comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ israelitica plebe migratus est: qui dum
ab aliis ad alia ducitur ⁊ pro utriusq parie¬
tis latere ñ ĩmerito scd̃o numerat᷑. Cuius
migrationis flexui: angularẽ lapidem sig¬
nat. Ubienim ordo a rectitudine flectit᷑. ut
eat in diuersũ: tanquã angulũ facit. Rec¬
te ergo numerari bis potuit: quia ꝑ uttxũꝙ
parietẽ quasi duo in se latera ostendit. Uñ
&e eius bene imaginẽ tenuit. qui in uidea
ortus. gentlitatẽ colligens. quasi ab ieroso¬
limis babiloniam uenit: atꝙ hanc in se¬
met ip̃o fidei fabricam ꝓrius discordie studio
scissam. arte caritatis intexuit. S hec que
de segruificatione sc̃e eccl̃ie dicta sunt: pla¬
cet ut breuiata replicatione moralit̃ disse¬
rantur. Dignũ namq est ut ꝑ ea que beato
iob dici cognoscimus. ad corda nr̃a reuocem᷑:
quia uerba dei tunc mens uerius intelli¬
git. cũ in eis semet ipsã querit. Ecce enĩ d̃r¬

Expanded text:
cum Israelitica plebe migratus est, qui dum cum Israelitica plebe migratus est, qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur. Cujus migrationis flexu angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit, unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt placet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum namque est ut per ea quae beato Job dici cognoscimus ad corda nostra revocemur, quia verba Dei tunc mens verius intelligit cum in eis semetipsam quaerit. Ecce enim d
Abbreviated transcription (Latin):
uinã grãm omnib liquet. quẽ scciptu¬
ra sacra angularẽ lapidẽ uocet ⁊ illũ ꝓfec¬
to qui dum in se hmic uidaicũ. almc gen¬
dilem populum suscipit. in una eccł̃ie fabri¬
ca quasi duos parietes iungit⁊ illũ de quo
scriptũ est. fecit utraꝙ unũ: quia angularẽ
lapidem se. ñ solũ in inferiorib s &e in suꝑ¬
nis exhibutt: quia &e in terra plebi israeli¬
tice nationẽ gentiũ. & utramiq simul an¬
gelis in celo ĩociauit. Eo quippe nato clama¬
uerunt angeli: in derra pax hominib bo¬
ue uoluntatis. In ortu enim regis nequaꝙͣ
pmagno offerrent hominib pacis gaudia:
si discordiam ñ haberent. De hoc lapide. per
propħam d̾r. Lapidem quẽ reprobauert edi¬
ficantes: hic factus est incaput anguli. Huiꝰ
lapidis tipũ. iechonias rex tenuit: quem
matheus dũ quat̾denas generationes des¬
criberet. scd̃o numerauit. Quẽ enim in fi
ne scd̃e: ip̃m rursũ in micio tercie genera¬
tionis inseruit. Ip̃e namq in babyloniam

Expanded text:
inam gratiam omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utraque simul angelis in coelo sociavit, eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapide per Prophetam dicitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Hujus lapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit . Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit. Ipse namque in Babyloniam
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ deo hec indigna uidicantes. Cui tan¬
tomagis homo debitor fuit: quanto ꝑ illo
d̃s etiam indigna fuscepit. Quia enim ñ
cognouit mundus ꝑ sapientiã deũ: pla¬
cuit deo ꝑ stulticiam predicationis saluos
facere credentes. Ac si diceret. Cũ deum qͥ
est sapientia nequaqm ꝑ sapientiã suã
mundus inueniret: placuit ut dm̃ hõiẽ
factũ ꝑ humanitatis stulta cognosceret:
quatinus eius sapientia ad nr̃a stulta
descenderet: & lucem suꝑne prudentie.
luto sue carnis illuminata. nr̃a cecitas ui¬
deret. Natus gͥ ex patre sine tempore. ex
matrẽ nasci est dignatus in dempore: ut ꝑ
hoc quod ortũ suum inter mnicium finẽq
dcluderet. humane mentis oculis. ortum
qui nec inicio sumitur nec fine angusta¬

Expanded text:
tis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tantis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deofacere credentes . Ac si diceret; cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in tempore, ut per hoc, quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis, ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angusta
Abbreviated transcription (Latin):
iłx xp̃c in eo quod uirtus ce
sapientia dei est. de patre añ
tempora natus est. uel potiuus
quia nec cepit. nasci. nec desiit.
dicamus ueruis semꝑ natꝰ. Non autẽ possu¬
mus dicere semꝑ nascit᷑: ne imꝑfectus eẽ
uideat᷑. At u ut eternus designari ualeat &
ꝑfectus. & semꝑ dicamus &e natꝰ: quatinꝰ
&e natus ad ꝑfectionẽ ꝑtineat & semper
ad eternitatem ÷ ut quocũꝙ modo illa
essentia sine tempore. temporali ualeat
ꝑfectũ dicimꝰ. multũ ab illius ueritatis
expressione deuiamꝰ ÷ quia qͦd factũ ñ
est: ñ potest dici perfectũ. Et tam̃ infir¬
mitatis nr̃e uerbis: dñs condescendenᷤᷤ
ait. Estote ꝑfecti: sicut &e pater ur̃ celestis
ꝑfectus est. In illa itaq natiuitate diuina.
ab humano genere cognosci ñ poterat: ꝓ¬
inde in humanitatẽ uenit. ut uideret᷑ iu̾ide¬
ri uoluit ut mmuitaretur. Que carnis nati¬
uitas. despecta uisa est saꝑientib mũdi.
Contempserunt nãq infirma humantta¬

Expanded text:
istus, in eo quod uirtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus esse uideatur. At uero ut aeternus designari ualeat et perfectus, semper dicamus et natus: quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem; ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat perfectum dicimus, multum ab illius ueritatis expressione deuiamus, quia quod factum non est, nec potest dici perfectum. Et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens, ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat; proinde in humanitate venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi; contempserunt namque infirma humanita
Abbreviated transcription (Latin):
dimur: libet iam ad inuisibilia oculos m̃ti
atcollere: atq ip̃a que sequi precipimur ude¬
re. S quid agimꝰ : Infirmis illa obtutib nec¬
dum patent. Ecce ad eoꝵ amorẽ uocamur: sed
tam̃ a uisione restringimur. Qui ce siqͣndo
aliquid furtim parũq aspicimꝰ: sũb incerto
nimis adhuc caligamus iusu. Uñ ce apte sub

Expanded text:
dimur, libet etiam ad invisibilia oculos mentis dimur, libet etiam ad invisibilia oculos mentis attollere, atque haec ipsa quae sequi praecipimur videre. Sed quid agimus? Infirmis illa obtutibus necdum patent. Ecce ad eorum amorem vocamur, sed tamen a visione restringimur, quia et si quando aliquid furtim parumque aspicimus, sub incerto nimis adhuc visu caligamus. Unde apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
tatio humam cordis: prona est in malum
ad adolescentia sua.Corruptionis nãꝙ: ma¬
lũ. quod unus quisꝙ nr̃m ab ortu desideri¬
oꝵ carnaliũ sumpsit in ꝓuectu eratis exer¬
cet: ce nisi hoc citius diuine forticudimꝰ ma¬
nus reprimat. om̃e conlite nature bonũ.
repente culpa in ꝓfundũ uorat. Nemo gͥ
sibi cogitationũ iuarũ uictoriam tribuat¬
cũ ueritas dicat. qͥs conclusit ostiis mare
qũ erũpebat quasi de nulua procedens: qͥ
nisi ab ipso cogitationis primordio. cordis
fluctus gratia diuina retineret ⁊ temptatio.¬
nũ procellis mare seuiens. terram ꝓculdu¬
bio humane mentis obruisset. ut  salsis flu¬
tib perfusa aresceret: idest pernitiosis carni
uoluptatib delectata deperiret. Solus ergo
dñs ostiis mare concludit: qui praius moti¬
b cordis claustra inspirate formidinis obicte.
Quia uero ea que cermimis sequi ꝓhibem
quia a corporearum rerũ delectatione retun¬

Expanded text:
tatio humani cordis prona est in malum tatio humani cordis prona est in malum ab adolescentia sua . Corruptionis namque malum, quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in provectu aetatis exercet; et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuatcum Veritas dicat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens? Quia nisi ab ipso cogitationis primordio cordis fluctus gratia divina retineret, tentationum procellis mare saeviens terram procul dubio humanae mentis obruisset, ut salsis fluctibus perfusa aresceret, id est perniciosis carnis voluptatibus delectata deperiret. Solus ergo Dominus ostiis mare concludit, qui pravis motibus cordis claustra inspiratae formidinis objicit. Quia vero ea quae cernimus sequi prohibemur, quia a corporearum rerum delectatione retun
Abbreviated transcription (Latin):
uiat attendit: quisqͥs in se occultas cogi¬
tationũ temptationes intelligit. Ecce enĩ
iam ꝑuersa reliquimꝰ ⁊ iam desideriis uec¬
tis mheremꝰ. iam praua oꝑa foris abscĩdi¬
mus: s tamen latenter intus. ea cũ qua
huc uenimus. uite ueteris ꝓcella fatiga¬
mur. Quam iam inisi respectu uidicii eter¬
ni pauore tormenti. ĩmensi timoris clau¬
stra constringerent: cuncta in nobis peni¬
tus suꝑedificati oꝑis fundam̃ta corrius¬
sent. Sienu quod per suggestionẽ seuit
intrinsecus. ꝑ libertatẽ foris erũperet: ui¬
de nr̃e fabrica funditus euersa iacuisset.
In iniquitate nãꝙ dcepti. & in delicto ẽdi¬
ti. ꝑ insite corruptionis molestias. pugnã
nobiscũ huc deferimꝰ : quã cũ labore uin¬
camꝰ Uñ recte de hoc mari dr̃. Qñ erũpe¬
bat: quasi de uulua ꝓcedens. Uulua enĩ
praue cogitationis adolescentia est. De qͣ
ꝑ moysen dñs dicit. Sensus enum ce cogi¬

Expanded text:
viat, attendit quisquis in se occultas cogiviat, attendit quisquis in se occultas cogitationum tentationes intelligit. Ecce enim jam perversa relinquimus, jam desideriis rectis inhaeremus, jam prava opera foris abscindimus; sed tamen latenter intus ea cum qua huc venimus vitae veteris procella fatigamur, quam nisi respectu judicii et aeterni pavore tormenti immensi timoris claustra constringerent, cuncta in nobis penitus superaedificati operis fundamenta corruissent. Si enim quod per suggestionem saevit intrinsecus, per deliberationem foras erumperet, vitae nostrae fabrica funditus eversa jacuisset. In iniquitate namque concepti, et in delicto editi , per insitae corruptionis molestias pugnam nobiscum huc deferimus, quam cum labore vincamus. Unde et recte de hoc mari dicitur: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Vulva enim pravae cogitationis adolescentia est. De qua per Moysen Dominus dicit: Sensus enim et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ recte ꝑ propham d̾r. Mare uidit et fu¬
git. Possunt etiã ꝑ ostia aꝑte passiones eiꝰ
ñ inconuenienter intelligi. Quib ex oc¬
culto uectẽ posuit: quia eas ex iniisi¬
bili diuinitate roborauit.Contra quas
mundi fluctus ueniunt. s fracti dissili¬
unt ⁊ quia suꝑbi eas uidendo despicunt:
s earum uires experiendo ꝑtimescunt.
Nã dum passiones uingeniti humanum
genus prius irrisit. postinodũ expauit:
quasi contra opposita ostia. more elidendi
maris & tumore elatũ uenit. & fractum
uirtute dissiliuit. S quia iccirco hoc ad
beatũ iob d̾r. ut de tot uirtutib cordis eiꝰ
gloria premeret᷑. ne sibi fortasse tribuat
quod se stare sublimiter ñ ignorat: cum
quanta eius edificatione sunt dicta ꝑpen¬
dimꝰ. si hec etiã moraliter disseramꝰ. Dicat
mare nisi cor nr̃m furore turbidũ. rixis
amarũ : elatione suꝑbie tumidũ: fraude
malitie obscurũ: Quod mare quantũ se¬

Expanded text:
Unde recte per Prophetam dicitur: Mare vidit, et fuUnde recte per Prophetam dicitur: Mare vidit, et fugit . Possunt etiam per ostia apertae passiones ejus non inconvenienter intelligi. Quibus ex occulto vectem posuit, quia eas ex invisibili divinitate roboravit. Contra quas mundi fluctus veniunt, sed fracti dissiliunt, quia superbi eas videndo despiciunt, sed earum vires experiendo pertimescunt. Nam dum passiones unigeniti humanum genus prius irrisit, postmodum expavit; quasi contra opposita ostia, more elidendi maris, et tumore elatum venit, et fractum virtute dissiluit. Sed quia idcirco hoc ad beatum Job dicitur, ut de tot virtutibus cordis ejus gloria premeretur, ne sibi fortasse tribuat quod se stare sublimiter non ignorat, cum quanta ejus aedificatione sint dicta perpendimus, 915 si haec etiam moraliter disseramus. Dicat mare, nisi cor nostrum furore turbidum, rixis amarum, elatione superbiae tumidum, fraude malitiae obscurum? Quod mare quantum sae
Abbreviated transcription (Latin):
quia preceptoꝵ lumite. ab ĩmoderatis ami¬
mi euagationib cuixit: recte subicit. Cir¬
cundedi illud terminis meis. Et quia
huius humani generis motus misso me¬
diatore cohercuit: apte subiungit. Et
posui uectẽ & ostia. Uectem quippe & os¬
tia posuit: quia redemptore nr̃o contra
culpas delinquentiũ misso. noue uite p̃di¬
camenta firmauit. Clausa nãꝙ ostia: oppo¬
sito uecte roborantur. uectem ergo d̃s oppo¬
sutt: quia contra lasciuos motus humam
generis unigenitũ misit : qui precepta sp̃u¬
alia que loquendo docuit. agendo solidauit.
Bene autẽ subdit᷑. Et dixi. huc usq uenies
ce ñ procedes ampliꝰ. & hic confringes tu¬
mentes fluctus tuos. Hoc quippe mare
ostia priora transcenderat: quia claustra
legis opposite. humani timoris unda salie¬
bat. At postquã mundus oppositũ sibi uni¬
genitũ repperit. elationis sue impetũ fre¬
git. & transire ñ ualuit: quia eius fortitu¬
dine. furoris sui terminũ clausũ inuenit.

Expanded text:
praeceptorum limite ab immoderatis animi evagationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppositum sibi unigenitum reperit, elationis suae impetum fregit, et transire non valuit, quia ejus fortitudine furoris sui terminum clausum invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
dera. Ac si ei aꝑte diceretur. In cassũ de exte¬
rius in bonis oꝑib pensas: siñ me interiꝰ
qui in te temptationis undas cõpesco. dside¬
ras. Ut enim tu fructus ferre possis moꝑe:
mee urtutis est qui fluctus frango temp¬
tationis in corde

Expanded text:
tera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te extetera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te exterius in bonis operibus pensas, si non me interius, qui in te tentationis undas compesco, consideras. Ut enim tu fluctus ferre possis in opere, meae virtutis est, qui fluctus frango tentationis in corde
Abbreviated transcription (Latin):
uo se opere dilatet: &e usq ad exteriores ac¬
tus interne concupiscentie estu exidet. du¬
ꝑbia inflat: s ne ueram celsitudinẽ amt¬
tat. dsiderando quisꝙ quia pulius est. ab
altitudine se concepte elationis humiliat:
certans nmirũ ne quod in suggestione co¬
gitationis tolerat. in exercitatione operis
erumpat. Bene gͦ dr. posui uectem &e ostia
ce dixi. hucusq uenies &e ñ procedes ampliꝰ
ce̾ hic confringes tumentes fiuctus tuos:
quia dũ electus quisq & demptat᷑ uitiis.
ce̾ tamen facere male sugesta renititur. qͣsi
male clausũ tenetur. Quod ce si intus tu¬
tuta tamen bene uiuendi luttora ñ excedit.
Quod mare quidem in tumore se erigit :
s dũ fixe deliberationi cordis illidit᷑: fractũ
redit. Beatus gͥ iob ne sibi tribuat qͦd otra
procellas cordis fortiter stat: uoce diuina
audiat. Quis dclusit ostiis mare quando
erumpebat quasi de uulua ꝓcedens: Et ce¬

Expanded text:
vo se opere dilatet, et usque ad exteriores acvo se opere dilatet, et usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem amittat, considerando quisque quia pulvis est ab altitudine se conceptae elationis humiliat, certans nimirum ne quod in suggestione cogitationis tolerat in exercitationem operis erumpat. Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos, quia dum electus quisque et tentatur vitiis, et tamen facere male suggesta renititur, quasi mare clausum tenetur. Quod 918 etsi intus tututa tamen bene vivendi littora non excedit. Quod mare quidem in tumore se erigit, sed dum fixa deliberatione cordis illiditur, fractum redit. Beatus igitur Job ne sibi tribuat quod contra procellas cordis fortiter stat, voce divina audiat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens, et cae
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ꝑfectionis enĩ iunculũ caritas dr: qͥa
omne bonũ quod agitur nimirũ ꝑ illam
ne pereat ligatur. A temptatore namq citiꝰ
quodlibet opus enellitur: si solutũ a uicu
ꝓxun dilectione constringitur. cũ tempta¬
tionũ motus quelibet ei inuista suggesseruit.
obicem se illis ip̃a dilectio opponit: & praue
suasionis undam. urtutũ ostiis ac uecte in¬
tia reprimit: insurgentis maris ĩpetũ per
obserata claustra compescit. Ira fortasse in
occuldo exasperat: s ne quies suꝑna ꝑdat᷑.
ꝑturbationi mentis. officiũ lingne subtra¬
hitur: ne usꝙ ad uocẽ exeat. quod in sinũ
cordis tumultuosũ sonat. Luxuria in occul¬
tis cogitationib acceridit᷑: hne suꝑnã mũ¬
ditiã mens amitat. concepte ĩmundicie
ea que famulari poterant membra casti¬
gat ⁊÷ ne usq ad corruptionẽ corporis exalet
fetor cordis. Auaritia stimulat: s ne celes¬
ti regno mens careat. intra claustra se par¬
simonie. ꝯtenta propriis ligat : ne in pra¬

Expanded text:
fectionis vinculum charitas dicitur, quia omne bonum quod agitur, nimirum per illam, ne pereat, ligatur. A tentatore namque citius quodlibet opus evellitur, si solutum a vincuproximi dilectione constringitur, cum tentationum motus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem se illis ipsa suasionis undas virtutum ostiis ac vecte intia reprimit, insurgentis maris impetum per obserata claustra compescit. Ira fortasse in occulto exasperat; sed ne quies superna perdatur, perturbationi mentis officium linguae subtrahitur, ne usque ad vocem exeat, quod in sinu cordis tumultuosum sonat. Luxuria in occultis cogitationibus accenditur; sed ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti regno mens careat, 917 intra claustra se parcimoniae contenta propriis ligat, ne in pra
Abbreviated transcription (Latin):
qñꝙ discerent ea & multiplicata sponte
tolerare. hinc est quod eundẽ rudẽ popłm
a quibdam ꝓhibuit. quedã uero ei in usu
pristrno seruauit: s hec ip̃a tam̃ in melioris
uite figura composinit. Bruta nãq aĩalia
ydolis in egypto mactabant: eiꝙ in usũ.
postmodũ ammaliũ mactationẽ retinuit.
s ydoloꝵ cultũ uetauit: ut dũ de usu suo
aliquid amitteret. ꝯsolaretur eiꝰ infirmitaᷤ
ꝑ hoc quod de usu suo aliquid haberet.
Mira autẽ dispensatione ꝯsilii qͦd ei dñs
de ꝯsuetudine carnali retinuit: hoc in fi¬
gura sp̃s. potentius uertit. Quid enĩ sac̃¬
ficia illoꝵ animaliũ ⁊ nisi unigeniti mor¬
tem designant: Quid sacrificia illoꝵ aĩa¬
lũ ÷ nisi extinctionẽ carnalis nr̃e uite
significant: Inde gͦ imbecillitati popłi
rudis ddescenditur: inde ei ꝑ obũbratas alle¬
goriarũ sp̃es. maior fortitũdo sp̃c nunciat᷑

Expanded text:
quandoque discerent ea et multiplicata sponte quandoque discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum servavit. Sed haec ipsa tamen in melioris vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant, eisque in usum postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium nisi unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium nisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
melioꝵ. Nã sicut perus delinquenti uidee de
sodoma atꝙ samaria d̾r. iustificasti sorores
tuas in omnib abominationib tuis quaᷤ
oꝑata es: ita meliorib testamenti noui pre¬
ceptis subsequentib precepta bona que ru¬
dib data surit. ñ bona eẽ memorantur. Neꝙ
enĩ mentes usui uite carnalis inherentes
euelli ab infimis possent: nisi gradatĩ duc
ta predicatione ꝓficerent. Hinc quippe est
quod in egypto pͣositis. pio iustoq modera¬
mine latenti eoꝵ ꝯcupiscentie ꝯdescendit:
& uicinoꝵ suoꝵ uasis aureis argenteisq
fublatis discedere iubentur. Qui ad syna
montẽ ducti: accepta lege mox audiunt.
Non concupisces rem proximi tui. hinc est
quod in eadem lege oculũ pro oculo. den¬
tem ꝓ dente precipiuntur exigere: & qñq
tam̃ reuelata gratia. ꝑcussi maxillã alterã
iubentur prebere. Quia enĩ plus semꝑ ira
dũ discunt mala ñ multipliciꝰ reddere

Expanded text:
meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis posseta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque moderamine, latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur. Qui ad Sinam montem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen revelata gratia, percussa maxilla alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira dum discunt mala non multiplicius reddere,
Abbreviated transcription (Latin):
pannis infaritie obuoluerem. Dũ enĩ rudes
populos ñ aꝑta sp̃s predicatione edocuit. s
figurata loci᷑tione. preceptis littere astrigeit
adhus infirma sapientes. uerboꝵ suoꝵ cali¬
gine quasi pannis infantie obuoluit. ut
mandatis grossiorib ligati crescerent. ne
male liberi. insuis uoluptatib perient:
qͥs ad uitã iusticie. dũ ñ iam cartras s adhuc
tior astringeret. diumna dispensatio quasi
pressit ut nutrrret. Infirmus nanꝙ popłs.
cũ preceptoꝵ parmĩos nolens ꝑtulit: ad fir¬
miorẽ statũ ex ip̃a sua ligatione ꝑuenit.
Quasi enĩ tĩmor eũ priꝰ a culpa cohercuit:
cõpetenter postmodum in libertatẽ sp̃c exi¬
uit̾. hos pannos infantie qͦs inchoantib de¬
dio: ip̃e ꝑ propħam dñs reprehendit dicens.
Ego dedieis precepta non bona. Mala enim
quasi mala ẽẽ desinunt comparatione pe¬
ioꝵ: ce bona quasi bona ñ sunt cõparatione

Expanded text:
pannis infantiae obvolverem. Dum enim rudes pannis infantiae obvolverem. Dum enim rudes populos non aperta spiritus praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos quos inchoantibus dedit ipse per prophetam Dominus reprehendit, dicens: Ego dedi eis praecepta non bona, mala enim quasi mala ejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
oderunt. Qui gͥ priꝰ nequicias oꝑis ꝓhibet
post modũ culpas cordis exhaurit: nimirũ
tumenti marine circũducta iusticie littora
transeat. bis ostia ĩponte. Bene autẽ cũ dice
ret. quis conclusit ostiis mare ilico & tẽp
adiunxit dicens. quando erumpebat qͣsi
de uulua ꝓcedens: quia uidelicet tunc hu¬
mano generi preceptis legis obiuauit: q̃i
adhuc̃ scłm sue origin uicinũ quasi abor¬
tu proprio ad ꝓfectũ uite carnalis exibat.
De uulua quippe procedere est: in lucẽ pre¬
sentis głe carnaliter appatere. Et recte sub¬
iungit᷑. cũ ponerẽ nubẽ uestimentũ eiꝰ.
Quia nimirũ d̃s hominib ñ tunc aꝑta
ostensione se intulit: s dũ eos ab errore ꝑfi¬
die eriput. nec tamen ilis claritatẽ sui lu¬
minis patefecit. quasi ex tenebris eos abi¬
tulio. s adhuc nube uestiuit: ut & pristina
prauitatis acta relinquerent : & tam̃ uen¬
tura bona adhuc certius ñ uiderent. Uñ &
aperte subditur. Et caligine allud quasi

Expanded text:
os . Qui igitur prius nequitias operis prohibet, et postmodum culpas cordis exhaurit, nimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis ostia imponit. Vet. XVIret: Quis conclusit ostiis mare. Illico et tempus adjunxit, dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum, quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in luce praesentis gloriae carnaliter apparere. Et recte subjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et apte subditur: Et caligine illud quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nis humiliat. itt licet plus appetat: ultra
tam̃ qm sibi conceditur ñ ascendat. Uel
certe terminis sius dñs hoc mare circũ¬
dat: quia cor nr̃m temptationib tumidũ.
occultis donoꝵ distributionib mitigat: mͦ
agens ne praua suggestio ad delectationẽ
ueniat: mͦ ne praua delectatio usq ad con¬
sensũ ꝓrumpat. Q ergo illicitos motꝰ cordiᷤ
respicit &e in quibdã eos usq ad ꝯsensũ ue¬
nire ꝓhibet. in quibdam uͦ illos etiam a de¬
lectatione restringit: nimitũ furenti mari
terminos imponit: ut nequaqͣm in oꝑe
exeat. s intra sinũ temptationum subinur¬
murans se unda collidat. Que quia tunc
ualenter restringitur. cũ ei delectatione dei
atq inspiratis uirtutib obuiat᷑: recte sub

Expanded text:
nis humiliat, ut licet plus appetat, ultra nis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam sibi conceditur non ascendat. Vel certe terminis suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consensum venire prohibet, in quibusdam vero illos etiam a delectatione restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obviatur, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerẽ. Hoc mare tumultuosũ uidelioet ooe
sue ꝯfusione tenebratur. Hoc mare caligine
quasi infantie panius obuoluitur: quia a
dtemplandis sublunib. ad huc deneris seu¬
sib sue infirmitatis ligatur. Uideamꝰ panlũ
uolutũ. Ait. Uidemus nunc ꝑ speculum in
enigmate:tunc autẽ facie ad faciem. Nunc
cognosco ex parte: tunc cognoscam sicut et
cognitus sum. Qui si se ad comprehenden¬
da celestia infantẽ noncerneret: etatis sue
adhuc comparatione nullom p̃misisset di¬
cens. Cum essem paruulus loquebar ut par¬
uulus sapiebam ut paruulus: cogitabã ut
paruulus. Tunc ergo ad rõbur iuuenile con¬
scendimus: cũ forti sensu eam ad quã tendi¬
mus uitã uidemus. Nunc autẽ quia indenti¬
onis nr̃e acies. ꝑ infirmitatẽ suam ãb inter¬
na luce retunditur: mens nr̃a ligata infan¬
tie pariis tenetur. Uñ apte subiungitur.
enim suis dñs hoc mare circundat: quia
cor nr̃m adhuc corruptionis sue molestia aẽ
cura turbulentũ. sub mensura dtemplatio¬

Expanded text:
ER. Mare tumultuosum videlicet cogisuae confusione tenebratur. Hoc mare caligine, quasi infantia pannis obvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc terrenis sensibus suae infirmitatis ligatur. Hinc Paulus culum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Qui si se ad comprehendenda coelestia infantem non cerneret, aetatis suae 916 ad haec comparationem nullo modo praemisisset, dicens: Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Tunc ergo ad robur juvenile conscendimus, cum forti sensu eam ad quam tendimus vitam videmus; nunc autem quia intentionis nostrae acies per infirmitatem suam ab interna luce retunditur, mens nostra ligata infantiae pannis tenetur. Ubi apte subjungitur: enim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
moraliter ꝑ ostia nisi uirtutes. & quid per
uectem nisi robur caritatis accipimꝰ: hec
seuiens dissipat: nisi eas ex occulto mentis
opposita caritas astringat. facile autẽ omne
uirtutũ bonũ temptatione cordis irruente
destruit᷑: nisi ab uitimis fixa caritate solide¬
tur. Uñ & paulus in sius predicationib dũ
quedam ostia uirtutũ mari temptationis
opponeret: ilico eisdẽ ostus quasi robrr uec

Expanded text:
moraliter per ostia, nisi virtutes; quid per vectem, nisi robur charitatis accipimus? Haec mare saeviens dissipat, nisi eas ex occulto mentis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico ei
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis fracti unde ꝑuersos uos inflauerant.
ꝯuersos inde dfundunt: Recte itaq dict᷑
Et bic confringes tumentes fluctus tuos.
Quod uero in hac conclusione maris scd̃o
de ostuis d̃r. more sacri eloquii. res semeldic¬
ta ꝓ confirmatione replicatur. Si audem
bam ꝑsequentiũ. s generaliter scł̃m debi¬
mus. sod̃o contra hoc mare dñs ostia oppo¬
suit: quia & prius humano generi precep¬
ta legis. ce postmodũ noue gr̃e testamentũ
dedit. Scd̃o obiectis ostiis. huius maris ĩpe¬
tũ clausit: quia eos quos ad obsequiũ sui
cultus assumpsit. ce prius ab ydolis data
lege coercuit: ce post ab intellectu carnali
gr̃a reuelata correxit. Scd̾o mare ostia acce¬
pit: quia humanũ genus prius d̾s ab oꝑi¬
b iniquitatis ꝓhibuit ⁊ post mõdũ uͦ etiã
a cogitationis culpa constrinxit. Uideamꝰ
quẽadmodũ prima tum̃ti mari dñs ostia

Expanded text:
ipsis fracti, unde perversos vos inflaverant, ipsis fracti, unde perversos vos inflaverant, conversos inde confundunt? Recte itaque dicitur: Et hic confringes tumentes fluctus tuos. Quod vero in hac conclusione maris secundo de ostiis dicitur, more sacri eloquii, res semel dicta pro confirmatione replicatur. 40. Per bam persequentium, sed generaliter saeculum debemus, secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia et prius humano generi praecepta legis, et postmodum novae gratiae testamentum dedit. Secundo objectis ostiis hujus maris impetum clausit, quia eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit, et prius ab idolis data lege coercuit, et post ab intellectu carnali gratia revelata correxit. Secundo mare ostia accepit, quia humanum genus prius Deus ab operibus iniquitatis prohibuit, postmodum vero etiam a cogitationis culpa constrinxit. Videamus quemadmodum prima tumenti mari Dominus ostia
Abbreviated transcription (Latin):
git in impiis fluctus furoris. Bene autẽ dr.¬
huc usq uenies & ñ ꝓcedes ampliꝰ. quia
nimirũ iudicii occulti mensura est. & qñ
ꝑsecutionis ꝓcella prosiliat. & qñ ⁊quies¬
car: ne aut non exagitata electos ñ exerceat:
aut ñ eo moderata in ꝓfundũ mergat. Cũ
uero noticia fidei usq ad ꝑsequentes exten¬
ditur: turbati maris tumor sedatur. Ibiq
fluctus suos mare frangit: quia ad cogni¬
tionẽ ueritatis ueniens om̃e quod nequit᷑
egit erubescit. Fracta quippe unda in se reli¬
ditur: quia uicta nequicia etiã ꝑ cogitati¬
onẽ sui cordis accusatur. Et quasi ip̃a iuim
quam intulerat recipit: quia de prauitate
quã gesserat. reatus siui stimulos sentit.Un
quibdã ꝑ paulũ dr̃. Quẽ gͦ fructũ habui¬
stis tunc in illis: in quib nc̃ erubescitis:
Ac si diceretur. Quid se in alcũ fluctus ur̃e
prauitatis extulerunt ⁊ qui nune in semet¬

Expanded text:
git in impiis fluctus furoris. 39. Divina prgit in impiis fluctus furoris. 39. Divina prHucusque venies, et non procedes amplius. Quia nimirum judicii occulti mensura est, et quando persecutionis procella prosiliat, et quando conquiescat, ne aut non exagitata electos non exerceat, aut non moderata in profundum mergat. Cum vero notitia fidei usque ad persequentes extenditur, turbati maris tumor sedatur; ibique fluctus suos mare frangit, quia ad cognitionem veritatis veniens, omne quod nequiter egit erubescit. Fracta quippe unda in se reliditur, quia victa nequitia etiam per cogitationem sui cordis accusatur; et quasi ipsam vim quam intulerat recipit, quia de pravitate quam gesserat reatus sui stimulos sentit. Unde quibusdam per Paulum dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis ? Ac si diceretur: Quid se in altum fluctus vestrae pravitatis extulerunt, qui nunc in semet
Abbreviated transcription (Latin):
sa terrorib suꝑboꝵ. Non ĩmerito ostia uo¬
cantur: quia &e ingressũ fidelib aperint:
& rursũ sese ꝑfidis ne ingrediantur op¬
ponunt. Pensemus quale eccł̃ie ostiũ exti¬
tit petrus qui inuestigantẽ fidem corneli¬
uni recepit: precio querentẽ miracula sy¬
monẽ reppulit. Illi dicens in ueritate com¬
peri qm̃ non est personarũ acceptor d̃s. se¬
creta regni benigne aperit: huic inquienᷤᷤ
pecunia tua tecum sit in ꝑditione: ꝑ distͥc¬
te dampnationis sententiã. celestis aule
aditũ claudit. Quid cuncti apłi nisi scẽ
eccłie ostia existunt. cũ uocẽ redemptoris
retur. ꝑ uos ingredientur ad me hi quib
uosmet ipsos panditis: repellentur quib
obseratis. Igitur dũ mare seuit. dñs uectẽ
qe ostia opponit: quia ab amaris & ꝑfidis
cordib. dum ꝑsecutionis procella se dilatat
in mundo : deus unigeniti sui gloriã. pre¬
dicatoꝵq eius reuerentiã exaltat. Et dũ in¬
notescit mysteria diuine fortitudinis. fran¬

Expanded text:
terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In veritate comperi quoniam non est personarum acceptor Deus , secreta regni benigne aperuit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. Quid cuncti apostoli nisi sanctae Ecclesiae ostia existunt, cum voce Redemptoris retur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit, quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat in mundo, Deus unigeniti sui gloriam praedicatorumque ejus reverentiam exaltat; et dum innotescit mysteria divinae fortitudinis, fran
Abbreviated transcription (Latin):
illac dissoluta libertate iactent᷑. Quia ergo
ꝑsecutores sc̃e eocłie instabilitate cordis in¬
quieti. atq huic seculo dediti. ñ grandeua
s puerilia sapiunt: qui quidẽ obscuritate
atꝙ caligine non intellectu suꝑni uidicui
constringuntur. ne tantũ ꝑsequi ualeant
quantũ uolunt. pannis infantte referũ¬
tur obuoluti: quia sicut dictũ est. ꝓueri¬
liti quidem sapiunt. s diuma dispensati¬
one ꝯstricti. quo uolunt brachia ñ extend̃tꝰ
ce si cuncta mala perpetrare leuiter appetunt:
nequaquã tam̃ implere cuncta que appe
suoꝵ dispensatione modificat. ut insani
tumida unda feruoris plano frangatur lit¬
tore occulte dispensationis. Sequitur. Et¬

Expanded text:
illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt brachia non extendunt, et si cuncta mala leviter perpetrare appetunt, nequaquam tamen implere cuncta quae appesuorum dispensatione modificat, ut insani tumida unda fervoris plano frangatur littore occultae dispensationis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iuiri qui aliene negligentie cõpatiunt᷑. & se
pati estimant. qͦd ꝑpeti alios sentiunt: deo
orarites dicunt. Opposcusti nubẽ: ne transe¬
at oratio. Ac si aperte dicant. Menti nr̃e ter¬
renis uoluptatib assuete curarũ suarũ fan¬
tasmata. uisto iudicio obicis. quib etiã in
ip̃a orationis sue intentione ꝯfundis. &e qͣm
desideriis infimis deditã ñ ignoras. recte ce¬
catam ab intuenda lucis tue ꝑspicuitate
reuerberas. ut cũ in te intenditur. ip̃o a te
cogitationũ suarũ nubilo reflectat᷑. & que
terrena hec assidue cogitat quia uult: hec
etiam toleret in oratione cũ non uult. Qͥa
gͥ ip̃a ꝑsecutoꝵ nequitia suꝑna dispensatio¬
ne constringitur. ne contra scõs uiros in qͣn¬
tũ uoluerit effrenetur: postqͣm dixit. cũ po¬
nerẽ nubem uestimentũ eius. aꝑte subdi¬
dit. & caligine illud quasi pannis infantie
obuoluerem. Pannis quippe nnfantie pedes¬
eius ac brachĩa constringunt᷑: ne hac atq

Expanded text:
i etiam alienae negligentiae compatiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in ipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, postquam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque
Abbreviated transcription (Latin):
de mortis: Porte enim mortis sunt cogita¬
tiones praue : quas deo pandimus q̃n eaᷤᷤ
in penitentiã flendo ꝯfitemur: qͣs etiã ñ
confessas uituetur ⁊ sed confessas ingredit.
Tunc quippe uiam sibi in portis mortis a¬
perit: quando solutis praiuis cogitatio¬
nib ad nos ꝑ confessionẽ uenit. Que por¬
te mortis iccirco uocate sunt: quia ꝓfecto

Expanded text:
dimus.---Portae enim mortis sunt cogitationes pravae, quas Deo pandimus, quando eas in poenitentia flendo confitemur. Quas etiam non confessas intuetur, sed confessas ingreditur. Tunc quippe viam sibi in portis mortis aperit, quando, solutis pravis cogitationibus, ad nos post confessionem venit. Quae portae mortis idcirco vocatae sunt, quia profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tes fluctus tuos. Quid ꝑ ostia nisi p̃dicato¬
res sc̃i⁊ quid ꝑ uectẽ nisi incarnatus dñs
designatur: Qui hec uidelicet ostia contra
seuientis maris ĩpetũ. tanto ualentiora op¬
posuit: quanto ea sua obseruatione robora¬
huiꝰ oppositione solidata st̃: potuec̃t qͥdẽ
tundi fluctib s effringi nequiuer̃t ⁊ ut
ea exterius unda ꝑsecutionis illideret: s
nequaquã cordis eoꝵ interna penetraret.
Et quia doctores sc̃i predicatione quidẽ se¬
quentib aperti ft̃. auctoritate autẽ sua re
sistentib clausi. ñ ĩmerito ostia uocant᷑:

Expanded text:
tem et ostia. - Quid per ostia, nisi praedicatores sancti? Quid per vectem, nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia, contra saevientes maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roborahujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti praedicatione quidem sequentibus aperti sunt, auctoritate autem sua 912 resistentibus claus
Abbreviated transcription (Latin):
re: quia & si iam dei precepta nouimꝰ. & si iã
uirtutẽ uerboꝵ illuis sollicita ꝯsideratione
ponderamꝰ. &e si iam que intellexisse nos cre¬
drmiꝰ agimiꝰ: adhuc tam̃ acta eadem. qua distrie¬
tione examinis sint discutienda nescimꝰ. Nec¬
dũ dei faciẽ cernimꝰ: nec dũ occulta eiꝰ ꝯsilia
uidemꝰ. Quanta g̾ est nr̃a scientia. que qusꝙ

Expanded text:
ecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita intentione pensamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc tamen acta eadem qua districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
conditor qñ exurgere ꝑsecutionis ꝓcellam
sinat: qñ insurgentẽ reprimat. ssomt enĩ¬
ꝑ custodia nr̃a restringere. quod contͣ nos
egredi ꝑ nr̃a exercitatione ꝑmittit: ut se¬
uiens nos diluat procella ñ mergat. Uñ ce¬

Expanded text:
ndo exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. N
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ dauid intra acceptas ex diuina largi¬
tate mensuras pedẽ cordis presserat: cũ dice¬
bat. Neq ambulau in magnis: neq in mi¬
rabilib suꝑ me. Suꝑ se quippe in mirabili¬
b ambularet: si apparere magnus ultra
qm poterat quereret. Suꝑ se namq in mi¬
rabiłib atcollitur: qui &e in his ad que ñ
sufficit uideri conatur. Bene intra haᷤ men¬
suras. etiã in ip̃a paulus prediationis sue
se latitudine ooartabat: cum diceret. Non
enĩ audeo aliquid loqui eoꝵ que ꝑ me ñ

Expanded text:
itaque David intra acceptas ex divina largiitaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur, qui et in his ad quae non sufficit, videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non
Abbreviated transcription (Latin):
Bases quippͥe uniꝰcuiꝰq sunt amme: inten¬
tiones sue. Nam sicut fabrica columnis. co
liune autẽ basib ranitunt᷑: ita uita nr̃a
in uictutib ⁊ uirtutes uͦ in intima intenti
mentũ aliud nemo potest ponere. preter id
ses in fundamente sunt. cũ initentiones nr̃e
in xp̃o roborantur. In cassũ uͦ alta suꝑ se ba¬
ses eclificia erigunt. si non ip̃e in fundam̃ti
soliditate ꝯfistunt: quia minirũ qͣmliber
sũma oꝑa maniter facurnt. si intentiones

Expanded text:
Bases quippe uniuscujusque sunt animae intentiones suae. Nam sicut lumnae vero basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes autem in intima intentiomentum aliud nemo potest ponere praeter id ses in fundamento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intenti
Abbreviated transcription (Latin):
no alio. eũ qui sibi subicitur attendat ⁊ ac li¬
cet se preue exaliis sentiat: eidẽ tam̃ quẽ
superat. se in aliis postponat. Sic cuncta mo¬
deratur: ut dũ singula queq st̾ om̃iũ. inter¬
posita quadã caritatis necessitudine fiant
om̃ia singuloꝵ ⁊ & unus quisq sic qͦd ñ as¬
cipit. in altero possideat ⁊ ut ipse alteri pos¬
sidendũ. qͦd acciꝑit humilit̾ ĩpendat. hinc
enĩ ꝑ petrũ dr̃. Unus quisq sicut accipit
grãm in alterutrũ illam admmnistrantes:
sicut boni dispensatores multiformis gr̃e
dei. Tunc nãꝙ bene multiformis gr̃a dis
pensatur: qñ acceptũ donũ &e eius qui hoc
non habet creditur ⁊ qñ proptet eũ cui ĩpen¬

Expanded text:
no alio eum qui sibi subjicitur attendat; ac lino alio eum qui sibi subjicitur attendat; ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat: Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum; et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Tunc namque bene multiformis gratia Dei dispensatur, quando acceptum donum, et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impen
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. nec tamen arenti terre uerbo pluuiaᷤ
reddit. Iste oꝑatione urtutũ ad p̃sentem
uitã etiam mortuos reuocat. & tam̃ ꝓphe¬
tie grãm ñ habens. que sibi uentura sunt
ignorat: ille uentura queꝙ uel presentia
atcendit. &e tam̃ in nulla signoꝵ oꝑatione
se exercet. Iste ꝑ discretionẽ sp̃uũ in factis
subtiliter mentes conspicit. s tam̃ diuersi
generis linguas nescit:ille diuersi generiᷤ
linguas examinat ⁊ s tam̃ in reb similib
dissimilia corda ñ pensat. Alius in una lin¬
gua quã nouit.sermonum pondera inter¬
precando prudenter discitit: & tam̃ reli¬
quis bonis que ñ habet patient̾ caret. Sic
itaq creator nr̃ ac dispositor cuncta mode¬
ratur: ut qui extolli poterat ex dono quos
habet: humilietur ex urtute quã ñ habit.
Sic cuncta moderatur. ut cũ ꝑ impensam
grãm inũquẽq subleuat. etiã ꝑ difparẽ
grãm alteri subdat: & meliorẽ quisꝙ do¬

Expanded text:
trahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias trahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen, prophetiae gratiam non habens, quae sibignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit; iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, et tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen viribus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit, sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet, patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alterius alterum subdat, et meliorem quisque do