comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã dulcior mͥ fili fuist. Tibi debeo
qd̃ ad huc uiuo: tua suauitas meam
tenuit aĩam. & ꝓduxit matͥ misere
diẽ mortis. subuenisti in fame. tumu¬
nus supremũ senecte. Tu ꝑcussoris re¬
pressor. Uener̃t necatͣi: conuiue facti
sunt. habebt̃ et ip̃i qd̾ tͥ debeant. cũ
epulas meas sũpserint. S qͥd refertiᷤ
gradũ qͥd horrescitis animo: cur non
epulamini qd̾ mat̃ fecit: Possiut ⁊ uoᷤ
delectari epule. que matrẽ exsatura
uere. Iam postꝗͣ me filius pauit. et
habunde exsaciata sũ: faniẽ nescio.
Gustate & iudete. qm̃ suauis : filius
m̃s. Nolite molliores matre fieri. in¬
firiniores muliere. Aut si uos estiᷤ in
meo uulnere miscdes. ⁊ ñ suscipia.¬
tis hostiã meã: atq au̾samius holocau¬
stũ meũ: ego consũ mabo sacͥsiciũ me¬
um. Manducabo qd̾ reliquũ ẽ. Nide
te uob obꝓbrio si qd̾ fortior uob̾ muli¬
er reꝑta sit. que assumeret epulas
uiroꝵ. Ego qͥdẽ tales epulas paraui.

Expanded text:
 dulcior, fili: tibi debeo, quod adhuc vivo. Tua suavitas animam tenuit meam, et produxit matri miserae diem mortis. Subvenisti in fame: tu munus supremum senectae, percussorum repressor. Venerunt necaturi, convivae facti sunt: habebunt ipsi quod tibi debeant, cum epulas meas sumpserint. Sed quid refertis gradum, quid horrescitis animo, cur non epulamini quod mater feci? Possunt et vos delectare, quae matrem exsaturaurio iam, postquam me filius meus pauit, abunde exsatiata sum, famem nescio. Gustate et uidete quia suauis filius meus. Nolite fieri molliores matre, infirmiores muliere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis opprobrio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas,
Abbreviated transcription (Latin):
Contra qͦs ualens egressus de antiochia
bellũ instructissimũ parauit. Ubi sta¬
tim pͥmo congressionis mipetu contͣ¬
bate militũ turbe. nuda peditũ dese¬
ruere p̃sidia. Moxq legiones eoꝵ dem
peditũ equitatu hostium undiq cinc¬
te sagitarũ nubib obruptȩ ꝑierunt.
Ipseꝰ imꝑator sauciatꝰ cũ incuiusdam
iuluile casa lateret absconditꝰ. ab inse¬
quentib hostib cõprehensus subiec¬
to igne cũ casa consũptus ÷ au. imꝑii

Expanded text:
Contra quos Valens egressus de Antiochia Contra quos Valens egressus de Antiochia bellum instructissimum paravit. Ubi statim primo congressionis impetu, conturbatae equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. Moxque legiones eorumdem peditum equitatu hostium undique cinctae, sagittarum nubibus obrutae perierunt. Ipse vero imperator sauciatus cum in cujusdam villulae casa lateret absconditus, ab insequentibus hostibus deprehensus, subjecto igne casae consumptus est decimo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ꝑ ea que in isto contigere signum
sithie gentes. id: gothi. ipogothi. Gippe¬
des. ⁊ uandali. una lingua utentes
& nichil aliud nisi nom̃ tantũ mutan¬
tes: biꝑtito agmine danubium tran
ces frigidernus & attalicus. Qͥcũ inter
se dissiderent acbello deseuirent: at¬
talicꝰ ad ualentem confugium fecit.¬
frigidernũ auxiliũ tulit. Itaq ualentiᷤ
augusti fretꝰ aurilio: frigidernũ attali¬
cis suꝑauit. Cuiꝰ beneficii grã gothi sup¬
plices poposcerunt: ut eis ep̃i aqͥb regu¬
la fidei discerent mitterent᷑. Tunc ua¬
lens gͥ usus maligna prauitate: docto¬
res arrians dogiatis misit eis aquib
leges immobiles obseruabant. gothi¬
cas litt̃as adimienit & utrũq testam̃¬
tũ in linguã ppxiam transtulit. & scad̾m
arrianoꝵ sectam deprauauit. Ipsi demq
gothi pꝰ modicũ interuallũ auaricia
maximi ducis fame compuls: aualen¬
te defecerunt. & ꝑ traciã se se diffudert̃.

Expanded text:
vit; et per ea quae in isto contigere, signum vit; et per ea quae in isto contigere, signum Scythiae gentes, id est Gothi, Hypogothi, Gippedes, et Vandali una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transces, Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem confugium fecit.Frigidernum auxilium tulit. Itaque Valentis Augusti fretus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia Gothi simplices poposcerunt, ut eis episcopi, a quibus regulam fidei discerent, mitterentur. Tunc Valens usus maligna pravitate doctores Ariani dogmatis misit eis, a quibleges immobiles conservabant, Gothicas litteras adinvenit, et utrumque Testamentum in linguam propriam transtulit, et secundum Arianorum sectam depravavit. Ipsi denique Gothi post modicum intervallum avaritia Maximi ducis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thraciam sese diffuderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis temꝑe ꝓmserat memor. scđm stul¬
tũ herode̾ p̃sentib arrianis filiũ bap¬
tirari p̃cepit. Quo gesto: mox infans
lempnia & basiliũ intra auła ubi ipẽ
residebat it̾m uenire p̃cipiens: mul¬
ta apd̾ eũ de diuinis dogmatib locu
imꝑiales epulas constitutꝰ. Quidũ
doctorẽ basiliũ culparet: barbarissi¬
mũ fecit. Tunc sc̃s basilius subridẽs.
uidimꝰ ait siue litt̃is demostenem.
silius ait. Tuũ est de pulmentarus
Postħ imꝑator ũ ita dilexit uirũ dei
basiliũ: ut & optima p̃dia que illic
habebat pauꝑib qui ab eoguberua¬
iss imꝑator pͥoꝵ oblitus qm̃ a seducto¬
rursus eum monebat ut ad partes
ielinaret᷑ hereticas. Cui cũ ꝑsuadere¬
non poss legẽ de eiꝰ scribi p̃cepit exilio.
quã uolens manus sue subscͥptione
roborare: nullũ apicẽ complere ualu¬
iegem impiam firmare contenderet.
cõmota ÷ dext̃a. eamq subito tremor
iuasit. Tc̃ eiꝰ animo terrore completo:
ambab inanib cartam rupit. Osten

Expanded text:
tis tempore promiserat, memor, secundum stultum errorem praesentibus Arianis filium baptizare praecepit. Quo gesto, mox infans lemnia. Quem intra aulaea, ubi ipse residebat, venire praecipiens, multa apud eum de divinis dogmatibuimperiales epulas constitutus, qui dum doctorem mundi culparet, barbarismum fecit. Tunc sanctus Basilius subridens: Vidimus, inquit, sine litteris Demosthenem. Basilius: Tuum esPost haec imperator ita dilexit virum, ut etiam optima praedia, quae illic habebat, pauperibus qui ab eo gubernaisset, priorum oblitus, quoniam a seductorsus eum movebat ut ad partes declinaret haereticas. Cui non persuadens, legem de ejus scribi praecepit exsilio, quam volens manus suae subscriptione roborare, nullum apicem complere praevalulegem impiam firmare contenderet, commota est ejus dextera, eamque subito tremor invasit. Tunc ejus animo terrore completo, ambabus manibus chartam rupit. Ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ria celebraret᷑. Circa hec temꝑa rex
auarũ quẽ in sua lingua cacanum
appellant. cum innumerabili mul¬
titudine ueniens. uenetiarũ fiues
ingressus ÷. Cui gisulfus foro uilians
dux cũ langobardis qͦs habere potuit
audacter occurrit. S statim pene cũ¬

Expanded text:
 perpessi. Circa haec tempora rex Avarorum, quem sua lingua Cacanum appellant, cum innumerabili multitudine veniens, Venetiarum fines ingressus est. Huic Gisulfus Forojulianus dux cum Longobardis, quos habere poterat audacter occurrit. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
& ludunensem regebant excłiam.
Qui ambo apud imꝑatorem delati
desertis excłiis in italiam ad filiun
imꝑatoris lothariũ se contulerunt.
recepit. Post paucos annos egobardꝰ
ad scõnas in expeditione regni po¬
situs defungitur.
uersus animũ pat̾s non parũ ledenᷤ
ꝓintegͥtate uix partẽ regni obtinere
memor infucti uulueris imꝑiũ dius¬
dens. iuniors karolo maiorẽ partẽ sacra

Expanded text:
 Lugdunensem regebant. Qui ambo apud imperatorem delati, desertis ecclesiis in Italiam, ad filium imperatoris Chlotharium se contulerunt, recepit: post pauculos annos Agobardus apud Sanctonas in expeditione regia positus defungitur. usus, animum patris non parum laedens, pro integritate vix partem regni obtineri memor inflicti vulneris imperium dividens juniori Carol
Abbreviated transcription (Latin):
illũ coluertdđm. qͥ naturis a secreatis
& subsistendi et mouend initia finesq
constituit. Qui rerũ causas ht̃. nouit
atq disponit. qͥ ium seminũ condidit.
Qͥrationalẽ aĩam qͦd aninꝰ dr̃. qͥb uolu

Expanded text:
um colimus, qui naturis a se creatis et subsistendi et mouendi initia finesque constituit; qui rerum causas habet, nouit adque disponit; qui uim seminum condidit; qui rationalem animam, quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
butione anno memorati regis hero
et quẽ ad modũ greci calculatores cõ¬
Deniq notandũ ẽ quia ꝑ.iiiͦi. mundi
in muudo fuere distinctis gradibus
dente. a meridie carthaginense. et ab
septẽtrione macedonicũ qd̾ grecoꝵ ap¬

Expanded text:
butione anno memorati regis Herodbutione anno memorati regis Herodet quemadmodum Graeci calculatores commundi us distinctis gradibus dente, a meridie Carthaginense, a septentrione Macedonicum. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
set contra iuis et fas. iudaice gentis in
honorẽ indebitũ. cepit in sac̾dotium
indignissimos et ignobiles quosq sub¬
stituere. quos ei uoluntas aut casus
dediss. Uestẽ quoq summi pontificis
obclusam sub suo tenebat signacło.
nec umquã eiꝰ usũ potestatẽ ue pon¬
tificib sui cõmisit temꝑis. Et ut su¬
am sobolem regio udeoꝵ geners
mulieris expetita societas sic̾ pꝰ decla¬
rabit᷑ eiꝰ potentiã potius inclinauit
quã extulit. ⁊ domesticis affecit dolo¬
rib. Nam cũ seqͥtur nobilitatẽ incid̾
in ꝑturbationẽ: qua ͥ domꝰ ꝓpria non
conueniret.
erũ unctione legitima iudaice
gentis cessante. imminebat scd̾m
sermonẽ ꝓpħicũ expectatio gentium
dñs iħc xp̃c. Qͥ uerꝰ rex et sac̾dos de re¬
gum atq pontificũ genere carnẽ assu¬
mens: uenit mundo salutarẽ afferenᷤ
fidem. in qua ppłm gentilẽ atq uda¬
icũ sc̃ĩficando sͥ connecteret atq uni¬
ret. Natꝰ ẽ aut̃ sua ordinatissima distͥ¬

Expanded text:
set contra jus, et fas Judaicae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regio Judaeorum generi em. Sed hujus mulieris expetita societas, sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum sequitur nobilitatem, incidit in perturbationem, quasi domus propria non conveniret. Verum unctione legitima Judaicae gentis cessante, imminebat secundum sermonem propheticum expectatio gentiums Christus, qui verus rex et sacerdos de regum atque pontificum genere carnem assumens, venit mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret et uniret. Natus est sua ordinatissima distri
Abbreviated transcription (Latin):
iason eriꝑe sac̾doriũ cupiens. cepit
iudaice legis ura ñ occulto uolare
s palam omib destruere quasi sac̾do¬
tiũ qd̾ affectabat alit̃ quã scelere con¬
sequi ñ ualeret. Ausus ẽ enĩ sub ipsa
templi arce guinasiũ construere. et
optimos quosq epheboꝵ in lupana-¬
rib ponere. eosq qui erant iherosoli¬
mis antiocenes scribere. S hoc impii
& ñ sac̾dotis lasonis nefariũ ⁊ inaudi¬
tũ scelus. ultio diuina consecuta est.
In lege qͥppe duuna impie agere ñ cedit
et menelaus quidã de tribu beniamin
sac̃dotiũ obtinuit. Uerũ huiꝰ mene¬
lai factione onias pus pontifex
templi auro exportato: plebeio
concursu secus erariũ lapidatus
interiit
osthec aut̃¬
prefatus rex antiocꝰ ascendens
ierosolimã intrauit in sc̃uariũ cum
suꝑbia. et tulit altare aureũ. & cande¬
labrũ. et m̃sam ꝓpositionis. & uelũ et
cet̃a templi ornam̃ta et regressus ẽ¬
antiochiam. Demũ uͦ p̾cepit om̃ib

Expanded text:
Jason eripere sacerdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifextempli auro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intravit in sanctuarium cum superbia, et tulit altare aureum et candelabrum, mensam propositionis, et velum, et caetera templi ornamenta et abiit. Demum vero praecepit omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
terre limitẽ mare uidelicet occea¬
um consũmauit. Quo transacto. de¬
cerni sͥ a senatu romano postulauit
alterũ consulatũ. Contradictũ ẽ
amaceblo tẽ consule adnitente põ¬
peio. deinde decretũ ẽ a senatu ut
in urbẽ ñ nisi dimisso ueniret ex¬
ercitu. Qd̾̃ cesar grauit̃ tulit. et cõ¬
tractis undiq uirib romã hostili¬
ter contendit. E rubicone fluuio
transmeato. ariminũ cepit. & rauen¬
nã se contulit. At ponpeiꝰ ⁊ omnis
romanoꝵ senatꝰ crescentib cesaris
uirib trepidi tanqͣm italia pulsi.
greciam aclier̃t. dirachiũ gerend
belli sedem eligentes. Cesaraut̃ cũ
iam adu̾sus pompeii duces multa
ꝑegisset certamina:. tand̾e romã
intrauit. & ex erario publico frac¬
tis ianuis pecuniã tulit quã sius
militib erogauit.
Nt̃ea uͦ apd dirachium multi regeᷤᷤ
orientis ad pompeiũ auxiliis cõue¬
nłre. Qd aucliens cesar agmmne pre¬
ꝑato. ꝑ epirũ in tessaliã uenit. Pom¬

Expanded text:
tavit, mare videlicet Oceaum consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pom
Abbreviated transcription (Latin):
os fusse fer̃t̃. Romanꝰ uͦ ppłs dolore sti¬
mulatꝰ capitoliũ cũ actorib cedis incen¬
dere uoluit. apd̃ qͦs et ita pꝰmodũ memo¬
rabilis factꝰ ẽ ut om̃s post illũ imꝑato¬
res cesares nuncupent᷑.¬

Expanded text:
os fuisse ferunt. Romanus vero populus dolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupent
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ territꝰ ptolomeus scapham ascen¬
tus ẽ. Cuiꝰ dũ corpus ad litꝰ deuolutũ
fuiss. indicio lorice auree cognitũ fuit.
Quã cũ cesar alexandriã p̃misisset:
alexandrinos desꝑatione ad deditionẽ
coegit. Quib patratis rursus regnum
egypti cleopatre dedit. Demũ uͦ syriã
consul ẽ appellatꝰ. Dem̃ in affricã tͣns¬
iens: om̃s magni pompeii duces
atq nepotes debellauit. Conflixit gͦ¬
pompei duces labienniũ atq actiuer
uarũ et suꝑauit. S et filiã pompen
ac potestarẽ solus sͥ p̃sũpsit. qd̾ greci mo¬
narchiam uocant. S dũ ibi rei publi¬
ce statũ contra morẽ maiorẽ clement̃
instaurat. auctorib bruto et cassio in

Expanded text:
Unde territus Ptolemaeus scapham ascentusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriaconsul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instaurat, auctoribus Bruto et Cassio, in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ successit. Post symonẽ aut̃ ꝑuenit
uersus hyrchanos dimicans. hyrcha¬
ni nom̃ accepit. Hyochano uͦ successit
aristobolus. Aristobolus aut̃ factꝰ ẽ
rex et sac̃dos. Et aristo bolo successit
rex parit̃ ⁊ sac̾dos alexander.
lexander quoq moriens
reliquit suꝑstites filios suos: aristobo¬
lũ scilic et hyrchanũ. S donec adoles¬
cerent pueri alexandram coniugem
suã temꝑamento regali p̃esse uoluit
simul arbitrã statuens cui nã potissi¬
mũ illoꝵ duoꝵ sũmum sac̾aotium
cõmitt̾et. Illa hyrchanũ in sac̾dotio¬
patͥ substituit ꝓpt̾ senioris etatis p̾roga.

Expanded text:
ejus successit. Post Simonem autem pervenit versum Hircanos dimicans Hircani nomen accepit. Joanni Hircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo successit rex pariter et sacerdos Alexander. Alexander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substitu
Abbreviated transcription (Latin):
Pompeiꝰ octognnta⁊ uiii. cohortes
ordine tripliei eollocauit. Fuertq
& eqͥtes romani plurimi. Econtra cesar
similit̃. lxxx. cohortes triplici ordinau̾
dispositione. In exercitu cesaris fuere
minus quã .xxx. milia peditũ ⁊ eqͥtes
mille. S dũ utrimq certaret᷑: tandẽ
fugiens onerariã naiĩ nactꝰ in asyam
ꝓperauit. et inde ꝑ tyrũ in egyptõ tͣnsit.
ibiq statim ut litꝰ attigit iussu ptolome
adolescentis in grãm cesaris uictoris¬
uͦ occisus est.
int̾fecto cesar syriã ꝑuagatꝰ alȩxan

Expanded text:
Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocavit, fueruntqet equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum utrinque certaretur, tandem ompeius fugiens onerariam navim nactus, in Asiam properavit, et inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victorisoccisus est. interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittens officioꝵ. Post alexandre uͦ
mortẽ aristobolus iuasit regnum.
ab antipatro patre herodis: pͥmum
ad arabie regẽ se contulit facti peni¬
tens. ac deuiũ ponpeio romanoꝵ du¬
ci qͥ in syria tigranẽ regẽ debellaturꝰ
detulit. Qua occasione idẽ ponpeiuᷤ
aristobolũ pontificẽ iunctũ cũ libi̾s
romã misit. Hyrchana uͦ pontifica¬
tum reliqͥt: et memoratũ antipatrũ
procuratorẽ totius regni constituit.
sionẽ prebuere romanis ut iudeã

Expanded text:
fficiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, citatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus detulit. Qua occasione idem Pompeins Aristobolum pontificem vinctum cum liberis Romam misit. Hircano vero pontificatum reliquit, et memoratum Antipatrum procuratorem totius regni constituit. sionem praebuere Romanis ut Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerat᷑. & tam diu certam̃ anceps
fuit. qͦ aufugeret darius. Exinde mag
ua. capta xlmilia. Ex macedonib¬
uͦ cecidere pedestres c.xxx. et equites
c.I. In castris ꝑsarũ multũ auri et¬
uxor. eadẽq soror & due darii filie. Qͣ
Iuas tam̃ alexander haberi apd̾ se
ut reginas p̃cepit. filiab ꝙ ñ sordi¬
dius matrimoniũ dignitate patͥs
rrandri darius aureis uincit᷑
catenis a cognatis suiᷤ. & uinctus¬
uitã parit̾ cũ ꝑsarũ regno finiuit
Cuiꝰ corpus alȩxander mnore regio
seprluit. Sicq ꝑsarũ regnũ tͣns¬
iuit in potestatẽ macedonũ: pꝰꝗͣ

Expanded text:
vulneratur. Tam diu certamen anceps fuit, quoad fugeret Darius. Exinde caeda; capta XL milia. Ex Macedonibus cecidere pedestres CXXX, equites CL. In castris Persarum multum auri cetuxor, ejusdemque soror, et duae Darii filiae, quit. Illas tamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius matrimonium dignitate patrisxandri aureis vincitur catenis a cognatis suis. Et vinctus pariter cum Persarum regno vitam finivit. Cujus corpus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ad orsus ẽ expugnare ꝑsarũ habens
in exercitu peditũ .xxx. milia. et equi¬
tũ .iiii. milia qͥngentos. Et hoꝵ agini¬
nũ ordines nemo nͥ sexagenariꝰ dux̃.
ut si pͥncipia castroꝵ cerneres. senatũ
te cernere ñ militie duces estimares.
Nemo deniq illoꝵ in prelio fugam
s uictoriã cogitauit: nec in pedib
cuiquã spes s in lacertis fuit. Porro
darius rex fiducia uiriũ ñ hostem
a ꝑsarũ finib arcere s intra regni
sinũ reciꝑe głosus ratꝰ. flum̃ eufra¬
ten & montẽ cilitie taurũ illi sine
impedim̃to tnͣsire ꝑmisit: ac demũ
in cãpis adrasti dirigit ad u̾su eum
in ea congressione sexcenta mi¬
lia militũ. S cã numerosus exercitꝰ
alexandri arte quã mocedonũ uͥtu¬
te. Magna cedes ꝑsarũ in eo p̃lio fuit.
De exercitu uͦ alexandri nouẽ cecid̾e
pedites: et c.xx. equites. Post hanc¬
aut̃ uictoriam maior pars asye sta¬
tim ad alexandrũ defec̃. Deniq plu¬
rima gessit alexander bella cũ pre¬

Expanded text:
adorsus est expugnare Persarum, habens in exercitu peditum triginta millia, et equitum quatuor millia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro rex Darius fiducia virium, non hostem a finibus Persarum arcere, sed intra regni sinum recipere gloriosius ratus, flumen Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercitusinus Alexandri arte, quam Macedonum virtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexandri novem tantum cecidere pedites, et centum viginti equites. Post hanc victoriam major pars Asiae statim ad Alexandrum defecit. Denique plurima gessit bella cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑.xl.⁊ ui. annis edificatũ ẽ
templũ istud: & cet̾a.
ario uͦ xerres filiꝰ eiꝰ successit. Cuiꝰ
imꝑii anno uiͦi. hesdras scriba
legis di. ascendit de babilone egypti
in ihrłm referens ad templũ dñi
susis castro. anno regiᷤ eiusde uice¬
simo. qͥ muros urbis reedificaũ cũ¬
qͥ in exercitu suo septingenta m.
armatoꝵ ⁊ deauxiliis tͥcenta on
dux defuit. Nam semꝑ in p̃lio postre¬
mꝰ. et in fugazerxes pͥmꝰ apparuit.
ab eẽt inflatꝰ. Uñ ante exꝑim̃tũ belli
opib magius fretus. montes in planũ
exequabat et maria pontib onera¬
bat et mm̃sas aquaꝵ uoragines ꝑme¬
abiles faciebat. S ubi ad angustias
t̃mopilarũ ꝑuenit qua int̾itus in gre¬
ciam patet turpit̃ ẽ deuictꝰ. & cũ inde
fuiss reuersus. t̾restri naualiq p̃lio
suꝑatꝰ etiã siuis contemptui ẽe cepit.
deficiente itaq cotidie regis maiesta¬

Expanded text:
edificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes filius ejus. Cujus regni anno septimo Esdras scriba legis Dei, ascendit de Babylone; qui Aegypti referens ad templum Domini Susis castro, anno ejusdem vigesimo qui muros civitatis reaedificaqui in exercitu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus Xerxes apparuit.apparuit. Unde ante experimentum belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio superatus, etiam suis contemptui esse coepit. Deficiente itaque quotidie regia in eo majesta
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽẽ putat᷑ qd̾ in uidith historia
filiam in matrimoniũ suscepit. et re¬
galib nuptiis regnũ sͥ firmaũ. ita ut
ñ tam mextraneũ regnũ tͣnsiatũ. qͣn
in familiã cyri uideret᷑ esse reu̾sum.

Expanded text:
latur, et sub eo quod in Judith historia filiam in matrimonium suscepit, et regalibus nuptiis regnum sibi firmavit, ita ut non tam in extraneum regnum translatum, quam in familiam Cyri videretur reversum
Abbreviated transcription (Latin):
muro tata pene mari cingebat᷑ absq
faucib que t̾bꝰ milib passuũ aꝑiebant᷑.¬
Porro hic locus murũ .xx.pedes latũ
habebat saro quadrato m altitudinẽ
se nom̃ erat ampliꝰ qͣm duomilia pas¬
suũ tenebat. Ex una parte murꝰ cõmu¬
nis erat urbi ⁊ byrseimminens mari.¬

Expanded text:
muro amplexa, tota pene mari cingebatur atque faucibus, quae tribus milibus passuum aperiebantur. Is locus murum XXX pedes latum habuit saxo quadrato, in altitudinem o amplius quam duo milia passuum tenebat. ex una parte murus communis erat urbis et Byrsae imminens mari
Abbreviated transcription (Latin):
mercennario illoꝵ exercitu ulla
bella gerere p̾sumerent neq pulsz
regno ad alios quã ad gallos confu
tutam neq amissã recuꝑare se posse:
nisi gallica uirtute arbittabant᷑. Itaq
in auxiliũ ab ithime rege euocati: reg¬
nũ cũ eo ꝑacta uictoria diuisert̃. eamq
regionẽ gallo greciã cognoĩaueruit.

Expanded text:
mercennario Gallorum exercitu ulla bella gesserunt, neque pulsi regno ad alios quam ad Gallos confugtutam neque amissam recuperare se posse sine Gallica virtute arbitrarentur. Itaque in auxilium a Bithyniae rege invocati regnum cum eo parta victoria diviserunt eamque r
Abbreviated transcription (Latin):
huc puer. Tunc etiã constituit regẽ
ioachim. qͥ & iechonias noĩatur.
Quẽ iechoniã ñ multis dieb inter
iectis: obsedit nabugodonosor. rex ba¬
uiam cũ matre ⁊ quibdã de ppło cep̾.
ñ mul topost. contra nabugodo nosor re¬

Expanded text:
 duxit, et constituit pro eo regem Joachim, qui Jechonias nominatur. Quem Jechoniam non multis interjectis diebus, obsedit Nabuchodonosor, et viam cum matre et quibusdam de populo cepit, non multo post contra Nabuchodonosor re
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. S occiso deiectꝰ equo cõ¬
cursu satellitũ suoꝵ mortem
euasit. Sub actis deniq omĩb
gentib orientis usq ad flum̃
in dũi. ⁊ occeanũ: statuit remeare
retroisũ. Nerũ cũ dariũ regẽ anniᷤ¬

Expanded text:
cavit, sed occiso dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retrorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum suaꝵ spargere famã. in tan¬
tum ut ex aiu̾sis mundi partib
comites et ꝓceres regnoꝵ. illius
curiam frequentantes multis

Expanded text:
tum spargere famam, in tantum ut ex diversis mundi partibus comites et proceres regnorum illius curiam frequentantes, multis
Abbreviated transcription (Latin):
men in pagum augustudunen¬
sem. et discurrentib utͥmq ui¬
mꝰ regi se tradidit. uuide rexilli
biturinensem pagũ ciuncius¬
tate donauit. In eodẽ &̃ locode
huni berengarioduce italiã¬

Expanded text:
in pagum Augustidunensem, et discurrentibus utrimque vius regi se subdidit. Unde rex illi Bituricensem pagum cum civitate donavit. In eodem etiam loco am anno Huni Berengario duce
Abbreviated transcription (Latin):
nem quenda militẽ de mediocͥb
÷ consiliariũ assumens. ꝓcerum
suoꝵ consilium sꝑnerecepit. gͣ
hagano queni insꝑate opes nimi¬
um ꝓuererant. lateri eiꝰ assistenᷤ
regni negotia disponebat. Qua oc
casione om̃s pene francoꝵ ꝓceres

Expanded text:
item de mediocribus sibi consiliarium adsumens, procerum suorum consilium spernere cepit. Igitur Hagano, quem insperatae opes nimium provexerant, lateri ejus adsistens, regni negotia disponebat. Quod omnes pene Francorum proceres
Abbreviated transcription (Latin):
imicis. suoꝵ recensens numerũ.
repꝑerit ex eis int̾isse nullũ. Locꝰ
in qͦ fuit conflictus. hactenꝰ pra¬
tum belli nuncupat᷑. Regresso
gͥ eo de prelio. a p̃fecto fiscanensiᷤ
castri legatꝰ dirigit᷑. deferens ex
quada nobilissima puella dani¬
comores uincta. nomine spiota
filium esse natum. Qui letus
effectꝰ ualde. sus festinatione
baiocas illũ ep̃o henrico man¬
a auit dirigere: ut ꝑ ipstꝰ mauus
sacꝰ lotum fonte ꝓprio nomine
uocaret eũ ricardũ. Cuiꝰ uissa
p̃sul gratant̃ complens. puerũ
ricardũ cͥsmate delibutũ fiscan¬
nũ renuttit nutrienduoꝵ¬

Expanded text:
imicis, suorum recensens numerum, imicis, suorum recensens numerum, reperit ex eis interiisse nullum. Locus in quo fuit hic conflictus, hactenus Pratum-belli nuncupatur. Regresso eo igitur de praelio, a praefecto Fiscannencis castri legatus dirigitur, deferens ex qaudam nobilissima puella Danico more sibi juncta, nomine Sprota, filium esse natum. Qui laetus effectus, sub festinatione Bajocas illum episcopo Henrico mandavit dirigere, ut per ipsius manus sacro lotum fonte, proprio nomine vocaret eum Richardum. Cujus jussa praesul gratanter complens, puerum chrismate delibutum Fiscannum remittit nutriendu
Abbreviated transcription (Latin):
ntea diabolo agitante ini¬
quoꝵ quã plures it̃m intestina
gunt. molimina. Naiqͥdam
plurimis ueneno discordie ĩfec¬
ti. arma arripiens. a regno ad¬
orsus est funditꝰ extrudere. ad eo
ut undequaq collecta uiroꝵ mul¬
titudine cͥca rotoniagensis eiui¬
tatis suburbia transiueato seqͥne
alueo obsidionẽ componẽt. quatinꝰ
ducem ab ea ppelleret. aut captũ
nequit̾ ꝑimeret normannia
Eͣuendicata. Nidens
obsessun. multimode cepit me
ditari. qua uia sue consuleret
saluti. atꝙ honori: et milites su¬
os a tau audari conspirationis
motu cõpesceret. Ad extremum
a qͦda ochone ꝓcuratore suo inde¬
sumit. & cũ tͣcentis loricatismi¬
litib temeraria castra irrũpens.
maximã eoꝵ multitudinẽ gla¬
diis ꝓstratam orcho tͣnsinisit. ali¬
osq ꝑ deuia siluaꝵ lustra seoceu¬
lentes in fugan uertit. Ruilfus
autẽ cõmilitonũ fiducia destitu¬
tus: uit̃ ꝓfugos delitescens fuge
subsidio euasit. Duxgͦ ꝓstratis in¬

Expanded text:
tis, diabolo agitante iniquorum quamplures, iterum intestina gunt molimina. Nam quidam plurimis veneno discordia infectis, arma arripiens, a regno adorsus est eum funditus extrudere; adeo ut undequaque collecta virorum multitudine, circa Rothomagensis civitatis suburbana transmeato Sequanae alveo obsidionem componeret, quatenus ducem ab ea propelleret, aut captum nequiter perimeret, Northmannia sibi vindicata. Videns obsessum, multimode meditari coepit, qua via suae consuleret saluti atque honori, et milites suos a tam audaci conspirationis metu cohiberet. Ad extremum, a quodam Bothone procuratore suo indesumit et cum trecentis loricatis militibus temeraria castra irrumpens, maximam eorum multitudinem gladiis prostratam orco transmisit, aliosque per diversa silvarum lustra se occultantes in fugam vertit. Riulfus autem commilitonum fiducia destitutus, inter profugos delitescens, fugae subsidio evasit. Dux ergo, profligatis in
Abbreviated transcription (Latin):
incursib deꝑire. Quoꝵ querimo¬
nus rexuehem̃ter ꝑmotꝰ ascitum
franconẽ archiep̃m rolloni festi¬
nant̃ dirigit. mandans si xͥanus
efficeret᷑ t̾ram maritimã ab epte
flumine usq ad britanuicos li¬
mites cũ sua filia nomine gilla
se eidaturũ. Qua legatione
frauco suscepta. iter ꝑagit. & pagano
duci. cunctaꝑ ordinẽ pandit.
Cuiꝰ uerba consultu suoꝵ gratan¬
ter suscipiens. a uastatione paga¬
nica inducias triũ mensiũ dedit.
ut in hoc dierũ spatio paxint̾ eos
stabiliret᷑ federe firmo.
tatuto sane temꝑe ueniunt
clerum. rexcũ rob̾to francoꝵ duce
transepte fiuuium. Rollo uͦ cͥca
uallatus cuneis militum. Discur¬
rentib alt̾natim nuntis fauen
regi fidelitatem sacram̃tis iuran¬
te et rege illi filiam suã eum t̾ra
p̃citulata donante. suꝑaadita
etiam ad sũptum supplementĩ
tota britanna ipsius ꝓuincie
pͥncipib berengerio atq a lanno

Expanded text:
incursibus deperire. Quorum querimoincursibus deperire. Quorum querimoniis rex vehementer permotus, ascitum Franconem archiepiscopum Rolloni festinanter dirigit; mandans, si Christianus efficeretur, terram maritimam ab Eptae flumine usque ad Britannicos limites, cum sua filia nomine Gisla, se ei daturum fore. Qua legatione Franco suscepta, peracto itinere, pagano duci cuncta per ordinem pandit. Cujus verba consulto suorum gratanter suscipiens, a vastatione paganica inducias trium mensium regi indulget; ut in hoc dierum spatium pax inter eos stabiliretur foedere firmo. Statuto sane tempore veniunt ad Sanctum Clerum, rex cum Roberto Francorum duce trans Eptae fluvium; Rollo vero citra, vallatus cuneis militum. Discurrentibus alternatim nuntiis, pax,regi fidelitatem sacramentis jurante et rege illi filiam cum terra praetitulata donante, superaddita etiam ad sumptuum supplementa tota Britannia, ipsius provinciae principibus, Berengerio atque Alanno,
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ eastra uiolent̃ irrũpentes.
iute dispendiũ euasert̃. Enimũ
ebalus tollonẽ suꝑ eosirriusse
suspicatus. doniũ cuiusdã ful¬
lonis subintrauit. ibiq tota noc¬
tetreinebund̾ aelituit. sorro fran¬
ci facto dilucło paganos euasis¬
se cognoscentes. ꝗcitatis eqͥs cal¬
carib eos insequi ceꝑunt. Quoᷤ
reꝑtos expugnare ñ audentes.
sangͥne eruentatis in modũ cast̾
se munissent. nulla re ꝓsꝑe acta
citius refugerint. normantus
ita sẽlib̾antib ducem suũ gau¬
denter repetentib.
succensus. ad francoꝵ infestatio¬
uem reliqͥs exaggerat: et ad demo¬
liendam siue ext̾minandã pa¬
triam obsocioꝵ ꝑuitieui eos totiꝰ
conatib incitat. Quid plura:
Ut lupi uesꝑtini uehiuit᷑ paga¬
ni ad caulas xp̃i. succeduntur
eccliȩ mulieres ducunt᷑ capti¬
muneluctꝰ. His deniq franci
calamitatib opp̾ssi questuosiꝰ cla¬
morib regem karolũ appetunt.
unanumit̃ conclamantes rͥanũ
ppłm ob eius mertiam paganoꝵ

Expanded text:
castra violenter erumpentes, vitae dispendium evaserunt. Enim vero Ebulus Rollonem super eos irruisse suspicatus, domum cujusdam fullonis subintravit, ibique tota nocte tremebundus delituit. Porro Franci, facto diluculo, paganos evasisse agnoscentes, citatis equis calcaribus, eos insequi coeperunt. Quos repertos expugnare non audentes, sanguine cruentatis in modum castri se munissent, nulla re prospere acta citius refugerunt; Northmannis ita se liberantibus, ducemque suum gaudenter repetentibus. succensus, ad Francorum infestationem reliquos exaggerat et ad demoliendam sive exterminandam patriam ob sociorum perniciem eos totis conatibus incitat. Quid plura? Ut lupi vespertini vehuntur pagani ad caulas Christi, succenduntur ecclesiae, mulieres ducuntur captimune luctus. His denique Franci calamitatibus oppressi, querulis clamoribus Carolum regem appetunt, unanimiter conclamantes Christianum populum ob ejus inertiam paganorum
Abbreviated transcription (Latin):
tos suasibilib demulcens u̾bis.
sub sacram̃to ficdi filio illos sube¬
git. Posthoc uno uiuens lustro cõ¬
sũptus seno hominẽ exͥuit ĩ xp̃o:
cui ÷ honor ⁊ gła in scłas.s.¬
git᷑ auce rob̾to carnis ab lionere
iam lib̾o. guillelinꝰ filius eiꝰ tociꝰ
monarchiam normannie dii¬
catus sagacimoderamine regens.
in coniuilsam xp̃o regi fidem ser¬
uare corde ultroneo satagebat.
Erat qͥ ppe statura ꝓcerꝰ uultu
decorus. inicantib ocłis. man¬
suetꝰ beniuolis. quasi leo t̾ribi¬
lis ininucis. et ut gygas fortis
inp̃liis. t̾niuios suiducatꝰ ꝑ cͥcuitũ
dilatare ñ desistens. Que res inua¬
sionis & audatie. francoꝵ ꝓcerib¬
Sub eadẽ sane tempestate beren¬
geriꝰ & alannꝰ britones a tenore fi¬
dei qͣm cũ eo pepigerant dissiden¬
tes ab eius diũo p̃sũptiuo ausu co¬
nati st̃̾ discede. regi francoꝵ ult̾uis
disponentes militare. Quoꝵ tene¬
ritatẽ dux festinato impetii cõpri¬
mens britanniã tam diu hostili

Expanded text:
tos suasibilibus demulceus verbis, sub sacramento fidei filio illos subegit. Post haec uno vivens lustro, consumptus senio hominem exuit in Christo, cui est honor et gloria in sagitur duce Roberto carnis ab onere jam liberato, Willelmus filius ejus totius monarchiam Nortmannici ducatus sagaci moderamine regens, inconvulsam Christo regi fidem servare corde ultroneo satagebat. Erat quippe statura procerus, vultu decorus, micantibus oculis, mansuetus benevolis, quasi leo inimicis terribilis, et ut gigas fortis in praeliis, terminos sui ducatus per circuitum dilatare non desistens. Quae res invasionis et audaciae Francorum proceribSub eadem sane tempestate Berengerius et Alannus Britones, a tenore fidei quam cum eo pepigerant dissidentes, ab ejus dominio praesumptivo ausu conati sunt recedere, regi Francorum ulterius disponentes militare. Quorum temeritatem dux festinato impetu comprimens, Britanniam tandiu hostili
Abbreviated transcription (Latin):
rollo. postquã uror eiꝰ morte p̃uen¬
ta absꝙ lib̾is mortua ẽ. repudiatã
pompã ex qua filium nomine guil¬
lelmũ ram adultũ genuerat. it̾m
reperens sͥ copulauit. Uerũ fractꝰ
iam uirib laborib et p̾lus. in qͥb
omine iuuentutis robur cõsũpserat.
deducatꝰ sui dispositione apd̾ se to¬
co conamine. cui uł qualĩt illum
teluiq̃ret delib̾abat. Conuocatiꝰq
totiꝰ normamiue ꝓcerib cũ a lanuo
& berengerio

Expanded text:
rtus, postquam uxor ejus morte praeventa absque liberis mortua est, repudiatam Popam, ex qua filium nomine Willelmum jam adultum genuerat, iterum repetens sibi copulavit. Verum fractus jam viribus, laboribus et praeliis, in quibus omne juventutis robur consumpserat, de ducatus sui dispositione apud se toto conamine, cui vel qualiter illum relinqueret, deliberabat. Convocatisque totius Northmanniae proceribus, cum Alanno et Bereng
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Noueras antea hanc furẽ ẽẽ:
Et rusticus ait. Noueram. Ad hec
dux intulit. Tuũ os teuidieat
serue nequã. Et contunuo ambr
iubet suspend patibulo. Hiset¬
huiꝰmodi rollo t̃rorib ppłin fre¬
nans tum ob amorẽ usticie. qͦm
diuinis debuit legib tũ ꝓsubdi¬
toꝵ concordi & quieta uita. tum
ꝓ su honoris tnqͥllo statu. ducatũ
Sadõ attͥbutũ temꝑe longeuo
pacifice gubernauit.
scĩ martini ab autisidorensi ad

Expanded text:
ait: « Noveras antea hanc furem esse? » ait: « Noveras antea hanc furem esse? » Et rusticus ait: « Noveram. » Ad haec dux intulit: « Tuum os te condemnat, serve nequam. » Et continuo ambos jubet suspendi patibulo. Dihujusmodi Rollo dux terroribus populum frenans, tum ob amorem justitiae, quem divinis debuit legibus, tum pro subditorum concordi et quieta vita, tum pro sui honoris tranquillo statu, ducatum sibi a Deo attributum tempore longaevo pacifice gubernabat. s B. Martini ab Antissiodoro ad
Abbreviated transcription (Latin):
gentesumo .xii. benedicto fonte in
sc̃ẽ triuitatis noĩe rolloͦ francone
archi ep̃o baptitatur quẽ robtꝰ duxa
fõte ercipiens ei suuĩ nom̃ imposuit.
suscipiunt. acunanimes ad bap¬
tismũ conuolant. Dehinc rob̾tus
ris. Porro rob̾tus normannoꝵ dur
p̃parato nuptialium rerũ magno
apparatu supͣ inemoratã tanti re¬
gis filiam in consortium sui thors
xp̃iano more durit.
tes legem statuit. ut nullus asgen¬
sum furi preberet. Qd̾ si dep̃hen¬
deret᷑ ambo patibulis appende̾n¬
tur. Contigit aut̃ non nulto pꝰ
in longapetentis uilla quenda
agrolam reficiendi causa labo¬
re suspenso domũ redire. diniꝰ¬
sis loris u campo. cũ cult & uoni̾e.
que tã infelix qũauesana uror
ipsius cuncta sustulit. exꝑusuo¬
lensedictũ ducis. Rusticus uͦ ad
campum regressus reb ñ inuen¬
tis urorẽ aneas haberet inquia
tum iussit compellere. Qͦdo ui
dicante lib̾ato uxor rusties ami¬
iustris artat᷑. Que coacta uerbis
reatum ꝓfitet᷑. Dux autẽ rustico

Expanded text:
cto fonte nomine Sanctae Trinitatis, Rollo a Francone archiepiscopo baptizatur; quem Robertus dux a fonte accipiens, ei suum nomen imposuit. suscipiunt, ac unanimes ad baptismum convolant. Dehinc Robertusris. Porro Robertus Northmannorum dux, praeparato nuptialium rerum magno apparatu, supra nominatam tanti regis filiam in consortium sui tori Christiano more duxit. tes legem statuit, ut nullus assensum furi praeberet. Quod si deprehenderetur, ambo patibulis appenderentur. Contigit autem non multo post in Longapetentis villa, quemdam agricolam reficiendi causa, labore suspenso, domum redire, dimissis loris in campo cum cultro et vomere. Quae tam infelix quam vesana uxor ipsius clam cuncta sustulit, experiri volens edictum ducis. Rusticus vero ad campum regressus, rebus non inventis, uxorem an eas haberet inquirit. tum jussit compellere. Quo Deo judicante liberato, uxor rustici a ministris arctatur. Quae coacta verberibus reatum profitetur. Dux autem rustico
Abbreviated transcription (Latin):
cõpͥnii uidit. magno
⁊ nobili tactꝰ dolore nulites ꝓtinus
elegit. qͦs ad cõpͥm̃dos calcen sub¬
u̾sores celerrime direxit. Ipse aut̃
cũ suoꝵ non nullis circa regem
se contulit. quatinꝰ penas lueret.
trahere aliquatenꝰ ualeret. Ue¬
nientes uͦ normanui ad francoᷤ
repꝑerert̃ eos ap̃ mortuũ mare
incendiis & mulierũ ludibrus
occupatos. Cum qͥb ilico ma¬
ne cõmissũ bellũ in continua
cede occũbentiũ ad usq nonã
uissime autẽ francigene iucti
fugert̃. ⁊ normanus duc Guil
mis letus suꝑ hacre. henricũ re¬

Expanded text:
opprimi vidit, magno opprimi vidit, magno et nobili tactus dolore milites protinus elegit, quos ad comprimendos Calceii subversores celerrime direxit. Ipse autem cum suorum nonnullis circa regem se contulit, quatenus poenas lueret, trahere aliquatenus valeret. Venientes vero Northmanni ad Francos, repererunt eos apud Mortuum mare in incendiis et mulierum ludibriis occupatos. Cum quibus illico mane commissum bellum in continua caede occumbentium ad usque nonam vissime autem Francigenae victi fugmis laetus super hanc rem, Henricum re
Abbreviated transcription (Latin):
mathildẽ corꝑe ualde eleganten.
ammoq lib̾aleni. hanc suoꝵ con¬
sultu missis legatis apatͤ petiit
urorẽ. Ex cuiꝰ ꝓposito animi balde¬
unis satrapa ad modũ gauisus.
non mͦ petitã dare decreuit. ue¬
ad occense castrũ addixit. Ubi
nit. illamq sͥ uire conuigali
despondit. et cũ maximo tͥpu¬
dio achonore tripudio rotho¬
magi menib intulit.
francis semꝑ eis inuidere. Conci¬
tabaut gͦ reges adu̾sꝰ eos insurgere.
asserentes terras qͣs possident suis
miaiorib uiolent̃ eos subripuisse
Qͥb ręxhenric̃ uehem̃t̃ irritatus.
amibagib mmnio malignissimis
emuloꝵ suggestionib ob dueis
npperiũ duob hostiũ agnimib
normanniã agg̃stꝰ:. Unũ qͥdem
electe nobilitatis uiroꝵ fortium
ad caltuũ subũtendũ t̃ritoriũ
direxit. cui frẽm suũ noĩe odo¬
nẽ p̃fecit. Alt̃o uͦ cum goifredo
martello ad demoliendũ comi¬
tatũ ebroicensem ipse p̃fuit.
Iur gͦ ut se suosq talit̃

Expanded text:
Mathildem, corpore valde elegantem, Mathildem, corpore valde elegantem, animoque liberalem, hanc, suorum consultu missis legatis, a patre petiit uxorem. Ex ejus proposito animi Balduinus satrapa admodum gavisus, non modo petitam dari decrevit, veue Oncense castrum adduxit. Ubi nit, illamque sibi jure conjugali despondit et cum maximo tripudio ac honore Rothomagi moenibus intulit. Francis semper eis invidere. Concitabant ergo reges adversus illos insurgere, asserentes terras quas possident suis majoribus violenter eos subripuisse. Quibus rex Henricus vehementer irritatus, ambagibus, imo malignissimis aemulorum suggestionibus, ob ducis imperium, duobus hostium agminibus Northmanniam est aggressus. Unum quidem electae nobilitatis virorum fortium, ad Calcinum subvertendum territorium direxit; cui fratrem suum nomine Odonem praefecit. Alter vero cum Goiffredo Martello, ad demoliendum comitatum Ebroicensem, ipse praefuit. Dux ergo, ut se suosque taliter
Abbreviated transcription (Latin):
inniuiuerabiliũ infestissimo arma¬
toꝵ animo ex̃citum strictis gladiis
p̃lium sͥ uitentantẽ offendit. Qͦꝵ
efferos impetꝰ rexcũ diice minime
ꝑhorrescens. facto alt̾natim milicũ
concursu belliun cõmisit. tamq
eos ilico strage deleuit. ut qͦs gladiꝰ
ũ extuirit. do formidiuẽ inferen
namq pugna in qua sub una¬
die corruert̃ ꝓt̃uoꝵ castella ⁊ fac¬
nosoꝵ domicilia.
aes intra castra disposuit. et cũ ex̃¬
citu cota nocte equitans. dilucu¬
lo alentiũ uenit. ubi in qͦdã mu¬
cicipio trans fium̃ posito qͦscła se
conuitiis subsannantes repꝑit.
infra alentiũ consistentib manib
p̃uari iussit ac pedib. Nec mora
les enĩ & renones ad inuiriã ducᷤᷤ
u̾berauerant. ipsũq pelliciariũ
despectiue uocitauerant. eo qd̾ pa¬
re ugente transcensis annis ado¬
lescentie: ceꝑunt optimates eius
de successione prolis cũ eo attentiꝰ
tractare. Audiens autẽ balduinũ
regali ex genere descendeutẽ noĩe

Expanded text:
innumerabilium infectissimo armatorum animo exercitum strictis gladiis praelium sibi intentantem offendit. Quorum efferos impetus rex cum duce minime perhorrescens, facto alternatim militum concursu bellum commisit, tantaque eos illico strage delevit, ut quos gladius non exstinxit, Deo formidinem inferentnamque pugna, in qua die sub una corruerunt protervorum castella et facinorosorum domicilia. stodes intra castra disposuit et cum exercitu tota nocte equitans diluculo Alencium venit, ubi in quodam municipio trans flumen posito quosdam se convitiis subsannantes reperit.infra Alencium consistentibus, manibus privari jussit et pedibus. Nec mora,les enim et renones ad injuriam ducis verberaverant, ipsumque pelliciarium despective vocitaverant, eo quod pare vigente, transcensis annis adolescentiae, coeperunt optimates ejus de successione prolis cum eo attentius tractare. Audiens autem Balduinum regali ex genere descendentem, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Qeinaldus remensis archiepiscopus obit.
uditum est tonitruum octauo kł uilii. cuius ictus uere extitit
horribilis. quia auditu intolerabilis. et ideo mirabilis. Me xxuix¬
oma incȩnocentio pape pacificatur. Conciliũ gen̾ale laterannis euocat᷑.
Eclypsis solis facta est xiii kł aprilis. hora uesꝑtina.

Expanded text:
Tyberim, moritur. Reinaldus Remensis archiepiscopus obit. uditum est tonitruum 8 Kal. Jul. cujus ictus vere extitit horribilis, quia auditu intolerabilis, et ideo mirabilis. 1139. Roma Innocentio papae pacificatur. Concilium generale Laterannis evocatur. Eclypsis solis facta est 13 Kal. Aprilis, hora vespertina.
Abbreviated transcription (Latin):
nulcano tradunt. Qd̾ ut nigel¬
las aspeculatorib cõꝑit. militẽ
constantmienses cũ multitudi¬
ne uulgi cong̾gauit impetuq
repentino suꝑeos irruit. tantaq¬
strage illos deleuit. ut nullus
penitꝰ remaneret. qͥ facta poste¬
risnuntiaret. Namunꝰ eoꝵ cur¬
su nimio fatigatꝰ. a longe rese¬
derat qui udens socioꝵ infortu¬
ma timore t̾ritꝰ corꝑieq ibecil¬
litatem oblitꝰ ad nauies. quãtociꝰ

Expanded text:
Vulcano tradunt. Quod ut NigelVulcano tradunt. Quod ut Nigellus a speculatoribus comperit, milites Constantiniensis cum multitudine vulgi congregavit, impetuque repentino super eos irruit, tantaque illos strage delevit, ut nullus penitus remaneret, qui facta posteris nuntiaret. Nam unus illorum cursu nimio fatigatus a longe resederat, qui videns sociorum infortunia, timore territus, corporisque imbecillitatem oblitus, ad naves cuc
Abbreviated transcription (Latin):
ircit̃ hec temꝑa edelredꝰ rera
b dã ex ortis dissenfionũ incen¬
iuis. duci nocere et dedecora inge¬
rere sitiens. maximã nauiũ mul¬
titudinẽ minare iussit impelli.
acmilitib ex omĩ regno mandaũ
ut constituto ab eo die ad eas can¬
uenirent. loricis & galeis decentir
armati. Cuiꝰ ussis gratant̃ angi
citis militie sue satrapis. anim
sui ꝓpositũ exponens. ualida aust¬
ritate regio itore p̾cepit: ut eunti
totam normaniuã rapuus & i¬
cendiis ext̃minarẽt. solum modo
archangłi michaelis monti par¬
cerent. ne tante scĩtatis & religio¬
nis locum igne coneremarent.
Iussit etiam ut ricardũ ducem
caꝑẽt post t̃gum manus uinci¬
rent. & uiuũ patͥa sͥ subiugata
conspectib suis adducerent.
is uͦ edictis. eos ire cũ festinati¬
one imꝑauit. Qͥ sub ductis in al¬
cũ nauib ueliuolo sulcantes eqꝰ¬
rauento. ad littora sare deuol¬
iuint᷑. ꝑm̃so maris limbo. Hine
prumpentes enauib continus
maritima confinia exieiabils

Expanded text:
irca haec tempora Eldredus rex busdam exortis dissensionum incentivis, duci nocere et dedecora ingerere sitiens, maximam navium multitudinem in mare jussit impelli, ac militibus ex omni regno mandavit ut constituto ab eo die ad eas convenirent, loricis et galeis decenter armati. Cujus jussis gratanter Anglcitis militiae suae satrapis, animi sui propositum exponens, valida austeritate regio more praecepit ut euntes totam Northmanniam rapinis et incendiis exterminarent, solummodo archangeli Michaelis monti parcerent, ne tantae sanctitatis et religionis locum igne concremarent. Jussit etiam ut Richardum ducem caperent, post tergum manus vincirent, et vivum patria sibi subjugata conspectibus suis adducerent. His vero edictis, eos ire cum festinatione imperavit. Qui subductis in altum navibus, velivolo sulcantes aequora vento, ad littora Sarae devolvuntur permenso maris limbo. Hinc prorumpentes e navibus continuo maritima confinia exitiali