comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit annus .xxuiii. et mensib sex. Nouẽ con¬
tinius annis cũ hostib pugnauit. Hic cũ qͣ¬
dam die in ĩsula inclusus solus domi ẽẽt so¬
ciis ꝑ horam flumirus disꝑsis ad piscand̃.
corpus curis egrũ sopori dedit. Et ecce sc̃s euch¬
bertus luidipharnensis quondã ep̃c sic dor¬
mientẽ alloquitar. Ego sum cuthbertꝰ si au¬
tandẽ ĩ digenaꝵ sc̃oꝵ metitis a dño respecta
est. Tu miserabilit̾ regno extorris post pau¬
cũ tp̃s ĩ solio głose reponetis. Et hoc tibi sig¬
nũ. Uenient hodie ꝑiscatores tui magnam
piscium muliitudinẽ cordib euehentes qd
mitũ est cũ gelante aqua fluminis nichil
tale speret᷑. S ⁊ tempꝰ frigidũ omnẽ artem
piscantiũ eludit. Tu fortune sede̾ cõpos me¬
mento liberatoris tui ⁊ eiꝰ nuntii. Hoc idem
iusum est ꝑ sompniũ m̃ri sue. Exꝑrecti am¬
bo sompnia sua referebant. Et ecte piscato¬
res adueniunt cũ magna pisciũ copia. Nõ
multo post ergastulũ exire ausus in quo a

Expanded text:
annis 28, et mensibus sex. Novem continuis annis cum hostibus pugnavit: qui cum, quadam die in insula inclusus, solus domi esset, sociis per oram fluminis ad piscandum dispersis, corpus curis aegrum sopori dedit; et ecce sanctus Cuthbertus Lindifarnensis quondam episcopus sic dormientem alloquitur: « Ego sum Cuthbertus, si autandem indigenarum sanctorum meritis a Domino respecta est. Tu miserabiliter regno extorris post paucum tempus in solio gloriose reponeris. Et hoc tibi signum. Venient hodie piscatores tui magnam piscium multitudinem corbibus evehentes, quod mirum est; cum gelante aqua fluminis nihil tale speretur, sed et tempus frigidum omnem artem piscantium eludit. Tu fortunae secundae compos, memento liberatoris tui, et ejus nuntii. » Hoc idem visum est per somnium matri suae. Experrecti ambo somnia sua referebant; et ecce piscatores adveniunt cum magna piscium copia. Non multo post ergastulum exire ausus, in quo a
Abbreviated transcription (Latin):
uderi nollem tñ anobis infici. Quanto mag̃
nũc quia palam ip̃isum: Et qr plus certe cõtris¬
latꝰ eius offensio: qm mea ⁊̃ turpitudo. Recedi
ri cupio. ⁊ ad illud iugit̾ respicio: ac qͣntũ pos¬
sum magis sꝑ ac magis exinde similitudinẽ
traho. Ex quo ⁊̃ hoc didici. qd̾ uos ext̾minare
debeo: ⁊ qͣlit̾ faciam hoc iam cognosco. Hõ. Di
latis. Ad extremũ mͦ dubitare cepisti. an in
hac deformitate. tua quam licet in uita pate¬
ris. ab illo posses diligi. S si te tũc diligere¬
dignatꝰ est qñ tota turpis. et nichil adhuc
decoris hñs fuisti. qͣnto mag̾ ñc diliget te
qñ decorari ⁊ pͥstinam turpitudinem iã¬
deponere cepisti: Et qnͣus q̃dam ad huc
illi displicent. Nõ eñi tam statũ ꝙͣ ꝓposi¬
tũ respicit: nec quid sis s qͥd uelis ẽẽ attẽ¬
dit. Si tñ ĩ qͣntũ potes satagis: ut qd̾ ẽẽ
nõ cepisti ẽẽ merearis

Expanded text:
deri, nollem tamen a vobis infici. Quanto magis nunc quia palam ipso sum, et quia plus certe me contristat ejus offensio, quam mea etiam turpitudo. Receditri cupio, et ad aliud jugiter respicio, ac quantum possum magis semper ac magis exinde similitudinem traho. Et quo hoc etiam didici, quod vos exterminare debeo, et qualiter hoc faciam jam agnosco. HOMO. is. Dixisti dilectionem singularem pariter et communem hac deformitate tua quam licet invita pateris, ab illo posses diligi. Sed quando hoc dubidignatus est, quando tota turpis, et nihil adhuc decoris habens fuisti, quanto magis nunc diliget te, quando decorari, et priscam turpitudinem deponere jam coepisti? Nam et hocilli displicent. Non enim tam statum quam propositum respicit, nec quid sis, sed quid esse velis, attendit, si tamen tu quantum potes satagis, ut quod adhuc esse non coepisti, esse merearis
Abbreviated transcription (Latin):
et oĩa occulta uidentẽ intueor. O qͣm multa sũt
ĩ me de quib coram cculis eiꝰ erubesco. et pro qͥb
iam magis illi displice timeo: qmͣ ꝓ hiis q̃ in¬
me laudanda sunt si qua sunt posse plac̾e con¬
fido. O macule ueteres. o fede et turpes. quid
tamdiu heretis: Abite discedite. ⁊ ne p̾suma¬
tis amplius oculos dilecti mei offend̾e. Nolite
fallere uosmetip̃as: nõ semꝑ mecũ ip̃o adiuuã¬
te manebitis: qmͣuis adhuc me pigritante
ext̾minari nõ potustis. Prorsus ab hominor t᷑¬

Expanded text:
et omnia mea occulta videntem intueor. O quam multa sunt in me de quibus coram oculis ejus erubesco, et pro quibus jam magis illi displicere timeo, quam pro iis quae laudanda in me sunt si qua sunt placere poeres, o maculae foedae et turpes, quid tandiu haeretis? Abite, discedite, et ne praesumatis amplius oculos dilecti mei offendere. Nolite fallere vosmetipsas, non semper mecum ipso adjuvante manebitis, quamvis me adhuc pigritante exterminari non potuistis. Ego juravi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩm fuissent odoramenta cõgregats. Nnte hoc¬
monasc̾ii cimtterio a nobis sepultꝰ. tunaas nob
ab edẽ cimiterio eceuntib idem iohes situtpost¬
modũ pallẽs ⁊ tremens indicanit ileic iciertus

Expanded text:
omnium fuissent odoramenta congregata. Qua omnium fuissent odoramenta congregata. Qua monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tidianis q lacrimis ad gaudia prĩe celestis hane¬
labat. Cũq studiosissĩe ⁊ magno feruore desidetii
sacra eloquia meditares : nõ ĩ eis u̾ba scĩe s fle¬
tũ cõpunctioĩs ĩqͥrebat qͣtuiꝰ ꝑ hec excitata mẽs
eiꝰ in ardesceret. ⁊ una deserẽs ad regionẽ celestis pa¬
trie ꝑ cõtemplationẽ uolaret. Huic ꝑ nocturnã
agit᷑ dimissa sũt. Qd̃ cũ semel audiss ⁊ magno
adhuc metu trepidaret: nocte quo alia ĩ eisdem
ubis est amonitꝰ. Tũ post quinq dies febre correp
uehement lacrimis atq or̃oni uitent᷑ psalmo¬
dia uero ex ore illiꝰ pene nullo tp̃re cessare cõsue¬
uerat excepto cũ aut alimento corpori aui mẽ¬
bia dediss sopori. Hiuc nocturna uisione appa¬
ruit: qr ex albis florib corona de celo ĩ caput illtꝰ
descendebat. Qui mox molestia corporis eccupa¬
tus. cũ magna securitate animi atꝙ hylarita¬
te defuncꝰ est. Ad cuiꝰ sepulchiũ dũ petrus q̃ nũc

Expanded text:
tidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volaret. Huic per visionemagitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptvehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dem ficbant: ita b̃s gregorits ĩ libris moralib
ꝑhibet dicens. Ecce lingua britanue q̃ nich ali¬
ud nouerat. quam barbarũ frendere iam dudũ
ĩ diuinis laudib hebrea cepit u̾ba sonare. Ecce¬
quondã tumidꝰ iam subtracꝰ sc̃oꝵ pedib seruit
occean᷑. Eius barbaros motꝰ quos terren princi¬
pes edomare ferro nequiuerãt. hos pro diuina
formidine sacerdotũ ora simplicib uerbis ligant
Et qui cateruas pugnantiũ infidelis nequaqmͣ
metuerat: iam nunc fidelis humiliũ ling̃s uinet.
Quia n. ꝑceptis celestib u̾bis: clarescentib q mi¬
racłis uirtꝰ ei diuine cognitionis infundit᷑ eusdẽ
deitatis t̾rore refrenat᷑. ut praue agere metuat. ac
totis desideriis ad et̾nitatis gr̃am uenire cõcupis¬
cat. Qd̾ totũ ut fieret. ita eidẽ bõ gregorio dei gr̃a
cõcessit ut merito ab angloꝵ ppło debeat apłs ap¬

Expanded text:
dem fiebant, ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Eccetumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitiDivinitatis terrore refrenatur, ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam venire concupiscat. Quod totum ut fieret, ita eidem beato Gregorio gratia divina concessit, ut merito ab Anglorum populis debeat apostolus ap
Abbreviated transcription (Latin):
tua ĩpetũ ferientis exceꝑit. Interior quo homi
ꝑ humilitatis assensũ dexterã suam prebeat u̾¬
berandã. Noli uinci a malo: s uince ĩ bono ma¬
lũ. Q ab illis impleri nõ posse certissimũ ẽ: qͥ
illo sp̃u ac tumore u̾ba lenitatis atq humili¬
tatis emittũt. ut nõ solũ nõ mitigene cõceptũ
furoris incendiũ s mag̾ illd̾ tam ĩ suo qm ĩ frĩs
cõmoti sensu faciant iflagͣre. Qui tñ ⁊̃ si possẽt
aliqͦ mͦ ip̃i mites ac placidi ꝑman̾e nec sic qui¬

Expanded text:
tua impetum ferientis exceperit, interior quoque homo tua impetum ferientis exceperit, interior quoque homo per humilitatis assensum dextram suam praebeat vebimus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quod ab illis impleri non posse certissimum est, qui illo spiritu ac tumore verba lenitatis atque humilitatis emittunt, ut non solum non mitigent conceptum furoris incendium, sed magis illud tam in suo quam in fratris commoti sensu faciant conflagrare, qui tamen etiam si possent aliquo modo ipsi mites ac placidi permanere, nec sic qui
Abbreviated transcription (Latin):
cibo: ita ut qd̾ ⁊̃ dicere absq pudore nõ possumꝰ
illi qui dũ placidi sũt refectionẽ cibi usꝙ ad ho¬
ram sextã uł multũ nonã negant se posse differ¬
re: cũ fuerint tristicia uł furore suppleti ieiuma
⁊̃ biduana nõ sentiant tantã q ĩedie refectionẽ
iracundie sacietate sustentant. In quo plene sa¬
crilegii crimen enident̾ incurrunt ieumia .s. q̃ so¬
mentie genus: qd̾ sub colore fucate ꝑacĩe ĩ nõnlłiᷤ
fr̃ib ĩuenit᷑ quib parũ est iurgia cõmouisse nͥ
⁊ ĩstigatoriis ubis ut feriant᷑ uritent. Cũq uel
leui fu̾int ĩpulsione ꝯtacti. aliã quo ꝑtem corpo¬
ris ĩgerũt u̾berandã ꝙ ꝑ hoc ꝑfectionẽ mandati¬
gelicã namq pacĩam ꝑ iracundie uiciũ ex̾cere
se putant: ob qd̾ radicitꝰ excidend̾ nõ solũ uicis¬
situdo talionis ⁊ concertandi iccitatõ ꝓhibetur
s ⁊̃ furorẽ u̾berantes germinate iubemur ĩiu¬
rie tolerantia mitigare: ut si exterior dextera

Expanded text:
pudore non possumus, illi, qui dum placidi sunt refectionem cibi usque ad horam sextam uel ut multum nonam negant se posse differre, cum fuerint tristitia uel furore suppleti, ieiunia etiam biduana non sentiant tantamque inediae defectionem iracundiae satietate sustentent. in quo plane sacrilegii crimen euidenter incurrunt, ieiunia scimentiae genus, quod sub colore fucatae patientiae in nonnullis fratribus inuenitur, quibus parum est iurgia conmouisse, nisi etiam instigatoriis uerbis ut feriantur inritent, cumque uel leui fuerint inpulsione contacti, aliam quoque partem corporis ingerunt uerberandam, gelicam namque patientiam per iracundiae vitium exercere se putant. Ob quod radicitus excidendum, non solum vicissitudo talionis et concertandi irritatio prohibetur, sed etiam furorem verberantis geminatae jubemur injuriae tolerantia mitigare.
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat: ad qͣm uir dei non longe extra ianu¬
am ĩ possessionẽ monasterii descendebat. Q¬
q colloquiis ducentis: ĩcõbentib iam noctis
tenebris simul acceperũt cibos. Cũq ad huc ad
mensam sederẽt ⁊ intͣ sacra colloquia tardior
se hora ꝓtraheret: eadẽ sc̃imonialis soror eius
eum rogauit dicens. Queso te ut hac nocte me¬
non deseras: ut usq: mane aliqd de celestis uite
gandiis loquam᷑. Cui ille iendit. Quid ẽ qd̾̃ lo¬
queris soror: Manere extra cellam nullaten᷑
possũ. Tanta uero erat celi serenitas: ut nulla
manus suꝑ mensam posuit. et caput ĩ ma

Expanded text:
sueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Qque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla manus super mensam posuit, et caput in ma
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ femĩa ad cellam ꝓpriam decessill: tur dei
ad monasteriũ rediit. Cũ ecce post triduũ ĩ cel¬
la consistens eleuatis ĩ aeta oculis uidit eiꝰdẽ
sororis sue aĩam de eiꝰ corpore ingressã ĩ colum¬
be specie celi secreta penetoare. Qui tante eiꝰ głe

Expanded text:
 femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit: et ecce cum post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis, vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columbae specie coel
Abbreviated transcription (Latin):
noctis tenebras effugasse. tantoq splendore ela¬
rescere: ut diem uinceret lux illa q̃ inter tenebras
radiass. Mira autẽ res: ĩ hac spetnlatione secuta
est. Quia sicnt postea narrauit ip̃e om̃is ⁊̃ mundꝰ¬
spera ignea ab angelis ĩ celum ferri¬

Expanded text:
noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundsphaera ignea ab angelis in coelum ferri
Abbreviated transcription (Latin):
lũ timeo qd̃ facio ĩ abscondito ꝙͣ qd̵ ĩ aꝑto.
dit et ubi nõ timetur rep̃hensor ibi securus
accedit temptator. Caro mea de luto est ⁊ id̾o
lutosas et uoluptuosas cogitationes de co ha¬
lro uanas ⁊ cutiosas demundo amatas ⁊ ma
carius. qr magis nocet domestitꝰ hostis. Illa u̾o
de pcc̃o nata. In pc̃co nutrita murmurat assi

Expanded text:
lum quod facio in abscondito, quam quod in aperto. dit: et ubi non timetur reprehensor, securus accedit tentator, lutosas et voluptuosas cogitationes ab illa habeo; vanas et curiosas a mundo; a diabolo maoniam magis nocet domesticus hostis. Illa verode peccato nata, et in peccato nutrita; vi
Abbreviated transcription (Latin):
Am udeamꝰ qͣtenus tenenda sit ip̃a q̃ ĩ professicẽ
firmari solet loci stabilitas. Prescribit sane sta¬
bilitatis pactum om̃i deinceps remissio descen¬
totiꝰ deniq ĩconstantie leuitati non tñ hiis qui
ĩ professionis serie seqũt᷑ moꝵ uidel cõuersioni¬

Expanded text:
atenus etiam tenenda sit ipsa, quae in professione firmari solet, loci stabilitas, et quibusbilitatis pactum omni deinceps remitotius denique inconstantiae levitati; non tamen his quae in professionis serie sequuntur, morum videlicet con
Abbreviated transcription (Latin):
respuẽtes. tam leuit̾ qmͣ irr̃onabilit̾. Quales
itaq nõ paucos frequent̾ experimͣ qͥ uagi ⁊ ĩsta
biles mutant ꝓ exꝑimento iudiciũ ĩmo sine
idicio fluctuantes et tumultuãtes. tot de se cõ¬
silia p̾sumũt. quot loca reuisũt sꝑ̃ qd̾ nõ hñt cu¬
pientes ⁊ qd̾ hr̃it fastidiẽtes

Expanded text:
respuentes, tam leviter quam et irrationabiliter. Quales respuentes, tam leviter quam et irrationabiliter. Quales utique non paucos frequenter experimur, quia mutantque pro experimento judicium, imo sine judicio fluctuantes et tumultuantes, tot de se consilia praesumunt, quot loca revisunt: semper quod non habent cupientes, et quod habent fastidientes
Abbreviated transcription (Latin):
eris. et cũ ꝑu̾so ꝑuerteris. Sane de religiosis ac
bene ordinatis monasteriis nullus professoꝵ meo
cõsilio ne artioris quidẽ desiderio uite sine licentia
sui senioris egredict᷑. Egressus tñ si melius ĩue¬
netit et elegerit meo nicħominꝰ iam cõsilio nõ
regrediet᷑ ad inferius bonũ qd̾ reliquerat. ⁊ pro¬
reuocetur. qr deuoto monast̾io nec retineri quis
regularit̾ pot̾. nec recipi sñ cõsensu abbĩs sui. Si¬
gͦ uult aliquis u̾bi gr̃a. de cluuacensib ĩstitu¬
tis ad cistertiensem se stringere pauꝑtatẽ eligẽs
p̃ illis nimirũ consuetudinib magis regule
iisurparit assensu. Quamobrẽ: Primo p̃p̃ scan¬
dalũ ip̃oꝵ quos deserit deuide qr certa pro dubiis
relinq̃te tutũ nõ est. forsan .n. hoc tenere pot̾̃. illo
nõ poterit. Tertio suspestam hẽo leuitatẽ: qr id
sepe qd̃ facile uolumꝰ añqmͣ probemꝰ exꝑti iam
nolumꝰ. ĩmo pro mom̃to id ip̃m ⁊ cupientes et

Expanded text:
eris, et cum perverso perverteris. bene ordinatis monasteriis nullus professorum meo consilio, ne arctioris quidem vitae desiderio, sine licentia sui senioris egredietur. Egressus tamen, si melius inventerit et elegerit, meo nihilominus jam consilio non regrediatur ad inferius bonum, quod reliquerat revocetur, quia de noto monasterio nec retineri quis regulariter potest, nec recipi sine consensu abbatis sui  vult aliquis de Cluniacensibus institutis ad Cisterciensium sese stringere paupertatem, eligens prae illis nimirum consuetudinibus magis Regulae abbatis sui usurparit assensu. Quamobrem? Primo propter scandalum ipsorum quos deserit. Deinde quia certa pro dubiis relinquere tutum non est; forsitan enim haec tenere potest, illud non poterit. Tertio suspectam habeo levitatem, qua id saepe quod facile volumus antequam probemus, experti jam nolumus, uno prope momento idipsum et cupientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
te occupes. Primũ quidẽ extra cotidi¬
anũ or̃onũ sactificiũ uel lectionis studium
cotidiane cõscĩe discussioni emendatiõi com
positiõi pars sua diei neganda nõ est. deinde
tam qd̾ animũ delestando ad horã detineat
nutriat. ĩ quo remitat᷑ ad horam anims
nõ relaretur. Unde se facile anim mox ut
sͥ ad seip̃m redeundũ iusũ fu̾it expediat ab sq̃
cõtrou̾sia in herentis uoluntatis. absq con¬
tagio contracte delectationis uł ⁊̃ memorie
re amat pt̃ actionem qui ad agendũ ab ea

Expanded text:
te occupes? Primum extra quotidianum orationum sacrificium, vel lectionis studium, quotidianae conscientiae discussioni, emendationi, morum compositioni pars sua diei neganda non est. Deinde tam quod animum delectando ad horam detineat, nutriat; in quo remittatur ad horam animus, non resolvatur: unde se facile mox, ut sibi ad seipsum redeundum esse visum fuerit, expediat, sine controversia inhibentis voluntatis, absque contagio contractae delectationis, vel memoriae r
Abbreviated transcription (Latin):
go p̃lati iussio uł ꝓhibitio nõ p̃tereat t̾mi¬
nec plus exigat quamꝑromisi. Uota mea nec
augeat sine mea uolutate: nec minuat sine
certa necessitate. Nc̃tas quippe ñ ħt legem:
⁊ obhoc excusat dispensationẽ. Uoluntas uͦ
q̃ sola meret᷑ retributionem:⁊ sola nõ ĩme¬
nc̃citate uoti remissio. nõ dispensatõ s pre¬
uaricatio est. ⁊ restrisictio contͣ uoluntatẽ
mur est nõ ꝓfectꝰ Ponant ergo p̃positi metã
obedĩe subiectoꝵ ex uotis labioꝵ suoꝵ non
suoꝵ desideriorum. monentes eos nõ cogentes
ad celsioia cõdescendentes eis cum ncc̃e fu̾it
ad remissiora non cadentes cum ip̃is.

Expanded text:
go praelati jussio vel prohibitio non praetereat terminec plus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quia sola meretur retributionem, etiam sola non immeremissio voti, non dispensatio, sed praevaricatio est: et restrictio contra voluntatem, murmur est, non profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subjectorum ex votis labiorum ipsorum, non suorum desideriorum: monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadentes cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
rabat eo tp̃re sub scismaticoꝵ oppressione tota
burdegalensis prouincia. et nõ erat ĩ aquitania
rat deus qͥ ꝑsuadente girardo engolismẽsi ep̃o. ⁊
ĩstillante ĩ cor eiꝰ semina dissentionis. factꝰ erat
scismatis defensor ⁊ auctor. Hic girardꝰ misit ad
petrũ leonis ut ei legationem conced̾et. ⁊ ip̃e ei
fidelitate iurata obediret. In suꝑ ⁊ pͥncipẽ t̾re et
quostũq poss ad eius imꝑium inclinaret. Ga¬
uisus hõ ꝑditionis locum se inuerusse ĩ quo dila¬
taret maliciã suã. cito annuit et libent̾. et mi¬
sit ad eum gilonẽ tusculanũ ep̃m cardinalẽ
qui solus de romanis cum petro portuensi ei ad¬
hesetat. Igitur girardꝰ resumptis comib qd̾ an¬
te nõ fecerat publice ꝓcedebat mitratꝰ Ab hiis
gͦ duob iuolent̾ expellit᷑ a sedesua gulłmus
ep̃c pictauensis. iur honestꝰ et catholicus ⁊ ꝑro
eo alius quidam nobilis gen̾e. s degener fide
tm̃ lapide ultore. qui ad hoc ibi relictus erat ĩ fixo

Expanded text:
rabat eo tempore sub schismaticorum oppressione tota Burdegalensis provincia; et non erat in Aquitaniarat Deus: qui, persuadente Girardo Engolismensi episcopo, et instillante in cor ejus semina dissensionis, factus fuerat schismatis defensor et auctor. Hic Girardus misit ad Petrum Leonis, ut ei legationem concederet, et ipse ei fidelitate jurata obediret: insuper et principem terrae, et quoscunque posset, ad ejus imperium declinaret. Gavisus homo perditionis locum se invenisse, in quo dilataret malitiam suam, cito annuit, et libenter: et misit ad eum Gilonem Tusculanum cardinalem episcopum, qui solus de Romanis cum Petro Portuensi ei adhaeserat. Igitur Girardus, resumptis cornibus, quod ante non fecerat, publice procedebat mitratus. Ab his ergo duobus violenter expellitur a sede sua Guillelmus episcopus Pictaviensis, vir honestus et catholicus: et pro eo alius quidam nobilis genere, sed degener fide, tantum lapide ultore, qui ad hoc ibi relictus erat, infixo
Abbreviated transcription (Latin):
suũ sicut egrũ cõmendatũ cui ⁊ mł
ta uolenti inutilia sunt neganda utilia u̾o
⁊̾ nolenti ĩgerenda. Sic de eo ag̾e .q. de non
suo. s eius a quo precio magno empti su¬
nius. ut glorificemꝰ et portemꝰ eũ ĩ corpore
sic tñ ut serurre snfficiat. qm̃ ad seruiendũ
sp̃m datũ est nec sic habendũ est tanqm
pp̃ illud uiuamꝰ. s tanqm sine quo uiiere
nõ possumꝰ. fedus .n. qd hemꝰ cũ corpore.
ñ qñcũq uolumꝰ possumꝰ ab rũꝑe s legitti
ut si alit̾ enenerit non urgeamur ad eceũ¬
tiones acrius in solitariũ nouiciũ desciuẽtes. Nã
uicia mercede oblate delectatiõis. dyabolo sug¬
gerente carne cõcupistente. scło cõcupiscentias
⁊ facile illis a ratione eccurrit᷑. q̃ uel suspeste ft̃
ul pͥma facile male ĩnotescunt. Que uero
sub specie boni se ĩgerunt ⁊ difficilius discer¬
nunt᷑ ⁊ ꝑiculosius admittũt᷑. Omniũ ã et¬

Expanded text:
suum, sicut aegrotum commendatum, cui etiam multum volenti inutilia sunt neganda, utilia vero etiam nolenti ingerenda. Sic de eo agere, sicut de non suo, sed ejus a quo pretio magno empti sumus, ut glorificemus eum in corpore sic tamen, ut servire sufficiat; quia ad serviendum spiritui datum est. Nec sic habendum est tanquam propter illud vivamus; sed tanquam sine quo vivere non possumus. Foedus enim quod habemus cum corpore, timut si aliter evenerit, non urgeamur ad exeuntiones, acrius in solitarium novitium desaevientes: cumtare vitia mercede oblatae delectationis, diabolo suggerente, carne concupiscente, saeculo concupiscenda et facile a ratione eis occurritur, quae vel suspectae sunt, vel prima facie malae esse innotescunt: quae vero sub specie boni se ingerunt, et difficilius discernuntur, et periculosius admittuntur. Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
apud armeniam sub licinio passoꝵ: nullo mͦ
nitꝰ subutit᷑ hoc mͦ. Quidã ciuis illiꝰ a do elemosinis
et hospitalitati deditꝰ. ut nullo unqͣm die sine pau¬
pereuł hospite comederet. Cũ uno die usq ad ues¬
ꝑam urbem circuiss ut pauꝑem uł hospitem ĩue-¬
iuret. ĩuenit uirũ semorẽ ĩ ueste alba cũ duob so¬
ciis stantẽ ĩ medio ciuitatis. Et inuitãs eũ ad hos¬
piciũ: hoc responsũ accepit ab eo. Nõ poteras o hõ
dei cũ nr̃o symeone hanc urbẽ saluare. ne subu̾te¬
retur. Et hoc dicto: sudariũ qd̾ in manu tenebat
extussit suꝑ unam medietatẽ urbis. Statimq
ip̃a medietas cum habitaculis ⁊ habitorib est sub¬
uersa. Et uolens adħ excutere sudariũ suꝑ aliam
medietatẽ urbis: uix ab illis duob sociis suis mł¬
ta p̃ce flexus est ut parceret residue urbis medie¬
tati. Sicq uirũ qui hec aspiciebat atronitũ cõso¬
latꝰ ex saluaniõe domus sue discessit et ultra non
cõparuit.¬

Expanded text:
apud Armeniam sub Licinio passorum nullo modo nitus subvertitur hoc modo. Quidam civis illius adeo elemosinis et hospitalitati deditus, ut nullo unquam die sine paupere aut hospite comederet, cum uno die usque ad vesperam urbem circuisset, ut pauperem vel hospitem inveniret, offendit virum seniorem in veste alba cum duobus sociis stantem in medio civitatis; et invitans eum ad hospitium, hoc responsum accepit ab eo: Non poteras, o homo Dei, cum vestro Symeone hanc urbem salvare, ne subverteretur? Et hoc dicto, sudarium, quod in manu tenebat, excussit super unam medietatem urbis; statimque ipsa medietas cum habitaculis et habitatoribus subversa est. Et volens adhuc excutere sudarium super aliam medietatem urbis, vix ab illis duobus sociis suis multa prece flexus est, ut parceret residuae urbis medietati. Sicque virum, qui haec aspiciebat, attonitum consolatus ex salvatione suae domus, discessit, et ultra non comparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis dicens. Sit tͥ imꝑiũ meũ cũ hac puel¬
la concessũ. Utere gͦ eo felicit̾. ⁊ habe in mente
incessant̾. equitatem et iusticiam p̃cipua opti¬
mi ĩperatoris ẽẽ insignia Ꝙ postquam dixit sp̃m
dyademate coronatꝰ ad cirtũ ꝓcessit: ⁊ acclama¬
tis sͥ laudib et largitis ẜ morem munerib pri¬
mus ex grecoꝵ gente romano potitus est ĩꝑio¬

Expanded text:
mentis, dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spirdiademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus est i
Abbreviated transcription (Latin):
est: ita ut dice̾t. Non hunc deduci: s stephanũ fer¬
rariũ iussi. Qui statim reductus ĩ corꝑe est: et
steph̃s ferrariꝰ qui uuxta eũ hĩtabat eadẽ hora
defunctꝰ est. Sicq probatũ est uera fuisse u̾ba
q̃ audierat. dũ ħ effectꝰ mortis stephani demõ¬
strauit.

Expanded text:
est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferest, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ni in sicilia ut solent narrare qͥ nouer̃t
laxatis cotidie sinib excrescũt ut mundi ter¬
mino ꝓpinqͣnte qͣnto cectũ est illuc amplius ex¬
utendos colligi: tanto ⁊ eadem tormentoꝵ loca
amplius iuideant᷑ apparere. Qd̃ omp̃c deus ad
correptionẽ iuuiuentiũ ĩ hoc mũdo uoluit ostendi.
ut mentes ĩfideliũ que inferni tormenta ẽẽ nõ
credunt tormentoꝵ loca uideãt: q̃ audita cred̾e
pente ad corpꝰ redeãt ⁊ tormenta inferi q̃ audita
stris uir stepħs quẽ bene nosti. de semetipo mi-¬
chi narrare consueuerat: qr ĩ cõstantino politana
uthe ꝓ qͣdã cã demoratꝰ. molestia corporis suꝑue¬
niente defunctꝰ est. Cũq medicus atq piginen¬
tariꝰ ad aꝑiendũ eũ atq condiendũ ẽẽt q̃sitꝰ. et
die eodem minime ĩuentꝰ subseq̃nti nocte iacuit
ĩhumatũ corpꝰ. Qui ductus ad inferni loca: in¬
dit multa q̃ prius audita nõ credidit. S cũ p̃si¬
denti illic iudici p̃sentatꝰ fuiss ab eo recept̾ non

Expanded text:
nt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere pente ad corpus redeant et tormenta inferi, quae audita stris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non
Abbreviated transcription (Latin):
secessũ deposuit: ita ⁊ istis euenit qui contͣ bea¬
tam reginã egerñt. Tũc rex timens dei iudiciũ
qr regina magis dei uoluntatẽ fecerat qͣm suã
dũ commorata cũ eo fu̾at rogat b̃m uirũ illuc
celerit̾ ire. Sic uir apłicus dñs g̾manꝰ pictauis
ueniẽs ĩgressus est monast̾iũ ĩ oratoriũ sc̃e ma
tie dicatũ ꝓsternit se ad sc̃e regine pedes: pro re¬
ge ueniã poscens. Illa uͦ gaudẽs se de fancib se¬
culi creptam. berugne indulget ⁊ se dei aptat ser-¬
uicio expedita iam sequi xp̃m quocũq iret.¬

Expanded text:
secessum dimisit; ita et de istis evenit qui contra beatam reginam egerunt. 7. Tunc rex timens Dei judicium, quia regina magis Dei voluntatem fecerat quam suam dum cum eo commorata fuerat, rogat beatum virum, illuc celeriter ire. Sic vir apostolicus domnus Germanus Pictavis veniens, ingressus monasterium, in oratorio domnae Maedicatum prosternit se ad sanctae reginae pedes, pro rege veniam poscens. Illa vero gaudens se de saeculi faucibus ereptam, benigne indulget et se ad Dei aptavit servitium. Expedita iam sequi Christum, quocumque iret
Abbreviated transcription (Latin):
abhorruit: eam ꝑsequi nõ tessauit. Sicut. n iam
ꝑ internsitios cognouerat ꝙ timebat: p̾celsus rex
lothariꝰ cũ filio suo p̾cellentissimo sigiberto turonis
aduenit .q. deuotionis cã qͦ faciliꝰ pictauis acced̾e̾t
at suã reginã acciꝑet. Quo cognito beata radegur¬
dis sacramẽtales lr̃as fecit sub contestatiõe diui
direxit cũ exenio uł eulogiis. At ubi eas relegit
uit deo plenus: lacrimans prost̾nit se pedib regis
ante sepulchrũ sci marcini deprecans cũ cõtesta¬
tione diuina sicut ei litt̾is fuerat intimatum.
ut pictaius ñ acced̾et. Hinc rex amaritudĩe ple¬
nus intelligẽs hanc petitionẽ ẽẽ bẽ regine: ꝑnĩa
ductus malis consiliariis istud reputans. seq
ĩdignũ iudicans qd̾ talẽ hr̃e regniam diutius
nõ meriusset ꝓsternit se ⁊ ille/ añ limina sc̃i mar
am peteret a beata radegunde ut ei ĩdulgeret qd̾
ĩ ea ꝑ malos cõsiliarios peccauerat. Unde ultio

Expanded text:
it. Sicut enim jam per internuntios cognoverat quod timebat praecelsus rex Chlotharius cum filio suo praecellentissimo Sigiberto Turones advenit quasi devotionis causa, quo facilius Pictavis accederet, ut suam reginam acciperet. Quo cognito beata Radegundis sacramentales fecit litteras sub contestatione divindirexit cum exenio vel eulogiis . At ubi eas relegit vir Deo plenus lacrymans, prosternit se pedibus regis ante sepulcrum beati Martini cum contestatione divina, sicut ei litteris fuerat intimatum, ut Pictavis non accederet. Sic rex amaritudine plenus intelligens hanc petitionem esse reginae, paenitentia ductus, malis consiliariis istud reputans, seque indignum judicans quod talem habere reginam diutius non meruisset prosternit se et ille ante limina sancti Martam peteret beatae Radegundi, ut ei indulgeret quod in ea per malos consiliarios peccaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ia ip̃a uarias ĩ seqͣs nũqmͣ habuerat noui¬
terꝰ ĩ se formas suscepit. constat qd̃ eas nõ ex se
s alterius rei adiunctione que ⁊ potentior ⁊
simplicior sit hũit. q̃ scil̾ ĩ se diu̾sas formas et
ymagines fecit. Maxime tñ nulla sͥ nc̃cs ẽẽt
ut tales ĩ ea fierent forme uł ymagines. Hoc

Expanded text:
materia varias in se quas nunquam habuerat noviter formas suscepit, constat quia eas non ex se, sed alterius rei adjunctione quae et potior et simplior sit habuit, quae in se diversas et formas et imagines fecit, maxime cum nulla necessitas esset, ut tales in ea fierent formae vel imagines. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fulgorem demonstrant. Qͥd de gẽmis narrẽ:¬
staculũ p̾bet. qũo uisũ delectat. qũo affectum
prouecat. Uidemꝰ rubentes rosas. candida lilia.
purpureas niolas. In quib om̃ib non solũ
pulchritudo. s drigo quo mirabilis est qũo .s.¬
oĩs hõis sensus sua oblectamẽta inueniat.
Q .n. oblectamẽta oculorũ ĩ diu̾sitate coloꝵ
monstrauim᷑ tot oblectamẽta autriũ ĩ ua¬
rietate sonoꝵ ĩuenimꝰ. Int̾ que pͥma sunt
dulcia sermonũ cõmettia. quib hoĩes ad in¬
uicem suas uoluntates cõmunicant. p̾t̾ita
narrant. p̃sentia indicant. futura nũtiant.
adeo ut si hiis careat uita humana bestiis cõ¬
parabilis uideat᷑ͦ. Qͥd a contentꝰ ãi quid hums¬
ne uocis melos. iocundũ. qͥd dulces modos so¬

Expanded text:
fulgorem demonstrant. Quid de gemmis efulgorem demonstrant. Quid de gemmis ectaculum praebet, quomodo visum delectat, quomodo affectum provocat? Videmus rubentes rosas, candida lilia, purpureas violas, in quibus omnibus non solum pulchritudo sed origo quoque mirabilis est. Quomonis sensus hominis sua oblectamenta inveniat.Quot oblectamenta oculorum in diversitate colorum monstramus, tot oblectamenta aurium in diversitate sonorum audimus; inter quae prima sunt dulcia sermonum commercia, quibus homines ad invicem suas voluntates communicant, preterita narrant, praesentia indicant, futura nuntiant, occulta revelant; adeo ut si careat his vita humana, bestiis comparabilis videatur. Quid autem concentus avium, quid humanae vocis melos jucundum, quid dulces modos so
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco miram᷑. qr mõstruosa quedãmꝰ sũt. uł ri¬
dicula quoꝵ quidem plasmatõ qͣntũ abhuma¬
na r̃one aliena ẽ: tanto lenius humanũ ani¬
mũ ĩ admitationẽ cõpellere pot̾. Quare coco¬
dallus manducãs ĩferiorẽ molam nõ mouet.
et qũo salamandra ĩ igne illesa ꝑmanet: Qͥs
dedit hiritio spinas. et docuit eũ ut se ponus tͣ¬
suis laq̃os nectit: ut p̾dam capiat. Isti sunt te¬
stes sap̃ie dei. Est adhuc aliuid uerum et euidẽs
diuine sap̃ie argumentũ: qd̾ om̃e genꝰ simile
sibi ꝓcreat ⁊ ĩ tam multis similitudo una ꝓpa
nirabile est. ꝙ ĩ uno corpore tot cõstruuntur
mẽbra tot membroꝵ forme tot loca tot officia:
pulchriꝰ: Que cũ colorem ĩ se non heat. oĩm
tñ colores rerũ ip̃a quodãmͦ illuminãdo colo¬
rat. Sol sicut aurũ rutilat luna pallet sicut
eletꝵ stellaꝵ q̃dam flãmeo aspectu radiant
q̃dam luce niuea micant: q̃dam uͦ alt̾natĩ
nũc roseum. nũc roseũ nũc uiridem. ñc cãdid̾

Expanded text:
idcirco miramur quia monstruosa sunt vel ridicula; quorum quidem psalmatio quantum ab humana ratione aliena est, tanto facilius humanum animum in admirationem compellere potest. Quare crocodilus manducans inferiorem molam non movet? et quomodo salamandra in igne illaesa permanet? quis dedit ericio spinas, et docuit eum, ut se pomis tursuis laqueos nectit unde praedam capiat? isti sunt testes sapientiae Dei. Est adhuc aliud verum et evidens divinae sapientiae argumentum, quod omne genus simile sibi procreat, et in tam multimirabile est quod in uno corpore tot constituuntur membra, tot membrorum formae, tot loca, tot officia. pulchrius, quae cum colorem in se non habeat, omnium tamen colores rerum ipsa quodammodo illuminando colorat? electrum, stellarum quaedam flammeo aspectu radiant; quaedam luce rosea micant, quaedam vero alternatim nunc roseum, nunc viridem, nunc candidum
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ex ꝑuitare. aliqñ ex ꝑuitare. aliqũ qr rare.
tendit᷑ qnͣ res q̃libet sui genis modũ ĩ qͣntitate
excedit. Sic miram᷑ gygantẽ int̾ hoĩes cecũ uir
pisces. grifera int̾ uolucres. elephantẽ int̾ qua¬
drupedes. drachonẽ inter serpentes. Uide quid ma
uł scinifis. caput equis uł locuste. crura elephã
pulicẽ. tẏgridem uł testudinẽ. Ibi miraris mag
negligẽtia. Illis dedit oculos. quos iux cõprehen¬
dere pot eculus. ⁊ uitam exigius corporib sic oĩ¬
phariã iuuamẽta nate sue cõgrua plenissime¬

Expanded text:
. tenditur, quando res quaelibet sui generis modum in quantitate excedit; sic miramur gigantem inter homines, cetum inter pisces, gryphonem inter volucres, elephantem inter quadrupedes, draconem inter serpentes. Figura an sciniphis? caput equi an locustae? crura elephantpulicem? tigridem an testudinem? Ibi miraris magnnegligentia. Illis dedit oculos, quos vix comprehendere potest oculus; et in tam exiguis corporibus sic omnifariam lineamenta nat
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Anno .xuiͦ. theoderitꝰ rex ebroinũ ĩ gra¬
tiam recipit. eiusq consilio synodũ ep̃oꝵ co¬
git. ⁊ ĩ hac multos eoꝵ ex sina ebroini ep̃a¬
tu priuat. Alios ⁊̃ eorum rcreuctabili exilio
dampnat. Subtam ꝓcelloso domestice ꝑse¬
cutionis tumultu. sc̃s̃ etiam lambertꝰ a tra¬
iectensi amotꝰ ep̃atu ĩ cenobio stabulans
monastice quietis. expetit portũ: ibiq ꝑ sep¬
tem annos hĩtauit secũ. sc̃s leodegar.us. diu

Expanded text:
 anno 1. Theodericus rex Ebroinum in gratiam recipit ejusque consilio synodum episcoporum cogit, et in hac multos eorum, ex sententia Ebroini, episcopatu privat, aliquos etiam inrevocabili exilio damnat. Sub tam procelloso domesticae persecutionis tumultu sanctus etiam Lambertus a Trajectensi amotus episcopatu, in coenobio Stabulaus monachicae quietis expetit portum, ibique per septem annos habitavit secum. Sanctus Leodegarius diu
Abbreviated transcription (Latin):
Anno seq̃nti: yris apparuit ĩ celo mense mai¬
tio ⁊ tremuit om̃is caro. ita ut om̃s dicerent.
theodor ĩ ariglia sẏnodo habita constituit mł¬
mirabili ⁊ cauta discretione distinguens mo¬
childericꝰ rex leutate moꝵ suoꝵ: accendit᷑ in se
odia francoꝵ. Sc̃s leedegatiꝰ augustunensis ep̃c
ab eo ĩ luxouio retruditur. In ytalia pluiue
tante et tonitrua fuerũt qͣles nulla etas homi¬
nũ memorat. ut ⁊̃ hoĩes ⁊ pecora fulgure interi¬
rent ⁊ nisi ꝑ letanias qͣs cotidie faciebant
dñs eẽt ꝓpiciatꝰ: nõ potuissent hoĩes triturare
uł ĩ horteis frumenta recond̾e̾. in tm̃ ut ex ip¬
sis pluuiis denuo legumina nascerent᷑: ⁊ ad
ses stella radiis celos penetrans aꝑt̾e orientis
a gallicantu usq ad mane apparebat. ⁊ maxi¬
ma mortalitas a parte orientis est sub secuta.
poli syrie ad romanos cõfugit. ignemq mari¬
nũ adinuenit. Q uo usi romani naues sar¬

Expanded text:
annis 12. Hyris apparuit in coelo mense Marcio, et tremuit omnis caro, ita ut omnes dicerent, Theodorus in Anglia synodo habita constituit mu librum, mirabili et cauta discretione distinguens moHildricus rex levitate morum accendit in se odia Francorum. Sanctus Leodegarius Augustidunensis episcopus ab eo in Luxovio retruditur. In Italia tantae pluviae et tonitrua fuerunt, quales nulla aetas hominum memorat, ut etiam homines et peculia fulgure interirent. Et nisi per laetanias, quas quotidie faciebant, Dominus esset propitiatus, non potuissent homines triturare vel in horreis frumenta recondere; in tantam ut ex ipsis pluviis denuo legumina renascerentur et ad ses stella radiis coelos penetrans, a parte orientis a galli cantu usque in mane apparebat, et maxima mopoli Syriae ad Romanos confugit, ignemque marinum adinvenit; quo usi Romani Sar
Abbreviated transcription (Latin):
rat hildericũ ĩuenatione exceptũ cũ blicilde
uxore p̃gnante interfecit ⁊ theoderitꝰ regno
restitumtr. Gens bulgaroꝵ q̃ ⁊ ip̃a a scithia
egrediens passim debachadatur ꝑtrachiam
bachaia duce grassatut. Quib constantini
imꝑatoris octurrẽs exercitꝰ ab eis turꝑit̾ fu¬
gatus grauit̾ est atiritꝰ. ⁊ ado ꝑ romanã rem
publicam eoꝵ ĩualuit excursus. ut imꝑator
cũ eis fc̃a pace annua pacta eis p̾bere sit co¬

Expanded text:
rat, Hildericum in venatione exceptum, cum Blithilde uxore ejus praegnante interficit, et Theodericus regno . Gens Bulgarum, quae et ipsa a Scithia egrediens passim debachabatur, per Thraciam Bathaia duce grassatur. Quibus Constantini imperatoris occurrens exercitus, ab eis turpiter fugatus, graviter est attritus; et adeo per Romanam rem publicam eorum invaluit excursus, ut imperator pace cum eis facta, annua pacta eis prebere sit co
Abbreviated transcription (Latin):
ioslenꝰ suessionensis. Obiit ⁊̃ nobilis ⁊ religi¬
osus princeps ⁊ pauꝑũ pat̾ comes theobaldus
Multi quo nobiles hoc amno moriũt᷑. Hanc
optimoꝵ uiroꝵ migrationẽ forte significauit
ꝙ ĩ pago suessionico eodem anno accidit. Cũ
ni hyemali gelu terra uehement̾ induruiss
cespes płime longitudĩs et latitudinis de ter¬
ra subito auulsus. longe ad aliũ locũ ẽ trãt¬
miliatiꝰ ad inimicos dei se hñte. filius eius
balduinꝰ rex contͤ eam ĩsurgit. ⁊ obsessis cap¬
tisq eiꝰ munitionib ĩ urbem sc̃am intrare
ab ip̃a scd̃a ꝓhibitꝰ. tandẽ iuolent̾ ĩgreditur
eamq in aice obsidens fc̃a pace. neapolim
ei dimutit. reliqm regni ꝑtem sͥ retinet. Mas¬
sanuiti quos quidã moabitas dicunt. post
usurꝑatũ mauritanie regnũ. regẽq patibło
affixũ. ⁊̃ regẽ bulgie occidentes regnũ eius
ĩuadũt. ip̃amq siciliam apuliam. romam
quoz se ĩuade minantur. Rex francorum¬

Expanded text:
is spatium obit. Obiit etiam nobilis et religiosus princeps et pauperum pater comes Theobaldus. Multi quoque nobiles hoc anno moriuntur. optimorum virorum migrationem forte significavit, quod in pago Suessonico eodem anno accidit. Cum enim hiemali gelu terra vehementer induruisset, cespes plurimae longitudinis et latitudinis, de terra subito avulsus, longe ad alium locum est tramiliarius ad inimicos Dei se habente, filius ejus Balduinus rex contra eam insurgit, et obsessis captisque ejus munitionibus, in urbem sanctam intrare ab ipsa secundo prohibitus, tandem violenter ingreditur; eamque in arce obsidens, facta pace, Neapolim ei dimittit, reliquam regni partem sibi retinet. Massamuti, quos quidam Moabitas dicunt, post usurpatum Mauritaniae regnum regemque patibulo affixum, etiam regem Bulgiae occidentes, regnum ejus invadunt, ipsamque Siciliam, Apuliam, Romam quoque se invadere minantur. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
tur cõglutinant: et foris ne fatiscat arentẽ rigãt.
Ecce qũo ĩ humani corꝑis fabrica iunauras os¬
sium uincula neruoꝵ ligant et medullis int̾
reu̾itudinem carniũ cutis tegnien ĩuoluit. ut¬
⁊ rigor ossium ĩtrinsetus corpus sustineat: ⁊ pel¬
lis muumẽ foris defendendo custediat

Expanded text:
tur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. tur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica juncturas ossium vincula nervorum ligant, et medullis intus teneritudinem carnium cutis tegmen involvit, ut et rigor ossium intrinsecus corpus sustineat, et pellis munimen foris defendendo custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri possit membrũ cuiꝰ officiũ alt̾i nõ ui¬
deatur prestare ãminiculum: Sic oĩs natura
sediligit et miro quodãm᷑ plutium dissimiliũ
⁊ ĩ unnũ redactoꝵ concordia unã ĩ om̃ib armoni¬
am facit. Apta est gͦ et cõueniẽs oĩm rerũ cõpo¬
sitõ. S qũo est furma: Quis non uideat: Quis
nõ miretur: Etce celi qui ambitu suo cõcludũt
oĩa qũo solidi sunt ⁊ qͣi ex ere fusiles desuꝑ cir¬
cũ quaq oppansi. Terra uero in medio pondere¬
suo librata sꝑ ĩmobilis ꝑseuetat. ut cet̾a ĩ me¬
dio fluctuantia hinc soliditas celorũ illinc t̾re
stabilitas ĩ unũ coerceant ⁊ cõstringãt. ne cit᷑ͣ
legitimos t̾minos diffrsa cõcordiam diu̾sitans
dirũpant. Ecce qũo ꝑ iuscera tellures intrinse¬
cus tracones aquaꝵ sꝑsi ⁊ foris ꝑ alueos suos
ad diu̾sa loca adducti. int̾ fatiscentẽ nedissolua¬

Expanded text:
inveniri membrum, cujus officium alteri non viinveniri membrum, cujus officium alteri non videatur praestare adminiculum? Sic omnis natura se diligit, et miro quodam modo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Apta est ergo et conveniens rerum omnium compositio, sed quomodo est firma? Quis non videat? quis non miretur? Ecce coeli qui ambitu suo concludunt omnia, quomodo solidi sunt, et quasi ex aere fusiles desuper circumquaque oppansi. Terra vero in medio, suo pondere librata, semper immobilis perseverat, ut caetera in medio fluctuantia, hinc soliditas coelorum, illinc terrae stabilitas in unum coarctent et constringant, citra legitimos terminos diffusa concordiam universitatis disrumpant. Ecce quomodo per viscera telluris intrinsecus tracones aquarum sparsi et foris per alveos suos in diversa deducti, intus fatiscentem ne dissolva
Abbreviated transcription (Latin):
ompositio duo hr̃e debet aptitudinẽ et fir¬
mitatem. hoc est ut cõponenda apte ⁊ cõ¬
petenter coeant et cõposita firmit cohereant. Si¬
uniu̾sitatis huiꝰ machinam intueris. inueni¬
es qm mirabili rõne ⁊ sap̃ia cõpositio oĩm rerũ
ꝑ fc̃a sit. ⁊ quã apta. quam cõgrua. quã decora.
qͥuam cunctis partib suis absoluta. ĩ qua non
solũ cõcordiam seruant similia s ea ⁊̃ q̃ creante
potentia diu̾sa atq repugnantia adẽe ꝓdierũt.
dictante sap̃ia ĩ unan quemadinodũ amicitia
et federationẽ cõueniũt. Qͥdrepugnantiꝰ ẽẽ po¬
test aqͣ ⁊ ig̃ẽ. Que tñ in natura rerũ ita dei cõtẽ
perauit prudẽtia ut nõ solũ adinuicem c̃õmune
sccietatis iunculum ñ dissipent: uerũ ⁊̃ nascen¬
tib cunctis ut subsistere possint uitale nutrimẽ¬
tũ subministrẽt. Quid de humani corporis cõpa¬
ge loquar ubi oĩ mẽbroꝵ iuncture tantã ad¬
inuicem seruant cõcordiam ut nullũ oĩno in

Expanded text:
ompositio duo habere debet: aptitudinem et firmitatem, hoc est ut componenda apte et competenter coeant; et composita firmiter cohaereant: universitatis hujus machinam intuitus fueris: invenies quam mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit, quam apta, quam congrua, quam decora, quam cunctis partibus suis absoluta, in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia diversa atque repugnantia adesse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius esse potest aqua et igneperavit prudentia, ut non solum ad invicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis ut subsistere possint vitale nutrimentum subministrent. Quid de humani corporis compage loquar, ubi omnium membrorum juncturae tantam adinvicem servant concordiam, ut nullum omnino possit
Abbreviated transcription (Latin):
dmonendi sunt qui illicita q̃ faciũt ⁊ lau¬
dant: ut considerẽt qd plerũq plus ore ꝙͣ
oꝑe deluqͣnt. Oꝑe namq ꝑ semetipos solos pra¬
ua ꝑpetrant ore ã ꝑ tot ꝑsonas iniquitatẽ exhi¬
bent qd̃ audientiũ mentes iniqͣ laudantes docẽt
Admonendi gͦ sunt: ut si eradicare mala dissimi¬
lant saltem seminare ꝑtimescãt. Detalib .n. scͥp¬

Expanded text:
dmonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi s
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ quidẽ delicias gutturis sui maluerit
castigare. Scd̾o qr nõnũquã euenit: ut ad ho¬
ram desit illa sp̃es que postulat᷑ a nobis. Etue¬
recundiã ncc̃ĩtati uł frugalitati suscipientib
cognitam ẽẽ maluerat. Tertio ꝙ int̾dũ solet
sapor ille quẽ nos adici poscunus aliis displi¬
cere: ⁊ inuenimͣ iniuiriã młtis dũ nr̃e gule ac
desiderio satisfac̾e̾ cupimꝰ irrogare. Proꝑt̾ ꝙ: oi¬
sexus utriusq ꝑficit᷑. S̾cd̾m ꝙ absq femineo
coitu pro quo onam priarche uide filiꝰ a dño ꝑ
cussus legitur: qd̾ in scripturis scĩs ĩmũdiciã

Expanded text:
mentum quidem delicias gutturis sui valuerit mentum quidem delicias gutturis sui valuerit castigare; secundo, quod nonnumquam evenit ut ad horam desit illa species quae postulatur a nobis, et verecundiam necessitati vel frugalitati suscipientis icognitam esse maluerunt; tertio, quod interdum solet sapor ille, quem nos adjici poscimus, aliis displicere, et invenimur injuriam multis, dum nostrae gulae ac desiderio satisfacere cupimus, irrogare: propter quod omnisque perficitur; secundum, quod absque femineo tactu, pro quo Onan patriarchae Judae filius a Domino percussus legitur, quod in Scripturis sanctis immunditia