comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃e uidiciũ dedit filio. Habuit
enĩ ds̃ pat᷑ iudicium cũ homine
quẽ creauerat: ut contemptꝰ sui
penã exigeret. Habuit iudicium
cum diabolo: ut inuasionis & rapire
quam fecerat hominẽ seducendo
eausam redderet. S quia solꝰ filiꝰ
ꝑ incarnationis misteriũ & diabo¬
lum uicit & hominẽ a potestate erꝰ
eripuit: quasi a patre acceptũ iudi¬
cium solꝰ expleuit. Om̃e autem
iudiciũ apatre accepisse dicitur:
quia & pͥmũ pro homine. postea
de homine. ac deinde hominem
uidicare mittebatur. Ero homine
iudicauit: quando eũ a potestate
draboli eripuit. Unde ait. Nunc
udiciũ ẽ mundi: nunc pͥnceps
huiꝰ mundi eicietur foras. Nunc
autẽ de homine iudicat quosdam
ꝑ grãm uocans: quosdđa uero per
iusticiam reꝓbans. & in ipsis uoca¬
tis alios incremento uirtutũ ꝓmo¬
uens: Alios autẽ a gr̃a decidentes
relinquens. In futuro autẽ homnnẽ
sua reddens. alios ad głam. alios
destinabit ad penam:

Expanded text:
sed omne judicium dedit Filio. Habuit sed omne judicium dedit Filio. Habuit enim Deus Pater judicium cum homine quem creaverat ut contemptus sui poenam exigeret. Habuit judicium cum diabolo, ut invasionis et rapinae quam fecerat hominem seducendo, causam redderet; sed quia solus Filius per incarnationis mysterium et diabolum vicit et hominem a potestate ejus eripuit, quasi a Patre acceptum judicium solus explevit. Omne autem judicium a Patre accepisse dicitur, quia et primum pro homine, postea de homine, ac deinde hominem judicare mittebatur. Pro homine judicavit, quando eum a potestate diaboli eripuit. Unde ait: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Nunc autem de homine judicat, quosdam r gratiam vocans, quosdam vero per justitiam reprobans, et in ipsis vocatis alios incremento virtutum promovens, alios autem a gratia decidentes relinquens. In futuro autem hominem sua reddens, ad gloriam alios destinabit, ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
& examinant iusticianr In iudicio
oꝑationis & retributionis solꝰ filiꝰ
siue ꝑ se siue ꝑ seruos suos quos ipse
adordinare uoluit iudicũ ꝓfert
solꝰ om̃e iudicium dispensat. siue
ut diximus in presenti quando ꝑ
uicarios causas equitatis ꝑagit:
siue in futuro quando ipse ad iudi¬
candum scđm formã humanitatis
nisibilit se manifestabit. Ex his
satis colligi potest quomͦ filiꝰ om̃e
iudicium acceꝑit & tam̃ neminẽ
iudicet. quia sicut in forma homi¬
nis accepit: in om̃i iudicio solus
ꝓferre sententiã ex forma homi¬
nis ñ habet s ex maiestate diuini¬
tatis ut ñ solus s simul cũ ꝑatre
& spu scõ dictet iusticiam. Propte¬
rea in alio loco scđm formã suscep¬
tȩ humanitatis loquens ait Ego
sicut audio iudico. Ipse enĩ sicut
audit iudicat: quia ex interna dis¬
positione trahit om̃e iudiciũ. qđ
foris dispensat. S est adhuc aliud
qł in his uerbis considerare possu¬
nuis. Pater ñ udicat quemquam:

Expanded text:
et examinant justitiam. In judicio operationis et retributionis solus Filius sive per se sive per servos suos, quos ipse ad hoc ordinare voluit, judicii profert solus omne judicium dispensat, sive, ut diximus, in praesenti quando per vicarios suos causas aequitatis peragit, sive in futuro, quando ipse ad judicandum secundum formam humanitatis visibiliter se manifestabit. Ex his satis colligi potest quomodo Filius omne judicium acceperit, et tamen neminem judicet, quia sicut in forma hominis accepit in omni judicio solus proferre sententiam: ex forma hominis non habet, sed ex majestate divinitatis ut non solus, sed simul cum Patre et Spiritu sancto dictet justitiam. Propterea in alio loco secundum formam susceptae humanitatis loquens ait: Ego sicut audio judico . Ipse enim sicut audit judicat, quia ex interna dispositione trahit omne judicium quod foris dispensat. Sed est adhuc aliud quod in his verbis considerare possumus: Pater non judicat quemquam,
Abbreviated transcription (Latin):
simul & filio & sp̃ui scõ cõmmunia
esse scimꝰ. In his gͦ quȩ suꝑsunt du¬
ob sententiã queramꝰ. Hȩc enim
duo idest iudicium. scdm oꝑatio¬
nem. & iudiciũ scđm retributionẽ
ad solum filiũ referuntur. Quoꝵ
alterum id est iudiciũ scđm oꝑatio¬
nem dispensat: nunc ꝑ ministeru
hominum. Alterũ uͦ idest udiciũ
scđm retributionẽ ptmodũ exibe¬
bit ꝑ semetipsum. Iudicium enim
scđm oꝑationem est: quando udi¬
cantur oꝑa hominũ ñ homines.
Iudicium uͦ scđm retributionem
quando ꝓ oꝑib suis iudicabuntur
homines. Alterũ ad presens tempꝰ
ꝑtinet: alterũ ad futurũ. Alterũ
adõ concessum ẽ hominib seruis
di: ꝑ eos & in eis iudicante dño. Al¬
terũ ꝑ semet implebit p̾sentib: &
attestantib seruis suis homo ds.
Oꝑa namq hominũ sub do uidica¬
re homo potest. Homines autem ꝑ
oꝑib suis udicare ñ hominis s i ẽ

Expanded text:
simul et Filio et Spiritui sancto communia simul et Filio et Spiritui sancto communia esse scimus. In his ergo quae supersunt duobus sententiam quaeramus. Haec enim duo, id est judicium secundum operationem et judicium secundum retributionem, ad solum Filium referuntur. Quorum alterum, id est judicium secundum operationem, dispensat nunc per ministeria hominum; alterum vero, id est judicium secundum retributionem, postmodum exhibebit per semetipsum. Judicium enim secundum operationem est quando judicantur opera hominum, non homines; judicium autem secundum retributionem, quando pro operibus suis judicabuntur homines. Alterum ad praesens tempus pertinet, alterum ad futurum. Alterum a Deo concessum est hominibus servis Dei, per eos et in eis judicante Deo; alterum per semetipsum implebit, praesentibus et attestantibus servis suis, homo Deus. Opera namque hominum sub Deo judicare homo potest; homines autem pro operibus suis judicare non hominis, sed Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
ater non uidicat quemquã:
s omne iudiciũ dedit filio.
Huc sententiȩ contrariũ esse uide¬
tur qđ ipse filiꝰ de se dicit. Ego ñ
uidico quemquã. S nos oportet
uerba diuina ita intelligere: ut
ñ discrepent testimonia uerita¬
tis. Quaꝓpt̾ discernamꝰ paulisper
qualitatem iudicioꝵ: ne forte int̾¬
p̃tatio confusa intelligentiã nr̃am
coartet. Quattuor gͣ st̃ udicia:
oꝑationem. scđ̾m retributionem.
Scđm p̾scientiam uidicati fiumꝰ
antequã essemꝰ Scd̾m causam iu¬
dicamur: ex quo boni uel mali esse
incipimꝰ. Quid ẽ enĩ iudicium
nisi discretio. Quos gͥ priꝰ discre¬
uit prescientia: illos postinodum
discernit causa. S nos de filio dicere
ñ possiunꝰ qđ ipse uel solꝰ sine pa¬
tre & spũ sc̃o p̾scientiam futuroꝵ
habeat. uel solꝰ causas hominum
occultas discernat. Et ido cũ dicit᷑
pater ñ iudicat queniquã s om̃e
iudicium dedit filio: de his iudiciis
intelligere ñ possumꝰ quȩ patri

Expanded text:
ater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Huic sententiae contrarium esse videtur quod ipse Filius de se dicit: Ego non judico quemquam . Sed nos oportet verba divina ita intelligere, ut non discrepent testimonia veritatis. Quapropter discernamus paulisper qualitatem judiciorum, ne forte interpretatio confusa intelligentiam nostram coarctet. Quatuor ergo sunt judicia: operationem, secundum retributionem. Secundum praescientiam judicati fuimus antequam essemus; secundum causam judicamur ex quo boni vel mali esse incipimus. Quid est enim judicium nisi discretio? Quos igitur prius discrevit praescientia, illos postmodum discernit causa. Sed nos de Filio dicere non possumus quod ipse vel solus sine Patre et Spiritu sancto praescientiam futurorum habeat, vel solus causas hominum occultas discernat. Et ideo cum dicitur: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, de his judiciis intelligere non possumus quae Patri
Abbreviated transcription (Latin):
sic tam̃ ut eos quoꝵ oꝑa uel ꝓbat uł
impbat iudicare nͨ p̃sumat: quia
& hii qͦs aliquando ꝑuerse agere
conspicimꝰ. in bono consu̾mari uidensꝰ
Et sepe qui bona multa in conspec¬
lu hominũ faciunt: conuersi tandẽ
retrorsum infausto fine uitã clau¬
dunt. Propterea ut dixi homines
qui futura prȩuidere nequeunt. de
presentib tantũ iudicare possunt :
ut eos etiã quoꝵ facta damnabilia
reputant. damnare ausu temerario
ñ prȩsumant. Hoc est iudicium
uice sua fungentib concessit dicesᷤ.
Tibi dlabo claues regni cȩloꝵ. & qđł¬

Expanded text:
sic tamen ut eos quorum opera vel probat vel improbat judicare non praesumat, quia et ii, quos aliquando perversa agere conspicimus, in bono consummari videmus; et saepe qui bona multa in conspectu hominum faciunt, conversi tandem retrorsum infausto fine vitam claudunt. Propterea, ut dixi, homines qui futura praevidere nequeunt, de praesentibus tantum judicare possunt, ut eos etiam quorum facta damnabilia reputant, damnare ausu temerario non praesumant. Hoc est judicium vice sua fungentibus concessit dicens: Tibi dabo claves regni coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
flue amando om̃i diligentia custodi¬
unt. a corruptione seruare ñ posst̃.
Quos nimirũ d̾s odit: qr dũ nimis
rem corruptibilem diligt̃: ad amorẽ
di incorruptibilem ñ adsurgt̃. Odis¬
ti inqͥd obseruantes uanitates suꝑuacue
Bene suꝑuacue:qr & si tͣnsitoria ad ne¬
cessitatẽ appetimꝰ. nũꝙͣ tñ ad suꝑfluita¬
tem diligere debemꝰ. carnẽq morit᷑am
ñ in deliciis fouere. s ab incõmodis his
p̾cipue q̃ ad salutem animȩ minꝰ con¬
ducere uidentur defendere

Expanded text:
studio et diligentia custodiunt, eamdem a corruptione servare non possunt. Quos nimirum odit Deus, quia dum nimis rem corruptibilem diligunt, ad amorem Dei incorruptibilem non assurgunt. Odisti, inquit, observantes vanitates supervacue. Bene supervacue. Quia, etsi transitoria ad necessitatem appetimus, nunquam tamen ad superfluitatem diligere debemus carnemque morituram non in deliciis fovere, sed ab incommodis his praecipue, quae ad salutem animae minus conducere videntur defendere
Abbreviated transcription (Latin):
Compassio eꝰ: quando miseriis hugo.¬
alioꝵ condolemus. Iđe.¬
Beniuolentia ẽ. quando ꝓmpta uo¬
luntate beneficia rogata anniumꝰ.¬
Cura est sollicitudo euadendi incõmo¬
diaut commodi adipiscendi. Idem.¬
Necessitas est debitum dandi: aut
indigentia accipiendi.
Affectus est. desideriũ ꝑfruendi

Expanded text:
Compassio est, quando miseriis aliorum condolemus. Benevolentia est, quando prompta voluntate beneficia rogati annucura est sollicitudo evadendi incommodi aut commodi adipiscendi, necessitas est debitum dandi aut indigentia accipiendi, affectus est desiderium perfruendi
Abbreviated transcription (Latin):
Sensꝰ ẽ. uitalis in corꝑe motus.
uigilans & extrinsecus. idẽ.¬
Appetitꝰ naturalis. est ius in animan¬
te mouendis auide sub tributa
Consensꝰ ẽ nutꝰ uoluntatis sponta¬
neus. uel habitꝰ animi liber sui. lđe.
Uoluntas est motꝰ rationalis & sensui
presidens & appetitui.¬

Expanded text:
sensus vero vitalis in corpore motus, vigilans et extrinsecus; appetitus autem naturalis vis in animante movendis avide sensibus consensus nutus est voluntatis spontaneus, vel etiam habitus animi liber sui. Porro voluntas est motus rationalis sensui praesidens et appetitui
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ
ẽ malũ curiositatis: seq a uicio
alienũ ñ esse indicat. qͥsqͥs animũ suu̾̃
ad suspicionẽ facile inclinat. Neq enĩ
alieni peccati suspectꝰ cor eiꝰ urerer:
si ñ pͥꝰ eiꝰdẽ peccati affectꝰ in eo radicasset
Iusto gͦ iudicio dũ ex sui cordis pͣuitate
falsã de alio existimationeñ affectum s¬

Expanded text:
agnum malum est curiositas, seque a vitio alienum non esse indicat quisquis animum suum ad suspicionem facile inclinat. Neque enim alieni peccati suspectus cor ejus ureret, si non prius ejusdem peccati affectus in eo radicasset. Justo ergo judicio dum ex sui cordis pravitate falsam de alio existimationem
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediebat᷑ ut uidẽt uana loqͤbat᷑.
Curiosꝰ eteni᷑ qͥsq tc̃ qͣsi ad uidendũ
ingredit᷑: qͣndo alienũ secretũ sagaci
studio ꝑscrutat᷑. Uana loqͥt᷑: qͥa ut
minꝰ suspectꝰ. eẽ. possit eos aqͥb can̾i
nͨ uult se diligere fingit. Dem iniqͥ¬
tatẽ ꝯgregat: qr cũ lib̾e admissꝰ fuerit
qͥcqͥd rep̃hensibile inuenire potest
fraudulent᷑ ĩ corde suo coaceruat.
Congregat autẽ paulatĩ minuna: ut
pt longũ silentiũ cuncta simul ob¬
iecta plꝰ noceant. quȩ minꝰ opinionẽ
lede̾nt. si ꝑ se singła ꝓlata suissent
S qr hec ñ correctionis s lesionis af¬
fectu iniquus oꝑat᷑: sibi pociꝰ nocit᷑a
colligit. qr sicrit dictũ est uñ aliena
actio fallacit᷑ ꝑ infamiã obfuscat᷑. mñ
ueracit᷑ mens eiꝰ ꝑ neqͥtiã contabescit¬

Expanded text:
t videret vana loquebatur. Curiosus etenim quisque tunc quasi ad videndum ingreditur, quando alienum secretum sagaci studio perscrutatur. Vana loquitur, quia ut minus suspectus esse possit, eos a quibus caveri non vult, se diligere fingit. Deinde iniquitatem congregat, quia cum libere admissus fuerit, quidquid reprehensibile invenire potest, fraudulenter in corde suo coacervat. Congregat autem paulatim minima, ut post longum silentium cuncta simul objecta plus noceant, quae minus opinionem laederent, si per se singula prolata fuissent. Sed quia hoc non correctionis, sed laesionis affectu iniquus operatur, sibi potius nocitura colligit, quia sicut dictum est, unde aliena actio fallaciter per infamiam offuscatur, inde veraciter mens ejus per nequitiam contabescit
Abbreviated transcription (Latin):
Contemplatio est. uiuacitas illa intelli¬
gentiȩ. quȩ cuncta in palam habeus¬
manifesta uisione ꝯprehendit. c̃s.¬
Lubilũ d̃r. quando ineffabile gaudiũ
mente xipit᷑. qđ nec abscondi possit
nec sermonib aperiri: & tam̃ qͥb dã
motib ꝓditur. quamuis nullis ꝓpͥeta¬
tib exprimatur.¬
Similitudo eͤ. oratio traducens ad rẽ
quampiã. aliqͥd ex re dispari simile.

Expanded text:
Contemplatio est vivacitas illa intelligentiae, quae cuncta in palam habensmanifesta visione comprehendit, ubilum dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri, et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimaturSimilitudo est oratio traducens ad rem quampiam aliquid ex re dispari simile.
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ bonũ exigit: qͥ tua necessita¬
tem etiã te ñ loquente ꝯnoseit. Cũ
gͦ oras quẽ petas pociꝰ quã qͥd petas
cogitare tͥ dulce sit: & ipse quẽ petis
quicqͥd tͥ petendum fuerat ꝓuidebit.
sic̃ in alio loco psalmista idẽ testatur

Expanded text:
onum exigit qui tuam necessitatem, etiam te non loquente, cognoscit. Cum ergo oras, quem petas potius quam quid petas cogitare tibi dulce sit; et ipse quem petis, quidquid tibi petendum fuerat providebit. Sicut in alio psalmo Psalmista idem testatur,
Abbreviated transcription (Latin):
pecta gͦ. & ñ solũ expecta. s expectans
expecta: id est ꝑseuerans desida. & desi¬
derans ꝑseuera. &ñ fraudaberis a
desidio tuo: sic̃ & ille fraudatꝰ ñ fuit
qͥ dñm expectans expectauit Ait enĩ
Expectans expectaui dñm. & intend̾
mͥ. & exaudiuit p̃ces meas. & eduxit¬

Expanded text:
specta ergo, et non solum exspecta, sed exspectans specta ergo, et non solum exspecta, sed exspectans exspecta, id est perseverans desidera, et desiderans persevera, et non fraudaberis a desiderio tuo, sicut et ille fraudatus non fuit, qui Dominum exspectans exspectavit. Ait enim: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi. Et exaudivi
Abbreviated transcription (Latin):
hic nob̾ forma uiuendi p̾scribit᷑.
Audi gͦ homo qđ dicit᷑ tͥ: subditus
esto dño & ora eũ. Primũ subditus
esto. ne male agendo p̾cepta eiꝰ despi¬
cias. dem̾ subditꝰ esto. ut ad bona
agenda de uirib tus nͨ p̾sumas.
Nã & ille qͦ dõ subiectꝰ esse renuit:
qͥ aliqͥd se sua uirtute posse p̾sumit.
S inqͥs mͥ. Si ħ ad obedientiã ꝑtinet
ut nichil ex me. eẽ. intelliga᷑. qͥd gͦ
frustra conor. Quiescã põtiꝰ & expec̃¬
tabo dñm ut faciat qđ suũ ẽ. Optime
dixisti. Expecta dnm. S uide qͦmͦ
expectes. Nã & montes expectant. &
homines expectant. S montes alit̾:
alit̾ hoĩes. Montes expectant durando.
hoĩes expectare debent desidando.
Montes pluuiã: Hoĩes gr̃am. Monteᷤᷤ
ne arescant: hõĩes ne pereant. Sic̃
in psalmo legit᷑. Expectans expectaui
duim: & intendit mͥ. Qͥ enĩ durando
expectat. s desid̾ando ñ expectat: ex
desidat: hic expectans expectat. Ex¬

Expanded text:
c nobis forma vivendi praescribitur. Audi ergo, homo, quid dicitur tibi. Subditus esto Domino, et ora eum. Primum subditus esto, ne male agendo praecepta ejus despicias. Deinde subditus esto, ut ad bona agenda de viribus tuis non praesumas. Nam, et ille quoque Deo subjectus esse renuit qui aliquid de sua virtute posse praesumit. Sed, inquis mihi, si hoc ad obedientiam pertinet, ut nihil ex me esse intelligam, quid ergo frustra conor? Quiescam potius, et exspectabo Dominum ut faciat quod suum est. Optime dixisti. Exspecta Dominum Sed vide quomodo exspectes. Nam, et montes exspectant, et homines exspectant; sed montes aliter, et aliter homines. Montes exspectant durando; homines exspectare debent desiderando. Montes pluviam, homines gratiam. Montes ne arescant, homines ne pereant, sicut in psalmo legitur: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi . Qui enim durando exspectat, sed desiderandesiderat, hic exspectans exspectat. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
& inuisibilib bonis dant ꝯuincere
student. Uñ recte quȩ ignorabam
inqͥt. int̾rogabant me. Mali enĩ
bonos de p̾senti felicitate int̾rogant.
quia eum eis dulcis sit. mirant᷑ qđ
illi se ad appetitũ eiꝰ ñ inclinant
S qr hec ñ dulcis s amara bonis ẽ:
qͥqͥd de eiꝰ laude in mediũ ꝓferunt.
hoc boni ꝑ exꝑientiã ñ cognoscunt.

Expanded text:
 invisibilibus bonis dant, convincere student. Unde recte, quae ignorabam, inquit, interrogabant me. Mali enim bonos de praesenti felicitate interrogant, quia, cum eis dulcis sit, mirantur, quod illi se ad appetitum ejus non inclinant. Sed qui haec non dulcis, sed amara bonis est, quidquid de ejus laude in medium proferunt, hoc boni per experientiam non cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Arithmetica ẽ numerorũ scientia.
Uusica est diuisio sonoꝵ & uocũ uari¬
etas. Alit̾. Alusica siue armonia est
pluriũ dissimiliũ in unũ redacͤtoꝵ
concordia.
eometria est disciplina magnitudi¬
nis immobilis. formarũq descͥptio
contemplatiua: ꝑ quã uniꝰ cuiꝰq
termini declarari solent. Aliter.
eometria ẽ fons sensuum: & origo
dictionum.¬
Astronomia est disciplina inuestigars
spacia. motꝰ. & reditꝰ ceiestium corpoꝵ
certis temporibus.

Expanded text:
Arithmetica est igitur numerorum scientia; musica est divisio sonorum et vocum varietas. Aliter, musica sive harmonia est plurium dissimilium in unum redactorum concordia. eometria est disciplina magnitudinis immobilis formarumque descriptio contemplativa, per quam uniuscujusque termini declarari solent. Aliter, geometria est fons sensuum et origo dictionumAstronomia est disciplina investigans spatia, motus et reditus coelestium corporum certis temporibus.
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis id qđ ẽ intelligentia. Intel¬
ligibile uͦ id qđ ẽ imaginat.o. hugo.¬
Intelligentia de solis rerũ pͥncipiis
id est deo. ydeis. & yle. & de incorpo¬
reis substantiis pura certaq cognit̾o ẽ
Lmaginatio est memoria sensuum
ex corpoꝵ reliqͥs inherentib aĩo.
pͥncipiũ cognitionis. per se nichil
Sensꝰ ẽ passio anime in corꝑe ex qͣli¬
tatib extra accidentibus.

Expanded text:
in nobis id quod est intelligentia: intelligibile vero id quod est imaginatio. Intelligentia vero est de solis rerum principiis, id est Deo, ideis, et hyle: et de incorporeis substantiis pura certaque cognitio. Imaginatio est memoria sensuum ex corporum reliquiis in haerentibus animo, principium cognitionis per se certum Sensus est passio animae in corpore, ex qualitatibus extra accidentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
presenti uita in uia sumꝰ: qr ꝑhanc
ad aliam uitã transimꝰ.S: qr huma¬
na infirmitas dui in eodẽ ꝑfistere
ñ potest: tot quasi uias ingredim᷑.
ꝑ quot actiones uariamur. Quia uͦ
as habemus. S has duras uias
illi n custodiunt: qui in hac uita
delectari querunt. Qui autẽ hic¬
sponte se humiliant. & affligt̃.
isti uias duras custodiunt. S qͥs

Expanded text:
praesenti vita in via sumus: quia per hanc ad aliam vitam transimus. Sed quia humana infirmitas diu in eodem persistere non potest, tot quasi vias ingredimur, per quot actiones variamur. Quia veras habemus. Sed has duras vias illi non custodiunt qui in hac vita delectari quaerunt. Qui autem sponte hic se humiliant et affligunt, ii duras vias custod
Abbreviated transcription (Latin):
& ut uoluntatem di impleat. & in¬
hoc sius uoluntatib ium facit: iste¬
ꝓpt̾ uerba labioꝵ dĩ uias duras
custodit. Ille soluit debitum: iste
implet preceptũ. Ds̾ eniꝰ homini
p̃̾cipit ne cadat: s cum ceciderit iã
ñ p̾cipit. s monet ut resurgat.
Preceptũ namq ñ ꝑtinet. nisi ad
obedientes. S qui in peccato ad huc
ꝑmanet: obediens ñ est. Cũ autẽ
penitendo ad obedientiã redit. dig¬
nus efficitur ut p̾ceptũ accipere
possit.

Expanded text:
oluntatem ejus impleat, suis voluntatibus vim facit, is propter verba labiorum ejus vias duras custodit. Ille solvit debitum; hic implet praeceptum. Deus enim homini praecipit ne cadat. Sed cum ceciderit, jam non praecipit, sed monet ut resurgat; praeceptum namque non pertinet nisi ad obedientes: sed qui in peccato adhuc permanet, obediens non est. Cum autem poenitendo ad obedientiam redit, dignus efficitur ut praeceptum accipere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentiũ in fut᷑o in hereditatẽ acci¬
significant᷑. Uel ꝑ terrã caro accipi
pot̾: quã in fut᷑o immortalẽ & im¬
passibilem accipiet: qͥsqͥs eã in p̾senti
in oꝑe uirtutũ exercet. S qͦmͦ illuc

Expanded text:
ntium in futuro in haereditatem accisignificantur. Vel per terram caro accipi potest, quam in futuro immortalem et impassibilem accipiet, quisquis eam in praesenti in opere virtutum exercet. Sed quomodo illuc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miũ: pugnantib p̾stat auxilium.
Premiũ tale ẽ. qr ipsiꝰ scilicet dĩ testa¬
mentũ .i. contestata ꝓmissio ẽ ut ipse
manifestet᷑ illis: uidelicet uidentib se.
Adiutoriũ tale ẽ. ꝙr firmam̃tum ẽ
dñs: id est ꝓtectio timentib se. Ido̾ se¬
curꝰ de ꝓmisso: fiducialit̾ curro.
Oculi mei semꝑ ad dñm.¬
de laqueo pedes meos. Oculꝰ actionũ
intentio est. Oculos ad dm̃ semꝑ habet.
qͥ ꝑ intentionẽ ad amorẽ di dirigit
om̃e qđ agit: cuiꝰ nimirũ pedes ã
laqueo euellunt᷑. quia mala actio esse
nͨ potest: cuiꝰ amor di origo ẽ. Sine
periculo nãq ua actionũ curritur:
cũ intentio ãi caritate duce gub̃nat᷑.
S qͥs pot̾ semꝑ respicere dm̃. nͥ quẽ
semel d̾s respicit  Quia nimirum
dilectionẽ hõis semꝑ dilectio d̃ĩ sicut
p̃ueniendo excitat: sic subsequendo
conseruat. Hoc ẽ enĩ qđ seqͥt᷑. Respice
in me. Ac si diceret. Ut te diligere
possim. tu dilige me. & ut amore

Expanded text:
tibus praestat adjutorium. Praemium tale est, quia scilicet Dei testamentum, id est contestata promissio est ut ipse manifestetur illi videlicet videnti se. Adjutorium tale est, quia firmamentum est Dominus, id est protectio timentibus se. Ideo securus de promisso fiducialiter curro. Oculi mei semper ad Domde laqueo pedes meos . Oculus actionum intentio est. Oculos ad Dominum semper habet qui per intentionem ad amorem Dei dirigit omne quod agit. Cujus nimirum pedes a laqueo evelluntur, quia actio mala esse non potest, cujus amor Dei origo est. Sine periculo namque via actionum curritur, cum intentio animi charitate duce gubernatur. Sed quis potest semper respicere Deum, nisi quem semper Deus respicit? Quia nimirum dilectionem hominis semper dilectio Dei sicut praeveniendo excitat, sic subsequendo conservat. Hoc est enim quod sequitur: Respice in me ; ac si diceret: Ut te diligere possim, tu dilige me, et ut amore
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis demorabitur. Quicqͥd enĩ
carnalit̾ dulce ẽ: suȩ qͥdẽ delectatio.¬
nis exꝑientiã fruentib p̃stat: s diu
cũ eis morari n᷑ pot̾. qr dũ gustu
appetitũ ꝓuocat. tͣnsitu desidium
fraudat. Spiritales autẽ deliciȩ quȩ
nec gustate transeunt nec reficien¬
tes decrescunt. nec saciantes tediu

Expanded text:
quid tenim carnaliter dulce est suae quidem delectationis experientiam fruentibus praestat, sed diu cum eis morari non potest, quia dum gustu appetitum provocat, transitu desiderium fraudat. Spirituales autem deliciae quae nec gustatae transeunt, nec reficientes decrescunt, nec satiantes taediu
Abbreviated transcription (Latin):
iungi mentiens ueritatis. Quȩ
Quin pociꝰ ueritas ꝑdit om̃s qͥ
loquunt᷑ mendatiũ. Fortassis ĩ
pͥma fronte ꝓpositi capituli qͣnti
estimandũ sit & hoc materiale
unguentũ: cuiꝰ aromatib compa¬
randis ñ una uel due sufficere
ualuerunt. Una pͥmũ. una &
scdm atrulit unguentũ: ad hoc
p̃parandum tres parit̾ ꝯuenert̃.
ut simul uidelicet emerent qđ
ꝑ se singłe ñ poterant. & Ne ueni¬
entes unguerent itt̃m. Non so¬
los pedes aut solum caput: s ut
uenientes inquit unguerent
it̃m. id est totũ corpꝰ. S attende

Expanded text:
jungi, mentiens veritati. Quae jungi, mentiens veritati. Quae Quin potius veritas perdit omnes qui loquuntur menprima fronte propositi capituli, quanti aestimandum sit etiam hoc materiale unguentum, cujus aromatibus comparandis non una vel duae sufficere potuerunt? Una primum, una et secundum attulit unguentum. Ad hoc praeparandum tres pariter convenerunt, ut simul videlicet emerent quod per se singulae non poterant, et sic venientes ungerunt Jesum. Non solum pedes, aut solum caput, sed, ut venientes, inquit, ungerent Jesum, id est totum corpus. Sed attende
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Huc accedit qđ tam late
suã fraglantiã circum quaq dif¬
fundit: qͣtinꝰ ubicũq p̾dicatũ
suerit hoc euugłm in toto mun¬
do. dici etiã habẽat & qđ hec fecit
in eiꝰ cõmemorationẽ. Iam ad
terciũ unguentũ accedamꝰ. Sane
in duoꝵ p̾missoꝵ alterutra a col¬
latione priore sequens absq õi
ambiguitate ꝯnoscitur esse meliꝰ
longe excellentiꝰ. Illud autẽ mirũ
poni: iuxta qđ optimis unguen¬
tis sponsa sua ubera redolere
głatur: alioqͥn optima ñ st̃ si
suꝑant bona. Porro tante excel¬
lentiȩ unguentũ illud scdm qͦ
caput unguit᷑ inuentũ ẽ esse:
ut uix quelibet ei diuitiȩ. ñ dico
p̃ferri: s nec saltem ⁊ferri posse
uideantur. Ego tñ ñ crediderim
sponsam esse mentitam. qͥppe
quȩ habet sponsũ ipsã ueritate.
cui & hȩc uerba loquit᷑. qͥ utiq
sic̃ fallere ñ uult. ita nec falli
potest. Alioquin frustra desid̾at
& suspirat ueritatis amplexib¬

Expanded text:
tura. Huc accedit, quod tam late tura. Huc accedit, quod tam late suam fragrantiam circumquaque diffundit, quatenus ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dici etiam habeat et quod haec fecit in ejus commemorationem. 11. Jam ad tertium unguentum accedamus. Sane in duorum praemissorum alterutra collatione, priore sequens, absque omni ambiguitate, cognoscitur esse melius, longeque excellentius. Illud autem mirum poni, juxta quod optimis unguentis sponsa sua redolere ubera gloriatur. Alioquin optima non sunt, si ant bona. Porro tantae excellentiae unguentum illud secundum, quo caput ungitur, inventum est, ut vix quaelibet ei divitiae, non dico praeferri, sed nec saltem conferri posse videantur. Ego tamen non crediderim sponsam esse mentitam; quippe quae habeat sponsum ipsam Veritatem, cujus et hic verba loquitur, qui utique sicut fallere non vult, ita nec falli potest. Alioquin frustra desiderat et suspirat veritatis amplexib
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥ odert᷑ pacem exhiberi pacifi
sint idonei ĩmplicari curis &
anerib eccłiasticis ꝓ tali delicata
aĩa ꝙͣ ꝓ sui adhuc teneritudine
tͣctandis negociis minꝰ sufficere
sentit. aduersꝰ alit̾ sentientes
& ob hoc eiꝰ quietem tamꝙͣ. int̾ru¬
ctuosam bono quide zelo s non
scđm scientiã insimulantes:
ipso respondet effectu. Quid mo¬
lesti estis huic mulieri. Nã ⁊ si
qđ fatendum ẽ meliꝰ ẽ ad qđ illã
trahere temptatis: bonũ tam̃ ẽ
opꝰ qd̾ oꝑata ẽ in me. Sinite eam
adhuc mulier sit. Cũ autẽ mu¬
tatione dextere excelsi de muliere
factꝰ fuerit uir. qđ & me qͣndo
erit si qñ tñ erit latere ñ pot̾it¬
quia me uocante ꝓmouebitur.
me quoq seruante tenebitur.¬
& tẽ melior erit iniquitas ui¬
ri quã nunc benefaciens .m.
Uerũ & illud meliꝰ spero: & ħ
interim bonũ minime sperno.
Nec reputo ꝑditionẽ unguenti
huiꝰ effusionẽ. in quo & mulieris

Expanded text:
his qui oderunt pacem exhiberi pacifichis qui oderunt pacem exhiberi pacificvere non sunt idonei implicari curis et oneribus ecclesiasticis, pro tali delicata anima quam pro sui adhuc teneritudine tractandis negotiis minus sufficere sentit, adversus aliter sentientes, et ob hoc ejus quietem tanquam infructuosam, bono quidem zelo, sed non secundum scientiam insimulantes, ipso respondet affectu: Quid molesti estis huic mulieri? Nam etsi, quod fatendum est, melius est ad quod ipsam trahere tentatis, bonum tamen est opus quod operata est in me. Sinite eam adhuc mulier sit. Cum autem mutatione dexterae Excelsi de muliere facta fuerit vir quod et me quando erit, si qquia me provocante promovebitur, me quoque servante tenebitur, tunc melior erit iniquitas viri, quam nunc benefaciens mulier . Unde et illud melius spero. Nec  interim bonum minime sperno, nec reputo perditionem unguenti hujus effusionem, in quo et mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quispiã uacare dõ tan¬
tȩq esse deuotionis & gr̃e ut me¬
rito credatur ungerẽ caput. xp̃i
ꝑsistens unq iugit̾ in scã qͥete
tatione ꝯtemplationis ñ desunt
qui hoc ꝑdicionẽ dicant. & iusto
ut sibi uidetur murmure con¬
querantur. qđ his qͥ plurib po¬
scĩtati in uideant. s qđ ꝓuideant
caritati. Cȩterũ ipsa karitas d̾s
huiꝰcemodi animȩ plerũq parc̃.
quã uidet sp̾ualib studũs de¬
lectari. maximeq si talem eam
nouerit quȩ adhuc pusillani¬
mitate & imbecillitate animi
mulier sit: & necdũ in uirũ
se meliꝰ discernit qͥ intuetur
cor ꝙͣ homines qͥ in facie tam̃
cũ uideł & minime attendunt¬
ñ esse eiusdẽ facilitatis deuote
quiescere. & fructuose occupari.
humilit᷑ subesse & utilit̾ preesse.
regi sine querela & regere sine
culpa. obedire sponte & imꝑare
discrete. bonũ deniq int̾ bonos
& bonũ esse int̾ malos. immo ̃
esse pacatum int̾ filios pacis. &

Expanded text:
idetur quispiam vacare Deo, tantaeque esse devotionis et gratiae, ut merito credatur ungere caput Christi, persistens utique jugiter in sancta quiete, lationis delectatione; non desunt qui hoc perditionem dicant, et justo, ut sibi vident, murmure conquerantur, quod is qui pluribus prosanctitati invideant, sed quod provideant charitati. Caeterum ipsa charitas Deus hujuscemodi animae plerumque parcit, quam videt spiritualibus studiis delectari; maxime si talem eam noverit, quae adhuc pusillanimitate vel imbecillitate animi mulier sit, et necdum in virum melius ipse discernit qui intuetur cor, quam homines, qcum videlicet minime attenduntn esse ejusdem facilitatis devote quiescere, et fructuose occupari; humiliter subesse, et utiliter praeesse; regi sine querela, et regere sine culpa; obedire sponte, et imperare discrete; bonum denique inter 269 bonos, et bonum esse inter malos; imo etiam esse pacatum inter filios pacis, et
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatib nr̃is. Peccatͥx gͦ ad
pedes iuxta ad unguendũ capd̃
aecedit. Tanto autem unguentũ
capitis illo abio qđ pedib apponit᷑
p̃ciosius estimandũ ẽ quanto sp̃es¬
ficitur illud ꝯstat esse p᷑ciosiores
Has quippe facile & absq labore
nã in nr̃a regione repꝑimꝰ pecca¬
tores siquidẽ om̃s sumꝰ. Porro
illas difficile ac de longinquo
ualde. utpote de paradyso di as-¬
portatas suscipimꝰ. Om̃e enim
de cuiꝰ effusione & apłi murmu-¬
rasse uidentur dicentes. ut qͥd
ꝑdicio hec d Potuit enĩ uenun

Expanded text:
infirmitatibus nostris . Peccatrix ergo ad infirmitatibus nostris . Peccatrix ergo ad pedes, justa ad ungendum caput accedit. Tanto autem unguentum capitis illo alio, quod pedibus apponitur, pretiosius est aestimandum, quanto speficitur, illis constat esse pretiosiores. Has quippe facile et absque labore in nostra regione reperimus. Peccatores siquidem omnes sumus. Porro illas difficile ac de longinquo valde, utpote de paradiso Dei, asportatas suscipimus. Omne enim de cujus effusione etiam Apostoli murmurasse dicuntur, dicentes: Utquid perditio haec? potuit enim venu
Abbreviated transcription (Latin):
agis. Siqͥdẽ caput xp̃i d̾s. Deitas gͦ
in ap̃o tangit᷑: quotiens ad laudẽ
ipsiꝰ in nobis beneficia memora¬
mur: sic᷑ ñ tam ditas quã huma¬
nitas necesse ẽ ut cogitetur cum
nͨ eiꝰ dona s nr̃a peccata recorda¬
mur. Nã in carnis assumptiõe
duos illos pedes ad hoc accepisse
cognoscitur. id est miscdiam &
uidiciũ. ut peccator qͥ ad caput
idest ad ditatem accessũ ñ habe¬
bat. ad pedes ħ ẽ ad humanitatẽ
accedẽt. Nisi enĩ pes ille quẽ dixi¬
mus miscđiam ad hominẽ assũp¬
tum ꝑtineret: paulꝰ de illo nͨ dice
lari ut misericors fieret. & nisi
iudiciũ equȩ ad hoĩem ꝑtineret:
ipse homo ds de seipso nꝰ dixisset.
& potestatem dedit ei iudicium
facere: qr filiꝰ hominis ẽ. Itaq ad
hos pedes uiri iuxta ꝓpħam doloriᷤ
& scientis infirmitatẽ peccatoꝵ
accedẽ ñ dubitans fidenter loquar
Nunc autẽ cũ fiducia accedimus
ad thronũ gr̃e eiꝰ. Non enĩ habe¬
mꝰ pontificem qͥ ñ sciat cõpati

Expanded text:
agis; siquidem caput Christi, Deus . Deitas ergo in Christo tangitur, quoties ad laudem ipsius ejus beneficia memoramus: sicut non tam deitas quam humanitas necesse est ut cogitetur, cum non ejus dona, sed nostra peccata recordamur. 2. Nam in carnis assumptione duos illos pedes ad hoc accepisse cognoscitur, id est misericordiam et judicium, ut peccator, qui ad caput, id est ad deitatem, accessum non habebat, ad pedes, id est ad humanitatem, accederet. Nisi enim pes ille, quem diximus misericordiam, ad hominem assumptum pertineret, Paulus de illo non dicelari, ut misericors fieret . Et nisi judicium aeque ad hominem pertineret, ipse homo Deus de seipso non dixisset: Et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . Itaque ad hos pedes viri, juxta prophetam, dolentis et scientis infirmitatem , peccator jam accedere non dubitans, fidenter loquitur: Nunc autem cum fiducia accedimus ad thronum gratiae ejus. Non enim habemus Pontificem qui non sciat compati
Abbreviated transcription (Latin):
quantumlibet unguentũ p̃ciosũ¬
pellat᷑ deuotioĩs & conficitur ex
diumoꝵ memoria beneficioꝵ. qͦ
& unguit᷑ caput dñi: uile & nul¬
lius preciĩ estimat᷑ Deniq de illo

Expanded text:
quantumlibet unguentum hoc pretpellatur devotionis, et conficitur ex divinorum memoria beneficiorum, quo et ungitur caput Domini, vile et nullius pretii aestimatur. Denique de illo
Abbreviated transcription (Latin):
runt. & iusse sunt exhiberi ui
uoqđ p̃parauerant mortuo. Qđ
&e fecert. cũ ꝓtinꝰ nuntiato gau¬
dio resurrectionis. discipłoꝵ qͥ
bra uiua erant tristia corda
delinire curarunt. Que utiꝙ
membra nisi plus illo erucifiro
corpore xp̃c diligeret: pro his
illud crucifigendum ñ tradidis¬
set. Liquet itaq qd̃ duo illa tm̃
hoc ulamum precellit unguen

Expanded text:
runt illud, et jussae sunt exhibere vivo, quod praeparaverant mortuo. Quod et fecerunt, cum protinus nuntiato gaudio resurrectionis, discipulorum, qui bra viva erant, tristia corda delinire curarunt. Quae utique membra nisi plus illo crucifixo corpore Christus diligeret, pro his illud crucifigendum non tradidisset. Liquet itaque, quod duo illa tanto hoc ultimum praecellit unguent
Abbreviated transcription (Latin):
Ria st̃ oscula: Reconciliatoriũ.
Remun̾atoriũ. Contemplatoriũ.
Primũ ad pedes. scđm ad manu᷑.
Terciũ ad os sumit᷑. In pͥmo acci¬
pitur remissio peccatoꝵ. in scđõ
munꝰ uirtutũ. in tercio cognitio
secretoꝵ. Uel ita. Oscłm doctrinȩ.
nature. gr̃ȩ.Duo st̃ ubera spõsȩ.
congratulatio. & compassio.Ge¬
mina lactis species. Exortatio &
consolatio.Tria unguenta. Com
beneficioꝵ. Pietatis ex considatione
& iudiciũ. His circuit iugit᷑ &
ꝑambulat sp̃uales mentes exultanꝰ
ut gygas ad currend̾a uiã. si tñ
tales sint de qͥb merito dicat. Ꝙ
habitabo in illis. ⁊ deambulabo in

Expanded text:
ria sunt oscula, reconciliatorium, muneratorium, contemplatorium. Primum ad pedes, secundum ad manum, tertium ad os sumitur. In primo accipitur remissio peccatorum; in secundo, munus virtutum; in tertio, cognitio secretorum. Vel ita osculum doctrinae, naturae, gratiae. 9. Duo sunt ubera sponsae: congratulatio et compassio. Gemina lactis species, exhortatio et consolatio. Tria unguenta, compbeneficiorum, pietas ex consideratione  maris. His circuit jugiter et perambulat spirituales mentes, exsultans ut gigas ad currendam viam ; si tamen tales sint de quibus merito dicat: Et habitabo in illis, et deambulabo in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluitatẽ. Aquas enĩ piscinȩ infe¬
rioris agregat: qui bona tempora
lia ñ ad usũ necessitatis s ad expleti¬
onẽ cupiditatis accumulat. Dem¬
ceps. Domꝰ ait ierłm numerastis:
Si ierłm animas dicimꝰ domos
ierłm ñ incongrue corpora appel¬
lamus. Domꝰ gͦ ierłm numerare
ẽ considerata multitudine homi
nũ de defectu timere rerũ. compu¬
tare sumptꝰ corꝑis & ñ confidere
in munificentia largitoris. Unde
& postinodũ subiunxit. Aqͣs pisci¬
ne ueteris collegistis. & ñ resperistis
ad eũ qui fecit eam: quia dũ tempo

Expanded text:
superfluitatem; aquas enim piscinae infesuperfluitatem; aquas enim piscinae inferioris congregat qui temporalia bona non ad usum necessitatis, sed ad expletionem cupiditatis accumulat. Deinceps domus, ait, Jerusalem numerastis. Si Jerusalem animas dicimus, domus Jerusalem non incongrue corpora appellamus. Domus ergo Jerusalem numerare est, considerata multitudine hominum, timere de defectu rerum, computare sumptus corporis, et non confidere in munificentia largitoris. Unde et postmodum subjunxit: Aquas piscinae veteris collegistis, et non respexistis ad eum qui fecit ea
Abbreviated transcription (Latin):
tus quinq sensꝰ corꝑis: ꝑ qͦs oblecta¬
menta huiꝰ mundi influunt qͣsi
aquȩ quȩdã ad replendũ appetitum
nr̃e carnalitatis. Mundꝰ enĩ fons
ẽ. aquȩ oblectamenta mundi. aquȩ¬
ductus sensꝰ nr̃i. piscina sensuali
sensꝰ corpis corruptionẽ peccati
contrahimus. quasi in quinq por
aspiratio peccatorem intꝰ tangit:
ilico terrore iudicii ꝯturbatur car¬
nalis ꝯscientia. Et quicũq post mo¬
tionẽ aquȩ in piscinã descenderit:
sanus fit a quacũq teneatur infir¬
mitate. quia diuina gr̃a preuentꝰ
peccator si uere se ad penitentiam
humiliat. & conscientiã ꝓpriam
ueniens anteacta mala districte
puniendo duudicauerit: de quam¬
libet graui peccato ueniã ꝯseqͥ mere¬
tur. S: iam ipsa uerba quȩ de hac
piscina supͣ posuimꝰ inspiciamus.
Congregastis inquit aqͣs piscinȩ
re. quia licet nobis bonis tͣnsitoriis
uti ad necessitatem. s nͨ diligere ad

Expanded text:
tus, quinque sensus corporis, per quos oblectatus, quinque sensus corporis, per quos oblectamenta hujus mundi influunt, quasi aquae quaedam ad replendum appetitum nostrae carnalitatis. Mundus enim fons est, aquae oblectamenta mundi, aquaeductus sensus nostri, piscina sensualitsensus corporis corruptionem peccati contrahimus, quasi in quinque poraspiratio peccatorem intus tangit, illico terrore judicii conturbatur carnalis conscientia. Et quicunque post motionem aquae in piscinam descenderit, sanus fit a quacunque teneatur infirmitate, quia divina gratia praeventus peccator, si vere se ad poenitentiam humiliat, et conscientiam puram conveniens anteacta mala districte puniendo dijudicat, de quolibet delicto veniam consequi meretur. Sed jam ipsa verba quae de hac piscina supra posuimus inspiciamus. Congregastis, inquit, aquas piscinae re, quia licet nobis bonis transitoriis uti ad necessitatem, sed non diligere ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi flores quidã ad decorandas animaᷤ.
& cardi quoq correptionũ ad pecten¬
da suꝑflua. In hoc agro currimꝰ qͣndo
diuinã scripturã legimꝰ. flores
colligimꝰ quando precepta discunꝰ.¬
& pannos coloramꝰ quando p̃cepta
implendo uirtutib animas nr̃as
decoramꝰ. Pacientia ẽ in rosa. casti¬
tas in lilio. caritas in croco. humili¬
tas in uiola. puritas in saphiro.
Bene gͦ ꝑ agrum fullonis transit
aquȩ ductꝰ piscinȩ suꝑioris:. Piscina
enĩ suꝑior sicut iam dictum est
ratio. Aquȩ ductꝰ piscinę suꝑioris:
radiꝰ ẽ contemplationis: Per studi¬
um autẽ diuinȩ lectionis aꝑit᷑ uia
cordi nr̃o usq ad contemplandũ
lumꝰ duimitatis ut illine quasi
de fonte uite aquę sp̃ualium donoꝵ
descendant ꝑ radium ꝯtemplatioĩs
ad irrigandũ & implendũ sinum
mentis nr̃e. Piscina inferior est
inferior uis auimȩ nr̃e: hoc est sen¬
sualitas. Hec habet quinq aquȩ duc̃¬

Expanded text:
quasi flores quidam ad decorandas animas, quasi flores quidam ad decorandas animas, et cardui quoque corruptionum ad depectenda superflua. In hoc agro currimus, quando divinam Scripturam legimus; flores colligimus, quando praecepta discimus; pannos coloramus, quando praecepta implendo virtutibus animas nostras decoramus. Patientia est in rosa, castitas in lilio, charitas in croco, humilitas in viola, puritas in saphiro. Bene autem per agrum fullonis transit aquaeductus piscinae superioris; piscina enim superior, sicut jam dictum est, ratio. Aquaeductus piscinae superioris radius est contemplationis. Per studium autem divinae lectionis aperitur via cordi nostro usque ad contemplandum lumen divinitatis, ut illinc, quasi de fonte, aquae vinae spiritualium donorum descendant per radium contemplationis ad irrigandum et implendum sinum mentis nostrae. Piscina inferior est inferior vis animae, hoc est sensualitas. Haec habet quinque aquaeduc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam comprehendit celestia. Infe¬
rior piscina est sensualitas: ꝑ quam
affectat terrena. Suꝑior piscina
aquȩ ductũ habet in agro fullonis.
Fullo est xp̃c qui pannos suos calcat.
quia electos suos ꝑ tribulationem
emundat. ut cos suꝑ niuẽ dealbatos
sibi uestimentũ faciat. Cubꝰ fullo¬
nis ista conuallis ẽ lacrimarũ p̃senͤ
scilicet mundꝰ: in quo ad conculcan¬
dum ꝓiecti sumꝰ. S dum calcami:
unimur & mundamur. quia & p̃ssu¬
ra tribulationis caritatem accendit:¬
& culpam abluit. Iste est fullo qui
illa angłica uestimenta fecerat de
quib dictũ est quia candida erant
sicut nix qualia nͦ potest fullo facere
suꝑ terrã. S hoc fullo celestis p᷑ualet:
quod fullo terrenꝰ ñ potest. Igitur
fullo iste agrũ habet ubi flores inue¬
niuntur optimi ad colorandos pan¬
nos. Ager ẽ sacra scriptura ubi pas¬
cuntur animalia di: in qua inueni¬
untur diuersaꝵ prȩcepta uirtutum

Expanded text:
per quam comprehendit coelestia. Infeper quam comprehendit coelestia. Inferior piscina est sensualitas, per quam affectat terrena. Superior piscina aquaeductum habet in agro fullonis. Fullo est Christus, qui pannos suos calcat, quia electos suos per tribulationem emundat, ut eos super nivem dealbatos sibi vestimentum faciat. Civibus fullonis est ista convallis lacrymarum, praesens scilicet mundus in quem ad conculcandum projecti sumus; sed dum calcamur, unimur et mundamur, quia pressura tribulationis et charitate accendit et culpam abluit. Iste est fullo qui illa evangelica vestimenta fecerat, de quibus dictum est quod candida erant sicut nix, qualia non potest fullo facere super terram . Sed hoc fullo coelestis praevalet quod fullo terrenus facere non potest. Igitur fullo iste agrum habet, ubi flores inveniuntur optimi ad colorandos pannos. Ager est sacra Scriptura, ubi pascuntur animalia Dei, in qua inveniuntur diversarum praecepta virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
liberans usq ad conregnandum sibi
sublimauit. Et ido fortassis a rega¬
lib sedib uenit: quia in domo patris
sui mansiones multȩ sunt & regna¬
bunt cum illo in eternũ cum acce¬
quia ad conregnandũ sibi fr̃s adop¬
tare uenit ñ iam sede regali. s a
sedib regalib uenire de obuit:
quia regnũ ad qđ uocant᷑ electi dĩ
p̃paratum est ab mitio scłi.¬
ontemplantis anima ierłm d̾r.
quia ipsa interiori oculo mun¬
di cordis uerã pacem id est dm̃ con¬
templatur. In hac ierłm duȩ sunt
qui relictꝰ est filiꝰ tuus iasub ad
aquȩ ductum piscinȩ suꝑioris in
agro fullonis. De inferiori piscina
postea sic ait Congregastis inquit
aquas piscine inferioris & domos
ierłm numerastis & fecistis lacum
inter murũ & mnurũ & aquas pis¬
cinȩ ueteris collegistis & ñ respexistiᷤ
ad eũ qui fecit eam. Si gͦ ierłm est
anima: duȩ nature animȩ sunt
duȩ piscinȩ. Superior piscina ẽ rõ.

Expanded text:
liberans, usque ad conregnandum sibi liberans, usque ad conregnandum sibi sublimavit. Et ideo fortassis a regalibus sedibus venit, quia in domo Patris ejus mansiones multae sunt , et regnabunt cum illo in aeternum, cum accequia ad conregnandum sibi fratres adoptare venit, jam non a sede regali, sed a sedibus regalibus venire debuit, quia regnum ad quod vocantur electi Dei, praeparatum est ab initio sontemplantis anima Jerusalem dicitur, quia ipsa interiori oculo mundi cordis veram pacem, id est Deum contemplatur. In hac Jerusalem duae qui relictus est filius tuus Iasub, ad aquaeductum piscinae superioris in agro fullonis . De inferior piscina postea sic ait: Congregastis, inquit, aquas piscinae inferioris, et domos Jerusalem numerastis, et fecistis locum inter murum et murum, et aquas piscinae veteris collegistis, et non respexistis ad eum qui fecit eam . Si ergo Jerusalem est anima, duae naturae animae sunt duae piscinae: Superior piscina est ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
scripte legis pręuaricatione succeden¬
te peccatum ad summũ increm̃tum
uenerat. quasi nox in suo cursu iter¬
medium habebat. S ista nor uera
luce apparente mor deorsum uerge¬
re cepit: & nc̃ qͣsi quađa alterna mu¬
tatione paulatim decrescens elongat
quousq lux crescendo ad plenã diem
ꝑucniat. Uide gͦ ordinatissimum
diuinȩ dispensationis ꝯsilium. Qñ
om̃is recuꝑande salutis spes abierat
& mors om̃ia secum deorsum rapie¬
bat peccatũ ad sumnũ uenerat: tẽ
om̃ps sermo lib̾andis mittitur. ut
ampliꝰ diuinȩ gr̃ȩ munꝰ cõmende¬
tur. Uenit inquit. Quis.Unde .
Quo.Sermo altissimi. uerbũ dei.
unicꝰ patris. Rex filiꝰ regis de ꝯsensu
patris ad tolerantiã passionis. de eqͣli¬
tate maiestatis ad patibulũ crucis.
De sede regali ad officinã peccati: de
lumine çeli usq ad tenebras inferni.
S numquid idõ regnum ꝑdidit.
Immo eos qui serui erant peccati

Expanded text:
scriptae legis praevaricatione succedenscriptae legis praevaricatione succedente, peccatum ad summum incrementum venerat, quasi nox in suo cursu medium iter habebat; sed ista nox, vera luce apparente, mox deorsum vergere coepit; et nunc quasi quadam alterna mutuatione paulatim decrescens elongat quousque lux crescendo ad plenam diem perveniat. Vide ergo ordinatissimum divinae dispensationis consilium. Quando omnis recuperandae salutis spes perierat, et mors omnia secum deorsum rapiebat, peccatum ad summum venerat, tunc omnipotens Sermo liberandis mittitur, ut amplius divinae gratiae munus commendetur. Venit, inquit. Quis? Unde? Quo? Sermo Altissimi, Verbum Dei, unicus Patris rex filius regis. De consensu Patris ad tolerantiam passionis. De aequalitate majestatis, ad patibulum crucis. De sede regali, ad officinam peccati. De lumine coeli usque ad tenebras inferni. Sed nunquid ideo regnum perdidit? Imo eos qui servi erant peccati
Abbreviated transcription (Latin):
dyso pulsꝰ in tenebras huiꝰ mundi
exiit. Aurora sequentis diei ẽ a resur¬
rectione xp̃i usq in finem scłi Ergo
uita ista nox est. S quis est cursus.
uitȩ huiꝰ.ideamꝰ quo currat. Per
mortalitatem currit in mortem.
Per mortem currit in damnatio¬
nem. Igitur uita mortalis deorsũ
currit: sicut uita immortalis sursũ.
lter sursum ẽ in çelis: iter deor sum
est in inferis. Iter mediũ ẽ stadium
uitȩ p̃sentis qđ nascendo intramus.
iuuendo ꝑcurrimꝰ. moriendo eximꝰ.
Quando gͦ nox in suo cursu mediũ
iter habuit: nisi qͣndo mors uniuer¬
sos quos in stadio uitȩ presentis rep¬
perit secum ad inferos traxit: & ne¬
mo adhuc mortalium ad uitã im¬
mortalem ascendere potuit.Uel ꝑ
noctem acciꝑe possumꝰ peccatum:
qđ uidelicet nos ab originali peccato
cepit. & ꝑ actualia cucurrit. Qñ gͦ
post originalẽ preuaricationẽ. pͥmũ
pręuaricationẽ naturalis legis ac dem̃

Expanded text:
diso pulsus in tenebras hujus mundi diso pulsus in tenebras hujus mundi exiit. Aurora sequentis diei est a resurrectione Christi usque in finem saeculi. Ergo vita ista nox est. Sed quis est cursus vitae hujus? Videamus quo currat. Per mortalitatem currit in mortem. Per mortem currit in damnationem. Igitur vita mortalis deorsum currit, sicut vita immortalis sursum. Iter sursum est in coelis, iter deorsum est in inferis. Iter medium est stadium vitae praesentis, quod nascendo intramus, currimus, moriendo eximus. Quando ergo nox in suo cursu medium iter habuit, nisi quando mors universos, quos in stadio vitae praesentis reperit, secum ad inferos traxit, et nemo adhuc mortalium ad vitam immortalem ascendere potuit? Vel per noctem accipere possumus peccatum: quae videlicet nox ab originali peccato coepit, et per actualia cucurrit. Quando ergo post originalem praevaricationem primum praevaricatione naturalis legis, ac deinde,