comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uisiones multiplicaui: & in manib¬
ꝓpħarum meoꝵ qͥ sunt in eccłia consti¬
tuti assimilatussum. Si in galaad ido
immolantes. Nam & altaria eoꝵ quasi
acerui suꝑ sulcos agri.Ixx. Si non
galaad ẽ: gͦ falsi errant in galgala pͥn¬
cipes immolantes: & altaria eoꝵ quasi
testudines suꝑ desertum agri. Pro
eo quod nos transtulimꝰ bobus qͥ hebrai¬
ce appellant᷑ surim . lxͣx. int̃p̃tati st̃
pͥncipes qui uocantur sarim̃: uerbi
similitudine atq ambiguitate decepti.
Rursum ubi nos posuiꝰ aceruos qui
los congregatos. qui maxime in deser¬
to & in litcorib flante uento uł augen¬
tur uł minuuntur: lxͣx. tͣnͣstulerunt
colles. Et reuera si tẽinãs respicias:
habent similitudinẽ magnarum te¬
studinum. in deserto uł in agro uł in
ripis atq littorib paululum humo e¬
minentium. Qd̃ ergo dicit hoc ẽ. Si in
galaad de qua scͥptum ẽ. galaad ciui¬
tas oꝑantium idolum supplantata a¬

Expanded text:
et ego visiones multiplicavi, et in manu pet ego visiones multiplicavi, et in manu prophetarum meorum qui sunt in Ecclesia constituti, assimilatus sum. Si Galaad idolimmolantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. LXX: Si non Galaad est, ergo falsi erant in Galgala principes immolantes, et altaria eorum quasi testudines super desertum agri. Pro eo quod nos transtulimus, bobus, qui Hebraice appellantur SURIM  , LXX interpretati sunt, principes, qui vocantur SARIM  , verbi similitudine atque ambiguitate decepti. Rursum ubi nos posuimus, acervos, los congregatos, qui maxime in deserto, et in littoribus flante vento, vel augentur, vel minuuntur, LXX transtulerunt,colles. Et revera si θῖνας respicias, habent similitudinem magnarum testudinum in deserto agro, vel in ripis atque littoribus paululum humo eminentium. Quod ergo dicit, hoc est, si in Galaad, de qua scriptum est: Galaad civitas operantium idolum, supplantata
Abbreviated transcription (Latin):
in quib abscondita ẽ fortitudo eius.
Unde & psalmista conclamat. Audiã
quid loquatur in me dñs ds. Ut autẽ
sciamꝰ omnẽ ꝓpħiam in scripturis
scĩs appellari uisionem: & omĩs inqͥt
popłs uidebat uocem dñi. Unde et
ꝓphȩ ante dicebant᷑ uidentes. Ad
eos quoq qui ab hereticis seducti st̃.
dicit᷑ ut reuertantur ad dñm qui
mauult penitentiam peccatoris quam
mortem. Ipsum em̃ ẽẽ qui eos eduxerit
de t̾ra egẏpti: id ẽ de tenebris & errore
gentilium. Et ne forfitan pecati memo¬
res tardius reu̾tantur: adhuc inquit se¬
dere uos faciam in tabernaculis. ficut
in dieb festiuitatis ⁊ut quod fecit baptis¬
ma. hoc faciat penitentia: & habitent
in tabernaculis saluatoris hoc ẽ in ec¬
cłiis de quib dr̃ iplantati in domo dm̃
in atriis dĩ nr̃i florebunt. Et ne pucent
heresiarchas & pͥncipes erroris sui. dĩ
locutos sp̃u: ego sum inquit qui locutꝰ
sum ad ꝓpħas & ñ ad magistros ur̃os.

Expanded text:
in quibus abscondita est fortitudo ejus . in quibus abscondita est fortitudo ejus . Unde et Psalmista conclamat: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Ut autem sciamus omnem prophetiam in Scripturis sanctis appellari visionem: Et omnis, inquit, populus videbat vocem Domini : unde et prophetae ante dicebantur videntes. Ad eos quoque qui ab haereticis seducti sunt, dicitur ut revertantur ad Dominum, qui mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem : ipsum enim esse qui eos eduxerit de terra Aegypti, id est, de tenebris et errore gentilium. Et ne forsitan peccati memores tardius revertantur: adhuc, inquit, sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis: ut quod facit baptisma, hoc faciat poenitentia, et habitent in tabernaculis Salvatoris, hoc est, in Ecclesiis, de quibus dicitur: Plantatii nostri florebunt . Et ne putent haeresiarchas et principes erroris sui, Dei locutos spiritu: Ego sum, inquit, qui locutus sum ad prophetas, et non ad magistros vestros:
Abbreviated transcription (Latin):
& habitasti in tabernaculis. ad t̾ram
scãm & ad locum templi ire festinans:
sic etiam nc̃ educam te de tribulatione
& angustiis & iminrinenteͥ captiuitate ⁊
si tãmen feceris quȩ p̃cepi. Ego eñi sũ
num assimilatus sum hominib: & te
ad peintentiam ꝓuocaui. An non est
humanȩ similitudinis quando moy¬
ses in altum extollit manus ⁊ tit rãc
uincat amalech. & crucis in eo sacram̃¬
ta monstrent᷑: Nonne in manib ꝓpħa¬
rum assimilatur ds ⁊ quando ionas
trib dieb ac noctib in ꝓfundo est.
ut dum̃ significet die t̾cia ab inferis
resurgentem: Multiplicatas autem
uisiones in omĩb ꝓpħis legimꝰ ⁊ qͣndo
iezechiel ceruit dm̃ in aurige modũ
sedentem supͣ cherubim: & ysaias ui¬
di inquit dũm sedentem supra thro¬
num excelsum & eleuatum. & duo
seraphin in circuitu eiꝰ clamantia ad
oth. Et abacuc stabat in spelunca sua
ut cornua uideret in manib saluatoris.

Expanded text:
et habitasti in tabernaculis ad terram et habitasti in tabernaculis ad terram sanctam, et ad locum templi ire festinans: sic etiam nunc educam te de tribulatione et angustiis, et imminente captivitate, si tamen feceris quae praecepi. Ego enim sum num assimilatus sum hominibus, et te ad poenitentiam provocavi. An non est humanae similitudinis, quando Moyses in altum extollens manus orat, ut Jesus vincat Amalec , et crucis in eo sacramenta monstrentur? Nonne in manibus prophetarum assimilatur 140 Deus, quando Jonas tribus diebus ac noctibus in profundo est, ut Dominum significet die tertia ab inferis resurgentem? Multiplicatas autem visiones in omnibus prophetis legimus, quando Ezechiel Dominum cernit in aurigae modum sedentem super Cherubim . Et Isaias, Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum, et duo Seraphim in circuitu ejus clamantia ad oth . Et Abacuc stabat in specula  Al. spelunca sua, ut cornua videret in manibus Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas: & ego uisiones multiplicaui⁊
& in manu ꝓpħarum assimilatus sũ.
Lxͣx. E go aut̾e dñs ds tuus. eduxi
te de t̾ra egypti: adhuc habitare te faci¬
am in habitaculis sicut in dieb sollem¬
nitatis ⁊ & loquar ad ꝓpħas: & ego uisio¬
nes multiplicaui⁊ & in manib ꝓpħarũ
assimilatus sum.u quidem tanta
peccasti ut letareris in scelere & multitu¬
dinẽ peccatoꝵ putares esse diuitias: et
diceres diues effectus sum. muem ydo¬
lum mͥ. om̃s labores mei peccata mea
inuenire ñ poterunt. Ego aut̃ẽ dñs
deus tuus qui eduxi te de t̾ra egypti
quando seruiebas pharaoni: & edifica¬
bas de luto & paleis ciuitates: ad huc
tribuo tͥ locum penitentiȩ. & magnitu¬
dine ꝓmissoꝵ hortor ut ad me redeas.
Ad huc eñi sedere te faciam in taberna¬
culis: sicut in dieb festiuitatis. Diem
festiuitatis. scenophegiam uocat septimo¬
mense. quinta decima die mensis qͣndo
de egypto egressi sunt filii isrł. Sicut
inquit eo temꝑe te de egypto liberaui.

Expanded text:
as, et ego visionem multiplicavi, et in manu prophetarum assimilatus sum. LXX: Ego autem Dominus Deus tuus eduxi te de terra Aegypti: adhuc habitare te faciam in tabernaculis, sicut in diebus solemnitatis, et loquar ad prophetas, et ego visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum. Tu quidem tanta peccasti, ut laetareris in scelere, et multitudinem peccatorum putares esse divitias, et diceres: Dives effectus sum, inveni idolum mihi: omnes labores mei peccata mea invenire non poterunt. Ego autem Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti , quando serviebas Pharaoni, et aedificabas de luto et paleis civitates, adhuc tribuo tibi locum poenitentiae, et magnitudine promissorum hortor, ut ad me redeas, adhuc enim sedere te faciam in tabernaculis sicut in diebus festivitatis. Diem festivitatis, Scenopegiam vocat, septimmense, quintadecima die mensis, quando de Aegypto egressi sunt filii Israel. Sicut, inquit, in eo tempore te de Aegypto liberavi,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dies dm̃i. quia ꝓpe ẽ dies tenebra¬
rum & caliginis. dies mibis & turbims
Quasi mane expansum suꝑ montes: po¬
płs multus ac fortis. Similis ei ñ fuit
a pͥncipio: & post eum ñ erit. usq in
annos generationis & generationis &¬
rans: & post eum exurens flamma.

Expanded text:
quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis; quasi mane expansum super montes, populus multus ac fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationisrans, et post eum exurens flamma;
Abbreviated transcription (Latin):
& nouũ accipi testam̃tũ. Et ñ solum
inqͥt hoc dedit. s fecit uos noutis uir¬
tutũ frugib abundare. & saturari
atq mebriari frum̃to & uino & oleo.
de quo sepe diximꝰ: & annos qͦs ꝑtur¬
bationib ante regnantib ꝑ didera¬
tis in uobis. qͣndo oꝑa itr̃a locusta.
bruchꝰ. rubigo. erricaq consũpserat.
ds uobis ꝑtre ñ passtsẽ. Tunc come¬
detis fruges iusticiȩ & saturabumni
uobiscũ intrabilia. Sin autẽ post
penitentiã tantã ub̃tatẽ ds rerum
omĩum pollicet᷑. qͥd respondebit no¬
uatus negans penitentiã & reforma¬
ri posse peccatores in pristinũ statũ.
si digna fecerut oꝑa penitentie:
In tantũ em̃ d̃s recipit penitentes
ut uocet eos popłm ficũ. & nequa¬
qͣm asserat confundendos. & habi¬
taturũ se meoꝵ mecdio repmittat
nec amplius eos alium habiturs
dm̃: s meum toto anmo conl¬
suros. qui in illis maneat in et̃num.
Et erit post hec effinidam sp̃m me¬

Expanded text:
et novum accipi Testamentum. Et non solum, et novum accipi Testamentum. Et non solum, inquit, hoc dedit; sed fecit vos novis virtutum frugibus abundare, et saturari atque inebriari frumento, vino et oleo, de quo saepe diximus. Et annos quos perturbationibus ante regnantibus perdideratis in vobis, quando opera vestra locusta, bruchus, rubigo, erucaque consumpserant, Deus vobis perire non passus est. Tunc comedetis fructus justitiae, et saturabimini, rabilia. Si autem post poenitentiam tantam ubertatem Deus rerum omnium pollicetur, quid respondebit Novatus negans poenitentiam, et reformari posse peccatores in pristinum statum, si digna fecerint opera poenitentiae? Intantum enim Deus recipit poenitentes, ut vocet eos populum suum, et nequaquam asserat confundendos; et habitaturum se in eorum medio repromittat, nec amplius eos alium habituros Deum; sed in eum toto animo confisuros, qui in illis maneat in aeternum. Et erit post haec, effundam spiritum me
Abbreviated transcription (Latin):
rent ñ blasphemare. Hec de eruea.
cur dĩ appellata sit uirtus. Transea¬
mus ad ordiñe intelligentiȩ sp̃ualis.
Ne timeas t̾ra. mnno confide. atq le¬
care que pͥus sementẽ dñcam tuia a¬
riditate ꝑdideras. quia magnifica¬
ut dñs ut faceret tecum miscłiam.
nitantũ ut etiã ium̃ta regionis et
desertȩ solitudines letis noualibus
complerent᷑: & lignim crucis affer¬
ret fructum fuum. & sp̃s sc̃i dona
dulcissima suã cunctis tribuereñt
largitate. Uos quoq quos iuste post
penitentiã uoco filios syon et eccłiȩ.
letamm atq gaudete. quia dedit
uobis ds pater doctorẽ iusticie siue
tribuit uobis alim̃ta iusticiȩ: & des¬
cendere fecit ad uos pluuias tempo.¬
raneas atq serotinas. Pluuia tẽpora¬
nea ẽ. qͣndo pͥmũ doctrinã suscipimꝰ
plituia serotina qͣndo laboris nr̃i
fructus recipimꝰ. & ad ꝑfectam sc̃arũ
scͥpturarũ scientiã ꝑuenimꝰ. Potest
pluuia temporanea & serotina uetꝰ

Expanded text:
rent non blasphemare . Haec de eruca rent non blasphemare . Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti dona dulcissima suam cunctis tribuerent largitatem. Vos quoque quos juste post poenitentiam voco filios Sion et Ecclesiae, laetamini atque gaudete, quia dedit vobis Deus pater doctorem justitiae, sive tribuit vobis alimenta justitiae, et descendere fecit ad vos pluvias temporaneas atque serotinas . Pluvia 200 tempestiva est quando primum doctrinam suscipimus pluvia; serotina quando laboris nostri fructus recipimus, et ad perfectam sanctarum Scripturarum scientiam pervenimus. Potest pluvia temporanea et serotina, vetus
Abbreviated transcription (Latin):
dax in ore om̃ium ꝓpħarum eiꝰ. Ad
quã sinistram & contrariã potestatẽ
que apta erat ad decipiendũ. & exer¬
citata ad ruinas & multos ante dece¬
ꝑat. loquitur ds. Decipies & p̃ualebis:
egredere & fac sic. Sp̃s quoq ille qui
suffocabat saul. de quo dixerunt
ad eum pueri sui. ecce sp̃s dĩ malus
obstupescere te facit. desimstris par¬
tib erat que ministrãt dño ad pum¬
endos eos qui cruciari ꝓpt̃ peccata
meruerunt. Non solũ eñ homines
mustri st̃ & ultores ire eiꝰ i his qui
malum oꝑant᷑. & ñ sine causa portant
gladiũ. s etiam contrariȩ fortitudi¬
nes quȩ appellant᷑ furor & ira di. qͦs
ꝓpħa declinans ait. Dñe ne in furore
tuo arguas me. neq in ira tua corri¬
pias me. Istiusmodi ut ita dicam
questionariis atq tortorib tradidit
apls peccatores in int̃itum carnis.
ut sp̃s saluus fieret. De quib & sa¬
chanas ẽ cui tradidit alios. ut disce¬

Expanded text:
dax in ore omnium Prophetarum ejus. Ad dax in ore omnium Prophetarum ejus. Ad quam sinistram et contrariam potestatem, quae apta erat ad decipiendum, et exercitata ad ruinas, et multos ante deceperat, loquitur Deus: Decipies et praevalebis: egredere et fac sic. Spiritus quoque ille qui suffocabat Saul, de quo dixerunt ad eum pueri sui: Ecce spiritus Dei malus obstupescere te facit , de sinistris partibus erat, qui ministrant Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Istiusmodi ut ita dicam quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut disce
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatẽ & imbecillitatẽ nr̃e carnis ostende¬
ret. quȩ inrtantum nichil ẽ ut ab his
quȩ parua sunt. uulneret᷑. Si autẽ
eruca paruusq uermiculus fortior
homine ẽ. quid głatur t̾ra & cuns: &
elata ꝑ suꝑbiam cũ ex humo a quã
homo appellatur. humana contem¬
int: Quidam autẽ locum istum sic
int̃p̃tantur. A dextris & a simstris uir¬
tutes & fortitudines dĩ legimꝰ: quas
greci dẏnãmẽis uocant. A dextris se¬
raphim & cherubim cunctasq angłi¬
cas potestates: a simstris contrarias
fortitudines. de qͥb scͥptum ẽ. Misit
in eos iram indignationis sue. furorẽ
& iram & tribulationẽ. ĩmissionem
dñm dĩn ifrł sedentẽ suꝑ thronum
suũ & omĩs exercitus cęli stabat iuxta
eum a dextris & a simstris enis. Ego
puto simstrum fuisse sp̃m. qui egres¬
sus ẽ & stecit coram dño & ait. Ego deci¬
piam achab. & egrediar. & ero sp̃s men¬

Expanded text:
fragilitatem et imbecillitatem nostrae carnis ostendefragilitatem et imbecillitatem nostrae carnis ostenderet, quae intantum nihil est, ut ab his quae parva sunteruca parvusque vermiculus fortior homine est, quid gloriatur terra et cinis , et elata per superbiam cum ex humo sit, a qua homo appellatur humana contemnit? Quidam autem locum istum sic interpretantur: A dextris et a sinistris virtutes et fortitudines Dei legimus, quas Graeci δυνάμεις vocant. A dextris seraphim et cherubim, cunctasque angelicas potestates, a sinistris contrarias fortitudines, de quibus scriptum est: Misit in eos iram indignationis suae, furorem et iram, et tribulationem, immissionem Dominum Deum Israel sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat juxta eum a dextris, et sinistris ejus . Ego puto sinistrum fuisse spiritum, qui egressus est, et stetit coram Domino, et ait: Ego decipiam Achab, et egrediar, et ero spiritus men
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ accidisse. & sterilitatem preti¬
tam nouis frugib cõpensat̃a: ut qͥcqͥd¬
tropicos locusta. & bruchus. & rubi¬
go. et eruca consumpserat. annis se¬
quentib impleret᷑. Querimꝰ. cur e¬
ruca. fortitudo uł uirtus dm̃ appel¬
lata sit. & ñ solũ untus. suntus mag¬
na. Quomͦ potentia dĩ mn egyptiis pla¬
gis ostensa ẽ ꝑ parua ammalia. & p̃ci¬
pue scymphes qui tam paru sunt cu¬
lices. ut iux cernant᷑ ocłis. sic & nẽ in
paruo tardoq u̾mnculo qui uix moue¬
ri potest & leui tactu cont̾itur. di po¬
tentia & humana fragilitas demonstra¬
tur:. ñ quo ds ad mitum suũ & poten¬
tie maiestatem nequeat t̾ras subũtere
& oꝑire cuncta diluino. uł fulmine
concremare: s ꝑ partia et ut ita cdic̃ã
puncta corpoꝵ ostendit humanam
fragilitatẽ. Unde & illud solemꝰ mar¬
tiomi & ceteris respondere hereticis.
qui uetus lamant testam̃tum. qd̾ et
pulices. & culices. & cimices. & hiꝰce¬
modi animantia iccirco fecerit ds ut

Expanded text:
 sterilitatem praeteritam novis frugibus compensatam: ut quidquid locusta, bruchus, et rubigo, et eruca consumpserat, annis sequentibus impleretur. Quaerimus cur eruca fortitudo, vel virtus Domini appellata sit, et non solum virtus, sed virtus magna? Quomodo potentia Dei in Aegyptiis plagis ostensa est per parva animalia, et praecipue ciniphes, qui tam parvi sunt culices, ut vix cernantur oculis. Sic et nunc in parvo tardoque vermiculo, qui vix moveri potest, et levi tactu conteritur, Dei potentia et humana fragilitas demonstratur. Non quo Deus ad nutum suum et potentiae majestatem nequeat terras subvertere, et operire cuncta diluvio, vel fulmine concremare; sed per parva, et, ut ita dicam, puncta corporum, ostendit humanam fragilitatem. Unde et illud solemus Marcioni et caeteris respondere haereticis qui vetus laniant Testamentum, quod et pulices et culices et cimices, et hujuscemodi animantia idcirco fecerit Deus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui rationale ammal ẽ. s nimen¬
ta quoq de quib dictum ẽ. hoĩea
& iumenta saluos facies dñe. & alibi.
quasi iumentum factus sum apudte.
& iterum. seminabo eos semme hominũ
& iumentoꝵ. suspexerunt ad dñm. et
rorem illius miscdĩȩ flagitarunt: quia
exsiccati sunt fontes aquarũ quoscer¬
uus desiderat ⁊ & de quib dñs loquit᷑
ꝑ ieremiam. me dereliquer̃t fontẽ afͦ
arentia queq irrigant & refrigerant:
consequent̃ quicqd in nob̾pulchr̃u fuit igni
ardore consumptũ ẽ. De quo dñs in eũ¬

Expanded text:
ui rationale animal est , sed jumenta quoque, de quibus dictum est: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Et alibi: Quasi jumentum factus sum apud te . Et iterum: Seminabo eos semine hominum et jumentorum , suspexerunt ad Dominum, et rorem illius misericordiae flagitarunt; quia exsiccati sunt fontes aquarum, 184 quos cervus desiderat. Et de quibus Dominus loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae arentia quaeque irrigant atque refrigerant, consequenter quidquid in nobis pulchrum fuit, ignis ardore consumptum est, de quo Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ni qui ebrii estis. nequaqͣm uino ut
in solis .lxx. continetur: s omni ꝑtur¬
batione uitioꝵ. Flete & plangite. & agi¬
te penitentiã. & assumite tristiciam
quȩ ducre ad uitã: & ululate om̃s qͥ
bibitis uinum in dulcedine siue in
ebrietate. Dulcia eñ sunt uitia: qͥa
mel distillat de labiis mulieris me¬
recricis: & iccirco in dĩ facrificia ñ of¬
fertur. Qm̃ ꝑiit siue ablatum ẽ ab
ore ur̃o uinum. ebrietas atq dulcedo
quȩ uos deceꝑat. Sepe quippe dĩ fit
ꝓuidentia. ut qui ñ cognouerant eũ
in ꝓsꝑis cognoscant in adu̾sis: & qui
diuitiis male abusi sunt. adiurtutes
penuria corrigant᷑. Tuxta hunc sen¬
sum. audiant senes. habitatores aut̃e
t̾re ꝑcipiant aurib. de illo uino nẽ
p̃cipi in quo ẽ luxuria: & quo qui me¬
briati fuerint. regnũ dĩ possidere ñ
possunt. Qui ium ebrietate sopitus ẽ.
euigilet & ploret ebrium se fuisse. &
ululet: ut postea ululatus eiꝰ & fletus

Expanded text:
ni, qui ebrii estis: nequaquam vino, ut ni, qui ebrii estis: nequaquam vino, ut in solis LXX continetur, sed omni perturbatione vitiorum: Flete, et plangite, et agite poenitentiam: et assumite tristitiam quae ducit ad vitam, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine , sive, in ebrietate. Dulcia enim sunt vitia: quia mel distillat de labiis mulieris meretricis: et idcirco in Dei 174 sacrificia non offertur: quoniam periit, sive ablatum est de ore vestro vinum, ebrietas atque dulcedo quae vos deceperat. Saepe quippe Dei fit providentia, ut qui non cognoverunt Deum in prosperis, cognoscant in adversis: et qui divitiis male abusi sunt, ad virtutes penuria corrigantur. Juxta hunc sensum audiant senes: habitatores autem terrae percipiant auribus, de illo vino nunc praecipi, in quo est luxuria, et quo qui inebriati fuerint, regnum Dei possidere non possunt . Qui vini ebrietate sopitus est, evigilet et ploret ebrium se fuisse, et ululet: ut postea ululatus ejus et fletus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam dĩ ñ oꝑatur. & furori ꝓxima.
mentis suȩ impotẽ facit: intantum
ut labia tremant. dentes concrepent.
uultus pallore inutetur. Recteq illud
laudatur architȩ tarentim: qui cum
uillico suo esset iratus.iam te inquit
occiderẽ. insi iratus essem. Quid refe¬
ram de gaudio & uoluptate & maxime
amore qui excecat cordis ocłos: et nchil
aliud amant̾ẽ. nͥ id qd ainat. cogitare ꝑ¬
uttit : An ñ ẽ dicenda ebrietas. cum
ꝓpt̃ uile scortum & ignomunosam cor¬
ꝑis partem. animȩ libertas in seruiles
blanditias inelinatur. cũ laborẽ suũ
alt̾ius faciat ẽẽ delicias. cum furto.
scelere. atq ꝑiuriis. opes future p̃pa¬
ret uoluptati. & cum uideat᷑ ab om̃ib
se estunat ñ uideri. dum modo potiat᷑
eo qd̃ desiderat: S & auaricia excecat
ammũ eiꝰ cui nichil satis ẽ: & muliebris
amor & dulcium cupido uitioꝵ. Unde
dicitur ad eos. Euigilate & exꝑgiscum¬

Expanded text:
justitiam Dei non operatur, et furori proxima, justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid referam de gaudio et voluptate, et maxime amore, qui excaecat cordis oculos: et nihil aliud, amantem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est dicenda ebrietas, cum propter vile scortum, et ignominiosam corporis partem, animae libertas in serviles blanditias inclinatur? cum laborem suum alterius facit esse delicias? cum furto, scelere, atque perjuriis, opes futurae praeparet voluptatis? et cum videatur ab omnibus, se existimat non videri: dummodo potiatur eo quod desiderat. Sed et avaritia excaecat animum ejus, cui nihil satis est: et muliebris timor, et dulcium cupido vitiorum. Unde dicitur ad eos: Evigilate et expergiscimi
Abbreviated transcription (Latin):
qd tamen rarum ẽ. ut etiam post bru-¬
chum uitalis quippiã in nobis sp̃s resi¬
deat: cuncta rubigo populat᷑. ita ut
stipulam & uile fenum uertat in ni¬
gredinẽ⁊ ut ñ solum esui. s & fimo in¬
utilia sint. De his quatuor ꝑturbatio¬
nib in pͥncipio quoq amos. si uita co¬
mes fuerit disseremus: ubi scͥptum ẽ.
Suꝑ trib scelerib & suꝑ quatuor da¬
masci. garȩ. tyri. idumeȩ. filioꝵ am¬
mon. & moab. & iuda & isrł. ñ conuer¬
tam eos dicit dñis. Quas nos ꝑturbati¬
ones int̾p̃tati sumus: greci appellant
ũtamus: uerbum magis qm sensum
uerbi expresserimus. Ex ꝑgiscum¬
ni ebrii & flete: & ululate om̃s quibi¬
bitis uinum indulcedine: qm̃ ꝑiit
om̃s qui bibitis uiuum in ebrietate:
qͣm ablatum est de ore ũro. Quasi
senes atq prb̃i audire debemꝰ. Nulla
res ita inebriat. ut anum ꝑturbatio.
Est tristicia quȩ ducit ad mortẽ: hȩc
abominanda ebrietas ẽ. Est ira quȩ

Expanded text:
quod tamen rarum est, ut etiam post bruquod tamen rarum est, ut etiam post bruchum vitalis quippiam in nobis spiritus resideat, cuncta rubigo populatur, ita ut stipulam et vile fenum vertat in nigredinem, ut non solum esui, sed et fimo inutilia sint. De his quatuor perturbationibus, in principio quoque Amos, si vita comes fuerit, 173 disseremus: ubi scriptum est: Super tribus sceleribus, et super quatuor Damasci, Gazae, Tyri, Idumaeae, filiorum Ammon, et Moab, et Juda, et Israel, non convertam eos, dicit Dominus . Quas nos perturbationes interpretati sumus, Graeci πάθη appellant, vertamus, verbum magis quam sensum verbi expresserimus. Expergiscimini, ebrii, et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine: quoniam periit omnes qui bibitis vinum in ebrietate: quoniam ablatum est de ore vestro. Quasi senes atque presbyteri audire debemus: nulla res ita inebriat ut animi perturbatio. Est tristitia quae ducit ad mortem: haec abominanda ebrietas est. Est ira quae
Abbreviated transcription (Latin):
num tenebris obuolũutur: clarum
sapientiȩ lum̃ ñ ualent intueri. Cauen¬
dum ẽ gͥ ne egritudo quasi eriica nos
comedat: ne locusta uastet in gaudio.
huc illuc q uolitans. & gestiente leticia
ꝑdiu̾sa se iactans ⁊ ne bruchus idẽ ꝑa¬
uor & futuroꝵ metus radices sapien¬
tiȩ deuoret: ne rubigo & desiderium
futuroꝵ res mũtiles concupiscat. &e nil
ꝑferat ad ruinan: s ut in omnibus
quartuor quadrigas. & qua tuor cor¬
nua & quatuor equos.rufos. & uari-
tiȩ guberneniꝰ. Ego reor eruicam esse
incipientem in ammo passionem. quȩ
tarda ẽ & discurrere ĩ potest: & mora
ipsa ac ꝑtinatia ebibit & ex sugͥit omñe
uirorẽ. Quam si ñ occiderimꝰ in nobis. cres¬
cit & auolat. & nunc deuorat quicquid
attigerit. nunc seinesa dimittens. ꝑgit
ad alia ͥ reu̾tensq ad pͥstinam sedem
bruchus efficitur: ut non solum fruges
& folia & cortices s & ipsam medullam
deuoret tarditate. Sin autem euenerit

Expanded text:
num tenebris obvolvuntur, clarum num tenebris obvolvuntur, clarum sapientiae lumen non valent intueri. Cavendum est igitur ne aegritudo, quasi eruca, nos comedat; ne locusta vastet in gaudio, huc illucque volitans, et gestiente laetitia, per diversa se jactans; ne bruchus, id est, pavor et futurorum metus, radices sapientiae devoret, ne rubigo et desiderium futurorum res inutiles concupiscat, et nos perferat ad ruinam: sed ut in omnibus, quatuor quadrigas et quatuor cornua, et quatuor equos rufos, et variotiae gubernemus. Ego reor erucam esse incipientem in animo passionem, quae tarda est, et discurrere non potest, et mora ipsa ac pertinacia ebibit et exsugit omnem virorem: quam si non occiderimus, in nobis crescit et avolat, et nunc devorat quidquid attigerit, nunc semesa dimittens, pergit ad alia: revertensque ad pristinam sedem bruchus efficitur, ut non solum fruges, et folia et cortices, sed et ipsam medullam devoret tarditate. Sin autem evenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
absorbeatur frat̃: aut econtrario gau¬
demꝰ gestimiisq leticia. & bona nr̃a
moderanter ferre ñ possumus. Iustiq
& fortis uiri ẽ. nec adu̾sis frangi. nec ꝓ¬
sꝑis subleuari: s in utroq eẽ modera¬
tum. Diximus de ꝑturbatione p̃sen¬
tium: dicamꝰ de futuroꝵ. in quib metꝰ
aut spes ẽ. Adu̾sa tuneinus: ꝓsꝑap̃sto
lam᷑. Et qd̃ egritudo & gaudium oꝑ¬
ant᷑ in p̃sentii metus & spes faciunt
de futuro: dum aut adu̾sa plusqͣm de¬
cet timemꝰ ẽẽ uentitra ⁊ aut ꝓsꝑa quȩ
sꝑamus. intantum nos faciunt exulta¬
re ut ñ teneainus modum: maxime
in his quȩ incerta sunt. qͥa futura ⁊ &¬
sꝑantur potius qͣm teueantur. Has ꝑ¬
turbationes uno & nec pleuo tier sicło.
illustris poeta comp̃hendie. Hinc me¬
tuunt. cupiuntq hoc de futuro: do¬
lent gaudentq. hoc de p̃senti. Neq
auras inquit respiciunt clausi tene¬
bris. & carcere ceco. Qui eñ ꝑturbatio¬

Expanded text:
absorbeatur frater . Aut econtrario gauabsorbeatur frater . Aut econtrario gaudemus, gestimusque laetitia, et bona nostra moderanter ferre non possumus; justique et fortis viri est, nec adversis frangi, nec prosperis sublevari, sed in utroque esse moderatum. Diximus de 172 perturbatione praesentium; dicamus et de futurorum, in quibus metus, aut spes est. Adversa timemus, prolamur; et quod aegritudo et gaudium operantur in praesenti, metus et spes faciunt de futuro, dum aut adversa plus quam decet timemus esse ventura, aut prospera quae speramus intantum nos faciunt exsultare, ut non teneamus modum, maxime in his quae incerta sunt, quia futura sperantur potius quam tenentur. Has perturbationes uno et nec pleno versiculo illustris poeta comprehendit : Hi metuunt cupiuntque  hoc de futuro , dolent gaudentque  hoc de praesenti  neque auras, inquit, Respiciunt, clausi tenebris et carcere caeco. Qui enim perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
equi rufi : & niquadriga scdã equi m-¬
gri: & in quadriga t̾cia equi albii & in
quadriga quarta equi uarii. fortes.Cũq
ꝓpħa dixisset ad angłm qui loquebat᷑
in eo quid sunt hȩc dñe mi: respondit
angłs. Isti sunt quatuor uenti cęli: qui
egrediunt᷑ ut stent coram dñatore om¬
nst̾re. Et ẽ sensus. Isti sunt qui egre
diunt᷑ a facie dm̃i: ut eiꝰ impleant uo¬
luntatẽ. Cum habitatorib t̾re ꝑcepimꝰ
aurib. quid eruica. locusta. bruchus.
rubigo significet: nc̃ cum senib qd̃
dictum ẽ audiamꝰ. Quatuor ẽẽ per¬
turbationes quib ammarũ samtas
subu̾tatur: omnes philosophoꝵ scolȩ
conclamant. Duȩp̾sentes sibiq contra¬
riȩ: duȩ futurȩ inutuo dissidentes.
Presentes: egritudo. & gaudium. Egri¬
cudinẽ. anum dicimꝰ᷑. Alioqͥn. corꝑis
ñ egritudo s egrotatio nominat᷑. Aut
gͥ tristes sumꝰ & merore conficimur.
statusq nr̃e mentis eũtitur. unde et
apłs monet. ne abundantiori tristicia

Expanded text:
i rufi; et in quadriga secunda, equi nigri; et in quadriga tertia, equi albi; et in quadriga quarta, equi varii fortes . Cumque propheta dixisset ad angelum qui loquebatur in eo: Quid sunt haec, Domine mi? respondit angelus: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae: et eDomini, ut ejus impleant voluntatem. Cum habitatoribus terrae percepimus auribus quid eruca, locusta, bruchus, rubigo, significent: nunc cum senibus quod dictum est audiamus. Quatuor esse perturbationes, quibus animarum sanitas subvertatur, omnes philosophorum scholae conclamant. Duae praesentes sibique contrariae, duae futurae mutuo dissidentes. Praesentes, aegritudo et gaudium. Aegritudinem animi dicimus, alioquin corporis non aegritudo, sed aegrotatio nominatur. Aut igitur tristes sumus, et moerore conficimur, statusque nostrae mentis evertitur: unde et Apostolus monet, ne abundantiori tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
tione di: uł certe ut agente popłope¬
nitentiam. ñ ueniat quȩ uentura ẽ
si ꝑ manserit in delictis.Numqͥd
ñ coram ocłis ur̃is alimenta ꝑierunti.
de domo dei nr̃i leticia & exultatio:
Lxͣx. Ante ocłos ur̃os alimenta
ꝑierunt: de domo dĩ nr̃i leticia et
gaudium. Ante oculos ꝑeunt ali¬
menta peccantium. qnͣdo iam spera¬
te fruges emanibus auferuntur ⁊
in horreis conditum ẽ. bruchus &
rubigo consumat. His quoq qui in
ȩccłia comorant᷑: ꝓ qualitate meri¬
toꝵ. frumentũ sp̃s & ordeum litterȩ
si peccauerint tollitur: ut pariant᷑
famem sermonisdi. Cũq fuerut alim̃¬
ta sublata: consequenter gaudium
& leticia tollitur de domo di:ut qui
audiebant ante apłm dicentẽ. gaude¬
te in dño semꝑ.iterum dico gaudete:
postea dñm audiant ad penitentiam

Expanded text:
tione Dei, vel certe, agente populo poetione Dei, vel certe, agente populo poenitentiam, non veniat, quae ventura est, si permanserit in delictis. Numquid non coram oculis nostris alimenta perierunt; de domo Dei nostri, laetitia et exsultatio? LXX: Ante oculos vestros alimenta perierunt: de domo Dei nostri laetitia et gaudium. Ante oculos pereunt alimenta peccantium, quando jam speratae fruges e manibus auferuntur, et in horreis conditum est, bruchus et rubigo consumant. His quoque qui in Ecclesia commorantur, pro qualitate meritorum, frumentum spiritus, et hordeum litterae si peccaverint tollitur, ut patiantur famem sermonis Dei. Cumque fuerint alimenta sublata, consequenter gaudium et laetitia tollitur de domo Dei, ut qui audiebant ante Apostolum dicentem: Gaudete in Domino semper, iterum dico gaudete ; postea Dominum audiant ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fecerant: scãm offenderant trun¬
tatem. Dies autem retributionis om¬
nium delictoꝵ. illa ẽ de qua uniu̾si¬
scribunt ꝓpħe: & maxime ysaias
uersum orbem desertum ⁊ & peccato¬
res ꝑdat ex eo. Hic diesrecte appella¬
tur insanabilis ⁊ quia cum dies iudi¬
cii uenerit. ñ erit locus penitentiȩ: qͥ¬
Qd̾q sequitur & quasi miseria de mise¬
ria ueniet. siue uastitas a potente ue¬
niet: hic sensus ẽ quod mala succedanͭ
malis. & omĩs afflictio deo iudice dis¬
pensetur. qui potens ẽ & corpus & am¬
mã ꝑdere in gehennam. Quod ge¬
neralit̾ de die iudicii diximus: specia¬
lit̾ referamus ad tempus iudaicȩ cap¬
tiuitatis. qͣnͣdo ierłm capta. templũq
destructum ẽ. Non multo eñi post
cemꝑeuenit & decem & duarum
tribuum ab assyriis chaldeisq cap¬
tiuitas: p̃dicit᷑q uentura ⁊ ut cum
uenerit. ñ casu accidisse uideat᷑. aut
hostium fortitudine. s ira & cõmina¬

Expanded text:
quae fecerunt, sanctam offenderant Triniquae fecerunt, sanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retributionis omnium delictorum illa est, de qua universscribunt prophetae, et maxime Isaias versum orbem desertum, et peccatores perdat ex eo . Hic dies recte appellatur insanabilis; quia cum dies judicii venerit, non erit locus poenitentiae, qQuodque sequitur: Et quasi miseria de miseria veniet, sive, vastitas a potente veniet, hic sensus est, quod mala succedant malis, et omnis afflictio Deo judice dispensetur, qui potens est et corpus et animam perdere in gehennam . Quod generaliter de die judicii diximus, specialiter referamus ad tempus Judaicae captivitatis, quando Jerusalem capta, templumque destructum est; non multo enim post tempore venit et decem et duarum tribuum ab Assyriis Chaldaeisque captivitas: praediciturque ventura, ut cum venerit, non casu accidisse videatur, aut hostium fortitudine; sed ira et commina
Abbreviated transcription (Latin):
quila diem collectȩ int̃p̃tatus ẽ. Con¬
gregate senes: quoꝵ etas uicina mor¬
ti matureq sententiȩ magis timore
& cultum suscipit dĩ. Om̃s quoq ha¬
bitatores t̾rȩ de quib supra dixerat.
audite hoc senes. & aurib ꝑcipite om¬
nes habitatores t̾re: ut & senes & habi¬
tatores t̾rȩ in domum dĩ que ẽ eccłia
congregentur. Cumq fueruit in ec¬
cłia. & de dispari grege sacerdotum. et
popłi. senum & habitatoꝵ t̾rȩ unꝰ grex
fuerit effectus: clamate inquit ad dĩm
in cordib ur̃is & dicite. Ah. ah. ah. che.
q ꝓpe ẽ dies dm̃i ⁊ & quasi uastitas apoten¬
nos transtulimus a potente. & hebraice
dicit᷑ sãdd̃ãĩ. quod unum eẽ de decem
di nominib aliquotiens diximus . lxx.
int̃p̃tati sunt miseriam ⁊ sõd. ꝓ sadd̾ai
legentes. Uox gͥ sacerdotum & popłi
ad dm̃ clamantis inducitur: ut tercio
dicant heu mͥ. Credo quia ꝓpt̃ peccata

Expanded text:
quila diem collectae interpretatus est. Conquila diem collectae interpretatus est. Congregate senes, quorum aetas vicina morti, maturaeque sententiae, magis timorem et cultum suscipit Dei. Omnes quoque habitatores terrae, de quibus supra dixerat: Audite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, ut et senes et habitatores terrae in domum Dei, quae est Ecclesia, congregentur. Cumque fuerint in Ecclesia, et de dispari grege sacerdotum et populi, senum et habitatorum terrae, unus grex fuerit effectus, clamate, inquit, ad Dominum in cordibus vestris et dicite: Ah, ah, ah diei, quia prope est dies Domini, et quasi vastitas Al. tenos transtulimus, a potente, et Hebraice dicitur SADDAI  , quod unum 181 esse de decem Dei nominibus, aliquoties diximus, LXX interpretati sunt miseriam, SOD  , pro SADDAI legentes. Vox igitur sacerdotum et populi ad Dominum clamantis inducitur, ut tertio dicant, Heu mihi! credo, quia propter peccata
Abbreviated transcription (Latin):
stiunt᷑: in domib regum sunt. Accin¬
gantur autẽ sacerdotes & plangant
& ululent. & dormiant in sacco. ꝓpha
eos ad penitentiã cohortante qui di¬
cit. ministri dĩ mei. qm̃ interiit de
domo dĩ ur̃i sacrificium & libatio: de
quib supra dictum ẽ. Nec sufficit
flere uł plangere. & habitum lugen¬
tis assumere: isi scĩficent ieiumum
& uocent cetum. Si omne ienunum
placeret dõ: imqͣm diceret sc̃ificate
ienmum ÷ & ñ tale ienimũ elegi dic̃
dñs. Et i euangłio condeminant᷑ qͥ
ext̾minant facies suas. ut uideantur
& oppͥmitis pauꝑem. Iccirco nunc di¬
cit scĩficate ieiumum. Ieninat ma¬
nicheus & multi heretici: maximeq
encratite quorũ pͥnceps tatiamis ẽ.
S hoc ieiumum. saturitate & ebrieta¬
te det̃ius ẽ. Et uocate cetum siue cu¬
rationẽ: ut ꝑ penitentiã nr̃a peccata
curemus. Pro cetu in hebraico legit᷑
as ãr̃a: qd̾ sẏminachus synodum ⁊ a¬

Expanded text:
stiuntur, in domibus regum sunt . Accinstiuntur, in domibus regum sunt . Accingantur autem sacerdotes et plangant et ululent, et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam cohortante, qui dicit: Ministri Dei mei, quomodo interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio , de quibus supra dictum est. Nec sufficit flere, vel plangere et habitum lugentis assumere, nisi sanctificent jejunium, et vocent coetum. Si omne jejunium placeret Deo, numquam diceret: Sanctificate jejunium. Et: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Et in Evangelio condemnantur qui exterminant facies suas, ut videantur et opprimitis pauperem. Idcirco nunc dicit: Sanctificate jejunium. Jejunat Manichaeus, et multi haeretici, maximeque Encratitae, quorum princeps Tatianus est, sed hoc jejunium saturitate et ebrietate deterius est. Et vocate coelum, sive curationem, ut per poenitentiam nostra peccata curemus. Pro coetu in Hebraico legitur, ASARA  , quod Symmachus synodum, A
Abbreviated transcription (Latin):
ficate ienmum ⁊ uocate cetum: con¬
gregate senes. om̃s habitatores t̾rȩ
in domum di ur̃i. & clamate ad dñm.
Lxxͦ. Accingite uos & plangite sa¬
cerdotes ⁊ lamentamim qui ministra¬
tis altari: ingredimim dormite in
saccis mumstri dĩ : qm defecit de do¬
mo dĩ uri sacrificium & libatio. Sc̃i¬
ficate ieiunium ⁊ p̃dicate curationẽ:¬
congregate senes om̃s habitatores t̃¬
re indomum dñi di uri. & clamate
ad dñm uehement̃. Qui sẽs sacer¬
dos ẽ. & cõmedit pascha dñi: accinga¬
tur balteo castitatis. & audiat cum
apłis. Sint lumbi ur̃i accincti: & lu¬
cerne ardentes in manib ur̃is. Qͥ
autẽ peccator ẽ. & quẽ remordet ꝓ¬
pria conscientia: cilicio accingatur.
& plangat uł ꝓpria delicta uł po¬
płi ⁊ & ingrediatur ȩccłiam. de qua
ꝓpt̃ peccata fuerat egressus: & cubet
uł dorimat in sacco. ut p̃teritas delici¬
as ꝑ quas offenderat dm̃ uitȩ austeri¬
tate compenset. Qui em̃ mollib ue¬

Expanded text:
ium, vocate caetum, congregate senes, omnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum. LXX: Accingite vos et plangite, sacerdotes; lamentamini qui ministratis altari; ingredimini, dormite in saccis, ministri Dei, quoniam defecit de domo Dei vestri sacrificium et libatio; sanctificate jejunium, praedicate curationeomnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum vehementer. Qui sanctus sacerdos est, et comedit pascha Domini, accingatur balteo castitatis, et audiat cum apostolis: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Qui autem peccator est, et quem remordet propria conscientia, cilicio accingatur et plangat, vel propria delicta, vel populi, et ingrediatur 180 Ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus, et cubet, vel dormiat in sacco, ut praeteritas delicias, per quas offenderat Deum, vitae austeritate compenset. Qui enim mollibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
chi sedit in iudea. & omĩs priorum regũ
reliquias deuorauit : sub quo machabe¬
oꝵ bella narrantur. Rubiginem refer̃t
ad imꝑium romanoꝵ: qui quarti et
ultum in tantũ opp̃sere iudeos. ut de
suis eos finib pellerent. Scribit plemꝰ
iosephus in septem uoluminib. uespa¬
siam & titi narrans triumphos. Elii qͦq
adriani contra iudeos expedicitionẽ le¬
gimus: qui ita ierłm inurosq subu̾tit.
ut de urbis reliquiis ac faiullis. sui no¬
minis eliam conderet ciuitatẽ. Hec
qua tuor regna quȩ subu̾tere iudeam.
in quatuor cornib zacharias uidisse se
scͥbit: dicente ad eum angło. Hȩc cornua

Expanded text:
chi sedit in Judaea, et omnes priorum regum chi sedit in Judaea, et omnes priorum regum reliquias devoravit, sub quo Machabaeorum bella narrantur. Rubiginem referunt ad imperium Romanorum, qui quarti et ultimi intantum oppressere Judaeos, ut de suis finibus eos pellerent. Scribit plenius Josephus septem voluminibus, Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii quoque Hadriani contra Judaeos expeditionem legimus, qui ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ac favillis, sui nominis Eliam conderet civitatem. Haec quatuor regna quae subvertere Judaeam, in quatuor cornibus Zacharias vidisse se scribit, dicente ad eum Angelo: Haec sunt cornua,
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo uenit. suꝑ omĩs ẽ. Hesiduium
eriicȩ comedit locustal & residuum
locustȩ coniedit bruchus: & residuum
bruci comedit rubigo. Lxx. similit̃.
Exordium sequitur narratio. Ibi ut
attentum faceret auditorẽ. magna &
incredibilia se dictitrum ẽẽ ꝓmisit: quȩ
nec uetus sciret historia. nec p̃sens etas
facta cognosceret. Hic eriicam & locustã.
bruchum & rubiginem posuit: ut gͦ
singła raro eueniunt. omĩa simul facta
memorent᷑ ⁊ & ideo mirabiliora sint.
Eriicam quȩ hebraice gẽrẽm. grece dicit᷑.¬
tantur babilomios atq chaldeos: qui
de uno orbis climate ꝓcedentes. tam de¬
cem tribuum qmͣ duarũ hoc ẽ isrłitici
popłi cuncta uastarunt. Locustam autẽ.
medos int̃p̃tant᷑ &. ꝑsas: qui subu̾so im¬
ꝑio chaldeoꝵ. iudeos habuere captiuos.
Bruchum macedonas & om̃is alexandri
successores: maxuneq regem antiochũ
coguomento epifanen qui instar bru¬

Expanded text:
de coelo venit, super omnes est . Residuum de coelo venit, super omnes est . Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. LXX similiter. Exordium sequitur narratio: ibi ut attentum faceret auditorem, magna et incredibilia se dicturum esse promisit, quae nec vetus sciret historia, nec praesens aetas facta cognosceret. Hic erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem posuit, ut quae singula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, et ideo mirabilia sint. Erucam quae Hebraice GEZEM  , Graece dicitetantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, tam decem tribuum quam duarum, hoc est, Israelitici populi cuncta vastarunt. Locustam autem, Medos interpretantur et Persas, qui subverso imperio Chaldaeorum, Judaeos habuere captivos. Bruchum, 171 Macedonas, et omnes Alexandri successores, maximeque regem Antiochum cognomento Epiphanem, qui instar bru
Abbreviated transcription (Latin):
e pegrimis sicut om̃s patres mer: au¬
rib ꝑcipiat. Sifactum ẽ inquit istud
Arte rethorica. ex rerum magnitudine
attentum auditorẽ facit. Nulla hȩc
inquit ȩtas meminit quȩ dicturus
sum: nec ur̃o nec patrum ur̃oꝵ atq
maioꝵ facta sunt temꝑe. Patres autẽ
auos. atauosq cognosce ⁊ de filios silioꝵ
omnem deinceps sobolem: iuxta il¬
lud uirgilianum. & nati natoꝵ & qui
nascentur ab illis. Et senes gͦ & habi¬
catores t̾rȩ. filiis ur̃is.posterisq nar¬
rate. Qui senex ẽ. liberos suosdoceat
sacramenta. Qui habitator ẽ t̃re sun¬
plicẽ narret historiam. Unde usq ho¬
die nos qui in xp̃o credimꝰ. quoꝵ aum
moy se ablatum ẽ uelam̃ ab ocłis. &
de quib dicit᷑. cam hominis sapientia
eiꝰ. filiis nr̃is secreta & mira narramꝰ.
Iudei autẽ qui habitant in t̾ra. lociuit᷑
t̾rena. & humi coherentia: de quib scͥp¬
tum ẽ. Qui de t̾raẽ. de t̾̃ra loquitur: qͥ

Expanded text:
et peregrinus sicut omnes patres mei , auet peregrinus sicut omnes patres mei , auribus percipiat. Si factum est, inquit, istud Arte rhetorica ex rerum magnitudine attentum auditorem facit: nulla haec, inquit, aetas meminit, quae dicturus sum, nec vestro, nec patrum vestrorum atque majorum facta sunt tempore. Patres autem avos atavosque cognosce et filios filiorum, omnem deinceps sobolem, juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: Et senes ergo et habitatores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex est, liberos suos doceat sacramenta: qui habitator est terrae, simplicem narret historiam. Unde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamen ab oculis, et de quibus dicitur: Cani hominis sapientia ejus , filiis nostris secreta et mira narramus. Judaei autem qui habitant in terra, loquuntur terrena, et humi cohaerentia, de quibus scriptum est: Qui de terra est, de terra loquitur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
te: & apud grecos & apud hebreos unũ
hebreos ẽhẽrĩnũ: quod ꝓpͥe ñ corde. s
aure ꝑcipitur. Et ut sciamꝰ sacratorem
ẽẽ auditum. qm id qd̾ in aurib resonat:
ysaia loquente discamꝰ. Audi cȩlum &
aurib ꝑcipe t̾ra. Qui senes sunt &e cȩle¬
stes. audiunt sp̃ualit̃: qui habitant
in t̾ra appellant᷑q t̃renaurib ꝑcipiunt.
Et hoc in om̃ib scͥpturis notandũ: uibi
hȩc duo uerba iuncta ponantur. Qd̃
in lamech quoq legimus peccatore: qͥ
locutus ẽ ad uxores suas. ada. & sella.
Audite uerba mea uxores lamech auri¬
b ꝑcipite uerba mea: quia uirũ occidi
in uuluus meũ. & iuuenem in liuorẽ
meũ. Sciebat obscura ẽẽ quȩ loquebat᷑:
& iccirco uxores suas ñ ad simplicem
tantum uerboꝵ sonum ⁊ s ad recondi-¬
tam quoq dictoꝵ intelligentiam ꝓuo¬
ac paruuloꝵ reliquit infantiã: audi¬
at quȩ dicunt᷑. Qui autẽ adhuc habi¬
tat int̾ra & ñ potest dicere. aduena sũ

Expanded text:
unum Hebraeos EEZINU  , quod proprie non corde, sed aure percipitur. Et ut sciamus sacratiorem esse auditum, quam id quod in auribus resonat, Isaia. loquente, discamus: Audi, coelum, et auribus percipe, terra . Qui senes sunt et coelestes, audiunt spiritaliter; qui habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Et hoc in omnibus Scripturis notandum, ubi haec duo verba juncta ponuntur. Quod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxores suas Ada et Sella: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, quia virum occidi in vulnus meum, et juvenem in livorem meum : sciebat obscura esse quae loquebatur, et idcirco uxores suas non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad reconditam quoque dictorum intelligentiam provoac parvulorum reliquit infantiam, audiat quae dicuntur. Qui autem adhuc habitat in terra, et non potest dicere: Advena sum
Abbreviated transcription (Latin):
in sempit̾nũ. Et scietis quia in medio
amplius. & ñ confundet᷑ popłs m̃s in
ȩt̃num. Lxxͣ. Confide t̾ra. gaude
atq letare: quia magnificauit dñs ut
faceret. Confidite ium̃ta campi. qm̃ ger¬
minauer̃t campisolitudinis. Quia
lignũ atculit fructũ suũ. ficus & ui¬
nea dederunt fortitudine suã. Et fi¬
lii fyon gaudete atq letamim indo¬

Expanded text:
uia in medio amplius, et non confundetur populus meus in sempiternum. LXX: Confide, terra, gaude atque laetare, quia magnificavit Dominus ut faceret: confidite, jumenta campi, quoniam germinaverunt campi solitudinis, quia lignum attulit fructum suum, ficus et vinea dederunt fortitudinem suam: et filii Sion, gaudete atque laetamini in Do
Abbreviated transcription (Latin):
bus patrũ ur̃oꝵ. Suꝑ hoc filiis ur̃is
narrate: & filii uri filiis suis ⁊ & filii
eoꝵ generatiom alterȩ. Lxx. Au¬
dite hec senes. & aurib ꝑcipite om̃s
habitatores t̾re: si facta sunt taliam
dieb ur̃is aut in dieb patrũ ur̃orũ.
Pro his filiis ur̃is narrate: & filii ur̃i
filiis suis ⁊ & filii eoꝵ in generationẽ
alteram. Senes iubent᷑ audire: ha¬
bitatores t̾rȩ aurib ꝑciꝑe. Senib ñ
dicit᷑. audite om̃s: habitatores t̾re ad¬
dit᷑ aurib ꝑcipite om̃s. Auditus aũt

Expanded text:
trorum: super hoc filiis vestris narrate, et filii vestri filiis suis, et filii eorum generationi alteri. LXX: Audite haec, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, si facta sunt talia in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum: pro his, filiis vestris narrate, et filii vestri filiis suis, et filii eorum in generationem alteram. Senes jubentur audire, habitatores terrae auribus percipere. Senibus non dicitur, Audite, omnes; habitatoribus terrae additur, Auribus percipite, o