comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metiunt: qui si etiã tẽptationes cessant.ꝑ
sala graiit̃ suspectione turbant᷑. Nã sepe
multis grane pericłm incauta securitas
fuit: ut callidi hostis insidias ñ tẽptati. s
etiã ꝓstrati cognoscerent. Nigilandũ qͥppe
intentione suiꝑna: ⁊ laboriosa deserens. in
cogicõnibꝰ fluxis. qͣsi in qͥbusdã mollibꝰ stra¬
m̃tis lacens. nenienti corruptori diabolo
mens se resoluta ꝓstituat. Semꝑ uͦ est ad
certam̃ adu̾sarii erigendꝰ animꝰ: semꝑ ꝯtra
occultas insidias cautela ꝓiudenda. Hinc
iem̃ abacuc ꝓpħa ait. Suꝑ custodiã meã
stabo. Hinc rursũ scriptũ est. Statue tibi
speculã: pone tͥ amaritudines: qͥ euange¬
lizas sẏon. Hinic ꝑ salomonẽ łr. Beatus

Expanded text:
i etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippeintentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salom
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. agentẽ ꝓppło: ꝙr uidit qͥd suꝑ ppłm
acturꝰ ess ipse ꝓ dño. In reguine gͥ pplĩ
utrũq moyses miscuit: ut nec disciplina
hic quoq iuxta utrãq uircutẽ łr. Cumq
sederẽ qͣsi rex circũstante ex̾citu: erã tam̃
merentiũ ꝯsolator. Sedere q̃ppe circum¬
stande exercitu. uigor ẽ ac disciplina regi¬
minis: merentiũ uero corda ꝯsolari. mi¬
nisterrũ pietatis. S qr int̾ hec necẽe ẽ ut
expositionis sermo ad spũalẽ intelligẽtiã
recurrat: sc̃a eccła ab adu̾sariis suis extre¬
ms tp̃ribꝰ p̃ssa. reminiscit᷑ transacti iura
regiminis. reminiscit᷑ ⁊ qͣrira afflictis exhi¬
buerit bñficia pietatis: cuiꝰ uideł discipli¬

Expanded text:
divit agentdivit agentacturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet discipli
Abbreviated transcription (Latin):
occiclat unꝰqͥsq fr̃em ⁊ amicũ ⁊ ꝓximũ
suũ. Cecidert̃q in die illo qͣsi rugintiqͥnq
milia hominũ. Eece qͥ uitã om̃ium etiam
cũ sua morte petiit: pancoꝵ uitã gladio
extinxit. Intͦ arsit ignibꝰ amoris: foras ac¬
census ẽ delo seueritatis. Tanta firit pietas
tit se ꝓ ulis corã dño morti offerre ñ duibi¬
taret: tanta seueritas. ut eos qͦs dirtintus
feriri tinuerat. ipse iudicũ gladio feriret.
Sic amauit eos quibꝰ p̃fuit. ut ꝓ eis nec sͥ
parceret: ⁊ tñ delinquentes sic ꝑsecutꝰ ẽ qͦs
amauit. ut eos etiã dũo parcente ꝓst̾ueret.
¶trobiq legatꝰ fortis: utrobiꝙ mediator
admirabilis: causã ppłi aprid dm̃ precibꝰ.
causã dĩ ap̃ ppłm gladiis allegauit. Inrus
amans. diuine ire supplicando obstirit: Fo¬
ris seuiens culpã feriendo ꝯsũpsit. Succur¬
rit citꝰ om̃ibꝰ: ostensa morte paricoꝵ. ⁊ ic¬
circo ompẽ d̃s fidelẽ famulũ suũ citiꝰ exau¬

Expanded text:
 amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exau
Abbreviated transcription (Latin):
cultibꝰ renocati: facti st̃ p̃dicatores dĩ. Lin¬
gua gͦ canũ eccłe ex inimicis pdiit: quia
erant: increpante ꝓpheta rep̾hendit᷑ qͥ ait.
Canes muti: ñ ualentes latrare. Latres uͦ¬
hereticoꝵ dicunꝰ eos uideł qͦs heresiarchaᷤ
uocamꝰ: de quoꝵ pu̾sa p̃dicatione. id locu¬
tionis semine sequentes st̃ ppłi in errore
generati. Sc̃a gͦ eccl̃a cũ canibꝰ gregis sui
bereticoꝵ patres ponere dedignatur: qrin
uentores erroꝵ diiridicando respuit: cosq
cũ camibꝰ gregis sui ñ ponit: qr cũ rectis p̃¬
dicatoribus nõ ascribit. Liquet enĩ qd̾ arriꝰ
serierꝰ. multiq his similes: docendo atq su¬
acdendo conatist̃ patres iuderi. S errores
eoꝵ sc̃a umiu̾salis eccła districta ueritate di¬
iudicans. eos int̾ custodes gregis sui ñ nu¬
merat: qͦs eiꝰdẽ gregis unitatẽ dissipãtes
dãnat. De quibꝰ noce pauli ephesiis dr.
Scio qr post discessũ meũ ingredient᷑ ad
nos lupi graues: ñ parcentes gregi. Et qi

Expanded text:
cultibus revocati facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodiit, quia erunt, increpante Propheta reprehenditur, qui ait: «Canes muti non valentes latrare.» aereticorum dicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque cum canibus gregis sui non ponit, quia cum rectis paedicatoribus non ascribit. Liquet enim quod Arius, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Expectabant me sicur pluuiã: ⁊ os suũ aꝑi¬
ebant qͣsi ad ymbrẽ serotinũ. Uerba qͥppe
sc̃e p̃dicationis sicut pluuiã fustinemꝰ: cum
uera humilitate ariditatẽ nr̃i cordis agno¬
scimꝰ. ut potu soẽ p̃dicationis irrigemur.
Uñ recte d̃o ꝑ psalmistã dr̃. Anima mea
sicut terra sine aqua f. Iis doctrine stu
corde ñ eẽt : psalmista ñ diceret. Labia dolosa in
corde ⁊ corde lociti st̃ mala. Os gͥ cordis qͥa
ubis intendimꝰ ultime p̃dicõnis: hoc relut
serotinis aꝑimiꝰ fluentis. Que nimirũ p̃cdi¬
catio. ex eiꝰ ad nos sacͥficio ꝓdiix: qui ꝑ psal¬
mistã licit. Eleuatio manirũ meaꝵ: sacrifi¬
ciũ uesꝑtinũ. Eꝑ enĩ redẽptornr iuxta mũ

Expanded text:
pectabant me sicut pluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde Deo recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluecorde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinu
Abbreviated transcription (Latin):
bre serotino: alias scriptũ est. Dabo uobis
pluriiã temporitiã: ⁊ serotinã. Cemporiuã
quippe pluuiã dedit: qr electis sius priori
tpr̃e legis intellectũ ꝯtulit. Sexotinam qͦ
pluiriã tribuit: qr p̾dicari diebꝰ ultimis in¬
carnationis sue mysterrũ fecit. Qd̃ qr sc̃a
eccła cotidie auũtiare ñ clesinie: ora cordis
atictientiũ uelut ex ymbre serotino infum¬

Expanded text:
vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infun
Abbreviated transcription (Latin):
qr uideł in doctrina sacri eloqͥi. ñ solũ exhi¬
benda magna ⁊ archana que debriant:
s etiã partia ⁊ subtilia. que qͣsi ꝑ gustum
notitiã p̃stant. Huiꝰ gͦ discretissime dis¬
pensationis sue scã eccła extremis p̾ssa tp̃ribꝰ
reminiscat᷑: ⁊ dicat. I suꝑ illos stillabat¬

Expanded text:
icet in doctrina sacri eloquii, non solum exhibenda sunt magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et subtilia quae quasi per gustum notitiam praestant. Hujus ergo discretissimae dispensationis suae sancta Ecclesia extremis pressa temporibus reminiscat
Abbreviated transcription (Latin):
claritas ñ peccõribꝰ apparet. Scriptũ nãq
est. Tollatur impiꝰ: ne uideat głam dei.
Quasi eñ lux in terrã caderet: simn extre¬
mo uiclicio ueniens. claritatẽ maiestatis
sue peccõribꝰ aꝑiret. Qd̃ si hec u̾ba ex sc̃ẽ
ecclẽ noce suscipimꝰ: ñ incongrnie intelli¬
gere poterimꝰ. lucẽ nultꝰ eiꝰ in terrã ñ cad̾e.
oꝑ occupatis in t̾rens actionibꝰ uetat sum¬
ma ꝯtẽplationis sue mysteria p̃dicare.
Dici enĩ infirmis fortia ꝓhibet: nedũ inca¬
pabilia auclunt. p̃dicationis u̾bis quibꝰ
subleuari debuerant oppͥmant᷑. Lux qͥppe¬
ipsa corporea que ocłos sanos irrachat: in¬
firmos obscurat. Q dũ lippientibꝰ ocłis cla-¬
ritati solis intendit᷑: plerũq eis cecitas ex
luce generat᷑. Sc̃a itaꝙ eccła opp̃ssa ꝑsecti¬
tionis tpr̃e. memor aũt p̃ternte discretioĩs
sue: dicat. Lux mult̾ mei ñ eadebat in terrã.
S qr ex eiꝰ capite hec u̾ba intellig̾e cepimꝰ:

Expanded text:
claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actibus, vitat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt praedicationis verbis, quibus sublevari debuerant, opprimantur. Seqipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec
Abbreviated transcription (Latin):
studeat qͣ ab audiente capitur predicare.
Debet enĩ ad infirmitatẽ audientium se¬
metipsũ ꝯtrahendo descend̾e: ne dũ par¬
ius sublimia. ⁊ iccirco ñ profutura loquit᷑
se magis curet ostend̾e. ꝗͣ anditoribꝰ ꝓdẽe.¬

Expanded text:
studeat quam ab audiente capitur praedicare. studeat quam ab audiente capitur praedicare. Debet enim ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostendere quam auditoribus prode
Abbreviated transcription (Latin):
meñ. Acsi aꝑte dicat. Non ut hi ꝓterui ac tu¬
nudi: qͥ dñ ueritatis uerba susciꝑe renuunt.
p̃dicationis sue sententias qͣsi docendo p̃cur¬
runt. Citiꝰ nc̃ discipłi intenti ad eiꝰ ꝯsiliũ taceñ:
qr u̾ba eiꝰ ñ audent impugnare. s cred̾e. Ut
enĩ ꝓficere ex ipsis possint: ea ꝓculdubio nõ
indicaturi. s secut᷑i audiunt. De quibꝰ recte¬
lib̾tate pessima fuerint effrenati dictis
eiꝰ add̾e aliqͥd p̃sumunt: cũ p̃dicam̃toꝵ eiꝰ
rectitudinẽ quasi em̃dare moliunt᷑. Qui¬
illos stillabat eloquiũ meũ. In hac stilla¬
tione eloquii. qͥd aliud ꝗͣ m̃sura p̃dicõniᷤᷤ
accipit᷑: Er oportet ut exhortationis gr̃a
singłis iuxta capacitatẽ ingenii ꝯferat᷑¬
ꝑPhoc gͦ qd̾ dr̃. uerbis meis add̾e nichil
audebant: reuerentia laudat᷑ audientiũ.
ꝑhoc uͦ qd̃ subdit᷑. ⁊ suꝑ illos stillabat elo¬
quiũ meũ: indicat᷑ dispensatio magistroꝵ.
Debet enĩ subtilit̾ is q̃ docet ꝑspic̾e: ne płꝰ

Expanded text:
Non ut hi protervi ac tumidi, qui dum veritatis verba suscipere renuunt, praedicationis meae sententias quasi docendo praecurrunt. Cujus nunc discipuli intenti ad ejus consilium tacent, quia verba ejus non audent impugnare, sed credere. Ut enim proficere ex ipsis possint, ea procul dubio non judicaturi, sed secuturi audiunt. 3. Ejus doclibertate pessima fuerint effrenati, dictis ejus addere aliquid praesumunt, cum praedicamentorum ejus rectitudinem quasi emendare moliuntuillos stillabat eloquium meum. - In hac stillatione eloquii, quid aliud quam mensura praedicationis accipitur? Quia oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatod dicitur: Verbis meis addere nihil audebant, reverentia laudatur audientium. Per hoc vero quod subditur: Et super illos stillabat eloquium meum, indicatur dispensatio magistrorum. Debet enim subtiliter is qui docet perspicere, ne plus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiẽ hystorie sub breuitate discussimꝰ:
quid in his de intellectu mystico lateat
uocẽ corꝑis: sepe uox corꝑis ad uocẽ capitiᷤ
transit. Qͥemĩ sunt in carne una: inlobstat
rit ꝯueniant etiã in noce una. Dicat gͦ ex
rioce capitis de electis sius: dicat eccła. Si
qͣndo ridebã ad eos: ñ credebant. Ridere
scło felicitatis blandimenta comitant᷑. Arri¬
sit illis tempꝰ. Uñ ⁊ eꝯtrario appellat᷑ ira¬
dñi. a bonis actionibꝰ infirmari: sic̃ scͥptũ
est. Ne qͣndo irascat᷑ dñs: ⁊ ꝑeatis de iua

Expanded text:
superficiem historiae sub brevitate discussimus, quid in his de intellectu mystico lateat vocem corporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere saeculo felicitatis 638 blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via
Abbreviated transcription (Latin):
nam scriptura sa¬
cra sine ulla cõpa¬
ratione transcen¬
dat: ut taceã qd̃
uera p̾dicat. qd̾
ad celestẽ patriã uocat. qd̾ a terrenis de¬
sideriis ad suꝑna amplectenda cor legẽtis
ĩmuitat. qd̃ dictis obscurioribꝰ exercet for¬
tes. ⁊ paruulis humili sermone blandit᷑.
qd̾̃ nec sic clausa ẽ. ut pauesci debeat. nec
sic patet ut iulescat᷑. qd̾ usu fastidrũ tollit.
⁊ tanto ampliꝰ diligit᷑. qͣnto ampliꝰ medita¬
tur: qd̃ legentis animũ humilibꝰ uerbis ad¬
irtuat. sublimibꝰ sensibꝰ leuat: qd̾ aliquo mͦ
cũ legentibꝰ crescit᷑: qd̾ a rudibꝰ lectoribus
qͣsi recognoscit᷑. ⁊ tñ doctis semꝑ noua repe¬
ritͣ᷑ ut ergo dererũ pond̾e taceã: scientias
tam̃ atq doctrinas. ipso etiã locutionis sue
more transcendit: qr uno eodẽꝙ sermone.
dũ narrat textũ. ꝑdit mysterrũ. ⁊sic scit
p̃terita dicere: ut eo ipso nouerit futura p̃¬
dicare. Et ñ ĩmutato dicendi ordine eiscdẽ¬

Expanded text:
nam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad coelestem patriam vocat; quod a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat; quod dictis obscurioribus exercet fortes, et parvulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatur; quod legentis animum humilibus verbis adjuvat, sublimibus sensibus levat, quod aliquo modo cum legentibus crescit, quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur; ut ergo de rerum pondere taceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit, quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium, et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit futura praedicare, et non i
Abbreviated transcription (Latin):
ne humanũ genus etiam carnis resurrec¬
tione renouatũ millo concentu eterne
laudis assumitur: tercia filia cornt ybii
uocatur. Quid enim ꝑ comus tibii : nͥ
letantium cantus exprumitur: Ibi enim
ueraciter adimpletur:quod modo ꝑ pro¬
pħam dicitur. Cantate dño canticum no¬
uũ. Ibi ueraciter adimpletur: ubi canticũ
laudis dei non iam ex fide s specie ꝯtẽpla¬
ta cantabitur. Ibi a nobis conditor nr̃ lau¬
dũ suarũ ueraciter cantus recipit. qui hu¬
manũ genus &e condendodiem. & redimen¬
do casiam. & assumendo cormstybii fecit.
Qui enim lux fiumus conditi: & mme su¬
mus casia redempti : erimus qñq cormsty¬
bii in exultatione eterne laudis assumpti.
S priusquã ad nuptiarũ thalamũ sponsa
ꝑueniat omnẽ a se uite feditatẽ respuit: e
sponsi amori priparans se ꝑ species uirtutũ
commutit. Studet quippe interni arbitris
iudicio placere: & in intimis desideriis sub¬

Expanded text:
ne humanum genus etiam carnis resurrecne humanum genus etiam carnis resurrectione renovatum in illo concentu aeternae laudis assumitur, tertia filia Cornustibii vocatur. Quid enim per Cornustibii nisi laetantium cantus exprimitur? Ibi enim veraciter adimpletur quod modo per Prophetam dicitur: Cantate Domino canticum novum . Ibi veraciter adimpletur, ubi canticum laudis Dei non jam ex fide, sed ex specie contemplata cantabitur. Ibi a nobis conditor noster laudum suarum veraces cantus recipit, qui humanum genus et condendo diem, et redimendo casiam, et assumendo cornustibii fecit. Qui enim lux fuimus conditi, et nunc sumus casia redempti, erimus quandoque cornustibii, in exsultatione aeternae laudis assumpti. Sed priusquam ad nuptiarum thalamum sponsa perveniat, omnem a se vitae foeditatem respuit, et sponsi amori praeparans sese per species virtutum ornat et comit. Studet quippe interni arbitri judicio placere, et, intimis desideriis sub
Abbreviated transcription (Latin):
demptori ꝑ propħam dicitur. Myrra ce guttae
casia a uestimentis tuis a gradib ebunneis:
ex quib te delectauerunt filie regum in ho¬
nore tuo. Quid enim myrre. & gutte & casie
nomine. nisi urtutũ suauitas designatur:
Quid eburneis gradib nisi magna nitens
fortitudine. proficientium ascensus expͥmit᷑.
Redemptor gͥ ueniens myrra. gutta. casia
in uestimento utitur: quia ex electis suis
quib se misericorditer induit. mire uirtu¬
tis fraglantiam asꝑgit⁊ in quib idem odor¬
ab eburneis gradib ducitur: quia in eis uir¬
tutũ opmo ñ ex ostensione simulationis.
s exueri ac solidi oꝑis ascensu generatur. Be¬
ne autẽ subditur. Ex quib delectauert̃ te
filie regum in honore tuo. Sc̃e namq am¬
me ab antiquis patrib ad cognitionẽ ue¬
ritatis edite. redemptorẽ suũ in honore eiꝰ¬
delectant: quia ex eo quod bene agunt sue
laudi ml uendicant. Quia uero dercio ordi¬

Expanded text:
demptori per Prophetam dicitur: Myrrha, et gutta, et demptori per Prophetam dicitur: Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis a gradibus eburneis, ex quibus te delectaverunt filiae regum in honore tuo . Quid enim myrrhae, guttae et casiae, nomine nisi virtutum suavitas designatur? Quid eburneis gradibus nisi magna nitens fortitudine proficentium ascensus exprimitur? Redemptor igitur veniens myrrha, gutta et casia, in vestimento utitur, quia ex electis suis, quibus se misericorditer induit, myrrhae virtutis fragrantiam aspergit. In quibus iste odor eburneis gradibus ducitur, quia in eis virtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Sanctae namque animae ab antiquis patribus ad cognitionem veritatis editae Redemptorem suum in ejus honore delectant, 1165 quia ex eo quod bene agunt suae laudi nihil vindicant. Quia vero tertio ordi
Abbreviated transcription (Latin):
citut: qui adhuc impugnans sine labore
da sunt: que in paradiso necessaria ñ fue¬
runt. Nunc quippe opus est uirtute patien¬
tie: laboriosa eruditione doctrine: castigati¬
one corporis : assiduitate precis: ꝯfessione
delictoꝵ: inundatione lacrimarũ: quorũ
ꝑfecto omniũ conditus homo non eguit:
quia salutis bonũ ex ipsa sua conditione
ꝑcepit. Egro quippe amarũ poculũ portigit᷑.
ut ad salutis statrim morbo sublato reuocet᷑.
Sano autẽ nequaquã precipitur qͥd accipi¬
at ut conualeat: s a quib caueat ne lan¬
guescat. Nunc ergo maiorib studiis utim᷑:
cum salutem nequaquã seruamꝰ habitam.
s reparare curamus ablatam. Et quia om̃s
hi qui ad nisũ nr̃e reparationis. magnis intͣ
scãm eccłiam oꝑimionib pollent. nomen se¬
cunde filie uelut casia ex merito redolent:
ut quia prima filia quiasi dies excitit ꝑ dig¬
nitatẽ conditionis: scd̃a sit casia ꝑ fraglan¬

Expanded text:
citur, qui adhuc impugnans sine labore citur, qui adhuc impugnans sine labore da sunt quae in paradiso necessaria non fuerunt. Nunc quippe opus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem nequaquam praecipitur quid accipiat ut convalescat, sed a quibus caveat ne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus ablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae reparationis magnis intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae velut casia ex merito redolet, ut quia prima filia quasi dies exstitit per dignitatem conditionis, secunda casia sit per fragran
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quousꝙ meis obtutib rex apud se
in reqiie secreti celestis absconditur. electoꝵ
huc eum quẽ appetit non uidet. ardentius
ꝑ desiderium flagret. Rege quippe in recu¬
bitu suo posito nardus odorẽ dat: dum qui¬
escente in sua beatitudine dño. scõꝵ uirtus
in eccłia magne nobis grãm suauitatis am¬
ministrat. Quia ergo & conditũ luce innocen¬
tie claruit. &e redemptũ genus humanũ exer¬
citio bonoꝵ oꝑm odorem suauitatis asꝑsit:¬
&e prima filia recte dies. & scd̃a ñ incongrue
casia nominatur. Bene aitẽ casia dicitur.:
que in tanto sublimis uite odore dilatatur.
In ipsa quippe sua origine in qua iustus homo
conditus fuerat. tantis quantis muinc opus
est iurtutib non indigebat: quia si stare sic̃
est conditus uellet. hostem ȩxtra positũ uince¬
re sine difficultate potuisset. Postquam
uero ꝑ assensũ hominis semel aduersariꝰ
ad intima ircupit : laboriosius iã uictor ei¬

Expanded text:
dicat: Quousque meis obtutibus rex apud se dicat: Quousque meis obtutibus rex apud se in requie secreti coelestis absconditur, electoruhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium flagret. Rege quippe in recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum, quiescente in sua beatitudine Domino, sanctorum virtus in Ecclesia magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Quia ergo et conditum luce innocentiae claruit, et redemptum genus humanum exercitio bonorum operum odorem suavitatis aspersit, prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene autem Casia dicitur, quae in tanto sublimis vitae odore dilatatur. In ipsa quippe sua origine in qua justus homo conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor eji
Abbreviated transcription (Latin):
splendore resꝑsit: s sponte sua ad peccati te¬
nebras lapsus. quia ueritatis lucem deseru¬
it. quasi in nocte se erroris abscondit: qͥ aliaᷤᷤ
dicitur secutus urabrã. S quia auctori nr̃o¬
ñ defuit largitas bonitatis sue. etiam contra
tenebras iniquitatis nr̃e: eum quẽ prius po¬
tenter ad uisticiam condidit. potentius redi¬
mendo postmodũ ab errore reuocauit. Cui
quia post casum suũ illa conditionis sue pri¬
stina firmitas defuit: eum contra bella inti¬
ma repugnantis corruptionis. multiplici¬
b donoꝵ suoꝵ uirtutib fulsit: que nimirũ
uirtutes proficientium. in noticia ceteroꝵ
hominũ. quasi suauitate fraglant odorũ.
Hinc est enum quod ꝑ paulũ dicitur. Xp̃i
bonus odor sumus deo. Hinc est quod sc̃a
eccłia in electis sius quandã fraglantiã sua¬
uitatis odorata: in canticoꝵ cantico loqui¬
tur dicens. Donec rex in recubitu suo esset:
nardus mea dedit odorem suũ. Ac si aꝑte

Expanded text:
splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tesplendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lapsus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus umbram. Sed quia auctori nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmitas defuit, eum contra bella intima repugnantis corruptionis multiplicibus donorum suorum virtutibus fulsit. Quae nimirum virtutes proficientium in notitia caeterorum hominum quasi suavitate fragrant odorum. Hinc est enim quod per Paulum dicitur: Christi bonus odor sumus Deo . Hinc est quod sancta Ecclesia, in electis suis quamdam fragrantiam suavitatis odorata, in canticorum Cantico 1164 loquitur, dicens: Donec rex in recubitu suo est, nardus mea dedit odorem suum . Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. apte curauit interpres ñ ea sicut in
arabico sermone quo inuenta sunt ponere:
s in latinũ eloquium nersa aꝑtiꝰ demonstra¬
re. Quis enim nesciat diem uel casiam esse
uocabula: At uero in cornus tybii. quãuis
ñ cornus s cornu dicitur. nec eantantiũ fis¬
tula tybium s tybia uocatur : in satina tam̃
lingua. sermonis genere minime custodito.
rem credo prodere maluit:atq in eiꝰ lingue
de qua transferebat ꝓprietate ꝑdurare. Uel
quia ꝑ cornu &e tybĩam unũ uerbũ ex uteoꝙ
composuit: utrũq uerbum ꝑ unã orationis
partem in latina lingua transfusũ quo uolu¬
ma filia iob dies dicit᷑. scd̃a casia. tercia uero
cormistẏbii uocata memoratur : nisi quia
uniuersum genus hominũ quod benigni¬
tate conditoris. atq euisdem misericordia re¬
demptoris eligitut. istis nominib designat᷑.
hono nãꝙ quasi dies ex conditione claruit.
quia hunc auctor suus. ingentte innocentie

Expanded text:
ta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in ta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demonstrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere maluit, atque in ejus linguae de qua transferebat proprietate perdurare. Vel quia per cornu et tibiam unum verbum ex utroque composuit, utrumque verbum per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluma filia beati Job Dies dicitur, secunda Casia, tertia vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atque ejusdem misericordia redemptoris eligitur, istis nominibus designatur? Homo namque quasi dies ex conditione claruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uit in mille generationes. Cũ enim nequaꝙͣ
credendum sit quod ad centũ generationes
mundus extenditur: quid aliud mille gene¬
ratur: Beatus gͥ iob quatuordecim milia oui¬
um recepit. Quia enim in sc̃a eccłia uirtutũ
ꝑfectio ad utrũq sexum ducit᷑: septenatiꝰ in
ea numerus duplicatur. Et sex milia cameloꝵ.
quia plenitudinẽ in illa oꝑis accipiunt: qui
ab illã dudum uitioꝵ suoꝵ feditate perierunt.
Mille quoꝙ iuiga boum acmille asinas reci¬
pit: quia israelitas atq gentiles doctos ac
simplices: post temptationũ casus in culim
tem uirtutib generat ad ꝑfectionis sũmã.
spem. fidem. caritatẽq coniungit: ut tanto
ueruis prole sua gaudeat. quanto suis fide¬
lib nil deesse uirtutis pensat. S quia hec
suocincte transcurrimus: nunc ipsis quoq
indagandis filiarũ uocabulis intendamus.
nomen scd̃e casiam: ce nomen tercie cornus¬
tybii. Hec nomina ꝓ eo quod a uirtutib sũp¬

Expanded text:
vit in mille genera iones . Cum enim nequaquam vit in mille genera iones . Cum enim nequaquam credendum sit quod ad centum generationes mundus extenditur, quid aliud mille generatur? Beatus igitur Job quatuordecim millia ovium recepit. Quia enim in sancta Ecclesia virtutum perfectio ad utrumque sexum ducitur, septenarius in ea numerus duplicatur. Et sex millia camelorum, quia plenitudinem in illa operis accipiunt qui ab illa dudum vitiorum suorum foeditate perierunt. Mille quoque juga boum, ac mille asinas recepit, quia Israelitas atque gentiles, doctos ac simplices, post tentationum casus in culmentem virtutibus genuerat ad perfectionis summam, spem, fidem, charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Vet. XXI. Sed quia haec succincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vocabulis intendamus. nomen secundae Casiam, et nomen tertiae Cornustibii. 43. Haec nomina, pro eo quod a virtutibus sump
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliter uiget. In dilectione etenim dei
trib qualitatib spiritaliter excitatur. cũ ꝑ
legem dicitur. diliges dñm deum tuũ ex
tota mente tua. & ex tota anima tua. cẽ ex
tota uirtute tua: corporaliter uero quatu¬
or qualitatib continetur: quia uidelicet ex
materia calida & frigida. humida. ce sicca
componttuir. homo qui ex septẽ qualitatib
constat. denario remunerari dicit᷑ ⁊ quia
nulla ꝑceptione suꝑne patrie septem nr̃a
ad tria uinguntur eterna. ut homo contẽpla¬
tionẽ trinitatis accipiat : & de remuneratio¬
ne oꝑis quasi quodam denario ꝯsũmatus ui¬
uat. Nel certe quod septẽ uirtutes st̃. quib m
hac uita roboratur : dũq eis in remimeratio¬
narium accipit: dum eisdẽ septẽ uirtutib
spem. fidẽ. caritatẽq coniungit. Millenarius
quoq numerus in sacro eloquio ꝑfectus acci¬
pitur: quia appellatione eius. uniu̾sitas de¬
signatur. Unde scriptũ est. Uerbiqͦd manda¬

Expanded text:
corporaliter viget. In dilectione etenim Dei corporaliter viget. In dilectione etenim Dei tribus qualitatibus spiritaliter excitatur, cum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Corporaliter vero quatuor qualitatibus continetur, quia videlicet ex materia calida et frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem qualitatibus constat denario remunerari dicitur, quia in illa perceptione supernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe quod septem virtutes sunt quibus in hac vita laboratur, dumque eis in remunerationarium accipit, dum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenarius quoque numerus in sacro eloquio perfectus accipitur, quia appellatione ejus universitas designatur. Unde scriptum est: 1163 Verbi quod manda
Abbreviated transcription (Latin):
numeris completur partib suis: idest sex¬
ta sui parte & tercia &e dimidia. que st̃ unũ
ce duo & tria: que in sũmã cducta sex fiunt.
Nec alius ante senariũ numerũ repperitur:
qui suis partib dũ diuiditur. tota eiꝰ sum¬
scripture celsitudinẽ proficiendo transcendi¬
mus: ibi senariũ ibi septenariũ. ibi dena¬
rium. ibi millenariũ. unde sit ꝑfectus in¬
uenimꝰ. Senarius quippe numerus in scͥp¬
tura sacra ꝑfectus est: quia in mundi origi¬
ne dñs. ea que primo die cepit. sexto die oꝑe
ĩpleuit. Septenarius in ea ꝑfectus est: quia
Denarius numerus in ea perfectus est: qͥa
lex in decem precepta concluditur: omnis¬
q culpa non amplius qm ꝑ decem uerba
cohibetur: atq narrante ueritate operatoreᷤᷤ
uinee denario remunerant᷑. In denario qͥp¬
pe. tria iunguntur ad septẽ. Homo autẽ qͥ ex
anima constat ce corpore: in septẽ qualitatib
continetur. Nam trib spiritaliter: & quatuor

Expanded text:
numeris completur partibus suis, id est sexnumeris completur partibus suis, id est sexta sui parte, et tertia, et dimidia, quae sunt unum, et duo, et tria, quae in summam ducta sex fiunt. Nec alius ante senarium numerum reperitur, qui in suis partibus dum dividitur, tota ejus sumScripturae celsitudinem proficiendo transcendimus, ibi senarium, ibi septenarium, ibi denarium, ibi millenarium unde sit perfectus invenimus. Senarius quippe numerus in Scriptura sacra perfectus est, quia in mundi origine Dominus ea quae primo die coepit sexto die opera implevit . Septenarius in ea perfectus est, quia Denarius numerus in ea perfectus est, quia lex in decem praeceptis concluditur, omnisque culpa non amplius quam per decem verba cohibetur, atque, enarrante Veritate, operatores vineae denario remunerantur . In denario quippe tria junguntur ad septem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritaliter, et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ illius confiteri formidabant ⁊ tanto iã
robustius minc in confessione uertratis uo¬
ces suas exerunt: quanto debilius ante ti
uiter diximus: que quom eiusdem sc̃ẽ¬
eccłie capiti seruiant. in exordio huiꝰ oꝑiᷤ
latius nos dixisse memoramꝰ. Qui gͦ de
his sibi plenius satisfieri nititur: scd̃m hu¬
ius oꝑis librum legere dignetur. Iam uero
querimut ut etiam de ipso animaliũ nu¬
mero disseramꝰ: cur mille iuga boũ. uel
mille asine &e sex milia cameloꝵ. &e quatu¬
ordecim milia ouium numerentur. Dicere
breuiter possumus. quod apud scientiam
quidẽ secularem. millenarius numerus iccir¬
co ꝑfectus habeatur. quia denarii numeri
quadratũ solidum reddit. Decem quippe
decies ducta sunt centũ: que iam figura qua¬
drata s ñ plena est. Ut autem in altitudine
surgat & solida fiat: rursũ centũ decies mł¬
tiplicantur & mille fuint. Senarius autẽ
muimerus iccirco ꝑfectus est quia primꝰ in

Expanded text:
tatem illius confiteri formidabant, tanto jam tatem illius confiteri formidabant, tanto jam nunc robustius in confessione veritatis 1162 voces suas exerunt, quanto debilius ante timviter diximus: quae quomodo ejusdem sanctesiae capiti serviant, in exordio hujus operis latius nos dixisse memoramus . Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, secundum hujus operis librum legere dignetur. Jam vero si quaerimur ut etiam de ipso animalium numero disseramus, cur mille juga boum, vel mille asinae, et sex millia camelorum, et quatuordecim millia ovium numerentur, dicere breviter possumus quod apud saecularem quidem scientiam millenarius numerus idcirco perfectus habetur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit. Decem quippe decies ducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plana est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur, et mille sunt. Senarius autem numerus idcirco perfectus est, quia primus in
Abbreviated transcription (Latin):
luctanti mende. quasi dorso stulte supposito.
quiblibet idolis brito sensu seruiebant. Sc̃a¬
ergo eccłia que in exordiis suis innumeris
temptationib pressa. uel israeliticũ popłm.
uel multos ex gentib amisit uidelicet quos
lucrar. ñ potint. duplicia in fine recipit. qͥa
in ea ex utraq natione fidelium. nimerus
multiplicior excrescit. Possunt etiam ꝑ iuga¬
tos bones predicatores intelligi: unde cũ eos
ad annunciandũ dñs mitteret. teste euange¬
lio bmos misisse describitur: ut quia uel duo
sunt precepta caritatis. uel quia haberi soci¬
etas minus qͣm inter duos non potest: predi¬
catores scĩ ex ipsa qualitate sue missionis
cognoscerent quantũ concordiam societatiᷤᷤ
amarent. Possunt sicut prediximus ꝑ asi
nas mentes simpliciũ designari. Sc̃a uero
quia precdicatores sc̃i qui pressi formidine
in eius dudũ temptatione tacuerant et
mentes simpliciũ que uicte derrorib ueri¬

Expanded text:
luctante mente, quasi dorso stulte supposito, luctante mente, quasi dorso stulte supposito, quibergo Ecclesia, quae in exorditentationibus pressa, vel Israeliticum populum, vel multos ex gentibus amisit, videlicet quos lucrari non potuit, duplicia in fine recipit, quia in ea ex utraque natione fidelium numerus multiplicior excrescit. Possunt etiam per jugatos boves praedicatores intelligi. Unde cum eos ad annuntiandum Dominus mitteret, teste Evangelio , binos misisse describitur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia haberi societas minus quam inter duos non potest, praedicatores sancti ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. Possunt, sicut praediximus, nas mentes simplicium designari. Sancta vero qui dum praedicatores sancti, qui pressi formidine in ejus dudum tentatione tacuerant, et mentes simplicium, quae, victae terroribus, veri
Abbreviated transcription (Latin):
uias ĩsraelitici ac gentilis populi per precep¬
toꝵ celestium uincula religari. Lutere gͥ ue¬
ritate seruata. sub beati iob nomine cunctis
his amimnalib. ñ immerito credimꝰ sc̃e eccłie
populos designari: quatinus ea que sccipta
sunt dispensatione sc̃i sp̃s cuncta mirabilit̾
ordinante. & transacta nobis referant. & futu¬
ra predicant. Agnoscamus ergo inouib fide¬
les atq innocentes ex iudea populos: legis
dudum pasciuis saciatos. Agnoscamus in ca¬
melis ad fidem simplices ex gentilitate ueni¬
entes: qui ꝑtius sub ritu sacrilego quasi qͣdã
deformitate membroꝵ. ualde turpes ostensi
sunt. uidelicet feditate uitioꝵ. Et quia sepe
ut prediximus sacra eloquia curant repetere
quod affirmant: possunt rursum in bob
ifraelite accipi. quasi iugo legis atcriti: a sinis
uero ut dictum est gentiles populi designari:
qui dũ se colendis lapidib inclinabant. ñ re¬

Expanded text:
vias Israelitici et gentilis populi per praecepvias Israelitici et gentilis populi per praeceptorum coelestium ritate servata, sub beati Job nomine cunctis his animalibus non immerito credimus sanctae Ecclesiae populos designari, quatenus ea quae scripta sunt dispensatione sancti Spiritus cuncta mirabiliter ordinante, et transacta nobis referant, et futura praedicant. Agnoscamus ergo in ovibus fideles atque innocentes ex Judaea populos, legis dudum pascuis satiatos. Agnoscamus in camelis ad fidem simplices ex gentilitate venientes, qui prius sub ritu sacrilego, quasi quadam deformitate membrorum, valde turpes ostensi sunt, videlicet foeditate vitiorum. Et quia saepe, ut praediximus, sacra eloquia curant repetere quod affirmant, possunt rursum in bobus Israelitae accipi, quasi jugo legis attriti; asinis vero, ut dictum est, gentiles populi designari, qui dum se colendis lapidibus inclinabant, non re
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriosoꝵ petulantia : aliqñ mansuetudo sĩ¬
pliciũ: aliqñ uero ut prediximus stulticia
gentilium designatut. Quia enim luxurioso¬
rum petulantia asmoꝵ appellatione. ꝑ compa¬
rationẽ exprimitut: aperte declaratur cũ per
propħam dicitur. Quoꝵ carnes sunt: ut car¬
nes asinoꝵ. Rursum quia asinarũ nomine
simplicium uita figuratur: redemptor nos¬
ter cum iecłm ꝑgeret asiã sedisse memorat᷑.
erusalem quippe: uisio pacis dicitur. Quid
gͥ signat quod dñs sedendo asmnam ierłm du¬
citur ⁊ nisi quod simplices mentes dũ presi¬
dendo possidet. eas usq ad uisionẽ pacis sua
sacra sessione ꝑducit: Rursũ quia asinorũ
nomine stulticia gentiliũ designatur: ꝓpħa
destatur dicens. Beati qui seminatis suꝑ om¬
nes aquas. immutentes pedem bouis ce asi¬
ni.Super om̃s quippe aquas seminare est:
cunctis populis fructuosa uite uerba predi¬
care. Pedem uerobouis ce asmi ĩmittere est:

Expanded text:
luxuriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simluxuriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simplicium, aliquando vero, ut praediximus, stultitia gentilium designatur. Quia enim luxuriosorum petulantia asinorum appellatione per comparationem exprimitur aperte declaratur cum per prophetam dicitur: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Rursum quia asinarum nomine simplicium vita figuratur, Redemptor noster cum Jerusalem pergeret, asinam sedisse memoratur. Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Quid igitur signat quod Dominus sedendo asinam Jerusalem ducit, nisi quod simplices mentes dum praesidendo possidet, eas usque ad visionem pacis sua sacra sessiono perducit? Rursum quia asinorum nomine stultitia gentilium designatur propheta testatur, dicens: Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini . Super omnes quippe aquas seminare est cunctis populis fructuosa vitae verba praedicare. Pedem vero bovis et asini immittere est
Abbreviated transcription (Latin):
mentia ⁊ aliquando laboriosa fortitudo pre¬
dicantiũ: aliqũ humilitas exprimit᷑ ifraeli¬
tarũ. Quia enuim bouus nomine ꝑ compara¬
tionẽ luxuriosoꝵ dementia designat᷑ salo¬
mon indicat: qui cũ male suadentis muli¬
eris petulantiam premisisset aduuxit: sta¬
tiꝙ eam sequitur. quasi bos ductus ad
uictimam. Rursum quia bous nomine
labor predicatoris exprimitur. legis uerba
testantur que ait. Non obturabis os boui tri¬
turanti. Ac si aperte diceret: p reclicatorem
uerbi ab stipendioꝵ suoꝵ ꝑceptione ñ pro¬
hibebis. Rursum quia bouis nomine
plebs israelirica figuratur: propħa asse¬
rit qui redemptoris aduentum denunci¬
ans dicit. Cognouit bos possessorẽ suum:
& asinus presepe dñi sui. ꝑ bouem quip¬
pe israeliticũ populũ iugo legis edomitũ sig¬
nans: ꝑ asintm uero. gentilem populũ indi¬
cans. uoluptatib deditũ & grauius brutum.
Asinoꝵ quoq uel asinarũ nomine aliquando

Expanded text:
mentia, aliquando laboriosa fortitudo praementia, aliquando laboriosa fortitudo praedicantium, aliquando humilitas exprimitur Israelitarum. Quia enim bovis nomine per comparationem luxuriosorum dementia designatur, Salomon indicat, qui cum male suadentis mulieris petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia bovis nomine labor praedicatoris exprimitur; legis verba testantur, quae ait: Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte diceret: Praedicatores verbi a stipendiorum suorum perceptione non prohibebis. Rursum quia bovis nomine plebs Israelitica figuratur, propheta asserit, qui Redemptoris adventum denuntians dicit: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui , per bovem scilicet Israeliticum populum jugo legis edomi tum signans, 1161 per asinum vero gentilem populum indicans, voluptatibus deditum, et gravius brutum. 40. Asinorum quoque et asinarum nomine aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ enim ysaac aliũ in eo quod inclinata
iam die. in agro egressus fuerat designauit.
nisieum qui extremo huius mundi tempo¬
re. uelut in diei finẽ ueniens. quasi in agrũ
foras exiit: quia cum sit inuisibssis. in hoc
mundo se uisibilem demostrauit: Quẽ in
camelo sedens rebecca conspexit: quia cum
eccłia ex gentib ueniens. dum adhuc uiciis
eẽt innixa. & necdũ spiritalib s animalib
motib inhereret. attendio. S protinus de ca¬
melo descendit: quia uitia quib prius fue¬
rã superbe elata deseruit. seq etiã pallio
operire curauit: quia uiso dño infrrmi¬
tatem sue actionis erubuit. Et illa que priꝰ
incamelo libere gestabatur: clescendens post¬
modũ uerecundia degitur. Unde eidẽ eccłie
a priore elatione conuerse ꝑ apostolicã uocẽ
quasi rebecce de camelo descendenti. sibiq:
pallium suꝑducenti dicitur. Quem enim
fructũ habiustis tunc in illis in quib nunc

Expanded text:
Quem enim Isaac alium, in eo quod inclinata Quem enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die in agro egressus fuerat, designabat, nisi eum qui extremo hujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonstravit. Quem in camelo sedens Rebecca conspexit, quia eum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus motibus inhaereret, attendit. Sed protinus de camelo descendit, quia vitia quibus prius fuerat superbe elata deseruit, seque etiam pallio operire curavit, quia, viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libera gestabatur, descendens postmodum verecunda tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elatione conversae per apostolicam vocem, quasi Rebeccae de camelo descendenti sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
lit eam a me. Et unde iterũ dicit. fãcilius
est camelum ꝑ foramen acus transire: qͣm
diuitẽ intrare in regnũ celoꝵ. Quid enim
nomine duitis msi quem libet elacũ: qͥd¬
cameli appellatione nisi propriam condescen¬
sionẽ signat: Camelus entm ꝑ foramen a¬
cus transit: cum idem redemptor nr̃. usq
ad susceptionẽ mortis ꝑ angustias passiomᷤ
intrauit. Que passio uelut acus extitir:
quia dolore corpus pũpugit. Facilius aĩt
camelus ꝑ foramen acut transit qm diueᷤ
celoꝵ regnum ingreditur: quia nisi ipse
prius infirmitatis nr̃e onera suscipiens
ꝑ passionẽ suam formam nobis humilita¬
tis ostenderet ⁊ nequaquã se ad hmilitatẽ
illius. superba nr̃a rigiditas inclinaret. Rur¬
sum cameli nomine tortuosa ac plena ui¬
tiis gentilitas designatur ⁊ sicut ꝑ moysen
dicitur. quod inclinata iam die egressum in
agro ysaac. in camelũ sedens rebecca ospexit.
ac protinus de camelo descendit: & sese pal¬
lio.iusione illius uerecundata cooperuit.

Expanded text:
iterum dicit: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Quid enim nomine divitis nisi quemlibet elatum, quid appellatione cameli nisi propriam condescensionem signat? Camelus enim per foramen acus transit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passionis intravit, quae passio velut acus exstitit, quia dolore corpus pupugit. Facilius autem camelus per foramen acus quam dives coelorum regnum ingreditur, quia nisi ipse prius infirmitatis nostrae onera suscipiens per passionem suam formam nobis humilitatis ostenderet, nequaquam se ad humilitatem illius superba nostra rigiditas inclinaret. Rursum cameli nomine tortuosa ac plena vitiis gentilitas designatur, sicut per Moysen dicitur quod inclinata jam die egressum in agro Isaac in camelo sedens Rebecca conspexerit, ac protinus de camelo descendit, et sese pallio ad visionem illius verecundata cooperuit .
Abbreviated transcription (Latin):
amicis suis. Iam enim suꝑiꝰ pro amicis suis ex¬
auditus ostenditur: cũ factũ quod predixuntis
memoratur. fecerunt sicut locutus fuerat ad
eos dñs ⁊ ce suscepit dñs faciem iob: s cũ ꝓtinꝰ
subinfertur. dñs quoq conuersus est ad peni¬
tentiã iob. cũ oraret pro amicis suis: aꝑte osten¬
ditur. quia etiã pro semetip̃o penitens. tanto
citius exaudiri meruit: quanto deuote ꝓ ali¬
is intercessit. Plus enim pro se ualere preces
suas efficit: qui has & aliis impendit. Liben¬
tius quippe sacrificium orationis accipitur. cũ
in conspectu misericordis iuditis. proxum di¬
lectione conditur. Quod tunc ueraciter qͥsꝙ:
cumulat: si hoc etiam pro aduersariis ĩpendat.
hinc est quod magistra ueritas dicit. Orate
ꝑ ꝑsequentib &e cabumnnantib uobis. Hinc
rursum ait. Cum stabitis ad orandũ. dimittite
siquid habetis aduersus aliquẽ. ut ce pader ue-¬
ster qui in oelis est dimutat uobis peocata ur̃a.

Expanded text:
iatur.---Jam enim superius pro amicis suis exauditus ostenditur, cum factum quod praediximus memoratur: Fecerunt sicut locutus fuerat ad eos Dominus, et suscepit Dominus faciem Job. Sed cum protinus subinfertur: Dtentiam Job, cum oraret pro amicis suis, aperte ostenditur quia etiam pro semetipso poenitens tanto citius exaudiri meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suas efficit, qui has et pro aliis impendit. Libentius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est enim quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est dimittat vobis peccata vestra .