comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua ñuis peregrino p̃stare. Int̾rogo om̃s.
uera funt hȩc: uerba. iusta st̃ hec : Iusta
S psalmũ audite. Si uere gͦ iusticiam loqui¬
mini: recta iudicate filii hominũ. Non fit
iusticia labiorti. s& et factorũ. Si enĩ aliter
agis quã loqueris: bona loqueris. & ma¬
sa uidicas. Si enĩ agis. quomͦ nidicas: Int̾ro¬
gatꝰ quid sit meliꝰ aurũ aut fides. ñ usq
adeo ꝑuersus & deuiꝰ es ab onĩ ueritate. ut
aurũ meliꝰ. eẽ. respondeas. Preponis gͦ int̾ro.¬
gatꝰ auro fidẽ. loquutꝰ es iusticiam: audisti
psalmũ. Si uere utiq iusticiam loquimini:
recta iudicate filii hominũ. Et ubi ꝓbabo¬
ñ te ita ut loquutꝰ es iudicare: Iam teneo
responsionẽ tuã. p̃ponentẽ auro fidẽ. ł cce
nescio unde amicꝰuenit: & nullo teste aurũ
cõmendauit. Solꝰ hoc nouit: & tu qͣntũ
adhommes attin& Est ibi alius testis: qui
ñ uidet᷑ & uid&. Et illȩ tibi aurũ insecre¬

Expanded text:
tua non vis peregrino praestare. Interrogo omnes: tua non vis peregrino praestare. Interrogo omnes: Vera sunt haec? Vera. Jutitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Non sit justitia labiorum, sed et factorum. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris, et male judicas. Si enim agis quomodo judicas? Interrogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secre
Abbreviated transcription (Latin):
clamant: detestari se. Concupiscere rẽ pro.¬
ximi bonũ ẽ : Non uox omĩũ ẽ. Aut si ad¬
huc ñ confiteris: accedit qui concuipiscat rẽ
tuã. Placeat tibi: & responde qđ uis. Om̃s gͦ
dehis reb int̾rogati: clamant hec bona ñ
cẽ. Rursus de beneficiis ñ solũ de ñ nocendo.
uerũ etiã de ñ prestando atq tribuendo:
Int̃rogat᷑ om̃is antma. esuriens famẽ pateris:
aliꝰ hab& panẽ & recdundat ei ultra suffici-¬
entiam. nouit te egere nondat. Displic&
tibi efurienti. displiceat & satiato: cũ alte.¬
rũ estrire egnoueris. Peregrinꝰ tecto indi¬
gens uenit inpatriam fuam. ñ suscipitur
illȩ. tunc clamat inhumanã. eẽ. illam ci¬
uitate̾. facilȩ apd̃ barbaros sibi. eẽ. potuisse
refugium.Sentit iniquitatẽ quia patit᷑:
tu forte ñsentis. S oport& ut & te cogites
peregrinũ. ut uideas quomͦ tibi possit dis¬
plicere: qui tibi ñ prestiterit qđ tumpatria

Expanded text:
clamant detestari se. Concupiscere rem proclamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria
Abbreviated transcription (Latin):
clamat cis qui deseruerunt legẽ scriptã
incordib fuis e Redite p̃uaricatores ad
cor. Quis er̃ te docuit nolle accedi abal¬
inturiã pati. & qͥcqͥd aliud uł uniu̾sa¬
lit̃ uł particłarit̃ dici potest: Multa erĩ
st̃̾ dequib singłis introgati homines cla¬
ra uoce respondeant nolle se pati. Age si
ñ uis ista pati. Nũqͥd solus es homo᷑. Non¬
ne insocietate uiuis generis humani: Qui te¬
cũ factus ẽ. socits titus ẽ & om̃s facti a cdimagi¬
ne dei. nͥtr̃enis cupiditatib conterant qđ ille
formauit. Qd̃ gͦ tibi ñ uis fieri: noli alteri
facere. Iudicas enĩ malĩi eẽ. in eo qđ pati ñius:
& hoc te cogit nosse lex intima mipso tuo cor¬
de conscripta. faciebas & clamabat᷑ int̾ mauꝰ
tuas. Quomͦ cogeris redire ad cor tuũ. cũ hoc
pateris int̾ manꝰ alienas : furtũ bonũ est:
Ion int̾rogo. Adultertum bonũ ẽ : & om̃s
clamant: non. Homicidiũ bonũ ẽ: om̃s

Expanded text:
clamat eis qui deseruerunt legem scriptam clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab alinjuriam pati, et quidquid aliud vel universaliter vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iudicate filii hominũ. Cui erĩ iniqͦ
nondũ facile ẽ. lo qui iꝰticiame Aut quis
de iusticia int̾rogatꝰ qͣndo ñ hab& causã
ñ facile respondeat qͥd sit iristr̃ Qnͣdo¬
mo ignorare ꝑmissus ẽ. ut eet unde tudi¬
carent᷑: & quib lex ñ ẽẽt. data. Sed ne
sibi homines aliquid defuisse quȩrerent᷑.
scriptũ ẽ. & intabulis qđ in cordib non
legebant Non enĩ c̃. scriptũ ñ habebant.
sed legere nolebant. Oppositũ ẽ. enĩ ocłis
eoꝵ. qđ inconscientia uidere cogerentt᷑:¬
& quasi forinsecus amota uoce dñi ad in-¬
teriora fua homo copulsus ẽ. Dicente scri¬
ptura. Incogitationib enĩ impĩ: int̾ro¬
gatio erit. Ubi int̾rogatio: ibi lex. S qi
homines appetentes ea quȩ foris sunt etiã
ase ipsis exules factisunt: data ẽ. etiam
conscripta lex. Nonqͥa incordib scripta
ñ erat: ẜ qͥa tu fugitiuus eras cordis tiq.
Abillo qui ubiq ẽ. cõprehenderis: & ad te¬
ipfũ intro reuocaris. aptea scripta lex qͥd

Expanded text:
enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandomo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, etiam a seipsis exsules facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comprehenderis, et ad teipsum intro revocaris. Propterea scripta lex quid
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ peccatores auulua: errauert̾ & auentre.
loquuti st̃ falsa. Et cũ iniqͥtatẽ loquunt᷑:
falsa loquunt᷑. qͥa fallax ẽ. iniquitas. Et
cũ iusticiam loquunt᷑: falsa loquunt᷑.
qr aliud ore ꝓferunt: aliud in corde obte¬

Expanded text:
sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Et cum iniquitatem loquuntur, falsa loquuntur; quia fallax est iniquitas: et cum justitiam loquuntur, falsa loquuntur; quia aliud ore proferunt, aliud in corde obte
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iusticiã loquimini: recta iudicate filii
hominũ. Quid eniĩ fecistis seuiendo aduer¬
sus dñm qui homo erat. & occidendo regẽ
urm NNon enĩ ideo rex ñ erat futurꝰ. quia
occisus ẽ. a uob̃ resurrectiirꝰ : Intitulo ubi
scriptũ erat rex uideoꝵ posito suꝑ crucẽ dm̃
linguis trib hebraica. greca. latina. noue.¬
rat dicere uidex homo qđ scripsi scripfi. &
ds̃ ñ nouerat dicere qđ scripsi scripsi : ꝓrsus

Expanded text:
ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quid enim fecistis saeviendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis tribus, hebraica, graeca, latina , noverat dicere judex homo, Quod scripsi, scripsi: et Deus non noverat dicere, Quod scripsi, scripsi? Prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
głista: ut quisꝗͣ ei ꝑhiber& testimonium
de homine. ipsȩ enĩ sciebat quid. eẽt. in
homine. Sciebat qͥd. eẽt. tnhomine. qui
fecerat hominẽ: & homo factꝰ erat. ut que¬
rere̾ hominẽ. Uidete gͦ si ñ seqͣnt᷑ uoces istę.
hypocritȩ quomͦ potestis bona loqui cum
sitis mali : Si uere gͦ iusticiã loquimini:
recta iudicate filii hominã. Nonne iusticiã
loquuti estis qͣndo dixistis. magister scimꝰ
qr iustꝰ es &e nulliꝰ ꝑsonã accipis Quare dolũ
incorde tegebatis: Quare imaginẽ cesaris cre.¬
atori itro ostendebatis. & eiꝰ imaginẽ incordi
b urĩs delebatis: Nonne auditũ ẽ. qͥd loqu¬
tifueritis. & exꝑtũ ẽ quẽ admodũ udicaue.¬
ritis: Honne uos crucifixistis eũ quẽ iustũ
cẽ. dixeratis: Siuere gͦ iusticiã loquimini.
recta iudicate filii hominũ. Utquid audio
locutionẽ urãm scimꝰ qͥa iustꝰ es. cũ p̃uideã
iudictũ ur̃m crucifige crucifige: Siuere

Expanded text:
elista, ut quisquam ei perhiberet testimonium elista, ut quisquam ei perhiberet testimonium de homine: ipse enim sciebat quid esset in homine . Sciebat quid esset in homine, qui fecerat hominem, et homo factus erat ut quaereret hominem. Videte ergo si non sequuntur se voces istae: Hypocritae, qui? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nonne justitiam locuti estis, quando dixistis: Magister, scimus quia justus es, et nullius personam accipis ? Quare dolum in corde tegebatis? quare imaginem Caesaris Creatori vestro ostendebatis, et ejus imaginem in vestris cordibus delebatis? Nonne auditum est quid locuti fueritis, et expertum est quemadmodum judicaveritis? Nonne vos crucifixistis eum quem justum esse dixeratis? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Utquid audio locutionem vestram, Scimus quia justus es; cum praevideam judicium vestrum, Crucifige, crucifige? Si vere
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ laborantis ꝑegrinantis int̾ra int̾
mala dicentiũ & adulantiũ picła uiuen-¬
tis. Non timebis cõminatorẽ: si ñ amas adu¬
latorẽ. Attendit gͦ illȩ cuiꝰ hec uox ẽ: & ui¬
d& om̃s loqui iusticiam. Quis enĩ aud&
ñ loqui eam. ne dicat᷑ in iustꝰ : Cũ gͦ tanqͣ
audir& om̃iũ uoces & intender& omĩum
labia: clamabat adeos. Si uere utiq iusti¬
tiam loquimini. si ñ false iusticiam loqua¬
mtni. si ñ aliud inlabiis ꝑstrepit aliud celat᷑
in cordib. recta iudicata filii hominum.
Audi ex ȩuangłio ꝓpriam uocẽ eandẽ ipsam.
quȩ in hoc psalmo ẽ. Hipocritȩ ait dñs pha-¬
riseis. quomͦ potestis bona loqui cũ fitis mali&
Aut facite arborẽ bonã & fructũ eiꝰ bonũ: aut
facite arborẽ. malam & fructũ eiꝰ malũ. Quid
teuis de albare paries luteẽ: Noui interiora
tua: ñ fallor tectorio tuo. Noui qͥd pretendas:
noui qͥd tegas. Neq enĩ opꝰ ei erat ait euan.¬

Expanded text:
egrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium pericula viventis. Non timebis comminatorem, si non amas adulatorem. Attendit ergo ille cujus haec vox est, et vidit omnes loqui justitiam. Quis enim audet non loqui eam, ne dicatur injustus? Cum ergo tanquam audiret omnium voces, et intenderet omnium labia, clamabat ad eos: Si vere utique justitiam loquimini, si non falso justitiam loquimini, si non aliud in labiis perstrepit, aliud celatur in cordibus, recta judicate, filii hominum. Audi ex Evangelio propriam vocem, eamdem ipsam quae in hoc psalmo est. Hypocritae, ait Dominus Pharisaeis, quomut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite arborem malam, et fructum ejus malum . Quid te vis dealbare, paries lutee? Novi interiora tua, non fallor tectorio tuo: novi quid praetendas, novi quid tegas. Neque enim opus ei erat, ait evang
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ possũ inqͥs. Clama adillũ. Infelix ego
homo. qͥs me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ:
Ueni& enĩ grã dĩ. ut delect& te iusticia sicut
delectabat iniquitas. & homo qui ex umcłis
resolutꝰ es exclamabis ad dm̃. difrupisti uin-¬
cła mea. Quid̃ ÷ difrupisti uincła mea. nisi
remis isti peccata mea : Audi. quia uincła
sunt. Respond& scriptura. Crinib peccatoꝵ
suoꝵ. unꝰ quisq constringit᷑. Nonsolum
uincła: s & crinicłi ft̾. Eriniculi sunt qui¬
uel fuint intorquendo: hoc ẽ qđ peccatis
peccata conectebas. Uẽ his qui trahunt pec¬
tẽ: Et quia unꝰ qͥsq peccatis siuis constringi¬
t᷑. sic̃ & peccatis fuis cedit᷑: dñs male uersan.¬
tes intemplo flagello deresticłis facto ex¬
clusit. S ñ ius mͦ difrũpi uincła tua: qua
ñ sentis uincła tua. Etiam delectant te: &
uoluptati funt. Senties infinẽ. cũ dicetur
ligate isli manꝰ &e pedes. & ꝓicite illũ intenebras
exteriores. ibi erit fletus & stridor dentium.

Expanded text:
 Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Veniet enim gratia Dei, ut delectet te justitia, sicut delectabat iniquitas; et homo qui ex vinculis resolutus es, exclamabis ad Deum: Disrupisti vincula mea . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Non solum vincula, sed et criniculi sunt. Criniculi sunt, qui fiunt intorquendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt pecEt quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit . Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium .
Abbreviated transcription (Latin):
inuob̃. Expectatore gͦ reformaris noli tibi
tribuere iudictũ qđ forte ñ nosti. Carna¬
lis es adhuc. conceptꝰ es eo ipso quo accepi¬
sti nom̃ xp̃i sacram̃to quodam natus es
inuiscerib matris. Non enĩ exiuscerib tan¬

Expanded text:
is . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris. Non enim ex visceribus tan
Abbreviated transcription (Latin):
bat. iam ꝓpe consentiebat. respexit ad dnmͦ.
Ut pitta uerbi gr̾a insultabat᷑ illi. ut facer&
iniquitatẽ. Aliqͣndo eniᷤ se congregant mali:
& insultant bonis. maxime si fuerint illi
plures &ceꝑiit illũ iinu qͦmͦ aliqͣndo mul¬
ta palea ÷ cirra unũ granu. tunc nͨ ert̾
simul cũ ftierit massa uentilata. Capit᷑ int̾
multos iniqs ille. infultat᷑ illi. curu᷑uentt᷑.
suꝑponere seuolunt illi. Exagitant quasi
homines ista: ita ut aliqͣndo attendens ad
lirguã humanã erubescat. eẽ. bonꝰ int̾ malos.
Resistat gͦ malis. s ñ deuirib suis: ne efficiat᷑
suꝑb cũ uult euadere suꝑbos. & augeat nu¬
merũ suꝑboꝵ. S quid dicat: quis exur¬
g&& mͥ aduersus malignantes. aut qͥs consist&
mͥ aduersus oꝑantes iniquitatẽ: Hisi qr¬

Expanded text:
bat, jam prope consentiebat, respexit ad Dominum. bat, jam prope consentiebat, respexit ad Dominum. Ut puta, verbi gratia, insultabatur illi, ut faceret iniquitatem. Aliquando enim congregant se mali, et insultant bonis; maxime si fuerint illi plures, et ceperint illum unum, quomodo aliquando multa palea est circa unum granum tunc non erunt simul cum fuerit massa ventilata: capitur inter multos iniquos ille, insultatur illi, circumvenitur; superponere se volunt illi, exagitant quasi homines ista, ita ut aliquando attendens ad linguam humanam, erubescat esse bonus inter malos. Resistat ergo malis; sed non de viribus suis, ne efficiatur superbus, cum vult evadere superbos, et augeat numerum superborum. Sed quid dicat? «Quis exsurget mihi adversus malignantes? aut quis consistet mihi adversus operantes iniquitatem? Nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
meũ: & mitt&e me i igne̾. Quia ꝓposui paricos
dies uite future: mit& me ingehernas.
Quas gehennas : Et̾m nidicii dĩ. Uere nͥpu
tas qr ds̃ curat. qͦmͦ uiuant homines. Et hoc
forte n inplatea dicit tibi amicꝰ s indomo
uxor. aut forte maritꝰ uxori fideli bone &
sce deceptor ipsiꝰ. Si mulier marito: eua est
illi. Si uir uxori: diabolus ẽ. illi. Aut ipsa :¬
tibi eua: aut tuilli serpens es. Aliqͣndo uult
conuertere pat̾ cogitationẽ fuã uł adfilium.
iuuenit & ipsũ malũ neqͥssimũ: estuat. flue
tuat. quęrit qͦmͦ uincat ꝓpe sorbet᷑ ꝓpe consen¬
tit. s adsit ds̃. Audite gͦ psalmũ. Quis exfur¬
g& mͥ inqͥd aduersus malignantes : Tam mul¬
ti funt quacũq respicio ipsi occurrunt. Qs
occurr& pͥncipi iniquitatis diabolo & argłis
inquid adtuuit me: paulominꝰ habitauerat
in inferno anima mea ꝓperauerã in illã fo̾ssã
quȩ parat᷑ peceatoribꝰ hoc ÷ paulominꝰ inin¬
ferno habitauerat anima mea. Ii iã nuta¬

Expanded text:
meum, et mittet me in ignem; quia praeposui paucos dies vitae futurae, mittet me in gehennas. Quas gehennas? Aeterni judicii Dei. Vere, nisi putas quia Deus curat quomodo vivant homines? Et hoc forte non in platea tibi dicit amicus, sed in domo uxor, aut forte maritus uxori fideli bonae et sanctae, deceptor ipsius. Si mulier marito, Eva est illi; si vir uxori, diabolus est illi: aut ipsa tibi Eva est, aut tu illi serpens es. Aliquando vult convertere pater cogitationem suam vel ad filium: invenit et ipsum malum, nequissimum; aestuatncat, prope sorbetur, prope consentit, sed adsit Deus. Audite ergo Psalmum: «Quis exsurget mihi,» inquit «adversus malignantes?» Tam multi sunt; quacumque respicio, ipsi occurrunt. Quis occurret principi iniquitatis diabolo, et angelis itaverat in inferno anima mea.» Prope rueram in illam fossam quae paratur peccatoribus: hoc est, «paulo minus in inferno habitaverat anima mea.» Quia jam nuta
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. qđ gaudebant. qđ multos ditabant. qł
onĩa possidebant. In sinistra uͦ qđ ignobiles
& male fame habebant᷑. qđ seductores puta¬
bant᷑. qđ ignorabaut᷑: occidebant᷑ coherrebant᷑
contristabant᷑. egere ac nichil uidebant᷑ habere.¬

Expanded text:
bantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant. Sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui ñ strat nos tẽptari supͣ quã potestis
ferre. s faci& cũ tẽptatione etiam exitum:
ut possitis susttnere. Sic mittat itfornacẽ
tribulationis ut coquat᷑ uas: ñ ut fran¬
batͣ quasi in iustꝰ. &ẽ. qr parcit malis : Hide
qͦmͦ iã corrigit᷑ psalmꝰ & tu cũ psalmo cor¬
rtgere. Idõ enĩ uoces tuas: hab& psalmꝰ.
Quȩ funt uoces: Usqueqͦ peccatores dnẽ.
usq qͦ percatores głabunt᷑: Psalmꝰ uoces ttias
hab& mͦ gͦ tu habeto uoces psalmi. Quȩ sunt

Expanded text:
t vos tentari supra quam potestis ferre; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere.» , sic mittat in fornacem tribulationis, ut coquatur vas, non ut franbatur quasi injustus esse, quia parcit malis? Vide quomodo jam corrigitur Psalmus, et tu cum Psalmo corrigere: ideo enim voces tuas habebat Psalmus. Quae sunt voces? «Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur?» Psalmus voces tuas habebat: modo ergo tu habeto voces Psal
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ meoꝵ incorde meo: exhortationes tuȩ io¬
cundauert̾ animã meã. Et paucos annos labo¬
ras: & in tpsis laborib ñde ÷ consolatio. ñ de¬
ft̾ gaudia cotidiana. S noli gaudere in scło:
gaude inxp̃o. gaude inuerbo eiꝰ gaude in le¬
ge eiꝰ: adipsa gaudia ꝑtin& qđ loquimͣ. & qđ
auditis. Qnͣte gͦ sunt iste consolationes. intan¬
adp̃sens est: tẽꝑale ÷ & leue tribulationis m̃e.¬

Expanded text:
dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae judolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege ejus. Ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur, et quod auditis. Quantae ergo sunt istae consolationes in tanad praesens temporale est et leve tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
re misericors: ds̃. Si enĩ haberes etiũ laborem:
nũꝗͣ ꝑuenires adȩtnũ quietẽ. Semꝑ laborans
qͣndo ꝑuenturꝰ eras adillud qđ digne quidem
potest emi sempitño labore. qr sempit̾̃na reqͥes
est: Equa p̃cium Etño cerce labore: digna :
ȩtña requies co̾ꝑari. S si semꝑ labonares: nũꝗͣ
adrequiem ꝑuentres. Ergo ut aliqͣndo ꝑueni¬
as adid qđ emis: ñ iet̾nũ laborandũ ÷. Non
qi ñ ual& tanti. s ut possideat᷑ qđ emit᷑.
Digna ÷ quidẽ emi labore ꝑpetuo: s necesse ẽ. ut
labore tẽꝑali emat᷑: Certe tantꝰ debuit. eẽ. idẽ
sẽp̃it̾nꝰ labor ꝓrequie sẽpit̾na. Decies centena mi
ñ habebit finẽ. Qualis miscłia dĩ : Nec dicit
decies centena milia annoꝵ labora: ñ dic̃ uł
mille annos labora. ñ dicit qͥngentos annos
labora. Quãditi uiuis labora. inpauicis annis
inde iã requies erit : & fine̾ ñ habebit. Et ad¬
huc audi consequentia. Dnẽ scđm multitudinẽ

Expanded text:
s. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labore, quia sempiterna requies est? Aequa pretium: aeterno certe labore digna est aeterna quies comparari. Sed si semper laborares, nunquam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tantus debuit esse, id est sempiternus labor pro requie sempiterna. Decies centena milnon habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ recipit. Et qͥs ÷ filiꝰ cui ñ d& disciplinãn
ter eiꝰ: Qd cũ facit ds̃: adhereclitatẽ sẽpit̃ni
nos erudit. Et hoc nob̃ prestat sepe demalis
hominib in quib exerc& et ꝑficit dilectionẽ
nrãm. quã uult excendi usq ndmimicos. Ht
enĩ ÷ ꝑfecta dilectio xpr̃ana: nͥ eũ implet. qđ xp̃o
p̃cepit. Diligite mimicos uros: benefacite es
qui uos odert̾. & orate ꝓ eis qui uos ꝑsequunt᷑.
Hinc ipse diabolus uicit᷑: hinc uictorie coro¬
na ꝑcipit᷑. Ecce qͣnta nob̃ ds̃ prestat: demalis
nissimo scelere iude traditoris. Iudas qͥpps
tradidit adpassionẽ filtum dĩ: & ꝑpassionem
filii di omis gentes redep̃te sunt ad salutem
Nec taiñ ꝓ salute genttum merces reddita est
uide: s ꝓ eiꝰ malicia debitu supplictum irtn¬
butũ ÷. Nam si tradicio. xp̃ͣ. & ñ tracdentis antnꝰ

Expanded text:
recipit: et quis est filius cui non det disciplinam pater ejus» ? Quod cum facit Deus, ad haereditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilectio christiani, nisi cum implet cepit: «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Hinc ipse diabolus vincitur, hinc victoriae corona percipitur. Ecce quanta nobis Deus praestat de malis nissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem: nec tamen pro salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non trade
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ pauꝑum. fõrte honerosa fuit uob̾ longi¬
tudo sermonis: quãꝗͣ iista alacritate stu¬
dĩ ur̃i ñ hoc appareat. S si ita ÷: ignoscite.
sit uob̃̾ inꝓfectũ salutis. ñ intestimonium
accusationis. Hoc dico fr̃s: ut exeo qđ au¬
distis ꝓficiatis & ruminetis uob̾cũ. ñ uos ꝑ¬
mutatis obliuisci ñ solũ ista recogitando
& colloquendo. s etiã ita iuiuendo. Bona uita
enĩ exp̃ceptis dĩ que agit᷑ tãꝗͣ stilus est: qđ
audit᷑ scribens incorde. si incera scriberet᷑.
facile deleret᷑. Scribite illud inuris condib¬

Expanded text:
 30. Forte onerosa fuit vobis longitudo sermonis: quanquam in ista alacritate studii vestri non hoc appareat. Sed etsi ita est, ignoscite: sit vobis in provectum salutis, non in testimonium accusationis. Hoc dico, fratres, ut ex eo quod audistis, proficiatis, et ruminetis vobiscum: non vos permittatis oblivisci, non solum ista recogitando et colloquendo, sed etiam ita vivendo. Bona vita enim ex praeceptis Dei quae agitur, tanquam stilus est, quod auditur scribens in corde. Si in cera scriberetur, facile deleretur: scribite illud in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia hominis in hac uita: nͥ exfide uiuere.
quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑. Si aut̃ exfide uiuit:
credat & sibi futuraᷤ requiem post presente̾ lã¬
borẽ. & illis sempit̃nos cruciatꝰ post p̾sente̾ exul¬
tationẽ. Et si fides ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ ditigat
etam inimicos. & qnͣtũ in ipso: ꝓd cẽ. illis uelit.
Ita enĩ faci& nesibi obsint iłli cũhoc uelirt.
Et qͣndo forte potestatẽ acceꝑint quasi nocen¬
di & dominandi: surfis cor habeat. ubi ei ne¬
mo noc&: et doctꝰ eruditꝰ in lege di. ut miti¬
get᷑ adieo malignis: donee fotiat paratori
fouea. Sienĩ in lege dnĩ uoluntas eiꝰ: &m le
ge eiꝰ meditat᷑ die acnocte. cuiꝰ ronuersatio
incelis ÷ deftrmam̃to luce suꝑ tram. Unde
iste psalmꝰ titulũ deqͣrta sabbati lccepit.
qͣndo facta sunt luminaria. ut omĩa faciat.
sine murmuratione. uerbũ uitȩ habens. inna¬
tione tortuosa & ꝑuersa. Sicut eniꝰ stellas in
cęlo ñ extirtguit nox: sic mentes fideltum

Expanded text:
ustitia hominis in hac vita, nisi ex fide vivere, quae per dilectionem operatur . Si autem ex fide vivit, credat et sibi futuram requiem post praesentem laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem exsultationem. Et si fides per dilectionem operatur, diligat etiam inimicos, et quantum in ipso est, prodesse illis velit: ita enim faciet ne sibi obsint illi, cum hoc velint. Et quando forte potestatem acceperint quasi nocendi et dominandi; sursum cor habeat, ubi ei nemo nocet, edoctus et eruditus ex lege Dei, ut mitigetur a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Si enim ige ejus meditabitur die ac nocte , cujus conversatio in coelis est ; de firmamento lucet super terram: unde iste psalmus titulum de «quarta sabbati» accepit, quando facta sunt luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae habens in natione tortuosa et perversa . Sicut enim stellas in coelo non extinguit nox; sic mentes fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
& seipsũ tradidit ꝓea. Et tam̃ grãs agimꝰ dõ
patri: qͥ unico fillio ñ peꝑcit. s ꝓ noõ tradido
eũ. Gr̾as agimꝰ ipsi filio: qͥ se ipslĩ tradiditꝓ
nob̾. & inco uoluntatẽ. patris impleuit. Et de
p̾senti uite dap̃nũ inferebant. nescientes autẽ fu¬
turȩ uite lucrũ conferebant. Quicũq tam̃ ꝑse.¬
uerauert̾: modio in iusto tustoꝵ reddidit eis
disꝑdidit eos. Sicut enĩ malis obest bonitas
iutoꝵ: sic bonis ꝓd ÷ miquitas impioꝵ. Nã &
dns dicit. Ego ueni: ut qui ñ uident uideatł.
& qͥ uident ceci fiant. Et apls. Aliĩs quidem
inqͥt sumꝰ odor uite. inuitã: aliis aut̃ odor
mortis in mort̾e. Malicia uͦ iniquoꝵ: struftra

Expanded text:
 . Et tamen gratias agimus Deo Patri, qui unico Filio non pepercit, sed pro nobis tradidit eum; gratias agimus ipsi Filio, qui seipsum tradidit pro nobis, et in eo voluntatem Patris implevit: et detpraesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lucrum conferebant: quicumque tamen perseveraverunt in odio injusto justorum, reddet eisdisperdet eos. Sicut enim malis obest bonitas justorum, sic bonis prodest iniquitas impiorum. Nam et Dominus dicit, «Ego veni, ut qui non vident videant, et qui vident coeci fiant» : et Apostolus, «Aliis quidem,» inquit, «sumus odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem» . Malitia vero in
Abbreviated transcription (Latin):
armis diabolũ expignant: Sicut aute pax
hominib bone uolinitatis. & qͣndo sunt alus
odor mortis in mort̾e̾: sic & interitꝰ hominib
male uoluntatis & qͣndo tustis arma sinistra
st᷑ adsalit̾e̾. Itaq redd& illis ñ scłm nram
utilitatẽ que deipsis fit: s scđm ipsoꝵ iniqͥta¬
tẽ. quã diligendo odert̃ animnas suas ⁊ ñ scđm

Expanded text:
olum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salutem. Itaque reddet illis non secundum nostram utilitatem, quae de ipsis fit; sed secundum ipsorum iniquitatem, quam diligendo oderunt animas suas: et non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
te scłari desierã querere. Quis enĩ facile re¬
cordat᷑ dm̃. qui semꝑ felꝑx ÷ & spe pͤsenti
gaud& : Recedat spes scłi. & accedat spes
gium. Adhoc doleam: ut fiat mͥ dñs inre.¬
Modo enĩ: dñs spes. Quãdiu enĩ hic sumꝰ. in

Expanded text:
te saeculari desieram quaerere. Quis enim facile rete saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes gium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in reModo enim Dominus spes quamdiu enim hic sum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑalem felicitat̾e. dmisit requiem. patere mole.¬
stiam. minat᷑ ignẽ gñũ. conte̾pnis dolores te̾¬
ꝑales. Et entgilante. xp̃o tranqͥllet᷑ cor tuum:
ut adportũ quoq ꝑuenias. Non eniꝰ ñ preꝑat.
portũ. qui paraint nauẽ: Nũqͥd adhene tͥ
sedes iniquitatis. qui firgis dolorẽ inp̃cep.¬
to: Dehominib malis exerc& nos: & deilloꝵ
insecutionib nos erudit. Demalicia mali
flagellat᷑ bonꝰ: & deseruo emendat᷑ filiꝰ. ita
fingit᷑ dolor inp̃cepto. Qi qđ illos posse ds
ꝑmittit. hoc faciunt mali homines: quib
crtmen ñ inueniunt: qđ obiciant. Quid enĩ
captauert̾ in dño: Concinnauert̾ falsa
crimina: qr uera inuenire ñ potuert̃. E x
sanguinẽ innocentẽ condẽpnabt̾. Quare
quereres tale refugium: si ñ periclitare.¬
ris. S ido ꝑiclitatꝰ es: ut quereres qr illę
surgit dolorẽ inp̃cepto. facit mͥ demalicia
maloꝵ tribulationẽ. Punctꝰ tribulatione.
cepi querere refitgium: qđ in illa felicita¬

Expanded text:
temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, quibuscrimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicita
Abbreviated transcription (Latin):
tib & dicentib dnẽ perimꝰ: surrexit illȩ.
imꝑauit tẽpestatib imꝑauit fluctib. Sic
cessauit ꝑicłm: facta÷ tranqͥllitas. Sic & te
conturbant concupiscentie male. ꝑ suasiones
malȩ. ftuctꝰ stint tranqͥllabunt᷑: iã desperas
& putas te ñ ꝑtinere addnm̃. Euigil& fides
tua. excita xpm̃ incorde tuo. Sugente fide
iã agnoscis ubisis: & si forit. teptant fluctꝰ
concupiscentie. intueris qđ ꝓmisit ds: & dul¬
cecdo ꝓmissoꝵ faci& te contẽptorẽ dulcedinis
scłi. Et si forte te multe urgent mine. poten

Expanded text:
ille, imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, facta est tranquillitas : sic et te cum turbant concupiscentiae malae, persuasiones malae, fluctus sunt, tranquillabuntur. Jam desperas, et putas te non pertinere ad Dominum: evigilet fides tua, excita Christum in corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: et si forte tentant fluctus concupiscentiae, intueris quid promisit Deus; et dulcedo promissorum faciet te contemptorem dulcedinum saeculi: et si forte multae urge
Abbreviated transcription (Latin):
iudex ÷ uiuoꝵ & mortuoꝵ: primo iudicari uo¬
luit & sic iudicare. Quousq iusticia conuertat᷑
in uidicium: & qui habent eam om̃s recto sunt
corde. Qui habent mͦ uisticiam: nondũ uidicant.
Primo ÷ enĩ habere iusticiã: & postea uidicare.
Primo patit᷑ malos: e postea iudicat malos.
A odo iusticia sit: postea cont̾itet᷑ in iudicium.
Et cã du patit᷑ homines malos: quãdui uult
ds̃ quãdiu illos ꝑfer& ȩccłia di. ut erudia
tͣ: maliciã ipsoꝵ. Non tam̃ repell& ds ple¬
bẽ fua: quousq iusticia conuertat᷑ in ui¬
dicium. & qui habent eam om̃s recto sunt
corde. Qui sunt recti corde: Qui hoc uolunt:
qd as uuit. D̾s parcit peccatorib. tu ius
ut iam ꝑdat peccatores: Distorti cordis es:
&e parue uoluntatis. qͣndo aliud uis. aliud̃
uult ds. Uult enĩ ds parcere malis: tu n
uis parci. Paciens ⁊ ds peccatorib tu ñ uis
tolerare peccatores. S ut dicere ceperã: aliud
uis tu. aliud uult ds̃. Conuerte cor tuu᷑

Expanded text:
ari voluit, et sic judicare. «Quousque justitia convertatur in judicium: et qui habent eam omnes recto sunt corde.» Qui habent modo justitiam, nondum judicant. Primo est enim habere justitiam, et postea judicare: primo patitur malos, et postea judicat malos. Modo justitia sit; postea convertetur in judicium. Et tamdiu patitur homines malos, quamdiu vult Deus, quamdiu illos perferet Ecclesia Dei, ut erudiatur per malitiam ipsorum. Non tamen repellet Deus plebem suam, «quosque justitia convertatur in judicium: et qui habent eam, omnes recto sunt corde.» Qui sunt «recto corde?» Qui hoc volunt quod Deus vult. Parcit peccatoribus, tu vis ut jam perdat peccatores. Distorti cordis es et pravae voluntatis, quando aliud vis, aliud vult Deus. Vult autem Deus parcere malis, tu non vis parci: patiens est Deus peccatoribus, tu non vis tolerare peccatores. Sed ut dicere coeperam, aliud vis tu, aliud Deus: converte cor tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ: ut mͦ iudicent᷑ qui ꝑtinent ad domũ
drũ. Si flagellant᷑ filii. qͥd debent sꝑare
serui neqͥssimi: Idõq addidit. Si autem
inicium anob̃. qͥs finis eoꝵ qui ñ credunt.
dĩ ȩitgłio: Demde adiungit illud cestimo¬
niũ. Et si iustꝰ uix saluabit᷑ peccator & impiꝰ
ubi parebunt : Quomͦ gͦ ert̾ tecu᷑ iniqui.
qͣndo nec tuis fidelib parcis: ut exerceas
& erudias eos: S q ꝓpt̾ hoc nͦ parcit ut
erudiat eos. idõ dixit qͥ fugis doloreꝰ in
p̃cepto. firgis enĩ: facis. formas. plasmas.
Unde & feguli dicunt᷑. Et uas fictile dict᷑ ñ
fictũ illud qđ mendacium ÷: s qđ format᷑
ut sit. & habeat aliquã formã sicut iam

Expanded text:
udicentur qui pertinent ad domum Domini. Si flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjungit illud testimonium: «Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt» ? Quomodo ergo erunt tecum iniqui, quando nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sit, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
pes ms̃: miscłia tua dne̾ adiuiiabat me.¬
U ide qͦmͦ confessionẽ amat ds̃. Mouetͣ pestiuis:
& ñ dicis mouiet᷑ pesms. s stare te dicis: cũ
iã ruas. Immo si iã cepisti moueri: si iam
cepisti fluctuare. confitere motũ neplangas
rumã. ut adiuu& te ille. ne minferno sit
anima tua. Confessione̾ uult ds̾: humi¬
litate̾ uult. Motꝰ es ut homo: aduu&e te
illȩ ut ds̾. S die tam᷑ motꝰ. ẽ. pesms. Iuare
p̾fũpsit petr᷑: Non inuiribꝰ sius. Hidebat᷑
dñs ambulare suꝑ mare: calcans capita
omĩũ suꝑboꝵ. In isto scło ipsũ iter strũ cal¬
cantes capita suꝑboꝵ. significauit: ambu¬
lans suꝑ tumidos fluctꝰ. Calcat & eccłia.: nã¬
ipsa ÷ petrꝰ. Non tam̃ ausus ÷ petrꝰ ꝑ se ipsii
ambulare suꝑ aquas. S quidatt : Dnẽ.
situes: iube me uentre adte suꝑ aqͣs. Illȩ
inpotestate sua: petrꝰ in uissu illiꝰ. iube¬
me inqͥt tu uenire adte. Respondit illȩ:
ueni. Calcat enĩ & eccł̃ia. capita suꝑboꝵ. S qr

Expanded text:
ne, adjuvabat me.» Vide quomodo confessionem amat Deus. Movetur pes tuus, et non dicis, Movetur pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima tua. Confessionem vult Deus, humilitatem vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: sed dic tamen, «Motus» «est pes meus.» Quare praesumpsit Petrus, non in viribus suis. Videbatur Dominus ambulare super mare, calcans capita omnium superborum in isto saeculo. Ipsum iter suum calcantis capita superborum, significavit ambulans suausus est Petrus per seipsum ambulare super aquas: sed quid ait? «Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate sua, Petrus in jussu illius. «Jube,» inquit, «venire me ad te.» Respondit ille: «Veni.» Calcat enim et Ecclesia capita super
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ si dicebã motꝰ ẽ. pesms̾: titubauit petrꝰ ĩ
mari. & exclamauit. dnẽ pereo. Qđ gͦ hic posi¬
tũ : si dicebã motꝰ : pesms. hoc ibi positũ : dnẽ
nũ dicens. Modice fidĩ ut qͥd dubitasti: Mirũ
dulciorẽ nob facumt liberantẽ. Nã uidece
& ido exponens ipsã dulcedinẽ dnĩ. excla¬
mat dicens. Dñe scd̾m multitudine̾ do¬
loꝵ meoꝵ incorde meo. exhortationes tuȩ.
iocundauert̾ animã meã. Multi dolores. s
multe consolationes. Amara uulnera: sed
to: Hoc dixit. Nemo sed& tecũ miquus:
nec tu sedẽ iniquitatis habebis. Et unde
hoc intelligat: raldit rationẽ. Qui furgis
inqͥt dolorẽ inprecepto. Ex hoc enĩ intelli¬
go. qd ñ tibi adher& sedes miquitatis: qr
& adhoc testimontũ posuit descript᷑a. Tepꝰ¬

Expanded text:
s,» titubavit Petrus in mari, et exclamavit: «Domine, pereo.» Quod ergo hic positum est, «Si dicebam, Motus est pes meus;» hoc ibi positum est «Domine, Jesus dicens, Modicae fidei, utquid dubitasti» ? Mirudulciorem nobis faciunt liberantem. Nam videte et ideo exponens ipsam dulcedinem Domini, exclamat dicens, «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Multi dolores, sed multae consolationes: amara vulnera, sed to?» Hoc dixit, Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingis,» inquit, «dolorem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeret sedes iniquitatis, quia  ad hoc testimonium posuit de Scriptura; «Te
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Henale ÷ qđ habeo: dicit tͥ ds᷑. fme illud.
Quid hab& uenale: Requiem uenale̾ hab&.
eme illã delabore. Intendite fis. ut simꝰ inno¬
stat inpsalmo: ñ fatigem᷑. Quomͦ erĩ fortis po¬
terit. eẽ. infaciendo. qͥ deficit mauctiendo: Ad¬
erit dñs. ut uob̾ qđ reliquũ : explicẽ. Adten¬
dite qͦdã mͦ ds̃ ꝓposuit uenale regnũ celoꝵ
Dicis ili qntũ ual&e p̃ctum ipsiꝰ labor ẽ. Quoli
si dicere p̃curm ppsiꝰ aurũ: Non sufficiedit
hoc solũ dicere: s quȩre tes qͣntũ aurũ. Nam &
solidus aurũ : e semi uncia. & libra. & tale ali¬
qđ Ideo dixit p̃cum. ne laborares quȩrere. Quã
e Iilud tͥ dicit ds̃. Ego ostendo qͣnta sit illa re.¬
quies: tu iudica. qͣnto labore sit emenda. Dicat
gͦ as̃ qͣnta futura sit ipsa requies. Beati qui
haditant indomo tua: in scła scłoꝵ laudabt᷑
diũ hoc. sine fine erit requies ista. sine fine erit.
ȩcnã habebit requiem quȩ ñ hab& finẽ. Qnͣto

Expanded text:
 Venale est quod habeo, dicit tibi Deus; eme illud. Quid habet venale? Requiem venalem habeo; eme illam de labore. Intendite, ut simus in nostat in Psalmo, non fatigemur. Quomodo enim fortis poterit esse in faciendo, qui deficit in audiendo? Aderit Dominus ut vobis quod reliquum est, explicemus. Attendite: quodammodo Deus proposuit venale regnum coelorum. Dicis illi: Quantum valet? Pretium ipsius labor est: quomodo si diceret, Pretium ipsius aurum est, non sufficeret hoc solum dicere, sed quaereres quantum aurum. Nam et solidus aurum est, et semiuncia, et libra, et tale aliquid. Ideo dixit pretium, ne laborares quaerere quamditur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt : sine fine erit requies ista, sine fine erit gaeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
luti exeadẽ massa facere aliud uas inhonorem
aliud incontumeliam: Nidete & ipsũ drm̃ um
ap̃m. qr ostendit se figulũ. Nam qr hominẽ di¬
ocłos fecerat. Ergo qđ dixit nũqͥd tͥ adhene si
des mniquitatis. qͥ fingis dolorẽ inp̃cepto: si
dicamꝰ nũqͥd adher& tͥ sedes iniqͥtatis. qͥ formas
dolorẽ inp̃cepto. formas in qͥd dolorẽ in p̾cepto:
id÷ dedolore p̃ceptũ nob̃ facis. ut ipse dolor
p̃ceptũ sit nob̾. Quomͦ nob̾ dolor est p̾ceptum:
Qͣnͣdo te flagellat qui ꝓte mortuus ẽ. & ñ tibi
ꝓmittit beatitudinẽ in ista uita: & fallere ñ
potest. & hic ñ dat qđ quęris. qͥd dabit: Uor da¬
bit: Qnͣtũ dabit qͥ hic ñdat. qͥ hic erudit. qͥ
fingit dolorẽ inp̾cepto: Labor ẽ. hic tuus .&
requies tͥ ꝓmittit᷑. Actendis tehic habere la
borẽ: s aatende quale̾ illi requiem pollicet᷑.
Nũqͥd cogitare potese Si illam posses cogitare iui¬
deres te nichil saborare ad cõpensationẽ. Audi

Expanded text:
uti ex eadem massa facere aliud vas in honorem, aliud in contumeliam» ? Vide et ipsum Dominum Christum, quia ostendit se figulum. Nam quia d fecerat . Ergo quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor praeceptum sit nobis. Quomodo nobis dolor est praeceptum? Quando te flagellat qui pro te mortuus est, et non tibi promittit beatitudinem in ista vita, et fallere non potest, et hic non dat quod quaeris. Quid dabit? ubi dabit? quantum dabit, qui hic non dat, qui hic erudit, qui fingit dolorem in praecepto? Labor est hic tuus, et requies tibi promittitur. Attendis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sc̾itas uin̾: qͥd sit rectũ cor. Accessit ad
eum: &ait. Dic aliqͥd in di̾: & morere. Et¬
numerauit om̃s erũpnas ipsiꝰ: uł suas.
cens euã: redire uolens unde lapsiis ÷: fixo
corde indõ tãꝗͣ luminare infirmam̃to. ha¬
bitans corde inlibro di: locita es inquid
t̾aꝗͣ una ex insipientib mulierib. Si
bona suscepimꝰ demanu dni. mala ntole¬
rabimꝰ: quia fixuĩ cor in dño: ideo rectũ.
Iuia enĩ rectꝰ : ds̃: qͣndo milło figis cor.
forma tibi sit ut sit tibi cor rectuᷤ. fige
gͦ cor tuuͦ in dno: & rectũ cor erit. Sed
subrepebat uoluntas humana. nescio
quid de carnis infirmitate lactabat mentem
tuam: noli iam desꝑare te presignarit dñs in
sua infirmitate. nonse. Non enĩ timebat ans
pati: tercio die resurrecturꝰ. Si ꝓrsus qͦmͦ homo
paterct᷑. & nͨ qͦmꝰ d̾s pati uenir&: et si setre se
post tridiũ resurrecturũ nullo mͦ formidate
moriturꝰ: qđ ñ formidauit apłs paulus infine

Expanded text:
ergo Sanctitas Vestra quid sit rectum cor. Accessit ad eum, et ait: «Dic aliquid in Deum, et morere.» Enumeravit omnes aerumnas vel ipsius vel suas: cens Evam, redire volens unde lapsus est, fixo corde in Deo tanquam luminare in firmamento, habitans corde in libro Dei: «Locuta es,» inquit, «tanquam una ex insipientibus mulieribus; si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» ? Quia fixum cor in Deo, ideo rectum: quia enim rectus est Deus, quando in illo figis cor, forma tibi sit, ut sit tibi cor rectum. Fige ergo cor tuum in illo, et rectum cor erit. Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ uidex. Iste gaud& coronandꝰ. & tristis est
S tristiciã hic asstipsit: qͦmꝰ carnẽ. Nolite enim
putare qr hoc dicimꝰ. ñ fuisse triste᷑ dnmͦ. Siens
chil sartũ relinqͥd. ut dicat᷑ qr & corpꝰ nonerat
drsus tristis: s uoluntate suscipiens tristiciam.
qͦmͦ uoluntate suscipiens carne̾. Quomͦ uolun¬
tate carne̾ uerã: sic uoluntate tristiciam unꝰ
Sic gͦ uoluntatẽ ostendit insẽ: ut si fõrte subiꝰ¬
serit tibi humana infirmitas. & oeꝑit alius
uelle quã ds uułt: uideas prauitatẽ aontiisal
exira regulã. figas illud adregiilã. & diragat
in dm̃ cortuum qđ in homitie ceꝑat eẽ pinuĩ.
Siegͦ dñs te osftendens: dyxit. Tristis est anima masi

Expanded text:
justus judex» . Iste gaudet coronandus, et tristis, est Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Nolite enim putare quia hoc dicimus, non fuisse tristem Dominum. Si enim hil sanum relinquit, ut dicatur quia et corpus non erat Prorsus tristis, sed voluntate suscipiens tristitiam, quomodo voluntate suscipiens carnem; quomodo voluntate carnem voram, sic voluntate tristitiam veram. Sic ergo voluntate ostendit in se, ut si forte subrepserit tibi humana infirmitas, et coeperit aliud velle quam Deus vult, videas pravitatem cordis tui extra regulam, figas illud ad regulam, et dirigatur in Deum cor tuum, quod in homine coeperat esse pravum. Sic ergo Dominus te ostendens dixit, «Tr
Abbreviated transcription (Latin):
te liberat iitare qđ sequit᷑ dicens: uerũp
tamen ñ qđ ego uolo s qđ tu ius pater. si
cepit tibi subripere uoluntas humana. O si
occidat ds inimicũ istũ meu. & ñ me ꝑsequa¬
t: osi poss& fieri ut ñ abillo paterer tanta.
iã si ꝑseueraueris & hoc tͥ placuerit. & uides
qr hoc ñ uitt ds: praitus corde es. ñ habens
iusticiam quȩ conuertet᷑ in iudiciũ. Qui
enĩ illã habent: om̃s recti funt conde. Et qͥ

Expanded text:
t in se; imitare quod sequitur, dicens: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si coeperit tibi subrepere voluntas humana, O, si occidat Deus inimicum istum meum, ut non me persequatur! o, si posset fieri ut non ab illo paterer tanta! jam si perseveraveris, et hoc tibi placuerit, et vides quia non hoc vult Deus, pravus corde es, non habes justitiam quae convertetur in judicium: «qui» enim «illam habent, omnes recti sunt corde.» Et
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dño placuit ita fatũ ÷: sit nom̃ diu̾
benectictũ. Etre rectũ cor. Iteruꝰ ingraui uul¬
nere qͥd dyxit uxori. quã ꝓptẽa reliquerat
diabolus & ñ occidenit ut ipse haber& ad¬
utric̾e. ñ ut maritꝰ consolatricẽ: Memine.¬
rat enĩ qr ꝑ illã euã deceptꝰ erat adã: &
necessariam sibi putabat hanc euã. Acces¬
sit ad iob. illa: tãꝗͣ eua. S adã melior fu¬
it instercore luctor: quã uictꝰ in paradi¬
so. Quid enĩ respondit illi mulieri : Hide
cor paratũ. ut de cor rectũ. Nũquid ñ pati¬
ebat᷑ ꝑsecutiones &e graues: Et om̃s. xp̾iam pa¬
tiunt᷑: Et si n᷑ seuiunt homines: seuit dia

Expanded text:
no placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ecce rectum cor. Iterum in gravi vulnere quid dixit uxori, quam propterea reliquerat diabolus et non occiderat, ut ipse haberet adjutricem, non ut maritus consolatricem? Meminerat enim quia per illam Evam deceptus erat Adam , et necessariam sibi putabat hanc Evam. Accessit ad Job illa, tanquam Eva; sed Adam melior fuit in stercore victor quam Adam victus in paradiso: quid enim respondit illi mulieri? Vide cor paratum, vide cor rectum. Numquid non patiebatur persecutiones, et graves? Et omnes Christiani patiuntur; et si