comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ihezechiel propho quotiens ad cõteraplim¬
da celestia duatur prius filius prus fllius
hominis uocatur. ac si hunc aperte dommur
admoneat dicens. Ne de his que irdes in ela¬
sumiua penerras. esse te hominem irognoscirs.
quatiũ dum ulttate raꝑis ad cemet ipsum sol¬
licitus infirintatis tue freno reuoceris unte
neresse est. ut cum uirtutũ nobis copia blandis¬
cur. Dinfirma sua uic̃tis oculus retrat. seseꝙ
salubriter deorsum pͥmat uec recta que agit.
s que agrre neg legit respiciat ut dũ ex memo¬
ria iufumitanis cor acteritur apud himilitatis
auchorem robustius ui uirtute solidetur
quia ⁊ plerumq onmpotens deus ittirco
recborum meutes quãuis ex magna parte
perficit. ĩ perfecbas tilmen ex parua aluiua
parte derelinquit. ut tium miris iuptutibus
rutilant iuperfectõnis suc tedio tabescint:
⁊ nequatͣ se de maguis erigunt cũ ad hus
contra iniuima intentes laborant. Sed quia
ex trema non ualent uincere de ptecipius

Expanded text:
Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elasumma penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et plerumque omnipotens Deus idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis
Abbreviated transcription (Latin):
amiũ temptat. S cum subbenatꝰ destituitur
destitutꝰ ad formidiuẽ reuoratur. Huc ⁊ eium
dauid iterum dicit Ego in inea dixi habu̾dñ¬
tia non mouebor inetetnũ. S quia de confi¬
dentia uirtutis incumuit. ptulo post quid
pertulerit aduuxit. fuertistr foriem tuam
aiie ⁊ fuctus sum ꝯcurbatus. Sic si aꝑte dicut.
forceui me uit̾ uirtutes credidi s ꝙͣte iufterei¬
tatis sum dexelictus agnoui Hinic rursum
dicit Iuraui ⁊̃ scatui custodire iudicia iusticie
tue. s quia eius uirium non etat iauere
in custodia quã urlut debilitatẽ suam ꝑ¬
tiis turbatus inueuit. Uñ⁊ adp̃as opemꝰ re¬
pente se contulit diceus. Humiliatꝰ sum us¬

Expanded text:
animum tentat, sed cum destituitur, animum tentat, sed cum destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicitur: Juravi et statui, custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum us
Abbreviated transcription (Latin):
seciritate głatur. S ꝑ hans eandem fiduciã
ad fornicationẽ ducitur quia cũ int̾ceptam
mentẽ cogitationes sue deqipiunt. hant in e¬
ligi spititus ꝑ iniui uicra uicia seducendo cor¬
rimupunt. Nocitudum uero id̾ dicitur. forncura
es in nomine tuo. quia cura repectum meus
superi rectoris deserit laudem ꝑtotinꝰ priua¬
tum querit. ⁊ sibi arrogare inapit am̃e bonũ
.Id̾ ut largitoris ꝑreconio seriuret accepit.
Opunonis sue głam dilatare desiderat. sata¬
git ut irrabilis uinclis innocescat In suoit᷑
uomiue foruicatur. qui regalis thors comibũ
desercus corruptori spiũ in laudis appetitu sub¬
steruitur. Huic daiuid ait. Tradidit ĩ captuus¬
tarem uirtuces eoꝵ ⁊ pulcritudines eoꝵ in ma¬
ius iuuua. In cuptiuitatẽ erũ uirtus ⁊ pultri
tudo i inamis iunuiti trahitur cũ decepte m̃t
anciquus hostis ex bom operis clatione dña¬
tur Que tam̃ uirtutis elatio. quãius plene
non supenit ut rumq tameu et electox sepe

Expanded text:
securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtustudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur. Quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum saepe
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Uitus uainq cum
uiciis remai¬
tur. quadam delectatione
eius sibam¬
ipł auimus blanditur Ftic q ut bene agẽtit
ieus metum sue cutũ spetiouis abiciat᷑ acf
in sui coufidoucia secura requiescat. Cu iom
torpenti seductor callidus ouiẽ qd̾ bene gessit
enuuerat. cauiq quasi p̃ reteris propolientẽ
intumorem cogitationis exaltat. Unte agitur
ut aute iusti iudicis ocailos fouea mentis sit
nieuioria iurtutis quia rei iuscendo quod
dessit se apud se erigit apud humlitatis
auctorem cadit Hinc nam suꝑbienci aiẽ
dicitur. Nuo pulcrior est es. descende. ⁊ dorui
co in cutuntisis. Ac si aperte diceretur Qruia
ex uirtutum decore te eleuas ipsa nia pulca¬
tudiue ĩpelleris ut cadas. Huic sub ihrłu
specie iurtute suꝑbicus auima reprobatur
cũ dr᷑. ꝑfecta eras indecore mes qͣ. posueram
super te dicit dñs. ⁊ habens siduciam in pule¬
tudine tua. formicata es in nonunc tuo sti¬
ducia quippe sue pulcrituduus auiui attol¬

Expanded text:
rentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, et dormi cum incircumcisis . Ac si aperte diceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attol
Abbreviated transcription (Latin):
naurada. seuidã uero fr̃ unũ habens ocłm ostu¬
lat est siultũ eius cũ lacrimis ⁊ statim cũ emini
tetigit otulus ei restitutus est Ec iudentes om̃s
reruit̃ dñi gr̃as igentes ei. cuiꝰ sunt omsa q̃bona
sune. Multũ quid̃ ꝯfrmati ⁊edisicati sepeliert̃
eer in monum̃to potrsi. Pater uero eiꝰ querũp
haruit ui ecrlia ⁊ insenodochia ⁊ in monasterio
osferenes uersus eso n eodẽ monasterio ⁊ plu

Expanded text:
uidam autem frater unum habens oculum, osculatus est vultum ejus cum lacrymis, statimque ut eam tetigit, oculus ei restitutus est. Et videntes omnes xerunt Deum, gratias agentes ei cujus sunt omnia quae bona sunt. Multumque confortati et aedificati, sepelierunt eam in monumento patrum. Pater vero ejus omnia quae habuit, in ecclesia et xenodochio et monasterio o
Abbreviated transcription (Latin):
deus ⁊ in hoc scło manifestare eã cibi Sine iã
ane quid temet ipm̃ interficis concristando: E
age grãs deo. nichil desꝑaui siam agapit᷑ ma¬
gister m̃s multociens unius tristis dicebur
tentꝰ qui si liã suã tanꝙͣ mortuã luget uestrẽs

Expanded text:
Deus, et in hoc saeculo manifestare eam tibi. Sine jam, sine; quid temetipsum interficis contristando? Sed age gratias, Deo nihil desperans. Nam Agapitus magister meus, multoties nimis tristis dicebat tentus, qui filiam suam tanquam mortuam luget, nes
Abbreviated transcription (Latin):
militutẽ ⁊̃ caritatẽ ad eam quis possie contingẽ
⁊ de coutentu scłi nec diligendos eẽ filios plusqmͣ
dum̃. nec patrẽ eum qui oĩum extitit fuctor. aposto¬
licum quoq scripturã int̾pretans quomĩ tribu¬
latio pacientiã oꝑatur patientia ꝓlimonẽ. Ui¬
des aut̃ prẽm suũ in graui merore ꝯpatietatur¬
ei. s tunebat ueagnosceret᷑ ⁊ ĩ pedimẽti ei fec̾e¬
ret. Uolens aut̃ ꝯsolari eũ: dixit ei. Crede iͥ. quia
nõ despiciet te deꝰ. Si enĩ in ꝑditionẽ anime sue¬
isser filia tua manifestaret est̃ tibi deꝰ. ur et ilia
a diabolo retenta inferet tibi t̃sibi luctũ semapi¬
cernũ. s credoideũ qr bonũ consilui elegit sibi

Expanded text:
eemosynam et charitatem, ad eam quis possit pertingere. Et de contemptu saeculi, nec diligendos esse filios plus quam Deum, qui omnium exstitit factor. Apostolicam quoque scripturam interpretans, quomodo tribulatio patientiam operatur, patientia probationem . Videns vero patrem suum in gravi moerore, compatieens ne agnosceretur, et impedimentum ei faceret, volens autem eum consolari, dixit ei: Crede mihi quod non despiciet te Deus. Et si in perditionem anima esset filiae tuae, manifestaret eam tibi Deus, ut nec illa a diabolo retenta inferret tibi et sibi luctum perpetuum. Sed credo in Deum, quia bonum consilium elegit sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
deũ qui in ĩfiriua etate talia operaret᷑ pas
sauit uenerit ⁊ tulerit.Milĩt illico seruos suos
addomũ illus ⁊ nõ inuenert̃ xa. Qd̾ midiẽtes
sponsus illius ⁊ pater eius contristati sũt ualde
⁊ uenientes ad pasmiciũ inuenert̃ ulũ uehem̃ter
afflctũ iatentẽ in terra. ⁊ dixert̃ ei. foisitã eliqͥs¬

Expanded text:
Deum, qui in infirmitate talia operatur. CAP.saverat, venerit et tulerit eam. Et misit servos suos ad domum illius, et non invenerunt eam. Audiens sponsus illius et pater ejus, contristati sunt valde, et venientes ad Paphnutium, invenerunt eum vehementer afflictu
Abbreviated transcription (Latin):
singmagdo innotes ceus. Cũ aut̃ uidiss subito prem̃
suũ ⁊ cognouiss eũ. tota lacrimis repleta est.
cognouit eam: qr spẽs uultꝰ cius emareuit propt̃
ninuã abstiuentiã. iugiliasq ⁊ latrimas De eu¬
culla aut̃ cooꝑuit fatiem suã: ue aliqͣ mͦ cogno

Expanded text:
a innotescens. Cum autem vidisset subito patrem suum, cognoscens eum, tota lacrymis repleta est. cognovit eam, quia species vultus emarcuit prae nimia abstinentia, vigiliis et lacrymis. De cucull
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero eẽt ibi ꝯbusit eufrosina unum
sterũ theodosii igͣssus q eccłiam mona¬
chũ quẽ ibi inueneris addut tectĩ buc. Mĩa
aut̃ dei ecco quidã monachꝰ ueniebat de mo
ea ⁊ sedit Dixis aut̃ ei eufrosiua. Due mi
eggo habeo patrẽ xp̃iauũ. ⁊ seruũ dci possesso¬
rem substancie multr habuit qr urorẽ quẽ
Uolt auc̃ pat̾ meus pro omĩb rebꝰ suis tradẽ
me scło huic iniquo. ⁊ ego nolo inquinari

Expanded text:
m sterium Theodosii, ingressusque ecclesiam, monachum quem ibi inveneris adduc tecum. Misericordia autem Dei ecce quidam monachus veniebat de moneam, et sedit. Dixit autem Euphrosyna: Domine mi, ego habeo patrem Christianum et servum Dei, possessorem substantiae nimis; habuitque uxorem quae Vult autem pater meus pro omnibus rebus suis tradere me saeculo huic iniquo, et ego nolo inquinari
Abbreviated transcription (Latin):
mie hõ condere: Nulelat ei a laico tondi quia
nõ seruat fidem. Dicit ei monachꝰ. Etre pater
tuus uenrer metũ ad monasteriũ. ⁊ faciet
ibi tres dies ⁊ iiiͦiͦ. Tũ enit ad huc unumi do
mouachis ⁊ quomoda uolueris occairret

Expanded text:
me habet tondere? Nolebat a laico tonderi, qui non servat fidem. Dicit ei monachus ille: Ecce pater tuus veniet mecum ad monasterium, et faciet ibi tres dies vel quatuor. Tu autem adduc unum de monachis, et quomodo voles, occurret
Abbreviated transcription (Latin):
extiux̃ . Qas spemr incã firudauit:. Quis pulcrini¬
Siiem filie met iuolaant Qaus putas lupꝰ meñ
agnã dissipauit: qualis locus talẽ uultum
teccit Nuale pelagꝰ captiua ducit illã imperisi¬
lemi faciem: Iua generositatis constitutio illi
poit erat. Terra terta. ñ celes sanguinẽ meũ.
donec uideã quid de enfrosina filia mea ꝯugi̾t.¬

Expanded text:
exstinxit? quis spem meam fraudavit? quis pulchritudinem filiae meae violavit? quis putas lupus agnam meam dissipavit? qualis locus talem vultum tetigit? qualis pelagus captivam ducit illam imperialem faciem? Illa generositatis constitutio, illa gementium portus erat. Terra, terra, nec celes sanguinem meum, donec videam quid Euphrosynae filiae meae cont
Abbreviated transcription (Latin):
hauc stĩssimã uitã. s tmeo i obediens esst pa¬
tri meo: quia pro uana ⁊ cuduca huĩ scłi sub¬
strancia cupit me tradere uiro. Dicit ei mona¬
chus. Soror nõ ꝑmitias ut polluat honio corpꝰ
tuũ ⁊ tradas tulem pulcritudinẽ pati ob ꝓbriũ
s desponsa te xp̃o qui tibi potest ꝓ hiis oͦm̃ib

Expanded text:
abilem vitam; sed timeo inobediens esse patri meo, quia pro vana et caduca hujus saeculi substantia cupit me tradere viro. Dicit ei monachus: Soror, non permittas ut polluat homo corpus tuum, et tradas talem pulchritudinem pati opprobrium, sed desponsa te Christo, qui tibi potest pro ipsis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sinargd̾ qñdo uenielut in eccłiam ad
p̃randũ dm̃ multos. diabolͫ iicitabir ad
decorem uultꝰ illiꝰ ꝓpter malas iogita¬
tiones. ita ut omĩs molesti esset a bba¬
ti qui trlẽ pulcritudinẽ intto dixisset
in monastium. Abbas aut̃ hec audieus
nocauit sincaagdũ ⁊ dixit ei fili pul¬
tuia ⁊ ibi psallas ⁊ ibi manduces. non tñ
te egͣssurũ alicubi Et p̃cepit agapito ut
preꝑaret cella̾ solituriã ⁊ inest degeus
si aragdꝰ ffecit aut̃ accapitꝰ omiũt que

Expanded text:
Smaragdus, dum veniebat in ecclesiam ad deprecandum Deum, multos diabolus incitabat adversus decorem vultus illius per malas cogitationes, ita ut omnes molesti essent abbati, qui talem pulchritudinem introduxisset in monasterium. Abbas autem haec audiens, vocavit Smaragdum, et dixit ei: Pultua, et ibi psallas, et ibi manduces, non tamen egressurum te inde alicubi. Et praecepit Agapito ut praepararet cellam solitariam, et in ea degeret Smaragdus. Fecit autem Agapitus omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
uastĩa iudue ⁊pupilli ꝑegrini infrrini cap¬
tiui ubi uoluerit ⁊ plaruerit patͥ tuo relui¬
quat: tu solũ ne ꝑdas niãm tuã. Dict ei pu¬
ella. Confido indeo ⁊ orõnib tuis ir labora¬
re habeo ꝓ aiã mea deo auxiliaute Dicit ei

Expanded text:
ini, infirmi, captivi, ubi voluerit et placuerit patri tuo, relinquet; tu sola, ne perdas animam tuam. Dicit ei puella: Confido in Deum et orationibus tuis, quia laborare habeo pro anima mea, Deo auxiliante. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc stło. Remansit aut̃ pater eiꝰ erudiens
eam luteris ⁊ lectõib. cetem q huiꝰ modi sa¬
pientia Puella uero tantũ exrepit discipli
uã ue miraret᷑ pater illiꝰ prudentiã opinib
aut̃ eius ꝑagrauit totã auitatẽ ꝓ sapic̃nia

Expanded text:
de hoc saeculo. Remansit autem pater ejus, erudiens eam litteris et lectionibus, caeteraque hujus mundi sapientia. Puella vero tantam excipiens disciplinam, ita ut miraretur pater illius prudentiam. Opinio autem ejus peragravit tota
Abbreviated transcription (Latin):
anciala tua ⁊orapro es. quia iani ãbulare
uollumꝰ in cantatẽ. Cũ aut̃ ueniss abbas
proiecit se enfrosina ad pedes enis dicens
dbsecro pater ora pro me. ut lucrecur deus
si siliqͣnͣdo inueniebat monachũ alique̾. ad¬
ducebat ad domiũ sua potens ut oraret ꝓ en
unt aũt die. uniu̾sario nulł qd̾ ordinatꝰ est
abbas monasterii de quo supͣdiximꝰ uissus est
unꝰ ex fratrib ad pasuutiũ ut mutaret eũ.
ad sollẽp̃nitatẽ ablatis. Qui a biens ĩ domi
eius requisunt esi Pueri aut̃ dixert p̾ces¬

Expanded text:
lare volumus in civitatem. Cum autem venisset abbas, projecit se puella ad pedes ejus, dicens: Obsecro te, Pater, ora pro me, ut lucretur Deus si aliquando inveniebat monachum, hunc adducebat ad domum suam, rogans ut oraret pro ea. Una autem die anniversaria, quando ordinatus est abbas monasterii, de quo supra diximus, misit abbas unum e fratribus ad Paphnutium, ut invitaret eum ad solemnitatem abbatis: qui abiens in domum ejus, requisivit eum. Pueri autem dixerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
albas panlus maior dic̾cipłs benti antonii
iudit subito ingelo lecdũ p̃ciosis uestib ad¬
eum facta eso sdõ est patris tui auchonii s
charsis ieretricis Qruod cũ mane facto al¬
bis paulus retulisser: cognita dei uolun¬
tare albis pasuutius tũ gaudio discessit

Expanded text:
 major discipulus sancti Antonii, vidit subito in coelo lectum pretiosis vestibus adeum facta est: Non est Patris tui Antonii, sed Thaisis meretricis est. Quod cum manifeste abbas Paulus retulisset, cognita Dei voluntate abbas Paphnutius discessit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir in alexandria noĩe pasuicius
honorandꝰ omĩb ⁊ custo diens mãda¬
ta dei. hic accepir coniugẽ dignam
en̾is sui ⁊ ipnn honestis moribꝰ plenã
a sterilis nõ parie lite. Ipẽ aut̃ nuiis flue¬

Expanded text:
uit vir in Alexandria nomine Paphnutius, honorabilis omnibus, et custodiens mandata Dei. Hic accepit conjugem dignam generis sui, et ipsam honestis moribus plenam, sed sterilis non pariebat. Vir aut
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens eã pasuutiꝰ cũ ẽsset annox .x.⁊ uiii
abiit in monasteriũ tũ ea in quo consueu̾at
ad necessaria srm̃. Dixit q abbati frudũ
oratõnũ cuaꝵ adduxi t̾ ut ores ꝓ ea iam
ad uucias eã cradere uolo. Iussit aut̃ abbas
eũ introdua inxenodochiã monasterii collo¬
quutꝰq est cũ xs Et i̾rudicent exhoitatus
fucientib aut̃ eis ibi iii. dies aurẽ ponebat
cotidie enfrosina adpsalmos. ⁊ uiders sin

Expanded text:
accipiens eam Paphnutius, cum esset annorum octodecim, abiit in monasterium cum ea, in quo consueverat, ad necessaria fratrum. Dixitque abbati: Fructum orationum tuarum adduxi tibi, ut ores pro ea; quia jam ad nuptias eam tradere volo. Jussit autem abbas eam introduci in xenodochia monasterii, locutusque est cum ea, et benedicens exhortatus Domini: faciens ibi tres dies, aurem ponebat quotidie ad psalmos, et videns sin
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut uulli illic capere sõnun liceret. fiebat
tes ualde mirabilis. quia unde uruis male.
ude om̃s de teriꝰ habebant. S siuut ⁊ prius
a reu̾e̾ntissimo florido epõ quituns cũ predicto
pbrõ illis ꝑiter manebat. ⁊ post apuero qͥ nos¬
te eadem egrotantib seruebat. subtilit̾ agnou
isdem uenerabilis pb̃r de prop̾o stratu surgẽs
ad lectum frenetia silenter accessit. ⁊ suꝑ eum
positis manib orauic. Wor q illũ melius ha¬
bentem tulit. atq in supiora domus secui ad
oratorium dixxit Ubi p̃ro eo liberiꝰ orationi
uicubuit .⁊ statim eũ sanũ ad lectum propͥun
reduxit. ita ut nullas ulteriꝰ uoces ederet. neis
egrocox quẽpiam aliquo clamore turbaresz Nes
im egritudiẽ auxit alienã qui ꝑfecte receꝑat
mentẽ suam. Ex quo eiꝰ uno facto didicimꝰ ut de
ex illa audita omĩa crederemꝰ. petrua
agne uite edificatio est uidere uiros
num facientes. aci in ciuibus suis ihe

Expanded text:
ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes
Abbreviated transcription (Latin):
quendã amantiũ noninir p̃cipue simplicitatis
narrauit uĩrum. quem hoc habere urtutis per¬
hibet ut apłoꝵ more manũ suꝑ egros ponat.¬
⁊ saluti restituat ⁊ qualibet ueheñs egritu¬
do sit̃. ad tactũ illiꝰ abscedat. Quẽ hoc etiam
habere uuracłi adiuurit. quia in quolibet loco
ꝙͣ ius ĩmanissime asꝑitatis serpentẽ rxperit.
mox ut eũ signo crucis signauerit. extinguit.
lta ut in uirtute trucis quã uir dei digito edi¬
dit. disruptis usceribꝰ moriatur. Quẽ si qͣndo
serpens in foramine fugerit. signo crucis os
foraminis benedicit. statunq ex foramne ser¬
pens iam mortuus trahitur. Quem tante uirtu¬
tis uirũ. ipse etiam uidere curaui. eũq ad me¬
deductũ in infirmoꝵ. domũ paucis diebꝰ manere
uolui. ubi si qua ad esset curatõnis igrã titius
greco uocabulo frenetitũ appelant. Qnocte
quadã cũ magnas uoces scilicet in sauꝰ ederet.
cuuctosq egros ĩmieusis clamoribꝰ ꝑtubaret

Expanded text:
quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumqdeductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, cicius Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret,
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens. Et hoc in se nurabile ett. iꝰ¬
anthoniũ se posse temptare. Etnt enĩ exte¬
riori monte. Quos cũ uidisser prganos
intessexit ex uultu. ⁊ proçedens ad eos per
int̾pretẽ ita cepit. Quare uam longe ui
stultura hoĩem sapientes seuerare uolue¬
runs. Iis dicentib nõ esse illum stultum
s et uiiũ sapienten esse. uigilant̃ respon¬
dit. Si ad stultũ uenistis: super fluus lubor
quia bons cõuenit iitari. Si ego ad uos
uenissem nos imitarer S quia uos qd me
quasi ad sapientẽ uenistis: estote sicut
egto sum xp̃i. Ab scesserũt philosophi utrũ¬
ꝙ irantes. et accumũ ingenii et de
Monuni expulsiones.
Quia literas ignorabat. ta li disput¬
tione colligauit diceus. Respondete
tere.⁊ quid cuns exordium est. Sen¬
sus ex litteris. aut lutere oriuutur ex
non requint. Qiuis p̾sentium post hanc cl¬
lectionem nou exclamauerit cũ obstupuert
⁊ ipsi qui uicti sunt t ã inĩperito luternrũ.
sagaa tate iumni adiurantes: sieq enim urr

Expanded text:
sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quAntonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labquia bona convenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Abscesserunt philosophi, utrumque mirantes, et acumen ingenii, et daemonum expulsiones. quia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete terae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex non requirit. Quis praesentium post hanc colluctationem non exclama verit, cum obstupuerint et ipsi qui victi sunt, tantam in imperito litterarum sagacitatem animi admirantes? Neque enim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
N labore certamuus nõ est palina iuctorie. Uude
ergo uictores sunt. uisi contra antiiiui hostis nnsi¬
dias decerrauerũt. Malignus quippe spc̃ cogita¬
tõni loquutõi. atu operi nr̃o semꝑ iusistit. si for¬
tasse quid inueniat uude apud examen et̾ i iudi¬
ais accusator existat Dis et emim nosse quomodo
ad decipiendũ semꝑ assistat: Quidam qui nũc no¬
bistũ sunt. rem quã narto testantur qd̾ uir uite
uenerabilis scephs nomine ualerie piuncie pb̾r
siut᷑ hiuĩ nr̃i bonefacii diacom acq dispensatoris
eccłie uatõne pximiꝰ fuit. Qui quadã die de iti uere
domũ regressus mancipio suo neglegent̃ loquens
precepit dicens. Nem diabole distalcia nie. o auꝰ
uodem mox ceperiuit se raligarũ corrigiͤ ĩ sũma
ueloctate dissoluere. ut aꝑte constaret quod ipẽ¬

Expanded text:
 labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae prit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut ape
Abbreviated transcription (Latin):
nũqmͣ occidere. Tunc uirdiũ precepit dicens. Pepone
manũ deorsum. Qui statun deposuit. Etip ilico ad¬
iux it. Renutte gladiũ inuagina. Et statun re¬
misit Duĩs gͥ tante uircutis hoĩcu cognoscentes
boues ⁊ iumenta que depredati fueraut. certatun ei
oerre ui munere uolebant S uir dĩ tale munus
suscipere renuit. Mumis aut̃ẽ bone mercedis q̃ siutt
dicens. Si mͥ aliquid uultis concedere. om̃s captiuos
quos babetis mͥ tribuite. ut habeam unde pre uobis
debeam oisire. Factumq est ⁊ om̃s captiui ab eo
diuissi sunt. q̃tii superna disponente cũ se uuus
pro uni morti obuilit¬
multos a morte liberauit. petrus
ira res ⁊ quanius ⁊ hanc ab aliis ⁊ ipse

Expanded text:
numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipdicens: Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulitmultos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
rexit autẽ iir dñi genu flexit. ceruitẽ tecendit sed¬
tenso colbo eductã contra se spatã intuens hos unũ
forti in alto brachium ꝑ cussurus leuauit. sed depo¬
nere nullom᷑ potuit. Nam repente diriguis. ⁊ erecto
in celum gladio brachiũ inflexibile remansit. Tunc
omĩs longobardoꝵ turba que ad illud spectarulum
aderat. in laudis fauore couilsa. nurari cepit uirũ¬
q. dei cũ timore uenerari. quia profecto claruerat
cuꝰ scĩtatis esset. qui caruifics sui brachiũ ui aere¬
lig asset. Itaq postu laturut surgeret. Surrxxit pos¬
tulatus ut brachium sui carnisicis sanaret. negauit
dicens. Ego pro eo nullo mͦ orabo. nisi iͥ aute iura¬
mentũ dederit. quia cũ manu ista xpĩanũ hominẽ
nunꝙͣ occidrt. S longobardus idem qui ut ita di¬
cani brnchiũ contta d̾m tendendo ꝑdiderat. pena sua
exigente cr̃pulsus est uirare se xpianum hominẽ

Expanded text:
rexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem terexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetenso collo eductam contra se spadam intuens, hoc unum forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium iligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Tunt illi inqͥunt. Scis ipse melius quid con¬
ucuit. Seriuuis autẽ diũ constant̾ ait Scio. Cui
dixerunt. Bonus homo es: uolumus te ꝑuarios
cruciatus mori. elige tibi mortem. Quib uix dñi
permiserit. Tunc om̃ibꝰ
qui illic aderant longobardis placuit. ut eum ca¬
pite truncare debissent. quatinꝰ suir gram cruai¬
atui uitam euis cõpendiosa morte terminarent
Cognido itaq quod scõ lus qui inter eos pro scĩ¬
tatis reu̾entia magnihonoris habebatur occden¬
dus esset. om̃s qui in eodem loco inuenti sut̃ lon¬
gobardi cõuenerũt ⁊ sicut sunt ninue crudelita¬
tis leti ad spectacłm mortis circõstetert̃ acies. Uir
fortib electus est unus. de quo dubium non esset.
quod uno ictu caput eius absideret. Ueuerandus
igit᷑ uir inter armatos deductus. ad sua armasta¬
tim cucurrit. Nam petiit ut sibi orandi licentia
strauis ⁊ orauit. Qui dũ panlulũ duutis oraret

Expanded text:
dit. Tunc illi inquiunt: 'Scis ipse melius, quid condit. Tunc illi inquiunt: 'Scis ipse melius, quid convenit'. Servus autem Domini constanter ait: 'Scio'. Cui dixerunt: 'Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis'. Quibpermiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent. Cognito itaque, quod Sanctulus, qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur, occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt – sicut sunt nimiae crudelitatis – laeti. Ad expectaculum mortis circumsteterunt acies. Vir fortibus electus est unus, de quo dubium non esset, quod uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos ductus, ad sua arma statim concurrit. Nam petiit ut sibi daretur paululumstravit, et oravit. Qui dum diuti
Abbreviated transcription (Latin):
derũt. Tibi quidẽ cum ad custodiendũ damꝰ. s ea
conditõne interposita ut si iste fugeret pro eo ipẽ
moraris. Quod iur dm̃ libenter accipiens. predic¬
tum diaconũ in sua suscipieus fide. cum uocte me¬
dia longobardos om̃s sõno graui dep̃ssos aspice̾t
extitauit eum ⁊ ait. Surge ⁊ tõ titus suge: liberer
te omp̃c deus. S icem diaconꝰ ꝑ romissionis eius
nõ ĩmnemor. respondit dicens. Ffugere pater non
possum. quia si ego sugero pro nre sine dubiõ ipẽ
morieris. Quem uir dũ scõlus ad fugiendum
compulit dicens. Surge ⁊ uade. te omĩpotẽs deus
eripiat. Nam ego in manu eiꝰ sum. tancũ in me
possunt facere. quantũ ipse ꝑmiserit. Fugit itaq
diaconus ⁊ quasi deceptꝰ in medio fide iussor remã¬
sit ffacto autẽ mane. longobardi qui diaconu
ad custodiendũ dederant uenerũt. quẽ dederant
petierunt. S hunc uenerandꝰ pb̃t sugisse respõ¬

Expanded text:
derunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea derunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in suam suscepit fidem; quem nocte media cum Langobardos omnes somno gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse respon
Abbreviated transcription (Latin):
crastino suꝑesset. ac si fragm̃ta panis illiꝰ ꝑ esum
crescerent ⁊ tibum comedentiũ ora reꝑarent.
pse petre multos de uno pane pauit per seruum.
qui ex quĩq panib quinq nuilia hominũ sacia¬
uit ꝑsemet ipsũ. qui seminũ graua in numera
segetum frumenta multiplicat. qui ipsa quoq se¬
mina produxit ex terta. ⁊ siniul omĩa creauit ex
nichilo. S ne diutiꝰ nureris quid in uirtute dm̃¬
rienerandꝰ uir scõlus exteriꝰ fecerit. audi ex u̾tute
dũi qualis interiꝰ siut. Die ⁊ enim quadã Alõgo¬
bardis cuptus quidã diaconus tene batur ligatus
eumi ipsĩ qui tenuerãt iuterficere cogitabant.
Ad uesꝑascente autẽ die. uir dei sc̃olus ab eistem
longobardis petiit ut relaxari. eiq uita cõcedi de¬
buisset. Quod posse se facere omĩuo negauert̃. Cũ¬
q mortẽ illiꝰ de liberasse eos cerueret petiit ut sibi
adcustodiendũ tradi debuisset. Cui ꝓtinus respon¬

Expanded text:
crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararenttupenda. GREGOR. Ipse, Petre, multos de uno pane pavit per servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus respon
Abbreviated transcription (Latin):
P uicinas itaq hunr mulieres detulit̃. eirimꝙ
bmĩbus ostendit. ac ne cui earum remansilłet
inquisiuit᷑. Diũs autẽ que ꝑridie pauẽ coxetãt
suum hunc esse negauerũt. atiꝑ panes suos se
integro numero a clibano retulisse ꝓfesse sũt.
Tunt letus uir diũl prerit ad multos artifices
ilĩ uno pane: ut orũpotenti deo grãs agerent
admonuit. ⁊ quia eis annonã prebuenit ĩdi¬
oauit. eisq ad refectionẽ ꝑrotiũ inuitatis iuẽ¬
tum panem apposuit. Quib sufficient̾ plene¬
ꝙ satiatis. plura ex eo quã ipse panis fuerat
fragm̃ta cossegit. que die quoꝙ altera eis ad
refectionẽ uitu lit S id quod̾ ex sragniẽtis
suꝑerat ipsa quoq que apposita fuerat fragnẽ¬
ta suꝑabant factũq est per dies decem omĩs illi
artitices atq operarii ex illo uno pane saciati hũc
⁊ coctidie ederent. ⁊ er eo coctidie quod edi posset in

Expanded text:
Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo dedit quod postulabat.
lio quoq tempore uelemiens ubiq fames
incubuerat. ⁊ bean laurentu martiris
etcłiam que a longobardis fuerat incensa.
uir dei restaurare cupiens. multos artifices
ac plures sub inuistrãtes oꝑarios adhibuit.
quibꝰ ueresse erat. ut coctidianũ sumptũ labo¬
nantib siuir dilatõne pre beretur Sed exigente
eiusdem fanus necessitate. panis defiue. Ceꝑe
ad laborandũ ꝑre mopia nõ habebant. Quod
uir dei audiens eos uerb̾ cousolabatur foris.
promutendo quod deerat. s ipse grauit̾ an¬
uiabatur itus. exhibere abum non ualens
quẽ promittebat. Cum uem huc illucq auxius
ꝑgeret. deirent adclibanũ. in quo nime mu¬
lieres pridie coxerant panes. ibiq incurnatus
asperit. ne fortaie panis a coquentibꝰ remãsiss
cum repente paneui mux magnituduus atq
nisbolici candoris muenit. Quem tulit quidem
s deferre artifirib uoluit ͥ ͤ fortasse alienus
esset ⁊ culpam uelut ex pietate perpetraret.

Expanded text:
dicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia fuerat a Langobardis incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, artifices multos, ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coepead laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret.
Abbreviated transcription (Latin):
dissent omĩs in circuitu anime illiꝰ. cantanres
ymnos. sic exiliens anma illa sedebat in ma¬
aub michiel ⁊ assumpta est ciuar graidio.
Ueit iterũ idem qui supra de quodã
sene. quia ueniens aliqnͣdo in cuutate.
ut nenũdaret uasti que operatus suerat. Et cũ
explicuisser en coirtigit̾ enn sedere aute ianuã
cinusdã diuitis qui iam moriebatur Sedeus
engo senex ilłe udit equos nugros ⁊ ascenso¬
res cor nigros ⁊ terribiles habentes singuli
baculũ igneũ in manib sius. Gum uemo iñ
puenissent ad ianuã illan statueriuit eqͣs
suos foras ⁊ intrauit uiusquisiꝑ cũ festina¬
tione. Iusir mus aut̃ ille uidens eos. clama¬
uit uote magna dicens. IDnẽ adiura mesit
illi dixerunt es. Nune memor factus es des qnͣdo
tibi sbl obscuratus esb: Quare. usq in hodier¬
num diem nõ exquisisti eum. dum ad huc tibi

Expanded text:
dissent omnes in circuitu animae illius cantantes dissent omnes in circuitu animae illius cantantes hymnos, sic exiens anima illa sedit in manibus Michael, et assumpta est cum gaudio. 14. Dixit iterum qui supra, de quodam sene, quia venit aliquando in civitatem, ut venundaret vasa quae operatus fuerat. Et cum explicuisset ea, contigit eum sedere ante januam cujusdam divitis, qui jam moriebatur. Sedens ergo senex ille, vidit equos nigros, et ascensores eorum nigros et terribiles, habentes singulos baculum igneum in manu sua. Cum ergo jam pervenissent ad januam illam, statuerunt equos suos foras, et intravit unusquisque cum festinatione. Infirmus autem ille videns eos, clamavit voce magna, dicens: Domine, adjuva me. At illi dixerunt ei: Nunc memor factus es Dei, quando tibi sol obscuratus est? quare usque in hodiernum diem non exquisisti eum, dum adhuc tibi
Abbreviated transcription (Latin):
neq una hora mse: sic ueq tu iuiserearis eiꝰ
ruellens eam. Nepouens igitur tartarucus
Aostraxit anĩ eius . post hec aut̃ igxres¬
sus fsrater iłe inciuitatem̃ . murit᷑ hominẽ
qui ei curam adhiberet. Et iuimsit cum et die
una. Et cũ urensser. hora doruutioius eius¬
conspicit frater ille mich crelem ⁊ gabrrebem
despendentes ꝓpter animã eius. Et sedens unꝰ
a dextris. alius uero a sinistris eius. rogulũt
ausmã eius ut egredoretur. ⁊ non exilut. qͣ
uobens reliuquere corpus suũ. Dixit gabri¬
el ad nuichael. Assime iam animam istam.
ut eamus Qui michael respondit Iussi sumꝰ
a dũo ut sine dolore eiciatur.⁊ deoq nõ pos¬
slimꝰ cũ ui auellere eam. Ex claaniuit etgo
michael uote magna dicens. Domine qͥd us
de anima hac: quia non adquiescit nobis ut
egrediatur. Uenit aut̃ ei uox. Ecce niuto dauid
cum cythara. ⁊ om̃s psallentes ihrłm. ut audies
ꝑsailinũ ad uocem ipsoꝵ egrediatur: Cũq descen¬

Expanded text:
neque una hora in se, sic neque tu miserearis ejus evellens eam. Deponens igitur tartaricus abstraxit animam ejus. Posthaec autem ingressus frater ille in civitatem, invenit hominem qui ei curam adhiberet; et mansit cum eo die una. Et cum venisset hora dormitionis ejusconspicit frater ille Michaelem et Gabrielem descendentes propter animam ejus. Et sedens unus a dextris et alius a sinianimam eius ut egrederetur, et non exibat quasi nolens relinquere corpus suum. Dixit autem Gabriel ad Michaelem: Assume iam animam istam ut eamus. Cui Michael respondit: Iussi sumus a domino ut sine dolore eiciatur, ideoque non possumus cum ui auellere eam. Exclamauit ergo Michael uoce magna dicens: Domine, quid uis de anima hac quia non acquiescit nobis ut egrediatur? Venit autem ei uox: Ecce mitto Dauid cum cythara et omnes psallentes Ierusalem, ut audiens psalmum ad uocem ipsorum egrediatur. Cumque descen
Abbreviated transcription (Latin):
Riter quidã inter iogauit sent̃ dicens.
somen eist qd̾ saluat aut opus: Res¬
pondit ei sonex. ⁊opus. Et ait̾ senex Scio far
trrniprantẽ aliqnͣdo ⁊ statun audiebat᷑ oratõ
euis. Subuit᷑uut aut̃ in anũno eus ingitatꝰ¬
uidere a iam petratoris ⁊ iusti. quomͦ absira¬
hicur acorpore. Et nõ uolens deus c̾tristare
eum indesiderio eius. dũ sederet in cellã suam
ingressus est ad eũ lupus. Et conens ore suo
uestim̃ta ipĩus frĩs trahebat eũ foras Sur¬
gens aut frater se quebatur eum. lupuis aut̃
duix it eũ usq ad aliam ciuitatẽ. ⁊ diniutẽs
freni issum recessie. Cum uero sederes foras si¬
uitatem in monasterio in quo enat quidã ha¬
bitans. qui habelut nomẽ quasi magni soli¬
tarii. ipse uero sblitarus infir uus enit. ex¬
pectans horam mortis sue. Finter igitur ille
qua ibidem uenerat iuide bat multam prepã¬
tionẽ fieri cereoꝵ ⁊ lampadaꝵ ꝑꝑter solitariũ
illũ timiũ ꝑ ipsum deus panem ⁊ aquã habi¬

Expanded text:
rater quidam interrogavit senem, dicens: Nomen est quod salvat, aut opus? Respondit ei senex: Opus. Et ait senex: Scio enim fratrem orantem aliquando, et statim audiebatur oratio ejus. Subintravit autem in animo ejus cogitatidere animam peccatoris et justi, quomodo abstrahitur 656 a corpore. Et nolens Deus contristare eum in desideriis ejus, dum sederet in cella sua, ingressus est lupus ad eum, et tenens ore suo vestimenta ipsius fratris, trahebat eum foras. Surgens autem frater sequebatur eum: lupus autem duxit eum usque ad aliquam civitatem, et dimittens fratrem illum, recessit. Cum vero sederet foras civitatem in monasterio, in quo erat quidam habitans, qui habebat nomen quasi magni solitarii, ipse vero solitarius infirmus erat, exspectans horam mortis suae. Frater ille qui ibidem venerat, videbat multam praeparationem fieri cereorum et lampadarum propter solitarium illum, tanquam per ipsum Deus panem et aquam inhabi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ritu.ati ac lege iuentẽ duo ex int̾a mona¬
chi licet diu̾sa longe regione. tam̃ quia olum
ipĩs in monesterii cõuersatõne tarus ac fimi¬
liaris fiusset. auditis eius urtutib tetendert
Quẽ diu multũ q quesitũ tandem mẽse sptĩo
repperer̃t. ui extremo illo deserto. qd̾ est mẽphis
contiguũ demorantẽ. quas ilłe solitudines ht
ꝑ amos duodecim dicebtur habitare ⁊ lce̾t
oĩum hoim uitaret occursũ tam̃ aguies frĩs
non refug̾ seq carissimis ꝑtridusĩ us uegauat
QQuarto die Aliqũtulũ proegressus cũ psenret᷑¬
abeuntes leenã mux magnitudis iose
uenue conspicint. Bestia trib licet repertis
non incerta quẽ peteret auachorete podib ad¬
ducebat auachorera equeret᷑ Quid multis:
Uspelũcam bestie puenitur ubi illa adultos
iam catulos malefeta nutribat. Qui ut cinsis
lumi̾b ex aluo matris erierant cetitate perpe¬
tua tenebant᷑ Quos siigulos derure ꝑiatos
ante anachorete pedes mater exposuit. Tuns

Expanded text:
hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretuabeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus adducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum d
Abbreviated transcription (Latin):
frequentari. uõ in merito porpra opi¬
nione multor fama uulgauerãt scm̃ illũ
E
graut asyna monte digressus id i¬
luni flumẽ regressus sum. cuiꝰ ripas
freiurtib inonasteriis consertas ut̾q eiꝑte
lustraui. Plerũq uidi ut dudum diretam
uniũ in locũ habitare centenos. s ⁊bina ⁊ ter¬
un milia mudem iuiculis agere unstubat.
Nec sane ibi ininorem putxtis diu̾santiun
in multitudins monaehoꝵ esse uirtutem.
a eor esse agnousa qui se ab humanis

Expanded text:
frequentari. unde non inmerito recepta opifrequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ego autem a Sina monte digressus , ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas, utraque ex parte lustravi; plerumque vidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna millia in iisdem viculis agere constabat. Nec sane ibi minorem putetis diversantium in multitudine monachorum esse virtutem, quam eorum esse cognovistis, qui se ab
Abbreviated transcription (Latin):
d longum est de omĩb
tudinem conscitutus exegi sepius tam̃ cũ sene
illo qui puteum ⁊ bauem harebat habit aui.
Duo lan benti antomi monasteria adu. que¬
UIII hodie ab eis duoplis intolunt. Io
ci etiã lorũ in quo hestissuuꝰ paulus prim
heremita est diusatus atcessi. Iugũ syna mon¬
tis udi. cuĩtunren celo pene contiguum
nequaquã aditi potest. Inter huiꝰ montis
leresus auaroreta aliquis esse ferebatur. Quẽ
diu multũq quesitũ tudere non potuĩ Qu¬
etiam fere iam ante quĩ quaguita annos acõ¬
uersitione humana irmot̾ milliꝰ uestis usũ
hulebat. s sens corporis sui tectus erat. Hic itui
motens eũ religiosi uiri adire uoluerunt
cirsu iupido auia petens occursuim sugielit
humanũ. Uni tuntũ m ferebatur se an̾te qu¬
quẽniũ p̃buisse udendũ: nu ut̃ creda potẽ¬
ci fide id optinete ꝓmeruit Cui inter nnita
colloquia ꝑ anctunt cur homines tantopere
fugeret responduse ꝑhibetur eum¬

Expanded text:
sed losed lotudinem constitutus exegi, saepius tamen cum illo sene qui puteum et bovem habuit habitavi. Duo beati Antonii monasteria adii, que hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi: jugum Sina montis vidi, cujus cacumen, coelo pene contiguum, nequaquam adiri potest. Inter hujus montis secessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui. Qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullum vestis usum habebat, sed setis corporis sui tectus erat. Hic itaque quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu rapido avia petens, occursum fugiebat humanum. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse videndum, qui, credo, potenti fide id obtinere promeruit. Cui inter multa colloquia percontanti cur homines tantopere fugeret, respondisse