comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mde causam subrngit: cum ait. Qa
rectum ẽ uerbũ d̃ni: et omĩa oꝑa eiꝰ
in fide. Dm̃icum uerbũ rectũ ẽ: quia
recte docet. recta iubet: recta p̃dicat:
recta ꝓmittit. Ad nullã falsitatem
distotum est: ad nullã uanitatem:
ad dext̾am ñ declinat. neq ad sini¬
str̃a: recto itinere. regia uia. ad suꝑ¬
nã patriã nosꝑducit. Nec inuerbo
lis existit: exibens homini q̃d ꝓmisit.
Teneamꝰ fidelissimũ debitorem: quia
tenemꝰ miscłissimũ ꝓmissorem. Om¬
nia dona quib gaudemꝰ: ab illo sunt.
Om̃ĩa oꝑa eius in fide sunt:omĩa m¬
struunt: omĩa ad suꝑiora nos mit
s quia ipse potiꝰ scõm hec oꝑat᷑. Scd̃m
misccłiam: cum pecc̃a remittit. Scd̃m
iũdiciũ: cum & bonis ⁊ malis. sodm
meritoꝵ qualitatẽ retͥbuit. Misccłie
tempꝰ mͦ est: iudicii tempꝰ post erit.
Uocat mͦ auersos : donat pecc̃a conuer¬
sis: paciens est suꝑ pecc̃ores. donec con¬
uertant᷑. Uenturum ẽ iudiciũ : erit

Expanded text:
 cum ait: 4. Quia rectum est verbum Domini, et omnia opera ejus in fide. Dominicum verbum rectum est: quia recta docet, recta jubet, recta praedicat, recta promittit. Ad nullam falsitatem distortum est, ad nullam vanitatem, ad dexteram non declinat neque ad sinistram, recto itinere, regia via ad supernam patriam nos perducit. Nec in verbo lis extitit, reddens homini quod promisit. Teneamus fidelissimum debitorem, quia tenemus misericordissimum promissorem. Omnia dona, quibus gaudemus, ab illo sunt . Omnia opera ejus in fide sunt. Omnia instruunt, omnia ad superiora nos mittsed quia ipse potius secundum haec operatur. Secundum misericordiam, cum peccata remittit. Secundum judicium, cum et bonis et malis secundum meritorum qualitatem retribuit. Misericordiae tempus modo est: judicii tempus post erit. Vocat modo aversos, donat peccata conversis. Patiens est super peccatores, donec convertantur. Venturum est judicium. Erit
Abbreviated transcription (Latin):
ait ñ conteret᷑: qr sc̃oꝵ uircus aliq̃n
quid̃e frangit᷑ intẽptatione: s ñcon¬
terit᷑. id est extoto ñ deꝑit: quia inte¬
gra manet in intentione. Et unde
tẽptati ad momentũ cãdunt: in de
excitati. ad iurcute robustiꝰ resurg̃t.
Quid aut̃ de reꝓbis subiungat: audi¬
amꝰ. Mors pecc̃oꝵ pessima. S qi mul¬
ta sunt genera pecc̃oꝵ. ⁊ ñ ẽẽ pecc̃o¬
rem difficile. aut forte impossi¬
bile ẽ. in hac inhac uita: subiecit
statim cuiꝰ gn̾is pecc̃oꝵ eẽt mors
pessima. Et qui õderunt iustũ de¬
linquent. Que iustũ : nͥ eũ qui iu¬
stificat impiũ: Quẽ iustũ. nͥ d̾nm¬

Expanded text:
ait non conteretur: quia sanctorum virtus aliquando quidem frangitur in tentatione, sed non conteritur, idest, ex toto non deperit: quia integra manet in intentione. Et unde tentati ad momentum cadunt, inde excitati ad virtutem robustius resurgunt. Quid autem de reprobis subjungat, audiamus: 22. Mors peccatorum pessima. Sed quia multa sunt genera peccatorum, et non esse peccatorem difficile, aut forte impossibile est in hac vita: subjecit statim, cujus generis peccatorum esset mors pessima. Et qui oderunt justum delinquent. Quem justum, nisi eum qui justificat impium? Quem justum
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝯtͣ dñm. Consiliũ aut̃ d̃ni: ineter¬
nũ manet. Uñde: nͥ de nob qͦs ante
presciit et p̃destinauit: Quis tollit
p̃destinatione filii di. ante mundi
constitutionẽ: Uidit nos. fecit nos. e¬
mundauit nos: misit ad nos. rẽde¬
mit nos. hoc eiꝰ consiliũ: manet in
et̾nũ. Cogitationes cordis eiꝰ in gñati¬
one ⁊ gn̾ationẽ: idẽ dispositioneᷤᷤ eiꝰ:

Expanded text:
num . 11. Consilium autem Domini in aeternum manet. Unde, nisi de nobis, quos ante praescivit et praedestinavit? Quis tollit praedestinationem Filii Dei ante mundi constitutionem ? Vidit nos, fecit nos, emundavit nos: misit ad nos, redemit nos. Hoc ejus consilium manet in aeternum. Cogitationes cordis ejus in generatione et generationem. Idest, disposit
Abbreviated transcription (Latin):
iquitates: et beatisunt. Rursiᷤᷤ ft̃
pleriq qui pꝰ baptismũ peccauert̃.
sad confessionẽ redierunt: et ꝑpe
nitentiã ⁊ em̃dationẽ. tecta sunt
us. ⁊ ido unꝰ quia ratꝰ. anmi urrcy¬
de fultus: qui se ab om̃ pecc̃o cͥmira¬
li custõdunt: qui culpã cũ ꝑcarna¬
lem concupiscentiã oriretur. ꝑ ri¬
gore spc̃ fortiter restrmxit: ñ delec

Expanded text:
iquitates, et beati sunt. Rursus sunt iquitates, et beati sunt. Rursus sunt plerique, qui post baptismum peccaverunt, sed ad confessionem redierunt: et per poenitentiam et emendationem tecta sunt us, et ideo unus quia rarus, animi virtute fultus, qui se ab omni peccato criminali custodivit, qui culpam cum per carnalem concupiscentiam oriretur, per rigorem sp
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. legentib intellectũ gignit:
hunc scilicet: ut quisq intelligat
ñ posse saluari aliquẽ. nͥ ꝑ pecc̃oꝵ
remissionem. Prima intelligentia
ẽ: ut te noueris pecc̃ore. Conseqͥas
intelligentia ẽ: ut cũ ex fide ꝑ di¬
lectionẽ bene ceꝑis oꝑari: nehoc uiri
b tuus: s gr̃e di deputai̾s. Mat̾ia ẽ
intelletus penitens. Quicũ ante
ignorasset peccã sua: iam recogno¬
scit. Ponit etiã illiꝰ ꝯfessionẽ: dera¬
de illiꝰ confessionis ꝯmeñdationem.
Postmodũ inducit xp̃m: ꝓmitten¬
tẽbona plura. huiꝰmi penitenti.
Intentio est illiꝰ penitentis: nos ad¬
monere ad intlłm huiꝰ mõdi confeᷤ¬
sionis. Wmprima parte. ostendit
sepecc̃a recognoscere: cum̃ dicit.¬
eati quoꝵ remisse sunt ñqui¬
tates: et quoꝵ tecta st̃ peccata.
Beatus uir cuiñ imputabit dñs
pecc̃m: nec ẽ in spu eiꝰ dolus. Sunt
ñnulli penitentes. quoꝵ ꝑlaua¬
cͥrũ regeneratioĩs remisse sunt in¬

Expanded text:
David legentibus intellectum gignit. David legentibus intellectum gignit. Hoc scilicet, ut quisque intelligat non posse salvari aliquem, nisi per peccatorum remissionem. Prima intelligentia est, ut te noveris peccatorem. Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem benebus tuis, sed gratiae Dei deputaveris . Materia est intellectu poenitens: qui cum ante ignorasset peccata sua, jam recognoscit. Ponit etiam illius confessionem: deinde illius confessionis commendationem. Postmodum inducit Christum promittentem bona plura hujusmodi poenitenti. Intentio illius poenitentis est, nos admonere ad intellectum hujusmodi confessionis. Et in prima parte ostendit se peccata recognoscere, cum dicitt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in spiritu ejus dolus. Sunt nonnulli poenitentes, quorum per lavacrum regenerationis remissae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
abillis: ut remuneret. Requiret e¬
tiã abhis: qui eã suꝑbe neglexerunt.
De quib adhuc subditur. Et recribu
et. ñ mõdice. s habuñdant̾: facien¬
tib suꝑbiã. Qui sunt qui suꝑbram
faciunt: nͥ hii qui ueritatem̃ dei
contẽpnunt : Negͦ cũ eis condẽpri¬
m᷑: audiamꝰ. ⁊ faciamꝰ qd̾ subinfert᷑.
Uirilite agite. Nolite lassas manꝰ in
tribulationib demitt̾e. Et simcor¬
ꝑe est infirmitas uł lassitũdo: sit
incorde adtoleranda mala mundi.
pacientie fortitũdo. Et hoc ẽ qd̵ sub¬
b hoc dicit: Nũqͥd amatorib mim¬
di᷑ Nor. S aũdi quib. Om̃s qui
speratis ind̾no. Uerba que audistiᷤ
inpsalmo frẽs. in corde describite:
in nob̾ transformate: in his łm lau¬
date. W siorat psalmꝰ. orate: q̾ sige¬
mit gemite. ⁊ si gratulat᷑ gaũdete:
et sisꝑat. sꝑate: & si timet timete.
Omĩa que hic scripta sunt: specu¬
gtellectus dd̃. Hec scͥpt᷑a ẽdita a

Expanded text:
ab illis, ut remuneret. Requiret eab illis, ut remuneret. Requiret etiam ab his qui eam superbe neglexerunt. De quibus subditur: Et retribuet 136 non modice, sed abundanter facientibus superbiam. Qui sunt qui superbiam faciunt, nisi hi qui veritatem Dei contemnunt? Ne ergo cum eis condemnemur, audiamus, et faciamus quod subinfertur: 25. Viriliter agite. Nolite laesas manus in tribulationibus dimittere. Et si in corpore est infirmitas vel lassitudo, sit in corde ad toleranda mala mundi patientiae fortitudo. Et hoc est quod subed quibus hoc dicit? Numquid amatoribus mundi? Non. Sed audi quibus. Omnes qui speratis in Domino. Verba quae audistis in psalmo, fratres, in corde describite: in vobis transformate: in his Dominum laudate. Et si orat psalmus, orate, et si gemit, gemite: et si gratulatur, gaudete: et si sperat, sperate: et si timet, timete. Omnia quae hic scripta sunt, specuIntellectus David. Haec scriptura edita a
Abbreviated transcription (Latin):
sie qñ homo rapit᷑ ad cortẽplationẽ
sum excedit: nec remanet apũd se.
Sic et iste iũdit se pauentẽ nescio qͣ
tribulatione magna. sicut ñ desuñ:
et atcendit cor suũ paindũ ⁊ tre¬
pĩdum et ait. Piectus sum a facie
ocłoꝵ tuoꝵ. Si infacie tua eẽm. ñ
sic timerem:si me attenderes. ñ sic
trepidarẽ. Et qtaa confessus sum
quia humilis sin:. quia cor menͣ
accusaui. quia trepidans clama¬
ui: icło exaudisti uocẽ orationis me¬
e. Et meritũ qd da exaũditionis
fupponit: cum dicit. Dum clama¬
rem adte:idẽquia clamaui. Cla¬
mor ad clm: ñ est uoce s ode. Mul¬
ti silentes labiis: corde clamauert̃.
Multi ore strepentes: corde auerso ni¬
chil impecrare potuerunt. Sigͦ cla¬
mas: clama intus. uͥ audit cds. S
iam quid nos hortatur:audiamus.
Credite mͥ: ego sum exꝑtus:Habui
Cogitationes meas illuminauit:tre¬
pĩdationẽ meã firmauit. Diligite
Aquib requiret: Abhis qui eã contra
falsitatẽ tenuerunt. Requiret aut̃e

Expanded text:
ad contemplationem sum excedit, nec remanet apud se. Sic et iste vidit se paventem nescio qua tribulatione magna, sicut non desunt. Attende cor suum pavidum et trepidum: et ait, Projectus sum a facie oculorum tuorum. Si in facie tua essem, non sic timerem. Si me attenderes, non sic trepidarem. Et quia confessus sum, et quia humilis fui, quia cor meum accusavi; quia trepidans clamavi: Ideo exaudisti vocem orationis meae. Et meritum quoddam exauditionis supponit, cum dicit, Dum clamarem ad te. Idest, quia clamavi. Clamor ad Dominum non est voce, sed corde. Multi silentes labiis, corde clamaverunt. Multi ore strepentes, corde averso nihil impetrare potuerunt. Si ergo clamas, clama intus, ubi audit Deus. Sed jam quid nos hortatur, audiamus: 24. Credite mihi. Ego sum expertus, habui Cogitationes meas illuminavit, trepidationem meam firmavit. Diligite A quibus requiret? Ab his qui eam contra falsitatem tenuerunt. Requiret autem
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ex uetustate:et ꝑtinentes
iam ad destam̃tũ nouũ: qd̃ est regnũ
celoꝵ. Ei suspirat om̃is amor nr No¬
nus homo. noua gr̃a: noua uita.
nobis cõm̃dat᷑. De his agere: inhis
d̾m laudare in nouitate sp̃c:can¬
ticũ nouũ cantare est. Hene psalli¬
te ei in nociferatione. Bene psallit:
qui bene init.S ħ ipsa bona ui¬
ta nr̃a. quandã inaurib cłi debet
hab̾e sp̃alem uociferationẽ: ut qͥe

Expanded text:
gratiam ex vetustate, et pertinentes jam ad Testamentum novum, quod est regnum caelorum. Ei suspirat omnis amor noster . Novus homo, nova gratia, nova vita nobis commendatur. De his agere, in his Dominum laudare, in novitate spiritus canticum novum cantare est. Bene psallite ei in vociferatione. Bene psallit, qui bene vivit. Sed haec ipsa bona vita nostra quandam in auribus Dei debet habere spiritualem vociferationem, u
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus dm. Multihoc dicunt. Diẽt¬
⁊ aliũd. Fatũ mͥ fecit: casus mͥ fecit.
Et ita ꝑcrrcuitũ: uolunt uenire ad
accusandũ dm. Tollit gͦ penitens
iste tales occasiones in peccĩs:nec de¬
clinat cor suũ in uerba malicie: et
confitet᷑ adu̾sũ se iniusticiã suã dno.
Quĩd ẽ adu̾sñ se : Accusans ⁊ increpais

Expanded text:
adversus Dominum. Multi hoc dicunt. Dicunt etadversus Dominum. Multi hoc dicunt. Dicunt et aliud, Fatum mihi fecit, Casus mihi fecit. Et ita per circuitum volunt venire ad accusandum Deum. Tollit ergo poenitens iste tales occasiones in peccatis, ne declinet cor suum in verba malitiae, et confitetur adversum se 138 injustitiam suam Domino. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
delictum ẽ. cũ mandatum di relinqui¬
mꝰ: iniusticia uͦ qñ ipsa que p̃cepta di
ꝓhibent. oꝑe ꝑpetramus. etrũq hoc
pecẽm. prius iste penitens reticuit:
unde & uindicantẽ d̃ni manũ sensit:
et sic flagellatus et erũditus. ad con¬
fessionẽ et emeñdationẽ humilis ue¬
nit. Piaꝙ dñi dispensatione factũẽ:
ut qd̃ pena pecc̃i extitit. hoc ipsũ uir¬
tutis occasio fu̾it. yñet ait. Dixi. con¬
fitebor aduersum me iniusticiam
meã dño: ⁊ tu remisisti impietatem
pecc̃i mei. Uĩde ꝗͣ uelox sit cdi miscłi
a: gͣ pecc̃orẽ. Proposuit se ꝓnuncia¬
turũ: ⁊ ille iamdimisit. Yox ñdum
uen̾at in ore: s auris di iam erat
incorde. Postꝗͣ aut̃ clixit. confitebor:
ñ sine causa mox addidit adu̾sũ me.
Multiem̃ ꝓnunciant impietatem
hoc factũ qd̾ arguis ñ est pecc̃m: ñ ꝓm̃i¬
ciat nec aduersus se. nec aduersus d̃m.
Si aut̃ dicat feci prorsus pectm̃ ẽ. sds
hoc uoluit. quõd ego feci: ꝓnunciat

Expanded text:
atum Dei relinquimus, Injustitia vero, quod ipsa, quae praecepta Dei prohibent, opere perpetramus. Utrumque hoc peccatum prius iste poenitens reticuit. Unde, et vindicantem Domini manum sensit: et sic flagellatus et eruditus, ad confessionem et emendationem humilis venit. Piaque Domini dispensatione factum est, ut quod poena peccati extitit, hoc ipsum virtutis occasio fuerit. Unde et ait: Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino: et tu remisisti impietatem peccati mei. Vide quam veloxga peccatorem. Proposuit se pronunciaturum, et ille jam dimisit. Vox nondum venerat in ore, sed auris Dei jam erat in corde. Postquam autem dixit, Confitebor, non sine caussa mox addidit, adversum me. Multi enim pronuntiant impietatem Hoc factum quod arguis, non est peccatum: non pronunciat nec adversus se, nec adversus Dominum. Si autem dicat, Feci prorsus, peccatum est, sed Deus hoc voluit, quod ego feci, pronuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
nos tribulari uoluit. Ido ad mo¬
nendo subiungit. Letamini in
dño et exultate iusti: Letamini
incorde. et exultate in corꝑe : ñ in
mundi amatores : ñ pecc̃ores: sẽd
iusti. Et głamini om̃s recti corde.
Non est magnũ głari in gaudiis:
rectus corde głatur ẽ in tribula¬
tione. Uide rectũ cor. Scientes in¬
quit qm̃ tribulatio pacientiã o¬
ꝑat᷑: pacientia ꝓbationem: ꝓba¬
tiospem. Spes autẽ ñ confundit:

Expanded text:
 voluit. Ideo admonendo subjungit: 11. Laetamini in Domino, et exultate justi. Laetamini corde: exultate in corpore, non in mundi amatores, non peccatores, sed justi. Et gloriamini omnes recti corde. Non est magnum gloriari in gaudiis. Rectus corde gloriatur etiam in tribulatione . Vide rectum cor. Scientes, inquit, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Spes autem non confund
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita: s ꝑficit in alia. De qui¬
b adhuc subditur. Abscondes eos
in abscondito faciei tue: idẽ in secre¬
to contemplationis diuine: a con¬
turbatione hominũ: ut nullus eoᷤ
iam ualeat conturbare. S int̾m
cum ꝑegrmant᷑ in boc scło. quia mł¬
tas patumtur linguas contradi¬
centes: quid eis facis: Sequit᷑ et
dicit. Proteges eos intab̾nacło tu¬
o: scł in presenti eccłia in qua mi¬
litamꝰ : a contradictione linguaꝵ:
ne lingue hereticoꝵ contradicen¬
tes ueritati. ualeant eos incorꝑa¬
re sibi. Deinde ꝓtantis benesiciis
ad laudandũ et benẽdicendũ dm
erumpit: dicens. Benẽdictus d̃ns:
qm̃ mirificauit miscłiam suam
mͥ inenuitate munita. Inde ẽ be¬
mirabilem ostendit misccłiã suã
mͥ. ĩdest ad utilitatẽ mei ⁊ meoꝵ
in ciuitate munita: idẽ inscĩsͤ
qui dicunt᷑ ciuitas: quia multi

Expanded text:
in hac vita, sed perficit in alia. De quiin hac vita, sed perficit in alia. De quibus adhuc subditur: Abscondes eos in abscondito faciei tuae. Idest, in secreto contemplationis divinae. A conturbatione hominum. Ut nullus eos jam valeat conturbare. Sed iterum cum peregrinantur in hoc saeculo , quia multas patiuntur linguas contradicentes, quid eis facis? sequitur et dicit, 21. Proteges eos in tabernaculo tuo. Scilicet in praesenti Ecclesia, in qua militamus, A contradictione linguarum. Ne linguae haereticorum contradicentes veritati valeant eos incorporare sibi. Deinde pro tantis beneficiis ad laudandum et benedicendum Deum erumpit, dicens, 22. Benedictus Dominus, quoniam mirificavit misericordiam suam mihi in civitate munita. Inde est bemirabilem ostendit misericordiam suam mihi, idest, ad utilitatem mei et meorum, in civitate munita, idest, in sanctis, qui dicuntur civitas: quia multi
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris audinit. nec in cor hoĩs
ascendit: que p̃ꝑasti diligentib de.
Abscondisti autem tim̃tibte. Quid
est abscondisti: Illis seruasti: ut
soli ãd eam ꝑueniant. Qmdiu
enim adhuc timent. ñdũ et ipsi
ꝑuenerunt: s credunt se ꝑuentu¬
ros: ⁊ atimore incipiunt. Nichil
enim dulcnns ẽ. immortalitate sa¬
pientie: s iniciũ sapĩe timor d̾ni:
quã abscondisti tim̃tib te. S ꝑfe¬
tufilioꝵ hominũ. Idẽ eis ꝑfecisti
negabo et ego illum coram patre
meo. Ergo si sꝑas ind̾no. cor̃a hõib
spera:ne forte abscondas ipsam
spem tuã incorde tuo: & timeas
conficeri eũ. cũ tibi ꝓ crimine o¬
biciatur. quia xp̃ianus es. Si uis
lierubesc̾e de spetua. Quom uiuit
incorde tuo. sic habitet in ore tuo:
hoc gͦ inconspectu hominũ sifec̾is:
si inde coram hoib ñ erubueris:
si in conspectu filioꝵ hõiũ nec ore.
nec factis xp̃m negauis: spera tͥ
ꝑfici dulcedinẽ dĩ. hanc aũt dulce¬
dinẽ incipit ds dare fidelib suis

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, praeparasti Deus diligentibus te . Abscondisti autem timentibus te. Quid est , abscondisti illis? servasti ut soli ad eam perveniant. Quandiu enim adhuc timent, nondum et ipsi pervenerunt: sed credunt se perventuros, et a timore incipiunt. Nihil enim dulcius est immortalitate sapientiae: sed initium sapientiae timor Domini , quam abscondisti timentibus te: stu filiorum hominum: id est, eis perfecisti negabo et ego illum coram Patre meo . Ergo si speras in Domino, coram hominibus spera: ne forte abscondas ipsam spem tuam in corde tuo, et timeas confiteri, cum tibi pro crimine objiciatur quia christianus es. Cui li erubescere de spe tua. Quo modo vivit in corde tuo, sic habitet in ore tuo: Hoc ergo in conspectu hominum si feceris, si inde coram hominibus non erubueris, si in conspectu filiorum hominum, nec ore, nec factis Christum negaveris: spera tibi perfici dulcedinem Dei. Hanc autem dulcedinem incipit Deus dare fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
te: qui noluit confiteñdo amare no¬
uitatem. Quĩdest dũ clamarẽ tota
die: Dum ꝑseuerarem indefensione
pecc̃i. Et quia taciit: uindicantem
dni manũ sensit. dicens. Qm̃die
ac nocte. idẽ assidue: grauata ẽ suꝑ¬
me mantis tua. Suꝑ illum d̃ns ma¬
nũ grauat: quẽ exaltantem se humi¬
liat. Quia confessione humilitatis
sue noluit humiliari: humiliatus
est pondere manus clĩ. et ido subdit.
Conuersus sum merũpna mea: ĩdẽ
in consicdatione mee miserie: dum
configitur sꝑma: dũ compungitur
conscientia. ꝑferientem manũ dñz.
sensit suꝑse pondꝰ flagelli: sensit
intra se compunctione pecc̃i: datꝰ
ei sensus doloris:& sic uuent suã
infirmitatẽ:qui tacuerat confessi¬
onem. Uñ protinꝰ ait. Delictũ meum
cognitũ tͥ feci: & iniusticiã meã ñ abscon¬
di ꝑ delictũ. potest intelligi pecc̃m cogi

Expanded text:
te, qui noluit confitendo amare note, qui noluit confitendo amare novitatem. Quid est, Dum clamarem tota die? dum perseverarem in defensione peccati. Et quia tacuit, vindicantem Domini manum sensit, dicens, 4. Quoniam die ac nocte, idest, assidue gravata est supme manus tua. Super illum Dominus manum gravat, quem exaltantem se humiliat . Qui a confessione humilitatis suae noluit humiliari, humiliatus est pondere manus Dei. Et ideo subdit: Conversus sum in aerumna mea, id est, in consideratione meae miseriae, Dum configitur spina. Dum compungitur conscientia. Per ferientem manum Domini sensit super se pondus flagelli, sensit intra se compunctionem peccati. Datus est ei sensus doloris, et sic invenit suam infirmitatem, qui tacuerat confessionem. Unde protinus ait: 5. Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Per delic
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ scłm carnẽ ambulant. Et dũ
iste uir sc̃s in hoc ñ se iustificat. sẽd
pecc̃orẽ conficetur. et se ipsũ accusat:
ũ est in sp̃n eiꝰ dolus. Qd̾ quia peni¬
tens iste ñ fecit: quale dãpnũ ꝑtule¬
rit. insinuat cũ subuungit. Qm̃ ta¬
cui inuet̾auerunt ossa mea: dum
clamarem totã die. Contͣrm̃ nĩdet᷑
ẽe qd ait: tacu. dũclamarem. S
aliquĩo tacuit: aliquid clamaiit.
Tacuit confessionẽ: clamauit p̃sũp¬
tionem. Qmdiu pecc̃m nr̃m reticemꝰ:
ipsum peccm clamat addm. Hinc ẽ
qd̾ cam adño dicit᷑. Ecce uox sangui¬
nis fr̃is tui clamat ad me de terra
Quia enĩ requisitus negauerat: ipsa
fuisio. ad łm clamor erat. Qm̃ tacin
inquit: inuet̾auerunt ossa mea.
Si elamaret pecc̃a sua innouaren¬
tur ossa eiꝰ: idẽ ita uirtus eiꝰ robusta
ẽẽt in dño: quia in se iueniret᷑ in¬
firmꝰ. Mõdo auĩ quia in se uoluit
eẽ firmꝰ factus est insirmꝰ: ẽ iuet̾a¬
uerunt ossa eiꝰ. Remansit in uetusta¬

Expanded text:
qui non secundum carnem ambulant. Et dum iste vir sanctus in hoc non se justificat, sed peccatorem confitetur, et seipsum accusat: non est in spiritu ejus dolus. Quod quia poenitens iste non fecit, quale damnum pertulerit, insinuat, cum subjungit: 137 erunt ossa mea, dum clamarem tota die. Contrarium videtur esse, quod ait, Tacui dum clamarem. Sed aliquid tacuit, aliquid clamavit. Tacuit confessionem, clamavit praesumtionem. Quamdiu peccatum nostrum reticemus, ipsum peccatum clamat ad Dominum. Hinc est quod Cain a Domino dicitur, Ecce vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Quia enim requisitus negaverat, ipsa fusio ad Dominum clamor erat, Quoniam tacui inquit inveteraverunt ossa mea. Si clamaret peccata sua, innovarentur ossa ejus, idest, tota virtus ejus robusta esset in Domino; quia in se inveniretur infirmus. Modo autem, quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus: et inveteraverunt ossa ejus, remansit in vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc ñ ex uobis. Hinc ẽ qd̾ petrus
sẏmoni dicit. Qia existimasti do¬
nũ ołi pecunia comꝑare :ñ est tibi
pars. neq sons in hacͥfide: idẽ ñ ꝑti¬
nes ãd istã grãm. quã gratis om̃s ac¬
cepimꝰ. ẜene aut̃ ñ sortem. s sortes di¬
cit : quia multẽ diuisiones gr̃aꝵ:
quas credentib dns distribuit. In
manib tuis sortes meẽ. Ac si aꝑte
dicat. In pocestate tua: sunt om̃s e¬
lecti mei. Et ido eripe me de many
inimicoꝵ meoꝵ ⁊ & a ꝑsequentib
me: idẽ de illoꝵ potestate qui me
õderunt. et eoꝵ qui mͥ malainfer̃t.
Dicat hoc unusqͥsq de mimicis suis
Bonum ẽ enim. et orare debemꝰ: ut
hos gemens iste ait. Illustra faciẽ
tuam suꝑseriuu tuũ. Confusio enĩ
quedam putat᷑. cũ om̃s xp̃iani di¬
cunt᷑: et qui male iiuunt. ⁊ qui
bene uiuunt:om̃s enĩ uno carac¬
tere signant᷑. om̃s ad unũ altare
intersunt. Qnͣdo discernent᷑ : Qnͣdo

Expanded text:
et hoc non ex vobis . Hinc est quod Petrus et hoc non ex vobis . Hinc est quod Petrus Simoni dicit , Quia existimasti donum Dei pecunia comparare, non est tibi pars neque sors in hac fide, idest, non pertines ad istam gratiam quam gratis omnes accepimus. Bene autem non sortem, sed sortes dicit: quia multae sunt divisiones gratiarum , quas credentibus Dominus distribuit. In manibus tuis sortes meae. Ac si aperte dicat: In potestate tua sunt omnes electi mei. Et ideo: 16. Eripe me de manu inimicorum meorum, et a persequentibus me. Idest, de illorum potestate, qui me oderunt, et eorum qui mihi mala inferunt. Dicat hoc unusquisque de inimicis suis. Bonum est enim, et orare debemus, ut hos gemens iste ait: Illustra faciem tuam super servum tuum. Confusio enim quaedam putatur, cum omnes Christiani dicuntur: et qui male vivunt, et qui bene vivunt. Omnes uno charactere signantur. Omnes ad unum altare  intersunt. Quando discernentur? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
e. Recta est spes: que indeo est. In qͦ¬
cumq alio sꝑauerit homo: frustrabi¬
tur spes enis. Qui aut̃ in deo sperat:
sicut łs immutabilis ẽ. itaspes eiꝰ
mutari ñ pot̾it. Dixi dño ⁊ ꝓposui.
uoui. fixi manimo: ds ms estu. Tu
enim ñ deficis : tuñ fallis: et ideo
inte speraui: quẽ dm meũ elegi. In
manibtius. idest in potestate tua:
sortes mee sunt. Sors ñ aliquid mali
est: sres in dubitatione humana.
diuinã indicans uoluntatẽ. Nam
et sortes miserunt apłi. De duob
discipłis consultus est ds: quẽ nã
suꝑmathiam. Sortis nomine in
hoc loco gr̃a cłi designatur: quia in
sorte ñ est electio. s uoluntas cłi. Nã
ubi dr iste facit. iste ñ facit: meri¬
ta considant᷑. Et ubi merita consi¬
nulla merita nr̃a inuenit: sorte
uoluntatis sue nos saluos fecit: qui¬
a uoluit. ñ qi digni suimꝰ. Hec ẽ sor.
Grã salui factiestis ꝑ fidem ait apls̃:

Expanded text:
e. Recta est spes, quae in Deo est. In que. Recta est spes, quae in Deo est. In quocumque alio speraverit homo, frustrabitur spes ejus . Qui autem in Deo sperat, sicut Deus immutabilis est, ita spes ejus mutari non poterit. Dixi Domino, proposui, vovi, fixi in animo, Deus meus es tu. Tu enim non deficis. Tu non fallis. Et ideo in te speravi, quem Deum meum elegi. In manibus tuis, idest, in potestate tua, sortes meae sunt. Sors non aliquid mali est, sed res in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt Apostoli . De duobus discipulis consultus est Deus, quemnamt sors super Mathiam . Sortis nomine in hoc loco gratia Dei designatur: quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur: Iste facit, iste non facit, merita considerantur. Et ubi merita consinulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Gratia salvi facti estis per fidem ait Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
pa occĩdebat᷑: quã ipsi etiã iniqui.
qui ꝓ suis scelerib dãpnabantur.
Unde et subdit. Qui uidebant me:
foras fugerunt ame. Midebant e
to eo om̃s fugerunt. Oblimomi da¬
tus sum: tanꝗͣ mortuus a corde. O¬
bliti sunt me: tanꝗͣ mortuus sim a
corde ipsoꝵ. Factus sum tanqͣ uas ꝑ¬
ditũ: qm aũdiui uituꝑationẽ mul¬
toꝵ commorantiũ incircuitu. Uas
ꝑditũ &̾ confractũ: nulli utilitati ẽ
idoneum. Quasi uasa ꝑdita exant
latrones: cum tanꝗͣ mutiles ad ꝑdi¬
tionem traderentur. Sic & xp̃c tan
nes: ipsi qui passionẽ eiꝰ legunt. ag¬
noscunt. In eo dũ conuenirent si¬
mul aduersum me: acciꝑe aĩam
meã consiliati sunt. Dum simul
inquit aduersum me miqui iudei
conuenirent: in eoconuentu nichil
aliũd consiliati sunt. nͥ ut animã
meã ꝑderent. Quid hec uerba nos do¬
cent. nͨ contẽptum mundi a̾ mortis:
nͥ humilitatẽ ⁊ pacientiã: & ut spem
łs m̃s es tu: in manib tius sortes me¬

Expanded text:
iniqui, qui pro suis sceleribus damnabantur: unde et subdit: Qui videbant me, foras fugerunt a me. Videbant ento eo, omnes fugerunt . 13. Oblivioni datus sum tanquam mortuus a corde. Obliti sunt me, tanquam mortuus sim a corde ipsorum. Factus sum tanquam ditum: quoniam audivi vituperationem multorum commorantium in circuitu. Vas perditum et confractum, nulli utilitati est idoneum. Quasi vasa perdita erant latrones, cum tanquam inutiles ad perditionem traderentur. Sic et Christusnes, ipsi qui passionem ejus legunt, agnoscunt. In eo dum convenirent simul adversum me, accipere animam meam consiliati sunt. Dum simul inquit adversum me iniqui Judaei convenirent, in eo conventu nihil aliud consiliati sunt, nisi ut animam meam perderent. Quid haec verba nos docent, nisi contemtum mundi et mortis, nisi humilitatem et patientiam, et ut spem Deus meus es tu, in manibus tuis sortes mea
Abbreviated transcription (Latin):
Ad deum accẽdimꝰ bonis stũdiis e̾ spi¬
ritalib exercitiis: legendo. mẽditar¬
do: mrando. amando. Illuminamur
aut ꝑ intellectum: ꝑ grãm. ꝑ̃ doctri¬
nam. ꝑuitam. Illuminati aute ñ
confuñdunt᷑: id est ñ erubescunt
de peccĩs. Uel ñ erubescunt: de obꝑ¬
briis. et contumeliis sibi illatis. hĩc¬
est qd̃ ꝑaulus ñ erubescit euͣgłiumᷤ
immo głantur. sicut scͥptũ ẽ. Ibant¬

Expanded text:
Ad Deum accedimus bonis studiis, et spiAd Deum accedimus bonis studiis, et spiritualibus exercitiis, legendo, meditando, orando, amando. Illuminamur autem per intellectum, per gratiam, per doctrinam, per vitam. Illuminati autem non confunduntur, id est, non erubescunt de peccatis: vel non erubescunt de opprobriis et contumeliis sibi illatis. Hinc Paulus non erubescit evangelium . imo gloriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ exaltare ẽ: ꝑ om̃s gentes quib¬
cumꝙ possumꝰ. altũ et et̾rñ ꝓpala¬
re. Quidẽ aut̃ in ĩo ipsũ: In initate.
in concordia: sicut fecerunt p̃dicato¬
res prim: quib erat corunũ et aĩa
una. Demde dicit. bona sua uñde¬
sibi euenerint: cũ subdit. Exquisuit
dñm et exaudiuit me:  ex om̃ib tri¬
bulationib meis eripuit me. Extra
omĩa. pꝰpositis temꝑalib uł extoto
corde. ex totis uirib quesim d̃m : et
exaũdiuit me: ut iuenirem eum.
S exquirentes d̾nm. multis mõdis in
hoc scło tribulant᷑: om̃s enĩ qui nolt̃
pie unuere in xp̃o. ꝑsecutionẽ pati¬
unt᷑. In hoc uͦ est consolatio: q̃d pꝰmo
dum ex om̃ib tͥbulationib eruunt᷑.
Qnͣdo: Tum absorbebit᷑ mors in uctori¬
am: & mortale hoc induerit immor¬
talitatẽ. Dem̃de amatoriste. qui ñ so¬
lus uult amplecti qͦdamat: hortatur
nos et dicit. Accẽdite ad eum s̾ illumi¬
namini: et facies ur̃e ñ confundent᷑.

Expanded text:
 exaltare, est per omnes gentes quibuscumque possumus altum et aeternum propalare. Quid est autem in idipsum? In unitate, in corcordia : sicut fecerunt praedicatores primi, quibus erat cor unum et anima una . Deinde dicit bona sua, undesibi evenerunt, cum subdit: 5. Exquisivi Dominum, et exaudivit me, et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me. Extra omnia, postpositis temporalibus, vel ex toto corde, ex totis viribus quaesivi Deum: et exaudivit me, ut inven rem eum. Sed exquirentes Dominum multis modis in hoc seculo tribulantur. Omnes enim, qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur . In hoc vero est connibus eruantur. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, et mortale hoc induerit immortalitatem . Deinde amator iste, qui non solus vult amplecti, quod amat, hortatur nos, et dicit: 6. Accedite ad eum, et illuminamini, et facies vestrae non confundentur.
Abbreviated transcription (Latin):
cium presentis uite: scĩs dolor &̾ ge¬
mitus est. Uñde ⁊ subditur. Infirma¬
ta est in pauꝑtate uirtusmea. idẽ
in consideratione mee pauꝑtatis:
id ẽ firmitas mea. uł robora corꝑis
mei: conturbata sunt. Cum xp̃c
dicit se ẽẽ infirmũ÷ in corꝑe ⁊ in
anma: ostendit a se remotã om¬
nẽ suꝑbiã: et qd aliquis ñ debet
de se presumere.Ponit itẽ alias
miserias dicens. Su ꝑ om̃s inimi¬
cos meos factus sum opprobrium
iicinis meis ualde: & timor notis
meis. Qui ꝑ notos nͥ apłi: qui ꝑ ui

Expanded text:
tium praesentis vitae, sanctis labor et getium praesentis vitae, sanctis labor et gemitus est . Unde et subditur, Infirmata est in paupertate virtus mea. Id est, in consideratione meae paupertatis: id est, firmitas mea, vel robora corporis mei, Conturbata sunt. Cum Christus dicit se esse infirmum, et in corpore et in anima : ostendit a se remotam omnem superbiam, et quod aliquis non debet de se praesumere. Ponit item alias miserias dicens: 12. Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium vicinis meis valde, et timor notis meis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Nec conclusisti me in manib inum¬
ei: quia neq abhis qui sepulchrũ
custõdiebant. neq a malignis spi¬
ritib m inferno detentus ẽ. S po¬
tiꝰ statusti in loco spacioso pẽdes me¬
os. Quia ñ solum in iudea. s ꝑ oĩa
miter posusti affectiones meas. in
locospacioso caritatis. Hinc incrpit
enumerare miserias humane fra¬
gilitatis: dicens. Miserere meĩ dñe :
qm̃ tribulor. Et ipsam tribulatio¬
nẽ describit: cũ subdit. Conturba¬
tus est in ira ocłs m̃s. anima mea &
uenter meus: ĩdest intellectus m̃s.
uitalitas mea: memoria mea. Qmͣ¬
ius certus eẽt de ꝓmissione di. qui
ẽẽ turbatam. ut aliquo mͦ deficeret:
s spontanee ꝑturbari uoluit. ut
aliis exemplum relinqueret: ne fi
iram di qua dictũ est primo homi¬
ni morte morieris: multos defecluᷤ
doloris. habuit uita ista mortalis.
Et quia uita eiꝰ posset acta ẽẽ in do¬
derecur magnũ: ido addidit. S an¬
ni mei ingemitib. Totum enĩ spa¬

Expanded text:
Nec conclusisti me in manibus inimici. Quia neque ab his, qui sepulchrum custodiebant , neque a malignis spiritibus in inferno detentus est: sed potius, Statuisti in loco spatioso pedes meos. Quia non solum in Judaea, sed per omnia miter posuisti afflictiones meas in loco spatioso caritatis. Hic incipit enumerare miserias humanae fragilitatis, dicens, 10. Miserere mei, Deus, quoniam tribulor. Et ipsam tribulationem describit, cum subjungit, Conturbatus est in ira oculus meus, anima mea et venter meus. Id est, intellectus meus, voluntas mea, memoria mea. Quamvis certus esset de promissione Dei, qui ve memoriam esse turbatam, ut aliquo modo deficeret: sed spontanee perturbari voluit, ut aliis exemplum relinqueret 1. Petiram Dei, qua dictum est primo homini, Morte morieris : multos defectus doloris habuit vita ista mortalis. Et quia vita ejus posset acta esse in dour magnum: ideo addidit, Et anni mei in gemitibus. Totum enim spa
Abbreviated transcription (Latin):
letabor in spũ: in miscłia tua: qͦ
donauit mͥ ut sꝑarem inte. Et m̃¬
do exultabo ⁊ qm̃ respexisti humi¬
litatẽ meã. ĩdẽ misertus es meẽ
fragilitatis & mee afflictionis: ne
a ꝑsequentib suꝑarer. Respicien¬
do autẽ humilitatẽ. saluasti de ne¬
cessitatib animã meã: ĩdẽ de cor¬
ꝑalib miseriis. quas in hac uita
patitur aĩa ꝓpt̾ culpã. Nisi prius
humiliareris: ñ te exaudiret.qui
de a necessitatib lib̾aret. Humilia¬
tus est qui dixit. Infelix ego homo:
quis me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ:
S audi continuo saluationẽ. Grã in¬

Expanded text:
ia tua, quae donavit mihi, ut sperarem in te. Et merito exultabo: 8. Quoniam respexisti humilitatem meam. Id est, misertus es meae fragilitatis et meae afflictionis, ne a persequentibus superarer. Respiciendo autem humilitatem, Salvasti de necessitatibus animam meam. Id est, de corporalibus miseriis, quas in hac vita patitur anima propter culpam. Nisi prius te humiliares, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est, qui dixit, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sed audi continuam salvationem: Grati
Abbreviated transcription (Latin):
cere. siliceret. Itaq ⁊ si facultas ñ da¬
tur: uoluntas rea tenetur. Hec cogi¬
tantes recticorde. confitemini d̃no
in cytara: in psalt̾io decem cor̃daꝵ
Ipsallite ei. Cantate ei canticũ nomũ
Exuite uetustatẽ:ñ eñ ꝑtinet can¬

Expanded text:
cere si liceret. Itaque et si facultas non dacere si liceret. Itaque et si facultas non datur, voluntas rea tenetur. Haec cogitantes recti corde, Confitemini Domino in cythara, in psalterio decem chordarum psallite ei. 3. Cantate ei canticum novum. Exuite
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. Est enĩ quecła uolũ¬
tas in do: ubi uerũ sabbatũ. uera re¬
quies. ¶nde dr. delectare ind̾no: et
dabit tͥ peticiones cordis tui. Quis
enĩ sic delectat:quã ille qui fecit
omĩa: Que delectant mbis trib ͤ
Caritas łi. In aliis septẽ: caritas ꝓxi¬
mi. Ne facias alii: qd̃ pati ñ nis. ho¬
nora patre &̾ matre:quia uis te ho¬
norari a filiis tuis. Non mechab̃is:
quia nec mechari uxorẽ tuã post ce
uis. Non occidas : qr &̾ occidi ñ rus.
Non fureris: qr furtum patiñ ius.
Non falsũ testimoniũ dicas: qr o
disti adu̾sus te falsũ testimoniũ.
mitui. quia siquis tua concupierit
displicet tͥ. Conu̾te et inte linguã:
qñ tͥ displicet qui nocet. Hec omĩa
p̃cepta di sunt. sapientia donante
data sunt: desuꝑ sonant. Tange psal¬
terium: imple legem: quã cłs tuns
ñ uenit solue. s adimplere. Implebi
enĩ amore: qd̃ timore ñ pot̾as. Qui
enĩtimendo ñ facit male:mallet fa¬

Expanded text:
voluntatem. Est enim quaedam volunvoluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia, quae delectant? In his tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non vis : honora patrem et matrem , quia vis te honorari a filiis tuis. Non moecheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fureris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium mi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapientia donante data sunt: desuper sonant. Tange psalterium, imple legem quam Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet fa
Abbreviated transcription (Latin):
dñibenẽdictũ. Iam uͦ cum attendis
suꝑiora dona cłi qͥdtͥ contulerit p̃¬
ceptoꝵ : qua doctrina celesti te mm¬
buerit. quidtͥ desuꝑ ex illiꝰ ueritatiꝰ
fonte p̃cet̾is dełit: conuertere ad
psalt̾iũ: psalle do rapsalt̾io decem
cordaꝵ. Precepta eni legis: decemi
sunt. In decem p̾ceptis legis: habes
psalterium. Pfectares est. Habes ibi
dilectionẽ clłi intrib: et dilectionẽ ꝓxi¬
mi in septem. Et utiq nosti. d̃no di¬
cente: quia in his duob p̃ceptis. do¬
talex pendet ⁊ ꝓpħe. Dicit tibi deus
terã cordam. Obserua diem sabbi.
ñ carnalit̾. ñ rudaicis deliciis: qui
ocio abutuntur ad nequitiã. Meliꝰ
eis ẽẽt ut tota die focdent: quã tota
die saltarent. S cogita requiẽ in
do tuo omĩa faciens: abstinens ab
oꝑe seruili. Om̃is enĩ qui facit pec¬
catũ serms est: et utinã hoĩs ⁊ ñ
pecc̃i. Hec tria ꝑtinent ad dilectio¬
nẽ cłi: cuiꝰ cogites unitatẽ. ueritate.

Expanded text:
Domini benedictum. Jam vero cum attendis Domini benedictum. Jam vero cum attendis superiora dona Dei: quid tibi contulerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbuerit, quid tibi desuper ex illius veritatis fonte prae caeteris dederit, convertere et ad psalterium psalle Deo, in psalterio decem chordarum. Praecepta enim Legis decem sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est: habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet, et prophetae . Dicit tibi Deus teram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non Judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius esset eis, ut tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed cogita requiem in Deo tuo omnia facientem. Abstinet ab opere servili. Omnis enim, qui facit peccatum, servus est : et utinam hominis, et non peccati. Haec tria pertinent ad dilectionem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
am di in ueritate doces. Dic gͦ nob̾:
silicet censum dari cesari. annon:
Ecce laqueus. quẽ absconderunt.
Si dixisset. licet: cecĩdisset in laqͤ¬
um. O pposuissent enĩ illi. contra
legem agis: que dicit. dnm deũ
duũ adorabis: ⁊ illi soliseriues.
Si dixisset ñ licet: in aliũ laqueñ
cecidisset. Dixissent enĩ herõdian. con¬
tra legem agis: reus es mortis. Uel ẽdu¬
runt impẽdire nom̃ eiꝰ: quẽ absconde¬
runt. idẽ latenter ꝑauerunt mͥ. quẽ
nullum latet secretũ. Suos similiter
eripit ds de laqueis diaboli: idẽ de tẽp¬
tationib. Ido scio q̃deduces me: qm̃ tu
es ꝓtector m̃s. Et ñ potest illaqueari:
qui talem ħ̃t ꝓtectorem. Et ido sequi¬
tur. In manꝰ tuas cõmendo sp̃m meũ.
Hoc completũ fuit: qñ incruce po¬
situs dixit. Pater: in manus tuas
cõmendo sp̃m meũ. Eoce quomͦ pro¬
pħia et euͣgłium: in eõdẽ sermone
concordant. Intellige gͦ. quia idem

Expanded text:
am Dei in veritate doces. Dic ergo nobis am Dei in veritate doces. Dic ergo nobis si licet censum dari Caesari an non ? Ecce laqueus, quem absconderunt. Si dixisset, Licet: cecidisset in laqueum. Opposuissent enim illi, Contra legem agis, quae dicit, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Si dixisset, Non licet: in alium laqueum cecidisset. Dixissent enim Herodiani, Contra regem agis: reus es mortis . Vel edurunt impedire nomen ejus: quem absconderunt, id est, latenter paraverunt, mihi, quem nullum latet secretum. Suos similiter eripit Deus de laqueis diaboli , id est de tentationibus. Ideo scio, quod educes me. Quoniam tu es protector meus. Et non potest illaqueari, qui talem habet protectorem. Et ideo sequitur: 6. In manus tuas commendo spiritum meum. Hoc completum fuit, quando in cruce positus dixit, Pater in manus tuas commendo spiritum meum . Ecce quomodo Prophetia et Evangelium in eodem sermone concordant. Intellige ergo, quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
tium: inuoca ꝓtectorem dm. Si ip¬
se te ꝓtegit: ñ est qui feriat. Si uis
ẽe saluus et securus: fac de ipson
fugiũ tuũ. Nullũ enim tam tutũ
pocest t ẽẽ refugiũ: qmͣ łs tuus. De
quo subdit᷑. Qm̃ fortitũdo mea ⁊ re¬
sugiũ meũ es tu. Fortitũdo. qͣ ego
possim contͣ impugnantes resiste¬
re: refugrũ in quo securus ualeã
ꝑmanere. Fortitũdo inbello: refu¬
giũ. pꝰ triũphum. Fortitũdo. qua
uincimꝰ: refugium in quo quiesca¬
mꝰ. Et ꝓpt̾ nomen tuũ dilatandũ.
⁊ głificandũ. deduces me ne ab er¬
rem: & enutries. ne inuia deficiã.
paruuli lacte fid̃i. et miracłoꝵ
rus cibus. quo sp̃alit̾ enutrimur.
Ducit nos preceptis: nutrit sacra¬
mentis. De quo adhuc subdit᷑. E
duces me de laqueo hoc quẽ abscoz¬
deruit mͥ. Plaqueum deceptiõ¬
nẽ uult intelligi: qmͣ xp̃o abscon¬
derunt iudei. hinc est qd eĩ dyxer̃t.
Magister: scimus qr uerax es:et ui¬

Expanded text:
tium: invoca protectorem Dominum. Si iptium: invoca protectorem Dominum. Si ipse te protegit, non est, qui feriat. Si vis esse salvus et securus, fac de ipso refugium tuum. Nullum enim tam tutum potest tibi esse refugium, quam Deus tuus: de quo subditur, 4. Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu. Fortitudo, qua ego possim et mihi contra impugnantes resistere. Refugium in quo securus valeam permanere. Fortitudo in bello, refugium post triumphum. Fortitudo, qua vincimus, refugium in quo quiescam. Et propter nomen tuum, dilatandum et glorificandum, deduces me, ne aberrem: et enutries me, ne in via deficiam. parvuli lacte fidei et miraculorum rus cibus, quo spiritualiter enutrimur. Ducit nos praeceptis, nutrit sacramentis. De quo adhuc subditur: 5. Educes me de laqueo hoc, quem absconderunt mihi. Per laqueum, deceptionem vult intelligi, quam Christo absconderunt Judaei. Hinc est, quod ei dixerunt, Magister, scimus quia verax es, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Inclinat aurem suã ad nos ds:
misccłiam deponens suꝑnos. Que
maior misccłia ꝗͣ ut unicũ suum
daret nobis: ñ uniere nobiscũ. s
mori ꝓ nobis: S ut melmata mi¬
sccłia cito resurgat: pecit cũ sub¬
⁊iungit. Accelera ut eruas me. Acsi
dicat. cito fac me resurgere. Si enz
usq in cõmunẽ resurrectionẽ di¬
stulisset: tota spes credentiũ deci¬
disset. Uel ãd hoc positũ ẽ accelera:
ut hoc totũ qd̃ nobis diu iũdet᷑. qmͣ¬
diu uoluit᷑ scłm. punctũ ẽẽ intelli¬
gamꝰ. Non enĩ est diui: qd̃ ħt extre¬
mũ. Transuolant tẽꝑa: & qd̾ tͥ tar¬
dũ est: mocłis di̾breue est. Esto mͥ
Sind̾m ꝓtectorẽ: ne uulnerer telis
inimicoꝵ : & indomũ refugii ut sal¬
uũ me facias: ĩdẽ indomũ securi¬
tatis inqua quiescam finitis labon¬
b istis: atq in eternũ saliuus ꝑma¬
neã. Siuis euãdere iacła tẽptatio¬
nũ. estus uicioꝵ. furorem ꝑsequen¬

Expanded text:
tis. Inclinat aurem suam ad nos Deus, tis. Inclinat aurem suam ad nos Deus, misericordiam deponens super nos. Quae major misericordia, quam ut unicum suum daret nobis , non vivere nobiscum, sed mori pro nobis? Sed ut inclinata misericordia cito resurgat petit, cum subjungit: Accelera ut eruas me. Ac si dicat, Cito, fac me resurgere. Si enim usque in communem resurrectionem distulisset, 131 tota spes credentium decidisset. Vel ad hoc positum est Accelera, ut hoc totum, quod nobis diu videtur, quandiu volvitur saeculum, punctum esse intelligamus. Non est enim diu, qmum. Transvolant tempora, et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Esto mihi in Deum protectorem, ne vulnerer telis inimicorum. Et in domum refugii, ut salvum me facias. Id est, in domum securitatis, in qua requiescam finitis laboribus istis, atque in aeternum salvus permaneam. Si vis evadere jacula tentationum, aestus vitiorum, furorem persequen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ durat inet̾nũ. Illa confusio ꝑhor¬
renda ẽ: que eterna est.Nã estque¬
dã confusio temꝑalis. utilis: ꝑtur¬
batio animi respicientis pecc̃a sua.
respectione horrentis. horrore eru¬
bescentis. erubescentia corrigentis:
unde dicit ⁊ apls. Qm enĩ głam ha
bustis in his. in quib ñc erubesci¬
tis: Hanc confusionẽ ñ formidet xp̃i¬
anꝰ: immosihãc ñ habuerit: eter¬
nã habebit. Que ẽ illa: Ite malẽdic¬
ti migne et̾nũ. Et id̾o secutus: ad¬
iunxit.In iusticiatua lib̾a me. Nã
si attendas ad iusticiã meã : dãpnaᷤ
me. fit aut̃ iusticia di. et nr̃a. cum
nobis donat᷑: que ido di iusticia dr.
ne homo se putet a se ipsohabere
iusticiã: et sic inse ipso maniter głe¬
tur. Et quia uox mea ñ posset ascen¬
dere ãd te: mnclina ad me aure tuãͥ
accelera ut eruas me. Fecit hoc cłs:
qñ ipsum xp̃m ad nos mifit. Auris
molmatio: est assũptio humanita¬

Expanded text:
non durat in aeternum. Illa confusio perhornon durat in aeternum. Illa confusio perhorrenda est, quae aeterna est. Nam est quaedam confusio tembatio animi respicientis peccata sua respiciendo horrentis; horrendo; erubescentis; erubescendo coUnde dicit et Apostolus, Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis ? Hanc confusionem non formidat Christianus, imo si hanc non habebit, aeternam habebit. Quae est illa? Ite maledicti in ignem aeternum . Et ideo secutus adjunxit: In justitia tua libera me. Nam si attendas ad justitiam meam damnas me. Fit autem justitia Dei et nostra, cum nobis donatur: quae ideo Dei justitia dicitur, ne homo se putet a seipso habere justitiam, et sic in seipso inaniter glorietur. Et quia vox mea non posset ascendere ad te, 3. Inclina ad me aurem tuam, accelera, ut eruas me. Fecit hoc Deus, quando ipsum Christum ad nos misit. Auris inclinatio est assumtio humanita
Abbreviated transcription (Latin):
sequentis: hic est. In finẽ p̃s iꝑ¬
si dd: exthasis. Ascribitur p̃s ipsi dd̃
mẽdiatori manuforti in ꝑsecutionib:
que addita ẽ titulo. excessũ mentis
sigc̃at: que fit uł pauore uł aliqua
reuelatione.S in hoc psalmo pauor¬
maxime apparet ꝑturbati ppłidĩ
ꝑsecutione om̃iũ gentiũ: et defectu
ꝑ orbem fidei. S prius loquit᷑ ipse
mediator: deinde redẽptus sangui¬
ne ipsiꝰ ppłs. gias agit. ad extremũ
terponitur: ꝓpefinẽ et infinẽ. Ma¬
t̾ia habet duo opposita: auxiliũ diui¬
ne pietatis:⁊ miseriã humane fra¬
gilitatis. Intendit hoĩes admonere.
ut neq̃ desꝑent attendentes suaᷤ mi¬
serias: neq suꝑbiant. stultẽ de dei
misccłia p̾sumentes: & sic manifeste
in finẽ. ĩ d est in xp̃m nos dirigit. Ait
ñ confuñdar in et̾nũ. Uidetis quia
pauet:s pauor iste ñ est sine spe.
Si est aliqua inhumano corde con¬
turbatio: ñ recẽdit diuina consola¬
tio. Non negat quin patiatur insul

Expanded text:
equentis hic est, In finem psalmus ipsi David, Ecstasis. Ascribitur psalmus ipsi David mediatori, manu forti in persecutionibus, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pamaxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator. Deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum terponitur: Prope finem, et in finem. Materia habet duo opposita. Auxilium divinae pietatis, et miseriam humanae fragilitatis. Intendit homines admonere, ut neque desperent attendentes suas miserias, neque superbiant stulte de Dei misericordia praesumentes: et sic manifeste in finem, id est, in Christum nos dirigit. Aitn confundar in aeternum. Videtis quia timet, sed pavor iste non est sine spe. Si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit divina consolatio. Non negat, quin patiatur inimic