comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imqͥ głam ł oꝑationẽ suꝑbia supplantat. Po¬
tuic R. ⁊̃ in hac tuta sine culpa głosus exi¬
stere.si suꝑbꝰ minime fuiss. Potint auto¬
ris sui rudicio qͥb̾dã stus oꝑsbꝰ cõm̃dari:
nͥ hec ipsa oꝑa aute eiꝰ ocłõs elatio supplas¬
raret. Sepe u. qͦslã diuites uidemꝰ qͥ ope̾
⁊ głam habere sine culpa potuissent: fi ħ
hab̾e cũ humilitate noluissent. S extoi¬
lunt᷑ rebus. iiflant᷑ honoribꝰ: delignant᷑
cet̾os: omnẽq uice sue fiduciã in ipsa a¬

Expanded text:
m vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites videmus, qui opes et gloriam habere sine culpa potuissent, si haec habere cum humilitate voluissent. Sed extolluntur rebus, inflantur honoribus, dedignantur caet
Abbreviated transcription (Latin):
eũ formilines. Tales .N. ꝯtra se om̃s esse
suspicat᷑: qͣu ipse ẽẽ ꝯtra õs ntit. Quẽ
nimirũ formidines qͥd in eiꝰ actione faci¬
lib̾os habere ñ possunt: ⁊ nullũ carpe it᷑
ualent. q sua eos inuolum̃ta retinent.
Praua itaꝙ desid̾ia ad pessimã actionem
trabunt: s pessima actio restringit in for¬
midine. Que uideł formido innoluit pe¬
des: ue in rectã exire ualeant actionem.
Et sepe ꝯtingit. ut iccireo qͥsq bonus ẽe
metuat: ne hoc a pͣius iꝑse patiat᷑. qd̾ se
bonis fecisse reminiscit᷑. Dñq hoc pati qs
fecit metuit: undiq territꝰ. undiq suspte¬
tus qͣsi pedes ĩuolutos hab: qr timoreir¬
recitus. nichil lib̾e agere p̃ualet. Qui in
bono oꝑe qͣsi inde gressuĩ ꝑdidit: unde ad
mala que ꝯcupierat excefsit. Seq̃r Acce¬
stas ulꝰ. Script᷑e sacre more optare tuciet᷑
qd̾ futurũ p̃uidet: scił ñ maledicẽtis ad.
s p̃cdicentis. Omĩs itaq ho qr ex anima

Expanded text:
e irretitur. --Tales enim contra se omnes esse suspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciliberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque destrahunt, et pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem, et saepe contingit, ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur, quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit, metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. Seqstas ejus. - Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicentis. Omnis itaque homo, quia ex anima
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ interitꝰ noĩe. ñ aꝑte diabolꝰ s pec¬
catũ deb intellĩ. ex qͦ ꝯtingit reprobos
ad interitũ trahi̾ talis nimirũ interitus
qͣsi rex calcat m̃tẽ: cũ eã ñ resistentem
possidet. N .i. potest in hac uita homi¬
ni posito tẽptatio deẽẽ pecc̃i. S aliuid ẽ
peccõ tẽptanti resistere: aliud dñanti ser¬
suasionibꝰ nescit᷑: subngari ã eiꝰ dominio
ñ ꝑcimescit: recte de eo clr̾. Calcet suꝑ eũ
qͣsi rex interitꝰ. Huiꝰ qͥppe intertiꝰ regnũ

Expanded text:
Si vero interitus nomine non aperte diabolus, sed peccatum debet intelligi, ex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti sersuasionibus nescit, subjugari autem ejus dominio non pertimescit, recte de eo dicitur: Calcet super eum quasi rex interit
Abbreviated transcription (Latin):
in culpa: ⁊ h mundi pspitas cũ iniqͥtate.
Dñ itaq a ꝯcupiscent᷑e sucrũ appetitur:
qͣsi pelẽ m̃tis app̃hendit decipula q̃ ñ
uidet᷑. Sepe gͦ ꝓponunt᷑ aĩo cũ culpa
honores. ditutie. salus. ⁊ uita tẽꝑalis.
Que mens infirma dũ qͣsi escã uclet. ⁊
decipłam ñ uidet: ꝑ escã ꝗͣ uidens appe¬
tit. in culꝑa ꝯstringit᷑ que ñ iudet᷑. Exi¬
stunt ⁊ enĩ ꝯͣtitates moꝵ: q̃ certis uiciis
st̃ rucine. Nã mores asꝑi: aut erudelita

Expanded text:
 mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ latentes cogitõnes mungiut. Inedia
gͥ inuactit costas. qͣncdo omuĩ spũiali refec¬
tione subtracta. sensꝰ m̃ eis cleficunt: &
cogitõnes suas regere. ł tueri ñ possitrã.
Ineclia inuadit iiqͥ costas: q fames in¬
terna sensꝰ m̃tis extenuat. ut cogitõnes
stias nullatenꝰ regant. Nã si seno̾ mentᷤᷤ
obtunsi fuerunt. cogitõnes ad exteriorã
ꝑdeunt: ut qͣsi costis instrmantibꝰ ea q̃
in occulto sana latere poterant. foras us¬
teta fundant᷑. Uñ fit. ut cogitõnibus
erteriꝰ sparsis. ext̾ioris głe speciẽ deceptꝰ
arpetat animꝰ. nichilq diligat. nͥ qd̾ pul¬
crũ foris uid̾it. Otra quẽ adhuc aꝑte sub
di. Deuoret pulcritudinẽ cutis eiꝰ: ⁊ ꝯsu¬
mat brachia illiꝰ pͥmogenita mors. Pulc̃¬
tudo cutis ẽ gła tẽꝑalis: que dũ foris ꝯcti¬
piscit᷑. qͣsi species in cute retinet᷑. Brachi¬
oꝵ uͭ noĩe ñ incongrue oꝑa clesignantur:
qr corꝑale opꝰ brachiis agit᷑. Qd ã mors

Expanded text:
qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra que. Devoret pulchritudinem cutis ejus, et consumet brachia illius primogenita mors. - Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur: quid autem mors
Abbreviated transcription (Latin):
iob dictũ est. Roborasti eñ paululũ: utĩ
ipetuũ ꝑtransiret. Ex rõnali qͥppe aĩa
habet homo ut in ꝑꝑtiũ riiuat. Huiꝰ gͦ
iniq̃ robur fame actenuat᷑: q eiꝰ amma
uula int̾m cibi refectiõe pascit᷑. De qua

Expanded text:
ob dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ ad mentẽ. reqͥrit qualit̾ sine culpa
fugiat: qd̃ se cũ culpa ꝯfpicit adeptũ. S
ipsa eũ clignitas q̃ implicauit tenet: et
sine culpis aliis fugere ñ ualex hoc ubrñ
sine culpa ꝑrienit. Immisit gͦ in rete pe¬
des suos. ⁊ in macłis eiꝰ ambulat: qr cũ
expediri nitit᷑. tẽ ueracit᷑ ꝯspicit ꝗͣ duris

Expanded text:
vocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa vocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
siũ oĩs iniquns: p̃sentia appet̾e: eterna
despic̾e: iniusta agere: iusta dersd̾̃e. Sed
cũ iudex iustoꝵ iniustoꝵq uenerit. suo u¬
hic appet̾e prauis cogitõnibꝰ elegit. in et̾¬
tẽꝑalis extollit: illuc sine t̾mino pena p̃¬
mut. Qͥ hic in uoluptate letatꝰ est: illue
ꝑpetua ultione cruciat᷑. ꝯfit plerũq ut
ĩpsa hꝰ mundi ꝓsꝑitas q̃ ab impiis inhi¬
ant̾ expetit᷑. eoꝵ gressus ita obliget. rit
etiã cũ ad bona oꝑa uoluerint redire
iux possint: qr recta agere ñ ualent. cñ
¶d̾ bene baldal. expͥmit: cũ subrungit.
cũ uoluerit eicit. Sic qͥ in peccĩs se deicit:
ñ mox ut uoluerit surgie. E qͣ in macłis
retis ambulat: gressus suos ambulando
implicat. Et cũ expedire ad ambulandũ
suoꝵ effectũ ꝑuemat: ⁊ puenisse se ad hoc
qd̃ expetit lecet᷑. S or bona m̃di ñ habita
in amore st̃. plerũꝙ habita uilescunt: ꝑci¬
piendo discit qͣ sit uile qd̾ expetiit. Uñ re¬

Expanded text:
sentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo uhic appetere pravis cogitationibus elegit, in aetec gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum quod bene Baldad exprimit cum subjungit: cum voluerit ejicit, sic qui in peccata se dejicit non mox ut voluerit surgit; et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde re
Abbreviated transcription (Latin):
pharysei doniũ ydropicꝰ curatur: nͥ qd̾
ꝑ alteriꝰ egͥtudinẽ corpiꝰ. in alto expͥmit᷑
egritudo cordis: Ydropicꝰ q̃ppe qͦ amplius
biberit ampliꝰ sitit: qi ⁊ õĩs auarꝰ ex potu
sitĩ nultiplicat: qͥ̃ cũ ea que appetit acdeptꝰ
fuerit: ad appetenda alia ampliꝰ anhelat.
Qͥ i. actipiscendo plꝰ appetit: huic sitis ex
ra pectica abscondi᷑: cũ ciꝑa sub t̾renis
cõmodis occultat᷑. Inmicꝰ qmppe inficdi¬
ans ostendit humane ũtti in t̾reno lucͦ
qͣsd appetat᷑. & occuiltat pecc̃i laqueñ ut
eiꝰ aĩam stringat: quatinꝰ uideat quid ẽ

Expanded text:
uratur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit, hujus sitis ex rra pedica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑpeti. Uñ totũ se uiciis cdeserit: qͥb̃
iã semel se obligatũ sentit. Cinꝰ gͦ usq ad
finẽ uita in cupa ꝯstringit᷑: eiꝰ planta
laqueo cenet᷑. S quo se malis obligatũ
pensat. eo de suo reditu desꝑat: ⁊ ipsa
iã desꝑatione acriꝰ ad hꝰ mundi ꝯcupi¬
scentias estuat. Fit cdesid̾ioꝵ feruor in
ut ad maiora etiã delicta suocendat᷑. Uñ
⁊ subdit᷑. Frardescet ꝯtra eũ sicis. In eiꝰ
qͥpe aĩo ꝯtra eñ sitis exardescit: qr quo
agere pu̾se ꝯsuerir. eo ad bibenda mala
uehement̃ accendit᷑. Impio qͥppe sitire ẽ:
hꝰ muncti bona ꝯcupiscere. Uñ redẽptor
ur̃ ante pharysei domũ ẏdropicũ curat:
⁊ mox ꝯtra auaritiã disputat: sic̃ scͥptũ ẽ

Expanded text:
is deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in ajora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
rupes nocant eos qͦs sublumoribꝰ in hu¬
mano gen̾e excedẽ sensibꝰ estimant: qͦs
recte fidĩ collig̾e studet. qͥd aliud ꝗͣ de lo¬
cis ꝓpriis rupes monet: ut intͣ eã recta
sentientes humilit̾ iaceant. qͥ in pu̾sis
suis sensibꝰ priꝰ rigidi stabant. S hoc fi¬
eri heretici oĩo ꝯtradiẽt: & ppt̾ eiꝰ nocem
rupes de loco ꝓprio transferrirenitunt᷑:
qr uideł nolunt. ut ad eã nementes ue¬
ra humilit̾ sentiant. hi qͥ apud eos elatĩ
sensibꝰ falsa sapiebant. Plerñꝙ nͦ ħetici
ipsos moy in arrogantiam iusticie extol¬
lunt: & qͣeqͥd adu̾sũ fidelibꝰ euenisse ꝯspi¬
crunt. hoc factũ ꝑ eoꝵ iniqͣtatibꝰ putant:
nescientes nimirũ qr actionũ meritum.
p̃sentis uite qͣlitas nullatenꝰ ꝓbar. Nam
dicat ignorat. Nam subiecit clics̃. Nõne

Expanded text:
rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  Vet. et Rec. am justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam dicat ignorat, nam subjecit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicia blandim̃ta scłi. ampliꝰ ĩflã¬
mat. Ignis ã si flãmã ñ habet: nequaq
fuso lumine splendet. Flãma itaq igms
eiꝰ est. cdecor ł podestas ext̾ior q̃ de interno
eiꝰ ardore ꝓcedit: q qd̾ auxiem hoc m̃do
aclipisci defid̾̃at. plerũq ad cumulũ ꝑcli¬
tionis sue obtinet᷑: &e sen in potestare cu

Expanded text:
multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae o
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ despiciant. iuxta hoc tñ qd̃ ip̃i
adhuc in carne mortali fc̃. in qͣ eruciari
tẽꝑalit̾ possunt. ipsa q̃ fortit tolerant sup¬
plicia ꝑhorrescunt: ita ut in eis uno eo¬
dẽꝙ tp̃re ⁊ ꝯstantia ex uirtute fit. ⁊ pa¬
⁊ipsa metuunt corm̃ta q̃ uincunt. Di¬
satur gͦ. In diebꝰ eiꝰ stupebunt nouissi¬
mi. ⁊ primos inuadet horror᷑ qr iudel
tanta t̃e signa monstratirrꝰ. ⁊ crudelia
ac dura facturꝰ est. ut ad scuporẽ ꝑdricat
qͦs in fine m̃di inuen̾t: ⁊ pͥores patres
qui in eiꝰ expuignatiõe seruati ft̃. carnaliᷤ
mortis clolore transfigat. Igit᷑ qr de iniqͥs
õibꝰ. ł de ipso inquoꝵ capite multa nar¬
rauit: generali mox definitiõe subningit

Expanded text:
otestatem despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant supplicia perhorrescunt; ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et paipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores patres qui in ejus expugnationem servati sunt carnalis mortis dolore transfigat. Igitur quia de iniquis omnibus, vel de ipso iniquorum capite multa narravit, generali mox definitione subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
psꝑitatẽ uite p̾sentis habent. eã sub semet¬
ipsis p̃mere nouer̃t: ut hoc qd̾ ap̃se ĩboniͤ
hẏlarescunt. gͣuitatis ꝯsilio tͣnseant. ⁊ iur¬
tutis regimine excelant. Lucerna gͦ ĩpii
q̃ suꝑ eũ est extinguet᷑: qr citiꝰ cũ gaudiũ
deficit qd̃ eũ totũ in hac uita possedit: ⁊
qui nc̃ malese in uoluptatibꝰ dilatat. eñ
post in supplicĩs pena coangustat. Uñ
qͦtiens potestatis sue uiolentias exercet.
S gressus tͥicutis eiꝰ artabunt᷑: qi iures
malicie. illiꝰ quas nc̃ in uoluptate sua ex¬
hibet. pꝰmodũ pena ꝯstringet. Seꝙ̃. de¬

Expanded text:
prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetprosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum poena constringit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ma ignis eiꝰ. cũ in die exitꝰ oĩs ext̾ior cdecor
subtrahit᷑. ⁊ solo suo intusecꝰ arcdore ꝯcre¬
mat᷑. Flãma gͦ ab igne subtrahit᷑. tũ gła
ext̾ior ab utt̾no eiꝰ ardore separat᷑. Habeñ
etiã ⁊ iusti flãmã ignis sui. s niniirũ que
peribꝰ lucent. Iniquoꝵ uͦ flãma ininime
splendet: qr ꝑ hoc qd̾ male appetunt. ad
tenebras ꝑtrahunt᷑. Uñ ⁊ sequit᷑. Lux ob¬
gaudiũ debemꝰ. Cux gͦ in tab̾nacłõ illiꝰ
tenebrẽscit: qr in eius ꝯscĩa qͣ male inha¬
bitat gaudiũ qd̃ de temꝑalibꝰ rebꝰ fuerat
que fuꝑ eñ est extingnetur. Ut multoꝵ
enĩ de usu loquar: lucerna lum̃ ĩ testaẽ¬
sum̃ uͦ in testa: est gaudiũ in carne. Lu¬
cerna gͦ que suꝑ eũ est. extingnet᷑: qr cũ ma¬
loꝵ suoꝵ retͥbutio impiũ sequit᷑. in eiꝰ m̃te
iniquoꝵ mentẽ t̾rena gaudia possident.
sict eã in t̾renis uoluptatibꝰ absorbent:
ut suꝑ ipsã sint. ñ ap̃ ipsã. Iusti ã etiã cum

Expanded text:
ma ignis ejus, cum in die exitus omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur, cum gloria exterior ab aeterno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimiperibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde et sequitugaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, quae superest exstinguetur. - Ut enim de usu multorum loquar, lucerna lumen in testa est, gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguetur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta tͥbulationis ostend̾et. qͣntũ priꝰ in
tranqͥllitate positꝰ ꝑfeciss. Huiꝰ uitã iuz¬
nuicꝰ gen̾is humam more suo improbꝰ ⁊
laudari dõ atcestante cognouit: ⁊ tñ ad
tẽptanctũ expetiit. Quem cũ tot dãnis
rerũ. tot orbitatibꝰ ꝑcussũ stern̾e nequi¬
usset: uxorẽ eiꝰ in stimtibũ male ꝑsuasio¬
nis excitauit: ut saltẽ ꝑ familiaria u̾ba
corruꝑet. q̃ ꝑ tot sternere nuntiorũ
torm̃ta minime ualeret. S cñ adiutorio
roborari ñ potuit. ad alia se temptandi
argum̃ta ꝯu̾tit. ut amicos qͣsi ꝯsolanteᷤ
ad duc̾et. ⁊ tñ eoꝵ m̃tes in asꝑitatẽ incre¬
pationis excitaret: quatinꝰ eũ cuiꝰ patĩam
slagella ñ uicerant. int̾ flagella saltẽ asꝑa
u̾ba suꝑarent. S inimiicꝰ callide insicdias.
fraudẽ qͣ ꝯtra scm̃ uirũ parau̾at ꝑtulit:

Expanded text:
ationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit,
Abbreviated transcription (Latin):
stulu ᷑ male suacdentiũ sapient̃ refrenauit
diximꝰ quecdã recta ⁊ quedã stulta loq̾̃nti¬
bus ñ ĩmerito ħetici figurant᷑. Q ꝓ eo qd̾
plerũꝙ ioris sui excessti cdilabunt᷑. et
uerboꝵ suoꝵ iaculis sc̃i uari pectꝰ fermii:
s ꝯtra mentẽ inexprignabilẽ. ipsa sua ꝑ¬
cussione fatigant᷑. Nos gͥ subtili debemꝰ
discretiõe distinguere. ⁊ qͦd sit in eoꝵ rer¬
bis qd̾ uere de reꝓbis sentiunt: ⁊ qͣd qd̾
ꝯtra bm̃ iob fatuũ sonant. Respondeis¬

Expanded text:
stultitiam male suadentium sapienter frenavit. diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonant. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbire putant: quectã uͦ nec intellig̾e
suspicant᷑. Un balcdath sihes bm̃ iob
qͣsi in suꝑbiã astritit erupisse:: q̃ facetur
uerba iactare. S signat ipse qͣnta elatio¬
ne tumuerat: qͣ bm̃ iob loqͥ qd ñ intelli¬
geret putabat. Ec q õs heretici in esti¬
matione sua a scã eccłã se despici ꝯq̃rui᷑:
apte subiungit. Quare reputati sumus¬
m̃tis ẽ ꝓpriũ: hoc sͥ fieri suspicari qd̾ fac̃.
Arbitrant᷑ .it se despici: qͥ bonoꝵ mentes
ualent ratiõe ꝯtra hereticos ostendit ec¬
clesia rõnabile ñ ẽẽ qd̃ astruunt. estima¬
ri se ab eiꝰ indicio netut itũta suspicant᷑.
Ex qua despectꝰ su suspiciõe ꝑtinꝰ ad cͥe¬
dignationẽ psiliunt: atꝙ ad eiꝰdẽ eccłe
ꝯtumelias excitant᷑. Uñ subdit᷑. Ed ꝑcli¬

Expanded text:
bire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte subjungitur: mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. Unde subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
ignobilitatis ac pauꝑtatis abscondumt.
Sin uͦ ad hoc eiꝰ sermo dirigit᷑. ut ostẽdat
qͥd impii in suo fine patiant᷑: ueracit᷑ ct
recte potint: ꝯtra scm tñ uirũ in flagello
positũ dici ñ debuit. S nos iures brachi¬
oꝵ illiꝰ in sius sententiis ꝑpencdentes. pen¬
semꝰ ꝗͣ ualide iacła intorquet: ce desimnam᷑
aspic̾e ꝗ̃ intorq̃ndo ĩpetit: nimixũ sciẽtes
qr frustratis ictibꝰ lapidẽ ferit. Dicat gͦ.
Nõne lux impii extingret᷑: qr habent⁊¬

Expanded text:
ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter drecte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat. Dicat ergo: Nonne lux impii exstinguetur? Re
Abbreviated transcription (Latin):
linquet᷑ terra: nͥ hoc qd̾ sepe ficlelibꝰ dic̃t
qr si hoc tierũ est qd̾ nos dicitił. oĩs a dõ
terra derelicta ẽ. ꝗͣ iã p̃ multitudine nos
ueracit̾ ñ intͣ se coli ñ posse: asserens qd̾
om̃s qͥ extra ipsã st̃. minime saluabunt᷑.

Expanded text:
linquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiori huiꝰ operis
parte tractanimus
corrigeret sub lege
ad testimoniũ addu¬
xit: qͥ legẽ ñ nouit.
n tñ tenut: qui p̃cepta uite q̃ scripto¬

Expanded text:
iori hujus operis parte tractavimus  mentes corrigeret sub lege ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae q
Abbreviated transcription (Latin):
tione tenenda st: hec ꝓ aliẽnis ꝓuectib exqͥren¬
da. In illis nos terreat formido ne ꝑeant: in
istis uͦ ad tempꝰ aliqñ sublatis ꝯsoletur humi¬
litas : qͥa ad elationẽ mentẽ fortasse subleuabart
Cũ gͥ ꝯcessa nobis uirtutũ signa subtͣhunt᷑: di¬
camꝰ recte. Dñs dedit dñs abstulit. sicut dño pla¬
cuit ita factũ ẽ: sit nomen dñi benedictũ. Ec̃
enĩ uere ostendimꝰ. qͥa accepta recte tenuimꝰ. cũ
profecto equanumiter ad momentũ sublata to¬

Expanded text:
tione tenenda sunt, haec pro alienis provectibus exquirenda. In illis nos terreat formido, ne pereant; in istis vero ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata to
Abbreviated transcription (Latin):
Q extendit aqͥlonẽ suꝑ uacuũ. Aqͥlo¬
nis noĩe in sacro eloquio appellari di¬
abolus solet: qr ut corpoꝵis frigore gẽ¬
tiũ corda ꝯstring̃er. cdix̃. Sedebo ĩ mon¬
te destam̃ti: in lateribꝰ aqͥlonis. Qͥ suꝑ¬

Expanded text:
 extendit aquilonem super vacuum. - Aquilonis nomine in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: « Sedebo in mente testamenti, in lateribus aquilonis . » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
oneribꝰ uenientes pane u̾bi nos refieit:
⁊ ꝯtra acdũsarios sua refectiõe nos ro¬
borat. uñ alias ab eccłã dr. Posiusti
in ꝯspectu meo m̃sã: aduers̃ eos quri
tͥbulant me. Misit ancillas suas. apłoꝵ¬
rudeł aĩas. in ipso suo inicio infirmas.
nia suꝑne ciuitatis leriant: q̃ profecto
menia nͥ humiles ñ ascend̃t. Uñ illic
ab eadẽ sapĩa subdit᷑. Si qͥs ẽ parirulꝰ:
uiemiat ad me. Acsi aꝑte dicat. Asqͥs
se apud se magnũ estimat. aclitũ sibi
mei accessus angristat: qr tanto ad me
altiꝰ ꝑtingit᷑: qͣnto uniꝰcuiꝰq mens apud¬
se ueriꝰ humiliat᷑. S qͣntalib qͥsq rur¬
tute ꝓficiat. qualib scĩa excrescat: pe¬
netrare ñ sufficit. qͦ nos ꝯlitor mode¬

Expanded text:
oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apoet animas, in ipso suo initio infirmas unia supernae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuse verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit quanto nos Conditor mode
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uirtute s ratione sriꝑauit. Ipse nãq
cdiabobus in illa nos parentis prumi ra¬
dice supplantans. sub captiuitate sua qͣ¬
si iuste tenuit hõem: qͥ lib̾o arbitͥo ꝯditꝰ
ei inrrista suacdenti ꝯsenfit. Ad itram

Expanded text:
non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolus in illa nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua quasi juste tenuit hominem, qui libero arbitrio conditus ei injusta suadenti concessit. Sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
S tñ oĩpotenti dõ suppetit. ⁊̃ uasa dia¬
boli erinctis uircutibus uacua. sue gr̃e
mun̾e ĩplere: in eisꝙ diriin timoris so¬
liditatẽ pon̾e. qͦs nulla ꝯspicit rectitu¬
duis actione roborari. Un apte sub

Expanded text:
 omnipotenti Deo suppetit etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacua suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere, quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
guis ꝓrit sp̃e sc̃s clabat eloqͥ illis. Ex eo
ergo acceper̃t ornam̃ta uirtutis: quoᷤᷤ
ĩmensa ante possed̾at feditas timoris.
timuit. uitã negauit. Qͥ ñ penis. nõ
afflictionibꝰ. ñ t̾ribili potestate criusqͣ
s uniꝰ mancipii sola ẽ int̾rogatione pro¬
stratꝰ. ⁊ qͥdẽ mancipiũ. ne sexꝰ firmior
tribile clemonstraret: ancilla ẽ inqͥrente
tẽptatꝰ. Rursusq ut talis sexꝰ insir mi¬
tas. etiã officii su deiectione uilesc̾et:
ñ ab ancilla tantũm᷑. s ab ostiaria ẽ¬
ancilla reqͥsitꝰ. Eece ꝙͣ uilis ẽ ad temp¬
Tandũ ꝑsona reqͥsita: ut aꝑte ꝓderet᷑.
qͣnta eum timoris eiꝰ infirmitas possi¬
deres. qͥ nec ante uocẽ ostiarie ancille
subsisteret. S iã hic paulo añ timidꝰ.
⁊ pͥncipes qͣnta lñm autoritate p̃di¬
cauit. Nã cũ facto miracło questio
fuiss exorra. ⁊ sacerdotũ pͥncipes. ⁊¬
entes. in qͣ uirtute mixacłm fecerid̃.
ꝑcunctari eurauer̃t. Qͥbꝰ replet̾ spũ¬

Expanded text:
iritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria eancilla requisitus. Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita! ut aperte proderetur, quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Sed jam hic paulo ante timiduset principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum principes, entes, in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus repletus Spir
Abbreviated transcription (Latin):
derent᷑. ¶ñ ait apłs. Necesse ẽ gͦ exem¬
plaria celestiũ his mundari: ipsa aũt
celestia melioribꝰ hostus ꝗͣ istis. Ergo
debuiss: ut ꝓ rõnali peccante. rõnalis
hostia macfaret᷑. S quid qͦd hõ sine pͣ¬
cato inueniri ñ pot̾at: E oblata pro
nob̾ hostia. qͣndo nos a peccõ munda
ret: Inqͥnata quippe: inqͥnatos mun¬
dare ñ poss. Ergo ut rõnabilis eẽt ho¬
stia. hõ fuerat offerendꝰ: ut uͦ a peccĩs
mundaret hominẽ hõ. ⁊ sine pecc̃õ.
S qͥs ẽẽt hõ sine peccõ: si ex peccati cõ¬
mixtione descend̾et: Proinde uemic
ꝓpt̾ nos in uterũ uirginis filiꝰ di᷑ ibi
p nob̾ factus est hõ: sũpta ẽ ab illo
natura ñ culpa. Fecit ꝓ nob̾ sacrificiũ
corpꝰ suũ: exhibuit ꝓ pecc̃oribꝰ tucturã
sine peccõ: que ⁊ humanitate mori⁊
iusticia mundare porriss. Hẽ gͦ cũpꝰ
baptisma uitit antiquꝰ hostis. mox
tẽptationibꝰ impetiit: ce ꝑ diu̾sos aciꝰ¬

Expanded text:
 ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia hostiis quam istis . Ergo debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundareret? Inquinata quippe inquinatos mundare non potuisset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus, ut vero a peccatis mundaret hominem, homo, et sine peccato. Sed quis esset sine peccato homo, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in uterum virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium, corpus suum exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate mojustitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptismavidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos adi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstratꝰ. S qr ad int̾iora ñ ualuit. ad eiꝰ
se ext̾iora ꝯu̾tit: ut qr m̃tis uͥtute uie¬
tus ẽ. eũ quẽ deciꝑe tẽptatione non
ualuit. carnis saltĩ inderet᷑ morte su¬
perare. Atq ut aute nos cdictũ ẽ: ꝑ¬
missus ẽ in illud qd̾ ex nob̃ mortalibꝰ
mediator acceꝑat. S ribi potuit a
carnis occidende: inde int̾ior pote¬
stas eiꝰ qua nos tenebat occisa ẽ. Ipse
uincit exteriꝰ. Et qͥ nos inre debito¬
res tͥenuit mortis. iire in nobis ius
mortis amisit: qr ꝑ satellites suos eiꝰ
mors debita ñ noceret. Bñ itaq dic̃
antiquus hostis ꝑ excessũ p̃sũptiõis
sue eũ ⁊̃ ꝑdidit. q̃ inique ꝑsuasioĩs
lege possedit. dũ auclacter eũ inqͥ
sibi nichil cõpetebat apperiit: iure illũ
q̃ quasi iuste tenebat amisit. Pruden¬
tia itaꝙ ñ uirtute ꝑcussus ẽ: qͥ dũ ad
tẽptandũ dm̃ solrrt᷑. ab hoĩe possesso
religat᷑: ut inde eũ qͥ sub ipso erat ꝑd̾et:

Expanded text:
valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare: atque ut ante dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit alcarnis occidendae, inde interius potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse vicit exterius. Et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit, quia per satellites suos ejus mors debita non noceret. Antiquus autem hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute devictus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatu
Abbreviated transcription (Latin):
in fortitudine illiꝰ maria ꝯgregata suii:
qr incarnato dño discordantia scłariũ
corda ꝯcordit̾ cred̃t. Iã petrus in mari
corcla substrata st̃: ut recte etiam in
engłio hꝰ mundi mansuetudinẽ fign¬
pedibꝰ p̃sso tumore calcata ẽ. S qͦmͦ¬

Expanded text:
ine Domini maria congregata sunt, quoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figupedibus presso tumore calcata est.
Abbreviated transcription (Latin):
dixise salomone. Sapiã ecificatt abi¬
domũ: excidit colũnas septẽ. Qut se
id de septẽ eccłiis dixisse innotesceret:
secutꝰ etiã sacram̃ta ipsa diligent̃ inseru¬
it cdic̃s. Immolauit ictimas. miscuit

Expanded text:
se Salomonem: Sapientia aedificavit sidomum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit dicens: Immolavit victimas, et miscuit
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores appellat. suꝑ qͦs in celestib̾ cre¬
scens unu̾sa spũalis fabrice structura
surrexit: sicut alias sc̃a scriptura testat᷑
dic̃s. qui incerit faciã illũ colũnam in
templo dĩ meiͦ Nã si qͥs in d̾i oꝑe recta
intentione firmatur. colũna in struct᷑a
sabrice spũalis erigit᷑: ut in hoc templo
qd̾ est eccła positꝰ. ⁊ ritilitati sit ⁊ clecori.

Expanded text:
siae appellat? super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias Scriptura testatur dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei. Quisquis enim in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritualis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori.
Abbreviated transcription (Latin):
rens tenet᷑. Oꝑienda est itaq cist̾na᷑.
qr corã parmistis m̃ribꝰ regenda ẽ al¬
ta scientia: ne ñi cor docentiũ ad sũ¬
ma accollit᷑. mñ infirmitas audicorũ
perent: si corã infirmis auclicoribꝰ
qͣnta ẽ scientia ex ore loquentis ema¬
naret: si simul se oĩs plenitudo p̃cdi¬
cationis effund̾et: & nil s̃ cũ ꝓficien¬
tibꝰ resernaret. Dignũ qͥppe est ut qͥ
p̃cbicat. ardientis modũ ꝯsid̃et: qͣtinꝰ
ipsa p̃dicatio eũ ariditoris si merem̃
tis crescat. Sic qͥppe agere uꝰquisꝙ
p̾dicator debet. sicut cum illo dirinitꝰ
agit᷑: ut nequaꝗͣ cuncta que sentit
infirins insimuet: qr ⁊ qͦusq ipse carne
mortalitatis infirmus est. ea q̃ suꝑna
sunt cuncta ñ sentit. Predicare ergo
ructibꝰ ñ debet qͣntũ cognoscit: quia ⁊
ipse de suꝑnis mysteriis cognoscere ñ
ualet qͣnta sint. Hinc ẽ .ii. qd̃ paulus a¬
postolus postꝗͣ mysteriis celestibꝰ inter¬

Expanded text:
capiatur. Operienda est itaque cisterna, quia coram parvulis mentibus tegenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad summa attollitur, inde infirmitas auditorum perent, si coram infirmis auditoribus, quanta est scientia ex ore loquentis emanaret, si simul se omnis plenitudo praedicationis effunderet, et nil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incremen tis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uolumꝰ memoria ñ tenemꝰ. Sc̃a gͦ
eccła postꝗͣ mortẽ ac resur rectionẽ dm̃
ascensionẽq descripsit: clamat ei ꝓphe¬
tico plena spñ. Fuge dilecte mi. fuge.
Acsi dic̃et. Ln q̃ ex carne cõp̃hensibilis
factus es. ex driiinitade tria intelligen¬
tiã nr̃i sensꝰ excede: ⁊ in ceipso nobis in¬
cõp̃hensibilis ꝑmane. Cenet gͦ rrultũ¬

Expanded text:
d volumus, memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permane.
Abbreviated transcription (Latin):
clesia uͥtude ꝓpͥa tot intracłis emicat. nͥ
hanc p̾uenientis gr̃e dona ꝑfrinclant
dicent᷑: qi ap̃ districti iidicis ocłos fua
rimĩq̃q corruptibilitas inqͥnat᷑ nͥ hãe
cotidie gr̃a parcentis u̾gat. Electoꝵ qͥp¬
pe animꝰ ꝓdire ad lib̾tadẽ iusticie nti᷑¬

Expanded text:
clesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant,udicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae ni
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parte tenebat᷑. Qͥd est gͦ angłm
dic̾e. ego uemi ꝓpt̾ sermones cuos. prm¬
ceps ã regni ꝑsaꝵ resticit m: nͥ sua sub¬
ditis oꝑa nuntiare. Acsi aꝑte dicat. p̃¬
cũ quidẽ tuaꝵ merita exigunt. ut ista¬
eliticꝰ ppłs a iugo sue captiuitatis exua
dñio purgari debeat: ut de ereptione
illiꝰ ꝑsaꝵ princeps mͥ iure ꝯtradicat᷑. ꝗͣ¬
ius p̾ces tuas eoꝵ qͦ lacͥme qͥ in iudea
relicti st̃ achiuent᷑. Uñ hoc ꝙͦ qd̾ clixi¬
mus achungit. Michael pͥceps urͣ uenit
in acliritoriũ mͥ. Cũq ut aduersũ prin¬
adueniens apparet. Qua ex re ĩniuitur:
qd̃ adu̾sũ grecos qͦ aliqͥd iuclea cõmise¬
rat: quoꝵ ꝑfecto causa ereptioni illius
uita iusti dep̃cantis ereptionẽ popłĩ
exigit: eiꝰdẽ tñ ppłi adhuc uita ꝯtradiẽ:¬
ut qr necdũ plene hi qͥ in captiuitatẽ
ueniã tã longa opp̃ssoꝵ captiuitas pote¬
rat: s ereptionis eoꝵ bñficio. hoc qͦ qd̾

Expanded text:
batur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatrsarum dominio purgari debeat, ut de ereptione illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea relicti snit in adjutorium mihi. Cumque ut adversus prinadveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradiut quia nec plene hi qui in captivitatem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum benef
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr intus cdominiũ ꝑdidit. bella molit᷑
foris. Ille .ni. eũ de carnalibꝰ hominum
cordibꝰ expulit: qͥ ꝓpter hões ad incar¬
nationẽ uenit. Dumq corda infideliũ
tenrit: quasi manũ ad latibula serpẽ¬

Expanded text:
quia intus dominium perdidit, bella molitur quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumque corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibula serpen
Abbreviated transcription (Latin):
coluber tortuosꝰ. Qs .i. colubri appellat᷑
noĩe. nͥ antiquꝰ hostis ⁊ lubricꝰ. ⁊ cortuo¬
sus: qͥ decipiendo hõem colubri ore lo
eiꝰ hõ cognosceret. qͣlis ẽet qui intꝰ habi¬
taret. Serpens nãq ñ solũ tortuosus ẽ:
ñ stetit: tortuosũ ammal intrauit. E
u̾ suggestiomi eiꝰ si pͥme ñ resistit᷑. repẽ¬
te totus ad int̾na cordis dũ ñ sentit᷑
illabit᷑: uerba ad hõem ꝑ aĩal lub̾cũ
fecit. Cau̾ne uͦ huiꝰ colubri. corda fue
rant iniquoꝵ: que qr ad prauitatem
ꝓpriã traxit: quasi in eoꝵ habitatione
requierut. S obstetricante manu clñi
tortrios coluber de ꝓpriis cauernis
expulsꝰ est: qr dũ nobis cliuina gr̃a
medet᷑: is qͥ nos tenuerat antiquus
a nob̃ hostis eicit᷑: sicut incarnata ue¬
ritas dic̃. Nc̃ pͥnceps hꝰ m̃li eiciet᷑ foraᷤ.
Nñ iã nẽ scõs om̃s ñ tenendo possidet
s tẽptando ꝑsegtrt᷑. Nã qr ñ in eis intͥn¬
secus regnat᷑. eos extrinsecus ĩpugnat:

Expanded text:
s enim colubri appellatur nomine, nisi antiquus hostis, et lubricus, et tortuosus, qui decipiendo homini colubri ore locejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est,eritatis non stetit, tortuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubrrunt iniquorum, quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit: sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus hostis, a nobis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: « Nunc princeps hujus mundi ejicitur foras  sanctos homines non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat;
Abbreviated transcription (Latin):
uitioꝵ uidet. Doms u gaudii crui-¬
tatis exultantis ẽ mens prauoꝵ: que
dũ uentura supplicia ꝯspic̾e negligit.
in carnis uoluptate se deserens ina¬
nit̾ hylarescit. Ait gͦ. Suꝑ humũ ꝓpli
mei sp̃ine ⁊ uepres ascendent: quanto
magis suꝑ omnẽ domũ gaudii ciui¬
tatis exultantis: Aesi aꝑte licat. Sri

Expanded text:
 videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. Nequaꝗͣ uͦ sue ꝯsid̾ationis obtutũ
in t̾ra peccor figeret: si ad scã sin redẽpto¬
ris itinera m̃tis ocłos leuaret. Uñ ꝑsa¬
te ei᷑: qi uideł sapiens qͣsq illũ tota i¬
tentiõe ꝯsid̾at: cuiꝰ se m̃brũ eẽ ꝑ ficdem
pensat. Has nãq humane ꝯu̾sations
uias rud̾e ꝯtẽpserat: qͥ dicebat. In man¬
datis tius exercebor: ⁊ ꝯsid̾abo uias tuas.
Acsi aꝑte spondeat dic̃s. Que mea st̃ ñ
uid̾e refugio: qr ꝑ imitationis tue iuã ꝑ
gere ꝯu̾sationis gressibꝰ mardesco. Qͥx.
presenti iã mundo ꝯtradicit: amoris ex¬
citatiõe ꝯtinua redẽptoris sui ruas. corda¬
sin ocłis obieit: ut mens prosꝑa fugiat:
ad acdũsa p̃paret᷑. Nichil qd̃ demulcet
apperat: nichil qd̾ clet̾rere credit᷑ perti¬
mescat. Merorẽ gaudiũ deputet: p̃sen¬
tis uite gaudia. dãna meroris pẽset. Ab¬
iectionis decrim̃ta ñ timeat: s ꝑ bec ma¬
nentis głe locũ q̃rat. Has ⁊em̃ iuas se¬

Expanded text:
ae . Nequaquam suae considerationis obtutum in terra stultus figeret, si ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Sa videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti mundo contradicit, amoris exercitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur, nil, quod demulcet appetat, nil, quod deterrere creditur pertimescat, moerorem gaudium deputet, praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias se
Abbreviated transcription (Latin):
Cñ ⁊ alias dic̃. Neq qͥ plantat ẽ aliqͥd
neq qͥrigat: s qͥ increm̃tũ clat deus
Plantare qͥppe ⁊ rigare: aduiuiare ẽ.
Ad̾ utrũq uacuũ erit ministeriũ: si
in corde ds̃ ñ dat increm̃tũ. S qui de
sensu suo alta saprunt. ẽẽ humilit̾ dei
achutores nolunt: qr cdũ se dõ ẽẽ utileᷤ
estimant. a frrictu se utilitatis abienaĩ.

Expanded text:
 Paulum dicitur: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare adjuvare est: quod utrumque vacuum erit ministerium, si Deus in corde non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alta sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Uir g sc̃s ab amicis suꝑbientibus
u̾ba sua añ dm̃ ꝓoni posse ñ estuat.
Acsi aꝑte dicat. Iciros q̃ loquor pone
an iudicẽ ñ ualetis: qr eiꝰ tiobis faciem
peceantes absconditis. ¶d̾ cñ ⁊ ex typo
scẽ eccłe nil obstat intelłi. Que cũ de
infirmis sius ab ħeticoꝵ irrisiõe rep̃¬

Expanded text:
ur sanctus ab amicis superbientibus, verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi. Quae cum de infirmis suis ab
Abbreviated transcription (Latin):
acrias ñ ignoramꝰ. Que tñ certamina
ñ labore s imꝑio ꝑagunt: qr qͥcqͥd agen¬
do ꝯtra ĩmundos sp̃c appetunt: ex adiu¬
dorio cuncta regentis possẽ. De hac nã
q militia nascente rege nr̃o scriptũ ẽ.
Subito facta ẽ cũ angło multitudo mi¬
litie celestis exercitus. Cui tñ milicie

Expanded text:
as non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae
Abbreviated transcription (Latin):
nustã dicit᷑. Mutabis ea: ⁊ mutabiisͦ
Quã qͥdẽ ultimã cõmutationẽ suam.
ipsi his nobis nẽ uicissitudinibꝰ ñtiant:
quibꝰ nr̃is usibꝰ indesinent̃ alt̾nant. Nã
terra a sua specie hyemali ariditate de¬
ficit: unali humore uiridescit. Cclum
coticlie caligine noctis obdueit᷑: ⁊ duir¬
na claritate renonat᷑. Hinc gͦ hinc fi¬
delis qͥsq colligat. ⁊ incerire hec. ⁊ tñ
ꝑ ĩnouationẽ refici: q̃ ꝯstat nẽ assidue
nelut ex defectu reparari. Int̾ hec gͥ sc̃s¬

Expanded text:
 Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari Vet. et Rec