comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oni patientiȩ. sed ꝑseuerantiȩ cele.¬
stis regni gła donatur: quia nimirũ
ꝑseuerantia quȩ alio nomine con¬
stantia uocatur: robur quoddã
et fortitudo mentis. cunctarũq
ut ita dixerim ẽ. colũpna uircutũ
Quȩ cũ bene recta & firma con¬
sistit: nichil certius. nichil tutus¬
ẽ bonis moribꝰ. Qđ si aliquo dei¬
ciatur impulsa turbine: non sola
labitur. Omnia enĩ prorsus animi
bona: simul corruunt. Sicut gͦ
pater disposuit filio regnũ: quẽ
factũ obȩdientẽ usq ad mortẽ
mortẽ autẽ crucis. ex altauit. et
donauit illi nomen quod ẽ. suꝑ

Expanded text:
oni patientiae, sed perseverantiae coelestis regni gloria donatur, quia nimirum perseverantia, quae alio nomine constantia vocatur, robur quoddam et fortitudo mentis, cunctarumque, ut ita dixerim, est columna virtutum, quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
L ucerna illa
quã matutinis uesꝑtinisq tem¬
poribꝰ ritu ueteri iudȩoꝵ. prin¬
ceps sacerdotũ solebat accende-¬
re: ueluti sub modio sita legis
eitanuit. Et ciuitas illa iherłm
que in t̾ris ẽ. quȩ occidit ꝓpħas
quasi in conualle flet̾us p̾osita
delicescit. Illa autẽ iherusalem
quȩ in cęlo ẽ. in quamilitat fi.¬
des nr̃a in illo altissimo omniũ
locata monte. hoc. ẽ. in xp̃o ec¬
des: non pocest in tenebris &
rumis mundihuiꝰ abscondi: sed
fulgens candore solis eterm luce
nos gr̃ẽ spũalis illuminat. Itẽ

Expanded text:
lucerna illa, quam matutinis uespertinisque temporibus ritu uetere Iudaeorum princeps sacerdotum solebat accendere, uelut sub modio sita legis euanuit et ciuitas illa Hierusalem quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in conualle fletus posita delitiscit, illa autem Hierusalem quae in caelo est, in qua militat fides nostra, in illo altissimo omnium locata monte, hoc est in Christo, ecclesia non potest tenebris et ruinis mundi huius abscondi, sed fulgens candore solis aeterni luce nos gratiae spiritalis inluminat. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ: quia sedentẽ in teloneo
matheũ. ac temporalibꝰ curis inten¬
tũ. repente miseratus uocauit
et de publicano iustũ. de telone.¬
ario discipulũ fecit. Quẽ etiam
ꝓficientibꝰ eiusdẽ grẽ incremen¬
tis: de cõmuni discipulors nume.¬
ro. ad apostolatus gradũ ꝓmouit
Nec solũ predicandi. uerũ etiam
scribendi euangłm illi ministeriũ
cõmisit: ut qui terrestriũ omis
rat cȩlestiũ eẽ. talentoꝵ dispensa¬
tor inciperet. Qđ ob id utiq ꝓui¬
dentia diuina fieri disposuit᷑:
ut nullũ enormitas peccatorũ
nullũ numerositas scelerũ a spẽ-¬
randa uenia reuocaret: cũ hunc
tantis mundi nexibꝰ absolutuo
tam cȩlestẽ factũ cerneret: ut cõ¬
municato cũ angelicis spiritibus
uocabulo euangelista nominare

Expanded text:
audivimus quia sedentem in telonio Matthaeum, ac temporalibus curis intentum, repente miseratus Dominus vocavit, et de publicano justum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministerium commisit, ut qui curam terrestrium omis coelestium talentorum dispensator esse inciperet. Quod ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullum enormitas peccatorum suorum, nullum numerositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evang
Abbreviated transcription (Latin):
tuc ab eo duos iutos: qui ꝓ sius erant
scrleribꝰ decollandi Et statuens eos in
d apłi fecit eos bibere uenenĩ Qui¬
et bibe:: ut ostendas omnipocentẽ ee
dm̃ tuũ: si postea quã biberis. potueris
in columis ꝑ manere.¬

Expanded text:
t ab eo duos latrones qui erant occidendi. Et statuens eos in dente fecit eos bibere uenenuet bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit sanguine laureatꝰ. Ascendit
iste lapidantibꝰ iudeis. quia ille des¬
cencdit letantibꝰ angelis. Gła iu excel
cauerunt: hodie SiefhaNx̃ lȩtantes
in suũ consorciũ si isceperunt. H eri
dñs exruit de utero iurginis. hodie
miles egressusest de ergastulo arnis.
Heri xp̃s ꝓ nobis paniis eg̃ i uolutꝰ¬

Expanded text:
ine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelstaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pan
Abbreviated transcription (Latin):
immaensitas suscepit saphanoni tri¬
iimphantẽ. Solus descenãit u̾ns ut
multos eleuaret: humiliainit se rex
noster ut suos milites exaltaret. Cui
eñ corporisuo iurginis preparauit
uterũ: ipse martiri suo aperire digna¬
tusest cęlũ. Dñs xp̃s angustias intrare
non dedignatus est uteri: ut animã
giephani latitudo susciperet cęli
ItCESSARIUO¬

Expanded text:
immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
eRi CELEBRAUIMUS dempotalẽ
sempiterni regis nr̃i natalẽ: ho¬
die celebramus triumphalẽ militis
passionẽ. Heri enĩ rex noster trabea
carnis indutus de aula uteri uirgina¬
lis egrediens uisitare dignatꝰ est mun-¬
dũ hodie miles de tabernaculo cor¬
poris exiens. triumphator nugralare
ad cęlũ. Ille sempiternȩ deitatis maie¬
state seruata. seruile cinctoriũ carnis
assumens. in huius scu campũ pug¬
naturus intrauit: iste depositis coru¬
ptibilibꝰ corporis inlumentis ad celi

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corpori
Abbreviated transcription (Latin):
Uabã uero die dũ quidã
infirmꝰ medicinã a beato
martino expeteret:
briciũ adhuc diaconẽ in platea
inuenit. Cui simplicit᷑ ait. Ecce
ego prestolor beatũ uirũ: et nes-¬
cio ubi sit. uel quid opis agat
Cui bricius. Si inquit delirũ illũ
queris: ꝓspice eminus: ecce cȩluor
solito sicut amens respicit. Cũq
beatus alloquitur. En ego brici
delirus tibi uideor. Ille confusus
hȩc audiens: dixisse se denegabat.

Expanded text:
uadam autem die, dum quidam infirmus medicinam a beato Martino expeteret, Briccium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumquebeatus alloquitur: En ego, Bricci, delirus tibi videor? Cumque ille confusus haec audiens, dixisse se denegaret,
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã precedentiũ patrũ.
quos ante legẽ. et sub lege scriptu-¬
ra scã demonstrante cognouimus
ad hoc tantũ modo ꝓferimꝰ: ut fa-¬
cilius intelligere ualeatis. quanta
uel qualis sit huiꝰ sacratissimȩ pre¬
sentia diei: cũ omnibꝰ his de quibꝰ
loquimur: sine fine constat hone-¬
sta. Nunc uero reuertamur ad
eos: quos unda baptismatis et effu¬
sio sanguinis xp̃i. ab errore pat̾ni
delicti. ab squalore uetuste gentili¬
tatis: in nouo testamento. ꝑ gratiã
sp̃s scĩ abluendo purgauit. Quoꝵ
oculi beati: qui xp̃m in carne ue¬
nientẽ. uidere meruerunt. Huius
tam preclarȩ uisionis: iobaNNes
haptista. qui eodem angelo quo et¬
xp̃s denunciante conceptus est:
in exordio predicationis. atq bap¬
tismatis primatũ tenebat. Qui
dñm iħm peccata mundi tollen¬
tẽ. uidendo agnouit: ac digito
surrexit. Qui merito precursor
dñi. preco iudicis. ꝓpheta altissimi
nuncupatur: quia nondũ editus
et ad redemptionẽ animarũ. ad in-¬

Expanded text:
memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, per gratiam Spiritus sancti, abluendo purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito testante. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, et ad redemptionem animarum ad in
Abbreviated transcription (Latin):
manet in ȩternũ : quia deo digni
inuertisunt. Fide preclari: hospita¬
litate precipuł: astuti in sensu: sa¬
pientes in opere: rebꝰ secularibꝰ lo¬
cupletes: reparatores orbis atq re
creatores: iustitia insignes: longa¬
nimes in spe: obȩdientes in precep¬
tis: creduli in ꝓmissionibꝰ.: suscep¬
dentes: in pręlus uictoriosi: statũ

Expanded text:
manent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis teclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promissionibus, futugen
Abbreviated transcription (Latin):
eniq sc̃s matheus. apuit in¬
quit ossuũ. Thesauri scilicet
sapientiȩ et scientiȩ dei reclusis
aditis. tẽpli sui ora reserauit. Ergo
et tu aperi ostuũ. sed prius ut
aꝑiatur implora. Si enĩ paulus in
aꝑtione oris sui implorat auxiliũ:
multomagis implorare te conuenit.
Ostendit etiã tibi clauẽ scientie.
qua os tuũ aꝑire debeas. dicens
oris tui clauis ẽ: qua laxatis silen¬
ti cathenis. imꝑitię claustra rese¬
quia saturabimini. Beati qui nunc
fletis: quia ridebitis. Beati eritis:
cũ uos oderint homines. Quatuor
cas posuit: octo uero sc̃s matheus
sed in istis octo illȩ quatuor sunt.
et in illis quatuor iste octo. hic e¬
nĩ in his quatuor. uelut uircutes
amplexus ẽ. cardinales: ille ir istis
octo misticũ numerũ reser iauit.
Pro octaua enim multi inscribun¬
tur psalmi.¬

Expanded text:
enique sanctus Matthaeus: Aperuit, inquit, os suum , thesauros scilicet sapientiae et scientiae Dei reclusis adytis templi sui. Ora reseravit: ergo et tu aperi os tuum, sed prius ut aperiatur implora. Si enim Paulus in apertione oris sui implorat auxilium, multo magis implorare te convenit . Ostendit etiam tibi clavem scientiae, qua os aperire tuum debeas, dicens oris tui clavis est, qua laxatis silentii catenis, imperitiae claustra resequia saturabuntur. beati, qui nunc fletis, quia ridebitis. beati eritis, cum uos oderin t homines. quattuorominicas posuit, octo uero sanctus Matthaeus. sed in istis octo illae quattuor sunt et in his quattuor illae octo. hic enim quattuor uelut uirtutes amplexus est cardinales, ille in illis octo mysticum numerum reserauit. pro octaua enim multi scribuntur psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
examine. atq a lugentibꝰ &e lamen¬
carcibꝰ exseqinȩ pararentũr: quidã¬
amicors eiꝰ inter alioꝵ consolantiũ
uerba suggessit: ut eiꝰdẽ martiris
oleo corpus ꝑ ungeretur. Factũ est.
et reuixit. temq apud nos. uir tri¬
bunitius eleusinus: suꝑ memoriam
post orationẽ. quã multis cũ lacrimis
tiã. quȩ colonia uticȩ uicina.ẽ mul¬
ta preclara ꝑ eundẽ marci ẽ facta
:gnouurus. Cuiꝰ ibi memoria. lon-¬
ge priusquã apud nos: ab ep̃o euo¬
dio constitu ta est.

Expanded text:
 a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum ejus quidam inter aliorum consolantium verba suggessit, ut ejusdem martyris oleo corpus perungeretur. Factum est, et revixit. Itemque apud nos vir tribunitius Eleusinus, super memoriam post orationem, quam multis cum lacrymis tiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est.
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus abnuit: eosq a se turbida in¬
dignatione submouit. Uisũ ẽ. genero
eius ut iret ad memoriã sc ĩ ste eha.¬
NI: et illic ꝓ eo quantũ posser oraret.
ut ds̃ illi daret mentẽ bonã. qua cre¬
dere ñ cdifferret in xp̃m fecit hocin¬
gencigemitu & fletu: et sinceriter ar¬
dentipietatis affectu. Dem de abscedens
aliquid de altari floꝵ quod occurrit
tulit eiq cũ iã nox esset ad caput
posuit.: Tũ dormitũ ẽ. Et ecce ante
diluculũ clamat ut ad ep̃m currere¬
tur qui mecũ forte tunc erat: apud
ypponẽ Cũ ergo eũ audissit absentẽ:
uenire presbiteros postulauit. Uener:¬
se credere dixit: admirantibꝰ acq gau¬
dentibꝰ omnibꝰ. hapti⁊ atusest. łc¬

Expanded text:
prorsus abnuit eosque a se turbida inprorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tans: uiã carpens: et inę duoẽ ulteri¬
is non requorens.
eo orati mem mã marciris que
posita est in eastello sinirer si qd
ipponien s colonie rucniũ ẽ enisdẽ lo¬
quente portabat. fistuils cuiꝰ. olestia
iã diu laborauerac: etcarissimi
sui medici qui euĩ sedaret opperichatur¬
manꝰ: illius me sarcine uectatione.
repente sanata ese Nam deinceps eu
in suo corpo edha¬
calcrili s ⁊borabar P t menuoriã sapra.¬
dicti martiris. quã possidius illo aduę it
bo alio preualescente. mortiuuis sic iace¬
bat: ut ei iam pollices ligareutur. Opi¬
tulatione memorati martiris. cũ de
memoria eiꝰ reportata esset. & suꝑ iacen¬
tis corpus missa ipsius pres biteri cuni¬
ea: suscitatus est.
UIt quidã iur. in ordine suo pri¬
marius. nomine marcialis euo iã
grauis: et multũ abhorreus a religione
xp̃iana. Habebat sane fidelẽ filiã: et
generũ. eodẽ anno haptizatũ. Qui
cũ eũ egrotantẽ multis et magnis la¬
crimis rogarent ut fieret xp̃iantis.

Expanded text:
iam carpens, et viae ducem ulterius non requirens. 11. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponensi coloniae vicinum est, ejusdem lo atque sequente portabat. Fistula, cujus molestia jam diu laboraverat, et familiarissimi sui medici, qui eam semanus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corporecalculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit ebo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaretur: ad eandẽ memoriã tunica
eiꝰ allata est. Quȩ antequã reuocare¬
tur: ila defuncta est. Hac tamen tu¬
nica. operuerunt cadauer eiꝰ paren¬
tes: et recepto spũ salua facta ẽ. An d
ypponẽ bassus quidã sirus ad merr¬
riã ciusdẽ martiris orabat ꝓ egrotan
et pericatante filia: eq secũ
uestẽ eiꝰ acculerat. Cũ ecce pu¬
eri de domo cueurrerunt: qui
mortua nunciarent Sed cũ oran¬
te ulo ahamicis eiꝰ excipentur. ꝓhi¬
buerunt eos illi dicere: ne ad publi¬
cũ plangeret. Qui cũ domũ redisset.
etiã suoꝵs eilatibꝰ ꝑsonantẽ: et ue¬
stẽ filiȩ quã se ouat suꝑ eã ꝓiecisset.

Expanded text:
aretur, ad eamdem memoriam tunica ejus allata est: quae antequam revocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadaver ejus parentes, et recepto spiritu salva facta est. 17. Apud Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia, eoque secum vestem ejus attulerat: cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum, orante illo, ab amicis ejus exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset jam suorum ejulatibus personantem, et vestem filiae quam ferebat, super eam projeciss
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ aucuelacionẽ quid ad¬
o secerte dolor concirui anqui.¬
escit. Audurus nomen est fundi : ibi
eccłia : & in eadẽ memoria. ẽ. marti.¬
ris ST exhani. Puerũ quendã paruu¬
lũ cũ in area luderet. ex orbitantes
boues qui uehiculũ trahebant. rota
obtriuerunt: et confestĩ palpitauit
expitans. hunc mat̾ arreptũ ad ean¬
de memoriã posuit: et nsolĩi reuixitꝰ
uerũ etiã illesus apparuit. EG . UI

Expanded text:
 reuelationem, quid adhoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã se a uitiis ꝓ mundihus
honestate contineat. Quia & si
quȩdã bona aliquando ꝓ hone¬
state inchoat: in eiꝰ tamen interai¬
one non debet ꝑmanere. nec ꝑ
bona oꝑa presentis mundi głam
querere: sed totã spẽ in redẽpto¬
ris sui aduentu constituat. Unde
et ꝓtinis subditur. Et uos simi¬
les homanibꝰ expectantibꝰ dñm
suũ: quando reuertatur a nup¬
tiis.

Expanded text:
nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis.
Abbreviated transcription (Latin):
EQUENTi autẽ die. suis eam as.¬
pectibꝰ iussit aptari: cui & dix̃
Quid tractasti circa salutẽ tuam :
Agatha respondit. Salus mea xp̃s
est. Quintianus dix̃. Quousq ꝓtra
mas. Agatha dix̃. Tu nega deos tuos.
iussit eã equuleo suspendi: et torque¬
ri Cũq torquerent eã: dix̃ ei quinti¬
anus. Relinque intentionẽ animi :
ut uite tue possit esse consultuor
Agatha respondit. Ego in his penis ita
delector: sicutibonũ nuncium
audit: sicut qu uidet quẽ diu
desiderat: aut sicut qui inuenit
thesauros multos. Non enĩ pocest
palma intrare martirii: nisi corpꝰ¬
in mamilla torqueri: et tortã diu.
iussit excidi. Agatha uero dixit
Impie crudelis. et dire tiranne: non
es confusus hoc amputare in femina:
quod ipse in matre suxisti. Sed ego
habeo mamillas in tegras intus in a-¬
nima mea: ex quibus nutrio om̃s
sensus meos. quos ab infantia dño

Expanded text:
quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea christus est. Quintianus dixit quousque inmas. Agathe dixit tu nega deos tuos qiussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerent eam dixit ad| eam quintianus . relinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos . ita ego delectpalma intrare martyrii . nisi in mammillam torqueri . et tortam diu ius| sit eam excidi. Agathe respondit impie et crudelis| sime et dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus meos . quos ab infantia do
Abbreviated transcription (Latin):
Lastica nomine: omnipoten¬
ti dño ab ipso infantiȩ dempo¬
re dedicata: ad eũ semel ꝑ annuo
uentre consueuerat. Ad quã uirde¬
i non longe extra ianuã in posses¬
sione monasterii descendebat. Qua¬
dã uero die uenit ex more: atq ad
eã cũ discipulis uenerabilis eiꝰ des¬
cencdit frater. Qui totũ diem in
dei laudibꝰ sacrisq colloquuis du¬
centes: incumbentibꝰ iã noctis te¬
nebris. simul acceperunt cibos.

Expanded text:
lastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s in montẽ solus: orare.
Mons altitudo. ẽ. Quid autẽ in
hoc mundo altius celo: Quis ue¬
ro in celũ ascenderit. nouit opti¬
me fides ur̃a. Cur autẽ solus ascen¬
Quia nemo ascendit in cęlũ nisi
qui descendit de cęlo: filius homi¬
nis qui ẽ in cęlo. Quãuis et infi¬
ne cũ uenerit. et nos om̃s sua mẽ¬
bra collegerit. et subleuauerit
in cęlũ: etiã tunc solus ascendet.
quia caprit cũ corpore suo unus
ascendit: mediator dei & hominũ.
homo xp̃s iħs. Ipse ascendit ad pa¬

Expanded text:
 in montem solus orare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascenQuia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus ascendit, mediator Dei et hominum homo Christus Jesus : ipse ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃i dũ ille orat in excelso: naui¬
cula turbatur fluctibꝰ in ꝓfun¬
do. Quia insistunt fluctꝰ potest
nauicula turbari: sed quia xp̃s
orat. non potest mergi. Nauicu¬
lã quippe illã fr̃s eccłiam cogita¬
te. turbulentũ mare. hoc scłm
uando

Expanded text:
mi, dum ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
ntueamur attentius quale quan-¬
ut huiꝰ etiã nos uoacit᷑ confitendo
mereamur esse consortes. Beatꝰ es in¬
quit simon bariona. Bariona sir¬
ce: lacine dicitur filiꝰ eolũbȩ sis
autẽ colũbȩ recte uocatur ap
petrus quia uidelicet colũbam¬
tũ simplex ẽ animal. Et ipse pui¬
denti ac pia simplicitate dñm
quebatur: memor illiꝰ precepti &
cũ siuis condiscipuilis ab eocẽ ma¬
stro simplicitatis ac ueritatis ace¬
pit. Estote prudentes sicut serpo¬
tes: et simplices sicut colũbe ua
be nuncupatur: qui spũali grats
plenus extitisse monstratur. Etuiꝰ¬
sta satis laude. dilectorẽ confesoreo
suũ dñs remunerat. cũ eũ sp̃s gẽ
ui filiꝰ asseueratur. Quãius hoc
ipsũ multũ dissimiliter fieri. nuil
petrus filiꝰ sp̃s scĩ quia de ipsore¬
natꝰ est. Ap̃s filiꝰ dei ante tẽpora
ipse. ẽ enĩ dei uirtus & dei sapie¬
tia. quȩ dicit: dñs possedit me

Expanded text:
ntueamur attente, quale quanut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae rectee, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel umbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spvivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullusPetrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus poss
Abbreviated transcription (Latin):
pterea conuenient᷑ dicit᷑ : quia pater
qͥ in celis ẽ reuelauerit filio colũbe
instriũ fidei. qđ ei caro et sanguis
reuclare nequibat. Caro autẽ et san¬
quis recte intelliguntur homines sa¬
pientia carnis inflati. colũbine sim¬
pliciatis nescii: ideoq a sapientia
sp̃s omnimodis auersi de qͥbꝰ supra
dictũ ẽ quia xp̃m ñ intelligentes

Expanded text:
ropterea convenienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
stibꝰ se aptũ moribꝰ ostendebat. EUI.¬
RaI enĩ aspectu angelicus : ser¬
mone nitidus: opere sc̃s. corpo¬
r̃e integer ingenio optimꝰ. consilio
magnus. fide catholicus. spe patien¬
tissimꝰ: caritate diffusus. Et qm̃ ad¬

Expanded text:
stibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus et om
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uicini et cognati elisabeth con-¬
gratulabantur: non solũ qđ in ꝓue¬
cta etate filiũ genuisset: sed etiam
qđ ad similitudinẽ sarȩ & anne ꝑ
repmissionẽ eũ accepisset. Exu
t factũ ẽ. in die octauo uene¬
runt circũcidere puerũ. et iu¬
cabant eũ nomine patris sui tacar¬
am. Preceptũ erat in lege: ut infans
recens natus octauo die curcũcide¬
retur. Ubi declaratur cũ quanto
stucdio alia precepta legalia obserui¬
bant qui etia in hui eustocia maid¬
siliũ nasci non crediderat. mutus
omanebat. Sed qđ ille ab angelo:
sta ddidicerat ab spũ scõ. Decebat
enĩ ut noue gr̃e preco. nouo uoca.¬
fetur uocabulo. quod ei impone.¬
bat diuina electio: non autem
carnalis cognatio.

Expanded text:
enim vicini et cognati Elizabeth congratulabantur, non solum quod in provecta aetate filium genuisset, sed etiam quia ad similitudinem Sarae et Annae per repromissionem eum accepisset. Qudie octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris sui Zachariam. » Praeceptum erat in lege, ut infans recens natus, octavo die circumcideretur, ubi declaratur, cum quanto studio alia praecepta legalia observabant, qui etiam in hujus mandfilium nasci non crediderat, mutus permanebat: sed quia ille ab angelo, ista didicerat a Spiritu sancto. Decebat enim ut novae gratiae praeco, novo vocaretur vocabulo, quod ei imponebat divina electio, non autem carnalis cognatio.
Abbreviated transcription (Latin):
erito in oꝑibꝰ scõrs impletio
memoratur: qui etiã in breui
matꝰ in breui expleuit tẽpora mul¬
ta: quia placita erant deo oꝑa illius
Ut ergo ostenderet euangelista quan
⁊ nfistianis precuesor qmi c̃
exultatio: & multi in natiuitat enis
gaudebunt. Nunc autẽ nato pue¬
ro euangelista adiungit. dicens Et
audierunt uicini et cognati eiꝰ quia¬

Expanded text:
enim in operibus sanctorum impletio commemoratur, quia etiam in brevi matus in brevi explevit tempora multa , » quia placita erunt Deo opera illius. Ut ergo ostenderet evangelista quantae perfectionis praecursor Domini exaltatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt . » Nunc autem nato puero, evangelista adjungit, dicens: « Et audierunt vicini et cognati eju
Abbreviated transcription (Latin):
seipsa. Quę incessu affectuq ue¬
nerabilis: non tã uestigiũ pedis
tollert: quã gradũ uirtutis at¬
tolleret. Et tamen alios habeat
uirgo m̃broꝵ custodes suoꝵ moꝵ
autẽ suoꝵ se habeat ipsa custodẽ.
Plures erunt de quibꝰ discat: si ip¬
sa se doceat. Quȩ uirtutes magi-¬
stras habeat: quia quicqͥd gerit.
disciplina est.

Expanded text:
se ipsa: quae incessu affatuque vese ipsa: quae incessu affatuque venerabilis, non tam vestigium pedis tolleret, quam gradum virtutis attolleret. Ut tamen alios habeat virgo membrorum custodes suorum, morum autem suorum se habeat ipsa custodem: plures erunt de quibus discat, si ipsa se doceat quae virtutes magistras habet: quia quidquid egerit, disciplina est.
Abbreviated transcription (Latin):
uestibulo debet agnosci: ac pͣmo
p̃tendat ingressu. nichil int̾ latete̾
tenebrarũ : ut mens nr̃a nullis re¬
pagulis corporalibꝰ impedita: tan¬
quã lucernȩ lux. intꝰ posita. foris
luceat.
UIo exequar ciboꝵ parsimoni¬
ã officioꝵ redundantiã: al¬
tẽrum ultra naturã suꝑfuisse: al¬
terũ pene ipsi nature defuisse .:
illic nulla int̾missa tempora: hic
congeminatos ieinio dies: Et
si quando reficiendi successisset
uoluntas: cibꝰ plerũq obuius. qui
mortẽ arceret. ñ delicias ministra¬
rec. Pormire ñ prius cupiditas.
quã necessitas fuit. Et tamen cũ
quiesceret corpus: ugilaret animꝰ
Qui frequent᷑ in sõnis aut leta
repetit: aut somno int̾rupta con¬
tinuat: aut disposita gerit: aut
gerenda ꝓnunciat. Prodire domo
nescia: nisi cũ ad ȩccłiam conue¬
niret. Et hoc ipsũ: cũ parentibꝰ &
ꝓpinquis. Domestico operosa secre¬
to. forensi stipata comitatu. Nul¬
lo meliore tamen sui eustode: quã

Expanded text:
vestibulo debet agnosci, ac primo vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu nihil intus latere tenebrarum; ut mens nostra nullis repagulis corporalibus impedita, tamquam lucernae lux intus posita foris luceat. 8. Quid ego exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra naturam superfuisse, alterum pene ipsi naturae defuisse: 165 illic nulla intermissa tempora, hic congeminatos jejunio dies? Et siquando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius, qui mortem arceret, non delicias ministraret. Dormire non prius cupiditas quam necessitas fuit; et tamen cum quiesceret corpus, vigilaret animus: qui frequenter in somnis aut lecta repetit, aut somno interrupta continuat, aut disposita gerit, aut gerenda praenuntiat. 9. Prodire domo nescia, nisi cum ad Ecclesiam conveniret, et hoc ipsum cum parentibus, aut propinquis. Domestico operosa secreto, forensi stipata comitatu; nullo meliore tamen sui custode quam
Abbreviated transcription (Latin):
quid loquar: Uirgo erat. ñ solũ
corpore. sed etiã mente: quȩ nullo
doli ambitu sincerũ adulteraret
afectũ. Corde humilis: uerbis
grauis. Anims prudens: loquen¬
di partior: legendi studiosior
Non in incerto diuitiarũ: sed in
prece pauperũ spẽ reponens. In¬
tenta operi: uerecunda sermone.
Arbitris t̃mentis non hominẽ seđ
dm̃ querere. Nullũ ledere: om̃ibꝰ
tu equalibꝰ ñ inuidere. Fugere
iactantiã: rationẽ sequi: amare
urcutẽ. Quando ista uultu le¬
sit parentes: quando dissenut a
ꝓpinquis: quando fastiduit hu¬
milẽ quando risit debilẽ: qͣndo
intauit in opẽ: eos solũ solita cet
uroꝵ inusere quos miscđia ñ etu¬
besceret: neq preteriret uerecundia :
Nichil toruũ in oculis: nichil ꝓcar¬
in uerbis: nichil in accu inuerecim¬
dũ. Non gestus fractior: ñ incessus
solutior: non uox petulantior.
ut ipsa corporis species simula¬
crũ fuerit mentis: figura ꝓbita¬
tis. Bona quippe domus in ipsõ

Expanded text:
quid loquar? Virgo erat non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior: non in incerto divitiarum, sed in prece pauperum spem reponens: intenta operi, verecunda sermone, arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere: nullum laedere, bene tu, aequalibus non invidere, fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando derisit debilem? quando vitavit inopem; eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia? Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. Bona quippe domus in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
in manu angeli: & munꝰ et gla¬
dius. Denegauit tacharias muneri
animũ: et exercuit angłs in lingua
suppliciũ. Non credidit: & siluit.
Angelus loquebat᷑: et zacharias
in sermonis palato ligabatur. Ille
in ꝓmisso filio titubabat: & angłs

Expanded text:
in manibus angeli et munus et gladius. Denegavit Zacharias muneri animum, et exercuit angelus in lingua supplicium. Non credidit, et siluit, angelus loquebatur, et Zacharias in sermonis palato ligabatur. Ille in promisso filio titubabat, exs
Abbreviated transcription (Latin):
xpectabat angłs fidẽ. Ubira¬
charias ñ credidit: ilico ino¬
re compedes taciturnitatis accepit.
Uolutabat se sermo in erate pecto.¬
ris: nec audiri poterat foris: quia
e posuit: et hospitiũ uerbi conci
sit. Ascendit unde uenerat: nec
quando ioħs nascitur. Tumnc acei-
elisabeth ediderit uocẽ. Ipse est

Expanded text:
pectabat angelus fidem. Ubi Zacharias non credidit, illico in ore compedes taciturnitatis accepit. Volutabatur sermo in crate pectoris, nec audiri poterat foris, quia e posuit, et hospitium verbi conclusit. Ascendit unde venerat, signquando Joannes nascitur. Tunc accepit Elizabeth edidit Vocem. I
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus ad om̃s. Quare ergo
ed ut dicamꝰ uobis quod
deo inspirante sentimus
non qualescũq animȩ: fed ta¬
les ammȩ quȩ habent catholied
fidẽ et habere uidentur oꝑa
bona in ȩccłia dei. Et tamen
ex ipsis quinq sunt prudentes:
et quinq fatuȩ. Quare ergo ap¬
pellatesunt quinq et quare
inde cętera consideremꝰ. Om̃is
anima in corpore. ideo quinari-¬
o numero censetur: quia quinq
sensibꝰ utimur. Nichil ẽ. enĩ qđ
sentimꝰ ex corpore. nisi ianua
quinqueꝑtita: aut uidendo.
aut audiendo. aut odorando.
aut gustando. aut tangendo.
Qui ergo se abstinet ab illicito
uisui: ab illicito auditu. ab illi¬
cito odoratu: ab illicito gustu.
ab illicito tactu: ꝓpt̃ ipsam
integritatẽ. uirginis nomen
accepit.

Expanded text:
prorsus ad omnes. Quare ergo Sed ut dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare inde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
orte autẽ dicat aliquis
Qui si multe sunt nomi¬
ne:: et tã paucȩ sunt ueritate.
ut uix decẽ inueniantur:
Non ita. ẽ. Nam si solas decẽ in¬
delligi uellet bonas: non ibi osten¬
deret quinq fatuas. Si enĩ mul¬
te sunt uirgines quȩ uocantur:
quare contra quinq hostia do¬
mꝰ magnȩ dauduntur: In tel

Expanded text:
orte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam si solas decem intelligi vellet bonas, non ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim multae sunt virgines quae vocantur, quare contra quinque ostia domus magnae claudu
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ne abieritis. et in ciuitates
samaritanors ne intraueritis: qđ
ꝑsecutionẽ timere non debeant :¬
et debeant declinare. Qđ quidẽ
uidimꝰ in principio fecisse credentes:
quando orta iherosolimis ꝑsecutio¬
ne. disꝑsisunt in uniuersã iudȩã:
ut tribulationis occasio. euangelii¬
fieret seminariuor.

Expanded text:
gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum non intraveritis , quod persecutionem timere non debeant et debeant declinare. Quod quidem videmus in principio fecisse credentes, quando, orta Hierosolymis persecutione, dispersi sunt in universa Judea, ut tribulationis occasio fieret Evangelii seminarium.
Abbreviated transcription (Latin):
urt igitur utriusq natiuitas: festa
deuotione celebrat᷑. Sed in ilius
ltãquã in xp̃i dñi. tãquã in salua-¬
coris mundi. tãquã in filii dei om̃i¬
potentis. tãquã in solis iustitiȩ na-¬
tuntate. omni ppło gaudiũ euan-¬
gelizatur: in huiꝰ autẽ tãquã in
precursoris dñi. in serui dei eximii
in lucerne ardentis et lucentis ex¬
Iste magnꝰ corã dño ẽẽ. narratur:
rũ consortia declinans. ab omni
le inter peccatores conuersatꝰ. pec¬
cati om̃is immunis ꝑmansit. Hic
adhuc ex utero matris spũ scõ re-¬
pletꝰ est: in illo habitat om̃is pleni
dono sui sp̃s. sedẽ sibi uteri uirgina¬
lis in quo carnẽ susciꝑet ipse con¬
secrauit.

Expanded text:
iusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exIste magnus coram Domino esse narratur: rum consortia declinans, ab omni le inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitdono sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit.
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. fortuitu is qͥ furti auctor fu¬
erat presentat᷑. Quẽ cũ districta
examinatione discuteret: imperat¬
ut ueri fidẽ celerit̾ faceatur. Sed
nequã sp̃s. criminis malitiã quam
cõmiserat. denegauit. Tũ uero pia
cõmotio sacerdotis: ꝓduci infician¬
tẽ precipit in ppło. Nec mora mis¬
sã celebraturus ingredit᷑. Premissaq
in plebẽ salutatione sollenni: in o-¬
rationẽ tota corporis strage ꝓster¬
nit᷑. Statĩq infelix inimicus. et cap¬
tiuus parit᷑ et minister. in sublime
suspenditur Eccłia eiꝰ clamore eõ¬
plet᷑ : plebs uniuersa turbatur. Et
quasi flãmis circũdatꝰ. cũ uoce ma¬
xima nomen inuocat sacerdotis:
crimnen qđ cõmiserat conficetur.
sandẽ uir beatissimꝰ ab oratione
consingens: accedit ad podiũ: e¬
uocat estuantẽ. Omnia discutit:
uniuersa cognoscit. Solidi de late¬
bris ꝓferuntur: clamor popularis
attollitur: & uno ore. germani me¬

Expanded text:
cepit. Fortuitu is qui furti auctor fucepit. Fortuitu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, diceut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani me
Abbreviated transcription (Latin):
uir bonis moribꝰ: ianuarius
nõmine. Qui cũ princeps presidia¬
lis militaret officii: exactos a ꝓuin¬
cialibꝰ solidos ad iudicẽ deferebrt.
Is cũ uisendi ep̃m causa ex itinere
diuertisset: sacculũ ꝑdidit quẽ
ferebat. Nulloq de circũstantibꝰ
intuente: casu is repꝑit. qui uexa¬
ri inimiea infestatione consueue¬
rat. Tandẽq in se reuersus: dã pnũ
uiator agnoscit. Implet questibꝰ ei¬
uitatẽ: et a beatissimo sacerdote
ñ alit̾ quã si ipsi tradidisset pecul¬
niã repetebat. Quã ille in dei no¬
mine reformandã: quasi uerus de¬
bitor ei reꝑmisit. Tum dies sabbati
fuit: qua ꝑ totã urbẽ sollicita in¬
cdagatio ꝑcurrit. Et cũ nichil incdi¬
cii fuisset inuentũ: post triduũ is
sacerdotis amplectitur : contestans
appetiturũ supremȩ mortis occa¬
sũ. nisi pecunia publica fuisset in¬
Ndicit ep̃s patientiã: pollicetur
securitatẽ. Nec multũ post priꝰquã
ꝓderet᷑ admissũ: exhiberi secrete

Expanded text:
ir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset indicit episcopus patientiam, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan tenebatur obnoxius. inci¬
peret fenerator esse uirtutũ. hos-
pitalitatẽ. peculiari obseruatione
seruauit. Omnibꝰ enĩ sine ulla ex-¬
ceptione ꝑsonȩ domũ prebuit:
et conuuuiũ ieumus pastor exhi-¬
buit. Pedes omniũ manibꝰ suis la¬
uit: dñĩcȩ institutionis minister
et custos. Itaq uir beatissimꝰ qđ
ẽ difficillimũ: inter frequentias
ppłoꝵs. solitudinis uitã : et here

Expanded text:
forsitan tenebatur obnoxius, inciforsitan tenebatur obnoxius, inciperet fenerator esse virtutum. 5. Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et custos. 6. Itaque vir beatissimus, quod est difficillimum, inter frequentias populorum solitudinis vitam et he
Abbreviated transcription (Latin):
PATIŨ lectuli sui. trabecule
dolatiles ambiebant: iniectos
Qui tamen quotidiana impressio¬
ne densat̾i: inconfecti soli duritiã
preferebant. Stratũ om̃e: subiecto
cilicio. & suꝑposito uno tantũ sa¬
gulo fint. Caput ab humeris ꝑ cer¬
uicis confimũ: nulla subleuauit
adiectio. Ita ꝓnus ꝓstrata ꝑ terrã
m̃bra dampnauerat. Noctibꝰ nũqͣm
uestitũ: raro cingulũ. raro calcia¬
menta detraxit. Redimitꝰ loro sem¬
ꝑ et capsula. scoꝵ reliquias conti¬
nente. Iugis gemitꝰ: oratio ꝑseuerans.
Longũ enĩ tempꝰ somnũ capere int̃
tormenta non poterat. Dicat quisq
qđ senserit. Cȩterũ ego absolute
definio: beatũ Germanũ int̾ tot
cruces. longũ traxisse martiriuor.
dei nr̃i uirtus et pietas: qui
famulũ suũ in uia ueritatis fideli-¬
ter gradientẽ. duplici remuneratio¬
ne donauit: ut et preceriti si qui
fuerant decoquerentur errores. ⁊¬
et celeriter defecata sanctitas pre¬
staretir. Quiq peccatis preteritis

Expanded text:
 lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos qui tamen, cotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
si suũ adduci. Quȩ cũ adducta
fuisset: sedens ꝓtribunali. hoc ini-¬
tiũ sermonis quintianus consula-¬
ris arripuit. Cuiꝰ conditionis es.
A gacha respondit. Nonsolũ ingenu
a sedet expectabilis genere: sicut
omnis mea parentela testatur. Quin¬
tianꝰ dixit. Et si ingenua ꝓbaris et
ancilla xp̃i sũ: ideo me ostendo ser
uilẽ ꝑsonã. Quintianus dixit.
quomodo te ancillã esse cõmemo¬
ras: Agatha dixit. Sũma ingenu¬
itas ista est: in qua seruitus xp̃i cõ¬
probatur.¬

Expanded text:
duci . et sedens in tri| bunali . hoc inicium sermonis quintinus consularis ad| ripuit. Cuius conditionis es. Agathe respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et ancilla christi sum.| Ideo me seruilem ostendo personam. Quintianus dixit| quomodo te ancilla esse| commemoras. Agathe dixit summa ingenuitas ista| est . in qua christi seruitus conprobatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ulchre autẽ tẽpus quo fuit
in utero ꝓpħa describitur:
ne mariȩ presentia taceatur Sed
tempus siletur infantiȩ: eo quod
presentia dm̃i. matris in utero ro-¬
boratur: qui infantiȩ impedimen¬
ta nesciuit. Et ideo in euangelio
nichil suꝑ eo legimꝰ: nisi ortũ eꝰ
et oraculũ : exultationẽ in ute¬
ro: uocẽ in deserco. Neq enĩ ullã
infantiȩ sensit ȩtatẽ: qui supra
naturã. supra ȩtatẽ in utero ma¬
trissitus: a mensura cepit ȩtatis

Expanded text:
ulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem naturam, supra aetatem in utero matris situs, a mensura perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsolũ opa et uirtutes scõꝵ ple-¬
na sunt admirationibꝰ: sed etiã ipsa
uerba quibꝰ ad memoriã posterors
scribuntur aliquando a misterus
uacua non sunt. Quod in ẽxordio
huiꝰ lectionis euangelista ostendere
uoluit: cũ precursoris dñi natiuita¬
tẽ descripturus ait. Elisabeth im¬
pletũ ẽ tempus pariendi: & peꝑit
filiũ. Uerbũ quippe impletionis:
scriptura sacra in bonoꝵ tantũ or¬
tu. actu. uel ohitu ponere consue¬
uit.

Expanded text:
a et virtutes sanctorum plenae sunt admirationibus, sed etiam ipsa verba, quibus ad memoriam posterorum scribuntur, aliquando a mysteriis vacua non sunt. Quod in exordio hujus lectionis evangelista ostendere voluit, cum praecursoris Domini nativitatem descripturus, ait: « Elizabeth impletum est tempus pariendi, et peperit filium. » Verbum impletionis Scriptura sacra in bonorum tantum ortu, actu vel obitu ponere consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
que incredulitatis uinculis ẽ. liga.¬
ta. rationis uoce soluatur. Scribamꝰ
sp̃s misteria: si loqui uolumꝰ. Scriba¬
mꝰ prenunciũ xp̃i non in tabulis
lapideis: sed in tabulis cordis carna-¬
libꝰ. Et enĩ qui ioh̃m loquitur. xp̃m
ꝓphetat. Loquamur ioħm: loqua¬
mur et xp̃m: ut nr̃m quoq ospos¬
sit aperiri: quod in sacerdote tanto
irrationabilis modo pecudis frena
nutantis fidei coercebant. Et racha-¬
rias pater eiꝰ impletꝰ est spũ scõ: et

Expanded text:
quae incredulitatis uinculis est ligaquae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur Christum prophetat. loquamur Iohannem, loquamur et Christum, ut nostrum quoque os possit aperiri. quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercebant. Et Zaccharias pater eius inpletus est spirit