comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et thares duo eunuchi regis ia
nitores erant.⁊ in primo pala¬
cii limine p̃sidebant: uoluer̃q
insurgere in regem: ⁊ occidere eũ:
Quod mardocheum non latuit:
Statimq nunciauit regine hestẽr.
et illa regi ex nomine mardochei.
qui ad se rem detulerat. Quesitũ
est ⁊ inuentum: ⁊ appensus est¬
uterq ẽoꝵ in patibulo. Manda¬
tumq est historiis: ⁊ annalibꝰ tra¬
ditum coram rege. Cax.i. x
ost hec rex asfuerus exaltauit
aman a amadathi. qui erat de
stirpe agag: ⁊ posuit soliũ eius
suꝑ principes om̃s quos habebat:
Cunctiq serui regis qui in foribꝰ
palacii uersabant᷑. flectebant ge¬
nu: ⁊ adorabant aman. Sic enĩ
eis preceꝑat imꝑator. Solus mar¬
docheus ñ flectebat genu: neq
adorabat eum. Cui dixerunt re¬
gis pueri: qui ad fores palacii
presidebant. Cur preter ceteros
non obseruas mandata regis:
Cumq hoc crebrius dicerent. et
ille nollet audire:: nunciauer̃t
aman: scire cupientes utrum ꝑ¬

Expanded text:
et Thares duo eunuchi regis qui et Thares duo eunuchi regis qui ianitores erant et in primo palatii limine praesidebant volueruntque insurgere in regem et occidere eum quod Mardocheum non latuit statimque nuntiavit reginae Hester et illa rqui ad se rem detulerat. Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibulo. Mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. Cap. III. Post haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, quiabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
tudine: omniũq oculis gratiosa
et amabilis uidebatur. ¶ Ducta
est itaq ad cubiculum regis assue¬
ri mense decimo qui uocat᷑ te-¬
beth. septimo anno regni eiꝰ: et
amauit eam rex plus quã om̃s
coram eo: suꝑ om̃s mulieres. Et
pofuit diadema regni in capite
eius: fecitq eam regnare in loco
uasthi. Et iussit coniuium pre¬
parari ꝑ magnificum cunctis pͥn-¬
cipibus ⁊ seruis suis: ꝓ coniun¬
ctione ⁊ nuptiis hester. Et dedit
requiem in uniuersis ꝓuinciis:
ac dona largitus est iuxta mag-¬
nificentiam principalem. ¶Cũq
et secundo quererent᷑ uirgines et
congregarent᷑: mardocheus ma¬
nebat ad regis ianuam. Nec dũq
ꝓdiderat hester patriam ⁊ ppł̃m
suum: iuxta mandatũ eiusͦ uuc¬
quid enĩ ille p̃cipiebat obserua¬
bat hester: ⁊ ita cuncta faciebat
ut eo tempore solita erat. quo eã
paruulam nutrierat.uiui
Io igitur tempore quo mar¬
docheus ad regis ianuam
morabat᷑ : irati sunt bagathan

Expanded text:
tudine omnium oculis gratiosa tudine omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnescoram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iussit convivium praeparari permagnificum cunctis principibus et servis suis pro coniunctione et nuptiis Hester et dedit requiem in universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat eo igitur tempore quo Mardocheus ad regis ianuam morabatur irati sunt Bagathan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinebant. mensis duodecimus
uertebet᷑ : ita dumtaxat. ut sex
mensibꝰ oleo ungerent᷑ myrtino:
et aliis sex quibusdam pigmentis
et aromatibꝰ uterent᷑. Ingredien¬
tesq ad regem. quicqͥd postulassent
ad ornatum ꝑtinens accipiebant:
et ut eis placuerat composite de
trielinio feminaꝵ ad regis eubi¬
culum transibant. Et que intra¬
uerat uesꝑe. egrediebat᷑ mane:
atq inde in secundas edes dedu-¬
cebant᷑. que sub manu a sagazi
eunuchi erant: qui concubinis
regis p̃sidebat. Nec habebat po¬
testatem ad regem ultra redeun-¬
di nisi uoluisset rex: ⁊ eã uenire
uississet ex nomine. Euolitto ui¬
aut̃ tempore ꝑ ordinem. instabat
dies quo hester filia abiahel frĩs
mardochei quã sibi adoptauerat
in filiam: intrare deberet ad regẽ.
Que non quesuit muliebrẽ eul¬
tum: sed quecũq uoluit egeus
eunuchus custos uirginũ. hec ei
ad ornatum dedit. Erat enĩ for-¬
mosa ualde: ⁊ incredibili pulchri¬

Expanded text:
pertinebant mensis duodecimus pertinebant mensis duodecimus vertebatur ita dumtaxat ut sex menses oleo unguerentur myrtino et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur ingredientesque ad regem quicquid postulassent ad ornatum pertinens accipiebant et ut eis placuerat conpositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transiebant et quae intraverat vespere egrediebatur mane atque inde in secundas aedes deducebatur quae sub manu Sasagazi eunuchi erant qui concubinis regis praesidebat nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine evoluto autem tempore per ordinem instabat dies quo Hester filia Abiahil fratris Mardochei quam sibi adoptaverat in filiam intrare deberet ad regem quae non quaesivit muliebrem cultum sed quaecumque voluit Aegaeus eunuchus custos virginum haec ei ad ornatum dedit erat enim formonsa valde et incredibili pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
batur: et utrumq parentẽ amise¬
rat: pulchra nimis ⁊ decora facie:
Mortiusq patre eius ac matre:
mardocheus sibi eam adoptauit.
in filiam. ¶ Cumq ꝑcrebruisset
regis imꝑium:. ⁊ iuxta mandata
ilius multe uirgines pulchre
adducerent᷑ susãn. ⁊ egeo trade¬
rent᷑ eunicho: hester quoq iñt
ceteras puellas ei tradita ẽ: ut
seruaret᷑ in numero feminarum:
ret mundũ muliebrem. ⁊ traderet
ei partes suas: ⁊ septem puellas
speciosissimas de domo regis: et
tam ipsam quã pedissequas eius
ornaret atq excoleret. Que nolu¬
it ei indicare ppłm ⁊ patriã suam:
Mardocheus enĩ preceꝑat: ut de
hac re omnino reticeret.Qui de¬
ambulabat cotidie ante uestibu¬
lum domus in qua electe uirgi¬
nes seruabant᷑: curam agens sa-¬
lutis hester: ⁊ scire uolens quid
ei accideret.
um aut̃ uenisset tempus sin¬
gulaꝵ ꝑ ordinem puellaꝵ ut
intrarent ad regem: expletis om¬
nibus que ad cultum muliebrẽ

Expanded text:
batur et utrumque parentem amisebatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan rentur eunucho: Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur in numero feminarum. ret mundum muliebrem, et traderet ei partes suas, et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedissequas ejus ornaret atque excoleret. Quae noluit indicare ei populum et patriam suam: Mardochaeus enim praeceperat ei, ut de hac re omnino reticeret: qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Hester et scire volens quid ei accideret cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum ut intrarent ad regem expletis omnibus quae ad cultum muliebrem
Abbreviated transcription (Latin):
domibꝰ suis: ⁊ hoc ꝑ cunctos ppłõs
diuulgari.a.
is ita gestis. postquam regis¬
assueri deferbuerat indignatio:
recordatus ẽ uasthi ⁊ que fecisset
uel que passa eẽt. Dixeruntq
pueri regis: ac minstri eiꝰ. Que¬
rant᷑ regi puelle uirgines ac spe¬
ciose: ⁊ mittant᷑ qui considerent
ꝑ uniuersas ꝓuincias puellas
speciosas ⁊ uirgines. ⁊ adducans
eas ad ciuitatem susan: ⁊ tra-¬
dant in domum feminaꝵ sub
manu egei eunuchi. qui ẽ p̃posi¬
tus ⁊ custos mulierum regiaꝵ:
et accipiant mundũ muliebrẽ.
et cetera ad usus necessaria. Et
quecũq inter om̃s oculis regis
placuerit: ipsa regnet ꝓ uasthi.
Placuit sermo regi: ⁊ ita ut sugge¬
serant iussit fieri.
rat uir uideus in susis enu¬
tate uocabulo mardocheus:
filius iair filii semei. filii chis.
regem iuida nabuchodonosor rex
babylonis transtulerat. Qui fuit
nutricius filie fratris sui edesse.
que altero nomine hester uoca¬

Expanded text:
domibus suis: et hoc per cunctos populos domibus suis: et hoc per cunctos populos divulgari. His ita gestis, postquam regiAssueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae passa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Aegaei eunuchi qui est praepositus et custos mulierum regiarum et accipiant mundum muliebrem et cetera ad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester voca
Abbreviated transcription (Latin):
uasthi: sed ⁊ om̃s principes et
pplõs qui sunt in cunctis ꝓuin¬
ciis regis asfueri. Egrediet᷑ enĩ
sermo regine ad om̃s mulieres:
ut contemnant uiros suos. ⁊ di¬
cant. Rex assuerus iussit ut re-¬
gina uasthi intraret ad eum: et
illa noluit. Etq hoc exemplo.
om̃s principum coniuges ꝑsaꝵ
atq medoꝵ: pariupendent imꝑia
maritoꝵ. Unde regis iusta est in
diatur edictum a facie tua: et
scribatur iuxta legem ꝑsarum atq
medoꝵ quã preteriri illicitum ẽ:
ut nequaquã ultra uasthi ingre-¬
diat᷑ ad regem : sed regnum illius
altera que melior illa ẽ accipiat:
Et hoc in omne quod latissimũ ẽ
rium: ut cuncte uxores tã ma¬
ioꝵ quã minoꝵ. deferant mari-¬
tis sius honorem. Placuit consili¬
um eius regi ⁊ principibꝰ.
ecitq rex iuxta consilium ma¬
muchan: et misit epistolas
ad uniuersas ꝓuincias regni sui:
ut queq gens audire ⁊ legere po¬
terat diuersis lingius ⁊ litteris.
ẽẽ uiros principes ac maiores in

Expanded text:
s et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis idiatur edictum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est rium, et cunctae uxores tam majorum, quam minorum, deferant maritis suis honorem. Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac majores in
Abbreviated transcription (Latin):
re succensus. int̾rogauit sa¬
pientes qui ex more regio semꝑ
ei aderant. ⁊ illoꝵ faciebat cunc¬
ta consilio. scientium leges ac iu¬
ra maioꝵ: erant aut̃ primi et
ꝓximi charsena. ⁊ sethar. ⁊ ad¬
matha. ⁊ tharsis. ⁊ mares.⁊ mar¬
sana. ⁊ mamucha. sept̾e duces
ꝑsarum atq medoꝵ qui uidebatͭ
faciem regis. ⁊ primi post eum re¬
sidere soliti erant: cui sententie
sueri regis imꝑium quod ꝑ eunu¬
chos mandauerat facere noluisset:

Expanded text:
 interrogavit sapientes qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae sueri regis imperium quod per eunuchos
Abbreviated transcription (Latin):
silueris. ꝑ aliam occasionẽ libe¬
rabunt᷑ nidei: ⁊ tu ⁊ domus
patris tui ꝑibitis. Et quis nouit
utrum idcirco ad regnũ ueneris:
ut in tali tempore pareris: Rur-¬
sumq hester hec mardocheo uer-¬
ba mandauit. Uade ⁊ congrega¬
omnes iudeos quos in susis re¬
pereris: ⁊ orate ꝓ me. Non come¬
similiter ieiunabo. Et tunc in¬
grediar ad regẽ contra legem
faciens ñ uocata: tradensq me
morti ⁊ ꝑiculo. Iuit itaq mar¬
docheus: ⁊ fecit omĩa que ei

Expanded text:
silueris, per aliam occasionem libesilueris, per aliam occasionem liberabuntur Judaei: et tu, et domus patris tui peribitis. Et quis novit, utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Rursumque Esther haec Mardochaeo verba mandavit; Vade et congregaomnes Judaeos, quos in Susis repereris, et orate pro me. Non comesimiliter jejunabo, et tunc ingrediar ad regem, contra legem faciens, non vocata, tradensque me morti et periculo. Ivit itaque Mardochaeu
Abbreviated transcription (Latin):
Egressusq athac. iuit ad mardo¬
cheum stantẽ in platea ciuitatis:
ante ostium palacii. Qui indica-¬
uit ei omĩa que acciderant. quo¬
quod pendebat in susis dedit ei
ut regine ostenderet: ⁊ moneret
eam ut intraret ad regẽ:⁊ de-¬
p̃caretur eum ꝓ ppło suo.xi¬
egressus athac: nunciauit
hester omĩa que mardoche-¬
us dixerat. QQue respondit ei: et
dixit rssit ut diceret mardocheo. Om-¬
nes serui regis ⁊ cuncte que sub
ditione eius sunt norunt pro¬
uincie : quod siue uir siue mu¬
lier non uocatus interius atriũ
regis intrauerit. absq ulla cun¬
ctatione statim int̾ficiatur: nisi
forte rex auream uirgam ad eũ
tetenderit ꝓ signo clementie:
atq ita possit uiuere. Ego igit᷑
quomͦ ad regẽ intrare potero:
que triginta iam diebꝰ non sum
uocata ad eum: ¶ Quod cum
audisset mardocheus: rursum
mandauit hester dicens. Ne pu-¬
tes quod animã tuam tantum
liberes: quia in domo regis es
pre cunctis iudeis. Si enĩ nunc

Expanded text:
Egressusque Athach, ivit ad MardoEgressusque Athach, ivit ad Mardochaeum stantem in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quoquod pendebat in Susis, dedit ei, ut reginae ostenderet, et moneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo. Regressus Athach, nuntiavit Esther omnia, quae Mardochaeus dixerat. Quae respondit ei, et jussit ut diceret Mardochaeo: Omnes servi regis, et cunctae, quae sub ditione ejus sunt, norunt provinciae, quod sive vir, sive mulier, non vocatus, interius atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur: nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae, atque ita possit vivere. Ego igitur quomodo ad regem intrare potero, quae triginta jam diebus non sum vocata ad eum? Quod cum audisset Mardochaeus, rursum mandavit Esther, dicens: Ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc
Abbreviated transcription (Latin):
umina aut̃ epłaꝵ hec fuit:
ut om̃s ꝓuincie scirent. et
pararent se ad p̃dictam diem:
Festinabant cursores qui missi
erant explere regis imperium:
Statimq in susis pependit edic¬
tum : rege ⁊ aman celebrante
conuiuium: ⁊ cunctis iudeis qͥ¬
in urbe erant flentibꝰ. Que cum
audisset mardocheus scidit ue
platea medie ciuitatis uoce ma-
tu usq ad fores palacii gradiens:
Non enim erat licitum indutũ
sacco aulam regis intrare. In om¬
nibus quoq ꝓuinciis. oppidis ac
locis ad que crudele regis dogma
ꝑuenerat. planctus ingens erat
apud iudeos: ieninium: ululatꝰ
et fietus: sacco ⁊ cinere multis ꝓ
stratu utentibꝰ. ¶ Ingresse funt
aut̃ puelle hester ⁊ eunuchi: nun¬
ciaueruntq ei. Quod audiens con¬
sternata ẽ. Et misit uestem: ut
ablato sacco indueret eam. Quã
acciꝑe noluit. Accitoq athac eu¬
nucho quẽ rex ministrũ ei dede¬
rat. p̃cepit ut iret ad mardocheũ:
et disceret ab eo cur hoc faceret:

Expanded text:
summa autem epistularum haec fuit summa autem epistularum haec fuit ut omnes provinciae scirent et pararent se ad praedictam diem festinabant cursores qui missi erant explere regis imperium statimque in Susis pependit edictum rege et Aman celebrante convivium et cunctis qui in urbe erant flentibus quae cum audisset Mplatea medie civitatis vociferabtu usque ad fores palatii grNon enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare. In omnibus quoque provinciis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat praecepit ei ut iret ad Mardochaeum, et disceret ab eo cur hoc faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
sus ⁊ a se mutuo seꝑatus: no¬
uis utens legibꝰ ⁊ cerimoniis:
insuꝑ ⁊ regis seita contemuens.
Et optime nosti: quod non ex¬
pediat regno tuo ut insolescat
ꝑ licentiam. Si tibi placet de¬
cerne ut ꝑeat: ⁊ decẽmilia ta¬
lentoꝵ appendam argentariis
gaze tue. Tulit ergo rex anulũ
quo utebat᷑ de manu suaͣ. ⁊ de¬
dit eum aman filio amadathi
de ꝓgenie agag. hosti iudeorũ:
Dixitq ad eum. ilrgentũ quod
polliceris tiuim sit: de ppło age
quod tibi placet. ¶Llocatiq sun
scribe regis mense pͥmo nisan.¬
terciadecima die eiusdẽ mensis:
et scriptum ẽ ut usserat aman
ad om̃s satrapas regis ⁊ iudices
ut queꝙ gens legere poterat et
audire ꝓ uarietate linguaꝵ ex
signate ipsus anulo misse sunt
ꝑ cursores regis ad uniuersas
ꝓuincias: ut occiderent atq de¬
lerent omnes iudeos a puero
usq ad senem. paruulos ⁊ muli¬
eres uno die: hoc est terciodeci¬
mo mensis duodecimi qͥ uocat᷑
adar. ⁊ bona eoꝵ diriꝑent. xit

Expanded text:
s et a se mutuo separatus novis utens legibus et caerimoniis insuper et regis scita contemnens et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam si tibi placet decerne ut pereat et decem milia talentorum adpendam arcariis gazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense ptertia decima die ejusdem mensis, et scriptum est, ut jusserat Aman, ad omnes satrapas regis, et judices ut quaeque gens legere poterat, et audire pro varietate linguarum, ex signatae anulo missae sunt per cursores regis ad universas provincias ut occiderent atque delerent omnes Iudaeos a puero usque ad senem parvulos et mulieres uno die hoc est tertiodecimo mensis duodecimi qui vocatur adar et bona eorum diriperent
Abbreviated transcription (Latin):
ie aut̃ tercio induta ẽ hester
regalibꝰ uestimentis: ⁊ stetit
in atrio domus regie quoˢ erat
interius contra basilicam regis:
At ille sedebat suꝑ solium suum¬
in consistorio palacii: contra
ostium domus. Cumq uidisset
hester reginam stantẽ placuit
oculis eius: ⁊ extendit contra
eam uirgam auream quã tene¬
bat manu. Que accedens: oscu¬
lata est summitatẽ uirge eius:
Dixitq ad eam rex. Quid uis
hester regina: Que ẽ peticio
tua : Etiam si dimidiam regni¬
mei partẽ petieris : dabit᷑ tibi:
Et illa respondit. Si regi placet.
obsecro ut uenias ad me hodie¬

Expanded text:
ie autem tertio induta est Esther regalibus vestimentis, et stetit in atrio domus regiae, quod erat interius, contra basilicam regis: at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus. Cumque vidisset Esther reginam stantem, placuit oculis ejus, et extendit contra eam virgam auream quam tenebat manu. Quae accedens, osculata est summitatem virgae ejus. Dixitque ad eam rex: Quid vis, Esther regina? quae est petitio tua? etiamsi dimidiam regni partem petieris, dabitur tibi. At illa respondit: Si regi placet, obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
cogeret ad bibendum: sed sic rex
statuerat. p̾ponens mensis singu¬
lis de pͥncipibꝰ sius: ut sumeret
unusquisq quod uellet. Uasthi
quoq regina fecit conuiuium fe-¬
minaꝵ: in palatio ubi rex assue¬
rus manere consueuerat. ¶ taq
die septimo cum rex ẽẽt hylari¬
or. ⁊ post miniam potionem
incaluisset mero: precepit ma¬
uman. ⁊ bazata. ⁊ arbona. et
bagatha.⁊ abzatha.⁊ zarath.
et charchas. septem eunuchis
qui in conspectu eiꝰ ministrabañ:
ut introducerent reginã uasthi
coram rege. posito suꝑ caput eiꝰ
diademate: ⁊ ostenderet cunctis
ppłis ⁊ pͥncipibꝰ illius pulchritu¬
dinem. Erat aut̃ pulchra ualde:

Expanded text:
cogeret ad bibendum sed sic rex cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet diuicias gle regni
sui. ac magnitudinẽ atq iactan¬
ciam potentie sue multo tp̃re:
centum uidelicet ⁊ octoginta di¬
ebus. ¶ Cumq implerent᷑ dies con¬
uiiui. inuitauit omnẽ ppłm qui
inuentus est susis. a maximo usꝙ
ad minimũ: ⁊ septem diebꝰ uss¬
it conuiiium p̃parari in uestibu¬
lo orti ⁊ nemoris. quod regio eul¬
tu ⁊ manu consitum erat. Et pen-¬
debant ex om̃i parte tentoria ae-¬
rei coloris. ⁊ carphasini ⁊ iacincti¬
ni. sustentata funibꝰ bissinis atq
purpureis:: qui eburneis circu¬
lis inserti erant: ⁊ columnis mar¬
moreis fulciebant᷑. Lectuli quoq
aurei ⁊ argentei. suꝑ pauimentum
smaragdino ⁊ pario stratum la¬
pide dispositi erant: quod mira
uarietate pictura decorabat. C bi¬
bebant autẽ qui inuitati erant
aureis poculis: ⁊ aliis atq aliis
uasis cibi inferebant᷑. Uinum
quoq ut magnificentia regia dig¬
num erat: abundans ⁊ p̃cipuum
ponebat᷑. Nec erat qui nolentes

Expanded text:
e regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae, multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus. Cumque implerentur dies convivii, invitavit omnem populum, qui inventus est Susis, a maximo usque ad minimum: et jussit septem diebus convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant autem qui invitati erant, aureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes
Abbreviated transcription (Latin):
non occidit gigantem: ⁊ abstulit
opprobrium de gente: In tollendo
manum in saxo funde: deiecit
exultationẽ golie. Nã inuocauit
dñm om̃ipotentẽ : et dedit in
dextera eius tollere hominẽ for¬
tem in bello: ⁊ exaltare cornu
gentis sue. ¶ Sic in decẽ milibꝰ
glificauit eum: ⁊ laudauit in
benedictionibꝰ dñi: in offerendo
illi coronam głe. Contriuit enĩ¬
mimicos undiq: ⁊ extirpauit
philistiim. contrarios usq in ho¬
diernum diem. Contriuit cornu
ipsoꝵ usq in ẽternum. In om̃i
operere dedit confessionem scõ
⁊ excelso: in uerbo glẽ. De omni
corde suo laudauit dñm: ⁊ dile¬
xit d̾m qui fecit illum.  dedit

Expanded text:
non occidit gigantem et extulit non occidit gigantem et extulit obprobrium de gente in tollendo manum in saxo fundae deiecit exultationem Goliae ubi invocavit Dominum potentem et dedit in dexteram eius tollere hominem fortem in bello et exaltare cornum gentis suae sic in milibus glorificavit illum et laudavitbenedictionibus Domini, in offerendo illi coronam gloriae; contrivit inimicos undique, et exstirpavit Philisthiim contrarios usque in hodiernum diem; contrivit cornu ipsorum usque in aeternum. In omni opere dedit confessionem Sancto, et Excelso in verbo gloriae. De omni corde suo laudavit Dominum, et dilexit Deum qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ iudicauit congregationem:
et uidit d̾m iacob: ⁊ in fide sua
ꝓbatus est ꝓpha : ⁊ cognitus est
in uerbis suis fidelis: quia uidit
d̃m lucis. Et inuocauit dñm om¬
nipotentẽ in oppugnando hostes
circũnstantes undiq: in oblatio¬
ne uiri inuiolati. Et intonuit
de celo dñs. ⁊ in sonitu magno
auditam fecit uocẽ suamꝰ: ⁊ con¬
triuit principes tẏrioꝵ. ⁊ omnes
duces philistiim. Et ante tem¬
pus finis uite sue ⁊ scłi: testimo¬
nium p̃buit in conspectu dñi et
xp̃i. ¶ Pecunias ⁊ usq ad calcia¬
menta ab om̃i carne ñ accepit:
et ñ accusauit illum homo. Et
post hoc dormiuit: ⁊ notũ fecit
regi. ⁊ ostendit illi finem uite
sue: ⁊ exaltauit uocẽ eiꝰ de t̾ra
in ꝓphetia. delere impietatẽ gentis:
ost hoc surrexit nathan exx¬
ꝓpħa in diebus dauid: et
quasi adeps separatus ẽ a carne
Sic dauid a filiis isrl᷑. Cum
leonibus lusit quasi cum agnis:
et in ursis similit fecit᷑ cũ agnis
ouium. In iuuenture fua nũqͥd

Expanded text:
 iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philisthim et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domini et christi pecunias et usque ad calciamenta ab omni carne non accepit et non accusavit illum homo et post hoc dormivit et notum fecit regi et ostendit illi finem vitae suae et exaltavit vocem eius de terra in prophetia delere impietatem gentis post hoc surrexit Nathan propheta in diebus David et quasi adeps separatus est a carne sic David a filiis Israhel cum leonibus lusit quasi cum agnis et in ursis similiter fecit sicut cum agnis ovium in iuventute sua numquid
Abbreviated transcription (Latin):
gentem hostilem: ⁊ in descensu
ꝑdidit contrarios: ut cognoscant
gentes potentiam eiꝰ: quia contͣ
dñm pugnare ñ est facile: ⁊ se¬
quutus est a tergo potentes. ¶ Eit
et chaleph filius iephone: sta¬
re contra hostem. ⁊ ꝓhibere gen¬
tem a peccatis: et ꝑfringere
muirmur malicie. Et ipsi duo
constituti. a ꝑiculo liberati sunt.
a numero sexcentoꝵ milium pe¬
ditum: indiicere illos in here¬
ditatem: in t̾ram que manat
lac ⁊ mel. Et dñs dedit ipsi
chaleph fortitudinẽ: ⁊ usq ad
senectutẽ ꝑmansit illi uirtus.
ut ascenderet in excelsum t̾re
locum. Et semen ipsius obtinu¬
it hereditatem: ut uiderent õs
filii isrł q̃m bonum ẽ obsequi
sc̃o deo. Et iudices singuli suo
nomine. quoꝵ non ẽ corruptũ
cor: qui non auersi sunt a dño.
ut sit memoria illoꝵ in benedi¬
ctione. ⁊ ossa eoꝵ pullulent de

Expanded text:
gentem hostilem et in descensu gentem hostilem et in descensu perdidit contrarios ut cognoscant gentes potentiam eius quia contra Dominum pugnare non est facile et secutus est a tergo potentes et in det Chaleb filius Iepphonne stare contra hostem prohibere gentem a peccatis et perfringere murmur malitiae et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sescentorum milium peditum inducere illos in hereditatem in terram quae manat lac et mel et dedit Dominus ipsi Chaleb fortitudinem et usque ad senectutem permansit illi virtus ut ascenderet in excelsum terrae locum et semen ipsius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tum pacis. pͥncipem scõꝵ
et gentis sue: ut sit illi ⁊ semini¬
eius sacerdotii dignitas in eter¬
num. Et testam̃tum regi dauid
filio iesse. De tribu iuda heredi¬
tas ipsi ⁊ semini eius: ut daret
sapientiã in cor nr̃m iudicare
gentẽ suam in iusticia: ne abole¬
rentur bona ipsoꝵ: ⁊ głam eoꝵ
in gente ipsoꝵ et̾nam fecit. ¶ For¬
tis in bello iesiis naue: successor
moysi in ꝓpħis: qui fuit magnꝰ
scd̃m nom̃ suum : maximus in
salutem electoꝵ dei. expugnare
insurgentes hostes: ut conseque¬
ret᷑ hereditatẽ ifrł. Quam głãm
adeptus est in tollendo manus
siras: ⁊ iactando contra ciuitates
rumpheas. Quis ante illum sic
restitit: Nam hostes ipse dñs
ꝑcussit. Aut non iracundia eiꝰ
impeditus est sol. ⁊ unus dies
factus est quasi duo: Inuoca¬
uit altissimum potentem in op-¬
pugnando mumicos undiq: et
audiuit illum magnus ⁊ sc̃s d̃s:
In saxis grandinis uirtutis ual¬
de fortis: impetũ fecit contra

Expanded text:
stamentum pacis principem sanctorum et gentis suae ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in cor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolerentur bona ipsorum et gloriam eorum in gentem ipsorum aeternam fecit fortis in bello Iesus Nave successor Mosi in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum maximus in salutem electorum Dei expugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audivit illum magnus et sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis impetum fecit contra
Abbreviated transcription (Latin):
uindicans in exterminiũ impios:
In mandatis eius epulabunt᷑. ⁊
suꝑ t̾ram in necessitatẽ p̃parabun-¬
tur: ⁊ in temporibꝰ suis ñ prete¬
rient uerbum. Propterea ab mi¬
tio confirmatus sum. ⁊ consilia¬
tus sum: ⁊ cogitaui. ⁊ scripta
dimisi. Omĩa oꝑa dñi bona: ⁊
omẽ opus hora sua subministra¬
bit. Non ẽ dicere: hoc illo ne¬
quius est. Omĩa enim in tẽpore
suo comprobabunt᷑. Et nunc in
omi corde ⁊ ore collaudate: ⁊ be¬
nedieite nomen dñi.
ccupatio magna creata est
om̃ibus hominibꝰ: ⁊ iugũ¬

Expanded text:
vindicans in exterminium impios vindicans in exterminium impios in mandatis eius epulabuntur et super terram in necessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et benedicite nomen Domini occupatio magna creata est omnibus hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eius. Non est dicere.
quid ẽ hoc aut qͥd est illud. Omĩa
enim in tempore suo querent᷑. bene¬
dictio illius quasi fluuius inun¬
dauit: et quomͦ cataclysmus
aridam mnebriauit: sic ira ipsius
gentes que ñ exquisierunt eum
hereditabit. Quomodo conuertit
aquas ⁊ siccata est terra: ⁊ uie
illius uiis illoꝵ directe sunt: sie
peccatoribꝰ offensiones in ira eiꝰ:
b̾onis bona creata sunt ab ini¬
tio: sic nequissimis bona ⁊ mala
gitium necessarie rei uite
hominum: aqua. ignis. ⁊ ferrũ:
lac ⁊ panis similagineus.⁊ mel
et botrus uinee: ⁊ oleum et
uestim̃tum. Hec omĩa scĩs in
bona: sic  impiis ⁊ peccatoribꝰ
in mala conuertent᷑. Sunt sp̃s
qui ad uindictam creati sunt: ⁊
in furore suo confirmauerunt
tormenta sua. ⁊ in tempore con¬
sũmationis effundent uirtutem:
et furorẽ eius qui fecit illos con¬
fundent. Ignis. grando. fames.
creata sunt. bestiaꝵ dentes. et
scorpii. ⁊ serpentes: ⁊ rimphea

Expanded text:
conspectu eius. non est dicere: conspectu eius. non est dicere: quid est hoc? aut quid est illud? omnia enim in tempore suo quaerentur. Edictio illius quasi fluuius inundabit, et quomodo cataclysmus aridum inebriauit, sic ira ipsius gentes, quę non exquisierunt eum, herediaquas et siccata est terra et viae illius viis illorum directae sunt sic peccatoribus offensiones in ira eius bona bonis creata sunt ab initio sic nequissimis bona et mala initium necessariae rei vitae hominum aqua ignis et ferrum lac et panis similagineus et mel et botrus uvae et oleum et vestimentum haec omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grando famis creata sunt bestiarum dentes et scorpii et serpentes et romphea
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Sapientiam eiꝰ en arrabuis
gentes : ⁊ laudem eius enuncia¬
bit eccła. Si ꝑmanserit nomen¬
et si requieuerit ꝓderit illi ¶ Flo¬
hue consiliabor ut enarrem: ut
furore enim repletus sum. In uo¬
ce dicam. Obaudite me diuini
fructus: ⁊ quasi rosa plantata
suꝑ riuos aquaꝵ fructificate.
Quasi libanus: odorem suauita¬
tis habete. Florete flores quasi
lilium. Date odorem. ⁊ frondete
in grãm: ⁊ collaudate canticũ:
et benedicite dñm in oꝑibꝰ suis:
Date magnificentiã nomini eius:
et confitemini illi in uoce labioꝵ
ur̃oꝵ. In canticis labioꝵ ⁊ cytha¬
ris: et sic dicetis in confessione.
oꝑa dñi uniuersa bona ualde:
¶In uerbo eius stetit aqua sicut
congeries: ⁊ in sermone oris illiꝰ
sic̃ exceptoria aquaꝵ: q̃m in p̃¬
ceptis illius placor fit. ⁊ non ẽ
minoratio in salute illius. Oꝑa¬
omĩs om̃is carnis coram illo: et
non ẽ quiequã absconditum ab
oculis eius. N scłõ ⁊ usq in scłm
respicit: ⁊ nichil est mirabile in

Expanded text:
enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomenet si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim repletus sum in voce dicit obaudite me divini fructus et quasi rosa plantata super rivum aquarum fructificatquasi Libanus odorem suauitatis habete. florete flores quasi lilium, date odorem et frondete in gratiam et conlaudate canticum et benedicite dominum in operibus suis. date magnificentiam nomini eius et confitemini illi in uoce labiorum uestrorum, in canticis labiorum et citharis: et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius. a saeculo et usque in saeculum respiciet et nihil est mirabile in
Abbreviated transcription (Latin):
suas in omnẽ congregationem
filioꝵ isrł: dare głam deo a la-¬
biis suis. ⁊ in nomine ipsius
głari. Et iterauit orationẽ suam:
uolens ostendere uirtut̾ẽ dei. Et
plus orauit d̾m omniũ: qui mag-¬
na fecit in om̃i terra. Qauxit
dies nr̃os a uentre matris nr̃e:
in isrł ꝑ dies sempit̾nos: crede¬
re isrł nob̾cum ẽe miscdĩam dei :¬
ut liberet eos in diebus sus:
Duas gentes odit anima mea:
tercia aut̃ non ẽ gens quã ode¬
rim. Qui sedent in monte seyr
et philistum: ⁊ stultus ppłs qui
habitat in sichimis. Doctrinam
sapientie ⁊ discipline scripsit in
codice isto iesis filius syrach
ierusolimita: qui renouauit sa¬
pientiam de corde suo. b̾eatus
qui in istis uersat᷑ bonis. Q ui
ponet illa in corde suo: sapiens
erit semꝑ. Si enim hec fecerit.
ad omnia ualebit: quia lux dei.
uestigium eius est.

Expanded text:
suas in omnem congregationem suas in omnem congregationem filiorum Israhel dare gloriam Deo a labiis suis et in nomine ipsius gloriari et iteravit orationem suam volens ostendere virtutem Dei et nunc orate Dominum omnium qui magna fecit in omni terra qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae in Israhel per dies sempiternos credere Israhel nobiscum esse misericordiam Dei ut sanet vos in diebus suis duas gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et disciplinae scripsi in codice isto Iesus filius Sirach Hierosolymita qui renovavit sapientiam de corde suo beatus qui in istis versatur bonis qui ponit illa in corde suo sapiens erit semper si enim haec fecerit ad omnia valebit quia lux Dei vestigium eius est
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum.⁊ ipse stans iuxta
aram: ⁊ circa illum corona fra¬
trum. Quͭsi plantantio cedri in
monte libano: sic circa illũ ste¬
terunt quasi rami palme: et
om̃s filii aaron in głã sua. ¶ Ob¬
latio aut̃ dñi in manibꝰ ipsoꝵ. co¬
ram om̃i synagoga isrł: ⁊ consũ¬
matione fungens in ara. Am¬
plificans oblationẽ excelsi regis.
porrexit manum suã in libatio¬
nem: ⁊ libauit de sanguine uue:
Et fudit in fundam̃to altaris
odorem diuinum: excelso pͥncipi:
¶Tunc exclamauerunt filii aaronz
In tubis ꝓductilibꝰ sonuerunt: et
in memoriam coram deo. Tunc
omĩs ppłs simul ꝓperauerunt.: ⁊
ceciderunt in faciem suꝑ terram
adorare d̾̃m suum: ⁊ dare p̃ces
deo om̃ipotenti excelso. Et am¬
plificauerunt psallentes in uoci¬
bus suis: ⁊ in magna domo au¬
ctus est sonus suauitate plenus:¬
¶ Et rogauit ppłs̃ dñm excelsum
in prece. usꝙ dim ꝑfectus ẽ ho¬
nor dñi: ⁊ munus suũ ꝑfeceruñ:
Tunc descendens. extulit manus

Expanded text:
Et ipse stans juxta aram, circa illum corona fratrum, et quasi plantatio cedri in monte Libano, sic circa illum steterunt quasi rami palmae, et omnes filii Aaron in gloria sua: oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae et fudit in fundamenta altarii odorem divinum excelso Principi tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt et in memoriam coram Deo tunc omnis populus simul properaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna domo auctus est sonus suavitate plenus et rogavit populus Dominum excelsum in prece usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descendens extulit manus
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ ir reuerentiã obseruare: ⁊
ñ om̃ia om̃ibꝰ bene placent in fide:
rubescite a matre ⁊ patre
de fornicatione: ⁊ a p̃sidente
et potente de mendacio. il pͥn¬
cipe ⁊ iudice de delicto: a syna¬
goga ⁊ plebe de iniquitate. A so¬
cio ⁊ amico de iniusticia: a loco
in quo habitas de furto. De ue¬
ritate dei ⁊ testam̃to: de discu¬
bito in panibꝰ: ⁊ ab offuscatione
dati ⁊ accepti. N salutantibꝰ de
silentio: a respectu mulieris for¬
nicarie: ⁊ ab auersione uultus
cognati. Ne auertas faciem a
ꝓximo tuo: ⁊ ab auferendo par¬
tem ⁊ non restituendo. Ne respi¬
cias mulierem alieni uiri. ⁊ ne
scruteris ancillam eiꝰ: neq stẽte

Expanded text:
observare et non omnia omnibus beneplacent in fide erubescite matrem et patrem de fornicatione et a praesidente et potente de mendacio a principe et iudice de delicto a synagoga et plebe de iniquitate a socio et amico de iniustitia de loco in quo habitas de furto de veritate Dei et testamento de discubitu in panibus et ab offuscatione dati et accepti a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariae et ab aversione vultus cognati ne avertas faciem a proximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem alieni viri et ne scruteris ancillam eius
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt: ⁊ unusquisq in arte
sua sapiens ẽ. Sine his omnibꝰ
ñ edificabit᷑ ciuitas: ⁊ ñ inhabi¬
tabunt nec mambulabunt: et
i eccłam ñ transilient. Suꝑ sel¬
lam iudicis ñ sedebunt. ⁊ testa¬
mentum ndicii ñ intelligent:
neq palam facient disciplinam
et iudicium. ⁊ in parabolis non
inuenient᷑: sed creaturã eui con¬
firmabunt: et dep̃catio illoꝵ in
oꝑatione artis. accõmodantes
animã suam: ⁊ conquirentes
in lege altissimm. etti¬
apientiam omniũ antiquoꝵ
uacabit. Narrationẽ uirorum
nominatoꝵ conseruabit: et m
uersutias parabolaꝵ simul in¬
troibit. Occulta ꝓuerbioꝵ exqui¬
ret: ⁊ in absconditis parabolaꝵ
conuersabit᷑. In medio magna
toꝵ ministrabit: et in conspec¬
tu p̃sidis apparebit: ⁊ in terrã
alienaꝵ gentium transiet. bo¬
na enĩ ⁊ mala in hominibꝰ temp¬

Expanded text:
raverunt et unusquisque in arte raverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientur sed creaturam aevi confirmabunt et deprecatio illorum in operatione artis adcommodantes animam suam et conquirentes in lege Altissimi sapientiam omnium antiquorum vacabit narrationem virorum nominatorum conservabit et in versutias parabolarum simul introibit occulta proverbiorum exquiret et in absconditis parabolarum conversabitur in meditorum ministrabit, et in conspectu praesidis apparebit. In terram alienarum gentium pertransiet: bona enim et mala in hominibus te
Abbreviated transcription (Latin):
dabit ad uersandos sulcos: et
uigilia eius in sagina uaccaꝵ:
Sic omĩs faber ⁊ architectus.
qui noctem tanquã diem trans¬
igit : qui sculp̾it signaculo seu¬
lptilia: ⁊ assiduitas eiꝰ uariat
pictiiram. Eor suum dabit in si¬
militudinẽ picture: ⁊ uigilia
sua ꝑficit opus. ¶ Sic faber fer¬
rarius sedens iuxta inciidem:
et considerans opus ferri. Ua¬
por ignis urit carnes etus: ⁊ in
calore fornacis concertat᷑. Uox
mallei innouat aures eius: ⁊
contra similitudinẽ uasis ocłs
eius. Cor suum dabit in consũ¬
mationẽ oꝑum: ⁊ uigilia sua
ornabit in ꝑfectionẽ. Sic figulus
sedens ad opus suum. conuerteis
pedibꝰ suis rotam: qui in sollici¬
tudine positus ẽ semꝑ ꝓpt opus
suũ: ⁊ innumera ẽ omĩs oꝑatio
eius. In brachio suo formabit lu¬
tum: ⁊ ante pedes suos curua-¬
bit uirtutem suã. E Cor suũ da¬
bit ut consummet linitionem:
et uigilia sua mundabit forna¬
cem. Om̃s hi in manibꝰ sius spe¬

Expanded text:
dabit ad versandos sulcos et dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius et in calore fornacis concertatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis spe
Abbreviated transcription (Latin):
ili in mortuum ꝓduc lacrimas.
et quasi dira passus incipe plo¬
rare: ⁊ scd̃m iudicium contege cor-¬
pus illius: ⁊ñ despicias sepultu¬
ram eius. Propter delaturã autẽ
amare fer luctum illius una¬
enim festinat mors. ⁊ cooꝑiet uir¬
tutem: ⁊ tristicia cordis flectit cer¬
uicem. In abductione ꝑmanet
tristicia: et substantia inopis
scd̃m cor eius. ¶ Non dederis
in tristicia cor tuum: sed re¬
pelle eam a te: ⁊ memento no¬
uissimoꝵ: noli obliuisci. Neq
enim ẽ conuersio: et huie nichil
ꝓderis. ⁊ te ipsum pessimabis:
Memor esto iudicii mei: sie
enĩ erit ⁊ tuum. Michi heri: et
tibi hodie. In requie mortui re¬
quiescere fac memoriam eius:
et consolare eũ in exitu sp̃s sui.
apientiam scribe inen
tempore uacuitatis: ⁊ qui
minorat᷑ actu sapientiam ꝑci¬
piet. Quia sapientia replebitur
qui tenet aratrum: ⁊gla̾tur in
iaculo: stimulo boues agitat: et
conuersat᷑ in oꝑibꝰ eoꝵ : ⁊ narra¬
tio eius in filiis tauroꝵ. Cor suũ

Expanded text:
ili, in mortuum produc lachrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, unenim festinat mors et cooperiet virtutem et tristitia cordis flectet cervicem in abductione permanet tristitia et substantia inopis secundum cor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis lucet: ⁊quasi sol re¬
fulgens. sic ille refulsit in tẽplo
dei: et quasi arcus effulgens int
nebulas glẽ: ⁊ quasi flos rosaꝵ
in diebus ueris. Quasi lilia que
sunt in transitu aque: ⁊ quasi
thus redolens in diebꝰ estatis.
Quasi ignis effulgens: ⁊ thus ar
dens igni. Quasi uas auri soli¬
dum: ornatum omĩ lapide p̾cio¬
so. ¶Quasi oliua pullulans: et
cedrus in altitudinẽ se tollens:
In accipiendo ipsum stolam głe:
et uestiri eum consuminatione
uirtutis. In acensu altaris scĩ:
glłam dedit scĩtatis amictũ. In

Expanded text:
bus suis lucet et quasi sol rebus suis lucet et quasi sol refulgens sic ille effulsit in templo Dei quasi arcus effulgens in nebulam gloriae et quasi flos rosarum in diebus veris quasi lilia quae sunt in transitu aquae et quasi tus redolens in diebus aestatis quasi ignis effulgens etdens igni. Quasi vas auri solidum: ornatum omni lapide precioso. Quasi oliva pullulans: et cypressus in altitudinem se tollens. In accipiendo ipsum stolam gloriae: et vestiri consummatione virtutis. In ascensu altaris sancti: gloriam dedit sanctitatis amictam.
Abbreviated transcription (Latin):
stare fecit portas ⁊ seras: qͥ erexit
domos nr̃as. Nemo natus ẽ in
terra qualis enoch: nam ⁊ ipse
receptus ẽ a terra. Et ioseph¬
qui natus est homo princeps
fratrum: firmam̃tum gentis:
rector fratrũ: stabilimentũ ppłi:
Et ossa ipsius uisitata sunt: ⁊
post mortem ꝓpħauerunt. Seth
et sem apud homines glam ad¬
epti sunt: ⁊ suꝑ omnẽ animam
in origine adam. exxiii¬
ymon onie filius. sacerdos
magnus: qui in uita sua
suffulsit domum: et in diebus
sius corroborauit. Templi etiam
altitudo ab ipso fundata ẽ: du
plex edificatio et excelsa parie¬
tis templi. In diebus ipsius ema¬
nauerunt pitei aquaꝵ: ⁊ quasi
mare adimpleti sunt supra mo¬
dum. Qui curauit gentẽ suam:
et liberauit eam a ꝑiculo. Qui
p̃ualuit amplificare ciuitatẽ :
qui adeptus ẽ glam in conuer-¬
sationẽ gentis: ⁊ ingressum do
mus ⁊ atrii amplificauit. ¶ Qua¬
si stella matutina in medio ne¬
bule: ⁊ quasi luna plena in die¬

Expanded text:
stare fecit portas et seras qui erexit stare fecit portas et seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origine Adam Simon Onii filius sacerdos magnus qui in vita sua suffulsit domum et in diebus suis corroboravit templi etiam altplex aedificatio, 254 et excelsi parietes templi. In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. Qui curavit gentem suam, et liberavit eam a pernicie. Qui praevaluit amplificare civitatem: qui adeptus est gloriam in conversatione mus et atrii amplificatus est quasi stella matutina in medio nebulae et quasi luna plena in die