comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is nichodemus nomine: princeps
Sicut ex lec̾tione sc̃ĩ ęuangelii fra¬
tres karissimi audistis. princeps
iudeorum uenit ad dñm nocte:
cupiens secreta eius alloquutione
plenius discere myxteria fidei. cu¬
ius aperta ostensione signorum a¬
liquatenus iam rudimenta perce¬
perat. Qui quoniã prudenter ea
quȩ ab illo fieri uidebat intellege:
illo querebat inuestigare ꝓmeruit.
abbi inquit: scimus le uiii.¬
quia a deo uenisti magister.
Nemo enim potest hȩc signa
facere quȩ tu facis: nisi fuerit
deus cum eo. A deo igitur ihm̃
uenisse ad magisterium cȩleste
mundo adhibendum confessus
lis prodentibus intellexit: nec ta¬
men ipsum deum esse cognouit.
Sed quia quem magistrum noue¬
rat ueritatis studiose docendus adiit.
merito ad agnitionem diuinitatis
eius perfecte doctus subiit. merito
utriusq natiuitatis eius diuinȩ:
scilicet &e humane:. sed et passionis
atq ascensionis ipsius archana per¬
cepit: necnon etiam modum secun¬
dȩ regenerationis. ingressum reg¬

Expanded text:
nceps cut ex lectione sancti Evangelii, fratres charissimi, audistis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligerillo quaerebat investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum confessus lis prodentibus intellexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, merito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit: necnon etiam modum  Al. om. modum secundae generationis, et ingressum reg
Abbreviated transcription (Latin):
nes in substantia. & ẽẽntia. et¬
omnipotentia ce deitate. Sicut
eadem sc̃a trinitas inseꝑabilis
est in substantia. ita inse ꝑabilis
est in oꝑib: quamuis quedam o¬
ꝑa dei quib dam ꝑsonis speciali¬
ter conueniant:sicut patris
uox illa quȩ de cȩlo sonuit suꝑ
xp̃m baptitatum. & ad filii ꝑso
lumba. in cuius specie id̃e sp̃c
sc̃s descendit suꝑ eumdẽ filiũ
dei. scom hominem baptitatũ.
Tamen absq ulla dubitatione il¬
lam uocem &e illam columbam
tas oꝑata est: cuius oꝑa inseꝑa¬
redimus eumdem filium dei
uerbum dei ȩternaliter natum
de patre. consubstantialem patͥ
ꝑ om̃ia. temꝑaliter natũ de sp̃u
scõ & maria uirgine duas haben¬
tem natiuitates: unam ex pa¬
tre ȩternam. alterã ex matre
tẽꝑalem. Qui etiã filius dei suȩ
carnis conceptione conceptus
est: &e suȩ carnis natiuitate na¬

Expanded text:
nes in substantia et essentia, nes in substantia et essentia, omnipotentia, et divinitate. Sicut enim eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum, et ad Filii personlumba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tamen absque omni dubitatione illam vocem et illam columbam tas operata est, cujus opera inseparedimus eumdem Filium Dei Verbum aeternaliter natum de Patre, consubstantialem Patri per omnia, temporaliter natum de Spiritu sancto et Maria Virgine, duas habentem nativitates, unam ex Patre aeternam, alteram ex matre temporalem; qui etiam Filius Dei, suae carnis conceptione conceptus est et suae carnis nativitate na
Abbreviated transcription (Latin):
ater est plenus deus in se.
filius plenus deus a patre ge¬
nitus: sp̃c sc̃s plenus deus a
patre & filio procedens. Non
tamen tres deos dicimus:sed
unum om̃ipotentẽ. eternum
inuisibilem. incommutabilẽ.
Qui totus ubiq est. totus ubiq
presens: non ꝑ partes diuisus.
seo totus in omnib. non loca¬
liter sed potentialiter. Qui si¬
ne commutatione sui muta
nichil accidens ẽẽ poterit. qr
simplici diuinitatis naturȩ ni¬
chil addi uel minui potest. qͥa
semꝑ est qd̃ est. cui proprium¬
ẽe est. cui sempiternum est.cui
Itelligere. Le .iii.¬
hec tria. Idem ds̃ er dñs. uera &
sempiterna trinitas in ꝑsonis.
uera ce sempiterna unitas in sub
quam in una qualibet ꝑsona semel
est substantia in se. non tamen
tres substantiȩ sed unus d̃s. una
substantia. una potentia. una es¬
sentia. una ȩternitas. una mag
nitudo. una bonitas. pater & filiꝰ
n patre manet ȩternitas. in filio
equalitas. in spũ sc̃o ȩternitatis
equalitatisq conexio: unum om¬

Expanded text:
ater plenus Deus in se, Filius plenus Deus a Patre genitus, Spiritus sanctus plenus Deus a Patre et Filio procedens. Non tamen tres deos dicimus, sed unum Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, incommutabilem, qui totus ubique est, totus ubique praesens: non per partes divisus, sed totus in omnibus non localiter, sed potentialiter. Qui sine commutatione sui mutab cui nihil accidens esse poterit, quia simplici divinitatis naturae nihil addi vel minui potest, quia semper quod est, cui semper primum est, cui sempiternum est, cui intelligere. Et hHaec tria idem Deus et Dominus, vera et sempiterna trinitas in personis, vera et sempiterna unitas in subsquam in una qualibet persona semel est substtres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una potentia, una essentia, una aeternitas, una magnitudo, una bonitas, Pater et FiliuIn Patre aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum om
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uiuentem in uirtute. sua.
dãpnato & spoliato pͥncipe to¬
tius iniqͥtatis rediens tercia die
resurrexit: atq cum triumpho
glȩ uidentib discipłis celum as¬
cendit .& sedet ad dexteram pa¬
tris: idem maiestate diuinitatis
in die iudicii uenturus iudicare
uiuos &e mortuos: quem impii iudi¬
qua crucifixus est: non in ea humi¬
litate. qua iniuste iudicatus est.
sed in ea claritate qua iudicaturꝰ
erit omnium sanc̾torum beatitu¬

Expanded text:
tem in virtute sua. Qdamnato et spoliato principe totius iniquitatis, rediens, tertia die resurrexit, atque cum triumpho gloriae videntibus discipulis coelum ascendit, sedens in dextera Patris, id est, majestate divinitatis. Inde jam venturus judicare vivos et mortuos, quem impii videqua crucifixus est; non in ea humilitate qua injuste judicatus est, sed in ea claritate qua juste judicaturus erit omnium sanctorum beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
de se an de alio aliquo: aꝑiens
autem philippus os suum: & in¬
cipiens a scriptura ista. eugłita¬
bat illi ihm̃. & dum irent per
uiam: uenerunt ad quandam
aquam. Et ait eunuchus. Ecce
aqua. Quis ꝓhibet me baptixa¬
ri: dixit autem philippus. Si
credis ex toto corde h.xt. Ꝙ resꝰ¬
pondens ait. Tredo dei filium eẽ.¬
ihm̃. & iussit stare currum. &
descenderunt uterq in aquam
philippus & eunuchus: & bapti¬
um ascendissent de aqua phu¬
rapuit philippum: & amplius
non uidit eum eunuchus. Ibat
enim ꝑ uiam suam gaudens. Phi¬
lippus autem: inuentus est in aro¬
to. & ꝑtransiens euglitabat ciui¬
tatib cunctis: donec ueniret ce¬
saream. Saulus adhuc spirans

Expanded text:
lio aliquo? Aperiens autem Philippus os suum, et incipiens a Scriptura ista, evangelizavit illi Jesum. Et dum irent per viam, venerunt ad quamdam aquam, et ait eunuchus: Ecce aqua, quid prohibet me baptizari? dixit autem Philippus: Si credis ex toto corde, licet. Et respondens, ait: Credo Filium Dem. Et jussit stare currum: & descenderunt uterque in aquam Philippus Eunuchus, & baptim ascendissent de aqua rapuit Philippum et amplius non vidit eum eunuchus ibat enim per viam suam gaudens Philippus autem inventus est in Azoto et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis donec veniret Caesaream Saul
Abbreviated transcription (Latin):
maledictio. & benedic̃tio. Non
oportet frẽs mei hec ita fieri:
tlonquio fons de eodem forami¬
ne. emanat dulcem & amaram
aquam: Numquid potest fr̃es
mei ficus uuas facere: aut uitis
ficus : Sic neq salsa: dulcem po¬
test facere aquam. Quis saꝑi¬
ens & disciplinatus inter uos:
ostendat ex bona conuersatio¬
ne oꝑam suam in mansuetudi¬
ne sapientiȩ. Qõ si zelum ama

Expanded text:
edictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem, et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus uvas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens, et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sapi
Abbreviated transcription (Latin):
met homo ille: quod accipiat ali¬
quid a dño. Hir duplex animo:
inconstans est in omnib uus suis.
Glorietur autem frater humilis
in exaltatione sua. diues autem
in humilitate sua: qm̃ sicut flos
feni transiuit. Ecortus est enim
sol cum ardore. & arefecit fenũ
ce flos eius decidit. & decor uultꝰ
eius deperiit: ita &e diues in it me¬
rib suis marcescet. Le.iiiͦ.
Ieatus uir qui suffert temptati¬
Ionem: qm̃ cum ꝓbatus fuerit
accipiet coronam uitȩ. quam re¬
ꝓmisit ds̃ diligentib se. Nemo
cum temptatur dicat: qm̃ a deo
temptor. Ds̃ autem intemptator
maloꝵ est: ipse enim neminem
temptat. Unusquisq uͦ temptat᷑
a concupiscentia sua. abstractus
& illectus. Dein concupiscentia
cum conceꝑit: parit peccatum.
Peccatum uero cum consumma¬
tum fuerit: generat mortem:
dilectissimi. Omne datum op¬
timum & omne donum ꝑfectũ
desursum est descendens a patre
luminum: apud quem non est
transmutatio. nec iucissitudinis

Expanded text:
omo ille quod accipiat aliquid a Domino. Vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Glorietur autem frater humilis in exaltatione sua; dives autem in humilitate sua, quoniam sicut flos feni transibit. Exortus est enim sol cum ardore, et arefecit fenum, et flos ejus decidit, et decor vultus ejus deperiit; ita et dives in itineruffert temptationem quia cum probatus fuerit accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se nemo cum temptatur dicat quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cum conceperit parit peccatum peccatum vero cum consummatum fuerit generat mortem dilectissimi omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum apud quem non est tran
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit: ubi est fletus & stridor
dentium: ubi ululatus ce lamenta¬
tio. ce penitentia sine ullo reme¬
dio: ubi est uermis ille qui ñ mo¬
rietur. & ignis qui numquam ex¬
tinguetur: ubi mors queritur &
non inuenitur. Quare ergo in in¬
ferno mors queritur: &e non inue¬
nitur. O uia quib in hoc scło ui¬
ta offei ũ c &e nolunt accipere.
in inferno querunt mortem ce. ñ
possunt inuenire. Ibi erit nox si¬
ne die. amaritudo sine dulcedine.
obscuritas sine lumine: ubi nec di¬
uitie nec parentes. nec coniuges.
nec filii. nec uicini poterunt sub¬
uenire. ubi nichil peccator inue:¬
niet. nisi quod de hoc scło caste &
iuste uiuendo per glemositãq: iar¬
gitatem transmiserit. zec ergo õ¬
gitantes fratres km̃i. tam eas¬
⁊i ce tam sobrii. & tam pacifici.
ad istud altare deo auxiliante
studeamus accedere: ut ab illo et̃¬
no altari non mereamur excludi.
Qui enim ad istud altare. casti cor¬
de & mundi corpore: cum secu¬

Expanded text:
sine ullo termino sustinebit, ubi est fletus et stridor sine ullo termino sustinebit, ubi est fletus et stridor dentium, ubi ululatus, lamentatio et poenitentia sine ullo remedio; ubi est vermis ille qui non morietur, et ignis qui non exstinguetur ; ubi mors quaeritur, et non invenitur. Quare in inferno mors quaeritur, et non invenitur? Quia quibus in hoc saeculo vita offertur, et dedignantur accipere; in inferno quaerent mortem, et non poterunt invenire. Ibi erit nox sine die, amaritudo sine dulcedine, obscuritas sine lumine; ubi nec divitiae, nec parentes, nec conjuges, nec filii, nec vicini poterunt subvenire; ubi nihil peccator inniet nisi quod caste et juste vivendo per eleemosynarum largitatem transmiserit. Haec ergo cogitantes, fratres carissimi, tam casti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secu
Abbreviated transcription (Latin):
deus fratres kmñi: & concedat
ut mala aut numquam uelmus
admittere. aut si admissa fuerut
bus elemosinis festinemus abluere:
ne forte si cum peccatoꝵ uulneri¬
bus ante tribunal eterni iudicis
uenerimus. ab illa ȩterna eccł̃ia
&e ab illa cȩlesti iherłm perpetua
excommunicatione separe ur.
Considerate ergo rogo uos fr̃es.
si hodie aliquis a conuentu eccle¬
siȩ huius pro aliquo crimine fo¬
ras proiciatur: in quanto dolore
uel tribulatione erit anima sua.
Et si intolerabilis dolor est. si de is
ta ecclesia foras proiciatur. ubi
ille qui proicitur ce manducare
&e bibere. & cum hominib loqui
potest &e habet spem ut iterum
mereatur ad ȩccles.an. reuocari:¬
quid putamus qualis dolor erit.
si aliquis pro criminib ab eccłia
gatiõe fuerit separatus: cui nec
hoc solum sufficiet ad pęnam qd̃
foris proicitur. sed insuꝑ in tene¬
bras exteriores ȩterno incendio¬
non solum hoc penam hahebit qd̃
nec manducare nec bibere pote¬
rit. sed etiam flammas infernales

Expanded text:
Deus, fratres carissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, bus eleemosynis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. Considerate ergo, rogo vos, fsi hodie aliquis a conventu Ecclesiae hujus pro aliquo crimine projiciatur foras, in quanto dolore vel tribulatione erit anima sua? Et si intolerabilis dolor est de ista sancta Ecclesia foras projici; ubi ille qui projicitur, et manducare et bibere et cum hominibus loqui non potest, et habet spem ut iterum mereatur ad Ecclesiam revocari: putamus quantus dolor erit, si aliquis pro criminibus suis ab igatione fuerit separatus; cui nec hoc solum sufficiet ad poenam, quod foris projicitur, sed insuper in tenebris exterioribus aeterno incendinon solum hanc poenam habebit, quod nec manducare vel bibere poterit; sed etiam flammas infernales
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ rationes reddendas oꝑũ
suoꝵ. Oportet enĩ nos exiberi
ante tribunal xp̃i: ut illic re¬
cipiat unusqͥsq qd̾ gessit in
corpore : siue bonũ siue ma¬
lum. Et dixerunt stulte ad
sapientes. Bate nobis de. oleo
ur̃o: qr lampades nr̃ȩ extin¬
guntur. Quoꝵ enĩ facta ali¬
ena laude. fulciuntur. eadẽ
subtracta deficiunt: &e de
consuetudine id semꝑ inqui¬
rit. unde gaudere animꝰ solce.
uolunt habere apud dm̃. qͥ
cordis inspector ẽ. S qͥd res¬
non sufficiat nobis. Unusqͥsq
alieno testimonio quisquã
adiuuat᷑ apud dm̃. cui secre¬
ta cordi apparent: & uix qͥs
Q Sͥ sufficit. ut ei testimoni¬
um ꝑhibeat conscientia sua.
Qs enĩ głabitur mundũ se
habere cor: Inde ẽ qd̾ apłs¬
dic̃. Michi minimũ est ut a
uobis uidicer ab humano die:
s neq meipsũ iudico. Quapp¬
ter cũ de se qͥsq aut ñ om̃i¬
no aut uix possit uerã ꝓferre.
sententiã: qͦm potest de alio
iudicare. cũ sciat nemo quid

Expanded text:
nes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet.um volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid resnon sufficiat nobis et vobis. Ualieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Aposdicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid
Abbreviated transcription (Latin):
querentes multum exercere.
ista quȩ de decem uirginibus
posita est. Et multi quidem
hinc multa senserunt. quȩ ñ
sunt preter fidem: sed quo¬
modo partibus eius omnib
conueniat expositio. id elabo¬
randum est.legi etiam in
quadam scriptura ex eaꝵ
genere quȩ apocryphȩ nor¬
minantur. quod non sit con¬
tra chatholicam fidem. sed
hiuc loco minus michi congru¬
ere uisa ẽ: consideranti om¬
nis huiꝰ similitudinis partes.
temere nichil audeo uidi¬
care: ne forte non eiꝰ incon¬
uenientia mͥ angustiã fece¬
rit. s mea tarditas in eam
conuenientiã non uenerit.
Qd aut̃ mͥ uidert᷑ non ab¬
surde hoc ðe lo ꝯaccipi: qñ¬
tũ potero breiit̾ er diligen¬
ter exponã. Int̾rogatꝰ g do¬

Expanded text:
aerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. temere nihil audeo judicare, ne forte non ejus inconvenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea convenientiam non invenerit. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
tota lex pendet &e ꝓpħȩ. Hic
est fructus nr̃. Be fructu itaꝙ
nobis mandans. hec manda
inqͥt uob̾ ut diligatis in incẽ:
odit: scitote quia me pͥorem
uobis odio habuit. Lc. Ax̃¬
ur se menbrum supra uer¬
ticem extollit: Recusas ẽe in
corpore: si non uis odiũ susti¬
nere cũ capite.Si de mundo
inqͥt fuissetis: mundus qd̾ su¬
um erat diligeret. Uniuerse

Expanded text:
ota Lex pendet et Prophetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae
Abbreviated transcription (Latin):
on gͦ habent oleũ secum.
Nã ipsã leticiã oleo fignifi¬
cari arbitror. Propt̾ea inqͥt.
unxit te d̃s̃ d̾s̃ tuus oleo le¬
ticiȩ. Qui aunt̃ non ꝓpt̾ea gau¬
det. qr dõ intrinsecus placet:
non habet oleũ secum. Pruden¬
tes aut̃ acceꝑunt oleũ secum
in uasis cũ lampadibus sins:¬
id est leticiam bonorum ope¬
rum in corde atq conscien¬
tia posuerunt. Sic & aposto¬
lus monet. Probet se homo in¬
quit: ce tunc in semetipso glo¬
riam habebit &e non in alt̾o.
dormierunt om̃s: q ex
utroq genere continentiũ
hominum. siue eoꝵ qͥ coram
deo exultant. siue eoꝵ qui in
laudib hominũ ad qͥescunt.
moriunt᷑ hoc int̾uallo tẽpo¬
ris. Donec sub aduentu dnĩ
fiat resurrectio mortuoꝵ.
Media aut̃ nocte id ẽ nullo
sentiente aut sꝑante. qͥppe
cũ ipse dñs dicat. de die aut¬
illa ce hora nemo seit:  apłs¬
dicit. dies dñi tanqm̃ fur in
nocte ita ueniet: ex quo sig¬
nificat penitus latere cũ
uenit. clamor factus est. Ecce

Expanded text:
on ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu dfiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autilla et hora nemo scit ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuicẽ diligamus. ut dilec¬
tionẽ nr̃am discernamꝰ a ce¬
teris: qui non ad hoc se mui
dm̃ diligunt: ipsi se dilig̃t.
Ergo ut se diligant. dm̃ dilig̃t
Nlon ẽ dilectio in hominibus
om̃ib. sauci se ꝓpterea dilig̃t.
ut sit d̾s̃ omĩa in om̃ib. ł le¬

Expanded text:
et nos invicem diligamus, ut dilecet nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invidum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus om
Abbreviated transcription (Latin):
tas. & si in caritate hoc ẽ in
dilectione concludunt᷑ duo il¬
la p̃cepta: maior aut̃ dicta est
eẽ non sola. Be fide gͥ nobis
qmͣ multa mandata sunt. qmͣ
multa de spe: qͥs potest cuncta
colligere: qͥs enumerando suf¬
ficere: S intueamur qd̃ ait ide
apłs: plenitudo legis caritas.
ubi gͦ caritas ẽ: qͥd ẽ qd̵ pos¬
emon credit: nec diligit.
Nemo diligit: qͥ ñ credit.
frustra qͥdem: s tam̃ potest sꝑa¬
re ueniã qͥ non diligit. Nemo
aut̃ potest desꝑare qͥ diligit.
Itaq ubi dilectio ẽ. ꝓximi. ne¬
enim ñ diligit dm̃. qͦmͦ diligit
impiꝰ & inquus. Qui aut̃ dili¬
git iniquitatem: non plane di¬
ligit. s odit animam suam. Le
oc p̾ceptum dñi teneamus
ut nos inuicẽ diligamus. &
quicqͥd aliud p̃cepit faciemus:
qm̃ qͥcqͥd est aliud hic habemꝰ.
Discernit᷑ qͥppe ista dilectio: ab
ea dilectione qua se inuicẽ di¬
ligunt homines sic̃ homines.
sam ut discerneret᷑. adiunctũ
ẽ sicut dilexĩ uos. Utqͥd enĩ nos

Expanded text:
 in dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod posemon credit, nec diligit . Nemo diligit qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit. Nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi negit Deum, quomodo diligit impius et iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ait: pater maior me est.Se¬
cundũ hoc ergo quod ait. ego
ee pat̃ unum famus: & ipse
agricola Nec talis quales Et.
qui piantat est alqͥd neq qͥ
rigat: sed qui incrementum

Expanded text:
ait, Pater major me est ; secundum autem id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Non est talis quales sunt qqui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed Deus qui incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Nã tria in baptismo uisibi¬
lia st̃: id ẽ corpus. aqͣ & sacer¬
dos. Tria inuisibilia. anima fi
tus ex aqͣ & spu. qͥ fuit carnalit̃
filiꝰ peccati. natꝰ ex tͣduce pͥmoꝵ
parentũ carne. In festo ipsoꝵ.¬

Expanded text:
604 Nam tria in baptismo visibilia sunt, id est, corpus, aqua et sacerdos: tria invisibilia, anima, fitus ex aqua et Spiritu, qui fuit carnaliter filius peccati natus ex traduce primorum parentum carne. Ego s
Abbreviated transcription (Latin):
Siue. dicat᷑ preceptũ siue man¬
datũ. ex uno greco utrũq int̾¬
istã sententiã & antea dixerat:
de qua me uobis ut potui dis¬
putasse meminisse: debetis. Ibi
enĩ sic ait. Mandatũ nouũ do
uob̾ ut diligatis inuicẽ sic̃ dilexi
uos: ut & uos diligatis inuicẽ.
huiꝰ itaq mandati repetitio cõ¬
m̃datio ẽ. nisi qd̾ ibi mandatũ
inqͥt nouũ do uob: hic aut̃. hoc
est inquit mandatũ meũ. c. uͭ.¬
bi tanqmͣ non fuerit ante. tale
mandatũ: hic tanqm᷑ non sit
aliud eiꝰ mandatũ. S ibi dictũ
nouũ. ne in uetustate nr̃a ꝑse¬
ueremus: hic dictũ est meum.
putamus frẽs mei Numqͥdnã
solũ eius de ista lectione man¬
datũ est qua diligimus inuicẽ:
slonne est ce aliud maius. ut

Expanded text:
sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque inteistam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ arbor non ferens fructum
abscidet᷑ : &e in ignẽ mittetur.
purgabit᷑ : & hoc non a se s a
deo qui mundat corda nr̃a. ut
fructũ ferre possint: &e purgat
spũ caritatis ut plus fructifica
ꝓpter sermonẽ que loquutus
sum uob̾. Quare ñ ait mundi
estis ꝓpt̃ baptismũ quo abluti
estis. sed ait ꝓpt̾ uerbũ qd̾ locu¬

Expanded text:
enim arbor non ferens fructum, excidetur et in ignem mittetur. purgabitur: et hoc non a se, sed a Deo, qui mundat corda nostra ut fructum ferre possint, et purgat spiritu charitatis ut plus fructificarpropter sermonem, quem locutus sum vobis. « Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estis; sed ait: Propter verbum, quod locu
Abbreviated transcription (Latin):
ponat qͥs ꝓ amicis suis. Quia
E suꝑiꝰ dixerat. hoc ẽ manda¬
tum meu̾ ut diligatis inuicẽ.
sic̃ dilexi uos. qͥb uerbis addi¬
dit qd̃ nunc audistis. maiorẽ
hac dilectionẽ nemo habet
ut aĩam suã ponat qͥs ꝓ ami¬
cis suis. fit ex hoc consequens
sua dic̃: ut qu̾eadmodũ xp̃c ꝓ¬

Expanded text:
icis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, sua dicit , ut quemadmodum C
Abbreviated transcription (Latin):
tebat concessi. Si gͥ in negocus
fidẽ seruaueritis: etiã deinceps
honoꝵ uobis causa ẽẽ tempta¬
bo. De cȩteris autẽ ꝑ singła u̾¬
ba mandaui ce istis. & his qui
ad me missi sunt: colloqui uo¬
biscum. bene ualete. Le .iiͣ.

Expanded text:
tebat concessit si igitur in negotiis tebat concessit si igitur in negotiis fidem conservaveritis etiam deinceps honorum vobis causa esse temptabo de ceteris autem per singula verbo mandavi et istis et his qui a me missi sunt conloqui vobiscum bene va
Abbreviated transcription (Latin):
lbant gͥ ꝓniti: de cȩlo habentes
adiutore & miserantẽ eos dñm.¬
Simpetu irruentes in hos¬
tes. ꝓstrauert̃ ex eis undecim
milia peditũ: & eqͥtes mille ses¬
centos. Uniuersos autem in fugã
uertert̃: plures uͦ ex his uulne¬
rati nudi euasert̃. Sed & ipse
lysias turpit̾ fugiens euasit.
&e qr non insensatus erat. secũ
ipse reputans factam erga se
diminutionẽ.&. intelligens in¬
uictos ẽẽ hebreos dei om̃ipo¬
tentis auxilio nitentes. misit
ad eos. ꝓmisitq consensurum
se omĩb quȩ iusta st̃: ce regẽ
cõpulsurũ amicũ fieri. Annu¬
it autẽ machabeus p̃cib
lysiȩ: in om̃ib utilitati consu¬
lens. Et quecũq machabeus scͥp¬
sit lysie de iudeis: ea rex conces
continentes. Lysias popło iude¬
⁊ salutẽ. Ioħes ce abessalon
qui missi sunt a uobis traden¬
tes scripta: postulabant ut ea
quȩ ꝑ illos significabant᷑ imple¬
rem. Quecũq gͥ regi potuert
ꝓferri exposui : queq resꝑmit¬

Expanded text:
habentes adiutorem et miserantem eos Domimpetu inruentes hostibus prostraverunt ex eis undecim milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evaserunt sed et ipse Lysias turpiter fugiens evasit et quia non insensatus erat secum ipse reputans factam erga se diminutionem et intellegens invictos esse Hebraeos Dei auxilio nitentes misit ad eos promisitque consensurum se omnibus quae iusta sunt et regem conpulsurum amicum fieri annuit autem Macchabeus precibus Lysiae in omnibus utilitati consulens et quaecumque Macchabeus scripsit Lysiae de Iudaeis ea rex concessit nam continentes Lysias populo Iudaeorum salutem Iohannes et Abessalom qui missi sunt a vobis tradentes scripta postulabant ut ea quae per illos significabantur implerem quaecumque igitur regi potuerunt perferri exposui et quae res permit
Abbreviated transcription (Latin):
achabeus ce qui cũ eo erant.¬
ut cognouer̃t expugnari p̃¬
ssidia: cũ fletu & lacrimis roga¬
bant dnm̃. &e omĩs turba simul.
ut bonũ angłm mitt̾et ad salu¬
tem isrł. & ipse pͥmus ma¬
chabeus sũptis armis cȩtos adhor¬
tatꝰ est simul secũ ꝑicłm subire:
& ferre auxiliũ fr̃ib suis. Cũq
parit̾. ꝓmpto animo.ꝓcederent
iherosolymis: apparuit p̾ceders¬
eos iuuenis equester in ueste can¬
dida armis aureis hastã uibrats.
Tc̃ simul om̃s benedixert dnm̃.

Expanded text:
 eo eran eo erant cognoverunt expugnari praesidia cum fletu et lacrimis rogabant Dominum et omnis turba simul ut bonum angelum mitteret ad salutem Israhel et ipse primus Macchabeus sumptis armis ceteros adhortatus est simul secum periculum subire et ferre auxilium fratribus suis cumque pariter prompto animo procederent Hierosolymis apparuit praecedens eos eques in veste candida armis aureis hastam vibrans tum simul omnes ben
Abbreviated transcription (Latin):
um presidio uastato timotheũ
occultantẽ se in quo dã reꝑ¬
tũ loco ꝑemerunt: & frẽm illi¬
us ceream & appollophanem
occiderunt. Quib gestis in ym¬
nis &e confessionib benedicebart
dnm. qui magna fecit in isrł:
&e uictoriam illis dedit. feria.
ysias ꝓcurator .iii.¬
regis &e ꝓpinquus ac
negocioꝵ p̾positus. grauit fe¬
rens de his quȩ acciderant.
congregatis octoginta milib
& equitatu uniuerso. ueniebat
aduersus iudeos. existimans
se ciuitatẽ qͥdem captã genti¬
b habitacłm facturũ. templũ
in pecuniȩ questu sic̃ cetera de¬
lubra gentiũ habiturũ. &e ꝑ sin¬
głos annos uenale sacerdotium.
nusqm̃ recogitans dei potestatẽ.
sed mente effrenatꝰ in multitu¬
dine peditũ. &. in milib equi¬
tũ. & octingentis elephantis
confidebat. Ingressus autẽ iude
am.&. appropians bethsure qd̃
erat in angusto loco ab iheroso¬
limis int̾uallo qͥnq stadioꝵ: il¬
lud p̾sidium expugnabat. Le .ii.¬

Expanded text:
um praesidio vastato Timotheum um praesidio vastato Timotheum occultantem se in quodam reppertum loco peremerunt et fratrem illius Caerean et Apollofanem occiderunt quibus gestis in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum qui magna fecit cum Israhel et victoriysias procurator regis et propinquus ac negotiorum praepositus graviter ferens de his quae acciderant congregatis octoginta milibus et equitatu universo veniebat adversus Iudaeos existimans se civitatem quidem captam gentibus habitaculum facturum templum vero in pecuniae quaestu sicut cetera delubra gentium habiturum et per singulos annos venale sacerdotium nusquam recogitans Dei potestatem sed mente effrenatus in multitudine peditum et in milibus equitum et in octoginta elefantis confidebat ingressetc. Et appropians Bethsurae, quae erat in angusto loco ab Jerosolyma, intervallo quinque stadiorum, illud praesidium expugnabat. Be
Abbreviated transcription (Latin):
in eqͥs fre: is aureis decori. du¬
catũ udeis p̃stantes. Ex quib
duo machabeũ mediũ habentes.
armis suis circũseptum inco¬
lumem conseruabant: in adu̾¬
sariis aut̃ tela &e fulmina iaci¬
ebant. Ex qua cecitate confu¬
si: &e repleti ꝑturbatione cade¬
bant. Int̾fecti st̃ autẽ uiginti
milia qͥngenti: & eqͥtes sescenti.
ẽimotħe s aut̃ confugit in ga¬
tara p̾sidiũ munitũ: cui pre¬
erat cereas. Alachabeus autẽ
& qͥ cũ eo erant: letantes obse¬
dert̃ presidiũ dieb qͣtuor. At
hi qͥ in turrib erant loci firmi¬
tate confisi supͣ modũ maledi¬
cebant: ce sermones nefandos
iactabant. Le. ii.¬
um dies quinta illucesceror
iuginti iuuenes ex his qͥ cum
machabeo erant incensi animis ꝓp¬
ter blasphemias. uirilit̾ accesse¬
runt ad murũ: & feroci animo
incedentes ascendebant. Sed et
alii similit̾ ascendentes. turres
portasq succendere aggressi st̃:¬
atq ipsos maledicos uiuos conere¬
mare. Per continuũ autẽ bidu¬

Expanded text:
in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti sunt autem viginti milia quingenti et equites sescenti Timotheus autem confugit in Gazara praesidium munitum cui praeerat Caereas Macchabeus autem et qui cum eo erant laetantes obseder erant loci firmitate confisi super modum maledicebant et sermones nefandos iactabant sed cum dies quinta inlucesceret viginti iuvenes ex his qui cum Macchabeo erant accensi animis propter blasphemiam viriliter accesserunt ad murum et feroci animo incedentes ascendebant sed et alii similiter ascendentes turres portasque succendere adgressi atque ipsos maledicos vivos concremare per continuum autem bidu
Abbreviated transcription (Latin):
exercitũ ꝑegrinȩ multitudinis:
& congregato exercitu asiano.
aduenit quasi armis udeã cap¬
turus. Machabeus aut̃ & qͥ cũ
ipso erant appropiante illo de¬
p̃cabantur dm̃. caput t̾ra asꝑ¬
gentes: lũbosq ciliciis p̾cinc̃ti.
ad altaris crepidinẽ ꝓuoluti.
ut sibi ꝓpitiꝰ. inimicis aut̃ eoꝵ
ẽẽt inimicus. & aduersaretur
sic̃ lex dicit. & ita post oratio¬
nẽ sũptis armis longiꝰ de ciui¬
effecti resedert̃. Primo aut̃ solis
ortu. utriq cõmisert̃: isti qͥdẽ
uictoriȩ &e ꝓsꝑitatis sponsorem¬

Expanded text:
exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civieffecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsore
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam dei. le .xxͣ.
egnũ gͦ cȩloꝵ est eccłia pre¬
sens iustoꝵ: qr dũ eoꝵ corda in
t̾ra nil ambiunt. ꝑ hoc qd̃ ad su¬
ꝑna suspirant. iam in eis dñs qͣ¬
si in cȩlestib regnat. Bicat᷑ ergo.
Simile ẽ regnum cȩloꝵ homini
regi qui fecit nuptias filio suo.
lam intelligit caritas ur̃a: qͥs est
rex regis filii pat̾. Ille nimirũ
cui psalmista ait. Bs udiciũ tuũ
regi da. & iusticiã tuã filio re¬
gis. Qui fec̾ nuptias filio suo. Tẽ
enĩ ds̃ pat̾ deo filio nuptias fec̃.

Expanded text:
gloriam Dei . egnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas vestra quis rex, regis filii pater? ille nimirum cui per Psalmistam ait: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, qui fecit nuptias filio suo . In hoc Pater regi Filio nuptias fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eiꝰ om̃is ypocrita. Le.¬
udite sermonẽ meũ: ce .iii.
enigmata ꝑcipite auribus
Furĩs. Si fuero iudicatꝰ. scio qd̃
iustus inueniar. Qͥs est qͥ iudice¬
btacens consumor: duo tm̃ ne faci¬
as mͥ: &e tc̾ a facie tua abscondar.
Manũ tuã longe fac a me: & for¬
mido tua non me t̾reat. Uoca

Expanded text:
conspectu eius omnis hypocrita audite sermonem meum et enigmata percipite auribus vestris si fuero iudicatus scio quod iustus inveniar quis est qui iudicetacens consumor duo tantum ne facias mihi et tunc a facie tua non abscondar manum tuam longe fac a me et formido tua non me
Abbreviated transcription (Latin):
auariciã disputat: ut uideli¬
cet ꝑ huiꝰ egritudinẽ corpous.
in illis exprimeret᷑ egritudo
cordis. Beniq post multa dis¬
putationis eius hortamenta:
subiunctũ est. Audiebant hȩc
omĩa pharisei qͥ erant auari.
& deridebai t illũ. Ydropicꝰ
qͥppe quo amplius biberit:
amplius sitit. Et om̃is auarꝰ
sitim multiplicat: qͥ cũ ea quȩ
apƿetit adeptꝰ fuerit. ad ap¬
petenda amplius anhelat.

Expanded text:
avaritiam disputat, ut videliavaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia amplius anhel
Abbreviated transcription (Latin):
ydor uocatur. Est autẽ
humor subcutaneus de ui¬
tio uesicȩ natus. cũ inflati¬
one turgente. & anhelitu fe¬
tido Propͥumq est ydropier
qnͣtomagis habundat humore
in ordinato. tanto amplius siti¬
re. Et ideo recte cõparatur ei.
quẽ fluxus carnaliũ uolupta¬
tum exuberans grauat. Com¬
paratur aut̃ diuiti auaro. qͥ
qnͣto est copiosior diuitiis qͥb
non bene utitur. tanto arden¬
tiuis talia concupiseit le uii¬
t respondens ihẽ: dixit ad
legis pntos & phariseos. licet
sabbato curare: at illi tacue¬
runt. Qd̃ dicit respondisse
ihẽ: ad hoc respicit qd̵ p̃mis¬
sum est: ce ipsi obseruabant¬
eum. Bñs enĩ nouit cogitati¬
ones hominũ. Sed merito in¬
t̾rogati tacent: qͥ contra se
dictũ qͥcquid dixerint uident.
Nam si licet sabbato curare.
quare saluatorẽ an curet ob¬
seruant:Si non licet: quare
ipsi sabbato peccora curant:
Ipse uero apprehensum:. sana¬
rouida dispensatione dñs
Sante legisꝑitos & pharaseos
ydropicũ curat. & mox contͣ

Expanded text:
 vocatur. Est autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: eum. Dominus enim novit cogitationes hominum, sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? Si non licet, quare ipsi sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanarovida dispensatione Dominus anthydropicum curat, et mox contra
Abbreviated transcription (Latin):
bilib audiret : ad hoc quippe
uisibilia miracła choruscant.
ut corda uidentium ad fidem
inuisibilium ꝑtrahant: ut ꝑ
hoc quod mirum foris agitur.
hoc quod intus est longe mira¬
bilius ẽẽ sentiatur. Le .iiiiͦ.
uitam uirtutum tenent & sig¬
na uirtutum non habent: qr
si deest quod intus oꝑetur. Nam
iuxta magistri gentium uocem.
linguȩ in signum sunt: non fide¬
lib sedrinfidelib. Unde isdem p̾¬
dicator egregius qui ad p̃dicatio¬
nis uerba dormientẽ cadentẽq
de fenestra euthicum atq a ui¬
ta sua funditus extinctũ. coram
cunctis infidelib orando susci¬
tauit: militene ueniens. ce ple¬
nam infidelib insulã sciens. pa¬
trem publũ desinteria febribq
uexatum. orando saluauit: ꝑe¬
dicatioĩs adiutorẽ timotheum
ex infirmitate stomachi lassescen¬
tẽ. non uerbo eurat. s medicina¬
li arte parat dicens. Modico uino
utere. ꝓpt̃ stomachum: & frequen

Expanded text:
bilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc vitam virtutum tenent, sed signa virtutum non habent, quisi deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando sanavit . Pedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequen
Abbreviated transcription (Latin):
erat usio manifesta. factũ est gͦ
in die quadã. hely iacebat in loco
suo: & ocłi eius caligauerant. nec
pot̾at uidere lucernã dei anteqͣ
extingueretur. Samuhel autem
dormiebat in domo dñi: ubi erat
t uocauit dñs samuelem. Qui
respondens ait. Ecce ego. & cu
currit ad hely. & dixit. Ecce ego.
llocasti enim me. Qui dix̃. Non
uocaui. Reuertere & dormi. Et
surgensq samuhel abut ad he¬
ly: & dixit. Ecce ego: qr uocasti
me. Qui respondit. Non uocaui
te fili mi: reuertere & dormi.
necdũ sciebat dñm: neq reue¬
latus ei fuerat sermo dñi. E adiec̃
dñs: & uocauit adhuc samuhel
t̾eio. Qui consurgens abiit ad he¬
ly: & dixit. Toce ego: qi uocasti
me. Intellexit gͥ hely qr dñs uo

Expanded text:
ta factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat t vocavit Dominus Samuhel qui respondens ait eccecurrit ad Heli, et dixit: Ecce ego: vocasti enim me. Qui dixit: Non vocavi, revertere, dormi. Et surgensque Samuel, abiit ad Heli et dixit ecce ego quia vocasti me qui respondit non vocavi te fili mi revertere et dormi necdum sciebat Dominum neque revelatus fuerat ei sermo Domini et adiecit Dominus et vocavit adhuc Samuhel tertio qui consurgens abiit ad Heli et ait ecce ego quia vocasti me intellexit igitur Heli qu
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum: debemus ipsi congru¬
ere sollempnitati quam colimus.
hoc etenim ordine tantum sollẽp
bramus: si nos quoq dño opitu¬
lante. aptos reddiderimus. ad qͦs
sp̃c̃ sc̃s aduenire. & in quib ha¬
bitare dignetur. Ea autem solũ¬
modõratione aduentu &e illustͤ¬
tione sc̃ĩ sp̃c apti existimus. si &
corda nr̃a diuino amore reple¬
ta. ce corpora sint dominicis man¬
cipata preceptis. Lc. ii.¬
U̾nde in exordio lectionis huius

Expanded text:
adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ordine tantum  Al., tbramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectionis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
scitis. & uiam scitis. Quomͦ uadit
ce parat locũ: si iam multȩ man¬
siones st̃: Si quominus dixisset
uado parare aut si adhuc locus¬
parandus est:cur non merito
dixisset uado parare: an iste man¬
siones & st̃ & parande st̃: Si qͦ
minus enim ẽẽnt: dixisset ua¬
do parare. Le..
rande sint. ñ eas uadit parare
sic̃ sunt. s si abierit &e p̃ꝑauerit
sic̃ future st̃. iterũ ueniens ac¬
cipiet suos ad seipsũ: ut uͥ ẽ ipse
sint etiã ipsi. Qͦmͦ gͦ mansiones
in domo patͥs ñ aliȩ s ipse sine
dubio iam st̃. sic̃ parandȩ sunt.

Expanded text:
s sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et randae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non
Abbreviated transcription (Latin):
na eẽ eq̃lem dõ. Semetipsũ enĩ
exinaniuit : non tam̃ formam
dei amittens. s formã serui ac¬
cipiens. Mortẽ metuitis huic
formȩ serui: non turbetur cor
ur̃m suscitabit illam forma dĩ.
S qͥd ẽ qd̃ seqͥtur in domo pa¬
tͥs mei mansiones multȩ st̃: nͥ
qr &e sibi metuebant: unde au¬
dire debuert̃ non turbet᷑ cor
cũ petro dictũ eẽt. fidentiori
atq. ꝓmptiori. ñ cantabit gal¬
lus donec me ter neges: Tanꝙͣ̃
gͦ ẽẽnt ab illo ꝑituri: merito
turbabantur. Le. ixͣ.¬
um̾ audiunt in domo pa¬
tris mei mansiones multȩ st̃.
si qͦminus dixissem uob̃ qi uado
parare uobis locũ. a ꝑturbatione.
recreant᷑. certi ac fidentes etiã
post ꝑicłm tẽptationũ se apud
si aliꝰ est alio fortior. aliꝰ alio sapi¬
entior. aliꝰ alio iustior. aliꝰ alio
sanctior. in domo patͥs mei mul¬
nabit᷑ ab illa domo. uͥ mansionẽ
ꝓ suo qͥsq accepturus ẽ merito.
Denariꝰ qͥdem ille eqͣlis ẽ om̃ib

Expanded text:
Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud tsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansionnabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt exemplum. ignis eterni penã
sustinentes. Similiter & hi quidẽ
carne en maculant: dñationem
autem sꝑnunt. maiestates autem
blasphemant.Lum michael archan¬
gelus cum diabolo disputans alt̃¬
caretur de moysi corpore. non ẽ
ausus iudicium inferre blasphe¬
miȩ: sed dixit imꝑet tibi dñs. hi
autem quecumq quidem ignorait
blasphemant: quecumq autem
naturaliter tamqm muta anim¬
a norunt. in his corrum¬

Expanded text:
ignis aeterni poenam sustinentes similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant cum Michahel archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Mosi corpore non est ausus iudicium inferre blasphemiae sed dixit imperet tibi Dominus hii autem quaecumque quidem ignorant blasphemant quaecumque autem naturaliter tamquam muta animalia norunt in his corrum
Abbreviated transcription (Latin):
ngłos uero qui non ser uaue¬
runt suum pͥncipatum. sed dere¬
liquerunt suum domicilium: inui¬
dicium diei magni uincłis ȩt̾nis
sub caligine iudicio reseruauit. Sic̃¬

Expanded text:
ngelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium diei magni vinculis aeternis sub caligine reservavit.
Abbreviated transcription (Latin):
postea ad aqͣmͣ uenilis. ⁊ cõ¬
spersi estis: ⁊ panis dũicus
facti estis. Etce qd̃ acceyistis
Qͦmodo gͦ unũ uidetis ẽẽ qd̃
factũ ẽ: sic unũ estote uos di¬
ligentes uos. scilicet teneido

Expanded text:
postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et panis Dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic et vos unum estote diligente
Abbreviated transcription (Latin):
uatiuitate calix ẽ p̾st p̃ssuram
tor cularis: ẜ uos pst illa ieui¬
ma. post labores. post humilita¬
ad calicẽ xp̃i ucnistis:. u ibi uos
estis ĩ mẽsa. ẜ ĩ calice nobiscũ¬

Expanded text:
uavitate calicis, sed post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitaad calicem Domini venistis, et ibi vos estis ad me
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia suꝑbire solent. cet̾os qͦsq
despiciunt. nulla infirmantib
miscdia condescend̃t: & qͦ se pecca¬
tores ẽẽ ñ credunt. eo deterius pec¬
catores fiunt. De. qͦꝵ ꝓfecto mime¬
ro pharisei extiterant. qͥ diiudican¬
tes dñm qd̾ peccatores suscrꝑet. aren¬
num paradigna obicit. et in eo¬
rum corde uulneris tumorem

Expanded text:
solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arennum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem