comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculo suȩ carnis euul¬
sus est. Dequo nimirum
constat: quia pronob̾ ista
non põ se uiderit. ut eius
uisio nob̾ proficiat: quos
adhuc diuina pacientia
longanimitate expectat.
Nam illi tetros sp̃s ante
mortem uidisse & indu-¬
cias petisse quid profuit.
qui easciem indutias quas
petiit non accepit: Nos
cite ista cogitemus ne nob̾
inuacuum tempora pere¬
ant: & tunc queramus ad
bene agendum uenire. cũ
iam conpellimur decorpo¬
re exire. Mementote quod
ueritas dicat. Orate: ne
fiat fuga ur̃a hieme uel sab¬
bato. Per legis quippe man
datum: ambulare lonquis
insabbato non licet. Hie
quoq ad ambulandum
impedimentum est: quia
gressus ambulantium cor¬
por frigoris adstringit. Ait
ergo. Orate nefiat fuga ur̃a
hieme uel sabbato. Acsi apte
dicat. Uidete ne tunc que¬
ratis peccata ur̃a fugere:
quando iam non licet amhu¬
lare. Illud ergo tempus quo
fugere nonlicet: modo debe
cogitari dum licet. Illa h
da: ista redemptoris immo¬

Expanded text:
habitaculo suae carnis evulhabitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nos cite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe datum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris adstringit. Ait ergo: Orate ne fiat fuga vestra hieme, vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus, quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hoda: ista Redemptoris admo
Abbreviated transcription (Latin):
& uehementer mimmere:
ut adinferni claustra se rape¬
rent. Cepit tremere. pallesce¬
re. sudare: & magnis uocib
dutias petere. Flliumq
suum nomine maximum
quem ipso iam monachus
monachum uidi. nimiis &
tuibatis ⁊ amoribus uocare
dicens. Maxime curre.
slunquam tibi aliqͥd mali
feci infide tua me suscipe:
turbatus mox maxim
ad fuit lugens. & perstre¬
pens familia conuenit. Fos
aut̃ quos ille insistentes si¬
bi grauiter tolerabat. ipsi
malignos sp̃s uidere non
poterant. sed eorum pre-¬
sentiam inconfusione. in
pallore ac tremore illius
qui trahebatur uidebant.
Pauore autẽ tetrȩ coꝵ ima-¬
ginis: huc illucq uertebat᷑
inlectulo. Iacebat insinistro
latere aspectum eorum ferre
non poterat. Uertebatur ad
parietatem: ibi aderant.
Cumq constrictus nimis re-¬
laxari se iam posse despera¬
ret: cȩpit magnis uocibus
clamare dicens. Indicias uł
usꝙ mane inducias uł usꝙ
mane. Sed cum hȩc clama¬
ret: inpsis suis uocib de

Expanded text:
et vehementer imminere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de
Abbreviated transcription (Latin):
plangimus: sed etiã quȩ
defleantur augemus. Acsi
aliqua nos egritudo como¬
at. si signa egritudinis ua¬
nam mortẽ denitient. m
ducias uiuendi querimus.
ut peccata nr̃a defleamus.
& eas cum magno estu desi¬
derii petimui quas acceptas
modo pronichilo habemus.
Rem fratres refero quam¬
si intente audire uult ca¬
ritas ur̃a: ex considerati
illius uehementer accenuat᷑.
Quidam uir nobilis iua¬
leria prouincia nomine
cris aurius fuit: que lingua
rustica populus crissi
uocabat. Uir ualde idoneus.
sed tantum plenus uitiis
quantum rebus. Suꝑbia
tumidus. carnis suȩ uolip¬
tatibus subditus: madqul¬
rendis rebus auariti
sacibus accensus. Sed cum tot
malis dñs finem ponere decre-¬
uisset: sicut areligioso uiro
ꝯ odam qui nunc super est
Sopinquo illius didici cor¬
poris langore percussus est.
Qui alextremum ueniens.
cadem hora quia iam decor¬
pore erat exiturus: apertis
oculis uidit tetros & niger¬
rimos sp̃s coram se adsistere.

Expanded text:
plangimus, sed etiam quae plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus. 7. Rem, fratres si intente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere,
Abbreviated transcription (Latin):
do uenerit super uos tri¬
bulatio & angustia. lunc
inuocabunt me & ñ exau¬
diam: mane consurgent.
& non inuenient me. Ecce
aperin clamant & repulsio¬
nis suȩ dolore conpulse ap.¬
pellationem dominantis
ingeminant dicentes. Dñe.
dñe. ap̃i nob̾. Preces of¬
ferunt sed nesciuntur. qͥa
tunc uelud incognitos ds
deserit. quos modo suos.
puicȩ meritum non ag¬
noscit. Ubi aperta quoq
generalis ad discipulos exor¬
tatio subinfertur cũ dicit᷑.
Uigilate itaꝙ quia nescitis
diem neq horam. Quia
post peccata ds̃ penitentiã
suscipit. Si sciret quisq de
presenti seculo quo tẽpore
exiret. Aliud tempus uo¬
luptatibus atq aliud pe¬
nitentie aptare potuisset.
Sed qui penitenti ueniam
spopondit: peccanti diem
crastinum non promisit.
Semper ergo extreinum diẽ
debemus mecuere: quem
numquam possumus prȩ¬
uidere. Ecce hunc ipsum
diem dequo loquimur &
ad inducias conuersionis
accipimus & tamen mala
quȩ fecimus flere recusam.
Nonsolum commissa non

Expanded text:
erit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non
Abbreviated transcription (Latin):
presens xclesia dicitur. Deqͦ
alio in loco dñs dicit. Mit¬
tet filius hominis angelos
suos: &colligent de regno
eus om̃ia scandala. Neq
enim millo regno beatitu¬
dinis in quo pax sum ma
est inueniri scandala po¬
terunt: quȩ colligantur.
unde rursũ dicit᷑. Qui
ago soluerit unũ deman¬
datis istis minimis& docu¬
erit sic homineᷤ: minimus

Expanded text:
poris Ecclesia dicitur. De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homi
Abbreviated transcription (Latin):
u p̾udiero facerdotibus atq
⁊doctoribus siue confesso¬
uibus huius festiuitatẽ diei
unignotam eẽ ciedimus.
Qui corda fidelium spiri¬
talit̾ quasi imbrib irrigas
cęlestibus ut feliciter per¬
ferre inmarcessibilẽ bonoꝵ
operum possint fructum.
Qui talenta sibi credita
non solum reddere: uerũ
etiam̃ eum usura sine frau-¬
de amplificare procuraue
didicere: non sibimet tantũ
endo. obsecrando. increpan-¬
do curamq faciendo inse¬
rere nitebantur. Quorum
mens lucidissima. manus
uero plenȩ sunt munditia:
eo quod inmensa altaris sa-¬
cro scã xp̃i corporis &e sanguinis
mysteria celebrantes. & in
sui cordis penetralibus ho¬
stiam uiuam deoq pla¬
centem: id est semetipsos
sine macula atq admixti.¬
one praui operis offerre.
non desistentes. Et licet ꝑse¬
cutorum non sensissent.
gladium: tamẽn ꝓuitȩ
meritum deo digni. mar¬
trio non priuantur: qͥa
martyrium non sola fan¬
guinis effusione. sed absti¬
nentia peccatorum: & exer¬

Expanded text:
bus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverdidicere, non sibimet tantummendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exer
Abbreviated transcription (Latin):
principum: modo coronan¬
tur & accipiunt palmas la¬
borũ. quia fundati erant
supra firmam petrã id ẽ.
apłi mente compunctus in¬
gemiscensait. Sc̃i lu dibru
& uerbera experti: insupeia
& uincula & carceres. Ly¬
datisunt. secti sunt. tem¬
tati sunt. in occisione gladĩ

Expanded text:
principum, modo coronanprincipum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentati s
Abbreviated transcription (Latin):
faciat dñs eius. Uos autẽ
dixi amicos. quia omnia
quecumq audiui apatre
meo nota feci uob̾. Et qđ¬
cumq ligare uoluissent
super terram: ligatum
soluerent suꝑ terram.
solutum esse incelis ꝓmisit:
&iterum cum uenerit ad
iudicandum scłm. eos suꝑ
sedes .xii. esse sessuros. &
secum iudicaturos orbem
terrȩ predixerat. Talibus
ut credimus patronis: hec
dies subiecta declaratur.
is subiectum est.
trumphale martyrũ
nomen: qui ꝑdiuersa tor¬
mentorum genera xp̃i
passionẽ nonlassescentib
Alii ferro perempti. alii flama
exusti. alii flagris uerbati.
alii uectib ꝑforati: alii cru¬
ciati patibulo. alii pelagi
decoriati. alii uinculo man¬
cipati. alii linguis priuati.
alii lapidibus obruti: alii
frigore afflicti. alii fame
cruciati. alii uero truncatis
manibus siue cȩteris cȩsis
membris spectaculum
contumeliȩ inpopulis nu-¬
ditatẽ propter nom̃ dñi
portantes. Hisunt triumpba¬
tores & amici dĩ qui contẽp.¬
nentes sceleratorum uissa

Expanded text:
s autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa
Abbreviated transcription (Latin):
turam głam quȩ reuel.¬
bitur in nobis. Quam leo
sinu deprelio reuerente
ciuitas cȩlestis excipit: de
hoste prostrato trophea
ferentibus occurrit. Cum
triumphantibus uiris &
femine occurrunt. quae
cum seculo sexum quoq
uicerunt: & geminata
gloria militiȩ uirgines.
cumpueris teneros annȩs
uirtutibus cranseunte
qui sinceritatẽ fidĩ n sonsel¬
ns receptorum cȩlestium
sisciplinis unita pace obser¬
uauerunt. Ergo agite nunc
frs aꝯgredixinur iter uitȩ:
puertamur ad ciuitatem
celestem iiqua scriptisumꝰ
aeciues &ecreti. Nonsumus
tudo & fiducia latũ pre¬
bebit ingressum. Conside¬

Expanded text:
turam gloriam, quae revelabitur in nobis; quam laxo sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato trophaea ferentibus occurrit. Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, qui cum saeculo sexum quoque vicerunt, et, geminata gloria militiae, virgines cum pueris, teneros annos virtutibus transeuntes; qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus tudo, et fiducia latum praebebit ingressum. 3. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ullra ad moneo praua
opera fugere min
cetiium di huius inqͥname
deuitare. Sed hodierna sci
euangelii lectione compellor
dicere. ut bona quȩ agitis
cum magna caudela timeai
Neperhoc quod auobis rectũ
geritur. fauor aut gr̃a hu¬
mana requiratur. Ne appe¬
titus laudis subrip̾iat. &x qđ
foris ostendidur. intus amer¬
cede uacuetur. Ecce emmir
cremptoris uoce decẽi
aanuam non omues receptȩ.
quia earũ quedã dũ irgni¬
tatesua głam foris expeco
.nuasis. suis oleũ hab̾¬

Expanded text:
 admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem vjanuam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum hab
Abbreviated transcription (Latin):
aperi nobis. Atille respon¬
dens ait. Am̃ dico uob̃: nes-¬
cio uos. Ubi iam domino
non potest mereri qđ petat:
ui hic uoluit audire qd̾
uissit. Qui tempus c̃gruȩ
pęnitentiȩ perdidit: frustra
ante regni ianuam cumpre
uenit. Hinc enĩ per sa¬

Expanded text:
aperi nobis. At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit, qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est e
Abbreviated transcription (Latin):
hic magnus uocabitur in
regno cęlorũ. Maudatum
quippe soluit & docet.
quando hoc quisq uoce
predicat quod uiuendo
non impleuit. Sed adreg¬
num ȩternę beatitudinis
non uult opere implere
quod docet. Quomodo gͦ
meo minimus uocatur.
qui ad hoc nullomodo in¬
trare ꝑmittitur: Quid
itaq per hanc sententiam
nisi presens ȩccła. cȩlorum
regnum dicitur: Inqua
doctor quimandatũ solue¬
rit minimus uocatur: qͥa
cuius uita despicitur. restat
ut & predicatio contempna¬

Expanded text:
minimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatio contemna
Abbreviated transcription (Latin):
dignus non erat mundus.
expositione cuiusdam euan¬
gelii de istis & huiusmodiba.¬
latoribus quderimoniam faci¬
endo. ecce inquit elecci dei
carnem domant. sp̃m rob¬
rant de monibis impero
uirtutibus coruscant. pi an¬
tia despicunt. ȩternã patriã
uocibus moribusꝙ predicant
fam etiam moriendo diligus
atq ad illã ꝑtormenta panq¬

Expanded text:
dignus non erat mundus, expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta p
Abbreviated transcription (Latin):
unc ergo reuertamur
ad eos quos unda bap.¬
cismatis & effusio sangui¬
nis xp̃i. aberrore paterni
delicti. absqualore uetus¬
te gentilitatis. innouo
quorũ oculi beati qui
xp̃m incarne uenientẽ
uidere meruerunt. Huiꝰ
tam preclarȩ uisionis
iohannes baptista qͥ eodẽ
angelo quo xp̃s denunti¬
ante conceptus est mexor¬
dio predicationis atq
baptismatis primatum
tenebat. qui iħm peccata
mundi tollentẽ uidendo
agnouit. ac digito demon¬
strauit. quo interuatos imn¬
lierum non siuirexit. xp̃o
merito precurb dñi: po¬

Expanded text:
unc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, merito praecursor Domi
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionẽ animarum
ad inferos descendentem
gloriosa precucurrit passi¬
one. Huic athletȩ dĩ elecio
concordat duodenus apłoꝵ
numerus: quos aprimis
miraculorum uirtutib
adconponendum noue
fidei fundamentum erigeis¬
dumq ad huc tenere staũ

Expanded text:
redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum frequens nos &
copiosa turba desiderat. iã
desua incolumitate secura:
adhuc de nr̃a salute sollici-¬
ta. Ad eorum complexum
& conspectum uenire: qͥnta
illis & nob̾ incominune leti¬
cia est qualis illic cęlestium.
uoluntas. conseruorũ societa¬
tẽ expectantium quã sũma
& perpetua felicitas: Illic
apostolorũ gloriosus chorꝰ.
illic prophetarum exultan¬
tium numerus insignis il¬
lic martyrum populus
innumerabilis. obcertami¬
num uictoriam coronatꝰ:
illic clarissima uirginum
turba lȩtatur. illic etiam
confessorum forcitudo An¬
ludatur. Sed & illorũ rem¬
neratio censetur. qui precep
dominica seruantes Adele¬
stes cesauros terrena patino¬
nia transtulerunt. Adhos e
dilecti auida cupiditate pro¬
peremus. ut cũ eis eito esse.
tingat: eumq huius itine¬
ris ducẽ habere mereamun
salutis auctorẽ lucis pͥncipẽ.
lȩcitię largitorẽ: quiuiuit &

Expanded text:
filiorum frequens nos et filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur; illic clarissima virginum turba laetatur: illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, e contingat, eumque hujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui
Abbreviated transcription (Latin):
erit remunerator. quicoꝰ¬
adam. Nam nec abrabã
na ẜ saac. nec iacob occisi
meritis honorati inter pa-¬
criarchas primi ẽẽ. meruer̃
ad quorũ congregatur con¬
uiuium quisqͣ fidelis &
iustus & laudabilis inueni¬
cur. Memores eẽ debemus
uoluntatẽ non nr̃am sed
dei facere debere: qm̃ qui
fecerit eius uoluntatem
fide fuma. uirtute robusta
antite ꝑfecta. parati ad
omnẽ uoluntatẽ dĩ simus.
conseruantes fortiter añica
inhumilitate. diligentiã
in administratione. uigi¬
lantiam in adiuuandis
ueritate constantiam. in
discipline se ueritate cen¬
suram: ne aliquid ad exem¬
plum bonorum factorum
querunt: ut illorum semi¬
tis inherentes. sequeremur
& gaudia. Patriam quoq
nram paradisum cũ illis
cumputemus. Parentes pa¬
triarchas iam habere cȩpim.
Ut quid non properamus
& currimus ut patriam
nram uidere. ut parentes
salutare possimus: Magnꝰ¬
nos illic cororũ numerꝰ ex¬
pectat parentum. fratrum.

Expanded text:
erit remunerator. Qui coroerit remunerator. Qui corodidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi meritis honorati, inter patriarchas primi esse meruerunt; ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis, et justus et laudabilis, invenitur. Memores esse debemus voluntatem, non nostram, sed Dei, facere debere, quia qui fecerit ejus voluntatem,fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica in humilitate, diligentiam in administratione, vigilantiam in adjuvandis veritate constantiam, in disciplinae severitate censuram; ne aliquid ad exemplum bonorum factorum querunt; ut illorum semitis inhaerentes, sequeremur ad gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus. Parentes Patriarchas jam habere coepimus: utquid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes salutare possimus? Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis sui uiuificatio¬
ne raparauit. denuo ad pa-¬
radisum reducere regna
celorum fide & ueritate
sue pollititationis aperire :
Hec hereant firmit̾ sensib
nr̃is. hȩc intelligant plena
fide: hec toto corde diligan¬
tur. hȩc indesinentiũ opũ
magnanimitate adqͥrant̃.
Resposita est inpotestate fa¬
cientis: quia regnũ cęlorũ
uim patitur. Res ista o hõ
id est regnũ cȩleste. aliud
nonquerit precium: nisi
bis illã. Quid turbaris de
precio: Xp̃s semet ipsum
tradidit ut adquirat te
regnum deo patri. Ita tu
de met ipsum dant sis regi
inmortali cuo corpue se
sp̃s in adquisitionẽ ut
hanc igitur operum sal¬
tarium delectecur currre
palmant. Libenter igitir¬
omnes magone iusticie.
Deo & xp̃o spectante curra¬
mus: & qui seculo & mun¬
do maioresᷤ eẽ. iam cȩpimꝰ.
mundi cupiditate tarde¬
mus. Si expeditos si celeres
in hoc operis agone curren¬
tes. dies nos ultimus i¬
uenerit: nusquam dñs ne¬

Expanded text:
sanguinis sui vivificatiosanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o hid est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi bis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum salutarium delectet nos pervenire palmam. Libenter omnes in agone justitiae, Deo et Christo spectante curramus, et qui saeculo et mundo majores esse jam coepimus, aeculi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres in hoc operis agone currentes dies nos ultimus invenerit, nusquam Dominus me
Abbreviated transcription (Latin):
sffugit enim omnem ser¬
moneri atq omnẽ sensũ
humanȩ mentis excedit de¬
cus illud: illa pulchritudo.
illa uirtus. illa gloria. illa
magnificentia. illa maiestas
lem aspicere conspectum:
&splendor maiestatis eius
miadiari. Si enim cotidie
spoteret nos tormenta per¬
terre. si ipsam gehennam
baruo tempore tolerare ut
um udere possimus ingła
ro sociari: nonne dignum¬
erat pati omne quȩ triste
est. tanti ut boni tanteq
gloriȩ participes hab̾emur.
scõrum lecitia. cum una¬
queq facies fulgebit ut
sol: cum ordinibus distinc¬
tis populum suum dñs
in regno patris sui cȩperit
recensere. & meritis atq
operibus singulorũ p̃mia
promissa restituere. proter¬
renis cȩlestia. pro tempora¬
libus sempiterna. promo¬
dicis magna prestare. ad¬
ducere seõs inuisionẽ pat̃¬
ne gloriȩ. & facere incȩlestib
consedere. ut sit ds̃ omnia
in omnibus ȩternitatẽꝙ
amatorib suis & immortali¬
tatẽ largiri. atq eos quos

Expanded text:
Effugit enim omnem serEffugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. lem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tChristum videre possimus in gloria ro sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, et aeternitatem quam amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos
Abbreviated transcription (Latin):
ri uę asperitas ulla: sed
calis quedam erit rerum
temperies. quam nec ocii¬
lus uidit. nec auris audiuit
nec incor hominis ascendit
nisi illorum qui ͣ ꝑfrui
digni inueniuntur. Quo¬
rum nomina scripta st̃
inlibro uitȩ: qui & lauer̃
stolas suas insanguine aqi
& sunt ante sedẽ dĩ seragi¬
untq ei die ac noc̾te. Hon
est ibi senectus nec sengor¬
tis miseria: dum onineo
occurrunt inurum per¬
fectum. inmensirã ȩtatis
plenitudinis xp̃i. Lerum
super hȩc omnia: est conso¬
tiari angelorum & archan¬
gelorum cętibus thronis
eciam & dominationibus.
principatibus & potestati¬
bus omniumq celestium
supernarumq uirtutum
contubernus perfrui &
intueri agmina scõrum
splendidius si acribus in¬
chantia: patriarcharum
fide fulgencia: prophici
spe lecancia: apostolor
induo decim cribu al
obean iuacantia. martyrũ
os candentia. serta ges¬
ites inspicere. De rege aut̃
qu horũ medius residet: di-¬
cae uor nulla sufficiet:

Expanded text:
ris asperitas ulla; sed ris asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae; qui et laverunt stolas in sanguine agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die ac nocte. Nec est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum super haec omnia est consociari angelorum et archangelorum coetibus, thronis etiam et dominationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidis sideribus micantia, patriarcharum fide fulgentia, prophetarum spe laetantia, apostolorum in duodecim tribus Israel orbem judicantia, martyrum os candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
dod aufuigiet ibi dolor &
tifi c&e gemitus. Quit
hac uita beatius ubi ñ ẽ.
paupertatis metus. non
egritudinis inbecillitas:
Nemo leditur. nemo irascit᷑.
nemo inuidet. cupiditas
nulla exardescit: nullum
cybi desiderium. nulla ho.¬
noris pulsat aut potestatis
ambitio: nullus ibi diabo¬
li metus. insidiȩ demonũ
nullȩ. terror gehennȩ ꝓcul
Mors neq corporis neq ani¬
mȩ sed immortalitatis
munera iocunda Hulla
erit tunc usꝗͣ discordia.
sed cuncta consona. cunc̾¬
ta conuenientia. quia
concordia: Pax cuncta: &
lȩcitia continet: tranquilla
sunt omnia &e quieta. Iugis
splendor. ñ iste qͥ nc̃ ẽ. sed
tanto clarior quanto feli¬
cior. quia ciuitas ut legit᷑
illa nonegebit lumine
solis. sed dñs om̃ps illumi¬
nabit eam: & lucerna eius
est agnus. Ubi fulgebunt¬
iusti ut stellȩ imperpetua
eternitate: & sicut splen¬
dor firmamenti qui erui¬
diunt multos. Qua ꝓpter
nox ibi nulla: nullȩ tene¬
brȩ concursus nubium
nullus. nec frigoris ardo¬

Expanded text:
d « aufugiet ibi dolor, et tristitia et gemitus. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas? Nemo laedetur, irascetur nemo; nemo invidet, cupiditas nulla exardecibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors nulla neque corporis, neque animae, sed immortalitatis munere jucunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia quia concordia. Pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior quanto felicior. Quia civitas, ut legitur, illa non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardo
Abbreviated transcription (Latin):
so tanquam palmites
aherentes. quorũ fructus
mecernum permanens
non marcescit: quib ipse
añs locutus ẽ. dicens. uos
estis lux mundi. & nonpo¬
cest cuiitas abscondi super
montẽ posita. neq accendt̃

Expanded text:
o tanquam palmites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem po
Abbreviated transcription (Latin):
ptauit illos & inuenit illosi
dignosse. Tanqua aurũ in
fonace probauit illos: &
quisi holocausti hostiam
accepit illos. Nunc ergo
marqrum xp̃i certamina
ate iuctorias audiuimus.
es minirum hunc diem
tinto credimus scĩficatũ¬

Expanded text:
os, et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatu
Abbreviated transcription (Latin):
pes uras ut toł ane portas
suas quatins porte cȩle¬
stes i est uirtutes eleuent᷑.
ꝑ quas introeat rea gl̃ȩ. E
contraro poree mortis sunt
de portis mortis. St̃ autẽ
natȩ quȩ eleuartur un

Expanded text:
s , » ut tollant portas suas, quatenus portae coelestes, id est virtutes elevantur, per quas introeat rex gloriae. E contrario portae mortis sunt de portis mortis . » Sunt autem portae, quae elevantur in
Abbreviated transcription (Latin):
cu ysopo. Quȩ herba es
humilis interiora pectoris
purgans. & duriciã saxou
radicib penitrans cuius
aspergine inundicie fiebañ
in lege. Significat autem

Expanded text:
cum hyssopo, quae herba est humilis, interiora pectoris purgans, et duritiam saxorum radicibus penetrans, cujus aspergine munditiae fiebant in lege. Significabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
tepꝰ rursum incug̾etis
ut instruamini quȩ fint
elementa sermonum. der
Scribit gͦ pontifex quasi
alphabeti ordine.cũ ocet
fidei simplietatim lu

Expanded text:
 rursum indigetis ut instruamini quae sint elementa sermonum Dei . » Scribit etiam pontifex quasi alphabeti ordinem, cum docet fidei simplicitatem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eram doctrina .n. docere
homo. posta sacro fonte
tisILE Hoc icem signifi¬
tr̃ est inexter ori parietũ
a ꝑsione. sa. ñ idõ hic fieri
ad interioren parietũ asꝑ.¬
het qia q cquidte¬

Expanded text:
ctrinam, docere homo, postremo, sacro fonte purificari. Hoc idem significatum est in exteriori parietum aspersione, sed non ideo hic fieri ad interiorem parietum aspebet, quia quid
Abbreviated transcription (Latin):
dis completis inciit ponifer
de sinistro angulo ab
riente scrib̾e ꝑ paium̃rtũ
alphabetum usq in dex¬
trum angulũ oceudertis
atq iterum a dexero an¬
gulo orientis ueqns
lem basiautẽ¬

Expanded text:
is completis, incipit pontifex de sinistro angulo ab oriente scribere per pavimentum alphabetum, usque in dextrum angulum occidentis; atque iterum a dextro angulo orientis usque in lem basi
Abbreviated transcription (Latin):
soluers suꝑ teriã erit so¬
porte inferi ñ p̃ualebunt.¬
& cui ligandi. atq soluen
gium tratitur constat
quia & cęlo & terrȩ & in¬
ferne cipetur. Cumgͦ
pontifex suꝑliminare ec¬
rali ter ꝑcutit ostendit
uia sibi cęli & terrȩ &
inferni potestas cedit. Un¬
&e & post trinam ꝑcussio¬
nem ostium aꝑitur. quia
Iacerdoti potestatẽ suam
digne conseruanti pars
aduersa riterr ũ petest
tenet hu porsi igno¬
rantis typũ gerit qui in.¬
tus ad adionition
pontifices quasi nom¬
rans uterogat quisẽ

Expanded text:
solveris super terram, erit soportae inferi non praevalebunt, et cui ligandi atque solvendgium traditur, constat quia et coelo et terrae et inferno principetur. Cum ergo pontifex super liminare furali ter percutit, ostendit quia sibi coeli et terrae et inferi potestas cedit. Unde et post trinam percussionem ostium aperitur, quia sacerdoti potestatem suam indigne conservanti, pars adversa resistere non potest. tenet. Hujus populi ignorantis typum gerit, qui intus admonitionem pontificis quasi admirans, interrogat: « Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
electi filius scĩ sp̃s est per
gr̃am. Xp̃s filius dĩ quia
de ipso natꝰ ẽ: petrus filius
sp̃s scĩ. quia de ipso renatꝰ ẽ.
Xp̃s filius dĩ ante tempora.
ipse est eni dĩ uirtꝰ & dĩ sa¬
pientia quȩ dic̃. Dñs possedit
me mitio uiarũ suarum.
antequ̾a quicqu̾a faceret
a principio. Petrus filius
sp̃s scĩ exeo tempore quo
abipso illuminatus gra-¬
tiã diuinȩ cognitionis acce¬
pit. Et quia una uoluntaᷤ.
eadem est oꝑatio sc̃ẽ trini¬
tatis. rectȩ cum dixisset. be¬
atus es symon bariona id
est fili gr̃e spiritalis: ꝓtinꝰ
adiunxit: Quia caro &
sanguis non reuelauit tͥ:
sed pat̾ m̃s qui incęlis est.
Pater quippe filio colũbȩ
reuelauit: quia una est
grã patris & sp̃s scĩ eadẽ
quoq & filii. Quod facil¬
limis sacre scripture ꝓbat᷑
exemplis. dicit namq de
patre apłs. Misit ds̃ sp̃m¬

Expanded text:
electi filius sancti Spiritus est per electi filius sancti Spiritus est per gratiam. Christus Filius Dei, quia de ipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit ab initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nan uera beatitudinis p̃mia
restant. Sed intueamur atten
ut huius etiã nos ueraciter
ecum confitendo mereamur
eẽ consortesᷤ. Beatiis inquit¬
es symon bariona. Bariona
syriace: latinȩ dicitur filius
columbȩ. Filius aut̃ columbȩ
recte uocat᷑ apłs petrus: quia
uidelicet columba multum
simplex est animal. Et ipse
prudenti ac pia simplicitate
dominum sequebatur: memor
illius precepti quod cum sius
com discipulis ab eodem ma¬
qłtro simplicitatis ac uerita¬
cis accepit. estote prudentes
sicut serpentes: &esimplices
sic̃ columbȩ. Uel certe qͥa sp̃s¬
spetie descendit. recte filius
columbȩ nuncupatur: qui
spiritali gr̃a plenus excicisse
monstratur. Et iusta sacis
laude dilectorẽ confessorẽq
suum dñs remunerat: cũ
eum scĩ sp̃s filiũ ẽẽ testat᷑.
aquo ipse dĩ uiui filius as¬
seueratur. quam uis hoc
ipsum multũ dissimiliter
fieri nullus fideliũ dubitat.
Dis enim xp̃s filius dĩ per
naturã. petrus sic̃ & cȩceri

Expanded text:
nem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attentut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe, quia Spspecie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
clauos tũos consolida. Ad
dexteram enim & ad leuã
penetrabis: & semen tuũ
gentesᷤ hereditabit. Habet
ergo famem ista. ñ famem
panis neq saͥtim aquȩ. sed
audiendi uerbum dĩ. &
faciendi uoluntatem eius.
Dehac quidẽ impetus egredit᷑:
quia uelocitas predicationis
flante sp̃ũ scõ intotã mundi
latitudinem dirigitur. Un¬
de bene per erechielem dr̃.
Ubi erat impetus sp̃s. illuc
gradiebantur: nec reu̾teban¬
tur cum ambularent. De¬
niq ruth quȩ uel uidens
uel festinans siue definiens
interpretatur: merito ec¬
clesiam significat. quae
inpuritate cordis dm̃ con¬
templatur: & secundum
psalmistam festinat manꝰ
eius dare deo. Hȩc definit:
idest firmiter infide & di¬
lectione dei persistere de¬
cernit. Unde & paulus ait.
Certussum enim. quia neq
mors. neq uita neq angłs
neꝙ principatus: neq in¬
stantia neq futura. neq s¬

Expanded text:
clavos tuos consolida; ad clavos tuos consolida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Habet ergo famem ista, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei , et faciendi voluntatem ejus. De hac quidem impetus egreditur, quia velocitas praedicationis, flante Spiritu sancto, in totam mundi latitudinem dirigitur. Unde bene per Ezechielem dicitur: Ubi erat impetus Spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur cum ambularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, interpretatur, merito Ecclesiam significat, quae in puritate cordis Dominum contemplatur et secundum Psalmistam, festinat manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, neq
Abbreviated transcription (Latin):
errore figuratur: quȩ prius
aliena ignominiis : iena &
stcilis habebatur: sed ad
comͣ ut legitima coniuncta
A matrona. Et plures ad¬
ꝯꝑtiuos parit deo filios
quam sinagoga: quȩ priꝰ
ut proprium uidebatur
Thamar ergo interpretatur
amaritudo uel cominutar
se palma. Et merito haec
quȩ amara prius fuit indo¬
latia & turpi conuersatio¬
ne sed modo dulcis est per
litum conpunctionis. &
tudium pu laboris. Haec¬
ommutans recte dicitur:
qua expeccatrice cominu-¬
da est iniustam. & exodi-
mamatam. Quȩ palmȩ
assimilatur: ꝓpt̃ certa¬
dei laborum. & uictoriȩ¬
premiũ. De illa quippe be¬
ne per psalmistã dicitur
Iustus ut palma florebit:
sicut cedrus liban multi¬
plicabitur. Raab quoꝙ
latitudo uel fames. seu
impetus interpretatur.
Et quid in hoc nisi scẽ eccłe
nobilitas predicatur.:
Cui etiã ꝑesayam dicitur.
Dilata locũ tentorii tui. &
pelles tabernaculorũ tuoꝵ
extende: ne parcas. Lon¬
gos fac funiculos tuos: &

Expanded text:
errore figuratur, quae prius errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena et sterilis habebatur, sed ad Christum ut legitima conjuncta est matrona, et plures adoptivos parit filios Deo quam synagoga, quae prius ut proprium videbatur Thamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma. Et merito haec quae amara prius fuit in idololatria et turbida conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam. Quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum, et victoripraemium. De illa quippe bene per Psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus, interpretatur; et quid in hoc, nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur, cui etiam per Isaiam dicitur: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende; ne parcas, longos fac funiculos tuos, et
Abbreviated transcription (Latin):
apatre. missus tortuosum
draconem ad uncatum
occisus occidit: atq huma¬
ni generis mortẽ. mortuuꝰ
mortificauit. Et ideo uelut
fune duplicato. iterato
uidelicet unus cuiusq
nomine. inrecis similitudinẽ
genealogie ordo contexit᷑:
donec abhuius principio
hoc est ab abrahã adhamũ
ueniatur. Dequo ad scm̃
iob loquitur. Numquid
aduncabis leuiathan ha-
mo tuo. aut armilla per¬
forabis maxillã eius: Inhap
ergo incarnationis. xp̃i iste
captus ẽ: quia dum millo
appetit ęscam corporis. tans¬
fixus est aculeo diuinitatis.
uidas aũt genuit phares &
tarã de thamar
Notandum
quod ingenealogia saluato¬
ris nullam scãrum a ssu¬
mit mulierum. sed eas quas
scriptura reprehendit: ut
qui propter peccatoresᷤ uenerat
depeccatricibus nascens: oñ
peccata deleret. Unde &i
quentib raab meretrix. &
ruch moabitis ponitur. &
bechsabee uxor uriȩ. Adinte¬
riorem uero intellectum in
omnibus istis.iiii. uentura
addñm eccła degentilitatis

Expanded text:
a Patre missus, tortuosum a Patre missus, tortuosum draconem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogiae ordo contexitur, donec ab hujus principio, hoc est, ab Abraham ad hamum veniatur; de quo ad sanctum Job dicitur: Nunquid aduncabis Levimo tuo, aut armilla perforabis maxillam ejus ? In hamo ergo incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Judas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Ad interiorem vero intellectum in omnibus istis quatuor, ventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dem est dequo uicit psal¬
mista. Iurauit dñs & non
penicebit eum: tues sa¬
cerdos in ęternũ scđm
ordinẽ melchisedech.
filii dauid filii abra hauat
odo preposterus: sed ne¬
cessario commutatus. Si
enim primum posuisset
abraham & postea dauid:
rursus ei repetendus fiͬe¬
rrat abraham: ut generati¬
us series texeretur. Ideo
aut̃ cęteris preter missis.
hrum filium noncupa¬
int: quia adhos tantum
facta est de xp̃o repmissõ.
Ad abraham: insemine in
quit tuo benedicentur
omnes gentes terrȩ. Ad da¬
tris tui: ponam super
sedem tuam. abraham
genuit isaac. isa ac. autẽ
xequitur ergo huma¬
nam generationẽ xp̃i
matheus. abrpso pro¬
missionis xp̃i exordio
hoc est abraham genera¬
toreᷤᷤ commemorans: qͦs
ꝑducit ad ioseph uirum
mariȩ. dequa natus ẽ. iħc.¬
modo degentilitatis cali¬
mansiones: ad uirginẽ
mariam plenam scĩ
sp̃s gurgite & fluentem
natum esse testatur: qui
uelut hamus inretis capite
sic infine genealogiȩ positꝰ.
& iiare huius mundi

Expanded text:
quo dicit Psalmista: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Filii David, filii Abraham. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus fuerat Abraham, ut generationis series texeretur. Ideo autem, caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio. Ad Abraham: In semine, iquit, tuo benedicentur omnes gentes terrae . Ad Datris tui ponam super sedem tuam . Abraham genuit Isaac, Isaac autem sequitur ergo humanam generationem Christi Matthaeus ab ipso promissionis Christi exordio, hoc est, ab Abraham genitores commemorans, quos perducit ad Joseph virum Mariae, de qua natus est Chmodo, de gentilitatis calimansiones, ad virginem Mariam, pleno sancti Spiritus gurgite fluentem, natum esse testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ creatura: alia poterit
nos separare a caritate dei:
uero quȩ interpretatur pu¬
teus sacietatis uel puteus sey
Dono itaq spiritali hoc.
tenario facta est ȩccła prideus
sacietatis: quia factus est fons
aque salientis inuitã et̾nam.
nason aut̃ genuit falmon.
Ipse est naason princeps trib
iuda: sicut innumeris leci¬
mus.
s. iesse aut̃ genuit

Expanded text:
 creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, vero, quae interpretatur puteus satietatis, vel puteus septDono itaque spirituali, hoc est, septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam . Naason autem genuit Salmon. Ipse est Naason princeps tribus Juda, sicut in Numeris legimus . Jesse autem genuit
Abbreviated transcription (Latin):
it sacramenta discere. &on¬
gruentia fidĩ opera prae¬
monstrare. Hecesse ẽ. omni
uigilantia multiplices. lib¬
tilesq portarum inferi ca¬
uere insidias quatenus uix¬
ta psalmistȩ uoc̃e dehis ad¬
iuuante domino eripiatiȩ
ad adnuntiandas eius lau¬
des portas filiȩ syon. Hoc ẽ
re nobis ad salut̃e arbitrem.
siturbis neglegentium uel
quorum libet indoctorum
fidĩ uel actib ad equamur.
Quib inlitteris sacris unica
est credendi parit̾ &e uulal¬
qr iegula per scripta. Sed
uotiens cumq nob̾ erran¬
dum ingeruntur exempla
uos confestim auertentes
oculos mentis nr̃ȩ ne uide-¬
ant uanitatẽ magis quid
ueritas ipsa decernat. sedu¬
lo corde scrutemur. seqͤntes
exemplum beati petri qui
spretis errantium sectis. ue¬
rȩ fidĩ archanum quod cog¬
nouerat indubia oris confes¬
sione protulit. insuperabili
cordis cura seruauit. Nam
defidutia confessionis hoc
loco cognouimus. de uirtu¬
te aut̃ unicȩ inxp̃m dilectio¬
nis. ipse alibi testatur. Quia

Expanded text:
it sacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc esticere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui,