comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidenim Nustitice iniusti. po¬
seipsũ noceat: un de fieri potest
ut non iniquitas eiuis quȩ ꝑeius in¬
dignttionẽ & odium ꝓcedit adle¬
dendum te non prius ipsumuast&
intus: ut te tempt& foris tuuna
coxpus prȩuñt aduersi taes illus
am mum putrefecit iniquitas Nã
quic quid inteꝓfert in illumredit:
tȩ. quis grauiore dicmno ꝑcutit᷑
quicc mittit pecuniam. anquia
amittit fidem : norunt dolere
dacmna ista quihabent oculũ
interiorem: Multis enim falg&
aurum. fides non fug&. habent
qu ꝓpe oculos unde aurũ udeañ
unde fidem uidecnt non habent:
Namsihaberent &uiderent utiq
plus amarent: & tamenquan ÷¬
do eis frangitur fidesclamant.
inuidiccm faciunt & dicunt:
Ofides ubiest fides : amas euem ut
ergo quia homines qui ꝑ secuntur
iustos grauiore dic̃mno feriuntur

Expanded text:
Quid enim? Injustitia injusti lli non nocet? Unde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum vastet intus, quam te tentet foris? Tuum corpus premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit.te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut Ergo quia omnes qui persequuntur justos, graviore damno fe
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ : & tamen pȩcunia funditur:
maria transeuntur: procella¬
rum incerta sub euntur : ut pęne
mors euit&ur mors ipsa susci¬
pitur: Supplicatur dein per
homines. homini: sine dubutatio¬
ne fiunt ista cum sit dubium
quo fine proueniant. & tamen
cerciores sunt claues ecclesiae:
quam corda regum: Quibus
clauibus quod cumq interra
soluitur : &iam incȩlo solutum
promittitur: & multo esthones¬
tior humilitas quasequisq hu¬
miliat ecclesi aedĩ: & labor mi¬
nor imponitur: & nullo tem¬
poralis mortis periculo : mors
& erna uitatur:¬

Expanded text:
cat? Et tamen pecunia funditur, cat? Et tamen pecunia funditur, maria transmeantur, procellarum incerta subeuntur; et pene ut mors evitetur, mors ipsa suscipitur. Supplicatur deinde per homines homini: sine dubitatione fiunt ista, cum sit dubium quo fine proveniant. Et tamen certiores sunt claves Ecclesiae, quam corda regum: quibus clavibus quodcumque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur . Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor imponitur, et nullo temporalis mortis periculo mors aeterna vitatur
Abbreviated transcription (Latin):
dimittantur : Et p&rus iamerat
fidelis: lam in xp̃o & alios baptiza¬
uerat : Intuere ergo p&rum :¬
Prȩsumentem accusatum : timentẽ
uulneratum : flentem sanatum:
Iam &iam post aduentum decelo sp̃s
sc̃i : quidam simon pecunia. uoluit
simum &impium mercimonium
cogitans. lam baptizatus in xp̃o:
& tamen pȩnitententiae consilium:
ab ipso p&ro correptus accepit:
Dicit &iam apostolus paulus. qui
utiq fidelib mittebat epistolas:
neiterum cum uenero humili& me
ds̃ aduos: & lugeam multos ex his qui
ante peccauerunt : & non egerunt
paenitentiam superinmunditiã¬
gesserunt: Circum stant ergonos
& prȩcepta recte faciendi: & exem¬
pla non tantum recte facientium.
sed &iam pȩnitentium : ad recipi¬
endam salutem quȩ fuerat᷑ missa
peccando: Sed fac incertũ esse
utrum ignoscat dĩ: Quid perdit
cum supplicat dõ: qulsalutem
perdere non dubitauerit cum
offenderit dm̃: Puis enim certus
est &iam quod imperator ignos¬

Expanded text:
dimittantur . Et Petrus jam erat dimittantur . Et Petrus jam erat fidelis, jam in Christo et alios baptizaverat. Intuere ergo Petrum praesumentem accusatum, timentem vulneratum, flentem sanatum. Jam etiam post adventum de coelo Spiritus sancti, quidam Simon pecunia voluit esimum et impium mercimonium cogitans, jam baptizatus in Christo: et tamen poenitentiae consilium ab ipso Petro correptus accepit . Dicit etiam apostolus Paulus, qui utique fidelibus mittebat Epistolane iterum cum venero humiliet me Deus apud vos et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt et non egerunt paenitentiam super inmunditiagesserunt . Circumstant ergo nos t praecepta recte faciendi, et exempla non tantum recte facientium, sed etiam poenitentium ad recipiendam salutem, quae fuerat amissa peccando. Sed fac incertum esse utrum ignoscat Deus. Quid perdit, cum supplicat Deo, qui salutem perdere non dubitavit, cum offenderet Deum? Quis enim certus est quod etiam imperator ignos
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiae Repente autem factus
& adulterĩ & homicidĩ reus : non
fnustra tamen de tam immani&
abrupto pro fundo sceleris pęni¬
tens: clamauit addnm dicens:
Auerte faciem tuam a peccatismeis.
& omnes iniquitates mees dele:
quo tandem merit̃o: nisi quiaitẽ
dicit. Iniquitatem mac agnosco.
& peccatum in cum antei me est
semper: Quid autem optulit dnõ :¬
unde illum propitiar& sibi : qm̃
si uoluisses inquitt sacrificium dedis¬
sem: utiq holo caustis non delecta¬
beris: Sacrificium dõ sp̃s contri¬
tus : corcontritum & humliatum
ds̃ non spernit: Non solum igitur
deuote optulit: &iam ista di¬
cendo quid offerri oporter& ostendit
Nonenim sufficit mores in melius com.¬
mutare. &a factis malis recedere :
nisi &iam dehis quȩ facta sunt satis¬
fiat dñõ perpȩnitentiae dolorẽ.
perhumilitatis gemitum : percon¬
triti cordis sacrificium: cõoperan
neamus a peccatis: sed & depr&e-¬
ritis inquid deprȩcare dnm̃. ut tibi

Expanded text:
Ecclesiae. Repente autem factus Ecclesiae. Repente autem factus et adulterii et homicidii reus, non frustra tamen de tam immani et abrupto profundo sceleris poenitens clamavit ad Dominum, dicens: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Quo tandem merito, nisi quia item dicit: Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper? Quid autem obtulit Domino unde illum propitiaret sibi? Quoniam si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique; holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Non solum ergo devote obtulit, sed etiam ista dicendo quid offerri oporteret ostendit. Non enim sufficit mores in melius commutare, et a factis malis recedere; nisi etiam de his quae facta sunt, satisfiat Deo per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantineamus a peccatis: Sed et de praeteritis, inquit, deprecare Dominum, ut tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad eius miseri cordiam paeniten¬
do  cuius potestatẽ peccando con-¬
tem seras: Nemo enim recte fugit
ab illo: nisi ad illum: Ab eius seue¬
ritate : ad eius bonitatem: Quis
enim locustẽ excipi& fugientẽ
ubi eius prȩsentia te non inueniãt:
Sia scenderis incȩlum: ibi est: sides¬
cenderis in infernũ: ad est: Recipe
ergo plnnas tuas indirectũ: & habi¬
ta in spe in extrema huius seculii
& enim illuo manus sua deduc& te :
& ꝑduc& tedextera sua: Quiequid
enim feceris : quȩcumq peccaueris
adhuc in hac uita es: unde te omni:¬
no si sanare noll& auferr&: cur
ergo ignoras quia pacientia dĩad
penitentiamtẽ adducit: Qquienim
clamando non tibi persuasit ut
non recederes: parcendo clamat
ut rededes: Intuere dauid regem:
Iam utiq & ipse illius temporis
sacramentet perceperat: Iam utiq
circum cisus erat : quod patres
Nam ad hoc dicit apłs. accepisse¬
unctione uenerabili : quaregale
sacerdotium prȩfigurabatur

Expanded text:
nisi ad ejus misericordiam poenitennisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. Intuere David regem: jam utique et ipse illius temporis sacramenta perceperat, jam utique circumcisus erat, quod patres Nam ad hoc dicit Apostolus sanunctione venerabili, qua regale sacerdotium praefigurabatur
Abbreviated transcription (Latin):
faeminas : postremo pueros & pu-¬
ellas : nec in prudentia decipi: nec
iniquitate peruerti: nec periculi
timore frangi: nec seculi amore
corrumpi: sta tenoninuenientẽ
quid excuses : non solum prȩcep¬
torum in euitabilis rectitudo
sed &iam exemplorum in numera¬
bilis multitudo circum dabit: Sed
de utilitate ac salubritate pęni¬
tentiae ut quod instituimus ali¬
quando peragam̃us siiam desa¬
nitate desperans addis peccatc
peccatis. sicut scriptumesti pec¬
cator cum uenerit in profundũ
malorum contemn& : nolicon¬
temnere nolides perare : Clama
res tuȩ intendentes in uocem ob¬
secrationis meae: Si iniquitates
profundo niniuitae clam auer̃
& hanc propitiationem in uener :
Faciliusq euacuata est commina¬
tio proph&iae: quam humiliatio
penitentiae : Hic fortasse dicit:
iterans uias meccs : & canis horri¬
bilis oculisdĩ conuersus ad uomitũ
ꝓsuum: Quo abbo abspũ eius: & a fa-¬
ciȩ eius quo fugiam: quo frater

Expanded text:
feminas, postremo pueros et pufeminas, postremo pueros et puellas, nec imprudentia decipi, nec iniquitate perverti, nec periculi timore frangi, nec saeculi amore corrumpi. Ita te non invenientem quid excuses, non solum praeceptorum inevitabilis rectitudo, sed etiam exemplorum innumerabilis multitudo circumdabit. de utilitate ac salubritate poenitentiae, ut quod instituimus aliquando peragamus: si jam de sanitate desperans addis peccata peccatis, sicut scriptum est, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit : noli contemnere, noli desperare; clama eres tuae intendentes in vocem obsecrationis meae. Si iniquitates profundo Ninivitae clamaverunt, et hanc propitiationem invenerunt: faciliusque est evacuata comminatio Prophetae, quam humiliatio poenitentiae . Hic fortasse dicis: iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus? et a facie ejus quo fugiam? Quo, frater,
Abbreviated transcription (Latin):
sic querunt homines caritatestudi¬
osa quod predicent adimitationem:
quomodo quȩrunt iniquitate suspi-¬
diosa quod murmurent ad decepti¬
onem Partim non inueniendo
bonos dumipsi mali sunt: partimti¬
mendo inueniri. dum mali esse semꝑ
uolunt: Sed tamen concedamus
non apparere nunc homines dig-¬
nos imitatione Quisquis hoc pu¬
quem ad modum illeambulauit
& ipse ambulare : & itac neotibi
deerit quem sequaris : & cualos
ridesines: Sienim non nosti quid
sit recte uiuere : diuina prȩcep¬
ta cognosce: fortassis enim multi
age quod nosti. ut & tu quod
quȩris habecs & aliis quodimi¬
tentur ostendas: xp̃m animo
adtende :̃ ad tende a postolof
quorum est nonissi sus illȩ quidicit
imitato res meieserte sicut & ego
xp̃i: adtende animo tot marty¬
rum milia : Curenimtẽ natalicia
eorum conuus turpibus cȩlebrare
delectat. & eorum uitam sequi ho-¬
nestis morib: non delectat: Ibi ui¬
debis non solum uiros. sed &iam

Expanded text:
sic quaerunt homines charitate studisic quaerunt homines charitate studiosa quod praedicent ad imitationem, quomodo quaerunt iniquitate suspiciosa quod murmurent ad deceptionem, partim non inveniendo bonos, dum ipsi mali sunt; partim timendo invenire, dum mali esse semper volunt. Sed tamen concedamus non apparere nunc homines dignos imitatione. Quisquis hoc puemadmodum ille ambulavit, et ipse ambulare : ita nec tibi deerit quem sequaris, et cum te ri desinet. Si enim non nosti quid sit recte vivere, divina praecepta cognosce. Fortassis enim multi age quod nosti; ut et tu quod quaeris habeas, et aliis quod imitentur ostendas. Christum animo attende, attende Apostolos, quorum novissimus est ille qui dicit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Attende animo tot martyrum millia. Cur enim te Natalitia eorum conviviis turpibus celebrare delectat, et eorum vitam sequi honestis moribus non delectat? Ibi videbis non solum viros, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
prepositorum &ministrorum non
congruenter uiuere sermonibus
& sacramentis: quȩ pereos populis
ministrantur : Omiseros homines
qui hos intuendo xp̃m obliuiscunt᷑
Qui&ctanto ante prȩdixit. ut legidĩ
potius obtem per&ur. quam imi¬
tandi uideantur illi qui ea quȩ
dicunt non faciunt. & traditore
suum tolerans usq: infinem : &iã
ad euangeli tandum cum c&eris
misit : Tam̃ sunt autem isti absur
di praeposteri & miseri : preposito¬
rum suorum malos mores imitari
el igunt : quam ꝑ eos predicta dñi
prȩcepta seruare : Quam siquis¬
quamuiator remanendum sibi
eẽ existim & initinere : cum uide¬
rit miliaria lapide aliiteris
plena: uiam docere & non ambula¬
re sur enim non potius si perueni¬
re denderat : ⁊ales com̃es intuaur
a sequitur: qui &iuam benedemons¬
tranri: &i neco perscueranter atons
da ceriterambulant ouods̃ stide¬
sint uel potius minus appartant
nam de ẽẽ non posunt: Non enim

Expanded text:
praepositorum et ministrorum non praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt : et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui praepositorum suorum malos mores imitari eligunt, quam per eos praedicata Domini praecepta servare; quam si quisquam viator remanendum sibi esse existimet in itinere, cum viderit milliaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. Cur enim non potius, si pervenire desiderat, tales comites intuetur et consequitur, qui et viam bene demonstrant, et in ea perseveranter atque alacriter ambulant? Quod si isti desint, vel potius minus appareant, nam deesse non possunt: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
iudices alienum seruum: suo dño
stat aut cadit: Noluitenim homi¬
nem ab homine iudicari exarbi¬
trio suspicionis : uel &iam extra¬
ordinario usurpato iudicio : sed
potius exlege dĩ secundũ ordinem
ecclesiȩ : siue ultro confessum
siue acusatum. atq conuictum:
Alioquin illud curdixit Siquis
frater nominatar aut fornicator
aut idolis seruiens : & c&era: Nisi
quia etem nominationem intelligi
uoluit : quȩ fit inquemquam cum
sententia ordine iudiciario
atq in tegritate profertur:
Namsi nominatio sufficit mubadam:¬
nandi sunt in nocentes : qui a sepe
falso in quoquam crimine nomi¬
natur: Non ergo illiquos monemis¬
agerepęnitentiam querant sibi
comites ad supplicium : nec gaude¬
ant quia plures inueniunt: non
em̃ propterea minus ardebunt quia
multis ardebunt: non est enim hoc
sanitatis consilium certum : sed ma¬
li uolentiae uanum solatium ÷
Anforte adtendunt multos &iam
in ipsis honoribus ecclesiasticis

Expanded text:
judicas alienum servum? Suo domino judicas alienum servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit, Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, et caetera; nisi quia eam nominationem intelligi voluit quae fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integritate profertur? Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimine nominantur. agere poenitentiam, quaerant sibi comites ad supplicium; nec gaudeant quia plures inveniunt. Non enim propterea minus ardebunt, quia cum multis ardebunt. Non est enim hoc sanitatis certum consilium, sed malevolentiae vanum solatium. An forte attendunt multos etiam in ipsis honoribus ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
apłs & adiungit : Nun aut scripsi
uobis non comisceri Siquis frat̃
nomin&ur: aut fornicator : aut
idolis seruiens: aut auarus aut
maledicus : aut ebriosus: aut ra¬
pax : cum eius modi neccibum
quidem simulsumere : Quid enĩ
mui dehis quiforissunt iudi care
Nonne dehis qui intus sunt uosiu-¬
dicatis: Dehis aũt quiforis sunt.
dr̃ iudicabit : Auferte malũ
a uobis ipsis: Quibus uerbis satis
ostendit : nontimere & quomo¬
dolib& sed periudicium aufe¬
rendosesse malos ab ecclesiae
communione : Vt si ꝑ iudicium
auferrinon possunt : tolerena
tur poriuss ne peruersȩ malos
discedens : eos quos fugere uide¬
tur uincat ad gehennam: Quia
& cedhoc nobis sunt inscriptu
ris exempla proposita : uel in
meie dt ꝑalec sufferatur usq ad
ultimum uentilabram : uel in fra
illa r&ia ubi pisces boni cum malis
usq ad segregationem quȩ futura
est inlitore hoc est in finem scłi.
ȩquo animo tolerentur Noenim
contrarium est hiuc loco. id qđ
alioloco dicit apłr Tuquises qui

Expanded text:
et adiungit: 'Nunc autem scripsi vobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis serviens aut avarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax: cum eiusmodi nec quidem cibum simul sumere. Quid enim mihi de his, qui foris sunt, iudicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos iudicatis? De his autem, qui foris sunt, Deus iudicabit. Auferte malum de vobis ipsis'. Quibus verbis satis ostendit non temere et quomodolibet, sed per iudicium auferendos esse malos ab aecclesiae communione, ut, si per iudicium auferri non postur potius, ne perverse malos discedens, eos quos fugere videtur, vinciat ad gehennam. Quia et ad hoc nobis sunt in Scripturis sanctis exempla proposita, velut in messe, ut palea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum ; velut intra illa retia, ubi pisces boni cum malis usque ad segregationem, quae futura est in littore, id est, in fine saeculi, aequo animo tolerentur . Non enim contrarium est huic loco id quod alio loco dicit Apostolus: Tu quis es qui
Abbreviated transcription (Latin):
est timemus mortem¬
Ideo ille diues quem delec ta bantmul¬
tum diuitiȩ suae  habebat eni
magnas diuitias & miognaes posses¬
siones:Credo quod inter pellaba¬
tur timore mortis ÷ & interdelo¬
cias contabes cebat: Cogitabatenĩ
se illabona relicturu : congrega.¬
uerat & nefciebit cui. & aliquid
cupiebat a&ernum : & uenit ad
dñm: & ait illi Magisterbone :
quidboni faciam ut uitam &ernã
consequar : Beneest mihi : sedla.
labitur quod teneo: Bene estmibi:
sed subito nonerit quod ha beo
Dic mihi unde habeam qđ semꝑerit
Dic mihi quonodo ꝑueniam adid
quod non ꝑdam : Et dñst illi : tud
Siuis aduitam in gredis. seruaman

Expanded text:
est, test, tIdeo ille dives, quem delectabant multum divitiae suae habebat enim magnas divitias et magnas possessiones, credo quod interpellabatur timore mortis, et inter delicias contabescebat. Cogitabat enim se illa bona relicturum; congregaverat, et nesciebat cui: et aliquid cupiebat aeternum, et venit ad Dominum, et ait illi, Magister bone, quid boni faciam, ut vitam aeternam consequar? Bene est mihi, sed labitur quod teneo; bene est mihi, sed subito non erit quod habeo: dic mihi unde habeam quod semper erit; dic mihi quomodo perveniam ad id quod non perdam. Et Dominus illi: Si vis ad vitam ingred
Abbreviated transcription (Latin):
auariciã tuã : Inuitabit ad sapien-¬
tiã suã: Sed cum sus ceperis iugũ
sapientiae. laboriosaerit : labo¬
riosa plane sed uide quo finȩ qua
mercede: num quid quod per sapi-¬
entiã colligis nescis cui colligas
ea : tibi colligis: expergis cere &¬
uigila hab&o corfermicȩ: Aesta¬
tis tempus est colleges÷ quod tibi
ad hiemem prosit: quando tibi be-¬
ne est : tunc disceunde sustenteris
quando tibi male est: bene est¬
tibi: aestas est: Noli essepiger
collige grapa dearea dominica. uer¬
badĩ deelesia di: collige & recon¬
deintus incorde: Nosti enĩ quia
beneest: ueni& & quando sit male
Omm homin ueni& tribulatio.
& nomnia serena sint. certecum
coeperint moriꝑtribulationẽ
transet ad aliam uitam: Quic
est quidicat. bene mihierit & ñ
& mortemtimes ipsetimor
mortis hiemps cotidiana est
& tunc maxime pungittimor
mortis quando nobis beneẽ:
Nam quando male est. non time¬
mus mortẽ : quando nobis bene

Expanded text:
avaritiam tuam, invitabit ad sapienavaritiam tuam, invitabit ad sapientiam suam. Sed cum susceperis jugum sapientiae, laboriosa erit? Laboriosa plane: sed vide quo fine, qua mercede. Numquid quae per sapientiam colligis, nescis cui colligas ea? Tibi colligis. Expergiscere, evigila, habeto cor formicae . Aestatis tempus est, collige quod tibi ad hiemem prosit. Quando tibi ne est, tunc disce unde sustenteris quando tibi male est. Bene tibi, aestas est: noli esse piger, collige grana de area dominica, verba Dei de Ecclesia Dei, et reconde intus in corde. Nunc tibi quidem bene est: veniet et quando sit male. Omni homini veniet tribulatio: etsi omnia terrena sunt ei, certe cum coeperit mori, per tribulationem transit ad aliam vitam. Quis enim est qui dicat, Bene mihi erit, et non t mortem times, ipse timor mortis, hiems quotidiana est. Et tunc maxime pungit timor mortis, quando nobis bene est. Nam quando male est nobis, non timemus mortem. Quando nobis bene
Abbreviated transcription (Latin):
paciuntur propter pecuniam
periturã: & tunonuis pati prop¬
teruitam mansuram: Sicrecur
si non labores prodĩ promisuis¬
non laborabis procupiditatib
tuis Quanta paciuntur prosua
inquitate latrones Quantapa¬
ciuntur prosuis sceleribus per¬
diti: prosua nequitiã luxurio¬
si Prosua auaricia negotiato¬
res mare trans natantes
uentis tempestatib: q: cor¬
pus & animã commitentes.
sua relinquentes. adignota cur¬
rentes:: Iud exsipronunci&
exilium pena est: Auaritia
iub& exilium & l&icia est
rat scpientia. quod non poss&
imperare & auaricia: & tam̃
cum imperat. auaritia faciss q¬
& cum feceris quod imperat aua¬
ricia quid habebis plenã domũ
auro & argento: Nõ legistis
quã quã inimaginem ambulat
homo. tamen uanae conturbatus:
Tesaurizat & nescit cuiea colligat:
quare ergo cantasti & dixisti¬
rum: d est auribus percipe lacri¬
mas meas: : qua retu non percipis
auribus uerba eius. a quo uis per¬
cipilacrimas tuas: Siacus aueris

Expanded text:
patiuntur propter pecuniam perituram, et tu non vis pati propter vitam mansuram! aiebat olsi non laborares pro cupidinon labores pro cupiditatibus tuis. Quanta patiuntur pro sua iniquitate latrones? quanta patiuntur pro suis sceleribus perditi, pro sua nequitia luxuriosi, pro sua avaritia negotiatores mare transmeantes, ventis tempestatibusque corpus et animam committentes, sua relinquentes, ad ignota currentes? Judex si pronuntiat exsilium, poena est: avaritia jubet exsilium, et laetitia est? rat sapientia, quod non posset imperare avaritia? Et tamen cum imperat avaritia, facis. Et cum feceris quod imperat avaritia, quid habebis? Plenam domum auro et argento. Non legisti, Quanquam in imagine ambulat homo, tamen vane conturbatnescit cui ea colligat? Quare ergo cantasti et dixist Deo, Auribus percipe lacrymas meas ? Quare tu non percipis auribus verba ejus, a quo vis percipi lacrymas tuas? Si accusaveris
Abbreviated transcription (Latin):
Fidem posside cum proximo in pauꝑ-¬
tate ipsius Certehic nusquam ua-¬
cillat. nusquam caligat illa senten-¬
tia pronomine proximi accipe
nomen xp̃i. & humilis accipe. humi¬
lis enim congruis humili altum
humilem capes humilis accipe & in-¬
tellege proximum: prope est enĩ
dñs his qui obtriuer̃cor. ut dicas
inoratione tua: Sicut proximũ
sicut fratrem nrm̃ ita conplace¬
bam: unum ergo uerbum quod
proph&a addidit proximũ nomi-¬
nans: proph&ica enim loquutio
aliquantũ fuerat tegenda sacra¬
menti uelamine. ut desiderabilius
querer&ur ut suauius inuenir&ur:
ubi ergo ille proximũ nominauit.
tuxp̃m nomina quia & ille

Expanded text:
Fidem posside cum proximo tuo in paupeFidem posside cum proximo tuo in paupertate ipsius. Certe hic nusquam vacillat, nusquam caligat ista sententia. Pro nomine proximi, accipe nomen Christi, et humilis accipe. Humilis enim congruis humili, altum humilis cupis: humilis accipe, et intellige proximum. Prope est enim Dominus his qui obtriverunt cor: ut dicas in oratione tua, sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam . Unum ergo verbum, quod Propheta addidit, proximum nominans; prophetica enim locutio aliquantum fuerat tegenda sacramenti velamine, ut desiderabilius quaereretur, ut suavius inveniretur. Ubi ergo ille proximum nominavit, tu Christum nomina; quia e
Abbreviated transcription (Latin):
lout ꝑuenias & adbonum: qui timuit
des caderent: piger seminare hieme¬
non ae suriuit: aestate : uerum ta men
dicit tibi dñs tuus. dequo uti que
non dubi tas si xp̃ianus es ego propt̃¬
te pauper factus sum. cumdiues essẽ.
quia dum informa dĩ esset quid illa
forma uiditius. non rapinamar bi¬
tratus est esse aequalis dõ. sed semet¬
tip sum exinaniuit formam serui ac¬
cipiens: quid for ma dĩ diurtius quid
forma seui pau perius: insimilitudine
hominum factus: habitu inuentus ut
homo humiliauit seme tipsum factus
oboediensus que admor tem mor tẽ
autem crucis: ad de adhucisitit in
cruce. accepit potum. nona mise¬
rante sed ab insultante. & bibit acetũ
inmorte : fonsuite : Nolias perna¬
remnoli contempnere. nolidicere er¬
gods̃ meus homo factus est. ergodr̃
meus oc eis sus est. crucifixus est etiã
plancecrucifixus est . paupertas
eius tibi commen datur: Conge a te
fuit: propin qua uit tibi pauper tates

Expanded text:
lo, ut pervenias et ad bonum. Qui timuit lo, ut pervenias et ad bonum. Qui timuit des caderent, piger seminare hieme, esurivit aestate. Verumtamen dicit tibi Dominus tuus, de quo utique non dubitas, si christianus es: Ego propter te factus sum pauper, cum dives essem. Qui cum in forma Dei esset, quid illa forma ditius? non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, quid forma Dei ditius? quid forma servi pauperius? in similitudinem hominum factus, habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Adde adhuc: sitiit in cruce, accepit potum, non a miserante, sed ab insultante; et bibit acetum in morte fons vitae. Noli aspernari, noli contemnere, noli dicere: Ergo Deus meus homo factus est? Ergo Deus meus occisus est, crucifixus est? Etiam, plane, ita, crucifixus est. Paupertas ejus tibi commendatur. Longe a te fuit: propinquavit tibi paupertate.
Abbreviated transcription (Latin):
cris quȩ iniquitas uocat lucra sunt enim
lucra quȩ iustitia uocat lucra ipsa sunt
inthes auris dĩ nolite contemnere
pauperes non habentes quoredeant nõ
cula habent & aeterna: habent quo frus¬
tra re cpi optabitis. sicut diues ille si ñ
cosnunt inues trarecepieritis. quia
quirecepitiurtũ in nomine iustimerce¬
in nomine prophete. mercidẽ ꝓphe-¬
xe accipi& : & quidederit uniexmi-¬
nimis meis calicem aque frigidȩ
tantum in nomine discipuli Am̃
dico uobis non perd& mercedem suam:
fidem quipspossi d& cum proximo in
pau pertate ipsius i deobonis eius per¬
tuus Ipre quicũ diues eȩ pauperfactus
est: ex pon& tibimelius & solidius:
istam sententiam: Namforte deillo
paupere quemsus cepisti indomum tuã:
Dubitata larquando & haesitatã nimiꝰ
tuusutrum uerax homo sit. anforte
fallax : si molator he pocrita.titu¬
batanimus in facienda misericordia
quoniam cor inspicer non potes si¬
ergo inspicere non potes fac & cumina¬

Expanded text:
cris quae iniquitas vocat lucra. Sunt enim cris quae iniquitas vocat lucra. Sunt enim lucra, quae justitia vocat lucra: ipsa sunt in thesauris Dei. Nolite contemnere pauperes, non habentes quo redeant, non cula, habent et aeterna. Habent quo frustra recipi optabitis, sicut dives ille, si non eos nunc in vestra receperitis: quia, Qui recipit justum in nomine justi, mercein nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet: et qui dederit uni ex minimis meis calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam . Fidem quoque possidet cum proximo in paupertate ejus; ideo bonis ejus pertuus, ipse qui cum dives esset, pauper factus est: exponit tibi melius et solidius istam sententiam. Nam forte de illo paupere quem suscepisti in domum tuam, dubitat aliquantum et haesitat animus tuus, utrum verax homo sit, an forte fallax simulator hypocrita: titubat animus in facienda misericordia, quoniam cor inspicere non potesr inspicere non potes. Fac et cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
centemante ianuam pau perem con
tem nebas: non ne tues ille qui in pau-¬
peris contemptu. moꝵ sẽ prophetasq
quemn rideba senoluisti ergo fidem
possedere cum proxi mo in pauper¬
tate cius modo non frucrisbonis
cius: in risis tienim quando audisti.
sidem posside cum proximo in paur¬
pertate ipsius ut & bonis cius per¬
fruaris : modo uides longebonactus
& noncum eopos sides: uentura enim
erant illabonauentura inuisibili¬
ter quando non uide bantur creden¬
da crant. Nequando uiderentur re¬
manert tibi dolere posse. & tenere
proximopau pert ut diuttias ei uen¬
turas temporaliter speremus & ad
cascumillo postidendas fidem nos¬
tram seruemus: non sicomnino non
sic sad quo modo nisi secundum prae¬
ceptum dñi nẽfatite uobis amicos demi.¬
mona iniqui tatis ut & ipse recipiantuos
in taber nacula ȩter nas sunt hicenim
pau peres. non habenes taber nacula.
ubi uos ipsi recie piant: Facitecos ami¬
cos demamona iniquitatis idẽ ÷ delu¬

Expanded text:
non sperasti? Nonne tu es ille, qui pauperis contemptor Moysen prophetam irridebas? Noluisti ergo fidem possidere cum proximo in paupertate ejus; modo frueris bonis ejus? Irrisisti eum, quando audisti, Fidem posside cum proximo in paupertate ipsius, ut et bonis ejus perfruaris. Modo vides longe bona ejus, et non cum eo possides. Ventura enim erant illa bona, ventura invisibiliter. Quando enim non videbantur, credenda erant, ne quando videntur, remaneret tibi dolere posse, et proximo paupere, ut divitias ei venturas temporaliter speremus, et ad eas cum illo possidendas fidem nostram servemus. Non sic omnino, non sic. Sed quomodo, nisi secundum praeceptum Domini nostri: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna ? Sunt hic enim pauperes non habentes tabernacula, ubi nos ipsi recipiant. Facite eos amicos de mammona iniquitatis, id est, de lu
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. audiat ab illo imitatores
mei stote sicut & ego xp̃ibaptizata
est autem ab aliquo sua quȩrente :
non que iħu xp̃i : audiat adño quȩ
dicunt facite. quȩ autem faciunt
facere nolite: Secura sit & millo
&in illo siuebonum euangellistã
incurrat: siue ineum qui quod di¬
cit non facit: ad ño enim s&cura
audit : ua demulier. fides tua

Expanded text:
Paulus: audiat ab illo, Imitatores Paulus: audiat ab illo, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Baptizata est autem ab alio aliquo sua quaerente, non quae Jesu Christi : audiat a Domino, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Secura sit et in illo, sive in bonum evangelistam incurrat, sive in eum qui quod dicit non facit. A Domino enim secura audit, Vade, mulier; fides tua
Abbreviated transcription (Latin):
baptizantem & cum dubitarent
quierant cum p&ro utrum in circũ.¬
cisi baptizandi essentinatum quippe
erat inter iudaeos qui crediderant
& eos quisideles & gentibus facti
erant scandaclum iuda ei xp̃iani¬
z antur incircũcisi ut hanc đs tolle¬
r& quaestionem : cum loquitur
p&rus uenit sp̃s sc̃s. in pleuit
cornilium impleuit eos quicum
eoerant & ipsa cdtestatione .Xxuiiii
reimagnȩ quasi clamatum est
ad p&rum: quid de aquadubitas:
lib& animae amulta nequitic per
dominicam gratiam liberan dom
tam quã inmundam prostitutionẽ
mundandam: in eccła credict. ac¬
cedat ad pedes dñi. quic erat uestigie
dñi confitectur. lacrimas fundens
tergat capillissuis: pedesdñi. praedi¬
catores euangelii : capilli mulieris
suꝑ flua. possessiones: tergat capil.¬
lis suis. tergat prorsus oper& ur
misericordicm : & cum terserit
oscul& un accipiat pacẽ ut habeat
caritatem: sed ac cessit adtalem bap¬
tiza taest atali : qualis erat paulus

Expanded text:
baptizante, et cum dubitarent baptizante, et cum dubitarent qui erant cum Petro, utrum incircumcisi baptizandi essent natum quippe erat inter Judaeos qui crediderant, et eos qui fideles ex Gentibus facti erant, scandalum, id est, Jabantur incircumcisi; ut hanc Deus tolleret quaestionem, cum loquitur Petrus, venit Spiritus sanctus, implevit Cornelium, implevit eos qui cum illo erant . Et ipsa attestatione rei magnae, quasi clamatum est ad Petrum: Quid de aqua dubitas? libet anima a multa nequitia per dominicam gratiam liberanda, tanquam immunda prostitutione mundanda in Ecclesia, credat, accedat ad pedes Domini, quaerat vestigia Domini, confiteatur lacrymas fundens, tergat capillis suis. Pedes Domini, praedicatores Evangelii. Capilli mulieris, superfluae possessiones. Tergat capillis, tergat prorsus, operetur misericordiam: et cum terserit, osculetur; accipiat pacem, ut habeat charitatem. Accessit ad talem, baptizata est a tali, qualis erat apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
erant quando ineos pernullius
quidegit ds̃: uid & edoctorem
non sermonibus sed rebus. Idem
ipse phylippus quib apti zaue¬
rat homines & non ineos uene¬
apostoli. & eis manus in posius¬
sent baptiz auit eunuchum.
Idest spadonem quendicincan-¬
dicces reginȩ : qui ad orauerat
in ihrs Ini rediens inde lege¬
bat incurrum suum esaum
ꝓph&am & non in tellege¬
bat admonitus filipphys ac¬
cessit adcurrum suum. &po.¬
suit lectionem in seruit fidem.
euangelizcuit xp̃m. credidit
ait illi phylippus sicredis iniłim
xp̃m : respond& ille: credo filium
ne hominum puticr&ur donum:
sp̃s sci. non ex p&ctictum est sicut
tunc ut uenirent a postoli sed con-¬
tinuo uenit sp̃s sc̃s soluti est symo.¬
nis cogiactio neinticli cogractione
haber& imitatores: deinde aliud¬
mirabilius exemplum. p&rusuenit
adcenturionẽ cornilium. ad ho¬
minem in circũ cisum. gentilem coe.
p&ro non dico nondum manum¬
imponentem sed nondum &iam

Expanded text:
erant, quando in eos per nulliuserant, quando in eos per nulliusquid egit Deus? Videte doctorem, non sermonibus, sed rebus. Idem ipse Philippus, qui baptizaverat homines, et non in eos veneApostoli, et eis manus imposuissent, baptizavit eunuchum, id est, spadonem quemdam Candacis reginae, qui adoraverat in Jerusalem, et rediens inde legebat in curru suo Isaiam prophetam, et non intelligebat. Admonitus Philippus accessit ad currum, exposuit lectionem, instruxit fidem, evangelizavit Christum. Credidit Ait illi Philippus: Si credis in Jesum Christum? Respondit ille: Credo Filium ne hominum putaretur donum Spiritus sancti, non exspectatum est, sicut tunc, ut venirent Apostoli, sed continuo venit Spiritus sanctus . Soluta est Simonis cogitatio, ne in tali cogitatione haberet imitatores. mirabilius exemplum. Petrus venit ad centurionem Cornelium, ad hominem incircumcisum gentilem: coepetro, non dico, nondum imponente manum, sed nondum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm quitunc sic dabatur
sp̃s sc̃s ut etiã apparer& datũs:
quienĩ eũ accipiebat linguis
omniũ gentium loquebantur.
ut significarent eclesiarti ingen¬
tibus linguis omnibus loquu¬
turã: acceper̃ ergo spm scm¬
& ineis euidenter apparuiti:
quod cũ uidiss& symonputans
hoc esst hominũ uoluit esse
& suum: & qđ hominũ puta¬
uit ab hominibus emere uo¬
luit: quantũ inquid uultis
amepecuniȩ sumere. đ ꝑ
inpositionẽmanũ mearũ
d&ur sp̃s sc̃s tunc eũ detestatus
p&rus ait. Non est tibi pars
neque sors in hac fide donũ
enidĩ putasti pecunia conpa¬
rãdũ pecuniatua tecũ sit
inperdicione. &c&eira quȩ
ibi congruenter locutus est¬
Quarraut̃ hoc ego cõmemorare
uolui intendat caritas ur̃a: opor¬
tebat ut ds̃ prius osten der& se
ꝑ homines operart: sedsedein¬
de neputa rent homines quod
putauit symon. hominum illud
es senon dĩ: Quã quã ipsidisci¬
puli iam hoc nouerant. nam
centũ uiginti homines collecti

Expanded text:
tum. Quia tunc sic dabatur Spiritus sanctus, ut etiam appareret datus. Qui enim eum accipiebant, linguis omnium gentium loquebantur: ut significarent Ecclesiam in gentibus linguis omnium locuturam. Acceperunt ergo Sp in eis evidenter apparuit. Quod cum vidisset Simon, putans hoc esse hominum, voluit esse et suum. Quod hominum putavit, ab hominibus emere voluit. Quantam, inquit, vultis a me pecuniam sumere, ut per impositionem manuum mearum detur Spiritus sanctus? Tunc eum detestatus Petrus ait: Non est tibi pars neque sors in hac fide. Donum enim Dei putasti pecunia comparandum? Pecunia tua tecum sit in perditionem: et caetera quae ibi congruenter locutus estQuare autem hoc ego commemorare volui, intendat Charitas vestra. Oportebat ut Deus prius ostenderet se per homines operari: sed per se deinde, ne putarent homines, quod putavit Simon, hominum illud esse, non Dei. Quanquam et ipsi discipuli jam hoc noverant. Nam centum viginti homines collecti
Abbreviated transcription (Latin):
quia templum dĩ estis. & sp̃s di habi¬
tat inuobis : &iterũ. Nescitis quia
corpora ur̃a templũ inuobis est
dimittit peccata quia uiuatem¬
plasunt : sedquidimittit per
hominẽ potest dimit tere & p̃¬
ter hominem: nequedum minus
idoneus estipersȩdare : quipo¬
test ꝑ alium dare: perio hannẽ
quibus dicm dedit. ipsi io hanni
per quem dedit: merito uolens
tati atestaari. cum quidã insa
lista unodis eptem dia conibus
primitus electisnon acceper̃
nuntiatũ est discipulis. idẽ apos¬
ner̃ ad samariã. ut illi quibap

Expanded text:
bitat in vobis ? Et iterum: Nescitis, quia corpora vestra templum in vobis est dimittit peccata; quia viva templa sunt. hominem, potest dimittere et praeter hominem. Neque enim minus idoneus est per se dare, qui potest per alium dare. Per Joannem quibusdam dedit, ipsi Joanni per quem dedit? Merito volens tati attestari, cum quidam in Salista, uno de septem diaconibus primitus electis, non acceperNuntiatum est discipulis, nerunt ad Samariam, ut illi qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
nomina millȩ ses suras priuabis
hereditate dequa modo audistiama
re usq ad mare. a flumine usq
adterminos orbis terraȩ: Quare
illĩc non tenes : quia hominẽ amas:
quidest homo nisi animal rationa¬
le factũ d& ra : ideo ergo inimicus
es quia t̃rã linges: dispicehoc potius.
noli lingere t̃rã ut spẽ ponas in eũ
qui fec̃ celũ & t̃rã : hȩc spesnr̃a hec
testimonia ds̃ deorũ dñs locutus

Expanded text:
nomina, mille scissuras. Privabis nomina, mille scissuras. Privabis haereditate, de quâ modo audisti, A mari usque ad mare, a flumine usque ad terminos orbis terrae? Quare illam non tenes? Quia hominem amas. Quid est homo, nisi animal rationale factum de terra? Ideo ergo inimicus es, quia terram lingis. Despice hoc potius Noli lingere terram, ut spem ponas in eum qui fecit coelum et terram. Haec spes nostra, haec testimonia. Deus deorum Dominus lo
Abbreviated transcription (Latin):
munera offerent reges arabum & sa-¬
badona adducent & ad orabunt eũ
om̃s reges terrȩ. om̃s gentes seruient
illi: quando dicebatur credebatur:
quando impl&ur : negatur : teneergo
mecũ hereditatẽ ã marius que ad mare
&asrlumine scilicet iordane ubicep¬
tũest xp̃i magis terium : usque termi¬
nos orbis terrȩ: quare nonuis qua¬
rehuic promissioni & hereditati
diuituis tius inimicus es : quare non
uis : ꝓpt̃ donatũ. ꝓpt̃ cecilianũ : quis
fuit donatus quis cecibanus litiq
homines siboni bonosuo non meo.
hoc dicer&. uide quid horruit:
unus quisque uestrũ dicit ego
quidem sumpauli. ego aut̃ appollo.
ego uero cephae. ego aut̃ xp̃i diui
mine pauli. multominus in nomi¬
nececiliani. multo amplius &
multominus in nomine donati:
& tamen adhuc post apostoli¬
cas uoces post eclesiȩ dedara¬
tionẽ & toromundo dilationẽ
dic&ur mihi non dimittodonatũ.
non dimitto nescio quẽ gaium
lucium parmenianũ: mille

Expanded text:
munera offerent, reges Arabum et Samunera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent. Et adorabunt eum omnes reges terrae: omnes gentes servient illi. . Quando dicebatur, credebatur: quando impletur, negatur. Tene ergo mecum haereditatem a mari usque ad mare, et a flumine, scilicet Jordane, ubi coeptum est Christi magisterium, usque ad terminos orbis terrae. Quare non vis? Quare huic promissioni et haereditati, divitiis tuis, inimicus es? Quare non vis? Propter Donatum? propter Caecilianum? Quis fuit Donatus? quis Caecilianus? Utique homines. Si boni, bono suo, non meo: hoc diceret, vide quid horruit: Unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Dmine Pauli, multo minus in nomine Caeciliani; multo amplius, et multo minus in nomine Donati. Et tamen adhuc post apostolicas voces, post Ecclesiae declarationem et toto mundo dilatationem, dicitur mihi, Non dimitto Donatum, non dimitto nescio quem Gaium, Lucium, Parmenianum; mille
Abbreviated transcription (Latin):
correptionem nontim eo int̃¬
pello enim dnm̃ meum fateor
interpello. Non tamendico
Dñẽ dic fratrimeo. diuidat heredita¬
tẽ mecũ. sed dico. dñe dic fratrimeo
teneat in &ũ unitatẽ: ecce possessio.¬
nes huius tabulccs recito. non ad
hoc ut solus posside sed ut fratrẽ
meũ mecũ nolentẽ possidere con-¬
uincã ecce tabulas frater. postu¬
la ame inquid & dabotibi gentes
hereditatem tuã. & possessionẽ tuã
fines terrae : xp̃õdictũ ẽ : nobis
ergo dictũ ẽ quia xp̃i mebra sumis
quid curris in parte : aut remanes
inparte : eicetotũ tene qđ intabulis
quȩris int̃quẽ & quẽ possideaes
quomodo solent instrum̃tis quȩri
possessores int̃quos sint affinis : qui
tibi dedit om̃s fines. nullos dimisit
gura salomonis : dominabitur as ma-¬
reusq ad mare & a flumine usque
adterminos orbis terrȩ. corã illode¬
cident aethiopes. &mimici eius ter-¬
rã lingent : reges tharsis & insulȩ

Expanded text:
correptionem non timeo. Intercorreptionem non timeo. Interpello enim Dominum meum, fateor, interpello. Non tamen dico, Domine, dic fratri meo, ut dividat haereditatem mecum: sed dico, Domine, dic fratri meo, ut teneat mecum unitatem. Ecce possessionis hujus tabulas recito, non ad hoc ut solus possideam, sed ut fratrem meum mecum nolentem possidere convincam. Ecce tabulas, frater: Postula a me, inquit, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Christo dictum est. Nobis ergo dictum est, quia Christi membra sumus. Quid curris in parte? aut quid remanes in parte? Ecce totum tene quod in tabulis. Quaeris inter quem et quem possideas, quomodo solent instrumentis quaeri possessores, inter quos sint affines. Qui tibi dedit omnes fines, nullos dimisit gura Salomonis: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos finis terrae. Coram illo decident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae
Abbreviated transcription (Latin):
estu ego hodiegenui tepos¬
tula ame & dabotibigentes heredi¬
tatem tuam & possessionem tuam
fines terrȩ: Quareer gofratres de
possessione litigamus & non pocius
scãs. Tabulas recitamus:: Uenis¬
senosopinentur adiudicem : depos-¬
sessione contentio est. & h ec con¬
tentio nonlata sed dilectionis est
deniquelitigator terrenȩ posses.¬
siones adhoclitigat. ut excludat
aduersarium: Nosut intromita¬
mus : litigator terrenȩ possessiones
Cum audierit aduersarium dicen¬
tem possidere uolores pondit. ñ
permito: ego autem fratridicopos¬
st deas mecum uolo illelitigando dicit.
nolo. Honitaque timeo necontem¬
nat medñs: & corripiat sicut illos
fratres. uellum fratrem quieum in¬
terpella uit inpopulo & ait Dñe
dic fra trimeo ut diuidat mecum
hereditatem: Continuo dñs pro¬
ferens cor reptionem quia oͣ diui¬
sionem: Dichomo inquid quis me
coni tituit iudicem audiuis orem
hereditatis in t̾̃uos. : ego dico uobis
cauit ȩabomni cupiditate .: istam

Expanded text:
ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae . Quare ergo, fratres, de possessione litigamus, et non potius sanctas tabulas recitamus? Venisse nos opinemur ad judicem. De possessione contentio est: et haec contentio non litis, sed dilectionis est. Denique litigator terrenae possessionis ad hoc litigat, ut excludat adversarium: nos ut intromittamus. Litigator terrenae possessionis, cum audierit adversarium dicentem, Possidere volo; respondet, Non permitto. Ego autem fratri dico, Possideas mecum volo: ille litigando dicit, Nolo. Non itaque timeo ne contemnat me Dominus, et corripiat, sicut illos fratres, vel illum fratrem, qui eum interpellavit in populo, et ait: Domine, dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. Continuo Dominus proferens correptionem, quia oderat divisionem: Dic, homo, inquit, quis me constituit judicem, aut divisorem haereditatis inter vos? Ego autem dico vobis, cavete ab omni cupiditate . Istam
Abbreviated transcription (Latin):
uodam monemur dñielo¬
quiis dediuinis lectionibus
hinc credentes dm̃ uel¬
lenos loqui proferimus carita
tiurãe illo adiuiuante sermonẽ
deremissione peccatorum: Euan-¬
gelium enim cumleger& ur aten¬
tis sime audistis. & regesta narra.¬
ta adque uerscita esł ante oculos
cordis uestre Nidestis enim
tem: & abillo inuitatum non fasti¬
dientem: Videstis&ĩam mulierem
inciuitate. fumoꝵ mlȩioq: famȩ quȩ erat
sułs medicus recumbebat. & quȩsis¬
sepia inpudentia sanitatem Irruens
quasi inpor tuna conuiuio. oportu¬
nabenesitio: nouerat enim quinto
morbo laborar& & illi sanando ido¬
neum esse: adquem uenerat sciebat
Accessit aut̃ non ad caput dñi sedad
pedes quȩ diu male ambulauerat uestigu
recta quȩrebat pri usfudit
lacrimis sanguinem cordis. & lauit
dñi pedes. obsequio confessionis ca¬
pillis suis tersit. osculata unxit ta¬
cita loquedatur. non sermonem
promebat. sed deuotionẽ ostende

Expanded text:
uod admonemur Domini eloquiis de divinis lectionibus, hinc credentes Deum velle nos loqui, proferimus Charitati vestrae, illo adjuvante, sermonem de remissione peccatorum. Evangelium enim cum legeretur, attentissime audistis, et res gesta narrata atque versata est ante oculos cordis vestri. Vidistis enim, tem, et ab illo invitatum non fastidientem. Vidistis etiam mulierem in civitate famosam, mala utique fama, quae erat suus medicus recumbebat, et quaesisse pia impudentia sanitatem. Irruens quasi importuna convivio, opportuna beneficio noverat enim quanto morbo laboraret, et illi sanando idoneum esse ad quem venerat, sciebat: accessit ergo, non ad caput Domini, sed ad pedes, et quae diu male ambulaverat, vestigia recta quaerebat. Prius fudit lacrymas, sanguinem cordis, et lavit Domini pedes obsequio confessionis. Capillis suis tersit, osculata est, unxit: tacita loquebatur; non sermonem promebat, sed devotionem ostende
Abbreviated transcription (Latin):
& tenendȩ constituti illiquib
madum promalonon reddi¬
mus & cum quib sicut seriptũ
est odio habentib pucem
sumus pacifici. & quia loqui mur
cis debellare : nos uolunt gratis
illi ergo quitales s̃ periclitantur
interamorẽ paces & confessio¬
nem puduris. nec id agunt cum
uinci nolunt. ut inuicti sint :
Quieñ uinci aueritate nolunt. ab
errore uincuntur: Osieos caritas
potius quã animositaes superar& :
inde uictores fierent unde uicti
nis opinionibus sed diuinis testimo¬
niis. amamus tenemus. defendimis
quidcũ illo agam qui ꝓparte clamat.
& contra totũlitigat : non nebonũ
ẽ illiuinci : quia uictus fuerit. totũ
tenobi suucerit in parte rema¬
nebit. Ammosiuincere sibiuide¬
bitur: nam non uincis. nisiueritas.
qicto riam ueritatis & caritas:
cabtholicam toto orbe terra

Expanded text:
et tenendae constituti illi, quibus et tenendae constituti illi, quibus malum pro malo non reddimus, et cum quibus, sicut scriptum est, odio habentibus pacem sumus pacifici, et quia pacem loquimur eis, debellare nos volunt gratis . Illi ergo qui tales sunt, periclitantur inter amorem pacis et confusionem pudoris: nec id agunt, cum vinci nolunt, ut invicti sint. Qui enim vinci a veritate nolunt, ab errore vincuntur. O si eos charitas potius quam animositas superaret! Inde victores fierent, unde victi nis opinionibus, sed divinis testimoniis, amamus, tenemus et defendimus. Quid cum illo agam, qui pro parte clamat, et contra totum litigat? Nonne bonum illi est vinci, qui si victus fuerit, totum tenebit; si vicerit, in parte remanebit? Imo si vincere sibi videbitur. Nam non vincit nisi veritas: victoria veritatis est charitas. catholica