comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et scientiã doce me inquit: qm̃ mandatis tius cre-¬
didi. Augeri ista sibi poscit. et ꝑfici. Nã utiq qͥ
iã dixerat suauitatẽ fecisti cũ seruo tuo qͦmͦ dicit
suauitatẽ doce me: nisi ut ei grã dei magis magisq
innotescat dulcedine bonitatis: habebant enĩ fi¬
dẽ: qͥ dixer̃. dñe auge nob̃ fidẽ. Et quã diu uuitꝰ
in hoc mundo: ꝓficientiũ. ẽ. cantatio. Ad didit
autẽ et eruditionẽ: uł sic̃ plures codices habent
disciplinã. Sed disciplinã quã greci appellant
ligenda ẽ. ꝑ molestias eruditio: scđm illud.Iuẽ
eñ diligit dñs corripit: flagellat autẽ ominẽ fi.¬
liũ quẽ recipit. hec apud ȩccliasticas litteras
dici solet disciplina: int̾p̃tata de greco ubi le-¬

Expanded text:
et scientiam doce me,» inquit, «quoniam mandatis tuis credidi.» Augeri sibi ista poscit et perfici: nam utique qui jam dixerat, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» quomodo dicit, «Suavitatem doce me,» nisi ut ei gratia Dei magis magisque innotescat dulcedine bonitatis? Habebant enim fidem qui dixerunt: «Domine, auge nobis fidem» . Et quamdiu vivitur in hoc mundo, proficientium est ista cantatio. Addidit autem, «et eruditionem;» vel sicut plures codices habent, «disciplinam.» Sed «disciplinam,» quam Graeci appellant lienim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium, quem recipit. Haec apud Ecclesiasticas litteras dici assolet disciplina, interpretata de Graeco, ubi le
Abbreviated transcription (Latin):
ciferũ: signate dictũ et ꝓpͥe dictũ & sic impletũ.
Noctu enĩ natꝰ ẽ dñs: ex utero uirginis mariȩ. Indi¬
cant testimonia pastoꝵ: qͥ uigilias exercebant suꝑ
gregẽ suũ. Ex utero ante luciferũ genui te. O tu
dñe m̃s. sedens ad dexterã dñi mei: unde & filiꝰ m̃s.
nisi qi ex utero ante luciferũ genuite: & qi natꝰ es:¬
scd̃m ordinẽ melehisedech. Si natũ ex utero de uir¬
gine intelligimꝰ ante luciferũ noctu sic̃ euangłia
contestant᷑ ꝓculdubio in de ex utero ante lucife¬
rũ. ut esset sac̃dos in ȩt̃nũ. scđ̾m ordinẽ melchi¬
sedech. Nã sedm id qđ natꝰ ẽ. de patre ds̃ apud

Expanded text:
ciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. ciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. Noctu enim natus est Dominus de utero virginis Mariae: indicant testimonia pastorum, qui vigilias exercebant super gregem suum . «Ex utero ante luciferum genui te.» O tu, Domine meus, sedens ad dexteram Domini mei, unde filius meus, nisi quia «Ex utero ante luciferum genui te?» 17. «vsecundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud
Abbreviated transcription (Latin):
et aliqͣndo ũba sunt tẽpoꝵ. De patre ñ.ẽ. natꝰ in
tẽpore. ꝑ quẽ facta sunt tẽpora. Dictũ ẽ gͦ ut dici
oportuit. figurate ꝓpħice: ut et uterus ꝓ secreta
substantia. et lucifer. ꝓ tẽporibꝰ poneret᷑ An uul¬
tis et ipsũ dauid respiciamꝰ. qͥ dñm suũ dix̃ filium
suũ: Ut enĩ hoc diceret: audiuit a dño suo. Ab illo
audiuit: a quo falli ñ potuit. Et dix̃ iã dñm suũ:
Et ille loqͥt᷑: ipsiꝰq sermo contextꝰ ẽ. Sigͦ ipse loqͥt᷑
forte ipse dicere potuit. ex utero ante luciferũ ge-¬
nui te. Ex utero uirginali: ex utero ante luciferũ
genui te. Si enĩ illa uirgo ducens ꝓpaginẽ de car¬
ne dauid : ex illo utero natꝰ xp̃s. tanꝗͣ ex utero
genitꝰ ad auid. Ex utero quo mascuł ñ accessit:
ex utero ꝓrsus ꝓpͥo. ex utero. qr solus ex solo utero.
Ergo ex utero inqͥt ille qͥ eũ dñm suũ dixerat: ex
utero ante luciferũ genuite. Et hoc ipsũ ante lu¬

Expanded text:
aliquando verba sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, per quem facta sunt tempora. Dictum est ergo, ut dici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus poneretur. An vultis et ipsum David respiciamus, qui Dominum suum dixit filium suum? Ut enim hoc diceret, audivit a Domino suo; ab illo audivit a quo falli non potuit: et dixit jam Dominum suEt ipse loquitur, ipsius quasi sermo contextus est. Si ergo ipse loquitur, forte ipse potuit dicere, «Ex utero ante luciferum genui te:» ex utero virginali, «ex utero ante luciferum genui te.» Si enim illa virgo ducens propaginem de carne David, ex illo utero natus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utero,» quo masculus non accessit: «ex utero» prorsus, proprie «ex utero,» quia solus ex solo utero. Ergo, «Ex utero,» inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero ante luciferum genui te.» Et hoc ipsum «ante lu
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Iacens dico: tanꝗ̃ contẽptibił apparens. Nã
ille a dextris dei. ẽ: et ualide ex alto clamauit.
saule saule qͥd me ꝑsequeris: Sed tam̃ quãuis
de cȩlo ñ diceret quid me ꝑsequeris quẽ nemo
tangebat: nisi ita in celũ ad dexterã patris sede-
nifestũ. Iudicabit ingentibꝰ. Modo enĩ fit. Perit me¬
moria eoꝵ cũ strepitu: in ipso psalmo ẽ ꝓ occultis.
Perit memoria eoꝵ cũ strepitu: et dñs in ȩt̾̃nũ ꝑ¬
manet. Parauit in udicio sedẽ suã et ipse iudi-

Expanded text:
cens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam cens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei est, et valide ex alto clamavit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Sed tamen quamvis de coelo, non diceret, «Quid me persequeris?» quem nemo tangebat, nisi ita in coelo ad dexteram Patris sederenifestum: «Judicabit in gentibus.» Modo enim fit, «Periit memoria eorum cum strepitu.» In ipso psalmo est, «Pro occultis: Periit memoria eorum cum strepitu, et Dominus in aeternum manet; paravit in judicio sedem suam, et ipse judi
Abbreviated transcription (Latin):
sua et pondere nominis sui infirmos reddidit.
ut ñ possint efficere qđ uolebant. Conatiens
quassatis reges cũ dicunt qͥs. ẽ xp̃s cũ di¬
cunt nescio qͥs iudȩus. neseio qͥs galileus. sic oc-¬
cisus. sic mortuus. Lapis ẽ. ante pedestuos: qͣsi
uilit̃ et humilit̃ iacens. Ideo contẽpnendo offen-¬
dis offendendo cadis: cadendo quassaberis. Si gͦ
tanta. ẽ. ira occulti. qđ erit iudiciũ manifesti:
tȩ. Irato deo uiuunt qͥ in lapidẽ illũ offendunt:
conquassant᷑. & qͥd ualet qđ conquassantur :
lapis ille conteret illũ. Cũ gͦ offenditꝰ in eũ qͥsi
humilis iacet: tunc conquassat. Cũ autẽ cont̾it.
desuꝑ ueniet. Uidete quẽ ad modũ his binis ũb.
conquassauit et conterit: offendit in eũ et ue-¬
niet suꝑ eũ. Distributa sunt duo tẽpora humi-¬
litatis et claritatis xp̃i: occultȩ penȩ et futuri ui-
dicii. Fũ ñ conteret ueniens: quẽ ñ conquassat ia-¬

Expanded text:
sua, et pondere nominis sui infirmos reddidit reges, sua, et pondere nominis sui infirmos reddidit reges, ut non possent efficere quod volebant. Conati enim quassati sunt reges, cum dicunt: Quis est Christus? Nescio quis Judaeus, nescio quis Galilaeus, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? tae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? lapis ille, conteret eum» . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri. Eum non conteret veniens, quem non conquassat ja
Abbreviated transcription (Latin):
dño meo. sede a dextris meis. Ipse urauit tues
sac̃dos in ȩt̾̃nũ scđm ordinẽ melchisedech et ad
in ȩt̃ñũ scđm ordinẽ melchise dech: ipse sac̃dos
in ȩc̃nũ dñs. ẽ. ad extristius Ipse inquã sac̃dos
in et̃nũ de qͦ uirasti. dñs. ẽ. a dextris tuis. qr eidẽ
dño meo dixisti sede a dextris meis. donec ponã
inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. Istegͦ dñs qͥ ẽ.¬
adextris tuis. de qͦ uirasti et cui iurasti dicens. tu
es sac̃dos in ȩtnũ scd̃m ordinẽ melchisedech:
te. Qͥd agit sac̃dos in ȩt̃nũ. qͥd agit: qͥ ẽ ad dex¬
terã dei. qͥ etiã int̾pellat ꝓ nob̾ tanꝗ̃ sac̃dos
intrans in int̾iora ueli in scã scõꝵ. in secreta ce¬
loꝵ: ille solus ñ habens peccatũ. et ideo facie
mundansapeccatis. Ille gͦ a dextriscul
conquassauit indie irȩ suȩ reges. Qͦs regel¬
quos reges queris: Excidit tͥ astiter̃ reges trȩ.
et pͥncipes conuener̃ in unũ adũsus dñm et

Expanded text:
tris meis,» ipse «juravit. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» et ad in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» ipse «sacerdos in aeternum, Dominus est a dextris tuis;» ipse, inquam, «sacerdos in aeternum,» de quo jurasti, «Dominus» est «a dextris tuis:» quia eidem Domino meo dixisti, «Sede a dextris meis, quoadusque» «ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Iste edextris tuis, de quo jurasti, et cui jurasti dicens, «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec, te: quid agit sacerdos in aeternum? quid agit, qui est ad dexteram Dei, et interpellat pro nobis , tanquam sacerdos intrans in interiora vel in sancta sanctorum, in secreta coelorum, ille solus non habens peccatum, et ideo facile mundans a peccatis ? Ille ergo «a dextris tuis conquassavit in die irae suae reges.» Quos reges, quaeris? Excidit tibi, «Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et
Abbreviated transcription (Latin):
de occultis colligit᷑ et ꝓfluit. morte rursũ in oc-¬
cultũ ꝑgit. Mediũ hoc sonat et transit. De hoc
torrente bibit ille: ñ. ẽ dedignatꝰ bibere de hoc
torrente. Bibere enĩ de hoc torrente illi erat: nas¬
ci et mori. Hoc habet torrens iste: natiuitatẽ et
mortẽ. Suscepit hanc xp̃s: natꝰ ẽ. mortuus ẽ. ita
de torrente in uia bibit. Exultauit enĩ ut gigas
ad currendã uiã. De torrente gͦ in uia bibit: qr¬

Expanded text:
de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in ocde occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transit. De hoc torrente bibit ille; non est dedignatus bibere de hoc torrente. Bibere enim de hoc torrente, illi erat nasci et mori. Hoc habet torrens iste, nativitatem et mortem: suscepit hanc Christus; natus est, mortuus est: ita «de torrente in via» bibit. «Exsultavit» enim «sicut gigas ad currendam viam» . «De torrente» ergo «in via» bibit; q
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare.: quã capite erecto in iudiciũ et̃nȩ mor-¬
tis incidere. Multa capita conquassauit ruinas
faciendo: sed replendo ȩdificauit. De torren¬
te inuia bibit. ꝓptẽa ex altauit caput. Uidea¬
mꝰ et inuia bibentẽ de torrente. Primo quis.ẽ.
torrens: ꝓfluxio mortalitatis humanȩ. Sicut
enĩ torrens fluuialibꝰ aquis colligit᷑ ꝑstrepit.
currit. et currendo decurrit. id ẽ. cursũ finit :
sic ẽ. om̃is iste cursus mortalitatis. Nascuntur
homines. uiuunt. moriunt᷑ et aliis morientibꝰ¬
alii nascunt᷑: rursusq illis morientibꝰ alii ori-¬
untur. Succedunt. accedunt. decedunt: nec
manebunt. Qͥd hic manet. qͥd ñ currit. qͥd ñ
quasi de pluia collectũ it in abissũ: Iuomͦ enĩ
fluuiꝰ repente collectꝰ de pluuia de guitis hẏm-¬
briũ. it in mare. nec apparet. nec apparebat an-¬
tequã pluuia colligeretur: sic hoc genꝰ humanũ

Expanded text:
ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae morambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. Multa capita conquassabit ruinas faciendo, sed replendo aedificabit. 20. «vete in via bibet; propterea exaltabit caput.» Videamus et in via bibentem de torrente. Primo quis est torrens? Profluxio mortalitatis humanae. Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrepit, currit, et currendo decurrit, id est, cursum finit; sic est omnis iste cursus mortalihomines, vivunt, moriuntur, et aliis morientibalii nascuntur, rursusque, illis morientibus, alii oriuntur: succedunt, accedunt, decedunt, nec manebunt. Quid hic tenetur? quid non currit? quid non quasi de pluvia collectum it in abyssum? Quomodo enim fluvius repente collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc occulte agit᷑. In die gͦ ux suȩ conqͦssabit re¬
ges: iudicabit ingentibꝰ. Quomͦꝰ: audi qđ seqͥt᷑.
Replebit runas. Modo sic iudicat in gentibꝰ ut
repleat ruinas. Nã qͣndo infine iudicabit: dãp¬
nabit ruinas. Replebit ruinas. Quas ruinas :
Qͥsqͥs a nomine eiꝰ timuerit. cadet. Cũ ceciderit
eũcet᷑ quod erat: ut ȩdificet᷑ qđ ñ erat. Iudicabit
ingentibꝰ: replebit riunas. Q sqͥs contumax es in
xp̃m: casurã turrẽ in altũ erexisti. Bonũ ẽ ut ip¬
sã deicias. humilis reddaris. sedentis ad dexteram
patris pedibꝰ ꝓuoluaris: ut fiat in te ruina con¬
struenda. Nã si ꝑmanes in mala altitudine: tunc
Proculdubio ñ diceret de qͥbꝰdã destrues eoset ñ
ȩdificabis eos: nisi qͦsdã ita destrueret ut ȩdifica-¬
pleat ruinas. Conquassabit capita suꝑ terrã
multa. Hic suꝑ t̾rã in hac uita conqͣssauit capi¬
ta multa. De suꝑb̾: humiles fac̃. Et audeo dicẽ¬
re fr̃s mei. Utile ẽ. capite quassato hic humiliter

Expanded text:
gitur. «In die» ergo «irae suae conquassavit reges. Judicabit in gentibus.» Quomodo? Audi quod sequitur: «Replebit ruinas.» Modo sic judicat in gentibus, ut repleat ruinas: nam quando in fine judicaverit, damnabit ruinas. «Replebit ruinas:» quas ruinas? Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in gentibus, replebit ruinas.» Quisquis contumax es in Christum, casuram turrem in altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc Procul dubio non diceret de quibusdam, «Destrue eos, et non aedificabis eos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificapleat ruinas. «Conquassabit capita super terram multa.» Hic, «super terram,» in hac vita, «conquassabit capita multa.» De superbis humiles facit: et audeo dicere, fratres mei, utile est capite quassato hic humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sac̃dos scđm qͥd: nũqͥd er̃ illȩ hostiȩ. uicti¬
mȩ. oblatȩ apatriarchis : arȩ sanguinis et tab¬
naculũ. et illa ueteris testamenti sacram̃ta:
Absit. Iã illa sublatast. eũso iã tẽplo remoto il¬
lo sac̃dotio: ꝑeunt et uictimȩ eoꝵ. Et sacrifici

Expanded text:
Sed sacerdos, secundum quid? Numquid erunt illae hostiae, victiSed sacerdos, secundum quid? Numquid erunt illae hostiae, victimae oblatae a Patriarchis, arae sanguinis et tabernaculum, et illa primi Testamenti Veteris sacramenta? Absit. Jam illa sublata sunt, everso jam templo, remoto illo sacerdotio, pereunte victima eorum et sacrificio:
Abbreviated transcription (Latin):
semen abrahȩ: qd ẽ. xp̃s. Ille semen abrahȩ acci¬
piens carnẽ de semine abrahȩ: erit sac̃dos in
ȩt̾ñũ scdm ordinẽ melchisedech. De sac̃dotio
gͦ scd̃m ordinẽ melchisedech: iurauit dñs et ñ
pęnitebit eũ. Qͥd de sac̃dotio scd̾m ordinẽ a a-¬
ion: Nũqͥd pęnitet dm̃ sic̃ hominẽ : aut nolens
cadit in aliqͥd ut faciat aut imprudens ꝓla-¬
bit᷑ ut postea eũ de suo lapsu pęniteat: Scit
qͥd agat. scit qͦadusq qͥd ꝓgrediat᷑ unde in ali¬
ud cõmutetur. in potestate rectoris ẽ. Sed pęni-¬
tentia: mutatio rerũ significat᷑. Quomͦ enĩ tu
cũ aliqͥd te penitet doles factũ qđ fecisti: sic qͣndo
mines mutat in aliud. pęnitere se dic̃: usq adeo
ut et de pęnanrã eũ pęniteat: si nosde uita nr̃ã
mala penituerit. Iurauit gͦ dñs: iurauit firma¬
c̃dos in et̃nũ. Ideo in ȩt̃nũ: qr ñ penitebit euo.

Expanded text:
semen Abrahae quod est Christus, ille semen Abrahae, accisemen Abrahae quod est Christus, ille semen Abrahae, accipiens carnem de semine Abrahae, erit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De s et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid agat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando mines mutat in aliud, poenitere se dicit; usque adeo ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita nostra mala poenituerit. «Juravit» ergo «Dominus; juravit,» firmatebit eum.»
Abbreviated transcription (Latin):
do: anforte ideo magis hominẽ ꝓhibet a uiran.¬
do ne in ꝑuiriũ ꝓlabat᷑. et ideo magis ds̃ iurat
qr ñ pocest eẽ ꝑurus: homo enĩ qͥ ꝑ consuetu-¬
dinẽ urandi potest lingua in ꝑiuriũ ꝓlabi: be-¬
ne ꝓhibet᷑ iurare. Tanto enĩ longiꝰ erit a ꝑurio:
quanto erit longe a uirando. Qui enĩ uirat ho¬
mo: falsũ et uerũ iurare potest. Sui autẽ ñ u¬
gͦ ñ uiret dñs qͣndo dñi iuramentũ ꝓmissionis
ẽ firmamentũ : Iuret om̃ino. Qd enĩ tu facis
cũ iuras: Testaris dm̃. Hoc ẽ. uirare. testari dm̃.
Et ideo molestũ: ne ad aliquã falsitatẽ testem
adhibeas dm̃. Si gͦ tu iurando testaris dm̃. cur
gͦ ñ et dĩ iurando testet᷑ seipsũ : Uiuo ego dic̃
dñs: iuratio dei. ẽ. Sic iurauit de semine abra
cens benedicã te. et implens implebo semen tu-¬
ũ sic̃ stellas cęli. et sic̃ arenã quȩ ẽ ad labiũ ma-¬
ris: et benedicent᷑ in semine tuo om̃s gentes. Et

Expanded text:
o magis hominem prohibet a jurando, ne in perjurium prolabatur, et ideo Deus magis jurat, quia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest: qui autem non jun juret Dominus, quando Domini juramentum promissionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testaris Deum, cur ergo non et Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahcens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes» . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sydera. et lucifer nominatꝰ ẽ ꝓ sideribꝰ: qđ. ẽ. ante
luciferũ. hoc ẽ. ante sydera. Qđ ẽ. ante sydera. hoc
ẽ ante tẽpora. Si gͦ ante tẽpora: ab ȩt̾nitate. Noli

Expanded text:
sidera, et lucifer nominatus est pro sideribus; quod est ante sidera, et lucifer nominatus est pro sideribus; quod est ante luciferum, hoc est ante sidera; et quod est ante sidera, hoc est ante tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ pͥncipiũ in die uirtutis tuȩ. Ergo tecũ pͥn-¬
cipiũ in die uirtutis tuȩ: in splendoribꝰ scõrũ.
Sed hoc differt᷑. hoc postea dabit᷑. Qͥd nunc :¬
x ũtero ante luciferũ genuite. Qͥd hic si deus
filiũ habet nũqͥd et uterũ: Sed sic̃ carnis cor-¬
pora ñ habet: sic nec sinũ. Dictũ ẽ tamen: qͥ ẽ. in
sinu patris ipse narrauit. Qui ẽ. autẽ sinꝰ: ipse. ẽ .u.¬
terus. Et sinꝰ et uterus ꝓ secreto positꝰẽ. Qͥdẽ.
ex utero: Ex secreto. ex occulto. de meipso. de
substantia mea hoc. ẽ. ex utero: qr generationẽ
eiꝰ quis enarrabit: Accipiamꝰ gͦ patrẽ dicentem
ad filiũ. ex utero ante luciferũ genuite. Iuid. ẽ.
gͦ ante luciferũ : Lucifer ꝓ syderibꝰ positꝰ ẽ. tanꝗͣ
a parte totũ significante scriptura. et exeminen-¬
te stella omnia sydera. Sed illa sidera. qͦmͦ facta
sunt: Ut sint in signis et tẽporibꝰ. et in diebꝰ et
in annis. Si gͦ in signis et in tẽporibꝰ posita sunt

Expanded text:
ncipium in die virtutis tuae.» Ergo, «Tecum principium in die virtutis tuae, in splendore sanctorum.» 16. Sed hoc differtur, hoc postea dabitur: quid nunc? «Ex utero ante luciferum genui te» Quid hic, Si Deus Filium habet, numquid et uterum? Sicut carnis corpora, non habet: quia nec sinum; dictum est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de substantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enarrabit» ? Accipiamus ergo Patrem dicentem ad Filium, «Ex utero ante luciferum genui te.» Quid est ergo «ante luciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte totum significante Scriptura, et ex eminenti stella omnia sidera. Sed illa sidera quomodo facta sunt? «Ut sint in signis, et in temporibus,» «et in diebus, et in annis» . Si ergo et in signis et in temporibus posita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
culi: mittet familias pat̃ angłos suos. et colligent
de regno eiꝰ om̃ia seandala: et mittent in caminũ
ignis ardencis. Tunc iusti fulgebt̃ sic̃ sol in regno
patrissui. In qͦ regno : u idete si uisio quȩdã seruat᷑¬
nob̾ de qͣ dictũ ẽ tecũ pͥcipiũ. In qͦ regno: Utiq
in uita ȩt̃na. Nã ad dexterã positis hoc dicturꝰ ẽ:
uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnũ. qđ uo¬
bis paratũ ẽ ab initio mundi. Deinde cdãpnatis
impiis segregatis iustis atq laudatis: qͥd seqͥt᷑ qͥ di-¬
xerat ꝑcipite regnũ : tunc ibunt impii in cõbusti-¬
onẽ ȩt̾nã: iusti autẽ in uitã ȩt̃nã. Qđ dixerat reg-¬
nũ hoc dix̃ uitã ȩt̾nã: qͦ ñ ibt̾ impii. Uidete. si quę¬

Expanded text:
culi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent culi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui» . In quo regno? Videte si visio quaedam servatnobis dictum est, «Tecum principium.» In quo regno? Utique in vita aeterna. Nam ad dexteram positis hoc dicturus est: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi.» Deinde damnatis impiis, segregatis justis atque laudatis, quid sequitur quod dixerat, «Percipite regnum? Tunc ibunt impii in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam» . Quod dixerat «regnum,» hoc dixit «vitam aeternam,» quo non ibunt impii. Videte si quae
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibꝰ ad uirtutes. Tecũ gͦ pͥncipiũ udeberis cũ
patre in patre: ut pat̾ tecũ pͥncipiũ in die iurtutis
tuȩ. Illiꝰ uͥtutis tuę: quã impiꝰ ñ udebit. Nã et hoc
infirmũ tuũ. fortiꝰ ẽ. hominibꝰ. Et enĩ in die uͥtutis
tuȩ: tecũ pͥncipiũ. De qua uirtute dicis expone:
qr et hic ut dictũ ẽ nominata ẽ uirtꝰ uirtutis eiꝰ cũ
emittit᷑ urga uircutis eiꝰ ex syon: ut dñet᷑ in medio
inimicoꝵ suoꝵ. De qua iurtute dicis: In splendo¬
cit. quando er̃ in splendore scĩ: ñ qͣndo adhuc t̾re¬
nã carnẽ gestantes. et in corpore mortali atq cor¬
ruptibili gementes qđ aggrauat aninã & depͥmit
t̃rena inbabitatio sensũ multa cogitantẽ. Cũ ipsȩ
cogitationes inucẽ ñ iudent᷑: ñ hoc ẽ in splendore¬
et illuminet abscondita tenebrariĩ. et manifestet
cogitationes cordis. et tc̃ lauserit unicuq adeo.
splendore sc̃õꝵ. Uemet inqͥt messis. ueniet finisse-¬

Expanded text:
virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendocit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitationes inet illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo» . splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis sae
Abbreviated transcription (Latin):
et aꝑiet᷑ uob̾. Ille egens ẽ: de qͦ dr̃. Beati qͥ esu¬
riunt et siciunt iusticiã: qr ipsi saturabunt᷑.¬
mine maligno lib̾ent᷑ et de manibꝰ iniustoꝵ e
ruant᷑. Ipsi gͦ s̃ quoꝵ causã ds̃ ñ negligit : et

Expanded text:
egens est, de quo dicitur, «Beati qui esuegens est, de quo dicitur, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntumine maligno liberentur, et de manibus injustorum eruantur. Ipsi ergo sunt quorum causam Dominus non negliget: et
Abbreviated transcription (Latin):
se uult a malo. Sed cũ inuenit᷑ a malo: quasi factꝰ
ẽ inuenationẽ. Nũqͥd autẽ solimali fugiuint a
malis qͣndo querunt᷑ a malis: Honne et bonis di-¬
ctũ ẽ. siuos ꝑsecuti fuerint in hac ciuitate fugite
in aliã: Ergo qͣndo mali ꝑsequebant᷑ bonos id ẽ.
martires nr̃õs: cũ eos cõp̃hender̃ uenatis illos: sed
ñ ad int̃itũ. Cõp̃hensa ẽ enĩcaro: coronata ẽ ani-¬
ma. Et eiecta anima de carne: nec carni aliqͥd
factũ ẽ. qđ obesset in posterũ. Incensa sit caro ꝑ-¬
cussa sit caro. laniata sit caro: nũqͥd ideo subtra-¬
cta ẽ creatori. qr data ẽ in manꝰ peccatoris:
llle qͥ creauit ex eo qđ ñ erat. ñ reparabit meliꝰ¬
ꝗͣ erat: Qͣndocũq gͦ captis iusti. uenatis qͥdẽ il¬
los mali: sed ñ ad int̾itũ. At uͦ illiqͥ ñ dirigent᷑
et linguosi s̃: mala eos uenabunt᷑ ad interitũ.
guosus. Qui enĩ linguosus ẽ: abundare uult.
esurire nescit. Illi autẽ egentes s̃ qͥbꝰ dr̃ Pecite¬

Expanded text:
ue abscondere se vult a malo: sed cum invenitur a malo, quasi factus est in venationem. Numquid autem soli mali fugiunt a malis, quando quaeruntur a malis? Nonne et bonis dictum est: «Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam» ? Ergo quando mali persequebantur bonos, id est martyres nostros, cum eos comprehenderunt, venati sunt eos; sed non ad interitum. Pressa est enim caro, coronata est anima; et ejecta est anima de carne, nec carni aliquid factum est quod obesset in posterum. Incensa sit caro, percussa sit caro, laniata sit caro; numquid ideo subtracta est Creatori, quia data est in manus persecutoris? Ille qui creavit ex eo quod non erat, non reparabit melindocumque capti sunt justi, venati sunt illos quidem mali, sed non ad interitum. At vero illi qui non dirigentur et linguosi sunt, mala eos venabuntur ad interitum. guosus: qui enim linguosus est, abundare vult, esurire nescit. Illi autem egentes sunt, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ipse filiꝰ ꝓmittit uultũ suũ: unde nos lȩcos faciat.
Modo hoc capitulũ in euangłio qđ huic psalmo
attestaret᷑ dñs ds̃ inspirauit ut legeret᷑. Ait enio
qͥ diligit me. Et qͥ diligit me: diliget᷑ a patre meo.
Et ego diligã eũ: et ostendã illi meipsũ. Quale
p̃miũ ꝓmisit dilectisim: Nũqͥd eũ ñ uidebant.
qͥb̾ se ostendere ꝓmiccebat: ñne ante illoserat: ñ ne

Expanded text:
ipse Filius promittit vultum suum, unde nos laetos faciet. Modo hoc capitulum in Evangelio, quod huic psalmo attestaretur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enimqui diligit me: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam illi meipsum» . Quale promisit praemium, dilectissimi? Numquid eum non videbant, quibus se ostendere promittebat? nonne ante i
Abbreviated transcription (Latin):
carne occultꝰ. hominẽ uͦ possent uidere hoĩes.
dm̃ autẽ ñ possent quãuis in homine. qr beati
mundicordes qm̃ ipsi dm̃ iudebunt: dedit formã
hominis et puset impiis seruauit formã deĩpi¬
iset mundatis: ut iocundem᷑ in illo. et bene sit¬
nob̾ in ȩt̃nũ cũ uultu ipsius. AmEN

Expanded text:
possent videre homines, Deum vero non possent, quamvis in homine; quia «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» ; dedit formam hominis, et piis et impiis; servavit formam Dei mundatis et piis, ut jucundemur in illo, et bene nobis in aeternum sit cum vultu ipsius. IN
Abbreviated transcription (Latin):
uultu suo ñ daret nob̾letitiã. Ad hoc purgamꝰ
uultũ nr̃m ut gaudeamꝰ ad uultũ ipsiꝰ. Fili enĩ
dĩ sumꝰ: sed ñdũ apparuit qͥd erimꝰ. Scimꝰ qr
cũ apparuerit similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ

Expanded text:
vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultum nostrum, ut gaudeamus ad vultum ipsius. «Filii» enim «Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, simil
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tribuent. U̾erũtam̃ iusti confitebunt᷑ nomini
tuo. Et qi confitebunt᷑ nomini tuo. ut qͣntũcũq
iusti fuerint nichil sibi assumant de suo nichil
sibi tribuant de suo: qͥd fiet ut dirigant cor: qͣr
qͣndo ad se flectunt. torquent cor: qͣndo autẽ
in dm̃ intendunt. dirigunt cor. Et ubi erit uo-¬
luptas. ubi requies. ubi gaudiũ. ubi beatitudo:
nũqͥd inse: Ñ sed in qͦs̃ lux. Nc̃ aut̃ lux in dño
dix̃. Ideo uide qͥd seqͥt᷑ uide qͦ c̃cludit. Inha¬
bitabt̾ recti cũ uultu tuo. Male enĩ fuit illis
in uultu suo: bene illis erit cũ uultu tuo. Qͥ n¬
douultũ suũ amauer : in sudore uultꝰ sui pa¬
nẽ manducauer̃. Redeant: et det̾so sudore.
finitis laboribꝰ. ꝑeunte gemitu: ueniet ilł facies
tua. abundans sufficientia. Nichil querant am¬
pliꝰ: qr meliꝰ ñ habent. Ampli ñ te deserent. nec
deserent᷑ a te. Etenĩ pꝰ resurrectionẽ de dño qͥd di¬
ctũ ẽ: Adimpleb̾ me letitia cũ tultu tuo. Sine

Expanded text:
tuae. «Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo.» Et quia confitebuntur nomini tuo, ut quantumcumque justi fuerint, nihil sibi assumant de suo, nihil sibi tribuant de suo; quid fiet, ut dirigant cor? Quia quando ad se flectunt, torquent cor; quando autem in Dominum intendunt, dirigunt cor. Et ubi erit voluptas, ubi requies, ubi gaudium, ubi beatitudo? Numquid in se? Non; sed in quo sunt lux. «Nunc autem lux in Domino» , dixit. Ideo vide quid sequitur, vide quo concludit: «Inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te. Etenim post resurrectionem de Domino quid dictum est? «Adimplebis me laetitia cum vultu tuo» . Sine
Abbreviated transcription (Latin):
in patria saturabit nos. Modo enĩ ut duremꝰ
reficim᷑. Nã necesse ẽ. esuriamꝰ: qͦadusq satie¬
m᷑. Cognoui qi faciet dñs iudiciũ egentis.
Cercꝰ erat iste. qm̃ faciet dñs iudiciũ egentis.
Et causã pauperũ. Ostendit iniqͥs qͦmͦ dili¬
gat iustossuos ostendit diuitibꝰ qͦmͦ diligat
pauꝑes suos. Diuites dixi suꝑbos: pauꝑes dixihu
miles. Diuites dixi ꝑ abundantiã ñ querentes :
pauꝑes dixi ꝑ desideriũ suspirantes. faciet dñs

Expanded text:
 ut duremus, reficimur: nam necesse est esuriamus, quoadusque satiemur. «Cognovi quia faciet Dominus judicium egentis.» Certus erat iste «quoniam faciet Dominus judicium egentis, et causam pauperum.» Ostendet iniquis quomodo diligit justos suos; ostendet divitibus quomodo diligat pauperes suos. Divites dixit, superbos; pauperes dixit, humiles: divites dixit, per abundantiam non quaerentes; pauperes dixit, per desiderium suspirantes. Faciet Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi enĩ ostendit malũ eẽ. mitti exteriꝰ ibi ostendit
bonũ ee̾ intrare intiꝰ. Nã bono seruo qͥd dix̃: In¬
tra in gaudiũ dñi tui. De malo autẽ seruo ꝓicite¬

Expanded text:
Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.» Malo autem servo
Abbreviated transcription (Latin):
innecessitate. Gaudiũ tͥ sit in auditione dei. neces¬
sitas tͥ sit in locutione tua: et ñ eris uir linguosus
ne ñ dirigaris. Quare loqͥuis audire ñ uis: Sẽꝑ fo-¬
ras exis: intro redire detrectas. Qđ enĩ te docet: intꝰ
ẽ. Qͣndo doces tanꝗͣ foras exis ad eos qͥforiss̃. Ab
intĩore enĩ audimꝰ ueritatẽ: et ad eos qͥ foris a nr̃o
corde s̃ loqͥm᷑. Id etũ dicim᷑ eosin corde hab̃e de
qͥbꝰ cogitamꝰ: scdm qͣndã imaginẽ dicim᷑ ꝗͣ de illis
habemꝰ imp̃ssã. Nã si om̃ino intꝰ ipsi essent: scirent
utiq qͥd in corde nr̃o esset: atq ita ut eis loquere¬
mͦ ñ opꝰ esset. Si autẽ hoc delectat qđ foris agis
uide ne tumescas foris et ñ possis redire ꝑ angustũ.
et ñ possit tͥ dicere ds̃ cuus intra in gaudiũ dñicui
sed dicat tͥ qr forinsecus erat qđ amasti. ligate illi
manꝰ et pedes. et mittite eũ in tenebras ext̃iores.

Expanded text:
in necessitate. Gaudium tibi sit in auditione Dei, necesin necessitate. Gaudium tibi sit in auditione Dei, necessitas tibi sit in locutione tua; et non eris vir linguosus, ne non dirigaris. Quare vis loqui, audire non vis? Semper foras exis, intro redire detrectas. Qui enim te docet, intus est: quando tu doces, tanquam foras exis ad eos qui foris sunt. Ab interiore enim audimus veritatem, et ad eos qui foris a nostro corde sunt, loquimur. Quod enim dicimur eos in corde habere de quibus cogitamus, secundum quamdam imaginem dicimur, quam de illis habemus impressam. Nam si omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» .
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ om̃s sciremꝰ et nemo doceret alterũ. ut ñ ee̾t aliꝰ
loquens aliꝰ audiens: sed om̃s audientes unũ illũ cui
dr̃ auditi meo dab exultationẽ et letitiã. Unde
et ille ioħ̃s ñ tã gaudebat qr p̃dicabat et qr loque-¬
bat᷑: sed gaudebat qr audiebat. Ait enĩ. Amicus
autẽ sponsi qͥ stat et audit eũ: gaudio gaudet ꝓpt̃
uocẽ sponsi. Itaq fr̃s cito dixerĩ caritati ur̃ȩ ubi unꝰ¬
qͥsq ꝓbet se. ñ ut loqͥt᷑ sed ut de illo locutionis offi¬
ciũ exigat. Gaudiũ autẽ taciturnitatis in uolunta¬
te habeat: uocẽ doctrinȩ in necessitate. Qͥndo enĩ
opꝰ ẽ uoce doctrinȩ: Quando pateris imꝑitũ qͣndo
pateris indoctũ. Si sẽꝑ te delectat docere: sẽꝑ uis ha¬
bere imꝑitũ quẽ doceas Si autẽ beniuolus es et uis
om̃s doctos eẽ: ñ uis semꝑ habere qͦs doceas et ñ erit
in uoluntate exercitatio uł ꝓbatio doctrinȩ tuȩ sed

Expanded text:
melius; omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius melius; omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius loquens, alius audiens, sed omnes audientes unum illum cui dicitur, «Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam» ? Unde et ille Joannes, non tam gaudebat quia praedicabat, et quia loquebatur; sed gaudebat quia audiebat: ait enim, «Amicus» «autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Itaque, fratres, cito dixerim Charitati vestrae, ubi unusquisque probet se: non ut non loquatur, sed ut de illo locutionis officium exigat; gaudium autem taciturnitatis habeat in voluntate, vocem doctrinae in necessitate. Quando enim opus est voce doctrinae? Quando pateris imperitum, quando pateris indoctum. Si semper te delectat docere, semper vis habere imperitum quem doceas: si autem benevolus es, et vis omnes doctos esse, non vis semper habere quos doceas; et non erit in voluntate exercitatio vel probatio doctrinae tuae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pena quȩ seruatur impiis. Carbones isti illos deici-
sistent. U̾eniet illis miseria: et ñ colerant. Iustꝰ autẽ
subsistit: qͦmͦ ille subsistit qͥ dic̃. sed etiã głam᷑ in
tribulationibꝰ scientesq tribulatio patientiã oꝑ a-¬
t᷑. Patientia ꝓbationẽ ꝓbatio spẽ. Spes autẽ ñ con-¬
aliqͦ p̃ssura. aliqͥ miseria: ñ subsistunt. sed cadunt.
Endo enĩ tales patiunt᷑ hiumodi p̃ssuras: ñ ua-¬
lent tolerare. Decidunt in iniqͥtates malas: qr tra-¬
dunt᷑ a desiderio suo peccatori. Uir linguosus
Qͥdem̃ illi ẽ uoluptas nisi loqui: Non enĩ acten¬
dit qͥd loqͣt᷑ dũ loqͥt᷑. Non pocest fieri: ut iste diri-¬
gat᷑. Qualis gͦ debet. eẽ. seruus dei. accensus illis
carbonibꝰ et ipse carbo salutaris effectus: Qualis
ẽẽ debet: Et optet magis audire quã dicere. sic̃
scriptũ ẽ. Sit autẽ om̃is homo uelox ad audien¬
dũ tardꝰ autẽ ad loquendũ. Et si fieri pocest
hoc cupiat ñ habere. necessitatẽ loquendi. et di¬

Expanded text:
poena quae servatur impiis, carbones isti illos dejiciusistent.» Venit illis miseria et non tolerant: justus autem subsistit; quomodo ille subsistit, qui dicit, «Sed etiam gloriamur in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia aliqua pressura, aliqua miseria, non subsistunt; cadunt. Quando enim tales patiuntur hujusmodi pressuras, non valent tolerare, decidunt in iniquitates malas; quia traduntur a desiderio suo peccatori. 15. «vers. 12Quid enim illi est voluptas, nisi loqui? Non enim attendit quid loquatur, dum loquatur. Non potest fieri ut iste dirigatur. Qualis ergo esse debet servus Dei, accensus illis carbonibus, et ipse carbo salutaris effectus? qualis esse debet? Ut magis optet audire quam dicere, sicut scriptum est, «Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum» : et, si fieri potest, hoc cupiat, non habere necessitatem loquendi, et di
Abbreviated transcription (Latin):
nis enĩ suꝑbꝰ. fictꝰ ẽ. Om̃is fictꝰ mñdax. Laborant ho-¬
mines loqͥ m̃daciũ. Nã ueritatẽ. tota facilitate lo¬
querent᷑. Ile em̃ laborat: qͥ fingit qđ dicat. Nã qͥ¬

Expanded text:
nis enim superbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant honis enim superbus fictus est, omnis fictus mendax. Laborant homines loqui mendacium: nam veritatem tota facilitate loquerentur. Ille enim laborat qui fingit q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de illo triũphat: humiliabit᷑. Tales s̃ enĩ om̃s qͥ
gaudent de malo. Uident᷑ sibi ad tẽpꝰ głari. suꝑ¬¬
bire. ceruicẽ erigere. Nonuos delectet exaltatio¬
eoꝵ. Escã habent in faucibꝰ: et hamũ. Ibi ẽ qͦ dele¬
ctant᷑: ibi ẽ qͦ trahant᷑. Ne derelinquas me ne for-¬
te exaltent᷑. Idẽ ñ de me triũphent: ñ de me
Obũbrasti enĩ mͥ in die belli. Ipsos qͥd teget: c̃aput
circuitꝰ eoꝵ ipsa ẽ suꝑbia. Qͥd ẽ circũitꝰ ipsoꝵ:
Ut curcũeant et ñ stent: ingirũ eant erroris ubi
it̃ ẽ sine fine. Qui enĩ in longũ it: alicunde inci¬
pit. alicubi finit. Qui ingrũ it: nusꝗ̃ finit. Ipse
ẽ labor impioꝵ: qͥ demonstrat᷑ alio psalmo eui-¬
dentiꝰ. in circũitu impii abulant. Sed circũitus
eoꝵ caput. suꝑbia ẽ: qr inittũ omĩs peccati suꝑ¬
bia. Unde autẽ suꝑbia: Labor labioꝵ ipsoꝵ. Om¬

Expanded text:
qui de illo triumphat, humiliabitur. Tales sunt enim omnes qui qui de illo triumphat, humiliabitur. Tales sunt enim omnes qui gaudent de malo; videntur sibi ad tempus gloriari, superbiredelectantur, ibi est quo trahuntur. «Ne derelinquas me, ne forte exaltentur:» id est, non de me triumphent, non de me obumbrasti enim mihi in die belli. Ipsos quid teget? «Caput circuitus eorum:» ipsa est superbia. Quid est, «circuitus ipsorum?» Ut circumeant, et non stent; in gyrum cant erroris, ubi iter est sine fine. Qui enim in longum it, alicunde incipit, alicubi finit: qui in gyrum it, nusquam finit. Ipse est labor impiorum, qui demonstratur in alio psalmo evidentius: «In circuitu impii ambulant» . Sed circuitus eorum caput, superbia est; quia initium omnis peccati superbia . Unde autem superbia «labor labiorum ipsorum?» Om
Abbreviated transcription (Latin):
nieris. Aliqͣndo enĩ ñ inuenieris: sed ab hominibus.
Nũqͥd adeo: Capieris autẽ et traheris: et occideris.
Om̃is eni qͥ talia fac̃. ꝑimit seipsũ. Ibi gͦ esca: ibi ẽ.
et laqueus. frena desideriũ: et ñ cadis in laqueũ.
Si autẽ uicerit te desideriũ ȩscȩ: mittit tͥ collũ in
laqueũ et capiet te auceps animarũ. Ne tradas
me adesidio meo peccatori. Inde inũbrat᷑ in die
belli. Desideriũ enĩ estꝰ fac̃: ũbraculũ autẽ dñi tẽ¬
ꝑat desideriũ ut possimꝰ refrenare qͦ rapiebam᷑:
ut ñ ita exestuemꝰ ut ad laqueũ ꝑducam᷑. Cp¬
gitauer̃ adũsũ me. ne derelinqͦs me. ne forte exal¬
tent᷑. Habes alio loco. Qͥ me p̃munt: exultabunt
simotꝰ fuero. Tales set isti: qr talis ẽ. et ipse diabo¬
Pꝰ Qndo seduxerit hominẽ: gaudet. triũphat
de illo. Exaltat᷑ ipse: qi humiliatꝰ ẽ ille. Iuare au¬
tẽ ille humiliatꝰ ẽ : qr male ex altatꝰ fuit. Et ille.

Expanded text:
nieris: aliquando enim non invenieris, sed ab hominibus; nieris: aliquando enim non invenieris, sed ab hominibus; numquid a Deo? Capieris, et traheris, et occideris. Omnis enim qui talia facit, perimit seipsum. Ibi est ergo esca, ibi est et laqueus; frena desiderium, et non cades in laqueum: si autem vicerit te desiderium escae, mittit tibi collum in laqueum, et capiet te auceps animarum. «Ne tradas me a desiderio meo peccatori.» Inde inumbratur in die belli. Desiderium enim aestus facit; umbraculum autem Domini temperat desiderium, ut possimus refrenare quo rapiebamur, ut non ita exaestuemus, ut ad laqueum perducamur. «Cogitaverunt adversum me; ne derelinquas me, ne forte exaltentur.» Habes alio loco: «Qui me premunt exsultabunt si motus fuero» . Tales sunt et isti, quia talis est et ipse diabolus. Quando seduxerit hominem, gaudet, triumphat de illo; exaltatur ipse, quia ille humiliatus est. Quare autem ille humiliatus est? Quia male exaltatus fuit: et ille
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Igit᷑ laborans in hoc bello: re¬
spex̃ ad grãm dei. Et qͥ iã cȩꝑat estuare et aresce¬
re: tanꝗͣ ũbrã inuenit. sub qͣuiueret. Obũbra¬
sti suꝑ caput meũ in die belli. id ẽ. in estu: ne
tuũ: ut estꝰ ñ sentiã. a meipso. Et qͥd mͥ peccator¬
ille faceret. qͣntũ libet seiuret : Seiuer̃ enĩ iniqͥ
bꝰ incluser̃ gladio ꝑemer̃. bestiis subrexer̃. ig¬
nibꝰ consũpser̃. Hȩc om̃ia fecer̃: et ñ eos tradidit
ds̃ peccatoribꝰ qi ñ s̃ traditi adesiderio suo Ilud
gͦ ora qͣntũ potes: ut a desiderio tuo ñ tetradat
ds̃ peccatori. Tu enĩ desidio tuo facis diabolo
locũ. Ecce enĩ diaboł ꝓposuit lucrũ: inuitauit
ad fraudẽ. Lucrũ habere ñ poteris: nisi fraudẽ
feceris. Sed lucrũ esca ẽ: fraus laqueus ẽ. Sic
attende escã ut uideas et laqueũ. qr lucrũ ha
bere ñ potes nisi fraudẽ feceris fraudẽ autẽ si
feceris: ñcapieris. Non ideo dico capieris: qr inue-¬

Expanded text:
m nostrum» . Igitur laborans in hoc bello, respexit ad gratiam Dei; et quia jam coeperat aestuare et arescere, tanquam umbram invenit, sub qua viveret: «Obrumbrasti super caput meum in die belli;» id est, in aestu, ne tuum, ut aestum non patiar a meipso. Et quid mihi peccator faceret ille, quantumlibet saeviret? Saevierunt enim tiis subrexerunt , ignibus consumpserunt: haec omnia fecerunt; sed non eos tradidit Deus peccatoribus, quia non sunt traditi a desiderio suo. Illud ergo ora, quantum potes, ut a desiderio tuo non te tradat Deus peccatori. Tu enim desiderio tuo locum diabolo das. Ecce enim diabolus proposuit lucrum, et invitavit ad fraudem: lucrum habere non potes, nisi fraudem feceris. Sed lucrum esca est, fraus laqueus. Sic attende escam, ut videas et laqueum: quia lucrum non potes adipisci, nisi fraudem feceris; fraudem autem si feceris, capieris. Non ideo dico, capieris, quia inve
Abbreviated transcription (Latin):
xer̃. et ngrierant et fulgentes effectis. Carbonesenĩ
tenebrȩ s̃. Color indicat. Sed cũ ad eos accesserit flã¬
ma caritatis. et ex mortuis reuixerint: audient ab
uitã transfixi sagicta dei: et impediunt nos malȩ
suos et dicere nob̾. qr si ꝓfessi fuerimꝰ ñ implebimꝰ.
Attendimꝰ carbones illos. Quierat heri ebriosus: ho.¬
die sobriꝰ ẽ. Q erat heri adult̃: hodie castꝰ ẽ. Qͥ erat
heri raptor: hodie largitor ẽ. Om̃s isti carbones
ignis s̃ accedunt exẽpla carhonũ ad uulnꝰ sagitarũ.
Non enĩ timeã dicere uulnꝰ. cũ clamet ipsa sponsa.
ꝓpt̃ qđ et dicunt᷑ carbones uastatores. Sastat᷑ señ
sed purgat᷑ aurũ. Et mutat homo ex morte uitã: et
incipit ee. etiã ipse carbo flagrans. qualis carbo erat

Expanded text:
xerunt, et nigri erant, et fulgentes effecti sunt. Carbones enim xerunt, et nigri erant, et fulgentes effecti sunt. Carbones enim tenebrae sunt; color indicat. Sed cum ad eos accesserit flamma charitatis, et ex mortuis revixerint, audiant ab vitam transfixi sagitta Dei, et impediunt nos malae suos, et dicere nobis quia si professi fuerimus, non implebimus. Attendimus carbones illos. Qui erat heri ebriosus, hodie sobrius est; qui erat heri adulter, hodie castus est; qui erat heri raptor, hodie largitor: omnes isti carbones ignis sunt. Accedunt exempla carbonum ad vulnus sagittarum non enim timeam dicere vulnus, cum clamet ipsa sponsa: propter quod et dicuntur carbones vastatorii. Vastatur fenum, sed purgatur aurum; et mutat homo ex morte vitam, et incipit esse etiam ipse carbo flagrans: qualis carbo erat
Abbreviated transcription (Latin):
filii hominũ usq qͦ graues corde: ut qͥd diligitis ua-¬
nitatẽ. et queritis m̃daciũ: Audi aꝑte alio loco labo¬
rẽ inm̃dacio. Docuer̃ linguas suas loqͥ m̃daciũ: ut
inique agerent laborauer̃. Caput circũitꝰ eoꝵ labor
labioꝵ ipsoꝵ teget eos. Decident suꝑ eos carbones¬
ignis in t̾ra: et deicies eos. Qͥd ẽ int̾ra: hic adhuc
in hac uita. hic suꝑ eosdecident carbones ignis. et
deicies eos. Iuis̃ carbones ignis: Nouimꝰ istos carbones
An ali s isti et alii illi de qͥbꝰ dicturi sumꝰ: Istos enĩ
uideo ad penã ualere: illos autẽ qͦs cõmemoraturꝰ
sũ ad salutẽ. Dictũ ẽ enĩ de qͥbꝰdã carbonibꝰ. cũ homo
peteret adũsus linguã subdolã auxiliũ. Qͥd dabit᷑
tͥ aut qͥd adiciet᷑ tͥ ad linguã subdolã : Sagitȩ po¬
tentis acutȩ: cũ carbonibꝰ uastatoribꝰ Id ẽ ũba dei
cor transfigentia. et uetustatẽ ꝑim̃tia. amorẽq gi-¬
gnentia: et exẽpla hominũ qͥ mortui erant et reui-¬

Expanded text:
Filii hominum usquequo gravi corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium» ? Aperte audi alio loco laborem in mendacio: «Docuerunt linguas suas loqui mendacium; ut inique agerent laboraverunt» . «Caput circuitus eorum, labor labiorum ipsorum teget eos.ignis in terra, et dejicies eos.» Quid est, «in terra?» Hic, adhuc in hac vita; hic «supra illos decident carbones ignis, et dejicies eos.» Qui sunt «carbones ignis?» Novimus istos carbones. An alii sunt isti, et alii illi de quibus dicturi sumus? Istos enim video ad poenam valere; illos autem quos commemoraturus sum, ad salutem. Dictum est enim de quibusdam carbonibus, cum homo peteret adversum linguam subdolam auxilium: «Quid detur tibi, aut quid adjicietur tibi ad linguam subdolam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis» : id est, verba Dei cor transfigentia, et vetustatem perimentia, amoremque gignentia; et exempla hominum qui mortui erant et revi
Abbreviated transcription (Latin):
feruens spu accendere qͦ accendebat᷑. Tales gͦ et
hic incellecturi sumꝰ carbones ignis: qͥ cadunt suꝑ
istos malos et deiciunt illos. Plane ñ ꝓhibem᷑ hunc
habere intellectũ. Uideo hic nob̾ elucescere ñ imꝓ¬
habilẽ et rep̃hensibilẽ sententiã. Incelligo illos car-¬
bones cadere suꝑ istos: ut deiciant᷑. In alios enĩ ueni¬
unt ut accendant᷑: in alios ut deiciant᷑. Ipse enĩ car-¬
bo dicebat. Quibꝰdã sumꝰ odor mortis in mortẽ qͥbꝰ¬
dã sumꝰ odor uitȩ in iuitã. Uident enĩ iustos flãman

Expanded text:
u quo accendebatur, accendere. Tales ergo et hic intellecturi sumus carbones ignis, qui cadunt super istos malos, et dejiciunt illos? Plane non prohibemur hunc habere intellectum. Video hic nobis elucescere non improbabilem et irreprehensibilem sententiam: intelligo illos carbones cadere super istos, ut dejiciantur. In alios enim veniunt, ut accendantur; in alios, ut dejiciantur: ipse enim carbo dicebat, «Quibusdam sumus odor mortis in mortem, quibusdam sumus odor vitae in vitam» . Vident enim justos flamman
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mͦ ad huc pugno. Pugno foris contͣ fictos
bonos: pugno intꝰ ẽt᷑ c̃cupiscentias meas: qm̃
uideo aliã legẽ in m̃bris meis repugnantẽ legi
m̃tis mee. et captiũu me ducentẽ in lege pecca.

Expanded text:
Ecce modo adhuc pugno: pugno foris contra fictos Ecce modo adhuc pugno: pugno foris contra fictos bonos, pugno intus contra concupiscentias meas; quoniam «video aliam legem in membris meis, repugnantem» «legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege p