comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sient lilium uiter spinas.
sic amica mea inter filias.
lmultotiens uolinit turbare
intribulationib eorũ Quod
in sacrificio abrahe pͣfigura¬
me capram uacam. a rietẽ
trium annorum. turturem
ꝙ partes altrinsecus posuit:

Expanded text:
Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . multoties nolunt turbare inter tribulationes earum. Quod in sacrificio Abrahae praefigura capram trimam, et arietem annorum trium, turturem que partes altrinsecus, et
Abbreviated transcription (Latin):
w estate. Sic̃ ͦ iustus si in domo
eus. & fructiferans ꝓsperitate.
& aduersitate. ne incipiat eẽ
oleaster. Nulla grauiora bel¬
la quam intestina. Ibi pericu¬
lum graue est. cum foris &. in¬
tus sunt pugue. S qui iustꝰ
est fortis ꝑseuerat. nec per
scandalum potest dissipari.
Simplices conturbantur. Se

Expanded text:
t in domo cus et fructificans prosperitate t adversitate, ne incipiat esse oleaster. Nulla graviora bella quam intestina. Ibi periculum grave est, cum foris et intus sunt pugnae. Sed qui justus est, fortis perseveret, ne per scandala possit dissipari. Simplices quidem conturbantur;
Abbreviated transcription (Latin):
dieb eternitatis. que ꝓpͥe ui¬
ta debet uocari. Urta enim
pͣsens mors est. quia plena¬
miseriis. quia non in patria
s in exilio. Unde suspirat
incolatus miͣs ꝓlongatꝰ cͣ. ha¬
it animamea. Ꝙ apłs ait.
tionem reddeamus. Quatuor¬
enim sunt cause nrͣi doloris.
cata fiebat. qui dicebat. laua¬
bo ꝑ singłas noctes lectum i.¬

Expanded text:
diebus aeternitatis, quae proprie vita debet vocari. Vita enim praesens mors est, quia plenamiseriis, quia non est in patria, sed in exsilio, unde suspirat incolatus meus prolongatus est, haitionem redeamus. Quatuor sunt causae nostri doloris. cata flebat qui dicebat: « Lavabo per singulas noctes lectum
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝓhibentur ut nͣ ualeant
ad uiaticum. s ut non faciant
homines eas sibi Deum:
Unde auaritia uocat᷑ idolorũ
seruitus. Idolum enim. qui
aurum ł argentum sibi suͥ¬
mum bonum fecit. & qui ꝓpt̾
eas subiit. & spem suam in
eis ponit. Unde paulus ait
timotheo: de diuitib hunis
scłi p̃cipe non subli¬
me sapere. neq sperare in in¬
certo. diuitiarum. s in deo
de ad fruendum. Sunt enĩ
multi homines qui ita diligt̃.
qui etiam possent uocari cu
templari nũmos marcha
ꝓpterea uoluit dnͣs pauper
eeͣ in mundo. ut diuitias con¬
temptibiles redderet. alias
querendas doceret. Undeait.
Regnum meum. non est de
hoc miuido. O discipłis ait.
Uos non esti de hoc mundo.¬
mundus quod suum ẽẽt dili¬
geret. O ideo nolite mirari.
si odat uos mundͥris. Ut aut̃
pͥciosa uestimenta sibi non
placere oftenderet ait. Qui
mollib uestuintur indonii¬
b regum sunt. Quasi dicat.
Mollib indnti non sunt dͥe
curia summi regis. s decuria

Expanded text:
prohibentur, ut non valeant adjuvare eum; sed ut non faciant homines eas sibi dominari. Unde avaritia vocatur « idolorum servitus . » Idolum enim colit, qui aurum, qui argentum sibi summum bonum facit, qui propter eas superbit, et spem suam in eis ponit. Unde Paulus ait Timotheo: « Divitibus hujus saeculi praecipe non sublime sapere, non sperare in incerto divitiarum, sde ad fruendum . » 758 Sunt enim multi homines, qui eas ita diligunt, qui etiam possent vocari custemplari nummos in arca. Propterea voluit Dominus pauper esse in mundo, ut divitias contemptibiles redderet, et alias quaerendas esse doceret. Unde ait: « Regnum meum non est de hoc mundo ; » et discipulis ait: « Vos de hoc mundomundus quod suum erat diligeret ; » et ideo nolite mirari si odit vos mundus. Ut autem pretiosa vestimenta sibi non placere ostenderet, ait: « Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt ; » quasi dicat: Mollibus induti, sunt non de curia summi Regis, sed de curia
Abbreviated transcription (Latin):
ce frͣs caro pauperis est caro
huic miscłiam. Beati miseri¬
ur misericors est. Nonne geris
extinguas. Clemosina est aqua.
Sicut enim a qua extingit igne̾.
ita elemosina extinguit pecca¬
tum. Uis mundare cortuu
Fac elemosinam. Auddi quid ait
phariseis. Facite elemosinas.
Mecce omia munda sunt uob̾.
Hoc consilium dedit danihel
nabuchodonosor regi dicens.

Expanded text:
ce caro pauperis, caro huic misericordiam. « Beati enisi miseriillum exstinguas. Eleemosyna est aqua: sicut enim aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum. Vis mundare cor tuum? Fac eleemosynam. Audi quod ait Dominus Pharisaeis: « Facite eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . » Hoc consilium dedit Daniel Nabuchodonosor regi: «
Abbreviated transcription (Latin):
cuint. di heredes erunt interra
durabit iste quite mͦ despicit.
qm adhuc pusillum & nͥ erit
peccator. queres locum eiꝰ & nͣ
inuenies. Modo habet locum
gellis obꝓbriis. s tunc nullũ
usum habebit. postquam ab
hoc mundo remotus erit. Pro¬
pterea non respies ad magn̾̃i¬
tudinem diuitiarum eius. qͣm
meliꝰ ẽ modiciun iusto. super
diuitias peccatorum multas :
est fortis. necures. Qm̃ brachia
peceatorum conterentur: por¬
tant gladium: Noli timere:¬
quia gladius eorum intrabit
incorda ipsorum. & arcus eorũ
confringetur. Datiuntur iusti
confusionem ꝙ̾ obꝓbria. Que
tempore malo: & indieb maliᷤ
saturabuntur: Quia peccatoreᷤᷤ
peribunt. Deccatores uero con¬
fundant᷑ & ẽrubescant. cum
tionem illam. Stulti tamen qͥ
non intelligunt uera bona. iudi¬
cant illos beatos. Quorum os lo¬
cutum est uanitatem. & dext̾a
eorum dextera iniquitatis. Quor filii
ita sunt pulchri. teneri. & tam¬
sicut nouelle plantationes in

Expanded text:
autem, ipsi haeredes erunt in terra durabit iste, qui modo te despicit, quoniam « adhuc pusillum, et non erit peccator, quaeres locum ejus, et non invenies . » Modo habet locum gellis et opprobriis; sed tunc, nullum usum habebit, postquam ab hoc mundo remotus erit. Propterea non respicias ad magnitudinem divitiarum ejus, quoniam « melius est modicum justo, super divitias peccatorum multas . » Est fortis? ne cura, quoniam « brachia peccatorum conterentur . » Portant gladium? noli timere,quia « gladius eorum intrabit in corda ipsorum, et arcus eorum confringetur . » Patiuntur justi confusionem et opprobria? ne tempore malo, et in diebus famis saturabuntur, quia peccatores peribunt . » Peccatores vero confundentur et erubescent, cum tionem illam. Stulti tamen qui non intelligunt vera bona, judicant illos beatos, « quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum, dextera iniquitatis; quorum filii » ita sunt pulchri et teneri, « sicut novellae plantationes in
Abbreviated transcription (Latin):
bat magna exultatione col
enuim bonum est om̃e qd̾ ioouͣ¬
dum eͣ. nec iocundum est õe
qd̾ bonum est. Bonum eͣ mar¬
tirium. S non iocundum.

Expanded text:
bat, magna exsultatione collenim bonum est omne quod jucundum est. Nec jucundum omne quod bonum est. Bonum est martyrium, sed non est jucundum.
Abbreviated transcription (Latin):
uiftum suftentat. particeps¬
erit retributionis iusti. Iterũ
dicit ysaias. Beati qui habent
insyon semen suum. & do
lo. ubi de om̃ib que ibi se¬
minaueritis. centuplum ꝓ¬
mitcit᷑. Ibi multiplicate pͣe¬
cumam ur̃am tradite eam ma
nib dm̃i. Qui enim pauperib
tribuit. dño tribuit qui dicit.
Quod̾ uni ex minimis meis fe¬
cistis. mͥ fecistis. Si enim posue¬
ritis ibi thesaurum ur̃m. ibi
missis. Discite in martino. quia
bonum est pauperem uestire.
Sũ enim pallium medium nu¬
do egeno partitus fuisset. appa¬
ruit ei xpͣs in nocꝰte. eadem
neste inutus dicens. Martin
ad huc catecuminus. hac me
ueste contexit. Quidam etiam
pater familiaᷤ solitus singłis
sibi faciebat. Cũ ꝙͦ aquam int̾

Expanded text:
ustum sustentat, erit particeps retributionis justi. Iterum dicit Isaias: « Beatus qui habet in Sion semen suum, et dolo, ubi de omnibus quae ibi seminaveritis, centuplum promittitur; ibi multiplicate pecuniam vestram. Tradite eam in manibus Domini; qui enim pauperibus tribuit, Domino tribuit, qui dixit: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » Si enim posueritis ibi thesaurum vestrum, ibi promissis, discite in Martino, quam bonum est pauperem vestire. Cum enim pallium medium egeno partitus fuisset, apparuit ei Christus in nocte, eadem veste indutus, dicens: « Martinus adhuc catechumenus hac me veste contexit. » Quidam etiam paterfamilias solitus singulissibi faciebat. Cum ergo inter
Abbreviated transcription (Latin):
ut uobis locum inter paupereᷤᷤ¬
suos p̃paret. Uͣs autem pacis
qui nõs a morte red̾ent aptet
uos in omui bono. ut faciatiᷤ
enis uoluntatem. eui eͣ honor ⁊ gła¬

Expanded text:
ut vobis locum inter suos pauperes praeparet. Deus autem pacis, qui nos a morte redemit, aptet vos in omni opere bono, ut faciatis ejus voluntatem, cui est honor et g
Abbreviated transcription (Latin):
lia cito labentia. & ipsos
possidentes cito perituros.
dicit spera indño. quod dabit
uera bona. & ut possis spera¬
re fac bonum. qr frustra spe¬
rat qui bene non agit. E ut
possis bene operari. in habi¬
ta terram. Terra hominis
quam debet excolere ẽ corpuᷤ.
In hoc mortali corpore peregͥ¬
nas uitiorum auellendo: ut
postea bonitatem ibi semina¬
re possimus. O si ut si possis
operari. & uitia extirpare.
pasceris indiuitiis eiꝰ .i. in
scͥpturis eius. nͥ ẽ thesaurꝰ
sapientie. & insuꝑ necessaria
est ꝑseuerantia. Quam ut

Expanded text:
lia cito labentia, et ipsos possidentes cito perituros, dicit: Spera in Domino, quod dabit vera bona; et ut illa possis sperare, fac bonitatem, quia frustra sperat qui bene non agit; et ut possis bene operari, inhabita terram. Terra hominis quam debes excolere, est corpus. In hoc mortali corpore peregrnas vitiorum avellendo, ut postea bonitatem Dei seminare possimus; et sic, ut possis bene operari, et vitia exstirpare, pasceris in divitiis ejus, id est in Scripturis ejus, ubi est thesaurus sapientiae. Insuper necessaria est perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
regnum meum. illos feci
consiliarios & domesticos
meos. S tamen ne dͥuutes
desperarent dedit consiliũ.
ut de eorum non ẽent regno.¬

Expanded text:
regnum meum; illos feci consiliarios domesticos meos. Sed tamen, ne divites desperarent, dedit eis consilium, ut cum eorum non esset regn
Abbreviated transcription (Latin):
dabit tibi petitiones tandẽ.
non carnis que amat p̾sentia. s
cordds tui qui diligit eterna. Si
faciet. Quasi dicat. Iudica ꝑ pe¬
cata tua. & spera ineo qd̵ ipse tibi
dimitet ea. & ipse reuera faciet.¬

Expanded text:
dabit tibi petitiones , » non carnis, quae amat praesentia, sed cordis tui, quod diligit aeterna. Si faciet; quasi dicat: Judica per poecata tua, et spera quod Deus ea tibi dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾cepto s a iuidicio. Cum eniͣ
inalediceretur nͣ maledicebat.
&s sicut agnus coram tonden¬
te se. sic non aperuit os suu
Scdo non silebit. cuͣ reddet
dicturus est eis qui a sinstris
euis erunt. Ite maleddicꝰti in ig¬
nemeternum. Ita uero his qͥ
adextris eius erunt. Uenite
benedicti patris mei ꝑcipite

Expanded text:
a praecepto, sed a judicio. « Cum enim a praecepto, sed a judicio. « Cum enim malediceretur, non maledicebat: et sicut agnus coram tondente se sic non aperuit os suum. Secundo non silebit, cum unicuiqdicturus est eis, qui a sinistris ejus erunt: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Ita vero his qui a dextris ejus erunt: « Venite, b
Abbreviated transcription (Latin):
no nichil eorun que uoluerit
possit᷑. ꝙ quicquid habuerint
noluit. Igitur ꝓ honore sc̃ornͣ
obtinebunt ꝑhenne obꝓbri¬
ui. M hec quo fine clauddim¬
tur:᷑ Uere sicut amci cdi secu¬
ri erunt se nuͣquam amis¬
suros bona sua. ita isti mi¬
mici dai omĩno desperabunt.
seiam amplius ꝑdituros hec
mala sua. Peterno igitur
& ineffabili gaudio beatorũ
hereditabunt eternam &
incogitabilem tristiciam.
omͣs qui ꝓ impenitudine re¬
atus sui transituri sunt in
societate demoniorum.
guendum ẽ frͣnitati nr̃e qͥͣd
hac obseruatione p̃teritnͣ
debeatis credere. quid futu¬
rum. ex pectare. quatinus
expectatio futurorum ꝑ
timorem uos sollicitos con
met inbonis. Dnm enum iam
informa serui uenisse ut iuidi¬
occultus est. Ccd̃s manifestus.
De primo enum aduentu eius
Lux intenebris lucet. & tenebre
& multa u hunc modum. De
scdo autem. ita habetur in
psalmo. Ds nr manifeste ue¬
miet. & non silebit. Drimo
quidem aduentu siluit. non

Expanded text:
ino nihil eorum quae voluerint ino nihil eorum quae voluerint possint, et quidquid habuerint nolint. Igitur, pro honore sanctorum, obtinebunt perenne opprobrium. Et haec quo fine claudentur? Vere, sicut amici Dei securi erunt se unquam amissuros bona sua, ita isti inimici Dei omnino desperabunt se jam amplius perdituros haec mala sua. Pro aeterno igitur et ineffabili gaudio beatorum, haereditabunt aeternam et incogitabilem tristitiam omnes qui, pro impoenitudine reatus sui, transituri sunt in societatem daemoniorum.guendum est fraternitati vestrae, quid hac observatione praeteritum debeatis credere, quid futurum exspectare, quatenus exspectatio futurorum, per timorem sollicitos vos met in bonis. Dominum enim jam in forma servi venisse, ut judioccultus, secundus manifestus. De primo enim adventu ejus « Lux in tenebris lucet, et tenebrae » multa in hunc modum. De secundo autem ita habetur in psalmo: « Deus noster manifeste veniet, et non silebit . » Primo quidem adventu siluit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut potiumus do donante
descͥpsimus. mira pulchritu
bilantes: ita illos ĩmanis que¬
dam & in estim abilis feditaᷤᷤ
tarditas. inbecillitas. Seruitꝰ.
languor. atq dolor merenteᷤ
reddet & eiugilantes. Sane
diuturnitatem uite quã isti
ꝓfruendis tantis bonis sum¬
mo amore complectentur. il¬
li ꝓ interminabili pena qua
tor quebunt᷑ qm illis iuerit.
summo odio execrabuntur.
De sapientia uero quid dicã
non inuenio. nisi quia sicut
iustis ingaudium & honorẽ.
ita iniustis quicqͥd scient uer¬
tetur in iemͬorem ꝙ confusi¬
onem. Amicitia autem qua
inuicem pii suma iocunddi¬
tate copulabuntur. si qua
impiis erit. intormentum
eis erit. Quo enim magis
quosq amabunt. eo grauiꝰ
in illorum pena dolebunt.
Si contͣ concordiam quid
habituri sunt queritur. dis¬
cordiam habebunt cum omiͣ
creatura. & om̃is creatura dis¬
cordabit abillis. Hinc ergo ꝓ
potestate bonorum tanta im¬
potentia eos sequetur. ut oĩ¬

Expanded text:
prout potuimus, Deo donante, prout potuimus, Deo donante, descripsimus, mira pulchritudbilantes; ita illos immanis quaedam et inaestimabilis foeditas, tarditas, imbecillitas, servitus, languor atque dolor moerentes reddet et ejulantes. Sane diuturnitatem vitae, quam isti pro fruendis tantis bonis summo amore complectentur, illi pro interminabili poena, qua torquebuntur, quoniam illis inerit, summo odio exsecrabuntur. De sapientia vero quid dicam, non invenio, nisi quia sicut justis in gaudium et honorem, ita injustis, quidquid scient, vertetur in moerorem et confusionem. Amicitia vero, qua in invicem pii summa jucunditate copulabuntur, si qua in impiis erit, in tormentum eis erit. Quo enim magis quosque amabunt, eo magis gravius in illorum poena dolebunt. Si contra, concordiam an habituri sint, quaeritur: discordiam habebunt cum omni creatura, et omnis creatura discordabit ab aliis. Hinc ergo pro potestate bonorum, tanta impotentia eos sequetur ut omn
Abbreviated transcription (Latin):
non tantũ de bono alterius gau¬
d̾eat. quantum de suo: Preterea
uidentes dm̃ ipsum supra quã
ipsi sese amabant ipsos amantẽ
w intelligentes se menarrabilit̾
plusquam semet ipsos illum a¬
mantes ingła eius mira ꝙ in¬
effabili exultatione exultabt̃.
Gaudim ergo erit eis intus &.
extra. gaudium sursum atq de¬
orsum. gaudium incircuitu.
ꝙ ubiq. W hoc est sicut puta¬
mus qd̾ quemadiodũ incapi¬
te hiuius opusculi dixi. ds spa¬
rauit diligentib se. Hec itaq
iuxta qd ĩterim michi mea
estimatio dicit. quodammͦ po¬
test dici. illa beatitudo ȩterna.
felicitas eterna ꝯmodorum
scił om̃ium sufficientia. scd̾m
uoluntatem o sine om̃i indi¬
gentia. quam plene habebũt
om̃s amici di inuita eterna.
Nec enim uolumus affirmare
illam hac qua digessimus
multo maiorem non ẽẽ. Cum
beati. restat ut iniusti ꝑ con¬
trarium sint inestunabili
quadam infelicitate miseri.
Sieut enim istos iuixta quod

Expanded text:
non tantum de bono alterius gaunon tantum de bono alterius gaudeat quantum de suo? Praeterea videntes Deum ipsum, supra quam ipsi sese amabunt, ipsos amantem et intelligentes se inenarrabiliter plus quam semetipsos illum amantes, in gloria ejus mira et ineffabili exsultatione exsultabunt. Gaudium ergo erit eis intus et extra, gaudium sursum atque deorsum, gaudium in circuitu et ubique; et hoc est, sicut putamus, quod, quemadmodum in capite hujus opusculi dixi, Deus praeparavit diligentibus se. Haec itaque, juxta quod interim mihi mea aestimatio dicit, quodammodo potest dici illa beatitudo aeterna, felicitas aeterna, commodorum scilicet omnium sufficientia secundum voluntatem et sine omni indigentia, quam plene habebunt omnes amici Dei in vita aeterna; nec enim volumus affirmare illam hac quam digessimus multo majorem non esse. CAPUbeati. restat ut injusti per contrarium sint inaestimabili quadam infelicitate miseri. Sicut enim istos, juxta quod,
Abbreviated transcription (Latin):
rum᷑ Recte enĩ reuera uidere
non possum quomͦ in estimabi¬
le gaudium circumquaq ñ ha¬
beat. quem tot cõmoda beate
felicitatis. felicisq beatitudi¬
nis sine fine circumdant. Tunc
igit᷑ & tu isto gaudio ꝑfrueris:
quia nichil unde gaudere non
sicut de tuo omino gauderes.
illumq nͥ minori quam te felici¬
tate ꝑ omĩa fultum uideres: ñ¬
ne ingaudio eius gaudium
dͥuplicatum haberes: Si uero
quos aut tres sine plures huic
tibi in amore possideres. & eos
equa felicitate conspicnos cer¬
neres: ñ quid ꝓ eorũ numero nͣ
inte multiplicaret᷑ gaudii tul
magnitudo: Ꝙ utiq cum de a¬
micitia ageremus. ostendimuᷤ
ita omͣs illuis patrie ciies ama¬
turos te. sicut amabunt se.
&. te illos sicut tu te ipsum. Pot̾¬
ne igitur illuis gaudii modus
a quoquam homine penetrari.
cum ultra mille a ᷤ decies milies
centena milia innumerabileᷤᷤ
ibi suit. & om̃s eadẽ beatitudiue
ꝑfruant᷑. nec ullus eorũ sit qui

Expanded text:
rum? Re etenim vera, videre rum? Re etenim vera, videre non possum quomodo inaestimabile gaudium circumquaque non habeat quem tot commoda beatae felicitatis felicisque beatitudinis sine fine circumdant. Tunc igitur et tu isto gaudio perfrueris, quia nihil, unde gaudere non sicut de tuo, omnino gauderes, illumque non minori quam te felicitate per omnia fultum videres, nonne in gaudio ejus gaudium duplicatum haberes? Si vero duos, aut tres, aut plures huic tibi in amore pares possideres, et eos aequa felicitate conspicuos cerneres, nunquid pro eorum numero non in te multiplicaretur gaudii tui magnitudo? Et utique, cum de amicitia superius ageremus, ostendimus ita omnes illius patriae cives amaturos te, sicut amabunt se, et te illos, sicut tu te ipsum. Potestne igitur illius gaudii modus a quodam homine penetrari, cum ultra mille millia et decies millies centena millia innumerabiles ibi sint, et omnes eadem beatitudine perfruantur, nec ullus eorum sit qui
Abbreviated transcription (Latin):
qd etiam ad nomen securitatiᷤ
mota ÷ inte quedam iubilatio
cordis. & antanta bona secu¬
re sis ꝑpetuo possessurus auidiꝰ¬
q̃ris addiscere. Dico igitur
quia si ea ꝑditurus es: aut te
rꝑse uoles ea ꝑdere tua spon¬
te. aut d̃s ea auferet tibi
nolenti aut aliquis do aliuᷤ
d̾o fortior superueniens ea
tollet. do & te non uolente.
S certe nec tu abiecto tanto
bono. in miseria ᷤ quas de eua¬
sisse gratiosuis exultaba ᷤ re¬
oidere uoles nec ds qui illd̾
tam larga & clementi bonita¬
te donauit. id tibi aliquando
auferre uolet: nec ullus forti¬
or do suꝑueniet. qui d̾o ꝓte
gente illd̃ tibi inuito aliqua¬
tenus tollet. Securus igit᷑
tantorum bonorum ꝑpetuo
eris. nec alicuuis tibi aduer¬
sari uolentiꝰ incursum ti¬
mebis. I Quid ergo putas
supͣ omnem humanam estima¬
tionem głosuis atq subluius
quam scribi uł dici possit in
possessionem habuer eterna¬
liter habueris: nõne gaudium
qd̃ erit ꝯsnͣmatio amĩum bono¬

Expanded text:
d etiam ad nomen securitatis mota est in te quaedam jubilatio cordis, et an tanta bona secure sis perpetuo possessurus, avidus addiscere cupis. Dico igitur quia, si ea perditurus es, aut tu ipse voles ea perdere tua sponte, aut Deus ea auferet tibi nolenti, aut aliquis alius Deo fortior superveniens ea tollet, Deo et te non volente, sed certe nec tu, abjecto tanto bono, in miserias quas te evasisse gratiosus exsultabis recidere voles, nec Deus, qui illud tam larga et clementi bonitate donavit, id tibi aliquando auferre volet, nec ullus fortior Deo superveniet, qui, Deo te protegente, illud tibi invito aliquatenus tollet. Securus igitur tantorum bonorum perpetuo eris, nec alicujus tibi adversari volentis incursum timebis. Quid ergo putas supra omnem humanam aestimationem gloriosius atque sublimius quam scribi vel dici possint, in possessione aeternaliter habueris, nonne gaudium, quod erit consummatio omnium ho
Abbreviated transcription (Latin):
locum peccantib uenie. qui
aduersis & non reuersis pꝰ¬
modum solum reseruat lo¬
cum uindicte. Dum igitur
tempꝰ habemus iutemus
scdiam ꝑ obseruantiam ui¬
sticie. ne postremo aduersũ
nos districꝰtus iudex sedeat.
qui nunc pus pontifex ꝓ no¬

Expanded text:
 peccantibus locum veniae, qui  peccantibus locum veniae, qui aversis et non reversis postmodum solum reservat locum vindictae. Dum igitur tempus habemus, vitemus sericordiam per observantiam justitiae, ne postremo adversum nos districtus judex sedeat, qui nunc pius pontifex pro no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipere mereamur. Mum¬
demus ab om̃i in quinam̃to¬
nos carnis. & spͣs. ut quem re¬
demptorem leti suscepimuᷤ.
uenientem quoq uidicem
securi uideamus. Dies am
uniuscuiꝰq declarabit. quia
in igne reuelabitur. In die
quippe dñi iste aer uicinus¬
terre quo usq aque diliui
ascendetur. igne replebitur
ꝑ quaͣm transibit om̃is re¬
surgens. qui ante łbunal
aurum & argentum igins¬
aut purgat aut ꝓbat. sic
ignis iste resurgentiu o¬
fect᷑a pur gabit. Sic enini
dicit apłs. Si ciius opus mau¬
serit. igne ꝓbabitur. Si euius
opus arserit. ipse saluus erit
Sic tamen quasi ꝑ ignem. Hec
uinobis. Preoccupemus faciem
eius inconfessione. Plangamuᷤ
mala que fecimus. statuamus
iuidices conscientias nr̃a ᷤ ad uer¬
sum nos. quia sicut ait apłs¬
si uos ipsos iulicaremus. non
utiq uidicaremur. Sumus
enim pontifex qui se ipsum
ꝓ nobis obtulit padri. ad huc
iuterpellat ꝓ nobis ad dexte¬
ram patris. ad huc reseruat¬

Expanded text:
rcipere mereamur. Munrcipere mereamur. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus: ut quem redemptorem laeti suscipimus, venientem quoque judicem securi videamus. « Dies Duniuscujusque declarabit, quia in igne revelabitur . » In die quippe Domini iste aer terrae vicinus, quousque aquae diluvii ascenderunt, igne replebitur: per quem transibit omnis resurgens, qui ante tribunaignis aurum et argentum aut probat, aut purgat: sic ignis iste resurgentium ofecta purgabit. Sic enim dicit Apostolus: « Si cujus opus manserit, igne probabitur: si cujus opus arserit, ipse salvus erit, sic tamen quasi per ignem . » Haec . « Praeoccupemus adventum ejus in confessione , » plangamus mala quae fecimus: statuamus judices conscientias nostras adversum nos, quia sicut ait Apostolus: « Si nos judicaremus, non utique judicaremur . » Summus enim Pontifex, qui seipsum pro nobis obtulit Deo Patri, adhuc interpellat pro nobis ad dexteram Patris : adhuc reservat
Abbreviated transcription (Latin):
cl̃m hominem celestem ho
primum a peccato iustifica¬
retur. pꝰ modum ꝑ eundem
unmortalitati restitueretur.
erat. Orima quippe p̾narica
rectio iustificatio: Scda ꝓ in
mortalitatem carnis corrup¬
te reformatio. Quia uero
nr̃e restaurationi necessa¬
rius fuit uterq sub uniuᷤ
temporis obseruatione sc̃a
uenerari consueuit eccłia.
ut inohoata prioris benefi¬
cia recolat cũ gr̃arum ac¬
tione. consummata uero
futuri aduentus bona cuͣ
ꝑia expecꝰtet trepidatione.
drirco ea de utroq dñi ad¬
uentu. in lege & ꝓpħis & psal¬
mis & engłio scͥpta stͣ. his
quatuor ebdomadib spałr
legendo & cautando recita¬
tur ieccłia. ut his quatuor
testimoniorum generib de
ꝑceptis beneficiis ad gr̃arnͣ
turaͣm uero. sollicitudins
non pigra p̃paremur. Con¬
sernemus igitur pͥmam in¬
nocentie stolam. quam in pͥ¬
mo aduentu recepimus. ut
cum ea ad nuptias patriffa¬
milias occurrentes. alteraͣ
quoq ĩmortalitatis stolam¬

Expanded text:
cundum hominem coelestem, homo cundum hominem coelestem, homo primum a peccato justificaretur, postmodum per eumdem immortalitati restitueretur .erat. Prima quippe mors, praevaricatrectio, justificatio; secunda, in immortalitatem carnis corruptae, reformatio. Quia vero rae restaurationi fuit necessarius, utrumque sub unius temporis observatione sancta venerari consuevit Ecclesia, ut inchoata prioris beneficia recolat cum gratiarum actione: consummata vero futuri adventus bona, cum pia exspectet trepidatione. Idcirco ea quae de utroque Domini adventu in lege et prophetis et psalmis et Evangelio scripta sunt, his quatuor hebdomadibus specialius legendo et cantando recitantur in Ecclesia, ut his quatuor testimoniorum generibus, de perceptis beneficiis ad gratiaruturam vero sollicitudine non pigra praeparemur. Conservemus igitur primam innocentiae stolam, quam in primo adventu recipimus, ut cum ea ad nuptias patrisfamilias occurrentes, alteram quoque stolam immortalitatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
eius ex ardescet. & incireuitu
euis tempestaᷤ ualida. W ut
tempestaᷤ ꝓcul pellat. quos
demceps ignis exurat. de hac
tempestate scͥptum est. Tollat᷑
impius ne uideat głam di. De
igne antem eui tradenda sunt
reꝓbi. ita dicit dñs ꝑ moysen.
Ignis succensus eͣ in furore
meo. & ardebit usq ad infer¬
ni nouissima. Cũ maiestate
qua se uenturũ adiudicium
ipse sic dicit. Cũ uenerit filiꝰ
hominis in maiestate sua. con¬
gregabuntur aũ eũ om̃s gen¬
tes. Primo aduentu uenit ĩ¬
pios iustificare. Scło aduen¬
tu uenturus ẽ impios condep¬
uare. Primo uenit aduersos
conuersos glorificare. Primo
aduentu ap̃s ꝓ imꝑiis inde¬
bite morti traditus est. Sedo
inipios debite morti traditu¬
rus est. Primo aduentu uenit
reformare. Scd̃o audem refor¬
mabit corpus humilitatis
nr̃e. configuratum corpori
claritatis sue. Sicut enim ꝑ¬
ꝑ pͥmum hominem terrenuͣ
peccatum intrauit in mun¬
dum & ꝑ peccatum mors.
ita congruum erat ut ꝑ se¬

Expanded text:
us exardescet, et in circuitu ejus tempestas valida , » ut tempestas procul pellat, quos deinceps ignis exurat urat. De hac tempestate scriptum est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . » De igne autem, cui tradendi sunt reprobi, ita dicuccensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima . » Cum majestate quoque se venturum ad judicium, ipse sic dicit: « Cum venerit Filius hominis in majestate sua, congregabuntur ante eum omnes gentes . » Primo adventu venit impios justificare, secundo venturus est impios condemnare. Primo venit aversos conversos glorificare. Primo adventu Christus pro impiis indebitae morti traditus est, secundo impios debitae morti traditurus est. Primo adventu venit nem Dei. Secundo autem « reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . » Sicut enim per primum hominem terrenum, peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors , ita congruum erat, ut per se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantes trib annis & dimidio.
Filios aut̃ isrł quicũq eo tẽpore
fuerint inuenti. hi duo maxi
parte electoꝵ insuꝑabiles red¬
Si fu̾it numerꝰ filioꝵ isrł sicut
harena maris: reliquiȩ saluȩ
uerint. mox incipiet excande
piet eosq int̾ficiet. Postꝗͣ gͦ¬
isti duo ꝓpħe int̾fecti fuerint:
ide cet̾os fideles ꝑsequens. aut
mr̃es głosos faciet: aut aposta¬
tas recddet. E quicũq in eũ
credid̾int: signũ caracteris eiꝰ
in fronte accipient. S qr de
diaboli filiꝰ & totiꝰ malicie arti
mundũ uexau̾it. & omnẽ ppłm
di uariis penis cruciau̾it. pꝰꝗͣ¬
etiã helẏam & enoch int̾fec̾it

Expanded text:
praedicantes tribus annis, et dimidio. Filios autem Israel quicunque eo tempore fuerint inventi, hi duo maximparte electorum inseparabiles red« Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquae salvae fuam compleverint, mox incipiet excandespiet, eosque intisti duo interfecti fuerint, inde caeteros fideles persequens, aut martyres gloriosos faciet, aut apostatas reddet. Et quicunque in eum crediderint, signum caracteris ejus in fronte accipient. Sed de diaboli filius, totius malitiae artifmundum vexaverit, et omnem populum Dei variis poenis cruciaverit, postquam Eliam et Enoch interfecerit
Abbreviated transcription (Latin):
etiã post. regnũ ꝑsarũ. ex qͥb
unũqͦdq suo tempore magna
gła uiguit & maxima poten¬
tia floruit. ad ultimũ quoq
post cet̾a regna regnũ romanoꝵ
cepit. qͦd fortissimũ omnium¬
regnoꝵ fuit & omnia regna
terrarũ sub dũatione sua ha
in mundũ ẽẽ uenturũ nisi
nͥ dissenserint omnia regna
a romano imꝑio. quȩ prius¬
ei subdita erant.⁊ Hoc aũ
tempꝰ ñdũ uenit : qr licet ui¬
deamꝰ romanũ imꝑium ex
romanũ imꝑium tenere debers.
romana dignitas omnino ñ
ꝑibit : qr in regib suis stabit.
Quidã uͦ doctores nr̃i ddicunt
& maximꝰ erit & omniũ regũ
ultimꝰ. Qui postꝗͣ regnũ suũ
felicit̾ gubernau̾it. ad ultimũ
ierosolimã ueniet. & in monte

Expanded text:
etiam post regnum Persarum, ex quibus unumquodque suo tempore magna gloria viguit, et maxima potentia floruit, ad ultimum quoque post caetera regna, regnum Romanorum coepit: quod fortissimum omniumrum fuit, et omnia regna terrarum sub dominatione sua habin mundum esse venturum, nisi nisi discesserint omnia regna a Romano imperio, cui prius subdita erant. Hoc autem tempus nondum advenit; quia licet videamus Romanum imperium ex Romanum imperium tenere debent, Romani dignitas ex toto non peribit; quia in regibus suis stabit. Quidam vero doctores nostri dicunt,  maximus, et omnium regum ultimus: qui postquam regnum suum feliciter gubernaverit, ad ultimum Jerosolym
Abbreviated transcription (Latin):
de confessione uero nullatenuᷤ
dubitandum ẽ. quia remune
frͣ tiis & infirmus manu. &
susceꝑis eum quasi ad uena
&. peregrinum. & uxerit tecnͣ:
nͣ accrpias ab eo usuras. Quasi
.i. in defensionem tuam pͣ dican¬
dͥo. hortanddo. penitentiam dau
do. n exigas usuras pecuniȩ. in
remuneratione. Quicumq au¬
temut ait gregͣ id̾o pͣdicat. ut
uł laudis uł muneris merce¬
dem recipiat. eterna ꝓ culdubio
mercede se pͥuiat. & huiusmodi
psendo pͣdicator concubina diu
concubine. Reginȩ sunt docto¬
res ȩccłiȩ. qui merito fidei &¬
conscientiȩ throno regis eter¬
ni appropiant. & spũales di fi¬
lios paruint. Sexaguita uero.
quia numerus ille & denario&
senario multiplicato conficitur.
qui significat qd̃ in ix. pͣceptis
legis ꝑfecti sunt. Senaruis e¬
nini ꝑfecꝰtionem significat. qr
sex dieb dnͣs omĩa compleuit.
Concubine sunt falsi pͣ dicato¬
res. q ñ scincere xpͣm pͣdicant.
sunt uxores. qr licet dõ aliqnͣ

Expanded text:
De confessione vero nullatenus De confessione vero nullatenus dubitandum est, quia remunerfrater tuus, et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum, non accipias ab eo usuras ; » id est in defensionem tuam, praedicando, hortando, poenitentiam dando, non exigas usuras pecuniae in remunerationem. « Quicunque autem, ut ait Gregorius, ideo praedicat, ut hic vel laudis, vel muneris mercedem recipiat, aeterna sine dubio mercede se privat; et hujusmodi pseudopraedicator columbina  concubinae . » Reginae sunt doctores Ecclesiae, qui merito fidei et scientiae toro Regis aeterni appropinquant, et spirituales filios Dei pariunt. Sexaginta vero sunt, quia numerus iste ex denario et senario multiplicato conficitur, quod significat eos qui in praeceptis legis perfecti sunt. Senarius enim perfectionem significat, quia sex diebus Dominus omnia complevit. Concubinae vero sunt falsi praedicatores, qui non sincere ipsum praedicant, sunt uxores, quia licet Deo
Abbreviated transcription (Latin):
bent ẽẽ in anifesta. ut om̃s qͣre
eicitur sciant. & ultionem ui¬
dentes timorem babeant. Capͣ
eius .i. mens eiꝰ & uoluntas.
que regit hominem sicrt capͣ
corpꝰ. denudatum sit oĩb. Os
ctͣ plures sacramenta uendunt.
& de missis. baptisteriis confeꝰ¬
sionib pͣ dicationib. sepulturis.
pͣcium exigunt. Qui autem miᷤ¬
sas uendunt. corpus dm̃ uena
Gens absq consilio ut ait moy¬
dem culpa alligat. eadem pe
na constringit. Qui de bapti¬
sterio & confessione pͣtium exi
uera obtuliss. renuit ꝓpħa. Gi¬
eri uero discipłs eurrens nesci¬
ente dño post regem discedẽ¬
dem munus ab eo quasi sub
lepra naamam adherebit tͥ.
& semini tuo. W egressus ẽ ab
eo leprosus. Naaman leꝑsus qͥ
mundat᷑ in iordane ꝑ seꝑtena¬
riam in mersionem. significat
peccatorem baptiratum. & mun¬
sacramentis baptismatis mun̾a
exigunt. E ido damuatus lep̃.
quia damnatus eft herefi. q se¬
stis dĩcere quam graue ÷ de sacra¬
mentis baptisterii pͣcium exig̾e

Expanded text:
s quare ejiciuntur sciant, et ultionem videntes, timorem habeant. Caput ejus meus est et voluntas, quae regit hominem, sicut corpus caput, denudatum sit omnibus. Os complures sacramenta vendunt, et dimissis baptisteriis, confessionibus, praedicationibus, de sepulturis pretium exigunt. Qui autem missam vendunt, corpus Domini venal« Gens absque consilio estdem culpa alligat, eadem etiam culpa constringit. Quia de baptisterio et confessione pretium exignera obtulisset, renuit propheta; Giezi vero discipulus ejus, currens, nesciente domino, post principem discedentem, munus ab eo quasi sub lepra Naaman adhaerebit tibi et semini tuo, et egressus est ab eo leprosus . » Naaman leprosus mundatus in Jordane per septenariam mersionem significat peccatorem baptizatum et munsacramento baptismatis munera exigunt, et ideo damnantur ad lepram, quia damnatus est Giezi et sestis discere quam grave est de sacramentis baptisterii pretium exigere.
Abbreviated transcription (Latin):
płis sius. Am̃ dico uob̾. nullus
indua ista. Ile enum de habur¬
dantia sua miserunt. hec aut̃
õe q̃d̾ habuit misit. Quia enim
pͣbebat ei dñs uicꝰtum. iani duo
nũns suꝑflui extiterant ad
uictum unius diei. misit il¬
los in domum d̃i emt sibi
regnum cȩlorum. Loce qd̾ ti¬
mebas qͣre carum esset. ꝓ duo

Expanded text:
 Amen, amen dico vobis, nullus ista vidua: illi enim de abundantia sua miserunt, haec autem totum quod habuit misit Quia enim praebebat ei Dominus victum, jam ei duo nummi superflui restiterant ad victum ejus diei: ideo misit illos in domum Dei, et emit sibi regnum coelorum. Ecce quod timebas ne charum esset, et no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ modicum iusto suꝑ diuitiaᷤ
peccatorum multas. W pauluᷤ.
nemo militans d̾o. unplicet se
enim intolerabliꝰ est si dux
aliorur decidat. quam si ouis
bilitatis sitis. de quib petruꝰ¬
ait. Uo s auten genus elecꝰtũ.
regale sacerdottum. Si rega¬
les estis regere debetis. si sacer¬
dotes. nos facere ꝑlacabiles hosti¬
as dno. ꝙ ꝓ peceatis ppłi orare.
nͥ ea auctentare debetis. Uobiᷤᷤ
quidem data siuit duo talenta.
ut aixiximus. S audite quid
serus dñs dicat. rediens de pe¬
regrinatione. Ait enim seruo
redddenti quinq talenta dupli¬
cata. & reddenti duo geminata
simłit᷑. Euge serue bone & fide¬

Expanded text:
 divitias peccatorum multas . » Et Paulus: « Nemo militans Deo implicat se enim intolerabilius est, si dux aliorum decidat, quam si errebilitatis sitis, de quibus ait Petrus: « Vos autem genus electum, regale sacerdotium . » Si regales estis, regere debetis. Si sacerdotes, vos facere placabiles hostias Domino, et pro peccatis populi orare, non ea augmentare debetis. 696 Vobis quidem data sunt duo talenta, ut diximus; sed audite quid dominus servis dicat, rediens de peregrinatione. Ait enim servo reddenti quinque talenta duplicata, et reddenti duo geminata similiter. « Euge, serve bone et fide
Abbreviated transcription (Latin):
due elemosine. una cordis. al¬
tera pecunie. Elemosina cor¬
dis est. dimitere qd̾ lesus es.
Nlam dare aliquid indigenti
aliquando queris. q nͣ habes.
Indulgere ꝑeccanti quantuͣ uo¬
lueris redundat tibi. Non¬

Expanded text:
eleemosynae, una cordis, altera pecuniae. Eleemosyna cordis est dimittere ei, aquo laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes; indulgere peccanti quantum volueris redundat tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Primus quaternarius quatuor
elementa significat. ex quib oia
terrena facta sunt. Sed̾s quater¬
uarius quatuor temꝑa anni.
taq terrena temꝑalia ꝑ octo
iutelligunt᷑. Nunc de sepultura
cuͣ sara uxor abrahe mortua e̾e̾t
abraham rogauit efron. ut ac¬
cepta þeciuna locum sepultu¬
re ad mortuam uxorem tumu¬
landam sibi uenderet. Efron
noluit inde pecuniam acciꝑe.
s terram gratis dare. ꝙ tamen
coacͥtus accepit. & uocatus est
postea e fran qui pͥꝰ dicebat᷑
effron. Efron interpͣtatur con¬
firmatus. uł ꝑfectus. effran
uero infirmus. uł imꝑfectus:
Siergo ille qui licet in ueteri¬
ad hoo ad dduci ñ potuit ut pͣ.¬
cium de sepultura acciperet.
nominis mutatione damnatꝰ
tus. Quid de istis dicetur. qui ñ
coguntur. s ipͣi sponte exigunt.
nonne magis damnabuntur

Expanded text:
primus quaternarius quatuor elementa significat, ex quibus omnia terrena facta sunt. Secundus, quatuor tempora anni. Itaque terrena temporalia per octo intelliguntur. Nunc de Scriptura. Cum Sara uxor Abrahae mortua esset, Abraham rogavit Ephron, ut, accepta pecunia, locum sepulturae ad mortuam uxorem tumulandam, sibi venderet . Ephron vero noluit inde pecuniam accipere, sed terram gratis dare; coactus tamen accepit, et vocatus est postea Ephran, qui prius dicebatur Ephron. Ephron autem interpretatur confirmatus, vel perfectus; Ephran vero infirmus, vel imperfectus. Si ergo ille, qui, licet invido adduci potuit, ut pretium de sepultura acciperet, nominis immutatione damnatus tus, quid de istis dicetur, qui non coguntur, sed ipsi sponte exigunt? Nonne magis damnabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
di ocłos sacerdotio pͥuantur
Ecce frͣs non estis sacerdotes. si
hac lepra fueritis interuis tur.¬
pes. Nec solum illi qui emunt
eiciendi sunt ab eccłia. s mul¬
to magis illi pͣlati qui uendunt.
Quib dictum ÷ adño: gratis
sumpsistis: gratis impendite.
Qui emunt uͭ ex uoliuitate e¬
inunt. s quia aliter habere nͣ
possunt. Qui uenlt᷑. emptores
symoniacos dare nolentes gratis
Ingressus intemplo. Flagello fac¬
pͥꝰ cathedras pͣ uertendo eicit.

Expanded text:
Dei oculos sacerdotio privantur. Dei oculos sacerdotio privantur. » Ecce, fratres, non estis sacerdotes, si hac lepra fueritis interius turpes. Nec solum illi qui emunt, ejiciendi sunt ab Ecclesia, sed multo magis illi praelati qui vendunt, quibus dictum est a Domino: « Gratis sumpsistis, gratis impendite . » Qui emunt, non ex ea voluntate emunt, sed quia aliter habere non possunt. Qui vendunt, emptores Simoniacos, gratis dare nolentes, faciunIngressus enim templum, flagello funicprius cathedras praevertendo
Abbreviated transcription (Latin):
maculatus fuerit lepra. & se¬
paratus ad arbitrium sacerdo¬
tis. habebit uestuenta dissuta.
tabit extra castra. fr̃s kinͣ ti¬
re. pͣcipiuntur a castris exire.
Qui ergo sunt illi. quos lepra
notantur. Sunt enim quidã
meccłia quos symoniaca oc¬
cupat lepra. Simonia᷑t sunt
om̃s dicti a symone mago.
qui dona scͣi spͣs pecunia conã¬
tur comparare. Honeͬ mor
dos complices & unitatores in
eccłia dĩ ad huc retiuet. Alii eniͣ
gradus ordinum emnunt. Alii cu¬
ram animarum ꝑ pecuniam. ut¬
sinit pastores eccłiarum. alii con¬
sortium canonicorum. Quod
genus hominum omino ab
his qui scͣificantur año .i. a cor¬
pore & sanguine dñi. & etiam
extra castra .i. extra eccłiam oĩ¬
no sunt remouendi. Si ergo ft̃
remouendi a sacramentis. qͦmͦ
auddent sacramenta celebrareͦ
Si a castris dͥebent extre. qͦmͦ
audent uitra castra habitare.
S tamen quidam pͣ sumꝑtuosi
sacer dotes uolunt. S ait gregͣ.
Si nͣ ante ocłos humanos. ante

Expanded text:
maculatus fuerit lepra, et separatus ad arbitrium sacerdotis, habebit vestimenta dissuta tabit extra castra. Vestis lare: praecipiuntur a castris exire. Qui ergo sunt illi quos lepra notantur? Sunt etiam quidam in Ecclesia, quos simoniaca occupat lepra. Simoniaci illi omnes dicti sunt a Simone Mago, qui dona Spiritus sancti pecunia conabatur comparare . Nondum tos complices et imitatores in Ecclesia 698 Dei adhuc retinet. Alii enim emunt gradus ordinum; alii curam animarum, per pecuniam facti pastores Ecclesiarum; alii consortium canonicorum. Quod genus hominum omnino ab his qui sanctificantur Domino, id est a corpore et sanguine Domini, et etiam extra castra, id est extra Ecclesiam sunt removendi. Si ergo sunt removendi a sacramentis, quomodo sacramenta audent celebrare? Si a castris debent exire, quomodo audent inter castra habitare? Sunt tamen quidam praesumptuosi,sacerdotes volunt. Sed, ait Gregorius: « Si non ante humanos oculos, ante
Abbreviated transcription (Latin):
uerso. neq oposiustis murum
ꝓ domo isrł. ut staretis in pͣlio
indie dm̃i. Ex aduerso ascendere
ẽ. ꝓ defensione gregis uoce lib̾a
huuis mundi potestatibus
contraire. o indie dmi in pͣlio
stare est. prauis detractionib
ꝓpterea etiam cum deberes pra¬
uum tibi in corꝑare ip̃e te potiꝰ¬
omium cominunis. Corruptuꝰ

Expanded text:
verso, neque opposuistis murum verso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die domini . » Ex adverso ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire; et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus, Propterea etiam, cum deberes pravum tibi incorporare, ipse potiuomnium communis: « corruptus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uinum atq oleum adhibe¬
moderentur uulnera ⁊ ꝓpter
oleum foueantur. Necesse est
pastori ut in uino aliquando
morsum doloris adhibeat. in
oleo mollitiem pietatis.S tuneo
qd̾ dicitur de uobis. qr nͣ soluͣ
nͣ repͣhendistis uitia. s etiam
applaudit eis lingua nr̃a adu¬
latoria. Hoc consideratis. qd̾ drͣ¬
puluillos sub omi eubitu ma¬
nus. q factunt ceruicalia sub
capite uniuersȩ etatis ad ca¬
piendas animas Puliullos sub
oniͣi cubito manus ÷ ponere.
cadentes a sua rec̾titudine aui¬
mas. atq in huiismodi dilec¬
tione reclinantes blanda a¬
aulatione refouere. Quasi
enim puliullo eubitam uel
subtrahitur. Dicit g paulus.
insta oportune importune.¬
time. quia .s. apud auditoris m̃¬
tem ipsa sui utilitate se detru¬
xit. si habere importunitas.
oportunitatem nescit. Contra
nolentes enm redarguere ait
ꝓpħa. canes muti nͣ ualentes
lare circa gregem dñi. S nͣ ua¬
lent latrare. q uemente lupõ
ea dicit. Non ascendistis exad¬

Expanded text:
us adhibemordeantur vulnera, et per oleum foveantur. Necesse est enim pastori ut in vino aliquando morsum doloris adhibeat, et in oleo mollitiem pietatis. Sed timeo quod dicitur de vobis, quod non solum non reprehenditis vitia, sed etiam applauditis eis lingua vestra adulterina, nec consideratis quodpulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . » Pulvillos sub omni cubito manus consuere est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi dilectionem reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, et  subtrahitur. Dicit ergo Paulus: « Insta opportune » praeuia scilicet apud auditoris mentem ipsa sui vilitate se destruit, ubi habere importunus opportunitatem nescit. Contra nolentes enim redarguere ait propheta: « Canes muti, non valentes lare circa gregem Domini; sed non valent latrare, quia, veniente lupo, ea dicit: « Non ascendistis ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
a uumero catholicorum seꝑa¬
randos uon solum eieͤit. s etiã
flagellauro: Quia dñs nͣ solum
iipͣ senti damnat remouendo
ab aliorum consortio. s infutu¬
ro eruciat damnando eterno
supplicio. S notandum qd dic̃.
habebat uestimenta dissolrtͥa¬
& caput nudum. Os contectũ:

Expanded text:
a numero Catholicorum separandos: nec solum ejecit, sed et flagellavit; quia Dominus non solum in praesenti damnat, removendo ab aliorum consortio, sed etiam in futuro cruciat, damnando aeterno supplicio. Sed notandum quod dicit: Habebit vestimenta dissuta, caput nudum, os veste
Abbreviated transcription (Latin):
bonum qd ht̃. S sequit᷑ graurior
sentitia. & in utilem seruuͣ
eicite ui tenebras exteriores. uͥ
erit fletus & stidor dentium.
Timete iudicem uenturum. &
uobiscum rationem de cõmissa
pecunia positurum. Uidete qr
damnabilis est seruus ꝑiger.
truditur. Ante aduentum eiꝰ.
depouenda ⁊ ratio. Uigilemus.
ut seruos in cõmissa pecunia

Expanded text:
Sequitur gravior sententia: « Et inutilem servum ejicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium .Timete judicem venturum et vobiscum rationem de commissa pecunia positurum. Videte quia damnabilis est servus piger, truditur. Ante adventum ejus, de ponenda ratione vigilemus, ut servos in commissa pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ da ei qui habet᷑ decem ta¬
lenta. Diguum esse uidetur
ut talantum ab latum daret᷑
⁊ decem dari deberet. S sub¬
tiliter ꝯsideranti plus eͥ habere duo.
.i. intellec̃ tum & oꝑationem ꝗͣ
quuiq l. exteriorum scientiã.
Oignum ẽ g ut qui unum ta¬
lentum habet .i. intellecꝰtum
scͥpturarum. & eum negligit.
& in scłarib eum defigit. diui

Expanded text:
et date ei qui habet decem taet date ei qui habet decem talenta . » Dignius esse videtur, quod talentum ablatum daretur ti decem dari deberet. Sed subtiliter consideranti, plus est habere duo, id est intellectum et operationem, quam quinque, seu exteriorum scientiam. Dignum est igitur ut qui unum talentum habet, id est intellectum Scripturarum, et eum negligit, dum in saecularibus desipit, divi
Abbreviated transcription (Latin):
metis ubi non seminasti. & con¬
gregas ubi non sparsisti. &. tr¬
niens abii & abscondi talentum
tuum interra. Ecce habes qd̾
tuum est. Notandum qd̾ inu¬
tilis seruus ditrum dñm uocat.
cui tamen ad lucrum deser¬
uire dissimulat. ꝙ tumuisse se
pendere. qui hoo solum time
qui meliores uite mas agredi
inetuunt. & tamen iacere in
sui corporis ignauia nͣ ꝑtime¬
scunt. Dicit gͦ dñs. Serue ne¬
quam & ꝑiger. Sciebas quia
meto ubi non semino. & coł¬
ligo ubi nou sparsi. O portuit
ergo dare pecuniam meam
numinulariis. & ego uemenꝰ
recepissem utiq qd̾ meum eͣ
quia uindictꝰam accipit de
dam de illis gentilib ubi nͣ
sparsit semina legis. Ex uer.
Acsi dicat. Si uixta tuam sen¬
tentiam illud exquiro qd̾ non
dedi quantomag a te exqui¬
ro qd ad erogandum dedi
Decumam uero mimmulariiˢ
u̾are ẽ. scientiam pdicatiomꝰ¬
eis impendere. qui hanc uale.
ant oꝑib exercere. De hoc ser
uo dns hanc ultionem accepͣ.
fit enim. Tolle ab eo talentuͣ.

Expanded text:
sti, congregas ubi non sparsisti, et timens abii, et abscondi talentum tuum in terra. Ecce habes quod tuum est . » Notandum est quod inutilis servus dominum suum durum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se pendere, qui hoc solum timerqui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui corporis ignavia non pertimescunt. Dicit ergo dominus: « Serve nequam et piger, sciebas quia meto ubi non seminavi, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens, recepissem utique quod meum est quia vindictam accipit de dam de illis gentibus, ubi non sparsit semina legis, et ex ac si dicat: Si, juxta sententiam tuam, illud exquiro quod non dedi, quanto magis, ait, quod ad erogandum dedi. Pecuniam vero nummulariis dare, est eis scientiam praedicationis impendere qui valeant hanc operibus exercere. De hoc ergo servo Dominus hanc ultionem accepit. Ait enim: « Tollite ab eo talentum,
Abbreviated transcription (Latin):
mam bibunt. cum fluenta ue¬
ritatis recte intelligentes hau¬
riut. S eandem aquam pedib
turbare eͥ. scͥeͣ mueditationis stu¬
aia mnale uiuendo corrumpere.
oues bibunt. cum subiecti quoͥq
non sec̾tantur uerba que auddiũt.
s sola que concupiscunt exem
in potib lutum sumunt. Debet
eium pastor pͥus p dicare opere.
de in eminentiam uirtutum.

Expanded text:
mam bibunt, cum fluenta vemam bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt; sed tamen aquam pedibus perturbare est, sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere.  oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae concupiscunt exempin pedibus lutum sumunt. Debet autem pastor prius praedicare opere qde in eminentiam virtutum,