comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in mineret subuersio sic enĩ ait.
est achior: nec illud igno¬
ratur. quod ei iusseris euenire
Constat enĩ dm̃ nr̃m sic pec¬
catis offensum: ut mandauerit
ꝑ ꝓphetas suos ad ppłm quod tͣ¬
dat eum ꝓ peccatis suis Et qm̃
scuint se offendisse dm̃ suũ filii
isrł tremor tuus suꝑ ipsos est:
riditate aquȩ iam inter mortuos cõ¬
putantur: Deniq hoc ordinant ut
interficiant pecora sua et sanguinẽ
eoꝵ bibant: et sc̃a dñi sui que prece¬
pit ds̃ non contingi. in frumento
uino & oleo. hec cogitauerunt in¬
pendere: et uolunt consumere que
nec manibꝰ deberent contingere:
Ergo qm̃ hec faciunt: certum est
quod in ꝑ dicionem dabuntur: Quas
ego ancilla dua cognoscens fugi ab
illis: et misit me dñs hec ipsa nu¬
ciare dibi Et reliqua
criptum est eni in eecłastiea
historia. quod in stante dem¬
pore uastationis hirosolimorũ apli
quidem ab illis prius fugati per
gata. responso a dõ accepto emigra¬

Expanded text:
inmineret subversio. Sic enim ait: inmineret subversio. Sic enim ait: est Achior, nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire. Constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum, ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eum pro peccatis suis. Et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel, tremor tuus super ipsos est. ariditate aquae iam inter mortuos computantur. 2 Denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant; et sancta Domini sui, quae praecepit Deus non contingi, in frumento, vino et oleo, haec cogitaverunt inpendere, et volunt consummere quae nec manibus deberent contingere. Ergo quoniam haec faciunt, certum est quod in perditionem dabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi”» et reliqua. 3 Scriptum est enim in ecclesiastica historia quod, instante tempore vastationis Hierosolimorum, apostoli quidem, ab illis prius fugati, pergata, responso a Deo accepto emigra
Abbreviated transcription (Latin):
pa. estimo me beatũ apud te. cũ
sim de fensurus me hodie: maxi¬
me te sciente omia que apucd
iudeos sunt consuetudinis et
questionis ꝓpter quod obsecro
pacienter me audias. Et ad
festum se arguentem acq ei
dicentem. in sanis paule. mul¬
te  de littere ad insaniam con¬
uertunt responitu. nominsa¬
ma in quid optime feste s ueri¬
tatis & sobrietatis uerba loquor
Sicit enim de his rex adquem
et constanter loquor. Latere eñi
eum nichil hoꝵ arbitror: neq
enĩ in angulo quicqͣm horum
gestũ est Credis agrippa rex
ꝓphetis: Scioͭ credis Et cetera
Similiter et uerba que adipsũ
holofernẽ de suo aduentu et de
iudeoꝵ futuro casu iudich loqͥ¬
tur: non sunt adulationis ꝑfa-¬
na mendatia. s future ꝓpheciȩ
ueneranda mysteria Predix̃
enim quȩ homicidis et preua¬
ricatoribus legis dei agentibꝰ
et romanis principibꝰ futura
erant supplicia: et quȩ uniuer¬
se t̾re ipsoꝵ ꝓpter peccata eorum

Expanded text:
pa, aestimo me beatum apud te, cum pa, aestimo me beatum apud te, cum sim defensurus me hodie, maxime te sciente omnia quae apud Iudaeos sunt consuetudinis et quaestionis. Propter quod obsecro patienter me audias». 31 Et ad Festum se arguentem atque ei dicentem: «Insanis, Paule; multae te litterae ad insaniam coertunt», respondit: «Non insanio, inquit, optime Feste, sed veritatis et sobrietatis verba loquor. Scit enim de his rex, ad quem et constanter loquor; latere enim eum nihil horum arbitror neque enim in angulo quicquid horum gestum est. Credis, Agrippa rex, prophetis? Scio quia credis», et cetera. 32 Similiter et verba, quae ad ipsum Holofernem de suo adventu et de Iudaeorum futuro casu Iudith loquitur, non sunt adolationis profana mendatia sed futurae prophetiae veneranda mysteria; praedixit enim quae homicidis et praevaricatoribus legis Dei a gentibus et Romanis principibus futura erant supplicia, et quae universae terrae ipsorum, propter peccata eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ni oꝑis s mali Uis aut̃ ñ timere
potestatẽ: bonum fac et habebis la¬
udem ex illa Dei enĩ minister est
tibi in bono:. Si autẽ malum feceriͤ.
time. Non enĩ sine causa gladium
portat Dei enĩ minister est undex
mia ei qui malũ agt. Ieles ne¬
cessicate sub diti estote: non solum
ꝓpteriram. s et ꝓpter conseientiã.
Ideo enim et tributa prestatis.
Ministri enimꝰ sunt: in hoc ipsũ
seruientes Et item Reddite in¬
quid omnibus debitum: cui tri¬
butũ tributum. eui uectigil uec¬
tigal: cui honorẽ honoremx: cui
timorẽ tunorem. Unde helias
ꝓpħa in regum legitur adorasse
impisimũ regem achab: non
utiq pietate diuim cultus. sed
honoris officio Hine et supra
memoratus apłs paulus in aue¬
tibus apłoꝵ coram agripa re¬
ge et festo preside causam suam
agens: mansueta uerba et audi¬
torem consciliantia. protulit
dicens ad agrippam: Be omnibꝰ
quibꝰ accusor aiudeis rex agrip¬

Expanded text:
ni operis, sed mali. Vis autem non timere ni operis, sed mali. Vis autem non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa; Dei enim minister est tibi in bono. Si autem malum feceris, time, non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est, vindex in ira ei qui malum agit. Ideo necessitate subditi estote, non solum propter iram, sed et propter conscientiam, ideo enim et tributa praestatis; ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes». 29 Et item: «Reddite, inquit, omnibus debitum: cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui honorem, honorem; cui timorem, timorem». Unde Helias propheta in Regum legitur adorasse impiissimum regem Achab non utique pietate divini cultus, sed honoris officio. 30 Hinc et supra memoratus apostolus Paulus, in Actibus apostolorum coram Agrippa rege et Festo praeside causam suam agens, mansueta verba et auditorem conciliantia protulit dicens ad Agrippam: «De omnibus quibus accusor a Iudaeis, rex Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
sed conseruatio ordinis: Quotiens
enĩ sc̃i uiri terrene põtestati. in¬
pendiunt. nonorem: non ex uicio adi¬
lationis. s ex uire dignitatis hoc faciũt:
cuit dicens. Subditi  estote omi huma ͤ¬
ne ereature ꝓpter dm̃ Siue regi q̃si
precellenti: siue ducibꝰ tamqͣm ab eo
missis. ad uindictam malefactorum
laudem uero bonorum: quia sic uo¬
iuntas dei est. ut bene facienteᷤ obmu¬
tescere faciatis in prudentium hõinũ
ignorantiã Quasi liberi. et non qͣsi
uelamen habentes malitiȩ libertatẽ:
s sicut serui dei Om̃s honorate frat̃¬
nitatem diligite. dm̃ timete: regem
honorificate. Hinc et parilus ait. Om¬
nibus potestatibus sublimioribus
subditi estote Non est enĩ potestas:
nisi a deo Que aut̃ sunt a dõ ordi¬
nata sunt. Itaq qui resistit potestatr.
dei ordinationi resistit. Qui aũt resis
tunt: ipsi sibi dampnationẽ adquir̃t
Nam principes non sunt timori bo¬

Expanded text:
sed conservatio ordinis. Quoties sed conservatio ordinis. Quoties enim sancti viri terrenae potestati inpendunt honorem, non ex vitio adolationis sed ex iure dignitatis hoc faciunt. cuit dicens: «Subditi igitur estote omni humanae creaturae propter Deum, sive regi quasi praecellenti sive ducibus tamissis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum; quia sic voluntas Dei est, ut benefacientes obmutescere faciatis imprudentium hominum ignorantiam; quasi liberi, et non quasi velamen habentes malitiae libertatem, sed sicut servi Dei omnes honorate, fraternitatem diligite, Dominum timete, regem honorificate. » Hinc et Paulus ait: « Omnibus potestatibus sublimioribus subditi estote, non est enim potestas nisi a Deo, quae autem sunt a Deo, ordinatae sunt. Itaque qui resistit potestati, Dei ationem adquirunt. 28 Nam principes non sunt timori bo
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑: et uxor eiꝰ augusta Adrians
rem pullicam iustissimis legibꝰ ordi¬
nauit: bellum contra sauromatas
gessit et uicit. Iudeos sane ꝑturba¬
tione scelerum suorũ exagitatos.
ee palestinã ꝓuinciã quondã suã
depopulantes: ultina cede ꝑdomu¬
it: Ultus est xp̃ianos: quos ilico che¬
ba duce cur sibi aduersum roma
nos. non adsentarent᷑ excłu eiabãt
Precepitq ne cui udeo introeun¬
di hierosolimã eẽt licentia: xp̃a¬
nis tantum ciuitate ꝑmissa: Quã
ipse inoptimũ statum muroꝵ exstra¬
tione reparauit: et heliam uocari
de ꝓnomine suo p̃cepit.
idens ncꝗq̃ iudith holofernẽ
sedentẽ in conopeo. quoderai
expurpura et auro et smaraglo. et
lapidibus p̾ciosis in dextum. et eum
in faciẽ eiꝰ intendisset: adorauit eũ
prosternẽs se suꝑ t̾ram. Et eleuaue¬
runt illam serui holofernis iuben¬
te dño suo Quod udich adorat.
holofernẽ: non ẽ ꝑturbatio timoris.

Expanded text:
appellatur et uxor eius Augusta. Hadrianus appellatur et uxor eius Augusta. Hadrianus rempublicam iustissimis legibus ordinauit; bellum contra Sauromatas gessit et uicit. Iudaeos sane, perturbatioae scelerum suorum exagitatos et Palaestinam prouinciam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, ultusque est Christianos, quos illi Cocheba duce, cur sibi aduenos non adsentarentur, excruciabant, praecepitque, ne cui Iudaeo introeundi Hierosolimam esset licentia, Christianis tantum civitate permissa, quam ipse in optimum statum murorum extructione reparavit et Heliam vocari de pronomine suo praecepit. 24 «Videns itaque Iudith Holofernem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura et auro et smaragdo et lapidibus pretiosis intextum, et cum in faciem eius intendisset adoravit eum, prosternens se super terram; et elevaverunt illam servi Holofernis, iubente domino suo». 25 Quod Iudith adorat Holofernem non est perturbatio timoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ne prohibente: Hinc et in histo¬
riis eccłasticis legit᷑ quod ipsi
principes gentium uisa mausue¬
tudine ac sobrietate fidelium. pe
uit nequid aduersum doctrine
xp̃i atq contrarium moliretur.
calamitibus affligeret: damen
xp̃ianos ñ lesit: Unde factum ẽ.
quod ipso regnante: petrus apłs
in urbe roma p̃dicando. pluri.¬
mos ad fidem xp̃i conuerteret.
Sic et traianus licet primũ xp̃i¬
ani nomines errore deceptus. cõ¬
fessores xp̃i ꝑsecutus sit: tamen
plinii secundi relatu admonitꝰ.
et de xp̃ianoꝵ modestia instructꝰ.
rescriptis leniorib temꝑauit e¬
dictum Similiter et elius adria¬
nus. ꝑ quadratũ discipulũ apłoꝵ
et aristidem uirum atheniensem.
de xp̃iana religione instructus
atq eruditus: p̃cepit ꝑ epłam
ad minuntium fundanium
ꝓconsulem a siȩ datum. ut ne¬
iectu criminis aut ꝓbatione
dampnare. Idemq concinus pat̾
patrie in senatii ultra morem maioꝵ

Expanded text:
ne prohibente. 19 Hinc et in histone prohibente. 19 Hinc et in historiis ecclesiasticis legitur quod ipsi principes gentium, visa mansuetudine ac sobrietate fidelium, poevit ne quid adversum doctrinae Christi atque contrarium moliretur, calamitatibus affligeret, tamen Christianos non laesit. Unde factum est quod ipso regnante Petrus apostolus in urbe Romana praedicando plurimos ad fidem Christi converteret. Sic et Traianus, licet primum Christiani nominis errore deceptus confessores Christi persecutus sit, tamen Plinii secundi relatu admonitus et de Christianorum modestia instructus, rescriptis lenioribus temperavit edictum. 21 Similiter et Elius Adrianus, per Quadratum discipulum apostolorum et Aristidem virum Atheniensem de Christiana religione instructus atque eruditus, praecepit per epistolam ad Minuncium Fundanium proconsulem Asiae datam, ut neiectu criminis aut probatione damnare; idemque continuo pater patriae in senatu ultra morem maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ legitur paulus apud athenã
cemorans disputasse atq diseru¬
isse cum epicureis et stoieis phi¬
losophis: Quem cũ audirent de
iħu et resurrectione ipsius adnun¬
ciasse: ad p̃hensum eũ. ad ario.¬
pagum duxerunt dicentes Nos
sumus scire quȩ sit hec noua qͥ
ate dr̃ doctrina Noua enĩ que¬
dam infers auribus nr̃is. Uolu¬
mus gͦ scire quid nam uelint
hec ẽẽ: Quib cũ manifestissima
oratione fidem dĩ exposuisset:
quidã ex eis irridebant eũ: qui¬
dam uero uiri adherentes ei
crediderunt: in quibus erat et
dionisius ariopata. et mulier no¬
mine thamaris. et alii cũ eis non¬
nulli: Post hec quoq egressus
abathenis uenit corintum: ubi
apud aquilam et priscillam moratus.
scenofactoria arce oꝑabatul. et
testificabat᷑ om̃ib ad se uenienti¬
apud romanos in libera manẽs
custodia p̃dicabat uerbũ dei cũ
omni fiducia: ec suscipiebat om̃s
qui in grediebant᷑ ad eũ. nemi¬

Expanded text:
apostolorum legitur Paulus apud Athenas apostolorum legitur Paulus apud Athenas mmorans disputasse atque disseruisse cum Epicuraeis et Stoicis philosophis,quem cum audirent de Iesu et resurrectione ipsius adnuntiasse, adprehensum eum ad Ariopagum duxerunt dicentes: 17 «Possumus scire quae sit haec nova quae a te dicitur doctrina? Nova enim quaedam infers auribus nostris; volumus ergo scire quidnam velint haec esse». Quibus cum manifestissima oratione fidem Dei exposuisset, quidam ex eis inridebant eum, quidam vero viri adhaerentes ei crediderunt, in quibus erat et Dionisius Ariopagita et mulier nomine Thamaris, et alii cum eis nonnulli. 18 Post haec quoque egressus ab Athenis venit Corinthum, ubi apud Aquilam et Priscillam moratus scenofactoria arte operabatur, et testificabatur omnibus ad se venientiapud Romanos in libera manens custodia praedicabat verbum Dei cum omni fiducia, et suscipiebat omnes qui ingrediebantur ad eum nemi
Abbreviated transcription (Latin):
deret montem circa ortum diei:
oecurrerunt ei exploratores assyrio¬
rum tenuerunt eam dicentes Un¬
de uenis: aut quo uadis: que respon¬
dit: filia sum hebreorũ: ideo ego
fugi a facie eoꝵ qm̃ futurũ agno¬
ui quod dentur uobis in depreda-¬
tionem. pro eo quod contempnemtes
uos noluerunt tradere ultro se ipsos:
orumꝰ. nisi philosophi gentilium
& curiosi scrutatores humanarum
disciplinarũ: Hi quasi iudith nr̃am
aiudeis transeuntẽ ad gentes. com¬
p̃hendere nitebant᷑. cũ p̃dicatores
euangelii relinquentes ob ꝑ fidiam
udeos. et ad genciũ p̃dicationem
pperantes. sius dogmatibus uincere
ac suꝑare conabant᷑. Quos ad cab̃¬
nacłm holofernis ducebant. cũ prin¬
cipibus gentiũ quasi obnoxios tra-¬
debant: s considerata sinceritate
religionis eoꝵ protinus auinculiᷤ
ab soludos in domo principis hoc ẽ
sub dñatione scłarium libere ma-¬
nere ꝑmiserunt: Unde in actibus

Expanded text:
utem, cum descenderet montem circa ortum diei, utem, cum descenderet montem circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt eam dicentes: “Unde venis, aut quo vadis?” Quae respondit: “Filia sum Hebreorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem, pro eo quod, contemnentes vos, noluerunt ultro tradere se ipsos uorum» nisi philosophi gentilium et curiosi scrutatores humanarum disciplinarum? Hi quasi Iudith nostram a Iudaeis transeuntem ad gentes conprehendere nitebantur, cum praedicatores evangelii relinquentes ob perfidiam Iudaeos et ad gentium praedicationem properantes, suis dogmatibus vincere ac superare conabantur quos ad tabernaculum Holofernis ducebant, cum principibus gentium quasi obnoxios tradebant. 16 Sed considerata sinceritate religionis eorum protinus a vinculis absolutos in domo principis, hoc est sub dominatione saecularium, libere manere permiserunt. Unde in Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
pauperibus. eumq sequi uxta eius
monita. non consenciebat: Portat qͥ¬
dem hec abra. hoc ẽ carnalium tu̾ba.
tradente sibi scã eceła ascopam uini.
et uas olei. et pulentã et panes. cum
sacramenta diuina infrumento uino
& oleo confecta. corpus uidelic et et
sanguinẽ dñi et.crismatis unctionẽ
uenerabitͥer seruat Portat et lapates
et caseum: cum uirorem fidei et
pinguedinem caritatis. in suo recon¬
dit pectore: Lapates enĩ dicunt et̃
cibum holeribus confectum. et rase¬
um est lac coagulatum que utrap
possunt in fide et dilectione cibum
significare animarũ: Sed hec om̃l
abra ista a suũ libitum uertere. uł
proprio arbitrio uti noñ ꝑmittitur.
quin potius ea ad usum ac dispen¬
sationem dñȩ suȩ seruare ordinatur.
quia iustum ualde est ut qui non¬
dum ꝑfecte nouit moderamina
uite sue: non subito rector fiat uitę
aliene: s magis ei subditus fiat. qͥ uica
& doctrina regulam tenet iusticie

Expanded text:
pauperibus, eumque sequi iuxta eius pauperibus, eumque sequi iuxta eius monita non consentiebat. 11 Portat quidem haec abra, hoc est carnalium turba, tradente sibi sancta ecclesia «ascopam vini et vas olei, et pulenta et panes», cum sacramenta divina in frumento, vino et oleo confecta, corpus videlicet et sanguinem Domini et chrismatis unctionem venerabiliter servat. 12 Portat «et lapates et caseum» cum virorem fidei et pinguedinem caritatis in suo recondit pectore. Lapates enim dicunt esse cibum oleribus confectum et caseum est lac coagolatum, quae utraque possunt in fide et dilectione cibum significare animarum. 13 Sed haec omnia abra ista ad suum libitum vertere, vel proprio arbitrio uti non permittitur, quin potius ea ad usum ac dispensationem dominae suae servare ordinatur. Quia iustum valde est ut qui nondum perfecte novit moderamina vitae suae, non subito rector fiat vitae alienae, sed magis ei subditus fiat qui vita et doctrina regulam tenet iustitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ea que in uia fuerunt sibi ne¬
cessaria. nisi quod sc̃a eccła
in stadio istius mundi certare
contra hostem properans. qͦ¬
rumdam caialium ad usus
suos presenti utitur mysterio:
Qui si fideliter illud ꝑegerint.
poterͭ ad ueram libertatem
ꝑuenire: ita ut coheredes & par¬
ticipes future passionis effici¬
antur: sicut memorata abra.
in fine istius libri libera a ui¬
dith dña sua dimissa cõmemo¬
ratur Sepe enĩ contingit. ut
qui in sciencia & moribus mi¬
nus ꝑfecti sunt. et presentium
rerum amore quodam modo
irretiunt᷑: sacramentis eccłasticiᷤ
cõmunicent: et de rebus suis sp̃i¬
ritalibus magistris deseruiant.
solatiis q corporalibus illos ob¬
seꝗant᷑: s tamen adrenuncian¬
dum om̃ĩbꝰ que possident. et
apłice ꝑfectionis normam te¬
nendam non st̃ idonei: Unde
auesin euangelio it priapta aei
custodisse redemptori nr̃o respondit.
sedtamen ad ꝑfectionem tendere uen¬
ditis omnibus rebus suis et datis

Expanded text:
ea quae in via fuerunt sibi neea quae in via fuerunt sibi necessaria, nisi quod sancta ecclesia, in stadio istius mundicertare contra hostem properans, quorumdam carnalium ad usus suos praesenti utitur ministerio? Qui si fideliter illud peregerint, poterunt ad veram libertatem pervenire, ita ut coheredes et participes futurae possessionis efficiantur, sicut memorata abra in fine istius libri libera a Iudith domina sua dimissa commemoratur. 9 Saepe enim contingit ut qui in scientia et moribus minus perfecti sunt, et praesentium rerum amore quodam modo inretiuntur, sacramentis ecclesiasticis communicent, et de rebus suis spiritalibus magistris deserviant solatiisque corporalibus illos obsequantur, sed tamen ad renunciandum omnibus quae possident et apostolicae perfectionis normam tenendam non sunt idonei. 10 Unde dives in evangelio se praecepta Dei custodisse redemptori nostro respondit, sed tamen ad perfectionem tendere, venditis omnibus rebus suis et datis
Abbreviated transcription (Latin):
Discriminat crinem capitis sur.¬
cum sollerti discretione. singulaᷤ
cogitationes distinguit cordis:
In ponit mitrã capiti: cum galeã
salutis cireumdat menti Indu¬
it pedes suos sandaliis: cũ gres-¬
sus oꝑum suorũ euangelicis mu¬
niuit doctrinis: Assumit dextra¬
liola. et lilia. et maures. et anu¬
los In dextraliolis spes futuro¬
rum bonorũ ex primitur: que
in dextra dei scĩs in futuro dan¬
tur. In liliis castitas: in in auribꝰ.
obedientiȩ deuotio: et in anulo.
signaculum fidei designatur:
his ergo omĩbus ornamentis.
se scã eccła ornat: quia om̃iũ
uircutum decore se illustrare
p̃sentis uitȩ s ex uirtute pende
ut qui dilectionis dei ꝑfecte feruet
amore: om̃iũ dignus habeatur
honore. Imposuit itaq abre suȩ
ascopam uini. et uas olei et
pulenta. et lapates et panes uita¬
seum et profecta est. Quid est quod
iudith ad agonem processura ab¬
re suȩ inposuit ad portandum

Expanded text:
«Discriminat crinem capitis sui«Discriminat crinem capitis suicum solerti discretione singulas cogitationes distinguit cordis. «Inponit mitram capiti», cum galeam salutis circumdat menti. 5 «Induit pedes suos sandaliis», cum gressus operum suorum evangelicis munit doctrinis. «Assumit dextraliola et lilia, et inaures et annulos»: in dextraliolis spes futurorum bonorum exprimitur, quae in dextera Dei sanctis in futuro dantur; in liliis castitas, in inauribus obedientiae devotio et in anulo signaculum fidei designatur. 6 His ergo «omnibus ornamentis se» sancta ecclesia «ornat», quia omnium virtutum decore se inlustrare praesentis vitae, «sed ex virtute pendebut qui dilectionis Dei perfecte fervet amore, omnium dignus habeatur honore. «Inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei, et pulenta et lapates, et panes et caseum, et profecta est». 8 Quid est quod Iudith ad agonem processura «abrae suae inposuit» ad portandum
Abbreviated transcription (Latin):
pus suũ. et unxit se myrro optimo:
et discriminauit crinem capitis sui
ecimposuit mitrã suꝑ caput suũ: et
induit se uestimentis ioconditatis
sue. induitq sandalia pedibus suis:
ad sumpsitq dextraliola et maures et
anulos et lilia: et omnibus ornamen¬
tis suis ornauit se Cui etiam dñs con¬
tulit splendorem: qm̃ omĩs ista com¬
posicio. non ex libidine. s ex uirtute
pendebat: et ideo dñs hanc in illa pul
eritudinẽ ampliauit Quid ẽ quod ħ¬
iudith post ꝑ ac̾tam oracionẽ exuit
se uestimentis lugubribus. et induit
se uestimentis iocunditatis: nisi quod
scã eccła licet aliquando propeccatiᷤᷤ
suis penitentie gerat affectum. tam̃
spe remissionis. et futuri p̃mii anxi¬
um satis exhilarat animum: lauit
corpus suum: eum actus corporis su¬
i. penitencie lacrimis mundat Un¬
git se myrro optimo: cum ipsa mor¬
tificatione carnis. caritatis ac cȩte¬
rarum uirtutum se replet odore:

Expanded text:
pus suum, et unxit se myrrho optimo, pus suum, et unxit se myrrho optimo, et discriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus suis; assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: echritudinem ampliavit». 3 Quid est quod Iudith post peractam orationem exuit se vestimentis lugubribus «et induit se vestimentis iucunditatis», nisi quod sancta ecclesia, licet aliquando pro peccatis suis poenitentiae gerat affectum, tamen spe remissionis et futuri praemii anxium satis exhilarat animum? «Lavit corpus suum», cum actus corporis sui poenitentiae lacrimis mundat. 4 «Ungit se myrro optimo», cum in ipsa mortificatione carnis, caritatis ac ceterarum virtutum se replet odore.
Abbreviated transcription (Latin):
sua Qui et in actibus apłoꝵ ad an¬
niam pontificem. os eiꝰ ꝑcutere u¬
bentẽ ait Pcutiet te ds̃ paries de¬
albate Unde & ueba ista iudith qui¬
bus dicit. capiatur laqueo ocłoꝵ suo¬
rum in me et ꝑ cucies eũ ex labiis
caritatis meȩ: non sunt maledicti¬
ones in telligende sed de uenturis
preconia ꝓphetiȩ. hoc enĩ sp̃s sc̃s ꝑ os¬
sc̃e femine uoluit p̃monstrare. quod
sciebat nefarͥum principem nequieia
sua ꝓmereri: nec non et illud etiam
in mystico oꝑe presagare quod om̃s
hereticus siue scismatitus seu etiam
iudeus uł paganus qui eccłam xp̃i
prauo dogmate seu ꝑuerso exemplo
corrumpere uoluerit. proprio suꝑ¬
bie sue gladio caput uoluntatis mi¬
que ꝑsententiam iusti iudicis am¬
putetur: et in ferni eruciatibus.
subigendus. penas dolorũ senciet
clamare ad dñm. surrexit de loco
quo iacuerat prostrata ano: uocaui
suã abstulit a se cilicium simt̃ et exuit
se uestibus induitatis sue: et lauit cor¬

Expanded text:
sua. » Qui et in Actibus apostolorum ad Ananiam pontificem os ejus percutere jubentem ait: « Percutiet te Deus, paries dealbate » Unde et verba ista Judith, quibus dicit: « Capietur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae, » non sunt maledictiones intelligendae, sed de venturis praeconia prophetiae. Hoc enim Spiritussua. » Qui et in Actibus apostolorum ad Anae feminae voluit praemonstrare quod sciebat nefarium principem nequitia sua promereri; nec non et illud etiam in mystico opere praesagare quod omnis hereticus sive scismaticus, seu etiam Iudaeus vel paganus, qui ecclesiam Christi pravo dogmate seu perverso exemplo corrumpere voluerit, proprio superbiae suae gladio caput voluntatis iniquae per sententiam iusti iudicis amputetur, et inferni cruciatibus subigendus poenas dolorum sentiet clamare ad Dominum, surrexit de loco, in quo jacuerat prostrata ad Dominum; suam, abstulit a se cilicium, et exuit se vestimentis viduitatis suae, et lavit cor
Abbreviated transcription (Latin):
nit: quod in sequentib in ainfes¬
te declarabitur:
lii ioseph. filii orie. filii elai. filii
iamuor. filii iedeon. filii rapho¬
un. filii acitob. filii melchie. filii
enam. filii nathanie. filii salathiel.
filii suneon. filii ruben: et uir
eiuis fuit mansses. qui mortuus
est in diebus messis ordearie:
Instabat eium suꝑ alligautes ma¬
nibulos in campo᷑ et uenit estus
suꝑ caput eius. et mortuus est
in bethulia ciuitate sua: et sepul¬
tus est illic cum patrib suis: E¬
rat autẽ iudith relicta eius iudua
iam annis tribus & mensib sex:
et in suꝑiorib domus sue. fecit
sibi secretum cubiculum. in quo
cum puellis suis clausa morabat᷑:
cium: ieuiabat dmnibus diebus
uite sue. preter salbata. et neo me¬
nia. & ffesta domꝰ isrł Erat autẽ
eleganti aspectu nimis Cui uir-
suu̾s reliquerat diuitias multas.
et familiam copiosam ac possessio¬
nes armentis boum. et gregibus

Expanded text:
nit, quod in sequentibus manifesnit, quod in sequentibus manifeste declarabitur. lii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus est illic cum patribus suis erat autem Iudith relicta eius vidua iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel. 3 Erat autem eliganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas et familiam copiosam, ac possessiones armentis boum et
Abbreviated transcription (Latin):
lassati silussent: exurgens orias. in¬
fusus lacrimis dixit: Equo ammo
estote fr̃s: & hos quinq dies expec-¬
temus a dño miscdiam: forsitan eñĩ
indignationẽ suam abseidit et dat
qłam nomini suo: Si autẽ transactis
quinq dieb non uenerit ad iutorium
ris. cum quibus presens uita dedu-¬
citur. possunt accepr: Quasi enĩ quinq
dierum spatium ad incdutias doctor in-¬
ers petit: qui corporale solatium au-¬
ditorib suis adño presentialiter dan¬
dum. indiscrete ꝓmittit quasi in sua
potestate sit sumim cdatoris munificẽ¬
na: cum magis tempus ac modus tri¬
tribuendi: in dantis quã accipientes
consistat potestate: Sin autẽ presentis
uite illis iuxta promissum suũ dene-¬
gatur a suꝑno iudice conferri com
tum: & cedenclo ꝑsecutoribus su¬
is corporale deuitare supplicium:
Cuius conuentionis placitum.
iudith nr̃a hoc est scã eccła res¬
puit. et quasi noc iuum contemp¬

Expanded text:
lassati siluissent, exsurgens Ozias inlassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit: “Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscidit et dat gloriam nomini suo. Si autem, transactis quinque diebus, non venerit adiutorium,ris, cum quibus praesens vita deducitur, possunt accipi. Quasi enim quinque dierum spatium ad indutias doctor iners petit, qui corporale solatium auditoribus suis a Domino praesentialiter dandum indiscrete promittit, quasi in sua potestate sit summi datoris munificentia, cum magis tempus ac modus tribuendi in dantis quam accipientis consistat potestate. 17 Sin autem praesentis vitae illis iuxta promissum suum denegatur a superno iudice conferri commtum, et cedendo persecutoribus suis corporale devitare supplicium; cuius conventionis placitum Iudith nostra, hoc est sancta ecclesia, respuit et quasi nocivum contem
Abbreviated transcription (Latin):
est qui aduiuet. cum proster namue
ante ocłos eorum in siti et ꝑclitione
magna: Et nunc congregare unuet¬
sos qui in enutate sunt: ut sponte ns
tradamus omnes ppli holofernr ¶e¬
lius est enĩ ut captiui benedicamus
clñm uiuentes: quam moriamur et
simus obprobrium omni carni: Hsa
uox carnalium est: qui fide tantum
manet in eccła. ceterum moribus
ualde discrepant: uixta illam en¬
gelii parabolam ubi mali pisces cum
bonis in sagena dñi hactenus in ehib
memorantur: donec ad litus futun
iudicii ꝑducti penitus ex cludantir
hi quoq presentis uite in cõmoda
grauiter ferentes: melius eẽ cralis
presentibus uti delitis. quan ꝑ xpi noe
coporalibus affici penis: & cęlestibus
sro hoc in futuro remunerari bonis:
Ules frequenter magistros suos in por¬
tiuis querimoniis grauant: et sibi
adlirum scłi sequendũ assentire co-¬
quit: Qnle subuingitur: Et cum
Estati his clamoribus. & his fletibus

Expanded text:
est qui adiuvet cum prosternamur est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni carni”». 13 Haec vox carnalium est qui fide tantum manent in ecclesia, ceterum moribus valde discrepant, iuxta illam evangelii parabolam ubi mali pisces cum bonis in sagena Domini hactenus inclusi memorantur, donec ad litus futuri iudicii perducti poenitus excludantur. 14 Hi quoque praesentis vitae incommoda graviter ferentes melius esse credunt praesentibus uti deliciis quam pro Christi nomine corporalibus affici poenis, et caelestibus pro hoc in futuro remunerari bonis. Tales frequenter magistros suos inportunis querimoniis gravant, et sibi ad luxum saeculi sequendum assentire cogunt. Unde subiungitur: 15 «Et cum fatigati his clamoribus et his fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. & ligonem et securem & sar-¬
culum: Hoc enĩ diabolus maximo
conamine stucdet. ut ꝑministros
suos doctrine fluenta & uirturũ
arma abieccła auferat: ut sicne¬
quitiã suã in interitu seruorum
dei uelotius expleat: Legitur enĩ
in historiis quod gentium prin¬
cipes q maxime̾ iulianus apos¬
tata. non solum diuinam uerũ
enã humanam. xp̃ianis inter¬
dicendo de negarent philoso-¬
phiam: Sed tamen uirtus dei
que ꝑ sp̃s sui grãm ñ solum ꝑ
uerba quinetiam ꝑ internam¬
r aspuationem ciectos suoẜ docet. non
derelinquit fiduciam habentes inse.
sed iuxta illud psalmiste. reclunet ani¬
mas seruorum suoꝵ: & non derelu¬
quet omnes qui sperant inse:
Tumnc etiam ad oriam congregat
omnes iuiri femineq niuenes ꝙ par¬
uuli: simul omnes una uoce dixert
Iudicet ds̃ inter nos & te qm̃ fecist
in nos mala nolentes loqui pacificr
cum assyiriis: et ꝓpter hoc uendicde
nos ds̃ in manibus eorum. ꝙ icdõ non

Expanded text:
suum et ligonem, et securem et sarsuum et ligonem, et securem et sarculum. Hoc enim diabolus maximo conamine studet ut per ministros suos doctrinae fluenta et virtutum arma ab ecclesia auferat, ut sic nequitiam suam in interitu servorum Dei velocius expleat. 11 Legitur enim in historiis quod gentium principes, et maxime Iulianus Apostata non solum divinam, verum etiam humanam, Christianis interdicendo denegarent philosophiam. Sed tamen virtus Dei, quae per Spiritus sui gratiam non solum per verba, quin etiam per internam aspirationem electos suos docet, non dereliquit fiduciam habentes in se, sed iuxta illud psalmistae: «Redimet animas servorum suorum, et non derelinquet omnes qui sperant in se». 12 «Tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque, iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt: “Iudicet Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolentes loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
do. ac morte minando iubent aufer¬
re. quatenus indigentia potus
uitalis prius in animabus suis situn.
sustineant et sic fundituf eospenis
inflictis euertant: Sed erant fon¬
tes ibi non longe. ex quibus fur-¬
ti. uidebantur haurire aquã
ad refocilandũ potius quã ad po-¬
tandũ: hos quoq suggerentibus
filiis ammom atq mͦoab simi-¬
liter p̃do miquus iussit eustodi-¬
ri ne aliquod refrigeriũ israhe¬
lice inde haberent: Et qͥd ꝑ hos
minutos fontes ex quib ciues
bethulie furtim bibebant. nisi
solatium scientie q honestaris ꝑfer¬
re udentur eccłe filiis: Sed hec
similiter impius ꝑsecuror saden¬
tibus iiquis auferre molitur:
ut undiq maxima penuria coar¬
tati subiro desticu antur: Sie q
iuregum legitur. quod phulistiim
aufereutes fabros ferrarios. caue¬
rent ne forte facerent hebreis
gladium aut lanceam: Descende¬
bat gͦ omnis isrł ad philistiim: ut
exacueret unus quisq uomerem

Expanded text:
do ac mortem minando iubent auferdo ac mortem minando iubent auferre, quatenus indigentia potus vitalis prius in animabus suis sitim sustineant, et sic funditus eos poenis inflictis evertant? 7 Sed «erant fontes ibi non longe ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum»; hos quoque suggerentibus filiis Ammon atque Moab similiter praedo iniquus iussit custodiri, ne aliquod refrigerium Israhelitae inde haberent. 8 Et quid per hos minutos «fontes ex quibus» cives Bethuliae «furtim bibebant» nisi solatium scientiae et honestatis proferre videntur ecclesiae filiis? 9 Sed haec similiter impius persecutor suadentibus iniquis auferre molitur, ut undique maxima penuria coartati subito destituantur. Sic et in Regum legitur quod Philistim auferentes fabros ferrarios caverent ne forte facerent Hebreis gladium aut lanceam: 10 Descendebat ergo omnis Israhel ad Philistim, ut exacueret unusquisque vomerem
Abbreviated transcription (Latin):
inueniat. ꝑ quem delectationẽ carna-¬
lem noxia cogitatione introcducat.
Porro holofernes dͥum circuit per
qrum: repperit quod fous qui influ-¬
ebat in aque ductum illoꝵ a parte austͣ¬
liextra ciuitatem dirigeret: Iucidi
precepit aque ductum eoꝵ: Erant ra-¬
meu nou longe amuris fontes. ex qui-
bus furtim uidebantur haurire a-¬
quam. ad refocillandũ potuis quam
ad potancdum: Sed filii ãmon et mo-¬
ab accesserunt ad holofernem cdieen
tes: filii isrł non in lancea nec in sa-¬
gita confictunt: s montes lefendurs
et muuiunt illos colles in precipitio cons¬
tiun: Ut gͦ sine congressione pugne
fourium ur non hauriant ex eis.
et sine gladio interfic ies eas. uel
certe fatigati tradent cuutatemr
cductum qui in parte qͥstrali a fou¬
te in cuuitatem in ferebat aquã
precepit in cidere. nisi quod ꝑse-¬
cutores fidelium doctriname¬
uangłi quã ex fonte uiuo ꝓceden-¬
uitatem̃ introducunt eccłȩ. ꝓhiben¬

Expanded text:
inveniat per quem delectationem carnainveniat per quem delectationem carnalem noxia cogitatione introducat. 4 «Porro Holofernis, dum circuit per gyrum, repperit quod fons qui influebat in aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret; incidi praecepit aquaeductum eorum. Erant tamen non lonbus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesstes: “Filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae fontium ut non hauriant ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem”is «aquaeductum, qui in parte australi» a fonte in civitatem inferebat aquam, «praecepit incidere», nisi quod persecutores fidelium doctrinam evangelii, quam ex fonte vivo procedenvitatem introducunt ecclesiae, prohiben
Abbreviated transcription (Latin):
olofernes autẽ altera die prece¬
pit exercrtibus suis ut ascenderene
contra betuliam filii autẽ i srł ut uu¬
derunt multitudinẽ illoꝵ. prostrauent
se suꝑ terram: muttentes cinerem siu
capita sua: unanimes orante s. ut deus
ifrł miscdłiam suam ostenderet suꝑ
popłm suũ: Et adsumentes arma sul
bellica. sederunt ꝑloca que angusti
itineris tramitem clirigunt inter
montuosa: et erant custodientes toca
die & nocte: Nortatur sẽꝑ militl
sios spir itas holoscr nes et hostis ex a uiei¬
mus popłi der ut ascendant contra bethu¬
hiam hoc est contra ecclesiam catholicã.
que est domus dei uiui ex iiiuiis lapidi¬
hus uaq constructa: quatenus quoscũ¬
q possint inide auferentes ui aut dolo
puant: Sed illi unammiter clamant
abdĩ: petentes ut miscdiam suã osten¬
dat suꝑ popłm suum: Assumuntq arma
sua bellica. hoc est uirtutum sacrarum
stuclia: & custodiunt angusti itineris
loca mentis uidelicet sue peuetralia . ne
hosis cdolosus adirum patentem alicubi

Expanded text:
olofernes autem altera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica sederunt per loca quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa; et erant custodientes ea tota die et nocte. » Hortatur milites suos spiritualis Holofernes et hostis certissimus populi Dei, ut ascendat contra Bethuliam, hoc est, contra Ecclesiam catholicam, quae est domus Dei, ex vivis lapidibus utique constructa, quatenus quoscunque possint inde auferant et dolo perimant. Sed illi unanimiter clamant ad Dominum, petentes ut misericordiam suam ostendat super populum suum; assumuntque arma sua bellica, hoc est, virtutum sacrarum studia, et custodiunt angusti iloca», mentis videlicet suae penetralia, ne hostis dolosus aditum patentem alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
mundiz Et clamauerunt inquit
ad dm̃i unanimiter. ne darentur
in predam infantes eoꝵ. et uxores
in exterminiũ. et sc̃ã eoꝵ. in polluci¬
auditionem. uec hostis p̃ualet eos no¬
cere nequitia ꝓ quibus caritatis atħ
un ammitatis laborat instantia ¶ũ
paulus docet feruare unitatem sp̃s
iniraeła pacis et unanurs ẽc̃ in oati¬
ouibus quia iuxta iacobi sententiã mul-¬
tum ualet deprecatio iusti adsidua: ft
petrus ait caritas cooꝑit multitudiuẽ¬

Expanded text:
mundi». 13 «Et clamaverunt, inquit, mundi». 13 «Et clamaverunt, inquit, ad Dominum unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum et uxores in exterminium et sancta eorum in pollutiauditionem, nec hostis praevalet eos nocere nequitia, pro quibus caritatis atque unanimitatis laborat instantia. 14 Unde Paulus docet servare unitatem spiritus in vinculo pacis, et unanimes esse in orationibus. Quia, iuxta Iacobi sententiam, «multum valet deprecatio iusti adsidua». Et Petrus: «Caritas, ait, cooperit multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
duces plebis dĩ et deuotionem
pariter cum popło et actionẽ
adsumunt penitentie̾. quatenꝰ
sibi maiestatem diinã conci-¬
lient. et pietatis eius misecłia
inpetrent: Ipsi sunt em̃ altare
dei quia in ara cordis sui iu¬
giter laudis hostiam deo iinmolant
cilitium enũ qdᵈ de capͣrum pilis
texit᷑ bene peccatoꝵ. gestat figurã.
ꝓ quibus necessaria est omnino
penͥtentia quia sine illa ipsi pecca¬
tores uere saluris ñ inueniunt re-¬
media Hoc quoq sciendum quod
magnũ q p̃cipuum in piis p̃cibus
fit ad iutorium simentio dm̃ce passi¬
onis adhibeatur que in ara crucis ꝑ
peccatis nr̃is expleta est: quia non
solum ꝓ nr̃is offensionibus s etiam
pro totius mundi. in ex piarionem
omniũ percatorũ sangius redemp¬
toris nr̃i effusus est. De quo iohaunes
ait: Aduocatum habe mus apud pa¬
trem iħm xp̃m iustum: et ipse est
propiciatio ꝓ peccatis nr̃is: ñ pro
nr̃is autẽ ta intum. s etiã pro totui

Expanded text:
duces plebis Dei et devotionem duces plebis Dei et devotionem pariter cum populo et actionem adsumunt penitentiae, quatenus sibi maiestatem divinam concilient et pietatis eius misericordiam impetrent. 11 Ipsi sunt enim «altare Dei» qui in ara cordis sui iugiter laudis hostiam Deo immolant. Cilicium enim, quod de caprarum pilis texitur, bene peccatorum gestat figuram, pro quibus necessaria est omnino penitentia, quia sine illa ipsi peccatores verae salutis non inveniunt remedia. 12 Hocque sciendum quod magnum et praecipuum in piis precibus fit adiutorium si mentio dominicae passionis adhibeatur, quae in ara crucis pro peccatis nostris expleta est, quia non solum pro nostris offensionibus, sed etiam pro totius mundi in expiationem omnium peccatorum sanguis redemptoris nostri effusus est. De quo Iohannis ait: «Advocatum habemus apud Patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris; non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius
Abbreviated transcription (Latin):
ponere non formidant. sed ueri
israhelite sacerdotis sui et dñi
scriptis ammoniti. diuinorumq
testamentoꝵ. sententii inbuti.
ꝑ omnia preceptoris sui obedi-¬
unt mandatis Uude fit quod
sequitur::
eclamatat ontiis popłs ad
dnm̃n iustantia magna: ꝙ
humiliauerunt animãs suas
in ieumiis ipsi et mulieres eoꝵ.
q induerunt se sacerdotescili-¬
ciis:q in fautes ꝓstrauerunt
contra faciem templidm̃. et
altare dñi operuerunt cilicio:
et clamauerunt ad dñm deũ
isrs un animiter. et cet̾.
Numiliant animas suas in ie-¬
iuniis. ipsi et mulieres eoꝵ: qui
ꝑ continentiam salutarẽ non
solum carnem macerant. qͥn
etiã mentes suas ab il licitis de-¬
sideriis coercendo castigant: In¬
fantes prosternunt contra fac iẽ
dempli: quando in nocentiũ p̃ces.
ante conspectũ głe dñi. cum la-¬
cruis suppliciter offerunt:
Induunt se sacerdotes ciliciis.
simul et altare dñi oꝑientes eili-¬
cio cum doctores euangłii ꝙ

Expanded text:
ponere non formidant. Sed veri ponere non formidant. Sed veri Israhelitae, sacerdotis sui et Domini scriptis ammoniti, divinorumque testamentorum sententiis imbuti, per omnia praeceptoris sui obediunt mandatis. Unde fit quod sequitur: 8 «Et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna, et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum, et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Dominum Deum Israhel unanimiter» et cetera. 9 «Humiliant animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum», qui per continentiam salutarem non solum carnem macerant, quin etiam mentes suas ab inlicitis desideriis coercendo castigant. «Infantes prosternunt contra faciem templi», quando innocentium preces ante conspectum gloriae Domini cum lacrimis suppliciter offerunt. 10 «Induunt se sacerdotes ciliciis», simul «et altare Domini operientes cilicio», cum doctores evangelii et
Abbreviated transcription (Latin):
lie custodirent ubi angustum
iter ẽẽ poterat iuter montes et cet̾.
Sacerdas eliaehim qui intc̾pre¬
catur dei resurrectio nullũ me-¬
lius significat quã redemptorẽ
nrm̃ qͥui in euangłio ait: Ego
sum resurrectio et uita: Fat qͥ
scribit ad uinuersos qui erant
contra faciẽ campi magni iuxta
dothaim: cum ꝑscripturam euan-¬
głicam cõmonet omnes fideles
suos. ac deuotos famulos. qui
contra delectationes mundi et
carnalia desideria que ducunt
ad defe. ctionẽ uite ac mortem
ꝑpetuam non eneruiter pug¬
nant: ut obseruent ascensus
montiũ hoc est sublimitare m
ingenii quorumlibet ne bere-¬
tica uersutia subtilem ibi inue¬
niat tramitẽ ꝑ quẽ in eccłȩ cas¬
tra ꝑnitiosum introducat erro-¬
remz Sieut eium acumen in¬
genii plurimũ prodest in his
qui timendo dm̃ sinceritarem
fidei catholice humiliter seruant:
ita plurimũ obest in illis qui sꝑ-¬
nentes dei cimorem suꝑbiendo
sectas noc uas contra ficdẽ com-¬

Expanded text:
lic custodirent ubi angustum lic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes» et cetera. Sacerdos Heliachim, qui interpretatur Dei resurrectio, nullum melius significat quam redemptorem nostrum, qui in evangelio ait: «Ego sum resurrectiscribit ad universos qui erant contra faciem campi magni iuxta Dothaim», cum per Scripturam evangelicam commonet omnes fideles suos ac devotos famulos, qui contra delectationes mundi et carnalia desideria, quae ducunt ad defectionem vitae ac mortem perpetuam, non enerviter pugnant, «ut observent ascensus montium», hoc est sublimitatem ingenii quorumlibet, ne heretica versutia subtilem ibi inveniat tramitem per quam in ecclesiae castra perniciosum introducat errorem. 7 Sicut enim acumen ingenii plurimum prodest in his qui, timendo Deum, sinceritatem fidei catholicae humiliter servant, ita plurimum obest in illis qui, spernentes Dei timorem superbiendo, sectas nocivas contra fidem com
Abbreviated transcription (Latin):
quaq p̾ocupauerint omnes
uertices montium: quia sc̃e ee¬
clesie auͤtoritas. p̃positoꝵ suoꝵ
cõmonet strenuitatẽ: quate nus
probos uiros ac uirtutum stu¬
diis.
celsos onini initentione q nisuta
precibus quã etiam ex hortatio¬
ne confortare et seruare stude-¬
ant iulesos: ut si alicubi hostis ꝑ
simplicium incuriam. in castra
eccłȩ irrumpere temptauerit:
ꝑ istoꝵ fortitudinẽ ac robur fi¬
der otius repellatur: Et muris
cirrundant uicos suos. eũ fidei
scuto et ꝓpugnacło uirtutũ.
undiq munire student sibi cõ¬
missos. Et congregant frum̃tũ
in p̃paratione pugnȩ: cum sen-¬
tentias sc̃arũ scripturarũ et pabu¬
lum cȩlestis doctrinȩ. in pastum
fideliũ recondunt animarũ: ne
forte fame diuini uerbi dispeant
atq hostium spiritaliũ p̃de fiant:
Sacerdos etiã eliachim serip¬
sit ad uniuersos quierant
contra hesdrelon. que ẽ contra
faciẽ campi magni usta docha¬
im. et unuersis ꝑ quos transitꝰ

Expanded text:
quaque «praeoccupaverint omnes quaque «praeoccupaverint omnes vertices montium», quia sanctae ecclesiae auctoritas praepositorum suorum commonet strenuitatem, quatenus probos viros ac virtutum studiis celsos, omni intentione et nisu tam precibus quam etiam exortatione, confortare et servare studeant inlaesos; ut si alicubi hostis per simplicium incuriam in castra ecclesiae inrumpere temptaverit, per istorum fortitudinem ac robur fidei ocius repellatur. 4 «Et muris circumdant vicos suos», cum fidei scutoet propugnaculo virtutum undique munire student sibi commissos. «Et congregant frumentum in praeparationem pugnae», cum sententias sacrarum Scripturarum et pabulum caelestis doctrinae in pastum fidelium recondunt animarum, ne forte fame divini verbi dispereant atque hostium spiritalium praedae fiant. 5 «Sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdrelon, quae est contra faciem campi magni iuxta Dothaim, et universis per quos transitus
Abbreviated transcription (Latin):
uic audientes hec filii israhel
qui habitabant terram iudeȩ:
tiuuerunt ualde a facie eius:
Cremor etiam et horor in uasit
sensus eoꝵ: ne hoc faceret hie¬
rusileni et templo dñi quod fererat
ceteris ciuitatibus. et templis earis
Et miserunt in omnẽ samariam
per cireuitum usq hierico: et pͥ¬
occupaaerunt omnes uertiees
montiumꝰ et muris circ uiclede¬
runt uicos suos: et congregaier̃
frumenta in p̃paratione pugue.
Estuante ꝑsecutore ci moret tre¬
mor inuasit israhelitas. ne hoe
faceret hierusalem et templi
dm̃ quod fecerat ceteris eiura¬
tibus et templis earum: cum
ecclesia xp̃i fragilitati conpa¬
tiens in firmarum ani marũ
quas sub cura sua susceptas ha¬
bet ꝙ rudium infide casum p¬
tumescens. seutiam atq callich¬
tatem hostis antiqui prͤcauere
stucler: ne ꝑ lictores suos hoc est
paganos iudeos et hereticos con¬
da innocentium decipiat: atꝙ
grauem in popło dei efficiat ru¬
iuam Et propter hoc dieitur
quod mittentes ifrahelice circũ¬

Expanded text:
unc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium, et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparationem pugnae». 2 Aestuante persecutore, «timor et tremor invasit Israhelitas, ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum», cum ecclesia Christi, fragilitati compatiens infirmarum animarum quas sub cura sua susceptas habet, et rudium in fide casum pertimescens, saevitiam atque calliditatem hostis antiqui praecavere studet ne per lictores suos, hoc est paganos, Iudaeos et hereticos, corda innocentium decipiat atque gravem in populo Dei efficiat ruinam. 3 Et propter hoc dicitur quod mittentes Israhelitae circum