comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matur os ad maledicta & conuitia proximoꝵ: & immuta¬
tur mens. & lingua balbutit. Quȩso quid minus habeatur
bibere bibitur. Sicut enim piscis cum auidis faucib ꝓpe¬
rat ut glutiat escam. & repente hamum inter fauces repe¬
rit hostem. ł sicut aues cum ꝑ ȩscam rapiuntur inretibus:
ita ebriosus intra se uinum suscipit inimicum: quod intra
eum morans. impellit se ad om̃e opus fedissimum: homo
rationabilis ab irrationabili bestia capitur. Tu autem in om̃i¬
b exhibe te sobrium: ut te sobrietas in om̃ib castum exhi
abstinentiam mergaris insuꝑbiam ÷ & ne infleris ad¬
uersus eos qui ieiunii tui mensuram. non ualent obtinere:
ne quando uidearis escis carnalib abstinere. & uitiis pectꝰ
tuum replere. Grandis namq est confusio anime: quȩ
cum sibi subiecit carnem. ipsa fit subiecta uiciis. Quid
ꝓdest uentrem abescis uacare. & animam passionib obruere:

Expanded text:
matur os ad maledicta et convicia proximorum, et immutamatur os ad maledicta et convicia proximorum, et immutatur mens, et lingua balbutit. Quaeso quid minus habetur qbibere, bibitur. Sicut enim piscis, cum avidis faucibus properat ut glutiat escam, et repente hamum inter fauces reperit hostem: vel sicut aves cum per escam capiuntur in retibus; ita ebriosus intra se vinum suscipit inimicum, quod intra eum morans impellit ad omne opus foedissimum; et homo rationabilis ut irrationabile animal capitur. Tu autem in omnibus exhibe te sobrium, ut te sobrietas in omnibus castum exhibabstinentiam mergaris in superbiam, et ne infleris adversus eos qui jejunii tui mensuram non valent obtinere: ne quando videaris escis carnalibus abstinere, et vitiis pectus tuum replere. Grandis namque est confusio animae quae cum sibi subjecerit carnem, ipsa sit subjecta vitiis. Quid prodest ventrem ab escis resecare, et animam passionibus obruere!
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunia. Quantum uero possumus. mundi delitias & ci¬
boꝵ opulentiam fugiamus : ne quando crucati inflam¬
ma guttam aquȩ queramus. nec refrigerium consequam᷑.
Uinum enini nobis dnis adleticiam cordis. non ad ȩ¬
brietatem creauit: non quantum exigit. s quantum nat᷑ȩ
imbecillitas postulat. & apłs timotheo modico precipit uti
uino: & hoc ꝓpter dolorem stomachi. & ꝓpter eius frequẽ.¬
tissimas infirmitates. Ne igitur nos quod ad medelam
corporis nr̃i tributum est: ad ꝑniciem deputemus. Plu¬
rimi namq maximam ꝑuinum debilitatem contrarerͣ:
nec potuerunt consequi pristinam dignitatem. qui pri¬
mum gule non temꝑauerunt ardorem. Pleriq ꝑ uinum
homicidium ꝑpetrauerunt: nec ipsi mortem recusauerunt.
Alii ꝑuiuum ademonib capti sunt: nec est aliud ȩbrietas.
quam mauifestissimus demon. Ebriosus putat se boni aliqͥd
agere: cum ꝑ precipitia deuolutus fuerit. Puinolentiam ar¬

Expanded text:
jejunia. Quantum vero possumus mundi delicias et cijejunia. Quantum vero possumus mundi delicias et ciborum opulentiam fugiamus, ne quando cruciati in flamma guttam aquae quaeramus, nec re frigerium consequamur.Vinum enim nobis Dominus ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem creavit; non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Et Apostolus Timotheo modico praecipit uti vino; et hoc propter dolorem stomachi, et propter ejus frequentissimas infirmitates . Ne igitur nos quod ad medelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Plurimi namque maximam per vinum debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, qui primum gulae non temperaverunt ardorem. Plerique per vinum homicidium perpetraverunt, nec ipsam mortem recusaverunt. Alii per vinum a daemonibus capti sunt, nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se boni aliquid agere cum per praecipitia devolutus fuerit. Per vinolentiam ar
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ererceas: s semꝑ subiecta sit caro sp̃ui. & obtemperet
iussis sp̃s. Noli incrassare ancillam tuam. ne contemptui habe¬
at̃ dominam suam: s in om̃ib eius obsequiis mancipetur.
Sicut enim equis sunt frena mposita: ita ieiunioꝵ frena mi¬
ponamus corpori nr̃o. Nam quem admodum auriga si equoꝵ
freua laxauerit rapidissimo cursu cum eo in precipitia deferun¬
turꝰ: ita & anina si corpori suo non inposuerit frenum. utriq
ad inferni precipitia deuoluuntur. Esto ꝑitissimus auriga cor¬
pori tuo: ut ꝑtramitem rectum possis ꝑgere uiam. Escȩ enim
plurimȩ: non solum animam. s & corpus nrͣm plurimum le¬
dunt. Sepe enim ꝑciboꝵ auiditatem stomachi franguntur
uires: nec non abundantiam sanguinis & colerum egritudines
plurimas ꝑ ȩscarum largitatem ꝑpetimur. Sicut enĩ ista
anime ⁊ corꝑi contraria: ita medelȩ st̃ utriꝰq temꝑata

Expanded text:
spiritum exerceat; sed semper subjecta sit caro spiritui, et obtemperet spiritum exerceat; sed semper subjecta sit caro spiritui, et obtemperet jussis spiritus. Noli incrassare ancillam, ne contemptui habeat dominam suam, sed ut in omnibus ejus obsequiis mancipetur. Sicut enim equis sunt frena imposita, ita jejuniorum frena imponamus corpori nostro. Nam quemadmodum auriga, si equorum frena laxaverit, rapidissimo cursu cum eo in praecipitia deferuntur, ita et anima, si corpori suo non imposuerit frenum, uterque ad inferni praecipitia devolvitur. Esto peritissimus auriga corpori tuo, ut per tramitem rectum possis pergere. Escae enim plurimae non solum animam, sed et corpus nostrum plurimum laedunt. Saepe enim per ciborum aviditatem stomachi franguntur vires; nec non abundantiam sanguinis et cholerarum aegritudines plurimas per escarum largitatem perpetimur. Sicut enim ista sunt animae et corpori contraria, ita etiam medelae sunt utriusque temperata
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt oim̃ia. Ne ut spinas & tribulos in te crescere siuas cogita¬
tiones malas: neq tanquam minima negligaea. Qui ẽnim sꝑ¬
nit minima : paulatim defluet. Noli spernere morsum serpen¬
tis: ne uenenum eius consꝑgatur in cor tuum. Abscide uir¬
gulta spinarum de agro cordis tui: ne defigant inte altas ra¬
dices. Scito quod cor tuum ager est dñi: excole eum celestib
laueris: facile poteris ascendere ad ꝑfectionem.
namq miles plurimo onere pregrauatus prȩpeditur:
ita mõnachus ad iugilias cum escarum largitate torpescit.
Non enim possumus uigilare. cum fuerit dapib uenter nr̃
onustus: s oppressi somno. uigiliarum fructus amittimus &
maximum detrimentum animȩ nr̃e ad quirimus. Uigilus
ergo copula ieuinium. ut cunctis animȩ uirtutib florere
possis: & caro tua subiecta sit animȩ tuȩ. & ancilla sua famu¬
leturꝰ dñȩ suȩ. Ne prebeas uires corpori tuo. & bellum aduers

Expanded text:
erta sunt omnia. Ne ut spinas ac tribulos in te crescere sinas cogitaerta sunt omnia. Ne ut spinas ac tribulos in te crescere sinas cogitationes malas, neque tanquam minima negligas ea: Qui enim spernit minima, paulatim defluet. Noli spernere morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in cor tuum. Abscinde virgulta spinarum de agro cordis tui, ne defigant in te altas radices. Scito quod cor tuum ager est Domini, excole eum coelestibulaveris, facile poteris ascendere ad perfectionemenim miles plurimo onere praegravatus praepeditur, ita monachus ad vigilias cum escarum largitate torpescit. Non enim possumus vigilare cum fuerit dapibus venter noster onustus; sed oppressi somno vigiliarium fructus amittimus, et maximum detrimentum animae nostrae acquirimus. Vigiliis ergo copula jejunium; ut cunctis animae virtutibus florere possis, et caro tua subjecta sit animae tuae, et ancilla tua famuletur dominae suae. Ne praebeas vires corpori tuo; ne bellum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
uigilie inutiles. ꝑ quas ledit᷑ & deꝑit anima. cum uigila¬
uerit quis cirra cogitationes turpissimas ł ad gerendũ
contrarium aliquid. ł ad ꝑpetrandum facinus. Sed
tu talib in siste uigiliis: ut possis effici sc̃s in om̃ib
actib & morib tuis. Conuenit te uigilare ne quaulo
oppressus somno placere hominib gestias Preter dõ
soli: ne studeas placere alteri. In om̃e opus quod cogitas
tas. diligenter examina. & si est rectum coram dõ. ꝑfice
illud: si uero aduersum fuerit reꝑtum. amputa illud ab
amnia tua. Cotidie actus tuos discute curiosius: & si te
peccatis obnoxium senseris. ad peintentiam cito confuge
Nolo ut protrahas peccatum tuum de die uidiem: s si qͥd
cogitauerĩ male ĩ dõ penitentiam age: & uelociter de corde
tuo seca illud. Ne uelis dicere. non est grande hoc facinus
quod cogitaui: tantummꝰ inconspectu dm̃ manifesta & aꝑ¬

Expanded text:
vigiliae inutiles, per quas laeditur et deperit anima, cum vigilavigiliae inutiles, per quas laeditur et deperit anima, cum vigilaverit quis circa cogitationes turpissimas, vel ad gerendum contrarium aliquid, vel ad perpetrandum facinus. Sed tu talibus insiste vigiliis, ut possis effici sanctus. In omnibus actibus et moribus tuis convenit te vigilare, ne quando oppressus somno placere hominibus gestias. Praeterquam Domino soli ne studeas placere alteri. In omne opus quod cogitas tas diligenter examina; et si est rectum coram Deo, perfice illud, si vero adversum fuerit repertum, amputa illud ab anima tua. Quotidie actus tuos discute curiosius; et si te peccatis obnoxium senseris, ad poenitentiam cito confuge. Nolo ut protrahas peccatum tuum de die in diem; sed si quid cogitaveris male, in Deo poenitentiam age, et velociter de corde tuo seca illud. Ne velis dicere: Non est grande hoc facinus quod cogitavi tantummodo, quia in conspectu Domini manifesta et ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrare: ꝑ orationes ac uigilias depellentur ab anma tua.
Oratio: grande munimentum est auime. Per orationes
purissimas om̃ia nobis quȩ sunt utilia tribuuntur adno:
& cuncta quę noria sunt proculdubio effugantur.
Ntẽpore psalmodie sapienter psalle fili. & spuales cantus
uigilanter cane coram dnõ: ut uirtuteni psalmoꝵ faci¬
liuis possis ad quirere. Onñs namq duritia cordis: eoꝵ
dulcedine mollitur: Tunc dulces habens fauces. gaudens.¬
q cantabis:. quam dultia faucib meis eloquia tua dñe.
siꝑ mel & fauum ori meo. Sed non poteris sentire hanc
dulcedinem: nisi cum sũma uigilantia ac sapientia can¬
taueris. fauces enim inquit escam gustabunt: sensus aũ
uerba disceruit: Sicut enun excarualib escis alitur
caro: ita ex diuinis eloquiis interior homo pascit᷑ ac nu¬
trit᷑. d in his om̃ib uigiliis scĩs indiges fili. łle sunt nanq

Expanded text:
perpetrare, per orationes ac vigilias depellantur ab anima tua. perpetrare, per orationes ac vigilias depellantur ab anima tua. Oratio munimentum grave est animae. Per orationes purissimas omnia nobis quae sunt utilia tribuuntur a Domino, et cuncta quae noxia sunt procul dubio effugantur. In tempore psalmodiae sapienter psalle, fili, et spiritales cantus vigilanter cane coram Domino, ut virtutem psalmorum facilius possis advertere. Omnis namque duritia cordis eorum dulcedine mollietur; tunc dulces habebis fauces, gaudensque cantabis: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo ! Sed non poteris sentire hanc dulcedinem, nisi cum summa vigilantia ac sapientia cantaveris. Fauces enim, inquit, escam gustabunt, sensus autem verba discernit. Sicut enim ex carnalibus escis alitur caro, ita et divinis eloquiis interior homo pascitur ac nutritur. Sed in his omnibus vigiliis sanctis indiges, fili. Hae sunt namque
Abbreviated transcription (Latin):
te esse dm̃: talis esto ipse erga conseruum tuum.
uodcumq opus inchoaueris. primo in uoca dm̃:
copuletur: mens tua in amore eius. Hoc stude in uita tua:
ut orationem puram offeras deo. Cogitatioues non con¬
turbent cor. tuum: nec indiuersis locis ł reb rapiat᷑
mens tua. Memendo enim te fili sub dei conspectibus
stare : qui occulta cordis ꝑspicit. & abdita mentium
nouit. Wigilanter ergo assiste inconspectu dei intem¬
pore. orationis uelpsalmoꝵ ne te opprimat somnus
animȩ tue: & ne disonans sit sensus & lingua. sed
bilc esꝰ scruire diib dñis: ita nec duplex oratio pot̾it
ascerdere ad diñ. Nec tibi ullum tempus fili ociosum r
uacuum transeat: tam in dieb quam in noctib. Uigi¬
lare d conuenit: ut ĩminentem temptationem faciliꝰ
effugere possis. Si enim cogitationes sordidȩ condurba¬
uerint coꝵ tuum. & site coartauerint quod est illicitum

Expanded text:
te esse Dominum, talis esto ipse erga conservum tuum. te esse Dominum, talis esto ipse erga conservum tuum. Quodcunque opus inchoaveris, primo invoca Dominum, copuletur mens tua in amorem ejus. Hoc stude in vita tua, ut orationem puram offeras Deo. Cogitationes non conturbent cor tuum, nec in diversis locis vel rebus rapiatur mens tua. Memento enim te, fili, sub Domini conspectibus stare, qui occulta cordis prospicit, et abdita mentium novit. Vigilanter ergo assiste in conspectu Domini in tempore orationis vel psalmorum. Non te opprimat somnus animae, et ne dissonans sit sensus et lingua, sed bile est servire duobus dominis, ita nec duplex oratio poterit ascendere ad Dominum. Ne tibi ullum tempus, fili, otiosum vel vacuum transeat; tam in diebus quam in noctibus vigilare te convenit, ut imminentem tentationem facilius effugere possis. Si enim cogitationes sordidae conturbaverint cor tuum, et si te coarctaverint quod est illicitum
Abbreviated transcription (Latin):
tua cito pro duc in medium ⁊ ut deleat ds̃ illa cum
confessus fueris ea. Nec te uelis iustificare cum adoran¬
dum accesseris: ne sicut phariseus ille exeas. condemp¬
natus. Memento priblicaui. ł qualiter ꝓse orauerit: &
emulare eum. ut ueniani peccatoꝵ tuoꝵ inuenias. Non
clamore uociferaberis eum. qui occultoꝵ est cognitor:
sed clamor cordis tui pulset aures eius. Non longitu¬
dinem uerboꝵ ꝓtrahas ante eum : quia non inmulti¬
loquio sed exmente purissima placabitur ds. In temꝑe
orationis omnem malitiam cordis ꝓice abste: & remit¬
te siquid habes aduersus ꝓximum tuum. Est deniq
quoddam genus serpentis: quod cum uadit ad bibendũ
aquam. antequam accedat ad fontem. euonit om̃e¬
uenenum. Inntare ergo huius serpentis astutiam: &
om̃e uenenum amarissimum proice ab anima tua. Re¬
mitte conseruo tuo centum denarios: ut tibi duittat᷑
debitum decem milium talentoꝵ. E qualem cupis erga

Expanded text:
tua cito produc in medium, ut deleat Dominus illa, cum tua cito produc in medium, ut deleat Dominus illa, cum confessus fueris ea. Nec te velis justificare cum ad orandum accesseris, ne sicut Pharisaeus ab illo exeas condemnatus. Memento publicani, vel qualiter pro se oraverit , et aemulare eum, ut veniam peccatorum tuorum invenias. Non clamore vocis orabis eum qui occultorum est cognitor, sed clamor cordis tui pulset aures ejus. Ne longitudinem verborum protrahas ante eum, quia non in multiloquio, sed ex mente purissima placabitur Dominus. In tempore orationis omnem malitiam cordis projice abs te, et remitte si quid habes adversus proximum tuum. Est denique quoddam genus serpentis, quod cum vadit ad bibendum aquam, antequam accedat ad fontem evomit venenum: imitare ergo hujus serpentis astutiam, et omne venenum amarissimum projice ab anima tua. Remitte conservo tuo centum denarios , ut tibi dimittatur debitum decem millium talentorum; et qualem cupis erga
Abbreviated transcription (Latin):
primatum cupit÷ & ad maiorem gradum se conatur immer¬
gere: & quod ex meritis obtinere non potest ambiendo fes
anis. Et sic̃ nauis absq gub̃natore cũ iactat᷑ a fluctibꝰ:
ita & is circ̃fert᷑ int̾ om̃s actus suos. Humilis econtͣrio¬
respuit omẽm honorẽ terrenũ: & ultimũ se ẽẽ iudicat
om̃ib ominibꝰ. Nam & si mediocris appareat in uultu: e¬
muiens apud dm̃ induetur. Cum consum mauerit om̃ia
mandata dñi ni chil se fecisse testatur: & om̃s urtutes ani¬
mȩ suȩ celare festinat. Sed diuulgat ds̃ om̃ia oꝑa ipsius÷
& ꝑfert inmedium. & mirificat gesta ipsius. & ex altabit¬
& clarum faciet eum: et intẽpore precum suarum
quod postulat impetrabit
sterne te humiliter in conspectu eius. Ne postuleᷤ
quicquam quasi ex gratia meritoꝵ tuoꝵ: & si est
tibi contiaentia boni operis aliqua. cela illamͥ ut te
silente multiplicetur & restituatur a deo: & peccata

Expanded text:
primatum cupit, et ad majorem gradum se conatur immerprimatum cupit, et ad majorem gradum se conatur immergere; et quod ex meritis obtinere non potest, ambiendo festanis. Et sicut navis absque gubernatore cum jactatur a fluctibus, ita et is levis circumfertur inrespuit omnem honorem terrenum, et ultimum se esse judicat omnibus hominibus. Nam etsi mediocris appareat in vultu, eminens apud Dominum intuetur. Cum consummaverit omnia mandata Domini, nihil se fecisse testatur, et omnes virtutes animae suae celare festinat: sed divulgat Dominus omnia opera ipsius, et profert in medium, et mirificat gesta ipsius, et exaltabit et clarum faciet eum, et in tempore precum suarum quod postulat impetrabit.sterne te humiliter in conspectu ejus. Ne postules quidquam, quasi ex gratia meritorum tuorum: et si est tibi etiam conscientia boni operis aliqua, cela illam, ut te silente multipliciter restituatur a Deo; et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
indigenti: & illi cui feneras nete arbitreris esse meliorem:
sed in om̃ib oꝑib tius humilia te coram dño : quia non
erit gratum dõ quicquid efficitur cum superbia. Quod
autem fit humiliter. acceptum est ei.
dere: cum iustȩ institutiones. non aliter nisi ꝑhumlitatẽ
impleantur : & multoꝵ tempoꝵ labores persuperbiam
in nichilum deputantur. Wir humilis deo est similis.
& in templo pectoris sui gestat eum: suꝑbus autem cũ
sit dõ odibilis. diabolo similis est. Humilis uero licet
in habitu uideatur uilissimus. gloriosus est inuirtutibus:
suꝑbus autem homo. & si decorus uideatur aspectu. &¬
clarus. sed tamen mutilem eum manifestant oꝑa ipsus. &
per hos incessus & motus. dinoscitur eius suꝑbia. & ex uer¬
bis ipsius publicabitur leuitas ipsuis. Cupit semper lauda¬
ri ab ominib : & uirtutib quib alienus est se predicare
gestit. Non se patiturꝰ cuiquani esse subiectum: sed semper

Expanded text:
indigenti; et illo cui feneras ne te arbitreris esse meliorem; indigenti; et illo cui feneras ne te arbitreris esse meliorem; sed in omnibus operibus tuis humilia te coram Domino, quia non erit gratum Deo quidquid efficitur cum superbia; quod autem fit humiliter, acceptum est ei. dere: cum justae institutiones non aliter nisi per humilitatem impleantur, et multorum temporum labores per superbiam in nihilum deputentur. Vir humilis Deo est similis, et in templo pectoris sui gestat eum. Superbus autem cum sit Deo odibilis, diabolo similis est. Humilis vero licet in habitu videatur vilissimus, gloriosus est in virtutibus. Superbus autem homo, etsi decorus videatur aspectu eclarus, sed tamen inutilem eum manifestant opera ipsius, et per os, incessus et motus dignoscitur ejus superbia, et ex verbis ejus publicabitur levitas ipsius. Cupit semper laudari ab hominibus, et virtutibus, quibus alienus est, se praedicare gestit. Non se patitur cuiquam esse subjectum, sed semper
Abbreviated transcription (Latin):
satiabitur. Alienum te facito fili ab hoc uitio: & uolun¬
tariam pauꝑtatem libenter assume. Noli esse desidio¬
sus & piger: sed labora manib tuis. ut habcas unde
tribuas indigenti. Scdm pusillaniitatem tuam. medio¬
criter porrige. Tamtum enim ęxp̃etitur̾ ate : quantum
tibi fuerit creditum. Nemo enim exigit ate: quod ipse
minme possides. Elemosina cum miquitate ad quisita.
abhominatio est coram. xp̃o: sed acceptum est illi quod fuerit
fideliter adquisitum.
ili : non habet hanc artem. misericordiȩ bonum. Sunt
enim non nulli: qui diripientes aliena. prestare se ȩlemo¬
sinam simulant. E cum alienos premunt : aliis misereri
se fingunt. Sed ds̃ non delectatur in operib eoꝵ: & simu¬
lationem cordis eoꝵ execratur ac respuit: Tu autem licet
ȩxiguum detuis laborib porrigas : hoc gratum est & ac ceptũ
coram dõ. Nec te uelis iactare cum porrigis ȩlemosinam

Expanded text:
satiabitur. Alienum te facito, fili, ab hoc vitio, et volunsatiabitur. Alienum te facito, fili, ab hoc vitio, et voluntariam paupertatem libenter assume. Noli esse desidiosus et piger; sed labora manibus tuis, ut habeas unde tribuas indigenti. Secundum possibilitatem tuam mediocriter porrige: tantum enim expetitur a te quantum tibi fuerit creditum. Nemo enim exigit a te quod ipse minime possides. Eleemosyna cum iniquitate acquisita abominatio est coram Christo, sed acceptum est illi quod fuerit fideliter acquisitum. Fili, non habet hanc artem misericordiae bonum. Sunt enim nonnulli qui, diripientes aliena, praestare se eleemosynam simulant; et cum alios premant, aliis misereri se fingunt: sed Deus non delectatur in operibus eorum, et simulationem cordis eorum exsecratur ac respuit. Tu autem, fili, licet exiguum de tuis laboribus porrigas, hoc gratum est et acceptum coram Domino. Non te velis jactare cum porrigis eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnichilo ꝑpetrabit homicidium: & sicut qui effundit aꝙͣ
super terram. ita est ei effundere sangumem ꝓximi
sui. Pleriq ꝑ auaritiȩ ardorem: inmortis periculum inci
est: e ad extremum deculmine regali expulsus est. &
ab inimicis suis ꝑemtus est. E ac hab ꝑꝑter auaritiam
inuasit uineam naboth & huius rea gr̃a inprelio uul¬
neratus defunctus est. Dñs nr̃ & saluator acorde pha¬
riseoꝵ uolebat pecuniarum amorem excludere: sed qr
illi erant cupidissimi. salutaria eius monita deridebaui.
Nam & illum diuitem cum dnͣs uocans ad regna cęloꝵ
facultates suas uendere precepisset: auiditas intrare nͣ
permisit. & uidȩ pectus auaritiȩ ardore exarsit: ut dñn
largitorem sibi cunctoꝵ bonoꝵ in manus traderet im¬
pioꝵ. Auarus enim uir inferno similis est. Infernus igit᷑
quantescumq deuorauerit. non dicit satis est: sic &¬
si om̃s thesauri terrȩ conflurerint mauarum. non

Expanded text:
pro nihilo perpetrabit homicidium; et sicut qui effundit aquam pro nihilo perpetrabit homicidium; et sicut qui effundit aquam super terram, ita est ei effundere sanguinem proximi sui. Plerique per avaritiae ardorem in mortis periculum incidest, et ad extremum de culmine regali expulsus est, et ab inimicis suis peremptus. Et Achab propter avaritiam invasit vineam Naboth ; et hujus rei gratia in praelio vulneratus defunctus est. Dominus noster et Salvator a corde pharisaeorum volebat pecuniarum amorem excludere: sed quia illi erant cupidissimi, salutaria ejus monita deridebant. Nam et illum divitem cum Dominus vocans ad regna coelorum facultates suas vendere praecepisset, aviditas intrare non permisit . Et Judae pectus avaritiae ardore exarsit, ut Dominum largitorem sibi cunctorum bonorum in manus traderet impiorum . Avarus enim vir inferno similis est. Infernus igitur quantoscunque devoraverit, nunquam dicit satis est; sic etsi omnes thesauri terrae confluxerint in avarum, non
Abbreviated transcription (Latin):
sas. ac falsas pulchritudines : quia deturpatur anima. si
earum decorem attendas. Xpͣc non incorporis decore:
sed in animȩ delectatur.
declina cor tuum : ut non condempneris sicut ad ulter
& idoloꝵ cultor. Noli amare mammona. neoffendas
eũ cui membra tua & mentem pariter dedicasti. Ne
petas ea quȩ te auocant & separant adeo. Uoli diligere
opes terrenas: ne amittas cȩlestes. Multi cupientes a¬
liena : & a suis priuati sunt. Alienatȩ sunt a nobis seculi
huius facultates: nr̃a autem possessio regnum cęloꝵ est.
Noli appetere aliena: ne atius fias ȩxtraneus. Gotidianum
uictum sufficere tibi contentus esto. Quic quid suꝑfluũ
et ꝓice abste : tanquam ꝓpositi tui impedimentum. Ile
cupias fieri locuples: ne intemptationes incidas & in
laqueos diaboli. C aueto auaritiam: quia radix omniũ
maloꝵ ab apło nominata est. Pecuniarum cupidus: iã
animam suam uenalem habet. Si enun inuenerit tempꝰ.

Expanded text:
sas ac falsas pulchritudines, quia deturpatur anima si sas ac falsas pulchritudines, quia deturpatur anima si earum decorem attendas. Christus non in corporis decore, sed in animae delectatur. declina cor tuum, ut non condemneris sicut adulter et idolorum cultor. Noli amare mammona, ne offendas eum cui membra tua et mentem pariter dedicasti. Ne petas ea quae te avocant et separant a Domino. Noli diligere opes terrenas, ne amittas coelestes. Multi cupientes aliena, et suis privati sunt. Alienatae sunt a nobis saeculi hujus facultates, nostra autem possessio regnum coelorum est. Noli appetere aliena, ne a tuis fias extraneus. Quotidianum victum sufficere tibi contentus esto: quidquid superfluum est projice abs te tanquam propositi tui impedimentum. Ne cupias fieri locuples, ne in tentationes incidas, et in laqueos diaboli. Caveto avaritiam, quia radix omnium malorum ab Apostolo nominata est. Pecuniarum cupidus jam animam suam venalem habet: si enim invenerit tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
animarum suarum ꝑpessi sunt :  apertechonis fas¬
tigio. in ꝓfundum inferni demersi sunt. Oauero gͦ
fili species. ꝑ quas plurimos cernis perissa: quęso ne
bibas poculum unde multos ꝑspicis interisseͥ nec per¬
cipias cibum quem edi inalioꝵ ꝑnitiem uideris: ne
incedas iter quo naufragium perpessi sunt plurimi.
Beuita laqueos per quos captos ceteros senseris: postu¬
la tibi adño cor prudens. & ꝑuigilem sensum. ut non
ignores fraudes & astutias inimici: & inretia eiꝰ non inci¬
dat pes tuus. Sapiens uir : non corporis decorem deside¬
rat: sed animȩ. Insipiens homo: speciem incarnalib or¬
namentis amplectitur: Sapiens uir: comptam mulierẽ
respuit. Scultus uero concupisceus eam: miserabiliter supplan¬
tabitur. Uir̃ prudens. abimprudente femina auertit oculos
suos: luxuriosus autem uir intuens eam. soluetur ut cera
a facie ignis. Tu autem caue om̃ib modis species ꝑnicio¬

Expanded text:
animarum suarum perpessi sunt, et a perfectionis fasanimarum suarum perpessi sunt, et a perfectionis fastigio in profundum inferni demersi sunt. Caveto ergo, fili, species per quas plurimos cernis periisse. Quaeso ne bibas poculum, unde multos perspicis interiisse: ne percipias cibum quem edi in aliorum perniciem videris. Ne incedas iterum, quo naufragium perpessi sunt plurimi. Devita laqueos, per quos captos caeteros senseris. Postula tibi a Domino cor prudens et pervigilem sensum, ut non ignores fraudes et astutias inimici et in retia ejus non incidat pes tuus. Sapiens non corporis decorem desiderat, sed animae; insipiens homo speciem in carnalibus ornamentis amplectitur. Sapiens vir comptam mulierem respuit, stultus vero concupiscens eam miserabiliter supplantabitur. Vir prudens ab imprudente femina avertit oculos suos, luxuriosus autem vir intuens eam solvetur ut cera a facie ignis. Tu autem cave omnibus modis species pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinem amantib in fundebant: Uhi est immo¬
deratus risus & otiosus : Ubi est ineffrenata & mutilis
om̃is lȩticia : Uelut fluxus aquȩ transiens. nusquam
comparuerunt. Hic est finis cariis pulchritudinis quã
amabas: hic est oblectationis terminis corporis. Ne¬
flecte igiturꝰ animum ab his obscenis amorib: & om¬
uem amorem conuerte adsplendidissimam pulchritu¬
hnem xp̃i ł ut radii fulgoris eius illustrent cor. tuui.
⁊ om̃is obscuritas caligis expelletur ate. Hęc pul¬
critudo diligenda est fili: quȩ lȩticiam spũalem a¬
mantib consueuit infundere. Hic decor. om̃ib mo¬
dis amplectendus est: unde nobis screnitas tranquil¬
litatis adquiritur. Deuitemus ꝑ itiosas pulchritudines:
ne om̃ium maloꝵ genera in nos inrogentur. Multi emͣ
ad mirantes mulierum species. aueritatis uia naufraga¬
uerunt: pleriq ornamentis earum oblectati. ꝑnitiem

Expanded text:
amaritudinem amantibus infundebant? Ubi est immoamaritudinem amantibus infundebant? Ubi est immoderatus risus et otiosus? Ubi est effrenata et inutilis omnis laetitia? Velut fluxus aquae transiens nusquam comparuerunt. Hic est finis carnis pulchritudinis quam amabas: hic oblectationis terminus corporis. Reflecte igitur animum tuum ab his obscenis amoribus, et omnem amorem converte ad splendidissimam pulchritudinem Christi, ut radii fulgoris ejus illustrent cor tuum, et omnis obscuritas caliginis expelletur a te. Haec pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem amantibus consuevit infundere. Hic decor omnibus modis amplectendus est, unde nobis serenitas tranquillitatis acquiritur. Devitemus perniciosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Multi enim admirantes mulierum species, a veritatis via naufragaverunt. Plerique ornamentis earum oblectati, perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
& licet corpore castus
euaserit. tamen mente & corde corrilptus abscedit. Bic
pulchutudinem : Nonne sicut fenum cum aferuore estatis
ꝑcussum fuerit. arescitͥ & paulatim pristinum decorem
amittit: Similis est etiam speties humanȩ naturȩ: Suc-¬
cedente sibi senectute. om̃is decor. pristinus deperit: & quos
inamorem sui antea concitabat. postmodum inodio eoꝵ
efficietur. Nam cum interuenerit mors. tunc penitus om̃is
pulchritudo delebitur: ⁊ tunc recognosces quia uanitas¬
est quod ante panicer diligebas. Quin uideris totum corpꝰ
intumorem & infȩtorem esse conuersum: nonne intui¬
ens maximo horrore concuteris : Nonne claudis nares
tuas non sustiuens fetorem durissinum: Ubi est post¬
modum om̃is illa oblectatio: Nequire si ẽ aliquod pristi¬
ni decoris uestigium. Ubiẽ. suauitas luxiriȩ & conunuoꝵ
opulentia: Ubi sunt blandimentoꝵ uerba quȩ corda
simplitia molliebant : Ubi sunt sermones dulces÷ qui

Expanded text:
et licet corpore castus et licet corpore castus evaserit, mente tamen et corde corruptus abscedit. CAPUpulchritudinem? Nonne sicut fenum cum a fervore aestatis percussum fuerit, arescit, et paulatim pristinum decorem amittit? Similis est etiam species humanae naturae: succedente sibi senectute omnis decor pristinus deperit, et quos in amorem sui antea concitabat, postmodum odio eorum afficietur. Nam cum intervenerit mors, tunc penitus omnis pulchritudo delebitur; et tunc cognosces, quia vanitas, quod ante inaniter diligebas. Cum videris totum corpus in tumorem et fetorem esse conversum; nonne intuens maximo horrore concuteris? Nonne claudis nares tuas, non sustinens fetorem durissimum? Ubi est postmodum omnis illa oblectatio? Require si est aliquod pristini decoris vestigium. Ubi est suavitas luxuriae et conviviorum opulentia? Ubi sunt blandimentorum verba, quae corda simplicia molliebant? Ubi sunt sermones dulces, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inse dño preparare : sed desolabuntur ut lignum aridum.
Numquid uirgutatem dnͣs ab aliquo ęxtorquet inuito:
Hoc enim munus uoluntarie. xp̃o offertur inꝓpria uolun¬
tate : nec enim licitum est ꝓfanari aliquid quid dõ ꝑmissium¬
est. Non peccabis homo. si non uoueris uotum: si enim uouisti:
iam ne facias moram reddere illud. quia dñs quasi suum
requirit illud a te: nec pollutione uult misceri membra
tua. quę sibi iam dedicata sunt. Uide ergo ne te seducat
corporis pulchritudo. & decorem animę triȩ amittas: nec imꝓbo
ocło tuo ĩtuearis speciẽ mulieris. ne ĩtret mors ꝑfenestras tuas. Non apiã
aures tuas adꝑficienda uerba earũ: nec concupiscas neqͥtiã sanima tua
Mulieris carnẽ ñ uelis tangere: ne ꝑtactũ eiꝰ ĩflãmet᷑ cor tuũ. & spu tuo
labaris inꝑditionẽ. Sic̃ enĩ fenũ ꝑximans igni cõbureͥt᷑: ita qͥ tangit
mulieris carnem. non euadit sine damno anime suȩ:

Expanded text:
in se Domino praeparare, sed desolabuntur ut lignum aridum: in se Domino praeparare, sed desolabuntur ut lignum aridum: nunquid virginitatem Dominus extorquet invite? Hoc enim munus voluntarie Christo offertur in propria voluntate. Nec enim licitum est profanari aliquid quod Domino promissum. Non peccabis, homo, si non voveris votum: si enim vovisti, jam ne facias moram reddere illud quod Dominus quasi suum requirit illud a te; nec pollutione vult misceri membra tua, quae sibi jam dedicata sunt. Vide ergo ne te seducat corporis pulchritudo, et decorem animae tuae amittas. Ne improbo oculo tuo intuearis speciem mulieris, ne intret mors per fenestras tuas. Ne aperias aures tuas ad perficienda verba eorum, nec concupisces nequitiam in anima tua. Mulieris carnem non velis tangere, ne per tactum ejus inflammetur cor tuum, et spiritu tuo labaris in perditionem. Sicut enim fenum proximans igni comburitur, ita qui tangit mulieris carnem non evadit sine damno animae suae;
Abbreviated transcription (Latin):
introeundi ad te. Ab aspectu nefando auerte oculos tuos:
& ne delecteris pulchrarum uultib feminarum: ne ꝑtalem
oblectationem ultima ex soluas supplicia. Meraento cudedi¬
casti membra tua: & ne commisceas illa meretricibus. Re¬
flecte amorem ab amore mulieris: ne te ab amore di. amor
carnis excludat. Uloli minima contempnere: ne paulatun
diffluas in malo. Non te simules simpliciter acceddere ad
iurginum domos. nec uelis cum eis ut longis & otiosissimis
fabulis. ne ꝑ plurimas sermocinationes utroꝵq mens
polluatur. Noli fili grauiter ferre sermones meos. nec
stultum arbitreris eloquium meum: sed crecle uchi
& gratanter accipe uerba mea. Si ad feniuarum domo ᷤ
importune accesserit clericus. ł monachiis. & uirgo pa¬
tiatur huiusmodi introire ad se: siatim inimiutant
pristinam dignitatem: & quod dõ polliciti sunt. sua uolun¬
tate amittunt. Nec enim poterunt huuismnodi mansionẽ

Expanded text:
eundi ad te. Ab aspectu nefando averte oculos tuos, eundi ad te. Ab aspectu nefando averte oculos tuos, et ne delecteris pulchrarum vultibus feminarum, ne per talem oblectationem ultima exsolvas supplicia. Memento cui dedicasti membra tua, et ne commisceas illa meretricibus. Reflecte amorem ab amore mulieris, neque ab amore Domini te amor excludat. Noli minima contemnere, ne paulatim diffluas in malo. Non te simules simpliciter accedere ad virginum domus, nec velis cum eis uti longis et otiosissimis fabulis, ne per plurimas sermocinationes utrorumque mens polluatur. Noli, fili, graviter ferre sermones meos, nec stultum arbitreris eloquium meum, sed crede mihi et gratanter accipe verba mea. Si ad feminarum domus importune accesserit clericus vel monachus, et virgo patiatur hujusmodi introire ad se, statim immutant pristinam dignitatem, et quod Domino polliciti sunt sua voluntate amittunt. Nec enim poterunt hujusmodi mansionem
Abbreviated transcription (Latin):
ligo: & ubi obsederit inuidia. obscuritas est ibi. & exteri¬
ores tenebre. Sectare ergo fili desiderabile nomen pacis.
ut fructus pacis possis ad quirere : & execrare iniudiã.
ne maloꝵ fructib replearis. Rationabile namq animal
creauit te ds. ut possis descernere inter bonum &
malum. ut quȩ sint optima eligas. & inutilia respuas:
onna examines. & quȩ sunt bona teneas: ab omͣi specie ma
quia marinia uirtus est anune: ut uelociter ad sublum¬
tatem perfectionis possis ascendere. Retributionem pa¬
tientiȩ tuę ne queras ab homine: ut in futuro possis accipe¬
re ab ęteruo dõ. ȩternam retributionem. Patientia. gran¬
dis est medela aniine: impatientia autem est ꝑnities cordis.
ꝑ patientiam enim exspectatur futuroꝵ bonoꝵ spes: & qd̾
non uidetur: quasi quod uidetur amplectitur. Astute in om̃ib
lutione mundum sit cor. tuum: & ne des inimico aditum

Expanded text:
ligo; et ubi obsederit invidia, ibi obscuritas et exteriligo; et ubi obsederit invidia, ibi obscuritas et exteriores tenebrae. Sectare ergo, fili, desiderabile nomen pacis, ut fructus pacis possis acquirere; et exsecrare invidiam, ne malorum fructibus replearis. Rationabile namque animal creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut quae sint optima eligas, et inutilia respuas, omnia examines, quae sint bona teneas, ab omni specie malquia maxima est virtus animae, ut velociter ad sublimitatem perfectionis possis ascendere. Retributionem patientiae tuae ne quaeras ab homine, ut in futuro possis accipere ab aeterno Domino aeternam retributionem. Patientia grandis est medela animae, impatientia autem est pernicies cordis. Per patientiam enim exspectatur futurorum bonorum spes; et quod non videtur, quasi quod videtur amplectitur. CAPUT VII. De conlutione mundum sit cor tuum, et ne des inimico aditum
Abbreviated transcription (Latin):
litate est semꝑ cor eiꝰ: inuidus autem. similis est naui. cuĩ
iactatur afluctib maris. Homo pacificus securam possidet
nientem: inuidus autem inperturbatione semꝑ est. Qui
autem sectatur pacẽ: tutus est semꝑ undiq ac munitus.
Plam inuidus: ut lupus rapax insaint maniter. Pacificus¬
ita est ut uinea honesta. abuntlans fructu copioso:
inuidi autem opus inegentia ac miseria detinetur: & qͦn¬
tum pacificus gaudens in dño delectatur: tantum inuidꝰ
tabescens. ad inchilum redigitur. Ex abundantia lłticiȩ pa¬
cificus homo dinoscitur: ex uultu marcido & furore ple¬
no. inuidus demonstratur. Pacificiis homo consortium
angłoꝵ merebiturꝰ: inuidus homo particeps demonioꝵ
efficitur. E sicut pax. secreta mentis illuminat: ita inui¬
dia occulta cordis obcecat. Pax enim effugat & ꝑtur¬
bat̃ omnem discordiam: inuidia autem iracundiam
cumulat. Asplendore autem pacis effugatur ominis ca¬

Expanded text:
litate est semper cor ejus; invidus autem similis navi cum litate est semper cor ejus; invidus autem similis navi cum jactatur a fluctibus maris. Homo pacificus securam possidet mentem: invidus autem in perturbatione est semper; qui autem sectatur pacem, tutus est semper undique ac munitus. Nam invidus ut lupus rapax insanit inaniter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad nihilum redigitur. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur; ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur. Pacificus homo consortium angelorum merebitur: invidus homo particeps daemoniorum efficietur: et sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat. Pax enim effugat et perturbat omnem discordiam, invidia autem iracundiam cumulat. A splendore autem pacis effugatur omnis ca
Abbreviated transcription (Latin):
expelle ab aniria tira. & clioꝵ flammę uen conhairęnt
cor tuum. Contra ĩpocentem & subiectum tibi neli iracun¬
ia comnioueri. seq̃ tanquam tuum mexibrum ꝓprium.
eum habeto in om̃ibꝰ. Ne diligas frem tuim: simulato corde:
nec eum labiis osculans. exalia parte insidias constituas
ei. Dolosus eium uir. pacifica uerba ꝓfert exmre: & in ab¬
dito mentis. supplantare proximum suuni mecditatur:
In his ergo oꝑͥb: adiracundiam ꝓuocatur . Puritas eni
quȩ placet in conspectii dei: respint omne quic quid simu¬
ge fac ate : & ne cupias supplantare prgrunum tuum.
neq mordere aiclaniare membrum ciuim. R
& si quandoq ui homo rrrus fugpis ultor sõ.s termittũ
non producas iracundiam tuam: s areconciliare ad pacem.
& deprime omnem furorem ab anima tua. Qui enim am¬
plectiturꝰ pacem inmentis suȩ hospitio. mansionem pͣ̃parat
inuidus : om̃ib modis ęxecratur. Uir pacificus. intranquil¬

Expanded text:
expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent cor tuum. Contra impotentem aut subjectum tibi noli iracundia commoveri; sed tanquam tuum membrum proprium eum habeto in omnibus. Ne diligas fratrem tuum simulato corde, nec eum labiis osculans ex alia parte insidias facias ei. Dolosus enim vir pacifica verba profert ex ore, et in abdito mentis supplantare proximum suum meditatur. In his ergo operibus ad iracundiam provocatur Deus. Puritas enim quae placet in conspectu Domini, respuit omne quidquid simuge fac a te, et ne cupias supplantare proximum tuum, neque mordere aut laniare membrum tuum. Quod et si quandoque ut homo iratus fueris, ultra solis terminum non producas iracundiam tuam; sed et reconciliare ad pacem, et deprime omnem furorem ab anima tua. Qui enim amplectitur pacem in mentis suae hospitio, mansionem praeparatinvidus omnibus modis exsecratur. Vir pacificus in tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑtiri egentib precipit. Nos ipsos querit ꝰ nos denderat :
pulamur matfectu eius: e nis ipsos amemus & ꝓximos.
mgrira circuinduens est. Uir hesnggnuis: etiam si patit᷑
miuriam ꝓnichilo ducit. Iniquus: etiam prorimi actus
contumeliam arbitratur. Qui caritate plenus est: serenis¬
simo uultu procedit. Uir̾ autem odio plenus : ambulat iracun¬
Idus.
u autem fili benignitatem
stude inuita tua: & proximum tuum habeto tanquam
unum ex membris tuis. Omnem hominem iudica fratrem
tuum. Memento quod unus artifex ac uerus est qui con¬
didit nos. Non moueas cuiquam scandalum inuita tua. &¬
non quod tibi utile est sed qd illi facito. Quod tibi accide¬
re non uis: nec ei cupias euenire Si eum iuderis in bo¬
nis actib conuersantem congratulare ei: & illius gaudi¬
um tuum di ito. Es si aliquid patiatur ad uersum. compã¬
tere ei: & illus tristiciam. tuam deputa. Oinnem malitiam

Expanded text:
dispertiri egentibus praecipit: nos ipsos quaerit, nos desiderat, dispertiri egentibus praecipit: nos ipsos quaerit, nos desiderat, pulemur in affectu ejus, et ut nos ipsos amemus et proximos. maxima circumdatus est. Vir benignus etiamsi patitur injuriam, pro nihilo ducit; iniquus etiam proximi actus contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, serenissimo vultu procedit: vir autem odio plenus ambulat iracundus. Tu autem, fili, benignitati stude in vita tua, et proximum tuum habeto tanquam unum ex membris tuis. Omnem hominem judica fratrem tuum. Memento quod unus artifex ac verus est qui condidit nos. Non moveas cuiquam scandalum in vita; et non quod tibi utile est, sed illi, facito. Quod tibi accidere non vis, nec ei cupias evenire. Si eum videris in bonis actibus conversantem, congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito; et si aliquid patiatur adversum, compatere ei, et illius tristitiam tuam deputa: omnem malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ualis: cum sitisset. postulauit aquam asamaritana muli¬
exe. & qui incarne ꝓpria. nr̃am esuriem saturauit: esu¬
riit cum temptaretur inheremo. & cui ministratur
cum patre ab angłis: hominib muustrare dignatus est.¬
& manus eius ꝑ quas uirtutes plurͥmas oꝑatus est. ꝓ nob
confixȩ sunt clauis: & ori eius ꝑ quod salutarem doctri¬
nam anniuitiauit hominib pro cibo fel dederunt. E
qui nillum lesit ł nocuit: cesus est & oꝓꝓbria ꝑtulit.
Ꝙcuiꝰ nutu om̃s mortui resuscitati sunt: uoluntate sua
mortem crucis sustinuit. & idõ hȩc om̃ia passus est: ut nob̾
uitam eternam douaret. E cum nobis in mensa beneficia
prestet. inchil ȩxigit anobis:. nisi ut templa nrͣa impollu¬
ta ei seruemus. ut semꝑ in nobis habitet. & nos ꝑmane¬
amis in illo. Non posuilat angbis xpͣc aurim aut argen¬
tum: ł quic quid huuis modi. Nam & sifuerint nobis ista:

Expanded text:
nalis, cum sitisset postulavit aquam a Samaritana mulinalis, cum sitisset postulavit aquam a Samaritana muliere: et qui in carne propria nostram esuriem saturavit, esurivit cum tentaretur in eremo; et cui ministratur cum Patre ab angelis, hominibus ministrare dignatur: et manus ejus per quas virtutes plurimas operatus est, pro nobis confixae sunt clavis; et ori ejus per quod salutarem doctrinam annuntiavit hominibus, pro cibo fel dederunt: et qui nullum laesit vel nocuit, caesus et opprobria pertulit; et cujus nutu omnes mortui resuscitati sunt, voluntate sua mortem crucis sustinuit. Et ideo haec omnia passus, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis immensa beneficia praestet, nihil exigit a nobis, nisi ut templa nostra impolluta ei servemus, ut semper in nobis habitet, et nos permaneamus in illo. Non postulat a nobis aurum, aut argentum, vel quidquid hujusmodi; nam et si fuerint nobis ista,
Abbreviated transcription (Latin):
illis anobis debetur. Apͣc diligendus est suꝑ parentes: qr
non tribuunt nobis parentes ea quę xp̃c tribuit. & quis
benericia enis congruenter enarret łł quantum nobis
tribuit. & cotidie prebendo non desitniͥt : Uidens enini deus.
innumeris peccatis nos obnorios non despęrit. sed liberauit:
nec cum alienati ab eo uidiuersis errorib uagaremur. auer¬
ti ĩ eneficioꝵ eius fugeremus ab eq: ui pater clemertissimiꝰ
exquisiuit nos. & cum insede subium seprer. ri gracia
descendit as terras: & intarta huimilitaie uanit ut ser¬
uilem formam asfumeret. & inpugillo in cantusen
bem terrarum: pannis iapsepio iinolutus . i mii
colum palmo metitur: non habuit ubi capuit reclinaret:
Cum esset diues. pauꝑ factus est ut nos d̾itaret millo:
& qui innubib uenturus est ad iudicandos uiuos ac mortos.
iudicium hominum ꝑtulit. Ecum sitientib sit fons ter¬

Expanded text:
illis a nobis debetur. Christus diligendus est super parentes, quia illis a nobis debetur. Christus diligendus est super parentes, quia non tribuunt nobis parentes ea quae Christus tribuit. Et quis beneficia ejus congruenter enarret? Vel quantum nobis tribuit, et quotidie praebendo non desinit? Videns enim Deus innumeris peccatis nos obnoxios, non despexit, sed liberavit; nec cum alienati ab eo in diversis erroribus vagaremur, i beneficiorum ejus fugeramus ab eo, ut Pater clementissimus exquisivit nos: et cum in sede sublimi sederet, nostri gratia descendit ad terras, et in tanta humilitate venit, ut servilem formam assumeret; et qui in pugillo suo continet orbem terrarum, pannis in praesepio involutus est: et qui coelum palma metitur, non habuit ubi caput reclinaret. Cum esset dives, pauper est factus, ut nos ditaremur in illo; et qui in nubibus venturus est ad judicandos vivos et mortuos, judicium hominis pertulit; et cum sitientibus sit fons aeter
Abbreviated transcription (Latin):
magis monachus oñnb̃: modis debet placere. rp̃o. Qi
bis tantummedo diligi: sed ex corde puro & oꝑib uisiil.
Qui enimcheit diliꝙ dm̃. & mandata enis uon custo¬
dit: mendax est. Hunisincdi enim uir. fallit se mer in¬
sum: &a semetipso seducicur. Az erum non norboꝵ
sed cordis inspecter est: & diligit eos qui insimplicitate
cordis seruuint ei. Si terrenos parentes cum tali affectu
diligimus. qui in paruo tempore ꝓnobis sustinuerunt la
beneficium est qui om̃ium dispensator est obtimmus. nam
tunc lacte nutu dĩ replentur. quando infans fuerit natus:
Ergo magis om̃ib diligamus dñi÷ qui & nos & ꝓpinquos
nr̃os ꝓpriis manib fuixit: & cuncta bona quȩ erga nos ge¬
riuitur. cotidie eius heneficiis adscribamus. Nam & paren¬
tes nr̃os quasi ꝓpria uiscera diligamus: si accedere nos ad
seruitium. xp̃i non ꝓhibent. Si nitem ꝓhibent: nec sepult᷑a

Expanded text:
magis monachus omnibus modis debet placere Christo. Qmagis monachus omnibus modis debet placere Christo. Qbis tantummodo diligi, sed ex corde puro et operibus justis. Qui enim dicit: diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Hujusmodi enim vir fallit semetipsum, et a semetipso seducitur. Deus enim non verborum sed cordis inspector, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui in tam parvo tempore pro nobis sustinuerunt labest beneficium, qui omnium dispensator optimus est. Nam tunc lacte replentur, quando infans fuerit natus. Ergo magis omnibus diligamus Deum, qui nos et propinquos nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona quae erga nos geruntur quotidie ejus beneficiis ascribamus. Nam et parentes nostros quasi propria viscera diligamus, si accedere nos ad servitium Christi non prohibent: si autem prohibent, nec sepultura
Abbreviated transcription (Latin):
tus animȩ est: humilitatem studere & tunorem supbie
ab omninari. Uirtus ẽ. animȩ. ueritatem amplecti: & om̃e
inendacium fugere. Uirtus est aiimȩ. iram ꝓhibere: &
furorem reprimere. Uirtus est animȩ: pacem diligere. &
iuidiam execrari. Uirtus est animȩ abom̃i stulticia c̃ecli¬
nare: & sapientiam diuinam amplecti. Uirtus animȩ est:
omnem uoluptatem carnis. subicere iientibus. Uirtus
animȩ est auaritiam spernere: & uoluntariam assumere
pauꝑtatem.
Nas igiturꝰ uirtutes facile poteris obtinere: si sclariiꝰ
curas neglȩxeris: & caducis ac terrenis. celestia p̃posueris.
& si uoluntas tua in laudib dei fuerit occupata. & udi¬
cia ens die ac nocte impensius meditatus fueris : eris
tamquam lignum quod plantatum est secus decursus
aquarum : & om̃s fructus spͣuales orientur exte . & ex ser¬
ge dm̃: ut in orãib actib tuis. placeas uili. Si enim qiui cr¬
iugium contraxerit. festinat placere uxori sue : multo

Expanded text:
humilitati studere, et tumorem superbiae abominari. Virtus est animae veritatem amplecti, et omne mendacium fugere. Virtus est animae iram cohibere, et furorem reprimere. Virtus est animae pacem diligere, et invidiam exsecrari. Virtus animae est ab omni stultitia declinare, et sapientiam divinam amplecti. Virtus animae est omnem voluptatem carnis subjicere menti. Virtus animae est avaritiam spernere, et voluntariam assumere paupertatem. Has igitur virtutes facile poteris obtinere, si saecularium rerum curas neglexeris, et caducis ac terrenis rebus coelestia praeposueris: et si voluntas tua in laudibus Dei fuerit occupata, et judicia ejus die ac nocte impensius meditatus eris; eris autem Tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum , et omnes fructus spiritales orientur ex te, et ex serge Dominum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Si enim qui conjugium contraxerit, festinat placere uxori suae, multo