comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ies dilectissimi quo pͥmũ
gentibꝰ saluator mundi
xp̾c apparuit. sacro no¬
bis honore uenerandus
ẽ: & illa hodie cordib no¬
stris concipienda sunt
gaudia. que in trium
magorũ fuere pectoribus: quando re¬
gem̃ cęli & terrȩ signo educto noui sy¬
deris incitati. quem crediderant ꝓmis¬
sum adorauere conspicuũ. Nec enĩ
ita ille emensus ẽ dies ut uirtus oꝑis
que tunc ẽ reuelata transierit. nichil¬
q ad nos nisi rei gestȩ fama ꝑuenerit.
quã fides susciꝑet & memoria celebra¬
ret: cũ multiplicato munere dĩ. etiam
illa habuere primordia. Quãuis ergo
narratio euugłice lectionis. illos prõ¬
prie recenseat dies in quib tres uiri
quos nec propħica p̃dicatio docuerat.
nec testificatio legisinstturerat. ad
cognoscendũ dp̃i a remotissima orien¬
tis parte uenert: hocidẽ tamen &
manifestius ne. & copiosius fieri in
omĩum uocatorũ illuminatione ꝑspi¬
tiatum deeo. uidebunt: & qui ñ audie¬

Expanded text:
ies, dilectissimi, quo primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere conspicuum. Neque enim ita ille emensus est dies, ut virtus operis, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides susciperet, et memoria celebraret; cum multiplicato munere Dei, etiam illa habuere primordia. Quamvis ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspitiatum de eo, videbunt; et qui non audie
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾nitati tue specialit̾ iniungo ut in unũ
codic̃e uiuuiersa facias congregari. in
latinũ sermonẽ absolutissima int̾p̾ta¬
tione translataꝰ ut in nulla parte ac¬
tionũ dubitare possimꝰ: neq ullo mͦ ẽe
possit ambignũ. qđ ad plenã intelligen¬
tĩa te fuerit studente ꝑductũ. Data. uͦ.
idus martii. opilione iuro clarissimo
pietate & qũa głoso clem̃¬
tis trs studio in integrum
nuꝑfides xp̾iana reuocata
sit: totus mundus agnoscit: & salutis
sue singnlar p̃sidium ꝑuos a dño ẽe re¬

Expanded text:
fraternitati tuae specialiter injungo ut in unum fraternitati tuae specialiter injungo ut in unum codicem universa facias congregari, in Latinum scilicet sermonem absolutissima interpretatione translata: ut in nulla parte actionum dubitare possimus, neque ullo modo esse possit ambiguum, quod ad plenam intelligentiam te fuerit studente perductum. Data quinto idus Martii, Opilione viro clarissimo pietate et quam glorioso clementiae vestrae studio in integrum nuper fides Christiana revocata sit, totus mundus agnoscit, et salutis suae singulare praesidium per vos a Domino esse re
Abbreviated transcription (Latin):
significas: nec dũ ad me noueris ꝑue¬
nisse. Unde si expeditior occasio se p̃bu¬
erit.: ꝑlatores libent̃ habeo. ut si qua
ẽ que utilis uideat᷑. quã pͥmũ ad me
mittat᷑ instructio. De egyptiis mona¬
chis quã quieti. aut cuiꝰ sint fidei sci¬
re desidero: & de alexandrine eccłiȩ
pace qͥd aduos ueris nuntiis ꝑferatur.
ad cuiꝰ ep̃m uł ordinatores ipsius. uł
clericos. qđ alia scͥpta direxerim. mis¬
sis eremplariis scire te uolui. ad clem̃
adoceb̾t. Utrũ aute epła mea quiã de
dincarnationis anĩce fide incolumi adhuc
sce memoriȩ flauiano. ad dilectionẽ tuã
ꝑbasiliũ diaconẽ miseram. fr̾nitatitue
tradita sit scire desidero: qm̃ suspectũ ha¬
beo qđͣ de eiꝰ textu nullũ unqũa indiciũ
reddidisti. Gestorũ synodaliũ quȩ omĩb
dieb concilii in calcedonensi ciuitate con¬
fecta st̃ parũ clara ꝓpt̾ lingue diuersita¬
tẽ. apud nos habetur instructio: & idõ

Expanded text:
significas, nec dum ad me noveris pervesignificas, nec dum ad me noveris pervenisse. Unde si expeditior occasio se praebuerit perlatores libenter habeo, ut si qua est quae utilis videatur quamprimum ad me mittatur instructio. De Aegyptiis monachis quam quieti, aut cujus sint fidei scire desidero, et de Alexandrinae Ecclesiae pace quid ad vos veris nuntiis perferatur ad cujus episcopum vel ordinatores ipsius, seu clericos quod alia scripta direxerim, missis exemplaribus scire te volui. Ad clemenria docebunt. Utrum autem epistola mea de incarnationis Dominicae fide incolumi adhuc e memoriae Flaviano, ad dilectionem tuam per Basilium diaconum miseram, fraternitati tuae tradita sit, scire desidero: quoniam suspectum habeo quod de ejus textu nullum umquam indicium reddidisti. 1194 Gestorum synodalium, quae omnibus diebus concilii in Chalcedonensi civitate confecta sunt, parum clara propter linguae diversitatem apud nos habetur in structio. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã debuit p̃mitti potias qi tũ
catholici nequissi mus heretieus obtaie¬
ret. Cũ itaq que sequant᷑ agnouero
tẽ manifestius qͥd agi oporteat estima¬
bo. Nã interim dolore cohibito. malui
intumultu dissensionis ẽe dicunt᷑. qͦ
adhuc animo moueant᷑ ignoro. Neq
cuiꝰquã sermone mͥ patefactũ ẽ. quas
causas uideant᷑ ante facte p̃ferre dis¬
cordie: utrũ scilicet euthiciane ꝑuer¬
sitati. tali furore famulent᷑ ⁊ an inu¬
placabilit̾ doleant ep̃m suũ in batĩt
impietatẽ posse traduci. quȩ touite
ipsorũ locorũ scorũ testimonia qͥb po¬
tus mundus instruit᷑ ab incarnatior¬
nis duĩcȩ ueritate desciuerit: & qđ
in aliis ꝑ indulgentiã curare placuit. in illo
putent ñ ẽẽ ueniale. Unde cupio me
correctioni congrue studeat᷑. quia ali¬
ud s̃ contra fidem impie armari: ali¬
ud iuerrore quẽpiã detineri. Cartas
quas actius prb̃r ante indicauit ẽẽ di¬
rectas. & breuiariũ fidi qđ te misisse

Expanded text:
rentiam debuit praetermitti, potius quam locum catholici nequissimus haereticus obtineret. Cum itaque quae sequantur agnovero, tunc manifestius quid agi oporteat aestimabo. Nam interim, dolore 1192 cohibito, malui qui jam pridem in tumultu dissensionis esse dicuntur, quo adhuc animo moveantur ignoro. Neque cujusquam sermone mihi patefactum est quas causas videantur antefatae praeferre discordiae: utrum scilicet Eutychianae perversitati tali furore famulentur, an implacabiliter doleant episcopum suum in hanc impietatem potuisse traduci, quod contra ipsorum locorum sanctorum testimonia, quibus totus mundus instruitur, ab incarnationis Dominicae veritate desciverit, et quod in aliis per indulgentiam curari placuit, in illo putent non esse veniale. Unde cupio me correctioni congruae studeatur, quia aliud est contra fidem impie armari, aliud in errorem quempiam detineri. Chartas etiam quas Actius presbyter ante indicavit esse directas, et breviarium fidei quod te misisse
Abbreviated transcription (Latin):
E meror flauiano placuere. conte¬
tere: & eorum societatẽ qͦs imꝑbauit.
eligere. Fr̾at̾nam enĩ illi caritatẽ ñ alit̾
poterimꝰ impendere. qũa ut se ab inimi¬
cis catholicȩ fidi approbet execrari: euisq
etiã si magna fuisset satiffactione pur¬
catholicis diaconib pꝰponi debuit. ñ p̃¬

Expanded text:
e memoriae Flaviano placuere conterere, et eorum societatem quos improbavit eligere, fraternam enim illi charitatem non aliter poterimus impendere quam ut se ab inimicis catholicae fidqui etiamsi magna fuisset satisfactione purcatholicis diaconis postponi debuit, non p
Abbreviated transcription (Latin):
gruebat. Cũ gͦ cõmendanda ipsuis pͥmor¬
dia ista p̾cesserunt⁊ quid cause aut oc¬
casionis emerserit. ut uirũ catholice
fidei. & nestoranis atq euthicianis
hereticis constant᷑ etũ aduersũ archi¬
diaconẽ sub honoris specie degradaret
& dispensationẽ tocius cause & cure
eccłiasticȩ in andreã euthicianistã
repente tranfferret : adeo uunia cõmo¬
tione turbatus. ut consecrationẽ qua
ꝓ iniuria dabat. sexta sabbati traditio¬
nis apłice autnestis aut oblitus infer¬
ret: quasi ñ ad ep̃m magis qũa ad prb̃rm
ordinationis ulius uiciũ ꝑsluret: qͥñ
inueniens qđ atgueret u fule. qđ im ꝓba
ret morib. dcieetioñs innocentis ꝑ speciẽ
ꝓuectionis iorpleuit: addens sententie
illud inturie at eũ eymiterio deputan¬
do. condĩpnadit exilio Quẽ tam̃ pi¬
etati ur̃e cõ isidare p̃sumo: ne ullis ui¬
terius noxiis ingrauare possit insidi¬
is. quẽ dñs ut cõꝑi sub ura defensione

Expanded text:
gruebat. Cum ergo ad commendanda ipsius primorgruebat. Cum ergo ad commendanda ipsius primordia ista praecesserint quid causae aut occasionis emerserit, ut virum catholicae fidei, et Nestorianis atque Eutychianis haereticis constanter etiam adversum, archidiaconem sub honoris specie degradaret, et dispensationem totius causae et curae ecclesiasticae in Andream Eutychianistam repente transferret: adeo nimia commotione turbatus, ut consecrationem quam pro injuria dabat, sexta sabbati, traditionis apostolicae aut nescius aut oblitus, inferret: quasi non ad episcopum magis quam ad presbyterum ordinationis illius vitium pertineret: qui non inveniens quod argret in moribus, dejectionem innocentis per speciem provectionis implevit, addens sententiae illud injuriae, ut eum coemeterio deputando condemnaret exsilio. Quem tamen pietati vestrae commendare praesumo, ne ullis ulterius noxiis ingravare possit, aut insidiis quem Dominus, ut comperi, sub vestra defensione
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ potestatis ur̃e sipscan lala etiã
in longinquũ nata rescea multoma¬
gis ea que sub ur̃is audet lis surge¬
re. ñ sinatis accrescere anat li ep̾i or¬
dinationẽ sicut scientia di tis est.
suspectã qđ fatendũ ẽ. mͥ fecerant con¬
secrationis eiꝰ auctores: nec dissimilẽ
ab eligentibus arbittabar electũ: se
pacis meȩ abstinerem. Sed cũ illi putans
ur̃e testimoniũ suffragaret᷑. cũ de fide atq
unanimitate eiꝰ optanda queq & pla¬
citura ꝓmitteret. ꝓfessionẽ eiꝰ ita credi¬
di ẽe sincer̃a. ut tamen qua obseruantia¬
se agere deberet. ñ desinerẽ cõmonere :
sedulo ipsi ac diligent̾ inculcans ut de
ꝑsecutorib beate memorie flauiani
neminẽ auderet in suo habere consortio:
& euthiciane hereseos defensorẽ. a se indi¬
caret ẽe deiectũ. Secutũq ẽ ut de his quȩ
ꝓ catholica fide in synodali concilio fue¬
rant definita : talia ad me scripserit.
qualia catholicũ sacerdotẽ scribere con¬

Expanded text:
cum pietatis vestrae sit scandala etiam in longinquum nata resecare, multo magis ea quae sub vestris audent oculis surgere non sinatis accrescere. Anatolii episcopi ordinationem, sicut scientia Dei testis est, suspectam quod faciendum est mihi fecerant consecrationis ejus auctores, nec dissimilem ab elegentibus arbitrabar electum, secepistolis abstinerem. Sed cum illi pietatis vestrae testimonium 1186 suffragaretur, et de fide atque unanimitate ejus optanda quaeque et placitura promitteret, professionem ejus ita credidi esse sinceram, ut tamen, qua obserse agere deberet non desinerem commovere, sedulo ipsi ac diligenter inculcans, ut de persecutoribus beatae memoriae Flaviani neminem auderet in suo habere consortio, et Eutichianae haereseos defensorem a se indicaret esse dejectum. Secutumque est ut de his quae pro catholica fide in synodali concilio fuerant definita, talia ad me scripserit, qualia catholicum sacerdotem scribere con
Abbreviated transcription (Latin):
ri÷ hac speciali cura uice mea functus¬
utaris. ne heresis nestoriana uł euthi¬
ciana in aliqua parte reuirescat: qͥa
in epͥo constantinopolitano catholicus
irgor ñ est. nec multũ aut ꝓ sacram̃to
salutis humane aut ꝓsua ẽ estima¬
tione sollicitus: cũsi quid illi in esset
sp̃ualis industrie. ita & a quib ordina¬
tus sit & cui uiro successerit cogitare
deberet. ut magis beatũ flauianũ
qͣm sui honoris sequeret᷑ auctores Et
idõ cũ piissimi principes scãm obse¬
crationes meas dignati fuerint frem
anatholiũ de his quȩ merito inquere¬
lã ueniunt increpare: uigeat cari¬
tas tua diligentia sua. ut uniuerla
scandala adhibita plenissima cortee¬
tione resecent᷑: & a filii nr̃i ati cesset

Expanded text:
ri, hac speciali cura ri, hac speciali cura assumas, ne haeresis vel Nestoriana vel Eutychiana in aliqua parte revirescat: quia in episcopo Constantinopolitano catholicus vigor non est, nec multum aut pro sacramento salutis humanae, aut pro sua est aestimatione sollicitus: cum si quid illi inesset sptus sit, et cui viro successerit, cogitare deberet, ut magis beatum Flavianum quam sui honoris sequeretur auctores. Et ideo cum piissimi principes secundum obsecrationes meas dignati fuerunt fratrem Anatolium de his quae merito in querelam veniunt increpare, vigeat charitas tua diligentia sua, ut universa scandala adhibita plenissima correctione recensentur, et a filii nostri ac tua cesset
Abbreviated transcription (Latin):
mis apte qgl po ecesle ipsuis placeat de¬
monstrat᷑ In gne ꝓ cause metito differo
cõmotieri ¶ Ipse mecũ eũ suis epłis a¬
gat quas missutũ eñ filiꝰ nr̃ actius indi¬
calit expecto. dans locũ uoluntarie e¬
m̃ationi qua dolorẽ meũ cupio miti¬
p   ꝓt surose̾e ñ dubito nei
dtru g in opisipsorũ dãpnata. heresis
dini apłice sedis impendere: que tͥ apud
se nutrito. catholica contra nestorianos
& euthicianos hereticos actionẽ mat̾¬
no iure cõm̃dat: ut diuino fultus auxi¬
lio speculari de constantin opolitane
urbis oportunitate ñ sinas. ne p̃dicto¬
tũ ddogmatũ impius unquã turbo con¬
surgat. Et quia tanta ẽ głosorũ pͥnci¬
pũ clementia. ut confident̾ eis possis
que st̃ insinuanda suggerere: pietate
ipsorũ ad utilitatẽ eccłie uniuersalis
utaris. Consulente autẽ dilectione tua
dehis in quib putaueris ambigendũ
ñ deerit relationib tuis mee respon¬
sionis instructio: ut sequestrata eorũ

Expanded text:
id episcopo Ecclesiae ipsius placeat demonstratur. In quem pro causae merito differo commoveri; et quid ipse mecum cum suis epistolis agat, quas missurum eum filius noster Aetius indicavit, exspecto: dans locum voluntariae emendationi, qua dolorem meum cupio mitiprovisuros esse non dubito, ne contra gloriam operis ipsorum damnata haeresis dini apostolicae Sedis impendere, quae tibi apud se nutrito catholicam contra Nestorianos et Eutichianos haereticos actionem materno jure commendat, ut divino fultus auxilio, speculari de Constantinopolitanae urbis opportunitate ut non desinas, praedictorum dogmatum impius nunquam turbo consurgat. Et quia tanta est gloriosorum principum clementia, ut confidenter eis possis qua sunt insinuanda suggerere, pietate ipsorum ad utilitatem Ecclesiae universalis utaris. Consulente autem dilectione tua de his in quibus putaveris ambigendum, non deerit relationibus tuis meae responsionis instructio, ut sequestrata earum
Abbreviated transcription (Latin):
namini habeatis affectu: cuiꝰ obseqͥis
p̃sentiȩ meȩ uobis imago reddat᷑. Nã
legat atq propt̃ eccłiarũ pacisq cu¬
stodiã. ut a comitatu ur̃o ñ abesset exe¬
gr enius suggestiones ꝓ concordia catho¬
licȩ unitatis tanqũa meas audire dig¬
nemini: placentes do qui uobis p̃ter i¬
giã coronã. etiã sacerdotalẽ conferat
palmã. Data .Ui. idꝰ. mart̾. opilione ui¬

Expanded text:
namini, habeatis affectu, cujus obsequiis praesentiae meae vobis imago reddatur. Namlegavi, atque propter Ecclesiarum pacisque custodiam, ut a comitatu vestro non abesset exegi; cujus suggestiones pro concordia catholicae unitatis, tanquam meas audire dignemini, placentes Deo qui vobis praeter regiam coronam etiam sacerdotalem conferat palmam. Data VI Idus Martii, Opilione vi
Abbreviated transcription (Latin):
multa & seua ꝑtulimꝰ. pio
nobis dolore cõpateris. S¬
nos aut ꝑmisit aut uoluit. ad correcti¬
onẽ ꝓficiant multorũ: & ut desinant
aduersitates. finiant᷑ offensȩ. Qđ utrũ¬
q de magna erit miscđia dđi. si & flagel¬
la remoueat. & ad se suorũ corda conuer¬
tat. Sicut autẽ frat̾ntatẽ tuã ea que
apud nos fuit contristauit hostilitas.
ita me anxiũ facit qđ in constantinopo¬
litana eccłia quantũ tuȩ indicant lit¬
tere. hereticorũ insidie ñ quiescunt: &
quesitis occasionib hi qui catholicȩ si¬
dei defensores fuere uexant᷑. Nã aũ ecius
ab officio archidiaconatus ꝑspecĩs ꝓuecti¬
onis amouet᷑. i i locũ eius apdreas qua
ob heteticoiũ societatẽ fuerat abiectusas

Expanded text:
ulta et saeva pertulimus, pio nobiscum dolore compatieris. SDominus aut permisit, aut voluit ad correctionem proficiant multorum, et ut desinant adversitates, finiantur offensae. Quod utrumque de magna erit misericordia Dei, si et flagella removeat, et ad se suorum corda convertat. Sicut autem fraternitatem ea quae apud nos fuit, contristavit hostilitas, ita me anxium facit quod in Constantinopolitana Ecclesia, quantum tuae indicant litterae, haereticorum insidiae non quiescunt, et quaesitis occasionibus hi qui catholicae fidei defensores fuere vexantur. Nam dum Etius ab officio archidiaconatus per speciem provectionis amovetur, et in locum ejus Andreas qui ob haereticorum societatem f
Abbreviated transcription (Latin):
s essentia. Incõmutabili enĩ nichil acce¬
dit nicħ deꝑit. quia ẽe illi qđ ẽ sempi¬
t̾nũ. semꝑ ẽ ꝓprium. Unde in se manens
in nouat omĩa: & nichilaccipit qđ ip¬
se ñ dedit. Nuniũ gͥ suꝑbi nimiũq st̃
ceci: qͥ et̃i dicant humanã animã diui¬
nã e̾e substantiã. ñ intelligunt mebil
se aliud dicere qͣm dm̃ e̾e mutabilẽ: &
ipsũ ꝑpeti qͥcqͥd potest nat᷑e eiꝰ inferri.
erta annocatio indicat eos .Ui.¬
dicere qđ diabolus nũquã fue¬
rit bonus. nec natura eiꝰ opifi¬
ciũ dĩsit: s eũ ex chao & tenebris e¬
mersisse: quia scilicet nullũ sui ha¬
beat auctorẽ. s omĩs mali ipse sit pͥn¬
cipiũ atq substantia: cũ fides uera
quȩ ẽ catholica om̃iũ creaturarũ siue
sp̃italiũ siue corporaliũ boniã confiteat᷑¬

Expanded text:
sed essentia. Incommutabili enim nihil accesed essentia. Incommutabili enim nihil accedit, nihil deperit, quia esse illi quod est sempiternum semper est proprium. Unde in se manens innovat omnia, et nihil accipit quod ipse non dedit. Nimium igitur superbi, nimiumque sunt caeci, qui cum dicunt humanam animam divinam esse substantiam, non intelligunt nihil se aliud dicere quam Deum esse mutabilem, et ipsum perpeti quidquid potest naturae ejus inferri. VI. Sexta annotatio indicat eos dicere, quod diabolus nunquam fuerit bonus, nec natura ejus opificium Dei sit, sed eum ex chao et tenebris emersisse, quia scilicet nullum sui habeat auctorem, sed omnis mali ipse sit principium atque substantia, cum fides vera quae est catholica omnium creaturarum, sive spiritualiu
Abbreviated transcription (Latin):
uinto cãpitulo resert᷑ qđ animã
hominis diuine asserant ẽe sub¬
stantiȩ. nec a natura creatoris su
conditionis nr̃e distare naturã. Quã im¬
pietatẽ ex phylosophorũ quorũdã & ma¬
nicheorũ opinione manant̾ẽ catholica
fides dãpnat. sciens nullã tã sublimẽ
tãq p̃cipuã ẽẽ facturã. eni ds̃ ipsenatu¬
ra sit. Qa enĩ deipsoẽ: id ẽ qđ ipse. Nec¬
autẽ sũme trinitatis unã consubstan¬
tialẽ & sempit̾nã atq incõmutabilem
ditatẽ: nicħ om̃iũ ereaturarũ ẽ qđ ñ
in ex ordio sui ex uichilo creatũ sit. Non
autẽ qͥcqͥd int̃ creaturas eminet ds̃ ẽ:
nec si qͥd magnũ ẽ atq mirabile. hoc ẽ
qđ ille qͥ facit mirabilia magna solus
Nemo hominũ ueritas. nemo iusticia
ẽ:s multi participes st̃ ueritatis & sa¬
pientiȩ atq iustitie. Solus autẽ ds̃ nul¬
lius participationis dignus ẽ. De quo
qͥcqͥa digne ut cũq sentit᷑ ñ qualitas ẽ.

Expanded text:
uinto capitulo refertur quod animam hominis divinae asserant esse substantiae, nec a natura Creatoris sui conditionis nostrae distare naturam. Quam impietatem ex philosophorum quorumdam et Manichaeorum opinione manantem catholica fides damnat, sciens nullam tam sublimem tamque praecipuam esse 92 facturam, cui Deus ipse natura sit. Quod enim de ipso est, hoc est quod ipse, neqatis, unam consubstantialem et sempiternam atque incommutabilem deitatem, nihil omnium creaturarum est, quod non in exordio sui ex nihilo creatum sit. Non autem quidquid inter creaturas eminet Deus est, nec si quid magnum est atque mirabile hoc est quod ille « qui facit mirabilia magna solus . » Nemo hominum veritas, nemo justitia est, sed multi participes sunt veritatis et sapientiae atque justitiae. Solus autem Deus nullius participationis dignus est. De quo quidquid digne utcunque sentitur, non qualitas est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽẽ credendã: qͥa consecratio corporis.
ñ sit congruens anime dignitati. Quȩ fa¬
sitas sine dubio opꝰ diaboli ẽ: & talia ꝓdi¬
gia opinionũ. figm̃ta ft̃ demonũ: quin
infeminarũ uentrib formant homins
s in hereticorũ cordib tales fabricam᷑
errores. Qđ immundissimũ uirus de
manicheȩ impietatis sp̾alit fonte ꝓae¬
dens olim fides catholica de prehende
ona autẽ annotatio manifesta
qđ filio⁊ ꝓmissionis ex mulitd
quidẽ natos. s ex spũ sc̃o dicant ẽe concep¬
tos: ne illa soboles q̃ de carnis semine nas¬
cit᷑. ad dĩ conditionẽ ꝑtinere uideat᷑.
Qđ catholice fidi repugnans atq con¬
trariũ ẽ: q̃ omnẽ hominẽ incorporis
animeq substantiã. a conditore uniu̾¬
sitatis formari atq animari intra
mat̾na uiscera confitet᷑: manente qͥ¬
dẽ illo peccati mortalitatisq contagio.
qđ in ꝑlẽ ãpͥmo parente transcurrit:

Expanded text:
non esse credendam, quia concreatio corporis non esse credendam, quia concreatio corporis non sit congruens animae dignitati. Quae falsitas sine dubio opus diaboli est, et talia prodigia opinionum figmenta sunt daemonum, qui non in feminarum ventribus formant homines, sed in haereticorum cordibus tales fabricantur errores. Quod immundissimum virus de Manichaeae impietatis specialiter fonte procedens, olim fides catholica deprehendit Nona autem adnotatio manifestat quod filios promissionis ex mulieribus quidem natos, sed ex Spiritu sancto dicant esse conceptos, ne illa soboles quae de carnis semine nascitur ad Dei conditionem pertinere videatur. Quod catholicae fidei repugnans atque contrarium est, quae omnem hominem et corporis animaeque substantiam a Conditore universitatis formari atque animari intra materna viscera confitetur, manente quidem illo peccati mortalitatisque contagio, quod in prolem a primo parente transcurrit,
Abbreviated transcription (Latin):
as qͥ uniuersitatis ẽ conditor. nicł ñ bo¬
nũ fecit. Unde & diabolus bonꝰ e̾et: sumn
eo qđ factus ẽ ꝑmaneret.S quia natu¬
rali excellentia malenstis ẽ. & in uerita¬
te ñ stetit ñ incentrariã transiit sub¬
stantiãs a sũmo bono cui debuit ad¬
herere desciuit: sic̃ ipsi qͥ talia assert̃.
a ueris in falsa ꝓruunt: & naturã in
eo arguunt in quo sponte delinquunt
ac ꝓsua uoluntaria ꝑuersitate dãp¬
nant᷑. Q d utiq in ipsis malũ erit: & ip¬
nuptias dãpnant. & ꝓcreatioñe
nascentiũ ꝑhorrescunt: in qͦsic̃
pene inomĩb cũ manecheorũ ꝓpham¬
tate concordant: idõ sic̃ ipsorũ mores
ꝓbant. coniugalẽ copulã detestantes
quia ñ ẽ illie libertas turpitudinis u¬
bipudor matͥmonii seruat᷑ et sobolis
tionẽ humanorũ corporũ dial¬
si dice ẽe figm̃tũ: & semina conceptu¬
nũ. oꝑe demonũ inmulierũ uteris fi¬
gurari. Fropterea resurrectionẽ carut

Expanded text:
conditor, nihil non bonum fecit. Unde et diabolus bonus esset, si in eo quod factus est permaneret. Sed quia naturali excellentia male usus est, et in veritate non stetit , non in contrariam transiit substantiam, sed a summo bono, cui debuit adhaerere, descivit; sicut ipsi qui talia asserunt a veris in falsa proruunt, et naturam in eo arguunt in quo sponte delinquunt, ac pro sua voluntaria perversitate damnantur. Quod utique in ipsis malum erit, et ipnuptias damnant, et procreationem nascentium perhorrescunt, in quo, sicut pene in omnibus, cum Manichaeorum profanitate concordant: ideo, sicut ipsorum mores probant, conjugalem copulam detestantur; quia non est illic libertas turpitudinis, ubi pudor et matrimonii servatur et sobolistionem humanorum corporum diaboli dicere esse figmentum, et semina conceptionum opere daemonum in mulieris uteris figurari. Propterea resurrectionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
matis. xp̃i in qͦ nulla ẽ discretio renato¬
baptirati estis xp̃m indiustis. Non
ẽ iudeus neq grecus: ñ ẽ seruus neq
liber. Non ẽ mascłs neq femtna: om̃s
enĩ unũ estis in xp̃o ihũ. Quid enĩ a¬
gunt cursus syderũ. qͥd figm̃ta fa¬
torũ. qͥd mundanarũ rerũ mobilis
status in quieta diuersitas. Ecce tot
impares gr̃a dĩ facit ȩquales qͥ int̃
qͦslibet uite huiꝰ labores si fideles
ꝑmanent. miseri ẽẽ ñ possunt: apłieũ
illud in omĩ tẽptatione dicentes. Qs
nos separabit a caritate xp̃i. Tri

Expanded text:
matis Christi, in quo nulla est discretio renatomatis Christi, in quo nulla est discretio renatobaptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus; nliber, non est masculus neque femina; omnes enim unum estis in Christo Jesu . » Quid enim agunt cursus siderum, quid figmenta fatorum, quid mundanarum rerum mobilis status, inquieta diversitas? Ecce tot impares gratia Dei facit aequales, qui inter quoslibet vitae hujus labores si fideles permanent, miseri esse non possunt, apostolicum illud in tentatione dicentes: « Quis nos separabit a charitate Christi
Abbreviated transcription (Latin):
asserere animas q̃ humanis cor¬
porib inserunt᷑. fuisse in corpore. & in
celesti habitatione peccasse: atq ã sub¬
limib ad inferiora dilapsas in diuer¬
sȩ qualitatis principes incidisse: & ꝑ
aerias ac sydereas potestates. alias du¬
riores alias mitiores. corporib ẽe in elu¬
sas a sorte diuersa & conditione dissi¬
mili: ut qͥcqͥd in hac uita uarie & ine¬
qualit̾ ꝓuenit. ex p̃cedentib causis ui¬
deat᷑ accidere. Qũa impietatis fabulã
ex multorũ sibi errorib texuert: secd
om̃s eos catholica fides a corpore suȩ
unitatis abscidit: constant̃ p̃dicans
atq ueracĩt. qđ anime hominũ pͥus¬
qͣm suis inspirarent᷑ corporib ñ fuert᷑
nec ab alio incorporant᷑. nisi ab opifice
d̾o qͥ & ipsarũ ẽ creator & corporũ: E
quia ꝑ primi hominis p̃uaricationẽ
tota humani generis ꝓpago uiciata
sit. neminẽ posse a conditione ueteris
hominis liberari. nͥ ꝑsacram̃tũ baptis¬

Expanded text:
asserere animas quae humanis corporibus inseruntur fuisse in corpore, et in coelesti habitatione peccasse, atque a sublimibus ad inferiora dilapsas in diversae qualitatis principes incidisse, et per aerias ac sidereas potestates, alias duriores, alias mitiores corporibus 222 esse inclusas a sorte diversa et conditione dissimili, ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit ex praecedentibus causis videatur accidere: quam impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt. Sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit, constanter praedicans atque veraciter quod animae hominum priusquam suis inspirarentur corporibus non fuerunt, nec ab alio incorporantur, nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum: et quia per primi hominis praevaricationem tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
dius sic̃ scriptũ ẽ. Quia ꝓpter de
morte afficim totadie: estimati sumꝰ
ut oues occisionis. S in his omĩb suꝑa.¬
mꝰ. in eo qͥ nos dilexit. Et id̾o eccłia q̃ cor¬
pꝰ est xp̃i: nich de mundi inequalitatib
metuit. quia nicħ de bonis corporali¬
b concupiscit. Hec tuet inam stre¬
pitu fatorũ grauari: quȩ patientia
tribulationum nouit augeri. .xi.
qua fatalib stellis & animas ho¬
minũ & corpora opinant᷑ astringi. ꝑ
quã amentiã necesse ẽ. ut omib pa¬
ganorũ errorib implicati & sauen¬
tia sibi ut putant sydera colere ⁊ &
auersantia studeant mitigare. Ue¬
rũ ista sectantib. nullus in excłia ca

Expanded text:
e morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Sed in his omnibus superamus in eo qui nos dilexit . » Et ideo Ecclesia, quae corpus est Christi, nihil de mundi inaequalitatibus metuit, quae nihil de bonis corporalibus concupiscit. Nec timetur inani strepitu fatorum gravari, quae patientia tribulationum novit augeri. XI. Cqua fatalibus stellis et animas hominum et corpora opinantur obstringi: per quam amentiam necesse est ut omnibus paganorum erroribus implicati et faventia sibi, ut putant, sidera colere, et adversantia studeant mitigare. Verum ista sectantibus nullus in Ecclesia ca
Abbreviated transcription (Latin):
sid telicctis qe n ixauditus inquirit: nͥ
ie ostendat ahũ illũ c̾e̾ affectũ quẽ ad hu¬
mant formdis ixeusationẽ recepit. aliũ
illti quẽ ex etirno placito plaeito patris.¬
ꝓ mundi reconciliatione p̾elegit: Inde
ipsanox ñ exauditi magni ẽ expositio sa¬
cram̃ti qł nichil humano generi confer.¬
ret redẽptoris potistas: si qd petebat. nr̃a
obtineret infirmitas. Hec hodie dilectissi¬
mine uos ꝓlixitate sermonis onerem᷑ di¬
cta sufficiant. Cetera in quart̃ã sabbati
differamꝰ. Aderit dñs orantib nobis. ut
quȩ siluenda ꝓmittinꝰ. ipso largiente red¬
damꝰ: qͥuiuit ⁊ regnat inscła scłorũ. am̃¬

Expanded text:
sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
discedimꝰ. cũ ipsũ crucifixũ & mortuũ
& die tercia credimꝰ suscitatũ. Omĩa enĩ
quȩ di st̃ & que hominis. simul & huma¬
nitas expleuit & ditas: ut dũ passibili
impassibilis in est. nec uirtus infirmita¬
te affici. nec infirmitas possit uirtute
superari. Merito beatus petrus apłs
in huiꝰ unitatis confessione laudatus
ẽ: qui cũ dñs quid de ipso intelligerent
discipuli scrutaret᷑. omĩum celerrime
filiꝰ di uius Qd utiq ñ reuelante iudit
farne uel sanguie. quorũ obiectu inte¬
Hors oci ꝑoterant impediri: sedipsospu
patris in corde oꝑante credentis: ut ad re¬
gimeñ totius eccłiş p̾paratus pͥmũ disce¬
ict qđ doctret & ꝓ soliditate fidi quã
etat p̾dicaturus audiret. tu es Petrus &
saꝑ hanł petrã edificabo eccłiam meã: & por

Expanded text:
ucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. Omnia enim quae Dei sunt, et quae hominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus Petrus apostolus in hujus unitatis confessione laudatus est: qui, cum Dominus quid de ipso intelligerent discipuli, scrutaretur, omnium celerrime Filius Dei vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu Patris in corde operante credentis, ut ad regimen totius Ecclesiae praeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et por
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. ide hostes eadẽ fortitudine con¬
terunt᷑. Et nc̃ enĩ a xp̃o iuncit᷑ mundꝰ.
& cũ aserus suis quorũcũq uiciorũ in¬
centiua suꝑantur. ipsius uirtus ẽ. ipsiꝰq
uictoria. Hȩc dilectissimi quȩ ad partici¬
pationẽ crucis ꝑtinent. sufficient̃ ut ar¬
bitror ur̃is st̃ hodie aurib uitiata ut
paschale sacram̃tũ etiã in m̃bris corporis
xp̃i legitime cȩlebret᷑. Suꝑest ut de obti¬
nendo resurrectionis consortio disseramꝰ.
Qđ ne continuato sermone & michi &
uobis fiat onerosum: in diẽ sabbati pro¬
missa differemꝰ. aderit ut credimꝰ gr̃a dĩ.
ut debitũ nr̃m ipsius auxilio cõpleatur.
qui uiuit & regnat cũ patre & cum scõ

Expanded text:
ciunt , iidem hostes eadem fortitudine conciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorua superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre et S
Abbreviated transcription (Latin):
timeant pati infensos. & uelint habere
placatos cũ beneficia demonũ omĩbus
sint nocentiora uulnerib quia tutius
ẽ homini inmiticiã diaboli meruisse. qͣm
cert̃: mortificatis cupiditatib & cruci¬
fixis corporis sensib ad nullũ hostiũ me¬
tum. adnullũ inclinant᷑ obsequiũ. Uo¬
luntatẽ enĩ dĩ etiã sibi p̾fert̃: & tanto
amplius se amant quanto amplius ꝓ¬
dĩ se amore ñ amant. Cũq audiunt᷑
sibi diuinitus dici post concupiscenti¬
as tuas ñ eas. & a uoluntate tua uetare:
diuidunt affectus suos & legẽ m̃tis a
corporis lege discindunt.: ut ex quadã
se parte sibi denegent. ꝑdentes se in his
quȩ carnalit cupiunt. & inuenientes se
pascha dilectissimi in talib m̃bris corpo¬
ris xp̃i legitime celebrat᷑. & nichil illis de¬
est truim̃phis. quos passio saluatoris ob¬
tinuit: qm̃ in his qui apłico exemplo
castigant corpus suũ. & seruituti subi¬

Expanded text:
timeant pati infensos, et velint habere timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam cerunt, mortificatis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi praeferunt, et tanto amplius se amant quanto amplius pro Dei amore se non amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenientes se VI. Sanctum igitur Pascha, dilectissimi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subji
Abbreviated transcription (Latin):
puliatur. ł acẽ enĩ cũ hoc mundo nama¬
tores mundi habere ñ possunt: & nul¬
la ĩ quã iniquitati cñ equitate cõmu¬
mo: nulla mendatio cũ ueritate concor¬
dła nulius ẽ tenebris cũ luce consensus
Quia etiã si pietas bonorũ cupiat ma¬
los corrigi conuersationẽq multorũ ꝑ
gr̾am dĩ miserantis obtineat maligno¬
rũ: tam̃ sp̃uũ aduersus scos insidiȩ ñ
quiescunt. & siue occulto dolo. siue aꝑto
plio. in om̃ib fidelib ꝓpositũ bonȩ uo¬
luntatis infestant. Inimicũ nãq illis ẽ¬
om̃e qđ rectũ. om̃e qđ eastũ ẽ. Et cũ eis
nichii inquẽqua ampliꝰ liceat quã iusti¬
tia diuina ꝑmiserit. quȩ dignatur suos
aut corriꝑe disciplina aut exercere pa¬
tientia: agunt tam̃ uersutissima arte
fallatiȩ. ut ex arbitrio propriȩ potesta¬
tis aut ledere uideant᷑ aut parcere . &
multis qđ dolendũ ẽ. ita ꝑ nequitiã si¬
mulationis illudunt. ut quida illos &

Expanded text:
pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amapulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ꝑ qũe mh iindus crucifixus ẽ.
ił igomundo. Ibi g se consticuat xp̃ia¬
nũs qͦ eũ sccũ sustulit xp̃e: & ad id diri¬
gat omnẽ uiã suã. ubi seit humanã salua¬
tã e̾e̾ naturã. Passio enĩ dñi usq ad finẽ
ꝓducit᷑ mundi: & sicut insc̾is suis ipse ho
norat᷑ ipsediligit᷑. & in pauꝑib ipse pascit᷑
ipse uestit᷑ ita in om̃ib qͥ pro iustitia
aduersa tolerant ipse cõpatit᷑: nisi for¬
te estimandũ ẽ. multeplicata ꝑ orbẽ fide
& rarescente impidrũ numero. om̃s ꝑ secu¬
tiones. & omĩa que aduerstis beatos
martyres seuiert̃ finita ẽe certamina:
tanquã suscipiendȩ crucis illis tantũ
necessitas incubuerit: quib ad expug¬
nandã xp̃i dilectionẽ atrocissima st̃
illata supplicia. Sed aliud sermientiũ
dõ pietas exꝑitur: aliud etiã apłi p̃di¬
ratio ꝓtestatur qui dicit. Om̃s qui uo
patiuntur. Qua sententia nimis tepio
& segnis ostendit᷑. qui nulla ꝑsecutione

Expanded text:
er quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ibi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundinoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedicatio protestatur, qui dicit: Omnes qui pie patiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
ecernitatẽ tedire morta
mi ut inseparabilit̃ congruamꝰ magna
nobis & animi & corporis intentione
nitendũ ẽ.: ut cũ grauissimi sit piaculi.
festũ paschale negligere. ꝑiculosus sit
eccłiasticis qui dẽm conuentib uingu
sed in dñice passionis consortio ñ habe¬
ri. Nã dicente dño qui ñ accipit crucẽ
suã & sequit᷑ me ñ ẽ me dignus & di
cente apło si cõpatimͣ & conregnabiinꝰ¬

Expanded text:
eternitatem redire mortalmi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
rat iii ferreum dediticii seminis capti¬
ua progenies. Unde cũ tot generationib
mortali sibi lege subiectis. unũ uideret
int̃ hominũ filios cuuꝰ uirtutẽ supra om̃s
totius tẽporis sc̃oᷤᷤ miraret᷑ excellere: secu¬
rũ se fore credidit de ꝑpetuitate sui uiris.
si nulla iustitiȩ merita potuissent supe¬
rare uim mortis. famulis itaq suis & sti¬
pendi ariis uehem̃tius incitatis inp̾ͥuiditiũ
suũ seuit. & dũ putat sibi aliquid debere
quẽ potuisset occidere. ñ uidit libertatẽ
singularis innocentie. similitudiñe ꝑse¬
quendo nature. Non autẽ errabat inge¬
nere. sed fallebat᷑ in crimine. adã enim
oꝑe. Et in illo om̃s moriunt᷑: in isto om̃s ui¬
uificabuntur.Ille ꝑ suꝑbiȩ eupiditatẽ
iter fecit ad miseriã: hic ꝑ humilitatis
fortitudinẽ. uiã parauit ad głam. Un¬
de ipse dicit. Ego sũ uia. ueritas & uita.
Uia scilicet informa conuersationis ui¬

Expanded text:
t declinare jus ferreum dedititii seminis captit declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore credidit de perpetuitate sui juris, si nulla justitiae merita mortis jura superare potuissent. Famulis itaque suis et stipendiariis vehementius incitatis, in praejudicium suum saevit, et dum putat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo naturae. Non autem errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam enim opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fecit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde ipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via scilicet, in forma conversationis ju
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sine nubilo hesitationis accipite:
& rerũ gestarũ ordinẽ tã habetote ma¬
nifestum. qũa si omĩa corporeo & iusu
atrigeritis & tactu. Uera in xp̃o d̃itas:
& uera credat᷑ humanitas. Ipse ẽ caro.
qui uerbũ. Et sic̃ uniꝰ cũ patre substan¬
tie. ita uniꝰ cũ matre nature. ñ gemina¬
tus ꝑsona. ñ confusus essentia potestate
impassibilis. humilitate mortalis. Sed
utraq sic utens. ut & uirtus głificare
possit infirmitatẽ. & infirmitas ñ uale.¬
ret obscurare uircutẽ. Cõprehendi se aꝑse¬
cutorib patit᷑. qui continet mundũ. & eo¬
tũ manib nectitur quorũ corde ñ capitur.
lustitia ñ resistit imustis. & cedit ueritas
testimoniis falsitatis: ut manens informa
poreȩ passionis. Sed hanc unigenito dĩ su¬
bire & ꝑpeti. ñ conditio necessitatis. sed
aboli solueret᷑. Inimicus & enĩ humani
generis mortificate in ipsa origine unu̾i¬
sitati letale uulnus intulerat.: nec pote

Expanded text:
tur, sine nubilo haesitationis accipite; tur, sine nubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo Deitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: ut manens in formaorporeae passionis. Sed hanc Unigenito Dei subire et perpeti, non conditio necessitatis, sed aboli solveretur. Inimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec potera
Abbreviated transcription (Latin):
& quieqͥa sub propħicis testificationib
umbra ueteris testam̃ti uelabat. in sacra¬
into passionis dñi manifestũ ẽẽ gaudete.
lao em̃ sacrificiorũ uarietates. purifi¬
cationũ differentie destiter̃t. ideo man¬
datũ circũcisionis. ciborũ discretio. otiũ
sabbati. & paschalis agni cessauit occisio:
orũ sic reconciliatione humani generis
tẽperata. ut salus que in xp̃o ẽ. nullis
scłis sub eãdẽ iustificatione defuerit: &¬
ad hoc dilationũ ꝓfecerit ratio. ut quȩ
diu credita st̃ anteqũa fierent. incunetan¬
t̾ honorentur. Hã cũ uirtus fidei in his
quȩ uisuñ subiacent constituta sit. in¬
dulgentius nobiscũ egit doctrina cȩle¬
stis. quos in hȩc mundi tẽpora distulit ad
intelligentiȩ facultatẽ: ut multo plurib
qũa priores & uatib uteremͣ & testibus.¬
Quod gͦ nobis de passione dñi ihu xp̃i
sacra &̃ digito di scripta eugłia protestan-¬

Expanded text:
et quidquid sub propheticis testificationibus et quidquid sub propheticis testificationibus umbra veteris Testamenti velabat, in sacramento passionis Dominicae manifestum esse gaudete. Ideo enim sacrificiorum varietates et purificationum differentiae destiterunt, ideo mandatum circumcisionis, ciborum discretio, otium sabbati, et paschalis agni cessavit occisio, orum, sic reconciliatione humani generis temperata, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi tempora distulit, ut 269 ad intelligentiae facilitatem, multo pluribus quam priores et vatibQuod ergo nobis de passione Domini Jesu Christi sacra et digito Dei scripta Evangelia protestan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dica dereb dunis loquenti carna¬
liũ autiũ e tim̃da fastidia Anquã des¬
pectui snt futura. quia crebio gnoscunt᷑
iterata: cũ hoc maxime ad xp̃iant fidi ꝑti¬
neat soliditatẽ. ut scdm apłicã doctrinã id¬
ipsũ dicamꝰ om̃s. & simꝰ ꝑfecti in eodẽ sensu
& in eadẽ scientia. Infidelitas qͥppe quȩ om̃i¬
ũ ẽ mat̾ eriorũ inmultas opiniones quas
arte dicendi necesse habeat colorare distra¬
hitur. ueritatis autẽ testificatio. nũqũã
a sua luce discedit. Et qđ aliis minus aliis
am pliꝰ micat: ñ uarictas facit lumins.
sed infirmitas contẽplationis Cui scđm
suꝑne illuminationis auxiliũ. etiã mes
sermone famulandũ ẽ ut qm̃ łi agti¬
cultura. di edificatio estisipse &e dispen¬
santi & accipienti tribuat sufficientiã. qͥ
largitionũ suarũ iustam exigere nouit usu
leccionis qua de gsa erucis xp̃i intento
accepistis auditũ. omĩa uobis diuino¬
rũ eloquiorũ mysteria patefacta sentite.

Expanded text:
c de rebus divinis loquenti carnalium aurium sunt timenda fastidia, tamquam despectui sint futura, quia crebro cognoscuntur iterata: cum hoc maxime ad Christianae fidei pertineat soliditatem, ut secundum apostolicam doctrinam, idipsum dicamus omnes, et simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe, quae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo sermone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, Dei aedificatio estis , ipse et dispensanti et accipienti tribuat sufficientiam, qui largitionum suarum justam exigere novit usurlectionis, quam de gloria crucis Christi intento accepistis auditu, omnia vobis divinorum eloquiorum mysteria patefacta sentite;
Abbreviated transcription (Latin):
sereat᷑. Quid autẽ illud fuit qđ & iudis
intellectũ abstulit. & sapientiũ mun¬
di corda turbauit. hisi crux filii di quȩ
& philosophiã euanescere prudentiũ.
& isrłiticã fecit caligare doctrinã: Om¬
nẽ nãq sensũ humanȩ m̃tis excessit di¬
uini altitudo consilii. cũ placuit dõ ꝑ
stultitiã p̃dicationis saluos facere ere¬
dentes: ut mirabilior fieret constantia
fidei. ex difficultate credendi Inconse.¬
quens enĩ & irrationabile uidebat᷑. re-¬
ciꝑe animo qđ creatorẽ omĩum natura¬
rum in substantia ueri hominis uirgo
intemerata peperisset: qđ equalis patri
filius di. qui impleret omĩa & contine¬
ret uniuersa. furentiũ manib cõp̾hendi
iniquorũ iudicio condẽpnari & post
dedecora illusionũ. cruci se ꝑmisisset
affigi. Sed in his om̃ib simui st̃ & hu¬
militas hominis & celsitudo deitatis ñec
miscđie ratio maiestatẽ miserentis ob¬
scurat. quia de ineffabili pocentia fa¬

Expanded text:
II. Quid autem illud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia fa