comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ colona qiͣa. noiis culturis isł cultori
bꝰ. fumaiꝰ enĩ ibr ꝑdies aliquot. ⁊ die sab¬
badoꝵ eg̃ssi sumus extra portam iux̃ u¬
men uͥ iudebatur esse locus congouus
or̃oni .i. locutõni uł supplicatõt. orare
ꝯuenerant. ⁊ mulier q̃dam lidda noĩe
purpuraria ciuitatis. uł tratoenoꝵ au¬
diebat nos loq̃ntes. Potest aut̃ irtelli¬
gi purpuraria. qiͣ utens purpura. uł
forsan erat de regio semĩe. uł forte pur¬
puraria qr dextrix purpure. uł qr uen¬
debat purpurã. Cum aut̃ baptizata es¬
set ⁊ domus eiꝰ tota: deprocata est nos di¬
cens. Si iudicatis ine fidelem intraroã

Expanded text:
 colonia, quasi a novis cultoribus dicitur. « Fuimus enim per dies aliquot, et die Sabbatorum egressi sumus extra portam juxta flumen, ubi videbatur esse locus congruus orationi, » id est locutioni vel supplicationi. Orare convenerant . Et mulier quaedam Lydia nomine, purpuraria civitatis Thyatirenorum audiebat nos loquentes. » Potest autem intelligi purpuraria, quasi utens purpura, quia forsan erat de regio semine. Vel potius purpuraria, quia textrix purpurae, vel quia vendebat purpuram. « Cum autem baptizata esset, et domus ejus tota, deprecata est nos, dicens: Si judicatis me fidelem, introite
Abbreviated transcription (Latin):
azimoꝵ philepas que est pͥma ciuitas ma¬
cedoiue. ⁊ ĩ .u. diẽb uenimꝰ troadem uͥ de¬
morati fiumꝰ .uii. dieb. Una ã sabb̾i cũ per¬
endinaremꝰ: disputabat paulꝰ cũ eis. ĩ crasti¬
uo ꝓfecturꝰ. et ꝓtrarit sermonẽ usq ĩ me¬
diamnectem. ⁊erant lampades copiose ĩ

Expanded text:
ivitas Macedoniae, et in quinque diebus venimus Troadem, ubi demorati sumus septem diebus. Una autem Sabbati cum perendinaremus disputabat Paulus cum eis, in crastino profecturus, et protraxit sermonem in mediam noctem, et erant lampades copiosae in
Abbreviated transcription (Latin):
ede. uiccłm extrui duo mansolea. ⁊ ĩ attero
dem ⁊ ostensa est paulo iusio ꝑ noctẽ. ap¬
paruit erũ ei iir macedo .i. ingelus illiꝰ gẽ¬
tis assimilatꝰ est iuiro macedoni. ꝓpͥetate lĩ¬
gue. uł forma sp̃ali. stans ⁊ dep̃cans eum ⁊
dicens. transi ĩ maccdoruã. aduiua nos. Et
hoc u̾bo ur̃ hõ fuisse nõ angelus. Nõ eium
assumpta ꝑsona macedonũ dt ã uidit iu¬

Expanded text:
erusalem exstrui duo mausolea, et in altero dem, et ostensa est Paulo visio per noctem . Apparuit ei vir Macedo, » id est angelus illius gentis assimilatus viro Macedoni, proprietate linguae, vel forma speciali, « stans. et deprecans eum, et dicens: Transiens in Macedoniam, adjuva nos. » Ex hoc verbo videtur fuisse homo, non angelus. Non enim assumpta persona Macedonum « Ut au
Abbreviated transcription (Latin):
es azimoꝵ occidit iacobum trẽm. Ioħes
postea ĩ dieb azimoꝵ uidens qr place̾t
iudeis apposutut app̃hend̾et ⁊ petrũ.
de iacobo aut̃ refert clemens alexandͥnꝰ
qr cũ detrusus ess ĩ cart̾em nocte ꝯu̾tit
remissionẽ. At ille parũ ꝑdelib̾ans ait.
paxtͥ. ⁊ osculatꝰ est eũ. ⁊ simł duo capi¬
te deccuncati sũt. petrum ã app̃hensũ
misit ħodes ĩ carcerẽ. qr ĩ dieb azimoꝵ

Expanded text:
es Azymorum occidit Jacobum, fratrem Joannis; postea in diebus Azymorum, « videns quia placeret Judaeis, apposuit, ut apprehenderet et Petrum. » De Jacobo autem refert Clemens Alexandrinus, quia cum detrusus esset in carcere, nocte convertit remissionem. At ille parum deliberans ait: Pax tibi. Et osculatus est eum, et simul ambo capite truncati sunt. Petrum autem apprehensum misit Herodes in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ge ⁊ calcia te caligic tiuis. deposuerat
enuĩ cingulũ pp̃ molestiã carceris. ut
tunica circa pedes demissa temparet
frigus noctis. ĩ quodatum ÷ exemplũ sc̃is ui¬
ris. qr ĩ angustus l aliqͥd lazare de regore or¬
usos pp̃ afflictõem carnis. ⁊ petrũ ad tempꝰ
deposuisse tingulũ ꝓ molestia carceris. ⁊ fec̃
petrꝰ ixtamandatũ angeli. ⁊ addidit an

Expanded text:
ngere, et calcea te caligis tuis. » Deposuerat enim cingulum propter molestiam carceris, ut tunica circa pede demissa temperaret frigus noctis. In quo datum est exemplum sanctis viris, quod in angustiis licet aliquid relaxare de rigore orusos, propter afflictionem carnis, et Petrum ad tempus deposuisse cingulum pro molestia carceris. Et fecit Petrus juxt
Abbreviated transcription (Latin):
motione beati petri ĩ sedem domanã .s. ulti¬
mo ãno neronis passi surt petrus ⁊ paulus
⁊ sic. ꝓpit. ãno a ꝯu̾sione pauli unde colli¬
gr̃ paulũ ad fidem ꝯu̾sum nõeod̾ anuo quo
dr̃t passus est. cũ ꝯstet pecrũ ⁊ paulũ. xꝓpoui

Expanded text:
motione beati Petri in sedem Romanam, scilicet ultimo anno Neronis, passi sunt Petrus et Paulus, et sic 39 anno a conversione Pauli. Unde colligitur Paulum ad fidem conversum eodem anno, quo Dominus passus est, cum constet Petrum, et Paulum 38
Abbreviated transcription (Latin):
eauero qñ uisum est ei misit eum ĩ uidcã.
nõ tñ reddidit ei totam t̾ram pr̃is qͥ totũ
regnũ auitum optinu̾at. s dedit ei gala¬
aditidem regionẽ .s. ultra iord. anẽ. t̃rim
duaꝵ cribuũ. ⁊ dumdie tribꝰ. ⁊ dedit ei po¬
testatẽ ꝯstituendi sũmũ sacerdotẽ in ie

Expanded text:
ea vero quando visum est ei, misit eum in Judaeam, non tamen reddidit ei totam terram patris, qui totum regnum integre obtinuit, sed dedit ei Galaditidem regionem, scilicet ultra Jordanem, terram duarum tribuum, et dimidiae tribus, et dedit ei potestate
Abbreviated transcription (Latin):
ĩutauit gaium ut ĩ crastino come¬
d̾et cũ eo. ⁊ cũ incrastino eẽtĩ quiio ad¬
miratꝰ est delicias quiun. ⁊ cepit inemo
ut aliqͥd ped̾et:  pecut ne pon̾et statuã¬
suam ĩ templo in ierłm ⁊ iratus estgaiꝰ.
sit petronio ĩ hunc modum. Si ñdũ
poĩta est statua intemplo nõ est nc̃ce
ut ponatur. ⁊ sic ñ est posita eiꝰ statua
ĩ templo. pꝰtea resipiscens gaiꝰ scupsit
petronio ĩ hũc modũ. qr ꝯtempsisti
mandatũ imꝑatoris. ⁊ pociꝰ dilexisti mi¬
nera uideoꝵ: eliget᷑ genus mortis qd̾

Expanded text:
in crastino, ut comederet cum eo. Et cum in crastino esset in convivio admiratus est delicias convivii. Et coepit memorut aliquid peteret, petiit ne poneret statuasuam in templo, in Hierusalem. Et iratus est Gaius, sit Petronio in hunc modum: « Si nondum posita est statua in templo, non est necesse ut ponatur. » Et sic non est posita ejus statua in templo. Postea resipiscens Gaius, rescripsit Petronio in hunc modum: « Quia contempsisti mandatum imperatoris, et potius dilexisti munera Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
deo.uł ignotid̾i. acsidicatur. ħ aradedica¬
ta est ignoto d̾o. Singulis enĩ aris sr̃pone¬
batur citulus indicans auieẽnt dedicate.
huno inquit deum ignotũ cui hanc. abam
ꝯlecrastis. ego ãnuntio uob̃̾. hic est d̾s qui
fecit murdũ. ł oĩa q̃ mneosunt ĩ quo uini¬
mꝰ moriemur. ⁊ sumꝰ. Qũo aũ ħ ari illi d̾o¬

Expanded text:
Deo, » vel Ignoti Dei. Ac si dicatur: Haec ara dedicata est Ignoto Deo. Singulis enim aris superponebatur titulus indicans, cui essent dedicatae. « Hunc, inquit, Deum Ignotum, cui hanc aram consecrastis, ego annuntio vobis. Hic est Deus, qui fecit mundum, et omnia, quae in eo sunt, in quo vivimus, movemur et sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
iust płib locis p̃dicarent ⁊ płes lucͥface¬
rent. barriabas aũ assũpto marco nauiga¬
uit cyprũ. Epeoaut̃ qd noluit dimitõe e¬
um ꝑpenditur fuisse eiꝰ cognatꝰ. legũtur
ꝯpat̾etur. ⁊ ꝑ ambulabat sỹriam ⁊ ciliciã
postea uenit ĩ derben ⁊ lystram. uͥerat qͥ¬
due uł iudec natus de pr̃o gentili. cui ꝑhi¬
bebant testimoniũ religioĩs om̃t fideles
qui erant listris. hũcꝯstituit paulꝰ ep̃m e
deoꝵ. ne scandaliarent᷑ qd̾ hr̃ent ep̃mĩ¬

Expanded text:
isi pluribus locis praedicarent, et plures lucrifacerent. « Barnabas autem, assumpto Marco, navigavit Cyprum. » Ex eo autem, quod noluit dimittere eum, perpenditur fuisse ejus cognatus. Leguntur cooperaretur, et « perambulabat Syriam et Ciliciam. » « Postea venit in Derben et Lystram , « ubi erat qunatus de patre gentili, cui perhibebant testimonium religionis omnes fideles, qui erant Lystris. » Hunc constituit Paulus episcodaeorum, ne scandalizarentur, quod haberent epi
Abbreviated transcription (Latin):
lo ⁊ barnaba uisum ẽ enĩ ⁊ sp̃iu scõ ⁊ nobi
ultra nicħ uobis imꝑon̾e honeris qͣm ut¬
Som̃s abstineatis ab ĩmolatis simulacroꝵ
a sangͥne. ⁊ suftocato. a fornicatõe. a qͥb
abstinentes bñ agetis. Ualete. quoniodo ꝯ¬

Expanded text:
lo et Barnaba. Visum est enim Spiritui sancto, et nobis, ultra nihi! vobis imponere oneris, quam ut abstineatis ab immolatis simulacrorum, a sanguine, et suffocato, et fornicatione, a quibus abstinentes bene agetis. Valete. »
Abbreviated transcription (Latin):
lib iugũ legis qr ip̃e ꝯsiliod̾i baptizau̾at
corneliũ. ⁊ gentib p̃dicauit u̾bum euãge¬
lii. ⁊ d̾s p̃dicatõnem eius ꝯfirmau̾at fide
mundans corda eoꝵ anteqͣm baptizaren¬
tur ausibiłe. mitteris suꝑ eos sp̃m sc̃m. nec
indicens eis obsernantiã legaliũ. Cuudgͥ¬

Expanded text:
lio Dei baptizaverat Cornelium, et gentibus praedicaverat verbum Evangelii, et Deus praedicationem ejus confirmaverat, fide mundans corda eorum, et antequam baptizarentur visibiliter mittens super eos Spiritum sanctum, nec indicens eis observantiam legalium:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nob̾ ĩgnota. ut ã audierũt paulus ⁊
barnabas qd̾ diuinos honores uellẽt eis
exħib̾e: scid̾unt uestim̃tasua qd̾ sepe
fecorũt iudei audita blasferia ĩ deũ.
⁊ ꝓhiduerunt sibitalia exhiberi. dicen¬
des so ẽẽ hoĩes mortales. qui pociꝰ uene¬
rant ut eos reuocarent adydolatͥa. ⁊ uix
sedau̾nt turbas ne sibi ĩmolarent. de ꝑ¬
tib ã eis ⁊ docentib in lystra su¬
ꝑuen̾icit ab ychonia ⁊ antiochia iudei
⁊ ꝯcitati uidei ĩ ꝑ socutõem pauli lapida¬
bant eũ. ⁊ eiecerũt eum qiͣ iule cadauer.
existimantes eũ esse mortuũ. de qͣ lapi¬
datõe ad chorint̃ ait loq̃ns. semel lapida

Expanded text:
ulus et Barnabas, quod divinos honores vellent eis exhibere, sciderunt vestimenta sua, quod semper faciebant Judaei audita blasphemia in Deum, et prohibuerunt sibi talia exhiberi, dicentes se esse homines mortales, qui potius venerant, ut eos revocarent ab idololatria, « et vix sedaverunt turbas, ne sibi immolarent. » tem eis, et docentibus in Lystra supervenerunt ab Iconio et Antiochia Judaei, et concitatis turbis in persecutionem Pauli lapidabant eum et ejecerunt eum quasi vile cadaver , « aestimantes eum esse mortuum. » De qua lapidatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ eos ⁊ paulum ⁊ barnabam. qr isti p̃dicabãt
ficem abar legib ad calutẽ nõ sufficare
T
⁊ ꝯsentiebanteis multi uet̾i ꝯsuecudĩe ĩbuti.
⁊ statuerũt ut ꝓ hãc lite dirim̃da ascend̾ent

Expanded text:
 eos, et Paulum, et Barnabam, » quia praedicabant fidem absque legalibus ad salutem non sufficere. Et consentiebant eis multi, veteri consuetudine imbuti. Et statuerunt, ut pro hac lite dirimenda, ascenderent
Abbreviated transcription (Latin):
iuortui sũt. ⁊ dedit gaiꝰ galileam quã ha¬
buerat herodes tetrarcha herodi agͥppe. ⁊
ita hũit tres detrarchias. Fuit aut̃ gas ĩ
pꝰtea euanuit coreiꝰ melatõem ⁊ ĩ tantã
perũ sui uellet coli tamqͣm d̾s. ⁊ dicebat

Expanded text:
mortui sunt. Et dedit Gaius Galilaeam, quam habuerat Herodes tetrarcha Herodi Agrippae, et ita habuit tres tetrarchias. Fuit autem Gaius postea evanuit cor ejus in elationem, et in tantam imperii sui
Abbreviated transcription (Latin):
bant ciuitatem nr̃am. cũ suit iudei p̃¬
dicantos nouam quandam religionẽ
quã ut licet nobis susciꝑe cums. imus
romani. Iudeam enĩ deccetam erat aro¬
minis ut ulłod̾c de nouo cołetur nͥ appro¬
bante senatu. ⁊ cucurrit plebs adu̾sus
ĩ carc̾em. p̃cipientes custodi ut diligent̃
custodiret oos. Qui accepto mandato
misitoosin carc̾em int̾iorem pedes eoꝵ
edia aut̃ nocte p aulus ⁊ sylas decan¬
tabant hymnos. ⁊ adorantes lau¬
dabant dm̃. dum media nocte orarẽt¬

Expanded text:
bant civitatem nostram, cum sint Judaei, praedicantes novam quamdam religionem, quam non licet nobis suscipere, cum simus Romani. » Jam enim decretum erat a Romanis, ut nullus deus de novo coleretur, nisi approbante senatu. « Et cucurrit plebs adversusin carcerem, praecipientes custodi, ut diligenter custodiret eos. Qui accepto mandato misit eos in carcerem interiorem pedes eorum edia autem nocte, Paulus et Silas decantabant hymnos, et orantes laudabant Deum . » Et dum media nocte oraren
Abbreviated transcription (Latin):
re gentib dissemĩares lucem u̾itatis. E
hic legr̃ dc̃m depaulo. qr tanta est unio
capitis ⁊ m̃broꝵ ut qd̾ dc̃m est capiti m̃¬
bra dc̃m reputent sibi. Sicut cap̃ pp̃c ꝑ
se sunt. ⁊ inignificabant dm̃. ⁊ credid̾unt¬

Expanded text:
inares lucem veritatis. Sed hic legitur dictum Paulo, quia tanta est unio capitis et membrorum, ut quod dictum est capiti, membra dictum reputent sibi, sicut caput Christsae sunt, et glorificabant Deum. Et credide
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ int̃pr᷑ magꝰ̾ ⁊ sic nom̃ cõe maleficioꝵ
aꝓpͥatum est isti. Saulꝰ aũ qui ⁊ paulus
repletus sp̃u scõ intuens ĩ eum dixit. o
plene omĩ dolo. ⁊ omĩ fallacia. fili diabo¬
li ⁊ ĩunice oĩs iusticie ñ desinis sb̾uert̾e
uias dñi rectas. Nota qd̾ dt̃m est. saulꝰ qiͣ ⁊
nes dicit ꝙ semꝑ fuit binomiꝰ dc̃s .s. pau¬

Expanded text:
etatur magus, et sic nomen commune maleficorum appropriatum est isti. « Saulus autem, qui et Paulus, repletus Spiritu sancto, intuens eum, dixit: O plene omni dolo et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiae, non desinis subvertere vias Domini rectas. » Nota, quod dictum est, « Saulus, qui et nes dicit, quia semper fuerit binominis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sisit latiuũ uocabulũ. Uł si est he¬
bremn dc̃i est niger. qr ascendius .s. de
uirtute ĩ uͥtutẽ. suger aut̃ hebrenin
⁊ int̃pretatur ascerdens. mimistrãtib
st̃s. Segͥgate mͥ barnabã ⁊ paulũ in
opꝰ ad qd assũpsi eos. Q audito ꝯsilio

Expanded text:
si est Hebraeum, dictum est Niger, quasi ascendens de virtute ad virtutem. Niger est Hebraeum, et interpretatur ascendens. « Ministrantibus sanctus: Segregate mihi Barnabam et Paulum in opus ad quod assumpsi eos. » Qui audito consilio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃donĩ uenerũt ad blastũ qͥ erat cubitu¬
ti sunt hodi. Nõ em̃ pot̾ant sustin̾e ĩ uni¬
ticias regis tam uicini. Seq̃nti aũ die hero¬
des uestitꝰ ueste regali sedebat ꝓ tͥbunali ap̃
eos. ⁊ ꝯcionabatur ad eos. ħodes blandiens
dum adulatorũs fauorib demulc̾etur. et
oblitos sibi diumos honores nõ respueret
respiciens supͣ se iudit ĩ minentẽ ⁊ ĩsistẽ¬
dem capiti suo insidentẽ ĩ funicło ange¬
lum. i bubon ẽ mortis eiꝰ ꝓxime nuntiũ.
⁊c̃c ut cradit iosepħꝰ. inclinauit seadeos.
qui sibi appliudebant. ⁊ dixit eis. Enego
d̾c uest̃ morior. Sciebat euĩ uxti qd̾ di¬
perat ei augar cũ traheretur ad carc̾em se¬

Expanded text:
 Sidonii, venerunt ad Blastum, qui erat cubicuti sunt Herodi. Non enim poterant sustinere inimicitias regis tam vicini. « Sequenti autem die Herodes vestitus veste regali, sedebat pro tribunali apud eos, et concionabatur ad eos, blandiens dum adulatoriis favoribus demulceretur, et oblatos sibi divinos honores non respueret, respiciens supra se, vidit imminentem et insistentem capiti suo in funiculo angelum, id est bubonem, mortis ejus proximae nuntium, et tunc, ut tradit Josephus, inclinavit se ad eos, qui sibi applaudebant, et dixit eis: En ego deus vester morior. Sciebat enim juxta quod dixerat ei augur, cum traheretur ad carcerem, se
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃m est ut priꝰ audiret famã mortis eiꝰ
quã uid̾et nuntios hꝰ legatõis. Cũ enim
fierent ꝯsules. qr gͦ iud̾ant senatores se¬
um ab urbe. ⁊ uoluerũt eam redig̾e
ad antiquũ statũ in quoerant. ante
iuliũ cesarẽ ut eẽt regnũ qtatis in
tiua imꝑatoꝵ ꝯstituerũt imꝑatorem
cludiũ auunłm gau iurũ mansue¬
natores ducens secũde nobłiorib qͥ erãt
ĩ curia sunulãs se fau̾e parti eoꝵ cum
hret eosexosos pp̃ mortẽ gaii. Consulu¬
it gͦ eis ut sig̃carent claudio ne mou̾et
senatores rogau̾nt ħodẽ ut ꝑgeret cũ
eis ad cl audiũ. ⁊ ꝑfessus ẽ se fungi li
bent̃ hac legatione. ⁊ inissus est ad
claudiũ cũ aluis. ⁊ eis audientib dix̃ eĩ
qd dicit corã senatorib .s. qd̾ uell cla¬
udiꝰ desist̾e ab incepto. In aure ã dixit
claudio ut nõ desist̾et ab incepto. qr ip̃e
satageret ut maior pars nobłium fa¬
ueret parti eiꝰ. ⁊ reũtiauit semorib

Expanded text:
tum est, ut prius audiret famam mortis ejus, quam videret nuntios hujus legationis. Cum enim fierent consules. Quia ergo viderant senatores sae ab Urbe, et voluerunt eam redigere ad antiquum statum, in quo erat ante Julium Caesarem, ut esset regimen civitatis in tiva imperatorum, constituerunt imperatorem Claudium avunculum Gaii virum mansuenatores, ducens secum de nobilioribus, qui erant in curia, simulans se favere parti eorum, cum haberet eos exosos, propter mortem Gaii. Consuluit ergo eis, ut significarent Claudio, ne moveresenatores rogaverunt Herodem, ut pergeret cum eis ad Claudium. Et professus est se libenter fungi hac legatione. Et missus est ad Claudium cum aliis. Et eis audientibus, dixit ei quod dixerat coram senatoribus, quod vellet Claudius desistere ab incepto. In aure autem dixit Claudio, ut non desisteret ab incepto, quia ipse satageret, ut major pars nobilium faveret parti ejus, et renuntiavit senatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
rode. ⁊ eg̃ssus alia nocteabut ĩ aliũ locum
qr elinsum reliq̃rat carc̾em. Alioqͥn nõ eẽt
ambignũ eum euasisse. ħodes aũ cum re¬
dsisset enm ⁊ ñ inuenisset diligent̃ in qua¬
rens de custodib. utrũ nossent quidnã fc̃m
c̃ẽt de eo. iuissit eos adduciad se. ut umdica¬
ret ĩeos. nõ tñ uindicauit dño ꝓcurante.
ut solutõ petri nilli noc̾et Imiiẽte enĩ

Expanded text:
ressus eadem illa nocte abiit in alium locum,quia clausum reliquerat carcerem, alioquin non esse ambiguum, eum evasisse. « Herodes autem cum requisisset eum, et non invenisset, » diligenter inquirens de custodibus utrum nossent quidnam factum esset de eo, « jussit eos adduci ad se, » ut vindicaret in eos; non tamen vindicavit, Domino procurante, ut solutio Petri nulli noceret. Imminente enim
Abbreviated transcription (Latin):
iisemꝑ stare dñu. cui pletiq adherentes
ĩ antiphona paschali sedit angelus. eñidant
stetit angelus. s erraut. Intelligondũ est
enim semꝑ in hoc libro cumlegatur ĩ euan¬
gelio. angeli sẽdisse ad mouum̃itum. Na¬
iugantes aũ a troide retro cursu saniam
traciam. ⁊ seq̃nti philippis que est pͥma
ciuitas macedonie .i. ueruentib amari

Expanded text:
li semper stare dicuntur. Cui plerique adhaerentes, in antiphona paschali: « Sedit angelus, » emendant, « stetit angelus, » sed errant. Intelligendum est semper in hoc libro, cum legantur in Evangelio angeli sedisse ad monumentum. « Navigantes autem a Troade, recto cursu venimus Samothraciam, et sequenti die Philippis, quae est prima c
Abbreviated transcription (Latin):
ranseuntes aut̃ frigiã ⁊ galathie
regionẽ uolentes ire ĩ asyam inmo¬
rem ꝓhibiti sunt a sp̃u sc̃o qui sciebat cor¬
da hoĩum. qr tũc nõ ẽẽnt credituri. sio
de ꝯtemptu p̃dicatõis grauiꝰ dampnari.
uoluit ⁊̃ has ꝓuincias aliis apłis reserua¬
ri. philippus nãq ⁊ ioħ̾es p̃dicau̾nt ĩ a¬
sya minori. lucas ĩ bithiniã aqua siłit̃¬

Expanded text:
ranseuntes autem Phrygiam, et Galatiae regionem volentes ire in Asiam Minorem, prohibiti sunt a Spiritu sancto , » qui sciebat corda hominum, quia tunc non essent credituri. Node contemptu praedicationis gravius damnari. Voluit etiam has provincias aliis apostolis reservari. Philippus namque et Joannes praedicaverunt in Asia Minori. Lucas in Bithynia a qua simi
Abbreviated transcription (Latin):
sabat. ⁊ cum aꝑuissent iudunt euma ⁊
obstupneriti. ⁊ ĩnuit eis manu ut tat̾ent
⁊ ut sub silentio muacłm uid̾ent uł. iudi¬
rent Uł forte id̾o ne clamore gaudentiũ ad¬
uentus eiꝰ ĩ ciuitate ꝓpalaretur: ⁊ narrauit
qũo eduxit oumdñs de carc̾e ⁊ ait. Nũtute

Expanded text:
sabat. Et cum aperuissent, viderunt eum, et obstupuerunt. Et innuit eis manu, ut tacerent, » ut sub silentio miraculum viderent, vel audirent. Vel forte ideo, ne clamore gaudentium adventus ejus in civitatem propalaretur. « Et narravit, quomodo eduxit eum Dominus de carcere, et ait: Nuntiate
Abbreviated transcription (Latin):
suo ħ ꝓcessisse. s ñ audebat resist̾e mã¬
dato imꝑatoris. uidẽs tñ qr grauẽ iactu¬
ramĩcurreret gaiꝰ si amtẽet tͥbuta do¬
⁊misit epłam suã gaio ꝑ uiros honora¬
tos ut desist̾et ab hoc mandato. Qui cũ
uenissent adgaiũ nõ sunt ausi p̃senta¬
rese ĩ ꝯspectu eiꝰ. s accesserũt ad ħodem.
agppam ut subueniret iudeis. qr una de

Expanded text:
ocessisse, sed non audebat resistere mandato imperatoris. Videns tamen quia gravem jacturam incurreret Gaius, si amitteret tributa toet misit epistolam suam Gaio per viros honoratos, ut desisteret ab hoc mandato. Qui cum venissent ad Gaium, non ausi sunt praesentare se conspectui ejus, sed accesserunt ad Herodem Agrippam, ut subveniret Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
diun imꝑatorem romanoꝵ ut eiꝰ uolun¬
tate hano potestatẽ optin̾et. alioqͥn desiste¬
ret.⁊ ꝯcessit eis. ⁊ cũ misissent nuntios
romã: erat ibi agͥꝓpa filiꝰ herodis agruppe
quẽ pat̃ decedens ĩ mnanu gaii dimiserat. ga¬
uis ã deferebat eum mitc̾e ĩ iudeã tãquã¬

Expanded text:
dium imperatorem Romanorum, ut ejus volundium imperatorem Romanorum, ut ejus voluntate hanc potestatem obtineret, alioquin desisteret, et concessit eis. Et cum misissent nuntios Romam, erat ibi Agrippa, filius Herodis Agrippae, quem pater decedens in manu Claudii dimiserat. Claudius autem differebat eum mittere in Judaeam tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
alloꝵ .xiiii. oportet intelligi. qui apassi¬
one dñi flux̾urit usq ad eiꝰ ꝓmotõem in.
sedem romanã post .Uii. aũ ãnos quib se¬
dit ĩ sede antiochena ꝯsilio dñi de ierłm quo¬
iuerat ascendit romã. s ĩ ascensu transi¬
it ꝑ antiochiã ut ꝯfirmaret subditos
suos ĩ fide. Ut hr᷑ ĩ cronicis. substicuit e¬
noch uide ĩ sede antiochena ⁊ ⁊̃ hoc transi
tuꝑ antiochiã redargutꝰ esta paulo. qr co¬
medens cũ qͥbdam fr̃ib de udea tuẽs
eos molestare discernebat cibos. ⁊ ita co
gebat gentes uidaizare. Uñ paulꝰ ut:
romã. paulo ⁊ barnaba antiochiã
renianentib : erat qͥdam ꝓcuratorĩ iu¬
dea qui ꝑ iuolentiã sibi uolons usurpare
potestatẽ ꝯstituendi s ũmũ pontiłicẽ ⁊
mutandi ꝓ arbit̾o suo. ⁊ ut posset siñnũ
sacerdotem unũ uł duos ꝯstitu̾e in eod̾ ã¬
no. ⁊ udentes iudei qd̾ nõ possent ei resi¬
stere pecicrunt ab eo licentiã ꝯsisiendiclan¬

Expanded text:
atuordecim oportet intelligi, qui a passione Domini fluxerunt, usque ad ejus promotionem in sedem Romanam. Post septem autem annos, quibus sedit in sede Antiochena, consilio Domini de Jerusalem ascendit Romam, sed in ascensu transiit per Antiochiam, ut confirmaret subditos suos in fide. Et ut habetur in Chronicis, substituit Eudochium in sede Antiochena. Et in hoc transitu per Antiochiam redargutus est a Paulo, quia comedens cum quibusdam fratribus de Judaea, timens eos molestare, discernebat cibos, et ita cogebat gentes judaizare. Unde Paulus aiRomam, Paulo et Barnaba Antiochiae remanentibus, erat quidam procurator in Judaea, qui per violentiam sibi voluit usurpare potestatem constituendi summum pontificem, et mutandi pro arbitrio suo, et ut posset summum sacerdotem unum vel duos constituere eodem anno. Et videntes Judaei, quod non possent ei resistere, petierunt ab eo licentiam consulendi Clau
Abbreviated transcription (Latin):
nuirent eos contra famẽ. ⁊ tũc pͥmo
Ft̃a est collecta inusus pauꝑra q̃ missa
est ꝑ barnabam ⁊̃ paulũ inierłm uaio
misit herodes manus ut affligeret
quołdam de ecc̃a. occidit aũ iacobũ fra¬
trem ioħis gladio. ut aũ intelligatur lo¬
cus iste de quo .s. herodes sit hic accipiend̾
expedit ad cempus pret̾mitt̾e historiam
pas. s herodem agͥipam. ille enĩ nõ fuit
renusit eum ad pilatum indutũ ueste
alba. qui iam deportatus fu̾at merinã

Expanded text:
nirent eos contra famem. Et tunc primum facta est collecta in usus pauperum, quae missa est per Barnabam et Paulum in Hierusalem. misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de Ecclesia. Occidit autem Jacobum fratrem Joannis gladio . » Ut autem intelligatur locus iste, de quo scilicet Herode sit accipiendum, expedit ad tempus praetermittere historiam pas, sed Herodem Agrippam. Ille enim non fuit remisit eum ad Pilatum indutum veste alba, qui jam deportatus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
illis rogabant ut ĩ seq̃nti sabbo loq̃re¬
tur adhuc ĩ sinagoga. ⁊ cum egred̾etur de
sabbato pene uniu̾sa ciuitas quenit ut audi¬
ret u̾bum d̾i. eid̾ uidentes uidei repleti sũt
delo inuidie qui ꝯmoti ceperunt qͣ dic̾e¬
hic q̃ dicebantur a paulo blasfemantes.blas¬
phemꝰ enĩ ÷ quiex iniudia obloqͥtur u̾ita¬
ti. tc̃ repleti zelo dĩ paulꝰ ⁊ barnalus ꝯstan¬
t̃ dix̾iuit. uobis oportebat pͥmũ loqͥ u̾bum
tis illud ⁊ indignos uos facitis. ecceꝯu̾tim᷑
ad gerites. Et nota cũ ħ legatur hic dc̃m a
paulo ⁊ barnaba ĩ antiochia pudie. q̃ non
read gentes postquã ꝑ .xii. ãnos p̃dicatũ
est ĩiuidea. Ecce ñmoueit ceqi potuit utro¬
biq dici. sic enĩ p̃cepit nob̾d̾̃t. posui te ĩ
lucem gentiũ ut sis eis salus usq ad ex¬
tremũ t̃re. ⁊ sunt ĩ ysaia u̾ba pr̃is. id fi

Expanded text:
illis rogabant ut sequenti Sabbato loqueretur » adhuc in synagoga. Et cum egrederentur de Sabbato pene universa civitas convenit ut audiret verbum Dei. Quod videntes, Judaei repleti sunt zelo » invidiae quo commoti coeperunt chis, quae dicebantur a Paulo, blasphemantes. » Blasphemus enim est, qui ex invidia obloquitur veritati. « Tunc » repleti zelo Dei « Paulus et Barnabas constanter dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum tis illud, et indignos vos facitis, ecce convertimur ad gentes. » Et nota, cum hoc legatur hic dictum a Pauloet Barnaba in Antiochia Pisidiae, quae nonire ad gentes postquam per duodecim annos praedicatum est in Judaea. Ecce non moveat te, quia potuit utrobique dici. « Sic enim praecepit nobis Deus. Posui te in lucem gentium, ut sis eis in salutem, usque ad extremuni terrae. » Et sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
putauit qd̾ omitt̾et ex ĩbecillitate. ⁊ abe¬
ga muscas q̃ operuerãt uulmis. ad quẽ
ille. orile fecisti mͥ qr musce quas amoui¬
stiiam plene erant sangͥne. ⁊ parciꝰ mo¬
lestabant. me. Que ã suꝑ uesnũt recẽtes
acriꝰ pungent me. sic. ⁊ ꝓcuratores uel
officiosi recent̃ substituti ĩ subditos de¬
souiunt in quo h̾odes offendit tyberiũ
esum q̃dam die more solito tib̾ium. e¬
incitaret agͥppa cyb̃̾ium ut trale¬
retlir auriga suus de cart̾e : uadit tybiꝰ¬
id ip̃m ei nõ expodire. cum ĩ p̃sentia ip̃iꝰ
uellec eũ iuincłatus accusare. Et cũ ĩ nlło
de carc̾e arguit illũ de cͥmĩe lece maiesta¬
tis. qr orau̾at mortẽ imꝑatoris. Tũc ait
tyberius carcerario. liga hũc. Intellexit
carteratiꝰ hoc p̃ceptũ esse de eo qͥ eductꝰ
fu̾at de carcẽ. ligatũ retrusit ĩ carc̾em.
Quadã aũ die cum deambularet tyb̾ius
agͥipam ꝑ manũ. ĩuocato carcerario
dixit ei. liga hunc. ⁊ miratꝰ ⁊ille ⁊ uni¬

Expanded text:
omitteret ex imbecillitate et abegit muscas que operuerant vulnus. Ad quem ille: Male fecisti mihi, quia musce quas amovisti iam plene erant sanguine et parcius molestabant me; que autem supervenient recentes, acrius pungent me. Sic et procuratores, vel officiales recenter substituti, acrius LVII. In quo Herodes offendit Tiberium. Cum quadam die, more solito incitaret Agrippa Tiberium, ut traheretur auriga ejus de carcere, respondit Tiid ipsum ei non expedire, cum in praesentia ipsius vellet eum vinculatus accusare. Et cum in nullode carcere arguit eum de crimine laesae majestatis, quia oraverat mortem imperatoris. Tunc ait Tiberius carcerario: Liga hunc. Intellexit carcerarius hoc praeceptum esse de eo, qui eductus fuerat, et ligatum retrusit in carcerem. Quadam autem die cum deambularet Tiberius Agrippam per manum, vocato carcerario dixit ei: Liga hunc. Et miratus est iste, et uni
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ppłs d̾i sub iudicibꝰ usq ad cempꝰ samu¬
elis. ⁊ exinde postulau̾nt sibi regem. ⁊ dedit
brcoꝵ. ⁊ eo sublato de medio susatauit dd̾
regẽ. cui testimoniũ ꝑhibens art. Inueni
iurum scd̾mcor meũ . ox cuiꝰ semĩe suscita

Expanded text:
fuit populus Dei sub judicibus, usque ad tempus Samuelis, « et exinde postulaverunt regem, et dedit braeorum. « Et eo sublato de medio, suscitavit eis David regem , cui testimonium perhibens ait: Inveni virum secundum cor meum, » ex cujus semine suscita
Abbreviated transcription (Latin):
cipueqr habebat nom̃ regis. qr uir suus e¬
rat maior uaui filius magni berodis. ⁊ nũ¬
quã meruit repappellari. s tetrarcha. ꝑsu¬
adebat itaq uiro suo dedie ĩ diem ut iret
romã ⁊ satageret omĩb modis ut sibi cõ¬
paret nom̃ regis. at ille malebat esse ĩ ocio.
qr oruulentus erat. Unde sepe exalꝑata. uxor eiꝰ
dicebat. ꝑcant opes due qr tudiligis magis o¬

Expanded text:
cipue quia habebat nomen regis, quia vir suus erat major natu filius, Magni Herodis, et nunquam meruit rex appellari, sed tetrarcha. Persuadebat itaque viro suo de die in diem, ut iret Romam et satageret omnibus modis, ut sibi compararet nomen regis. At ille malebat esse in otio, quia opulentus erat, unde saepe uxor exasperata dicebat: Pereant opes tuae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
de quaꝵ purificatõe instrux̾at petrum.
uox pͥipo fra estadoum dicens. occide ⁊
manduca. Eumã ostensa ei fuissent ser¬
pentia t̾re: ꝯstat ea nõ fuisse a d̾o purifi¬
cata. ne alicui suic udee siue gentili ad
tate uisionis uł fidetͥnitatis. Nam ut dic̃
amibrꝰ. incathecismo sit trina it̾atõ.s. cre¬

Expanded text:
De quarum purificatione instruxerat Petrum vox prima facta ad eum, dicens: « Occide, et manduca. » Cum autem ostensa fuissent ei serpentia terrae, constat ea non fuisse a Deo purificata, nec alicui, sive Judaeo, sive gentili, ad tate visionis, vel fide Trinitatis. Nam, ut dicit Ambrosius, in catechismo fit trina i
Abbreviated transcription (Latin):
dit iosepħꝰ. nõ fuit bõ in quo mutibłitat
fortime a d̾o posset dep̃hendi pͥmo ĩ hoo
male ꝯtingitei. qr mortuuis est drusus
filius tyberii. de ciꝰ morte adeo ĩꝯsolabilr̾
dolut cyberiꝰ: ut om̃s a presentia sua amo¬
ueret qͥ familtarit̃ adheserant drus o. ne
ducerent ei ad memoriã mortẽ eiꝰ. ⁊ ꝯpiitꝰ
est herodes agͥppa redire ĩ iudeã ⁊ desꝑans
p̃ ranua pauꝑtate intrauit currẽ. ut ibi
asfic̾et se fame. ⁊ita moreret᷑. eld̾ sig̃ca¬
uit upor sua sorori eiꝰ herodiadi uxori herodis.
detrarche. q̃ supplicauit uiro suo ut reuoca¬
ret eumaturre. ⁊ daret ei nccͣia. ⁊ acquie¬
uit ei. et statuit eum ĩ tybiade. ⁊ ibi assig¬
nauit ei domũ. ⁊ dedit ei nctͣria aute. ⁊ qͦ¬
dam die cũ eẽt herodes tetrarcha ĩ tyb̾iade
⁊ epularetur fc̃s hilarior solito qr incalue¬
ratmero. cepit imꝓpirare herodi agͥppe qͦ
agͥppa ultͣ mõdũ. ⁊ disposuit it̾m redire ad
tyberiũ.si forto ĩueniret aĩumeiꝰ ĩmuta¬

Expanded text:
non fuit homo, in quo mutabilitas fortunae adeo posset deprehendi. Primo in hoc male ei contigit, quia mortuus est Drusus filius Tiberii, de cujus morte adeo inconsolabiliter doluit Tiberius, ut omnes a praesentia sua amoveret, qui familiariter adhaeserant Druso, ne reducerent ei ad memoriam mortem ejus. Et compulsus est Herodes Agrippa redire in Judaeam, et desperans prae nimia paupertate, intravit turrim, ut ibi afficeret se fame, et ita moreretur. Quod significavit uxor sua, sorori ejus Herodiadi, uxori Herodis tetrarchae, quae supplicavit viro suo, ut revocaret eum a turri, et daret ei necessaria. Et acquievit ei, et statuit eum in Tiberiade, et ibi assignavit ei domum, et dedit ei necessaria vitae. Et quadam die cum esset Herodes tetrarcha in Tiberiade, et epularetur, factus hilarior solito, quia incaluerat mero, coepit improperare Herodi Agrippae, Agrippa ultra modum, et disposuit iterum redire ad Tiberium, si forte inveniret animum ejus immuta
Abbreviated transcription (Latin):
familiarius adhorebat ei unde sibi sus ⁊ gri¬
citauit indignatõem tyberii. latentẽqui
ñdun indicabat ei. s latens odium ĩ corde
reseruabat. Quadam ã die cum sed̾et agͥppa
ĩ curru cum gaio leuans manũ in celũ dice¬
bat. Utinam iud̾an mortem ĩperfumi se¬
nis. ⁊ te dñm dociꝰ orbis. qr ỹdoneus erat ĩ¬

Expanded text:
familiarius adhaerebat ei, unde sibi suscitavit indignationem Tiberii latentem, quam nondum ei indicabat, sed latens odium in corde reservabat. Quadam autem die cum sederet Agrippa in curru suo cum Gaio, levatis manibus in coelum dicebat: Utinam viderem mortem importuni senis
Abbreviated transcription (Latin):
bat. q resert ioseħꝰ ĩ omĩb negocũs suis
morosus erat. Unde cũ statueret ꝓcuratores
inꝓuincũs iux aut nũqͣm inuitabat eos. Qid̾
cule. Scientes enĩ ꝓcuratores se ad modũ
hr̃e ꝓcuratõem eniũgunt usq ad sangͥ¬
uem ⁊ tãto dñntur grauiꝰ qͣnto breuiꝰ.

Expanded text:
t refert Josephus, in omnibus negotiis suis morosus erat. Unde cum statueret procuratores in provinciis, vix aut nunquam mutabat eos. Quod cule, scientes enim procuratores se ad modicum habere procurationem, emungunt usque ad sanguinem et tanto dominantur gravius q
Abbreviated transcription (Latin):
mantib ponebat ymagines genti¬
lium ĩ templo. accusatus est ⁊̃ qr pecuni¬
am repoĩtam ĩ corbanan redegerat in
suos usus. inde faciens aque ductum
ĩ domũ suami. ⁊ ꝑ hus om̃b deporta¬
tus est inexilium. eo .s. unde oriund̾ erat
ut ibi inoꝓꝓbrium geñis sui moreueturr
uide qr missacherat archa in qua repo¬
uebantur donaria tegum uł pͥncipum¬

Expanded text:
ntibus, ponebat imagines gentilium in templo. Accusatus est etiam, quia pecuniam repositam in corbonam redegerat in usus suos, inde faciens aquaeductum in domum suam. Et pro his omnibus deportatus est in exsilium Lugduni, unde oriundus erat, ut ibi in opprobrium generis sui moreretur. Vide quia musac erat arca, in qua reponebantur donaria regum vel p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiquã quã debebat hr̃e sac̃dos in po¬
testate sua ut ea ut̾etur i festiiuis diebus
Pilatꝰ u̾o transtułat eam ĩ domũ suã. ⁊
cũ in festiuis dieb neccͣria erat sactidoti
ñ pot̾at eiui hr̃e nisi p̃cio p̃celente. Tp̃re
cyberii mortuus ẽ philippus cetrarchay
churee ⁊ trachonitidis regionis fr̃ herodis

Expanded text:
 antiquam, quam debebat habere sacerdos in potestate sua, ut ea uteretur in festivis diebus. Pilatus vero transtulerat eam in domum suam, et cum in festivis diebus necessaria erat sacerdoti, non poterat eam habere, nisi pretio praecedente. Tempore Tiberii mortuus est Philippus tetrarcha Ituraeae, et Traconitidis regionis, frater Herodis
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑte nõ tangit. Surge inquit ⁊ descen¬
de et uade cum eis. nicħ hesitans. qr ego mi¬
si. illos. Descendens aũ petrus ad eos dix̃.
Ecce ego sum quẽ q̃ritis. q̃ cã est ꝓ qua ue¬
nistis. ad quẽ illi. Cornelius centurio uir
religiosus ac timens dm̃ ⁊ testimoniũ ha¬
bens ab unuiu̾sa gente iudeoꝵ responsum
accopit a sp̃u sc̃o. ut accersiret ĩ domũ suã. ⁊
audiret u̾ba uitea te. Et introduxit eos ĩ hos¬
piciũ suũ ⁊ fuerũt cum eo nocte illa. Seq̃nti
aũ die ꝓfectus est cũ illis ⁊ quibd.im frĩb qui
eum conutati sũt ab ioppe. ut ei testes ẽẽnt
introuut cesaream corneliꝰ u̾o expectabat. co¬
illos. conuocatis suis cognatis. ⁊ amcis ne¬
cessariis. amici neccͣrii dñr qui nõ deserunt
hoĩem in articło nc̃atatis. ⁊ cum iudisset pe¬
crus obuiꝰ occurrit ei corneliꝰ. ⁊ ꝓcidens ad pe¬
des eius adorauit eum. ip̃o gestu corporis expei¬
mens deuotõuem m̃tis. potruc u̾o eleuauit

Expanded text:
ex parte non tangit. « Surge, inquit, et descende, et vade cum eis nil haesitans, quia ego misi illos. Descendens autem Petrus ad eos dixit: Ecce ego sum quem quaeritis, quae causa est pro qua venistis? Ad quem illi: Cornelius centurio, vir religiosus, ac timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judaeorum responsum accepit a Spiritu sancto, ut accersiret te in domum suam, et audiret verba a te. Et introduxit eos in hospitium suum, » et fuerunt cum eo nocte illa. « Sequenti autem die, profectus est cum illis, et quibusdam fratribus, qui eum comitati sunt a Joppe, ut ei testes essent.introivit Caesaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis et amicis necessariis. » Amici necessarii dicuntur, qui non deserunt hominem in articulo necessitatis. « Et cum introisset Petrus, obvius occurrit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus, adoravit eum, » ipso gestu corporis exprimens devotionem mentis. « Petrus vero elevavit
Abbreviated transcription (Latin):
nus barnabam ido multipłr qm̃datũ
ne putaretur ꝑ indignitate sua amisis¬
se apłatum. ⁊ erat rabbanꝰ ĩ ei oppimiõe
ꝓiecta est sors cũuachia. postea tñ cum
paulo mapłatum electus est Nosaliã
seqͥmur oppinionẽ. uidens añ barnabas
qd̃ nõ suffic̾e̾t ad erudiendm tantã mł¬
titudinẽ. uenit tharsũ ut q̃ reret saulũ.
⁊ inuentũ ꝑduxit antiochiam ⁊ ꝑ ãnũ¬
qu̾sati sunt ibi. ⁊ docuerunt curbã mł¬
Pp̃iane religionis a xp̃o capite denoĩati st̃
xp̃iani. quipriꝰ dicebant᷑ discipłi. ⁊ fuit ĩ¬
stitutõ gentiliũ satis elegans. Uisum ÷
enĩ inꝯgruũ ⁊ indecens gentilib ad fi¬
dem conu̾sis sequaces ꝓp̃iane religiõĩs
cõi noĩe censeri. s pociꝰ denoĩandos esse
a noĩe magr̃isicut in sectis pħeoꝵ sequa¬
ces denoĩabantur a nõib magr̃oꝵ. utab¬

Expanded text:
nus, Barnabam ideo multipliciter commendatum, ne putetur pro indignatione sua amisisse apostolatum. Et erat Rabanus in ea opinione, projecta est sors cum Matthia, postea tamen cum Paulo in apostolatum electus est. Nos aliam sequimur opinionem. Videns autem Barnabas, quod non sufficeret ad erudiendam tantam multitudinem, « venit Tarsum, ut quaereret Saulum, et inventum perduxit Antiochiam, et per annusati sunt ibi, et docuerunt turbam muianae religionis, a Christo capite, denominati sunt Christiani, qui prius dicebantur discipuli, et fuit institutio gentilium satis elegans. Visum est enim incongruum, et indecens gentilibus ad fidem conversis, sequaces Christianae religionis communi nomine censeri. Sed potius denominandos esse a nomine Magistri, sicut in sectis philosophorum sequaces denominabantur a nominibus magistrorum
Abbreviated transcription (Latin):
ita qiͣ cd̃is utriq iud̾itur. postqͣm eg̃s¬
sa filat de genib ioius. misit gͦ ymagi¬
nemsuã ꝑ uniu̾sum imꝑium suũ ut
om̃s adorarent eũ. ⁊ sic fecerũt om̃c exrep¬
tis iudcis. uñ cũ ĩ aloxand̾a ciuitate orta
eẽt seditõ int̃ iudeos ⁊ gentiles. ⁊ uenis
gentiles receꝑant ip̃i inhonorabãt. qr
ymaginẽ gai nolebant adorare ⁊ cũc
primo sciuit gaiꝰ qr uidei ñ adorabant y

Expanded text:
tur, postquam egressa fuerat de genibus Jovis. Misit ergo imaginem suam per universum imperium suum, ut omnes adorarent eum, et sic fecerunt, omnes, exceptis Judaeis. Unde cum in Alexandria civitate orta esset seditio inter Judaeos et gentiles, et venissgentiles receperant, ipsi inhonorabant; quia imaginem Gaii nolebant adorare. Et tunc primo scivit Gaius, quia Judaei non ador
Abbreviated transcription (Latin):
culo fidei nõ est. ĩ mocum ñdum esset oio
p̃dicatum uł insꝑiratũ. qd̾ iam natus
esset salua fide : licuit eis ẽẽ in ambi¬
guo an iam natus estet an adhuc nas¬
citurus. Cum discessisset angelus acor¬
nelio uocauit duos domesticos. ⁊ militẽ
metuentẽ dũm. qd̾ de domesticis nõ est
dc̃m. qr ꝯstabat familam enis religiosã
esse ⁊ timoratã. quib cum naruass sin¬
gula: misit eos ĩ ioppen. de uisione pe¬

Expanded text:
culo fidei, imo cum nondum esset eis praedicatum, vel inspiratum, quod jam natus esset salva fide, licuit eis esse in ambiguo, an jam natus esset, an adhuc nasciturus. « Cum discessisset angelus a Cornelio, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum, » quod de domesticis non est dictum, quia constabat familiam ejus religiosam esse et timoratam. « Quibus cum narrasset singula, misit illos in Joppen. » CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
statuit apd̾ seut illum quipriꝰ ueniret
adeum ĩ crascino: ꝯstitueret ĩꝑatorem.
ut ita qiͣ ꝑsordem eligeret. tc̃ sig̃cauit
dyb̃io ut priorueniret. qͥmane noluit
uenire nͥ pransus. ⁊ cũ mutc̾et nuntios
ad nepotes suos : ñ inuenerũt nͥgaiũ.
⁊ uenit gaiꝰ pͥmo ad ꝙyb̾ium. quẽ ui¬
dens tyberius fleuit amare. dolens qd̾
alt̃ nõuenerat. quẽ uolebat substitũe.
qr tentriꝰ eũ diligebat. s dissimulabat. ⁊
locutꝰ estad eum tyb̾ius. Fili tu succedes
deo ce utilan imꝑio ⁊ nous m̃tes deorũ.
Caue gͦ ne molestes eum s semꝑ habras
nobłib denũtiauit enm ĩꝑatorem. et
mortuus est ⁊ statĩ aliqntulũ insonuit
fama ĩ cuuitate romana demorte ꝙ̃beris
⁊ uenit quidã hebreus amicꝰ ħodis agͥp¬
pe ad carc̾em. ⁊ hebraice dixit ei. mortuꝰ
est leo. ⁊ cepit agͥppa mirabiłr gratu
statun dñs carceris lib̾auit eũ ⁊̃ stacuit
eum collat̾alem sibi ĩ inensa. Incrrastino

Expanded text:
statuit apud se ut illum qui prius ueniret ad eum in crastino constitueret imperatorem ut ita quasi per sortem eligeret; tamen significauit Tyberio ut prius ueniret. Qui noluit uenire nisi pransus et sic uenit ad nepotes suos, non invenerunt nisi Gaium. Et venit Gaius prior ad Tiberium. Quem videns Tiberius, flevit amare, dolens quia alter non venerat, quem volebat substituere, quia tenerius eum diligebat, sed dissimulabat. Et locutus est ad eum Tiberius: Fili, tu succedes deo te utilem imperio, et novi mentes deorum. Cave ergo ne molestes eum, sed semper habeas nobilibus, denuntiavit eum imperatorem et mortuus est. Et statim aliquantulum insonuit fama in civitate Romana de morte Tiberii, et venit quidam Hebraeus amicus Herodis Agrippae ad carcerem, et Hebraice dixit ei: Mortuus est leo. Et coepit Agrippa mirabiliter gratulstatim dominus carceris liberavit eum, et statuit sibi collateralem in mensa. In crastino
Abbreviated transcription (Latin):
trinã uasis ostensionẽ receptum est nas ĩ
celum. Et dum intra se cogitare cepiss pẽ¬
trus quid sibi uellec ħ iusio. ecce tres nii
qui missi fu̾ant a cornelio inqͥrendes dom̃
si simon qui cognõiatus est petrus illicha¬
beret hospiciũ ⁊cegitante pecro deuisiõe

Expanded text:
trinam vasis ostensionem, « receptum est vas in coelum. Et dum intra se cogitaret Petrus, quid sibi vellet haec visio. Ecce tres viri, qui missi fuerant a Cornelio, inquirentes domum si Simon, qui agnominatur Petrus, illic haberet hospitium. Et cogitante Petro de visione
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ froudibꝰ insidebat bubo: accessit ad
cumunꝰ de captuuis. ⁊ locutꝰ est ei. Noli
inquit extimare qd̾ adulando loquar
tͥ cũ sis ꝯcaptuus m̃s Nolo enĩ indicate
tͥ qd̾ indiciu̾nt in dii. erat enĩ peritꝰ in
augurus. Cito inquit lib̾aberis. ⁊ ĩ tantũ

Expanded text:
cujus frondibus insidebat bubo, accessit ad eum unus de concaptivis, et locutus est ei: Noli, inquit, aestimare quod adulando loquar tibi, cum sis concaptivus meus. Volo enim indicare tibi, quod indicaverunt mihi dii. Erat autem peritus in auguriis. C
Abbreviated transcription (Latin):
erat in cesarea noĩe corneliꝰ centunio
cohortis qui dicebatur ytalicus. qr nssus fu¬
erat a roma cuutate q̃ est in ẜ thalia. qr ro¬
mani imꝑatores mittebant mnilites suos ꝑ
ciuitates ad custodiendas inunitõnes. ⁊ euit re¬

Expanded text:
erat in Caesarea, nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicebatur Italica , » quia missa fuerat a Romana civitate, quae est Italica, quia Romani imperatores mittebant milites suos per civitates, ad custodiendas munitiones. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Cherodes agrpa uir magnanimꝰ. et
bellicosus. s pauꝑrimꝰ. nepos ħodis tetrar¬
che. ⁊ frat̃ uxoris eiꝰ herodiadis. fuit filius
aristoboli magni herodis filii. ⁊ ip̃a filia eiꝰ¬
dem. Disposuit gͦ nenire romã si forte poss
impetrare a cyberio alt̾am tetiarchiã ua¬
cantiũ. Cumq ueniss romã: uidens cum¬

Expanded text:
rodes Agrippa vir magnanimus, et bellicosus, sed pauperrimus, nepos Herodis tetrarchae, et frater uxoris ejus Herodiadis. Fuit enim filius Aristobuli filii Magni Herodis, et ipsa filia ejusdem. Disposuit ergo venire Romam, si forte posset impetrare a Tiberio alteram tetrarchiam vacantium. Cumque veniss
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾a uomor est. dñr aut̃ initie funicłĩ
molles quib cutũligantur pũi ĩcuna¬
bulis fcĩ de scupea mat̾ia uł de serico ad
opus nobłium. uidebatut gͦ ei. uas istd̾
alligatis in aete appensum. z ita demit
timt̾ram. ⁊ in eo esse geri̾a aĩalium. qua¬
drupẽdia scepentia t̃re. ⁊ cum esuriret fc̃a
est uox ad cum dicens. Surge petre micta ⁊
manduca. ac si dr̃etur ei in sp̃u transi ad
gẽntes ⁊ occide ĩ cis uicia. ⁊ sic ecc̃e incorpora.
bartur geutes. Unde eos uocabant cões qĩ
ĩmundos. ab horruit gͦ petrus qd̾ dc̃m est
ei. manduca. qr ostensa ei fuerunt qͣdru¬
pedia ⁊ serpentia scd̾m legem ĩmunda. qr
graue iudebatut. ei uti cibis in lege prohi¬
bitis ⁊ maximetuuebat reprehensionẽ¬

Expanded text:
littera verior est. Dicuntur autem initiae, funiculi melles, quibus circumligantur pueri in cunabulis, facti de stupea materia, vel de serico ad opus nobilium. Videbatur ergo ei vas illud alligatis, in aere appensum, et ita « demitti in terram, et in eo esse omnia genera animalium, quadrupedia, serpentia terrae. Et cum esuriret, facta est vox ad eum, dicens: Surge, Petre, macta, et manduca. » Ac si diceretur ei in spiritu: Transi ad gentes, et occide in eis vitia, et sic Ecclesiae incorpora. bantur gentes. Unde vocabant communes, quasi immundos. Abhorruit ergo Petrus, quod dictum est ei « manduca, » quia ostensa ei fuerant quadrupedia et serpentia, secundum legem immunda, quia grave videbatur ei uti cibis in lege prohibitis, et maxime timebat reprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
tum gͦ religiosis sup̃ gindum timoris. in.
qͣntum timencdra infragradus religiõis
nt noĩe religionis intelligas hio sp̃mpie¬
tatis. erat in quã religiosus cum onĩ fami¬
cum eẽt ꝙĩ hora nona diei uidit ĩ uisu ma¬
nifeste .i. manifosta uisione nõ ꝑ sõpniũ
uł in extasi angelum d̾i introeundem ad se
⁊ diceutẽ sibi. Corneli. at ille intuens ĩ eũ
timore correptꝰ dixit. Quis os dñe: ad quẽ. in¬
memoriam ĩ ꝯspectud̾i. ⁊ ũc mutte iurosĩ
iopper. ⁊ accersi simonẽ q̃ndam qͥ cognõia¬
tus est petrus. hic hospitatut ap̃ simonẽ
q̃ndam coriariũ. cuiꝰ domꝰ est uxta maie
tytenũ: qr ioppe ciuitas ꝯpmissionis erat
mari tỹreno ꝓxima. ⁊ in ip̃ius orientali
littore sita. ⁊ex ꝑte lictoris ente domut si¬
moius coriarũ hospitis potri. hic inquit
dicot tͥ quid de oporceat fat̾e. Ecre corne¬
lio dc̃m ab angelo. or̃ones cue exaudi¬
te sunt. bone ꝯstat eumi tt̃ fidem hũisse

Expanded text:
m timoris, in tantum timens Deum infra gradum religionis, ut nomine religionis intelligas spiritum pietatis. Erat, inquam religiosus cum omni famicum esset » quasi hora nona diei, « vidit in visu manifeste, » id est manifesta visione, non per somnium, vel in exstasi, « Angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens in eum, timore correptus, dixit: Quis es, Domine? Ad quem aniros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus. Hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus domus est juxta mare » Tyrrhenum, quia Joppe civitas terrae promissionis erat, mari Tyrrheno proxima, et in ipsius orientali littore sita, et ex parte littoris sita erat domus Simonis coriarii hospitis Petri. « Hic, inquit, dicet tibi, quid te oporteat facere. » Ecce Cornelio dictum est ab angelo. « Exauditae sunt o
Abbreviated transcription (Latin):
oratõnem comed̾et. qr tempus orat co¬
medendi. ⁊ ip̃epaciebatur esuriem. et
parantib prandiũ ministris cum ip̃e es¬
set mor̃one cecidit suꝑ eum extasis. qr
dño oꝑante passus est alienatõem m̃tis
ita ut non uteretur sensib hũanis. ⁊ hꝰi

Expanded text:
orationem comederet, » quia tempus erat comedendi; et ipse patiebatur esuriem. « Et parantibus prandium ministris, cum ipse esset in oratione, cecidit super eum exstasis, » qua Domino operante, passus est alienationem mentis, ita ut non uteretur sensibus humanis. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe oꝑam dedisse ospend̾ent. ⁊ sic pettũ ad cõ¬
passionẽ ꝯmou̾ent. Tñt pecrusomiẽs eiecit ñ
tĩ quam ꝑperã aliqͥdfturus qd̾ uellec. alios
latere. ut qui magicis artib uł ꝯsilio demotu¬
ra aliquid machinantur. s magr̃ũ suũ uo

Expanded text:
 ad compassionem commoverent. Tunc Petrus omnes ejecit, non tanquam perperam aliquid facturus, quod vellet alios latere, ut hi qui magicis artibus vel consilio daemonum aliquid machinantur, sed Magistrum suum vo
Abbreviated transcription (Latin):
inquib pecrur uenerat liddamͥ ͣ ĩ furma¬
ta moreretur. Cumqz luussent copus po¬
suerunit in suꝑiori cenacło.⁊ cum lidda eẽt
Nepigoiteris sieuire usq ad nos. ⁊ ñ aꝑue¬
ruit ei eĩm. Exurgens aut̃ petrus uence cũ
illis. ⁊ cũ aduenisset: dut̾unt eum ad ce

Expanded text:
in quibus Petrus venerat Lyddam, « ut infirmata moreretur. Cumque lavissent corpus, posuerunt in superiori caenaculo. Et cum Lydda prope Ne pigriteris venire usque ad nos, » et non aperuerunt ei causam. « Exsurgens autem Petrus, venit cum illis. Et cum a