comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac ualida tempestate quassate. pitr ide¬
naufragiũ tabule sonant: ꝑ om̃ipotentem
dñm rogo. ut in hoc michi ꝑicło orationis
tue michi manũ porrigas: qr tanto enixiꝰ
potestis exorare: qͣto & a confusione tribu¬
lationũ quas in hac terra patimur. longius
regoriꝰ theoctiste sorori imperatoris. Mens
Minea tr̃e uenerationi qͣnta deuotione sub¬
sternit᷑. explere uerbis nequeo: nec tn ꝓdere
laboro: ꝙr & me tacente in ur̃o corde legitis.
qͥd de mea deuotione sentiatis. Miror aũ qđ
mecũ collatas dudũ continentias ur̃as. ex
hac moderna pastoralis officii continentia
de traxistis: in qua sub colore ep̃atꝰ ad scłm
sum reductꝰ: in qua tantis terre curis inser
uio. qntis me in uita laica nũqͣ deseruisse re¬
miniscor. Interna enim quietis mee gaudia
ꝑdidi : & intus corruens ascendisse exterius
uideor: unde me a conditoris mei facie lon¬
ge expulsum deploro.Conabar nãq cotidie

Expanded text:
ac valida tempestate quassatae putridac valida tempestate quassatae putridnaufragium tabulae sonant, per omnipotentem Dominum rogo ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum quas in hac terra patimur longius Gregorius Theoctistae sorori imperatoris: « Mens mea vestrae venerationi quanta devotione substernitur explere verbis nequeo; nec tamen me prodere laboro, quia et me tacente, in vestro corde legitis quid de mea devotione sentiatis. Miror autem quod in me collatas dudum continentias vestras ex hac moderna pastoralis officii continentia distraxistis, in qua sub colore episcopatus ad saeculum sum reductus, in qua tantis terrvio, quantis me in vita laica nequaquam deservisse reminiscor. Alta enim quietis meae gaudia perdidi, et intus corruens, ascendisse exterius videor. Unde me a conditoris mei facie longe expulsum deploro. Conabar namque quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
re religatꝰ romã retineri ceperis. qͥd mero¬
ris qͥd amaritudinis ego patiar agnosces.
ueniente aũ uiro magnifico domno mauren¬
tio cartulario. ei queso in romane urbis ne¬
cessitate concurrite: qr hostilib gladiis fo¬
ris sine cessatione confodimur: sed seditione
militũ interno ꝑicło grauiꝰ urgemur. Itẽ
regorius iohanni patriarche Ioħ̃i.
constantinopolitano. Si caritatis uirtꝰ
in pxum dilectione consistit. si sic diligere
proximos sicut nos iubemur: qͥd est qđ me be¬
atitudo ur̃a ñ ita ut se diligit: Quo enĩ ardo¬
re quo studio episcopatꝰ pondera fugere uo¬
luerim scio: & tñ hec eadẽ ep̃atus pondera
ne michi deberent imponi. ñ restiti. Constat
gͦ q ñ me sicut uos diligitis: quia illa me
uoliustis onera suscipere: quȩ uob̃ imponi
noluistis. S qr uetustã naũĩ uehementer¬
q confractã. indignus infirmus q suscepi:
undiq enim flucꝰtꝰ intrant. & cotidiana

Expanded text:
re religatus Romae retineri coeperis, quid moerore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione militum interno periculo gravius urgemur. » 46. Item Gregorius Joanni patriarchae Constantinopolitano: « Si charitatis virtus in proximi dilectione consistit, si sic diligere proximos sicut nos jubemur, quid est quod me beatitudo vestra non ita ut se diligit? Quo enim ardore, quo studio episcopatus pondera fugere volueritis scio, et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponi non restitistis. Constat ergo quia non me sicut vos diligitis, quia illa me voluistis 39 onera suscipere quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim, vehementerque confractam indignus ego infirmusque suscepi; undique enim fluctus intrant, et quotidiana
Abbreviated transcription (Latin):
secratur. Uerũ qr st̃ nonnulli langobardo¬
rum ꝑfidie. qui gregoriũ appetisse magis
oꝑepreciũ reor pauca de multis inserere.
quib eum in quantũ sine ꝑtinaciȩ uicio
potuit noluisse pontificiũ. immo quasi
pondus importabile penitꝰ cauere uoluis¬
se. luce clariꝰ manifestẽ. Ait enim pene in ipso
consecrationis sue pͥncipio. in epła paulo sco¬
lastico. Qcqͥd michi ex honore sacerdota¬
lis officii extranei arrident: ñ ualde pen¬
so. De uob̃ aũ michi hac ex re arridentib
ñ minime doleo: qui desideriũ meũ plenis¬
sime scitis : & tñ ꝓfecisse me creditis. Sum¬
mus enĩ michi ꝑfectꝰ fuerat. si potuissẽ im¬
plere qđ uolui: si uoluntate meã quã du¬
dum cognitã habetis. ꝑficere optate quie¬
tis ꝑceptione ualuissẽ. At nunc qr hono¬
ris huiꝰ uinculis in ciuitate teneor romana
ne ex consule ueniente: uos in sicilia rema¬
nere ñ suspicor: & cũ ipse quoq tuo hono¬

Expanded text:
secratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardosecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis tium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum sine pertinaciae vitio potuit, noluisse pontificium, imo quasi pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana ne exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse quoque tuo hono
Abbreviated transcription (Latin):
gitur dũ magna multitudo cõmunis etatis
sexus atq ꝑfessionis. uixta preceptionẽ le¬
uoces plebs ad dñm supplicationis emitteret.
octoginta homines ad terrã corruentes. spi¬
ritũ exalarent. S nequaquã desticit fa¬
cundissimꝰ rethor popło predicare. ne ab
oratione cessarent: donec miseratione di¬
uina pestis ipsa quiesceret.
nimuero cũ adhuc futurꝰ antistes ꝑuta¬
ret se pͥncipẽ a consensu consecrationis
sue penitus auertisse: cognouit tandẽ suas
litteras a germano prefecto urbis intercep¬
tas fuisse. Cuiꝰ rei gr̃a imperiale responsũ
qđ uidelicet uoluntatisue contrariũ rebat᷑
preueniens. quia palã egredi portas ciuitatis
ñ poterat. a negociatorib exponendũ se dissi¬
mulato ut fertur habitu callidus impetra¬
int: siluarũ saltus ex petiit. cauernarũ lati¬
bula requisiuit: in quibꝰ dũ ab om̃ib sũma
sollicitudine quereretur: indicio columne
fulgide suꝑ se iugiter a celo dependentis

Expanded text:
gitur dum magna multitudo omnis aetatis, sexus 38 atque professionis, juxta praeceptionem levoces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 44. Enimvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter a coelo dependentis,
Abbreviated transcription (Latin):
gros exeat: nullꝰ qͦdlibet negociũ agere
presumat: quatinꝰ ad sc̃e genitricis dñs
eccłam conuenientes. qui simul om̃s pecca¬
iumꝰ. simul om̃s mala que fecimꝰ deplore¬
mus : ut districtꝰ iudex dũ culpas nr̃as
nos punisse considerat. iꝑse a sententia
ꝓpositȩ damnationis parcat. Le tania
letania monachor ab eccła sc̃or mrũm
ioħis & pauli : letania ancillarũ di ab
eccła beatoꝵ mr̃um cosmȩ & damiani:
letania feminarũ coniugatarũ ab eccła beati

Expanded text:
gro exeat, nullus quodlibet negotium agere gro exeat, nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Domini ecclesiam convenientes, qui simul omnes peccavimus, simul omnes male quae facimus, deploremus, ut districtus judex dum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. Sequitur: Litania Litania monachorum, ab ecclesia martyrum Joannis et Pauli. Litania ancillarum Dei, ab ecclesia beatorum martyrum Cosmae et Damiani. Litania feminarum conjugatarum, ab ecclesia beati
Abbreviated transcription (Latin):
ternosas nãq niniuitarũ culpas: triduana
penitentia abstersit. & conuersus latro: u¬
te premia etiã in ipsa sententia suȩ mortis
emeruit. Mutemꝰ igitur corda : & presuma¬
mus nos iã ꝑcepisse qđ petimꝰ. Citiꝰ ad prec̃e
iudex flectit᷑: si a prauitate sua pecitor cor¬
rigatur. Imminente gͦ tantȩ animaduersio¬
nis gladio : nos importunis precib insistamꝰ.
Ea nãq que ingrata esse hominibꝰ impor¬
tunitas solet. iudicio ueritatis placet: qr
pius ac misericors ds uult a se precib uenĩa
exigi : qr quantũ meremur ñ uult irasci.
hinc et enĩ ꝑ psalmistã dicit. Inuoca me in
die tribulationis tuȩ: eripiã te: & magni¬
ficabis me. Ipse gͦ sibi testis ẽ. qr inuocantibꝰ
misereri desiderat. qui admonet ut inuo
septiformẽ letamã uxta distributionẽ in¬
fernis designatã: deuota cũ lacrimis men¬
te ueniamꝰ. Nullꝰ ur̃m ad terrena oꝑa in a¬

Expanded text:
ternosas namque Ninivitarum culpas triduana ternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia aspersit, et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit. Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis fletibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus importunitas solet, judicio veritatis placet. Quia pius ac misericors Deus vult a se precibus veniam exigi, qui quantum meremur, non vult irasci. Hinc etenim per Psalmistam dicit, Invoca me in die tribulationis tuae, et eruam te, et magnificabis me. Ipse ergo sibi testis est, quia invocantibus misereri desiderat, qui admonet ut invocseptiformem litaniam juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in a
Abbreviated transcription (Latin):
rapitur: quã ad lamenta penitentie conu̾¬
tat᷑. Pensate gͦ qualis ante conspectũ cdistric¬
ti iudicis ꝑuenit: cui ñ licet flere qđ fecit.
& habitatores quidẽ ñ ex parte subtrahun¬
tur: s pariter corruunt. Domus uacue
relinquunt᷑: filioꝵ funera parentes aspi¬
ciunt: & sui eos ad interitũ heredes prece¬
dunt. Unusqͥsq gͦ nr̃m ad penitentie la¬
menta confugiat : dũ flere ante ꝑcussio¬
nem uacat. Reuocemꝰ ante ocłos mentis
quicqͥd errando cõmisimꝰ: & qđ nequiter
egimꝰ. flendo puniamus. Preueniamꝰ faciẽ
eis in confessione: & sicut ꝓpħa admonet
leuemus corda nr̃a cũ manib add dm̃. Ad̃
dm̃ quippe corda cũ manibꝰ leuare ẽ: ora¬
tionis nr̃e studiũ cũ merito bone oꝑationis
erigere. Dat ꝓfecto dat tremori nr̃o fidu¬
ciã : qui ꝑ ꝓpħam clamat. Nolo
mortẽ peccatoris: sz ut con¬
uertat᷑ & uiuat. Nullꝰ aũ dde
iniquitatũ suar iminanitate desperet. ue¬

Expanded text:
rapitur quam ad lamenta poenitentiae converapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet.
Abbreviated transcription (Latin):
prehensum q ac diruptis epłis. consensum
quẽ popłs fecerat imꝑatori direxit. At il¬
le gr̃as agens do ꝓ amicitia diaconi. eo qđ lo¬
cũ deferendi ei honoris ut cupierat reppe¬
risset : data preceptione ipsũ ordinari pre¬
cepit. Interim dũ ab urbe regia imꝑatoriꝰ
prestolaret᷑ assensus. & lues ipsa popłin ue¬
hementiꝰ deuastaret: uen̾abilis leuita gre¬
goriꝰ uerbũ ad plebẽ exorsus est dicens.
Oportet fr̃s dilectissimi. ut flagella dei
que metuere uentura debiumꝰ: saltẽ ꝑre¬
sentia & exꝑta timeamꝰ. Conuersionis nob
aditũ dolor aꝑiat: & cordis nr̃i duriciã iꝑ
sa quã patimur pena dissoluat: ut enim
ꝓpħa teste predictũ ẽ. ꝑuenit gladius
usq ad animã. Ecce et enĩ plebs cuncta
celestis ire mucrone ꝑcutit᷑: & repentina
singuli cede uastant᷑. Nec languor mortẽ
preuenit: s languoris moras ut cernitis
mors ipsa precurrit. Pcussus quisq aute

Expanded text:
prehensumque ac, diruptis epistolis, consensum prehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicens: « Oportet, fratres charissimi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste pusque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante
Abbreviated transcription (Latin):
gorii precib & morte corporis caruit: & salu¬
tem anime acquisiuit.
ed pestilentia supra modũ seiuente. quia
eccła dĩ sine rectore esse ñ poterat: gre¬
goriũ licet totis uirib renitentẽ. clerꝰ senatꝰ
popłs q romanꝰ sibi concorditer pontific̃ẽ de¬
legert̃. Quẽ ille apicẽ totis uirib euitare
decernens. sese indignũ om̃ino tali honore
clamitabat : uidelicet metuens. ne mundi
pompa quã priꝰ abiecerat. ei sub ȩccłastici
colore regiminis aliquo modo surriꝑe potus¬
set. At ubi decretũ generalitatis euadere ne¬
quiuit. consensurũ se tandẽ aliquando simu¬
lauit: & imꝑatori mauricio cuiꝰ filiũ ex la¬
uachro sc̃o susceꝑat. latenter litteras desti¬
nauit: adiurans & multa prece deposcens.
ne unꝗͣ. assensũ popłis preberet. ut se huiꝰ
honoris gła sublimaret. Ss prefectus urbis
germanꝰ noĩe eiꝰ nunciũ anticipauit: com¬

Expanded text:
gorii precibus et morte corporis caruit, et salugorii precibus et morte corporis caruit, et salutem animae acquisivit . 39. Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, com
Abbreviated transcription (Latin):
Caput mełi in suo ore iã absorbuit: date locũ.
ut ñ me ampliꝰ cruciet: s faciat qđ facturꝰ ẽ.
Si ei ad deuorandũ datꝰ sũ. quare pp̃t uos mo¬
ras patior: Tunc fr̃s cũ gregorio ceper̃t ei
dicere. Qͥd est qđ loqueris fr̃ : Signũ łͥ sc̃e
crucis imprime. Respondebat ille cũ magnis
clamorib dicens. uolo me signare s ñ possum:
qr squamis huiꝰ draconis premor. Cũ q fr̃s
hoc audirent: una cũ leuita cuĩ gregorio in ter¬
ra ꝑstrati cũ lacrimis. ceperunt ꝑ ereptione
illiꝰ uehementiꝰ dñm deprecari. & ecce subito
cepit eger cũ magnis uocib clamare dicens.
Gr̃as o: ecce draco qui me ad deuorandũ sus¬
ceꝑat. fugit. Orationib ur̃is expulsus ẽ: stare
ñ potuit: Ppeccatis meis modo intercedite: qr
conuerti & secularẽ uitã relinquere funditꝰ
sum paratꝰ. homo gͦ qui sicut dictũ ẽ ab ex¬
trema fuerat parte corporis premortuus. gre¬

Expanded text:
Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? » Tunc fratres cum Gregorio coeperunt ei dicere: « Quid est quod loqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres audirent, una cum levita Dei Gregorio in terram prostrati, cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius Dominum deprecari. Et ecce subito coepit aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti et saecularem vitam relinquere funditus sum paratus. » Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema parte fuerat praemortuus, Gre
Abbreviated transcription (Latin):
urbe plurimas uacuas omĩno reliquerit.
odem tempore in monasterio
Quenerabilis leuite gregorii. puer inqui¬
etus ualde theodorꝰ noĩe: cũ fr̃e religioso ma¬
gis necessitate quã uoluntate degebat. Cui
te dicebat. Bona aũ ñ solũ facere. s etiã au¬
dire ñ poterat. Nũꝗͣ se ad sc̃ẽ conuersationis
habitũ uenire : uirando. irascendo. ac deri¬
Cũ q extremũ sꝑm ageret: conuener̃t cũ¬
gregorio fr̃s. ut egressũ illiꝰ orando ytege¬
rent. Iã corpus eiꝰ ab extrema fuerat parte
premortuũ: in solo tantũmͦ pectore uitalis
adhuc calor anhelabat. Cuncti aũ qui ade
tum eũ iã uidebant sub celeritate discedere :
cũ repente cepit eisdẽ frib assistentibꝰ cla-¬
mare. atq cũ magnis uocib orationes eor
interrumpere dicens. Recedite. recedite :
ecce draconi ad deuorandũ datꝰ sum: qui
ꝓpt urãm presentiã me deuorare ñ potest.

Expanded text:
urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. 38. urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. 38. Eodem tempore in monasterio venerabilis levitae Gregorii puer inquietus valde, Theodorus nomine, cum fratre religioso magis necessitate quam voluntate degebat, cui idquam dicebat. Bona autem non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venireCumque extremum spiritum ageret, conveneruGregorio fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratretum eum jam videbant sub celeritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam me devorare non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ñ erat ad occupandũ locũ. Qđ i
mirũ miracłm babylonici illiꝰ ignis mira¬
culo ñ dissimile poterit existimari: qui tri¬
um pueroꝵ & uestimenta ñ tetigit. & uin¬
cula incendit. Tunc etiã innumerabilis
multitudo serpentiũ cũ magno dracone
in modũ trabis ualide. ꝑ tyberiꝰ fluminis
alueũ in mare descendit: s suffoca¬
te bestiȩ inter salsos maris
turbidissimi fluctus sine mora
in littore deciderunt: suaq putredine totũ
aerẽ corruper̃t. Secuta ẽ e uestigio cla¬
des ingumaria: quȩ romanã urbẽ adeo uehe¬
menti pestilentia lamauit: ut etiã corporali
uisu sagiite cȩlitus uenire. & singulos quosq
ꝑcutere uiderent᷑. Que in mense undecimo
ueniens pͥmũ om̃ium iuxta illud qđ in ieze¬
chiele ꝓpħa legit᷑. a sanctuario meo incipite.
pelagiũ papã ꝑculit: & sine mora ex tuixit.
Quo defuncto. ita in reliquum uulgus dese¬
uit: ut subtractis habitatoribꝰ. domos in

Expanded text:
aqua non erat ad occupandum locum. Quod aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici illius ignis miraculo non dissimile poterit aestimari, qui trium puerorum et vestimenta non tetigit, et vincula incendit . 36. Tunc etiam innumerabilis multitudo serpentium cum magno dracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium, juxta illud quod in Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in
Abbreviated transcription (Latin):
ta inundatione tyberis fluuius alueũ suum
egressus ẽ. tantũq excreuit. ut eiꝰ unda suꝑ
muros urbis influeret. atq in ea regiones ma¬
ximas occuparet. antiquarũ ediũ plurima
tritici milia periere. Tunc siquidẽ apd̃ ue¬
ronensẽ urb̃ẽ fluuius athesis ut idẽ gregorius
refert excrescens: ad beati denonis mr̃is atq
pontificis eccłam uenit. Cuiꝰ eccłe dũ essent
ianue aꝑte. aqua in eã minime intrauit: quȩ
paulisꝑ crescens. usq ad fenestras eccłe que
erant tectis pxime ꝑuenit. Sic q stans aqua
eccłe ianuã clausit: acsi illud elementũ liqui¬
dum in soliditate parietis fuisset immutatũ.
Cũ q essent multi interiꝰ inuenti. s aquaꝵ
possent egredi ñ haberent. ibi q se sit ac fa¬
me deficere formidarent: ad eccłe ianuã ue
mebant: ad bibendũ hauriebant aquã que
lebat. Hauriri itaq ut aqua poterat: sed
defluere ut aqua ñ poterat. Stans aũ an¬
te ianuã ad ostendendũ cunctis meritum

Expanded text:
fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque in ea regiones maximas occuparet, et antiquarum aedium plurima tritici millia periere. 35. Tunc siquidem apud Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excpontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quauebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed defluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum
Abbreviated transcription (Latin):
rauennas diaconꝰ stabat: & require ubi
quodlibet ex suꝑbia arripiat: hoc ego
tolerare ñ possũ. Tñ hac de re iã cdiacono
constantinopolim scͥpsi: ut ꝑ om̃s qui
sub se etiã tricenos & quadragenos ep̃os
habent requirere debeat : sicubi iste usus
ẽ. ut in setaniis cũ palliis ambulent. Ab¬

Expanded text:
Ravennas diaconus stabat, et require ubi Ravennas diaconus stabat, et require ubi nque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, ab
Abbreviated transcription (Latin):
inina imponit: ut effeminati & ad huc gra¬
uiter hoc aꝑtiꝰ uocent᷑. Post hoc accessit qđ
ex hibet. Ultimũ uero ẽ qđ tñ pondere ela¬
tionis pͥmũ: ꝙr de usu pallii extra eccłam.
presumptũ ẽ: sicut responsales nr̃i testan¬
tur. excepto si ñ reliquiȩ conderent᷑: qđ
tñ de reliquiis unꝰ tm̃mocdo potuit inueni¬
ri qui diceret: meis dieb in despectu meo
cũ summa audacia. ñ solũ faciebat: sed
etiã frequentabat. Ex quib om̃ib inue¬
mo. qr honor episcopatꝰ totus foras in
ostensione ẽ: ñ in mente. & quidẽ ago om̃i¬
potenti do grãs: qr eo tempore quo ad
me hoc ꝑuenit. qđ ad aures decessorũ
meoꝵ ninꝗͣ ꝑuenerat: langobardi int̃
me & rauennatẽ ciuitatẽ positi fuerunt.
Nã ostendẽ forsitan bõibꝰ habui: qͣntui seio ce
districtꝰ. Ne aũ credas qr ego ȩccłam tuã
in aliquo grauari aut minui uolo. recor¬
dare in missarũ romanarũ sollemnia u̾bi

Expanded text:
mina imponit, ut effeminati, et adhuc gramina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quoexhibet. Ultimum vero est, quod tamen pondere elationis primum, quia de usu pallii extra ecclesiapraesumptum est, sicut responsales nostri testantur excepto si reliquiae conderentur, quod tamen de reliquiis unus tantummodo potuit inri qui diceret, meis diebus in despectum meum, cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia honor episcopatus vestri totus foras in ostensione est, non in mente. Et quidem ago omnipotenti Deo gratias, quia eo tempore, quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decessorum meorum nunquam pervenerat, Langobardi inter me et Ravennatem civitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui, quantum scio esse distin aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorum solemnibus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ morem pristinũ susceptis ac dimis¬
sis eccłe filiis. induere ur̃a fraternitas pal¬
lium debeat. atq ad missarũ sollemnia
ita ꝓficisci. & nicħ sibi ampliꝰ ausu teme¬
rarie presumptionis arrogare: ne dũ in
exteriori habitu mordinate aliqͥd arri¬
Iapłice moderationis cohercitꝰ: ad detrac¬
tionẽ pontificis totꝰ conuertit᷑. Unde pruden¬
tissimꝰ pontifex sic eũ admonet dicens. Pri¬
mũ me hoc contristat. qr michi fr̃nitas tua
duplici corde describit: & alia blandimenta
in epłis suis exhibet : alia in lingua sua scłari¬
ter ostendit. Deinde graue michi ẽ. qr irri¬
siones illas quas habere notarii adhuc pue¬
ri solent. usq hodie fr̃ m̃s ioħs in lingua
sua retinet: mordenter loquit᷑. & quasi
de tali astutia letatur : amicis presentib
blandit᷑: de absentibus obloquit᷑. Tercio
graue michi & omĩno execrabile ẽ:qr ser¬
uis suis qua hora fuerit cõmotꝰ. turpia cri

Expanded text:
cundum morem pristinum, susceptis ac dimiscundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare: ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arriapostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usque hodie frater meus Joannes in lingua sua retinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile est, quia servis suis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ romanũ patriciũ. & ꝑ eminentis¬
simũ prefectũ. atq ꝑ alios ciuitatis sue
nobiles uiros importune expetit: ut hoc
cessorib tuis ut in letaniis pallio. nisi in
sollemnitate beat ioħis baptiste. beati
petri apłi. & beati mr̃is apollinaris ute¬
rent᷑. Cui qͥdẽ nequaquã credere debuimꝰ: qr
multi apđ ciuitatẽ fr̃nitatis ur̃e respon¬
sales sepiꝰ fuer̃t. qui se fatent᷑ tale aliqͥd
nunꝗͣ uidisse. & hac de re multis potiꝰ cre¬
dendũ ẽ: quã umi ꝑ sua eccła aliqͥd acte¬
stanti. S qr nos fr̾mtatẽ urãm contͥstari¬
nolumꝰ. & peticionẽ filioꝵ nr̃oꝵ apđ nos
mimme frustrari: usum pallii donec sub¬
tiliꝰ ueriꝰ q aliqͥd cognoscamꝰ. in letaniis
sollemnib idest die natalicio beati ioħis
baptiste. beati p etri apłi. & beat apolli¬
naris mr̃is. atq in ordinationis ur̃e cele¬
bratione concedimꝰ: in secretario uero se¬

Expanded text:
tissimum patricium, et per eminentistissimum patricium, et per eminentissimum praefectum, atque per alios civitatis suae nobiles viros importune expetit ut hoc cessoribus tuis ut in litaniis pallio nisi in solemnitate beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli, et beati martyris Apollinaris uterentur. Cui quidem nequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse. Et de hac re multis potius credendum est quam uni pro sua Ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestnolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis Baptistae, et beati Petri apostoli, et beati Apollinaris martyris, atque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero se
Abbreviated transcription (Latin):
romana ciuitate tale aliquid cũ sua cons¬
cientia presumpsisse: nec si temptatũ esset
ex furtiua usurpatione sibi preuidiciũ ge¬
uerare. S etiã si in qualibet eccła hoc pre¬
sumptũ fuerit. asserunt emendandum:
qđ ñ concessione romani pontificis. s sola
sur reptione ꝑresumit᷑. S nos seruantes
honorem fraternitati tuȩ. licet contra
uoluntatẽ ante dicti cderi nr̃i : tñ pͥmis
diaconib ur̃is qđ nob̃ quidã testificati
st̃. etiã ante eis usos fuisse: in obsequio
dumtaxat tuo mappulis uti ꝑmittimꝰ. Alio
aũ tempore. uł alias ꝑsonas hoc agere. uehe¬
mentissime ꝓhibemꝰ. Quã sententiã uir ua¬
ne gle cupidissimꝰ. molestissimne ferens: ꝑ qͦs¬
cumq poterat. usum pallii sibi restitui mag¬
noꝑe flagitabat. Cii gregoriꝰ ita scͥbit.
fraternntatẽ ur̃am ualde inuenio contͥsta¬
tam: ꝓ eo qđ in letaniis induere palliũ
rationis censura ꝓhibet᷑. S ꝑ excellen¬

Expanded text:
Romana civitate tale aliquid cum sua consRomana civitate tale aliquid cum sua conscientia praesumpsisse. Nec, si tentatum esset, ex furtiva usurpatione sibi praejudicium generari, sed etiamsi in qualibet ecclesia hoc praesumptum fuerit, asserunt emendandum; quod non concessione 125 Romani pontificis, sed sola surreptione praesumitur. Sed nos servantes honorem fraternitati tuae, licet contra voluntatem antedicti cleri nostri, tamen primis diaconis vestris, quos nobis quidam testificati sunt etiam ante eis usos fuisse, in obsequio duntaxat tuo, mappulis uti permittimus. Alio autem tempore, vel alias personas hoc agere vehementissime prohibemus. » 3. Quam sententiam vir vanae gloriae cupidissimus, molestissime ferens, per quoscunque poterat, usum pallii sibi restitui magnopere flagitabat. Cui Gregorius ita scripsit: « Fraternitatem vestram valde invenio contristatam, pro eo quod in litaniis induere pallium rationis censura prohibetur, sed per excellen
Abbreviated transcription (Latin):
sibi hec concessa ꝑtinaciter defendentẽ: ta¬
li sententia post nonnulla multauit. Ut
enim inquit ea quȩ suꝑius dixi breuiter col¬
ligã : admoneo quatinꝰ nisi decessoꝵ meorũ
munificentia. tibi hȩc ꝑ pͥuilegiũ attributa
docueris. ut in plateis palliũ ulteriꝰ ñ pre¬
sumas: ne ñ habere & ad missas incipias: qđ
audacter & in plateis usurpas. De secreta¬
rio ałi qđ fracernitas tua resedisse cũ pallio.
& filios eccłe suscepisse. & fecit & excusauit.
nunc interĩ ncħ queriinur : qr sẏnodorũ
sententias sequentes. minores culpas que
sit om̃ino sollicita: ne hoc qđ presumꝑti¬
oni inchoanti adhuc cedit᷑. in ꝓficiente de¬
teriꝰ uindicet᷑. &e post pauca. Illud aũ qđ
ꝓ utendis a clero ur̃o mappulis scͥpsistis. a
nr̃is ẽ clericis fortiter obuiatũ: dicentib
nulli unquã alie cuilibet concessũ fuisse
eccłe: nec rauennates clericos uł illic uł in

Expanded text:
sibi haec concessa pertinaciter defendentem tasibi haec concessa pertinaciter defendentem tali sententia post nonnulla mulctavit. « Ut enim, inquit, ea quae superius dixi, breviter colligam, admoneo quatenus nisi decessorum meorum munificentia tibi haec per privilegium attributa docueris, uti in plateis ulterius non praesumas: ne non habere et ad missas incipias, quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur: quia synodorum sententiam sequentes, minores culpas, quae sit omnino sollicita ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortiter obviatum, dicentibus nulli hoc unquam aliae cuilibet concessum ecclesiae fuisse; nec Ravennates clericos, vel illic, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
ta dubitatione teneat: qr sicut nr̃a de¬
fendimꝰ ita singulis quibusq ecc lesiis
sua nuira seruamus. Nec cuilibet fauente
gr̃a ultra quã meret᷑ imꝑtior: nec ulli hoc
qđ sui iuris ẽ ambitu stimulante deroga¬
bo. S fr̃s meos honorare ꝑ omĩa cupio:
modo ñ sit qđ alteri iure ab alt̾o possit op
tẽ eulogio alexandrino. poni.¬
& anastasio antiocheno patriarc he sc̾bit
dicens. Cum predicator egregius dicat.
quã duu quide sum gentiũ apłs. ministe¬
riũ meũ honorificabo. qui rursus alias
dicens. facti sumꝰ paruuli in medio ur̃m.
exemplum ꝓculdubio nob̃ sequentib osten¬
dit. ut & humilitatẽ teneamꝰ in mente.
& tñ ordinis nr̃i dignitatẽ seruemꝰ in ho¬
nore : quatinꝰ nec in nob humilitas timida.
palliũ frequentantẽ. suos q pb̃ros ac
diacones in mappulis ꝓcedere ꝑmittentem.
pͥmũ ꝑ castoriũ cartulariũ familiariter ar¬
guit: post ex consuetudine siue pͥuilegio

Expanded text:
ta dubitatione, teneat: quia sicut nostra deta dubitatione, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres meos honorare per omnia cupio, modo non sit quod alteri || iure ab altero possit opItem Eulogio, Alexandrino et Anastasio, Antiocheno patriarchis, scribit, dicens: « Cum praedicator egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo , qui rursus alias dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum : exemplum procul dubio nobis sequentibus ostendit, ut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, pallium frequentantem, suosque presbyteros ac diaconos in mappulis procedere permittentem, primo per Castorium chartularium familiariter arguit; post, ex consuetudine, sive privilegio,
Abbreviated transcription (Latin):
co. Ms nãq honor ẽ: honor uniuersalis
eccłe. Msͣ̃ honor ẽ : fr̃m meoꝵ solidus ui¬
gor. Tunc ego uere honoratꝰ sũ: cũ sin¬
gulis quibusq honor debitꝰ ñ negatur.
Si enim inuuersalẽ me papã ur̃a sc̃itas
dicit:negat se hoc esse qđ me fatetur
uniuersum. S absit hoc. Recedant uer¬
ba que uanitatẽ inflant: caritate uul¬
nerant. & quide in sc̃a calcedonense
synodo. atq post a subsequentib patri¬
bis hoc decessorib meis oblatũ ur̃a sc̃itas
nouit: s tñ nullꝰ eoꝵ uti hoc unquã
uocabulo uoluit: ut dũ in hoc mundo
honorẽ sacerdotũ diligerent omĩum.
apcd om̃ipotentẽ dñm custodirent suũ.
gregorii de refutatione nomi¬
nis uniuersalis plena rationis
humilitatiq sententia:
qui iidelicet contra suꝑbos pru¬
denter uti nouerat serpentis astutia:
x a columbe simplicitate circa humiles
minime recedebat. Quaꝑꝑ sue temꝑan¬
tiȩ consciꝰ. dominico cartaginiensi ep̃o

Expanded text:
co. Meus namque honor est honor universalis co. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atqbus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit: sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit, ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum.Gregorii, de refutatione nominis universalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
studuit. iã se quibuscła ñ scͥbere suꝑba
uocabula. que ex uanitatis radice ꝑclie¬
runt: & michi loquit᷑ dicens. sicut uissi¬
stis: Qđ uerbũ ussionis. peto a meo au¬
ditu remouete: qr scio qui sũ. qui estis.
Loco enĩ michi fr̃s estis: morib patres.
Non gͦ uissi. s que utilia iusa st̃ indicare
curaui : ñ tñ inuenio ur̃am beatitudinẽ
hoc ipsum qđ memorie ur̃e intuli. ꝑ fec¬
te retinere uoluisse. Nã dixi nec michi
uos nec cuiquã alteri tale aliquid scribe¬
re debere. & ecce in prefatione epłe quã
ad meipsum qui ꝓhibui direxistis: suꝑbe
appellationis uerbũ. uniuersalẽ me ꝑapã
dicentes impͥmere curastis. Qđ peto dul¬
cissima michi sc̃itas ur̃a ultra ñ faciat:
qr uob̃ subtrahit᷑. qđ alteri plꝰ quã ratio
exigit prebet᷑. Ego enĩ ñ uerbis quero ꝑs¬
perari: s morib. Nec honorẽ meũ dẽputo:
in quo fr̃s meos honorẽ suũ ꝑdere cognos¬

Expanded text:
studuit, jam se quibusdam non scribere superba studuit, jam se quibusdam non scribere superba ocabula, quae ex vanitatis radice prodierunt, et mihi loquitur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis peto a meo auditu removete, quia scio qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non ergo jussi, sed quae utilia visa sunt, indicare curavi. Non tamen invenio vestram beatitudinem hoc ipsum quod memoriae vestrae intuli, perfecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognos
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis dubitat᷑ : me ut cumq in
beati gregorii gestis inseruisse sufficiat.
Ceterũ ioħs constantinopolitanꝰ ypo¬
crita. qui ab uniuersalis nominis am¬
bitione conuerti multis tergiuersati¬
onib recusabat. iuxta eiusde patris
ꝓphetiã. iudicia dñi suꝑ se uigilare cog¬
noscens. post ñ multi temporis sꝑaciũ su¬
bita morte defungit᷑: & cuiꝰ ambitiosam
suꝑbiã totꝰ caꝑe mundus uix poterat.
in uniꝰ sepulchri angustia facile collocat᷑.
Post cuiꝰ paulat̃ discessũ. cũ mauricus
imꝑator sacerdotũ uidelicet. xp̃i contẽp¬
tor ꝓ eyriaco qui ioħi successerat sua¬
deret. ne ꝓ causa tam friuoli nominis gre¬
goriꝰ laboraret: ipse tam diu pontificatꝰ
sui autoritatib restitit: quousq pestẽ
uniuersalis nominis ab ipsis etiã subdoliᷤ
adulatorũ labiis penitꝰ abstulisset. Quaꝑꝑ
eulogio patriarche alexandrino: post ali¬
qua scͥbens ait. Indicare ur̃a beatitudo

Expanded text:
plurimis dubitatur, me utcunque in plurimis dubitatur, me utcunque in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis ambitione converti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imperator, sacerdotum videlicet 120 Christi contemptor, pro Cyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
to dialogorũ libro meminit. cũ tem¬
poribus symmachi pape fuisset defunctꝰ:
eiꝰ dalmaticã feretro suꝑpositã demoniacꝰ
tetigit. statimq saluatꝰ ẽ. S quã ob r̃ẽ
ambe uestes scĩ ioħis dicant᷑. ideo priscã
consuetudinẽ obtinuisse crediderim:
qđ sub eius altari consuetudinaliter re¬
condant᷑. Nã qđ earũ altera ioħis eugłi¬
ste.ñ aũ baꝑtiste sit. nemo qui dubitet:
presertĩ cũ omnis sapiens nouerit bap¬
tistã cameloꝵ pilis ꝓ uestib usũ fuisse:
eugłistã uero qui ꝑ tot annos post passi¬
onem dñi pontificiũ gerens. missarũ sol¬
lemnia frequentissime celebrarat: sine
sacerdotalib esse nequaquã uestib ꝑo¬
sc̃i ioħis credi debeant : considerandũ ẽ
qr gregoriꝰ ioħi abbati ñ dalinaticã s tu¬
nicam nominarat. Qͥ si dalmaticã qͦq
sc̃i ioħis fuisse sentiret: eiꝰ tunicã que¬
rens. consequenter habere se ipsius dal¬
maticam non taceret.

Expanded text:
to Dialogorum libro meminit, cum temto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim, quod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Etem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post passionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibus esse nequaquam vestibus posancti Joannis credi debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dalmaticam non taceret.
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominꝰ accensã repperit. & ex cons¬
cientia seruate a se clauis. & ex miracu
lo ñ dĩminuti olei. ꝓfecto cognouit. quia
lampadẽ ille succenderat: qui ne oleũ in
ea diurna succensione minui potuisset
diuinitus ampliarat.
Iarũ quidẽ uestiũ sicut opinor. al¬
tera quȩ strictiorib manicis constat.
ueraciter sc̃i ioħis ẽ tunica: quã beatꝰ
gregoriꝰ suo tempore quoda ep̃o defe¬
rente susceꝑit. Unde ioł albati inter
cetera scͥbit dicens. De tumca sc̃i ioħis
omĩno grate suscepi : qr sollicitꝰ fuisti
michi indicare. S studeat dilectio
eunde ep̃m qui eã habet cũ clericis su¬
is. & cũ ipsa ad me tnͣsmittere: qua¬
tinꝰ & bñdictione tunice ꝑfruamur:
& de eodem ep̃o uł clericis mercedem
habere ualeamꝰ. Altera uero quę lar¬
ne esse dalmatica: nisi fallor sc̃i pas¬
chasii apłice sedis cdiaconi constat. Qͥ
iuxta qđ idem beatꝰ gregoriꝰ in quar¬

Expanded text:
nihilominus accensam reperit, ex consnihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione minui potuisset, divinitus ampliarat. » 59. Harum quidem vestium, sicut opinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatus Gregorius suo tempore, quodam episcopo deferente, suscepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio episcopum qui eam habet, cum clericis suis et cum ipsa, ad me transmittere: quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. » Altera vero quae larur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quar
Abbreviated transcription (Latin):
qđ extra oratoriũ sc̃ĩ ioħis in aꝑtissimo
atrio positũ congrus luminarib hono¬
rari ñ poterat : intra oratoriũ locari
pix idulas duas sigillatas excussit. Qua¬
rũ alterã me deprecante nimiũ timora¬
tus aperiens. de illis tunicis quantũ
ex similitudine curiosis oculis potuit
deprehendi particulas repperit: quas
sollemniter sub nouo altari deposuit:
ubi ex tunc sicut multi norunt qui adhuc
suꝑstites esse ꝓbant᷑. diuinitꝰ accense lam¬
pades frequentiꝰ solito patuerunt. Nã ista
octaua indictione. in ebdomada ante dm̃ici
natalis diẽ cũ ego suꝑ huiusmodi parum
qͥd dubitarẽ : completis matutinalib mu¬
niis. mansionariꝰ candelã extinxit. quã
post uesperũ succendere cupiens. accensã
repperit: eamqz se negligenter ex tiuxis¬
se ꝑpendens. die altera sollicitiꝰ prorsus
extinxit : & obseratis ianiuis ad uesꝑum
succensurus lampadẽ remeauit. Quã ubi

Expanded text:
quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo atrio positum, congruis luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari pyxidulas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super hujusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
& bñdictionẽ petunt. ut parũ qͥd ex li¬
matura ꝑcipiant. assistit sacerdos cũ
lima: & aliquib petentib ita concite
aliquid de cathenis eiꝰ excutit᷑. ut mora
nulla sit. Quibusda uero petentib diu
ꝑ cathenas ipsas lima ducit᷑: & tñ ut
aliquid inde exeat ñ oꝑtinetur.
In quib gregorii ueracib utiq uerbis ap¬
paret. qr usq ad illa temꝑora ꝓ reliqui¬
is brandeũ romanꝰ pontifex conferebat:
cum posteriori tempore de uestib que
sub altare sc̃i ioħis in basilica constanti¬
niana seruant᷑. particulȩ ceperint ꝓ sa¬
cris reliquiis petentib dari. Quȩ quidẽ
uestes usq hactenꝰ tantis miraculis co¬
ruschare ꝓbant᷑. ut siccitatis temꝑore
foras excusse pluuiã conferant : inun¬
dationis uero. serenitatẽ reducant. Nã
suꝑ hec que ꝑ singulas ȩccłas faciunt:
Iuꝑ adriam pontificis temꝑore. uisũ ẽ¬
michi. ut altare sc̃e c̃ genitricis mariȩ

Expanded text:
et benedictionem petunt, ut parum quid ex liet benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetur. 57. In quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Constantiniana servantur, particulae coeperint pro sacris reliquiis petentibus dari. 58. « Quae quidem vestes usque hactenus tantis miraculis coruscare probantur, ut siccitatis tempore foras excussae pluviam conferant, inundationis vero serenitatem reducant. Nam super haec, quae per singulas ecclesias faciunt, Nuper Hadriani pontificis tempore visum mihi est, ut altare sanctae Dei Genitricis Mariae,