comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te homines tã bene culmo quã auro te¬
gi contempiite omĩa que suꝑuacuns
labor uelut ornamentũ ac decus pont
cogitate nichil p̾ter amiũ ẽẽ inirablẽ
ci magno nichil ẽ magnũ cor huma¬

Expanded text:
e hominem culmo quam auro tegi. Contemnite omnia, quae supervacuus labor velut ornamentum ac decus ponit. Cogitate nihil praeter animum esse mirabile, cui magno nihil magnum
Abbreviated transcription (Latin):
et quicquid aspiciebat mors illi erat
de amico suo dinudium aĩe sue. nam
ego sensi aiãm meam et aiãm ip̃ius
unã fuisse in duobus corporib et
ideo horrori erat iͥ uita qr uolebã¬

Expanded text:
um; et quidquid aspiciebam, mors eratde amico suo: Dimidium animae meae . Nam ego sensi animam meam et animam illius unam fuisse animan in duobus corporibus; et ideo mihi horrori erat vita, quia noleba
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs mĩe tue o benedicta longitudinẽ
latitũdinẽ sublimitatẽ et ꝓfundum
queat ĩuestigare snam longitudo
enis usq ad diem nouissimum subue¬
cuictatis suꝑne inuenit restauracõem
ꝓfundum eius sedentib ĩ tenebris et
umbra mortis optimuit redempcõem.

Expanded text:
iae tuae, o benedicta, longitudinem et latitudinem, sublimitatem et profundum queat investigare? Nam longitudo ejus usque in diem novissimum civitatis supernae invenit restaurationem, et profundum ejus sedentibus in tenebris et in umbra mortis obtinuit redemptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it angelus ostiolum uirginis cii
nimirum ĩ ꝓpoĩto erat omi fugere
frequencias uitare colloquia. ne uel
orantis ꝑturbaret᷑ silencium uel cõ¬
tinentis castitas temptaretur. be¬

Expanded text:
venerit angelus ostiolum Virginis, cui nimirum in proposito erat hominum fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel continentis castitas tentaretur
Abbreviated transcription (Latin):
forte iurauit ut occõem reꝑiret qua
uide̾tur fac̾e̾ ĩuitus qd̾ faciebat spon¬
taneus. non enim hoc impleuisset de
aliquo amico qd̃ impleuit de ꝓpheta
qd̾ aute fecisset si excusabiliter poss.¬
Itẽ. Roꝰ. timor dei corrigit annor ho¬
minum differt s uoluntatẽ nõ aufert
Unde et auidiores reddit ad crimẽ qd̃
alnĩ suspendit a cͥmine. Nonum est si¬

Expanded text:
forte juravit ut occasionem pararet, qua videretur facere invitus quod faciebat spontaneus. Non enim hoc implesset de aliquo amato, quod implevit de propheta: quod et ante fecisset, si excusabiliter posst. Timor Dei corrigit, timor hominum differt, sed voluntatem non aufert: unde et avidiores reddit ad crimen quos aliquando suspendit a crimine. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
quid forte ĩ caute nos iurasse conti¬
exitum libere iᵈ consilio sa lubriori
du̾itendum. demiq iurauit dauid
dim̃i occidere nabal uirũ stultum t
peiuent demoliri s ad pͥmam int̾ces¬
sonem abigail femine prudentis mox
rmisit minas reuocauit ensem ĩ ua¬

Expanded text:
quid forte nos incautius iurasse contiexitum, consilio salubriori vertendum. Denique iuravit David per Deum occidere Nabal virum stultum et pertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in va
Abbreviated transcription (Latin):
legimus ĩ romana hystoria flami¬
num ducẽ romanoꝵ acensoribus
pulsum de curia iõ ꝙ m̾etricule q̃
nũquã. indisse se diceret homĩem
decollatum assensit ut quidam reus ca
miscuerat et mortem ꝙͣuis noxii
hom̃ĩs int̾iꝰ delicias ꝑrestit̾᷑at ut li¬
bido et homicidium ꝑiter misc̾ent᷑.¬

Expanded text:
Legimus in Romana historia Flaminium ducem Romanorum, a censoribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae nunquam vidisse se diceret hominem decollatum, assensit ut ei reus quidam miscuerit, et mortem, quamvis noxii hominis in alterius delicias praestiterit, ut libido et homicidium pariter miscerent
Abbreviated transcription (Latin):
gilitas nich̾ austerũ ĩ ea ml t̾ribile
si quid forte ĩcrepitorium siquid duꝵ
si ꝙͥ deniq dignum uel tenius ĩ digna¬
cõms occurrẽt ĩ maria de cet̾o eam su¬
spectam hẽas et ad eam accede uerearis.

Expanded text:
gilitas? Nihil austerum in ea, nihil terribile:si quid forte increpatorium, si quid durum, si quod denique signum vel tenuis indignationis occurrerit in Maria, de caetero suspectam habe
Abbreviated transcription (Latin):
et solum gaudium ꝙ non de creatura
s de creatore concipit᷑ quod cum posse¬
deris nemo tollet a te cui comꝑata oĩs
aliunde iocunditas meror est omĩs
suautas dolor. om̃e dulce amarum oẽ
decorũ fedum om̃e postremo quodcũ
aliud delectabileᷤᷤ possit molestum.

Expanded text:
et solum est gaudium, quod non de creatura, sed de Creatore concipitur; et quod cum possederis, nemo tollet a te: cui comparata omnis aliunde jucunditas, moeror est; omnis suavitas dolor est; omne dulce, amarum; omne decorum, foedum; omne postremo quodcunque aliud delectare possit, molestum.
Abbreviated transcription (Latin):
hostiis deputatũ cͣ templũ maxime
ĩ pͥncipio sac̾dotem collocat ad arã orã¬
tẽ pplõ foris stante mariã cõcepto dño
ihosoliiã mictit ad domũ pontificis iͥ
baptãm natũ refert. illuc diñ natum

Expanded text:
hostiis deputatum, circa templum maxime In principio sacerdotem collocat ad aram orantem, populo foris stante. Mariam, concepto Domino, Hierosolymam mittit ad domum pontificis. Ibi Baptistam natum refert , illuc Dominum natum
Abbreviated transcription (Latin):
Q si paulo amplius tereret᷑ quis fer¬
uorem illum aĩꝰ quis uerba illa poss¬
egeas adhuc granum sy uapis despi¬
cabile uidebatur integrum erat ne¬
sciebanius quid intro lateret dommiꝰ
inquit me misit ad istã prouinciã
in qua ñ parũ populũ acquisunsacce¬
dat cõminationis pistillum longe iã
acrius sapiet constanciusqz loquetur.
t̾rendũ eũ putat egeas xp̃i suppliciũ¬

Expanded text:
reretur? Quis fervorem illum animus, quis verba illa sustiAegeas, adhuc granum sinapis despicabile videbatur. Integrum erat, nesciebamus quid intus lateret. « Dominus, » inquit, « me misit ad istam provinciam, in qua non parvum ei populum acquisivi. » Accedat comminationis pistillum; longe jam acrius sapiet, constantiusque loquetur. Terrendum eum putat Aegeas
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uĩdet᷑ hanc hr̃e et nõ continuo
allicere. s nouerint qͥ hiꝰ sunt grãm
ẽ ei qui tanta deuocõe om̃a facit. ne
dũ sequit᷑ affectionem corpus destruat
ꝑ ĩ moderatam excitacõem.gͦ. uccͣm ẽ¬

Expanded text:
iquando videtur hanc habere, continuo allicere. Sed noverint qui hujusmum ei qui tanta delectatione omnia facit, ne, dum sequitur affectionem, corpus destruat per immoderatam exercitationem, ac
Abbreviated transcription (Latin):
tuit natus hr̃e p̾dicatores augelos nar¬
ratores celos adoratores magos. potuit
et illis ne pro eo morerent᷑ prestare si
sciret illa morte ꝑituros et nõ pocius ma¬
iori felicitate uicturos absit. Absit ut ad
liberandos hoĩes xp̃s ueniens de illoru
p̾mio qͥ ꝓeo int̾ficerent᷑ nichil egerit
qui pendens ĩ ligno ꝓ eis a ꝯuib int̾si¬

Expanded text:
tuit natus habere praedicatores Angelos, narratores coelos, adoratores Magos, potuit et illis ne pro eo hic morerentur praestare, si sciret illa morte perituros, et non potius majore felicitate victuros. Absit, absit, ut ad liberandos homines Christus veniens, de illorum praemio qui pro eo interficerentur nihil egerit, qui pendens in ligno pro eis a quibus interfi
Abbreviated transcription (Latin):
ichẽs ãnoꝵ xcix. aꝑꝑuit ei doꝰ cum disci¬
puł sus qui iã õs emũdo decesẜant. et
diix̃ ei. ueni ad me qr a modo tp̃s ẽ ut epu¬
leris ĩ mensa mea cum frĩb meis. Sur¬
gens scũs ichẽs cepit ire. s doꝰ dixit illi
dũca uemes ad me. uemiente itaq dm̃ca
cõuenit populꝯ ĩ eccłĩam q̃ ĩ eꝰ nomine
fuerat fabricata. et a pͦ pulloꝵ cantu lo¬
cutꝰ ẽ eis p̾dicans ut sꝑ ĩ fide et mãdati
dm̃ ꝑman̾ent. et post hec fec̾ fi̾ foueam
uxta altare quadratã et t̾rã extra et¬
desiam ꝓici. et descendens ĩ eam expãsis
manib ad dñ dixͭ. ĩuitatus ad cõnuuũ
tuũ grãs tibi ago do ͤ. uenio. uenio qr hoc
ẽ quod desiderabã ex toto corde. Et cũ finis¬
set or̃onem lux tanta apparint suꝑ eui
ut nullꝯ eam aspicere possi et recedente
huc scaturit in fundo fouee. sic̾ arena mi¬
mita sol ĩ fontib scaturire. De corpore¬

Expanded text:
scipulis suis, qui iam omnes e mundo decesserant, et dixit ei: «Veni ad me, quia a modo tempus est ut epuleris in mensa mea cum fratribus tuis». Surgens sanctus Iohannes cepit ire, sed dominus dixit eica uenies ad me». Veniente itaque dominica, conuenit populus in ecclesiam que in eius nomine fuerat fabricata. Et a primo pullorum cantu locutus est eis predicans ut semper in fide et mandatis domini permanerent. Et post hec fieri fecit foueam iuxta altare quadratam et terram extra ecclesiam proici. Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuum; gratias ago tibi domine. Venio, uenio, quia hoc est quod desiderabam ex toto corde». Et cum finisset orationem, lux tanta apparuit super eum ut nullus eam aspicere posset. Et recedenthuc scaturit in fundo fouee, sicut harena minuta solet in fontibus scaturire. XI-Sanctor
Abbreviated transcription (Latin):
terat nͥ melius eis aͥd ꝓuideret. ut ꝙͣ¬
admodũ cet̾is infantib. tunc quidẽ cir¬
cuncisio nũt u̾o baptismus siue ullo ꝓpͥe
ad scĩtatem. diq̾ris eoꝵ ap̃ deũ meri¬
ta ut coronarent᷑. q̃re apud hodem cri¬
mia ut trucidarẽt᷑. An forte minor ẽ¬

Expanded text:
ret? ut, quemadmodum caeteris infantibus tunc quidem circumcisio, nunc vero baptismus sine ullo propriae ad sanctitatem. Si quaeris eorum apud Deum merita, ut coronarentur, quaere et apud Herodem crimina, ut trucidarentur. An forte minor Ch
Abbreviated transcription (Latin):
erant quaꝵ unã nonimꝰ alt̾am ne¬
sciebamus. Una quippe mortał. alia ĩ¬
mortał. una corruptionis ałt̾a ĩ cor¬
teram. unã ꝑtulit moriendo oñdit al¬
terã resurgendo si nob̾ mortalem̃ ui¬
tã scientib resurrectionem ꝓmict̾e̾t¬

Expanded text:
ae, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, alia immortalis: una corruptionis, alia incorteram: unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si igitur nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ucter infirmus iam extremum spiritũ
trahere uideret᷑ in excessu mentis sue
ante tribunal dñ uisus ẽ presentari
accusationibz pulsans ut u̾o ille oĩa fu¬
erat ꝓsecutus et uiro dei ꝓ ꝑte sua fu
it dicendum nõ t̾ritus aut turbatus
ait. fateor nõ sum dignus nec ꝓpͥis
fundor in hoc u̾bo confusus ẽ nuincꝰ
et conuentus ille solutus et hõ dei ĩ se re¬

Expanded text:
us infirmatus, cum extremum iam spiritum trahere uideretur in excessu mentis sue ante tribunal domini sibi uisus est presentari.accusationibus pulsans. Vbi uero ille omnia fuerat prosecutus et uiro dei pro sua fuit parte dicendum, nichil territus aut turbatus ait: «Fateor non sum dignus nec propriis fundor». In hoc uerbo confusus est inimicus et conuentus ille solutus et homo dei in se re
Abbreviated transcription (Latin):
ut enĩ ad fidem cresceret miraculis
fu̾at ict̾enda qr nos cũ arbusta plã¬
tamus tamdi qua eis fundimus qͦ¬
usq ea in t̾ra cõualuisse uideamꝰ
ac si semel radicem fix̾unt urogaͦ.

Expanded text:
Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio
Abbreviated transcription (Latin):
te nec ĩ bno membro tm̃ s ĩ toto corpore
simł. l eĩ magis ĩ ea ꝑte in qua indeis
dis usq ad uerticem nõ ẽ ĩ nob̾ sanitas.
net ẽ ꝑs aliqͣ que nõ tabida sit. hoc uene¬
no p̃p̃ea sic̾ ꝑuulus adhuc ĩ fide et dilcõe
pplũs congruũ sͥ mandatum exigue cir¬
cũcisioiis accepit. sic ubi creuit ĩ uirum
ꝓfcõrem toto iubetur corpore baptizari
qͥ ẽ tocius hom̃is integra cretũtisio. hĩc

Expanded text:
 uno membro, sed toto corpore simul. Licet enim magis in ea parte, in qua mandata dis usque ad verticem non est in nobis sanitas; nec est aliqua pars quae non tabida sit hoc veneno. Propterea sicut parvulus adhuc in fide et dilectione populus congruum sibi mandatum exiguae circumcisionis accepit: sic ubi crevit in virum perfectiorem, toto jubetur corpore baptizari, quae totius est hominis integra circumcisio. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
io. nescio quo ĩ explicabili modo quisqͥs
se ipm̃ amat se amat. qui eĩ nõ põt u
uere de se morit̾ amando se. nõ gͦ. se
amat qui ne uiuat se amat. cum u̾o
ille diligit᷑ de quo uiiit᷑ nõ se diligẽde
magis diligit qui pp̃ ea se nõ diligit
ut eum diligat de quo unuit. Circa qͥ¬

Expanded text:
. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquiseipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tas aĩam se positurum ꝓ xͦ petrꝰ pu¬
tabat ꝓ lib̾atore lib̾andus cũ xp̃s ne
nsset aĩam suã positurus ꝓ suis ouibꝰ
in quib erat et petrꝰ. qd̾ ecce iã factũ
est nunc iã firmitas cordis ad suscipi¬
endã mortem ꝓ noĩe dm̃ u̾a ip̃o do¬
nante sumat᷑ nõ falsa nob̾ errãtib
mus int̾itum qr resurgente dño ucte

Expanded text:
 Petrus putabat, pro liberatore liberandus, cum Christus venisset animam suam positurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus, quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus mus interitum, quia, resurgente Do
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ĩuenit exitum ille negator et ama¬
tor presumendo ela tus negando ꝓstrata
flendo purgatꝰ confitendo probatꝰ pa¬
ciendo coronatꝰ hunc ĩuenit exctum
ut pro eiꝰ noĩe ꝑfecta dilcõne more¬
retur cum quo se moriturũ ꝑu̾sa fe¬
refectionem uel prauũ lectum ꝓ eo susti

Expanded text:
Hunc invenit exitum ille negator, et amator praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus. Hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa ferectione
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ uos conscĩa nra sufficit nobis pp̃ uos
aũt fama nr̃a nõ pollui s pollere d ĩ
nob̾. due res st̾ conscĩa et fama. conscĩa
tibi fama proxĩo ꝓdest. qui conscĩe fidẽs
famam negligit crudelis elardere et luc̾e

Expanded text:
stra sufficit nobis, propter vos autem fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Duae res sunt, conscientia et fama: conscientia tibi, fama proximo prodest. Qui conscientiae fidens famam negligit, crudelis est. Misimus aute
Abbreviated transcription (Latin):
tis tp̃ali salute loquat᷑ ap̃ regem ora
uit ut ĩ os eiꝰ congruum sermonẽ doꝰ¬
daret. ꝙͣto magis orare d ut tle̾ mu¬
nus acaipiat qui ꝓ et̾na honũ salute ĩ
u̾bo et doctrina laborat. gub̃̾natiolm

Expanded text:
tis temporaria salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo et doctrina laborat? Illi vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui et ip̃e uiret uirtutem bone oꝑacõnis ex¬
pͥmit et ĩ choacoem. Sardomius qͥ inferiꝰ
ingrescit hũilitatem. Sardius qui rubet
passionem. crisolitꝰ qui scintillas arden¬
tes enuctit muraculorum designat opera¬
coẽm. berillus qui manum tenentis urit
cophasius aurei et etherei coloris om̃ib
gẽiis preciosior designat contẽplacõe
sionis. Ametistus purpureus dignitatẽ

Expanded text:
 et ipse viret, virentem bonae actionis exprimit inchoationem. Sardonius, quia inferius nigrescit, humilitatem. Sardius, qui rubet, passionem. Chrysolithus, qui scintillas emicat ardentes, miraculorum designat operationem. Beryllus qui manum tenentis urit,Topazius, aurei et aetherei coloris, omnibus gemmis pretiosior, designat contemplationem. sionis. Amethystus purpureus, dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
niͥi doꝰ homnes istos qui hoĩes eẽnt ⁊
pͥcatores et maximi pcc̃ores qͥ ĩ scipĩs
et de se ipĩs disce̾nt qualr̃ aliis mmẜeri
deb̾ent. magnoꝵ enim cͥminũ rei mag¬
nis cͥimibz facile donabunt ueniã. et
in qua mensura ẽ eis remeciẽt᷑ aliis.
peccauit petĩñ graue petrꝰ a poꝰ et tã ue

Expanded text:
mihi Deus homines istos, qui et homines essent, et peccatores, et maximi peccatores, qui in se ipsis et de se ipsis discerent qualiter 989 aliis misereri deberent. Magnorum enim criminum rei magnis criminibus facile donabunt veniam, et in qua mensura mensum est eis, remetientur nobis. Peccavit peccatum grande
Abbreviated transcription (Latin):
liter laborantib quid confu̾nt tot mu¬
tatoria uel extensa inꝑticis ul plica¬
ta ĩ manticis urm ẽ qd̾ efunditis no¬
bis trudeliter subtrahit᷑ qd̾ ĩ aniter
expenditis. idẽ ĩueniunt curiosi quo¬
delectent᷑ et nõ ĩ ueniuĩt miseri quo su¬

Expanded text:
liter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et delectentur, et non inveniunt miseri quo su
Abbreviated transcription (Latin):
sursumẽ deus eam condidit si mĩ sitsa¬
piens a deo illuĩatur. si uñ sit felix deo
frint᷑. sustineus modificat᷑. contẽplans
illustra᷑. ĩherẽs iocunda᷑. ẽ uidet amat.
ĩ et̾nitate dĩ uiget. ĩ u̾itate uidet.i bom¬

Expanded text:
sit: Deus eam condidit; si unde sit sapiens: a Deo inluminatur; si unde sit felix: Deo fruitur; subsistens modificatur, contemplans inlustratur, inhaerens iucundatur; est, uidet, amat; in aeternitate Dei uiget, in ueritate Dei lucet, in bon
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem que in te predicat᷑ currimꝰ
post te dñe ihũ audientes ꝙ ñ sꝑnas
pauꝑem. petõrem nõ horreas. nõ horru¬
isti confitentem latronẽ. nõ lacͥmantẽ
peccatricem. non cananeam supplicãtẽ.
nõ depͥhensam ĩ adult̾io. nõ sedentem
ĩ theloneo. nõ supplicantẽ publicanum.

Expanded text:
e in te praedicatur, currimus post te, Domine Jesu, audientes quod non spernas pauperem, peccatorem non horreas. Non horruisti confitentem latronem, non lacrymantem peccatricem, non Chananaeam supplicantem, non deprehensam in adulterio, non sedentem 1337 in telonio, non supplicantem publ
Abbreviated transcription (Latin):
mõ agendum ẽ ut cum aliqua delecta¬
cõne uel sĩ grandi nausea dies transi
cotidie inthesaurum cordis ꝯg̾atur.
reuocatum crebrius ruminet᷑. ꝙ ꝓposito cõ¬
ueniat. ꝙ intencioni ꝓficiat. qd̾ detineat
animun ut aliena cogitare non libeat

Expanded text:
modo agendum est, ut cum aliqua delectatione, vel sine grandi nausea otii dies transigquotidie in thesaurum cordis congeratur.revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat
Abbreviated transcription (Latin):
et filiꝰ homũs b̾mus. sẽd quid putas mã¬
depositum cõmiserat fructum crucis sue
p̾cium sangiũs sui nõ ẽ contemptꝰ cu¬
stodia hac tam ꝑum tuta tam ꝑum
utili tam insufficienti suꝑ muros tuos
thrlm constitu custõdes nẽpe hii qui

Expanded text:
et filius hominis vermis. Sed quid putas mandepositum nobis commiserat, fructum crucis suae, pretium sanguinis sui. Non est contentus custodia hac tam parum tuta, tam parum utili, tam fragili, tam insufficienti. Super muros tuos, Jerusalem, constituit custodes. Nempe etiam ipsi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑadisum non intromicti homĩem .i.
ad dei contemplationem nõ admicti
nͥ in uno homine tanta ex isteret hu¬
militas que om̃ib suis sufficere pos¬
set sic̾ in pͥmo homine tanta fuit suꝑ¬
bia que om̃ib suis nocuit. Et notã¬

Expanded text:
um peccatum non intromitti hominem in paradisum, id est, ad Dei contemplationem non admitti, nisi in uno homine tanta existeret humilitas, quae omnibus suis proficere posset; sicut in primo homine tanta fuit superbia, quae omnibus suis nocuit. No
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. aug̾. frenate iram que uos stim¬
lat ad umidictam. ira enm scorpio
ẽ. si te suis interius flãmis excita¬
uerit: magnum aliquid putas site
de inunco tuo iundicaius. Si uindicare
te uis de nmnico tuo. ad ip̃am iram te con¬
uerte qr ip̃a ẽ nimica tua q̃ occidit aiã

Expanded text:
estros. Frenate iram, quae vos stimulat ad vindictam. Ira enim scorpio est. Si te suis internis flammis excitaverit, magnum aliquid putas, si te de inimico tuo vindicaveris. Si vindicare te vis de inimico tuo, ad ipsam iram tuam te converte: quia ipsa est inimica tua, quae occidit animam
Abbreviated transcription (Latin):
a pectatorib pro iusto stans petebat
qr mertedem exigebat. ꝓ peccatorib
genuaflexit. quia sciebat ꝙͣ difficile
ꝓ tam sceleratis posset ex audiri quã¬
iuis iustus. quãius sub corona constiti¬
tus et nõ p̾sumpsit s genu fixit. nõ
actendens quid digns eet petendo ac¬
cipere. si quid illi digni essent a quib
uolebat horrenda supplicia remouere.

Expanded text:
a peccatoribus: pro justo stans petebat, quia mercedem exigebat; pro peccatoribus genua fixit, quia sciebat quam difficile pro tam sceleratis posset exaudiri. Quamvis justus, quamvis sub ipsa corona constitutus, non praesumpsit, sed genu fixit: non attendens quid ipse dignus esset petendo accipere, sed quid ipsi digni essent, a quibus volebat horrenda supplicia removere.
Abbreviated transcription (Latin):
mo. agnosate frẽs dilectissimi quãta
sit hodierna festuntas cui dies breuis
et t̾re augusta ẽ latitudo loco ꝑit̾ et tpe
dilatat᷑. noctẽ p̾occupat. celũ replet
añquã t̾ram. nox enim ut dies illuĩa¬
ta ẽ. cũ intẽpeste noctis hora pastores
circũ fulsit noua lux de celo. et ut nom̾s
quo ĩ loco solẽnitatis huiꝰ gaudia cepe
ruit celebrari. ꝙ iã angeł erat futuꝵ¬

Expanded text:
. Agnoscite, fratres dilectissimi, quanta sit hodierna solemnitas, cui et dies brevis, et terrae angusta est latitudo. Loco pariter et tempore dilatatur. Noctem praeoccupat, coelum replet antequam terram. Nox enim ut dies illuminata est, cum intempestae noctis hora pastores circumfulsit lux nova de coelo. Et ut noveritis quo in loco solemnitatis hujus coeperint gaudia celebrari:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ĩuolata mrĩs uirgmea iuscera mẽ¬
bra infantis eduxit que post ea ꝑclau¬
sa hostia membra iuuenis introdupͭ.
hic si rõ querit̾ nõ erit mirabile. si ex ͫ
poscitur ñ erit singulare. demꝰ deo qͥd
posse ꝙ nos fateamur ĩ uestigare non
posse. in talib reb tota rõ facti ẽ potẽ¬

Expanded text:
per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis eduxit, quae postea per clausa ostia membra iuuenis introduxit. hic si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur. non erit singulare. demus deum aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est poten
Abbreviated transcription (Latin):
ualiũ mundũ facere debuit ut eũ eẽ cͤ¬
deremus ꝑ quẽ factus ẽ mũdus s nͥ
maior mundus n ͨẽ equał ĩ hoc mũdo
ut nouum faceret mundũ: noua fecit
ĩ m̃do hõ de uirgnne ꝓcreatus et a mor¬
tuis in et̾nam uitã resuscitatus et sr̃
celos exaltatus. potenciꝰ fortasse opus

Expanded text:
alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus, per quem factus est mundus? sed nec maior mundus nec isti aequalis in hoc mundo ut nouum faceret mundum, noua fecit in mundo. homo enim de uirgine procreatus et a mortuis in aeternam uitam resuscitatus et super caelos exaltatus potentius opus
Abbreviated transcription (Latin):
bint. Idẽ. quãtum erat ut illis q̃rentib
xp̃m comites fierẽt cum ab eis audissent
ꝙ uisa stella eius ueriernt eum adorare
cipientes ip̃i eos ad bethleem nide ꝙͣ de
libs dñnis indicauerant: ducerent ꝑiter
uident ꝑiter intelligerent ꝑit̾ a dorarẽt.
Rlinic uͥo aliis demonstrato inte fonte ip̃i
sunt mortui siccitate factist̾ eis tanꝙͣ la¬
pidea miliaria uiatorib ambulantib
abiquid ostenderunt. s ip̃i stolidi acq ĩ¬
mobiles remanserunt. Dem similes fcĩ¬

Expanded text:
ntra se. Quantum enim erat, ut illis quaerentibus Christum comites fierent, cum ab eis audissent quod visa stella ejus venirent eum adorare cupientes; ipsi eos ad Bethlehem Judae, quam de Libris divinis indicaverant, ducerent, pariter viderent, pariter intelligerent, pariter adorarent? Nunc vero aliis demonstrato vitae fonte, ipsi sunt mortui siccitate. Facti sunt eis tanquam lapides ad milliaria: viatoribus ambulantibus aliquid ostenderunt, sed ipsi stolidi atque immobiles remanserunt. Magi
Abbreviated transcription (Latin):
se subtraxerat ut iudei possent nr̾ro¬
gari. Ad hoc ã st̾ indei int̾rogati ut
de monstraret᷑ eos nõ ad suam s ad gẽ¬
crum salutem et agincõem testionia di¬
una portare. pp̃ hoc eĩ illa gens a suo
reguo ex pulsa est et disꝑsa ꝑt̾ras ut
gerent᷑ idẽ. o glĩa regis nr̃i m̾̃tti iudei a
romanis uicti st̃ nͨ deleti õs gñs romaĩ
subacte ĩ romanorũ iura transierint
ħ gens ⁊ uicta ẽ et ĩ lege sua manst¬

Expanded text:
m subtraxerat, ut Judaei possent interrogari. Ad hoc sunt autem interrogati Judaei, ut demonstraretur eos non ad suam, sed ad Gentium salutem et agnitionem testimonia divina portare. Propter hoc enim illa gens regno suo pulsa est et dispersa per terras, ut O gloria regis nostri! Merito Judaei a Romanis victi sunt, nec deleti. Omnes gentes a Romanis subactae, in Romanorum jura transierunt: haec gens et victa est, et in lege sua mans
Abbreviated transcription (Latin):
dore quã lux diurna ñ ĩpedinit. et ĩlo¬
co qr nõ in firmanc̃to cum stellis mmo¬
rib erat nͨ ĩ ethere cũ planetis. s ĩ ae¬
re uicinas tenebat uias et ĩ motu qr
pͥus ĩmobelis suꝑ iudeã dedit signum¬

Expanded text:
dore, quia eam lux diurna non impedivit; et in loco, quia neque in firmamento cum stellis minoribus erat, neque in aethere cum planetis, sed in aere vicinas terris tenebat vias; et in motu, quia prius immob
Abbreviated transcription (Latin):
tur. g̾g̾. Miles dei adu̾sitatis bello
depressus et scutum pacĩe d ante¬
ferre ne ꝑeat et ad preliandum prõp¬
tus amoris inferre iacula ut uincat
cuiꝰ armat᷑ sũmam paulus breuit᷑
insinuat dicens caritas paciens est
benigna ẽ.¬

Expanded text:
tur. Unde et miles Dei, adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vincat. Cujus armaturae summam Paulus breviter insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna e
Abbreviated transcription (Latin):
quã excludit mopia debitor̃. Si aut̃ nõ ẽ cõsumpta
penit᷑. s ẽ conu̾sa in utilitatẽ monast̾n. uł ht̃ aliqͥd̾
qd̾ cõꝑauit ex re sĩbi data si nõ pot̾ uł non audet uel
timet impet̾re ꝙ fiat restitutõ per pͥlatũ g̾at bona
fide negociũ monaster restituendo cui debet᷑ ut dit¬

Expanded text:
. Si autem non est consumpta penitus, sed conversa est in utilitatem monasterii vel habet aliquid quod comparavit ex re sibi data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
uł tali. si tñ uel dũ tñ int̾im reddas te ydone¬
ũ adħ ut recipiatis et utilem monasto ad¬
distendo tale artificiũ. uel tale aut talẽ sciãs
uel talez ¶Quid de eo cui facta ẽ promissio
de recipiendo ip̃m ad certu t̾m̃ sus predea

Expanded text:
vel tali, si tamen, vel dum tamen interim reddas te idoneum ad hoc ut recipiaris et utilem monasterio, addiscendo tale artificium vel tale, aut scientiam talem vel talem. Quid de illo cui facta est promissio de se recipiendo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ibi reman̾e. Rend rod̾ ꝙ nõ sicut nec in p̾cedẽ¬
ti caũ. qr tacitunitas eiꝰ cũ nõ contradix̾it
tradic̾et. ¶ Quidsi. int̾ponat᷑ conditõ ex ꝑte re¬
cipiendi uel ex ꝑte abbis. S anteꝙͣ recipiatur
cõe apposita et eã reuocant et iste petit recipi
pp̃ deu tm̃. et illi consenciũt nũꝙͣ l Rend rod̃̾¬

Expanded text:
 Respondeo: credo quod non, sicut nec in precedenti casu, quia taciturnitas eius, cum non contradixerit tradiceret. Quid si interponatur, quod ex parte recipientis vel ex parte abbatis, si antequam recipiaturone apposita et eam revocat et ille petit recipi propter deum tantum et illi consentiunt, nunquid licet? R
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝙ maritꝰ uolens uxorem acc̾are d̾ ad ult̾¬
io coram udice seculari ar penam iegalẽ
d inscrib̾e .i. libellum accͤaidis fac̃e ⁊ ad
pẽam talionis se obligare: s si coram eccs¬
tico urdice uult eam acc̾are ad thori sepa¬
toẽm te᷑ ei dare libellum acc̾atõis s ñ d se
obligare ad penam talionis qm̃ sũ ꝓbar¬

Expanded text:
adulterio coram iudice seculari ad penam legalem debet inscribere, id est libellum accusationis facere, et ad penam talionis se obligare. Sed si coram ecclesiastico iudice vult eam accusare ad thori separationem, tenetur ei dare libellum accusationis, sed non debet se obligare ad penam talionis,
Abbreviated transcription (Latin):
honestis nͦ semel tm̃ si sepe qd̃ clamor
ĩnuit ⁊ diffamatio manifestat d corã
ecc̃e seniorib u̾itatem diligentꝰ ꝑscro¬
tari. ut si rei poposc̾it qͣlitas canonica
distͬctio culpam fi̾at delinq̃ntis. od ã¬

Expanded text:
honestis, nec semel tantum, sed sepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Non
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ altare stillau̾nt calre: sorbeat mĩster
stillam ⁊ ii. dieb peniteat. Si sr̃ lĩteũ¬
alta̾is ⁊ ad alium stilla ꝑuen̾it. iiii. dieb
peniteat. Si usq ad t̾tium. ix dieb peni¬
teat. Si us ad qͣrt᷑. xx. dieb peniteat. et
linteamnna q̃ tetigͤit stilla tͥb uicib
mĩstͥ abluat calite supposito ⁊ aqͣ ablu¬

Expanded text:
super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam, et tribus diebus poeniteat, et lintealtaris, et ad aliud stilla pervenerit, IV diebus poeniteat. Si usque ad tertium. IX diebus poeniteat. Si usque ad quartum, XX diebus poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽam corꝑał insistam᷑. penahõicitii s¬
ssuadeat ⁊ sic dissuadendo retͣhit a byno
ꝓposito hoĩem uolñtem alium lib̾at a
morte. ⁊ sicqdãt᷑ int.. eite defendit
hoĩcidam pena ĩꝙͣp ẽ. it regłaritas q̃ ⁊̃¬

Expanded text:
oralem insistamus. Pena homicidii ca hic dissuadendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena in quam est irregularitas,
Abbreviated transcription (Latin):
languebit amor nͥ lic̾iseet ditcło. p̾se̾ti¬
bus ꝯm̃ibꝰ wnis nulla er diladẽis afflic¬
tͣ. sud̃ pacifica ⁊ ocors cõcoroia m̃orle
⁊ affc̃uum. intorrẽte illiꝰ uoluptatis:
uich̾ ultͣ apetet. enniłata sacietas t̃ata
et᷑ felicitas. Ibi erit si qͥd̾ cimua: feli¬

Expanded text:
languebit amor, non liquefiet dilectio, praesentibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflicrum, sed pacifica et concors concordia morum et affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siq
Abbreviated transcription (Latin):
uult ordinari petit ab eolicentia recipiẽ¬
di ordines ab alio. ñ uult dare ĩmo pͥcip̃
ꝙ recipiat ordines ab eo ꝗd faciet. di¬
co ꝙ ñ deb reciꝑe ordines ab eosiscit eũ
Symoniac̃ in ordine. c̃ eͥ ille ñ hẽat exe¬

Expanded text:
vult ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat exe
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Statiit mir̃ eccͣ illos uideos pb̃li¬
cis cedib deputandos ꝗd̾ int̾ioelib i. ap¬
tizatos subu̾t̾e attemptau̾ĩt ⁊ siłes pe
mod̾atõc adbĩra in flagelł ꝙ statutũ es ĩ
umdc̃am sanguĩs tnͣsire mĩme uideat᷑.

Expanded text:
tis. Statuit ecclesia illos Iudeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penmoderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
abyron puniuit sepultis auctoribꝰ
uiuis hiatut̾re ⁊cetis celesti igne cõ¬
sumptis. It̃ .x. trib qr post mortẽ sało¬
nis relicto roboã filio filio suo fatiente
scifiria ero heser̃ ieroboam: demolũi ⁊ ded̾
indisꝑsioẽm. It̃ abdo ꝓpħa missus adño
at ieroboã ad reꝓband sibi pc̃cm scisma ᷤ¬

Expanded text:
ultis auctoribus vivis et ceteris celesti igne consumptis. Item X tribus, quia post mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, demolivit et dedit in dispersionem. Item Abdon propheta missus a domino ad Hieroboam, ad exprobrandum sibi peccatum schisma
Abbreviated transcription (Latin):
peãm symoniaci distingue. qmaut est
symomacꝰ mordine aut inbñfitio. si in
ordine ñ recipit executõem s ẽ ip̃o iure
suspensꝰ quo ad se ⁊ quoad alios: siue sit
occultum siue manifestũ. sic̃ et notoriꝰ

Expanded text:
penam simoniaci distingue, quoniam aut est simonia in ordine aut in beneficio. Si in ordine non recipit executionem, sed est ipso iure suspensus quo ad se et quo ad alios, sive sit occultum sive
Abbreviated transcription (Latin):
si apr̃e. Cult. It̃ intĩsigo hoc defructibꝰ
ca accessit ad negocia mea genda bt̃ oͣ me
accc̃em ñ in id qd̾ sibi abest qr impbead
negocia mea accessit s⁊ in quo ego locu¬
stiente ⁊ ꝯscutiente fc̃a fuit sy. ł starĩ

Expanded text:
sore. Item intelligo hoc de fructibus causa accessit ad negotia mea gerenda habet contra me actionem, non in id quod sibi abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locusciente fac
Abbreviated transcription (Latin):
nent. se cͥꝯcidendo ⁊ alia legalia faciẽ¬
.to. dñr iudei a noĩe uignioris trib .s.
bellicosior pͥmamaciem in belł ⁊ regiᷤ
crearet᷑ rex. sic̃ ex tribuleui sac̾dotes.
pꝰ aũ dicebant᷑ hebrei ab heber cꝰ fami¬
lia cultum tenuit uniꝰ dei. cet̾is idolatͥ¬
uetꝰ recipunt testam̃tum. ꝗñ se ab a¬
gar ancilla abrahe d̾ qͣ eoꝵ fuit origo a¬
garenos uocari uolunt s pociꝰ asara eiꝰ
uxore ⁊ lib̾a se sarracenos applłau̾nt. st̃
tñ int̃ sarracenos ꝗdam ꝗceꝑunt ꝙnq¬

Expanded text:
nent, se circuncidendo et alia legalia faciendo. Dicti Iudei a nomine dignioris tribus, scilicet bellicosior primum primam aciem in bellis et regcrearetur rex, sicut ex tribu Levi sacerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatrvetus recipiunt testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑpetuam ẜuitutẽ. Noͣ. gͦ ꝙ duo exigũt᷑¬
tatõ. causa: ⁊ sr̃ioris auctõrtas. cã ut si
uouens sit senex debił. ł infirmꝰ. ł si ex ip¬
sius absentia guerrał turbatõ tim̾et᷑ ĩ
tr̃a. ł si uisibiłr redemptio ł ꝯmutatõme¬
lior uideat᷑ ⁊ mag̃ accepta deo ꝙͣ ꝑegͥnatõ¬

Expanded text:
xigunttationis causa et superioris auctoritas. Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur in terra, vel si redemptio vel commutatio melior videatur et magis accepta deo
Abbreviated transcription (Latin):
me .ii. ꝙ ꝗ ꝑypocrisĩ sỹmulatõem siue
ãbitõem dum pretenderent spetiem scĩta¬
tis ꝓmoti sunt nulla tñ insposita ꝯdi¬
tõe ł pacto ad ordines bñsicia ł bonores ñ
tenent᷑ si necͣriam egͥnt pñĩam resigͣre¬
cebit de tuo. sic pacistunt᷑ ꝑh u̾bał eꝗpol

Expanded text:
e qui per hypocrisim, simulationem sive ambitionem, dum pretenderent speciem sanctitatis, promoti sunt, nulla tamen interposita conditione vel pacto, ad ordines beneficia vel honores, non tenentur, si veram egerint penitentiam, resignarecebit de tuo, sicque paciscuntur vel
Abbreviated transcription (Latin):
tat .iͥ qͥd illi occ̾rit. ⁊ sic̃ moładinũ arxua
simponat᷑ ext̾miat. pir
palerꝑa occupat sic coe
neum
cogitaçõ amara ꝑtͣ bat
fangat.
Ita cor meũ dũ fut᷑um ñ cͤat gaudium
ñ diuinũ q̃rit auxiliũ ab amorr
eclestĩũ elẽgat᷑ ⁊ amore t̾re strium
ocupat᷑. eñe elabit᷑ ab ilł: ⁊ ĩuoluitur
ĩ itis. Uanitas illd̾ recipit. curiositas de¬
duc̃. eupiditas allic̾. ueluptas sedrc̾.
lutͣia polluit. torq̃t ĩuidia. tͣbat iraꝯ¬

Expanded text:
tat quidquid ei occurrit. Et sicut molendinum arena, si imponatur, exterminat, pix palea occupat; sic cor meum cogitatio amara turbat, igat. Ita cor meum dum futurum non curat gaudium, nec divinum quaerit auxilium, ab amore coelestium elongatur, et in amore terrestrium occupatur. Cumque elabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas illud recipit, curiositas deducit, cupiditas allicit, voluptas seducit, luxuria polluit, torquet invidia, turbat irac
Abbreviated transcription (Latin):
cialeris in carne. si cͣiosas uestes reqͥris ꝓ orna¬
tu uestium subt̃ te st̾nct᷑ tinca. ⁊ operim̃tum
tuũ erũt u̾mes. Iusticia eñi d̾i aliud iudreare
stiũeeram. luxuriaui q̃m castitatem. seqͥtur
diabolum ⁊ ibit in supplicium ct̾num. Qͥs¬

Expanded text:
ciaberis in carne. Si curiosas vestes requiris, pro ornatu vestium subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes . Justitia enim Dei aliud judicare stinentiam, luxuriam quam castitatem, sequitur diabolum, et ibit cum eo in supplicium 324
Abbreviated transcription (Latin):
plena scĩa. om̃is pulcͥtudo ⁊ om̃is bemtudo.
est ibi par. pretas. borutas. lux uͥt. honestas.
gaudia. bencre. dulcedo. uita ꝑħenis. Glora.
laur ixqͥes. amor. ⁊ ꝯcordia duleis. sic cum
uidebit ermi ad uoluntatem. ħebit eum ad
uoluptatem. fruet᷑ ad iooditatem. In et̾iuta¬
te ugebit. in u̾itate fulgibit. in bonitare
gaudebit. sic̃ ħ̾ebit permanẽdi et̾mtatem
sie cognoseendi facilitarẽ ⁊ recͥescendi feli¬

Expanded text:
plena scientia, omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia dulcis. Sic cumVidebit Deum ad voluntatem, habebit ad voluptatem, fruetur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi feli
Abbreviated transcription (Latin):
Mnb̾i ꝯpassiome. fudit ipẽ lacͥinas ꝓ te laua
⁊ tu per singłas nectes lect̾u tu᷑u coroms
cmpũcione ⁊ lacͥmarũ assiduitate. fudit
ip̃e sangĩem suũ funde ⁊ tuum cotidia¬
na corporis afflictõem ꝙͣ si scmł ꝓ r᷑ pe¬

Expanded text:
Fudit ipse lacrymas pro te: lava et tu per singulas noctes lectum tuum cordis compunctione, et lacrymarum assiduitate. Fudit ipse sanguinem suum funde et tu tuum quotidiana corporis afflictione: quem si semel p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itater tante i̾tcie qͭs rõnes iur sue po¬
nat. Sie cñi cuucta oper qͣ inraliet̾e ꝑe¬
tuit deuicauit uent᷑a tͣn coram distͥcto iudi¬
ce illa mag̾ q̃ in semet ip̃a nõ intelligit
pertimeseit. crescit pauor cũcogitat ꝙ m̃a¬

Expanded text:
nes vitae suae ponat. Si enim cuncta opera quae intelligere potuit, devitavit; ventura tamen coram districto Judice illa, magis quae in semetipsa non intelligit, pertimescit. Crescit pavor, cum cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
niuołꝰ pat᷑ erig̾e ⁊ sec̃ honꝰ portare hãt
dulcedĩem maffcõe. pretatem malt̾iꝰ
cͥmine. disc̾toem in uarietate. adiunet
sit ꝑticeps laboris ꝗ ꝑticeps sĩ uult
gaudii. deceat ꝑseu̾antiam. caueat ne

Expanded text:
 onus portare; habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate; adjuvet sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cordantiis ¶It ꝗd si pena apposira
ĩ ip̃o xctu mutui. ñ ꝗd saltẽ pena illa p̾
peti absq ꝑiculo usure : ad ħ dico ꝙ siye¬
na iuidiciał .i. aiidice imposita ⁊ sta¬
tuta ꝓp̃ piuuendam ꝯtumatiã debito¬

Expanded text:
orte Quid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc dico, quod si pena est iudicialis et a iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debito
Abbreviated transcription (Latin):
bula radat᷑. si ñ fu̾it tabula ut ñ ꝯculcet᷑
tare ꝯdat᷑. ⁊ sac̾dos. ybdieb peniteat. Si
sr̃ altare stillau̾nt calre: sorbeat mĩster
stillam ⁊ ii. dieb peniteat. Si sr̃ lĩteũ
alta̾is ⁊ ad alium stilla ꝑuen̾it. iiii. dieb
peniteat. Si usq ad t̾tium. ix dieb peni¬
teat. Si us ad qͣrt᷑. xx. dieb peniteat. et
linteamnna q̃ tetigͤit stilla tͥb uicib
mĩstͥ abluat calite supposito ⁊ aqͣ ablu¬

Expanded text:
lcetur, tare recondetur, et sacerdos XL diebus poeniteat. Si super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam, et III diebus poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla pervenerit, IV diebus poeniteat. Si usque ad tertium. IX diebus poeniteat. Si usque ad quartum, XX diebus poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablu
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare. It̃ semꝑ mi̾ans ꝑ spoliator
ł oplices eoꝵ debent hũiłr pͥtularr ue¬
niamabhus qͥs offendunt ne alre
maneant in rancore scu mala uolũ¬
ciis suis intlłigas d̾ incendiariis p̾¬

Expanded text:
 iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneant in rancore. Item qutiis suis, intelligas de incendiariis, pr
Abbreviated transcription (Latin):
põẽ. It̾ rõe more ut si debeas mn .c. ad
cͥtum tͥminuim. noluisti mͥ solu̾e in
i̾mino ⁊ ĩo oꝑtuit me recipe pecũiam
sub usuus ꝓp̃ negocia mea tͣctanda.
tu ten̾is in ꝑselue illas usuras si sol
uił si ñ solui lib̾are me ab ip̃a obligͣ¬

Expanded text:
e ratione more, ut si debebas mihi centum ad certum terminum, sed noluisti persolvere in termino, et ideo oportuit me recipere pecuniam sub usuris propter negotia mea tractanda, tu teneris mihi restituere illas usuras, si solvi, vel, si non solvi, liberare me ab ipsa obliga
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dentiam assessoris male iudicauit:
erit excͤatꝰ uidex si simplexerat ⁊ hũit
bonam oscĩam nͨ fuit inculpa eligẽdo
talem assessorem qr bonꝰ ⁊ sufficiẽs cõit̾
c̾debat᷑. in maiori e culpa fiut assessoeqͣ.¬

Expanded text:
prudentiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ ei ꝗañ opletam pscriptdem ꝑcipit
illum a quo emt ñ fuisse dñm. nec
huisse iꝰ uendendi. ñ ꝗd amutet ⁊ rem
⁊ pͥcium: ad hoc dicas ꝙ desitiet dño u̾
rem petat ab eom uidicio. ł supponat
aliꝙͣ ꝑsonam ꝗ petat noĩe dñi. ⁊ ita ꝑ

Expanded text:
i, qui ante completam prescriptionem, percipit illum a quo emit, non fuisse dominum, nec habuisse ius vendendi; numquid amittet et rem et pretium? Ad hoc dicas vel denunciet domino ut petat ab eo rem in iudicio, vel supponat aliquam personam que petat nomine domini
Abbreviated transcription (Latin):
inuento uocent eum sec̾to ⁊ coram młi¬
ere.⁊ si uidebr̃ expedire recepto pꝰ sac̃m̃
ursie nichil ꝑcipiat dtunis uliꝰ ꝙ̃ crede¬
bat eẽ prẽm suum. caã q̃ ꝯsumpuit de
bonis p̾dc̃is dum hũnt honam ficẽ edẽs¬

Expanded text:
invento, vocent eum secreto et coram muliere et si videtur expedire recepto prius sacrut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bon
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾e qr intlłr se obligasse ñ ad id qd̾ fieb¬
at szadio qd̾̃ fĩ debebat. in ẜo caũi subdi¬
aingo aut fuit er erplanata asꝑitas
regule ⁊ tt̃ id̾ qd̾ in iurisꝑito aut ñ. Atc̃
si credebat eos rrͣrit̾ iuu̾e ⁊ adillam asꝑi¬
tatem uoluit se obligare ñ ad maiore
⁊ ħ expssit ñ coget᷑ ibi reman̾e s⁊ tͣu sbit

Expanded text:
d id quod fiebad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulariter vivere et ad illam asperitatem se voluit obligare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi man
Abbreviated transcription (Latin):
pone ꝙ aliꝗs scłaris uidr mõast̾iũ disso¬
lutum. monachos splendide comedẽ bñ
pͥsum sustin̾e. ingdr᷑. postea fit iꝗatõ
in mõast̾io. opellunt᷑ ad regłam obfirãdã.
It̃ dic̃. ñ nouihanc asꝑitatem qͣm modo

Expanded text:
Pone quod aliquis secularis videt monasterium dissolutum, monachos splendide comedere, beposse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio in monasterio, compelluntur ad regulam observandam, iste dicit, non novi hanc asperitatem quam modo
Abbreviated transcription (Latin):
mare qds reman⁊: ita dñs hoc qp̃ d̾ acͥuo
in fineanni ut sit maior utilitas pro¬
nͣobent dare tet̾iores si mediocres. ł sic̃
tͣnsierint sub uirga pastoris qd̾ deci¬
mum uen̾it scĩficet᷑ dño. indigñ eͥ est
dared̾o qd̾ dedignat᷑ homo.d. xlix.c. ult.¬

Expanded text:
remanet, ita dominus de hoc quod de acervo in fine anni, ut sic maior utilitas pronec deteriores, sed mediocres vel sicut transierint sub virga pastoris. Quod enim decimum venerit, sanctificetur domino. Indignum enim est dare deo, quod dedignatur homo.
Abbreviated transcription (Latin):
est subtilĩ ĩtuens qr et is qui recu¬
saint plene nõ resistit et is qui
mitti uoluit añ se ꝑ altaris tacu¬
lũ puigatũ uider᷑ ne aut nõ pͥgatꝰ¬
adire quisq sacia mĩsteria au¬
deat ãt quẽ suꝑna grã elegit

Expanded text:
est subtiliter intuendum, quia et is, qui recusavit, plene non restitit, et is, qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatadire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit
Abbreviated transcription (Latin):
uel filiã ut ĩtra septa mõstern
ĩ ĩfancie ãmo̾ sus regłari tradi¬
dernt distiplĩa ut liceat cis
egredi et inũo ͦ copłari. hoc oĩo
deuitamꝰ qr nephas est ut obla¬

Expanded text:
vel filiam intra septa monasterii in infantiae annis sub regulari tradiderint disciplina, utrum liceat eis, egredi, et matrimonio copulari. Hoc omnino devitamus, quia nefas est ut obla
Abbreviated transcription (Latin):
dis pt̃ dirigere tota u̾tute secãd̾
est quidqiͥd aũt ab hac rethit ue
ꝑniciosũ ac uitiosũ deuitãd est
pro hac eĩ uniuersa aginius
ac tolleramꝰ pro hac. patria
nũdi huiꝰ et uoluptas uniuisa

Expanded text:
a uirtute sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum ac noxium deuitandum. pro hac enim uniuersa agimus atque toleramus, pro hac parentes, mundi huius et uoluptas uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
loqẽtẽ ita delirare lrãtu¬
tã molestũ est ꝙ troãs hõ
eis qui foris sũt tlĩa sensisst
credũt᷑ et cũ magno eoꝵ¬
excercitio de qͦ salutẽ satagiꝰ

Expanded text:
loquentem, ita delirare qutam molestum est, quod errans homo eis, qui foris sunt, talia sensisse creduntur et cum magno eorum exitio, de quorum salute satagimus,
Abbreviated transcription (Latin):
glõ. erũt hodie quoq si mor
et aaron .i. ꝓpheticus et sacer¬
dotalis simo aĩa sollicitet ad
ciare oĩb q̃ possidet. actẽdere
legi et u̾bo dei ꝯti ͨ. audies una¬
mines et aĩtos pbaraomis. uidar¬

Expanded text:
on. Hodie quoque si Moses et Aaron, id est propheticus et sacerdotalis sermo animam sollicitet ad tiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amicos Pharaonis d
Abbreviated transcription (Latin):
iã uoiusti iã te astãpisti aliud
tibi facere nõ licet pͥusꝙ̃ esses
uoti reus liberũ fuit ꝙ esses
ĩfrrioi ꝙms nõ sit gͣtulãda li¬
bertas qua fit ue non debrat᷑¬

Expanded text:
iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
suo mõchi deterrendi ꝙͣis a te
lingue uiꝑes morsus seuissi¬
tis et dicis. si om̃s seclausut
et fueãt ĩ sollitudĩe quis cele¬
brabit eccłie. silĩ quis stłares
hoĩes luciari faciet quis ptãtes
ad uͥtutes potet᷑ ehortari. hoc
eĩ mõ si om̃s tecũ fatuu sint
sapiẽs esse quis poterͬ. et ugĩ¬
tas nõ euit aꝓpbanda si cĩ om̃e
uͥgines fuerĩt ipcie nõ erũt

Expanded text:
monachi deterrendi sunt, arte linguae vipereae et morsu saevissiris et dicis: Si omnes se recluserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet, quis peccatores ad virtutes poterit coarctare? hoc enim modo, si omnes tecum fatui sunt, sapiens esse quis poterit? Et virginitas non est approbanda: si omnes virgines fuerint, nuptae non erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic neq enĩ uideo curhant ammã silĩtudĩe
corporis sui ꝯiacente sũ consensũ cor pore
nũdũ tĩi ponitus mortuo uidet talici qualia
multi ex ila sut ductoẽ uiius uedditi nar¬
rauerut et nõ hant ꝯ ꝑfecta morto penitꝰ

Expanded text:
i. neque enim uideo, cur habeat anima similitudinem corporis sui, cum iacente sine sensu ipso corpore nondum tamen penitus mortuo uidet talia, qualia multi ex illa subductione uiuis redditi narrauerunt, et non habeat, cum perfecta morte penitus