comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditione stipłatus fueno
is quiexlucratiua cã me¬
us ẽc ceperit confestim
si fundi dominus sub ꝯ¬
ditionemuuam scipłat
fiñt. statim fundo alien¬
ato euanescit stipło. ⁊ ma¬
xime scd̾m illorumoppi¬

Expanded text:
dicione stipulatus fuero isque ex lucratiua causa meus esse coeperit, confestim si fundi dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo alienato euanescit stipulatio, et maxime secundum illorum opin
Abbreviated transcription (Latin):
tepsone fc̃o parẽoblõemi
possit. ueluti siquis in ea¬
pitolium ascend̾it .x. dare
spondes. Siquis ame .x. pe¬
tienit tot dare spondes. Cuz
nõid̃ qindote promissar
rendeatur rõ reddino pot̾
Iulla ꝓmissio pot̾ ꝯsisteͣ¬

Expanded text:
ersonae facto parere obligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, decem dare spondes?' 'si quis a me decem petierit, tot dare spondes?', cur non idem et in dote promissa respondeatur, ratio reddi non potest. Nulla promissio potest
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quolibi defugienteõs
tenebuntur. S umcin
q ꝓparte brditaria. pref¬
tatio iniungitur. Itemi
suta scipło fcã sit si fun¬
dus titianus datus non
cĩt centum dare isitotꝰ
detur penacomimutitur
posse dare cessante una

Expanded text:
 quolibet defugiente omnes tenebuntur, sed unicuique pro parte hereditaria praestatio iniungitur. Item si ita stipulatio facta sit: 'si fundus Titianus datus non erit, centum dari?', nisi totus detur, poena committitur tradere cessant
Abbreviated transcription (Latin):
tuatur obłotam imp̃orũ
qͣm successorum eorum¬
soribꝰ idẽ fideuissoribus
perpetuant oblonem qr
intotam cãm spoponde¬
runt. ¶Anfilius famił
sit. S acceptum eiposs¬
e ferre ctlitur.⁊ fideuisso¬
rem accipieis obłois
nommne. nonariat an

Expanded text:
tuatur obligatio tam ipsorum quam successorum eorumsuis, id est fideiussoribus, perpetuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt. An filius familiossit: sed et acceptum ei posse ferr‹i› creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. nouari autem an
Abbreviated transcription (Latin):
tu debeba. si infacinore eũ
dephend̾it inpune eũ occ¬
idit nec efficax actio erit
tesisti. ⁊nisi stet̾is ypocen¬
taurum dari pinde eĩt.ͥ
q sicesisti solum mõ stip¬
ulatus eẽm. ¶ Possũ utiłr¬

Expanded text:
tu debebat, si in facinore eum deprehenderit, impune eum occidit, nec utilis actio erit 'te sisti? nisi steteris, hippocentaurum dari?' proinde erit, atque 'te sisti' solummodo stipulatus essem. Possum uti
Abbreviated transcription (Latin):
adm intelligend̾ sit ⁊ꝗ
dem sieffecit ꝓmissor qͣ
ninus soluere possitex¬
peclitum intelletum hẽt
ꝯsticutõ. Siuo moratus
am fec̾ insoluendostichỹ
q̃ promifat. posse emdacͬ
eam moram pẽa offeren¬

Expanded text:
m intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si uero moratus am fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offeren
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũt insitotum nõpo¬
tiit ułnticum scipłatus
sum hominem nõ c̾tum
Nam petitio eius scindi¬
nõ pot̾ alioqum in diuẽ¬
sis hominib recte ꝑtes
soluentur. qd nõ pot̾. de¬
functus face̾. neꝙ stipła

Expanded text:
ui autem nisi totum non potest, ueluti cum stipulatus sum hominem incertum: nam petitio eius scindinon potest. alioquin in diuersis hominibus recte partes soluentur: quod non potuit def
Abbreviated transcription (Latin):
⁊par utriusq cãsit qͣre ñ
potentior sit quiteriet ꝙ̃
spectio duplex ẽ ut primo
qͥramus q̃ ꝑsone efficiãt
quib eam producanti.
utiq ãt principał debitõ
ppetuat obłonem/accessi¬
ones anppetuant dubiũ
reenim fcõsuo fideuissor¬

Expanded text:
par utriusque causa sit, quare non potentior sit qui teneat, qspectio duplex est, ut primo quaeramus, quae personae efficiant quibus eam producant. utique autem principalis debitor perpetuat obligationem: accessiones an perpetuent, dubium re enim facto suo fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ distinctioem quil se¬
quitur. ¶ It̾ si hõ quisir ꝓ
blatus ei fu̾it qd̾statu lib̾
lienum promisiss qr sm̃
se debere occibit teneatu
nescira a se petitum coclie¬
illis ut restituẽt manrł¬
misit. ¶ Sequitur indẽ¬
de eo qd̾ uetẽs constituer̃¬

Expanded text:
quam distinctionem et Iulianus sequitur. item si homo, qui fuit blatus ei fuerit, quod statuliber lienum promisisset, quia se debere occiderit, teneatur: nesciret a se petitum codicillis ut restitueret, manumisit. Sequitur uidequod ueteres constituer
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Cum scipłai citur
prousuris legittimis peri¬
am insingules menses
sit quia uerum est solu
fuero anulla mora int̾ce¬
dente decesserit siquidez
occidat eum promissor ⁊
expeditissimum ẽ. Sin a
negligat infirmum tm¬

Expanded text:
o. Cum stipulati sumus pro usuris legitimis poenam in singulos menses, escit, quia uerum est solutfuero et nulla mora intercedente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
culpa qd̃ aostipłonem at¬
nõ adfaciendum tenet᷑.
Sz si sit quidem res mre¬
bo humanis s darinõ p̾¬
sit utfundus religiosus
modum diiuidicatur ut
siquidem ipĩus ꝓmisso¬
ris res. uł tp̃r stiplonis⁊
accid̾it. icħomimus te¬
neatur.⁊ demq fiat ⁊ sip
alium posteaqm hoc ali

Expanded text:
culpa, quod ad stipulationem atnon faciendum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res uel tempore stipulationis acciderit, nihilo minus teneatur, idemque fiat et si per aliu
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾it domims dissol¬
gerit quia eadem nauiꝰ
eẽt incipiet obligari.prõ
quo ⁊ulud diciposse ped¬
ius scribit. sistipłatus
fuero exfundo .c. amp¬
horas nimi expectare de¬
beo donee nascatim. et si
natum sineculpa ꝓmis¬
soris ꝯsumptum sit. nĩ¬
sum expoctare debeamdo¬
nec iterum nascatur ⁊da
cessaturam aut ualitira
homo promissus ẽ serm¬
banda sit. illum cum ser¬
uus eẽ cepit darespondes
Item eum locum cumex
sacro religioso ut profañ
ẽẽ cepit dari q̃uia nec pre¬
sentis cpͣis obligationem
reciꝑe pot᷑ ⁊ cadum taxat
que natura sui possibilia.
sunt. deducuntur mobl¬
igatione̾m. mm aũt ño
spẽm. s genus scipłariri¬
demur ⁊ tacite mea tempꝰ
continetur. homolib̾c̾ta
spẽ continetur q̃ casum al¬
uersamq fortunam spec¬
tari hominis lib̾ineq ci¬
uile neq nalee. nam dhi
rebo negocium recte geri¬
mus. que subiciusibo do¬
minioq nr̃o statim posst̃
qnais sihacm̃te resolu¬
ta ẽ ut inalium usum ta¬

Expanded text:
pondit, dominus dissolgerit, quia eadem navis esset, inciperet obligari. pro  illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspectare debeam, donec iterum nascatur et dcessaturam aut ualituram homo promissus est, seruibanda sit: 'illum, cum seruus esse coeperit, dare spondes?' item 'eum locum, cum ex sacro religiosoue profanus esse coeperit, dari?' quia nec praesentis temporis obligationem recipere potest et ea dumtaxat, quae natura sui possibilia sunt, deducuntur in obligationem. uini autem non speciem, sed genus stipulari uidemur et tacite in ea tempus continetur: homo liber certa specie continetur. et casum aduersamque fortunam spectari hominis liberi neque ciuile neque naturale est: nam de his rebus negotium recte geremus, quae subici usibus dominioque nostro statim possunt. et nauis si hac mente resoluta est, ut in alium usum ta
Abbreviated transcription (Latin):
domino rerextingintũ
stipło. Siu̾o amehr̃de
defumctus eam legauit
pot̾ agi extipłatu. ldẽq
eẽ ⁊ sisb̾conditioẽ legaa
sit qr ⁊si ipẽ debitor rem
ss nõ lib̾aretur. S si con¬
ditione deficienteremã¬
sit petitio infirmab̾r. S¬
ticum qui decessit si scip¬
uler. siquidem odicieti¬
am mortuns potuit ut
fur qutilit̾ mestipłatu
Sabimis ait siuoeram¬

Expanded text:
domino, extinguitur stipulatio. si uero a me herede defunctus eam legauit, potest agi ex stipulatu: idemque esse et si sub condicione legata sit, quia et, si ipse debitor rem sset, non liberaretur: sed si condicione deficiente remanserit, petitio infirmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me stipulatum Sabinus ait: si uer
Abbreviated transcription (Latin):
meam in restitur recte
scipłari indeor ¶Sip̾t
moram promissoris hõ
decesẜit tenetur inchom
mus piideacsi homo y¬
uẽt.⁊ hic moram uroctr
fecissequi litigare malu¬
it quam restituẽ.
ꝯhitur. Itaq alius pͦror
alio promittens dacũm
plex ab mutiuum spon¬
det. s curaturum se ut do¬
lus malus absit.Idemq
stipłatus de alio seciam
tri dealio mehꝰ accumi ei̾t
stimauit. setħ magisẽ
ut ispetitus uidea tur de
quo actor sensit. Hasti¬
pło erutriusq consẽsu
ualet. iudicium ãt q̃ in
inuitum redditur.⁊ id̃o
actori poctꝰ cͥdendum ẽ
alioqum. semꝑ negab
reus seconsensisse. ¶Si
stipłante mestichumi
aut pamphylum tu u¬
num daturum tespopõ¬
dens constat nõ tenerite
noc ad int̾rogatum eẽ re¬
terensumẽ. Quia semꝑ
insumis id qd̃ minus
ẽ sponderi undetur. ¶Itẽ
si ego płos res stipłer sti

Expanded text:
meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesserit, tenetur nihilo minus, proinde ac si homo uiueret. Et hic moram uidetur fecisse, qui litigare maluit quam restituere.contrahitur. itaque alius pro alio promittens daturumplex abnutiuum spondet, sed curaturum se, ut dolus malus absit: idemqustipulatus de alio sentiam, tu de alio, nihil actum erit. xistimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque consensu ualet, iudicium autem etiam in inuitum redditur et ideo actori potius credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse. Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat non teneri te nec ad interrogatum esse rete responsum est, quia semper in summis id, quod minus est, sponderi uidetur. Item si ego plures res stipuler, Sti
Abbreviated transcription (Latin):
gnacam̃te ut reponan¬
aream deposita sint l ea
dem mat̾ia restituatura
lia eĩt hic traetatus q̃ al
pretoria stipłones ꝑtiet
quib derestituenta cad̾

Expanded text:
gna ea mente, ut reponanaream deposita sit, licet eadem materia restituatur, alia erit. hic tractatus etiam ad praetorias stipulationes pertinet, quib
Abbreviated transcription (Latin):
chum puta ⁊ pamphy¬
ium. kunum spopond̃¬
ris tem̃s. iud̃is enim ad
unam exduab stipłon¬
ib spopondisse sacrami
rem ułreligiosamͣ uł u
sibꝯpublicis ĩppetium
relictam ut forum. aut
basilicam aut hominez
liberum mutiłr stipłor
quanunres sacͣ ꝓtanai
licta inpriuatos usus re¬
uerti ⁊ exlibero sermim
fi̾ pot. Nami⁊ cum quis
rem profanam. aut sti¬
chumdare promisit li¬
beratur. sisine fcõ eiusr¬

Expanded text:
chum puta et Pamphilum, licet unum spoponderis, teneris: uideris enim ad unam ex duabus stipulationibus respondisse. Sacram uel religiosam rem uel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum inutiliter stipulor, quamuis sacra profana licta in priuatos usus reuerti et ex libero seruus fieri potest. nam et cum quis rem profanam aut Stichum dari promisit, liberatur, si sine facto eius
Abbreviated transcription (Latin):
rõnum datam oeconstat.
n humanum funit ob rer
moram fieri. q̃tantum rep̃¬
sentata confestum arbiter
apretore erit dandus apd̃
quenironem qͣm admin¬
istrasse eun apparint exfi
gessit post lib̾tatem cõne¬
mri no pot̾ corpora plane
torem restituere it̾e d̾sigłis
ĩstruẽ.¬

Expanded text:
stat, neque humanum fuerit ob rei moram fieri. qua tamen repraesentata confestim arbiter a praetore erit dandus, apud quem rationem, quam administrasse eum apparuit, ex fidgessit, post libertatem conueniri non potest. corpora plane etorem restituere: item de singulis instrue
Abbreviated transcription (Latin):
ccum ¶Hais. incula mea
cum hrdi meo serment an¬
nos .x. uolo ut sit mealibẽ¬
taqueriturcum ubtam su¬
am eẽ uolu̾it nec idemhis
facẽ potĩt. nec directa pure
data sit lib̾tas an ⁊ post.x.
non thaidi lib̾tas debeatũ¬
Lutius titius ita cauit me
⁊ damas ⁊ pimphilus te ꝓ¬
meriunt ere alienolib̾ato
ne alterius qͣm tuam seru¬
itutem experiantur qro an

Expanded text:
um "Thais ancilla mea cum heredi meo servierit annos decem, volo sit mea liberta". quaeritur, cum libertam suam esse voluerit nec id heres facere potuerit nec directa pure data sit libertas, an etiam non Thaidi libertas debeatur.Lucius Titius ita cauit: 'Met Damas et Pamphilus te promeruerint, aere alieno liberato ne alterius quam tuam seruitutem experi
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃r an ut excã ftoeicom¬
missi manumissa fuisser
intestao pr̃ petiss pios tã¬
tum filios debuiss many¬
mittẽ eam qͣm prdilexis¬
s pnuntiauit igitur recte
cm manumissam ⁊ ido
fidi ꝯmissa ⁊̃ ei patranda.
inuematin ẜuus quem
ut suum testator abuno
mitti cogendumtm eũ q
rogatus ẽ reclimẽ eum et

Expanded text:
 fideicommissi manumissa fuisset: intestato pater petisset, pios tamen filios debuisse manumittere eam, quam pater dilexisset. pronuntiauit igitur recte eam manumissam et ideo fideicommissa etiam ei praestanda.inueniatur seruus, quem ut suum testator ab uno mitti, tamen cogendum eum, qui rogatus est, redimere eum et
Abbreviated transcription (Latin):
simamfeste studum non
solm̃itis eirei ꝑatum ur lib̾¬
tatibmora fiẽt probaretũ
rep̾sentandas lib̾tates ¶⁊¬
utoris quem ⁊ip̃m testo li¬
beris ded̾it ded̾at fidi cõmi¬
sit demamunittẽdis ẜuis
ip̃ius tutoris s ⁊ is atutela
excusatus fuerat. quero an
debent tutores qui in locum
excus ati dati tutelam adi¬

Expanded text:
ifeste studium non soluentis ei rei paratum, ut libertatibus mora fieret, probaretur, repraesentandas libertates.Tutoris, quem et ipsum testamento liberis dederat, fidei commisit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an deberent tutores, qui in locum excusati dati tutelam admi
Abbreviated transcription (Latin):
minnttent quiridicus
qͣnti singuli eẽnt reclim¬
diexistimanit modio te¬
pore pamphyla an quaz
pecuma soluetur peperit
q̃ro id qd̃natume expam¬

Expanded text:
nt, et iuridicus, quanti singuli essent redimendi, aestimauit: medio tempore Pamphila, antequam pecuni‹a› solueretur, peperit: quaero, id quod natum est ex Pam
Abbreviated transcription (Latin):
uixerca abẽẽnt ut nec lib̾¬
tas impediatur nec libert᷑
eripiatur his qui frande
carcant. ¶Siꝑ procura toeͣ
quis defendatur sempiu.

Expanded text:
usa abessent. ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant.Si per procuratorem quis defendatur, semper
Abbreviated transcription (Latin):
D. Heq infantes n furi
ostuz abhostibo capti neq
hu ques religio aut hone¬
stior eał calamitas aliq̃ uł
maioris rei familiaris añ
capitis fame uepiculum
aut similis camoretur ru¬
briano senatus ꝯsulto ꝯti¬
netur. at nepubpilliqde
qui tutures nõb̃nt. aut co
lx̃ant quos carum quoq cã¬

Expanded text:
.Neque infantes neque furiosi neque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa uel calamitas aliqua uel maior res familiaris aut capitis famaeue periculum aut similis causa moretur, Rubriano senatus consulto continentur: ac ne pupilli quidem, qui tutores non habent, aut eos habeant, quos earum qu
Abbreviated transcription (Latin):
cillam suprascriptam leg¬
auit ut manimuttẽtu qͣ¬
ro. inseptima filia nalis a¬
culam suprascripram ma¬
numitte cogi possit paulu
sc eam ꝯpelli ancillam ppã¬

Expanded text:
supra scriptam legauit, ut manumitteretur: quaero, an Septicia filia naturalis ancillam supra scriptam manumittere cogi possit.Paulusse eam compelli ancillam p
Abbreviated transcription (Latin):
isiio ascripsit. ut ẜnus
magno p̾cio rechiimnatur
ab eo ⁊ mamimittati
S ⁊ille quicum ticio fũ¬
Dus legareturadiecit su¬
a manucondicionem pe¬
cime sibi dande in nola¬

Expanded text:
nisi ideo adscripserit, ut seruus magno pretio redimatur ab eo et manumittatur. Sed et ille, qui, cum Titio fundus legaretur, adiecit sua manu condicionem pecuniae sibi dandae, in uol
Abbreviated transcription (Latin):
criptõ legis rer̾u pronũciatũ
est ⁊ eum qui contrasigun̾
suum. falsum prebint tes¬
timoniũ pena falsi tenerip¬
nunciatumẽ. De in pruden¬
cia eius quidiersa duob
testimonia p̾buit cuiusita
anceps fides uacillat ꝙ cri¬
mine falsiteatur. nec dubiꝰ¬
tand̾ ẽ. Qui se ꝓ milite ie¬
cit. łillicitis in signibus u¬
sus ẽ uł falso duplo mati
licate granissime punien

Expanded text:
criptio legis teneri pronuntiat. Et eum, qui contra signum suum falsum praebuit testimonium, poena falsi teneri pronuntiatum est. de inpudentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est. Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate ulitate grauissime punien
Abbreviated transcription (Latin):
uo legato sũb eodem que
manumissolibertatẽ sua
manu ademit hoc ita sino¬
luntate cestatoris ademe¬
rit Dam si iginorante eo.
tinetur uerb̾ẜ nus quia¬
lieno testamiento fiteicõ¬
missam libertatẽ sib̾ ascͦp¬
sit. s de ħ pot hesitar qui

Expanded text:
uo legato sibi eodemque manumisso libertatem sua manu ademerit hoc ita, si uoluntate testatoris ademerit: nam si ignorante eo, tinetur uerbis seruus, qui alieno testamento fideicommissam libertatem sibi adscripsit. sed de hoc potest haesitari
Abbreviated transcription (Latin):
uissu cestõ codicilł ueliber¬
tatensibi ascripẜit. obea
rem ꝙ ipi manu scriptũ ẽ
minns lib̾sit. Set libeita ei
exfidei comissi cã p̾stetur
.si mo post eam scuptuam
mamisua cestator testam̃¬
rent necessitate potestatis
extusari: sitñ acedat clĩna
toritas sub scribendis se ea
dictasse. ⁊ reccgnouisse uidi¬

Expanded text:
 codicillisue libertatem sibi adscripserit, ob eam rem, quod ipsius manu adscriptum est, minus liber sit: sed libertas ei ex fideicommissi causa praestatur: si modo post eam scripturam manu sua testator testamerent, necessitate potestatis excusari, si tamen accedat domini auctoritas subscribentis se ea dictasse et recognouisse: uid
Abbreviated transcription (Latin):
tus interirgato amaximmil¬
la professo est ꝓbaturum
quemadmod̾um falsum
mentalsi sub scripsiss mã.¬
ximilla inscriptõnem testĩ¬

Expanded text:
tus interrogatus a Maximilla professus est probaturum, quemadmodum falsum in crimen falsi subscripsisset Maximilla in scriptorem test
Abbreviated transcription (French):
umomine pre¬
coris litteras falsas iedcidiᷤ¬
se edictum ne falsum pro¬
posuisse dicetur ⁊ haccã a
cione infactũ penalitenet᷑
paterna. H̾rdi e iꝰ eripietur

Expanded text:
omine praetoris litteras falsas reddidisse edictumve falsum proposuisse dicetur, ex causa actione in factum poenali tenetupaterna heredi eius eripietur
Abbreviated transcription (Latin):
malieno testamento scribe
nonꝓhibemin¶ Qui se
filio testatoris impub̾i tu¬
torem ascripsit. ⁊ si suspecto
eẽ p̾sumitur ꝙ ultro tuteła
indebicinr affectasse tñ siydo¬
neus ee approbetur nonex
testamento s exdecreto tu¬
tor danous ẽ nec excusatõ
eius admititur qr conces¬
sisse indetur uolimtatiteᷤᷤ¬
tatoris
Ou falsam mo¬
netamꝑcusẜint sud totu
formare uoluerint suffragiꝰ
uiste penitencie ab solunt¬
¶ Actrisato suppositi partus
milla temꝑis pscriptonez
depllit nec interẽdecesẜit
necne ea que partum ẜdi¬
Erm .ł.ui. E alsipena cober¬
cetinr: qui adlitem instruẽ¬
dam  aduocacionetestibus
pectumam acceperunt ob¬
ligatõnem pactionẽ uefe¬
cer socieratem cogerunt aut
aliquid eorum fieiet ari¬

Expanded text:
in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripsit, etsi suspectus esse praesumitur, quod ultro tutelam uidebitur affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius admittetur, quia consensisse uidetur uoluntati testatorisfalsam monetam percusserint, si id totum formare noluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec interest, decesserit nec ne ea quae partum subdiomarum. Falsi poena coercentur et qui ad litem instruendam aduocatione testibus pecuniam acceperunt, obligationem pactionem fecerunt, societatem inierunt, ut aliquid eorum fieret
Abbreviated transcription (Latin):
sib ascripsit. Q uesitũ ẽ ꝗd
tauit: anio non denega¬
mus hic accione qm a
lii restiturus ẽ at quin eu
is qui s inssutestatoris legͣ¬
tum ascͥpsit ⁊̃ si fideisue. sili
iubente testatore comisiss
uti a lii restitũet .s. iussite¬
um nichominꝯ alegatose
remanere cum honore fi¬
di comimssi
edicto p̾cepit adiciendũ
inde teneaturac sicomisiᷤ¬
dicti se u̾itatẽ pretendant
scuibere aut sibi legatumui
anpotestate ħt dictonte teᷤ¬
tatore legato honoratur
¶plane costitutonib prin¬
cipalib cauet ut si cestator
spali subscriptõne sua de¬
claraiit dictasse ẜimo ali¬
ab hr̃dibus sius daretur
cionem testacoris ualere
adu̾sꝯ.s. cõsulti anctorita¬
tem.⁊ rdeolegatum ꝑ nõ
scripto habendun iquiã¬

Expanded text:
bi adscripsit. quaesitum est, quid tauit. an ideo non denegamus huic actiones, quoniam alii restituturus est? adquin cum is, qui sibi iussu testatoris legatum adscripsit, etiam si fidei suae, similiter iubente testatore, commisisset, ut ‹i›d alii restitueret, senatus iussit eum nihilo minus legato remanere cum onere fideicommissiedicto praecepit adiciendum inde teneatur ac si commisisdicti severitatem praetendant. scribere autem sibi legatum in potestatem habet, dictant‹e› testatore legato honoratur. Plane constitutionibus principalibus cauetur, ut, si testator specialiter subscriptione sua declarauerit dictasse seruo aliab heredibus suis daretur, tionem testatoris ualere aduersus senatus consulti auctoritatem et ideo legatum pro non scripto habendum
Abbreviated transcription (Latin):
niunos adult̾mnos flau̾it
falsicrimine ten eadẽ penͣ
afficitur.eciamis quicum
ꝓbibe tale quid poss nõ ꝓ¬
hibint. Eade lege expͥm̾it

Expanded text:
nummos adulterinos flaverit, falsi crimine teneri. Eadem poena adficitur etiam is qui, cum prohibere tale quid posset, non prohibuit. Eadem lege exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
nequis m̃mos stagneos. plu
sciens dolo malo falsum sig¬
naiit. signannecurau̾it It
qui falsas testaciones faci¬
endas testimona ue falsa
misitinca pectumaria ea¬
dem pena tenet: quatenẽt
hii: qui obinstruendas li¬
tes peccunia acceꝑint¬

Expanded text:
quis nummos stagneos plumbsciens dolo malo falsum signauerit signariue curauerit, item qui falsas testationes faciendas testimoniaue falsa misit in causa pecuniaria, eadem poena tenetur, qua tenentur hi qui ob instruendas lites pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cinase legata .ł.f¬
cum sibi scripẜit ⁊ uemia
impetiata.abstine alega¬
touissꝰ ẽ anemolumeta¬
inbonorum possoms cõ¬

Expanded text:
maxime cui a se legata uel fitum sibi scripserit et uenia impetrata abstinere legato iussus est, an emolumentum bonorum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
ca. ł adtincta carbasia ne¬
masericum spadones mͣ¬
diceleones leene pardi le¬
opardi panthere p̾pura. It̾
apocorum lana fucus ca¬
pili iudici. ¶ Si pp̃ neccͣi¬
tatem aduse tempestatis
expositum honus fueriti
no debe̾ hoc commisso uẽ¬
dicari din fr̃s rescripser̃.
Sinus quoq pius rescͥp¬
sit. ẽ qdam intra legittim
ametatem ẽẽ dicebatur
qusus qq̃ cã mancipia du¬
xiss ⁊ in sola professioe eir¬
rass ignoscendum õe ei

Expanded text:
ca: vela tincta carbasea: nema sericum: spadones Indici: leones, leaenae: pardi: leopardi: pantherae: purpura: item marocorum lana: fucus: capilli Indici. Si propter necessitatem adversae tempestatis expositum onus fuerit, non debere hoc commisso vindicari divi fratres rescripserunt. Divus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus causa mancipia duxisset et in sola professione errasset, ignoscendum esse ei
Abbreviated transcription (Latin):
nił. Licitao uectigaliũ
qd̃ calorencitantis ultra
modimi solite ꝯductiois
inflauitita demum ad¬
mittendaẽ si fideiiussẽẽ
idoneos ⁊ cautionem is
quilicitationem inẽit i¬
offerreparratus sit. ¶ Ad
glucendum uetigal in¬
uitus nemo ꝯpellitur
tiones adlocande sunt re
icitatores uectigaliu
aditandam oductioẽm
anquam supiori ꝯducti¬
one sat̾faciant. admitte¬
distñ sunt. ¶Debitore
te tales fid̾i iussores ob
paratim ꝑtes adminst¬
rent alt̾ ab alterominꝰ
ydonee in se portionem
transferre iurum deside¬
rant. ¶Ed̾ ulicite pub¬
liceł priuatim quidem
exactum ẽ cum alto tan¬
to passo iniuriam ersol¬
cum pena tripli restitui¬
turamplius extra ordi¬
nem plectuntur ¶Alt̾m
enim utilitis priuaor

Expanded text:
. Locatio uectigalium, quae calor licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur tionis elocanda sunt. atores uectigalium ad iterandam conductionem, antequam superiori conductioni satisfaciant, admittendi non sunt. Debitores te tales fideiussores obtparatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferri iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est cum altero tanto passis iniuriam exsolcum poena tripli restituitur: amplius extra ordinem plectuntur: alterum enim utilitas priuator
Abbreviated transcription (Latin):
It clun seu. ⁊ añt rescrip¬
serunt mancipus ꝯmi¬
sis res pecculires nõ eẽ i
eadem cã nisi hoc qd̾ ꝓprio
nomine mncã ꝯmissi in¬
cidit. ¶Quocies ꝗs man¬
cipia muecta ꝓfess fũit¬
uenalicia. siue usu alia ĩ
continuo murbeẜier̃t
Nouicia ãt mancipia in
uolutate fines egͥssist¬

Expanded text:
scripserunt mancipiis commissis res peculiares non esse in eadem causa nisi hoc, quod proprio nomine in causam commissi incidit. Quotiens quis mancipia inuecta professuenalia siue usualia, continuo in urbe seruierint: nouicia autem mancipia intuoluntate domini fines egress
Abbreviated transcription (Latin):
Et ita principalib cons
repserunt. nõ inputaĩ
qd̾ nõ instrux transgre¬
dientes s ullud consfitu¬
endum ne decipiat pro¬
fitĩ uoientes ¶ Sp̃es pe¬
tinentes aduoctigal cina¬
momium piplon̾gum.
pipalbum foliumꝰ pẽtaᷤ¬
pherum folium barbari¬
cum costum castromon¬
ffriana silocassia sim̃na
amomum cincĩbrum ĩ
malabusrum aromam
dicum galbane laser al¬
chelutia sarco calla om.z.¬
.o. asabicus cardamoin¬
um xilo cimnamomomĩ
op̾bussicum pelles babil¬
loince pelles partice ebur
ferrum iudicum carbasy
iapis umuersis marga¬
rite sardomis cerannum
laccinthus smnagradus
adamas saphimus ca¬

Expanded text:
et ita principalibus consripserunt non imputari d non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri volentes. Species pertinentes ad vectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: costum: costamoturiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: chalbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamomum: opus byssicum: pelles Babylonicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis universus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffi
Abbreviated transcription (Latin):
decesserit in de̾dum an pu¬
bucanus teneatur qͣi fcĩ
suinomine s putoqr fa¬
cultatem nõh̾t exsbendi
nec dolus er int̾cessit d̾beͣ
eum lib̾ari. ¶Hanc actioẽ
lium nõie ⁊̃ ad brdetrãs¬
eius ẽẽ q crm̃ contrahit
dm̃mq rei uectigał ad¬
quin turea pp̃ comunissi
possõrem sic ⁊ aduersus
br̃dem competͣ.¬
ipb. ¶esarcum insule cĩt¬
tecotorias locar legeita
clix̾at nequis pret redẽp̃¬
torem post id̾ marcias co¬
tem exinsula trata fodit¬
.o. neueeximito neue ar¬
ellito. ciuusdam nanis ho¬
mistacotib añ idus ma¬
tias exportũ crete ꝑfecta ã¬
uento ralata ĩportum eãt
de in iterum postidus mã¬
clas ꝓfecta era consulebã
nũotͣ legem postidꝰ ma¬
id̾ marcias ꝑfectus expor¬
tu eet. ⁊relatus tempesta¬
te ĩ insulam ductus eẽrn¬

Expanded text:
decesserit? uidendum, an publicanus teneatur quasi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, debere eum liberari.Hanc actionem lium nomine etiam ad heredem transeius esse qui crimen contraxit dominiumque rei uectigali adquiritur: eapropter commissi possessorem, sic et aduersus heredem compet.Caesar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. consulebatur, num contra legem post idus Maridus Martias profectus ex portu esset et relatus tempestate in insulam deductus e
Abbreviated transcription (Latin):
rpser̾cum is ẜnus quir
accum domim gessisser
dicetur ĩ commissumce¬
cidiss uenire nõ debins¬
set. S proeo uir i bom
arbitratuextimatioẽm
oportuisse dari. ¶Hi aũt
fu̾it ⁊probab̾r incomin¬
issum cecidisse. ⁊ aut ux¬
oremcorrupisse dm̃n dica¬
tur. aut aliudad gram
admisisse uͣ cognoscat ꝓ¬

Expanded text:
cum is seruus, qui actum domini gessisse diceretur, in commissum cecidisset, uenire non debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari.Idem autemfuerit et probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid grauius admisisse, ut cognoscat p
Abbreviated transcription (Latin):
autem prioribꝰ pensiõibꝰ
susciꝑẽ ꝯpelluntur.
neritatis sint publi¬
canorum factiones nemo
ẽ. quinesciat. Idcirco p̾tor
ad ꝯpensendamm eorum a¬
udatiam ħelictum ꝓpo¬
sint qd̾ familia publica¬
norum furtum fecissedic¬
ent. Itemsidampñ min

Expanded text:
ea prioribus pensionibus ea prioribus pensionibus suscipere compelluntur. meritatis sint publicanorum factiones, nemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum proposuit: "Quod familia publicanorum furtum fecisse dicetur, item si damnum in
Abbreviated transcription (Latin):
s perrorem incãm comi¬
si incidiss ut clupio ueti¬
gali ꝯtemptu publicam
seruum restituant¶S¬
⁊ magnus antoninuis ⁊¬
rescripsit. sicolonus ł ẜ
uidonimi predii furtum
illicite inpredio fecĩt ign¬
orante domino nullam
pena clr̃m teneri.¶Siqs
professus ap̃publicanu
fu̾it. nõtñ uectigal solue¬
rit hoc concedeneo publi

Expanded text:
missi incidisset, ut duplo uectigali contenti publicani seruos restituant.Magnus Antonius rescripsit, si colonus uel serui domini praedii ferrum illicite in praedio fecerint ignorante domino, nulla poena dominum teneri.Si quis professus apud publicanum fuerit, non tamen uectigal soluerit, hoc concedente public
Abbreviated transcription (Latin):
anis. Hoc eclicto efficit᷑
tio euanescat post accept
pena dur s tantum abs¬
oluendus ẽ etiam quipł
acceptum idicium res¬
tituere patus e. Querenti

Expanded text:
anis.Hoc edicto efficiturtio euanescat, post acceptum poena duret. sed tamen absoluendus est etiam qui post acceptum iudicium restitue
Abbreviated transcription (Latin):
Q p̃. Qum sieribuiss no¬
cali iudicio conueniren¬
tur idc̾to au̾tam duracõ¬
clitio eorum effectaẽq de¬
bent bonos seruos ad hor
ministiumeligere ¶O
at indominos sic accipie¬
cdum ẽ insocios uectigalis
quos desidẽt exhib̾iubi si
nõ exhibeantur hinc aga¬
tur. S sidicaturexhibere
omnes ut possim dignos¬
cerequis sit puto andien¬
dum. ¶ Siples serm id fỹ¬
tum ł dampnum admis.¬

Expanded text:
. cum, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere.Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis'quos desideret exhiberi, ut, si non exhibeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum.Si plures serui id furtum uel damnum admis
Abbreviated transcription (Latin):
at. inhrdẽ enis quilocu pl¬
etior factus sit dandam &¬
tionem ¶Dereb quas ĩ
imus aduebendas siuiɨ
mandant presides diuri
adrianus presidib resc¬
sipsit. ut quociens quis i
nsus. aut eorum ant qui
sunt aut precuratorium
suoriusus sui ca mit¬
at quedam empturum si¬
gnifio libello manu sua
subscripto eumquem adi
publicanum mittat ũ si
quis amplius qͣm man

Expanded text:
cupletior factus sit, dandam actionem. De rebus, quas in usus advehendas sibi mandant praesides, divus Hadrianus praesidibus scripsit, ut, quotiens quis in usus aut eorum, qui aesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam man
Abbreviated transcription (Latin):
sint quuillicite quidemi
exegerunt. non mulcip¬
licatur duplicatio s om̃s
ptes prestabunt ⁊ qd̾ aba¬
no prestari non pot᷑ ab al¬
tero exigetur. sic̃ diuus se¬
uerus q añt rescripserũt
Nam mntctimims reos⁊
fraudis ꝑticipes multu¬
int̾ ẽẽ constituerun.
tp̃ris uetigal soluẽ debere
eoq exemplo actioem sug¬
rauerint hĩturos Itemi
Rescripserunt pupilo re¬
mittere sepenam comis¬

Expanded text:
sint, qui illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non potest, ab altero exigetur, sicut divus Severus et Antoninus rescripserunt: nam inter criminis reos et fraudis participes multum esse constituerunt. temporis vectigal solvere debere eoque exemplo actionem, si ignoraverint, habituros. Item rescripserunt pupillo remittere se poenam commis
Abbreviated transcription (Latin):
scrib̾ ẽ enim absurdum
meliorem ẽẽ publicano¬
rumcam qͣmcetorum
effectam opinari ¶ Eam¬
ilie nom̃ ħ nõtantu ad
seruos publicanorum ñ¬
referrimus um ⁊ quim
numero familiarms
publicam. sĩugitur lib¬
erisint. siue serui auemq
publicams in eouectiga¬
uiministrant hoc edicto
continebuntiproind̾
si seruus pupucam rapu¬
it nõ tantum inea famuł¬

Expanded text:
scribit: est enim absurdum meliorem esse publicanorum causam quam ceterorum effectam opinari.Familiae nomen hic non tantum ad seruos publicanorum referemus, uerum et qui in numero familiarum sunt publicani, siue igitur liberi sint siue serui alieni, qui publicanis in eo uectigali ministrant, hoc edicto continebuntur. proinde et si seruus publicani rapuit, non tamen in ea fam
Abbreviated transcription (Latin):
nñ noxe deditiõe iudiciũ
dabo. ¶Eamilie at appel¬
latioe ħ suilem familiam
contimi sciendum ẽ. s ⁊si
bona fide publicano alienꝰ
seruus seruit eq contine¬
bitur fortassis ⁊ male fid̾
plerumq enmuagien¬

Expanded text:
e deditione iudicium dabo'.Familiae autem appellatione hic seruilem familiam contineri sciendum est. sed et si bona fide publicano alienus seruus seruit, aeque continebitur: fortassis et mala fide, plerumque enim uagi
Abbreviated transcription (Latin):
rit cum uolun tarium
⁊suum pocius negociũ
c̾litor gera. estimatio
ãt fit quantum ẽeius
qui experitur. Hec acci¬
ones n temparie st̃ et
tam hr̃dib qm in ħrd¬
es dabuntur cetosq i
successores ¶ Sn põnis

Expanded text:
rit, cum uoluntarium et suum potius negotium creditor gerat. aestimatio autem fit, quantum interest eius qui experitur.Hae actiones neque temporariae sunt et tam heredibus quam in heredes dabuntur ceterosque successores.Si pos
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt intelligend̾
ẽ qsane debint hoc ita
ẽẽ. Quidenim siexom¬
promisso uł alio casur
penam consecutus est
ofecit ei non prabr hoc
eospectat ut siqmo ip̃e
erogauit creclitor sim̃o
sine dolo malo erogass¬
e hoc ei prab̾r. suffici̾t igͥ
sine dolo malo erogasse¬
eius rei debitoris. Hisu̾¬
bis adquemeares ꝑtin
et q̃ curator bonis distͣ¬
hendis dacus contineb¬
itur. ⁊ ip̃e debitor sicon¬
tigerit ne bonaeins ne¬
neant ⁊ ip̃utaq c̾dit¬
ori aduersus hos dabit
accio quos enum̾auimꝰ
siue quio infructib re¬
cipiendis erogauit siñ
infamilia asenda curã¬
daue. uł predus fulcien¬
dis uł reficiendis ł ded¬
ampno infecto ꝓmit¬
tendo. uł proseruo nox¬
ali uroicio defenso. sioͦ
ocioꝵ gestorum agere
nõ mag̾ pot̃ qmsi sociꝰ
cõe edificium fulsit qui
hic qq̃ cͥclitor cõe non a¬
lienum negocium gess¬
isse indetur. Est p̃tere¬
lo cͥditoris. łiira coru
amissa uł edificia dize¬
ta uł exusta. Item fami¬

Expanded text:
unt, intellegendum est. et sane debuit hoc ita esse: quid enim, si ex compromisso uel alio casu poenam consecutus est?o fecit, ei non praestabitur', hoc eo spectat, ut, si quid ipse erogauit creditor, si modo sine dolo malo erogauit, hoc ei praestetur: sufficit igitur sine dolo erogasse, eius rei debitor‹i›.His uerbis 'ad quem ea res pertinet' etiam curator bonis distrahendis datus continebitur et ipse debitor, si contigerit, ne bona eius ueneant. et ipsi itaque creditori aduersus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid in fructibus percipiendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno infecto promittendo uel seruo noxali iudicio defenso, si mootiorum gestorum agere non magis potest quam si socius commune aedificium fulsit, quia hic quoque creditor commune, non alienum negotium gessisse uidetur.Est praeterelo creditoris uel iura eorum amissa uel aedificia diruta uel exusta, item fami
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium dat c̾clitori¬
b. ut ex integro locri¬
onem uł uen ditioem
faciant. Decet̾arum⁊
quoq reum fructibus
idem erit dicendum u
siqui locari possint loc

Expanded text:
arbitrium dat creditoribus, ut ex integro locationem uel uenditionem faciant.De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, loc
Abbreviated transcription (Latin):
um creditorib datum
indetur qnto tp̃r locet
quem adm illudẽ in
arbitrio corum uẽdat
malo exculpa atrei n
fuit. sunus sit qui
possidet bona expecli¬
tum erit deloc⁊tione
Qd̾ sinon unus s płe
sint quis eorum debe¬
at locare uł uen dẽ qre¬
ritur ⁊siquidem cony¬
enit int̾ eos expeclitis¬
simum ẽ.nam  om̃s
possunt locae ⁊uin ħ
negocium dare. si uer¬
onon conuenit trx
dicendume pretorez
cã cognita eligere debẽ
quis loo⁊ uł uendat.
mine fructus cepent
el adquen ea res perti¬
infactum dabo. Qḋ de

Expanded text:
 datum videtur, quanto tempore locent, quemadmodum illud est in arbitrio eorum, vendant malo: ex culpa autem rei non fiunt. Si unus sit, qui possideat bona, expeditum erit de locatione: quod si non unus, sed plures sint, quis eorum debeat locare vel vendere, quaeritur. et si quidem convenit inter eos, expeditissimum est: nam et omnes possunt locare et uni hoc negotium dare: si vero non convenit, tunc dicendum est praetorem causa cognita eligere debere, qui locet vel vendat. mine fructus ceperit, ei, ad quem ea res pertiin factum dabo'.Quod de
Abbreviated transcription (Latin):
em dandam petitõem q̃¬
ai. Hereditarium es a¬
lienum inclli ⁊̃ id deqͦ¬
cum defuncto agi ñ po
tuit. ueluti qd is cum
morẽtur daturum se ꝓ
misiss. Item qd isqu̾u
ꝓ defumcto fideuussit p̾
portem eus soluit.
lp̃. Inenditione bon¬
orum q̃usus fructus ł¬
lueritquia appellaticẽ
domini fructuarnsq̃¬
q continetur. ¶Siqri
fruetus expreclio debit¬
oris capipotĩt. hunc ẽ¬
ditor qui in pone p̃du¬
missus ẽ uende̾ uł loca¬

Expanded text:
esse aut prius eandem portionem mihi quaeri aut communicandum quod accepisti: et hoc Iulianus ait. apparet autem loqui eum, si ex bonis paternis solutum sit. quid ergo, si aliunde pupillus soluerit? reddi ei debebit nec ne? et utrum  uenditionem bonorum etiam usus fructus uenit, quia appellatione domini fructuarius quoque continetur.Si quis fructus ex praedio debitoris capi poterit, hunc creditor, qui in poem dandam re
Abbreviated transcription (Latin):
clitionem adebitore d¬
factam asiminoris di¬
stractum ẽ. ł locatum:
insi infradẽ e̾clitorum
hoc fiat. te enim pretor

Expanded text:
cationem a debitore factam, etsi minoris distractum est uel locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor
Abbreviated transcription (Latin):
re̾pro duupi effectum est
ut siqdam exrogatis prese¬
tes sunt aiii latitent auiex
cã absint int̾cedente ĩfan¬
tis psona nõ oĩum ub̾tu
efficiatur s tinfantis et

Expanded text:
rescripto diui Pii effectum est, ut, si quidam ex rogatis praesentes sunt, alii latitent, alii ex causa absint, intercedente infantis persona non omnium libertus efficiatur, sed tantum infantis et
Abbreviated transcription (Latin):
fauor lib̾tatis ꝑinde cõpe¬
tit atq siextestam̃to liber¬
tatem consecut eẽt etit gͥ
debebat. si alt̾ sine success¬
ore decesẜit alt̾ exiux̃ cã
absit extat rescriptu di¬
dicentium eñ adlib̾tate
ꝑductus cẽ. Elegant̾ qri
pot̾ cum hr̃s sñ successoe̾
nec c̾tum sit hrdem uł bo¬

Expanded text:
seruo libertas perinde competit, atque si ex testamento libertatem consecutus esset. erit igitur em debebat.Si alter sine successore decesserit, alter ex iusta causa absit, extat rescriptum didicentium eum ad libertatem perductus esset.Eleganter quaeri potest, cum heres sine successore nec certum
Abbreviated transcription (Latin):
Neadem cã sunt qui trbe
seditiomis uefacien de con¬
scilium mient ẜuos neant
libos homines inanmon
abuernt eadem lege tene¬
tur. qui pupes cum telo ĩ
publico fu̾it. meadem cã
sũt quipessimo exemplo
ꝯuocata seditione inllas
expugnau̾t. ⁊ cum telis ⁊¬
cum armis bona rapiunt᷑.
Itemtenetur ꝙ ex incendio
rapiunt aliquid pret̾ ma¬
tiam p̾t̾ea punitur hiu
legis pena ꝙ puerum nel
feminam uel quẽquam
cendio cumgladio aut telo
rapiendi causa fint ułꝓhi
eadem penatenetir. Eadẽ
lege tenetur qui homib
armatis posẜorem domor
agrouesuo aut nam fua:
deiec̾it expugnau̾it.¬

Expanded text:
eadem causa sunt, qui turbae seditionisue faciendae consilium inierint seruosue aut liberos homines in armis habuerint. Eadem lege tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit. In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas expugnauerint et cum telis et armis bona rapuerint. Item tenetur, qui ex incendio rapuerit aliquid praeter materiam. Praeterea punitur huius legis poena, qui puerum uel feminam uel quemquam t qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel preadem poena tenetur. Eadem lege tenetur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut naui sua deiecerit expugnauerit
Abbreviated transcription (Latin):
mendum. diuus pius reꝑ¬
trui subicinissi motus q̃re¬
la eius qua significai̾nt fili¬
uni suum in gemum iuue¬
nem admodum atq lu¬
usq ad summũ ꝑiculum
afflictum germane careue¬
qui cum imꝑium potãtem
ueh̾t ciuem romanũ adu̾sꝰ
rit iusfit ue ꝗd fien. aut qd
incollum iecit ut torq̾atur
Item ꝙ ad legatos oratore
comitesue atinebit. si qui.¬
quẽ eorumpulsasses sine
in uriam fecisse arguetur¬
uetur. ne quis reum iuinc¬
at impediatue. quominuᷤ
rome intrac̾tum tpc̃ adsit.

Expanded text:
endum diuus Pius restrui subici iussi, motus querella eius, qua significauit filium suum ingenuum, iuuenem admodum, usque ad summum periculum adflictum, Gemine carissime: uequi, cum imperium potestatemue haberet, ciuem Romanum aduersus rit iusseritue quid fieri aut quid in collum iniecerit, ut torqueatur. item quod ad legatos oratores comitesue attinebit, si quis eorum pulsasse et siue iniuriam fecisse arguetuuetur, ne quis reum uinciat impediatue, quo minus Romae intra ce‹r›tum tempus adsit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem qui ꝑassi sunt. ⁊locũ
piblicari nissit. in corpꝰ
tranferri. Quid cñ silex m¬
uincipalis ꝑmictat in cin¬
icate sepeliri post rescriyta
principalia anab boc disce¬
ssum sit indebimus qr ge¬
neralia sunt rescripta. ⁊
oportet imꝑialia statrita
suam mm obtinere.⁊ in.
onñ loconalere ¶Si quis
insepultro hĩ cass edifici¬
un ue hniss ei quiuetit
agendi pot̾as sit. adisus
eos qui cadauera spoliant
presides seuernis intere¬
miarmata aggrediantiir
ut si armati more iatron
id eg̾nt eciam capiteplec¬
tent᷑ur. ut dunis seuerus
rescripsit. si sine armisus
ad penam merasti ꝓcedẽt.
qui de sepultri molatias¬
cione uidicant extimab̾t
quatemis intersit .s. ex in¬

Expanded text:
ssi sunt, et locum publicari iussit et corpus transferri. quid tamen, si lex municipalis permittat in civitate sepeliri? post rescripta principalia an ab hoc discessum sit, videbimus, quia generalia sunt rescripta et oportet imperialia statuta suam vim optinere et in omni loco valere. Si quis in sepulchro habitasset aedificiumve habuisset, ei qui velit agendi potestas fit. Adversus eos, qui cadavera spoliant, praesides severius intervenu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut divus Severus rescripsit, si sine armis, usque ad poenam metalli procedunt. Qui de sepulchri violati actione iudicant, aestimabunt, quatenus intersit, sci
Abbreviated transcription (Latin):
tit mur eo uirent¬
dor in quib sepulera fecer¬
ut eciam post nenditos fũ¬
dos adeundorum sepicro¬
rumsit uns iegibꝰnam ꝙ
p̾diorum uendendoru ca¬
uetur. ut ad sepul cra queĩ
eum qui litis excimaqonẽ
sustulexit dari. nee pot in de¬
ri det̾ior si condo̾ enis quirei.

Expanded text:
timur eo iure,dorum, in quibus sepulchra fecerint, etiam post venditos fundos adeundorum sepulchrorum sit ius. legibus namque praediorum vendundorum cavetur, ut ad sepulchra, quae eum, qui litis aestimationem sustulerit, dari. nec potest videri deterior fieri condicio eius, qui rei
Abbreviated transcription (Latin):
rum. si corpora ipa exͣxent
humilioris quidem fortu¬
ne sũmo supplicõ afficum¬
tur.honestiores insulam
deportantim aut ał releg¬
antir. aut in metastum da¬
pnantur. de con cussioẽ¬

Expanded text:
rum, si corpora ipsa extraxerint humilior‹i›s quidem fortunae summo supplicio adficiuntur, honestiores in insulam deportantur. alias autem relegantur aut in metallum damnantur. DE CONCUSSIO
Abbreviated transcription (Latin):
ei aureorum .c. accõem da¬
bo. ¶Siples agere uolunt
cuis instissima causa eẽ
indebr eiagendi. potestat¬
em faciam. ¶ Si quis nse¬
pulcro dolo malo hĩcau̾it
edificium ne aliud ne qm¬
um dabo. prima u̾ba osten¬
dunt eum demũ ex hoc ple¬
cai qui dolo malo mnolamt
Sugitur dolus absit cessab¬
it in enisde̾ ꝑ sona igitin co
impubes. It̾nd om̃s qui ñ
aio molarroi accedunt. ex
cani testatorine quis eo iͨ¬
feratur ut rescripto impa¬
toris antonim caueatuns
oporcere. ergo ⁊ si canit yt
uiius tm̃ h̾rdum inferatꝰ
seruabl ut solus inferat¬
¶ Nonppetue sepuiture cͣ̃¬
dita corpora posse trasf̾ri
edicco dii seuen ꝯtinet᷑
quomandatim. ne corꝑa
aro rescripsit. nuslam pe¬

Expanded text:
um aureorum actionem dabo. si plures agere uolent, cuius iustissima causa esse uidebitur, ei agendi potestatem faciam. si quis in sepulchro dolo malo habitauerit aedificiumue aliud, quamquum dabo". Prima verba ostendunt eum demum ex hoc plecti, qui dolo malo violavit. si igitur dolus absit, cessabit eiusdem. personae igitur doimpuberes, item omnes, qui non animo violandi accedunt, exccavere testatori, ne quis eo inferatur, ut rescripto imperatoris Antonini cavetur: oportere. ergo et si cavit, ut unus tantum heredum inferret, servabitur, ut solus inferat. Non perpetuae sepulturae tradita corpora posse transferri edicto divi Severi continetur, quo mandatur, ne corpora Marcus rescripsit nullam p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingit. uł ex cem̾itate emꝰ
qui ferit minquam tamẽ
minores derent o tempnair
ad plures uis sepulcri ꝑtine¬
at. utium omnnb damus
accionem. an ei qui occupa¬
it. labo̾ omnib dandam
⁊ audietur. ¶ Si seruis in
sepulcro hĩtat uel edifica¬

Expanded text:
t, vel ex temeritate eius qui fecit: numquam tamen minoris debent condemnare, ad plures ius sepulchri pertineat, utrum omnibus damus actionem an ei qui occupavit? Labeo omnibus dandam et audietur. Si servus in sepulchro habitat vel aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ad quisita rensũ est. ¶p̃.¬
Ollegarum appellatõe hii
ꝯtinentur quisũt enisdem
potãtis. Qui extra continẽ¬
cia urbis est. ab est cet̾m us¬
q ad ꝯtinentia non abeẽ in¬
debitur. Nem.

Expanded text:
adquisita responsum est. ollegarum' appellatione hi continentur, qui sunt eiusdem potestatis.Qui extra continentia urbis est, 'abest': ceterum usque ad continentia non abesse uidebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ filio ad płalem ur̃ trãsis¬
se continentemeundem ser¬
um ꝙ̃ singlis pͥor positus ha¬
ꝙ magis rationabile ẽẽ inr᷑¬
⁊̃p̾titum nec solũ futurimi
tpc demõstrat ꝙ est nob nece¬
sanum scire ⁊ cum codicilli
ne futur tp̃ris demõstratõ
fiat an ⁊ pret̾itisi antescͥp¬
tos codicillos quis relinq̃tur
ꝙ ꝗdem exuolintate scͥbentiᷤ
int̾pretandum ẽ Queadm

Expanded text:
hoc 'filio' ad pluralem uidetur transisse continentem eundem sexum, quem singularis prior positus haquod magis rationabile esse praeteritum nec solum futurum tempus demonstrat. quod est nobis necessarium scire et cum codicilli ne futuri temporis demonstratio fiat an etiam praeteriti, si ante scriptos codicillos quis relinquat. quod quidem ex voluntate scribentis interpretandum est. quemadm