comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et uersat. Ipsa est quȩ aduersis uol¬
uit᷑. in ꝓsꝑis uersat. Dñs gͦ uersat
stratũ nr̃m:. qͣndo nob̾ aduersa uer¬
tit in ꝓsꝑa. Et qͥa in lecto doloris. hoc
est in lecto corporis animus uoluitur:
egrotus ipse qui uoluitur ꝓclamat.
Ego dixi dñe miserere mei: sana a¬

Expanded text:
s volvitur, in prosperis versat. Dominus ergo versat stratum nostrum, quando nobis adversa vertit in prospera: et quia in lecto doloris, hoc est in lecto corporis animus volvebatur aegrotus, ipse qui volvebatur, proclamat: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana a
Abbreviated transcription (Latin):
turunt: quȩ uirginitatis coronã
magis magisq parieudo conqͥ¬
suut. & głam. Hic uero qui
nobis hodie natus ẽ: semꝑ re¬
tia detendit in mare. Nemo
gͦ miretur: si piscatorẽ petrus
gestiuit habere collegam. Ora

Expanded text:
turit, quae virginitatis coronam magis magisque pariendo conquisivit et gloriam. Hic vero qui nobis hodie natus est, semper retia tetendit in mare. Nemo ergo miretur, si piscatorem Petrus gestivit habere collegam. Ora
Abbreviated transcription (Latin):
cis nectare. tanta pinguedine ces¬
pitis. tanta ꝑfusione celestis ym¬
bris non meruit ẽẽ fecunda. Ficuᷤ
sterilis synagoga misera miserati¬
one gentiũ stercorat᷑ ut uilissimis
aduita fom̃tis redeat ad fructum.
ꝑmanserit: iam ñ cultoris falce.
s ipsiꝰ dñantis securi desꝑata & in¬
utilis succidetur. E ideo ñ dixit
in futuro succide eam. s succides
eam. uixta illud ioħis. iam securis
ad radices arborũ posita est. om̃is

Expanded text:
 pro tanta pinguedine cespitis sancti fota coelesti imbre non meruit esse fecunda. Ficus sterilis, Synagoga misera miseratione gentium stercoratur; ut vilissimis adjuta fomentis redeat ad fructum, permanserit, jam non cultoris falce, sed ipsius dominantis securi, desperata et inutilis succidetur. Et ideo non dixit: In futuro succidam eam, sed Succides eam, juxta illud Joannis: Jam securis ad radicem arborum posita est: Omni
Abbreviated transcription (Latin):
Aualiter autem fr̃s cuua¬
bulis ab ipsis gradus eccle¬
siastice milicie conscend̾it
et officta : quia dicere mͥ
longuni est. sicut dicit do¬
nunus. etatem habet ip¬
s̃e ꝓ se loquatur: ꝑ eundẽ

Expanded text:
ualiter autem, fratres, cunabulis ab ipsis gradus Ecclesiasticae militiae conscenderit et officia, quia dicere mihi longum est, sicut dicit Dominus, aetatem habet, ipse pro se loquatur , pe
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c uerbo. Hoc humanitꝰ quomͦ
intelligi potest: ut contẽpto die
uesꝑe multos male saucios & sa¬
litis auidos ad salutis remedia
bauilarent: S uesꝑe est cũ fini¬
tur dies scłi. mundus a luce tem¬
poꝵ cum declinat. Sero lucis red¬
ditor uenit: ut nob̃ gentib qͥ in
nocte uenimꝰ scłoꝵ. diẽ reddere.

Expanded text:
s verbo. Hoc humanitus quomodo intelligi potest, ut contempto die, vespere multos, et male saucios salutis avidi ad salutis remedia bajularent? Sed vespere est, cum finitur dies saeculi, mundus a luce temporum cum declinat. Sero lucis redditor venit, ut nobis gentibus, qui in nocte venimus saeculorum, diem reddere
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inquit et pat̾ unum sumuᷤ.
Inde uenturꝰ iudicare uiuos et
mortuos. Si credimus uenturũ
iudicem: innocentes nos iudici
nire ñ credit: iudicandum se sa¬
tis iste diffidit: qui male uiuit.
Iudicat uiuos: nidicat & mortuõ:
quos utiq uidicaturꝰ exsuscitat.
minicȩ natiuitatis. passionis. re¬
stirrectionis. ascensiõis. aduentꝰ
myst̾ium confitentes. ad ꝯfessionẽ
credatur: unã in ditatẽ tͥnitate
uirtutẽ. głam. predicemꝰ. In scãm
eccłiam. Credimꝰ in eccłiam: qͣm

Expanded text:
Ego, inquit, et Pater unum sumus . Ego, inquit, et Pater unum sumus . Inde venturus est judicare vivos et mortuos. Si credimus venturum judicem, innocentes judici nire non credit: judicandum se satis iste diffidit, qui male vivit. Judicat vivos, judicat et mortuos, quos utique judicaturus exsuscitat. assionis, resurrectionis, ascensionis, adventus mysterium confitentes, ad confessionem credatur, ut unam in Trinitate deitatem, virtutem, gloriam praedicemus. Et sanctam Ecclesiam. Credimus et Ecclesiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o ex maria uirgine. Qd t̾rem̃
nascit᷑: ubi auctore sp̃u. uirgo uo¬
catur in partu: Qui ñ diuinũ cre¬
dat: qñ quȩ peꝑit nil sensit hu¬
manum: Deum mulier uirgi¬
neo portabat in tẽplo. Hinc ẽ qd̾a
accersiuit honorẽ matͥs: et uirgi¬
nitatis głam ñ amisit. Qi sub
pontio pylato crucifixus ẽ & se¬
ut passionis tẽpus. ut rei gestȩ ue¬
ritas sic patescat. Crucifixus est:
ut qͥa ꝑ lignum mors uenerat:
rediret uita ꝑ lignũ. Sepultus ẽ
ut officia tota mortis impleret:
ut mors morte moreret᷑: ut ex illiꝰ
semine corꝑis. om̃is humanorũ
anum tẽpus. humana triũ tẽpo¬
riun gen̾atio saluaret᷑: id ẽ aute
legem. in lege & in gr̃a. Ascen¬
dit in celum: non petens s repe¬
tens celum. Nemo ascendit in ce¬
lo inquit: nisi qui de cęlo descen¬
dit. Sedet ad dexterã patris. Sed
patrem ñ ht̃ a sinistra. Dnunita¬
du: postĩor ordine: s patͥ ditate
una equa potestate conregnet.

Expanded text:
sancto, ex Maria Virgine. Quid terrenum sancto, ex Maria Virgine. Quid terrenum nascitur, ubi auctore spiritu virgo vocatur in partu? quis non divinum credat, quando quae peperit nil sensit humanum? Deum mulier virgineo portabat in templo: hinc est, quod et acquisivit honorem matris, virginitatis gloriam non amisit. Qui sub Pontio Pilato crucifixus est et seut passionis tempus, ut rei gestae veritas sic patescat. Crucifixus est. Ut quia per lignum mors venerat, rediret vita per lignum. Et sepultus. Ut officia tota mortis impleret, ut mors morte moreretur, ut ex illius semine corporis, omnis humanorum anum tempus humana trium temporum generatio salvaretur, id est, ante legem, in lege et in gratia. Ascendit in coelos. Non ut petens, sed ut repetens coelos. Nemo ascendit in coelum, inquit, nisi qui de coelo descendit . Sedet ad dexteram Patris. Sed Patrem non habet ad sinistram. Divinitadu, posterior ordine, sed Patri divinitate una, aequa potestate conregnet:
Abbreviated transcription (Latin):
intra ȩt̾irum genitorẽ. germen ꝑ¬
manens in eternũ. Ego inquit
in patre: & pat̾ in me. Audiuimꝰ
patrem. credamus filium. uirtu¬
te diuina. ordine ñ humano. archa¬
no di. ñ ratione mundana: non le¬
ge scłi. potentia s suꝑna. Qd̃ scire
licet. discut̾e ñ licet: credere conue¬
nit. non conueinit ꝑserutari. Nam
ob hoc om̃ipotentẽ dũm diximus:
ut do impossibile nil putemus.
E in xp̃m rãm filiũ eĩ unicũ: do¬
munũ nr̃m. Ob unctione. xp̃e iñe¬
uocatꝰ ẽ a salute: quia unctio q̃
ꝑ reges. ꝓpħas. et sacerdotes olim
cucurrerat in figurã. in hunc re
ne diuinitatis effudit: ut regnũ.
sac̃̾dotium. quod ꝑ alios ꝓmiserat
tẽporalit̾. in auctorẽ ipsum refun¬
deret. et redderet sẽpit̾im̃. Q rãc
saluator recte dr solus: qui et de¬
dit reb eẽ: et idem ꝑeuntibꝰ dat
unicũ. Ipse est unicus filiꝰ: qͥ qͦd
aliis ꝑ grãm suã donat: ipse sibi
quicquid ẽ et deitate & humani¬

Expanded text:
intra aeternum Genitorem germen permanens in aeternum. Ego, inquit, in Patre et Pater in me est . Audivimus Patrem, credamus Filium virtute divina, ordine non humano, arcano Dei, non ratione mundana, non lege saeculi, sed potentia superna. Quod scire licet, discutere non licet; credere convenit, non convenit perscrutari: nam ob hoc omnipotentem Deum diximus, ut Deo impossibile nil putemus. Et in Jesum Christum Filium ejus unicum, Dominum nostrum. Ab unctione Chriocatus est a salute: quia et unctio, quae per reges, prophetas et sacerdotes olim cucurrerat in figuram, in hunc regSpiritus divinitatis effudit; ut regnum et sacerdotium, quod per alios praemiserat temporaliter, in auctorem ipsum refunderet et redderet sempiternum. Et Jesus salvator, recte dicitur salus, quia et dedit rebus esse, et idem pereuntibus dat unicum. In se est unicus Filius, qui quod aliis per suam gratiam donat, ipse sibi quidquid est, et deitate et humani
Abbreviated transcription (Latin):
ut sẏmbolum qd̾ est fidi pactũ.
audire. caꝑe. tenere. et in ipso cor¬
dis nr̃i secreto sẽꝑ seruare possi¬
mus. Credo in dm̃ patrẽ om̃ipo¬
tentẽ. Credimus in dm̃ si negamꝰ
deos: si renuntiamus ẏdolis: si dia¬
bolum et eiꝰ angłos abnegamus.
Audi inquit isrł: dñs d̾s tuus. ds̃¬
umus ẽ. Ꝙ it̾um. N on ert̃ tibi
dii alii. absq me. Habebit gͦ dm̃
uerum. unum dm̃: qui dm̃ alte¬
rum ñ habebit. Credimꝰ in dm̃
et eundẽ confitem᷑ patrẽ: & eũ
sẽꝑ habuisse filium nos credamꝰ.
Habuisse aut̃ filium. ñ concep
tu inchoatũ. non separatũ par¬
tu. ñ auctũ tempore. ñ minoratũ

Expanded text:
ut symbolum quod est fidei pactum, ut symbolum quod est fidei pactum, audire, capere, tenere, et in ipso cordis nostri secreto semper servare possimus. Credo in Deum Patrem omnipotentem. Credimus in Deum, si negamus deos, si renuntiamus idolis, si diabolum et ejus angelos abnegamus. Audi, inquit, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Et iterum: Non erunt tibi dii alii absque me . Habebit ergo Deum verum, unum Deum, qui Deum alterum non habebit. Credimus in Deum, et eumdem confitemur Patrem, ut eumdem semper habuisse Filium nos credamus: habuisse autem Filium, non conceptum, non inchoatum, non separatum partu, non auctum tempore, non minor
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ patͥs: uocẽ uocan¬
tis audistis. Uenite in¬
quit filii: uenitẽ. Ueni¬
te qͥa uenit tẽpus fidi: credulita¬
tis dies: confessionis hora. uenite
petitores fidi: afferte sincerum
pectus: cor mundũ: puram uo¬
cem: ut qd̃ ꝑ nos sermo salutaris
insinuat. uos sc̃o capiatis auditu.
Fides ex auditu: auditus constat
te sensus audite: quatinꝰ illud ꝯ¬
fessionis tẽpore et audire possitiᷤ
et reddere: quia istud reddẽ ẽ ha¬
bere. Diumũ munꝰ qui reddid̾it:
ñ amittit. Daturꝰ legem ds. ius¬
sit ut popłi lauarent uestes: la¬
uarent corpora sua: totosq se ab
om̃i carnis contagione munda¬
rent: quia appropinquare do hõ
ñ potest fece corporali. mundano
squalore pollutus. Et si lex illa
rit. tantam merito exigit puri¬
tatẽ: audituri diuinitatis sacram̃¬
tum totũ. qͣnta mentis qͣnta cor¬
poris opus ẽ puritate: Mundemꝰ
gͦ corda: purificemus corpora:. aꝑi¬
amus ocłos: reseremus sensus: a¬
nimȩ ianuas patefaciamus totas:

Expanded text:
ocantis audistis: Venite, filii, venite, venite, quia venit tempus fidei, credulitatis dies, confessionis hora. Venite, petitores fidei, afferte sincerum pectus, cor mundum, puram vocem, ut quod per nos sermo salutaris insinuat, vos sancto capiatis auditu. Fides ex auditu, auditus ex verboitate sensus audite, quatenus illud confessionis tempore et audire possitis et reddere: quia istud reddere est habere; divinum munus qui reddiderit, non amittit. Daturus legem Deus, jussit ut populi lavarent vestes, lavarent corpora sua, totosque se ab omni carnis contagione mundarent, quia appropinquare Deo homo non potest faece corporali, mundano squalore pollutus. Lex illa, quae tam, tantam merito exigit puritatem. Audituris Divinitatis sacramentum totum, quanta mentis, quanta corporis opus est puritate? Mundemus ergo corda, purificemus corpora, aperiamus oculos, reseremus sensum, animae januas patefaciamus totas,
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe se futura. In resurrõnem¬
mortuoꝵ. Crede homo a morte
resurgere te posse: qui anteqͣm
iuiueres nil fiusti. Aut quare
dubitas qd̃ resurgas: cum tͥ totũ
quod in reb est. cotidie sic resur¬
git. Sol occidit & resurgit: dies
sepelit᷑ et redit: menses. anni.
tẽpora. fructus. semina cũ tran¬
seunt. ipsa moriunt᷑ & redeunt:
sua ipsa morte uiuescunt. Et
ut resurrecturũ te iugi & uer¬
naculo instruaris exemplo: qͦ¬
tiens dormis & uigilas: dotiens
moreris & resurgis. Uitã ȩt̾nã.
Necesse ẽ ut qͥ resurgit. uiuat

Expanded text:
futura. Carnis resurrectionem. Crede, homo, de morte resurgere te posse, quia antequam viveres nil fuisti: aut quare dubitas quod resurgas, cum tibi totum quod in rebus est quotidie sic resurgat? Sol occidit, et resurgit: dies sepelitur et redit: menses, anni, tempora, fructus, semina, cum transeunt ipsa moriuntur, sua ipsa morte reviviscunt, et ut resurrecturum te jugi et vernaculo instruaris exemplo, quoties dormis et vigilas, toties moreris et resurgis. Vitam aeternam. Amen. Necesse est ut qui resurgit
Abbreviated transcription (Latin):
paulum martyrem non fecisserł
Hoc faciendum docuit xp̃c̾. hoc
nobis reliquit exemplum: ut
fugiente dũo. fugere indignũ
non putet seruus. Et alia ẽ cau¬
sa quod fugit xp̃c: quod infans
tempus suȩ distulit passionis: qd̾
crucem supra tricesinũ annum
uitȩ corꝑalis ascendit: ut qui ad
uitam ꝑfectum hominẽ fecerat.
ꝑfectum reparet in uitan: & qͣlẽ
terris dederat. talem redderet celo.
Et quod ad egyptum sugit: aliã
ꝓcedit ad causam. fugit ad egyp¬
tum. ut ꝑfidiami iudeoꝵ ꝑfidem
gentium castigaret. Nam ñm
suũ quem uidea fugerat. egyptꝰ
obseqnt̃ excepit: ut eccłiam syna¬
goge. uideis gentes. anteponen¬
dos in fide. suam panderet in fi

Expanded text:
Paulum martyremque non fecissent. Paulum martyremque non fecissent. Hoc faciendum docuit Christus, hoc nobis reliquit exemplum; ut fugiente Domino, fugere indignum non putet servus. Et alia est causa quod fugit Christus, quod infans tempus suae distulit passionis, quod crucem supra tricesimum annum vitae corporalis ascendit; ut qui ad vitam perfectum hominem fecerat, perfectam repararet in vitam; et qualem terris dederat, talem redderet coelo. Et quod ad Aegyptum fugit, aliam procedit ad causam. Fugit ad Aegyptum, ut perfidiam Judaeorum per fidem gentium castigaret: nam Dominum suum quem Judaea fugaverat, Aegyptus obsequenter accepit, ut Ecclesiam Synagogae, Judaeis gentes anteponendas in fide suam panderet per fi
Abbreviated transcription (Latin):
re : qui non compatitur. amputa¬
re non poterit passiones. Xp̃c nos
in se suscepit: ut se daret nobis. P¬
tulit passiones nr̃as: ut nr̃as tolse¬
ret passiones. Hinc ẽ quod xp̃c
fugit: ut nr̃as fugas in ꝑsecutiom¬
b temꝑaret. Martir comp̃hensꝰ.
debet tenere constantiam: ñ com¬
p̃hensus debet fugere ꝑseqñtem:
ut ꝑsecutori indulgeat resipiscen¬
di tempus: et sibi tempus non au¬
fe rat supplicaudi: dicente dñõ.
Si uos ꝑsecuti fuerunt in hac qiu¬
tate: fugite in aliam. ꝑsecutorẽ
qui ꝓuocat. facit: corrigit qui
declinat. fugere gͦ debenus ꝓuo
care non debemus: si saluari ꝑse¬
cutores nr̃os uolumus. ꝓ quibus
p̃ceptum ẽ nos orare. Orate in¬
quit ꝓ ꝑseq̃ñtib uos. Orandum
ẽ: fugiendum ẽ: ut et ille qui ꝑ
ignorantiam furit. sanetur: et il¬
le qui patitur. de pacientia pal¬
inam subeat: non subeat de te¬
meritate discrimen. Fr̃s: si pau¬
lum martyres non fugissent.

Expanded text:
re; qui non compatitur, amputare; qui non compatitur, amputare non potest passiones. Christus nos in se suscepit, ut se daret nobis; pertulit passiones nostras, ut nostras tolleret passiones. Hinc est quod Christus fugit, ut nostras fugas in persecutionibus temperaret. Martyr comprehensus debet tenere constantiam, non comprehensus debet fugere persequentem, ut et persecutori indulgeat resipiscendi tempus, et sibi tempus non auferat supplicandi, dicente Domino: Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam . Persecutorem qui provocat, facit; corrigit qui declinat. Fugere debemus ergo, provocare non debemus, si salvari persecutores nostros volumus, pro quibus praeceptum est nos orare. Orate, inquit, pro persequentibus vos . Orandum est, fugiendum est, ut et ille qui per ignorantiam furit, sanetur; et ille qui patitur de patientia palmam subeat, non subeat de temeritate discrimen. Fratres si Saulum martyres non fugissent,
Abbreviated transcription (Latin):
uerat p̃sentie sue ꝓmissa ꝑsoluere.:
ut quib scire se dederat. concederet
se uidere. Uenerat. ut ꝑ ortũ eiꝰ ueniret
rat de contemptu legis. Ueneratin¬
troducere ad fidem gentes: uenerat alle¬
gere apłoᷤ doctoreᷤ orb̃. eosq celestib im¬
plere doctrins: munire eelestib uir¬
tutib armare signis: ut signis edo¬
marent feros. sanarent uirtutib in¬
firmos: doctrinis dociles edocerent.
& ad summã. uenerat mortẽ ꝑdere
moriendo: penetͣndo inferna dissol¬
uere: resurgendo sepulchra resera¬
re: ascendendo ad celos. celestib do¬
nare t̾renos. Omnia hec utiq ꝑis¬
sent nobis : si xp̃c cum esset in cu¬
nabulis non fugisset. Sed auditor
dicas. Cum posset alit̾. quare tan¬
tis. quare talib se cõmisit iniuruis:
Quare: primũ quia neq sine hoĩe
poterat saluari homo: neq sine
humanis iniuriis iniuriȩ huma¬
ne poterant amputari. Causam
siram facit. qui alterus uult caue¬

Expanded text:
nerat praesentiae suae promissa persolvere, nerat praesentiae suae promissa persolvere, ut quibus scire se dederat, concederet se videre. Venerat ut veniret s de contemptu legis. Venerat introducere ad fidem gentes. Venerat eligere apostolos doctores orbis, eosque coelestibus implere doctrinis, munire virtutibus, armare signis, ut signis edomarent feros, sanarent virtutibus infirmos, doctrinis dociles edocerent: et ad summum, venerat mortem perdere moriendo, penetrando inferna dissolvere, resurgendo sepulcra reserare; ascendendo ad coelos coelestibus donare terrenos. Omnia haec utique periissent nobis, si Christus, cum esset in cunabulis, non fugisset. Sed, auditor, dicas, Cum posset aliter, quare tantis, quare talibus se summisit injuriis? Quare? Primum, quia neque sine homine poterat salvari homo, neque sine humanis injuriis injuriae humanae poterant amputari: causam suam facit, qui alteri vult cave
Abbreviated transcription (Latin):
sos ad se celesti igne consumpsit: xp̃o
sola fuga fit salus. Huc usq fuge. xͥ
querimonias exaggerasse sufficiat.
fr̃s: quod sugit xp̃c: fuit mysterii n
timoris. Creature fuit liberatio: non
ꝑicłm creatoris. Diuinȩ uirtutis fu¬
it: ñ fuit fragilitatis humanȩ. Non
sugit ꝓpt̾ auctoris mortem: s fugit
ꝓpt̾ scłi uitam. Nam qui moriuene¬
rat: quare fugeret mortẽ: Xp̃c totã
causam nr̃e salutis occiderat: si se
paruulũ ꝑmisiss occidi. Xp̃e uene¬
rat. ut quos p̃ceptis doeuerat forma¬
ret exemplis: & ipse faceret que
facienda mandauerat: ac uisu ꝓba¬
ret possibilia q̃ impossibilia uide¬
bant᷑ auditu. Uenerat segni mun¬
do notitiam suȩ ditatis infundere:
& humani generis ignorantie igno¬
rationes auferre. Uenerat pigra
mortaliũ corda ad fidem uirtutib
excitare: uenerat diabolũ publi¬
co suꝑare conflictu: ut ab hõib
et diuino ꝓsterneretur iussu. et
humano uinceretur exemplo. Ue¬

Expanded text:
sos ad se coelesti igne consumit , Christus sos ad se coelesti igne consumit , Christus sola fuga fit salvus. Hucusque fugae Christi querimonias exaggerasse sufficiat. Fratres, quod fugit Christus, fuit mysterii, non timoris; fuit liberatio, non periculum Creatoris; divinae virtutis fuit, non fuit fragilitatis humanae; non fugit propter auctoris mortem, sed fugit propter saeculi vitam. Nam qui mori venerat, quare fugeret mortem? Christus totam causam nostrae salutis occideret, si se parvulum permisisset occidi. Christus venerat, ut quos praeceptis docuerat, firmaret exemplis, et ipse faceret quae facienda mandaverat; et visu probaret possibilia, quae impossibilia videbantur auditu. Venerat ut mundo notitiam suae deitatis infunderet, et humani generis ignorantiam auferret. Venerat ut pigra mortalium corda ad fidem virtutibus excitaret. Venerat diabolum publico superare conflictu; ut ab omnibus et divino vinceretur jussu, et humano presterneretur exemplo. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
non sufficit latitudo: sic angustatur
scłi diffusa possessio: ñ capit secretum
templi: sacerdotum turba non suscip̃:
non abscondit numerositas inuestiga¬
bilis cognatorũ: ut additatis latebras.
ꝓfana egyptus conducatur: Sic
res urget: sic ñ uacat intueri uerecun¬
cdiam uirginis. timorem inatͥs. sexus
pudorem. ꝑicłm ioseph. longinquita¬
tis laborem. exitium totius domus:
et qđ his durius ẽ. uideos ꝑegrina¬
turos in gentib. quib nec ipsa ẽ com¬
munio. immo ẽ ꝓfundum legis trans¬
gressione naufragiũ: O qͣm durũ:
ues. fr̃s q. sapit quid sit sua domꝰ:
qui sentit aliena. Et ubi est illud.
dñe resugiũ factus es nobis: et ds
nr̃ refugium et uirtus: Sirefugiũ
fugit. si timet uirtus. si p̾sidium mi¬
grat: que uita. que spes. que securi¬
tas. quod munimen: Helye contra
insidias liberi regis. uidia una suf¬
fecit: xp̃o contra herodis captiui mi¬
nas. iudea tota ñ sufficit. Helyas mis¬

Expanded text:
non sufficit latitudo, sic angustatur non sufficit latitudo, sic angustatur saeculi diffusa possessio, non capit secretum templi. Sacerdotum turba non suscipit, non abscondit numerositas investigabilis cognatorum, ut ad deitatis latebras profana Aegyptus conducatur: sic res urget, si non vacat intueri verecundiam virginis, laborem matris, sexus pudorem, periculum in Joseph, longinquitatis fatigationem, exitium totius domus, et, quod his durius, Judaeos peregrinaturos in gentibus, quibus nec ipsa est communio, immo est profundum legis transgressione naufragium. O quam durum est ves fratresque! sapit quid sit sua domus, qui sentit alienam: et ubi est illud: Domine, refugium factus es nobis ? Et, Deus noster refugium et virtus ? Si refugium fugit, si timet virtus, si praesidium migrat, quae vita, quae spes, quae securitas, quod munimen? Eliae contra insidias liberi regis, vidua una sufficit ; Christo contra Herodis captivi minas Judaea tota non sufficit. Elias mis
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ꝑsecutione melius est fuge¬
re quã negare. Deniq petrus quia
fugere noluit ab negauit: ioħs ne
da: concussit uiscera: stu¬
pere fecit auditũ . Ecce
inquit angłs dñi apparuit ioseph
in somnis dicens. Surge accipe
ꝑuerum et matrem eiꝰ: & fuge mȩ
gyptum. Cui nascenti uirginitas
ñ resistit. ñ obuiat ratio ñ contra¬
dicit natura: quȩ potestas que
ius. qđ discrimen p̃ualeret. ut cõ¬
pelleret᷑ ad fugam: Accipe pu¬
erum et matrem eius: et fuge in egyp¬
tum. Reuerentius dixerat uade in egyp¬
tum ut esset ꝓfectio nͣ fuga: uoluntas
non necessitas. iudiciũ non metus: hu¬
inanũ salutem si non diuinũ. Añc
mandatur fuga. mandatur celitus.
mandatur ꝑ angłm: ut iudeatur ti¬
mor celum ante tetiͣgisse quã terram.
Accipe pueruni et matrẽ eisꝰ: & fuge
in egyptum. In egyptum fuge: atus
ad extraneos: ad sadegos ascĩs: a tem¬
plo tuo ad demonum fana: ad ydolo¬
rum patriam a regione scõꝵ. Sic uidee

Expanded text:
quia in persecutione melius est fugere, quam negare. Denique Petrus, quia fugere noluit, abnegavit ; Joannes ne da, concussit viscera, stupefecit auditum. Ecce, inquit, angelus Domini apparuit Joseph in somnis, dicens: Surge, accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptum . Cui nascenti virginitas non resistit, non obviat ratio, non contradicit natura, quae potestas, quae vis, quod discrimen praevalet, ut compellatur ad fugam? Accipe puerum et matrem ejus, et fuge in Aegyptum. Reverentius diceret, Vade in Aegyptum, ut esset profectio, non fuga; voluntas, non necessitas; judicium, non metus; humanum saltem, si non divinum: at nunc mandatur fuga, mandatur coelitus, mandatur per angelum, ut videatur coelum timor ante tenuisse quam terram. Accipe puerum et matrem ejus, et fuge in Aegyptum. In Aegyptum fuge a tuis ad extraneos, ad sacrilegos a sanctis; a templo tuo ad daemonum fana, ad idolorum patriam a regione sanctorum. Sic Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
rabat: qui ut moriamur peccato
hortatu matͥs eccłiȩ mortificati
corporis indum᷑ indum̃to. Sed¬
et odore agri id ẽ continuis ora¬
tate redolemus: donec cecitati
isrłitice salutarit̃ illudentes pa¬
t̾̃nam benedictionẽ toto fidi p̃¬
ripiamus archano dicente apło.

Expanded text:
rabat, qui ut moriamur peccato, hortatu matris Ecclesiae mortificati corporis induimur vestimento, et odore agri continuis conftate redolemus, donec caecitati Israeliticae salutariter illudentes, paternam benedictionem toto fidei praeripiamus arcano, dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem siiam d̾s in nob̃.¬
qr cum adhuc peccatores esse¬
mus. xp̃c ꝓ nobis mortuus ẽ.
Si xp̃c genus hominũ sic di¬
lexit. ut daret ꝓ impiis et
peccatorib mort̾em suã: ius¬
tis eũ quid credimus largit᷑
um: Uitam suam: regnũ
suũ: głam suam. Ex te sus¬
cepit mortem. quã impiis mm¬
penderet suꝑ t̃ram : reseruat
tibi qd̃ inse et ꝑ se semꝑ possid&
et possedit incelo. Dicamus gͦ
cũ ꝓpħa. Quid retribuam
dño ꝓ omnib que retribu¬
it m: Calicem salutaris acci¬
piam: hoc ẽ et ego moriar pro
illo. Et quid simile: Ille spon¬
te ꝓ impio et peccatore: ego iux
ꝓ iusto et bono. Ego iiix. qr
me ad mortem. non tam uo¬
luntas quam necessitas ducit.
Audi ipsum dicentẽ ad petrũ.
Cũ autem senueris: p̃cinget
te alius et ducet quotu non
uis. In aduersis fr̃s: necessitaᷤᷤ
cere necessitatis est: uelle uir

Expanded text:
am Deus in nobis, quia adhuc cum peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est. Si Christus genus hominum sic dilexit, ut daret pro impiis et peccatoribus mortem suam, justis quid aliud credimus largiturum, quam vitam suam, regnum suum, gloriam suam. Ex te suscepit mortem, quam impiis impenderet super terram: reservat tibi, quod in se et per se semper possidet, et possidet in coelo. Dicamus ergo cum propheta: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam . Hoc est et ego moriar pro illo. Et quid simile? Ille sponte pro impio et peccatore, ego vix pro justo et bono: ego vix, quia me ad mortem non tam voluntas quam necessitas ducit. Audi ipsum dicentem ad Petrum: Cum autem senueris, praecinget te alius, et ducet quo tu non vis. In adversis, fratres, necessitas cere necessitatis es
Abbreviated transcription (Latin):
roboratur in uirũ: in tribula¬
tione. patientia. ꝓbatione. spe.
Tribulatio fr̃s uelut primã
iusti iuri concutit et contur¬
bar infantiam: s cum inuene¬
rit ista pacientem: ad maiora
ad olescentẽ iam bone indolis
tunc erudit tribulatio. Paci¬
tum ꝓbat esse uirtutib. Spes
uͦ non confuidit. Spes est q̃
iuirum ꝑficit: et ad m̃suram
xp̃i plenitudinis indefessa ꝑ¬
oucit. ꝑfectȩ uirtutis ẽ: qͥd̾
in re non teneas spei robore
diffuse in nos diuinȩ caritatis
ostenderet qualitatem: adie¬
cit. Ut quid enĩ xp̃c cum ad¬
huc infirim essemus scđm tẽ¬
pus ꝓ impiis mortuus: Uix
enuim ꝓ iusto quis moritur.

Expanded text:
roboratur in virum: in tribulatione, patientia, probatione, spe. Tribulatio, fratres, velut prima justi viri concutit et conturbat infantiam: sed cum invenerit ista patientem, ad majora adolescentem jam bonae indolis tunc erudit. Tribulatio patitum probat esse virtutibus. Spes vero non confundit. Spes est quae virum perficit: et ad mensuram Christi plenitudinis indefessa producit. Perfectae virtutis est, quod in re non teneas spei robore diffusae in nos divinae charitatis ostenderet qualitatem, adjecit: Ut quid enim Christus, cum adhuc infirmi essemus secundum tempus, pro impiis mortuus est? Vix enim pro justo quis moritur
Abbreviated transcription (Latin):
ter dissensionũ: hostis quietis:
pacis mimica contentio. Non
extollatur ideus ꝑlegem: gen¬
tilis ñ suꝑbiat ꝑ naturã: philo¬
sophus ab opinionib suis spu¬
mosis et manib detumescat.
Nemo de meritis nemo de o¬
perib glorietur: qr uitam ꝗͣ.
preuaricatio prima sustule¬
rat. et elongauerat a nobis
furiosa contentio: restituit
et reodidit pax diuina. Pa
insurgat in sp̃m: sed suꝑne
pacis humiles ꝑpetem iun¬
gantur ad głam. ꝑ quem
accessũ habemus: quia no¬
bis ipse factus ẽ uia fid̾i in
gr̃am istam. Dux uie istius
fr̾s. fides est: in qua stamus.
et gloriam᷑ in spe głȩ filioꝵ
dei. Stamꝰ certe fide. ñ corꝑe:
et inspe ñ in re ꝑcepta glori¬
amur. Non solum autem: s
et głamur in tribulationib:
scientes quod tribulatio pa¬
cientiam operatur. patientia

Expanded text:
ter dissensionum, hostis quietis, pacis inimica contentio, non extollatur Judaeus per legem, gentilis non superbiat per naturam, philosophus ab opinionibus suis spumosis et inanibus detumescat, nemo de meritis, nemo de operibus glorietur; quia vitam, quam praevaricatio prima sustulerat, et elongaverat a nobis furiosa contentio, restituit et reddidit pax divina. Pacinsurgat in spiritum; sed supernae pacis humilis perpetem jungatur ad gloriam. Per quem accessum habemus. Quare nobis ipse factus est via, fide in gratiam istam. Dux vitae istius fides est, fratres. In qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Stamus certe fide, non corpore; et in spe, non in re jam percepta gloriamur. Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur, patien
Abbreviated transcription (Latin):
tis extendit: nec aute ad huma¬
na discubuit xp̃c. qm mulier q̃
iacebat. consurgeret ad diuina.
Tenuit inquit manũ eiꝰ &. dimi¬
sit eam febris. Uidetis quomͦ di¬
mitat febris quẽ tenuerit xp̃cͦ
Ibi ñ stat infirmitas: ubi autor
salutis asfistit. Accessus illuc mor¬
tis nullusẽubi uiuificator in¬
gressus ẽ. Tenuit inquit manũ
eiꝰ. Que necessitas tangendi erat:
tenuit manũ mulieris ad uitã:
qͥa adam de manu mulieris ac¬
ceꝑat mortẽ. Tenuit manũ eiꝰ:
ut qd̾ manꝰ p̃sum̃tis amiserat:
manus repararet autoris. Tenu¬
it manũ eiꝰ: ut acciꝑet indulgñ¬
tiam manus: quȩ carpserat de
morte sententiã. & surrex̃ inqͥt:
et ministrabat eis. Aut xp̃c mu
lieris indigebat obseqͥo: et muli¬
eris ꝓuecte etatis. senectutis sũmȩ.
tediis aggrauatȩ. Sic in domo
petͥ ñ erat uernula. ñ muster.
ñ familiaris. non ꝓpinquus. certe
ñ uxor quȩ matͥs obsequiũ preue.¬
niret: et ad sumiã. petrꝰ ipse

Expanded text:
tis extendit: nec ante ad humatis extendit: nec ante ad humana discubuit Christus, quam mulier quae jacebat consurgeret ad divina. Tenuit, inquit, manum ejus, et dimisit eam febris. Videtis quomodo dimittit febris, quem tenuerit Christus: ibi non stat infirmitas, ubi auctor salutis assistit; accessus illuc mortis nullus est, ubi vivificatoris ingressus est. Tenuit, inquit, manum ejus. Quae necessitas tangendi erat, tenuit manum mulieris ad vitam, quia Adam de manu mulieris acceperat mortem. Tenuit manum ejus. Ut quod manu praesumentis amiserat, manus repararet auctoris. Tenuit manum ejus. Ut acciperet indulgentiam manus, quae carpserat de morte sententiam. Et surrexit, inquit, et ministrabat ei. Et Christus mulieris indigebat obsequio, et mulieris provectae aetatis, senectutis summae, filiis aggravatae? sic in domo Petri non erat vernula, non minister, non familiaris, non propinquus, certe non uxor, quae matris obsequium praeveniret? et ad summam, Petrus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nerat om̃ib subuenire. Cũ uenis¬
set inquit r̃c in domum petri:
uidit socrum eiꝰ iacentẽ &. febri¬
entẽ. Uidetis quȩ resad domum
cumbendi uoluptas: s iacentis
infirmitas. Non prandendi necẽ¬
sitas: s salutis occasio. Diuine
uirtutis opus: ñ humani pompa
conuiuii. In domo petͥ: non uina
s lacͥme fundebantur. Turbabat
ibi familiam ñ cura conuiuii: s
cura languentis. Febris ibi: non
edacitas estuabat. Unde illuc.xͦ
ñ epulas ꝑcepturꝰ: s uitã redlitu¬
rꝰ intrabat. D̾s querit hõĩes. non
humana: cȩlestia dare cupit. non
concupiscit inuenire t̾rena. Ap̃c¬
in domũ petͥ: uidit socrũ eiꝰ iacen¬
tem & febrientẽ. Ingressus in do¬
Non aspexit qualitatẽ domꝰ. non
occurrentiũ turbas: non salutan¬
tium pompã. non familie concur¬
sum: certe ñ ipsum p̃parationis
ornatum: s inspexit gemitũ las¬
guentis: febrientis attendit in¬
cendium: uidit ꝑicłm desꝑate:
& statim manꝰ ad opus suę dita¬

Expanded text:
enire. Cum venisset, inquit, Jesus in domum Petri, vidit socrum ejus jacentem et febrientem . Videtis quae res ad domum cumbendi voluptas, sed jacentis infirmitas; non prandendi necessitas, sed salutis occasio; divinae virtutis opus, non humani pompa convivii. In domo Petri non vina, sed lacrymae fundebantur: turbabat ibi familiam non cura convivii, sed cura languentis: febris ibi, non edacitas aestuabat. Unde illuc Christus non epulas percepturus, sed vitam redditurus intravit. Deus quaerit homines, non humana; coelestia dare cupit, non concupiscit invenire terrena: Cdomum Petri, vidit socrum ejus jacentem et febrientem. Ingressus in donon aspexit qualitatem domus, non occurrentium turbas, non salutantium pompam, non familiae concursum; certe non ipsum praeparationis ornatum, sed inspexit gemitum languentis, febrientis attendit incendium. Vidit periculum desperatae, et statim manus ad opus suae deita
Abbreviated transcription (Latin):
tat inut̾o: et in ut̾o uͥginis ue¬
nisse nuntiat xp̃m. feruens
mintiꝰ: qui ante gestiuit nun¬
tiare ꝗͣ uiuere. Impatiens dux.
nit ad regem. Ante rapuit ar¬
ma: q̃ m̃bra. ante aciem perit.
quam lucẽ. Et ut iunceret mundũ:
uicit añ naturã. Ipse sine uiscerib:
iuscera matͥs exsuscitat. Et qr tar¬
cdabat corpꝰ: solo sp̃u implet eugłi¬
tantis officiũ. Quid dicam᷑ lołs¬
sit. Patris. matris. filii corda unꝰ
atq idem implet sp̃e sc̃s: ut u¬
no scĩtatis organo resonent nati¬
uitatis dñice cantilenã. Nec mirũ
fr̃s: semꝑ ortũ regiũ honorat fes¬
tiuuitas: dulcis gratificat simpho¬
nia. Et nos fr̃s natiuitatem xp̃i
glorificemus canticis: honoremꝰ
munerib: qr mentitur fiłi si qͦd

Expanded text:
tat in utero , et in uterum Virginis venisse nuntiat Christum. Fervens nuntius, qui ante gestivit nuntiare quam vivere. Impatiens dux, nit ad regem, ante rapuit arma quam membra, ante aciem petit quam lucem, et ut vinceret mundum, vicit ante naturam. Ipse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et quia tardabat corpus, solo spiritu implet evangelizantis officium. Quid dicam, sit. Patris, matris, filii corda unus atque idem implet Spiritus sanctus: ut uno sanctitatis organo resonet nativitatis Dominicae cantilena. Nec mirum, fratres, semper ortus regios honorat festivitas, dulcis gratificat symphonia. Et nos, fratres, nativitatem Christi glorificemus canticis, honoremus muneribus: quia mentitur fidei, si q
Abbreviated transcription (Latin):
Uacat humanus sermo. silet p̃di¬
catio tractatoris: quando ange
insonat: laus collaudat᷑. Nec est
qđ illi adiciat ħo : eui d̾s contu¬
adhuc in ut̾o matris sue. Uide¬
tis: quẽadmodũ ioħs aute ꝑue¬
uit ad celũ. qͣm tangeret t̾ram.
Ante accepit diuinũ sp̃m: quã
haberet humanũ. Ante siscep̃
diuina munera : qͣm corꝑis m̃¬
bra. Ante cepit uiuere deo: qͣ.
sibi. Inmo ante uixit ille do. ꝗͣ
ds uiueret illi: iuxta illud apłr

Expanded text:
 humanus sermo, silet praedicatio tractatoris, quando angeltur, virtus insonat, laus collaudatur: nec est quod illi jam adjiciat homo, cui Deus contuadhuc ex utero matris suae. Videtis quemadmodum Joannes ante pervenit ad coelum quam tangeret terram, ante accepit divinum Spiritum quam haberet humanum, ante suscepit divina munera quam corporis membra, ante coepit vivere Deo quam sibi, immo ante vixit ille Deo quam Deus viveret illi,
Abbreviated transcription (Latin):
qui tollit pecc̃a mundi. Ut autẽ
possis maiora capere eius diuinita¬
tis insignia: audi eum pectoris tui
penetrasse secretum: aspice eum ad
cogitationũ tuarũ latebras ꝑuenis¬
se: intellige eum cordis tui tacita mi¬
dare consilia. Q cum uidisset inqͥt
iũc cogitationes eoꝵ: dixit eis. Quid
cogitatis mala in cordib ur̃is: Quid

Expanded text:
qui tollit peccata mundi . Ut autem qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere ejus divinitatis insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum; aspice eum ad cogitationum tuarum latebras pervenisse; intellige eum cordis tui tacita nudare consilia. Et cum vidisset, inquit, Jesus cogitationes eorum, dixit: Quid cogitatis mala in c
Abbreviated transcription (Latin):
sim ꝑuidere: aninrã nr̃am uirtu¬
tib destitutam iacere in uitioꝵ
stratib cernere: luceret nob̃ quẽ
lutaria remedia ꝑtrahit & ꝑur¬
get inuitos. Fili inquit: remit¬
tunt᷑ tibi pecc̃a tua. Hȩc dicens de¬
um se uolebat intelligi: qui ꝑ hoẽm
curis adhuc latebat humanis. Uir¬
tutib enĩ et signis cõparabatur
ꝓpħis: quia ꝑ ipsum fecerant & ip¬
si iurtutes: Peccatis aut̃ dare ue¬
niam quia penes hominẽ non est.
et est singłare ditatis insigne: dm
se mͦ pectorib inserebat humanis:
Probait hoc pharisaicus liuor. Nam
cum dixisset. remittuntur tͥ peccata.
respondert̃ pharisei. Hic blasphe¬
mat. Quis enĩ potest pecca
remittere nisi solus ds: Pharisee qͥ
sciendo nescis. confitendo negas. cũ
testaris impugnas: si ds est qui re¬
mittit pecc̃a .cur tibi. xp̃c d̾s non ẽ.
qui uniꝰ indulgentiȩ sue munere
totiꝰ mundi ꝓbatur abstulisse pec¬
cata: Ecce inquit agnus di: ecce

Expanded text:
sim pervidere, animam nostram virtusim pervidere, animam nostram virtutibus destitutam jacere in vitiorum stratis cernere; luceret nobis quemlutaria nos remedia pertrahit, et perurget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis; virtutibus enim et signis comparabatur prophetis, qui per ipsum fecerant et ipsi virtutes: peccatis autem dare veniam, quia penes hominem non est, et est singulare deitatis insigne, Deum illum pectoribus inserebat humanis. Probat hoc Pharisaicus livor: nam cum dixisset: Remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat, quis enim potest peccata remittere nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris, impugnas: si Deus est qui remittit peccata, cur tibi Christus Deus non est, qui unius indulgentiae suae munere totius mundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
suffragio. paralytici anima ante
curaretur qm corpus. Respiciens
inquit iuĩc ficdem illoꝵ. Cernite
in hunc locum fr̃s dĩn non quere¬
re insipientiũ uoluntates. non ex¬
pectare ignorantiũ fidem. ñ infir¬
mi stulta desideria ꝑserutari: s
ad alteruis fidem subuenire: ut¬
qd̃ ꝑ solam grãm conferebat: hoc¬
non negarent. Et reuera fr̃s qñ
medicus languentiũ aut querit
aut respicit uoluntates: eñ sẽꝑ
contraria desideret et requirat
infirmus: Hinc est quod ñe fer¬
rum nẽ ignem. nẽ amara pocła
ingerit & apponit inuitis: ut eu¬
ram sani sentiant. qͣm sentire ñ
poterant egrotantes. Et si sic in¬
iurias despicit. maledicta contem¬
nit. ut sauciatis morbis sponte ui¬
tam conferat & salutẽ: quanto
magis xp̃c medicus. bonitate di¬
una morbis saucios peccõrum.
aut frenesi crimminũ laborantes
ad salutẽ etiam inuitos attrahit
et nolentes: O si uelumus fr̃s. osi
uelumis om̃s mentis m̃x paraly¬

Expanded text:
suffragio paralytici anima ante suffragio paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respiciens, inquit, fidem illorum. Cernitis in hoc loco, fratres, Deum non quaerere insipientium voluntates, non spectare ignorantium fidem, non infirmorum stulta desideria perscrutari, sed ad alterius fidem subvenire, quod per solam gratiam conferebat, cnon negaret. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit, aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat infirmus; hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit, et apponit invitis, ut curam sani sentiant quam non poterant sentire aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, et sauciatis morbo sponte vitam conferat et salutem; quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios peccatorum et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit et nolentes? O si velimus, fratres, si velimus omnem mentis nostrae paraly
Abbreviated transcription (Latin):
transfretauit: & uenit in ciuita¬
tem suam. Creator rerum. orbis
dñs postea qm se ꝓpt̾ nos nr̃a an¬
gustauit in caru̾e: cepit habere
humanã patͥam: cepit ciuitatis
uidaice ẽẽ ciuis: parentes habere
cepit parentũ om̃ium ipse pareis:
ut inuitaret amor. attraheret ca¬
ritas. iunciret affectio. suaderet
humanitas: quos fugarat dñatio.
metꝰ disꝑserat. fecerat ius potesta¬
tis extorres. Uenit in ciuitatẽ su¬
am. et obtulerunt ei paraliticũ
iacentẽ in lecto. Et uidens inqͥt
iũc fidem illoꝵ: dixit paralytico.
Confide fili: duniitunt᷑ tͥ peccata
tua. Audit ueniam et tacet para¬
lyticꝰ nec ullam respondet ad gra
tiam᷑. quia plus corporis qͣm amme
tencdebat ad curam: et tẽporales e¬
rumnas resoluti corporis sic defle¬
bat: ut et̾nas penas resolutioris aĩe
non defleret: gratiosiorem sͥ pre¬
sentem uitam uidicans qͣm futu¬
ram. Merito. xp̃c offerentium fi¬
dem respicit non uecordiam res¬
pieit sic iacentis: ut fidei aliene

Expanded text:
transfretavit, et venit in civitatem suam. Creator rerum orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis, parentes coepit habere, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, et fecerat vis potestatis exteros. Venit in civitatem suam. Et obtulerunt ei paralyticum jacentem in lectulo. Et videns, inquit, us fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet grtiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam; et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Merito Christus offerentium fidem non respicit, et vecordiam respicit sic jacentis, ut fidei alienae
Abbreviated transcription (Latin):
si in suis mansisset uircutib com¬
mune cum hominib nil haberet.
Et nisi implesset carnis ordinẽ:
carnis in illo esset ociosa suscep¬
tio. Sustinuit gͦ has necessitates:
ut hõ uerus humanis necessita¬
tib ꝓbaretur. Ascendit inquit
turꝰ ascendit: ut credentes inse
ad cȩlestem patͥam tranquilla
nauigatione ꝑducat: & munici¬
pes nauigii. eiutatis fuȩ faciat
ẽẽ consortes. Nlon gͦ. xp̃c indiget
naue: s nauis indiget xp̃o: qͥa
sine cȩlesti gubernatore. nauis
eccłie ꝑ mundanũ pelagus tali
et tanto discͥmine. ad cełestem
portum ñ ualet ꝑuenire. Hȩc di¬
rimus fr̃s: qnͣtum ad intelligñti¬
am ꝑtinet sp̃italem. Uerũ ñc ip

Expanded text:
us ergo, si in suis mansisset virtutibus, comus ergo, si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit, inquitturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat, et municipes civitatis suae faciatesse consortes. Non ergo Christus indiget navi, sed navis indiget Christo, quia sine coelesti gubernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus tali et tanto discrimine ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam pertinet s
Abbreviated transcription (Latin):
humanis actib lyti.
diuina gessisse myst̾ra.
et in reb uisibilib inuisibilia ex¬
ercuisse negocia: lectio hodierna
monstrauit. Ascendit inquit in
nauicłam et tranfretauit: &. ue¬
nit in ciuitatẽ suam. Nonne ip̃e
est qui fugatis fluctib maris ꝓ¬
funda nudauit: ut isrłiticꝰ popłs
inter stupentes undas sicco uesti¬
gio uelut montiũ concaua tran¬
siret: Nonne hic est qui pet̾ pe¬
dib marinos uertioes incliuauit:
ut iter liquidũ humanis gressib
solidum preberet obsequiũ: Et
quid est qͦd ipse sͥ maris sic dene¬
gat seruitutẽ: ut breuissimi lacꝰ
transitum sub mercede nautica
transfretaret: Ascendit inquit
in nauicłam: &. transfretauit. Qe
bis conferre uirtutes. Humana
querere: prestare diuina. Accipe
iniurias: reddere dignitates. fer¬
re tedia. referre sanitates: quia
medic̃ qui non fert infirmitates.
curare nescit: et qui non fuerit
cũ infirmo infirmatꝰ: infirmoñ
potest conferre sanitatẽ. Gxp̃c

Expanded text:
humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam. Nonne ipse est qui fugatis fluctibus maris profunda nudavit: ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, vel montium concava pertransiret ? Nonne hic est qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et bis conferre virtutes; humana quaerere, praestare divina; accipere injurias, reddere dignitates; ferre taedia, referre sanitates; quia medicus qui non fert infirmitates, infirmitates curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christ
Abbreviated transcription (Latin):
mant qui discutiunt potestatẽ eiꝰ:
et tẽ de eius equitate contendant:
cum potuerut tantã caꝑe. loqui.
estimare pietatẽ. Nec iam calum¬
nientur si se i nr̃o corpore patre
minorẽ dicat: qui non dicto s &. fac¬
mo lam tͥ parce: quia ut tibi par¬
ceres. tuos ds lauit. tuos denuit. tu¬
os ampleratus ẽ pedes. S ad cepta
redeamus. Noli timere pusillus
grex: qͥa cõplacuit patͥ ur̃o dare
uob̾ regnum. Ecce qui dat: dare
loquitur patrem. Nũquid largita¬
tem suam denegat sic dicendo:
Absit. Nlon potestatẽ minuit: sed
pandit affectum. Sic dicendo. non
distantiam facit: s patͥs suamq
uoluntatẽ monstrat: firmat uni¬
tatem. Quod autẽ dixit cõplacuit
et non dixit placuit: munus edo

Expanded text:
niant, qui discutiunt potestatem ejus, niant, qui discutiunt potestatem ejus, et tunc de ejus aequitate contendant, cum potuerint tantam capere, loqui, aestimare pietatem; nec jam calumnientur, si se in nostro corpore patre minorem dicat, qui non dicto, sed et facmo, jam tibi parce, quia ut tibi parceres, tuos Deus lavit, tuos tenuit, tuos amplexatus est pedes. Sed ad coepta redeamus: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Ecce qui dat, dare loquitur Patrem. Numquid largitatem suam denegat, sic dicendo? Absit, non potestatem minuit, sed pandit affectum: sic dicendo non distantiam facit, sed patris, suamque voluntatem monstrat, firmat unitatem. Quod autem dixit, complacuit, et non dixit, placuit; munus edo
Abbreviated transcription (Latin):
Obonitas effusa:. o inaudita pietas:
o meffabilis affectio. In societate
census. pastor ones assumit: atqad
consortiũ ddñationis seruos dñs
asciscit: ad pͥncipatũ regni. rex gre¬
gem popłi totus admittit. Sie sie
dat: cuiꝰ deficere census. regnũ mi¬
miii.uacuari potestas non potest lar¬
giendo. Prouideut̃ aut̃ cepit dũs
dicendo. noli timere pusillus grex:
quia complacuit patri ur̃o dare uo¬
bis regnũ. Promissionẽ regni siue
timore seruilis status audire ñ suf¬
ficit: quia qui libertate uix dignꝰ ẽ
caꝑe non ualet infulas pͥncipatus.
Dñs g̾ seruoꝵ mentes tali uoce con¬
firmat: ne eos repentinꝰ ꝓmissi reg¬
ni ꝓsternat auditus. R egnũ uelle
erimen est: audere ꝑiculum: teme¬
ritas non timere. S hoc ad xp̃m
qͣntum est: Aut quã mirum qͦd
dat seruis regnũ: qd̾ sibi seruos fac̃
in dñatione consortes: qui seruoꝵ
pedes lauat. ut extrema seruis ser¬
inat seruitute: Ueniant huc ue¬

Expanded text:
O bonitas effusa! O inaudita pietas! O bonitas effusa! O inaudita pietas! O ineffabilis affectio! In societate census pastor oves assumit, atque ad consortium dominationis servos dominus asciscit; ad participatum regni rex gregem populi totius admittit: sic, sic dat, cui deficere census, cui regnum minui, vacuari potestas non potest largiendo. Providenter autem coepit Dominus, dicendo: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Promissionem regni sine timore servilis status audire non sufficit, quia qui libertate vix dignus est, capere non valet infulas principatus. Dominus ergo servorum mentes tali voce confirmat, ne eos repentinus promissi regni prosternat auditus. Regnum velle servum, crimen est adire periculum; temeritas non timere. Sed hoc ad Christum quantum est? aut quam mirum, quod dat servis regnum, quod sibi servos facit in dominatione consortes, qui servorum pedes lavat, ut extrema servis serviat servitute? Veniant huc, ve