comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cernit. Qũẽ tantõ quis securꝰ
expectat: quanto cotidie uitã
suam suspectus examinat. Qui
enĩ ad extremũ eius iudicium
uenerit: non iam corã illo sed
ab illo iudicatur. De hoc quoq
mentis iudicio: obliuiscenti ani.¬
in memoriam: ut iudicemur si¬
mul. Narra siquid habes: ut iu-¬
stificeris. Deb& enĩ uniuscuiusq
mens & causas suas apud deum ÷¬
& causas dñi contra se sollicita.
inquisitione discitere: deb& cau-¬
te pensare. uel quȩ ab eo bona ꝑ¬
cȩperit: uel quȩ mala bonis illiꝰ
ꝑuerse uiuendo respondit. Qd̃
electi qͥdem cotidie facere omino
non cessant. Unde bene salomon
ait. Cogitationes iustoꝵ iudicia
Accetunt enĩ ad secretariũ
iudicis. intra sinũ cordis: & co¬¬
rant. quã districte quandoq
feriat: qui diu patient᷑ expec-¬
tat. Metuunt in his quȩ se egis-¬
se meminerꝰ: puniunt flendo
quod ꝑpetrasse se intelliguis:
Timent subtilia diuina iudicia:

Expanded text:
cernit. Quem tanto quis securius cernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti aniin memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes ut justificeris . Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causam Domini contra se sollicita inquisitione discutere. Debet caute pensare vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse videndo responderit: quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum judicia : accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, et conrant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat. Metuunt in his, quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto maiori disputatione indi-¬
g&: quanto hoc quod dicit. si ne.¬
gligitur: acriꝰ dol&. Hic nimirũ
non illud iudicium designatur.
quod ꝑ ȩt̾nam retributionem
punit : sed quod mente concep¬
tũ. ꝑ conuersionẽ diluit. Ad
illud quippe uenire ñ desidãt :
quisquis se ꝑ illud dap̃nari for¬
midat. Dum gͦ dr̃. neq enĩ ultͣ
in hominis potestate. ẽ. ut ue.¬
niat ad dm̃ in iudicium: ꝓfecto
ostenditur. eẽ. quodam iudiciũ:
quod quandoq etiã a dãpnatis
ac reprobis desideret᷑. Et qđ
remꝰ. non utiq iudicarem᷑: & de
quo ꝑ propħam dicit᷑. non est
iudicium in gressibus eoꝵ: de
quo dauid ait. honor regis iuui¬
dicium diligit: ut uidelic& qͥ
iam dnm honorat ex fide. solli-¬
cite iudico quid ei debeat in
oꝑatione : Unde rursum scriptr̃
est. Iudicare coram dño: & expe-¬
cta eum. Coram dño scilicoe iu¬
dicatur: qui corde dñm conspi-¬
cit: & actus suos sub eius p̾sen¬
tia. sollicita inquisitione dis.¬

Expanded text:
tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenditur esse quoddam judicium quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod remus, non utique judicaremur ? et de quo per prophetam dicitur: Non est judicium in gressibus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione dis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ diximꝰ: hȩc contritio prius
intus agit᷑: ut post extrinsecus
ostendatur Hac contritione
nonnunquã adhiic quorũdã
exteriora quasi sana sunt: et
iã interiora putruerunt. Scri¬
ptũ nanq est. Ante ruinã exal¬
tatur cor. Ibi qͦ feriunt᷑: ubi
suꝑbiunt. Unde scriptũ. ẽ. Con¬
triui coreoꝵ fornicans & rece¬
dens a me. Interiꝰ enĩ fornicari
est: exteriꝰ uetitis delectari:
Alagna autẽ contritio cordis
est: hec eadem elatio suꝑbientiᷤᷤ
Eo qͥppe ipso ab integritate sa¬
lutis corruit: quo iactantia cu¬¬
ius lib& uirtutis intumescit:
Suꝑbientes enĩ deũ despiciunt:¬
& relicta creatoris sui gła᷑ pro.¬
priã querunt. Quibus iam hoc
ipsum cecidisse. ẽ: amissa suꝑio¬
ris sui potentia. in se uenisse:
Conterunt᷑ etiã: quia relictis
cȩlestibus terrã quer̃. Quȩ au̾t
maior poterit esse contritio
quã deserto creatore. creaturã
querere: desertis suꝑnis gaudiis.

Expanded text:
superius diximus, haec contritio prius superius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt. Quibus jam hoc ipsum cecidisse est, amissa superioris sui potentia, in se venisse. Conteruntur etiam, quia, relictis coelestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis,
Abbreviated transcription (Latin):
rint esse nescitur. In hoc gͦ utroq
genere hominũ. sȩpe contingitꝰ
ut & qͥuidentur stare humano
iudicio. iam in conspectu ȩt̃ni
iudicis iaceant: & qui adhuc co¬¬
ram hominibus iacent: iam in
conspectu ȩt̾ni iudicis stent. Qͥs
enĩ hominũ ȩstimare potuisset
iudam uiuendi sort̾ẽ. etiã post
causam uitȩ. etiã in ipso articu.¬
lo mortis inuenire: Occultꝰ autẽ
iudex presidens & utroꝵq cor¬
da discernens: alterũ pie statuit:
alterũ iuste confregit. Illũ distri¬
cte exteriꝰ reppulit: hc̃ introrsus
miscditer traxit Unde bene ꝑ
ꝓpħam. casuros alios passioni suȩ
tempore. atq alios resurrectu¬
ros annuncians: ait. Potũ meum
cũ fletu temꝑalum. Potus qͥppe
ab exterioribus interiꝰ trahitur:
fletus autẽ ab interioribꝰ exteriꝰ
emanat. Potũ ꝙͦ dnõ cũ fletu tẽ¬
perare. ẽ: alios ab exterioribus
introrsus trahere: alios ab inte¬
ribus in exteriora reꝓbare. Con.¬

Expanded text:
rint esse, nescitur. In hoc ergo utroque rint esse, nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit, ut et qui videntur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exteriorintrorsus trahere, alios ab interioribus in exteriora reprobare. Con
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam in infimis desideriis mer-¬
git᷑. Aliena autẽ corda huma¬
nis oculis clausa sunt: & nescit᷑
quis repellit᷑: quia penetrare
nequeunt. quȩ ab unoquoq co-¬
gitant᷑. Nam sȩpe corde ꝑuer-¬
so necdum ꝓcessit usq ad effec¬
tũ oꝑis. deliberatio cogitatio¬
nis: & adhuc fortasse ꝑ habitũ
intus astringit᷑: qui iam mente¬
foras uagatur. Sed talis qͥlib&
iste. tunc ante oculos interni
iudicis cẽcidit: cũ appetendis
exterioribus ꝑ desideriũ exiuit:
Nonnunquã uero alii post malȩ
oꝑationis usum. ad spem cȩle-¬
stem subito amore reuiuiscunt:
& qui in ꝑuersa actione se spar-¬
serant: ad sinũ int̾nȩ retracta.¬
tionis. sem& ipsos increpando
recolligunt Hos adhuc respici¬
entes homines: quales dudum
in oꝑe nouerant: tales putañ:
At contra illi: ꝑ districtȩ consi-¬
derationis examen. uitã suã qua¬
lem recolunt. insecunt᷑. Sciturq
quid fuerint: sed quid iam cȩpe¬

Expanded text:
superbiam in infimis desideriis mersuperbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt, et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coepe
Abbreviated transcription (Latin):
die agit᷑: sed qu̾ia adhuc finis
partium utrarũq non cernit᷑:
minus timetur. Nunquã enĩ
c ulp̃ã suã repbi nͥ in pęna cognoᷤ.¬
cuñ. Et qͥa pęna differt᷑: culpa despi¬
cit᷑. Labunt᷑ uero ab statu iusti¬
sortiuntur:
sed eo lapsum suũ negligunt᷑ꝰ
quo interitũ qui se in ȩtͦnũ
maneat ñ attendunt. bi enĩ
ad illud quod illic passuri ft̃
oculos mitterent: hoc quod
hic faciunt timerent. Cunc-¬
tis autẽ liquet: quod in illa
extrema requisitione examen
publicũ facturus. ẽ. omp̃c ds:
ut alios ad tormenta deserat:
alios ad participationẽ reg¬
ni cęlestis admittat. Sed hoc
nunc secreto iudicio cotidie
agit᷑ : quod tunc publico de-¬
monstrabitur. Nam iuste ac
miscditer singuloꝵ corda uel
examinans uel disponens: ali-¬
os in exteriora respuit: alios
ad ea quȩ sunt intrinsecus tra-¬
hit. hos accendit interna ap¬¬
petere: illos ꝓ uoluptatibꝰ suis
deserit exteriora cogitare. Hoꝵ
mentẽ ad suꝑna erigit: illoꝵ ꝑ

Expanded text:
die agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justisortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonsmisericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare. Horum mentem ad superna erigit, illorum per
Abbreviated transcription (Latin):
te illum labim᷑: quotiens a recto
itinere. infir mȩ cogitationis pe.¬
de. claudicamus. Nisi enĩ in con¬
spectu eius. iste assiduus nr̃aru
mentiũ lapsus increscer&: ꝑ ꝓ.¬
pħam non clamar&. Auferte
malum cogitationũ ur̃arũ. ab
oculis meis. Hȩc nimirũ dicens.
uim cooꝑtȩ maliciȩ nr̃ȩ quasi
ferre se non posse testatur: quȩ
cooꝑta illi esse non potest: quia
uidelic& importune eius conspe¬
ctui ingeritur: quicquid a nob̾
illicitum occulte cogitat᷑. Om̃ia

Expanded text:
te illum labimur quoties a recto te illum labimur quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret,  Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Haec nimirum dicens vim coopertae malitiae nostrae quasi ferre se non posse testatur, quae operta illi esse non potest, quia videlicet importune conspectui ejus ingeritur, quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur. » A
Abbreviated transcription (Latin):
gitationis: quibus quasi passibꝰ
uel longe a dño recedimꝰ: uł pie
quasi tot gressibus mens accedit :
quot bonis motibꝰ ꝓficit. Et rur¬
sum tot gressibus longe fit: qͦt
malis cogitationibus de terescit
Unde plerunq contingit. ut
necdum ꝓcedat in oꝑe motꝰ m̃tis:
& tam̃ ꝑfecta iam culpa sit. ex
ipso reatu cogitationis: sic̃ scri¬
ptu. ẽ. Manus in manu: ñ erit
in nocens malus. Odanus enĩ ma.¬
nui iungi sol&e: quando quieseit
in otio & nullus eam usus labo¬
ris exerc&. Manus gͦ in manu:
non erit innocens malus. Ae si di¬
cer&. Cum manus cessat ab ini¬
quo oꝑe: malus tam̃ non. ẽ. in¬
nocens ꝑ cogitation̾e. Quia gͦ
nouimus. quod districte om̃a
non solum facta. sed salte̾ cogi¬
tata pensant᷑: qͥd faciemus de
incessu mali oꝑis. si sic subtilit᷑
deus iudicat gressus cordis:
Ecce occulta mentis nr̃ȩ itinera.
nullus hominũ uid&: & tam̃ an.¬
te dei oculos toi gressus ponimꝰ:

Expanded text:
gitationis quibus quasi passibus, gitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus
Abbreviated transcription (Latin):
autt quod peius. ẽ. approbari
repentina ꝑcussio: & tc̃ cognos¬
c& a deo cuncta conspiciꝰ quan¬
do se imꝑuiso exctu. uidertt. ꝓ
cunctoꝵ retributione damp-¬
nari. Tunc in pena sua oculos
aperit: quos diu tenuit clausos
in culpa. Tunc considerasse om̃ia
uerũ iudicẽ sentit: quando ma¬
loꝵ suoꝵ meritũ. iã euadere
sentiendo ñ possit. Iniquus gͦ qͥ
diu expectatus. ẽ. iccirco. ẽ. re¬
pente sublatus: quia oculi dm̃
suꝑ uias hominu. & oms gressus
eorũ considerat  si diceret:
quia ea quȩ diupatient᷑ conspi-¬
cit: quandõq inulta ñ deserit
Nam ecce subito uiolentu rapuit:
& mala eius quȩ expectando ꝑ¬
tulit: animaduertendo reseca¬
uit. Remo gͥ dicat humana facta
dm̃ non cernere: cũ iniquu quẽ¬
piam iniquitates suas libere ꝓ.¬
spicit cumulare. Subito enĩ tol.¬
litur: quia diu toleratur. Gressus
operationes quibus innitimur:
uel alt̾nantes motus intime co¬

Expanded text:
aut quod pejus est, approbari! aut quod pejus est, approbari! repentina percussio; et tunc cognoscet a Deo cuncta conspici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc converum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressoperationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae co
Abbreviated transcription (Latin):
cens  culi eni eius suꝑ uias
hominũ: & om̃s gressus eorum
considerat T unc eni nequaquã
considerare credebat᷑: quando
uiolentus iste om̃e malũ qđ po¬
terat inulte ꝑpetrabat. ẜstima-¬
batur deus iniuse actaẽ icẽpner¬
ret ar dle uisferehut iuste lapnare
&e magna eius patientia. cauast
qniquus quoq totiens se or peci¬
catis uis non uideri adeo eir edi¬
dit quotiens inulte peccauit:
Qui ꝑquendam sapiente dĩ
Nidicas peccauiꝰ: & quid accidie
i triste: Emendare ñ uult ne¬
quicia : ꝓ qua dignã non ꝑtulit
pena auo pie ex pectatus eet
eoe addpeccandum nequiter
instigatus. & patientiã suꝑner
longanimitatis despiciens. un
decorrigere culp̃a suã debat de
meretur. repente non suscipit:
hocipsum deo non estimat dis¬
plicere quod facit. Pat erac¬
pͣsumendo ꝓrũpat: uoluptãtu
suaru nequicias impleat: aliena
rapiat: innocentũ oppressione
satiet: & qͥa necdũ ꝑcutit᷑ uias
suas a dño aut ñ uideri estim&.

Expanded text:
 Oculi enim ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, imeretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displicere quod facit. Vepraesumendo prorumpat, voluntatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocentum oppressione satietur, et quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet,
Abbreviated transcription (Latin):
tata temporalia: & in opina-¬
ta inuenit ȩterna. Unde & ei
ꝓpter hanc ignorantiã cecitã¬¬
tis suȩ: bene ꝑ danã senten-¬
tiam dicit᷑ Hac nocte anim̃a
tuã repetunt a te. In nocte
qͥppe ablata. ẽ: quȩ in obseuri¬
tate. ẽ. cordis amissa. In nocte¬
est ablata: quȩ considerationis
lucem habere noluit : ut qued
poterat pati p̾̃uider&. Unde
bene discipulis futura cogitan¬
tibus paulus apls dicit Nos aũt
dies illa quasi fur comp̃hendat
Omnes enĩ uos filii lucis estis: &
filii diei. Non sumus noctis: neq
tanquã fur in nocte cõp̃hen-¬
dit: quando stultoꝵ animas
futura non p̃uidentes eicit¬

Expanded text:
tata temporalia, et inopinatata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa, in nocte ablata est quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem dies illa quasi fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis atque tanquam fur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit
Abbreviated transcription (Latin):
princapei tel tyranueiuisq
humis . designari. ⁊ y ranñeo sͦ
direptantem contra paliꝑcom
non cognoscit: quia suꝑhas oens
ueta m s̃iunc humiliũ deprinen¬
tes in iudicio nescire se phibet
dicens. Flescio uos unde sitis. &e
quiasic potent cũ uult destruitꝰ
sicut cum uoluit potent̾ creauit.
apte ratiocinando subiungitur
pus eñi manuum eius sunt uni¬
uersi. Atq mox subdit᷑. Siuibito¬
morientur: & in media noctecur¬
uabuntur populi. & ꝑtransibẽ:
Quamlib& sero de hac uita tollan-¬
tur iniqui: subito & repente tol¬
lunt᷑: quia dum fine suum cogi-¬
tando p̃uidere nesciunt᷑: subito
est quod ante cogitari ñ potuit:
Subitõ diues ille stultus raptus
ist: qui horrea quȩ p̃parabat de-¬
seruit: & inferni locum quẽ ñ
aliud exercebat animã ꝑ cogita.¬
tionem: sed aliud emisit ꝑ sen¬
tentiam. Aliud dum uiuer& con-¬
templatus. ẽ: aliud dũ moreret᷑
exꝑtus. Reliquit enĩ diu trac.¬
pud nos intus in despectione ue-

Expanded text:
principem vel tyrannum quisque humilis designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungitur: Opus enim manuum ejus sunt universi. - Atque mox subditumorientur, et in media nocte curvabuntur populi et pertransibunt. - Quamlibet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subito est quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille stultus est, est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tracpud nos intus in despectionem ven
Abbreviated transcription (Latin):
Quamlib& sero de hac uita tollan-¬
tur iniqui: subito & repente tol.¬
lunt᷑: quia dum fine suum cogi-¬
tando p̾uidere nesciunt᷑: subito
est quod ante cogitari ñ potuit:
Subitõ diues ille stultus raptus
seruit: & inferni locum quẽ ñ
aliud exercebat animã ꝑ cogita.¬
tionem: sed aliud emisit ꝑ sen¬
tentiam. Aliud dum uiuer& con-¬
templatus. ẽ: aliud dũ moreret᷑
exꝑtus. Reliquit enĩ diu trac.¬
pud nos intus in despectione ue-
tata temporalia: & in opina-¬
ta inuenit ȩterna. Unde & ei
ꝓpter hanc ignorantiã cecitã¬
tis suȩ: bene ꝑ danã senten¬
tiam dicit᷑ Hac nocte anim̃a
tuã repetunt a te. In nocte
qͥppe ablata. ẽ: quȩ in obseuri¬
tate.ẽ. cordis amissa. In nocte¬
est ablata: quȩ considerationis
lucem habere noluit: ut qued
poterat pati p̾̃uider&. Unde
bene discipulis futura cogitan¬
tibus paulus apls dicit Nos aũt
dies illa quasi fur comp̃hendat
Omnes enĩ uos filii lucis estis: &

Expanded text:
Quamlibet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus seruit, et inferni locum quem non aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam. Aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tpud nos intus in despectionem ventata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa, in nocte ablata est quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem dies illa quasi fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtuilimꝰ: in eugłio ueritas dicit
Surgent pseudo. xp̃i & pseudo¬
ꝓdigia: ita ut in errorẽ indu-¬
cantur si fieri potest etiã electi
Semita gͥ post leuiathan lucet:
quia quoꝵ corda penetrat. eoꝵ
oꝑa ꝓdigiis illustrat : ut nimi¬
rũ tanto altius eoꝵ mentes in
erroris tenebras teneat᷑: qͣnto
ꝑ eos foris quasi potentiꝰ lucem
de miraculis ostentat. Sed sunt
ñnulli qui in memoria. & u̾ba
nentes: sciant & falsa. eẽ. signa
quȩ exhib&: & uera supplicia
ad quȩ decipiens trahit. Hoꝵ
corda leuiathan iste. qͥa scĩtatis
ostentatione ñ int̾cipit: in alia
se eis illusione cõponit Quosdã
nãq hec scientes. sed tam̃ p̾sen¬
tẽ utt̃a diligentes conspicit᷑: quoꝵ
p̃tinꝰ mentibꝰ uentura supplicia
leuigat: finienda quandoq di-¬
strictionis iudicia asserit: &¬
deceptos callide ad p̃sentes uo¬
luptates rapit. Unde & apte

Expanded text:
protulimus in Evangelio Veritas dicit: protulimus in Evangelio Veritas dicit: Surgent pseudoodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli qui in memoria 1132 et nentes, sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
uir tũtis intercipitꝰ postquam
dictũ. ẽ. feruescere faci& quasi
ollã ꝓfundũ mare: recte mox
subdctur. Pona& quasi cũ unguen-¬
ta builliunt. Quod enĩ ꝑ crude-¬
litatis incendiũ. mareferuet:
hoc in eoꝵdem iudicio qͥ excitan¬
tur falso nomine uirtutis. ac
si unguenta bulliant ostendit:
ut tanto atrociores ad crude¬
litatẽ fiant: quanto se etiã me¬
reri p̾mia quasi ꝓ zelo rectitu¬
dinis existimant᷑. Iustũq hoc. ẽ.
diuino iudicio: ut qͥ pietatiꝰ ui
ꝑpendere & custodire negligt̃:
suspitionis suȩ odore fallantur:
Unde ad illusionis augmentũ
eos crudelia ꝑpetrantes. signa
quoq ac ꝓdigia subsecuntur:
sicut & recte subiungit᷑. Post¬
than qͥppe semita lucere ꝑhibe¬¬
tur: quia quaqua transit. admi-¬
rationẽ nimiam ex miraculoꝵ
suoꝵ claritate derelinqͥt: & siue
ꝑ se seu ꝑ ministros suos quolib&
ꝓdeat: mendacibus signis cho¬
ruscat. Unde & hoc quod iã sepe

Expanded text:
vitututis intercipit, postquam vitututis intercipit, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium mare fervet, hoc in eorumdem judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur, sicut et recte subjungitthan quippe semita lucere perhibetur, quia quaqua transit, admirationem nimiam ex miraculorum suorum claritate derelinquit; et sive per se, seu per ministros suos quolibet prodeat, mendacibus signis coruscat. Unde et hoc quod jam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Unguenta quippe cũ bul.¬
liunt: fraglantiam suauitatis
reddunt. Quia gͦ leuiathan
iste. tta seducit corda reꝓboꝵ:
ut qͥcqͥd agunt ex iniquitate
ꝑfidiȩ. ꝓueritate rectȩ fidei se
agere suspicent᷑: quasi bene eis
olet. id quod zelo religionis ex¬
ercent. Unde in eugłio ueritas
discipulis dicit. Ut om̃is qui
interficit uos: arbitret᷑ obseqͥũ
se prestare dõ. Igit᷑ sicut olla
feruent. dum crudelit̾ ꝑsecunt᷑.
sed apud eos ipsa ꝑsecutio un-¬
guentoꝵ fraglantiã redolet:
d̾um mens eoꝵ uanis suspitionibꝰ
decepta. estimat quia deo obse¬
qͥũ ꝑsoluat. In scriptura enĩ sacͣ
unguentoꝵ odoribus: opinio
sol& signari uirtuitum. Unde
sponsa in canticis canticoꝵ. spon¬
sum desiderans dicit: in odore
unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ: &
unde paulus apłs. uirtitum
laude fraglare se sciens ait:
xp̃i bonꝰ odor sumꝰ dõ. Itaq qͥa
leuiathan iste ministros illiꝰ ꝑdi¬
ti uasis sui. in crudelitatis oꝑa.
sub opinione laudis & p̃textu

Expanded text:
nt.---Unguenta quippe cum bulliunt, fragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Leviathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro veritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene eis olet id quod zelo religionis exercent. Unde in Evangelio discipulis Veritas dicit: Ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Igitur sicut olla fervent, dum crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra unguentorum odoribus opinio solet signari virtutum. Unde sponsa in Canticis canticorum sponsum desiderans dicit: In odore unguentorum tuorum currimus . Et unde Paulus apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinis ostendit: sensũ
int̾nȩ rectitudinis subtrahit:
Rursum auri nomine. splendor
sct̃tatis accipit᷑: sic̃ iudaicũ po¬
pulũ a splendore iusticie ad ne¬
quiciȩ tenebras cõmutatũ. hiere.
mias deplorat dicens. Quomͦ ob¬
scuratũ. ẽ. aurũ: mutatuᷤ. ẽ. co¬
lor optimꝰ: Sic̃ enĩ & suꝑiꝰ diximꝰ:
aurum obscurat᷑. cũ subsequentibꝰ
iniquitatũ tenebris. iusticiȩ pul¬
chritudo deserit᷑: color optimꝰ
mutat᷑: cũ splendor innocentiȩ.
in feditatẽ uertit᷑ culpę. Luti¬
quoq nomine. in sacro eloquio.
aliquando terrenarũ rerũ mul¬
tiplicitas: aliquando sordidum
sapiens iniqua doctrina: aliqͣn¬
do autẽ desiderii carnalis illece¬
bra designat᷑. ꝑ lutũ quippe. ter¬
renarũ rerũ multiplicitas figu¬
rat᷑. sicut ꝑ abacuch ꝓpħam dr̃¬

Expanded text:
pulchritudinis ostendit, sensum pulchritudinis ostendit, sensum internae rectitudinis subtrahit. Rursum auri nomine splendor sanctitatis accipitur, sicut Judaicum populum a splendore justitiae ad nequitiae eplorat dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Sicut enim superius diximus, aurum obscuratur, cum subsequantibus iniquitatum tenebris, justitiae pulchritudo deseritur. Color optimus mutatur, cum splendor innocentiae in foeditatem vertitur culpae. quoque nomine, in sacro eloquio aliquando terrenarum rerum multiplicitas, aliquando sordidum sapiens iniqua doctrina, al quando desiderii carnalis illecebra designatur. Per lutum quippe terrenarum rerum multiplicitas figuratur, sicut per Habacuc pr
Abbreviated transcription (Latin):
millas zona aurea cinctũ uidit:
quia nimirũ suꝑnoꝵ ciuiũ pecto¬
ra. dũ pęnali iam nequaqua timo¬
ri subiecta sunt. atq a se uicissim
nulla scissione soluunt᷑ ex sola se
caritate constringunt. Lonam
qͥppe auream circa mamillas ha-¬
bere. ẽ: cunctos mutabiliũ cogi¬
tationũ motus. ꝑ solius ĩa amo¬
ris uincula restringere. Rur-¬
sũ auri nomine. nitor głe tẽpo
Calix aureus babylon. Quid
enĩ babylonis nomine: nisi huiꝰ
mundi gła designatur: Quae
calix aureus dr: quia dũ pulchra
esse temporalia ostentat: stultas
mentes in sui concupiscentia de¬
briat: ut speciosa tẽporalia ap-¬
petant: & inuisibilia pulchra
contempnant. Hoc aureo calice.
pͥma sponte sua debriata. ẽ. ȩua:
de qua. historia ueritatis dicit.
qͥa lũ uetitũ lignũ concupisce¬
r&: uidit quod essae pulchrum
uisu. aspectuq delectabile: et
comedit. Aureus gͦ babylon ca-¬
lix. ẽ: quia dũ uisum exterioris

Expanded text:
millas zona aurea cinctum vidit, millas zona aurea cinctum vidit, quia nimirum supernorum civium pectora dum poenali jam nequaquam timori subjecta sunt, atque a se vicissim nulla scissione solvuntur, ex sola se charitate constringunt. Zonam vero auream circa mamillas habere, est cunctos mutabilium cogitationum motus per solius jam amoris vincula restringere. Rursum auri nomine, nitor gloriae teCalix aureus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? Quae calix aureus dicitur, quia dum pulchra esse temporalia ostentat, stultas mentes in sua concupiscentia debriat, ut speciosa temporalia appetant, et invisibilia pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua Eva debriata est, de qua historia veritatis dicit, quia cum vetitum lignum concupisceret, vidit quod esset pulchrum visu, aspectuque delectabile et comedit . Aureus ergo Babylon calix est, quia dum visum exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
antur. Unde & recte subiungit᷑.¬
Sternit sibi aurũ quasi lutum
Appellatione qͥppe auri in sacro
eloquio. aliquando diuinitatis
suꝑnę ciuitatis: aliquando cari.¬
tas: aliquando nitor głȩ scłaris:
aliquando autẽ pulchritudo
scĩtatis accipitur. Auri enĩ no¬
mine. ipsa intima diuinitatis
claritas designat᷑: sicut in canti¬
coꝵ canticis species sponsi descri¬
bitur. Caput eius. aurũ optimũ
Quia enĩ caput.xp̃i deus. nil uͦ
est in metallis auro fulgentius:
sponsi caput. aurũ dr̃: quia eius
humanitas. ex diuinitatis suae
nobis claritate pͥncipat᷑. Rursũ
auri nomine. splendor suꝑnȩ ci-¬
uitatis accipitur: sicut hanc io¬
hannes se uidisse testat᷑ dicens. Ip.¬
sa ciuitas auro mundo. si mile
uitro mundo. Aurũ nanq ex
quo illa ciuitas constat. simile ui¬
uitrũ ꝑspicua designetur. Rur-¬
sum auri nomine. caritas intima¬
tur: sicut angelum quẽ loqͥ sibi
isdem iohannes aspexit. ad ma-¬

Expanded text:
antur. Unde et recte ibi subjungitantur. Unde et recte ibi subjungitSternet sibi aurum quasi lutum. - Appellatione quippe auri in sacro eloquio, aliquando divinitatis supernae civitatis, aliquando claritas, aliquando nitor gloriae saecularis, aliquando pulchritudo sanctitatis accipitur. Auri enim nomine, ipsa intima divinitatis claritas designatur, sicut in canticorum Canticis sponsi species describitur: Caput ejus aurum optimum, quia caput Christi Deus, nil vero est in metallis auro fulgentius. Sponsi caput aurum dicitur, quia ejus humanitas ex divinitatis nobis claritate principatur. Rursum auri nomine splendor supernae civitatis accipitur, sicut hanc Joannes se vidisse testatur, dicens: Ipsa civitas aurum mundum simile vitro mundo . Aurum namque ex quo illa civitas constat, simile vivitrum perspicua designetur. Rursum auri nomine charitas intimatur, sicut Angelum quem sibi loqui idem Joannes aspexit , ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
testatibus praue agentibꝰ subicit:
quasi sub uestigia uenientis anti.¬
xp̃i. solis se radius sternit: & ue¬
lut cęli lucẽ sibi behemoth humi¬
liat᷑ dũ ꝑ pestiferũ assensũ. sapi¬
entiũ mentes calcat. Totienᷤ etiã
leuiathan istius pedibus se radii
solis subdunt: quotiens hi qͥ do¬
ctrinȩ uident᷑ lumine resplen¬
dere. immoderato acuimine pͣua
in sacro eloquio sentiunt. ꝑu̾sisq
sensibus. eiꝰ se erroribus subst̃nunt:
quia dum contra fidelia uerita.¬
tis p̃dicamenta. se erigunt: leui.¬
athan istiꝰ uestigiis. falsa sentien.¬
do famulant᷑. Totiens radii solis
sub ipso sunt: quotiens docti qͥq
& intelligentiȩ luce pollentes.
uel despectis cȩteris in elatione
se erigunt: uel sũma quȩ sapiud
postponentes. sordidis carnis de.¬
sideriis inqͥnant᷑: uel obliti cȩle¬
stiũ. terrena ambiunt: uł ñ re¬
miniscentes qͥa terra sunt. de
cognitione cȩlestiũ inanit̃ glori¬

Expanded text:
testatibus prave agentibus subjicit, testatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter glori
Abbreviated transcription (Latin):
nibus capti. uel minis territi.
uel cruciatibus fracti. leuiathan
istiꝰ ditioni se subiciunt: recte dr̃
Sub ipso erunt radii solis. Ac si
clesiam ꝑ acumina sapientiȩ qͣsi
radios uidebant᷑ lucis asꝑgere.
& ꝑ auctoritatẽ rectitudinis
desuꝑ splendere: potestati leui.¬
athan istiꝰ. iniqua se oꝑatione sub.¬
sternunt: ut non iã recta p̾di.¬
cando desuꝑ liceant: sed ei ꝑu̾¬
se obsequendo famulent᷑. Solis gͦ
radii sub ipso sunt. cũ ñnulli etiã
docti uiri. sapientiȩ suȩ ac iimina
ñ libere agendo subleuant: sed
ad uestigia leuiathan istiꝰ. & ꝑu̾¬
sitate oꝑis. & blandimento adu¬
lationis inclinant: ut intelligen¬
tia quȩ illis sicut sol desuꝑ fuit
ex cęlesti miinere: antiqͥ hostis pe.¬
dibus substernat᷑ ex terrena cu.¬
piditate. Unde & nc̃ cũ quisq
sapientiũ atq doctoꝵ. ꝓ cõmo¬
do uel gła uttȩ temporalis. ꝑ ad.¬
ulationis lapsum terrenis se po.¬

Expanded text:
nibus capti, vel minis territi, nibus capti, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, leviathan istius se ditioni subjiciunt. Recte dicitur: Sub ipso erunt radii solis. Sequiclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se po
Abbreviated transcription (Latin):
Tu fȩcisti in abscondito: ego uero
faciã uerbũ istud in conspectu
om̃is isrł. & in conspectu solis huiꝰ
Quid enĩ ꝑ conspectũ solis: nisi
cognitionẽ insinuat manifestę
uisionis: Rursum solis nomine.
sapientiũ intellectus expͥmit᷑:
sicut in apocalipsi seriptum. ẽ
Quartus angelus effudit phia.¬
lam suã in sole: & datũ. ẽ. illi. estr
afficere homines & igni. Phialã
secutionis supplicia. uiris sapi¬
entiȩ splendore fulgentibꝰ irro.¬
gare. Et datũ. ẽ. illi. ut afficerae
homines ȩstu & igni: quia dum
sapientes uiri cruciatibꝰ uicti
male agendi errore tangunt᷑:
illoꝵ exemplo ꝑsuasi infirmi
quiq temporalibus desideriis
in ardescunt. Ruinȩ nanq fortiũ:
augmenta prestant. ꝑditionibꝰ
infirmoꝵ. Quia sole. acum̃ sapi¬
entiũ designat᷑: ꝑ cõparationẽ
quoq a salomone dr̃. Sapiens ut
dios. nͥ acumina sapientiũ de-¬
monstrant᷑ : Quia enĩ multi qͥ
in scã eccła luce sapientiȩ resplen.¬

Expanded text:
vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum eafficere homines et igne . Solis ersecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi ut afficeret homines aestu et igne, quia dum sapientes viri cruciatibumale agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut dios nisi acumina sapientium demonstrantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce sapientiae resplen
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt: quanto a se oculos auer¬¬
tunt : quia in huiꝰ uitȩ itinere
offendentes corruunt. dum alibi
intendunt. Ꝙ qͥdem peccatores
se asser̃: nec tam̃ tantũ: ut tam
rentur Et dum eius facta despi-¬
ciunt. dũ p̾cepta contẽpnunt:
ad tantã usq insaniã de uoluunt᷑.
ut deũ res humanas curare non
estiment: quia ei qui quasi iure
rep̃henditur. esse se cõmissos do¬
lent. Sicq dum contra rectorẽ
supbiunt: etiã contra iudicia
conditoris intumescunt : & dũ
pastoris sui uitam diudicant᷑: ip
ponentis impugnant. Sȩpe aut
rectoris sui dictis. ꝓt̾ue obui¬
ant: & eandem uocis suꝑbiam.
libertatẽ uocant. Sic qͥ ppe elatio

Expanded text:
pereunt, quanto a se oculos averpereunt, quanto a se oculos avertunt: quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt. Et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum ut tam rentur. Et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque vesaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent. Sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt, et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsaponentis impugnant. Saepe autem rectoris sui dictis proterve obviant, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant; sicque prope elatio
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ placuisse insinuat. qͦ facilius
suggesta ꝑsuadeat. ipsam ad
testimoniũ potestatis traditȩ
retributionẽ uocat dicens: qͥa
nisi om̃ps ds̃ te his om̃ibꝰ melio¬
rẽ cerner&. om̃s hos sub tuo re¬
gimine ñ dediss&: eiꝰq mox m̃¬
tẽ erigit: uiles atq inutiles
eos qui subiecti sunt ostendit:
ita ut nullũ iam quasi dignũ
respiciat. cui ȩquanimit̃ loqͣt᷑
Unde & mex mentis tranquil.¬
litas in iram uertit᷑: quia dũ
cunctos despicit: dũ sensũ uitãq
om̃iũ. sine moderatione rep̃hen¬
dit: tanto in refrenatiꝰ se in ira.¬
cundiam dilatat: quanto eos qͥ
sibi cõmissi sunt. esse sibim& in¬
dignos putat. At contra. cum
subiectoꝵ cor. suꝑbia instigat:
hoc sũmope agere nitit᷑. ut sua
acta considerare funditus negli¬
citis. rectoris sui iudices fiant
Qui dum in illo qđ rep̃hendere
debeant. importiine respiciunt:
in sem& ipsis qđ corrigant nũꝗͣ
uident. Unde & tanto atrocius

Expanded text:
riter placuisse insinuat: quo facilius riter placuisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt, esse sibimet indignos putat. At contra cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus neglinibus rectoris sui judices fiant, qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝰ feriret᷑ audiuit. Scien.¬
dĩi uͦ. ẽ: qđ ipsa hȩc de qua tra-¬
ctamꝰ elatio. alios ex rebus scła¬
ribus. alios uͦ ex spiritalibꝰ pos¬
sid&. Alter nãq intumescit
auro: alt̃ eloqͥo: alt̃ infimis & t̃¬
renis rebus: alter sũmis celesti¬
busq uir tutibis Una tam̃ ea¬
demq ante dei oculos agit᷑: quã¬
uis ad humana corda ueniens.
in eoꝵ obtitibus diuerso ami¬
ctu palliet᷑. Nam cũi is qui de¬
terrena prius gła suꝑbiebat. pꝰ¬
modum de scĩtate extollit᷑: ne.¬
quaquã cor eius elatio deseruit:
sed ad eũ consueta ueniens. ut co¬
gnosci nequeat uestẽ mutauit:
Sciendũ quoq est : qđ alit̃ hȩc
p̃positos. atq alit̃ subditos tẽp¬
tat. Prelato nãq in cogitatio¬
nibus suggerit. quia solo uitȩ
merito suꝑ cȩteros excreuit: &¬
siqua ab eo bene aliquando ge¬
sta sunt. hȩc importune eiꝰ ani¬
mo obicit: & cũ hc̃ deo singula¬

Expanded text:
in quibus feriretur, audivit. Scienin quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intumescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus; alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veniens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singula
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑: quanto apud sẽ quisq
impudentius exaltat᷑. Hinc enĩ
scriptũ. ẽ. Ante ruin̾a exaltat᷑
cor Hinc ꝑ danihelem dicit᷑
In aula babylonis deambulabat
rex: responditq & ait. Nonne
hȩc . ẽ. babylon magna. quã ego
edificaui in domu regni: in ro¬
bore fortitudinis meȩ: in gła
decoris mei: Sed hc̃ tumorem
quã concita uindicta represse¬
rit: ilico adiunxit dicens. Cũ
adhuc sermo ess&e in ore regis.
uox de cęlo ruit. Tibi dr̃ nabu¬
chodonosor rex. Regnũ tͣnͣsiit
ate: & ab hominibus te eicient:
& cũ bestiis feris erit habitatio
tua. fȩnũ quasi bos comedes: &
septẽ tempora mutabunt᷑ suꝑ
te. Ecce qͥa tumor mentis. usq
ad aꝑta uerba se ꝓtulit: pati-¬
entia iudicis. ꝓt̾mus usq ad
sententiã eru̾pit: tantoq hc̃
districtiꝰ ꝑculit: quanto eiꝰ se
suꝑbia immodatiꝰ erex̃: & qͥa
enumerando bona dixit in qͥbꝰ
sibi placuit: enumerata mala

Expanded text:
sequitur, quanto apud se quisque sequitur, quanto apud se quisque imprudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor . Hinc per Danielem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex; responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia iudicis protinus usque ad sententiam erupit tantoque hunc districtius perculit, quanto eius se superbia inmoderatius erexit. Et quia enumerando bona dixit, in quibus sib
Abbreviated transcription (Latin):
dam obsessam ciuitatẽ int̾cipit.
cũ mentẽ suꝑbia irrũpit: & quo
ditiorẽ quemq cȩperit. eo indo¬
minio diirior exurgit: quia qͦ
ampliꝰ res uirtutis. sine humi-¬
litate agit᷑: eo latius ista domi.¬
natur. Quisquis uͦ eius in se ty¬
rannidem captiua mente suscȩ¬
ꝑit: hoc pͥmũ dapnũ patit᷑. qd̾
clauso cordis oculo. iudicii ȩqͥ¬
tatẽ ꝑdit. Nam cuncta quȩ ab
aliis uel bene gerunt᷑ displicent:
& sola ei quȩ ipse uel praue ege¬
rit placent: semꝑ aliena oꝑa
despicit:. semꝑ mirat᷑ qđ facit:
quia & quicquid egerit. egisse
se singularit̾ credit᷑: atq in eo
qd̾ exhib& ꝑ głe cupiditatem.
sibim& ipsi fauet ꝑ cogitationẽ:¬
cȩteros estimat: ꝑ lata cogita¬
tionũ spacia secum deambulans.
laudes suas tacitus clamat. Non.¬
nunquã uero ad tantã elationẽ
mens ducit᷑: ut in eo qđ tum&e
etiã ꝑ ostentationẽ locutionis
effrenet᷑: sed tanto facilis ruina

Expanded text:
dam obsessam civitatem intercipit, dam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singulariter credit atque in eo, quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationemcaeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina