comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ipsi pharisei legebant. & in eo qđ legebant
xp̃m sonabant. uenturũ sperabant. & prae¬
sentem non agnoscebant. lactabant se etiã
interuidentes hoc est inter sapientes. et
negabant xp̃m. & non intrabant ꝑ ostium
Ergo & ipsi si quos forte seducerent mactan¬
dos & occidendos non liberandos seducerent:¬
& hos dimittamꝰ. Uideamus illos si forte
ipsi utrant per ostiũ. qui ipsius xp̃i nomine
głantur. Innumerabiles enĩ sunt. qui se
uidentes iactant non solum. sed axp̃o illu
minatos uideri uolunt. Sunt autẽ heretici
forte ipsi ꝑ ianuã intrauerunt: Absit Sabd¬
lius dicit. Qui silius est. ipse est pater. Sed
si silius non est pater: non intrat ꝑ ostium
qui filiũ dicit patrem. Arriusdicit.
Aliud est pater. aliud est silius. Recte diceret.
si diceret alius non aliud. Quando enim
dicit aliud: ei contradicit a quo audit
ego & pater unũ sumus. Nec ipse ergo per
ostiũ iitrat Prȩdicat enĩ xp̃m. qualẽ sibi

Expanded text:
Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsius Christi nomine gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui se videnminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non intrat per ostium, qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit a quo audit, Ego et Pater unum sumus . Nec ipse ergo per ostium intrat: praedicat enim Christum qualem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Bene uiuimꝰ. Si per ostiũ non intrant. quid¬
eis prodest: Vnde gloriant᷑ : Ad hoc enĩ
debet unicuiq ꝓdesse bene uiuere. ut det᷑
illi semꝑ uiuerẽ Nam cui non dat᷑ semper
uiuere. quid ꝓdest bene uiuere: Quia
nec bene uiuere dicendi sunt quibus non¬
dat᷑ semꝑ uiuere: uel cęcitate nesciunt.
uel inflatione contẽpnunt Non est autẽ¬
cuiquã spes uera & certa semꝑ uiuendi. nͥ
agnoscat uitã quȩ est ap̃c. & per iannã
intret in ouile. Querunt ergo pleriq taleᷤᷤ
homines etiam ꝑsuadere hominibus ut bene
uniant. & xp̃iani non sunt. Per aliã partẽ
uolunt ascendere. rapere & occidere. non
mentes. ratiocinationes acutissimaᷤ con¬
cludentes. libros implentes. suã sapientiam
buccis crepantibus uentilantes. qui etiam
dicere auderent hominibus. nos sequimini
nr̃am sectã tenete. si nultis bene uiuere
Sed non intrabant per ostium. ꝑdere uolebant.
mactare & occidere. Quid de istis dicam:

Expanded text:
Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quidBene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autecuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quod est Christus; et per januam intret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non nientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam?
Abbreviated transcription (Latin):
qui non intrat ꝑ ostiũ in ouile ouium sed
ascendit aliunde: ille sur est & latro. Dire¬
runt enĩ se cecos non esse Uidere autem
tunc possent. si oues ap̃i essent. Unde sibi
usurpabant lumen. qui furebant contra
bilem arrogantiam dñs iÑe ista conteruit.
in quibus nos salubriter si aduertamꝰ ad mo¬
nuit. Multi enĩ sunt qui scđm quandam
uitȩ huius consuetudinẽ dicuntur boni
homines. boni uiri. bone femine. innocen¬
tes. & quasi obseruantes ea quȩ in lege prae¬
cepta sunt. deferentes honorẽ parentibu.
suis. non mechantes. non homicidiũ pei pe¬
trantes. non furtũ facientes. non falsum
& cętera quȩ lege mandata sunt uelut
obseruantes xp̃iani non sunt. & pleruniq
se iactant quomodo isti Numquid & nos
cȩci sum: Quia uero ista om̃a qui faciunt
& nesciunt ad quem sinẽ referant in aniter
faciunt: dñs de grege suo & de ostio quo
intrat᷑ ad ouile. similitudinẽ proposuit in
hodierna lectione. Dicant ergo pagani

Expanded text:
i non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra bilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum et caetera quae lege mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani:
Abbreviated transcription (Latin):
dent intelligentiam aeccłasticã in hoc
loco qui carnis resurrectionẽ negant
quasi nos & capillos qui numerati sunt¬
& a tonsore decisi om̃s dicamꝰ resurgere.
numeri conseruatio

Expanded text:
dent intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, numeri conservatio
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatis curat. Quorũ siqua st̃ talia
quȩ debeant iure reprehendi: hȩc si
uultis ad usũ ur̃ae mercedis inflectite.
ut exeorum uitus cumulentur uobis
increm̃ta pietatis. quatinꝰ panẽ pariter
detis & uerbũ. Panẽ refectionis. cum
uerbo correptionis. Et duo a nobis
alimenta ꝑcipiat qui unũ quęrebat.
dũ exterius cibo. interius saciat᷑ eloqͥo
Pauꝑ ergo cũ reprehensibilis cernitur:
moneri debet. & despici non debet
Si uero reprehensionis nil habet: uene¬
rari sũmopere sicut int̾cessor debet
Sed ecce multos cernimꝰ. quis cuius sit
meriti nescimͦ. Om̃s ergo uenerandi st̃.
tantoq necesse est ut om̃ib te humili¬

Expanded text:
paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humili
Abbreviated transcription (Latin):
k̃mi & requiẽ lazari & pęnã diuitis
cognoscentes sollerter agite. culparũ
urãrum intercessores quaerite. atq
aduocatos uobis in die pͥauperes procu¬
rate. Multos etenĩ nunc lataros ha¬
betis. Ante. ianuas ur̃as iacent. atq his
indigent quȩ uobis iam saciatis cotidie
de mensa cadunt. Uerba sacrȩ lectioniᷤᷤ
debent nos instruere ad implenda man¬
data pietatis. Cotidie latarũ si quęrunꝰ
in uenimus. cotidie lazarũ & si non
querimꝰ cernimus Ecce importune se
pauperes offerunt. Rogant nos. qui
tunc ꝓ nobis int̾cessores ueniant. Certe
nos om̃ino rogare debiumus. & tamen
rogam᷑. Uidete si negare debemꝰ quod
petimur. quando patroni st̃ qͥ petunt
Nolite ergo miscđę tempora ꝑdere. nolite
accepta remedia dissimulare Ante sup¬
pliciũ cogitate de supplicio. cũ quoslib&
in hoc mundo abiectos aspicitis. Etiã si
qua reprchensibilia eorũ esse uideant᷑:
nolite despicere. quia fortasse quos
morũ infirmitas uulnerat: medicina

Expanded text:
 requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina
Abbreviated transcription (Latin):
itaq flaminarũ ministris om̃e mundanȩ
isaniȩ refrixit incendiũ. & ad hoc
usq diabolica ꝓfecit intentio. ut et
uir sidelis ad dm̃ suũ gloriosus ascen¬
deret. & crudelitaᷤᷤ ꝑsequentiũ cũ suis
ignib confusa dorpesceret. Item sermo¬

Expanded text:
itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. Et uidens ibi hominem non
habentem uestem nuptialẽ. dixit ad
eum Amice quomodo huc intrasti
non habens uestem nuptialem: Et
illo obmutescente dixit ministris
igate. illi manus & pedes. & picite eũ
in tenebras exteriores. Ibi erit fletꝰ
& stridor dentium. Ecce qualẽ sen¬
tentiam merebit᷑ audire. qui ad con¬
uiuiũ nuptiale idest ad altare dñi
aut ebriosus aut adulter aut odium
in corde retinens prȩsumit accedere
concedat ut mala ista aut nunquã
uelimus admittere. aut si admissa fue.¬
ruit sine ulla mora pęnitentia uel
pace studeamꝰ sanare. & largior ibus
elemosinis festinemus abluere: ne forte
si cũ peccatorilm uulueribus ante
tribunal ȩterni iudicis uenerimꝰ: ab
illa ȩterna ecd̃a & ab illa cęlesti hie¬
rusalem ꝑpecua excõmunicatione. se.
tam casti & tamsobru & tã pacifici ad
istud altare do auxiliante. stude amꝰ
accedere. ut ab illo ȩterno altari uon
meream̃ excludi Qui enĩ ad istud al¬

Expanded text:
bentes; et videns ibi hominem non bentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere.concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excomtam casti, tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud al
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ipse sȩ adiuno altari subduxe
perueniet. quiã sicut qui se exaltat
humiliabitur : ita econtrario qui se
humiliat exaltabitur. Qui enĩ sicut
dixi agnoscens reatũ suum ipse se hu¬
militer ab altari aeccłȩ pro emunda¬
tione uitȩ remouere uoluerit: ab
aeterno illo & cȩlesti conuuuo excom¬
municari penitus non tiunebit. Rogo
uos fr̃s diligenter attendite Si ad
mensam cuiuscumq potentis hominis
nemo pręsumit cum uestibus conscissis
& inquinatis accedere. quantomagis
a conuiuio ęterni regis idest ab altari
đm debet se unusquisq inuidiȩ uel
odii ueneno ꝑcussus. iracundiȩ furore
repletus cum reuerentia & humilitate
subtrahere propter illud qđ seriptum
est uade prius reconciliari fr̃ĩ tuo.¬
& tunc offeres munꝰ tuum. & iterum.
Amice quomodo huc intrasti non
habens uestẽ nuptialem. Hoc enim
habet textus euangłice lectionis.
quod quidã fecerit nuptias filio suo.
& intrauerit ut uideret simul recũ¬

Expanded text:
suum, ipse a divino altari se subduxersuum, ipse a divino altari se subduxercordiae perveniet, quia sicut qui se exaltat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discum
Abbreviated transcription (Latin):
uel templi festiuitatem colimus.
si sideliter ac diligent̃ attendi¬
quicquid in templis manufactis agitur
totũ in nobis sp̃uali ȩdificatione. complet᷑
Non eͥnĩ mentitꝰ est ille. quidixit Templũ
enim scm̃ est. quod estis uos. Et ite¬
rum. Nescitis quia corpora ur̃a tem
plum di : Quantum possumus cum
ipsius adiutorio laboremus. ne ds nr̃
in templo suo hoc est in nobis ipsis inue¬
mat quod oculos suȩ maiestatis offen¬
dat. sed habitaculũ cordis nr̃i euacu¬
etur uitus. & uirtutibus repleatur
Claudatur diabolo & aperiatur xp̃o
Et ita laboremus. ut nobis bonorum
operũ clauibus ianuam regni cȩlestis
aperire possimus. Sicut enĩ malis ope¬
ribus quasi quibusdã seris ac uectibus
uitȩ nobis ianua clauditur : ita absq
dubio bonis operibus aperitur. Et
crimine uulneratũ esse cognouerit:
prius orationibus. ieiunus uel elemo¬
sinis studeat mundare conscientiam
suam. & sic eucharistiam presumat
accipere. Si enĩ agnoscens reatum

Expanded text:
vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendiquidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vestra teplum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque ducrimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum
Abbreviated transcription (Latin):
Andi posss. noli mͥ credere. Audi
quid sequit. & quam hierłm designet
mentib nris. cum dixisset stantes erant
pedes nr̃i in atrus herłm: quasi dicere¬
tur illi de qua hierł̃m dicis. subiecit sta

Expanded text:
Audi postremo, noli mihi credere; audi quid sequatur, et quam Jerusalem designet mentibus nostris. Cum enim dixisset, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem;» quasi diceretur illi, De qua Jerusalem dicis? de qua
Abbreviated transcription (Latin):
uos ista. Nolite sic de me sapere An
nescitis quĩ publicanoꝵ sum & peccatorum
saluator. Amen dicuduobis. qđ hodie sal
facta est domiu zachei. qm̃ & hic filius est
abrahȩ. salus illi facta est. qm̃ saluatorem
uidit o cognouit. & recepit & prȩceptũ
eius impleuit. Num audistis quid dixit
ni talẽ operarium : tam mature conuersũ:
Possũ repellere & non libent̃ recipere et
hunc despicere tãcito trans latũ de malo
in bono. de preda ad palmã: Num ui¬
distis. quia publicanꝰ factus est indulgentiũ
presul: & homo forensis meruit esse filius
abraheNum meministis quia uenit¬
filius hominis quȩrere qđ errauerat. falua¬
re qđ perierat

Expanded text:
vos ita? nolite sic de me sapere: an vos ita? nolite sic de me sapere: an nescitis quoniam publicanorum sum et peccatorum salvator? Amen dico vobis quod hodie salus facta est domui Zachaei, quoniam et hic filius est Abrahae. Salus illi facta est quoniam Salvatorem et vidit et cognovit, et recepit, et praeceptum ejus implevit. Non audistis quid dixit? ni talem operarium? Tam mature conversum possum repellere, et non libenter recipere, et hunc despicere tam cito translatum de malo in bonum, de praeda ad palmam? Non vidisti quia publicanus factus est indigentium praesul et homo forensis meruit esse filius Abrahae? Non meministi quia Filius hominis venit quaerere quod erraverat, salvare quod perierat
Abbreviated transcription (Latin):
amore di a calore fidei flagrans talia uerba
depmneret. Dnẽ. ecce dimidiũ bonoꝵ meq
do pauperibus. Audisti quid dixit. ecce
dimidiũ bonorũ meꝙ dispergo pauperibus:
tamquã si ita diceret. Modo me uidi. mͦꝰ¬
me cognoui saluator. non ex me sed exte
facta est correctio mea. Persensi predaᷤ meaᷤ
pensaui actus meos pestiferos. quos in auaritia
ꝑpetraui Oro. obsecro ad iuua me miserũ
erue peccatorẽ Ecce erogo quȩ abstuli.¬
ecce reficio indigentes quos lesi. Ecce uestio
quos nudaui. & siquid alicui fraude abstuli
publicani. uidisti largitionẽ raptoris. Infac
adhuc dicendo. adesto dñe. ego in quadru¬
plo reddo quȩ inique abstuli Tu cura
criminosum. tu suscipe uotũ meũ. & sana
uulnera mea. Eruat elemosina. quȩ ob¬
ruit auaritia Indignant᷑ quidẽ & impu¬
tare conant᷑ dño cur ad peccatorẽ diuer¬
teret. & in domo publicani mansitare: uo¬
luit. Sed quid dñs ad eos homines: Quid

Expanded text:
amore Dei et calore fidei flagrans, talia verba amore Dei et calore fidei flagrans, talia verba depromeret: Domine, ecce dimidium bonorum meorum do pauperibus. Audisti quid dixit? Ecce dimidium bonorum meorum dispergo pauperibus. Tanquam si ita diceret: modo vidi, modo cognovi. Salvator, non ex me, sed ex te facta est correctio mea; persensi praedas meas, pensavi actus pestiferos quos in avaritia perpetravi. Oro, obsecro, adjuva me miserum et peccatorem! Ecce erogo quod abstuli; reficio indigentes quos laesi, ecce vestio quos nudavi; et si quid alicui fraude abstuli, idisti largitionem raptoris? instat adhuc dicendo: Adesto, Domine; ego in quadruplo reddo quae inique abstuli. Tu cura criminosum, tu suscipe votum meum, et sana vulnera mea. Eruat eleemosyna, quae obruit avaritia. Indignantur quidem, imputare conantur Domino cur ad peccatorem diverterit, et in domo publicani mansitare voluerit: sed quid Dominus ad eos? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
Inpeccatis sus est adhuc homo ꝓfanꝰ. & diciꝰ
illi. hodie in domo tuame manere oportet:
Uix adhuc uel uidere: te. meruit. & iam
angulos eiꝰ uisitas. hospitiũq amplecteris:
Ierũ hoc officii tui est. & indulgentissimnȩ
curȩ. qui non uenisti iustos inuitare. sed
peccatores corripere Manes cũ publica¬
nis. manducas cũ peccitorib iungeris cũ
iniustis. ut hac societat̾e quasi arte quadã
eos conuertas & corrigas ad salutẽ. Tachec
descende inquit. quia hodię me. mantre
apud te oportet Et quid tacheus:
Descendit confestĩ de. arbore. iã uerbo dĩi
emendatior Aspeftus enĩ dm emendauit
predonem: & solus sermo mutauit sensũ eiꝰ
Descenlit ꝑnicit̾. ꝓperauit exultans para¬
uit hospitiũ. suscepit uitȩ presulem. et
factus est silius abrahȩ. Mansit apud iutĩ
itĩc xp̃c. & inspirauit illiignẽ secrecorũ.
ignem fidei. sp̃s̃q scĩ occultum ardorẽ. ut.

Expanded text:
in peccatis suis? est adhuc homo profanus; et dicis in peccatis suis? est adhuc homo profanus; et dicis illi: Hodie in domo tua me manere oportet? vix adhuc vel videre te meruit, et jam angulos ejus visitas hospitiumque amplecteris! verum hoc officii tui est, et indulgentissimae curae; qui non venisti justos invitare, sed peccatores corrigere. Manes cum publicanis, manducas cum peccatoribus, jungeris cum injustis, ut hac societate quasi arte quadam eos convertas, et corrigas ad salutem. Zachaee, descende, inquit, quia hodie apud te me manere oportet. Et quid Zachaeus? descendit confestim de arbore, jam verbo Domini emendatior. Aspectus enim emendavit praedonem; et solo sermone mutavit sensum ejus. Descendit, perniciter properavit, exsultans paravit hospitium; suscepit vitae praesulem, et factus est filius Abrahae. Mansit apud illum Christus, inspiravit illi ignem secretorum, ignem fidei, Spiritus sancti occultum ardorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
richo. & ecce uis eui nom̃ zacheus.
homo peccator auerus diues ex rapiniᷤᷤ.
quali esset. nec poterat eũ uidere tur¬
barũ obstipatione seclusus. modicȩ. namq
stature erat Contigit eũ inuenire ar
borẽ sicomoꝵ. ascendit festinus & uidit
Quid uidit: Saluatorẽ scłi Bene festiua¬
uit. optime ascendit. Qui dũ auidus cu¬
pit uidere saluatorẽ: salutẽ ipsam quã
ignorabat inuenit. Et quid dicã uidit:
Ante iusus est quã uideret Transiens
festina. descende. hodie nãq indomo
tua me manere oportet. Dñe. quid ẽ
hoc qđ dicis : Numnquidnon st̃ fideles
qđ d talẽ honiinẽ applicas : Publica¬
nus est zacheus. immo princeps publica¬
norũ peccatoꝵ predo. Uidere te uolu
it. numquid de sola uisione iam debet
salari : Ascendit in arborẽ. ut te ui¬
dix. Si autẽ necdũ uidit. actusq¬
suo: necdũ ingenuit: nũquid confessus
est mala sua. aut flagitia replicauit :
Uũquid flenit ante te. aut fecit elemosin.

Expanded text:
rico: et ecce vir nomine Zachaeus , homo peccator, avarus, dives ex rapinis, equalis esset; nec poterat eum videre, turbarum obstirpatione seclusus: modicae namque staturae erat. Contigit invenire eum arborem sycomorum; ascendit festinus, et vidit. Quid vidit? Salvatorem saeculi. Bene festinavit, optime ascendit; qui dum avidus cupit videre Salvatorem, salutem ipsam quam ignorabat invenit. Et quid dicam vidit? ante visus est quam videret. Transivitfestina, descende, hodie namque in domo tua me manere oportet. Domine, quid est hoc quod dicis? Nunquid non sunt fideles, quid ad talem hominem applicas? Publicanus est Zachaeus: imo princeps publicanorum, peccator est et praedo; videre te voluit tantum: nunquid de sola visione jam debet salvari? Ascendit in arborem ut videret; si autem necdum vidit actusque necdum ingemuit, nunquid confessus est maculam suam, aut flagitia replicavit? Nunquid flevit ante te, aut fecit eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ibimꝰ. Stantes erant p̃edes nr̃i. in atriis¬
tuis hierusalem. Ecce habes domum dĩu
Si quęrebas quid sit domꝰ dm̃: in illa domo
dñi laudat᷑ qui condidit domũ. ipse delicie
omniũ habitantiũ. ipse so laspes. hic est
res ibi. Ergo qͥ curruntquid debent
deficere Qui enĩ inde lapsus est. in ueri¬
tate non stetit Quicũq non sunt lapsi
in ueritate Astant. & ille stat qͥ do fruitur
Qui autẽ se. frui uoluerit: cadit qͥd superbus

Expanded text:
 2. Stantes erant pedes nostri in atriis» «Jerusalem.» Ecce habes domum Domini, si quaerebas quid sit domus Domini. In illa domo Domini laudatur qui condidit domum: ipse deliciae omnium habitantium in domo; ipse sola spes hic, et res ibi. Ergo qui currunt, quid debendeficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, cadit. Quis autem s
Abbreviated transcription (Latin):
uersus dm. iam te pęniteat secutũ fuisse
uias tuas malas. ꝑuenisti in istã difficulta¬
tem illius beatȩ uisionis. & erit tͥ salubriᷤᷤ
nebula. quã sicut cinerẽ spargit ds̃. Tu
ipse es adhuc nebula. sed uelut cius Adhuc
enĩ pęnitentes uolutant᷑ in cinere. fr̃s mei.
tamquã similes se contestantes dicentes dõ
suo. cinis sũ. dixit enĩ quȩdã scriptura
Despexi meniecipsũ & distabui. & estimaui me
terrã & cinerem. Hȩc est humilitaᷤ pęnitentiᷤ
Quando abrahã loquit᷑ ad dđm suũ. & quan¬
do uult sibi aperiri incendiũ sodomorum :
ego inquit terra & cinis sum. Quomͦ fuit
semꝑ ista humilitas in magnis & scĩs uiris:
Nebulã ergo uelut cinerẽ spargit: Quare :
Qua quõ p̃destinauit illos & uocauit. qͥ non

Expanded text:
versus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse versus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Q
Abbreviated transcription (Latin):
coro taim. uetibi bethsaida. quia si in tyro
& sydone factȩ essent uirtutes quȩ factae
sunt in u̾obis : olim inquit in cilitio & cinere
penitentiã egissent. Et nebulã sicut cinerẽ
spargit. Quid est nebulam uelut cinerem
spargit: Cum uocat᷑ quisq ad intelligͥendũ
đm & dicit᷑ illi. cape ueritatẽ. incipit uelle
capere ueritatẽ. non sufficit. uidet se quan¬
dã caliginẽ pati. quã antea non uidebat
Adhuc est ergo illa nebula ut noueris nescire.
te & noueris qđ scire oporteat. & uideas
teat sciri. Nam si in ista nebula iam ante
presũpseris scire: audias ab apło. Qui se pu¬
tat aliquid scire. nondũ scit quemadinodũ
oporteat eũ scire. Ergo nundũ cõprehen¬
disti. adhuc nebulã pateris. sed nondũ te
deseruit qui accendit tͥ lucernã carniᷤ suȩ
non erras in nebula. fide sequere. sed quia
conaris uidere & non potes: pęniteat te
peccatorũ. quia nebula uelut cnus sparsa
est. iam te pęniteat contumacẽ fuisse ad¬

Expanded text:
Corozaim, vae tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas tet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse ad
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut non timeas tale aliquid futurũ. Col¬
Confirmauit inquit uectes portarũ tuarum
sccura sta. secura lauda. sine. fine. lauda. forcit̃
clausȩ sunt portȩ tuȩ non exit amicus. non
intrat itimicus. Coufirmauit Quectes
portarũ tuarũ. benedixit filus tuis inte. Non
uagant᷑ foris. non peregrinant᷑. intꝰ gaudent.
int᷑ laudant. intꝰ benedicunt᷑. intus non partu¬
riunt. quia iã neminẽ pariunt. Filii sunt sc̃i
sunt. Isti fibã sci iam laudantes & gaudentes
parturiunt & parti sunt matre caritate. indu¬
si sunt colligente. caritate. Audi caritatem
parturientem illius qua predictus plulus apłs
non solie paternum sed & maternũ congerens
in filios. filii mei inquit qños iterum parturio
parturuut & peperit. Modo iam intꝰ filii sunt.
securi sunt. Uolarunt de nido timoris. uola¬
runt in celestia. uolarunt in ȩterna. iam nihil
Quis: Qui posuit fines tuos pacẽ Fines enim

Expanded text:
nisi ut non timeas tale aliquid futurum? «Colnisi ut non timeas tale aliquid futurum? «Colconfirmavit vectsecura sta, secura lauda, sine fine lauda. Fortiter clausae sunt portae tuae; non exit amicus, non intrat inimicus: «Confirmavit vectes portarum tuarum.» 14. «Benedixit filios tuos in te.» Non vagantur foris, non peregrinantur; intus gaudent, intus laudant, intus benedicuntur; intus non parturiunt, quia jam neminem pariunt. Filii sunt, sancti sunt: isti filii sancti jam laudantes et gaudentes, parturiti et parti sunt matre charitate, inclusi sunt colligente charitate. Audi charitatem parturientem illos: qua praeditus Paulus apostolus, non solum paternum, sed et maternum cor gerens in filios, «Filii mei,» inquit, «quos iterum parturio» parturivit et peperit. Modo jam intus filii sunt, securi sunt: volarunt de nido timoris, volarunt in coelestia, volarunt in aeterna; jam nihil Quis? «Qui posuit fines tuos pacem.» Quom
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentiã laudaturã. Non enĩ illius ci¬
uitatis laudes tunc cũ uidebimꝰ & amabi¬
mus & laudabim̃ uoce ꝓphetica exhortan¬
dȩ & excitandȩ sunt. Sed ꝓpterea modo
dicunt hoc ꝓphetȩ. ut pote quantũ possunt
in hac carne constituti. futura gaudia beatoꝵ.
eructantes in aures nr̃as excitent amorẽ illius
ciuitatis: Ferueamꝰ desiderio. non simꝰ sp̃u pigri
& unde laudaturã. ꝑfectionẽ quantã bea¬
secura laudabo: qũi confortauit inquit uec¬
tes portarum tuarũ. Attendite. fr̃s mei. con¬
firmauit inquit uectes portarum tuarum
Uectũ confirmatio non est portarũ aꝑtarũ
nolumꝰ ereunt. Ideo crebrescunt scandala. &
qm̃ habundauit iniquitas ait ueritas refrige¬
scet caritas multox. propter intrant̾es quos ui¬
dicare. non possumus & exeuntes quos tenere.
non possumꝰ. Quare hoc: Quia nundum
ꝑfectio. nundũ beatitudo. Quare hoc: Quia
adhuc area. nundũ horreũ. Tunc ergo quid

Expanded text:
praesentiat laudaturam. Non enim illius cipraesentiat laudaturam. Non enim illius civitatis laudes, tunc cum videbimus et amabimus et laudabimus, voce prophetica exhortandae et excitandae sunt: sed propterea modo dicunt hoc Prophetae, ut potent, quantum possunt in hac carne constituti, futura gaudia beatorum, et eructantes in aures nostras, excitent amorem illius civitatis. Ferveamus desiderio, non simus spiritu piet unde laudaturam: perfectione quadam beasecura laudabo? «Quoniam confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Attendite, fratres mei. «Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Vectium confirmatio non est portarum apertarum, nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scandala: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intrantes, quos dijudicare non possumus; et exeuntes, quos tenere non possumus. Quare hoc? Quia nondum perfectio, nondum illa beatitudo. Quare hoc? Quia adhuc area, nondum horreum. Tunc ergo quid,
Abbreviated transcription (Latin):
sis causis. herłm dicta uisio pacis. syou dic¬
ta est speculatio Uidete si aliud sonant
ista nomina nisi spectacula. ne. putent gen¬
tes se habere spectacula & nos non habere
Aliquando dimisso theatro aut amphitea¬
tro cum cȩperit ex illa cauea euomi turba
ꝑditoꝵ. aliquando tenentes in animo fan¬
tasias uauitatis suȩ & memoriã suam pa¬
scentes rebus nonsolũ inutilib sed & ꝑniti¬
osis. gaudentes in his tamquã indulcibus
sed pestiferis. uident plerũq ut sit transire
seruos. Cognoscunt ipso habitu uel uestis
uel capitis uel fronte notos habent. & di¬
cunt apud semecipsos & secũ. o miseros istos
ipsorũ. quia bonũ illi putant. Bene uobis
uolunt. sed qͥ diligit iniquitatẽ odit animã
suã. Si odit animã suã. quomͦ amabit
anima meã: Tamen ipsa ꝑuersa & iuanis
& uana beniuobentia. Si beniuolentia dicta
est dolent nos ꝑdere qđ amant. Oremũs
ne ꝑdant qđ amamꝰ. Cidete qualẽ hne¬
rusalem exhortet᷑ ad laudem. uel potius

Expanded text:
usalem dicta est Visio pacis: Sion dicta est Speculatio. Videte si aliud sonant ista nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere spectacula, et nos non habere. Aliquando, dimisso theatro aut amphiteatro, cum coeperit ex illa cavea evomi turba perditorum, aliquando tenentes in animo phantasias vanitatis suae, et memoriam suam pascentes rebus non solum inutilibus, sed et perniciosis, gaudentes in eis tanquam in dulcibus, sed pestiferis; vident plerumque, ut fit, transire servos Dei, cognoscunt ipso habitu vel vestis vel capitis, vel fronte notos habent, et dicunt apud semetipsos et secum: O miseros istos,ipsorum, quia bonum illud putant. Bene nobis volunt: sed qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si odianimam meam? Tamen ipsa perversa et inani et vana benevolentia, si benevolentia dicenda est, dolent nos perdere quod amant; oremus ne perdant quod amamus. Videte qualem Jerusalem exhortetur ad laudem, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
tiani. Qui emittit cristallũ suã uelut frusta
panis. Non denuo laborandũ est dicere quid
sit cristallũ. Post locuti enĩ sumꝰ & credo non
excidisse caritati ur̃o. Quid ergo: Mittit
cristallũ suã uelut frusta panis. Quomͦ nix
illa ipsius: Quia prędestinatox. est. Quomͦ
nebula ipsius: Quia ipsi uocant᷑ ad pęnitentiã¬

Expanded text:
 Qui mittit crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid est ergo, «Mittit crystallum suum velut frusta panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
Non ueni uocare nustos sed peccatore ᷤᷤ in pęniten¬
tiam Incipit ergo iã predestinatione uis illius
cognoscere torporẽ suũ. accusare peccatũ suũ
incipit uocatione uenire. ad penitentiã. Mertto
ergo qͥ dat niuẽ uelut lanã ꝓpter cõnfectum
tunicȩ. futurȩ etiã propter uocationẽ in poe¬
nitentiã. nebulã uelut emerẽ spargit NebuS¬
lam inquit uelut cinerem spargit. Quis:
Qui dat nuẽ sicut lanã. Quos enĩ prędestina¬
uit uocet in penitentiã. quia quos prȩdestina¬
uit illos & uocauit. Cinis autẽ ad pęnitenti

Expanded text:
Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos
Abbreviated transcription (Latin):
aut rugã. Eirgo exhbeat sibi głosam
aeccłam non habentẽ maculã aut rugam
Faciat sib uestẽ de illa lana. quã p̃destinauit
in mue Adhuc in hominib incredulis et
frigidis & pigris faciat uestem de hac lana.
ut abluat᷑ a maculis. mundet᷑ afide. ut rugã
non habeat. tendat᷑ in cruce Qui dat niuẽ

Expanded text:
aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad nos de celo descendit: In patria
ipsa quomͦ saturabit. qͥ in peregrinatione
sic pauit: Iam modo de ipsa peregrinatio¬
ne nr̃a locuturus est. quia uenit᷑ ad illam
confirmabunt᷑ uectes portarũ nr̃arum. Qui¬
spũ & frigidis quos p̃destinauit facturꝰ ẽ aliqͥd
ana enĩ materies est uestis. Lana cũ uidetur.
ueluti p̃paratio est aliqua ad uestẽ. Ergo
quia prȩdestinauit hos qͥ ad tempꝰ frigidi
repunt in t̾ra & nondũ feruent sp̃ũ carita¬
tis. de p̃destinatione. enĩ adhuc loquit᷑. ue¬
lut lanã dedit hos đs̃. facturus est inde uestẽ
Merito in monte uestis xp̃i fulsit sicut nix F ul¬
gebat uestis xp̃i sicut nix Tamquã de illa
lana iã facta erat tunica. Dequa lana:
dest de niue. quam dedit sicut lanã. Ad huc
prȩdestinati pigrierant. Sed expecta. uide
quid sequit᷑. quia sicut lanã dedit eos. fit
Inde est illud qđ dicit apłs. ut exhberet
sibi głosam aecdam non habentem maculã

Expanded text:
qui descendit de coelo ad nos ? In patria qui descendit de coelo ad nos ? In patria ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane sic pavit? ne nostra locuturus est, qua venitur ad illam confirmabuntur vectes portarum nostrarum. os praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam
Abbreviated transcription (Latin):
posuit fines tuos pacẽ. quia ibi saturitas &
nulla indigentia: fubdidit statĩ. & adipe
loquim᷑ nondũ est in toais nobis id est in uno¬
delectat audire. Sed si nibl resistit & re¬
leuat ex corpore. sinemꝰ psalmũ. Fatiga¬
tos uos numquã sentio. tam̃ uereor nouit
ds̃ ne oneri sim uobis aut quibusdã fr̃ib
& uideo studia multorũ exigentium de me
hunc laborẽ & hunc sudorẽ. quem credo
in dno non futurũ infructuosũ: Gaudeo
tantã esse uoluptatẽ in ueritatẽ uerbi dĩ.
ut studiũ ur̃m bonũ in bono & de bono
uincat studiũ insanoꝵ qui sunt in amphi¬
teatro. Numquid illi si tamdiu starent
ad hc spectarent: Ergo fr̃s audiamus
cȩtera. quia hoc uultis. Ad sit dñs ad sit
& uiribus & mentib nr̃is. Qui posuit
fines tuos pacẽ. Ad hicrłm illam dicit.
& adipe. frumenti sacians te Transit fa¬
mes & sitis iustitię. succedit saturitas.
Quȩ ibi erit adeps frumenti. nisi paniꝰ ille

Expanded text:
posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adiploquimur, nondum est in totis nobis, id est in unodelectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille
Abbreviated transcription (Latin):
lane ubi ploxr in u̾no homine: Tunc erit
plena in om̃ibus ciuibus hierłm. Quando
erit plena par. Quando corruptibile hoc
induerit incorruptionem. & mortale hoc indu¬
erit immortalitatem. Tunc plena pax. tunc
firma par Nihil litigat aduersus animã in
homine. non ipsa aduersum se ex quadã par¬
te saucia. non carnis fragilitas. non indigen¬
tia corporis. non fames. non sitis. non frigus.
non estus. non lassitudo. non ulla inopia. ñ
ꝓuocatio rixȩ. non certe ipsa sollicita caute¬
la & uitandi mimici & diligendi. Hȩc om̃a
fr̃s mei litigant aduersum nos. nondum est
plena & ꝑfecta pax. Quod damastis qui¬
iam dudũ nominata pace ex desiderio cla¬
mastis. clamor ur̃ de siti fuit non de saturi¬
tate. quia ibi erit ꝑfecta iustitia. ubi ꝑfecta
par Modo esurimꝰ & sitimus iustitiã. beati
qui esuriunt & sitiunt iustitiã. qm̃ ipsi satu¬
rabuntur Quomͦ ipsi saturabuntur: Cũ
ad pa cem uenerimꝰ. Ideo cum dixisset qui

Expanded text:
ando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Non ꝓpter me quesiu bona tibi. nam non quȩ
rerem tͥ sed mͥ. ideo nec ego haberẽ quia
non tͥ quęrerẽ. sed propter domũ dñi di mei
propt̃ aeccł̾am. ꝓpter scõs. propt̃ peregrinoᷤ
ꝓpter in opes eiꝰ ut ascendant. quia dicimꝰ eis.
in domũ dñi ibimꝰ. ꝓpter ipsam. propter do¬
mũ dm̃ dĩ mei quesiui bona tͥ. Hȩc fr̃s ꝓlua¬

Expanded text:
Non propter me quaesivi bona: nam non tibi quaererem, sed mihi; ideo nec ego haberem, quia non tibi quaererem: sed, «Propter domum Domini Dei mei,» propter Ecclesiam, propter sanctos, propter peregrinos, propter inopes, ut ascendant; quia dicimus eis, «In domum domini ibimus: propter» ipsam «domum Domini Dei mei, quaesivi bona tibi.» Haec, fr
Abbreviated transcription (Latin):
siat par in uirate tua. fiat pax in dilectione
tua. & per istam uirtutẽ. per istã dilectionẽ.
ꝑ istam pacẽ habundantia in uirtutib idest
in excelsis tuis. Pauci enĩ sedebunt in iudicio
sed multi adextris positi facient popłm ciui¬
tatis illius. Multi enĩ ꝑtinebunt ad singulos
usq excelsos. a quib recipient᷑ in tab̾nacula
ȩterna Erit habundantia in turrib eius.
plenitudo autẽ deliciarũ & sufficientia di¬
uitiarũ ipse đñs. Ipsa ad ipsum. ipse cuiuis
participatio est ciuitatis in idipsũ: ipsa erit
habundantia nr̃a. Sed unde: Per carita¬
tem. hoc est ꝑ uirtutẽ. In quo est autẽ cari¬
tas fr̃s : Quinon sua querit in hac uita
Audi paulum apłm habentem caritatem
Ait. Placete umñib per om̃a. sicut & ego om̃ib
ꝑ om̃a placeo. Ubi est ergo qđ dixisti. si
adhuc hominib placerẽ xxp̃i seruus non essẽ
& mͦ dicis te placere. modo hortaris ut &e

Expanded text:
«Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per istam dilecabundantia in turribus tuis:» id est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et
Abbreviated transcription (Latin):
par in uirtute tua. fiat in dilectione tua¬
pax: quia uirtꝰ tua dilectio tua. Audi can¬
tica canticoꝵ. ualida est sicut morᷤᷤ dilectio
Magnũ uerbũ fr̃s. ualida ẽ sicut morᷤ dilectio
M agnisicentius exprimi noñ potuit fortitudo
caritatis. quã ut diceret ualida est sicut morᷤᷤ
dilectio Quis enĩ resistat mora fr̃s: In¬
tendat caritas ur̃a. Resistit᷑ undis. ignibus
ferro. resistit᷑ potestatibus. resistitur regibus.
uenit una mors. quis ei resistit: Et nihil¬
non eramꝰ: facit in nobis quandã mortẽ dilec¬
tio Ipsa morte mortuus erat qui dicebat
Mundus mͥ crucisixus est & ego mundo Ipsa
morte mortui erant. quib dicebat. Mor¬
tui enĩ estis. & uita ur̃a abscondita est cum
xp̃o in dõ Ualida est sicut mors dilectio
Si ergo ualida. fortis est & magnȩ uirtutis.
& ipsa est uirtꝰ. & per eã regintur insirmi
a firmis. terra cęlo. populi a sedibus. Ideo

Expanded text:
pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tupax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua; quia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihilnon eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . «Valida est sicut mors dilectio.» Si ergo valida est, fortis est et magnae virtutis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogat. Si łm aliquid latet. & illas sedes
aliquid int̾rogantes fugere potest: int̾rogate
quȩ sunt ad pacẽ herłm Sed quȩ sunt
ad pacem hierłm: Eit habundantia inquit¬
in his qui diliguntte Ad ipsã hicrł̃m conuer¬
tit uocem. Habundantia est illis qui diligunt
eã. habundantia ex inopia. Hic inopes. ibi
habundantes. Hic infirmi. ibi firmi Hic
egeni. ibi dinites. Unde facti diuites:
Quia dederant hic qđ acceperunt a dõ ad tẽpꝰ.¬
ibi qđ postea ds retribuet in eternũ. Hic fr̃s
diuiti. ut cognoscat se pauperẽ Si enĩ pleniĩ
se putat: tumor est illi no pleniuido Agno¬
scat se manem. ut possit imꝑleri. Quia hab&e :
Aurum. Quid nondũ habet. Uitã ȩcer¬
nam. Attendat quid habet. & uideat qͥd
non habet. Fr̃s. ex eo qđ habet det. ut
accipiat quod non habet. emat ex eo quod
habet illã quam non habet. Et habundan
ciuitas. cuiꝰ p̾articipatio tua in idipsũ.siat

Expanded text:
interrogat. Si Deum latet aliquid, et illas sedes interrogat. Si Deum latet aliquid, et illas sedes aliquid interrogantes fugere potest. «Interrogate quae sunt ad pacem Jerusalem.» Sed quae sunt ad pacem Jerusalem? «Et abundantia,» inquit, «his qui diligunt te.» Ad ipsam Jerusalem convertit vocem. Abundantia est illis qui diligunt eam. Abundantia ex inopia: hic inopes, ibi abundantes; hic infirmi, ibi firmi; hic egeni, ibi divites. Unde facti divites? Quia dederunt hic quod acceperunt a Deo ad tempstea Deus retribuet in aeternum. Hic, fratres diviti ut agnoscat se pauperem: si enim plenum se putat, tumor est ille, non plenitudo. Agnoscat se inanem, ut possit impleri. Quid habet? Aurum. Quid nondum habet? Vitam aeternam. Attendat quid habeat, et videat quid non habeat. Fratres, ex eo quod habet, det, ut accipiat quod non habet; emat ex eo quod habet, illud quod non habet. «Et abundantcivitas, cujus participatio tua in idipsum, «fiat