comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim testamentũ uetus. sed et omniᷤ
ueritas in nouo ẽ testamento. ita & lex
ꝑ moysen data. figuralegis ẽ uerȩ.
Ergo illalex ueritatis exemplar eͣ. In
exemplari enim agni sanguis effun¬
immolationẽ sȩcundũ legem. adiecit.
Necessarium itaq exemplaria cęlesti¬
um his mundari. Nam ipsa cęlestia
melioribus hostus Non eni¬
.Non eni
in manuficta scã intrauit axp̃c exempla¬
ria uerorũ. sed in ipsum cęlum: & nunc
apparet uultui dĩ pro nobis: Ut cogno¬
scamus aũt quia legem nouam dedit
dñs iħc. habes dicentem sp̃m. Hoc aũt
testamentum quod testabor ad eos dicit
dñs dando leges meas in cordibꝰ eorũ
& insensibus eorum scribam eas. & pec
eati & iniusticiȩ eorũ nonero memor
Ubi ergo remissio. iam non oblatio pro
peccatis. Iuo eudenter ostendit tibi
omnem ueritatem euangelio c̃tineri.
quia lex dĩ in sensibus hominu̾m & in
cordibus seribitur. non in tabulis la¬
pideis. Qui ergo prȩcepta non habent

Expanded text:
enim testamentum est uetus, sed omnis enim testamentum est uetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguis effunimmolationem secundum legem, adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spiritum: hoc autem testamens; dabo leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas . Bonus cati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent
Abbreviated transcription (Latin):
est iusticia solius di. ita lex di ueritaᷤᷤ
Sed quomͦ istud accipimꝰ. utrũ qui a
lex d̃i ueritas. hoc ẽ uera. &. quo d
statuit d̃s omne uerũ. sieut infra ait.
omnia prȩcepta tua ueritas: an qui a
ueritas lex di est. quia ñ mentitur d̾s:
Apud eum igitur ueritas lex ẽ. falla¬
cia p̾uaricatio est. Sed & sic potesł ac¬
cipi. Lex dĩ. ueritas est. Apud iudȩos
gͦ non ẽ lex dĩ. quia ñ recipiunt ueri¬
tatem. Lex dĩ spũalis est. sicut apłs
dixit. Non habent gͦ ueram legem. qͥ
eam ñ acceperint sp̃ualiter. Quod
aut̃ẽ non uerũ. mendax est. Q đ̃ men¬
titur. occidit. Littera gͦ quȩ occidit
mentitur. sp̃c qui uuuficat uerus ẽ.
Accipiamꝰ & sic. Lex dĩ non typus. ñ
umbra. ñ exemplar çelestium: sed
ipsa cęlestia. Unde & scriptũ est. quia
finis legis est xp̃c. Non defec tus utiq
sed plenitudo legis in xp̃o ẽ. qr uenit
legẽ non soluere. sed implere. Sicut

Expanded text:
est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueritas lex est, fallacia praeuaricatio est. sed et sic potest: lex dei ueritas est; apud Iudaeos ergo non est lex dei, quia non recipiunt ueritatem. lex dei spiritalis est, sicut apostolus dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint spiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caelestium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt quidem singuli facere opera
iusticiȩ. sed ñ in ȩternũ manenti a
Diues ille cui abundarunt in hoc scło
diuitiȩ. fortasse fecerit aliqua opera
iusticiȩ: quorũ remunerationẽ in prȩ¬
senti uita acceperit. quod ñ magna
fueruit opera illa. nec remuneratione
digna perpetua. Quid. quod etiam¬
si facimus opera aliqua iusticiȩ. Faci¬
mus tam̃ non c̃tinua sed rara: Pleriq
ñ rapunt aliena. sed nesciunt de pro¬
prio largiri. Alii inuadentes indebi¬
tas facultates: quo speciẽ iusticiȩ sibi
quȩrant. solent conferre pauperibꝰ.
Non ẽ ista inęternum iusticia. Multi
iusti plerumq grauit᷑ deliquerunt.
ñ habentes ȩternȩ fructũ iusticiȩ
Soli do suppetit in ꝑpetuũ per om̃a
possidere iusticiam. qui pascit ustos
& iniustos. Non enĩ beneficus solis
referenda iusticia est. sed illa est uera
iusticia. quȩ ipsis quoq defertur ini¬
micis. Meritoq ait iusticia di. diligi¬
te inimicos ur̃os. Ergo sicut inȩtͣnum

Expanded text:
ossunt quidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae, fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, quod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo suppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros. Ergo sicut in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ptimus numerꝰ est quietis. Iuȩ autem
maior requies. quam ut in uerbo dĩ reqͥ¬
escat: atq eius se gr̃a et consolatione de

Expanded text:
ptimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione de
Abbreviated transcription (Latin):
tate sit bonum nr̃m. non cum merore.
atq mesticia. sed uoluntarium: quia seruuꝰ
inuitus facit. amicus uoluntarus. Nos au¬
tem studeamus ut dicatur nobis. iam non
dico uobis seruos. sed amicos: quia quasi
amici mandatum dĩ ex uoluntate fecistiᷤ.
qui autem meditatur de diligit. & actus
suos lcuat. ut faciat quȩ placeant dõ. is
debet non negligere. nec transcurrere
mandata diuina. sed exerceri in his im¬
morari plurimum: iustificationes dei
crebro reuoluens sollicitȩ mentis affectu
huc. Quid sibi uelit ista interpretatio. nͣ
satis liquet: nisi forte ut unusquisq se
regat. & ipse sui ductor sit: uel huc. id est
quo litterȩ huiꝰ uersiculi uocant. dirigat
iter. Meritoq in primo statun uersu re¬
quiem suam postulat: quia ipsi litterȩ se.

Expanded text:
tate sit bonum nostrum, non cum maerore tate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem studeamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos seruos, sed amicos, quia quasi amici mandatum dei ex uoluntate fecistis. qui autem meditatur et diligit et actus suos leuat, ut faciat quae placeant deo, is debet non neglegere nec transcurrere mandata diuina, sed exerceri in his, immorari plurimum. iustificationes dei crebro reuoluens sollicitae mentis affectu. huc. quid sibi uelit ista interpretatio, non satis liquet, nisi forte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'huc\', id est: quo litterae huius uersiculi uocant, dirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae se
Abbreviated transcription (Latin):
ait Et meditabar in mandatis tuis
quȩ dilexi nimis. &. leuaui manꝰ me¬
as ad mandata tua quȩ dilexinimis:
&. exercebar in iustificationib tuiᷤ
ulcherrimus ordo iste : ut primo medite¬
mur. &e corum p̃ccptorum quȩ̨ diligimus
sit nobis assueta meditatio. Meditatione
enim mandatorum cęlestium operi boni
usus inolescit. Nam sicut meditationiᷤᷤ uer¬
borum finis memoria est. ut quȩ medita¬
mur uerba teneamus: sic meditationis pͣ¬
ceptorum cęlestium intentio uel finis. ora¬
tio est actusq directus ad implendã prȩce¬
pta diuina: quȩ nisi quis diligat. implere
non poterit: nec solum diligat. sed etiam
nimis diligat. Idõ prius posuit. et medi¬
tabar in pręceptis tius. quȩ dilexi nimis:
& subiecit. & leuaui manus meas ad prȩ¬
cepta tua. quȩ dilexi nimis. Post medita¬
tionem etenim bonum est leuare actus
nr̃os ad prȩcepta dĩ. atq id facere cum
caritate: cum gaudio: ut non ex necessi¬

Expanded text:
ait: et meditabar in mandatis tuis ait: et meditabar in mandatis tuis quae dilexi nimis et leuaui manus meas ad mandata tua quae dilexi nimis et exercebar in iustificationibus tuis. pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur et eorum praeceptorum, quae diligimus, sit nobis adsueta meditatio; meditatione enim mandatorimi caelestium operis boni usus inolescit. nam sicut meditationi uerborum finis memoria est, ut quae meditamur uerba teneamus, sic meditationis praeceptorum caelestium intentio uel finis operatio est actusque directus ad implenda praecepta diuina, quae nisi quis diligat implere non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. Ideo prius posuit: et meditabar in praeceptis tuis quae dilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praecepta tua quae dilexi nimis. post meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non ex necessi
Abbreviated transcription (Latin):
elcctum: regale sacerdotium: gens scã:
populus in adoptionem. Sunt enim reges
qui offerunt in iherusalem sapientie suȩ
muncra: quibꝰ data est gr̃a uerbum loqui.
et quadam potestatt regali flectere popu¬
los. et animas mulcert scõrum : non eru¬
bescentes in co. quia nichil alienum ab ho¬
nestate. loquerentur: quos nemo redargu¬
at & repellat. quia non sunt digni. quos
idoncos xp̃c ministros noui fecerit testamͣ¬
ti: et iam in illo non crubescentes. eo quod
metuerent ne. confunderentur. disceptan¬
tium c̾traria assertione superati. Rex igi¬
tur est. qui non crubescit ne in actu rep̃¬
hendatur: redarguatur in sermonibꝰ. eoqd̃
et uita debeat esse fundatus et uerbo ltaq
quamius ꝑfectus ita esset ꝓpħa. ut ñ eru¬
bescer&e in conspectu regum: tamen medi¬
tabatur in p̃ceptis dĩ omni uitȩ sue tem¬
pore. et opera sua eleuabat: nichil agens
quod terrenis cupiditatibꝰ adherer&. Idõq

Expanded text:
electum, regale sacerdotium, gens sancta, electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. sunt enim reges, qui offerunt in Hierusalem sapientiae suae munera, quibus data est gratia uerbum loqui et quadam potestate regali flectere populos et animas mulcere sanctorum, non erubescentes in eo, quia nihil alienum ab honestate loquerentur, quos nemo redarguat et refellat, quasi quia non sint digni quos idoneos Christus ministros noui fecerit testamenti et iam in illo non erubescentes, eo quod non metuerent. ne confunderentur disceptantium contra adsertione superati. rex igitur est qui non erubescat, ne in actu reprehendatur, redarguatur in sermonibus, eo quod et uita debeat esse fundatus et uerbo. itaque quamuis perfectus ita esset propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis dei omni uitae suae tempore et opera sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
cens in canticis canticorum. Et uenit
columba mea in tegimento petrȩ. iuxta
p̃munitionem: hoc est uenit iuxta euan¬
gelium Propugnacula fidei tuę gesta
sunt xp̃i: muri tui subsidia uerba sunt
dñi: passio dominici corporis tua urtꝰ
est. Ostende mh faciem tuam. & insinua uo¬
cem tuam: quia uox tua suauis est: & facitᷤ
tua pulchra. Suauis ẽ uox. quia ore confeᷤ¬
sio fit ad salutem: &e decora facies quȩ ñ
erubescit auctorem: non confunditur re¬
demptorem. Ostendit ergo faciem suam si¬
gnaculum crucis pͣferens: & insinuat uo¬
cem suam auctoritatem p̃dicationis assu¬
mens. In tegimento enim corporis xp̃i qͦ
redemptus ẽ a peccato. munimentũ gr̃a
spualis inuenit: ut salutaria sibi & sentiat¬
& loquatur. Suaius ergo uox. quȩ in di¬
uinis testimoniis loquebatur: decora fa¬
cies. quȩ in conspectu regum non confun¬
debatur. Possumus & illos reges intellige¬
re. quibꝰ dicitur a petro. uos autem genꝰ

Expanded text:
cens in Canticis canticorum: et ueni, tu cens in Canticis canticorum: et ueni, tu columba mea, in tegimento petrae iuxta praemunitionem, hoc est: ueni iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae gesta sunt Christi, muri tui subsidia uerba sunt domini, passio dominici corporis tua uirtus est. ostende mihi faciem tuam et insinua uocem tuam, quia uox tua suauis est et facies tua pulchra. suauis est uox, quia ore confessio fit ad salutem, et decora facies, quae non erubescit auctorem, non confunditur redemptorem. ostendit ergo faciem suam signaculum crucis praeferens et insinuat uocem suam auctoritatem praedicationis adsumens. in tegimento enim corporis Christi, quo redemptus est a peccato, munimentum gratiae spiritalis inuenit, ut salutaria sibi et sentiat et loquatur. suauis ergo uox quae in diuinis testimoniis loquebatur, decora facies quae in conspectu regum non confundebatur. Possumus et illos reges intellegere, quibus dicitur a Petro: uos autem genus
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. Quomͦ enim poterant coartari in eo:
qui erat uas electionis aeternȩ: Sed co¬
artabantur in semetipsis: quia improbus
in se ipso coartatur. maliciȩ suȩ laqueis
strangulatus. Constitue mͥ auarũ uilla¬
rum cotidie terminos proferentem: ex¬
cludentem uicinos: Utrum is tibi dilata¬
ri. an coangustari uidetur. quem terra
ipsa non capit: Quantacumq spacia
domus suȩ perrexerit. clauditur angu¬
stis opinionis suȩ finibus: cui quod ha¬
bet non est satis. Sed non talis est. qui
potest dicere. & ingrediebar in latitu¬
dine. Addidit etiam causam: quia te¬
stimonia tua ex quisiui. Et lo quebar
in iestimonus tuis in conspec Iu
Uregum. &. non consundebar:
Orate conuenit ista uox martẏri: qui
uocatus ad sacrilegium exꝓbrantibꝰ sibi
regibꝰ crucifixum iħm non erubescebat.
sed magis gloriabatur in cruce. xp̃i: & illã
mundi salutem esse testunonus cęlestibꝰ
astruebat. Hos uocat xp̃c in sponsa. di¬

Expanded text:
tudo. quomodo enim poterant coartari in eo, tudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inprobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquit, tua exquisiui. Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. grate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cruce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. hos uocat Christus in sponsa, di
Abbreviated transcription (Latin):
uersus est. Ei ingrediebar in latitu¬
dine. qr. testimonia tua cx quisiui:
Wi secundum mandita angustam &e artã
graditur uiam: ambulat in latitudinẽ. Un¬
de legimus. in tribulatione dilatasti michi:
& alibi. in tribulatione inuocaui dñm. et
exaudiuit me in latitudine. Sapiens e.¬
num in cordis sui ambulat innocentia. et
de eiusfonte suꝑfluunt aquȩ super cius
plateas. qui mentem suam non intra cor¬
poralu et terrena concludit. sed dirigit
ad cȩlestia. ut conuersatio rius in cęlosit.
Audi nullas angustias sentientẽ. Pressurã
inquit patimur: sed non angustamur. Et
quomͦ coangustari poterat: cuiꝰ os semper
patebat. ne credentes coartarentur: Ipse
exponat. quid sit ingredi in latitudine.
Dicit enum. Quia si corpus angustum est.:
cor nr̃m dilatatum est. Non angustami¬
ni in nobis: eoartamini autem in uisceribꝰ
urĩs. Coangustari in paulo non poterant:
in quo erat altitudo sapientiȩ. & fidei lati¬

Expanded text:
uersus est: et ingrediebar in latituuersus est: et ingrediebar in latitudine, quia testimonia tua exquisiui. qui secundum mandata angustam et artam graditur uiam, ambulat in latitudine. unde legimus: in tribulatione dilatasti mihi, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudine. dicit enim, quia, si corpus angustum est, cor nostrum dilatatum est. non angustamini in nobis, coartamini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei lati
Abbreviated transcription (Latin):
gnificat quod dicitur semꝑ. sed etiam id qd̃
ꝑ omnia: quia ille ꝑ omnia legem custodi¬
at. qui cum sit eruditꝰ in lege. sub lege
natus. et supra legem deuotionis suȩ gra.¬
dum ꝓmouens liberatur a lege. Xp̃c enim
nos redemit a maledicto legis: Non sine le
ge dĩ. sed in lege factus eͣ xp̃i. Aut certe sic
ꝑ omnia legem custodimus: si legitimã pu¬
eritiȩ atq adolescentiȩ disciplinam uiuen¬
tutis conuersationem. senectutis maturi.¬
tatem. tramittmq singulis pͣscriptum ae¬
tatibꝰ nequaquam uitȩ nr̃e usus excedat.
Similiter etiam animȩ nr̃ȩ quȩdim esse ui¬
dentur actates. per quas ꝑcurrit & transit :
ut possit dicere. cursum consummaui:
Deniq animȩ ętas ẽ illa. de qua dicitur. &
actas senectutis. uita immaculata. Per
omnia ergo legem custodit: qui & in his
corporis nr̃i ętatibꝰ. et in illis anime no¬
strȩ ꝓcessibꝰ non deuiarit a lege. Quint

Expanded text:
gnificat quod dicitur semper, sed etiam id quod, gnificat quod dicitur semper, sed etiam id quod, per omnia; quia ille per omnia Legem custodit, qui cum sit eruditus in Lege, sub Lege natus, et supra Legem devotionis suae gradum promovens, liberatur a Lege Christus enim nos redemit a maledge dei, sed in lege factus est Christi. aut certe sic per omnia legem custodiamus, si legitimam pueritiae atque adulescentiae disciplinam, iuuentutis conuersationem, senectutis maturitatem tramitemque singulis praescriptum aetatibus nequaquam uitae nostrae usus excedat. similiter etiam animae nostrae quaedam esse uidentur aetates, per quas percurrit et transit, ut possit dicere: cursum consummaui. denique animae aetas e-t illa, de qua dicitur: et aetas senectutis uita inmaculata. per omnia ergo legem custodit, qui et in his corporis nostri aetatibus et in illis animae nostrae processibus non deuiarit a lege. Quintus
Abbreviated transcription (Latin):
tur dauid orat. ne. auferatur ex ore suo
ucrbum. & si aufertur non usquequaq id
est non penitus austratur: quis tantus esł.
qui in potestate sua grãm disputationis
esse commemor&e : presertim si uitã redar¬
guat. quod doctrina p̃sumat: & iudicio
dĩ damnanda. committat: Is enim qui
in iudiciis dĩ sperat. seruare potest uerbũ
ueritatis : quia dum uerrtur poenam. cu
esse posset: si unum significare. uoluiss&̃.
Sed quia non solum in presenti uitȩ huui ᷤ
tempore. sed etiam futuro post huiꝰ uitȩ
curriculum custodienda ꝓmittitur: ideo
arbitror et quia secundum cos qui extm¬
plari et umbrȩ seruiunt cȩlestium. & sełm
eos qui m celestibꝰ siti secundum uerã lige¬
cultus dõ deferunt. pollicetur sibi esse uiuen¬
dum: ut & hic & ibi legem custodiat: hic
in exemplari. in speculo. in enigmate: illic
in ipsa facie ueritatis. Possumus de illud in¬
telligere:. quia. TI ANAÑ non solum id si.¬

Expanded text:
tur David orat, ne aufertur David orat, ne auferuerbum et, si auferatur, non usque quaque, id est non penitus auferatur, quis tantus est, qui in potestate sua gratiam disputationis esse commemoret praesertim si uita redarguat quod doctrina praesumat et iudicio dei damnanda committat? is enim, qui in iudiciis dei sperat, seruare potest uerbum ueritatis, quia. dum ueretur poenam, cusesse posset, si unum significare uoluisset. sed quia non solum in praesenti uitae huius tempore, sed etiam futuro post huius uitae curriculum custodienda promittitur, ideo arbitror et secundum eos, qui exemplari et umbrae seruiunt cae- lestium, et secundum eos, qui in caelestibcultus Deo deferunt, pollicetur sibi esse vivendum; ut et hic et ibi legem custodiat. Hic in exemplari, in speculo, in aenigmate: illic in ipsa facie veritatis. 30. Possumus et illud intelligere; quia διὰ παντός non solum id si
Abbreviated transcription (Latin):
um disciplinȩ. Tollitur ex ore uerbum :
cum dicitur peccatori. quare tu enarras
iusticias meas. Et ipsa obmutescit facundia:
si egra sit conscientia. Ueniunt aues cęli.
etiam ipse tollunt uerbum ex ore. tuo: quȩ
tollunt uerbi semen e saxo. ne fructum asft¬
rat. Nunc consideremus utrum ctiam ex
corde possit auferri uerbum ueritatis. Ra¬
dicatum enim uerbum. atq depressum. &
infixum mentibus nr̃is difficile auferripo¬
test. Denique dictum est a dño. quare tu
enarras iusticias meas. ñ dixit. quare cogita¬
sti iusticias. & assumis testamentum meum
ꝑ os tuum. ñ dixit ꝑ cor tuum: Sermo co¬
hibetur indigni animi: non obstruitur. Pȩ¬
nitentia insolentiam ꝓhibet: non excludit
correctionem. Cauendum tamen est. ne
et ipsa interuis corda turbentur. et effun¬
dat tenebras malicia: ut cor uanis cogitati¬
onibꝰ obcecatum. lumen ueritatis amittat.
fulgoremq uerbi capert non possit Si igi¬

Expanded text:
um disciplinae. tollitur ex ore uerbum, um disciplinae. tollitur ex ore uerbum, cum dicitur peccatori: quare tu enarras iustitias meas? et ipsa obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. ueniunt aues caeli: etiam ipsae tollunt uerbum ex ore tuo quae tollunt uerbi semen e saxo, ne fructum adferat. Nunc consicorde possit auferri verbum veritatis. Radicatum enim verbum atque depressum, et infixum mentibus nostris difficile auferri potest. Denique dictum est a Domino: Quare tu enarras justitias meas ? Non dixit: Quare cogitasti justitias meas? Et assumis Testamentum meum per os tuum? Non dixit: Per cor tuum. Sermo cohibetur indigni animi, non obstruitur poenitentia: insolentiam prohibet, non excludit correctionem. Cavendum tamen est ne et ipsa interius corda turbentur, et offundat tenebras malitia, ut cor vanis cogitationibus obcaecatum lucem veritatis amittat, fulgoremque verbi capere non possit. Si igi
Abbreviated transcription (Latin):
domus est castitatis. Ficus quȩ ꝓpter infe.¬
cunditatem iubebatur excidi: fructꝰ ferre
um cępit Uinea translata ex acgypto. iam
ñ maccriis destructa depositis. incursatur
ã bestiis: nec informis sentibꝰ. sed odora iã
floribꝰ quȩ solebat facere spinas. fructu
curuescit uuarum. Mcrito igitur sc̃s da¬
uid pascha dñi celebrans. et feruenti spũ
tempora ingressus iestiua. qui in uerbo dĩ
fructus uarios colligebat. hicmis aduersa
declinans. ait. & ne. iuiferas ex ore inco
uerbũ ueritatis usquequaq: qui aiii
uidicis tuis suꝑsperau Quantus labor
est. ut ucrbum ꝑcipias : Quantum ittrum
periculum. si amittas: Et idõ tibi dicit᷑.
noli negligere gram̃. quȩ in te est. Excolt
diligenter quasi bonus agricola campum
tuum. ut pascantur agni tui: et sata tua
floreant. Non auferatur ex ore tuo uer¬
bum. ne forte uerbo facta non congruant.
et deforment iniquitatis opera magisteri¬

Expanded text:
domus est castitatis. ficus, quae propter infedomus est castitatis. ficus, quae propter infecunditatem iubebatur excidi, fructus ferre iam coepit. uinea translata ex Aegypto iam non maceriis destructa depositis incursatur a bestiis nec informis sentibus, sed odora iam floribus, quae solebat facere spinas, fructu curuescit uuarum. Merito igitur sanctus Dauid pascha domini celebrans et feruenti spiritu tempora ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios colligebat, hiemis aduersa declinans ait: et ne auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque quaque, quia in iudiciis tuis super speraui. quantus labor est, ut uerbum percipias, quantum iterum periculum, si amittas! et ideo tibi dic-itur: noli neglegere gratiam quae in te est. excole diligenter quasi bonus agricola campum tuum, ut pascantur agni tui et sata tua floreant. non auferatur ex ore tuo uerbum, ne forte uerbis facta non congruant et deforment iniquitatis opera magisteri
Abbreviated transcription (Latin):
euangeli zantium pedes ꝓferat. Idõ colũba.
ut spiruualia petat: terrestria derelinquat
Ecce inquit hicms preterit: imber abiit. di¬
scesit sibi: flores uisi sunt in terra. Ante.
aduentum xp̃i hicins erat. Uenit xp̃c: fecit
estatem. Tunc omnia erant florũ indiga:¬
nuda uirtutum. Passus c̃ xp̃c: & omnia cȩ¬
perunt nouȩ gr̃ae fecundare. germinibꝰ.
Imb̾ abut luxuriȩ profluentis: et nubila
teiris ora flagitiis. estiua um purȩ conscien¬
tiȩ serenitate laxantur. Idõ non euadunt.
quorum fuga hieme. fit: quia non sequun¬
tur dñi passionem: non tollunt crucẽ suã
nec xp̃m sequuntur. Imber unpedit flo¬
res: et nunc flores uidentur in terra: Bo¬
ni flores apłi: qui diuersorum scriptorũ.
atq operum suorum fuderunt odorem.
Tempus secandi aduenit: quoniam matura
in horreis frumenta conduntur. Et qͥ me¬
tit: mercedem accipit. Uox turturis audi¬
ta est: quia inuenit sibi nidum. Cecłi enĩ.

Expanded text:
euangelizantium pedes proferat, ideo columba, euangelizantium pedes proferat, ideo columba, ut spiritalia petat, terrestria derelinquat. Ecce, inquit, hiems praeteriit, imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. ante aduentum Christi hiems erat; uenit Christus, fecit aestatem. tunc omnia erant florum indigunuda uirtutum; passus est Christus et omnia coeperunt nouae gratiae fecundari germinibus. imber abiit luxuriae profluentis et nubila taetris orta flagitiis aestiua iam purae conscientiae serenitate laxantur. ideo non euadunt, quorum fuga hieme fit, quia non secuntur domini passionem, non tollunt crucem suam et Christum secuntur. imber impedit flores, et nunc flores uidentur in terra; boni flores apostoli, qui diuersorum scriptorum atque operum suorum fuderunt odorem. Tempus secandi aduenit, quoniam matura in horreis frumenta conduntur et qui metit, mercedem accipit. uox turturis audita est, quia inuenit sibi nidum; ecclesia enim
Abbreviated transcription (Latin):
tuebatur sollicite: cupiens sapientum quȩ eaᷤ
sibi diuitias demonstrarde asciscere. In secre¬
to erat: sed secreti ipsius interpretem requi¬
rebat. Uenit dñs iħc: salicns suꝑ montes. No¬
bis sero uidebatur uenire: sed ille. ꝓperabat¬
Saliebat deniq et transiliebat: ut iudȩorũ
corporalia et saxosa dogmata transiliret.
Astitit post parietem domus quȩ erat in ue¬
teri testamento: ꝓspiciens ꝑ legis fenestrã.
ꝓphetarum cauernas. Nondum erant domꝰ
illius aꝑta uestibula: nondum clauesscien¬
tiȩ portarum claustra patefecerant. quibꝰ
legis claudebantur interna. De superiore
tamen. hoc est sp̃uali parte: ꝓspectans eccłam
uocat: ut ꝑ legem et ꝓphetas cuangłii uer¬
tice sublimis assurgens. retia uud ucȩ int̃pre¬
tationis et nodos. intrepido ealcet uestigio
I deoq ꝓxima uocatur. ut adhereat xp̃o mun¬
dana non quęrat. Idõ formosa. ut speciosoᷤ

Expanded text:
tuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has tuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has sibi diuitias demonstraret, adsciscere. in secreto erat, sed secreti ipsius interpretem requirebat. uenit dominus Iesus salienssupermontes—nobissero uidebaturuenire.sed ille properabat—,saliebat denique et transiliebat, ut Iudaeorum corporalia et saxosa dogmata transiliret. adstitit post parietem domus quae erat in ueteri testamento, prospiciens per legis fenestram, per prophetarum cauernas. nondum erant domus illius aperta uestibula, nondum claues scientiae portarum claustra patefecerant, quibus legis claudebantur interna. de superiore tamen, hoc est spiritali parte prospectans ecclesiam uocat, ut per legem et prophetas euangelii uertice sublimis adsurgens retia Iudaicae interpretationis et nodos intrepido calcet uestigio. ideoque proxima uocatur, ut adhaereat Christo, mundana non quaerat, ideo formosa, ut speciosos
Abbreviated transcription (Latin):
tenebaris. Exurge. quia rgo resurrexi tibi.
solue uinculum iniquitatis. quia ego iã sol¬
ui tibi. Ueni. quia iam retia soluta sunt:
Uirgo peperit: puer natus ex iurgine ẽ. Ni¬
chil debet muliebri hereditati: quasi filiuᷤ
mulieris non tenetur. Cerne mediũ pari¬
etem maceriȩ iam solutum. qui interiorũ
affectuum concordiam diuidebat: & in diuer¬
suni excitabat dissensiones corporalium passio¬
num. Ueni ergo secura: cupio uidere faciem
tuam. & audire uocem tuam. Ueni. ut iã me
non ꝑ retia uideas: sed facie ad faciem. uultibꝰ
amatoris dilecta potiaris. Et hic ista decur¬
sa sint: mẏstica autem illa si possumus. uel¬
in ea intueamur extrema. Sedebat intra do¬
mum sponsa deuota dño: intra parietem legiᷤ
et ꝓphetarum spiritualium lapidum ex aedi¬
ficatione. fundatum. qui claudebat. atq ual¬
labat domumi regiam. plenam iocunditatis
atq lȩticiȩ. mirabatur thesiuros regios. et in¬

Expanded text:
tenebaris. exsurge, quia ego resurrexi tibi, tenebaris. exsurge, quia ego resurrexi tibi, solue uincu lum iniquitatis, quia ego iam solui tibi. ueni, quia iam retia soluta sunt. uirgo peperit, puer natus ex uirgine est, nihil debet muliebri hereditati. quasi filius mulieris non tenetur. cerne medium parietem maceriae iam solutum, qui interiorum affectuum concordiam diuidebat et in diuersum excitabat dissensiones corporalium passionum. ueni ergo secura; cupio uidere faciem tuam et audire uocem tuam. ueni, ut iam me non per retia uideas, sed facie ad faciem uultibus amatoris dilecta potiaris. ethice ista decursa sint; mystica autem illa, si possumus, uel linea intueamur extrema. Sedebat intra domum sponsa deuota domino intra parietem legis et prophetarum spiritalium lapidum exaedificatione fundatum, qui claudebat atque uallabat domum regiam plenam iucunditatis atque laetitiae. mirabatur thesauros regios et in
Abbreviated transcription (Latin):
quod perierat. Omnes retibꝰ tenebamur: nul¬
lus alium eruere poterat. cum se ipsum non
possit exucre : Lalis ergo necessarius fuit. quẽ
uincula generationis humanȩ delictis obno¬
xia non tenerent: non cȩpisset auaricia: non
ligasset dolus. Is solus erat iħc. Qui cũ huiꝰ
carnis se circumdedisset uinculis. captꝰ non
erat: ñ erat alligatus: sed dirumpens ea. atq
dissoluens. ad se magis uocauit ęccłam. pro¬
spiciens ꝑ laqueos: eminens suꝑ retia: ut dͦ
ipsa discerde iunculis non teneri. Deniq eo
usq non longe a uinculis fuit. ut pro nobis
subir&̃ et mortem: sed tamen non scruus
mortis effectꝰ. sed liber inter mortuos. Lib̾
enim erat: qui soluendę mortis potestatẽ
habebat. Deniq ipse te doccat: qui ait.
soluite. hoc templum. & in triduo resusci¬
tabo illud. Audiamus itaq quid dicat.
Exurge. ueni ꝓxima mea. Hoc est. surge a
mortuis: exurge a uinculis: quibꝰ circũdata

Expanded text:
quod perierat. omnes retibus tenebamur, nulquod perierat. omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset exuere. talis ergo necessarius fuit, quem uincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset auaritia, non ligasset dolus. is solus erat Iesus, qui cum huius carnis se circumdedisset uinculis, captus non erat, non erat alligatus, sed disrumpens ea atque dissoluens ad se magis uocauit ecclesiam, prospiciens per laqueos, eminens super retia, ut et ipsa disceret uinculis non teneri. denique eo usque non longe a uinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem, sed tamen non seruus mortis effectus, sed liber inter mortuos: liber enim erat, qui soluendae mortis potestatem habebat. denique ipse te doceat, qui ait: soluite hoc templum, et in triduo resuscitabo illud. Audiamus itaque quid dicat: exsurge, ueni, proxima mea, hoc est: surge a mortuis, exsurge a uinculis quibus circumdata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis fecit pat̃. Pater erenim tradidit eũ
laqueis: tradidit cum retibꝰ: mittens cum
non in peccato in quo erant omnes homineᷤ.
sed in similitudine. carnis peccati: ut de
peccato damnaret peccatum in carne. Pec¬
catum erat caro: secundum illud. quia he¬
reditario erat damnata maledicto. Peccatũ
erat illecebra. & ministra peccati. Uenit
dñs iħc. et in carne peccato obnoxia mili¬
tiam uirtutis exercuit: Fãcta sunt membra
nr̃a iam non arma libidinis. sed arma uirtutiᷤ.
Namq ubi erant ineentiua libidinis: ibi nunc
sunt domicilia castitatis. Hic ergo uenit ad
tibꝰ : referta laqueis. Audi dicentem. In uia hac
qua ambulabam. absconderunt laqueũ mͥ. Et
in libro sapientiȩ syrach moneris. ut cognoscaᷤ
quia in medio laqueorum ambulas. Quot ui¬
tia. tot retia. Quot peccata. tot laquei. Here¬
ditarii um te nexus tenebant. Uenit ad la¬
queos iħc. ut adam soluer&e: uenit liberare

Expanded text:
pro nobis fecit pater. etenim tradidit eum pro nobis fecit pater. etenim tradidit eum laqueis, tradidit eum retibus, mittens eum non in peccato, in quo erant omnes homines, sed in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. peccatum erat caro secundum illud, quia hereditario erat damnata maledicto, peccatum erat inlecebra et ministra peccati. uenit dominus Iesus et in carne peccato obnoxia militiam uirtutis exercuit. facta sunt membra nostra iam non arma libidinis, sed anna uirtutis; namque ubi erant incentiua libidinis, ibi nunc sunt domicilia castitatis. hic ergo uenit ad tibus, referta laqueis. audi dicentem: in uia hac qua ambulabam absconderunt laqueum mihi, et in libro Sapientiae Sirach moneris, ut cognoscas quia in medio laqueorum ambulas. quot uitia, tot retia, quot peccata, tot laquei; hereditarii iam te nexus tenebant. uenit ad laqueos Iesus, ut Adam solueret, uenit liberare
Abbreviated transcription (Latin):
nem uiduȩ uel minoris. et concupieris in¬
uadere: indefensam putans ȩtatem esse. uel
sexum. sed non sunt indefensi. quos dñs uult
esse defensos: intrauit mors ꝑ fenestram.
Si audicris decorem mulieris. aut thesauros
minoris. & tuas excutaueris cupiditates: in¬
trauit mors ꝑfenestram. Sicut ergo ꝑ hȩc
intrat mors: intrat et uita: Si decorem pu¬
ellȩ aspiciens sacrȩ. uenereris dñm iħm. qd
in teneros annos uenerit actas senectutis.
uita immaculata. et ipse filiam tuam au¬
feras. ut pio consecretur uclamine: si pos¬
sessionem minoris non tanquam sollicitus
inuasor aspicias. sed quasi parens sedulus.
religioso tuearis affectu. ꝑ has fenestras
pspicit xp̃c. & uocit sponsam. emimens super
retia Bene eminens: quia solus est. quẽ re¬
tia non inuoluerint peccatorum. Omnes
intra retia erant. immo adhuc iutra retia su¬
mus: quia nemo sine peccato. nisi solus iħe :
Quem non cognoscentem peccatum. peccatũ

Expanded text:
nem uiduae uel minoris et concupieris innem uiduae uel minoris et concupieris inuadere, indefensam putans aetatem esse uel sexum — sed non sunt indefensi quos dominus uult esse defensos —, intrauit mors per fenestram. si audieris decorem mulieris aut thesauros minoris et tuas excitaueris cupiditates, intrauit mors per fenestram. sicut ergo per haec intrat mors, intrat et uita, si decorem puellae aspiciens sacrae uenereris dominum Iesum, quod in teneros annos uenerit aetas senectutis, uita inmaculata, et ipse filiam tuam offeras, ut pio consecretur uelamine; si possessionem minoris non tamquam sollicitus inuasor aspicias, sed quasi parens sedulus religioso tuearis affectu. per has fenestras prospicit Christus et uocat sponsam, eminens super retia. Bene \'eminens\' quia solus est quem retia non inuoluerint peccatorum. omnes intra retia erant, immo adhuc intra retia sumus, quia nemo sine peccato nisi solus Iesus, quem non cognoscentem peccatum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
fencstras: eminens suꝑ retia. ut non totus
abesset. nec quasi totus intraret. & ipse ad
se sponsam uocar&. ut ueniendi ad se in¬
uicem ficrent gratiora commercia: amorisq¬
columba mea. Et tu si habeas fundatũ pa¬
rietem. non illum medium qui domꝰ unius¬
sẽpar& menbra. sed acdificatum sup̃ fun.¬
damentum apłorum et ꝓphetarum. ut
compaginata eius structura crescat in tẽ¬
plum. nec disterminet cius interna. sed mu¬
niat: Si habeas ergo in te aedificationem
dĩ. & ad orientem pateant semꝑ fenes trę
tuȩ. uenit uerbum: stat pꝰ tuũ parietem
Oculi enuim dñi suꝑ iustos. Prospicit per
fenestras tuas. Iuȩ sunt fenestrȩ istȩ: Legimꝰ
fenestras. de quibus dicit iheremias. intrauit
mors ꝑ fenestras: ꝑ quas intrauit auaricia.
intrauit libido. Oculus tuus fenestra est.
intrauit mors ꝑ oculum tuum. Si uideris
mulierẽ ad concupiscendum eam: intrauit
mors ꝑ oculum tuum. Si uideris possessio¬

Expanded text:
fenestras eminens super retia, ut non totus fenestras eminens super retia, ut non totus abesset nec quasi totus intraret et ipse ad se sponsam uocaret, ut ueniendi ad se inuicem fi formosa mea, columba mea; et tu si habeas fundatum parietem, non illum medium qui domseparet membra, sed aedificatum supra fundamentum apostolorum et prophetarum, ut compaginata eius structura crescat in templum nec disterminet eius interna sed muniat, si habeas ergo in te aedificationem dei et ad orientem pateant semper fenestrae tuae, uenit uerbum, stat post tuum parietem — oculi enim domini super iustos —, prospicit per fenestras tuas. Quae sunt fenestrae istae? legimus fenestras, de quibus dicit Hieremias: intrauit mors per fenestras, per quas intrauit auaritia, intrauit libido. oculus tuus fenestra est, intrauit mors per oculum tuum. si uideris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per oculum tuum. si uideris possessio
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum est: tunc lupi et agni simul
pascentur. Sed iam consideremus quid sit.
quod ait ꝓpheta. Et ne. auferas de ore
meo uerbum ueritatis usquequaq:
quia in uerbis tius suꝑsperaui:
Uiderat eccła. uel aninia iusti salientem sicut
hinnulum suꝑ montes repente ꝓximum:
aspiciens post parietem domussuȩ ꝓspici¬
entem ꝑ fenestras. eminentem ꝑ retia. exul¬
tat & gaud&. quia etiam ipsa amat᷑ a spon¬
so. Qui tanquam et ipse uulneratꝰ caritatiᷤ
decore. dilectȩ primo cum abess& ad oscula
rogatus affuerit. rogatur enim cum dicitur.
osculetur me ab osculo oris sui. deinde p̃ces
sponsȩ blanditiasq non spreuerit. dilecta si¬
bi ubera prȩdicantis. atq in interiora domꝰ
eam benignus induxerit. deinde tanquam
lasciuienti ludens amore. quia uellet ꝑtem¬
ꝑtarc: sensus amantis. sepe egressus ut quert¬
retur a sponsa. scpe regressus ut inuitarct᷑
ad oscula. astitit pꝰ parictem: ꝓspexit per

Expanded text:
sicut scriptsicut scriptpascentur . 18. Sed jam consideremus quid sit quod ait Propheta: Et ne auferas de ore meo uerbum ueritatis usque quaque, quia in iudiciis tuis supersperaui. uiderat ecclesia uel anima iusti salientem sicut hinulum super montes; repente proximum aspiciens post parietem domus suae prospicientem per fenestras, eminentem super retia exultat et gaudet, quia etiam ipsa amatur a sponso, qui tamquam et ipse uulneratus caritatis decore dilectae primo, cum abesset, ad oscula rogatus adfuerit - rogatur enim, cum dicitur: osculetur me ab osculo oris sui —, deinde preces sponsae blanditiasque non spreuerit dilecta sibi ubera praedicantis atque in interiora domus eam benignus induxerit, denique tamquam lasciuienti ludens amore, quia uellet pertemptare sensus amantis, saepe egressus, ut quaereretur a sponsa, saepe regressus, ut inuitaretur ad oscula, adstiterit post parietem, prospexerit per
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus coluber in gremio dilecte atq in ipso
intimȩ sinu mentis facilis illabitur: & atta¬
ctu nullo implicans ignem ossibus. p̃cordia
ipsa depascitur. Pulchre lectum est hodie.
ecce ego mitto uos sicut agnos in medio lu¬
porum. Celebramus enim diem scõrum. qͦ
rturlata sunt populis corpora scõrum mar¬
tẏrum: qui uclut boni serpentes depositis
carnis exuuis. temptationum hiemalium
rigore suptrato. & sp̃c sc̃i renouati gr̃a. esti¬
ua mundo luce fulserunt: missi uere ut a¬
gni in medio luporum. Lupi sunt enim per¬
secutores : lupi sunt herctici omnes. Doccre
nesciunt: ululare consuerunt: Sed nemo
moucatur: si in medio luporum mittit᷑. Bene¬
ficio xp̃i & lupus ipse mutatus est. Beniamin
lupus rapax. apłs paulus factus est: non iam
insidiator ouilium xp̃i. seil defensor & custoᷤ.
Cum hoc lupo uersari libet. Per hunc lupũ
factum est: ut simusturi in medio luporum.
Nemo iam ueretur lupos. Cum his pascimur.

Expanded text:
bonus coluber in gremium dilectae atque in ipsum bonus coluber in gremium dilectae atque in ipsum intimae sinum mentis facilis inlabitur et adtactu nullo implicans ignem ossibus praecordia ipsa depascitur. Pulchre lectum est hodie: ecce ego mitto uos sicut agnos in medio luporum. celebramus enim diem sanctorum, quo reuelata sunt populis corpora sanctorum martyrum, qui uelut boni serpentes depositis carnis exuuiis temptationum hiemalium rigore superato et spiritus sancti renouati gratia aestiua mundo luce fulserunt, missi uere ut agni in medio luporum. lupi sunt enim persecutores, lupi sunt haeretici omnes; docere nesciunt, ululare consuerunt. Sed nemo moueatur, si in medio luporum mittitur. beneficio Christi et lupus ipse mutatus est: Beniamin lupus rapax apostolus Paulus factus est, non iam insidiator ouilium Christi, sed defensor et custos. cum hoc lupo uersari libet, per hunc lupum factum est, ut simus tuti in medio luporum. nemo iam ueretur lupos; cum his pascimur,
Abbreviated transcription (Latin):
adorare serpentem. De. hoc serpente dicit
illa quȩ diligit. Cece hic pꝰ pariett̃ nrm̃.
ꝓspiciens ꝑ fenestras: eminens ꝑ retia. respon¬
dit consobrinus icus. & dicit mͥ. Surge. ueni
ꝓxima mea: formosa mea: columba mea. quia
ecce hiems pręterut: imb̃ abiit: discessit si¬
bi: flores uisi sunt in terra. Serpens ꝓfecto.
ẽ. qui decursa hieme: amictu corporis se uo¬
lebat exuere : ut specioso decore uernar et:
Idem ergo est ceruus & serpens. Ceruus. ha¬
bens cornua legis & gr̃ȩ. Cornua cius. duo st̃
test amenta. Uelox gressu: impiger incessu: qͥ
totum ficile orbem ꝑcurrat uno momento:
ubiq eclebrabilis: Serpens quoq bonꝰ. cuiꝰ
priora deute legis immordeant: posteriora
non uulnerent euangelii lenitate. Caput de¬
fendit a uulnere: qui legem uenit non sol¬
uere. sed tueri ab int̃pretationibꝰ ꝑfidorũ.
Caudam in flagella diffundit liberim: cupien
aduersarios magis flagellare. quani perdere.

Expanded text:
adorare serpentem. de hoc serpente dicit adorare serpentem. de hoc serpente dicit illa quae diligit: ecce hic post parietem nostrum prospiciens per fenestras, eminens super retia. respondet consobrinus meus et dicit mihi: surge, ueni, proxima m e a, formosa mea, columba mea, quia ecce hiems praeteriit. imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. serpens profecto est, qui decursa hieme amictu corporis se uolebat exuere, ut specioso decore uernaret. idem ergo est ceruus ei serpens; ceruus habens cornua legis et gratiae — cornua eius duo sunt testamenta —, uelox gressu, impiger incessu, qui totum facile orbem percurrat uno momento, ubique celebrabilis; serpens quo- que bonus, cuius priora dente legis non mordeant, posteriora non uulnerent euangelii lenitate. caput defendit a uulnere, qui legem uenit non soluere, sed tueri ab interpretationibus perfidorum. caudam in flagella diffundit liberam, cupiens aduersarios magis flagellare quam perdere.
Abbreviated transcription (Latin):
benediccbam. qui uerbum dĩ p̃dicabam. Quã
bonum est ferre conuitium: et conuitium ñ
referre: Dñi prȩsulem adquirit: qui conui¬
tianti nescit irasci. Deniq quanta patientiȩ
gr̃a dicentis. maledicent ipsi. et tu benediceᷤᷤ:
Beatus qui maledicta non sentit: bcatus quẽ
maledicta non ꝑmouent. Non enim potest
maledicto moueri: qui maledicta hominum
diuinȩ munere benedictionis excludit. Non
potest sentire. maledictum: qui habet uerbũ.
& non potest referre maledictum: cui in ore
semper est uerbum. Sed est etiam bonusser¬
pens. quem iste ceruus non ledit. Estote astu¬
ti. sicut serpentes. &. sicut moyses exaltuut
serpentem in deserto: ita exaltari oport&s fi¬
lium hominis. In serpente ereo figuratus est
meus serpens: in ligneo illo exaltatus est me¬
us serpens. serpens bonus. Bonus serpens: qui
de ore suo remedia. non uenena fundebat.
Potest non timere serpentes: qui hunc nouit

Expanded text:
benedicebam qui uerbum domini praedicabam. Quam benedicebam qui uerbum domini praedicabam. Quam bonum est ferre conuicium et conuicium non referre! deum praesulem adquirit qui conuicianti nescit irasci. denique quanta patientiae gratia dicentis: maledicent ipsi, et tu benedices! beatus qui maledicta non sentit, beatus quem maledicta non permouent: non enim potest maledicto moueri, qui maledicta hominum diuino munere benedictionis excludit. non potest sentire maledictum, qui habet uerbum, et non potest referre maledictum, cui in ore semper est uerbum. Sed est etiam bonus serpens, quem iste ceruus non laedat: estote astuti sicut serpentes, et: sicut Moyses exaltauit serpentem i n deserto, ita exaltari oportet filium hominis. in serpente aereo figuratus est meus serpens, in ligno illo exaltatus est meus serpens, serpens bonus. bonus serpens, qui de ore suo remedia, non uenena fundebat. potest non timere serpentes, qui hunc nouit
Abbreviated transcription (Latin):
metuebat. Coluber illi non erat noxa. sed
p̃da. Cibus erat serpentini uirꝰ alloquii.
& cibꝰ laudis: de. quo dicebat. ds̃ laudẽ
meam ne tacueris: qm̃ os peccatoris & os
dolosi suꝑ me. aꝑtum est. Sagmabutur uenena¬
torum sermonibꝰ: illi sibila obtrectationum
ora& tollebant: et sermonibꝰ odii circum dabans̃
innocentem. Bonus ceruus inter multos colu¬
bros positus. non timebat: ceruus amicitiȩ. &
pullus gr̃arum:. Simulabant caritateni: fun¬
debant obtrectationem. Ego autem inquit
orabam. Bonus ceruus. in medio uiperarum
innocuus pascebatur. Illi trisulcis ora linguis
micabant: hunc autem scã pascebat oratio: im¬
mo cibum obtrectantibus offerebat. Respon¬
dit obtrectantibꝰ sibi uerbum. Uerbum enĩ.
cibus est. Deniq non in pane solo uiuit homo.
sed in omni uerbo dĩ. Uiderunt me inquit: et
mouerunt capita sua. M aledicebant: ego autt̃
benedicebam. Maledicebant. qui obtrectabaN:

Expanded text:
metuebat. coluber illi non erat noxa, sed metuebat. coluber illi non erat noxa, sed praeda. cibus erat serpentini uirus adloquii et c-ibus laudis. de quo dicebat: deus, laudem meam ne tacueris, quoniam os peccatoris et os dolosi super me apertum est. saginabatur uenenatorum sermonibus; illi sibila obtrectationis ora tollebant et sermonibus odii circumdabant innocentem. bonus ceruus inter multos colubres positus non timebat, ceruusamicitiae et pullus gratiarum. simulabant caritatem, fundebant obtrectationem; ego autem, inquit. orabam. bonus ceruus in medio uiperarum innocuus pascebatur. illi trisulcis ore linguis micabant, hunc autem sancta pascebat oratio, immo cibum obtrectantibus offerebat. respondit obtrectantibus sibi uerbum, uerbum enim cibus est; denique non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. uiderunt me, inquit, et mouerunt capita sua. maledicebant. ego autem benedicebam. maledicebant qui obtrectabant,