comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nein supbiam elatus. in iudicium incidat diaboliifleri
caticuminus: hodie pontifex: Heri inamphitheatro
hodie in accła. Uespe incirco : mane in altari. Dudum
fautor histrionum. nunc uirginum consecrator. Quod
auteno ait nein supbiam elatus. in iudicium incidat diabol
deuis nonexemplo uerum esse probat: Ignorat momenta¬
neus sacerdos humilitatem & mansu&udinem rusticoꝵ:¬
lgnorat blanditias xp̃ianas: Hescit se ipsum contemp¬
nere: Dedignitate : trans fertur addignitateni. Non
ieiunauit. non fleuit. non mores suos reprehendit
&assidua meditatione correxit: Hon subst antiã pauperi¬
bus erogauit: Decathedra: quomodo ducitur adcathe¬
dram id est desuꝑbia ad superbiam : Iniudicium autem
&eruinas diaboli: nulli dubium quin arrogantia sit
incidunt in eam qui in puncto hore: neodum disc ipuli
iam magistri sunt: iustus quoq episcopus esse deb&¬
&. sc̃s: ut iustitiam in populis quibus pre est exerccat:
reddens unicuique quod meretur. nec accipi& ꝑsonã

Expanded text:
ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altari; dudum fautor histrionum, nunc virginum consecrator. Quod autem ait, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli, quis non exemplo verum probet? Ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticognorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eet sanctus, ut justitiam in populis quibus praeest exerceat, reddens unicuique quod meretur, nec accipiat personam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine autoris uocati: Deleui autem leuitae exorti
Nonp&atẽ uel decrepita senectute sedꝓpter honorem
& dignitatem quam accipiunt presbiteri nominantur
Vnde & in ꝓuerbis dicit Gloria senum canicies: Quae
est haec canicies : Haud dubium: quin sapientia: De
qua scriptum est Camoies hominum prudentia est:¬

Expanded text:
nomine auctoris vocati. A Levi autem Levitae exorti el decrepita senectute: sed propter honorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantur. nde et in Proverbiis dicitur Gloria senum canities . Quae est haec canities? haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum prudentia est
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitate falluntur: Unde recte dicitur. uel grandi
& torto naso: Nasus &cenim grandis & tortus est dis¬
cretionis subtilitas inmoderata: Quae dum plusquã
necesse est creuit actionis suae: rectitudinem ipsa
confundit Practo pede uel manu est quiuiã di omni
exors uacat: Quatinus haec nonut claudus saltim cũ
infirmitate teneat: sed ab his onm modo alienus existat
Sybbus uero est quẽ terrene sollicitudinis pondus
deprimit. neum quã ad suꝑna respiciat. sedsolis hisq
iinfimis. calcantur intendat: Qui & sialiquando
aliquid exbono patriae caelestis audierit udbaee
nimitũ ꝑuer se consuetudinis pondere pregralatus
cordis faciem non attollat: quia cogitationis statũ
erigere nonualie. quẽ terrene usus solitudinis curuũ
ten&: Lippus namq est cuius quidẽ ingeniũ adagniti¬
neit ueritatis emicat: sed tamen hoc carnalia oꝑar
obseurant: Inlippis quippe oculis pupille sane sunt i

Expanded text:
subtilitate falluntur. Unde recte dicitur: Vel grandi subtilitate falluntur. Unde recte dicitur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto pede vel manu est, qui viam Dominiexsors vacat; quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ꝑfamilias quihabuerit maculam non offert̾ panes deo¬
suo nec acced& administerium eius: Id est sicecus fuerit:
sic laudus. si paruo naso uel grandi & tortonaso. si fracto pede.
Cecus pastor est qui superne lumen contemplationis ignorat
qui presentis uitae tenebris pressus. dum uenturam lucem
nequa quam dirigendo conspicit quo gressum oꝑis ponat
nescit: Glaudus uero rector est: quiquidem quoꝑgere
debeat. aspicit sed ꝑ infirmitatem mentis uitae uiam ꝑfec¬
tam non ual& tenere quam uidos: Qui aduirtutis statũ
dum flux a. consu&udo nonerigitur quod ex desiderio in¬
nititur: illuc gressus efficaciter non secuntur Paruo autẽ
naso est qui ad tenendam mensuram disoretionis idoneus non
est. Naso quippe odores. fetoresq discernimus: Recte
ergo ꝑnasum discretio exprimitur: ꝑquam uistut es
elegimus delicta reꝓbamus: Sicut nonnulli quidum
estimarise ebetes nolunt. sepe se in quibus dam inqui¬
sitionibus plus quam necesse est exercentes exnimia

Expanded text:
rdos qui habet maculam non offerat hostias Deo; nec accedet ad ministerium ejus, si caecus fuerit, 460 si claudus, si parvo, vel grandi, et torto naso, si fracto pede, Caecus pastor est, qui supernae lumen contemplationis ignorat ; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit , quo gressum operis porrigat, nescit. Claudus vero rector est, qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo ex desiderio nititur, illuc gressus efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Sunt nonnulli qui, dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia
Abbreviated transcription (Latin):
ipse pater uidebitur in iudicio: sed uidebunt inquem
pupugerunt: Forma illa erit udex quaestecit sub
iudice. illa iudicabit quȩ iudicata est: iudicata est
enim inique: iudicabit iuste Redemptor humani¬
erit iniustis Sedideo hunc electi terribilem non uide
bunt. quia modo terrorẽ illius considerare nondesinunt.
& ideo repbi terribilem illũ conspicient. quia modo
ultuni iudicii post ponunt terrorem. & quod peius est
quasi securi in suis fecib iacent: Humanitatẽ namq eiꝰ¬

Expanded text:
ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet Ebunt, quia modo terrorem illius considerare non desinunt. Et ideo reprobi terribilem illum conspicient, quia modo ultimi illius judicii postponunt terrorem, et, quod est pejus, quasi securi in suis faecibus jacent. CAPUT VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
nec sonantẽ uocem intellegit. nec tangentem corpus
sentit. Modo corporis dolorib condol&. modolecaitia
hilarescit. modo cognita recogitat. modo incognita
scire quaerit. alia uult alia non uult Hum anẽ uero
non illa quae interrenis sol& occupari negotus: sed illa
magis qua ds colitur. & amatur: Ergo uera est sapientia
inuenietur mendaciis. sed meuu angelii affluenter rep¬
peritur ueritate: Deuera scilic& sapientia dicitur. omnis
sapientia adño deo est Pronde omnis qui scđm deum¬
sapiens est: beatꝰ est: Vnde in iob dicitur: Sapientia homi¬
nis est pietas: recedere autẽ amalo scientia Uera est¬
scilic& sapientia: uerã toto corde diligere uitã & totis uirib
intendere ut ad eam ꝑuenire mereatur. ad quã ꝑducat nos¬

Expanded text:
nec sonantem vocem intelligat, nec tangentem corpus tur, modo corporis doloribus condolet, modo laetitia hilarescit, modo cognita recogitat, modo incognita scire quaerit. Alia vult, alia non vult. In quo est non illa quae in terrenis solet occupari negotiis, sed illa magis qua Deus colitur et amatur. Cui teipsam studeainvenietur mendaciis, sed in evangelica affluenter reperietur veritate. De vera scilicet sapientia dicitur: Omnis sapientia a Domino Deo est sapiens est, beatus est. Unde in Job dicitur: Sapientia hominis est pietas, recedere autem a malo scientia scilicet sapientia, veram toto corde diligere vitam; et totis viribus intendere, ut ad eam pervenire mereatur qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
animae ut philosophi uolunt natura Est inea quaedam
parsconcupis scibilis. alia rationabilis. tertia irascibilis : Duas
enim habent harũ partes nobis cũ bestiae & anim alia com¬
munes idest concupiscentiã & iram: Homo solus inter in¬
rationabiles ratione uig&. consilio ual& intellegentia ante¬
sunt utilia. &quȩ sibi ad salutẽ ꝓficiant sempiternã: Si uero
corrumpitur. nascit᷑ exea gastrimargia fornicatio. &
peccatis homo seruiat dominis quia iuxta dñi uocem qui
facit peccatũ seruus est peccati Ex qua corrupta ꝓcedit
tristitia. & accidia: Latio data est ut diximus omnem
hominis uitã regere & gubernare: Exquasi corrumpitur

Expanded text:
animae, ut philosophi volunt, natura: est in ea quaedam pars concupiscibilis, alia rationalis  Al., rationabilis, tertia irascibilis. Duas enim habent harum partes nobiscum bestiae et animalia communes, id est, concupiscentiam, et iram. Homo solus inter mortales ratione viget, consilio valet, intelligentia antesunt utilia, et quae sibi ad salutem proficiant sempiternam. Si vero corrumpitur, nascitur ex ea gastrimargia, fornicatio, epeccatis, homo serviat dominis, quia juxta Domini vocem: Qui facit peccatum, servus est peccati ; ex qua corrupta, procedit tristitia, et acedia. Ratio data est, ut diximus, omnem hominis vitam regere, et gubernare, ex qua si corrumpitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Hlichil aliquid magis homini in hac mortalia te uiuenti
necessariũ est nossẽ : quã dm̃ & animã: Naturale deniq
sũmum bonũ est sine quobono nil boni quisquam habere
Ehaec sola anima nobilis est quȩ illum amat aquo est quod
est qui illam talem creauit ut nsensu ipsius imaginẽ. & simili¬
tudinem haber& inpressã. & digna di essos habitatione: Om̃s
enĩ catholici scriptores in hoc consentiunt quod anima ado
sit condita nec partẽ eã. ẽẽ. dei naturae: Quia si exder
esso natura as sumpta. peccare non poss&: Vnde ait salomon:¬

Expanded text:
Nec aliquid magis homini in hac mortalitate viventi necessarium est nosse, quam Deum et animam. Quantum enim summum bonum est sine quo bono, nil  Al., nihil boni quisquam habere haec sola anima nobilis est, si illum amat a quo est quod est; qui illam talem creavit, ut in se sui ipsius imaginem et similitudinem haberet impressam, et digna Dei esset habitationent catholici scriptores, quod anima a Deo sit condita; nec partem eam esse Dei naturae, quia si ex Dei esset natura assumpta, peccare non posset. Nec eam
Abbreviated transcription (Latin):
leuior: aliis grauior: Mitissima omniũ poena erit eoꝵ
qui preter peccatũ quod originale traxerunt. nullum
tiem extremi iudicii iniusti in poenis. quosdam iustos in re¬
quie conspiciunt ut eos uidentes ingaudio nonsolũ desuo
supplicio sedeciã deilloꝵ bono crucientur: Post iudiciũ
autẽ nesciunt quidagatur ingaudio beatoꝵ. boni tam̃
sciunt quidagatur insupplicus miserorũ: Precurrit

Expanded text:
ndicta sequetur. Mitissima autem omnium poena erit eorum qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum nem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in unc nesciant quid agatur in gaudio beatorum, boni tamen sciant quid agatur in suppliciis miserorum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in quib xp̃o iudicante sessuri sunt : iuxta illud quod ipsa
ueritas dit Vos qui secuti estisme in regeneratione cũ sederit
filius hominis insede magestatis sue. sedebitis & uos suꝑ sedes¬

Expanded text:
in quibus Christo judicante sessuri sunt, juxta illud quod ipsa in quibus Christo judicante sessuri sunt, juxta illud quod ipsa Veritas ait: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos su
Abbreviated transcription (Latin):
quidaiti hommes dicere: carnem hominis lupus come¬
dit. lupum leo deuorauit. led moriens adpuluerem
rediit: cum puluis ille suscitatur. quomodo caro hominis
alupi & leonis carne diuiditur: Quibus sic respondit:
inmatris ut ero spuma sanglinis fuisti: Ibi quippe ex
patris semine & matris sanguine. paruus acliqbidus.
globuseras: Dic rogo sinosti qualiter ille humor seminis inossi¬
bus durauit. qualiter in medullis liquidus remansit: qual¬
ter inneruis solidatus est. qualiter incarnibus creuit. qua¬
liter incute extensus est: qualiter incapillis atq unguibus
distinctus ita ut capilli molliores carnib & ungues essent
teneriores ossibus: carnibus duriores Siigitur tot & tanta
ex uno semine & ꝑspecies distincta sunt. & tamen informa
re manent coniuncta: quid mirum si possit om̃ps ds̃ in illa
resurrectione mort̾uorum carnem hominis diftinguere
Acarne bestiarũ : ut unus idemq puluis & non resurgat. in
quantum puluis lupi & leonis est. & tamen resurgat inqu¬

Expanded text:
qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit: cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus respondere in matris utero spuma sanguinis fuisti; ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic ergo, si nosti, qualiter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ut capilli molliores carnibus, et ungues essent tenuiores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine et per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pulvis, et non resurgat, in quantum pulvis lupi et leonis est, et tamen resurgat, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur incorpore: cur non post mortem cum incorpo¬
reus sit sp̃s etiam corporeo igne teneatur: Dum ergo
peccatorem diuitem dampnatum ueritas inignib ꝑhiba
quisnam sapiens repborum animas teneri ignib neg& :¬

Expanded text:
tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorpotenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neg
Abbreviated transcription (Latin):
esse infernos manifestius dicit. ut unus infernus superior
terra. alter uero infernus inferior sub terra esse accipiat᷑¬
secundum uocem psalmista deo confitentis: eruisti auimam
meam exinferno inferiore: Nam ꝓpter ista duo inferna.
missus est filius dei: utiq liberans: Adhoc infernum missus est
nascendo. adillum moriendo: Tempus quod initer hominis¬
mortem &ultimam resurrectionem inter positum est anime
abditis receptaculis continentur. sicut una quȩq digna est
uel requie. uel erumna. proeo quod sortita est iricarne cũ
uiuero Purgatorias autem penas nullus futuras opinetur
nisi ante illud ultimum tremendumque iudicium: Unus-¬
quidem est gehenne ignis sed non uno modo omnes cruciat
peccatores : VUnius cuiusque &enim quantum exigit culpa
tantum illic sentient᷑ & poenam sicut in hoc mundo subuno
sole multi consistunt nec tamen eius dem solis ardorem
aequaliter sentiunt: Siuiuentis hominis incorporeus sp̃s¬

Expanded text:
 inferna esse manifestius dicit, ut unus i inferna esse manifestius dicit, ut unus iterra, infernus vero inferior sub terra esse videatsecundum vocem Psalmistae Deo confitentis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter duo ista inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quimortem et ultimam resurrectionem interpositum est quo animae in abditis receptaculis contineantur, sicut unaquaeque digna est, vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne dum um. Purgatorias autem poenas nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque iudicium. Nquidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque enim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenae. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius
Abbreviated transcription (Latin):
quam subsidia mortuorum : tamen antiquorum iustoꝵ¬
funera officiosa pietate curata sunt: & exsequiae celebrate
martyrum precipiunt tumulanda. lic& multis aliis
rationibus & maiorum didicerimus. exemplis: quod illi
dampnabiliter inecclesia tumulentur. quiusq infinem
suum sceleratissime uiuunt: Cum enim deo sacrificia
prospiritib defunctorum offeruntur ꝓualde bonis gratia¬
rum actiones sunt: pronon ualde malis propidiationes sunt.
ꝓualde malis etiam sinulla sint adiumenta mortuorum:
quales cumq tamen sunt consolationes uiuentium: Quib
tamen ꝓsunt aut adhoc prosunt ut sit plena remissio:
aut certe ut tolerabilior fiat ipsã dampnatio Vnus est
enim terrenus paradysus ubi primorum hominum
corporaliter uita exstitit: alter celestis ubi anime
beatorum statim utacorpore exeunt trans feruntur:
atque digna felicitate letantes expectant receptionẽ
inbeati agustim tractatibus melegissẽ memini: ubi duos¬

Expanded text:
quam subsidia mortuorum; non tamen quam subsidia mortuorum; non tamen funera officiosa pietate curata sunt et exsequiae celebratae martyrum praecipiunt tumulanda: licet multis aliis rationibus, et majorum didicerimus exemplis, quod illi damnabiliter in ecclesia tumulentur, qui usque in finem suum sceleratissime vivunt. Nam meritum, Deo pro spiritibus defunctorum offertur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non vapro valde malis, etiam si nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunque tamen vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt ut sit plena remissio, aut certe ut tolerabilior fiat ipsa damnatio. Sed et  terrenus paradisus, ubi primorum hominem corporaliter uita extitit, alter caelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque, digna felicitate laetantes, expectant receptionem in beati Augustini tractatibus legisse me memini: ubi duo
Abbreviated transcription (Latin):
tia liberatos Vnde non est dubium: quia cumpi fideles
ouerissimi xp̃iam exhoc seculo transeunt. sisedul a
& frequens fratrum adiuuerit oratio: non eos audeat
contingere malignoꝵ spirituum cruenta incursio¬
Cum ineuuangelio mentio diuitis &laz̾ari pauperis
ageretur sic scriptum est: contigit mori iopem illũ
ferri abangelis insinum abrahe: Quasententia ue¬
issime confirmatur. quod inseparatione sc̃arum anima¬
rum &egressu acorpdre angelorum semꝑ habeantur
santatiam missus quia per mobedientiam untinere.
comeditu hunc leo meodem it inere occidit: Sedstatim
illio scripdum est. quia stetit leo uxta asinum &t noi
comedit decadauere: Ex quare ostenditur quod peccatum in¬
obedientiae inpsa fuerit morte laxatum: quia isdem leo
licentiam non accepit: Vnde oita esse credendum est
quod plerumq deculpis minimis ipse solus pauor egredien¬
tes iustoꝵ animas purg&: Quidam uero in ipso suo fine¬
hilarescunt. aeternorum contemplatione bonorum:

Expanded text:
tia liberatos. Unde non est dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursiocum in Evangelio mentio divitis et Lazari pauperis ageretur, sic scriptum est: Contigit mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Qua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est, quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qlicentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam hilarescunt, aeternorum contemplatione bonorum.
Abbreviated transcription (Latin):
te erit illa uentilatio: qua separabitur frumentũ apalesluu
tuba sic scripsit: Queritur cur denouissima tubas martubs
scripserit apłs resurrecturos Quando enĩ nouissimal diord.
utiq aliae p̾cesserunt: In apoc alipsi iohannis septẽ Angebi
descr ibuntur cumtubis: & uno quoq clangente primo uideli¬
c&. Secundo . & tertio. quarto. & quinto. & sexto. & sept imo.
quid ꝑsingulos actum sit indicatur: Houissime autem id
est septime elaro tube strepitu ꝑsonante mortui suscitant̾:
corpora quae prius habuerunt corruptibilia incorrupta.
recipientes. & tanta fi& celeritate resurrectio mortuorũ.¬
ut uiui quos incorporibus suis consummationis tempus in¬
uenerit: mortuos deinferis resurgentes preuenire nonuale

Expanded text:
te erit illa ventilatio, qua separabitur a sanctis ta dicit: « Quaerimus cur de novissima tuba mortuos scripserit Apostolus resurrecturos . Quando enim novissima dicitur, utique aliae praecesserunt. In Apocalypsi Joannis septem angeli describuntur cum tubis, et unoquoque clangente, primo videlicet, secundo, et tertio, quartoque, et quinto, et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. Novissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu personante, mortui suscitantur, corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorruptibilia recipientes. » Pro eo tamen quod de resurrectione mortuoruut vivi quos in corporibus suis consummationis tempus invenerit, mortuos de inferis resurgentes praevenire non vale
Abbreviated transcription (Latin):
ergo porum anime &maxhne inrequie constitute caroꝵ
suꝑstitum credintur sollicitudinem amisisse Orare ergo
possunt ꝓsalute uiuentium: quantum adño ꝑmittuntur
possunt &iam sp̃s mortuorum aliquaquae hic aguntur quae
uerum etiam futura sp̃u dei reuel ante cognoscere: caric

Expanded text:
et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? Orare ergo possunt pro salute viventium, in quantum a Domino permittunturpossunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tate animae quo in se sio omnia fingit audita : aut uisa.
aut sensa: aut odorata: aut gustata. iterũ inuenta recog¬
ut uno temporis puncto calũ conlustr& siuelit: Raria
motiento dehirłm potest cogitare: Vel cũ dequa¬
lib& una remeditat᷑ non potest ed momento deplurib
ueniat: At di ommi potentis naturȩ & ineffabili cog¬
nitioni omnia simul sulit presentia. & semꝑ p̃sentiã
& num quã recedentia l& hoc est quod dicitur quod
ds̃ ubiq totus est. qui a quae sunt. uel fuerunt. uel
quas futura. sunt. simubomnia non semel sedsemper

Expanded text:
tate animae, quo in se sic omnia fingit audita vel visa, tate animae, quo in se sic omnia fingit audita vel visa, aut sensa, aut odorata, aut gustata, iterumque inventa recogut uno temporis puncto caelum omne conlustret, si uelit, maria momento de Roma possum cogitare; vel cum de qualibet una recogito, non possum eo momento de pluribuerveniat. Nam Dei omnipotentis naturae, et ineffabili cognitioni omnia simul sunt praesentia, et semper praesentia, et nunquam recedentia. Et hoc est quod dicitur quod Deus ubique totus est, quia omnia quae sunt, vel quae fuerunt, vel quae futura sunt, simul omnia, non semel, sed semper
Abbreviated transcription (Latin):
sua natura ut diximꝰ imaginẽ scãe trinitatis. in eo quod in¬
tellegentiam uoluntatẽ: & memoriã hab&: Una est
enĩ anima quae mens dicitur. una uita. & una substantia.
quae haec tria hab& inse: sedhȩc tria non sunt tres uitae
dicit᷑: Quod uero memoria. uel intellegentia. uel uolun¬
tas. dicitur. ad aliquid relatiue dicitur: Nam in his trib
unitas quaedã est. quia quioquid ad se ipsa singula dicunt᷑¬
&iam simul: non pluraliter sed singulariter dicuntur:
Intellego me tellegere uelle: & ineminisse: Quolo me intellegere. & me¬
minissẽ. & uelle: Et minime intellegere: uel uelle. uel memi¬
ꝑcarnales sensus aquib quasi ꝑquosdam nuntios quicquid
rerum uisibiliũ cognitarũ uel in cognitarũ ꝑcipit: mox
inse ipsa earũ ineffabili celeritate format figuras. for¬
matasque in suo thes auro memoriae recondit. Sicut
romam fingit in animo suo & format qualissit: Et ad¬
erunt in aurib animȩ : statim format figurã ignote¬

Expanded text:
sua natura, ut diximus, imaginem sanctae Trinitatis in eo quod intelligentiam, voluntatem, et memoriam habet. Una est enim anima, quae mens dicitur, una vita, et una substantia, quae haec tria habet in se: sed haec tria non sunt tres vitae,dicitur: quod vero memoria, vel intelligentia, vel voluntas dicitur, ad aliquid relative dicituna essentia et quidquid ad seipsa singula dicuntur, etiam simul non pluraliter, sed singulariter dicuntur, Intelligo me intelligere, velle et meminisse; et volo me intelligere et meminisse et velle: et memini me intelligere et velle et memiper carnales sensus, a quibus quasi per quosdam nuntios, quidquid rerum sensibilium cognitarum vel incognitarum percipit, mox in seipsa earum ineffabili celeritate format figuras, informatasque in suae thesauro memoriae recondit. Sicut etiam fingit in animo suo, et format qualis sit. Et derunt in auribus, anima statim format figuram ignot
Abbreviated transcription (Latin):
prosit adsalutem Obsessa mens hominis. &eundique
draboli infestatione uallata uix occurrut singulis
ur resistit: Si auaritia prostrata est ex surge libid
Silibido conpressa est succendit ambittio. Siam̃bitiaoe
Contempca est: ira exsuperat: Inflat superbia: iuolen¬
tia inuitat. inidia concordiae rumpit amicitiam
zelus abscidit. cogeris maledicere. quod diuma. lex ꝓhibos
Compellis urare quod nonlicoe: Iot persecutiones
ammus cotidie patitur: tot periculis pectus urguecur:
&delectat hic inter diaboli gladios diustare: cunti
ueniente uel ocius morte properare: Quis non adlecitiã¬

Expanded text:
tatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum mueniente uelocius morte properare ipso i
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt Ande &eosdem primos peccatores ita fuisse mor¬
te multatos: ut eciam quic quid eorum exstirpe esses ex¬
soteis id est acerba inmatura natutalis Acerba infasitiũ.
iiiatusa iuencim: matura id est naturalis sentim: gortẽ¬
carnis omnis homo timet: &emortẽ anime pauci: Pro
mdr te carnis quȩ sine. dubio quandoque uentura. est cunant
pmnes neueniat⁊ indie est quod laborant:. Laborat. nemo¬
fiatim Tomo meriturus: & nonlabort nepercet homo
boni uuta precesserit. nec enim facit malam mortem
nlqulsequitur mortem: Non t̾a que multũ uratidũ¬

Expanded text:
enus; sed eosdem primos peccatores ita fuisse morte multatos, ut etiam quidquid de eorum stirpe esset exgenera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortcarnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo bona vita praecesserit: neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandu
Abbreviated transcription (Latin):
nec ita moͬrtalis ut si noluiss&s peccare morti succumi¬
ber& Arbitrii quoque liberati donatus est: utiure aut
beatus ess& qui noluissos peccare cum possos: aut miser
cũ potuis s&iuitare peccatum. non aliqua necessitate
sed ppria uoluntate peccass&s unc dabolus inindia

Expanded text:
nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est, ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum posset, aut miser, qui cum potuisset peccatum vitare, non aliqua necessitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Animae uero mors est dum eam dĩ deserit dono suae
gratiae. & obmagnitudinẽ scelerum moritur meliore
uel ira. plus dominabitur in homine quam ratio in
sola precellit animantibus: Du abus uero dignitatibus¬
acreatore anima insua natura glorificata est. id est

Expanded text:
Animae vero mors est, dum eam Deus deserit dono suae gratiae, ob magnitudinem scelerum, moritur meliore vel ira plus dominabitur in homine quam ratio, in qua sola praecellit animantibus. Ideo da Creatore anima in sua natura glorificata est, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed libros apertos uoluit intelligi. scõs omnes noui& ueteris
testamenti: inquoꝵ uita uelut in libris cognoscimus quid
facere debeamus: Inisto autem libro de quo dicit alius liber
intellegenda diuina qua fi& ut cuiq opera sua uel bona
uel mala cuncta in memoriã reuocentur: & mentis in tuitu
nimirum uis diuina. libri nomen Accepit: In ea quippe
quodam modo legit᷑: quicquid a faciente recolitur: Iunc¬

Expanded text:
 Libros videlicet volens intelligi sanctos omnes Novi et Veteris Testamenti, in quorum vita velut in libris libris cognoscimus quid facere debeamus. In isto autem libro de quo dicitur: Alius liber intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mnimirum uis diuina libri nomen acquodammodo legitur quidquid a faciente recolitur. C
Abbreviated transcription (Latin):
cum mundus oderit xp̃i anum: quid amas eum quite
odit & non magis sequeris ixp̃m quite & redenut &
diligit⁊ Patriam nram patadisum computemus. t¬
parentes patriarcnas habere cepimus Quid non pro¬
peramus &currimus: ut patriant nr̃am uidere & paren¬
tes salutare possimus Magnus illie nos caroruna nume¬
rus expectat parentum fratrum filiotum sequens nos
&copiosa turba desiderat.iam desua incolomitate secu¬
ra. adhuc. denr̃a salute sollicita: Adhorum conspec¬
tum & complexum uenire: quanta &illis & nobis in
firmitate defesso cumde ad propinquante morte
sollicitus inducias sibi precaretur: adstitit angelus¬
dt̃i &cum magna indignatione infremuit &dixit:
Pati timetis exire nonuultis Quid faciam uobis:¬

Expanded text:
cum mundus oderit Christianum, quid amas eum qui te odit, et non magis sequeris Christum qui te redemit et i? patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in firmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit det uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i quem dedit illi ds̃ palam facere seruis suis. idest
manifestare quȩ oporta fiericito. Significans hoc est os¬
tendens seruo suo iohanni Iohannes gr̃a dĩ inter p̃tatur &
ens haec septe mecclesiis quae sunt inasia. Asia elatio inter
candelabra. hoc sollerter intuendũ est. quia septi formis gr̃
qui credidimꝰ. quia & ipse pollicitus. est nobis mittere parac
elatomundo. ubi & septi formem gr̃am. septem eclesiis

Expanded text:
i, quam dedit illi Deus palam facere servis suis, id est manifestare. Quae oportet fieri cito significans: hoc est ostendens. Servo suo Johanni: Joannes, Dei gratia interpretatur. Scribens septem Ecclesiis, quae sunt in Asia. Asia Elatio interpcandelabra, hoc solerter intuendum est, quia septiformis gratia est, qui credidimus: quia et ipse pollicitus est nobis mittere Spiritin elato mundo, ubi et septiformem gratiam septem Ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
me. quia non in me persecuti sunt nisi
ueritatem. Ergo ad uiua me. ut certem
ꝓ ueritate usq ad mortem. quia & hoc
ad iunxit. Paulo minus consum mauerunt
me in terra. Multa scilicet strage martyrũ
facta: dum confitentur & predic̾ant ueri¬
tatem. Sed quia non frustra dictum est
ad iuua me: ego autem inquit non dere¬

Expanded text:
me,» quia non in me persecuti sunt nisi me,» quia non in me persecuti sunt nisi veritatem. Ergo «adjuva me,» ut certem pro veritate usque ad mortem; quia et hoc adjunxit, «Paulo minus consummaverunt me in terra:» multa scilicet strage martyrum facta, dum confitentur et praedicant veritatem. Sed quia non frustra dictum est, «Adjuva me; Ego autem,» inquit, «non dere
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatur ẽẽ quidem illas exercitationes.
sed insermone cum quadam delectatione.
Has uero habent indiuersis sectis ac ꝓfessio¬
nib & littere seculares & iudeorum quȩ
deuterosis nuncupatur. continens prȩt̃
diuinarum canonem scripturarum milia
fabularum. Habet eas & hereticorum uana
atq errabunda loquacitas. Hos om̃s iniqͦs
intelligi uoluit. aquib sibi narratas dicit
adolescias. id ÷ exercitationes delectabiles
inuerbis. Sed non inquit ut lex tua dñe :
quia me in ea ueritas non uerba delectant.
me. Et pendet totus de superiorib sensus :
quot sunt dies serui tui. quando facies
de per sequentib me iudicium. Ut gͦ perse¬
quantur me. e narrauerunt michi ser¬
monum suorum delectationes. sed eis prȩ¬
posui legem tuam. Quȩ idõ plus me de¬
lectauit: quia om̃a mandata tua ueritaᷤ.
non sicut in illorum abundat sermonib
uanitas. Ac per hoc iniuste ꝑsecuti sunt

Expanded text:
cipiatur esse quidem illas exercitationes, cipiatur esse quidem illas exercitationes, sed in sermone cum quadam delectatione. Has vero habent in diversis sectis ac professionibus, et litterae saeculares, et Judaeorum quae Deuterosis nuncupatur, continens praeter divinarum canonem Scripturarum millia fabularum; habet eas et haereticorum vana atque errabunda loquacitas. Hos omnes iniquos intelligi voluit, a quibus sibi narratas dicit ἀδολεσχίας, id est exercitationes delectabiles verbis: «Sed non,» inquit, «sicut lex tua, Domine;» quia me in ea veritas, non verba delectant. me.» Et pendet totus de superioribus sensus: «Quot sunt dies servi tui? quando facies de persequentibus me judicium?» Ut enim persequantur me, narraverunt mihi sermonum suorum delectationes: sed eis praeposui legem tuam, quae ideo plus me delectavit, quia «omnia mandata tua veritas;» non sicut illorum abundat sermonibus vanitas. Ac per hoc «injuste persecuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
futuram quam finis scłi uenerit. & aliquid
temporis futurum in hoc scło quo ȩccła iam
non sit in terris: propterea cumquȩ sisset
dediebus suis. ad iunxit etiam de iudicio.
ꝓfecto demonstrans usq adiudicium in quo
de persecutorib eius ÷ futura uindicta. ipsã
quoq in terris futuram. Si autem quenqͣm
mouet cur quęrat. quod cum discipłi quȩre¬
rent. magister respondit. non ÷ ur̃m scire
tempora quȩ pater posuit insua potestate:
cur non credamus isto loco psalmi huius
ẽẽ ꝓpħatum. hoc ipsum illos fuisse quęsituroᷤᷤ.
& eccłe uocem quȩ hic tanto ante prȩ¬
dicta est illorum interrogatione complet̾a :¬
Qđ autem sequitur. NaRRAUert m inioui
oelectationes. seo non ita ut lex toa
diie : eas sic trans ferre uoluerunt ĩ t̃p̃tes
ad eo uno uerbo nequaquam latine dici
potest : ut aliqui delectationes. aliqͥ fabu¬
lationes eas dicerent. ut non immerito ac-¬

Expanded text:
futuram, quam finis saeculi venerit, et aliquid futuram, quam finis saeculi venerit, et aliquid temporis futurum in hoc saeculo, quo Ecclesia jam non sit in terris; propterea cum quaesisset de diebus suis, adjunxit etiam de judicio, profecto demonstrans usque ad judicium, in quo de persecutoribus ejus est futura vindicta, ipsam quoque in terris futuram. Si autem quemquam movet cur quaerat quod cum discipuli quaererent, Magister respondit, «Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate» ; cur non credamus isto loco psalmi hujus esse prophetatum hoc ipsum illos fuisse quaesituros, et Ecclesiae vocem, quae hic tanto ante praedicta est, illorum interrogatione completa autem sequitur, «Narraverunt mihi» «iniqui delectationes; sed non sicut lex tua, Domine:» eas sic transferre voluerunt interpretes adeo uno verbo nequaquam dici latine potest, ut aliqui, «delectationes,» aliqui, «fabulationes» eas dicerent; ut non immerito ac
Abbreviated transcription (Latin):
desiderantium. cum inspatio temporis etiam
quod subuenienti breue ÷: longum ẽ amanti.
Nouit autem dñs quid quando faciat. qui in
mensura & numero & pondere cuncta disponit.
hoc sequitur. Qm̃ factos sum taneuam
oter in piroina. iostificationes ⁊oas non
som oplitos. Nimirum enim per utrem. carne̾
mortis huius. perpruinam uero cȩleste bene¬
ficium uult intelligi. quo carnis concupi¬
scentiȩ uelut frigore cohibente torpescunt.
Et fit hinc ut iustificationes dĩ de memoria
non labantur. dum non cogitatur aliunde.
factus sum tanquam uter inpruma: sub¬
iecit iustificationes tuas non sum oblitus.
Hoc ÷ ideo ñ sum oblitꝰ: qm̃ talis factꝰ sum.
Feruor enim cupiditatis obtorpuit: ut ferueret
& eis imperatur patientia: donec frum eoꝵ
numerus impleatur. Dedieb gͦ suis int̾ro¬
gat corpus xp̃i: qui futuri sunt in hoc scło.
Et ne quisquam putaret ante hic ȩccłam ñ

Expanded text:
desiderantium, cum spatium temporis, etiam desiderantium, cum spatium temporis, etiam quod subvenienti breve est, longum est amanti. Novit autem Dominus quid quando faciat, qui in mensura et numero et pondere cuncta disponit .hoc sequitur, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina; justificationes tuas non sum oblitus.» Nimirum enim per utrem carnem mortis hujus, per pruinam vero coeleste beneficium vult intelligi, quo carnis concupiscentiae velut frigore cohibente torpescunt; et fit hinc ut justificationes Dei de memoria non labantur, dum non cogitatur aliunde; factus sum tanquam uter in pruina;» subjecit, «Justificationes tuas non sum oblitus:» hoc est, ideo non sum oblitus, quoniam talis factus sum. Fervor enim cupiditatis obtorpuit, ut ferveret et eis imperatur patientia donec fratrum eorum numerus impleatur . De diebus ergo suis interrogat corpus Christi, qui futuri sunt in hoc saeculo. Et ne quisquam putaret ante hic Ecclesiam non
Abbreviated transcription (Latin):
entiam expectetur. quod acredentib non
uidetur. Etiam hic grecus illud uerbum
habet: quod quidam nr̃i interpretes super¬
speraui trans ferre maluerunt. quia ꝓcul
dubio plus futurum ÷ quam dici potest.
Defecer̃t inquit ocoli coei ueloguiom ⁊ oõ
oicentes. Quando cons olaseris mec Ecce
rursus in oculis. sed utiq interioribus lauda¬
bilis & felix ille defectus. non ueniens ex infirmi¬
tate animi. sed exfortitudine desiderii in pro¬
missum dĩ. Hoc enim ait ineloquium tuum.
Quomodo autem tales oculi dicunt. quando ẽ¬
solaberis me. nisi cum tali intentione & exulta¬
tione oratur & gemitur : Lingua enim loqͥ
non oculi solent. sed oculorum quodã modo
uox ÷ desiderium orationis. Uerum in eo qđ
ait quando consolaberis me: tanquam mo-¬
ras se perpeti ostendit. Unde ÷ etiam illud.
Et tu dñe quo usq  Quod ideo fit ut dulcior
uenut clilata iocunditas. Aut iste sensus est

Expanded text:
entiam exspectetur quod a credentibus non entiam exspectetur quod a credentibus non videtur . Etiam hic graecus illud verbum habet, quod quidam nostri interpretes «supersperavi» transferre maluerunt; quia procul dubio plus futurum est, quam dici potest.Defecerunt,» inquit, «oculi mei in eloquium tuum, dicentes, Quando consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei: hoc enim ait, «in eloquium tuum.» Quomodo autem tales oculi dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim loqui, non oculi solent: sed oculorum quodammodo vox est desiderium orationis. Verum in eo quod ait, «Quando consolaberis me?» tanquam moras se perpeti ostendit. Unde est etiam illud, «Et tu, Domine, quousque» ? Quod aut ideo fit ut dulcior veniat dilata jucunditas, aut iste sensus est
Abbreviated transcription (Latin):
qec nunc quiescit in xp̃i corpore quod ÷ eccła.
usq ad terminum scłi: donec ueniat deside¬
ratus cunctis gentib sicut ꝓmittitur ꝑpro¬
ila die iustus iudex. Non solum autem mͥ:
sed & om̃ib qui diligunt manifestationẽ
enis: Hoc itaq desiderium de quo nunc
agimus: de dilectione con surgit manife¬
stationes eius. de qua item dicit. Cũ xp̃s ap¬
urginis partum sc̃os habuerunt. qui desidera¬
fent᷑ incarnationis eius ad uentum. ista uͦ
tempora ex quo ascendit in cȩlum scos ha¬
bent qui desiderent eius manifestationẽ.
adunos & mortuos iudicandos. Neq hoc
głȩ desiderium ab initio usq infinẽ
scłi requieuit aliquantum. nisi quã diu
hie cum discipłis in carnem uersatꝰ ÷: ut
totius corporis xp̃i in hac uita gem̾̃tis con
uenienter intelligatur. defecit insalutare
tuum anima mea. & in uerbum tuum sꝑaui.
hoc ÷ in promissum quem spes facit. ut ꝑpati¬

Expanded text:
nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, usque ad terminum saeculi, donec veniat «Desideratus cunctis gentibus,» sicut promittitur per prodie justus judex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus» . Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de dilectione consurgit manifestationis ejus; de qua item dicit: «Cum Christus apVirginis partum, sanctos habuerunt qui desiderarent incarnationis ejus adventum: ista vero tempora ex quo ascendit in coelum, sanctos habent qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hoc Ecclesiae desiderium ab initio usque in finem saeculi requievit aliquantum, nisi quamdiu hic cum discipulis in carne versatus est, ut totius corporis Christi in hac vita gementis vox convenienter intelligatur, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi:» hoc est in promissum; quae spes facit ut per pati
Abbreviated transcription (Latin):
ad epti: sed auidissime ac uehementisłime
concupiti. Sed quis hoc dicit. nisi genusde¬
ctum regale sacerdotium. gens scã popłs ad¬
quisitionis. ab origine generis humani usq
adhuius scłi finem. ineis qui suo quiq tẽpoe
hic uixerunt. uiuunt. uicturi sunt. desce¬
rantes xp̃m teste scĩssimo sene sy meone.
qui cum eum infantem accepisset in manus:
dixit. nc̃ dimittis dñe seruum tuum. scđ̃m
uerbum tuum in pace: qm̃ uiderunt ocul
mei salutare tuum : Acceperat enim respon¬
sum diuinum: non gustaturum se mortem
derium fuit inisto sene: tale fuisse credendi
÷ in omnib superiorum temporum sanctᷤ.
Unde & ipse dñs discipulis ait inulti ꝓpħie &
reges uoluert̃ uidere quȩ uos uidetis & non
uidert̃. & audire quȩ auditis & non auder̃s
ut ipsorum etiam uox hoc loco agnoscatur.
defecit insalutare tuum anima mea. Nec
tunc ergo qui euit hoc desiderium seori.

Expanded text:
adepti, sed avidissime ac vehementissime adepti, sed avidissime ac vehementissime concupiti. Sed quis hoc dicit nisi genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivunt, victuri sunt, desiderans Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, qui cum eum infantem accepisset in manus, dixit, «Nunc dimittis, Domine, servum tuum, secundum verbum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum.» Acceperat enim responsum divinum, non se gustaturum mortem, niderium fuit in isto sene, tale fuisse credendum est in omnibus superiorum temporum sanctis. Unde et ipse Dominus discipulis ait, «Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» : ut ipsorum etiam vox hoc loco agnoscatur, «Defecit in salutare tuum anima mea.» Nec tunc ergo quievit hoc desiderium sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
liuuante dõ istam Masni huios
psalmi partem considerandam ex¬
ponendamq suscepimus: ubi dicit
Defecri insalotare ibuas
animamaea. et iNuerum Todm
speraui. MNon omnis defectur
uł culpę putandus ÷ ẽẽ ł penȩ. Est etiamae¬
fectus laudabilis uł optabilis. Nam cum snt
inter se duo ista contraria. pro ficere̾ ustat:
ꝓfectus in bono accipitur. de fectus in malo
quando non additur uł sub intelligitur. in
quid proficiatur ł deficiatur. Cum uͦ ad dt̃
potest & malum eẽ ꝓficere. bonumq deficere
Aperte quippe dixit apłs. Prophanas autem
uocum nouitates euita. multum enim ꝓfici&
adimpietatem. Ait & dequibdam. Proficiat
in peius. Ita & defectus abono in malum miꝰ
est: amalo inbonum bonus ÷. De bono qppe
de fectu dictum ÷. Desiderat & deficit ammi
mea inatria dñi. Sic & hic non ait. defecit
anima mea. Bonus ÷ ergo iste defectus. Ind¬
cat enim desiderium boni nondum quideim

Expanded text:
uvante Domino, istam magni hujus psalmi partem considerandam exponendamque suscepimus, ubi dicit, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.» Non omnis defectus vel culpae putandus est esse, vel poenae: est etiam defectus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum novitates evita: multum enim proficient ad impietatem» : ait et de quibusdam, «Proficient in pejus» . Ita et defectus a bono in malum malus est, a malo in bonum bonus est. Bono quippe defectu dictum est, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» . Sic et hic non ait, Defecit «anima mea.» Bonus est ergo iste defectus: indicat enim desiderium boni, nondum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tuam uiuifica me. & custodiã testimonia
oris tui. quȩ grecus habet martẏria. qđ
tacendum non fuit ꝓpter dulcissimum
martyrum nomen. Qui ꝓculdubio qͣndo
tanta ꝑ sequentium crudelitas seuiebat
ut ȩccła paulominꝰ consũ maretur interra
nullomodo dĩ martyria custodirent. na
fieret eis quod hic oratum ÷. Scłm micd
uitam amitterent uitam. Ae sic qui ꝑpurai
ueritatem deserere noluerunt: moriendo:
ueritate uixerunt¬

Expanded text:
tuam vivifica me, et custodiam testimonia oris tui:» quae graecus habet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis quod hic oratum est, «Secunduvitam, amitterent vitam: ac sic qui pro vita veritatem deserere noluerunt, moriendo pro veritate vixerunt