comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citatus. faciem uelatus. institisq
circumligatus. Quisqͥs uero iusti¬
cie restitutus: pret̾ite ignominie
molestia qͣi quibdam institis
arecto gressu retardat: is sacer¬
dotali confessione adiuam ue¬
ritatis tenendam p̃parat᷑. Sicq
difficultas bñ agendi que priꝰ
inerat: paulatim ꝯsuetudine
boni alleuiat᷑. Hic est lazarus.
discipłoꝵ officio solurus:⁊abi¬
re ꝑmissus. Ualde ergo opus ẽ.
ut nemo ad confessionẽ sit piger:
Qm̃ licet quisq corde contrito
⁊ humiliato a morte anime re¬
iuuiscat:at in torpore quodam
pꝰ recessum mortis residuo. et ad
ea que mortis sunt tam et si inui¬
tus incessant retorquet᷑: et ab
officiis uite cũ mestitia detine¬
tur. donec ꝑ confessionẽ absolu¬
to id efficiat: et ut facies m̃tis
sudario pecc̃i detecta. ñ iam ut
priꝰ qͣi ꝑsudariũ s aptiꝰ magis
am magisq uerũ cernat. et ui
cetera membra ꝯstricta priꝰ qͥbd̃a

Expanded text:
citatus, facie velatus, institisque citatus, facie velatus, institisque circumligatus. Quisquis vero justitiae restitutus, praeteritae ignominiae molestia, quasi quibusdam institis a recto gressu retardatur, is sacerdotali confessione, ad viam veritatis tenendam praeparatur; sicque difficultas bene agendi, quae prius inerat, paulatim consuetudine boni alleviatur. Hic est Lazarus discipulorum officio solutus et abire permissus. Valde ergo opus est ut nemo ad confessionem sit piger; quoniam licet quisque corde contrito et humiliato a morte animae reviviscat, attamen torpore quodam post recessum mortis residuo et ad ea quae mortis sunt tametsi invitus incessanter retorquetur, et ab officiis vitae cum moestitia detinetur; donec per confessionem absolutio id efficiat, et ut facies mentis sudario peccati, non jam ut prius quasi per sudarium, sed aptius magis ac modo magisque verum cernat, et ut caetera membra constricta prius quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
amat culpami. a recto itin̾e p̃pe¬
ditur: aut suncium iã deposu¬
it:qi a langore qui recenter con¬
ualũit ita auitio nouit curatꝰ
consuetudine mala libere quid
agat retardat᷑. Qui uero fruc¬
tib penitentie ñdum expletis.
pene obnoxius tenet᷑: is ea per¬
acta: ut iam dignus sit requie
absoluit᷑. Ex ꝓpͥo ꝯtrahit homo.
ut morte preuaricationis gͣua¬
tus: eloco adurtam ꝑ se mou̾z
ñ possit. Hic est lararus. ĩmobi¬
lis intumulo. Uirtute aũt di¬
uina fit. ut flagitiis pressus:
onere mortifero se subtrahat.
Hic est lararus: atumulo cla¬
more dñi euocatus. Qui deo
suffragante a morte ad uitam
redit. is. iuta reddita: quedã qͣi
exante habita morte uestigia
aliqͣndiu reseruans. qͦ dammꝰ
torpet ⁊hebet: dum huma¬
ne fragilitans inopiaq̃ agen¬
da sunt discutiensminus ui¬
det. ⁊ utrumq discussa et co¬
gnita: pro ut oporteret minime ex¬
equi ualet. Hic est lazarus resus¬

Expanded text:
amat culpam a recto itinere praepeamat culpam a recto itinere praepeditus, aut si vitium jam deposuit, quasi a langore qui recenter convaluerit, ita a vitio noviter curatus, consuetudine mala libere quid agat retardatur. Qui vero fructibus poenitentiae nondum expletis poenae obnoxius tenetur, is ea peracta, ut jam dignus sit requie, absolvitur. Ex proprio contrahit homo ut morte praevaricationis gravatus, e loco ad vitam per se moveri non possit. Hic est Lazarus immobilis in tumulo. Virtute autem divina fit ut flagitiis pressus, onere mortifero se subtrahat. Hic est Lazarus a tumulo clamore Domini evocatus, qui Deo suffragante a morte ad vitam redit . Is, vita reddita, quadam quasi ex ante habita morte vestigia aliquandiu reservans, quodammodo torpet et hebet, dum humanae fragilitatis inopia, quae agenda sunt discutiens, minus videt, et utcunque discussa et cognita ut oporteret minime exsequi valet. Hic est Lazarus resus
Abbreviated transcription (Latin):
ed opus sit penitentia.
si cordis ex compunctione
⁊ ex spe uenie pot esse salus: quid pꝰea
⁊ ꝯtempuit: ei salus deꝑit. Est qͦ
opus illis qm̃ presens pena dili¬
gent̃ suscepta: a fut᷑a longe gra¬
uiori. defendit p᷑gatoria. Opus
est gͦ confessione. ñ solũ qm̃ obe¬
dientie suꝑsedendũ ñ est: uerũ
qͦ ut quid debeat fieri agnoscas.
Opꝰ est post agnitione exsecutione:
ne frustra qd̃ fieri oportuit agno¬
iu̾s. Opus qͦ est ꝯfessione. qͣm in
ed ut absolutionis ꝯfessione.¬
ratio manifestiꝰ declaretur.
prius quid sit ligari ut solui
necesse sit: prouideat᷑. Ligant᷑
homines iunculis spiritalib.
aut peccĩ: aut pene pecc̃i. Pena
autẽ pecc̃i : sicut mͦ accipimꝰ.
aut lamenta sunt penitenti¬
um: aut sequestratio excõmu¬
nicatoꝵ. S qui extͣ eccl̃iam im¬
mo ⁊ eccłie bñficia ligamine a¬
nathematis detinet᷑. is reconcil¬
acione fed̾ata absoluit᷑. Uinculo
pecc̃ĩ constringit᷑ quisqͥs aut dñ

Expanded text:
d opus sit poenitentia. Sed si cordis ex compunctione, et ex spe veniae potest esse salus, quid posteet contemnit, ei salus deperit. Est quoque opus illis quoniam praesens poena diligenter suscepta, a futura longe graviori defendit purgatoria, opus est ergo confessione, non solum quoniam obedientiae supersedendum non est, verum quoque ut quid debeat fieri agnoscas opus est post agnitionem exsecutione, ne frustra quod fieri oportuit agnoveris. Opus quoque est confessione, quoniam in lutione. Sed ut absolutionis ratio manifestius declaretur, prius quid sit ligari, ut solvi necesse sit praevideatur. Ligantur homines vinculis spiritualibus aut peccati aut poenae peccati. Poena autem peccati, sicut modo accepimus, aut lamenta sunt poenitentium, aut sequestratio excommunicatorum: sed qui extra Ecclesiam, imo et Ecclesiae beneficia, ligamine anathematis detinetur, is reconcilatione foederata absolvitur. Vinculo peccati constringitur quisquis aut dum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itum suum uel parentũ: eligitur
nel saluatur. s gr̃a tantum.
.uiii. Unde queritur cur parentes ꝓfiliis. ĩmo
tota eccl̃ia ꝓ ꝯuertendis orat. Qd̃ dili¬
gentiꝰ discussum: aꝑiatur.
C Filios etiamin dolorem parentũ misẽ
torqueri. aut iniocunditatem gło¬
fides ⁊ salus ex gr̃a oriant᷑. tñ fides ui

Expanded text:
meritum suum, vel parentum, eligitur vel salvatur, sed gratiam tantum. CAP. VIII. Unde quaeritur cur parentes pro filiis, imo tota Ecclesia pro convertendis orat. Quod diligentius discussum aperitur. CAP. IX. Filios etiam in dolorem parentum misere torqueri, aut in jucunditatem glolicet et salus ex gratia oriantur, tamen fide
Abbreviated transcription (Latin):
comitari iusticiam et salutẽ. Etꝙ.
ex martyrio ẽ salus: absq baptis¬
absq sanguine iuolentia morian¬
tur: Et qd̃ sicut iuce baptisini ẽ
martyrium. fidem qͦ a qͣsumit u¬
res. ⁊ ip̃m uicem baptisini optnie:
ñ ẽẽ mirandum cũ a lanat nolun¬
tas non exludit: s nec̃ctas. Q mͦ
gͦ sit intelligendum nͥ qͥs renatꝰ
fũt ex aqua ⁊ sp̃n scõ ñ intrabit¬

Expanded text:
comitari justitiam et salutem. Et quod ex martyrio est salus, absque baptisabsque sanguine violentia moriantur. Et quod sicut vice baptismi est martyrium, fidem quoque a qua sumit vires et ipsum vicem baptismi obtinere, non esse mirandum cum a lavacro voluntas non excludit, sed necessitas. Quomodo ergo sit intelligendum: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrab
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt. et tñ minist̾ium suscepe¬
runt. Uñ patet q̃d absq tituso or¬
dinari non licet. S titulo inscͥ¬
bi. et aluid machinari quid pro¬
dest: Immo qͣm płimum obest.
Titulum namq in dolo suscipi¬
unt. qm sub titulo seriure nolt̃.
Nonne dolum facis: dum titulũ
ore suscipis. corde abicis: Nonne
qͣntum inte est absq titulo ordi¬
naris. dum inscripiũ recusas:
et alt̾m non habes: Nonne dum
publica audientia titulo cuiꝰpiã
eccłie lecto assentis. ministrũ in
ordine suscepto eiusdem eccł̃ie.
quasi sub uoce preconia futum
te profiteris: S cum tanti ꝓmis¬
si pollicitatio: a negligente post¬
ponitur. quid aluid qͣm aposta¬
sie crimen mente sacrilega ꝑpe
id fieri: censura eccliastica pro¬
hibet. Id̾o namq postremi trrs
sacri ordines nuncupant᷑. qͥa qͣnto
altari propinquat: tanto conti¬
nentiori uite se obligat. Uñ eisdr.

Expanded text:
isterium susceperunt. Unde patet quod absque titulo ordinari non licet; sed titulo inscribi et aliud machinari quid prodest? Imo quam plurimum obest: titulum namque in dolo suscipiunt, quoniam sub titulo servire nolunt. Nonne dolum facis dum titulum ore suscipis, corde abjicis? Nonne, quantum in te est, absque titulo ordinaris, dum inscriptum recusas, et alterum non habes? Nonne, dum publica audientia titulo cujuspiam Ecclesiae lecto assentis, ministrum in ordine suscepto ejusdem Ecclesiae quasi sub voce praeconis futurum te profiteris? Sed cum tanti promissi pollicitatio a negligente postponitur, quid aliud quam apostasiae crimen mente sacrilega perpid fieri censura ecclesiastica prohibet. Ideo namque postremi tres sacri ordines nuncupantur, quia quanto altari propinquant, tanto continentiori vitae se obligant. Unde eis
Abbreviated transcription (Latin):
opris est: qui pͣue subit᷑. In dex¬
tera cłi longitudo dierũ ẽ. in si¬
nistrauͦ diuitie ⁊ honor. hõu
nus ⁊ alt̾. furto. rapinis: frau¬
de: item ꝑiuiriis. sacrilegus
suꝑstit̾onib. omnib demq
artib: quib aut auaricia
aut uexat ambitio. diuin¬
as. honores siue porestates.
ambo pares.mala arte. iugi
labore sectant᷑. Unus appre

Expanded text:
e subitur. In dextera Dei longitudo dierum est, in sinistra vero divitiae et honor . Homo unus et alter furto, rapinis, fraude, item perjuriis, sacrilegiis, superstitionibus, omnibus denique actibus, quibus aut avaritia, aut vexat ambitio, divitias, honores, sive potestates, ambo pares, mala arte, jugi labore sectantur. Unus appre
Abbreviated transcription (Latin):
ed che rubin ⁊ seraphin.
rubim ⁊ seraphum quos
duos ordines assistere aiunt:
memorat scriptura ministra¬
re. Unde ad ysaiam unꝰ de se¬
raphin uolat. lapideq ignito dñ
os tangit: a uitio purgat. ⁊ ad
loquendũ aptat. Seraphin
ñaq que ignis ardens int̾pre¬
tatur: in igne oꝑari m̾ito esti¬
mat᷑. Quamobrem absurdum
ñ est autumare: qmuis forte
presumptio foret affirmare.
minist̾io illoꝵ ⁊ rubum incom¬
bustum arsisse.⁊ sodomam go¬
morraq igne atq sulphure fun¬
ditus ꝑisse. S qui cruitates
succendunt. huidem duo seraphi
pꝰ loch aꝑiculo eduxerunt. Qs
fuisse bonos apparet. dũ malos
iuste ꝑdunt: iustum aũ a ꝑ
ditione pie educunt. Nñ arbi¬
tror qd̃ penes quos ẽ auctoritas
ulciscendi: est quoq abultione
libandi. Propħa quoq pꝰqͣm
premisit qui facit angłos su¬
os sp̃s: subiunxit. Et ministͤs
suos ignem urentẽ. Ignis urens.
interpretatõ ẽ seraphin. Qua¬
re ⁊ seraphin ministrant deo.

Expanded text:
e cherubim et seraphim. Sed cherubim et seraphim, quos duos ordines assistere aiunt, memorat Scriptura ministrare. Unde ad Isaiam unus de seraphim volat, lapideque ignito dum os tangit, a vitio purgat, et ad loquendum aptat . Seraphim namque, qui ignis ardens interpretatur, in igne operari merito aestimatur. Quamobrem absurdum non est autumare, quamvis forte praesumptio foret affirmare, ministerio illorum et rubum incombustum arsisse, et Sodomam Gomorrhamque igne atque sulphure funditus periisse. Sed qui civitates succendunt, iidem duo seraphim prius Loth a periculo eduxerunt . Quos fuisse bonos apparet, dum malos juste perdunt, justum autem a perditione pie educunt. Unde arbitror, quod penes quos est auctoritas ulciscendi, est quoque ab ultione liberandi. Propheta quoque postquam praemisit, qui facit angelos suos spiritus, subjunxit, et ministros suos ignem urentem . Ignis urens interpretatio est seraphim. Quare et seraphim ministrant Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
adiectionib mala fiunit. Orare
elemosinasq dare: om̃s laudet.
comecłe atq dormire:nemo
accusat. Atͥtñ dum opꝰ eẽt ui¬
gilia. dormire: id desidia ẽ. Hu¬
manas uorare carnes: id in hu¬
manũ est. Progatõ uanã głam
captans: facinus est. Idola ad¬
orare: nefas est. Sicg ignora¬
re egr̃uq esse non incusariꝰ s
dolemus. Exculpa aure aut
ignorare quod ñ oporteat aut
ñ resistere cum oporteat: eautiq
grauis est culpa. Sic gͣ igno¬
rantia ex deo ẽ ut execrabilis
ignorantia ex ło ñ sit. sic̃ lar¬
gitio elemosinarũ ex do est
exhibita aũt ꝓuana gła: ex
maligno est. Execrabilis aũt
nit:culpanonest. Aut si uerus

Expanded text:
adjectionibus mala fiunt. Orare, eleemosynasque dare, omnes laudant, comedere atque dormire nemo accusat; attamen dum opus esset vigilia, dormire, id desidia est: humanas vorare carnes, id inhumanum est; erogatio vanam gloriam captans facinus est; idola adorare, nefas est. Sic ergo ignorare aegrumque esse non incusamus, sed dolemus. Ex culpa autem aut ignorare quod non oporteat, aut non resistere cum oporteat ea utique gravis est culpa. Sic ergo ignorantia ex Deo est, ut exsecrabilis ignorantia ex Deo non sit; sicut largitio eleemosynarum ex Deo est, exhibita autem pro vana gloria, ex maligno est. Exsecrabilis autemnit, culpa non est; aut si verius
Abbreviated transcription (Latin):
ut pauꝑes qui erant derisuium
dicent insuꝑbos. usq adeo: quod
dñabunt᷑ eoꝵ iusti in matutino.
tis manib ⁊ pedib: proicientur
intenebras ext̾iores. Itaq scĩ ui¬
dicum more cum pͥncipali iudi¬
ce ⁊ iudiciariam profent sent̃n¬
tiam. et minist̾io angłoꝵ rnfe¬
rent penam. Recte iuclices appel¬
landi: qui exofficio qͣm sciant
⁊ alii: dab̃t̃ ip̃i soli capitalem
sentenciam. qui etiã regum et
nobiliũ pedes ⁊ manus quodam¬
mͦ ligabunt qͦdam itẽ m proici¬
ent intenebras ext̾iores: dum
ex eorum auctoritate decreui.pri¬
stinos pedum atq manuum
ĩmo qͦ omnium membrorũ usꝰ
amissuri: ab angłis intenebras
proicientur ext̾iores. S notan¬
dum ẽ qd̃ dñs ⁊ bonos iudicat᷑s
ẽ ⁊ malos. tanꝗͣ. uenturꝰ uidica¬
re uiuos ac mortuos .i. utͥq par

Expanded text:
ut pauperes qui erant derisui, vindicent in superbos usque adeo quod dominabuntur eorum justi in matutino .tis manibus et pedibus, projicientur in tenebras exteriores . Itaque sancti judicum more cum principali judice et judiciariam proferent sententiam et ministerio angelorum inferent poenam; recte judices appellandi, qui ex officio, quam scient et alii, dabunt ipsi soli capitalem sententiam; qui etiam regum et nobilium. Pedes et manus quodammodo ligabunt; quodam item modo projicient in tenebras exteriores, dum ex eorum auctoritate decreti, pristinos pedum atque manuum, imo quoque omnium membrorum usus amissuri, ab angelis in tenebras projicientur exteriores. Sed notandum est quod Dominus et bonos judicaturus est, et malos, tanquam venturus judicare vivos et mo
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ in malos suũ exerceb̃t uyxtascͥp¬
turas iudiciũ. ħ ẽ iudiciũ ꝯscrip¬
tũ .i. ascripturis multis tͣctatũ.
Uñ apłs. Nescitis qd̃ angłos iu¬
dicabimꝰ: Hoc iudicium nequis
nebunt. sicut in uoluptate be¬
ata boni. ꝑspicacem aute scõꝵ
utuitũ latere non pot̾it infem
status. ut doceaturex miseris:
ant:manente sensu.itt ex non
habitis doleant. Ntͣq aũ suum
plenc pars cognoscet statum.
ut nicħ desit alt̾i ad leticiam:
alti uͦ ad mesticiam. Hoꝵ mala.
illoꝵ aut̃e bona plene ꝓsequi.
na aut mala. nimiũ: ĩmo ult
sensum nr̃m tͣnscendunt illa
In gehenna tam̃ calor misers
erit: atq frigus. utrũꝙ nimium:
utrũq infinitum. Ibi inuidia.

Expanded text:
m in malos suum exercebunt, juxta Scripturas judicium, hoc est, judicium conscriptum, id est, a Scripturis multis tractatum. Unde Apostolus: Nescitis quod angelos judicabimus . Hoc judicium ne quis nebunt, sicut in voluptate beata boni. Perspicacem autem sanctorum intuitum latere non poterit inferorum status, ut doceatur ex miseris ant, manente sensu, ut ex non habitis doleant. Utraque autem suum plene pars cognoscet statum, ut nihil desit alteri ad laetitiam, alteri vero ad moestitiam. Horum mala, illorum autem bona plene prosequi, na, aut mala nimium, imo ultra sensum nostrum transcendunt illa. In gehenna tamen calor miseris erit atque frigus; utrumque nimium, utrumque infinitum. Ibi invidia
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant᷑:. iuxta illud et an¬
gelus dñi ꝑsequens eos. Ille ad
subuersionem cunctoru: dñs ad
ꝓbationem suoꝵ. Conueniunt
inmissione: differunt in causa
missionis. ac sic non plene con¬
ueniunt: qm̃ alit̃ atq aliter
mictunt. Mutit itĩq ut tor¬
queãtur mali. partĩq boni
Adidem tendunt. idemq uo¬
lunt: s longe differunt. Al¬
terum ꝯsulit rat̃o. alt̾um im¬
pellit turbata effrenato. Nñ
egressus sathan a facie dñi
memorat᷑. Qui dũ iob suos
suaq tollit. ip̃mq grauissi¬
me affligit: qd̾ letũ qͦ non
irrogat. dm̃ ꝓbibitio obstat.
Nicħ enim difficilius erat
occidere qͣm torquere: nisi
duuina uoluntas restiuiss.
Cur eñi a morte dñs phib̾et.
si mortem inferre aut ñ pos¬
set aut noller: Qui gͦ morte¬
.xxiiii ꝑmembra sua sc̃ĩs cotidie in¬
fert. is eam ꝑ se qͦ inferre po¬
test: ĩmo ⁊ ñ nũqͣm infert.
Nam dum plaga multis irroga¬
tur int malos sicut contingit
tͥbulari bonos. cur ñetiam con¬

Expanded text:
nuncupantur, juxta illud: Et angelus Domini persequens eos . Ille ad subversionem cunctorum, Dominus ad probationem suorum. Conveniunt in missione, differunt in causa missionis; ac sic non plene conveniunt, quoniam aliter atque aliter mittunt. Mittit uterque ut torqueantur mali pariterque boni. Ad idem tendunt, idemque volunt, sed longe differunt. Alterum consulit ratio, alterum impellit turbata effrenatio. Unde egressus Satan a facie Domini memoratur: qui dum Job suos suaque tollit, ipsumque gravissime affligit, quod lethum quoque non irrogat, Domini prohibitio obstat: nihil enim difficilius erat occidere quam torquere, nisi divina voluntas restitisset. Cur enim a morte Dominus prohiberet, si mortem inferre, aut non posset aut nollet? Qui ergo mortem per membra sua sanctis quotidie infert, is eam per se quoque inferre potest, imo et eam nonnunquam infert. Nam dum plaga multis irrogatur inter malos, sicut contigit tribulari bonos, cur non etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
scło allũ uidetur emereri gͣdũ
qũe quisqͥs uel semel attigerit:
nũqͣm postea criminalit delin
ꝑseuerat incaritate. numqͣm ma¬
le agit. Quippe si sponte peccaret:
caritat̃ẽ cuiꝰ ñ est excid̾e. fugaret.
Quisgͦ ẽ qui int̾dum caritatem

Expanded text:
saeculo illum videtur emereri gradum, saeculo illum videtur emereri gradum, quem quisquis vel semel attigerit, nunquam postea criminaliter deliperseverat in charitate, nunquam male agit. Quippe si sponte peccaret, charitatem, cujus non est excidere, fugaret. Quis ergo est qui charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam euacuant᷑: in pre¬
coniũ caritatis ait. Caritas nũ¬
qͣm excidit. Quippe nunc incho¬
atur: infut᷑o ꝯsummat᷑. Non
eñ id intelligi uoluit ut semel
habita nũqͣm recedat: s rit bic na¬
ta infitt᷑um ułq in scłm se exten¬
dat. Licet tam̃ ñ absurde intelli¬
gi. qd̃ caritas cura bñ uiuendi
primordia: qͣndam soleat opri¬
uere tenerttatem.iam quidem
digna celo: graui tamen non¬
dum idonea bello. aut tempta¬
tionis: aut ꝑsecutionis. Hec ẽ
de qua dñs. refrigescet ait cari¬
tas multorũ. Qui ꝑ hanc instꝰ
est plerumq cadit. ⁊ ꝑit. hicẽ
qui a bonis exit aregno alienus.
Ex quo aũ caritas maturitatem
nactaẽ. ⁊ siue seriꝰ sine ocius robͣ
soliditatis adepta ẽ: iam fons ẽ
in quo alienꝰ ñ ꝯmimicat. Qui
hanc ht: fundatꝰ est supra fir¬
mam petr̃a. Irruant gͦ uenti.
irruant flumina:.non moue¬
bitur domus illa. Quare: Cm̃¬
ea munit᷑ caritate. que nũqͣm
excidit. Unde caritas. hoc ⁊̃ in

Expanded text:
hanc vitam evacuantur, in praeconium charitatis ait: Charitas nunquam excidit ; quippe nunc inchoatur, in futuro consummatur. Non enim id ita intelligi voluit, ut semel habita nunquam recedat, sed ut hic nata in futurum usque saeculum se extendat. Licet tamen non absurde intelligi quod charitas circa bene vivendi primordia quamdam soleat obtinere teneritatem, jam quidem digna coelo, gravi tamen nondum idonea bello, aut tentationis, aut persecutionis: haec est de qua Dominus ait: Refrigescet charitas multorum . Qui per hanc ductus est, plerumque cadit et perit. Hic est qui a bonis exit a regno alienus. Ex quo autem charitas maturitatem nacta est, et sive serius, sive ocius robur soliditatis adepta est, jam fons est in quo alienus non communicat . Qui hanc habet fundatus est supra firmam petram: irruant ergo venti, irruant flumina, non movebitur domus illa: quare? quoniam munitur charitate quae nunquam excidit. Unde charitas hoc etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aqua. qͦmͦ idem estimat᷑ ualuisse
qđ res: cum apło auctore. impossibi¬
lesit.sanguine hircoꝵ aut tauro¬
tum perata dimtti: slimirum
sacrificio uet̾is hostie: sacrificium
significabatur noue Nd̃ si ħ figura
minime id ualuit. ꝙ res sua qͦmͦ
cetẽ figure id possunt qd̃ res sue : fi¬
gure ut dictum est̃ efficatiam non
hñt figuratarum rerum. s quod
figure est impossibile. deo. in fig᷑a
est possibile. S uerius arbitror
id officii figuras hr̃e. ut res suas in¬
sinuãnt. Fidem autem infiguris
latentem. figuras suscipientib
reuelante deo detectam: id contu
ficatis confert᷑ ꝑ rem. Qd̃ utiq ui¬
detur uoluisse. is. qui de figuris
id sensit: ꝙ idẽ cum reualueriit
credentilx. Nam qͦͣm idem ualent
cred̾ñtib: Et quid ẽ idem ualent
credñtib nͥ qd̾ ficture rei fides. ide
ualuit antiquis . ꝙ. ꝯtemꝑaneis.
ualet fides rei presentis: Et qͦm
idem. nͥ qd ut̃q ppłs ex fide suscepit

Expanded text:
et aqua, quomodo idem aestimatur valuisse et aqua, quomodo idem aestimatur valuisse quod res, cum Apostolo auctore, impossibile sit sanguine hircorum aut taurorum peccata dimitti? 254 Nimirum sacrificio veteris hostiae, sacrificium figurabatur novae. Quod si haec figura minime id valuit quod res sua, quomodo caeterae figurae id possunt quod res suae? figurae, ut dictum est, efficaciam non habent figuratarum rerum, sed quod figurae est impossibile, Deo in figura est possibile. Sed verius arbitror id officii figuras habere, ut res suas insinuent, fidem autem in figuris latentem figuras suscipientibus, revelante Deo, detectam id contulficatis confertur per rem. Quod utique videtur voluisse is qui de figuris id sensit, quod idem cum re valuerint credentibus. Nam quomodo idem valuerunt credentibus? Quid est idem valent credentibus? nisi quod futurae rei fides idem valuit antiquis quod contemporaneis valet fides rei praesentis? Et quomodo idem, nisi quod uterque populus, ex fide suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qõ m̃ conferre placer pe¬
uitatem. tunc dare uolebat ꝑumbͣm.
Et hoc est quod apls ait.Omnes
in moyse baptirati sunt. in nube
et in mari: et omnes eandam escã
sp̃ualem manducauerunt. ⁊ om¬
nes eundem potum sp̃alem bibe¬
runt. significantib: significatoꝵ
tiotis impositis. Ergo ne uulgi de¬
cretum. huiꝰ rei considãtione ꝯfir¬
mat᷑. scl̃ panem bñdictum die
dñica libantib ÷ uel precupatis.
herbam saltem qͣi eucharistiam
sumentib. idem ualere ⁊ pro eu¬
charistia ẽẽ: Quis ħ absq aucto¬
ritate inducere audeat: Presertm
cum post qͣm res ẽ: ip̃am rõ sit ẽẽ ꝓ
se. Añ aũt qͣm sit: figuram uale¬
re. Nam postqͣm u̾itas rei accessit
⁊ uiget: umbra. et figͣa cessare debet.
Supͣdicta gͦ cum nec sint res ip̃a.
nec rei figura. qͦm possunt effice
qd̃ res ip̃a cognoscit᷑ posse: S ⁊ figa
suie baptismi ut nubes et mare.
siue corꝑis et sangͥns ut manna

Expanded text:
potest, quod modo conferre placet pepotest, quod modo conferre placet peritatem, tunc dare volebat per umbram, et hoc est quod Apostolus ait: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari; et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt , significantibus significatorum notis impositis. Ergone vulgi decretum hujus rei consideratione confirmatur, scilicet panem benedictum die Dominica libantibus; vel praeoccupatis herbam saltem quasi eucharistiam sumentibus, idem valere et pro eucharistia esse? Quis hoc absque auctoritate inducere audeat? Praesertim cum postquam res est, ipsam ratio sit esse per se; ante autem quam sit, figuram valere. Nam postquam veritas rei accessit et viget, umbra et figura cessare debet. Supra dicta ergo cum nec sint res ipsa nec rei figura, quomodo possunt efficere, quod res ipsa cognoscitur posse? Sed et figura sive baptismi ut nubes et mare, sive corporis et sanguinis ut manna
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ut ꝑstulticiam fid̾i
saluos faceret credñtes.
suꝑbosq confutaret:
dum reconciliare. Id utiq ał̃r
fecisse nou̾at:. uerum ita sius hu¬
militatem inducere malebat. qͣ¬
tinꝰ id ꝙ humana mens fatuum esti¬
mat: fides nicħ d̾o impossibile sci¬
ens. ueram salutis uam asserat.
catio manne prefigurabat. Hic pa¬
nis de celo. hic panis angłorum
m̃ito dicatur. qm̃ illum designat.
qui cum sit refectio ⁊ gaudium
angłorum: de celo descenlit. ut
carne assumpta: fieret ⁊ homi¬
num panis. Quem gͥ angli ut¬
pote fortiores manducant indi¬
uinitatẽ. hõ infirmuf eund̾ man¬
ducat in carne. Moyses ligno
petram ꝑcussit. ip̃a aquam fu¬
dit: aqua ppłm sicientem recrea¬
tum affixerunt. Hoc est petram.
moyse ꝑcuti. Petra aũt aquam
fudit: dum ex uuln̾ib xꝑicruor
fideles potaturus defluxit. Sa¬
cram̃ta gͥ corporis ⁊ sanguinis
dñi: uet̾ in ppło precesserunt.⁊
idem credentib ut auctores faten¬
tur ualuerunt. ñ ꝗ figͣa reiuires

Expanded text:
no, ut per stultitiam fidei salvos faceret credentes superbosque confutaret, suo reconciliare. Id utique aliter fecisse noverat, verum ita suis humilitatem inducere malebat, quatenus id quod humana mens fatuum aestimat, fides nihil Deo impossibile sciens, veram salutis viam asserat. catio mannae praefigurabat. Hic panis de coelo, hic panis angelorum merito dicatur; quoniam illum designat qui cum sit refectio et gaudium angelorum, de coelo descendit ut carne assumpta fieret et hominum panis. Quem ergo angeli, utpote fortiores, manducant in divinitate, homo infirmus eumdem manducat in carne. Moyses ligno petram percussit, ipsa aquam fudit, aqua populum sitientem recreatum affixerunt; hoc est petram Moyse percuti; petra autem aquam fudit, dum ex vulneribus Christi cruor fideles potaturus defluxit. Sacramenta igitur corporis et sanguinis Domini veteri in populo praecesserunt, et idem credentibus, ut auctores fatentur, valuerunt; non quod figura rei vires
Abbreviated transcription (Latin):
renda est. utrum actio conte¬
plationi an econtͣ. Et quidem
si attendimus.hinc lẏam et
martham. iñ rachelem ⁊ ma¬
riam: utͣq apparebit bona᷑. me¬
lior tn contemplatiua. Uñ
bono iacob: melior isrł est.
Ad hoc etiam spectat: qd̃ maria
optimam partem elegit. q̃ ñ
auferetur ab ea. S xp̃c ĩmo
et apli eius.in labore ⁊anxie¬
tate actionum: maluerunt

Expanded text:
nda est: utrum actio contemplationi an econtra? Et quidem si attendimus hinc Liam et Martham, inde Rachelem et Mariam, utraque apparebit bona, melior tamen contemplativa. Unde bono Jacob melior Israel est. Ad hoc etiam spectat, quod Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Sed Christus imo et apostoli ejus in labore et anxietate actionum maluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quidem male: s qui uendunt
pessime. Clici gͦ nicħ uenalita¬
tis m officio sͥ cõmisso exerceañ.
cũ etiã in reb scłi negonatio
forensis: turpe lucrum incle¬
ro repuretur. S et sicłicꝰ iura
sui gradus uenditau̾it: laicus
ne suul ꝑeat emere non pre¬
sumat. nͥ forte id cogat rõ ne¬
cessitatis. Nam si sacerdotis
auaricia qd̃ absit ñ nͥ re data
id tibi uelit conferre qd̃ opus
est in religione: ip̃e pociꝰcum
pecunia tua ꝑeat. ꝗͣ tua uita si¬
ne oꝑe sordescat. Incip̃ de doctri

Expanded text:
quiem male, sed quid vendunt quiem male, sed quid vendunt pessime. Clerici ergo nihil venalitatis in officio sibi commisso exerceant, cum etiam juribus saeculi negotiatio forensis turpe lucrum in clero reputetur. Sed etsi clericus jura sui gradus venditaverit, laicus, ne simul pereat, emere non praesumat; nisi forte id cogat ratio necessitatis. Nam si sacerdotis avaritia, quod absit! nonnisi re data id tibi velit conferre quod opus est in religione, ipse potius cum pecunia tua pereat, quam tua vita sine opere sordescat. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
tione. aut confessione.aut or¬
dinatione sine dedicatione. nͥ
columbas uendere: Quid mis¬
sarum sollempnia contunu
temꝑalis cõmodi celebrare. nͥ
cũ iuda xp̃m uendere. tanto ne¬
quius. quanto resurgendo ẽ
subliatus: Quid item est
locum mortuis debitum uen¬
ditare. nͥ rem alienam usur¬
pando. de morte fr̃m un potiꝰ
lugendum erat exultare:
Quid tandem est qd̾ iure mi¬
nstii:causa salutis ⁊ carita¬
tis: a clero laicis debet᷑. ꝓ re
t̃rena exercere. nͥ a templo dds
uende illud qd̃ rectiꝰ debetur
qͣm uendiur:S uendentes
et em̃ites in templo:dñs eicẽ
non cessat. Nerũptam̃ si illõ
sñ quo aut salus abest: aut
scandalum adest mͥ atq me¬
is ꝑ pecuniam cõparo: qd̃ etiã
morte em̃dum foret si aliter
haberi non posset: ñutiq in
templo quid emo.s templũ ip̃m
mͥ meis ue ꝓcuro. Uerum quotiens
salutis nr̃e sacramenta more ec¬
cłiastico adipisci ualemus: ea u¬
tiq inhonoramꝰ si rastitoꝵ ritu
ad optinenda saboramus. nos

Expanded text:
tione, aut confessione, aut ordinatione sive dedicatione, nisi columbas vendere? Quid missarum solemnia contuitu temporalis commodi celebrare, nisi cum Juda Christum vendere, tanto nequius, quanto resurgendo est sublimatus? Quid item est locum mortuis debitum venditare, nisi rem alienam usurpando, de morte fratrum, unde potius lugendum erat, exsultare? Quid tandem est, quod jure ministerii, causa salutis et charitatis a clero laicis debetur, pro re terrena exercere, nisi in templo Dei vendere illud quod rectius debetur quam venditur? Sed vendentes et ementes in templo, Dominus ejicere non cessat. Veruntamen si illud sine quo aut salus abest, aut scandalum adest, mihi atque meis per pecuniam comparo, quod etiam morte emendum foret si aliter haberi non posset; non utique in templo quid emo, sed templum ipsum mihi meisve procuro. Verum quoties salutis nostrae sacramenta more ecclesiastico adipisci valemus, ea utique inhonoramus, si institorum ritu ad obtinenda laboramus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m memorante apłõ:ordines tͤs
id uident᷑ querere ut scĩ separa¬
rentur a caritate cdĩ. Intelligens
fortasse more suo ꝑ partem: to¬
tum. Qui alibi nec semel sc̃oꝵ
orlinem ꝑ partem ponit: om¬
nesq intelligit. Ad ephesios
enim scribens. xp̃m constitu¬
it supͣ omnem principatum.
tiones.Apud colosenses item
illi subdunt᷑: siue throna. si¬
ue dñationes. siue pͥncipatꝰ.
siue potestates. Qd̃ hos ordi¬
nes płalit̃ singularitq addi¬
to uniu̾salitatis signo exp̃s¬
sit: liquido manifestat qd̾ su
lã qͦtiens unru̾salitaᷤ apponrsingu¬
lari uoce singła. płali plura
designant᷑. Nouem gͦ ꝯstat
diuersitates sp̃uum. qm̃ an
głos ⁊ archangłos. cherubin
⁊ seraphin crebra scriptura

Expanded text:
 memorante Apostolo, ordines tres id videntur quaerere ut sancti separarentur a charitate Dei. Intelligens fortasse more suo per partem totum; qui alibi nec semel sanctorum ordinem per partem ponit, omnesque intelligit. Ad Ephes. enim scribens, Christum constituit supra omnem principatum, tiones . Apud Coloss. item 200 illi subduntur, sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates . Quod hos ordines pluraliter singulariterque addito universalitatis signo expressit, liquido manifestat quod suNam quoties universalitas apponitur, singulari voce singula, plurali plura designantur. Novem ergo constat diversitates spirituum, quoniam angelos et archangelos, cherubim et seraphim crebra Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
adrecreandum: E quidem uo¬
luptas ħ que cum oꝑib habe¬
tur: ex carttare nascitur. ⁊ con¬
templationi deputatur. Oꝑa
aũt ip̃a quoq ex dilectionẽ
ut bona sint prodeuntia. siune
ut colatur ds:sine ut unietur
proximus: dubim ñ est acti¬
uam ꝑtine aduitam. Caritas
gͦ tota. sicut inuita quid agat
iuenit contemplatiua: ita

Expanded text:
ad recreandum? Et quidem voluptas haec, quae cum operibus habetur, ex charitate nascitur et contemplationi deputatur. Opera autem ipsa quoque ex dilectione ut bona sint prodeuntia, sive ut colatur Deus, sive ut juvetur proximus, dubium non est activam pertinere ad vitam. Charitas ergo tota sicut in vita, quid agat, invenit contemplativa; ita
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid religiose ille edixerit:
bic suscipiat. Qd̃ si deiiat ille:
uiam tencat iste. ne ceco cecus du¬
catum prebeat: et inforieam ut̃¬
q cadat. Penitenti inqͣm rõnem
sectanti: noce̾ ñ pot̾it error pres¬
biteri. Presbiter fortasse indili¬
gentiꝰ acerbitate flagelli.: uulnꝰ
curat pecrati. s ꝑiculum salutis
ibi nullum est penitenti. Caue¬
at sac̾dos sͥ. Quippe quicqͥd minꝰ
fit a presbito: suppletur a do. Si¬
cut si medicus modum excedit
secando: totum suo rex militi re¬
pendit in celo. Si ñ ut oportet
sacerdos punit:penã ds̃ suꝑad¬
dit. aut in fut᷑o ignib purga¬
toriis: aut in hoc sclo uariis mod.
penitentẽ nunc confusione af¬
ficiens: nnuinc cruciatu cedens:
ñ nunqͣm que cara habebat. tol¬
lens. Neq enim si sacerdos insci¬
ent̃ soluit aut ligat. ndex u¬
stus imprudens decretũ serua¬
recurat. Aut si seruat. qͦmͦ il¬
le ucta auctoritat̾e ꝓpͥa potesta¬

Expanded text:
quidquid religiose ille edixerit, quidquid religiose ille edixerit, hic suscipiat. Quod si deviat ille, viam teneat iste, ne caeco caecus ducatum praebeat, et in foveam uterque cadat; poenitenti, inquam, rationem sectanti nocere non poterit error presbyteri. Presbyter fortasse indiligentius acerbitate flagelli vulnus curat peccati, sed periculum salutis ibi nullum est poenitenti. Caveat sacerdos sibi; quippe quidquid minus fit a presbytero, suppletur a Deo. Sicut, si medicus modum excedit secando, totum suo rex militi rependit in coelo. Si non, ut oportet, sacerdos punit, poenam Deus superaddit, aut in futuro ignibus purgatoriis, aut in hoc saeculo variis modis poenitentem nunc confusione afficiens, nunc cruciatu caedens, nonnunquam quae chara habebat tollens. Neque enim si sacerdos inscienter solvit aut ligat, judex justus imprudens decretum servare curat; aut si servat, quomodo ille juxta auctoritatem propria se potesta
Abbreviated transcription (Latin):
his de quib ratõnem est redili¬
turus ⁊ presentem ꝓuideat pe¬
nam. ut eiutent fu̾turam. Ni¬
chil ad eum ꝑtinent aliene oues.
ĩmo eas nec liget nec soluat. R
cum rõ cogit atq necessitas. Co¬
suerierunt enim qͥdam suam
abhorrentes maculam ñ suos
apud quos autẽ leuius oneren¬
tur: aut minꝰ confundantur.
Huuiꝰ mͦ penitentes. tm̃ scelera
sua deponant: dampnationz
ñobligo. Qm̃ uero ñ ut oportet
id agunt: durissimis non eos
flagelł absoluo. Sinuero mi¬
nus ꝯsilii apd̃ suos sacerdotes
inueniunt. atq id̾o ab eis arit
accepta licentia aut satisfadi¬
one penttentiali iniuncta: ad
alios melioris ꝯsilii uiros con¬
fug̾int. quoꝵ nutu uitam cor¬
rigant ÷ aut inrncta castiga¬
re satagant: hos ñ solum ñ
accuso. uerũ prudentie uina¬
cttatẽ cõm̃do. Qualcũq tn sa¬
cerdos sit. ⁊ qualit̾cũꝙ consu¬
luerit: tin penttens de cõmis¬
sis doleat. sacerdotiq pandat. et

Expanded text:
ergo his de quibus rationem est reddiergo his de quibus rationem est redditurus, praesentem provideat poenam, ut evitent futuram. Nihil ad eum pertinent alienae oves, imo nec eas liget nec solvat, nisi cum ratio cogit atque necessitas. Consueverunt enim quidam suam abhorrentes maculam, non suos, apud quos, aut levius onerentur, aut minus confundantur. Hujusmodi poenitentes tantum scelera sua deponant, damnationi non obligo; quoniam vero non, ut oportet, id agunt, durissimis non eos flagellis absolvo. Sin vero minus consilii apud suos sacerdotes inveniunt, atque ideo ab eis, aut accepta licentia, aut satisfactione poenitentiali injuncta ad alios melioris consilii viros confugerint, quorum nutu vitam corrigant, aut injuncta castigare satagant; hos non solum non accuso, verum prudentiae vivacitatem commendo. Qualiscunque tamen sacerdos sit, et qualitercunque consuluerit, tantum poenitens de commissis doleat, sacerdotique pandat, et
Abbreviated transcription (Latin):
non miseretur om̃ib qͥ oꝑan¬
tur iniqͥtatẽ. ulciscens in om̃s
adinuentiones eoꝵ: sacerdos
penam condignam reo impositͣs
excogitet iuixta illud. facite con¬
dignos fructus penitentie. consi¬
dans quid cuiusꝙ uires ualent.
quid ferre recusent. quid culpe
uire debeat᷑ ut ita reus humi¬
lietur: ostendat. qd tn tolerari
possit imponat. Aliꝰ ieninium.
aliꝰ urrgam. aliꝰ frigora. aliꝰ la¬
bores. tandem aliꝰ hoc aliꝰ illud:
ꝑferre pot̃. Medicꝰ egroto id ge¬
nus curationis ꝓuideat: qd
possit esse remedio. ñ langoris
augũito. Nimirum q̃m dul¬
cedine peccĩ dm offendimus:
Necesse est ut aliqua satisfac¬
tione nobis ancia: ip̃m pla¬
cemus. Nñ pͥmi parentes: q̃m
offensam inamenis contͣxe¬
runt: eam dura animadu̾si
tia nr̃o sũ labore minstramꝰ
egenis: opus ẽ ardore forna¬
cis. uñ rubigo consumat᷑ pra¬
uitatis. Hic aũt ardor. aut
in presenti suscipit: arit in
futo ñ effugietur. Sacerdos

Expanded text:
on miseretur omnibus qui operantur iniquitatem, ulciscens in omnes adinventiones eorum , sacerdos enam condignam reo impositurus excogitet, juxta illud: Facite dignos fructus poenitentiae ; considerans quid cujusque vires valeant, quid ferre recusent, quid culpae jure debeatur, ut ita reus humilietur, ostendat; quod tamen tolerari possit, imponat. Alius jejunium, alius virgam, alius frigora, alius labores, tandem alius hoc, alius illud perferre potest. Medicus aegroto id genus curationis provideat, quod possit esse remedio, non languoris augmento. Nimirum quoniam dulcedine peccati Deum offendimus, necesse est ut aliqua satisfactione nobis anxia ipsum placemus. Unde primi parentes, quoniam offensam in amoenis contraxerunt, eam dura animadversiotia nostro sine labore ministramus egenis, opus est ardore fornacis, unde rubigo consumatur pravitatis. Hic autem ardor aut in praesenti suscipitur, aut in futuro non effugietur. Sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
riͤ S qui martyrio torquendi
sunt:asacramento corꝑis et san¬
guinis ñ prohibent᷑. nec qui eos
uatico ꝯfortat: xp̃m se inhono¬
rasse arbtͣtur. S aliud est pro
flagniis suis. aliud pro nomi¬
ne ihu ꝯtumeliam pati. Illud ꝓ¬
brosum. istud probrosum. Hoc
causa cel. illud figura inferni.
Digne gͦ et huic tãqͣm digno
impenditur:⁊ illi: tanqͣm tan¬
ti sacramenti indigno. eucha¬
ristia negatur. Dignus fortas
tionem: indignus nichilomi¬
nus eucharistia. ꝑꝑ ignominie
penalitatem. Nam qͣm habi¬
tatore ih̾u rite donatur qui
a catholica cuiterii sepultu¬
ra repudiatur: Cui corpus et¬
honorem sepulture inudes:
Qũẽ dño merito ꝯfessionis et
cõmunionis associas. qͣ fron¬
te a seruoꝵ consortio alienas:
Talem aiam aĩe scõꝵ expectari
in celo consortem. et tu amme sc̃e
corpꝰ: a sociaꝵ corporib reddis in t̃¬
De reatu reũ ex cdio ꝑsequentis.

Expanded text:
ri? Sed qui martyrio torquendi ri? Sed qui martyrio torquendi sunt, a sacramento corporis et sanguinis non prohibentur, nec qui eos viatico confortat, Christum se inhonorasse arbitratur. Sed aliud est pro flagitiis suis, aliud pro nomine Jesu contumeliam pati . Illud probrosum, istud probum. Hoc causa coeli, illud figura inferni. Digne ergo et huic tanquam digno impenditur, et illi tanquam tanti sacramenti indigno eucharistia negatur. Dignus fortasscompunctionem, indignus nihilominus eucharistia propter ignominiae poenalitatem. Nam quomodo habitatore Jesu rite donatur, qui a catholica coemeterii sepultura repudiatur? Cui corpus honorem sepulturae invides? Quem merito confessionis et communionis Domino associas, qua fronte a servorum consortio alienas? Talem animam animae sanctorum exspectant in coelo consortem, et tu animae sanctae corpus a sociarum corporibus reddis in ters. CAPUT LIV. De reatu reum ex odio prosequentis.
Abbreviated transcription (Latin):
honorem: s dampnationẽ. Id ni¬
mirum agunt. ut dm̃ quem sa¬
cramento susceꝑant: in habitato¬
rem ip̃a re hr̃e ñ debeant. Qui uͦ
priꝰ ignominiose uiuentes: letũ
gr̃a cł̃i ueniunt adexitũ. ꝯfessione
mundati. dñico corpore conforta¬
ti. quom a fidelib quasi ꝑfidi qd
iam uid̃ non debent ad patibulũ
trahunt᷑: Nonne qui templum
di molauint. disꝑcdet eos d̃s: Qd̃
sifideles nomme: infideles aũre.
ei in quo dñm suũ scrunt: honore
deferre negligunt: nonne satiꝰ
erat ut ꝯuictos confessosq sacer¬
dos uitaret. cũ nec ip̃is tm̃m si rite
peniterent. ullum om̃ino ꝑicu¬
lum salutis ĩmuiet.⁊ iudices a
iuolatu templi dñi lib̾i fierent:
Maleficium aũ cogitantes: des¬
ꝑatio uenie aconatu mnordina¬
to detineret.dicentes apud se:
si id flagitii egero: et deprehen¬
ut saluer presbrẽ ñ admittet᷑
ũne imqͣm satiꝰ iderat. qͣm si iniu¬
ria serui incuria incuteret᷑ aucto¬

Expanded text:
honorem sed damnationem. Id nihonorem sed damnationem. Id nimirum agunt ut Deum quem sacramento susceperant, inhabitatorem ipsa re habere non debeant. Qui vero prius ignominiose viventes, laetum gratia Dei veniunt ad exitum, confessione mundati, Dominico corpore confortati, quomodo a fidelibus quasi perfidi quod jam videri non debent ad patibulum trahuntur? Nonne qui templum Dei violaverint disperdet eos Deus? Quod si fideles nomine, infideles autem re, ei in quo Dominum suum sciunt, honorem deferre negligunt, nomine satius erat ut convictos confessosque sacerdos vitaret, cum nec ipsis tantummodo rite poeniterent ullum omnino periculum salutis immineret, et judices a violatu templi Domini liberi fierent, maleficium autem cogitantes desperatio veniae a conatu inordinato detineret, dicentes apud se: Si id flagitii egero, et deprehenut salver, presbyter non admittetur. Nonne, inquam, satius id erat, quam si injuria servi incuteretur aucto
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝯuictus: aut ip̃o in maleficio
deprehensus. iudici mundano tͣ¬
ip̃i occulta scelerum pand̾e opor¬
tet. a quo pro ip̃is penam recipi¬
et. Nam si tales uisitet sacerdos:
pͣuoꝵ flagitia roborant᷑. spe confes¬
sionis ⁊ eucharistie. S si xp̃c a pe¬
nitente ⁊ ꝯfesso suscipit᷑. qͦ ausu
presertim a xp̃ianis templum
di probro cruciatuũ iolatur:
Aut si presbit sacrariũ xp̃i ab
inuiria se defende ñ posse nouit.
quare in dedecus inhabitantis:
habitaculum ꝯsecͣuit: Reus si ad
templu saxis ꝯstructum ꝯfug̾it:
liber est.Si uͦ ip̃e penitentia ⁊ con¬
fessione ꝯstrutiur.ꝑceptione eu¬
charistie in uitiũ ⁊ uerũ tẽplũ
dedicatur. liber ñ est᷑ Iudices gͦ
aut sacerdotes aireant:aut ros
⁊ conuictos: q̃m patͦnũ susceꝑe
ih̃n: ne sacrilegi sint absoluats.
Nam qui post corpus dñi sũptum
cͥmina admittunt: non de sũpto
tutelam ꝓmerent᷑: s penam. non

Expanded text:
convictus, aut ipso in maleficio convictus, aut ipso in maleficio deprehensus, judici mundano tripsi occulta scelerum pandere oportet, a quo pro ipsis poenam recipiet. Nam si tales visitet sacerdos, pravorum flagitia roborantur spe confessionis et eucharistiae, Sed si Christus a poenitente et confesso suscipitur, quo ausu, praesertim a Christianis, templum Dei probro cruciatuum violatur? aut si presbyter sacrarium Christi ab injuria se defendere non posse novit, quare in dedecus inhabitantis, habitaculum consecravit? Reus si ad templum saxis constructum confugerit, liber est: si vero ipse poenitentia et confessione construitur, perceptione eucharistiae in vivum, et verum templum daut sacerdotes arceant, aut reos et convictos, quoniam patronum suscepere Jesum 212 ne sacrilegi sint, absolvant. Nam qui post corpus Domini sumptum crimina admittunt, non de sumpto tutelam promerentur, sed poenam; non
Abbreviated transcription (Latin):
l temporal suscipiat. qͣm ea pau¬
lisꝑ dilata abet̾no mereat᷑ et̾nã.
sciens qd̾ non uidicabit d̾s bis in
id ip̃m. Quippe qui inspiciensan¬
actam urtam suam corde cont̾it᷑
⁊ humiliat᷑: is si penam quali¬
bet pro culpa sͥ oblatam patient̃
suscipit. futam eadem de culpa ef¬
fugit. Sic sodomitas: sic mari ru¬
bro submersos:sic deniq indeser¬
to prostratos: puniuit in presen¬
ctus : carni consentiens. id potiꝰ
eligat ut ꝑiurio patͣto mambi¬
guũ ꝑicul atq salutis ꝓreceps
ruat: sacerdoti qu huiꝰmͦ indi¬
cia ab eccłia xꝑi putent ext̃m¬
nanda: nicħ aliud restat. nͥ ut
om̃ib more eccłiastico celebratis:
id ꝑmitat fieri. qd ꝑ confessio¬
nem culpa cognita minime po¬
tirt castigari. Qd̃ si eum qui
ex confessione est ieus. reum qͦ di¬
uina pandant iudicia. iudicia
eñi d̃ abyssus multa: non uide¬
tur ad sacerdotem ꝑtinẽ. ad hꝰmͦi
debere accedere. Ex quo eñ iudicio

Expanded text:
li temporalem suscipiat, quam ea pauli temporalem suscipiat, quam ea paulisper dilata, ab aeterno mereatur aeternam, sciens quod non judicabit Deus bis in idipsum . Quippe qui inspiciens anteactam vitam suam corde conteritur et humiliatur, is si poenam qualibet pro culpa sibi oblatam patienter suscipit, futuram eadem de culpa effugit. Sic Sodomitas, sic mari Rubro submersos; sic denique in deserto prostratos punivit in praesenctus, carni consentiens, id potius eligat ut perjurio patrato in ambiguum periculi, atque salutis praeceps ruat; sacerdoti qui hujusmodi judicia ab Ecclesia Christi putent nanda nihil aliud restat, nisi ut omnibus more ecclesiastico celebratis, id permittat fieri, quod per confessionem culpa cognita minime potuit castigari. Quod si eum qui ex confessione est reus, rerum quoque divina pandant judicia judicia enim Dei abyssus multa non videtur ad sacerdotem pertinere ad hujusmodi accedere debere. Ex quo enim Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
pera mĩe que ex ip̃a caritate tãqͣm
bona de radice se sulleuant:parui¬
pendenda non puto. cum ex illa
pecc̃oꝵ sit remissio: ex his remisso¬
rum solite inquietationis mitiga¬
tio. Ex utrisq aũt et pena peccato
debita in presenti temꝑet᷑ et infu¬
turo gła sine t̾mino debeatur: Qͦ¬
consulendum est reo: aliter
sciat agendum cum eo qui est
corpore eger: et qͣi desuꝑ t̾ram itu¬
rus: aliter qͦ cum sano. Int̾ sanos
aũt: alit̃ is instruendus est: qui
de crimine accusatus aut tumnet
mortem. aut membrorũ incisio¬
nem: alit̾ qui dm timet mundu
aũt ñ ueretur. Nam qui accusatꝰ
mundũ timet: monendꝰ est ne plꝰ
temporalem penam expauescat
qͣm et̾nam. Monendus ẽ ne a¬
deo hominem timeat. ut dm̃
offendat. Monendus ẽ ne duii¬
n examinis discussionẽ subit᷑us.
examine eget patrono. slam qͥ
peierando summũ iudicem despicit.
dit: Nicħ ergo aliud reo consulen¬
dum est: nisi ut abhorrens ꝑui¬
rium: peña potiꝰ a iudice temꝑa¬

Expanded text:
rdiae, quae ex ipsa charitate, tanquam de bona radice se sublevant, parvipendenda non puto; cum ex illa peccatorum sit remissio; ex his, remissorum solitae inquietationis mitigatio: ex utrisque autem et poena peccato debita, in praesenti temperetur, et in futuro gloria sine termino debeatur. consulendum est reo, aliter sciat agendum cum eo qui est corpore aeger, et quasi desuper terram iturus; aliter quoque cum sano. Inter sanos autem aliter is instruendus est, qui de crimine accusatus, aut timet mortem aut membrorum incisionem; aliter qui Deum timet, mundum autem non veretur. Nam qui accusatus mundum timet, monendus est ne plus temporalem poenam expavescat quam aeternam; monendus est ne adeo hominem timeat ut Deum offendat; monendus est ne divini examinis discussionem subiturus, examine eget patrono. Nam qui pejerando summum judicem despicit, dit? Nihil ergo aliud reo consulendum, nisi ut abhorrens perjurium, poenam potius a judice tempora
Abbreviated transcription (Latin):
elemosina extinguit peccatũ:
S fortasse ĩmo certe: caritas id
efficit ut peccata ad penam ñ
sint ad purgatoriam. Clemo¬
sine autẽ fortasse ea uirtus
est: ut incentiua uitioꝵ extin¬
guat. Uñ et premntit᷑: sicut
aqua extinguit ignẽ: ita ele¬
mosina extinguit peccatum.
Quid est sicut et ita. nͥ qd̃ qũe¬
admodum aqua extinguit ig¬
nis incendiũ. ita elemosina cul¬
pe incentiuu: At incentinore¬
moto: restat adhuc pena de¬
bita peccõ. Potest tñ esse: ĩmo
fas est ita credere ꝑ oꝑa mĩe:¬

Expanded text:
eemosyna exstinguit peccatum? Sed fortasse, imo certe, charitas id efficit ut peccata ad poenam aesint ad purgatoriam. Eleemosynae autem ea fortasse virtus est, ut incentiva vitiorum exstinguat. Unde et praemittitur: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Quid est, sicut et ita, nisi quod quemadmodum aqua exstinguit ignis incendium, ita eleemosyna culpae incentivum? at incentivo remoto restat adhuc poena debita peccato. Potest tamen esse, imo fas est ita credere, per o
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut nimis difficile aut pror¬
sus reddat᷑ impossibile: singło¬
rum ꝯfitendo ꝑsequi iucioꝵ
nomina ⁊ num̃os. Offensam gͦ
omne aĩo occrentem: sacerdori
detege. cũ merore fatens: tuã
te ꝑ negligentiã qͣm plura tace̾
ñ tacenda. rogans d̃m ignoran¬
tias tuas ne meminerit. Nimi¬
rum genalem esse oportet.cor¬
disq compunctionem: orisq con¬
fessionem. Unde ꝓpħa. Delictum

Expanded text:
ut aut nimis 209 difficile, aut prorut aut nimis 209 difficile, aut prorsus reddatur impossibile, singulorum confitendo prosequi vitiorum nomina et numeros. Offensam ergo omnem animo occurrentem sacerdoti detege, cum moerore fatens tuam per negligentiam quam plura tacere non tacenda, rogans Deum ignorantias tuas ne meminerit. Nimirum generalem esse oportet cordisque compunctionem, orisque confessionem. Unde Propheta: Delictum