comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerit naturaliter tardior : frequenti ta¬
men meditatione actuitur ac legendi assi¬
duitate colligitur. Sepe prolixa sectio lon¬
gitudinis cansa memoriam legents obli¬
terat. Quod si breuis sit submotoq libro
sententia retractetur in anmo. Tunc sme labo¬
re legitur. et ea que lecta sunt recolenda a me¬
moria minime excidut. Acce ꝑtabihor est sensi¬
bus lectio tacita: quam aꝑta. Amphus intelleat
rnstruitur. quando uox legentis quiescit. ac sub
silentio lingna mouetur. Nam clare legendo et
corpus lassatur: et nocis acinnen obtunditur.
Dixit abbas pelagius. &portet amuiã sed̾m ꝑͥ
uoluntatem uolentem coniersani: aut discere
fideliter que nescit. aut docere mamfeste q̃
nouit. Si autem utrũq cum possit nõ nult
insame morbo laborat. Inicium em̃ recedendi
a deo: fastidium doctime est. Dirit abb̾ pastor
quia qui querulus est monachus nõ est. Qui
fr̃i suo detrahit: monachus nõ est. Qui iacũ¬

Expanded text:
si fuerit naturaliter tardior, frequenti tasi fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet animam secundum Christi voluntatem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est. Dixit abbas Pastor: Quia qui querulus est, monachus non est; qui fratri suo detrahit, monachus non est; qui iracun
Abbreviated transcription (Latin):
sum custodire cor̾ nt̃m si lingna iamiã aꝑ¬
storem dicens. Quomͦ oportet monachũsede¬
re in cella sua. et respondit. Quatum ad id
quod manisestuin est. hoc est ut faciat opꝰ
mamiũ. et semel comedat et taceat et me¬
ditetur. Octulte em̃ proficere ita in cella.
hoc est ut redarguat se met ip̃m de propnis
excessib imusquisq in om̃ loco: ad que. ⁊ per¬
um sit utilis ad instruendum lectio ad¬
hibita autem collacione maiorem intel¬
ligiam prebet. Mehus est em̃ conferre quã
legere. Collacio docibilitatem facit. Nam pto¬
positis interrogationib cictacio terum
exduditur: et sepe obiectionib latans ue¬
ritas aperitur. Quod enĩ obscurimi ẽ. aut
diibium. conferendo cito prospicitur. Sicut
instruere solet collacio: ita contentio destru¬
it. Hec eñ relicto sensu ueritastis lites ge¬
nerat. et pugnando uerbis etiam dũ bla
phemat. Lectio memorie ansilio eget. Q̾

Expanded text:
sumus custodire cor nostrum, si lingua nostra jansumus custodire cor nostrum, si lingua nostra janstorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur. Occulte enim proficere potest in cella, hoc est, ut redarguat semetipsum de propriis excessibus unusquisque in omni loco ad quem perst utilis ad instruendum. Leccio adhibita collacione maiorem intelligenciam prebet. Melius est enim conferre quam legere. Collacio facit docibilitatem. Nam propositis interrogacionibus cunctacio rerum excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collacio, ita contencio destruere; hec enim relicto sensu veritatis lites generat et pugnando verbis eciam deo blaphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. in quo etam ꝑ uoyia uerba pecca¬
tur. Dixit aliquando albas sisons. Crede
grede quia ecce.xxx. annos habeo: quod nõ
deprecor deum propt̾ peccatum: s orans
hoc dico. Domme iliu xp̃e protege me a
lingna mea. et usq minc ꝑ singulos dies
corruo ꝑ ip̃am et delinquo. Albas machari¬
us maior in suchi dicebat fratrib pꝰ missas
eccłie fugite fr̃s. Et dixit ei inuis fr̃. Pa¬
quod figiendũ dico. Et sic intrabat in cellã
suam: et claudens hostium sedebat solus
Dixit albas sisons quia peregrinatio nr̃a in
hoc est. ut teneat homo os suum. Dieit ab¬
lus iꝑrans. Monachus qui nõ retmẽt lignã
suam in temꝑe furoris. neq passiones cete¬
ras poterit aliquando cohibere. Duit albͣ
longnius albati lucio. habeo tres cogitationeᷤ
unam uit ad peregrinam ꝓgam. Et respon¬
dit ei sener. Si non tenueris linguã quocũq
gauit albati sysoy dicens. Desidero custod¬
re cor meum. Dixit ei senex. Et quomͦ pos¬

Expanded text:
maneat, in quo etiam per noxia verba peccamaneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. Dixit aliquando etiam abbas Sysois: Crede, crede, quia ecce triginta annos habeo, quod non deprecor Deum propter peccatum, sed orans hoc dico: Domine Jesu Christe, protege me a lingua mea: et usque nunc per singulos dies corruo per ipsam et delinquo. Abbas Macharius major in Scythi dicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugite fratres. Et dixit ei unus frater: Paquod fugiendum dico. Et sic intravit in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et respondit ei senex: Si non tenueris linguam, quocunque gavit abbatem Sisoi, dicens: Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo pos
Abbreviated transcription (Latin):
lingue seminantur stimuli. ouuntut rire ac¬
cenduutur faces odioꝵ. par extinguitur cordi¬
um.Qrua multiloquio quisq deseriuens. recti¬
tudinem iusticie nequaquam possit tenere te
iudicans quia mentis iusticia desolatur: quã
do ab iimodenita locutione nõ parcitur Imt
iacobus ait. Si quis putat se religiosum ẽẽ
non refrenans linguam suam. s seducens̃
cor siumi huius uana est religio. Praui ho¬
mines sicut sensu leues sunt: ita ut loquu¬
tione precipites. et reticere ꝑtractando ne¬
gligunt que loquutur: si quod leius conciẽ¬
tiã concipit leuor protmnꝰ lingua producit. P
semetip̃am ueritas nos amonet dicens. Om̃e
uerbimi ociosum quod loquuti fuerint homi¬
nes. reddent de eo racionem in die iudicii. Oti¬
osum uerbum quippe est: quod aut racione
iuste necessitatis aut intentione pie humułi¬
catis enret. Si ergo ratio de ocioso sermone
exigitur. pensemus que pena de mulcilocͥo

Expanded text:
linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, aclinguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordiautem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur iudo ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam nos Veritas admonet dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio
Abbreviated transcription (Latin):
tit unde descendit et relaxata deꝑit: quia
se ꝑ infima mutilicer spargit. Qui suꝑua¬
ciis nerbis et silentii sui censura dissipat᷑.
quasi tot riuis extra se ducitur. Unde et
redire interius mens ad sui cogitationẽ nõ
sufficit : quia ꝑ multoloquium sparsa a secre¬
to se intime considerationis excłudit. Totã
se uero insidiantis hostis nułnerib decegit
qui a munitione custodie circuncludit. In
prouerbus scriptũ est. Sicut urbs patens
et absq muroꝵ ambitu. ita uir qui nõ potest
nurum silentiũ nõ habet. patet nmici iacu¬
lis ciuitas mentis. Et cum se ꝑue̾ba uł ꝑu̾sa
extra semecipãm eicit. aꝑtam se aduersario
osa mens mͥ foueam lapsa imipellitur. Et dũ
ociosa uerba cauere negligimus ad noxia ꝑue¬
nimus. ut prius aliena loqui libeat. et post¬
modum decracionib uitam de quib loquim᷑
mordeat. ad extrennuĩ uero usq ad aꝑtis lm¬
gue contumelias erumpat. P effrenationẽ

Expanded text:
tit, unde descendit. Quare relaxata deperit, quia tit, unde descendit. Quare relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia, per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam se vero insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. In Proverbiis scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis. Et cum se per verba extra semetipsam dejicit, apertam se adversario osa mens in foveam lapsus impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Per effrenationem
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit quidam abbati ãmoni. Si ergofit nẽ¬
cessitas cum uicino loquendi: nidetur tibrut
de scripturis cum eo loquar. aut de uerbis
et sentencus semoꝵ: Et dixit ei senex. Si
non poces tacere melius est ut de uerbis
sermoniun loquaris quam de scriptura. Pe¬
riculum est illis non paruum. Dixit senex
quia homo si uerbum quidem habeat oꝑa
autem nõ habeat. asimulabitur arbori ha¬
benti folia fructum autem nõ. Sicut em̃ar¬
bor fructib plena eciam uirentib foliis:
ita et sermo consequitur hominẽ qui habet
uerbis ledit animã suam. et uit linguosus
nõ dirigetur in terra. et si multiloquio ex¬
tollaniur coram dño non absoluimur. Unde
melius est ut illud dm̃n rogemus uł rogan¬
tes dicannus. pone dñe custodiam ori meo. et
hostium circunstancie labiis meis: et nõ de
aspiciant quanto rectitudins statu depe
Humana etem̃ mens aque more et circũ¬
clusa ad susuꝑiora colligitur: quia illuc repe¬

Expanded text:
Dixit quidam abbati Ammoni: Si sit neDixit quidam abbati Ammoni: Si sit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripturis cum eo loquar, an de verbis et sententiis seniorum? Dixitque ei senex: Si non potes tacere, bonum est magis ut de verbis seniorum loquaris, quam de Scriptura. Periculum enim est non parvum. Dixit senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilabitur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Et: Non daspiciant, quanto a rectitudinHumana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illuc repe
Abbreviated transcription (Latin):
suos sicut se diligunt minime illis care¬
ant : unde iuste eos reprehendant. Uocis
medicanime utrorũq saluti concurntur:
dum ab illo qui inferre actio praua cõpes¬
citur. et ab hoc qui sustinet doloris fernor
uulnere aꝑto temꝑatur. Qui proximoꝵ
mala respiciunt: et tamen in silentiolin¬
guam premũt. quasi conspectis nulne¬
rib usum medicamim subcrahinit: et
eo mortis auc̃tores fiint. quinitꝰ qd̾ po¬
terant curare neglexerunt. Ffrater qui¬
dam interrogauit paruulũ monachum di¬
cens. Bonum est loqui an tacere: Dixit
ei puer ille. Si sunt uerba ociosa dimitte
ca. si auteni bona funt nerba nõ diu ꝓtra¬
has s cito incide quod loquens: et ꝯmesct.
Dixit sener quidam. Taciturntati openĩ
da. et nichil cogites et intende cogitationi
tue: siue quiescens in lecto sine surgens cũ
tempore quo moriẽbatur dicens. Qud ui¬
des. Et dixit ille. Nichil melius quã ta¬
cere pater. Dixit ei . Uerum est filitace.

Expanded text:
i proximos sicut se diligunt, minime illis tacei proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicamini subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Frater quidam interrogavit parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer ille: Si sunt verba otiosa, dimitte ea: si autem bona sunt verba, non diu pertrahas, sed cito incide quod loqueris, et quiesce tu. Dixit senex quidam: Taciturnitati operam da, et nihil cogites, et intende cogitationi tuae, sive quiescens in lecto, sive surgens cum tempore quo moriebatur, dicens: Quid vides? Et ille dixi ei: Nihil melius quam tacere, Pater. Dixit ei: Verum est, fili, tace.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem custodire: sufficit proximo mundꝰ
ingua discrete refrenenda est: nõ ĩso¬
lubiliter obliganda. Scriptum giãq ẽ.
Sapiens tacebit usq ad tempꝰ. uͭ m
mirum cum oportuum fuerit: postpo¬
sita censura silentii loquendo que congruũ
in usum se utilitatis impendat. De tacen¬
di atq loquendi censura: ꝑ salomonẽ dicit᷑
Tempus tacendi et tempus loquendi. Dis¬
crete quippe uitissitudinum pansanda sũt
temꝑa. ne aut cum restringi lingua debet
ꝑ nerba mutiliter defluat : aut cũ utiliter¬
oqui pocest : semet ip̃am pigre restringat
Quanta sit utilitas taciturnitatis: silentiũ
considerans psalmista ait. Pone dñe cu¬
stodiam ori meoᷤ et hostium circũstancie la¬
bus meis. nõ enĩ poni parietem s hostiũ
petit quod uidelicet aperitur et dlaudit᷑
Unde et cante dicendum est nobis: quati¬
nus os discrete et congruo tempere uox
aperiat. et rursum congruo taciturmtas

Expanded text:
tatem servare, sufficit proximo modus tatem servare, sufficit proximo modus Lingua discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt in usum se utilitatis impendat. De tacendi atque loquendi censura per Salomonem dicitur: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quanta sit utilitas taciturnitatis Psalmista considerans ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicendum est, quatenus os discrete et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas
Abbreviated transcription (Latin):
erunt eos. Cum autem loquerentur rursus¬
de edificatione. uenientes iterum angeli laua¬
bant eos. Uenerunt aliquando senes ad alba¬
tem antoniũ. et erat cum eis etiam albas io¬
seph. Uolens autent albas ancomus proba¬
re eob: mouit sermonẽ de scripturis sanctis et
cepit interrogare a uiniorib quid eẽt hoc ud
illud uerbum: et singuli eoꝵ dicebant prouͭ
poterant. Ille autem dicebat Nec dum nuemstis
Post omnes uero: dixit albati ioseph. Tũ quo¬
mͦ dicis uerbum hoc ᷤ Et ille respondens. Nes¬
cio. Et dixit allias antonius. Uere albas
ioseph muenit solus uiam: qui nesçire seres¬
pondit. Frater quidam interrogauit senem
dicens. Si quis fratrinu attulent ad mede
foris sermones zus alba ut dicam ei ne affe¬
rat eos ad me ͤ Et respondens ei senex. No¬
li. Et dicit ei frater. Quare ; Respondit
senex. quia nec nos potuimus id cͥnstodue
Et dixit frater. Quid ergo debet fieri :Et
respondit ei senex. Si uolumus caciturni¬

Expanded text:
erunt eos. Cum autem rursus loquerentur erunt eos. Cum autem rursus loquerentur de aedificatione, venientes iterum angeli lavabant eos. Venerunt ergo aliquando senes ad abbatem Antonium, et erat cum eis etiam abbas Joseph. Volens autem abbas Antonius probare eos, movit sermonem de Scripturis sanctis, et coepit interrogare a junioribus quid esset hoc aut illud verbum? Et singuli eorum dicebant, prout poterant. Ille autem dicebat: Necdum invenistis. Post omnes vero dixit abbati Joseph: Tu quomodo dicis verbum hoc? Et ille respondit: Nescio. Et dixit abbas Antonius: Vere abbas Joseph solus invenit viam, qui nescire se respondit. Frater quidam interrogavit senem dicens: Si quis fratrum attulit ad me de foris sermones, vis, abba, dicam ei ut non eos afferat ad me? Et respondit ei senex: Noli. Et dicit frater: Quare? Respondit senex: Quia nec nos potuimus id custodire. Et dixit frater: Quid ergo debet fieri? Et respondit ei senex. Si volumus taciturni
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ os ponit : qui male loquutionis culpas
bone actionis uelamine cegit. Quatrimoda
est dicendi ratio:. qua preuidendum est quid
quando .cui. uel quomodo aliquid proferat᷑
Monum quippe bene loquitur. qui ea que-
recta sunt himliter ãmuntiare uidecur¬
Corde bene loquitur qui cantatem nõ sinui¬
lat. Ore bene loquitur: qui ueritatem ãmĩ¬
tiat. Factis bene loquitur: qui alios bonis
exentplis edificat. Nali mala respondent ꝓ
bonis. et aduersa pro optimis. Nom bona
respondent pro malis et prosꝑa pro aduer¬
sis: Aduersus cõuitiũ lingne fortitudo est ad¬
hibenda patientie: ut temptatio uerbi que
foris crrrruimpugnat. tolerancie uirtute
deuicta discedat. Dicebant quidam patrum
quia dum sederent aliquando semores et loque¬
entur sermonẽ de edificationib. erat inter
cos unus preuidens et uidit angelos manus
agitantes et lauantes eos. Ut autem ueniss
loquutio scla̾ris discedebant angeli et uolutabã¬
tur porci in medio eoꝵ pleni fetorib et pollu¬

Expanded text:
super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. Quadrimoda est dicendi ratio, qua praevidendum est, quid, quando, cui vel quomodo, aliquid proferatur. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt humiliter annuntiat. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur, qui alios bonis exemplis aedificat. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro prosperis. Boni bona respondent pro malis, et prospera pro adversis. Adversus convicium linguae fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. Dicebat quidam Patrum quia dum sederent aliquando seniores, et loquerentur sermonem de aedificationibus, erat inter eos unus providus, et vidit angelos manus agitantes et lavantes eos. Ut autem locutio venisset saecularis, discedebant angeli, et volutabantur porci in medio eorum pleni fetoribus, et pollu
Abbreviated transcription (Latin):
temptationum pacitur: quasi tot flatibus
mouetur. Plerumq mentem homnnis tu¬
multus cogitationum deprimit: iͣca curbat
et cum recedit ira. succedit mepta leticia.
Frater aliquis interrogauit quendam patrũ
si polluitur homo. quando res sordidas cogna
gitamus corporaliter nõ fecerimꝰ. Dirit qui¬
dam senex. Non quia intrant in nos cogi¬
uim quedam parua uicioꝵ uerba non
euitamus: in magno lingue prolabi¬
nuir crimine: et dum facta quedam si gra¬
uia libere ac sine metu cõmittimus. ad poti¬
ora scelera et horrendam peccandi consuetu¬

Expanded text:
tentationes patitur, quasi tot flatibus tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Plerumque mentem hominis tumultus cogitationum deprimit, ira perturbat, et cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Frater quidam interrogavit quosdam Patrum utrum polluitur homo gitamus corporaliter non fecerimus. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogium quaedam parva vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
atq in antiquo certamine diuturna pulsati¬
one reparatur. ita ut quod prius egit in
corpere hoc ĩportuna cogitatione postmodũ
uersetur in mente. Cum nch il foris igitrn
cto se reatu mens obligat. insi hoc sollicite
lamentis tergat. Plerumq autẽ in corde t̾¬
renarũ cogitationum turba dum ꝑstrepit. cdau¬
in secretarium mentis quanto minꝰ cura tu
niultuantium sonus compescitur: tanto ãpłi¬
us uor presidentis iudicis non auditur. Nõ¬
nũquam in ip̃o orationis nr̃e sacrificio ĩ portu¬
ne se cogitationes mgerunt : que hoc rapere¬
uel maculare ualeant. quod deo flentes ĩ no¬
bis ĩmolamus. Ommes qui uel illicita appe¬
tunt. uel in hoc mundo iuideri aliquid uolunt
densis cogitationũ tinnultib in corde cõprimũ¬
tur. Mare significat mentem hominis. et
quasi fluctus maris sunt cogitationes mẽtis
que aliquando ꝑ aram tumescunt ꝑ grãm trã
unt. Mens quippe humana quod passiones¬

Expanded text:
atque in antiquo certamine diutina pulsatiatque in antiquo certamine diutina pulsatione reparatur, ita ut quod prius erat in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum versetur in mente. Cum nihil foris opere cto se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, clau secretarium mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Nonnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc raperel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus. Omnes qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur. Mare significat mentem hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per Dei gratunt. Mens quippe humana quot
Abbreviated transcription (Latin):
rei ibi consistit origo. Nam sicut scriptũ est:
praue prius cogitatiom resistimus: in lapsũ
oꝑis non incurrimus. Plerimiq ex bonis
operib discimus: quãtam uite mũditiam in
cogitatione construamꝰ. Pene cuncta bonao¬
pera ex cogitatione prodeunt: s sunt nõ nul¬
la cogitatonis acciuina que ex oꝑatione nas¬
scuntur. Nmm situt ab aniima opus sumituri
ita nrsus ab oꝑacione animus eruditur.
Walde necesse est ut cum cogitatio extra usũ
duectmr protints mentis oculus ad opera
trglisacta reuocetur. In sola nõmĩ ꝙͣ cogitati¬
one delmquitur: et quia usq ad opus nõ ꝑue¬
mt culpa. nec adcrutiatum ꝑuenit penitẽ¬
tia cogitata afflictio mẽtem citius erigit:
quia mmrum tantũmꝰ cogitata iiquitas
posluit. Wepe nãq hoc quod a conspectu iu¬
dicis iam fletu incerne mente deletum est:
ad animũ ꝑ cogitationẽ redit. Et deuicta cul¬
pa ad delectationem rirsus inserꝑe nicitur.

Expanded text:
rei ibi consistit origo. Nam, sicut scriptum est. rei ibi consistit origo. Nam, sicut scriptum est. prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. Plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus. Pene cuncta bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur. Nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur. In sola nonnunquam cogitatione delinquitur, et quia usque ad opus non pervenit culpa, neque ad cruciatum pervenit poenitentia. Sed cogitata afflictio mentem citius erigit, quia nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Saepe namque hoc quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
us praua oꝑa. postmodum desideria. Ui¬
cissim autem et a cogitatione oꝑa procedũt :
et ab opere cogitatio nascitur. quamuis et si
ab opere malo quisq nacet pro solius tamen
cogitationis male prauitate nõ ent ĩnocẽs.
Unde et dominus ꝑ ysaum. Auferte malũ¬
cogitationum ir̃aꝵ. ab oculis meis. Non em̃
solum factis s et cogitationib delinquinius:
si eis illicite occurentib delectemur. Sicut iu¬
pera a filiis in utero positis laceratu ꝑuintur.
ita nos cogitationes ñe intra nos enutnca
permunt. et concepte interius iuꝑeo uene¬
no consimunt: Aninãq nãm crũdeli uul¬
nere occidinit. Dum imusquisq duuina illuni¬
natione preuentur: stati molestus curpiũ
cogitacionum pulsatur. s dei senius iudicio
tiioris dei temptamenta a semet ip̃o reicit. bo¬
msq contra obiectis cogitationib curpes a se
repellit. Magna obseruantia cirea cordis est
custodram adhibenda. quia aut bone aut male

Expanded text:
us prava opera, postmodum desideria. Vius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis et si ab opero malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inqucogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. Dum unusquisque divina illuminatione pervenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei tentamenta a semetipso rejicit, bonisque introjectis cogitationibus turpes a se repellit. Magna observatio circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae aut malae
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Propheta ergo ad transmigrationẽ
loquitur. cum illos increpat qui a statu
rectitudinis ad erroris uicia in transrngra¬
cione ceciderunt. Er inter togauit senem
dicens. Quid si inturrerit monachus m
pectatum. et affligatur pro eo quia de pro¬
fectu in detenorem statum ꝑuenent et la¬
borat douec resurgat. Respondens aute
senex dixit. Monachus temptationẽ incur¬
retis: sic est sicut domus que cecidit. Et
si sobrius fuerit in cogitatione sua reedifi¬
cat eam inueniens matenas ad edificiũ
profuturas. habens posita fundauienta et
la pides et harenam et cetera que sit edi¬
ficationi necessaria: et ita cius fabtica ue
lociter proficit. Ita est monachus si ĩ tẽp¬
tationem cecident. et conuersus fuerit ad
dñm: habet plurinũ apparatiun aueditaci¬
onem diuine legis psalmodiam. opus matui
ipertita est causa peccandi: id
iniusticia quod cogitatione admittitur. Pri
us actio resecanda est: postea cogitatio pri¬

Expanded text:
tus. Propheta ergo ad transmigrationem tus. Propheta ergo ad transmigrationem loquitur, cum illos increpat, qui a statu rectitudinis ad erroris vitia in transmigratione ceciderunt. Frater interrogavit senem dicens: Si incurrerit monachus in peccatum, et affligatur pro eo quia de profectu in deteriorem statum pervenerit, et laboret donec resurgat? Respondens autem senex dixit: Monachus in tentationem incurrens, sic est tanquam domus quae cecidit. Et si sobrius fuerit in cogitatione sua, reaedificat eam inveniens materias ad aedificium profuturas, habens posita fundamenta, et lapides et arenam, et caetera quae sunt aedificationi necessaria, et ita velociter ejus fabrica proficit. Ita est monachus, si in tentationem ceciderit, et conversus fuerit ad Dominum, habet plurimum apparatum, meditationem divinae legis, psalmodiam, opus manuumatione. Bipartita est causa peccandi, id itur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; pri
Abbreviated transcription (Latin):
qui etiam post culpam ad se redire ꝑsuadet.
Aduer sim reuocat cõmissa nõ respicit :ͥ re¬
uercenei signũ pictatis expandit. Uocem
rgo post tergum monentis audimus. si pose
ꝑeg̃cata humili et contrito corde reuertmuit.
Debenus gͥ pietatem uocantis erubestere: si
iusticiami uolinnus formdare: quia canto gienu¬
ori improbitate contẽpitur. quanto et cõtẽp¬
tus adhuc reuocate non dedignatur. P ie¬
remiam prophetam dñs dicit. Et uemeus
usq ad babilonen ibi liberabers. N ibylon
quippe confusio interpretatur. Sepe em̃ qui
post quam in confusione cecident nicioꝵ eru¬
bescens mala que perpetrauit ad penitenti¬
am redit: seq a sius lapsib bene uiuendo eri¬
git. Quid gͦ iste nsi usq ad babylonẽ nemt
et ibi liberatus estͦ Nñ ñꝙͣ quisq crubes¬
cens mala que fecit. se contrase engit: et
bene oꝑando ad statum rectitudinis redit.
Inbabylone itaq liberatus est: qui ꝑ diuinã
giãm ostenditur. etiam de confusione salua¬

Expanded text:
ire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si post peccata humili et contrito corde revertimur. Debemus igitur pietatem vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare, quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. Per Michaeam prophetam Dominus dicit: Et venies usque ad Babylonem, ibi liberaberis . Babylon quippe confusio interpretatur. Saepe enim qui postquam in confusione vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque a suis lapsibus bene vivendo, erigit. Quid ergo iste, nisi usque ad Babylonem venit, et ibi liberatus est? Nonnunquam quisquam erubescens mala quae fecit, contra se erigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit. In Babylone itaque liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salva
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem diumo iudicio mens iusti diuersis
passionũ temptationib agitatut: pro quib si
deo grãs egerit. sueq culpe quod talia dignus
fit p̃ati reputanerit. hoc quod ex passione tole¬
tat. et pro uirtutib reputabit᷑ur qui et diui¬
nami agnoscit iusticiam. et suam cũlpam ĩtelli¬
git. Instoꝵ mens non solum perpendit quidto¬
Ieratꝰ: s etiam pauet quod restat. Uidet qua¬
lia in hac uita ꝑatitur: metuit ne post hec gaa¬
niora patiatur. Luget quia in hurus cecitatis
exilio a paradisi gandiis cecidit: timet ne et cũ
exitium relĩquitur. mors eterna subsequitur Iã
ergo sententiam tolerat in pena: s minas adħuc
eterin iudicis timet ex culpa. Recte ergo per
psalmistam dicitut In me ꝑtransierint iretue
et terrores tui conturbauerunt me Intermi
quippe uidicis post quam ire ꝑtranse̾unt. etiã
terrores conturbant : quia iam aliud de damp¬
natione patimur. et aliud de diuina eternaq ul¬

Expanded text:
utilitatem divino judicio mens justi diversis utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae quod talibus dignus sit, imputaverit, hoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit. Justorum mens non solum perpendit quod tolerat, sed jam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post haec graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilium a paradisi gaudio cecidit: timet ne et cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc aeterni judicis formidat ex culpa. Recte ergo per Psalmistam dicitur: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ul
Abbreviated transcription (Latin):
multiloquio lingue. Dixit albas pemen. Si¬
ratus: ita oportet aminã semꝑ paratam eẽ¬
aduersus spiritum fornicationis. Dicebat
albas antonus. Scire conuenit. quiatres
sunt corꝑales motus. unus quidem natura¬
lis. alius autem ex plenitudine ciboꝵ: ter¬
cius uero ex demonum impugnatione: sẽd
contra hos omnes bonũ est custodire quod
scriptum est. Ommi custodia serua cor tiuĩ
cator non debet: quia maxime ꝑ hoc
illi infertur recributio iusta. Discat nõ mur¬
nurare qui male patitur. etiam si ignorat
cur mala patitur. et per hoc iuste se pati
arbitretur ꝑ quod ab illo iudicatur: guius nuĩ¬
quam iniusta indicia sunt. Qui flagella sustinet
et contra deuni murmurat: iusticiam iudican¬
tis accusat. Qui uero se cognoscit miusto iudice
pati quod sustinet. etiam si pro quo patitur ig¬
norat: ꝑ hoc iam iustificatur ꝑ quod et semet¬
ip̃m accusat. et dci insticiam landat. Ad magnã

Expanded text:
multiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Simultiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Siratus, ita oportet animam semper esse paratam adversus spiritum fornicationis. Dicebat abbas Antonius: Scire convenit quod sunt tres corporales motus: unus quidem naturalis, alter autem ex plenitudine ciborum, tertius vero ex daemoniorum impugnatione. Sed contra hos omnes bonum est custodire quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum .homo non debet, quia maxime per hoilli infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati quod sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Ad magnam
Abbreviated transcription (Latin):
quia et in hoc mundo sollicitudinem amittit
scłi. et in futuro eternum castitatis premiũ
ꝑcipit. Uirgines feliciores ẽẽ in uita eterua
didicimus: ysaia testante qui ait. Hec dicit
dominus eimuchis. dabo eis in domo mea et in
muris meis locum: et nomen melus a fili¬
is et filiab nomen sempitermĩ dabo eis:
quod non ꝑibit. Non dubium quod hi quica¬
sti ꝑseuerant et uirgnies: angelis dei effici¬
cumtur equales. Amanda est pulcrhitudo
castitatis: cuius dugustata delectatio. dulci¬
or inuenitur quam carnis. Castitas em̃ fui¬
ctus suauitatis est: pulcricudo inmolata sc̃õ¬
rum. Castitas em̃ securitas mentis: et sam
tas corꝑis. Nichil prodest incorruptio car¬
ms: ub̃i non est integritat mentis. stichil
ualet mũdum eẽ corꝑe: einn qui pollutus
est mente. Dixit senex quia securitas. et ta
citurnitas. et occul a meditatio: parant ca¬
stitatem. ołia monachi ab stmentia escarũ. et

Expanded text:
quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. Virgines feliciores esse in vita aeterna Isaias testatur, qui ait: Haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas est t. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mente. 9. citurnitas et occulta meditatio, pariunt castitatem; gloriatio monachi, abstinentia escarum et a
Abbreviated transcription (Latin):
signans ait. Laudate dmni in cympano
et choro. In tympano etem̃ coru̾m siccum
resonat: in choro autem uoces concordi¬
ter cangant. Qni em̃ ꝑ chimpanũ nͥ absti¬
nentia: Et quid ꝑ choꝵ isi caritatis cõcor¬
dia designaturᷤ Qui itaq sic abstinenti¬
am tenet ut concordiam deserat: laudato
quidem in thimpano. s nõ laudat in choro
Dxit quidam senex. Propterea ã puto
a me delectationes carnales: ut eciam ira¬
cundie occasiones abscidam. Scio em̃ semꝑ¬
eam aduersum me repuguare ꝓ delectati¬
mb. et conturbare mentẽ meam et initel¬
lectum meumi expellere. Dixit albas iohan¬
nes pusille stacure. quia si noluerit rex aliqͥs
ciuitatem inucoꝵ tenere. prius aquam te¬
net et escas eoꝵ et sic mimici fame ꝑiditã
tris sinã in ieiumo et fame conuersecur ho¬
mo mimici eius qui sollicitant animũ prius
et accipietis. Tunc autem cribuitur
quando gemitu interno pulsatur. Ge¬

Expanded text:
signans, ait: Laudate eum in tympano signans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano etenim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid enim per tympanum, nisi abstinentia, et quid per chorum, nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Dixit quidam senex: Propterea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expellere. Dixit abbas Joannes pusillae staturae. Quia si voluerit rex aliquis civitatem inimicorum tenere, prius aquam tenet et escas eorum, et sic inimici siti ei. Si in jejunio et fame conversetur homo, inimici ejus qui sollicitant animum, priuset accipietis . Tunc autem tribuitur, quando ad Deum gemitu interno pulsatur. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
genus n nullo pocest exire: insi in oratio¬
ne et ieuinio. Inmudi em̃ spiitus ibi sese
magis ntuint : ubi plus uident escani
et potum. Gancti quandui inhabitant
suum aridum portant. Unde et psalmꝰ.
Siciuit inte anima mea : quam multipli¬
citer et caro mea. Coro em̃ tunc deun
stinet et arescit. Abstinentia et inufi¬
cat et occidit. Uiuificat animã. corpus
nectat. Ieuima cum bonis oꝑib deo sit¬
acceptabilia. Qui autem a cibis abstinent
actib et a muudi ieinuat ambitiombus
Speruitur ieumnium: quod in uesꝑo reple¬
cione ciboꝵ reficitur. Neq enĩ ruputan¬
da est abstinentia. ubi fuerit uentris
saturitas subsequuta. Sperntur ieiu¬
um. qd̾ in uesꝑo deliciis compensatur. Quͣ
corꝑa nr̃a ꝑ abstinentiam domanꝰ: qͥd ali¬
ud quam carnalia sacrificia ommpotenti
deo eribemus: Sicut ꝑ paulum dicitur
ut exhibeatis membra nr̃a uł corꝑa hosti¬
am uiuentem deo. Egregius psalmista dd
mllam ẽẽ abstinentiam sine concordia de¬

Expanded text:
orationem et jejunium . Immundi enim spiritus illuc sese magis injiciunt, ubi plus vident escae et potus. Sancti quandiu in hujus saoris corpus suum aridum portant. Unde et in Psalmo: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea . Caro enim tunc Deum stinet et arescit. Abstinentia et vivificat et occidit: vivificat animam, corpus necat. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstactibus, et a mundi jejunat ambitionibusSpernitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compensatur. Cum nostra corpora per abstinentiam domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipotenti Domino exhibemus? Sicut per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Egregius psalmista David nullam esse abstinentiam sine concordia de
Abbreviated transcription (Latin):
nachi cum eis transitoria prospentas arri¬
det. fauorem mũdi quasi nescientes dissimu¬
lant : et forti gressu interius. auide exterius
sublenantur calcant. Electi monachi nul¬
lis praue accionis clauiorib ꝑstrepũt nul¬
lo cupiditatum temporaliũ turbulento appe¬
ti̾tu rapiuntur. s nimirũ curis presentis
nite necessarus nimoderacius occupare re¬
fugiunt. Sepe bona agentes monachi pa¬
terna adhuc flagella sentiunt: ut tanto ꝑ¬
fectiores ad hereditatem ueniant quanto e¬
os pie ferientis discipliua cotidie etiam de
seculo remintiantes: ⁊ta huic mundo moriũ¬
turd ut soli deo uiuere delectentur. Quanto
ab huiꝰ scli conuersatione se subtrahunt: can¬
to interne mentis acie presentis ain dei et an

Expanded text:
nachi cum eis transitoria prosperitas arrinachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et an
Abbreviated transcription (Latin):
petit. Hinc et salomon ait. Sicut cnus qui
reuertitur ad nomitũ suũ. sic stultus qui ite
fecto cibum qui pectus deprimebat proicit:
s cũ ad uonitum reuertitur uude leuigatus
fuerat nursus honeratur. Et qui admissa plã¬
git. profecto nequitiam de qua male grauatus
fuerat. et que mentis intima depritebat cõ¬
fitendo proicit: quam post confessionẽ dimi re¬
petit resiunt. Sus uero in uolutabro luti
dum lauatur sordidior redditur: et qui admis
simi plangit pectatum. nec tamen deserit. pe¬
ne grauiore se culpe subicit. quia et ip̃am quã
flendo ĩpetrare potuit ueniam cõtempnit et
quasi in lutosa aqua senetip̃m uoluit. quiadũ
fletib sius uite mundiciã subtrahit: ante dei
habrtus. sauinactu. in loquutione.
In cogitatione sua semꝑ circuspiciat atq
ea que mũdẽ siiit ꝑfecte deserat: et qd̾ ostẽ¬
dit humanis oculis habitu. hoc ante deo ocu¬
los morib pretendat. Electi namq mo¬

Expanded text:
petit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui petit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui revertitur ad vomitum suum, ita stultus qui iterfecto cibum qui pectus deprimebat projicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt; quam dum post confessionem repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior rsum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque mo
Abbreviated transcription (Latin):
uamini mũdi estote. Iniatur itaq et mũdus
est: qui et preterita plangit. et flenda ite¬
rum nõ admittit. Lanatur et mũdus non
est : qui plangit que gessit nec deserit. et
post lacrimas ea que gesserat reppetit. Sic
deniq et amitiam penitencem atq iterum
delinquentem. sermo diuimis increpat dicens
Quam uilis effecta es niis iterans uias tu¬
as. Quisquis gͦ culpas preteritas plorat. hũc
necesse est. modũ ceneat: ut sic admissa defłe
at ne iterum flenda committat. Seriptũ est
in libro ecclesiastico. Qui baptizatur a mortuo
et iterum tangit illum quid proficit lauatio
eius:. Post lnachrumm mnũdus ẽẽ negligit. ͥs¬
quis post lacrimas uite inuocenciam nõ custo¬
dit. Lauantur et em̃ et nequaquam muudi st̃
qui cõmissa flere nõ desminit. s ruirsum flen¬
da cõmictunt. Uuptiratur scilicet a mortuo
qui mundatur fletib a pec̃o. s post baptisma
mortuũ tangit. qui cułpam post lacrimas ap¬

Expanded text:
vamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus vamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur itaque, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas ap
Abbreviated transcription (Latin):
intereant. Neq em̃ pie dñs ante delinquen¬
cium oculos flenda pet̾a opponeret: si ꝑ semet¬
ip̃m ea districte ferne uoluiss. Constat em̃ qd̾
suo iudicio abscondere uoluit ⁊ quos miserando
preueniens sibimet ip̃is iudices fecit. Hinc
ꝑ paulum dicitur. Si nosmetip̃os duudica
ad delictum post lacrimas reu̾tunt᷑.xix.
murrisor est non penitens. qui adhuc agit
nin qd̾ penitet: nec uidecur deuni poscere
subditus. s subsannare suꝑb. Canis reuer¬
sus ad nomitum: et penitens ad peccatum
Multi enĩ lactimas indesment̾ fundinit. et
pcc̃are non desmmunt. Quosdam uidemꝰ accipe¬
re lacrimas ad penitentiam mentis. et affectũ
penitentie nõ habere: quia inconstantia mẽtis
nnc recordatione pcc̃i lacrimas fundunt.
nũc uero reuiuicenti usu ea que fleuerunt
iterando cõmittunt. Qui et prerita uult plã
nem non habet : qm̃ adhuc agit quod peni¬
tendo deflere possit. Isayas pcc̃orib ait. La¬

Expanded text:
intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquenintereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens, sibimetipsis judices fecit. Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaad delictum post lacrymas revertuntur. Derisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet: nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum . Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam videmus accipere lacrymas ad poenitentiam, et effectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plnem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: La
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitus crepidat. quia iustus iuder nemẽs
quid de perpecratis reputet quid relaxet ig¬
norat. Nam quain mala cõmisent mennꝰ¬
unt. s hec cõmissa si digne defleuerit nescit
at ne culpe ininanitas modũ penicentie trã¬
seat metuit. Et pleruniq cuł pam iain ne¬
ricas relarat: s mens afflicta adhuc de uenia
dum ualde dͥ est sollicita crepidat. Sanctꝰ g̾
uir etiam hic nnsericordiam suspicit. sedsus¬
cepisse se nescit: quia peccatũ siuim homo iã
corrigendo et penitendo desent. si tamen ad¬
huc districtum iudicem. de eius retributione
lic gͦ quilibet iustus misericordias dm̃ libere
meternitate decantat. ubi iam de ꝑcc̃i uenia
dubietas nõ est: ubi iam securam mentem
culpe sue menioria nõ addidit. ubi nõ sub re¬
atu ammus tre pidat: s de eius indulgentia
liber erultat. Amonendi sunt timore for¬
midinis oppressi. ut de misencordia quã postu¬
lant presumant: ne ĩ ĩmoterate afflictionis

Expanded text:
sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione us quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis