comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas gr̃ȩ. Sed habeo & alia nomina:
puto euidentiorem sui gerentia
rationem. Et ut suo ordine no.¬
minentur. pͥmam nuncupaue¬
rim disciplinȩ. scdam naturȩ. po¬
stremam gͣrȩ. In priori discis uix.¬
ta ęthicȩ partis rationẽ inferior
esse. in sequenti par: in posteri.¬
ore superior. Hoc est sub alio. cũ
alio. suꝑ alium. Uel sic. Subesse. co¬
esse. prx̧esse. Erimo gͥ discis esse di¬
scipulus. scdo socius. tercio & ma.¬
gister. Equide om̃s homines na¬
tura ęquales genuit. At qͣm bo¬
no naturȩ in morib suꝑbia de.¬
prauato. facti sunt homines ȩqua¬
litatis impatientes. contendentes
inincem superiores constitur atq
alterutrũ suꝑgredi cupientes. &
inanis głȩ cupidi. inincem inui¬
dentes. inuicem prouocantes. prr¬
mo omĩum in cella priori iugo
discipline insolentia moꝵ doman.¬
da est. quousq duris ac diutinis
semoꝵ attrita legib humilietur
& sanetur ceruicosa uoluntas .bo.¬

Expanded text:
tas gratiae. 6. Sed habeo et alia nomina tas gratiae. 6. Sed habeo et alia nomina puto et evidentiorem sui gerentia rationem. Et ut suo ordine nominentur, primam nuncupaverim disciplinae; secundam, naturae; postremam, gratiae. In priori discis juxta ethicae partis rationem inferior esse, in sequenti par, in posteriore superior: hoc est, sub alio, cum alio, super alium; vel sic, subesse, coesse, praeesse. Primo ergo discis esse discipulus, secundo socius, tertio et magister. Et quidem omnes homines natura aequales genuit. At quoniam bono naturae in moribus superbia depravato, facti sunt homines aequalitatis impatientes, contendentes invicem superiores 1341 constitui, atque alterutrum supergredi cupientes, et inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, invicem provocantes: primo omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bo
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. In morali quoq disciplina
tria eque aduertere est. cellas qua¬
si tres in cellario uno. Et iccirco
forsan pluralit᷑ cellaria dixit. &¬
non cellarium. cellarum uidelicet
hunc numeruꝰ cogitans. Infra
demiq introductam se głatur in
cellam umariam. Nos gͦ quia le¬
gimꝰ da occassionem sapienti & sa¬
pientior erit. habentes occassionẽ
censuit imponendũ. reliquis qͦq
duab nomina imponamꝰ. Arorna¬
ticam uni & unguentariam alteri.
Causas hoꝵ uocabuloꝵ: uidebimus
postea. Nunc autem aduerte cum¬
cta apud sponsum salubria. cim.¬
cta suauia. reperiri. uinũ. unguen¬
ta: aromata. U inũ scriptura teste
lȩtificat cor hominis. Exhilarari
nichilominꝰ faciem inoleo legis. qͦ
utiq puluis pigmientoꝵ. infundi¬
tur. ut unguenta fiant. Aroma¬
ta non modo grata suauitate odo¬
ris. s ui quoq medendi utilia sun.
Merito se introductam illuc exultat
sponsa. ubi tanta redundat uber.¬

Expanded text:
sensus. 5. In Morali quoque disciplina sensus. 5. In Morali quoque disciplina tria aeque advertere est, cellas quasi tres in cellario uno. Et idcirce forsitan pluraliter cellaria dixit, et non cellarium, cellarum videlicet hunc numerum cogitans. Infra denique introductam se gloriatur in cellam vinariam . Nos ergo, quia legimus: Da occasionem sapienti, et sapientior erit : habentes occasionem ecensuit imponendum reliquis quoque duabus nomina imponamus, aromaticam uni, et unguentariam alteri. Causas horum vocabulorum videbimus postea. Nunc autem adverte cuncta apud sponsum salubria, cuncta suavia reperiri; vinum, unguenta, aromata. Vinum, Scriptura teste, laetificat cor hominis . Exhilarari nihilominus faciem in oleo legis , quo utique pulvis pigmentorum infunditur, ut unguenta fiant. Aromata non modo grata suavitate odoris, sed vi quoque medendi utilia sunt. Merito se introductam illuc exsultat sponsa, ubi tanta redundat aber
Abbreviated transcription (Latin):
ni multiplicabitur. Et de seipso.
Ego antẽ sicut oliua fructifera in
domo der. Est gͦ historia hortus:
& ipsa triꝑtita. Continetur naniq
in ea cęli & terrȩ creatio. reconcili
atio. reparatio. Treatio qͥdem tanquã
horti satio siue plantatio. Neconer¬
liatio autẽ: quasi germinatio satoꝵ
uel plantatoꝵ. Tempore nempe suo
rorantib cȩlis desuꝑ. & mibib plu.¬
entib iustum. aꝑta est terra & ger¬
minauit saluatorem. ꝑ quẽ facta
ẽ cȩli terrȩq reconciliatio. Ipse est
enĩ pax nr̃a qui fecit utraq unñ:
pacificans in sanguine suo quȩ in
terris sunt & quȩ in cęlo. Porro re¬
paratio futura est in fine seculi.
Erit enim cęlũ nouu & terra no¬
ua. & colligentur boni de medio
maloꝵ. tanquã fructus de horto.
in dei ꝓmptuaria reponendi.
In die illa erit ut scriptum ẽ ger-
men dñi in magnificentia & gła:
& fructus terrȩ sublimis. Habes
gͥ tria tempora: in horto historici

Expanded text:
ni multiplicabitur . Et de se ipso: ni multiplicabitur . Et de se ipso: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Est ergo historia hortus, et ipsa tripartita. Continetur namque in ea coeli et terrae catio, reparatio. Creatio est tanquam hortisatio vel plantatio; reconliatio autem, quasi germinatio satorum vel plantatorum. Tempore nempe suo rorantibus coelis desuper, et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salvatorem , per quem facta est coeli terraeque reconciliatio. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum , pacificans in sanguine suo quae in terris sunt, et quae in coelis . Porro reparatio futura est in fine saeculi. Erit enim coelum novum, et terra nova: et colligentur boni de medio malorum, tanquam fructus de horto, in Dei promptuaria reponendi. In die illa, ut scriptum est, erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Habes igitur tria tempora in horto historici
Abbreviated transcription (Latin):
absq dubio inuenturã quẽ sitit.
Sit itaq hortus plana ac simplex
historia. sit cellarium moralis sen¬
sus. sit cubiculũ. archanũ theori.¬
cȩ comtemplationis. Et primum
qͥdem historiam ad hortum puto
non immerito deputaui. qͦd in ea
inueniantur uiri uirtutũ. tanquã
ligna fructifera in horto sponsi.
& in paradiso dei. de quoꝵ bonis
actibus ac morib quot sumis ex¬
empla. tot carpis poma. An forte
quis ambigat dĩ esse plantationem
bonũ hominem: Qudi scm̃ dauid:
de uiro bono qͥd canat. Exit ait tan¬
quam lignũ quod plantatũ est se¬
cus decursus aquarũ. quod fructũ
suũ dabit in tempore suo: & foliũ
eiꝰ non defluet. Audi ieremiam eo¬
dem sp̃u concinentem. & hisdem
pene uerbis. Erit tanquã lignũ
inquit qͦd plantatũ ẽ secus decur¬
sus aquarũ. qͦd ad humorem mit¬
tit radices suas. & non timebit cũ
uenerit estus. Item ꝓpħa. Iustus ut
palma florebit. & sicut cedrus liba¬

Expanded text:
absque dubio inventuram quem sitit. absque dubio inventuram quem sitit. Sit itaque hortus simplex ac plana historia; sit cellarium moralis sensus; sit cubiculum arcanum theoricae contemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non immerito deputari, quod in ea inveniantur viri virtutum, tanquam ligna fructifera in horto sponsi et in paradiso Dei, de quorum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis poma. An forte quis ambigat Dei esse plantationem bonum hominem? Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defluet Audi Jeremiam eodem spiritu concinentem, et eisdem pene verbis. Erit tanquam lignum, inquit, quod plantatum est secus decursus aquarum, quod ad humorem mittit radices suas, venerit aestus . Item Propheta: Justus ut palma florebit, sicut cedrus Liba
Abbreviated transcription (Latin):
geant. Quid igum ur̃m suꝑ
eos aggranatis. quoꝵ. potius onera
portare debetis. Car morsus a
serpente paruulus. fugit consei.¬
entiam sacerdotis. ad quem eum
magis oportuerat tanquã ad sinũ
recurrere matris.Si spirituales
estis. instruite huiꝰmodi in sp̃u le¬
nitatis: considerans quisq seipsum.
ne & ipse temptetur. Alioqͥn ille
in peccato suo morietur. sangui¬
nem autem eiꝰ ait de manu tua
requiram. Sed hec alias. Nunc
qm litterȩ consequentia ex his
quȩ pretaxauimꝰ manifesta est:
uideamꝰ iam de cellariis quid spi¬
ritaliter sentire debeamꝰ. In con-¬
sequentib mentio fit etiam de
horto & de cubiculo. quȩ ambo nẽ
adiungo istis cellariis. & in presen.¬
tem disputationẽ assumo. nam si¬
mul tractata melius ex inuicem
in notescent. Et queramus si plac&
tria ista in scripturis sanctis: hor¬
tum. cellarium. cubiculũ. In ipsis
nempe libenter dm̃ sitiens anima
uersatur . & moratur. sciens se ibi

Expanded text:
geant. Quid jugum vestrum super geant. Quid jugum vestrum super eos aggravatis, quorum potius onera portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis; considerans unusquisque se ipsum, ne et ipse tentetur . Alioquin ille in peccato suo morietur: sanguinem autem ejus, ait, de manu tua requiram . Sed haec alias. 3. Nunc quoniam litterae consequentia ex his quae praetaxavimus manifesta est, videamus jam de cellariis 1340 quid spiritualiter sentire debeamus. In consequentibus mentio fit etiam de horto et de cubiculo, quae ambo nunc adjungo istis cellariis, et in praesentem disputationem assumo: nam simul tractata melius ex invicem innotescent. Et quaeramus, si placet, tria ista in Scripturis sanctis, hortum, cellarium, cubiculum. In ipsis nempe libenter Deum sitiens anima versatur et moratur, sciens se ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sui imꝑfectione carnalium de.¬
siderioꝵ quȩ uino designantur
recordatione pulsari. uinci tam᷑
eadem desideria memoria habun-¬
dantiȩ suauitatis. quã iam ex ube-¬
rib fluentem exꝑtȩ sunt. Dicerẽ
de uberib. si non me satis dixisse
superius meminissem. Nunc uͦ
udes quomͦ de matre presimun.
quomͦ eiꝰ lucra & gaudia sua re-¬
putant. ꝓpriȩ repulsȩ iniuriam.
illius introductione consolantes.
Ninime ita confiderent. nͥ matrẽ
agnoscerent. Audiant hoc prela-¬
ti qui sibi cõmissis uolunt semꝑ
esse formidini. utilitati raro. Fau¬
dimini qui iudicatis terram. Di¬
scite subditoꝵ. matres uos esse de.¬
bere: ñ dños. Studete magis amari¬
quam metui. Et si interdũ se¬
ueritate opiis est. paterna sit: ñ
tyrannica. Matres fouendo. patreᷤᷤ
uos corripiendo exhibeatis. Gan¬
suescite. ponite feritatẽ. Suspendi.¬
te uerbera. ꝓducite ubera. pectora
lacte pinguescant: non typo tur.¬

Expanded text:
pro sui imperfectione carnalium depro sui imperfectione carnalium desideriorum, quae vino designantur, recordatione pulsari; vinci tamen eadem desideria memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae sunt. Dicerem de uberibus, si non me satis dixisse superius meminissem . Nunc vero vides quomodo de matre praesumunt, quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae injuriam illius introductione consolantes. Minime ita confiderent, nisi matrem agnoscerent. Audiant hoc praelati, qui sibi commissis semper volunt esse formidini, utilitati raro. Erudimini, qui judicatis terram. Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amariquam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; suspendite verbera, producite ubera; pectora lacte pinguescant, non typho tur
Abbreviated transcription (Latin):
mationem scłi pollicentem. Sic
& ista quantum uis ꝓficiat. quãli¬
bet ꝓmoueatur. cura. ꝓuidentia
atq affectu. ab his quas in euangłio
genuit nunquã amorietur. num¬
quã sua uiscera obliuiscitur. Dicat
itaq eis. gaudete. confidite.
ntroduxit me rex in cellaria
sua: putate & uos pariter introdii.¬
Yctas
Sola introducta uideor. s soli nͨ
ꝓderit. Uester omi̾um est meus
omĩs ꝓuectus. uobis ꝓficio. uobis.¬
cum partibor. quicqͥd plus forte
nobis meruero. Uis idubitant᷑
scire quia in hoc sensu & affectu
locuta sit. Audi quid illȩ respon-¬
deant Exultabimus & lȩtabim᷑
in te. In te inquiunt exultabimꝰ
& lȩtabimur. nam in nobis nec.¬
dum meremur. Et addunt.
Nemores uberum tuoꝵ. Noc est.
ꝑquanmiter sustinemꝰ dũ uenias.
scientes te plenis ad nos reuersurã
uberib. Tunc nos confidimꝰ exulta.¬
re & lȩtari. memores intermm ube¬
rũ tuoꝵ. Quod adiunguił super
uinuͦ. significant se adhuc qͥdem

Expanded text:
mationem saeculi pollicentem. Sic mationem saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet promoveatur; cura, providentia atque affectu ab his, quas in Evangelio genuit, nunquam amovetur, nunquam sua viscera obliviscitur. 2. Dicat itaque eis: Gaudete, confidite. Introduxit me rex in cellaria : putate et vos pariter introductas. Sola introducta videor; sed soli non proderit. Vestrum omnium est meus omnis profectus: vobis proficio, vobiscum partibor quidquid plus forte vobis meruero. Vis indubitanter scire quia in hoc sensu et affectu locuta sit? Audi quid illae respondeant. Exsultabimus et laetabimur in te. In te, inquiunt, exsultabimus et laetabimur: nam in nobis necdum meremur. Et addunt, Memores uberum tuorum, hoc est, aequanimiter sustinemus dum venias, scientes te plenis ad nos reversuram uberibus. Tunc nos confidimus exsultare et laetari, memores interim uberum tuorum. Quod adjungunt, super vinum , significant se adhuc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nim cum adhuc infirmȩ sint pa¬
ri possunt deuotione cum sponsa
currere. nec ipsius omĩno imitari
desiderium & feruorem. ideoq tar.¬
dius ꝑuenientes. foris remanent.
At caritas sponsȩ non quiescit. neq
insoleseit ut assolet fuccessib suis ut
eas obliuiscatur. consolans magis &
hortans ad patientiam. quatinꝰ ȩqua¬
nimiter & sui ferant repulsam. &
illius absentiam. Demq & nuntiat
eis gaudium quod ꝑcepit. non ob
aliud sane nisi ut sibi congaude¬
ant. dũ confidant minime alienu
fore a se quicqͥd gr̃ȩ matri accesse¬
rit. Nam nec illa ita ꝓficere curat.
quo ipsarum negligat curam. nec
uiuandos suos ꝓfectus putat illa¬
rum damno. Quocumq ꝓinde
meritoꝵ prerogatiua tollatur ab
illis. caritate absq dubio & pia sol¬
licitudine necesse est eam semꝑ esse
cũ illis. O portet deniq eam spon¬
sum suum imitari. & petentem ni¬
mirum cȩlos: & nichilomiꝰ in ter¬
ris cum suis se fore usq ad consũ.¬

Expanded text:
nim, cum adhuc infirmae sint, panim, cum adhuc infirmae sint, pari possunt devotione cum sponsa currere, nec ipsius omnino imitari desiderium et fervorem; ideoque tardius pervenientes, foris remanent. At charitas sponsae non quiescit, neque insolescit, ut assolet, successibus suis, ut eas obliviscatur, consolans magis et hortans ad patientiam, quatenus aequanimiter et sui ferant repulsam, et illius absentiam. Denique et nuntiat eis gaudium quod percepit, non ob aliud sane, nisi ut sibi congaudeant, dum confidant minime alienum fore a se, quidquid gratiae matri accesserit. Nam nec illa ita proficere curat, quo ipsarum negligat curam; nec juvandos suos profectus putat illarum damno. Quocunque proinde meritorum praerogativa tollatur ab illis, charitate absque dubio et pia sollicitudine necesse est eam semper esse cum illis. Oportet denique eam sponsum suum imitari, et petentem nimirum coelos, et nihilominus in terris cum suis se fore usque ad consum
Abbreviated transcription (Latin):
me rex in cellaria sua. E cce unde
odor. ecce quo curritur. Dixerat
quia currendũ. & in quo curren¬
dum. s quo currendũ esset non
dixerat. Ergo ad cellaria currit᷑.¬
& curritur in odore qui ex ipsis
ꝓcedit. sponsa illũ solita sua saga¬
citate presentiente. & cupiente in
ipsius plenitudinẽ introduci.
Uerũ de cellariis his quid sentiendũ
putamus : Cogitemus ea interiꝰ.
loca quedam redolentia penesspon¬
sum. plena odoramentis. referta
deliciis. In istuismodi nempe
officina. potiora queq ex horto si
ue agro seruanda reponuntur.
Illuc gͦ pariter currunt. Quiͦ Spu
feruentes animȩ. Currit sponsa.
currunt adolescentulȩ. s quȩ amat
ardentins currit uelocius. & citiuᷤ
ꝑuenit. Peruemens. non dico re-¬
pulsionem: s nec cunctationem pa-¬
titur. Sine mora aperitir ei. tan¬
quã domesticȩ. tanquã carissimȩ.
tanquã specialiter dilectȩ: & singu¬
lariter gratȩ. Adolescentulȩ autẽ
quid: Sequuntur alonge. neq e.¬

Expanded text:
me rex in cellaria sua. Ecce unde odor, ecce quo curritur. Dixerat quia currendum, et in quo currendum; sed quo currendum esset, non dixerat. Ergo ad cellaria curritur, et curritur in odore qui ex ipsis procedit, sponsa illum solita sua sagacitate praesentiente, et cupiente in ipsius plenitudinem introduci. Verum de cellariis his quid sentiendum putamus? Cogitemus ea interim loca quaedam redolentia penes sponsum, plena odoramentis, referta deliciis. In istiusmodi nempe officina 1339 potiora quaeque ex horto, sive ex agro servanda reponuntur. Illuc ergo pariter currunt. Qui? Spiritu ferventes animae. Currit sponsa, currunt adolescentulae; sed quae amat ardentius, currit velocius, et citius pervenit. Perveniens, non dico repulsionem, sed nec cunctationem patitur. Sine mora aperitur ei, tanquam domesticae, tanquam charissimae, tanquam specialiter dilectae, et singulariter gratae. Adolescentulae autem quid? Sequuntur a longe; neque e
Abbreviated transcription (Latin):
na testificatum uoce. Habes
in iorclane similiter & colum¬
bam designantem. & uocem
testificantem. Ita hȩc duo ubi¬
q pariter uox & signum ad
introducendam fidem ex di¬
uma largitate concurrunt.
ut latus ad animam ꝑ utrasq
fenestras ingressus pateat ue¬
ritati. Sequitur. Nicus ꝓtulit
grossos suos. Non comecdamꝰ
ex eis. nec enim esui habiles
sunt ob immaturitatẽ sui.
Bonarum ficuum habent
forte hẏpochritas designantes.
Non abiciamus tamen. alias forsi¬
tan his opus habebimus. Alioqumn.
satis per seipsos leuiter & ante
tempus cadent. sicut fęnum te¬
ctorum quod priusquam euellat᷑
exaruit. quod ego de hẏpochritis
dictum reor. Non sine rausa tamen.
in carmine nuptiali eoru̾ mentio
facta est. Erunt sine dubio & si nͣ
esui. usui qualicunq. Iulta in
nuptiis preter dapes necessarie pro¬
curantur. Ego uero istud adeo mi¬
nime pretereundum existimo.
extremitatum sermonis huius
fero in diem alterum. & horam

Expanded text:
erna testificatum voce . Habes erna testificatum voce . Habes in Jordane similiter et columbam designantem, et vocem testificantem . Ita haec duo ubique pariter, vox et signum, ad introducendam fidem ex divina largitate concurrunt: ut latus ad animam per utrasque fenestras ingressus pateat veritati. 10. Sequitur: Ficus protulit grossos suos. Non comedamus ex eis: nec enim esui habiles sunt ob immaturitatem sui. Bonarum ficuum habent forte hypocritas designantes. Non abjiciamus tamen, alias forsitan his opus habebimus. Alioquin satis per se ipsos leviter, et ante tempus cadent, sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur exaruit ; quod ego de hypocritis dictum reor. Non sine causa tamen in carmine nuptiali eorum mentio facta est. Erunt sine dubio, etsi non esui, usui qualicunque. Multa in nuptiis praeter dapes necessarie procurantur. Ego vero istud adeo minime praetereundum existimo, tias extremitatum sermonis hujus fero in diem alterum, et horam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidelium confessionem. uer¬
bo signoq pariter concurren¬
tib in testimonium fidei. Te¬
stimonia ista credibilia facta
sunt nimis. dum flos uoci.
auri oculus attestatur. Audi¬
ta uisa confirmant. ut duoꝵ
testimonium auris loquor &
oculi ratum sit. Propterea dñs
aiebat. Ite renunciate iohan
ni. eius nempe discipulis loque
intimari fidei ualuit certitudo.
Nadem sane in breui etiã uni¬
uersȩ terrȩ persuasio facta est.¬
& eodem argumenti compen¬
dio. Quȩ audistis inquiit & ui¬
distis. O uerbum adbreuiatũ.
attamen uiuum & efficax.
Haut dubius profecto assero.
quod atribus oculisq percepi.
Intonat tuba salutaris. choru¬
scant miracula. & mundus
credit. Cito ꝑsuadetur quod
dicitur. dum quod stupeatur
ostenditur. Habes autem. quia
profecti apostoli predicauert̃
ubiq dño cooperante & ser-¬
monem confirmante. sequen¬
tibus signis. Nabes in monte
stupenda claritate transfigu¬
ratum. & nichilominus suꝑ¬

Expanded text:
per fidelium confessionem, verper fidelium confessionem, verbo signoque pariter concurrentibus in testimonium fidei. Testimonia ista credibilia facta sunt nimis, dum flos voci, auri oculus attestatur. Audita visa confirmant, ut duorum testimonium auris loquor et oculi ratum sit. Propterea Dominus aiebat: Ite, renuntiate Joanni 1471 ejus nempe discipulis loquebintimari fidei valuit certitudo. Eadem sane in brevi etiam universae terrae persuasio facta est, et eodem argumenti compendio. Quae audistis, inquit, et vidistis. O verbum abbreviatum, attamen vivum et efficax! Haud dubius profecto assero, quod auribus oculisque percepi. Intonat tuba salutaris, coruscant miracula, et mundus credit. Cito persuadetur quod dicitur, dum quod stupetur, ostenditur. Habes autem quia profecti apostoli praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis . Habes in monte stupenda claritate transfiguratum, et nihilominus sup
Abbreviated transcription (Latin):
neq nubent neq nubentur.
sed sunt sicut angeli in cȩlis.
Tu ne uoci illi tempus fuisse
tunc dicis. cum maledicto om¬
nis subiacebat sterilis in isrł.
cum patriarchȩ ipsi plures
simul habebant uxores. cum
frater fratris absq liberis defun¬
cti semen suscitare ex lege com¬
pellebatur: At tibi insonuit
ex ore cȩlestis turturis comin̾¬
datio illa spadonum qui se ca¬
strauerunt propter regnum
dei. & item alterius cuiusdã
castissimȩ turturis consiliũ
de uirginib ubiq inualuit.
tune primum dici ueraciter
potuit. quia uox turturis
audita est in terra nr̃a. Ergo
si in terra nr̃a & flores apparti¬
erunt & uox turturis audi¬
ta est. profecto & uisu ueritaᷤᷤ
comperta est. & auditu. Uox
quippe auditur. flos cernitur.
Flos miraculum est. ut nr̃a
superior interpretatio habet.
quod uoci accedens fructum
parturit fidei. It si fides ex
auditu. sed ex uisu confirma¬
tio est. sonuit uox splenduit
flos. & ueritas de terra orta est

Expanded text:
neque nubent, neque nubentur, neque nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis . Tune voci illi tempus fuisse tunc dicas, cum maledicto omnis subjacebat sterilis in Israel, cum Patriarchae ipsi plures simul habebant uxores, cum frater fratris absque liberis defuncti semen suscitare ex lege compellebatur? At, ubi insonuit ex ore coelestis turturis commendatio illa spadonum, qui se castraverunt propter regnum Dei ; et item alterius ejusdem castissimae turturis consilium de virginibus ubique invaluit , tunc primum dici veraciter potuit, quia vox turturis audita est in terra nostra. 9. Ergo, si in terra nostra et flores apparuerunt, et vox turturis audita est; profecto et visu veritas comperta est, et auditu. Vox quippe auditur, flos cernitur. Flos miraculum est, ut nostra superior interpretatio habet, quod voci accedens fructum parturit fidei. Etsi fides ex auditu, sed ex visu confirmatio est. Sonuit vox, splenduit flos, et veritas de terra orta est
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si forsitan culpa propter
in continentiam uenialis est. ipsa
tamen tanta incontinentia tur¬
pis est. Pudet ad negotium ho¬
nestatis rationem non posse in
homine. quod natura possit in
uolucre. Cernere est turturẽ
tempore suȩ iuiduitatis. sc̃ȩ uidu¬
itatis opus strenue atq infatigabi¬
liter exequentem. Uideas ubiq
singularem. ubiq gementem
audias. nec unquam in uiridi
ramo residentem prospicies. ut
tatum uirulenta uitare. Adde
quod in iugis montium & in
summitatib arborum frequen¬
tior illi conuersatio est. ut qͦd
uel maxime propositum pudi¬
ticiȩ decet. doceat nos terrena
despicere. & amare cȩlestia. Ex
quib colligitur. quod uox sit
turturis etiam predicatio ca¬
stitatis. Neq enim a principio
uax istã in terris audita fuit.
sed magis illa. Crescite & mul¬
tiplicamini. & replete terram.
Incassum profecto uox illa pu¬
dicitiȩ sonuisset necdum pro¬
palata resurgentium patria.
in qua longe felicus homines

Expanded text:
Nam etsi forsitan culpa propter Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse in homine, quod natura possit in volucre. Cernere enim est turturem tempore suae viduitatis, sanctae viduitatis opus strenue atque infatigabiliter exsequentem. Videas ubique singularem, ubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut rentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio est: ut, quod vel maxime propositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Incassum profecto vox illa pudicitiae sonuisset, necdum propalata resurgentium patria: in qua longe felicius homines
Abbreviated transcription (Latin):
presentem indicat. Et audi
qui litteram occidentem do¬
cebat mortuos magister mor
ti de morte ad uitam per ui¬
uificantem sp̃m certo & cotidi¬
ano experimento ipso nos illu¬
minante probamus uota &
gemitus nostros ab ipso uenire
& ad dm̃ ire. illicq inuenire
misericordiam in oculis dei.
scit quid desideret sp̃s. quia
scđm dm̃ postulat pro scĩs.
Nec soli commendant tiirtu¬
rem gemitus. commendat &
castitas. Huius deniq merito.
digna fuit dari hostia pro uirgi¬
neo partu. Sic quippe habes. par
turturum aut duos pullos co¬
lumbarum. Et licet alias qui-¬
dem ꝑ columbam sp̃s sc̃s soleat
designari. quia tamen libidino¬
sa auis est non decuit offerri
eam in sacrificium dñi nisi ea
sane ȩtate que nesciret libicdi¬
nem. At turturis ñ designa¬
tur ȩtas. qm̃ agnoscitur casti¬
tas in quacunq ȩtate. Deniq
compare uno contenta est.
quo amisso alterum iam non
admittit. numerositatem in
hominib nuptiarũ condẽpiiais.

Expanded text:
praesentem indicat. Et audi praesentem indicat. Et audi qui litteram occidentem docebat mortuos magister mortti de morte ad vitam per vivificantem Spiritum, certo et quotidiano experimento, ipso nos illuminante, probamus vota et gemitus nostros ab ipso venire, et ad eum ire, illicque invenire misericordiam in oculis Dei. scit quid desideret Spiritus, quia secundum Deum postulat pro sanctis. 7. Nec soli commendant turturem gemitus; commendat et castitas. Hujus denique merito digna fuit dari hostia pro virgineo partu. Sic quippe habes: Par turturum, aut duos pullos columbarum . Et licet alias quidem per columbam Spiritus sanctus soleat designari; quia tamen libidinosa avis est, non decuit offerri eam in sacrificium Domini, nisi ea sane aetate, qua nesciret libidinem. At turturis non designatur aetas, quoniam agnoscitur castitas in quacunque aetate. Denique compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens.
Abbreviated transcription (Latin):
potuit uox turturis audita ẽ
in terra nostra. qm secretum
adhuc pauicorum iam tunc¬
in multitudinem non exiuit.
At tibi palam clamatum est.
quȩ sursum sunt querite ubi
xp̃c est in dextera dei sedens.
ad omnes iam cepit pertinere
gemitus iste turtureus. & una
omnib esse gemendi ratio. quia
omnes sciebant dnm. secundũ
quod in hieremia legitur. &
cognoscent me omnes a mini¬
mo usq ad maximum dicit
dñs. Cęterum si multi gemen¬
tes. quid sibi uult unius exp̃s¬
sio. Uox turturis inquit. Quare
non turturum: Porte aposto¬
lus id soluit ubi ait. quia ipse
sp̃s postulat pro nobis gemiti¬
ͭ bus inenarrabilibus. Ita est. ipse
inducitur gemens. qui gemen¬
tes facit. Et quamlibet multi
sint quos ita gemere audias. u¬
nius per om̃ium labia uox so¬
ni nat. Quȩ ni illius. qui ipsam
in ore singulorũ pro quoꝵq
necessitatibus format. Deni¬
q unicuiq datur manifesta¬
tio sp̃s ad utilitat᷑e. Sua uox
quemq manifestum facit. &

Expanded text:
potuit: Vox turturis audita est potuit: Vox turturis audita est in terra nostra; quoniam secretum adhuc paucorum jam tunc multitudinem non exivit. At ubi palam clamatum est: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens , ad omnes jam coepit pertinere gemitus iste turtureus, et una omnibus esse gemendi ratio, quia omnes sciebant Dominum, secundum quod in Jeremia legitur: Et cognoscent me omnes a minimo usque ad maximum, dicit Dominus . 6. Caeterum si multi gementes, quid sibi vult unius expressio? Vox turturis, inquit. Quare non turturum? Forte Apostolus id solvit, ubi ait, quia ipse 1470 Spiritus postulat pro sanctis gemitibus inenarrabilibus . Ita est. Ipse inducitur gemens, qui gementes facit. Et quamlibet multi sint, quos ita gemere audias, unius per omnium labia vox sonat. Quidni illius, qui ipsam in ore singulorum pro quorumque necessitatibus format? Denique unicuique datur manifestatio Spiritus ad utilitatem . Sua vox quemque manifestum facit, et
Abbreviated transcription (Latin):
comperti sunt. Hoc quippe est
quod ipse aiebat. Hunquid pos¬
sunt inquit filii sponsi luge¬
re. quamdiu cum illis ẽ spon¬
sus: Uenient autem dies cum
auferetur ab eis sponsus. & t̾c
lugebunt. Acsi diceret. Et t̾c̃
uox turturis audietur. Ita est
ingemiscit & parturit usq
adhuc. reuelationem filiorum
dei expectans. Non solu aut̃e
illa. sed & nos ipsi intra nos ge¬
mimus adoptionem filiorum
expectantes redemptionem
corporis nostri. hoc scientes
quia quamdiu sumus in cor¬
pore hoc. peregrinamui a te.
Nec uacui gemitus. quibus e
cȩlo tam misericorditer respon¬
detur. Propter miseriam ino¬
pum & gemitum pauperũ.
nunc exsurgam dicit dñs.
Fuit & in tempore patrum
uox ista gementium. sed rara :¬
& penes quemq suus gemitus.
Unde & dicebat quis. Secretu
meum michi. secretum meu
michi. Sed & qui aiebat gemitꝰ
meus a te non est absconditus.
profecto monstrabat absconditũ
esse. qui soli deo ñ esset abscon¬
ditus. Et ideo tunc dici non

Expanded text:
comperti sunt. Hoc quippe est comperti sunt. Hoc quippe est quod ipse aiebat. Nunquid possunt, inquit, filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc lugebunt ; ac si diceret: Et tunc vox turturis audietur. 5. Ita eingemiscit et parturit usque adhuc, revelationem filiorum Dei exspectans. Non solum autem illa, sed et nos ipsi intra nos gemimus, adoptionem filiorum Dei exspectantes, redemptionem corporis nostri : hoc scientes, quia quandiu sumus in corpore hoc, peregrinamur a Domino . Nec vacui gemitus, quibus e coelo tam misericorditer respondetur: Propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus . Fuit et in tempore Patrum vox ista gementium; sed rara, et penes quemque suus gemitus. Unde et dicebat quis: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Sed et qui aiebat: Gemitus meus a te non est absconditus, profecto monstrabat absconditum esse, qui soli Deo non esset absconditus. Et ideo tunc dici non
Abbreviated transcription (Latin):
audita in terra nostra. Ubi uͦ
regni cęlorum promissio facta
est. tunc intellexerunt homi¬
nes se non habere hic manen¬
tem ciuitatem. & futuram
inquirere tota auiditate cȩꝑe¬
runt. & tunc primum ma¬
nifeste sonuit in terra uox
turturis. Nam dum sc̃a quȩq
iam anima xp̃i presentiã suspi¬
raret. regni dilationem moleste
ferret. desideratam patriam
gemitib & suspiriis alonge sa¬
lutaret. nonne tibi uidetur
uice fungi gemebunde ac castis¬
simȩ turturis. quȩcunq in ter¬
ris anima ita fecisset: Ex tunc
ergo & deinceps. uox turturiᷤ
audita est in terra nr̃a. Quid¬
ni moueat michi crebras lacri¬
mas & gemitus cotidianos. xp̃i
absentia: Dñe ante te omne
desiderium meu. & gemitus
meus a te non est absconditus.
Laboraui in gemitu meo tu scis.
sed beatus qui dicere potuit. La¬
uabo per singulas noctes lectũ
meum. lacrimis meis stratum
meum rigabo. Non solu autẽ mͥ.
sed & omnib qui diligunt
aduentum eius gemitus isti

Expanded text:
audita in terra nostra. Ubi ergo audita in terra nostra. Ubi ergo regni coelorum promissio facta est, tunc intellexerunt homines se non habere hic civitatem manentem, sed futuram inquirere tota aviditate coeperunt; et tunc primum manifeste sonuit in terra vox turturis. Nam dum sancta quaeque jam anima Christi praesentiam suspiraret, regni dilationem moleste ferret, desideratam patriam gemitibus et suspiriis a longe salutaret: nonne tibi videtur vice fungi gemebundae ac castissimae turturis, quaecunque anima in terris ita fecisset? Extunc ergo et deinceps vox turturis audita est in terra nostra. Quidni moveat mihi crebras lacrymas et gemitus quotidianos Christi absentia! Domine, ante te omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Laboravi in gemitu meo, tu scis; sed beatus, qui dicere potuit: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus, gemitus isti
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Exemplum sane cum in
aliis multis. tum uel maxi¬
me hoc in negotio uerbo uer¬
bo efficatius est. Dabis uoqi tu¬
ȩ uocem uirtutis. si quod sua¬
des. prius tibi illud uideris ꝑ¬
suasisse. Ualidior operis. quam
oris uox. Fac ut loqueris. & ñ
solum me facilius emendas. s
te quo q graui liberas probro.
Non iam pertinebit ad te. si
quisldicat. Alligant onera gra¬
uia & importabilia. & impo¬
nunt ea in humeros hominũ.
digito suo nolunt ea mouere.
Sed neq illud uerearis opor¬
tet. Tli qui alios doces. reipsũ
non doces: Uox turturis audi¬
ta est in terra nr̃a. Donet ho¬
mines pro dei cultu mercedẽ
tantum in terra & tantum
terram acceperunt. illam utiq
lacte & melle manantem. mi¬
nime se cognouerunt peregri¬
nos super terram. nec more
turturis ingemuerunt ue¬
luti patriȩ reminiscentes. ma¬
gis autem pro patria exilio ab¬
tsi dederunt se comedere pin¬
guia & bibere mulsum. Ita
tamdiu non est uox turturis

Expanded text:
bit. Exemplum sane tum in bit. Exemplum sane tum in aliis multis, tum vel maxime hoc in negotio, verbo efficacius est. Dabis voci tuae vocem virtutis, si quod suades, prius tibi illud cognosceris persuasisse. Validior operis, quam oris vox. Fac ut loqueris, et non solum me facilius emendas, sed te quoque non levi liberas probro. Non jam pertinebit ad te, si quis dicat: Alligant onera gravia et importabilia, et imponunt ea in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere . Sed neque illud verearis oportet: Tu qui alios doces, te ipsum non doces . 4. Vox turturis audita est in terra nostra. Donec homines pro Dei cultu mercedem tantum in terra, et tantum terram acceperunt, illam utique lacte et melle manantem, minime se cognoverunt peregrinos super terram, nec more turturis ingemuerunt veluti patriae reminiscentes; magis autem pro patria exsilio abutentes, dederunt se comedere pinguia, et bibere mulsum. Ita tandiu non est vox turturis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. inde duo in carne una. Si
caro una. cur non & patria una.
Cȩlum cęli dño inquit. terram
autem dedit filiis hominum.
Ergo ut filius hominis heredi¬
tat terram. ut dñs subicit. ut
conditor amministrat. ut
sponsus cominunicat. Dicen¬
do nempe in terra nostra. pro¬
prietatem profecto abnuit. soci¬
etatem non respuit. Et hȩc ꝓ
eo quod sponsus tam benigno
usus est uerbo. ut dignatus
sit dicere. in terra nostra. Nunc
cȩtera uideamus. Uox turturis
audita est in terra nr̃a. Et hoc¬
tempus nichilominus putatio¬
nis adesse denuntians. Id iuxta
litteram. Alias. turturis uox
non dulce ad modum sonat. s
signat dulcia. Ipsa auicula si
emis non magni. si discutis ñ
parui precii est. Et uox quidẽ.
gementi quam canenti simili¬
or. peregrinationis nostrȩ nos
ris audio uocem. qui non sibi
plausum. sed michi planctum
moueat. Uere turturem ex hibes.
si gemere doceas. Et si ꝑsuadere
uis. gemendo id magis quam
declamando studeas oporte¬

Expanded text:
ipse; inde duo in carne una. Si ipse; inde duo in carne una. Si caro una, cur non et patria una? Coelum coeli Domino, inquit, terram autem dedit filiis hominum . Ergo ut filius hominis haereditat terram, ut dominus subjicit, ut conditor administrat, ut sponsus communicat. Dicendo nempe, in terra nostra, proprietatem profecto abnuit, societatem non respuit. Et haec pro eo quod sponsus tam benigno usus est verbo, ut dignatus sit dicere, in terra nostra. Nunc caetera videamus. 3. Vox turturis audita est in terra nostra. Et hotempus nihilominus putationis adesse denuntians. Id juxta litteram. Alias turturis vox non dulce admodum sonat, sed signat dulcia. Ipsa avicula, si emis, non magni; si discutis, non parvi pretii est. Et vox quidem gementi, quam 1469 canenti similior, peregrinationis nostrae nos ter audio vocem: qui non sibi plausum, sed mihi planctum moveat. Vere turturem exhibes, si gemere doceas: et si persuadere vis, gemendo id magis, quam declamando studeas oporte
Abbreviated transcription (Latin):
Carmen nimirum amoris est.
nec aliis hoc quam amatoriis
fulciri oportuit. Amat & d̾s.
nec aliunde hoc habet. sed ipse
est unde amat. Et ideo uehem᷑¬
tus. quia non amorem tam
habet. quam hoc ipse ẽ. Uerũ
quos amat amicos habet. non
seruos. Deniq amicus fit de ma¬
gistro. nec enim amicos discipłos
diceret. si non essent. Uides amo¬
ri cedere etiam maiestatẽ: Ita
est fratres. neminem suspicit
amor. sed ne despicit quidem.
Omnes ex equo intuetur. qui
perfecte se amant. & in seipso
celsos humilesq contemperat.
nec pares modo. sed unum eos
facit. Tu dm̃ forsitan adhuc ab
hac amoris regula excipi putas.
sed qui adheret deo unus sp̃s
est. Quid miraris hoc: Ipse fa¬
ctus est tanquam unus ex nob̃.
Minus dixi. non tanquã unus
sed unus. Parum est parem
esse hominibus. homo est. Inde
terram nrãm uendicat sibi.
sed quasi patriam. non quasi
possessionem. Quid ni uendi¬
cet. Inde illi sponsa. inde sub¬
stantia corporis. Inde sponsus

Expanded text:
Carmen nimirum amoris est, Carmen nimirum amoris est, nec aliis hoc quam amatoriis fulciri oportuit. Amat et Deus, nec aliunde hoc habet, sed ipse est unde amat. Et ideo vehementius, quia non amorem tam habet, quam hoc est ipse. Verum quos amat, amicos habet, non servos. Denique amicus fit de magistro: nec enim amicos discipulos diceret, si non essent. 2. Vides amori cedere etiam majestatem? Ita est, fratres; neminem suspicit amor, sed ne despicit quidem. Omnes ex aequo intuetur, qui perfecte se amant, et in se ipso celsos humilesque contemperat; nec modo pares, sed unum eos facit. Tu Deum forsitan adhuc ab hac amoris regula excipi putas; sed qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Quid miraris hoc? Ipse factus est tanquam unus ex nobis. Minus dixi: non tanquam unus, sed unus. Parum est parem esse hominibus: homo est. Inde terram nostram vindicat sibi, sed quasi patriam, non quasi possessionem. Quidni vindicet? Inde illi sponsa, inde substantia corporis; inde sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
Ox turturis au¬
dita est in terra
nr̃a. Minime ĩã
dissimulare queo.
quod ecce iam secundo is qui de
cȩlo est de terra loquitur. utiq
tam dignanter tam socialiter:
quasi unus e terra. Sponsus est
iste. Qui cum premuteret flo¬
res ap̾paruisse in terra achiunxit
nostra. & nunc nichilominus
uox inquit turturis audita ẽ
in terra nostra. Ergone ratio¬
ne carebit. deo quidem tam
insueta. ne dicam indigna lo¬
cutio: Nusquam ut opinor
de cęlo sic locutum reperies.
nusquam alibi de terra. Ad¬
uerte igitur quantȩ sit¬
suauitatis. dm̃ cęli dicere
in terra nostra. Quiq
terrigenȩ & filii homi¬
num audite. Nagnifi¬
I cauit dñs facere nobiscum.
Multum illi cum terra. mul¬
tum cum sponsa. quã de terris
sibi asciscere placuit. In terra in¬
quit nr̃a. Non plane princi¬
patum sonat uox ista. sed con¬
sortium: sed familiaritatem.
Tanquam sponsus hoc dicit. ñ
tanquam dñs. Quid: Conditor
est. & consortem se reputat:
Amor loquitur. qui dñm nescit.

Expanded text:
ox turturis audita est in terra nostra . Minime jam dissimulare queo, quod ecce secundo is, qui de coelo est, de terra loquitur: utique tam dignanter, tam socialiter, quasi unus e terra. Sponsus est iste: qui cum praemitteret flores apparuisse in terra, adjunxit nostra; et nunc nihilominus: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra. Ergone ratione carebit Deo quidem tam insueta, ne dicam indigna, locutio? Nusquam, ut opinor, de coelo sic locutum reperies, nusquam alibi de terra. Adverte igitur, quantae suavitatis sit Deum coeli dicere, in terra nostra. Quique terrigenae et filii hominum, audite; magnificavit Dominus facere nobiscum . Multum illi cum terra, multum cum sponsa, quam de terris sibi asciscere placuit. In terra, inquit, nostra. Non plane principatum sonat vox ista, sed consortium, sed familiaritatem. Tanquam sponsus hoc dicit, non tanquam Dominus. Quid? Conditor est, et consortem se reputat! Amor loquitur, qui dominum nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. seueriores nobis quam su¬
auiores se exhibent. in spiritu
uehementi agentes.zelantes
pro disciplina. uicia acerrime
corripientes. aptantes sibi con¬
gruentissime uocẽ
illam. Nonne qui
oderunt te dñe
oderam. & su¬
per inimicos tuos
tabescebam: Item: Telus dons
tuȩ comedit me. Et mͥ quidem
illi in dilectione proximi. isti in
dilectione dei eminere uident᷑.
Sed libet pausare sub hac uite
& sub hac ficu. ubi dei ꝓximiq
obumbrat dilectio. Utiamq te.¬
meus proximus es. qm̃ homo es
& fecisti mecũ misccłiam. & ni¬
chilominus es suꝑ omĩa ds̃ be¬
nedictus in secula.

Expanded text:
sunt, severiores nobis, quam susunt, severiores nobis, quam suaviores se exhibent, in spiritu vehementi agentes, zelantes pro disciplina, vitia acerrime corripientes, aptantes sibi congruentissime vocem illam: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? . Item: Zelus domus tuae comedit me . Et mihi quidem illi in dilectione proximi, isti in dilectione Dei eminere videntur. Sed libet pausare sub hac vite et sub hac ficu, ubi Dei proximique obumbrat dilectio. Utramque temeus proximus es, quoniam homo es, et fecisti mecum misericordiam; et nihilominus es super omnia Deus benedictus in saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
perfecta caritas foras mittit.
& amaritudine̾ peccatorum¬
quę uere confessioni & infusio¬
ni gratiȩ crebrarumq profusio¬
ni lacrimarũ cedat necesse est.
cȩteraq talia instar grossorum
preeuntia frutuum suauita¬
tem. quȩ uos quoq ꝑ uosm&¬
ipsos cogitare potestis. Ut ta¬
men adhuc ego aliquid adici-¬
am de erusmodi quod occurrit.
uidete ne forte etiam hȩc int̾
grossos deputari possint. scien¬
tia. ꝓphetia. linguȩ. similiaq.
Et enim ista grossorum more¬
deficere habent & celere me¬
liorib dicente apostolo. quia &
scientia destruetur & ꝓphetiȩ
euacuabuntur. & linguę cessa¬
bunt. Hidem quoq ipsam in¬
tellectus excludet. speiq succe¬
dat uisio necesse est. Quod enĩ
uidet quis quid sperat: Sola ñ
excidit caritas. sed illa qua ds
toto corde tota anima tota uir¬
ture diligitur. Ideo hanc mini¬
me grossis annumerauerim. ne
ad ficum quidem dixerim ꝑti¬
nere. sed ad uineas. Iam qͥ uineȩ

Expanded text:
perfecta charitas foras mittit; perfecta charitas foras mittit; et amaritudinem peccatorumquae verae confessioni et infusioni gratiae, crebrarumque profusioni lacrymarum cedat necesse est, caeteraque talia, instar grossorum praeeuntia fructuum suavitatem: quae vos quoque per vosmetipsos cogitare potestis. 10. Ut tamen adhuc ego aliquid adjiciam de ejusmodi quod occurrit, videte ne forte etiam haec inter grossos deputari possint, scientia, prophetia, linguae, similiaque. Etenim ista more grossorum deficere habent, et cedere melioribus, dicente Apostolo, quia et scientia destruetur, et prophetiae evacuabuntur, et linguae cessabunt. Fidem quoque ipsam intellectus excludet, speique succedat visio necesse est. Quod enim videt quis, quid sperat? Sola non excidit charitas , sed illa qua Deus toto corde, tota anima, tota virtute diligitur . Ideo hanc minime grossis annumeraverim, ne ad ficum quidem dixerim pertinere, sed ad vineas. Jam qui vineae
Abbreviated transcription (Latin):
palam facta sunt mundo. ora¬
cula & reuelationes patrum. &
in omnẽ terram exiuit odora¬
tus eorum. dicente apło. Ma¬
nifeste magnum est pietatis sa¬
cramentum. quod manifesta¬
tum est in carne. iustificatũ
est in sp̃u. apparuit angelis
predicatum est gentibus. cre¬
ditum est mundo. assũptu
est in gloria. Mirum uero.
si nec ficus nec uieȩ istȩ ali¬
quid habent quod mores ȩdi¬
ficet. Ego hunc locu arbitror
esse & moralem. Dico autem
ꝑ grãm dei quȩ in nobis est.¬
& ficus nos habere & uineas.
Ficus quidem qui suauiores in
morib sunt. umeas uero qui
sp̃u feruentiores. Omnis qui
se inter nos cominuniter soci¬
aliterq agit. & ñ solum sine
querela conuersatur inter fr̃s
sed & cum multa suauitate
fruendum se omnib prebet
in om̃i officio caritatis. quid ni
illum uicem agere ficus con¬
uenientissime dicam: Qui
tamen grossos suos prius ꝓtu¬
lerit proieceritq oportet.
timorem utiq iudicii quem

Expanded text:
palam facta sunt mundo orapalam facta sunt mundo oracula et revelationes Patrum, et in omnem terram exivit odoratus eorum, dicente Apostolo: Manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est mundo, assumptum est in gloria . 9. Mirum vero, si nec ficus, nec vineae istae aliquid habent quod mores aedificet. Ego hunc locum arbitror esse et moralem. Dico autem per gratiam Dei quae in nobis est, et ficus nos habere, et vineas. Ficus quidem, qui suaviores in moribus sunt; vineas vero, qui spiritu ferventiores. Omnis qui se inter nos communiter socialiterque agit, et non solum sine querela conversatur inter fratres, sed et multa cum suavitate fruendum se omnibus praebet in omni officio charitatis, quidni illum vicem agere ficus convenientissime dicam? Qui tamen grossos suos prius protulerit, projeceritque oportet, timorem utique judicii, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt odorem suum. cum
apparuit benignitas & huma¬
nitas saluatoris nr̃i dei. & cȩ¬
pit presentem habere mundꝰ.
quem pauci adhuc absentem
presenserant. Uir ille uerbi
causa qui iacob tangens &
xp̃m sentiens. ecce inquit
odor filii mei sicut odor agri
pleni cui benedixit dñs. cum
hoc aiebat habebat delicras su¬
as sibi. nec cuquam illas com¬
municabat. At ubi uenit ple¬
nitudo temporis in quo misit
d̃s filium suum factum ex
muliere factum sub lege ut
eos qui sub lege erant redi¬
meret. tunc prorsus odor qui
in illo erat sese ubiq sparsit.
adeo ut a finib terrȩ ipsum
sentiens clamaret ȩcclesia. ole¬
um effusum nomen tuum.
currerentq adolescentulȩ in
odore olei. Ita ista umea dedit
odorem suum. & eo temporiᷤᷤ.
Dederunt & cȩterȩ. in quib
hic ipse odor uitę extiterat.
Duid ni dederunt. e quibus
uineas dedisse odorem. siue quia
fideles animȩ bonam de se ubiq
opinionen spargunt: siue quod

Expanded text:
dederunt odorem suum, cum dederunt odorem suum, cum apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei ; et coepit praesentem habere mundus, quem pauci adhuc absentem praesenserant. Vir ille, verbi causa, qui Jacob tangens, et Christum sentiens: Ecce, inquit, odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ; cum hoc dicebat, habebat delicias suas sibi, nec cuiquam illas communicabat. At ubi venit plenitudo temporis, in quo 1474 misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; tunc prorsus odor, qui in illo erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamaret Ecclesia: Oleum effusum nomen tuum: currerentque adolescentulae in odore olei hujus . Ita ista vinea dedit odorem suum, et eo temporis dederunt et caeterae, in quibus hic ipse odor vitae exstiterat. Quidni dederunt, e quibus vineas dedisse odorem, sive quia fideles animae bonam de se ubique opinionem spargunt; sive quod