comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. cũ ñ mouet᷑. Quã gͦ exhortationẽ uobis speculator. ur̃
quo loquim᷑ ꝓpła. reuelatione ultima tẽplũ uidens. quȩ
in eodẽ tẽplo conspexerit int̾ cetera narrat dicens. Ter¬
ra usq ad fenestras. & fenestrȩ clausȩ. Paulus quoq apł̃s
nestrȩ. sacerdotes & speculitores sunt. qui in popłm fide¬
liũ lum̃ sc̃e p̃dicationis fundt̃. S cũ t̾ra usq ad fenestras
ẽ. fenestrȩ clausȩ. st̃: qr cũ t̾rena cogitatio in sacerdotũ
cordib ererescit. fenestrȩ. lum̃ ñ fundunt. qr sacerdotes ab
officio p̃dicationis obmutescunt. Est & aliud ualde gra¬
remotã ducunt. fixi ualent insua cogitatione ꝑmane¬
re. Hlui enĩ sic̃ suꝑius dirimꝰ qui a loco regiminis longe.
in eodẽ mentis memore ꝑsistere: sic̃ de bona quoq mu¬
liere scriptũ ẽ quȩ ad tab nacłm orauerat. & ab inten¬
tione. sua animũ post cõpunctionis grãm ñ mutabat

Expanded text:
citur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vestecitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vestequo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus nestrae, sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis infundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. Et non solum remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sin eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat,
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce iterũ sermno diuinus me impingit. in memetipsũ:
ut meã neglegentiã uideã. & mͥ dici hȩc quȩ. audio ꝑti¬
mescã. Sic̃ enĩ suꝑnis dixi. cuius cor. in curis spansũ innu
meris: qͦmͦ se adse. colligat. Quando ꝙenĩ possũ & ea quȩ xir¬
ca me. st̃ sollicite omĩa curare: & memetipsũ adunato sen¬
su conspicere: Quando prauoꝵ nequicias insequendo corri¬
gere: bonoꝵ actus laudando & ammonendo custodire: aliis
terrorẽ. atq aliuis dulcedinẽ demonstrare:: Quando ualeo &
de his quȩ sunt necessaria fr̃ib cogitare: & contra hostiles
gladios. de urbis uigiliis sollicitudinẽ. gerere: ne. ineursiõe.
subita ciues pereant ꝓuidere. & int̾ hȩc omĩa ꝓ animaꝵ
custodia plene atq efficatit᷑ uerbũ exhortationis impen¬
dere: Lo qui & eni de dõ. quietȩ ualde & libere m̃tis ẽ.
quieuerit intranquillitate: qr nec concussa aqua. imaginẽ.
respicientis reddit. s tunc in ea uultꝰ intendentis aspi¬

Expanded text:
psum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspi
Abbreviated transcription (Latin):
fendiculũ corã eo. Acsi aꝑte dicat. Quia uidere pęnitentlo no¬
luit uͥ iã impegit. iusto eũ iuditio deserens. ponã ei dicit᷑ ut¬
& alibi impingat. Qd̃ tam̃ dnĩ ponere ẽ. nequaquã ad pec¬
dũ p̃mere. s nolle. apeccato liberare: sic̃ de phara¬
one dicit. Ego indurabo cor eius. Non enĩ cor. peccan¬
tis dñs obdurat: s obdurare dicit᷑. cũ ab obduratione ñ li¬
ipsũ tempus qd̃ ad parcendũ pie disposuit. districtius ad
feriendũ uertit: ut cũ reuerti quis etiã spatio temporis
accepto noluerit. ꝑ hoc mala sua ad reatũ augeat. ꝑ qd̃ ea di¬
luere potuit si conuerti uoluisset. Unde scriptũ ẽ. Ignoras
qm̃ benignitas dĩ ad pęnitentiã te adducit: Scđm duriti¬
ã aut̃ tuã & cor impenitens. thesaurizas tͥ irã in die. irȩ.

Expanded text:
endiculum coram eo . Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere, est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat; sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non lipae, hoc ipsum tempus, quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor i
Abbreviated transcription (Latin):
tũ solũmͦ: & pęna peccati ẽẽt. si nũ adhuc ex hoc peccato
& aliud sequeret᷑. Iã post infidelitatẽ. eoꝵ subdit᷑. ꝓpt̃ qd̃
tradidit illos ds̃ in desideria cordis eoꝵ in inmũ¬
tia: ut contumeliis afficiant corpora sua in semetip¬
sis. Qui gͥ cognoscentes dm̃ ñ sic̃ dm̃ glorificauert̃. ex eo
peccato & causa peccati ad hoc quoq ꝑducti st̃: ut ad cul¬
tũ serpentiũ & uolucrũ laberent᷑. S qr ꝑ hanc etiã ceci¬
tatẽ usq ad immundiciã & carnis contumelias cecidert̃.
ipsa infidelitatis eoꝵ cecitas. p̃cedenti intellectu & pecca¬
tũ ẽ & pęna peccati: subsequenti uͦ inmunditiȩ pecca¬
tũ facta ẽ & causa peccati. S qr de his in libris mora¬
lib dui tractatũ ẽ: nobis in eis duitius immorandũ ñ ẽ.
Hloc aut̃ nob̃ eũ tremore considerandũ ẽ. q̃mͦ iustus &
cata mens etiã in aliis labat᷑. Unde moyses ait. Nondũ

Expanded text:
tum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficerent corpora sua in semetipsis . Quia igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt , ex eo peccato et causa peccati, ad hoc quoque perducti sunt ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati; subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justuscata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
positi si tacuerit reputat᷑. Est gͦ qd̃ faciat. ut etiã moriente.
subdito. se liberũ reddat. Surgat. inuigilet. malis actib
contradicat: sic̃ scriptũ ẽ. Discurre. festina. suscita amicũ
tuũ. Ne dederis somnũ ocłis tuis: nec dormitent palpebre¬

Expanded text:
aepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente aepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oc
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ dĩ consiliũ annuntiare. studuit. ab eoꝵ sanguine mũ¬
dus fuit. In qua uoce nos conuenim᷑. nos constringim᷑. nos
rei eẽ ostendim᷑ qui sacerdotes uocam: qui suꝑ ea mala quȩ
ꝓpͥa habemꝰ. alienas quoq mortes adimꝰ : qr tot occidimꝰ. qͦt
guinis nomine mors corporis designat᷑. ualde. nobis de nr̃o
silentio auget᷑ metus: q si in subiectis suis is qui p̃latus ad
speculandũ ẽ etiã demorte corporis quandoq morturi tã
grauit᷑ reus tenet᷑. quo reatu de morte animȩ subiectȩ si¬
bi constringit᷑. quȩ potusset semꝑ uiuere si uerba correp¬
tonis audisset. S melius posst̃ sanguinis nomine. pecca¬
ta signari. Unde quidã cu peccata carnis defleret. dix̃. Libe¬
ra me de sanguinib ds ds salutis meȩ. Sanguis gͦ morientis
de manuspeculatoris requirit᷑: qr peccatũ subditi. culpȩ p̃¬

Expanded text:
omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine munomne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convincimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot guinis nomine mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus, quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est etiam de morte corporis quandoque morituri tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere, si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam, cum peccata carnis defleret, dixit; Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae pr
Abbreviated transcription (Latin):
nib apta uideat᷑: & postquã qualitatẽ t̾rȩ p̃uiderit.
tc̃ semina asꝑgit.S qr de qualitate. doctrinȩ loquuti¬
onẽ longius traximꝰ: oportet ut ad eũ quẽ cepimus ex¬

Expanded text:
postquam qualitatem praeviderit, postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus ex
Abbreviated transcription (Latin):
guit. Nã p̃missa salutatione. sic cȩpit. Miror qd̾ sic tã eito
transferimini ab eo qui uos uocauit in grã xp̃i. Qnib
etiã in aꝑta increpatione post cetera subiungit. O insen
sati galathȩ. quis uos fascinauit. Mentes ꝙenĩ durȩ nͥ aꝑ¬
ta eẽnt increpatione ꝑcussȩ : nullo mͦ malũ cognoscereñ
qd̾̃ egissent. Nã sepe hii qui impudentes st̃ tantũ se pec¬
casse sentiunt. quantũ de peccatis quȩ fecerint incre¬
pant᷑: ut minores culpas suas estiment. quas minor in¬
uectio castigat: & quas uehem̃t᷑ obiurgari uideriñ.
maiores eẽ dep̃hendant. Unde necesse ẽ. ut semꝑ sermo
p̃dicantis cũ auditoꝵ debeat qualitate formari: ne. aut
uerecundis aspera. aut impudentib lenia loquat᷑. Qiđ
aut mirũ si hoc uerbi dĩ erogator faciat. eũ & agricola qͥ
sem̃ in t̾ra mittit. pͥus t̾rȩ qualitatẽ p̃uidet. quib semi

Expanded text:
guit. Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito guit. Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratia Christi . Quibus etiam in aperta increpatios fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius te
Abbreviated transcription (Latin):
quidã in ꝑsonaꝵ fauorib excelsi. cȩpit a laudib ꝑfectoꝵ.
ut modesta inuectione ad rep̃hensionẽ ꝑtingeret infir¬
moꝵ. & in hoc quoq ad medicinã cordis. a medicina cor¬
poris usũ trahens. Dã cũ feriendo uulnus medicus aspi¬
cit. prius ea m̃bra quȩ circa uulnꝰ sana st̃ palpat: ut post
ad ea quȩ uulnerata st̃ lenit᷑ palpando ꝑueniat. Cũ g pau¬
lus ꝑfectos inchorinthiis laudauit. sana m̃bra iuxta uul¬
nus tetigit: cũ uͦ infirmos de diuisione rep̃hendit. uul¬
nus in corpore ꝑcussit. uideamus tam̃ hunc ipsũ qui
tanta modestia atq mansuetudine. ad cͥorripiendos cho¬
rinthios ducit᷑: qualit̾ contra galathas qui afide. disces¬
serant exercet᷑. Hulla enĩ modestiȩ pacientia p̃missa. nul¬
la loquutionis dulcedine. p̃rogata. eos quos a fide. disces¬
sisse. cognouit. ab ipso epłȩ suȩ exordio inuehendo redar¬

Expanded text:
quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redar
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Ego quidẽ: pauli. ego aut̃ apollo. ego uͦ cȩphȩ. ego aut̃
xp̃i. Eecce quos in omĩ uerbo & in omĩ scientia laudaue¬
rat. quib nicħ deeẽ in ulla gr̃a dixerat. paulisꝑ loqueis
ad increpandũ lenit̃ ueniens. diuisos gͣ seipsos rep̃hen¬
dit: & quoꝵ pͥus salutẽ. narrauerat. postmodũ uulne¬
ra patefecit. Peritus enĩ medicꝰ uulnꝰ seceandũ uidens. s egrũ
timidũ eẽ. conspiciens. dui palpauit: & subito ꝑcussit. Eruis
blandã manũ laudis posuit: & postmodũ ferrũ increpa¬
tionis fixit. Nisi enĩ uerecundȩ m̃tes fuerint palpando
rep̃hensȩ. ita ut ex aliis reb audiant qd̵ in consolationẽ
sumant: ꝑ increpationẽ. ꝓtinꝰ ad desperationẽ. cadunt.
S nũquid m̃titus ẽ. paulus ut pͥus eis nichil deesse inoĩ
grã diceret. quib postmodũ dicturus erat unitatẽ. dece
Absit hoc. quis de illo talia uł desipiens credat: S qr e
rant int̾ chorinthios quidã omĩ grã repleti. & erant

Expanded text:
dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit, et quorum prius salutem narraverat postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. 19. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis nil deesse in omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc: quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant
Abbreviated transcription (Latin):
cia. ꝓpħa etiã alius dicit. Maledictũ. & m̃datiũ. e homi¬
eidiũ. & furtũ. e adulteriũ mundauert̃: & sanguis
sanguinẽ tetigit. Sanguis enĩ sanguinẽ tangit. quando pec¬
cato peccatũ addit᷑: ut ante. dĩ oculos adiunctis iniquita¬
tib anuna cruentet᷑. Paulus apłs ait. ut impleant peccata
sua semꝑ. loħ̃i quoq ꝑ angłm dicit᷑. Qui nocet noceat adhue:
& qui in sordib ẽ sordescat adhuc. Unde nc̃ etiã dñs dicit.

Expanded text:
homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Sanguis enim sanguinem tangit, quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semper . Joanni quoque per Angelum dicitur: Qui nocet, noceat adhuc, et qui in sordibus est, sor
Abbreviated transcription (Latin):
dulce: qua ratione: ꝓostmodũ dicit᷑. abii amarus in indig¬
natione sp̃c mei: Mirũ quippe ualde ẽ. si dulcedo simul
& amaritudo conueniant. S uixta suꝑiorẽ sensũ sciendũ
c̃: qr eui sermo dĩ in ore cordis eẽ duleis cȩperit. huiꝰ ꝓcul
dubio contra semetipsũ animꝰ amarescit. Quo enĩ in illo
subtilit᷑ discit qualit̾ se rep̃hendere debeat. eose duri¬
us ꝑ amaritudinẽ pęnitentiȩ castigat: qui tanto sibi
magis displicet. quanto in sacro uolumine ampliꝰ de omĩ
ualet homo. recte nc̃ dixit᷑: manꝰ enĩ dnĩ erat confortans
me. Manꝰ enĩ dñi insaero eloquio. aliquando etiã unige¬
nitꝰ filius appellat᷑. qi omĩa ꝑ ipsũ factast᷑: & de cuius¬
a scensione ꝑ moysen pat̾ omỹe laquit᷑ dicens. tollã in
cȩlũ manũ meã. Hȩc manꝰ quȩ electoꝵ suoꝵ corda confor¬
tat. discpłis dicebat. Sine me. nich̃ potestis facere. In

Expanded text:
dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indigdulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnite non valet homo, recte nunc dicitur: Manus Domini erat mecum, confortans me. Manus enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum factaascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil potestis facere . »
Abbreviated transcription (Latin):
disti haab humiliatũ corã me: qr gͥ humiliatus ẽ mei
causa. ñ inducã malũ in dieb eiꝰ. In quib dñi uerbis pẽ¬
sandũ ẽ qͦmͦ ei in electis suis meror amaritudinis pla¬
ceat qui amittere timent dm̃: si sic ei & in reꝓbo ƿęni¬
tentia placuit. qui timebat ꝑiere p̃sens scłm. aut qͦmͦ
ei grata sit spontanea afflictio ꝓ culpis in eis qui placent.
si hȩc ad tempus placuit e in illo qui displicebat. S sciendũ
e qr nullus hȩc ꝓ amore omĩpotentis dnĩ ex toto corde age
mo ex sua uirtute. sufficiat t̾rena despicere. cȩlestia ama¬
re: pacẽ cũ dõ querere. secũ rixã subire: in cogitatione.
semetipsũ rep̃hendere. ꝙ gemitib punire: Nullus hȩc
agere. nͥ quẽ diuina grã roborauerit ualet. Unde e subdit᷑.¬
l anꝰ enĩ dñi erat mecũ. confortans me: Ad bona quippe
& subsequendo confortet. S querendũ ẽ cũ suꝑiꝰ de uolu¬
mine qd̾ acceperat seriptũ sit. & factũ ẽ mos meũ sic̃ mel

Expanded text:
humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agermo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit valet. Unde et subdit« Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quippe et subsequendo confortet. Sed quaerendum cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel
Abbreviated transcription (Latin):
gũ eiꝰ pͥmitias appellauit. Quia gͦ ꝓpħa missus ñ pͥori pͦ¬
pło. s filiis eiusdẽ popłi uerba intulit. ad aceruũ frugũ
nouaꝵ uenit. Quid uͦ ꝑchobar fluuiũ designet᷑. supra iã
diximꝰ: quȩ nequaquã mͦ repetimus. ne. repetendo fastidi

Expanded text:
gum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori pogum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam modo re
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñnũquã uerba reb exponunt᷑: ut eoꝵ ñ solũ dicta. s etiã res
tionẽ ad aceruũ nouaꝵ fructũ. ad eos qui habitabant iuxta
flum̃ chobar. Cũ causa exigeret ut indicare debuisset q ad
transmnigrationẽ ueniret. quȩ dicendi necessitas fuit ut
s ꝑ fruges locũ quoq expͥmeret dicens ad aceruũ nouaꝵ fru¬
gũ: nͥ qđ sepe ꝑ res & loca causȩ signant᷑: Multi quippe
ex his qui in captiuitatẽ ducti fuerant. plures iã morte. obi¬
erant: ad quoꝵ filios ꝓpħa loqui ueniebat. Unde & ei suꝑtus
dicit᷑. fili hominis mitto egote. ad filios isrł. ad gentes apos¬
tatrices quȩ recessert̃ a me. Patres eoꝵ p̃uaricati st̃ pactũ me¬
ũ usq ad diẽ hanc : & filii dura ceruice. & indomabili corde st̃.
ad quos ego mitto te. Ex quib qr multi fuerant credituri.
atq ꝑ obȩdientiã ad fertilitatẽ boni oꝑis ꝑuenturi. aceriuis
frugũ uocant᷑. Quia enĩ bonȩ animȩ fruges appellent᷑ dĩ.

Expanded text:
ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res tionem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe ex his qui in captivitatem ducti fuerant, plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios propheta loqui veniebat. Unde et ei superius dicitur: « Fili hominis, ego mitto te ad filios Isrtatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. & uerũ ẽ omĩno qd̾ dicimꝰ: eur ad huc ei ds om̃ps offen¬
diculũ ponit quẽ iã impie egisse ꝙ cecidisse ꝑ iniquita¬
tẽ quã ꝑpetrauerat conspicit. S districta st̃ omĩpoten¬
tis dĩ iuditia: & qui peccatorẽ. diu expectat ut redeat.
ñ redeunti atq cõtẽpnenti. ponit adhuc uͥ grauius im¬
pingat. Peccatũ quippe qđ ꝑ pęnitentiã eitiuis ñ delet᷑.
aut peccatũ ͤ & causa peccati. aut peccatũ & pęna peccati.

Expanded text:
dit. Et verum est omnino, quod dicimus, cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet curare. Illi data ẽ curationis gr̃a atq a corpore.
ꝓrimi molestiã quȩ in p̃senti ẽ orationib repellit:s
tam̃ quid seipsũ paulopost sequat᷑ ignorat. Mira itaq
dispensatione. omp̃c ds̃. si in electis siuis sua dona dispẽ¬
sat. ut & isti det qd̾ & illi denegat. & alteri maus qd̃ al¬
teri minus tribuat.: quatenꝰ dũ uł iste habere illũ ẽs¬
picit. qd̃ ipse ñ habet. uł ille hẽ mauis accepisse consi¬
dat qd̃ sibi minꝰ adeẽ. pensat. dona dĩ alt̾ in altero id ẽ
uicissim om̃s adiirent᷑. atq ex hac ipsa admiratione
humiliet᷑ alt alteri: & quẽ uidet habere qđ ñ habet.
eũ diuino iudicio sibi p̾latũ putet. Alis gͦ suis uicissi
se anmalia feriunt: cũ sc̃ę m̃tes alt̾nis se uirtutib tan¬
gunt. & tangendo excitant. atq ęxcitandio ad ꝓfectũ uo
tentiã excitatus fuerat: qui mala p̃terite ꝑsequutionis
suȩ & apłoꝵ in nocentẽ uitã considerans. dicebat. Ego

Expanded text:
a est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi 1276 denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est vicissim, omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum voltentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
culatori fufficit ut in altũ uiuat. nͥ ut loquendo assidue.
ad alta auditores suos ꝑtrahat. eoꝵq m̃tes ad amorẽ cȩlestis
patriȩ loquendo sucendat. S tẽ hȩc recte agit. eũ lingua
eiꝰ ex uita arserit. Nã lucerna quȩ in semetipsa ñ ardet: eã
rẽ eui subponit᷑ ñ accendit. hinc enĩ de ioħe ueritas di¬
c̃. Ille erat lucerna ardens & lucens. Ardens uidelicet ꝑ
celeste. desideriũ: lucens ꝑ uerbũ. Ut gͦ seruet᷑ ueritas p̃

Expanded text:
culatori sufficit, ut altum vivat, nisi et loquendo assidue culatori sufficit, ut altum vivat, nisi et loquendo assidue ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat. Sed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desideri
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ quã mͥ ligue disciplinã relexo. Nã si in aseduo censure
meȩ uigore me tenes. scio qr ab infirmiorib fugior: eos¬
q ad hoc qd̃ appeto nũquã traho. Unde fit. ut sepe eoꝵ o¬
ciosa patient̃ audiã. S qr ipse quoq infirmus sũ. in ocio¬
sis sermonib paulisꝑ tractus. libent̃ iã ea loqui incipio. q̃
audire ceperã inuitus: & uͥ tedebat cadere: libet iacere: Qͥs
gͦ ego uł qualis speculator sũ. qui ñ in monte oꝑis sto. sed
adhuc in ualle infirmitatis iaceo: Potens uͦ ẽ humani gene¬
ris creator & redẽptor indigno mͥ & uitȩ altitudinẽ. & lin¬
guȩ efficatiã donare: ꝓ euius amore. in eiꝰ eloquio nec mͥ par¬
co. Esse gͦ speculatoꝵ uita. e alta debet semꝑ. & cireũspecta.
he enĩ t̃renaꝵ rerũ amore. succũbat alta sit: ne occulti
hostis iaculis feriat᷑. ex omĩ latere circũ specta. Heq hoc spe¬

Expanded text:
nunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae nunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitae altitudinem, 1284 et linguae efficaciam donare, pro cujus amore in ejus eloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo speculatoris vita et alta debet semper, et circumspecta. Ne enim terrenarum rerum amori succumbat, alta sit; ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere circumspecta. Neque hoc spe
Abbreviated transcription (Latin):
reũ eẽ ñ abnego. torporẽ meũ & neglegentiã uideo. erit
fortasse apud piũ uidicẽ impetratio ueniȩ: ipsa cognitio
culpȩ. Etquidẽ in monasterio positus. ualebã & ab ocio¬
sis linguã restringere: & in intentione. oratione. pęne
continue m̃tẽ tenere. At postquã cordis humerũ sarei¬
ne pastorali subposui. colligere se. ad semetipsũ assidue
q pensare. Modo quȩdã ciuiũ negotia sustmere. mͦ de irru¬
entib barbaroꝵ gladiis gemere: ⁊ cõnuso gregi insidian¬
tes lupos timere. Modo rerũ curã sumere: ne desuit subsi¬
dia eis ipsis quib disciplinȩ regula tenet᷑ Modo raptores
are. Cũ itaq ad tot & tanta cogitanda scissa ac dilaniata
mens aͥucit᷑: quando ad semetipsã redeat. ut totã se in pdi¬
catione colligat. & a ꝓferendi nerbi ministeris ñ reced at:
Quia aut̃ necessitate loci sepe iuris fecularibus iungor sũ

Expanded text:
reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue que pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores are. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
& eoꝵ qui sibi cõmissi st̃ oꝑa transcendat: quatenꝰ subiectoꝵ
uitã tanto subtiliꝰ iuideat. quanto & t̾renis reb quas des¬
picit animũ ñ supponit. O quã dura st̃ mͥ ista quȩ lo¬
quor qr memetipsũ loquendo ferio. euiꝰ neq lingua ut
dignũ ẽ p̃dicationẽ tenet. neq in quantũ tenere suf¬
ficit uita sequit᷑ linguã. Qui ociosis uerbis sepe. implicor. &
ab exhortatione. atq edificatione ꝓrimoꝵ torpens e negle¬
gens cesso. Qui in conspectu di. factus sũ mutus & uerbosus.
Mutus in necessarus. uerbosus in ociosis. S ecce sermo dĩ.
de speculatoris uita compellit ut loquar. Tacere ñ possũ:
.s. tam̃ loquendo me ferire ꝑtimesco. Dicã dicã. & uerbi dĩ
gladius. etiã ꝑ meipsũ ad configendũ cor ꝓximi transeat.
Dicã dicã. ut etiã contra me. sermo dĩ sonet ꝑ me Egome

Expanded text:
et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ loquendo tacere: s tacendo debemꝰ loqui discere: Si
ego ꝓpħa sẽs qui missus ad loquendũ fuerat diu prius
tacuit ut postmodũ recte. loqueret᷑ pensandũ ẽ nob
quanta culpa ei sitͥ tacere: quẽ nulla cogit necessitas loqͥ.
dequit᷑. Fili hominis. speculatorẽ. dedite domui isrł. Ho¬
tandũ. qd̃ eũ quẽ dñs ad p̃dicandũ mittit. speculatorẽ
ẽẽ denuntiat. Cui enĩ eura aliena cõmittit᷑. speculotor.
uocat᷑: ut in m̃tis altitudine. sedeat. atq uocabulũ no¬
minis ex uirtute actionis trabat. Non ẽ enĩ speculator. qͥ
in imo ẽ. Speculator quippe semꝑ in altitudine stat: ut
quicqͥd uenturũ ẽ longe aspiciat. Et qͥ quis popłi specu¬
dicens. Suꝑ montẽ. excelsũ ascende tu qui euuangeli¬
zas sẏon: ut uidelicet qͥ p̃dicationis locũ suscepit. ad al¬
titudinẽ bonȩ eonscendat actionis. ad ęxcelsa transeat.

Expanded text:
Quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discere. Si Quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discere. Si ergo propheta sanctus, qui missus ad loquendum fuerat, diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est, quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitur: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi specudicens: « Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sufficit. Sic ꝓpħa captiuo popło consedit. & merens in
medio eoꝵ extitit: ut dũ ꝑ caritatis gram condescendo se
nec int̾ flagella cognouit. nullo merore animũ dep̾ssit.
ꝓpħa int̾ gaudentes merens sedere studuit. ut tacen¬
do ostenderet. quid loquendo uenerat docere: et pͥusquã
uerba faceret. in hoc qd̵ merens tacuit. formã uerboꝵ sũp¬
bũ dñi ad me dicens. In eo qd̃ septẽ dieb merens sedit. &
post diẽ septimũ uerba dominicȩ uisionis accepit ut
loqͥ debuisset. aꝑte indicat. qr eisdẽ dieb merens tacuerat.
Missus aut̃ ad pdicandũ fuerat: & tam̃ septẽ dieb merens
innuit. nͥ q ille loqui ueracit᷑ nouit. qui prius bene ta¬
cere didicerit: Quasi enĩ qđdã mitrmm̃tũ uerbi ẽ. censu¬
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Tempus tacendi: & tempus loquendi.
Non enĩ ait tempus loquendi. & tempus tacendi. s pͥus
tacendi p̃mittit tẽpus. & postmodũ subdidit loquendi

Expanded text:
cit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens tacuit formam verborum sumpbum Domini ad me dicens. » In eo quod septem diebus moerens sedit, et post diem septimum verba Dominicae jussionis accepit, ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerendo tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens innuit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi est censuper Salomonem dicitur: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . » Non enim ait, tempus loquendi et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi:
Abbreviated transcription (Latin):
mantib stomachis ponunt. apto quidẽ. medicamine. s subti¬
lit̾ liniunt: ne si repleti multo medicamine fuerint. infir¬
mitatẽ stomachi uͣ laborantes adiuuent. s oppͥmentes gͣ¬
uent. Sciendũ tam̃. ꝙr. & si quando modũ siuĩ sermo ꝓliri¬
or transeat. periculosũ hoc auditorib ñ ẽ: siaut̃ qualit̾ qid̃
dicat᷑. & quib dicat᷑ ñ uigilant aspicit᷑. ualde periculosũ ẽ
Uerecundȩ ꝙ enĩ m̃tes. si quas fortasse culpas amiserint. lȩ¬
nit᷑ arguentlȩ st̃: qr si asperius increpent᷑. frangunt᷑ po¬
tiꝰ quã erudiunt᷑. At contra m̃tes asperȩ atq inpudentes.
si merepatȩ. lemt̃ fuerint. ad maiores culpas ipsa lȩnitate.
chorinthios cognosceret ꝓ amore ꝑsonaꝵ in set̾mate diui¬
sos. eoꝵ uerecundiȩ consulens. loquutionẽ. suã eis a graꝵ ac
tione & laudib cȩpit dicens. Gr̃as ago dõ meo semꝑ ꝓ uobis.

Expanded text:
mantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtimantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sciendum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si autem qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter conspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate prCorinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ qd̾ uni imperiũ. ⁊alii pacientiã p̃cipit. nisi qd̃ uni
lenioris. alterũ uͦ feruentioris sp̃e eẽ conspexit: Leni. ꝑ aue¬
toritatẽ imperii inuingenda erat seueritas uerbi. is aut̃ qͥ
iusto inferuesceret. ñ ad salutẽ uulnera ta reduceret. s sa¬
na uulneraret. Curandũ quoq ẽ quantũ loquamͣ: nesi ei
qui multa ferre ñ ualet ꝑ uerbũ uł exhor tationis uł inere¬
pationis longuis trahamus. auditorẽ nr̃m ad fastidiũ ꝑduca-¬
mꝰ. Unde isdẽ p̃dicator egregius hebreis loquit᷑ dicens. Ob¬
secro uos fr̃s. ut sufferatis uerbũ solatu. & enĩ ꝑ paucis scrip¬
si uob̃. Hoc tam̃ infirmis p̃cipue congruit. ut pauca quidẽ ꝙ
dolore. compungant. Nã si eis uno in tẽpore exhortationis
sermo fuerit multiplicit᷑ dictus. qr multa retmnere ñ ualent
simul amittunt omĩa. Unde ꝙ medici corpoꝵ pannos qͦs infir¬

Expanded text:
uid est, quod uni imperium et alii patientiam praecipit, nisi quod unum uid est, quod uni imperium et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse aspexit? Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi. Is autem qujusto infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei, qui multa ferre non valet, verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis . Hoc tamen 1287 infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem, etentiae dolorem compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infir
Abbreviated transcription (Latin):
sepe & si differt᷑ increpatio. postinodũ benigne recipit᷑:
& ñ nũ quã languescit. si hoc qd̃ antẽ. ꝓferri debuit. tẽ.¬
pus amiserit. Nã & sapiens mulier. nabal ebriũ uidens
increpare de culpa tenaciȩ noluit: quẽ digesto uino in¬
crepationis suȩ uerbis utilit̾ ꝑcussit. & ꝓpħa alius adu¬
lantiũ linguas non ẽẽ insubsequenti tempore differen¬
das annuntiat. qͥ ait. Confundant᷑ statĩ erubescentes. qui
dict mͥ euge euge Adulatio & enĩ si uł ad tempus pacient᷑
suscipit᷑ auget᷑ & paulisꝑ demulcet anmũ ut arigore
suȩ rectitudinis mollescat in delectatione sermonis: s ne.
crescere debeat. statĩ ẽ & sine mora ferienda. Pensandũ no¬
bis quoq ẽ. qualit̃ loquam᷑. Nã sepe uerba quȩ hc̃ ad salutẽ.
reuocant. aliũ uulnerant. Unde paulus quoq apł̃s qui titũ
ammonet dicens. argue. cũ omĩ imperio. timotheũ exortat᷑

Expanded text:
saepe, etsi defertur increpatio, postmodum benigne recipitur, saepe, etsi defertur increpatio, postmodum benigne recipitur, et nonnunquam languescit si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenacitatis noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: « Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . » Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum ut a rigore suae rectitudinis inolescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora abjicienda. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur, nam saepe verba, quae hunc ad salutem provocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque Apostolus, qui Titum admonet, dicens: « Argue cum omni imperio , » Timotheum exhortatur
Abbreviated transcription (Latin):
te offeras. recte aut̃ ñ diuidas. peccasti. Recte. aut̃ offeri¬
mꝰ. cũ bono studio bonũ opus agimꝰ: s recte. ñ diuidi¬
mꝰ. si habere discretionẽ in bono oꝑe post ponaniꝰ. Conside¬
rare &enĩ debeniꝰ quid loquim: ut iuxta pauli uocẽ. sermo
nrͣ in grã sale sit conditus. Pensandũ uero ẽ: cui loquam᷑: qr
sepe increpationis uerbũ qd̃ hȩc admittit ꝑsona. altera ñ
Unde nathan ꝓpħa. dauid post adulteriũ forti increpatioĩs
sententia ꝑcussit: qui cũ de raptore. ouis diceret filius mor¬
tis ẽ uir qui fecit hoc. ei ꝓtinus respondit dicens. Tu es
ille. uir. Cui tam̃ cũ de salomonis regno loqueret᷑. qr culpa
defuit. eise humilit᷑ in oratione ꝓstrauit. In una gͦ eadẽq
ꝑsona qr causa dispar extitit. etiã sermo ꝓpħicus dissi¬
inilis fuit. Pensandũ quoq ẽ. quando loqui debeamꝰ: qͥa

Expanded text:
te offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerite offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerimus, cum bono studio bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquimur, ut juxta Pauli vocem noster sale conditus. » Pensandum vero nobis est cui loquamur, quia saepe increpationis verbum, quod haec admittit persona, altera non Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit, qui cum de raptore ovis diceret, « Filius mortis est, qui fecit hoc, » ei protinus respondit, dicens: « Tu es ille vir. » Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur, quia culpa defuit, ei se humiliter in adorationem prostravit. In una ergo eademque persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
o. & ille. ñ fuerit conuersus ab impietate. sua & auia sua im¬
pia: ipse quidẽ in iniquitate. sua moriet᷑. tu aut̃ animã
tuã liberasti. Tunc enĩ subiectus morit᷑ sine te: quando
in causa mortis contradictorẽ ꝑtulerit te. Nã morti cui
ñ contradicis. adiungeris. Et notandũ quȩ st̃ quȩ debeat̃
ab speculatore. p̃dicari. Nimirũ fides &bꝑatio. Nã ait. Si aut̃
tu annuntiaueris impio. & ille ñ fuerit conuersus ab im¬
pietate sua & a uia sua impia. Impietas quippe ad infidelita¬
tẽ ꝑtinet: uia uͦ impia. ad prauã actionẽ. Rom̃is sƿeculator
hoc habere debet studii: ut pͥus ad pietatẽ fidei. postino¬
dũ ad piã uiã. id ẽ ad bonã actionẽ. trahat. S qr de exor¬
tatione sermo se intulit. innotescere breuit᷑ debemꝰ. in ore
pastoris quantus eẽ debeat ordo atq consideratio loquu¬
tionis. Pensare. & enĩ doctor. debet. quid loquat᷑. cui loquat᷑.
defuerit: loquutio apta ñ erit Scriptũ quippe ẽ. Si rec¬

Expanded text:
ab impietate sua et a via sua impia, ipse quoque in impietate sua morietur. Tu autem animam tuam liberasti. » Tunc autem subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris; et notandum quae sunt quae debeant ab spectatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait, « Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab iniquitate sua et a via sua impia. » Impietas quippe ad infidelitatem pertinet; via vero impia, ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris, quantus debeat esse ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, num horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum quippe est: « Si rec
Abbreviated transcription (Latin):
tores in caritate. atq intellectu ꝓficiunt: tanto sẽĩs p̃di¬
catoribus maior grã sp̃e dat᷑. Unde cũ pͥus ꝓpħa dixisset
assumpsit me sp̃e. &. audiui post me uocẽ cõmotionis

Expanded text:
tores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praeditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum prius propheta dixisset: Assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis
Abbreviated transcription (Latin):
Post rotaꝵ itaq uocẽ uox magnȩ cõmotionis sequit᷑: qr
cũ testam̃ta dĩ in aure cordis sonare cȩperint. audien¬
tiũ sp̃e ex amore compunctus. ad lam̃ta cõmouet᷑. Hinc
ẽ enĩ qd̾ scripturȩ. sacrȩ uerba. funt in corde legen¬
tiũ sapida: hincẽ qd̃ ab amantib plerũq in silentio qua¬
Precitdisti in alienatione. capita potentiũ: mouebunt᷑ in
ea gentes. ad aperient ora sua. sic̃ pauꝑ edens in occulto. Onuĩ¬
potens enĩ ds̃ in alienatione. capita potentiũ p̃cidit: qi iu¬
deoꝵ suꝑbiã a semetipso alienando repu lit. In qua aliena¬
tione gentes motȩ st̃᷑: qr dũ iudei a fide cecidert᷑. ad cog¬
nitionẽ fidei corda gentiliũ eueurert̃. Quȩ udelicet gen
tes in sacrȩ lectionis pabulo os cordis aperiunt. & in oc
culto sic̃ pauꝑ comedt̃: qr confestinatione. & silentio u̾¬
ba uitȩ legentes sumunt. S sciendũ ẽ. qr quanto audi¬

Expanded text:
Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quaicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut paupotens Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione Gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem ftes in sacrae lecticulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto audi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq alaꝵ atq rotaꝵ subdit᷑. & uocẽ cõmotionis magnȩ
Qđ si diligent᷑ aspicit᷑. inueniri potest. q ñ ociosȩ repe¬
tit᷑. Duȩ quippe st̃ cõmotiones. quib corda nrã cõmouẽ¬
t᷑. Una quippe cõmotio ex timore ẽ altera ex caritate ẽ. U¬
ua fit ex luctu pęnitentiũ: alia ex feruore amantiũ.
enĩ q intra scãm eccł̃iam de multis patrib uirtutũ exẽ¬
pla cognoscimꝰ. quasi alaꝵ sonitũ cottidie. andimꝰ: qr uͥ
saera eloquia sonant. quasi rotaꝵ uocib ęxcitam᷑. Et
qr ꝑ eadẽ sacra eloquia ad amorẽ nr̃i conditoris accen¬
dim. magnis feruoris ignib ardentes. eẽ nos longe ad¬
huc ab om̃pis dĩ facie plangimꝰ. Post pͥmã gͦ uocẽ cõmo¬
tionis magnȩ: ad extremũ quoq uer magnȩ cõmotioĩs
fit: qr. qui cognoscendo dm̃ cȩpimꝰ peccata plangere. iã di¬
ligendo quẽ. cognoscimꝰ. ñ cessamꝰ eũ cũ fletib desiderare.

Expanded text:
 atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate. Una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. enim, quia intra sanctam Ecclesiam de multis patribus virtutum exempla cognoscimus, qui alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. irã sibi in die irę. reꝓbus thesaurrtat : qr dũ ad pęniten¬
tlũ tempus accipit᷑. & ad peccantdũ exhibet᷑. ipsũ remediũ
media c̃spicit ad culpȩ augm̃tũ thrahi. ipsã benignitatẽ.
quã ẽtulit. in uditi districtionẽ uertit: ut inde post ã
plius feriat. unde mͦ amplius expectat: & qr homo deserere ma.¬
lũ ñ uult ut uiuat. augeat unde moriat᷑. Sed siue iustus
inculpa siue peccator in mortẽ. corruat. speculatori tim̃dũ
ẽ: ne hinic ex suo silentio reatus peccantiũ parit̾ inuoluat.¬

Expanded text:
esaurizat, quia, dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium media conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit, in judicii districtionem vertit. Ut inde al., post per amplius feriat, unde modo amplius exspectat: et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpa, sive peccator in morte corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat