comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fautores eoꝵ extreme damnationis in te non
uerebuntur ferre sententiã. Unũ tam̃ reme¬
diũ tibi dñs ꝓcurabit: qd̾ cuiꝰq sapientis & tum̃¬
tis deũ conscientia consonat u̾bis tuis. Inde est.
qd̾ sententia eoꝵ de te : dño auctore ũ sẽꝑ obtinet.
Si enũ ipsis creditũ fuerit: tu quasi lese maie¬
statis reus hostis publicus iudicaberis. Diceris
utiq publica euacuare iudicia: & dũ ꝓfessioniᷤ
ꝓprie delator ecclesiasticã erigis libertatem. sa¬
pientiã subu̾tis pͥncipũ. & eos quasi stultos &
contemptibiles reddere machinaris. Sacius erit
ut diadema detraheret᷑ pͥncipis capiti: quã pͥn¬
cipalis & egregie partis rei publice disp̃o que
in religione uersatur illiꝰ subtrahatur arbit̾o.
Non priuata cupit. romana quisquis in urbe
pompeũ transire parat: & forte arrogantius
priuatoꝵ uota trans greditur. qui sub imagi¬
ne libertatis principib appetit dñari. Nam si

Expanded text:
fautores eorum extremae damnationis vitae non fautores eorum extremae damnationis vitae non verebuntur ferre sententiam. Unum tamen remedium tibi Dominus procurabit, quod cujusque sapientis et timentis Deum conscientia consonat verbis tuis. Inde est quod sententia eorum de te, Domino auctore, non semper obtinet. Si enim ipsis creditum fuerit, tu quasi laesae majestatis reus, hostis publicus judicaberis. Diceris utique publica evacuare judicia, et dum professionis propriae zelator, ecclesiasticam erigis libertatem, sapientiam subvertis principum, et eos quasi stultos et contemptibiles reddere machinaris. Satius erit ut diadema detraheretur principis capiti, quam principalis et egregiae partis reipublicae dispositio, quae in religione versatur, illius subtrahatur arbitrio. Non privata cupit, Romana quisquis in urbe Pompeium transire parat. Et forte arrogantius privatorum vota transgreditur qui sub imagine libertatis principibus appetit dominari. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
aut suꝑsticiosus est aut inuidus aut qd̃ capitale
ẽ pͥncipis inmirus.Si dicas quia ignis qui per
.lxx. annos babilonice captiuitatis sub aqua uixe¬
rat. demũ extiictus est anthioco uendente iasomi
sacerdotiũ. aut qd̾ beatus gregoriꝰ testatur qͥa
pestilentie & fames. concussiones gentium.
collisiones regnoꝵ. & quã plurima aduersa
t᷑ris ꝓuniunt. ex eo qd̃ honoies ecclesiastici ad p̃ci¬
um uel humanã grãm conferunt᷑ ꝑsonis non
meritis: si dicas otam ꝑcussũ a dño eo qd̾ archã
nutantẽ p̃sumebat erigere. si regnante oria
rege leꝑso siluisse dixeris ysaiam. et eo martuo
uidisse dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ. si dix̃is
ouera tabernaculi humeris & plaustris leui¬
taruĩ dũ taxat unminere. & si qua st̃ in lege
dei similia: bene agetur tecũ si ñ mutilatus
retrudaris in carcerẽ. aut in exiliũ ꝓpellaris.
Undiq conclamaberis. & tam ambitiosi quã

Expanded text:
aut superstitiosus est, aut invidus, aut quod capitale aut superstitiosus est, aut invidus, aut quod capitale est principis inimicus. Si dicas quia ignis qui per septuaginta annos Babylonicae captivitatis sub aqua vixerat, demum exstinctus est, Antiocho vendente Jasoni sacerdotium, aut quod beatus Gregorius testatur, quia pestilentiae, et fames, concussiones gentium, collisiones regnorum, et quam plurima adversa terris proveniunt, ex eo quod honores ecclesiastici ad pretium, vel humanam gratiam conferuntur personis non meritis. Si dicas Ozam percussum a Domino, eo quod arcam nutantem praesumebat erigere. Si regnante Ozia rege leproso, siluisse dixeris Isaiam, et, eo mortuo, vidisse Dominum sedentem super solium excelsum. Si dixeris onera tabernaculi humeris et plaustris levitarum duntaxat imminere, et si qua sunt in lege Dei similia, bene agetur tecum, si non mutilatus retrudaris in carcerem, aut in exsilium propellaris. Undique conclamaberis, et tam ambitiosi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. quis ecclesiam dei uendiderit palam qͥs metro¬
politanũ compulerit reꝓbabilẽ consecrare. quis
epõs religiosos in exiliũ egerit. aut actos ab aliis
coegerit exulare. quis ecclesiam &e res sacras oue¬
rauerit munerib sordidis. quis in dignis suppli¬
ciis torserit religiosos. quis uilipenderit & pes¬
sum dederit clerũ. quis in ꝓuincias in duxerit
ferale iusticiũ. quis leges & canones extermi¬
nauerit afinib suis. quis in dixerit silentium
epĩs. ut quequis flagitia impune. & sine ulla re¬
prehensione cõmutteret. quis adu̾sus ecclesiam
romanam diutiꝰ & ꝑtutiosiꝰ intumuerit. qͥs om̃ia
non tam sua quã ꝑuersa lege tractauerit. quis
tandem consueuerit libito licitũ creqre. Si quis
autẽ in his cõmemorandis copiosior est. & in ex
plenda malicia nequior: sincerioris est fidei. &
efficatioris industrie. Qui uͦ ꝓueritate fidei aut
sinceritate moꝵ de iure diuino aliquid loquit᷑:

Expanded text:
rit, quis Ecclesiam Dei vendiderit palam, quis metrorit, quis Ecclesiam Dei vendiderit palam, quis metropolitanum compulerit reprobabilem consecrare, quis episcopos religiosos in exsilium egerit, aut actos ab illis, coegerit exsulare, quis Ecclesiam et res sacras oneraverit muneribus sordidis, quis indignis suppliciis torserit religiosos, quis vilipenderit et pessundederit clerum, quis in provincias induxerit ferale judicium, quis leges et canones exterminaverit a finibus suis; quis induxerit silentium episcopis, ut quaevis flagitia impune et sine ulla reprehensione committeret, quis adversus Ecclesiam Romanam diutius et perniciosius intumuerit, quis omnia non tam sua quam perversa lege tractaverit, quis tandem consueverit libito licitum coaequare. Si quis autem in his commemorandis copiosior esplenda malitia nequior, sincerioris est fidei, et efficacioris indutriae. Qui vero pro veritate fidei, aut sinceritate morum de jure divino aliquid loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
notam. & bene cũ eo agitur. si uel penam qͥs¬
quis exquacũq causa uoluntatẽ pͥncipis euã¬
cuare parat. Nullas leges credunt cuulibus
p̃ferendas. Has anacarsis scithica. telis aranee
cõparauit: que muscas &e culices detinent. sed
uolatilia transmittunt grãdiora. Sic & iura
cuulia humilioꝵ repͥmunt uoluutates. s pro¬
fecto potentiorib cedunt. Nam extrans gressio¬
ne uel contemptu: legitimã eis non irrigant
penam. sed nec interpellatos quidꝵ̃ cauta dis¬
simulatione p̃tereunt. Ad hec conquisita tiratnoꝵ.
exempla ꝓponuuit : quib ꝑsuadeant. potestatibus
uniuersa licere: Maxime tam̃ sicubi locorum
fuerint: ubi inueterata consuetudo optineat. etiã
si rationi adu̾setur aut legi. Narrant. quis tyran¬
nus domesticũ suũ aut familiarẽ in quã eccłiam
sine electione intruserit. quis clerũ ut ignotũ
& indignũ eligeret terrorib & damnis impule¬

Expanded text:
notam, et bene cum eo agitur, si vel poenam, quisnotam, et bene cum eo agitur, si vel poenam, quisquis ex quacunque causa voluntatem principis evacuare parat. Nullas leges credunt civilibus praeferendas. Has Anacharsis Scytha telis araneae comparavit, quae muscas et culices detinent, sed volatilia transmittunt grandiora. Sic et jura civilia, humiliorum reprimunt voluntates; sed profecto potentioribus cedunt. Nam ex transgressione vel contemptu legitimam eis non irrogant poenam, sed nec interpellatos quidem cauta dissimulatione praetereunt. Ad haec conquisita tyrannorum exempla proponunt, quibus persuadeant potestatibus universa licere. Maxime tamen sicubi locorum fuerint, ubi inveterata consuetudo obtineat, etiam si rationi adversetur et legi. Narrant quis tyrannus domesticum suum, aut familiarem, in quam ecclesiam sine electione intruserit, quis clerum, ut ignotum et indignum eligeret, terroribus et damnis impule
Abbreviated transcription (Latin):
abiu igne suo succenstis & extra tabernaculum
elatos. dño mandante audieras: sed hi templũ
hibente. nituntur irrumpere. Successit eis so¬
boles numerosa: replet atriũ domus dñi. alie¬
nũ ignem accendunt. Adolere thura nitunt᷑
ꝓhibiti: & datanitarũ & abironitarũ societate
contracta irruunt in moysen. scindentes ecclesiã.
sacerdotiũ ꝓturbantes. sedicionẽ facientes in
popło: nisi ad sacerdotiũ ꝑmitantur accedere.
Cum etuĩ sibi conciliau̾ut gr̃am potestatum de
iure patrie sibi asserunt uniu̾sa: eo quod pͥnceps¬
unuersa. eo qͦd princeps ut dicunt legibus ñ
subicitur. & qd̃ principi placet. legis habet ui¬
gorem. Cũ gͦ popłs ei & in eũ omnẽ auctoritatẽ
suam contulerint: ei obiuare crim̃ maiestatis ẽ.
& manifesta subu̾sio pͥncipatus. Siquidẽ sacri¬
legii instar est: dubitare an is dignus sit.
quẽ pͥnceps elegerit. Nec temeritatis effugit

Expanded text:
Abiu igne suo succensos, et extra tabernaculum Abiu igne suo succensos, et extra tabernaculum elatos, Domino mandante, audieras; sed hi templum hibente, nituntur irrumpere. Successit eis soboles numerosa, replet atrium domus Domini, alienum ignem accendunt. Adolere thura nituntur prohibiti, et Dathanitarum et Abironitarum societate contracta, irruunt in Moysen, scindentes Ecclesiam, sacerdotium perturbantes, seditionem facientes in populo, nisi ad sacerdotium permittantur accedere. Cum enim sibi conciliaverint gratiam potestatum, de jure patere sibi asserunt universa; eo quod princeps, ut dicunt, legibus non subjicitur, et quod principi placet legis habet vigorem. Cum ergo populus ei, et in eum omnem auctoritatem suam contulerit, ei obviare crimen majestatis est, et manifesta subversio principatus. Siquidem sacrilegii instar est, dubitare an is dignus sit, quem princeps elegerit. Nec temeritatis effugit
Abbreviated transcription (Latin):
nerabili ctero iniuriam fiat: nisi forte monasticã
uitã aliquis eoꝵ non minus . xxu. annis imple¬
uerit. Tales enĩ ordinari precipimꝰ. quarta ꝓprie
substantie sibi retenta. reliquis partib curie &
fisco uendicandis: si in clero constituti monacho
condecentẽ uitã impleuerint. ¶Idem. Ab ep̃is
deo amabilib scdm duunas reguias religiosos cle¬
ricos cũ multa fieri inquisitione. & boni testimo¬
ni uiros ordinari sanccimus. litteras om̃imodo
s̃cientes. eruditos. sed nullos magis insacris orduia¬
tionib diligimus. quã cũ castitate uiuentes. aut
cũ uxorib non oohabitantes. Hec quidẽ scłi pͥnei¬
pes. Nam licet ecclesie doctores hec latiuis ꝓseqͣn¬
tur: qm̃ numis uidentur ardua que dicuutur ab
ipsis. uilescunt. Utiq qui uel istos non audit.
ceciorest hipsea. & dulicheo remige surdior. &
uuii merito prccipitandus ẽ ꝓstratus ab angelo
quẽ ontemuit i interuu n̾ferionẽ. Nadub ae

Expanded text:
nerabili clero injuria fiat, nisi forte monasticam nerabili clero injuria fiat, nisi forte monasticam vitam aliquis eorum non minus XXV annis impleverit. Tales enim ordinari praecipimus, quarta propriae substantiae sibi retenta, reliquis partibus curiae et fisco vindicandis, si in clero constituti, monacho condecentem vitam impleverint. » Idem: « Ab episcopis Deo amabilibus secundum divinas regulas religiosos clericos cum multa fieri inquisitione, et boni testimonii viros ordinari sancimus, litteras omnimodo scientes, eruditos, sed nullos magis in sacris ordinationibus diligimus, quam cum castitate viventes, aut cum uxoribus non cohabitantes. Haec quidem saeculi principes. Nam licet Ecclesiae doctores haec latius prosequantur; quoniam nimis videntur ardua, quae dicuntur ab ipsis, vilescunt. Utique qui vel istos non audit, caecior est Hypsea, et Dulichio remige surdior, et qui merito praecipitandus est, prostratus ab angelo, quem contemnit, in infernum inferiorem. Nadab et
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ gubernatorẽ aut aliam quãcũq sollicitudinẽ
ecdesiasticã agentẽ. dare aliquid illi aquo. ostituit᷑.
aut ulli ꝑsone liceat ꝓcõmussa sibi gubernatione.
Qui uͦ dat aut accipit. aut mediator fit. clero nudabi¬
tur. Acceptis. uendicandis uenerabili loco. Si autẽ
scłaris sit qui accipit aut mediator: qd̃ datum est
duplũ eidem uenerabili loco ab ipso p̃beatur. Idem
sanccimus cũ opus fuerit ep̃m ordinare clericos.
mox intrib decreta facere ꝑsonis ꝓpositis sacroscĩs
euangelus. dicentes in ipsis decretis. qua neq ꝓpt̾
aliquã donationẽ. aut ꝓmissionẽ. aut amiciciam
hos elegerunt. Sed & scientes eos recte fidei. & ho¬
neste uite ẽẽ & litteras nosse. & quia neq uxorem.
neq concubinã. neq filios habent: neq hos cͣiales
aut officiales esse. ¶ Idem. Sed neq curialẽ aut
officialem. clericũ fieri ꝑmititmꝰ. unde ex hoc ue¬

Expanded text:
domus gubernatorem, aut aliam quamcunque sollicitudinem domus gubernatorem, aut aliam quamcunque sollicitudinem ecclesiasticam agentem, dare aliquid illi a quo constituitur, aut nulli personae liceat, pro commissa sibi gubernatione. Qui vero dat aut accipit aut mediator fit, clero nudabitur, acceptis vindicandis venerabili loco. Si autem saecularis sit qui accipit, aut mediator est, quod datum est, duplum eidem venerabili loco ab ipso praebeatur. » Idem: « Sancimus cum opus fuerit episcopum ordinare, clericos mox in tribus decreta facere personis propositis sacrosanctis Evangeliis, dicentes in ipsis decretis, quia neque propter aliquam donationem, aut promissionem, aut amicitiam hos elegerunt. Sed et scientes eos rectae fidei, et honestae vitae esse, et litteras nosse; et quia, neque uxorem, neque concubinam, neque filios habent, neque hos curiales aut officiales esse. » Idem: « Sed neque curialem aut officialem clericum fieri permittimus: unde ex hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
intistifis sedem pecunie interuentu subisse aut si
quis ut alterũ ordinaret uel eligeret aliquid accepi¬
sse decegitur: adinstar publici crimns & lese ma¬
istatis accusatione ꝓposita. a gradu sacerdotii retra¬
atur. Nec solũ deinceps honore priuari. s ꝑpetue
aoq in fainie damnari decreuimus: ut eos quos faci¬
nus par coinquinat & equat. utrosq similis pena¬
pena comitetur. ¶ Item iustinianus constitutione¬
nouella. Pre om̃ib illud obseruari saccimus: ut nul¬
ius ꝑ suffragiũ alicuiꝰ muneris ep̃s ordinetur. Siqͥd
autẽ tale cõmitatur: ipsi dantes & accipientes. & eoꝵ
mediatores damnationi subiciant᷑. Et ꝓpterea qͥdat
& qui accipit & mediator: sacerdotii aut cleri hono
re remoueat᷑. Quod autẽ ꝓ hac causa datũ est: eccłie
illi uendicetur cuiꝰ uoluit sacerdotiũ comꝑare. Si for¬
restituat. ¶ Idem. Sed neq quẽlibet uenerabilis

Expanded text:
antistitis sedem pecuniae interventu subiisse, aut si antistitis sedem pecuniae interventu subiisse, aut si quis ut alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepisse detegitur, ad instar publici criminis, et laesae majestatis accusatione proposita, a gradu sacerdotii retrahatur. Nec solum deinceps honore privari, sed perpetuae quoque infamiae damnari decrevimus, ut eos, quos facinus par coinquinat et aequat, utrosque similis poena comitetur. » Item Justinianus Novella: « Prae omnibus istud observare sancimus, ut nullus per suffragium alicujus muneris episcopus ordinetur. Si quid autem tale committatur, ipsi dantes et accipientes, et eorum mediatores damnationi subjiciantur. Et praeterea qui dat, et qui accipit, et mediator, sare removeatur; quod autem pro hac causa datum est, ecclesiae illi vindicetur cuius voluit sacerdotium comparare. Si verrestituat. » Idem: « Sed neque quemlibet venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
qui contra legẽ fit cadat sacerdotio: &e qui sine pe¬
batione ordinationẽ imponit. & ipse similit̾ sede
nũ mentib. nuda electionis scĩa. sincero omuum
iudicio ꝓferatur. Nemo gradũ sacerdotii: precu
uenalitate mercetur. Qualiter quisq mereatur.
quis locus tutus & que causa poterit ẽẽ excusata:
siueneranda dei templa pecuniis expugnentur
Quẽ murũ integritati aut uallũ fidei ꝓuidebi¬
mus: si auri sacra fames ueneranda penetrala
ꝓserpit: Quod deniq cautũ eẽ poterit. ai lcu¬
rũ si sc̃itas in corrupta corrumpitur: Cessa alal¬
bus imminere ꝓphanus ardor auauaricie. eil
cris aditis repellatur piaculare flagitiũ. Itaq as
ab ambitu debet eẽ sepositus: ut querat᷑ cogiils
rogatus recedat. inuitatus effugiat. Sola ili st¬
fragetur necessitas excusandi. ꝓfecto enĩ mos¬
nus est sacerdotio: nisi fuerit ordinatus inusdl
Cum sane quisquis hanc scãm &e uenerabil

Expanded text:
qui contra legem fit cadat sacerdotio, et qui sine proqui contra legem fit cadat sacerdotio, et qui sine probatione ordinationem imponit, et ipse similiter cadat inum mentibus, nuda electionis scientia, sincero omnium judicio proferatur. Nemo gradum sacerdotii pretii venalitate mercetur. Qualiter quisque mereatur,Profecto enim quis locus tutus, et quae causa poterit esse excusata, si veneranda Dei templa pecuniis expugnentur? Quem murum integritati, aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames veneranda penetralia proserpit? Quid denique cautum esse poterit, aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae, et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. Itaque castus ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. Profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus invitus. Cum sane quisquis hanc sanctam et venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid agit. & ipse cadat sacerdotio. & qui eũ ordi¬
nat extra ep̃atũ sectabitur hanc legẽ offendens. se
neq ineruditus existens sacroꝵ doginatũ ad ep̃atũ
accedat. Prius autẽ aut monasticã uitã ꝓfessus ait
in clero constitutus: ñ minus mensib sex uxoita¬
men non coherens. SDercetero autẽ nulli ꝑtitt¬
timus apositione legis uxorẽ habenti: talẽ impi¬
ni ordinationẽ. ħDicut bonã gr̃ãm uel głam in
eo qui ordinandus est querimus: ita etiam in e
calumniã qui frustra accusauit punimꝰ. Si aut̃
aliquis dicat consciũ se eẽ alicuiꝰ illicitoꝵ ei: non
priꝰ meatur ep̃i ordinationẽ quã querele ex ami¬
natio fiat. & undiq in noxius appareat. Quodli
post huiꝰmodi contradictionẽ ñ passus is qui oraiẽ
facit. legittimã examinationẽ imponi cause curta
ad ordinationẽ: sciat qd̃ ab eo fit ꝓ nichiloeẽ. sed is

Expanded text:
aliquid agit, et ipse cadat sacerdotio, et qui eum ordialiquid agit, et ipse cadat sacerdotio, et qui eum ordinat extra episcopatum sectabitur hanc legem offendens. Sed neque ineruditus existens sacrorum dogmatum, ad episcopatum accedat. Prius autem aut monasticam vitam professus, aut in clero constitutus, non minus mensibus sex, uxori tamen non cohaerens. De caetero autem nulli permittimus a positione legis uxorem habenti, talem imponi ordinationem. Sicut bonam gratiam, vel gloriam in eo, qui ordinandus est, quaerimus; ita etiam in eo calumniam, qui frustra accusavit, punimus. Si autem aliquis dicat conscium se esse alicujus illicitorum ei, non prius mereatur episcopi ordinationem, quam querelae examinatio fiat, et undique innoxius appareat. Quod si post hujusmodi contradictionem, non passus is qui ordinem facit, legitimam examinationem imponi causae, currat ad ordinationem, sciat quod ab eo fit, pro nihilo esse, sed is
Abbreviated transcription (Latin):
optinentib credimus quia ꝑ ea maxima nobis
dona dabuntur a deo: & eaque sunt firma habe¬
bimus. & que ñdũ uenert̃ adquiremꝰ. Bene aũ
uniu̾sa gerunt᷑ & competenter: si tei pͥncipiũ
fiat decens. & amabile deo. Hoc autẽ futurũ
ẽẽ credimus. si sacrarũ regularũ. obseruatia cu¬
stodiatur: quã iusti laudati adorandi inspecto¬
res. & ministri u̾bi dei tradidert̃ apłi & saucti
patres custodierunt & explanauerunt. Sanccumi
igitur sacras ꝑ om̃ia sequentes regulas. dũ quispia
nesta. si in culpabilis & undiq irrep̃hensibilis sit.s
in bonis testimoniũ habeat & sacerdotem decens &
neq ex officiali aut excuriali ueniat fortuna. Sss¬
q exhidiota mox clericus. deinde paruũ aliqͥd p̃ten
ens ep̃s appareat. aut in uirginitate degens a pͥnapi
aut uxorem siquidẽ habens ex uirginitate adeum
uenientẽ. neq filios odibiles: alioquin. qui p̃tes ha

Expanded text:
obtinentibus credimus, quia per ea maxima nobis obtinentibus credimus, quia per ea maxima nobis dona dabuntur a Deo, et ea quae sunt, firma habebimus, et quae nondum venerunt, acquiremus. Bene autem universa geruntur et competenter, si rei principium fiat decens, et amabile Deo. Hoc autem futurum esse credimus, si sacrarum regularum observatio custodiatur, quam justi, laudati, adorandi inspectores, et ministri verbi Dei tradiderunt apostoli, et sancti Patres custodierunt, et explanaverunt. Sancimus igitur sanctas per omnia sequentes regulas, dum quispiam nesta, si inculpabilis, et undique irreprehensibilis sit, et in bonis testimonium habeat, et sacerdotem decens, et neque ex officiali, aut ex curiali veniat fortuna. Neque ex idiota mox clericus, deinde parvum aliquid praeteriens episcopus appareat, sed aut in virginitate degens a principio, aut uxorem siquidem habens, ex virginitate ad eum venientem, neque filios odibiles. Alioquin qui praeter haec
Abbreviated transcription (Latin):
urgendus est ut faciat legẽ: iudet angelũ. timet.
subsistit. & consiliũ dei tibi enuntiat. Loquitur
in casu isto. Tu miraculũ uenerare: & singula
u̾ba eiꝰ repone & exsculpe in tabulis cordis tui.
it gͦ imperator iustinianus.xix.
Maxima in om̃ib sunt dona dei asuꝑna
collata clementia. sacerdotiũ & imperiũ:
illud quidẽ diuinis ministrans. Hoc autẽ huma¬
nis p̃sidens: ac diligentiã exhibens. ex iino eodẽq
principio utraq p̃cedentia humanã exhornant
uitam. Ideoq iuchil sic erit studiosũ imꝑatorib
sicut sacerdotũ honestas: cũ utiq ꝓ illis iꝑsi sẽꝑ
deo supplicent. Nam si hoc quidẽ inculpabile sit
undiq & apud deũ fiducia erit. plenũ imperiũ
autẽ recte & competent̾ exornet traditam sibi
rem puplicam: erit consonantia quedã bona. om̃e
quicquid utile est humano conferens generi.
inata. & circa sacerdotũ honestatẽ. quã illis

Expanded text:
urgendus est, ut faciat legem, videt angelum, timet, urgendus est, ut faciat legem, videt angelum, timet, subsistit, et consilium Dei tibi enuntiat. Loquitur in casu isto. Tu miraculum venerare, et singula verba ejus repone, et exculpe in tabulis cordis tui.it ergo imperator Justinianus: « Maxima sunt in omnibus dona Dei de superna collata clementia, sacerdotium et imperium: illud quidem divinis ministrans, hoc autem humanis praesidens, ac diligentiam exhibens: ex uno eodemque principio utraque procedentia, humanam exornant vitam. Ideoque nihil sic erit studiosum imperatoribus, sicut sacerdotum honestas, cum utique pro illis ipsi semper Deo supplicent. Nam si hoc quidem inculpabile sit, undique et apud Deum fiducia erit plenum. Imperium autem recte et competenter exornet traditam sibi rempublicam, erit consonantia quaedam bona, omne quidquid utile est, humano conferens generi. ra Dei dogmata, et circa sacerdotum honestatem, quam illis
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ opus est. Balaam & enĩ non corripit᷑: ni si
asina loquatur. Nonne erubescis qd te sic exceca¬
uit. sic pessũdedit. sui ipsus ignara ambitio: ut
ꝓpheticis & diuinis oraculis ruditũ asine p̃feras:
Terreris forte & contremiscis ad uocẽ asine: sed
nequaꝗͣ compungeris. Hoc enĩ diuini uerbi mu¬
nus est: e donũ illiꝰ qui solus inmentib electoꝵ
ignẽ caritatis accendit. Unde liquet quia in uti¬
liter asinã audit: quicũq uerbi dei conteninit
uocem. Audi tam̃ & asinã utilia suadentẽ: quia
& inea ad eruditionẽ tuã sp̃s legit᷑. Pre uidet
angelũ cohibentẽ illicitos gressus tuos. & eum
ostendit tibi. Qua uia ad honores ecclesiasticos
ascendendũ sit: que uia sit fugienda canones
docent. Contemnis tam̃. quia in uia mandatoꝵ.
dei ñ uides angelũ tenentẽ gladiũ ut occidat te.
Cadem incedit asitia homo tui collatione stolidus
& tardus. & qui uerbi & exempli tui calcaribus

Expanded text:
siquidem opus est. Balaam etenim non corripitur, nisi siquidem opus est. Balaam etenim non corripitur, nisi asina loquatur. Nonne erubescis, quod te sic excaecavit, sic pessundedit sui ipsius ignara ambitio, ut propheticis et divinis oraculis ruditum asinae praeferas? Terreris forte, et contremiscis in vocem asinae, sed nequaquam compungeris. Hoc enim divini verbi munus est, et donum illius, qui solus in mentibus electorum ignem charitatis accendit. Unde liquet, quia inutiliter asinam audit, quicunque verbi Dei contemnit vocem. Audi tamen et asinam utilia suadentem, quia et in ea ad eruditionem tuam spiritus loquitur. Praevidet angelum cohibentem illicitos gressus tuos, et eum ostendit tibi. Qua via ad honores ecclesiasticos ascendendum sit, quae via sit fugienda, canones docent. Contemnis tamen, quia in via mandatorum Dei non vides angelum tenentem gladium, ut occidat te. Eadem incedit asina homo tui collatione stolidus et tardus, et qui verbi et exempli tui calcaribus
Abbreviated transcription (Latin):
it multidudo. sed p̃granat: eo quod iurib
sius ne corrigatur obstat. Ne tm̃ adu̾¬
sus iusticiam dei ambitiox multitudo
p̃ualcat. nõ mͦ diuina s humana iu¬
ra armantur. Lex ⁊ ꝓphece euangeli¬
um et omines regule̾ patrum. illorũ
detestantur audatiam. Nichilominꝰ
tañ aduersus dominum erigunt᷑
Trubesce syon ait mare: et cu clerce
quid sencis: cum laicus fere legis igna¬
rus ambitionem tuam arguit et
cõꝑeseit : Obstupesce ꝓpħa cũ asina
te sessorem suum reuocat et tuos ꝯ¬
uincit erroces. Prucum aĩal homo stu¬
pidus angelum uidet cenentem gla¬
dium. idest sp̃m qui latet in lutera: & tu cecus
in tanto lumine scripturarũ in sanus rius in
mortẽ: Crubesce gͦ. obstupesce. subsiste. & a male¬
dictione ad quã auaricia stimulante festinas. rece¬
de: & qui contemnis moysen & ꝓph̾as uel asinam
quã ambitionis tue calcarib urges audi. Miracło

Expanded text:
it multitudo, sed praegravat, eo quod viribus it multitudo, sed praegravat, eo quod viribus suis, ne corrigatur, obstat. Ne tamen adversus justitiam Dei ambitiosorum multitudo praevaleat, non modo divina, sed humana jura armantur. Lex et prophetae, Evangelium, et omnes regulae Patrum, illorum detestantur audaciam. Nihilominus tamen adversus Dominum eriguntur. Erubesce, Sidon, ait mare : et tu, clerice, quid sentis, cum laicus legis fere ignarus ambitionem tuam arguit et compescit? Obstupesce, propheta, cum asina te sessorem suum revocat, et tuos convincit errores. Brutum animal, homo stupidus, angelum videt tenentem gladium, id est spiritum, qui latet in littera, et tu caecus in tanto lumine Scripturarum insanus ruis in mortem? Erubesce ergo, obstupesce, subsiste, et a maledictione, ad quam avaritia stimulante festinas, recede, et qui contemnis Moysen et prophetas, vel asinam, quam ambitionis tuae calcaribus urges, audi. Miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
ut tibi sattricus recte illis udeat᷑ occurrere cũ
uꝓperio ingerens. Hudũ & molle lutũ es. iam
nunc ꝓperaudus. & acri fingendus sine fine rota.
tibi luditur. effluis amens conteniuere. sonat ui¬
ciũ. ꝑcussa maligne respondet uiridi ñ coacta fide¬
lia simo. Hoc enĩ modo adu̾sus p̃latos eccłie: sed om̃s qͥ
añ docendi offctiũ p̃sum pserũt. Quam discipuli fac¬
mam inpleuerint. ad pigritiam excitandam
quasi stimulum libertas ueritatis educit
Uñ ergo noua et uecera ꝓferent. qui sem¬
per eque noua ⁊ uetera ꝯtempserunt:
Nec est qd erroe concurrentium sub p̃¬
texcu multitudinis excuseturꝰ quia u¬
uendi forma a conuiuentium simili¬
tudine nequaqũa traitur s a uerbo dei:
in cuius ua beati ambulant. & recto
calle ad uere felicitatis patriam pergt̃
Neq enim quod a multis peccatur pec¬
catum uon est: s ĩo grauius quia inui¬
tum. Nec delinqñtis culpam socia minu¬

Expanded text:
ut tibi satyricus recte videatur illis occurrere, cum ut tibi satyricus recte videatur illis occurrere, cum improperio ingerens, Udum et molle lutum es, jam nunc properandus, et acri Fingendus sine fine rota: tibi luditur, effluis amens. Contemnere, sonat vitium percussa, maligne Respondet, viridi non cocta fidelia limo. Haec enim non modo adversus praelatos Ecclesiae, sed omnes qui ante docendi officium praesumpserunt, quam discipuli formam impleverint, ad pigritiam excitandam, quasi stimulum libertas veritatis educit. Unde ergo nova et vetera proferent, qui semper aeque nova et vetera contempserunt? Nec est quod error concurrentium sub praetextu multitudinis excusetur, quia vivendi forma a conviventium similitudine nequaquam trahitur, sed a verbo Dei, in cujus via beati ambulant, et recto calle ad verae felicitatis patriam pergunt. Neque enim quod a multis peccatur, peccatum non est; sed ideo gravius, quia multum. Nec delinquentis culpam socia minu
Abbreviated transcription (Latin):
eit esse degeñes demo repente tiurpillios
fuit. Si paululũ sucesserit eis: nuichil est qd̾ se fierz
posse non sperent: T̃anden itaq qd̾ petitur optinet᷑.
sed ut dici solet. dõ irato. Tunc crassos transisse dies
lucẽq palustrẽ. & sibi iam miseri uitam gemuere
telictam. Nouam gͦ conetpiunt sollicitudinẽ. & serã.
eo qd̾ temporis iactura reparari non potest. Quod in
claustraliũ pluteis contitietur excutunt. litteratorũ
expilant scrinia. corrogant cedulas. uerboꝵ floscu¬
los legunt. oratiunculas conquirunt: & modis om̃i¬
bus elaborant. ut uideãtur scire qd̾ nescuinit. Nam
ut sciant. aut in uirtute ꝓficiant: nondũ solliciti
sunt. Umbrã dũtaxat urtictis affectant: ꝗ̃ semꝑ
uirtuti p̃tulerunt. Utiq nichil miseriꝰ est. quã tu
alieno fulgore głari: & constat ẽẽ in opem debttorẽ.
qui solutionẽ celebrare non potest. nisi noui gr̃a
creditors. Ueruntam̃ sic tempus tedimere gestiunt.

Expanded text:
ncit esse degeneres. « Nemo repente turpissimus ncit esse degeneres. « Nemo repente turpissimus fuit. » Si paululum successerit eis, nihil est quod se fieri posse non sperent. Tandem itaque quod petitur, obtinetur, sed ut dici solet, Deo irato Tunc crassos transisse dies, lucemque palustrem, Et sibi jam miseri vitam gemuere relictam. Novam ergo concipiunt sollicitudinem, et seram, eo quod temporis jactura reparari non potest. Quod in claustralium pluteis continetur, excutiunt, litteratorum expilant scrinia, corrogant schedulas, verborum flosculos legunt, oratiunculas conquirunt, et modis omnibus elaborant, ut videantur scire quod nesciunt. Nam ut sciant, aut in virtute proficiant, nondum solliciti sunt. Umbram duntaxat virtutis affectant, quam semper virtuti praetulerunt. Utique nihil miserius est, quam in alieno fulgore gloriari: et eo constat esse inopem debitorem, qui solutionem celebrare non potest, nisi novi gratia creditoris. Verumtamen sic tempus redimere gestiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sensuũ uoluptatib aperire. Interim philosophã
studia deridentur. si quid auditur in cognitum.
quasi ꝓphanũ sit condemnatur. aut si minoris
ał. conteminitur. Nam ut ratione aut auctorita¬
te rȩꝓbetur: frustra expectas. Si ratione uł auc¬
tutate niteris: consuetudinẽ qua abutunt᷑. & quã
fecerunt obicient. Dicitq ꝓcerũ alter ad alterũ. hoc
est cur pallet. cur quis non prandeat. hoc est. doctores¬
y tuos curto centusse licetur: &e psallunt in sobrios.
hi qui bibunt uinũ. Nec tam̃ ambitione tanta ep̃a¬
sis dignitas dũtaxat oppugnatur. eo qd̾ iam sũmis
s minimis. eadẽ ẽ dñandi p̃sidendiꝰ libido. Qui e¬
ium aspirare non audet ad cathedram pari
aiditate et eisdem machinis prefecturas archi¬
diaconatus et alias aggreditur digintates In¬
dulges ei modicum. audebit ampliora ꝓce¬
ses paulatimi reminiscens quod audentes
fortuse a uiuat et timoe animos conum¬

Expanded text:
um sensuum voluptatibus aperire. Interim philosophantium um sensuum voluptatibus aperire. Interim philosophantium studia deridentur, si quid auditur incognitum, quasi profanum sit, condemnatur, aut si minoris est, contemnitur. Nam ut ratione aut auctoritate reprobetur, frustra exspectas. Si ratione vel auctoritate niteris, consuetudinem qua abutuntur, et quam fecerunt, objicient. Dicitque procerum alter ad alterum: Hoc est cur pallet, cur quis non prandeat hoc est; Doctoresque tuos curto centusse licetur. Et psallunt in sobrios hi qui bibunt vinum. Nec tamen ambitione tanta episcopalis dignitas duntaxat oppugnatur, eo quod jam summis et minimis eadem est dominandi praesidendique libido. Qui enim aspirare non audet ad cathedram, pari aviditate et eisdem machinis praefecturas, archidiaconatus, et alias aggreditur dignitates. Indulge ei modicum, audebit ampliora, procedet paulatim, reminiscens, quod Audentes fortuna juvat, et timor animos convi
Abbreviated transcription (Latin):
sanson mandibula asini philistiim expugnauit.
Potens ẽ & nc̃ ds̃ de lapidib suscitare filios abrahe.
Ad hec dubiũ eẽ ñ debet: qd̾ cathedra ep̃alis scõs re¬
apit aut scõs facit. Nam & cũ saul inunctus eẽt
& qui cũ uideis conspirauerat in necẽ saluatoris. cũ
esset pontifex anni illiꝰ ꝓphauit: ut constet ipsum
abofficio ꝓphetie gr̃am quã demeruerat accepisse.
Cũ ergo sedes suauis & dulce lignũ gratis & sine
labore omĩa desiderabilia conferant: nonne supet¬
flua sollicitudo est dies laboriosos & noctes in sõnes
ducere ut ad sacrariũ philosophie accedant: Oul¬
cius est iacuisse thoro tenuisse puellam. treiciam
digitis increpuisse liram. Aut si hoc numis uiderit᷑
arduũ q̃m tactus lẏre sonũ eliciens suũ laborẽ
habet & industriam exigit: tuciꝰ est exultare qͥes¬
centẽ ad sonũ lẏre & uocẽ organi. & portas omni¬

Expanded text:
Samson in mandibula asini Philisthiim expugnavit. Samson in mandibula asini Philisthiim expugnavit. Potens est et nunc Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae. Ad haec dubium esse non debet quod cathedra episcopalis sanctos recipit, aut sanctos facit. Nam et cum Saul inunctus esset et qui cum Judaeis conspiraverat in necem Salvatoris, cum esset pontifex anni illius, prophetavit, ut constet ipsum ab officio prophetiae, gratiam, quam demeruerat, accepisse. Cum ergo sedes suavis, et dulce lignum, gratis et sine labore omnia desiderabilia conferant, nonne superflua sollicitudo est, dies laboriosos, et noctes insomnes ducere, ut ad sacrarium philosophiae accedant? Dulcius est jacuisse toro, tenuisse puellam, Threiciam digitis increpuisse lyram. Aut si hoc nimis videtur esse arduum, quoniam tactus lyrae sonum eliciens, suum laborem habet, et industriam exigit, tutius est exsultare quiescentem ad sonum lyrae, et vocem organi, et portas omni
Abbreviated transcription (Latin):
pore & membris debilitatꝰ est: sed hoc egregio ail¬
fessori pannucio legit᷑ accidisse. Condemnatiores
anbitus tulit. sed & filioꝵ rebedei petentiũ pͥmatum:
ist peticio reꝓbata. Heresim quandoq docuit. s augti¬
nuis se manicheũ fuisse fatetur. Coluit ydola. sed &
narcellinus martyr in signis: in papatu thurificare
amprilsus est. Forte nondũ est xp̃ianus. s dũ cathecu¬
minius esset. beati ambrosũ fuit ut tradit᷑ electio cele¬
brata. ꝑsecutus est ecclesiam dei: sed &e paulus ex ꝑ¬
sicutore factus est predicator. Electio de est. sed &
apłi non petentib popłis. missi sunt. Non uacat
sedes in quã possit intrudi. accedat p̃sidenti. Nam
& angustinus ualerio ẏponensi non tam successisse.
quã accessisse describitur. Auarus est: disꝑsa poterit
congregare. & inutilit̾ ũ distrahet congregata. Ut
paucis uniũsa cõplectar ad om̃ia ineptus est: sed

Expanded text:
rpore et membris debilitatus est; sed hoc egregio conrpore et membris debilitatus est; sed hoc egregio confessori Paphnucio legitur accidisse. Condemnationem ambitus tulit; sed et filiorum Zebedaei petentium primatum, est petitio reprobata. Haeresim quandoque docuit; sed Augustinus se Manichaeum fuisse fatetur. Coluit idola, sed et Marcellinus martyr insignis in papatu, thurificare compulsus est. Forte nondum est Christianus, sed dum catechumenus esset, beati Ambrosii fuit, ut traditur, electio celebrata. Persecutus est Ecclesiam Dei, sed et Paulus ex persecutore factus est praedicator. Electio deest, sed et apostoli non petentibus populis missi sunt. Non vacat sedes in quam posset intrudi, accedat praecedenti. Nam et Augustinus Valerio Hipponensi non tam successisse quam accessisse describitur. Avarus est, dispersa poterit congregare: et inutiliter non distrahet congregata. Ut paucis universa complectar, ad omnia ineptus est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidus est & ꝑuirus: sed petrus ꝑfidiã ꝑuriocumu¬
laũ. Mutus est. sed hoc ⁊achariã a sacerdotio ñ exelust
Cecus est: s & paulus uidere ñ poterat quando eũ
ananias dño consecrauit. Exigentib culpis depositꝰ
est: sed multi tales restituti st̃. & post modũ eccdesie
dei plurimũ ꝓfuert̃. Surdus est: sed hoc eũ pamn
legem dei non ꝓhibet. Predicator enĩ queritur uon
auoitor. Leꝓsus est. sed de pastore pastoꝵ erlla ro¬
lit. quia nec speciẽ nec decorẽ habens apparut: ql
excludendus. uideret᷑ tanquã leprosus. & nec human
dignus aspectu. ꝑsona despicabilis est: sed insimalte¬
pulse titulo aduersus martinũ non audiuit etb¬
sia defensorem. Errat in fide. hoc fecisse dr̃ cipͥanuil
Ualitudinarits est: sed gregoriꝰ in sũmo languoe
romauã optime gubernauit ecclesiã. Supbus &
uanus est: sed & talis fuit bricciꝰ turonensis. Ea¬

Expanded text:
Perfidus est et perjurus; sed et Petrus perfidiam perjurio cumuPerfidus est et perjurus; sed et Petrus perfidiam perjurio cumulavit. Mutus est; sed hoc Zachariam a sacerdotio non exclusit. Caecus est; sed et Paulus videre non poterat, quando eum Ananias Domino consecravit. Exigentibus culpis depositus est; sed multi tales restituti sunt, et postmodum Ecclesiae Dei plurimum profuerunt. Surdus est; sed hoc praeconari legem Dei non prohibet. Praedicator enim quaeritur, non auditor. Leprosus est; sed de pastore pastorum Ecclesia recolit. Quia nec speciem, nec decorem habens apparuit, qui excludendus videretur tanquam leprosus, et nec humano dignus aspectu. Persona despicabilis est; sed in simili repulsae titulo, adversus Martinum non audivit Ecclesia defensorem. Errat in fide; hoc fecisse dicitur Cyprianus. Valetudinarius est; sed Gregorius in summo languore Romanam optime gubernavit Ecclesiam. Superbus et vanus est; sed talis fuit Bricius Turonensis. Co
Abbreviated transcription (Latin):
monii suã reliquit uxorẽ: & iohes a nuptus ad euan¬
geliũ traditur reuocatꝰ. Opicus aut potiꝰ elingiis ẽ
sed aaron uices moysi qui erat impeditioris lingue. e
sacerdociũ legitur ministrasse. Scorta sectatꝰ ẽ: sedo
see mandante dño amplexib meretricis adhesit. In¬
sipiens ẽ: s ꝑ insipientiã mundi decreuit ds̃ saluare
credentes. ꝑcussor ẽ: s petaꝰ gladiũ exerens serui pͥn¬
cipis sacerdotũ auriculã amputauit. Meticulosus
est: s ionas ad niniuitas ueritus est accedere. thoms
Non adquiescit maiorib: s & paulꝰ in faciẽ restitt pe¬
tro. Contentiosus est: & inter discipulos iħu facta
contentio memorat᷑. Garrulus est & linguosus. facũ¬
Militiã armatã exercuit. s martinus iuliano legtͥ
militasse. Uir sanguinũ est: s moyses egypĩũ intee¬
fecit & abscondit in sabulo. Matufestũ est homicidiũ.
& samuel p̃sente popło regem pinguissimũ int̾fect.

Expanded text:
monii sui suam reliquit uxorem: et Joannes a nuptiis ad Evanmonii sui suam reliquit uxorem: et Joannes a nuptiis ad Evangelium traditur revocatus. Opicus, aut potius elinguis est; sed Aaron vices Moysi, qui erat impeditioris linguae, etiam sacerdotium legitur ministrasse. see, mandante Domino, amplexibus meretricis adhaesit. Insipiens est; sed per insipientiam mundi decrevit Deus salvare credentes. Percussor est; sed Petrus gladium exerens, servi principis sacerdotum auriculam amputavit. Meticulosus est; sed Jonas ad Ninivitas veritus est accedere, Thomas Non acquiescit majoribus; sed et Paulus in faciem restitit Petro. Contentiosus est: et inter discipulos Jesu facta contentio memoratur. Garrulus est et linguosus; facunMilitiam armatam exercuit: sed Martinus Juliano legitur militasse. Vir sanguinum est; sed Moyses Aegyptium interfecit, et abscondit in sabulo. Manifestum est homicidium; et Samuel praesente populo regem pinguissimum interfecit.
Abbreviated transcription (Latin):
gacitas canũ: formellas lepoꝵ aũ ferarũ latebraᷤ
dep̃hendat. Si michi crederet᷑: sic & excluderent᷑ &
illi. qui dissimulata ambicione cedunt. ut ualidiꝰ
irrumpant in sedẽ. aqua sicut ipli fatentur fuecat
repellendi. Siquidem ustũ erat: ut de se sibi contra
se crederet᷑. Quid enĩ in eis lateat. nemio fideliꝰ nouit.
Olures tam̃ in continent̾ ambiuint: & impudenter.
Frustra enĩ ut quẽquã eoꝵ excipias. aliquẽ opponis
titulũ: quia clamore conducticio p̃ualent delebitu.
ꝯcurrentib exemplis & sanctionib patrũ. Ignobius
est: sed nec petrus patricꝰ extitit. aut alicubi de clari¬
tate sangiinis głatur. Minor ẽ. ieremiã & p̃cursõ
dtũi habet auctores. Puer ẽ: & monstrat seniores a
daniele puero condemnatos. Illiteratus est: nec scalas
frequentasse leguntur apłi. Coniugatus est: & apło
uniꝰ uxoris uirũ p̃cipit eligendũ. In iniuriã matri¬

Expanded text:
gacitas canum, formellas leporum, aut ferarum latebras gacitas canum, formellas leporum, aut ferarum latebras deprehendat! Si mihi crederetur, sic excluderentur et illi, qui dissimulata ambitione cedunt, ut validius irrumpant in sedem, a qua, sicut ipsi fatentur, fuerant repellendi. Siquidem justum erat, ut de se sibi contra se crederetur. Quid enim in eis lateat, nemo fidelius novit. Plures tamen incontinenter ambiunt, et impudenter. Frustra enim, ut quemque eorum excipias, aliquem oppones titulum, quia clamore conductitio praevalente delebitur, concurrentibus exemplis et sanctionibus Patrum. Ignobilis est: sed nec Petrus patricius exstitit, aut alicubi de claritate sanguinis gloriatur. Minor est: Jeremiam et praecursorem Domini habet auctores. Puer est; et monstrat seniores a Daniele puero condemnatos. Illitteratus est: nec scholas frequentasse leguntur apostoli. Conjugatus est: et Apostolus unius uxoris virum praecipit eligendum. In injuriam matri
Abbreviated transcription (Latin):
elam ꝓ iam dicto episcopatu grandẽ petuniã offẽntes.
Quid multa: Ad hibitis familiarib seorsũ cũ unoqͦ
eoꝵ conuenit dep̃cio. Emptio gͦ & uendicio undiq
ꝑfecta ẽ: de solutione implenda sufficientissime cau¬
tũ pignorib & fideiussorib datis. diesq p̃fixus est e¬
lectioni sollemiut̃ celebr̃ade. Cũ itaq addiem archi¬
ep̃i episcopi. & multe uenerabiles ꝑsone conuenis¬
sent: p̃fatus cancellariꝰ competitoꝵ causas. & qͥd cũ
unoquoq eoꝵ egisset exposuit. dicens. se ex inde
ex episcoꝵ sentencia ꝓcessusurũ. Damnatis ergo
cõpetitorib simoniacis: pauper monachus & tociꝰ
rei ignarus canonice electus. aprobatus & intro¬
ductus est. Illi tam̃ coacti st̃ soluere id in quo se
obligauerant: usq ad nouissimũ quadratẽ. Utinã
ita agatur cũ ꝓcis nr̃is. qui om̃s sedes olfaciunt
attentiꝰ quidẽ & curiosus. quã adorauis aut sa¬

Expanded text:
clam pro jam dicto episcopatu grandem pecuniam offerentes. clam pro jam dicto episcopatu grandem pecuniam offerentes. Quid multa? Adhibitis familiaribus seorsum cum unoquoque eorum convenit de pretio. Emptio ergo et venditio undique perfecta est, de solutione implenda sufficientissime cautum, pignoribus et fidejussoribus datis, diesque praefixus est electioni solemniter celebrandae. Cum itaque ad diem archiepiscopi, episcopi, et multae venerabiles personnae convenissent, praefatus cancellarius competitorum causas, et quid cum unoquoque eorum egisset, exposuit, dicens, se exinde ex episcoporum sententia processurum. Damnatis ergo competitoribus Simoniacis, pauper monachus, et totius rei ignarus, canonice electus, approbatus, et introductus est. Illi tamen coacti sunt solvere id in quo se obligaverant, usque ad novissimum quadrantem. Utinam ita agatur cum procis nostris, qui omnes sedes olfaciunt, attentius quidem et curiosius quam odora vis aut sa
Abbreviated transcription (Latin):
iiace prauitatis inuoluat. Cũ enĩ ꝑpetuo ꝓhibitũ
sit ob hoc acciꝑe uel dare quippiam: nunquã dare
talib accidit in apulia temporib meis. Regnante
rogero siculo contigit uacare. ecclesiam auellanã.
Campanie. apulie. & calabrie. Robertꝰ iamdicti re¬
gis cancellarius p̃sidebat uir quide̾ in reb gerendis
strenuus. & sine copia magna litterarũ acutissimꝰ:
in pͥmis ꝓuintialiũ facundissimis eoꝵ non impar
eloquio. uerendus om̃ib pͥuilegio potestatis. & moꝵ
elegantia uenerabilis: eoq mirabilior in partibus
illis: qd̾ inter longobardos quos parcissimos ne aua¬
ros dicam ẽẽ constat faciebat sumptus in mensos.
&e gentis sue magnificentiã exhibebat. Erat enim
anglicus natione. Ad eũ utiq iuri tres accesserunt:
abbas quidã. alter archidiaconus. terciꝰ laicus :qͥdã
p̃positus regis. fr̃is sui clerici causam agens: singuli

Expanded text:
niacae pravitatis involvat. Cum enim perpetuo prohibitum niacae pravitatis involvat. Cum enim perpetuo prohibitum sit ob hoc accipere vel dare quidpiam, nunquam dare talibus accidit in Apulia temporibus meis. Regnante Rogero Siculo, contigit vacare ecclesiam Avellanam Campaniae, Apuliae, et Calabriae. Robertus jam dicti regis cancellarius praesidebat, vir quidem in rebus gerendis strenuus, et sine magna litterarum copia acutissimus. In primis provincialium facundissimus, eorum non impar eloquio, verendus omnibus privilegio potestatis, et morum elegantia venerabilis, eoque mirabilior in partibus illis, quod inter Longobardos, quos parcissimos, ne avaros dicam, esse constat, faciebat sumptus immensos, et gentis suae magnificentiam exhibebat: erat enim Anglicus natione. Ad eum itaque viri tres accesserunt, abbas quidam, alter archidiaconus, et tertius laicus quidam praepositus regis, fratris sui clerici causam agens, singuli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserat sermo uel cogitatio. Illi tamen ex contingen¬
tib nichil omittunt. tisi forte in eo contingentia p̃¬
termittant: qd̾ ambiendo modũ excedunt. si tamen
in eo aliquis est modi excessus. ubi nullus ẽ om̃ino
modus. Pulsant itaq & precipitant potestates ⁊ sed
obsequia non sufficint. si intercessiones ñ prosunt:
uires suas ambitio exerit. sue & aliene facultatis di¬
uitias ostendit: iam palam loquit᷑. & in montem
elationis ascendit & clamat. hec om̃ia tibi dabo si
a fundam̃to fidei cadens ꝓmoueris me. Hoc siqͥdẽ
cadere est. cũ certũ sit ex auctoritate sc̃oꝵ patrũ.
qd̃ ꝑ heresim symoniacam a sinceritate fidei corru¬
it: quis quis inspũalib idest reb sacris m ecclesia¬
sticis mertimoniũ auaricie cõmittit. Nec refert q̃n
pecunia intercedat in contractu. uel ante ł post cũ
om̃i tempore negotiantes intalib damnatio symo¬

Expanded text:
praecesserat sermo vel cogitatio: illa tamen ex contingenpraecesserat sermo vel cogitatio: illa tamen ex contingentibus nihil omittunt, nisi forte in eo contingentia praetermittant, quod ambiendo modum excedunt, si tamen in eo aliquis est modi excessus, ubi nullus est omnino modus. Pulsant itaque et praecipitant potestates, si obsequia non sufficiunt, si intercessiones non prosunt, vires suas ambitio exerit, suae et alienae facultatis divitias ostendit, jam palam loquitur, et in montem elationis ascendit et clamat: Haec omnia tibi dabo, si a fundamento fidei cadens, promoveris me . Hoc siquidem cadere est, cum certum sit ex auctoritate sanctorum Patrum, quod per haeresim Simoniacam, a sinceritate fidei corruit quisquis in spiritualibus, id est rebus sacris et ecclesiasticis, mercimonium avaritiae committit. Nec refert quod pecunia intercedat, in contractu, vel ante, vel post, cum omni tempore negotiantes in talibus damnatio Simo
Abbreviated transcription (Latin):
gunt suam: infulatoꝵ. annos dinumerant. canis letã¬
tur. phisicos & geuelliacos de fatis p̾sidetitiũ ꝯsulunt.
librant humores: & quasi ui statera apendt̃ elcm̃ta
iuuaciũ. & qd̃ diutiꝰ suꝑ eẽ conspexeruit. etatẽ nesto¬
ris dicunt excedere. & c̾ui aut cornicis iam ĩplere
mensuram:. debiles etate uel morbo concutiunt. etiã
sinceros criminib incrustant simulatis. & quasi he¬
redipete uacillantiũ cathedris insidiant᷑. turpiq in¬
terueniente cõmercio. occupatarũ sediũ sepe illicitas
impetrant cessiones. Hi sunt quide se coadiuuandis
& ꝓmouendis nefarias obligones interponunt. & tan¬
dem cũ adrẽ uenitũ est. in memores fidei contra fidẽ
date: se ipsos ambitionis & inuidie stimulis ĩpediũt.
& repellunt. Sicgͦ płmq dũ cõpetitoꝵ rixa crudes¬
cit. sapientia dei ꝑ occultã & rectã dispositionis sue
iuam fidelem incognitũ introducit: de quo nequaꝗͣ

Expanded text:
gunt suam, infulatorum annos dinumerant, canis laetangunt suam, infulatorum annos dinumerant, canis laetantur, physicos et genethliacos de fatis praesidentium consulunt, librant humores, et quasi in statera appendunt elementa viventium; et quos diutius superesse conspexerint, aetatem Nestoris dicunt excedere, et cervi aut cornicis jam implere mensuram. Debiles aetate vel morbo concutiunt, etiam sinceros criminibus incrustant simulatis, et quasi haeredipetae vacillantium cathedris insidiantur, turpique interveniente commercio occupatarum sedium saepe illicitas impetrant sessiones. Hi sunt qui de se coadjuvandis et promovendis, nefarias obligationes interponunt; et tandem cum ad rem ventum est, immemores fidei contra fidem datae, se ipsos ambitionis et invidiae stimulis impediunt et repellunt. Si ergo plerumque dum competitorum rixa crudescit, sapientia Dei, per occultam et rectam dispositionis suae viam, fidelem incognitum introducit, de quo nequaquam