comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat se posse mortuossuscitare :
non abstulit spem des perato: & ait
patri: noli timerei tantum crede
Pergebat ad puellam. atq inine.¬
re inter turbas quomodo potuit.
coartauit sequȩdam mulier quȩ
fluxum sanguinis patiebatur &
diuturno illo languore in medicos
frustraomnia quȩ habebat in pen-¬
derat ubi fimbriamuestim̃tieius
tetigit. sana facta est: & dñs:
quis me tetigit : Ammirantes dis¬
cipuli quines ciebant quid ess&
factum. & uidebant eum turbis
comprimi. &deuna. quȩ leuiter
t &igerat fuisse sollicitum : respon-¬
derunt: Turba te praemit. &
dicis. quis me t&igit: & ille. t&i.¬
git mealiquis. Nam isti prȩmues
illa t&igit: Corpus ergoxp̃i
multi moleste praemunt : pauci
salubriter tangunt: T&igit me
inquit aliquis. ego enim sensi de
me uirtutem exisse: At ubiuidit
illa non selatuisse : prouoluta est
ante pedes eius. & confessa est
quid cã factum: Posthȩc perrex
peruenitq quotendebat. & pued¬

Expanded text:
sciebat se posse mortuos suscitare, sciebat se posse mortuos suscitare, non abstulit spem desperato, et ait patri: Noli timere, tantum crede. Pergebat ad puellam: atque in itinere inter turbas, quomodo potuit, coarctavit se quaedam mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, et diuturno illo languore in medicos frustra omnia quae habebat impenderat. Ubi fimbriam vestimenti ejus tetigit, sana facta est. Et Dominus: Quis me tetigit? Admirantes discipuli qui nesciebant quid esset factum, et videbant eum a turbis comprimi, et de una quae leviter tetigerat fuisse sollicitum, responderunt: Turba te premit, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis. Nam isti premunt, illa tetigit. Corpus ergo Christi multi moleste premunt, pauci salubriter tangunt. Tetigit me, inquit, aliquis. Ego enim sensi de me virtutem exiisse. At ubi vidit illa non se latuisse, provoluta est ante pedes ejus, et confessa est quid esset factum. Post haec perrexit, pervenitque quo tendebat, et puel
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est. non uidendo sed audiendo
crediderunt. Ideo gentium maior
laus: illienim uiderunt & occide¬
runt: gentes audierunt &credide¬
runt. ad gentes autem uocandas
& congregandas ut impler&ur
quo modo cantauimus Congrege
nos degentibus ut confitea mur
nominituo. & gloriemur in laude
tua :ille paulus apłs missus estmi-¬
nimus. Ille factus magnus non ꝑse
sed ꝑeum quem persequebatur mis¬
sus est ad gentes : ex latrone pastor.
ex lupo ouis : missus est ad gentes ille
apłs minimus. & multum labo¬
rauit ingentibus. & ꝑ cum gentes
crediderunt. Testes sunt eius epłȩ¬
habes hoc & in euangelio racratis¬
sime figuratum: Filia archisyna-¬
gogi quȩdam defunctaerat. Pater
eius rogabat dnm ut ir& ad eam:
aegram reliquerat & inpericulo
constitutam: ibat dñs aduisitandam
& sanandam egram: inter ea mor¬
tua nuntiata est: &dictum est
patripuella mortua est. noliiam
uexare magistrum: Dñs aũt̃ qui

Expanded text:
: hoc est, non videndo, sed audiendo : hoc est, non videndo, sed audiendo crediderunt. Ideo Gentium major laus. Illi enim viderunt, et occiderunt: Gentes audierunt, et crediderunt. Ad Gentes autem vocandas et congregandas, ut impleretur quod modo cantavimus, Congrega nos de Gentibus, ut confiteamur nomini tuo, et gloriemur in laude tua , ille Paulus apostolus missus est. Minimus ille factus magnus, non per se, sed per eum quem persequebatur, missus est ad Gentes, ex latrone pastor, ex lupo ovis. Missus est ad Gentes ille apostolus minimus, et multum laboravit in Gentibus, et per eum Gentes crediderunt. Testes sunt ejus EpHabes hoc et in Evangelio sacratissime figuratum. Filia Archisynagogi quaedam defuncta erat, pater ejus rogabat Dominum, ut iret ad eam: aegram reliquerat et in periculo constitutam. Ibat Dominus ad visitandam et sanandam aegram: interea mortua nuntiata est, et dictum est patri, Puella mortua est, noli jam vexare magistrum. Dominus autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
non sum missus nisi ad oues quae
perierunt domus i srł: Illis enim
exhibuit praesentiam suam.
proillis in se sȩuientibus cruci fixus
orauit dicens: Pater ignosce illis.
quia nesciunt quid faciunt. intelle.¬
gebat medicus fren&icus mente
perdita medicum occidentes. & oc¬
cidendo medicdm nescientes: sibi
medi camentum facientes Dedño
enim occiso omnescurati sumus.
illius sanguine redempti. paneillius
corporis a fame liberati: Hancer¬
go prȩsentiam xp̃s iudeis exhibuit :
Hoc ergo ait: Non sum missus nisi
ad oues quȩ perierunt domus urł :
ut illis prȩsentiam sui corporis exhi¬
ber& ÷ non ut oues quas habebat
iuit. sed discipulos misit: & illic
impl&um est. quod proph&a dixit:
populus quem non cognoui seruiuit
mihi : uid&e quam alta quã eui-¬
dens quam ex prȩssa proph&ia
populus quem non cognoui. id est
cui prȩsentiam meae non exhibui
seruiuit mihi quomodo sequitur
in obauditu auris. obaudiuit mihi

Expanded text:
Non sum missus, nisi ad oves quae Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Illis enim exhibuit praesentiam suam, pro illis in se saevientibus crucifixus oravit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Intelligebat medicus phreneticos mente perdita medicum occidentes, et occidendo medicum nescientes, sibi medicamentum facientes. De Domino enim occiso omnes curati sumus, illius sanguine redempti, pane illius corporis a fame liberati. Hanc ergo praesentiam Christus Judaeis exhibuit. Hoc ergo ait, Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel: ut illis praesentiam sui corporis exhiberet; non ut oves quas habebat ivit, sed discipulos misit. Et illic impletum est quod propheta dixit: Populus quem non cognovi, servivit mihi. Videte quam alta, quam evidens, quam expressa prophetia: Populus quem non cognovi, id est, cui praesentiam meam non exhibui, servivit mihi. Quomodo? Sequitur, In auditu auris obaudivit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
omnes inquos uenit sp̃s sc̃s linguis
omnium gentium sunt locuti: con¬
puncti spũ qui audiebant expopu¬
lo iudȩorum quȩ sierunt consili¬
um salutis suae. Intellegentes se
reos sanguinis xp̃i. quod eum
ipsi crucifixerint ipsi occiderint
incuius nomine occisi ase. uideren
consilium. res ponsum acceperunt.
sibi donanda peccata. quandocri-¬
men occisi xp̃i reis donabatur:
conuersi sunt exipso populo iu¬
deorum. conuersi sunt baptrlati
sunt. ad mensam dñi accesserunt.
& sanguinem quem saeuientes
fuderunt. credentes biberunt :
quem ad modum aũt̃ sint conuersi
quam plane atq perfec tel indicant
actus a postolorum : Nam omnia
quȩ possidebant uendiderunt &
pr&ia rerum suarum ad pedes
a postolorum posuerunt. & dis¬
tribuebatur unicuiq sicut cuiq¬
opus erat. & nemodicebat aliquid
proprium. sederant illis omnia
communia : &eratillis sicut scrip:¬
tum est. anima una &corunum
indm̃. Eccesunt oues. dequib dix̃

Expanded text:
omnes, in quos venit Spiritus sanctus, linguis omnes, in quos venit Spiritus sanctus, linguis omnium gentium sunt locuti, compuncti spiritu, qui audiebant ex populo Judaeorum, quaesierunt consilium salutis suae, intelligentes se reos sanguinis Christi: quod eum ipsi crucifixerint, ipsi occiderint, in cujus nomine occisi a se viderentconsilium, responsum acceperunt: sibi donanda peccata, quando crimen occisi Christi reis donabatur? Conversi sunt ex ipso populo Judaeorum: conversi sunt, baptizati sunt. Ad mensam Domini accesserunt, et sanguinem quem saevientes fuderunt, credentes biberunt. Quemadmodum autem sint conversi, quam plane atque perfecte, indicant Actus Apostolorum. Nam omnia quae possidebant, vendiderunt, atque pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum posuerunt; et distribuebatur unicuique sicut opus cuique erat: et nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia. Et erat illis, sicut scriptum est, anima una et cor unum in Deum . Ecce sunt oves de quibus dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
non e& : Prostriuit ergo xp̃s
una uoce saulum erexit paulũ
oc est prostrauit suꝑbum crexit
humilem : Namquȩ fuit ratio
mutandi sibi nominis ut cũ saulus
ante auoc ar&ur. postea se
paulum diciue lit: nisi quia
sauli nomen inse agnouit. cum
persequer&ur fuisse superbiae
elegit ergo humile nomen ut
paulus. hoc estminimus uocare.¬
tur: paulum enim minimum est.
paulum nihilest aliud quam par-¬
uum. dequo nomine iam glorians.
humilitatemq cõinendansi ego
inquit sum minimus a postolorum
unde ergo undeiste. nisi expopu¬
lo iudȩorum: Indeilli a płi. inde
paulus. inde quos commendat
idem paulus. quod uiderint dnm̃
post resurrectionem: Dicit enim
eum uisum ferme a quingentis
fratrib simul ex quib plures ma¬
nent usq adhuc. quidam autem
dormierunt: Exillo aut̃ popu
lo &iam illi quicum p&ruslo¬
quer&ur commendans passionẽ
resurrectionẽ diuinitatemq.
xp̃i. accepto spũ sco. quando illi

Expanded text:
non esset. Prostravit ergo Christus non esset. Prostravit ergo Christus una voce Saulum, erexit Paulum: hoc est, prostravit superbum, erexit humilem. Nam quae fuit ratio mutandi sibi nominis, ut cum Saulus antea vocaretur, postea se Paulum dici vellet; nisi quia Sauli nomen in se agnovit, cum persequeretur, fuisse superbiae? Elegit ergo humile nomen, ut Paulus, hoc est minimus, vocaretur. Paulum enim, minimum est. Paulum nihil aliud est, quam parvum. De quo nomine jam glorians, humilitatemque commendans: Ego, inquit, sum minimus Apostolorum. Unde ergo, unde iste, nisi ex populo Judaeorum? Inde alii Apostoli, inde Paulus, inde quos commendat idem Paulus, quod viderint Dominum post resurrectionem. Dicit enim eum visum ferme a quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunlo etiam illi, qui, cum Petrus loqueretur, commendans passionem, resurrectionem divinitatemque Christi, accepto Spiritu sancto, quando illi
Abbreviated transcription (Latin):
oc culte dignitas lbi quedincen¬
der&ur ibibunde horreum
repler&ur. nã unde a postoli:
unde ipse paulus. primo saulus. hoc
est primo superbus posthumilis:
Nam quando saulus a saule nomem deri-¬
uatum erat: Saul autem rex super¬
bus in regno aut̃ dauid humilem ꝑ¬
sequebatur quando ergo saulus
secutor in nocentiũ tunc uastator eccłȩ̃ :
acceperat enim lit teras uelutizelo
synagoge. ardens. & insequens xp̃i¬
anum nomen a sacerdotib: ut ex¬
hiber& quoscumq inueniss& xp̃ia¬
nos adluenda supplicia cum per¬
git. cum anhelat caedes : cunisun¬
guinem caelesti xp̃iuoce prostra.¬
tus est persequutor. erectus est
predicator Impl&um in illo quod
scripm est in proph&a. ego ꝑ¬
cutiam & ego sanabo hoc enim per¬
cutit ds. quod sein hominem extol¬
lit aduersus dm̃: non estimpius
medicus quitumorem ferit. qui pu-¬
tredinem secat auturit. dolorem
ingerit. sed ut ꝑducat ad sanitatẽ
molestus est : sed nisi ess& utilis

Expanded text:
occulta dignitas: ibi quod incenocculta dignitas: ibi quod incenderetur, ibi unde horreum repleretur. Nam unde Apostoli nUnde ipse Paulus, primo Saulus? hoc est, primo superbus, post humilis. Nam quando Saulus, a Saüle nomen derivatum erat. Saül autem rex superbus: in regno autem David humilem persequebatur . Quando ergo Saulus, tunc persecutor innocentium, tunc vastator Ecclesiae. Acceperat enim litteras velut zelo Synagogae ardens, et insequens christianum nomen a sacerdotibus, ut exhiberet quoscumque invenisset christianos ad luenda supplicia. Cum pergit, cum anhelat caedes, cum sitit sanguinem, coelesti Christi voce prostratus est persecutor, erectus est praedicator . Impletum in illo quod scriptum est in propheta: Ego percutiam, et ego sanabo . Hoc enim percutit Deus, quod se in homine extollit adversus Deum. Non est impius medicus, qui tumorem ferit, qui putredinem secat aut urit. Dolorem ingerit: ingerit, sed ut perducat ad sanitatem. Molestus est: sed nisi esset, utilis
Abbreviated transcription (Latin):
in silentio disponenter discipuili
rogauerunt proilla dnm & dixe¬
runt. dimitteillam quia clamat
postnos: & ille: non sum missus
nisi adoues quȩ perierunt domus
isrł : Hic uerborum istorum orit᷑
quȩstio: undenos ad ouile xp̃i.
degentibus uenimus si non est mis¬
sus nisi ad o ues quȩ p̃erierant do¬
mus isrł quid sibiuult hũius se¬
cr&i tam alta dispensatio. ut cũ
dñs scir& quare uenir& utiq
ut ecclesiam haber & inomnibus
gentibus : non se missum dixerit
nisi adoues que perierunt domus
isrł: Intelligimus ergo praesentiã
corporissui natiuitatem suam
exibitionem miraculorumi uirtu¬
temq resurrectionis : in illo po¬
pulo eum ostendere debuisse: ita
fuisse dispositũ sicabinitio cõm̃datũ. hoc
prȩdictum hoc impl&um. quia
xp̃s ih̃s ad gentem iudeorum ueni¬
redebuit : uidendus occidendus
& lucrandos inde quos ante prae¬
sciuit Nanenim damnatie illa
plebs est seduentilata. Ibierat
paleae multitudo. Ibi granorum

Expanded text:
in silentio disponente. Discipuli in silentio disponente. Discipuli rogaverunt pro illa Dominum, et dixerunt: Dimitte illam, quia clamat post nos. Et ille: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domusis. Hic verborum istorum oritur quaestio: Unde nos ad ovile Christi de Gentibus venimus, si non est missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel? Quid sibi vult hujus secreti tam alta dispensatio, ut cum Dominus sciret quare veniret, utique ut Ecclesiam haberet in omnibus Gentibus, non se missum dixerit, nisi ad oves quae perierunt domus Israel? Intelligimus ergo praesentiam corporis sui, nativitatem suam, exhibitionem miraculorum, virtutemque resurrectionis in illo populo eum ostendere debuisse; ita fuisse dispositum, sic ab initio commendatum, hoc praedictum, hoc impletum: quia Christus Jesus ad gentem Judaeorum venire debuit videndus, occidendus, et lucraturus eos inde quos ante praescivit. Non enim damnata illa plebs est, sed ventilata. Ibi erat paleae multitudo, ibi granorum
Abbreviated transcription (Latin):
AMIAHAHIA ISTAMULIER
quȩ modo nobis lectione euan¬
gelica commendata est prae-¬
b& nobis humilitatis exemplũ
& pi&atis uiam. ab humilitate
in alta surgere ostendit erat aũt̃
sicut appar& non de populo isrł.
unde patri arche unde proph&ȩ.
secundum carnem. unde ipsa uirgo
maria quae peperit xp̃m : Nergo ex
isto populo erathȩc mulier sed
erat exgentib Mam sicut audiui¬
mus secessit dñs in partes tyri&
sidonis. &inde mulier chananea
definibus illis egressa p&ebat
beneficium in stantissime curan-¬
dae filiae suae. quȩ malȩ adomo¬
nio uexabatur: Tyrus & sidon
non erant ciuitates populi isrł sed
gentium: quamuis uicinȩ illipo-¬
pulo: Clamabat ergo auida im.¬
p&randi beneficii : fortiterq
pulsabat. & dissimulabatur abea
non ut misericordia negar&ur
sed ut desiderium accender&ur
nec solum ut desiderium accende¬
r&ur. sed sicut ante dixi ut humi¬
litas commendar&ur: Clama¬
bat ergo tam quam dño non au¬¬
diente . sed quod facturus erat

Expanded text:
ananaea ista mulier, quae modo nobis lectione evangelica commendata est, praebet nobis humilitatis exemplum, et pietatis viam: ab humilitate in alta surgere ostendit. Erat autem, sicuti apparet, non de populo Israel, unde Patriarchae, unde Prophetae, hristi secundum carnem; unde ipsa virgo Maria, quae peperit Christum. Non ergo ex isto populo erat haec mulier: sed erat ex Gentibus. Nam, sicut audivimus, secessit Dominus in partes Tyri et Sidonis, et inde mulier Chananaea de finibus illis egressa, petebat beneficium instantissime curandae filiae suae, quae male a daemonio vexabatur. Tyrus et Sidon non erant civitates populi Israel, sed Gentium; quamvis vicinae illi populo. Clamabat ergo avida impetrandi beneficii, fortiterque pulsabat: et dissimulabatur ab ea, non ut misericordia negaretur, sed ut desiderium accenderetur; nec solum ut desiderium accenderetur, sed, sicut ante dixi, ut humilitas commendaretur. Clamabat ergo tanquam Domino non audiente, sed quod facturus erat
Abbreviated transcription (Latin):
faciemdĩ apeccatis suis: qui nunc
toto corde nondicit: qm̃ facinis
ineum ego agnosco: & peccatũ
maim ante me est semꝑ : quo pac¬
to quȩ so dĩ dignatur ignoscere:
quod in se ipse homo dedignatur
agnoscere: aut illud quale est:¬
in quo sibi blandiuntur. qui sua se
uanitate seducunt: Perseueran¬
tes enim in malitiis atq luxoriis
suis : cum audiunt apłm dicentem
qm̃ quitalia agunt regnum dĩ
non possidebunt : audent sibi prȩ¬
terdĩ regnum salutẽ quam deside:¬
rant polliceri : atq ita interse
locuntur dum recusant a gere
pęnitentiam propeccatis suis:
& ꝑditos mores aliquando in me¬
lius commutare: segnare nolo:
sufficit mihi saluum me esse in quo
primũ eos fallit : quia eorum
nec salus est ulla. quorum iniqui¬
tas perseuerat: quod enimait

Expanded text:
faciem Dei a peccatis suis, qui nunc faciem Dei a peccatis suis, qui nunc toto corde non dicit, Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper ? Quo pacto, quaeso, Deus dignatur ignoscere, quod in se ipse homo dedignatur agnoscere? in quo sibi blandiuntur, qui sua se vanitate seducunt? Perseverantes enim in malitiis atque luxuriis suis, cum audiunt Apostolum dicentem, Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: audent sibi praeter Dei regnum salutem, quam desiderant, polliceri; atque ita inter se loquuntur, dum recusant agere poenitentiam pro peccatis suis, et perditos mores aliquando in melius commutare: Regnare nolo, sufficit mihi salvum me esse. In quo primum eos fallit, quia eorum nec salus ulla est; quorum iniquitas perseverat. Quod enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
dat in hoc tempore patientiam
sũam. ut in futuro exeratse ueritatẽ
suam: Accedunt enim: ignorantes
qm̃ pacientia dĩ. adpęnitentiam
eos adducit: Illi aũt secundũ duri¬
tiam cordissui &cor inpenitens:
thesaurizant siburã indieirȩ &
reuelationis iusti iudicũ dĩ. qui
redd& unicuiq secundum opera
suã: Ad illud aut alticre quoprȩ¬
cursor pro nobis introũt ihs: quo
caput ecclesiae praecessit. mem¬
bris c&eris secuturis: nullus eoꝵ
accedere poterit. dequib ut
sed plane ibitotus adsist& : adiunc¬
toscilic& corpore cui caput est:
interiora ueli. & in illa in uisibi¬
lia scã scõrum intrareaudebit
paulis ꝑ auisibilib separari:
qui enim noluit humiliari utexal¬
tar&ur : cum ex altari uoluerit
deici&ur: &internum seiunget᷑
ab &ernisscĩs: quis quis hoc tem¬
pore permerita oboedientiae
& ꝑ satis factionem pęnitentiae
non sibi prouidit locum in corpo¬
re sacerdotis: qua enim fronte
inpudentiae tunc uol& a uerti

Expanded text:
dat in hoc tempore patientiam dat in hoc tempore patientiam suam, ut in futuro exserat severitatem suam. Accedunt enim ignorantes quoniam patientia Dei ad poenitentiam eos adducit. Illi autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Ad illud autem altare, quo praecursor pro nobis introiit Jesus, quo caput Ecclesiae praecessit, membris caeteris secuturis, nullus eorum accedere poterit, de quibus, sed plane ibi totus assistet, adjuncto scilicet corpore qui caput est, interiora veli, et in illa invisibilia Sancta sanctorum intrare audebit paulisper a visibilibus separari? Qui enim noluit humiliari, ut exaltaretur; cum exaltari voluerit, dejicietur; et in aeternum sejungetur ab aeternis sanctis, quisquis hoc tempore per merita obedientiae et per satisfactionem poenitentiae non sibi providit locum in corpore sacerdotis. Qua enim fronte impudentiae tunc volet averti
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ peccatori dicens: arguãte. &
statuamte ante faciemtuam :
atq ita constituto in corde iudicio.
ad sit accusatrix cogitatio: testis
conscientia carnifextimor : inde
quidam sanguis animi confitentis
ꝑlacrimas fluat: postremo abipsa
mente talissententia proferatur.
ut seindignum homo iudic& parti¬
cipatione corporis & sanguinis dñi:
ut qui separari a regno cȩlorum
tim& ꝑultimam sententiam sũmi
iudicis. ꝑ ecclesiasticam disciplinam
a sac ramento cęlestis panis interĩ
separ&ur: uers&ur ante oculos
imago futuri iudicũ : ut cum alii
accedunt ad altacredĩ quo ipse
non accedit : cogit& quam sit con-¬
tremescenda illa poena quã per¬
cipientib alii s uitam &ernã. alii
in mortem prȩcipitentur &ernã :
ad hocenim altacre quod nunc in
ecclesia est in terra positum : ter¬
renis oculis expositum: ad myste¬
riorum diuinorum signacula
celȩbranda: multi&iam scelerati
possunt accedere : cum dĩ commen¬

Expanded text:
Deus peccatori, dicens: Arguam te, et Deus peccatori, dicens: Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiam summi judicis, per ecclesiasticam disciplinam a Sacramento coelestis panis interim separetur. Versetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam scelerati possunt accedere: quoniam Deus commen
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternã mortem ꝑtrahat.
qui hominftanti lapsus inuidit:
& ab aliis trium phantib infine
dicatur: ubiest mors cantentio
tua : ubi est mors aculeus tuus.
Sed neq facilius ab inimico deici-¬
mur. quamcumeum suꝑbiendo
imitamur: Nec uehementius cum
prosternimus: quam cum humili¬
tate dnmsequimur: nec acriores
ei dolores in figimus : quam cum
plages peccatorum irorum
tertia actio est penitenti& : quȩ
proillis peccatis subeunda est quȩ
legis decalogus contin&: &de quib
penitentia maiorẽ in sequisq
seueritatem deb& exibere: ut ase
ipio iudicatus non iudic&ura dño
Sicut idem apłs ait: Sienimnos
iudicaremus: ad nõ noniudica¬
remus: Ascendat ita ꝗhomo
aduersum sȩ tribunal mentis
suare sitim& illud quod opores
nos exhiberi ante tribunal xp̃i.
ut illic recipiat unus quisq quȩ per
corpasgessit. si uebonum siuemalũ
constituat se ante faciem suam : ne
hoc ei postecfiat: Nam minatur hoc

Expanded text:
sempiternam mortem pertrahat, sempiternam mortem pertrahat, qui homini stanti lapsus invidit, et ab aliis triumphantibus in fine dicatur: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab inimico dejicimur, quam cum eum superbiendo imitamur; nec vehementius eum prosternimus, quam cum humilitate Dominum sequimur; nec acriores ei dolores infligimus, quam cum plagas peccatorum nostrorum Tertia actio est poenitentiae, qupro illis peccatis subeunda est, quae legis Decalogus continet, et de quipoenitentia majorem quisque in se severitatem debet exercere, ut, a se ipso judicatus, non judicetur a Domino, sicut idem apostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis : quia nondum morte reso¬
luta : nondum resurrectione
mutatac est : motus reprehensi¬
biles improbiq subrepunt :
peccamus: quod faterinos conue¬
nit : nedura ceruice non languo¬
ris nr̃isanitatem. sed damnati¬
onem suꝑbiae mereamur :
unde utrumq uerissi me scriptũ est
& quinatus ẽ ex dõ non peccat :
est. non peccat: & quod in eãdem
io hannis epistula legimus sidixe¬
rimus quia peccatum non habe:¬
mus. nos ipsos decipimus. & ueritas
in nobis non est: Illud enim expri-¬
mituĩs noui hominis: hoc exreli-¬
quĩis u&eris dictum ẽ: Vtrumq epĩ
agimus in hac uita : paulatim
autem nouitaes accedit : & paula¬
tim u&ustate cedente succedit
Cum uero utrumq: agiur : instadio
sumus :Nec solum ꝑcurimus ad-¬
uersarium bonis operib sed&ĩã
peccatac in cautius euitando
percutimur. Neq nunc quis
nr̃m uicerit : sed quis crebrius
feriat : quis fortius confligat
adtenditur donec alios secum in

Expanded text:
tatis, quia nondum morte resotatis, quia nondum morte resoluta, nondum resurrectione mutata est, motus reprehensibiles improbique subrepunt, peccamus. Quod utique fateri nos convenit; ne dura cervice, non languoris nostri sanitatem, sed damnationem superbiae mereamur. Unde utrumque verissime scriptum est: et, Qui natus est ex Deo, non peccat ; EJoannis epistola legimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est: Illud enim ex primitiis novi hominis, hoc ex reliquis veteris dictum est. Utrumque enim agimus in hac vita. Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente sCum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in
Abbreviated transcription (Latin):
debita nostra. sicut & nos dimit.¬
timus debitoribus nostris Non
enim ea dimitti deprȩcamur
quȩ iam in baptismo nisi dimissa
credimus: de ipsa fide dubita¬
mus: Sed utiq decotidianis pec¬
catis hoc dicimus: proquib &iã
sacrificia aelimosinarũ ieiu-¬
niorum. & ipsarum orationum
ac supplicationum quisq pro
suis uiribus offerre non cessat.
Quisquis itaq sediligenter ad ten¬
dens. nulla seipsum adolatio¬
ne seducit: satis intelligit cum
quanto periculo mortis sem¬
piternae : & cum quanta pęnu-¬
ria perfectae iustitiae peregri¬
hoc est inuia constitutus redire
con&ur: Nam si non habemus
peccata: & tundentes pectora
dicimus dimitte nobis debita
nullo dubitante pec cauimus :
cum inter ipsa sacramentamen-¬
timur: quam obrem inquantũ
dõ nr̃o fide & spe& caritate
conectimur: & eum quantum possu-¬
mus imitamur : non peccamus &
filũ dĩ sumus: Inquantum autem
ex occasione carnalis infirmi¬

Expanded text:
debita nostra, sicut et nos dimitdebita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Non enim ea dimitti precamur, quae jam in Baptismo nisi dimissa credimus, de ipsa fide dubitamus: sed utique de quotidianis peccatis hoc dicimus, pro quibus etiam sacrificia eleemosynarum, jejuniorum, et ipsarum orationum ac supplicationum quisque pro suis viribus offerre non cessat. Quisquis itaque se diligenter attendens, nulla se ipsum adulatione seducit, satis intelligit cum quanto periculo mortis aeternae, et cum quanta penuria perfectae justitiae peregrihoc est, in via constitutus redire conetur. Nam si non habemus peccata, et tundentes pectora dicimus, Dimitte nobis debita nullo dubitante peccamus, cum inter ipsa Sacramenta mentimur. Quamobrem, in quantum Deo nostro fide, spe et charitate connectimur, et eum in quantum possumus, imitamur, non peccamus, sed filii Dei sumus: in quantum autem ex occasione carnalis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad necessitatem sustentandae
huius uitae praeparantur : auidi¬
oratq: immoderatior ad p&itus :
sepe excessum modum post tridu¬
ana cruditate constestaens:
Siue inuendendis & emendis rebus
caritatis & uilitatis uota peruersa:
pig& cuncta colligere : quȩ quisq in se
ipsocertius conprehendit atq reprȩ¬
hendit: si diuinarum scripturarũ
speculum non neglegenter ad ten¬
dat: quaequam uis singula non
l&ali uulneri ferire sentiantur:
sicut homicidium & id ulterium
uel c&era huius modi : tamensi mul
omnia congregatac uelut scabie quo
plura sunt necant aut nostrũ decus
itec exterminant. ut ab illuis spon¬
sispeciosi forma prȩfiliis hominũ
castissimis amplexib separent
niss medicamento cotidianaepae¬
nitentiae dessicentur: Quodsi fal
sum est: unde cotidittundimus
pectoras quod nos quoq antistes¬
ad altcre ad sistentes: cum om¬
nibus facimus Vnde &iamoran-¬
tes dicimus. quod in tota ista uita
oport& dicamus : dimit tenobis

Expanded text:
quae ad necessitatem sustentandae quae ad necessitatem sustentandae hujus vitae praeparantur, avidior atque immoderatior appetitus, saepe excessum modum postridiana cruditate contestans: sive in vendendis et emendis rebus charitatis et vilitatis vota perversa. Piget cuncta colligere, quae quisque in se ipso certius comprehendit atque reprehendit, si divinarum Scripturarum speculum non negligenter attendat. Quae quamvis singula non lethali vulnere ferire sentiantur, sicuti homicidium et adulterium, vel caetera hujusmodi: tamen omnia simul congregata velut scabies, quo plura sunt necant, aut nostrum decus ita exterminant, ut ab illius sponsi speciosi forma prae filiis hominum castissimis amplexibus separent, nisi medicamento quotidianae poenitentiae desiccentur. sum est, unde quotidie tundimus pectora? Quod nos quoque antistad altare assistentes cum omnibus facimus. Unde etiam orantes dicimus, quod in tota ista vita oportet ut dicamus: Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
re interse iudicia & lites desecu¬
larib rebus delictum essedicit:
Quod tamen ferendum essẽ admo¬
n& si uel ecclesi astico iudicio lites
huiusdemo di fimantur Hinc est
&iam illud: quisine uxore est ÷
cogitat que sunt dĩ. quomodo
placeatdõ: qui aut̃ matrimo¬
nio iunctus est. cogitat ea quae
sunt mundi quomodo placeat
uxori: quod &iam defemina
similiter notat : uel illud cũait
& iterum adid ipsum estotẽ. neuos
tempt& satanas propt̃ intempe¬
rantiam ur̃am: quod ut peccatũ
eẽ demonstrar& sed infirmitati
concessum: subiecit statim: Hoc
Aut̃ dico secđm ueniam : non scđm
imperium: Sola enim generandi
causa est incul pabilis sexus utriusq
conmixtio: Quam multa sunt alia
peccata : siue in loquendo derebus
& negotiis alienis quȩ non adceꝑti.¬
nent : siue in uanis cachinnationib:
cum scriptum sit: Stultus inrisu ex¬
altat uocem suam: sapiens aũtuix
tacitȩ ridebit Siue in ipsis ȩscis

Expanded text:
re inter se judicia et lites de saecure inter se judicia et lites de saecularibus rebus, delictum esse dicit: quod tamen ferendum esse admonet, si vel ecclesiastico judicio lites hujuscemodi finiantur. Hinc est etiam illud: Qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt Dei, quomodo placeat Deo: qui autem matrimonio conjunctus est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. Quod etiam de femina similiter notat. Vel illud cum ait, Et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter intemperantiam vestram. Quod ut peccatum esse demonstraret, sed infirmitati concessum; subjecit statim: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Sola enim generandi causa est inculpabilis sexus utriusque commixtio. Quam multa sunt alia peccata, sive in loquendo de rebus et negotiis alienis, quae non ad te pertinent; sive in vanis cachinnationibus, cum scriptum sit, Stultus in risu exaltat vocem suam, sapiens autem vix tacite ridebit : sive in ipsis escis,
Abbreviated transcription (Latin):
liaui accipiens stipendium ab eis¬
adurãm ministrationem: Quan¬
to ergo magis ecclesiae prouinci¬¬
ales secularibus negotiis obligati.
cotidianam debent agere peniten¬
tiam : quiquamuis afurtis. a rapi¬
nis a fraudibus : ab adulteriis &
fornicationib: omniq iuxuria
acrudelitate odiorum &inimici¬
tiarum pertinacia: ab omnide.¬
niq idolatriae foeditate : specta¬
culorum nugacitate. heresum
atq schismatum impiauanitate
atq ab omnib huiuscemodi flagi.¬
tũs & facinorib: in munes puriatq¬
que in tegri eẽ debeant : tamen
propter ad ministrationem rerũ
familiarium. & coniugiorum ar¬
tissima uincula: tam multa pec¬
cant. ut non tam deisto mundo
puluere aspergiquam luto
quitatem patiminĩ : quare non
potius fraudaminĩ : Nam illud
execrabile est : quod propt quos¬
dam addit &dicit Seduosiniqui¬
tatem facitis & fraudatis & hoc
fratres: exceptis tamen iniqui¬
tatib & fraudib: hoc ipsum habe¬

Expanded text:
liavi, accipiens ab eis stipendium ad vesliavi, accipiens ab eis stipendium ad vestram ministrationem . Quanto ergo magis Ecclesiae provinciales saecularibus negotiis obligati, quotidianam debent agere poenitentiam? Qui quamvis a furtis, a rapinis, a fraudibus, ab adulteriis et fornicationibus omnique luxuria, a crudelitate odiorum et inimicitiarum pertinacia, ab omni denique idololatriae foeditate, spectaculorum nugacitate, haeresum atque schismatum impia vanitate, atque ab omnibus hujuscemodi flagitiis et facinoribus immunes, puri atque integri esse debeant: tamen propter administrationem rerum familiarium, et conjugiorum arctissima vincula, tam multa peccant, ut non tam de istius mundi pulvere aspergi, quam luto quitatem patimini? quare non potius fraudamini? Nam illud exsecrabile est, quod propter quosdam addit et dicit: Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratribus . Exceptis tamen iniquitatibus et fraudibus, hoc ipsum habe
Abbreviated transcription (Latin):
peruersa uoluntate contemnunt:
Non solum ergo propter ipsam uitȩ
huius mortalitatem & ignorantiã:
& ꝓpter diei malitiã quȩ utinam
sufficer& sicut deilla dictum est:
Sufficit diei malitia succ: quã iu¬
bemur ferre atq: portare donec
transecct : & sustinerednm uirili¬
ter agendo. ut fructum ad feramus
cum tolerantia : sed &iam ꝓꝓter
ipsum puluerem mundihuius. qui
peritinera consulendi consulen¬
tium pedibus adherescit : &dam¬
naquȩ in ipsa negotiosissima dis¬
pensationis actione contingunt:
quae dñs prȩst& ut cum lucris
maioribus conpens&ur: cotidia¬
nam debemus a gere pęnitentiã:
& ministrisac ramentorum eius
milites xp̃i : quanto magis c&era
stipendiaria multitudo: & quȩdã
prouincia magni regis : quam ne
forte uel falsa suspicione auari¬
tiae miles ille fidelissimus atq
fortissimus apłs paulus offende¬
r& : suisstipendĩis militauit:
Et ubi forte defuit sumptus neces¬
sarius: alias ecclesias inqui expo¬

Expanded text:
perversa voluntate contemnunt. perversa voluntate contemnunt. Non solum ergo propter ipsam vitae hujus mortalitatem et ignorantiam, et propter diei malitiam, quae utinam sufficeret, sicut de illa dictum est, Sufficit diei malitia sua ; quam jubemur ferre atque portare, donec transeat, et sustinere Deum viriliter agendo, ut fructum afferamus cum tolerantia: sed etiam propter ipsum pulverem mundi hujus, qui per itinera consulendi consulentium pedibus adhaerescit, et damna quae in ipsa negotiosissima dispensationis actione contingunt, quae Dominus praestet ut cum lucris majoribus compensentur, quotidianam debemus habere poenitentiam. et ministri Sacramentorum ejus, milites Christi; quanto magis caetera stipendiaria multitudo, et quaedam provincia magni regis? Quam ne forte vel falsa suspicione avaritiae miles ille fidelissimus atque fortissimus apostolus Paulus offenderet, suis stipendiis militavit: et ubi forte defuit sumptus necessarius, Alias, inquit, Ecclesias exspo
Abbreviated transcription (Latin):
mihisi potest suas elemosynas om̃s
cum hilaritatẽ : siue cum carnalib
necessitatib: pauperum aliquidero:¬
gat. siue cum panis cȩlestis dispen-¬
sator inuicta aduersus diabolum
castra incredentium cordib: cons¬
truit: hilarem enim datorẽ diligit
ds̃: Non itaq:: tȩdio frangatur in
difficultatib rerum: quȩ nec esse est
existant: ut ostendatur homini
quod homo est: Non ira subrepat:
in eum qui aut odiose inruit: aut
in portune inopia coactus p&it :
aut negotio suo. cumtu maiore
occupatus es in differenter flagitat
sub uenire. aut in uerbo manifeste
iustinae resistit cȩca cupiditate.
aut miserabili tarditate: Non d&
quicquam amplius aut minus
quam oport&: non loquatur am¬
plius quam opus est : aut cum &iã
non opus est : Speciosi enim pedes
euangeli ⁊antium pacem. euange.¬
litantiumbona: Sed tamen d&er¬
ra sioca puluerem contrahunt:
quisane in iudicium corum excu-¬
titur : qui sibihanc exhibitionem

Expanded text:
, si potest, suas eleemosynas omnes , si potest, suas eleemosynas omnes cum hilaritate, sive cum carnalibus necessitatibus pauperum aliquid erogat, sive cum panis coelestis dispensator invicta adversus diabolum castra in credentium cordibus construit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Non itaque taedio frangatur in difficultatibus rerum, quae necesse est existant, ut ostendatur homini quod homo est. Non ira subrepat in eum qui aut odiose irruit, aut inopportune inopia coactus petit; aut negotio suo, cum tu majore occupatus es, indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo manifestae justitiae resistit caeca cupiditate, aut miserabili tarditate. Non det quidquam amplius vel minus quam oportet: non loquatur amplius quam opus est, aut cum etiam non opus est. Speciosi enim pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . Sed tamen de terra sicca pulverem contrahunt, qui sane in judicium eorum excutitur, qui sibi hanc exhibitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ti radicem cordis infigat Ouiduide¬
tur addi posse adtam plenam iusti¬
tiamꝰ: Tamen nolo glori&ur: intel:¬
legathȩc om̃a praestita sibiesse
non a se existere quid enim hab&
quod non accepit: quod si accepit:
quid gloriatur quasi non acceperit:
erog& secne pecuniam dominicam ÷
consulat proximosicut sibi sentit
esse consultim : Nec put& satis esse
seruare integrum quod accepit. ne
dicaturci: serue nequam & piger
dares pecuniam meam : & ego ueniens
cumusuris exigerem : Nec auferatur
ab eo quod accepit. neproiciatur
intenebras exteriores : Quam uehe:¬
mentissimam poenam sitimere
debent illi qui seruare integrum
possunt quod acceper̃ : quȩ spes illoꝵ
est qui hoc impie scelerateq: disper¬
dunt : uersabitur ergo iste in rebus
humanis: non carnalis sed spĩtalis ad¬
quisitionis deuinctus officio: Nonqui¬
dem negotiis secularib obligatus: sed
tamen quia militatdõ. non otio desi-¬
diae turbidus &abiectas : D& ergo¬

Expanded text:
ti radicem cordis infigat: quid videti radicem cordis infigat: quid videtur addi posse ad tam plenam justitiam? tamen nolo glorietur. Intelligat haec omnia praestita sibi esse, non a se existere. Quid enim habet, quod non accepit? Quod si accepit, quid gloriatur, quasi non acceperit ? Eroget sane pecuniam dominicam: consulat proximo, sicut sibi sentit esse consultum. Nec putet satis esse servare integrum quod accepit, ne dicatur ei: Serve nequam et piger, dares pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerem: ne auferatur ab eo quod accepit, ne projiciatur in tenebras exteriores . Quam vehementissimam poenam si timere debent illi, qui servare integrum possunt quod acceperunt; quae spes illorum est, qui hoc impie scelerateque disperdunt? Versabitur ergo iste in rebus humanis, non carnalis, sed spiritualis acquisitionis devinctus officio; non quidem negotiis saecularibus obligatus, sed tamen quia militat Deo, non otio desidiae torpidus et abjectus. Det ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lucescat sempiternus dies: & i-¬
lumin& abscondita tenebrarum :¬
& manifest& cogitationes cordis:
& tunc lauserit unicuiq adõ:
Deinde. quamuis sequisq glori&ur
sichabene corpus edomitũ ut mundo
crucifixus. ab omni opere i alo inser¬
uitutem redacta i nembra castig&:
neciam rogn& pec catum in eius moi¬
tali corpore ad oboediendũ  desi¬
dm̃ colat. nulli si mulacro desitus.
nullis sacris demoniorum inr&itus :
non accipiens inuanum nomendñ
dĩ sui : qui&em sempiternã uirtus
expectans debitum honorem paren¬
tib reddens : nec cruentus homici¬
dio : ne fornicatione turpatus
nec furto fraudulentus: nec menda¬
cio duplicatus: necrei. uel uxoris ali:¬
enae concupiscentia sordidus : non
insuis &iam reb: autluxuria deflu ÷¬
at. aut arescat a uaritia: non sit
contentiosus non sit contumelio¬
sus. non maledicus: uendat postre¬
mo om̃a sua & d& pauperib & se¬
quatur dnm. atq inthes auro cȩles¬

Expanded text:
lucescat sempiternus dies, et illucescat sempiternus dies, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo ? Deinde quamvis se quisque glorietur sic habere corpus edomitum, ut mundo crucifixus ab omni opere malo, in servitutem redacta membra castiget, ne jam regnet peccatum in ejus mortali corpore, ad obediendum desiDeum colat, nulli simulacrorum ritui deditus, nullis sacris daemoniorum irretitus, non accipiens in vanum nomen Domini Dei sui, quietem sempiternam certus exspectans, debitum honorem parentibus reddens, nec cruentus homicidio, nec fornicatione turpatus, nec furto fraudulentus, nec mendacio duplicatus, nec rei vel uxoris alienae concupiscentia sordidus; non in suis etiam rebus aut luxuria diffluat, aut arescat avaritia; non sit contentiosus, non sit contumeliosus, non maledicus; vendat postremo omnia sua, et det pauperibus, et sequatur Christum, atque thesauro coeles
Abbreviated transcription (Latin):
est : & consecutus umbram : Quȩ¬
nequis perbaptismum quamuis iusti.¬
ficatus sit a prioribus peccatis : tam̃
superbire audeat. &iam sinihil cõ¬
mittat Vnde ab altaris commnunio¬
ne separ&ur. quasi iam plena secu¬
ritate seiactans. sed potius seru&
humilitatem : quȩ pȩneuna discia¬
plina xpĩana est: Nec suꝑbiat
terra & cinis: donec istatota nox
transeat: in quaper transeant om̃s
bestiae siluȩ Catuli leonum rigien¬
tes : querentes adõ escam sibi : In
hanc escam iob ipse p&itus est qui
dixit: Temptatio uita humana est¬
super terram: &iam dñs in hac noc:¬
te inquitꝰ postulauit satanasuet¬
xare uossicut triticum: Ouisitaq
sanȩ mentis non ingemes cãtaui
non ꝑp̾ȩnitentiam sic esse displice¬¬
at᷑: quis non rota humilitate sup¬
plicans. diuino adiutorio seexau¬
dibilem praebect: donec transeat
om̃is ista temptationum materi¬
es. atq umbra terrena : & illequi
num quam deficit &iam nobis i¬

Expanded text:
est, et consecutus umbram. 4. Poeest, et consecutus umbram. 4. Poene quis per Baptismum quamvis justificatus sit a prioribus peccatis, tamen superbire audeat, si nihil committat, unde ab altaris communione separetur, quasi jam de plena securitate se jactans; sed potius servet humilitatem, quae pene una disciplina christiana est: nec superbiat terra et cinis , donec ista nox tota transeat, in qua pertranseunt omnes bestiae silvae, catuli leonum rugientes, quaerentes a Deo escam sibi . In hanc escam Job ipse petitus est, qui dixit, Tentatio est vita humana super terram. Etiam Dominus, In hac nocte, inquit, postulavit satanas vexare vos sicut triticum . Quis itaque sanae mentis non ingemiscat? Cui non per poenitentiam sic esse displiceat? Quis non tota humilitate supplicans divino adjutorio se exaudibilem praebeat, donec transeat omnis ista tentationum materies atque umbra terrena: et ille qui nunquam deficit, etiam nobis il
Abbreviated transcription (Latin):
inueniamur : & enim qui sumus in hac
habitatione ingemescemus gra¬
uati: in quo nolumus expoliari.
sed super uestiri : ut ab sorbeatur
mortaleauita: quid ergo cupi.¬
mus ÷: nisi nonita esse ut nunc sum :
& quid ingemescimus: nisi pęniten¬
do quia ita sumus : Sed dõ non
ita erimus: nisi terrena do mo
resoluta: ut cęlestem habitati¬
onem & animo &corpore totius
hominis inmutationem sortia¬
mur: Qua propt̃ sc̃s iob non ait.
eẽ temptationẽ in hac uita: sed
hanc ipsam uitam temptationẽ
essedixit: italoquens: Numquid
non temptatio estuita humana
super terram: quo in loco: &iam
misterium lapsi hominis mirabi¬
liter t&igit dicens : Tamquam
seruus fugiens dominũ suum:
& consecutus umbram: Non enim
hȩc uita dicenda ͤpotius quam
umbrauitae: Nec in merito fu¬
gitiuus adam postoffensionem
peccati absconditse a faciedñ.
tectus folũs arborum. quibus
o paganturum bracula : tam quã
fugiens dnm̃ suum. sicut dictum

Expanded text:
inveniamur. Etenim qui sumus in hac inveniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Quid ergo cupimus, nisi ita non esse ut nunc sumus? et quid ingemiscimus, nisi poenitendo quia ita sumus? Sed quando ita non erimus, nisi terrena domo resoluta, ut coelestem habitationem et animo et corpore totius hominis immutatione sortiamur? Quapropter et sanctus Job non ait esse tentationem in hac vita, sed hanc ipsam vitam tentationem dixit esse, ita loquens: Numquid non tentatio est vita humana super terram? Quo in loco etiam mysterium lapsi hominis mirabiliter tetigit dicens: Tanquam servus fugiens dominum suum, et consecutus umbram . Non enim haec vita dicenda est potius, quam umbra vitae. Nec immerito fugitivus Adam post offensionem peccati abscondit se a facie Domini, tectus foliis arborum, quibus opacantur umbracula, tanquam fugiens Dominum suum, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinamuradño: perfidẽ enim
ambulamus. non ꝑspeciem: Quis
ergo festinait atq obtat ad patriã
remeare : & illam speciem quȩ est
facie ad faceem contemplare : nisi
quem peregrinationis suae pęnitu.¬
erit : ex quodolore pęnitentiae
&iam uox illa miscrabilis erumpit
& sonat: hcume : qm̃ per egrinatio
mecc longinqua facta est: & nepu¬
tes nondum fidelem ista loqui: uide
quid sequatur In habitaui cũ taber¬
naculis cedar: Cum his qluoderant
pacem eram pacificus. cum loque¬
barillis expugnabant meualde :
Non solum hominss fidelss. sed &iam
euangelistȩ firmissimi & marty¬
res fortissimi hȩc uerba sunt :
Nam unde est &iam illud eius dem¬
apłi : Scimus enim quia & siterre¬
na nr̃a domus habitationis resol
uatur : ȩdificationem habemus
exdõ. domum non manu factam
&ernam in caelis: & enim in hoc
ingemescimus: habitaculũ nr̃m
quod de suꝑ est suscipere cupien¬
tes Sitamen & induti qued desur¬

Expanded text:
peregrinamur a Domino: per fidem enim peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Quis ergo festinat atque optat ad patriam remeare, et illam speciem quae est facie ad faciem contemplari, nisi quem peregrinationis suae poenituerit? Ex quo dolore poenitentis, etiam vox illa miserabilis erumpit et sonat: Heu me! quoniam peregrinatio mea longinqua facta est. Et ne putes nondum fidelem ista loqui, vide quid sequitur: Inhabitavi in tabernaculis Cedar: cum his qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquerer eis, impugnabant me valde . Non solum hominis fidelis, sed etiam evangelistae firmissimi et martyris fortissimi haec verba sunt. Nam inde est etiam illud Apostoli: Scimus enim, quia et si terrena nuatur, aedificationem habemus ex Deo, domum non manu factam aeternam in caelis. Etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes; si tamen et induti, non nu
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicer& pęnitentiã agite
ad ꝓpinquauit eñi regnũ celorum¬
rarum : quis uobis ostendit fugere
abirauenturãs facite ergo friuc¬
tum dignum penitentiȩ : altera
uero pȩnitentia est : cuius aotio
ptotam istam uitam. qua indarne
mor tali degimus: ꝑ p&ua supplica¬
tionis humilitate sub eunda est:
Primum quia nemo uitam &ernã
incorruptibilem in mortalem q
desiderat : nisi cum uitae huius tem¬
poralis & corruptibilis mortalis qr
penitent: Nonenimsio quisqi inuita
nouam ꝑ scĩficationẽ baptisminas¬
tionemq deponat: quod sinonita
est: restat ut illud quod scriptũ est.
quod &iamquisq in se sentit: ad huc
tio sensum multa cogitantem
Quod tunc in illa beatitudine quia
non erit cum ab sorbib&ur mors
inuictoriam: quis dubit& inqua¬
cumq temporali felicitate uen.¬
semur÷ penitere tamen norde¬
bere huiis uitae : ut ad illam
incorruptionẽ tota auiditate
curramus: Inde est enim quod &iam
apłs ait. quam diusumus incorpore

Expanded text:
 agite, appropinquavit enim regnum coelorumrarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poenitentivero poenitentia est, cujus actio per totam istam vitam, qua in carne mortali degimus, perpetua supplicationis humilitate subeunda est. Primo, quia nemo vitam aeternam, incorruptibilem, immortalemque desiderat, nisi eum vitae hujus temporalis, corruptibilis, mortalisque poeniteat. Non enim sic quisque in vitam novam per sanctificationem Baptismi nastionemque deponat. Quod si non ita est, restat ut illud quod scriptum est, quod etiam quisque in se sentit adhuc, dtio sensum multa cogitantem . Quod tunc in illa beatitudine quia non erit, cum absorbebitur mors in victoriam ; quis dubitet in quacumque temporali felicitate versemur, poenitere tamen nos debere hujus vitae, ut ad illam incorruptionem tota aviditate curramus? Inde est enim quod etiam Apostolus ait: Quamdiu sumus in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
non possum : In oic ulto estunde
gaudeam : in publico est unde
torquear: ergo desiderate gra¬
tiam dĩ. elegite quos imitemini
cumquib uiuatis : cum quib. con¬
loquia dulcia castitatis habea¬
tis: Nolite ammittere susur¬
rationes malces: Corrum punt:
mores bonos conloquia malco
uiuentes sicut spicae in ter
NZania : ferte tribulationes hui
scculi. sicut grana in arec: ueni&
uentilator : nemosit passim isto
tempore separator ixpłit¬

Expanded text:
non possum. In occulto est unde non possum. In occulto est unde gaudeam, in publico est unde torquear. Ergo desiderate gratiam Dei, eligite quos imitemini, cum quibus vivatis, et cum quibus colloquia dulcia charitatis habeatis. Nolite admittere susurrationes malas. Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Vivite sicut spicae inter zizania: ferte tribulationes hujus saeculi, sicut grana in area. Veniet ventilator: nemo sit passim isto tempore separator