comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe gemini. qui trans¬
latus fuat de iherłm. eo
tempore quo iheconiam
regem iuda nabuehodo¬
nosor rex babylonis tran¬
stulerat: qui fuit nutrieiꝰ
filiȩ frĩs su edessȩ. quȩ al¬
dero nomine hester uoca¬
batur: et utrq paren¬
tem amiserat: pulehra
nimis et decora facie. Mor¬
tuisq patre eius ac ma¬
tre: mardocheus sibi eã
adoptauit in filiam. Cũq
ꝑcrebuisset regis imꝑtũ:
et nixta mandata illius
multe urgines pulehre
adducerentur susan. et
egeo traderentur eunu¬
cho: hester quoq inter
ceteras puellas ei tradita
ẽ. ut sertiaretur in nume¬
ro feminarum. Quȩ pla¬
cuit ei: et inuenit gratiã
in conspectu illius. ut ac
ebrem: et traderet ei par¬
tes suas. et septem puel

Expanded text:
stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrtem amiserat: pulchra nimis, et decora facie. Mortuisque patre ejus ac matre, Mardochaeus sibi eam adoptavit in filiam. Cumque percrebuisset regis imperium, et juxta mandatum illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan, et Egeo traderentur eunucho: Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur in numero feminarum. Quae placuit ei, et invenit gratiam in conspectu illius. Et praebrem, et traderet ei partes suas, et septem puel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccato: et consumptũ
ẽ. Similiter et salomon
octo dieb celebrauit de¬
dicationem. Inferebant᷑
autem in descͥptionib et
commentariis neemiȩ bȩc
eadem. O ut construens
bibliothecam: congregaũ
de regionib libros et ꝓpħa¬
rum. et dauid. et epłas re¬
gum. et de donariis.Simi¬
liter autem et uudas ea q̃
didicerat ꝑbellum quod
nob̃ acciderat. congrega¬
uit omnia: et sunt apud
nos. Sigͦ desidãtis hec:
mitate qui ꝑferant uob̃.
Acturi itaq purificationẽ:
scͥpsimus uobis. Bene igit᷑
facietis: si egeritis hos dieᷤ.
Ds autem qui lib̾aint po¬
pulum suum. et reddidit
hereditatem omnib. et re-¬
gnum et sacerdotirm. et
sc̃ificationem. sicut ꝓmi¬
sit in lege: sꝑamus quod

Expanded text:
 peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod
Abbreviated transcription (Latin):
eum. et radicem uerbi in¬
ueniamus contra eum:
Ftigite gͦ a facie gladii. qm̃
ultor iniquitatum gladiꝰ ẽ:
et scitode ẽẽ iudicium.xx

Expanded text:
eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Fugite ergo a facie gladii, quoniam ultor iniquitatum gladius est: et scitote esse judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
cis. quod portas decum. Sci¬
as entm quod mox aꝑient᷑
oculi eius: et uidebit pat̃
tuus lumen celi: et in aspe¬
ctu tuo gaudebit. Cime p̃¬
cueurrit cams qui simul
fuat in uia: et quasi nun
de gaudebat. Exurgens
cecus pater: cepit offendenᷤ
pedib currere: et data ma¬
nu puero. oceurrit obinã
filio suo: et suscipiens os¬
culatus ẽ eum cum uxore
sua: et cȩperunt flere p̃ gau¬
dio. Cumq adorassent dm̃.
et gratias egissent: consede¬
runt. Tunc sumens tobias
de felle piscis: limuit ocło ᷤᷤ
patri suo. Cẜ sustinint qͥsi
dimidiam fere horam: cep̃
albugo exoculis eius qua¬
si membranum otu egredi.
Quam apprehendens tobiaᷤ:
traxit ab oculis eius. Sta¬
timq uisum recepit: et
glorificabant dm̃. ipse ui¬
delieet et uxoi eius. et om¬
nes qui sciebant eum. Di

Expanded text:
cis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntdae gaudebat. Et consurgens caecus pater ejus, coepit offendens pedibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit. Et glorificabant Deum, ipse videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ciderunt ingladio. Ꝙꝑse¬
quuti sunt eos usq gare¬
ron: et usq in campos
dumee. et aroti. et iamniȩ
Wcecidunt ex illis adtria mi¬
lia uirorum. E reuersus ẽ
iudas et exercitus eius: se¬
quens eum. Ꝙ dixit ad po¬
pulum. Non concupisca¬
tis spolia. quia bellum
contra nos ẽ.et gorgias et
exercitus eius in monte
ꝓpe nos: s state contra mi¬
micos mros. et expugnate
eos. Eẜ post hoc: sumetiᷤ
spolia. E adhuc loquente
iuda: ecce apparint pars
quedam. ꝓspiciens de mon¬
infugam conuersi sunt¬
sui: et suecensa sunt castra.
Fumus enim qui udebat᷑
declarabat quod factum
ẽ. Quib illi conspectis: ti¬
muerunt ualde aspicien¬
tes simul et iudam et exer¬
citum in campo paratũ
ad prelium. Wẜ fugerunt
omnes incamptrin alie¬
nigenarum. Suidas reu̾¬
sus ẽ ad spolia castrorum:
et acceꝑunt aurum mul¬
tum et argentum. et iacin

Expanded text:
ciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monin fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacin
Abbreviated transcription (Latin):
oli eẽ amicus homini
tracundo: neq ambu¬
les cum uiro furioso: ne
forte discas semitas eius:
et sumas scandalum an¬
me tue. Noli ẽẽ cum his qͥ
defigunt manus suas: et
qui uades se offerunt ꝓ de¬
bitis. Sienim non habes un¬
de restituas: quid causȩ est.
ut tollas oꝑimentum de cu¬
bili tuo: Ne transgrediaris

Expanded text:
oli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris
Abbreviated transcription (Latin):
accipiebant de scõrum ra¬
tione. ꝑsingulos annos.
Ehec ad sacerdotes ꝑtine¬
ant: qui minist̾ĩo fungun¬
tur. Wẜ quicunq fugerit
in templum quod ẽ ihero¬
solimis. et in omnib fini¬
bus eius. obnoxius regi. in
omni negocio: dimittat᷑.
& uniuersa que sunt eis
in regno meo: lib̃a habe¬
ant. E ad edificanda uł
restauranda oꝑa scõrum:
sumptus dabuntur de
ratione regis. Wad extru¬
endos muros iherłm. et
ad comintiniendos in cir¬
cuitu. sumptus dabunt᷑
de ratione regis: et ad con¬
struendos muros iniudea.
Ut audunt autẽ ionathaᷤᷤ
et ppłs sermones istos: ñcre¬
diderunt eis. nec receꝑunt
eos: quia recordati sunt
maliciȩ magne quam fece¬
rat in ifrł: et tribulauerat
eos ualde. E complaciit
eis in alexandrum.quia
ipse fuerat eis pͥnceps ser¬
monum pacis: et ipsi au-¬
xilium ferebant omnib

Expanded text:
accipiebant de sanctorum ratione per singulos annos et haec ad sacerdotes pertineant qui ministerio funguntur et quicumque fugerint in templum quod est in Hierosolymis et in omnibus finibus eius obnoxios regi in omni negotio dimittatis et universa quae sunt eis in regno meo libera habeant et ad aedificanda vel restauranda opera sanctorum sumptus dabuntur de ratione regis et ad extruendos muros Hierusalem et communiendos in circuitu sumptus dabuntur de ratione regis et ad construendos muros in Iudaea ut audivit autem Ionathas et populus sermones istos non crediderunt eis nec receperunt eos quia remalitiae magnae quam fecerat in Israhel et tribulaverat eos valde et conplacuit eis in Alexandrum quia ipse fuerat eis princeps sermonum pacis et ipsi auxilium ferebant omnib
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eccłiȩ in iberłm.
E hoc exemplum epłarum
quas miserunt sparcia¬
the. Sparcianorum prin-¬
cipes citutatis: symoni
sacerdoti magno. et seno¬
rib et sacerdotib. et reliqͦ
ppło iudeorum fr̃ib salu¬
tem. Legati qui missi sunt
ad ppłm nr̃m. nunciatie¬
runt nob̃ de ur̃a gła. et ho¬
nore acleditia: et gauisi
sumus in introitu eorũ:
et scripsimus quȩ ab ip¬
sis erant dicta in concili¬
is ppłisie. Numenius an¬
tiocbi. et antipater iaso¬
nis filius. legati iudeoꝵ
tienerunt ad nos: reno¬
uantes nob̾cum amici¬
cuit ppło exciꝑe uiros glo¬
riose: et ponere exemplũ
sermonum eorum. inse¬
gregatis ppłi libris: tit
sit ad memoriam ppł̃o spar¬
ciatharum. Eiremplum
autem horum scͥpsimus
symoni magno sacerdoti. ly

Expanded text:
conspectu ecclesiae in Hierusalem et hoc exemplum epistularum quas miserunt Spartiatae Spartianorum princeps et civitatis Simoni sacerdoti magno et senioribus et sacerdotibus et reliquo populo Iudaeorum fratribus salutem legati qui missi sunt ad populum nostrum nuntiaverunt nobis de vestra gloria et honore ac laetitia et gavisi sumus in introitu eorum et scripsimus quae ab ipsis erant dicta in conciliis populi sic Numenius Antiochi et Antipater Iasonis filius legati Iudaeorum venerunt ad nos renovantes nobiscum amicicuit populo excipere viros gloriose et ponere exemplum sermonum eorum in segregatis populi libris ut sit ad memoriam populo Spartiarum exemplum autem horum scripsimus Simoni magno sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
me:sicut torrens qui rap¬
tm transit in conuallib.
Qin toment pruinam: irrci¬
et suꝑ eos nix. Tempore qͦ
fum̾t dissipati ꝑibunt: et
ut incaluerint. soluentur
de loco suo. Inuolute sunt
semite gressuum eorum: am¬
bulabunt inuacutm et ꝑi¬
bunt. Confidate semitas
theman: itinera saba: et
expectate paulisp. Confusi
sunt quia sꝑaui: ueneruis

Expanded text:
me sicut torrens qui rapme sicut torrens qui raptim transit in convallibus qui timent pruinam inruet super eos nix tempore quo fuerint dissipati peribunt et ut incaluerit solventur de loco suo involutae sunt semitae gressuum eorum ambulabunt in vacuum et peribunt considerate semitas Theman itinera Saba et expectate paulisper confusi sunt quia speravi veneru
Abbreviated transcription (Latin):
lore sunt plena: quia sagit.¬
te domini in me sunt: qua¬
rum indignatio ebibit spi-¬
ritum metim: et derrores do¬
mini militant contra me.
Numquid rugiet onager cũ
habiit herbam: aut mugi¬
et bos eum ante presepe ple¬
num stederit: aut poterit cõ¬
medi insulsum quod non ẽ
sale conditum: aut potest
aliquis gustare quod gusta¬
tum affert mortem: Quȩ
prius tangere nolebat ani¬
ma mea:nunc pre angustia
cibi mei sunt. Quis det ut
ueniat petitio mea: et quod
expecto tribuat mͥ ds̃:  qͥ
cepit ipse me conterat: sol¬
uat manum suam et succi¬
dat me: et hec michi sit con¬
solatio ut affligens me do-¬
lore ñ parcat: nec contradi¬
cam sermonib scĩ. Quȩ est
enim fortitudo mea ut susti¬
neam: aut quis finis meus
ut patienter agam:Nec for¬
titudo lapidum fortitudo
mea: nec caro mea enea est.
Ecce non ẽ auxiltum michi
tme: et necessarii quoq:
mei recesserunt ame. Qui
tollit ab amico suo miscdiã:
timorem domini derelinqͥt.
quit. fr̃s mei preterierunt

Expanded text:
lore sunt plena:  quia sagittae Domini in me sunt. Quarum indignatio ebibit spiritum meum,  et terrores Domini militant contra me. Numquid rugiet onager cum habuerit herbam?  aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? 266 Aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum?  aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert mortem? Quae prius tangere nolebat anima mea,  nunc prae angustia, cibi mei sunt. Quis det ut veniat petitio mea:  et quod expecto, tribuat mihi Deus? Et qui coepit, ipse me conterat:  solvat manum tuam, et succidat me? Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat,  nec contradicam sermonibus Sancti quae est enim fortitudo mea ut sustineam aut quis finis meus ut patienter agam nec fortitudo lapidum fortitudo mea nec caro mea aerea est ecce non est auxilium mihi in me et necessarii quoque mei recesserunt a me qui tollit ab amico suo misericordiam timorem Domini derelinquit fratres mei praeterierunt
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem patrtm nro¬
rum. Nam de ioppen et ga¬
zara que expostulas: ipsi
faciebant in ppło plagam
magnam. et inregione no¬
stra: hortm damus talen¬
ta centum. Eẜ ñ respondit
illi uerbum. Reuersus au¬
tem cum ira ad regem: re¬
nunciauit ei uerba ista.
et gloriam symonis. et un¬
uersa quȩ uidit. Etratꝰ ẽ
rex: ira magna. Crifon au¬
tem fugit naui. in orcho¬
siada. Oẜ constituit rex cen¬
debeum ducem maritimũ:
et exercitum equitum et
peditum dedit illi. Cẜman-¬
contra faciem iudee: et
mandauit ei edificare ce¬
dronem. et obstruereportaᷤᷤ
cruitatis: et debellare po¬
pulum. Rex autem ꝑse¬
quebatur trifonem. Cẜ ꝑ¬
uenit cendebetis iamniã:
et cȩpit irritare plebem.
et conculcare iudeam:
bularent uiam iudeȩ.siẽ
constianit ei rex. xui.

Expanded text:
hereditatem patrum nostrorum nam de Ioppen et Gazara quae expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et gloriam Simonis et universa quae vidit et iratus est rex ira magna Tryfon autem fugit navi in Orthosiada et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum dedit illi et mancontra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem et pervenit Cendebeus Iamniam et coepit inritare plebem et conculcare Iudaeam ebularent viam Iudaeae sicut constituit ei
Abbreviated transcription (Latin):
untetisq eorum suꝑciliũ.
qui iudicare tantum de
aliis. et ipsi facere nchil
nouerunt. Siqui autem
frm sunt. quib nra ñ dis¬
plicent: his tribuatis exẽ¬
plar: ammonentes uit he¬
brea nomina quorum gͣndiᷤ
in hoc uolumine copia est.
distinete. et ꝑ interualla tͣns

Expanded text:
vitetisque eorum supercilium, vitetisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla trans
Abbreviated transcription (Latin):
trum diffi¬
cilius sit
facere qđ
poscitis an
negare: nec¬
dum statui.
Lam neq
uob̃ aliquid imꝑantib ab-¬
nuere sententiȩ ẽ: et mag¬
nitudo oneris impositi. ita
ceruices premit:ut ante
sub fasce ruendum sit. qͣm
leuandum.Pccedunt ad
hoc inindorum studia: qͥ
omne quod scribimus re-¬
prehendendum putant:
et interdum contra se con-¬
scientia repugnante. pu¬
blice lacerant.quȩ occuilte
legunt: in tantum ut cla-¬
mare compellar. et dicere.
Domine. libera anmam me¬
am a labiis iniquis: et a
lingua dolosa. Tercius an¬
nus ẽ. quo semꝑ scribitis
atq rescribitis. ut ezre li¬
brum uob̃ de hebreo tranˢ¬
feram: quasi ñ habeatis
greca et latina uolumina:
aut quicquid illud ẽ quod
a nob̃ uertitur. ñ statim
quidam niti. neq alitid
fatigando nisi odium que¬
rere: extremȩ dementiȩ ẽ
Itaq obsecro uos mi dom¬
mon et rogatiane carissi¬
mi: ut priuata lectione
contenti. librum ñ effera¬
tis in publicum: nec fa¬
stidiosis ingeratis cibos:

Expanded text:
trum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
Torebit amigdalum: im¬
pinguabitur locusta: et
dissipabitur capparis: qm̃
ibit homo indomum eter¬
nitatis suȩ: et erremibunt in
platea plangentes. xxx

Expanded text:
orebit amigdalum inpinguabitur lucusta et dissipabitur capparis quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae et circumibunt in platea plangentes
Abbreviated transcription (Latin):
rum.
T ammouit castra con¬
tra faciem ipsorum. ip¬
se et ppłs eius. Eẜ uidit po¬
pulum trepidantem ad
transfretandum torren¬
dem: et transfretauit pri¬
mus. Wuiderunt eccm
uiri: et transierunt pꝰ eũ.
E diuisit ppłm et equites:
in medio peditutm. Erat
audem equitatus aduer¬
sariorum: copiosus nimiᷤ.
Eexclamauerunt sacris tu¬
bis. Ein fugam conuersꝰ
ẽ cendebeus: et castra eius.
Oẜcecidunt ex eis multi uul¬
nerati: residui autem fu¬
cedronam. quam edifica¬
uit. W fugerunt usq ad
turres que erant in agri
aroti: et succendit eã igni.
Ececid̾unt ex illis duo milia
uirorum: et reuersus est
iudeam in pace. lxi

Expanded text:
rum et admovit castra contra faciem eorum ipse et populus eius et vidit populum trepidantem ad transfretandum torrentem et transfretavit primus et viderunt eum viri et transierunt post eum et divisit populum et equites in medio peditum erat autem equitatus adversariorum copiosus nimis et exclamaverunt sacris tubis et in fugam conversus est Cendebeus et castra eius et ceciderunt ex eis multi vulnerati residui autem fuvenit Caedronam quam aedificavit et fugerunt usque ad turres quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex illis duo milia virorum et reversus est Iudaeam in pace
Abbreviated transcription (Latin):
uidete filiȩ syon regem salo¬
monem. indiademate quo
coronaint eum mater sua.
indie desponsionis illius:
et in die letieiȩ cordis eius.
Quam pulchra es Uox xp̃i.¬
amica mea. quam pulchra
es: oculi tui columbarũ:
absq eo quod intrinsecus
latet. Capilli tui sieut gre

Expanded text:
videte filiae Sion regem Salomonem in diademate quo coronavit eum mater sua in die disponsionis illius et in die laetitiae cordis eius quam pulchra es amica mea quam pulchra es oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus la
Abbreviated transcription (Latin):
sum somnii quod uiderã.
hec eadem significantis:
nec eorum quicquam irri¬
⁊ tum fuit. Paruus fons qͥ
ereuit in fluuium. et in lu¬
cem solemq conuersus ẽ. et
maquas plurimas redun¬
dainit: hester ẽ quam rex
accepit uxorem: et uolinit
ẽẽ reginam. Ouo autem dra¬
cones: ego sum et aman:¬
Gentes quȩ conuenerant.
hi sunt qui delere conati

Expanded text:
sum somnii, quod videram, sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem solemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et AmanGentes, quae convenerant, hi sunt, qui conati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑent ueritatem. obseruan¬
tes dies sortium. et suo tẽ¬
pore eum gaudio celebra¬
rent. sicut constituerant
mardocheus et hester. et
illi obseruanda susceꝑañ
ase et asemine suo.ieiun¬
a.atq clamores. et sortiũ
ram et cunctas maris in¬
sulas fecit tribut arias:
cuius fortitudo et imꝑiũ
et dignitas atq sublimitaᷤᷤ
qua exaltaint mardoche¬
um. scͥpta sunt in libris
medorum atq ꝑsarum:
et quomodo mardo cheus
iudaici generis. scđs arege
asuero fuit. et magnus a¬
pud itideos. et acceptabił
plebi frm suorum: querenᷤ
bona ppło suo: et loquenᷤ
ea que ad pacem sui semi
nis ꝑtinerent. Quȩ haba¬
tur in bebreo: plena fide
expressi. Hec autem que se¬
quuntur: scripta repperi
meditione uulgala. que
grecorum lingua et litcers
continentur: et intertm pꝰ
finem libri hoc capituilã
ferebatur: quod iuxta con¬
suetudinem nr̃am. obelo id
est ueru. prenotauimus.
Iixitq mardocheus. Ndõ
facta sunt ista. Recordatuᷤ

Expanded text:
perent veritatem. Observanperent veritatem. Observantes dies Sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent: sicut constituerant Mardochaeus, et Esther, et illi observanda susceperunt a se, et a semine suo, jejunia et clamores, et Sortium ram et cunctas maris insulas fecit tributarias: cujus fortitudo et imperium, et dignitas atque sublimitas, qua exaltavit Mardochaeum, scripta sunt in libris Medorum, atque Persarum, et quomodo Mardochaeus Judaici generis secundus a rege Assuero fuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens ea quae ad pacem seminis sui pertinerent. Quae habentur in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
illo tempore dies isti apel¬
lati sunt phurim. idest
sortium: eo quod phur.
idest sors. in urnam mis¬
sa fuerit. Wẜ etmeta quȩ ge¬
sta sunt. epłȩ idest libri
buuis uolumine conti¬
nentur: queq sustinue¬
rint. et que deinceps tm¬
mutata sint. susceꝑe iu¬
dei sr̃ se ⁊ semen suũ. ⁊ suꝑ
cuinctos qui religioni eoꝵ
uoluerint coptilari: ut
nulli liceat duos hos dieᷤᷤ
absq sollempnitate tran¬
sigere quos seriptura te¬
statur. et cetera expetunt
tempora. annis sibi tugi¬
der succedentib. Isti sunt
dies quos nulla tinquã
delebit obliuio: et ꝑ sin¬
gulas genationes cunctȩ
in toto orbe ꝓuincie. cele¬
brabunt. Nec ẽ ulla eiui¬
tas inqua dies phurim.
idest sortium. ñ obseruient᷑
a tudeis: et ab eorum ꝓge¬
me quȩ his cerimoniis
obligata ẽ. Scripsertintq
hester regina filia abiabel.
et mardocheus iudeus. e¬
tiam sedam epłam: ut
omm studio dies ista sol¬
lempnis sanciretur in po¬
sterum: et miserunt ad
haberent pacem. et susci¬

Expanded text:
illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulanulli liceat duos hos dies absque solemnitate transigere: quod scriptura testatur, et certa expetunt tempora, annis sibi jugiter succedentibus Isti sunt dies, quos nulla umquam delebit oblivio, et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt: nec est ulla civitas, in qua dies PHURIM, id est, sortium, non observentur a Judaeis, et ab eorum progenie, quae his caeremoniis obligata est. Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus Judaeus, etiam secundam epistolam, ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad haberent pacem et susci
Abbreviated transcription (Latin):
obtinere eos. xuiii
Tiratus ẽ rex: ut au¬
dinit. Cẜ conuocaiit
omnes amicos suos. et
principes exercitus sin:
et eos qui suꝑ equites e¬
rant.Sed et de regnis a¬
liis. et de insulis. et ma¬
ritimis. uenerunt ad eũ:
exercitus conduetieius Ꝙ
erat numerus exercitus.
centum milia peditum.
et tugniti milia equitũ:
et elefanti uiginiti duo. do¬
cti ad prelium. Ꝙ uener̃
ꝑidumeam: et applicuer̃
ad bethsuram: et pugna¬
uerunt dies multos: et
fecerunt machinas. Wexi¬
erunt. et succenderunt eaᷤᷤ
igni: et pugnauerunt ini¬
riliter. C recessit iudas
ab arce: et mouit castra
ad bethrachara. contra
castra regis. Eẜ surrerit
ante lucem: et concitaint
exercitus impetum. con¬
tra uiam bethrachara.

Expanded text:
obtinere eos et iratus est rex ut audivit et convocavit omnes amicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius et erat numerus exercitus centum milia peditum et viginti milia equitum et elefanti triginta duo docti ad proelium et venerunt per Idumeam et adplicuerunt ad Bethsuram et pugnaverunt dies multos et fecerunt machinas et exierunt et succenderunt eas igni et pugnaverunt viriliter et recessit Iudas ab arce et admovit castra ad Bethzacara contra castra regis et surrexit ante lucem et concitavit exercitus impetum contra viam Bethzacara
Abbreviated transcription (Latin):
ma habere aurea. Alii
etiam apparuerunt duo
iuuenes. turtute decori:
optimi gla: speciosiq a-¬
mictu. Qui circũstetert̃
eum. et exutͣq parte fla¬
gellabant sine intermis¬
sione: multis plagis uer¬
berantes. Subito autem
belyodorus concidit in
terram. Eumq multa ca-¬
ligine cireum fustm ra¬
puerunt: atq insella ge¬
statoria positum eiecert̃.
Ois qui cum multis curso¬
rib et satellitib predictũ
ingressus ẽ exartum. por¬
tabatur nullo sibi auxi¬
lium ferente: manifesta
cognita dĩ urtute. W ille
quidem ꝑ diuinam tur¬
tutem iacebat mutus. atq¬
benedicebant. quia mag¬
nificauit locum suum.
Cẜ templum quod pauilo
ante timore ac tumul¬
tu erat plenum: appa¬
rente ommpotente do¬
mino. gaudio et lȩtitia
impletum ẽ uii

Expanded text:
ma habere aurea. Alii etiam apparuerunt duo juvenes, virtute decori, optimi gloria, speciosique amictu; qui circumsteterunt eum, et ex utraque parte flagellabant sine intermissione, multis plagis verberantes. SHeliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat mutus benedicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum e
Abbreviated transcription (Latin):
uis notit si sp̃s filiorũ
adam ascendat sursũ:
etsisp̃s iumentorum des¬
cendat deorsum: C depre¬
hendi mebil ẽẽ melius. qͣm
letari hominem in oꝑe suo:
et hanc ẽẽ partem illius. Qͥs
enim eum adducet. ut pꝰ se
me ad alia: et uidi calum¬
pmias que sub sole gerun¬
tur: et lacrimas innocen¬
tum. et consolatorem nemi
nem: nec posse resistere eo¬
rum uiolentiȩ cunctorum
auxilio destitutos.  lau¬
daui magis mortuos. qͣm
uiuentes: et feliciorem u¬
troq iudicaui. qui necdũ
natus ẽ: nec uidit mala
quȩ sub sole fiunt. Kursuᷤ
contemplatus sum omneᷤ
labores hominum. et indu¬
strias: ammaduerti patẽ¬
re inuidie ꝓximi. Cẜ in hoc
gͦ uanitas: et eura suꝑflua
est.Stultus manus suas
complicat: et comedit car¬
nes suas dicens. Nelius ẽ
pugillus cum requie: qͣm
plena utraq: manus cum

Expanded text:
uis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet, ut post sme ad alia, et vidi calumnias, quae sub sole geruntur, Et lacrymas innocentium, et neminem consolatorem: Nec posse resistere eorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes: et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum
Abbreviated transcription (Latin):
conteret eos sub pedib
ur̃is. Tune achior uidenᷤᷤ
uirtutem quam fecit ds̃
isrł: relicto gentilitatis
errore.credidit dõ: et cir¬
cumcidit carnem p̃pucii¬
sui: et appositus ẽ ad po¬
pulum isrł̃. et omnis suc
num diem. Mox autem
ut ortus ẽ dies. suspende¬
runt suꝑ muros caput
holofernis: accepitq unꝰ¬
quisq uir arma sua: et
egressi sunt cum grandi
strepitu et ululatu. Qđ
uidentes exploratores:ad
tab̾naculum holofermᷤᷤ
eucurrerunt. Porro hi
qui in tab̾naculo erant
uenientes. et ante ingreᷤᷤ¬
sum eubieuli ꝑstrepen¬
tes. excitandi gratia inqͥ¬
etudinem arde molieban¬
tur: ut ñ ab excitantib¬
s asonantib holofermᷤᷤ
euigilaret. Nullus enim
audebat cubiculum uir

Expanded text:
conteret eos sub pedibus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit carnem psui, et appositus est ad populum Israel, et omnis succnum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantiba sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum vir
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Cum captus fuerit
ppłs ifrl. gladio ꝑforare
p̃cipiam latera tua. Uidenᷤ
autem achior caput ho¬
lofernis. angustiatus p̃
pauore cecidit in faciem
suam suꝑ terram: et estu¬
auit anima eius. Postea
uero quam resumptospi¬
ritu recreatus ẽ: ꝓcidit ad
pedes eius. et adorauit eã et
dixit. Benedieta du dñs¬
dõ tuo inomii tab̃nacło
iacob: qm̃ in omni gente
que audierit nomen tuũ
magnificabit dm̃ isrł su
xuuꝑ de. Dixit autem iudith
ad omnem ppłm. Nudite
me fr̃s. Suspendite caput
hoc suꝑ muros nrõs: et
erit cum exierit sol. accipi¬
at unusquisq arma sua.
et exite cum impetu: ñ ut
descendatis deorsum. sed
quasi impetum facienteᷤ
Tunc exploratores necesse
erit ut fugiant ad prin¬
cipem suum exeitandũ.
ad pugnam. Cumq du¬
ces eorum eucurrerint
ad tab̃naculum holofer¬
nis. et inuenerint eum
truncum. in suo sangui¬
ne uolutatum: decidet
suꝑ eos timor. Cumq co¬
gnouitis fugere illos:ite
pꝰ illos securi. qm̃ dominꝰ

Expanded text:
cens: Cum captus fuerit populus Israhel, gladio perforare praecipiam latera tua”. 36 Videns autem Achior caput Holofernis, angustiatus prae pavore cecidit in faciem super terram, et aestuavit anima eius. Postea vero quam resumpto spiritu recreatus est, procidit ad pedes eius et adoravit eam»etdixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: cor staltorum dissimi¬
le erit. Uictimȩ impiorum
abhommabiles domino:
uota iustorum placabilia.
Abhominatio ẽ domino
uia impii: qui sequitur
iusticiam diligitur ab eo.
Doctrina mala deserenti ui¬
am intȩ: qui increpationeᷤᷤ
odit morietur. In fernus et
ꝑditio coram domino: qͦn¬
tomagis corda filiorum ho¬
minum: Non amat pesti¬
lens eum quise corripit:
nec ad sapientes graditur.
Cor gaudens exhilarat fa¬
ciem: in merore anmi dei¬
citur sp̃s. Corsapientis que¬
ret doctrinam: et os stulto¬
rum pascetur imꝑicia. Om¬
nes dies pauꝑis mali:se¬
cura mens quasi iuge con¬
uiurum. Melius ẽparum
cum timore domini: quã
thesauri magni et insatia¬
biles.

Expanded text:
mile erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum, qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens quasi juge convivium. Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
tua conscientia quia et tu
crebro maledixisti aliis.
Cimeta temptaui insapi¬
entia: dixi: sapiens efficiar.
et ipsa longius recessit ame
multomagis quam erat.
ẜalta ꝓfunditas: quis in¬
uemet eam: Lustraui uni¬
uersa antmo meo:ut serrẽ
et considarem et quererem
sapientiam et rationem: et
ut cognoscerem impietatẽ
stulti. et errorem impruden¬
dum: et mueni amariorẽ
morte mulierem que laque¬
us uenatorum est. et sagena
cor esus: unnecila sunt ma¬
nus illius. Qui placet deo
effugiet eam: qui autem pec¬
catoi ẽ. capietur ab illa. Eece
hoc intieni dixit eccłiastes
unum et alterum: ut inue¬
nirem rationem quam ad¬
huc querit anmamea: et
ñ muem. Uirum de mille
unum rẽpꝑi: mulierem ex
omnib non inueni. Solum¬
modo hoc inuem qđ fecerit
ds̃ hominem reccum: et ipse
se infinitis miscuerit questi¬
onb. Quis talis ut sapienˢ
ẽ. et quis cognouit solutio¬
nem uerbi:

Expanded text:
tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapientiam et rationem et ut cognoscerem impietatem stulti et errorem inprudentium et inveni amariorem morte mulierem quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunt manus illius qui placet Deo effugiet eam qui autem peccator est capietur ab illa ecce hoc inveni dicit Ecclesiastes unum et alterum ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis cognovit solutionem verbi
Abbreviated transcription (Latin):
ro achior uocatus uenit:
testimonium dedisti. qđ
uleiscatur de mimieis su¬
is: ipse caput omnium
meredulorum ineidit in
hac nocte in manu mea.
Ut ꝓbes quia ita ẽ: eece ca¬
put holofermis qui con¬
temptu suꝑbie sue dm̃
isrł contempsit: et tibi
interitum minabatur di

Expanded text:
ro Achior vocatus venit. testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea. Ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur di
Abbreviated transcription (Latin):
gloria: et inuicem se salu¬
tauerunt. et dormierunt
illic E abiit ionathas cũ
rege.usq ad fluuium qui
uocatur eleutherus: et re¬
uersus ẽ iherłm. Rex au¬
dem ꝑtolomeus obtinuit
dominium ciuitatum. uͦq
seleuciam maritimam: et
cogitabat in alexandrũ
consilia mala. E misit le¬
gatos ad demetrium dicenᷤ.
Ueni componamus inter
nos pactum: et dabo tibi
filiam meam quam ba¬
bet alexander:et regna¬
bis in regno patris dui.

Expanded text:
gloria et invicem se salutaverunt et dormierunt illic et abiit Ionathas cum rege usque ad fluvium qui vocatur Eleutherus et reversus est Hierusalem rex autem Ptolomeus obtinuit dominium civitatum usque Seleuciam maritimam et cogitabat in Alexandrum consilia mala et misit legatos ad Demetrium dicens veni conponamus inter nos pactum et dabo tibi filiam meam quam habet Alexander et regnabis in regno patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
silium. Corona senum intil¬
ta pericia: et gloria illorũ
timor dĩ. Nouem insuspica¬
bilia cordis magnificaui:
et decimum dicam in lingͣ
hominib. Homo qui iocun¬
datur infiliis: inuens et ui¬
dens subuersionem inimi¬
corum. Beatus qui habitat
cum muliere sensata: et qͥ
lingua sua non ẽ lapsus:
et qui ñ seruiunt indignis
se. Beatus qui inuenit ami¬
cum uerum: et qui enarrat
iusticiam auri audienti. Qmͣ
magnus qui tiruenit sapi¬
entiam et scientiam: s ñ ẽ
suꝑ timentem dominum.
Timor d̃i. suꝑ omnia suppo¬
suit. Beatus cui donatum
ẽ habe timorem dĩ. Qui te¬
net illum. cui assimilabit᷑
Timor dĩ mnicium dilectiomiᷤᷤ
etus: fidĩ autem iieium ad¬
glutinandum ẽei. lxx
mnis plaga. tristicia cor

Expanded text:
silium corona senum multa peritia et gloria illorum timor Dei novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super omnia superposuit beatus cui donatum est habere timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglutinandum est ei omnis plaga tristitia cor
Abbreviated transcription (Latin):
mea pauꝑi. Expectabã
bona. et uenerunt michi
mala: prestolabar lucẽ.
et erup erunt denebrȩ.
Interiora mea efferbuer̃
absq ulla requie. Preue¬
nerunt me dies afflicti¬
onis: merens incedebã:
sine furore consurgens
inturba clamaui. frat̃
fin draconum: et soenus
strutionum. Cutis mea
denigrata ẽ suꝑ me: et os¬
sa mea aruerunt pre cau¬
mate. Uersa ẽ in luctum cy¬
thara mea: et organum me¬
um in uocem flentium.
Pepigi fedus cum oculis
meis: ut ne cogitarem qͥ¬
dem de uirgine. Quam
enim partem haberet d̃s
in me desuꝑ: et heredita¬
dem omnipotens de excel¬
sis: Numquidũ ꝑditio ẽ
iniquo: et alienatio ope¬
rantib iniusticiam: Non

Expanded text:
mea pauperi expectabam bona et venerunt mihi mala praestolabar lucem et eruperunt tenebrae interiora mea efferbuerunt absque ulla requie praevenerunt me dies adflictionis maerens incedebam sine furore consurgens in turba clamavi frater fui draconum et socius strutionum cutis mea denigrata est super me et ossa mea aruerunt prae caumate versa est in luctum cithara mea et organum meum in vocem flentium pepigi foedus cum oculis meis ut ne cogitarem quidem de virgine quam enim partem haberet Deus in me desuper et hereditatem Omnipotens de excelsis numquid non perditio est iniquo et alienatio operantibus iniustitiam non
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ principem. Nam pto¬
lomeus qui dicebatur
macer. iustitenax erga
iudeos instituit ẽẽ: et p̃¬
cipue ꝓpter iniquitatem
quȩ facta erat in eos: et
pacifice agere cum eis.S
obhoc accusatus ab ami¬
cis apud eupatorem: cũ
frequenter ꝓditor audi¬
ret. eo quod cyprum cre¬
ditam sibi a filometore
ab eo recessisset: ueneno
uitam finiuit. x

Expanded text:
e principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a Filometore ab eo recessisset veneno vitam finivit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is: et sermo seintille ad
commotiendum cor nr̃m.
quia extinctum cinis erit
corpus nr̃m: et sp̃s diffun¬
detur tanquam mollis aer.
Ꝙ transiet uita nr̃a tanqͣm
uestigia nubis: et sieut ne¬
bula dissoluetur que fuga¬
ta ẽ aradiis solis. et acalore
illius aggrauata. E nom̃
nr̃m obliuionem accipiet
ꝑ tempus: et nemo memo¬
riam habebit oꝑum nr̃oꝵ
Ambre enim transitus est
tempus nr̃m: et non ẽ reu̾¬
sio finis ñri: qm̃ consigna¬
ta ẽ. et nemo reuertetur. Ue
inte gͦ et fruamur bonis q̃
sunt: et utamur creatura
tanquam iniuuentute ce¬
leriter. Umo precioso et un¬
guentis nos impleamus:
et ñ pretereat nos flos dem¬
poris.Coronemus nos ro¬
sis antequam marcescant:
nullum pratum sit. qđ ñ¬
ꝑtranseat luxuria nr̃a. Nemo
ur̃m sit exsors luxuriȩ nr̃e.
Ubiq relinquamus signa le¬
titie: qm̃ hec ẽ pars nr̃a: et
hec ẽ sors.

Expanded text:
ris, et sermo scintilla ad commovendum cor nostrum, qua exstincta, cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer, Et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata est a radiillius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. Umbre enim transitus est tempus nostrum, et non est reversio finis nostri, quoniam consignata est, et nemo revertetur. Veite, et fruamur bonis quae sunt, et utamur creatura tamquam in juventute celeriter: vino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nos flos temporis. Coronemus nos rosis antequam marcescant, nullum pratum sit qpertranseat luxuria nostra. Nemo rum sit exors luxurie nostre. Ubique relinquamus signa letitie, quoniam hec est pars nostra et hec est sors.
Abbreviated transcription (Latin):
secundum uoluntatem dĩ
ambulastis.Horrende et
cito apparebit uob̃: qm̃ iudi¬
cium durissimum inhis qͥ
presunt fiet: exiguo entm

Expanded text:
secundum voluntatem Dei ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis quoniam judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Exiguo enim
Abbreviated transcription (Latin):
udite gͦ reges et intelli¬
gite: diseite iudices fim
a domino potestas uob̃ et
unrtus ab altissimo: qui in¬
terrogabit oꝑa ũra et cogi¬
tationes scrutabitur: qm

Expanded text:
udite ergo, reges, et intelligite; discite, judices, fima Domino potestas vobis, et virtus ab Altissimo, qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scru
Abbreviated transcription (Latin):
tim. et inbethoro. et in be¬
thel. et thamnatan. et fara.
et thopo. muris excelsis.
et portis. et seris. Cẜ posu¬
it custodiam in eis: ut
inmicicias exercerent in
tatem bethsuram. et gara¬
ra. et arcem. et posint in
eis auxilia. et apparatũ
escarum. W accepit filios
pͥncipum regionis obsideᷤ:
et posuit eos marce in ihe¬
rusalem in custodia.x¬
Tanno centesimo qͥn¬
quagesimo tercio m̃se
scđo. precepit alchimus
destruui muros domus sc̃e
ere. In tempore illo ꝑetissꝰ
ẽ alchintis: et impedita

Expanded text:
m et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in tatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo praecepit Alchimus destrui muros domus sanctae ere in tempore illo percussus est Alchimus et inpedita
Abbreviated transcription (Latin):
tumatio erroris. et au¬
guria mendacia. et som¬
na malefacientium tiam¬
tas ẽ: et sicut parturientiᷤᷤ
cor tuum phantafias pa-¬
titur. Nisi ab altissimo fue¬
rit emissa uisitatio: ne de¬
deris millis cortuum. Mul¬
tos enim errare fecerunt
somnia: et exciderunt spe-¬
rantes inillis. Sine menda¬
LIB
cio consummabitur uerbũ:
et sapientia more fidelis cõ¬
planabitur. Qui ñ tempta¬
tus ẽ. quid scit: Tir in mul¬
tis exꝑtus. cogitabit multa:
et qui multa didicit. enar¬
rabit intellectum. Qui ñ ẽ
exꝑtus: pauca recognoscit.
Qui autem inmultis factus
ẽ: multiplicabit maliciã.¬

Expanded text:
atio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendalis cio consummabitur verbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui autem in multis factus est multiplicabit malitia
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uidi enarrando: et
plurimas uerborum consu-¬
etudines. Aliquotiens usq
ad mortem ꝑiclitatus sum
horum catisa: et liberatus
sum gratia dĩ. .xci

Expanded text:
Multa vidi enarrando, et plurimas verborum consuetudines. Aliquoties usque ad mortem periclitatus sum horum causa, et liberatus sum gratia Dei. Spi
Abbreviated transcription (Latin):
stendam illi quo aditu
possit obtinere eos:Ita
ut ñ eadat unus tur de
exercitu eius. Ecum audiᷤ¬
sent uiri illi uerba eius:
considabant faciem eiuꝰ.
et erat in oculis eorum

Expanded text:
stendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
erbum dulce multipli¬
cat amicos: et mitigat
inimicos: et lingua gratio¬
sa in bono homine abun¬
dabit. Multi pacifici sint
t: et consiliarius sit tͥ unꝰ
de mille. Si possides amicũ.
in temptatione posside eũ:
et ñ facile credas ei teipsũ.
Est enim amicus secum dum
tempus suum: et ñ ꝑmane¬
bit indie tribulationis: et
ẽ amicus. qui egreditur ad
mimiciciam: et ẽ amieus.
qui odium et rixam et con¬
uicia denudabit. xui¬
st autem ameus soeiuᷤᷤ
mense: et ñ ꝑmanet in
die necessitatis. Amicus si
ꝑmanserit fixus: erit tibi
quasi coȩqualis: et indome¬
sticis tuis fiducialit̃ agit.
Si humiliauerit se contra te
et afacie tua abscondet se
unanimem habebis amici

Expanded text:
erbum dulce multiplicat amicos, et mitigat inimicos: et lingua eucharis in bono homine abundabit. Multi pacifici sint tibi, et consilde mille. Si possides amicum, in temptatione posside eum, et ne facile credas ei te ipsum. est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egreditur ad inimicitiam: et est amicus qui odium et rixam et conuicia denudabit. est autem amicus socius mensae et non permanet in die necessitatis. amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coaequalis et in domesticis tuis fiducialiter aget. si humiliauerit se contra te et a facie tua abscondet se, unianimem habebis amici
Abbreviated transcription (Latin):
se erant:ꝓcurrebant ad
oniam. Aliȩ autem admu¬
ros: quedam uͦ ꝑ fenestraᷤ
aspiciebant. Umuersȩ au¬
tem ꝓtendentes manuᷤ
incelum: dep̃cabantur.
Erat enim misera commni¬
xte multitudinis et ma¬
gni. sacerdotis in agone
constituti expectatio. O

Expanded text:
e erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in agone constituti expectatio et
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ autem eum ces¬
sassent loqui: indignatꝰ
holofernis uehementer:
dixit ad achior. Qm̃ ꝓpħa
isrł defendatur a do suo:
ut ostendam tͥ quia non
ẽ ds̃ nisi nabuchodosor
cum ꝑetissertmus eos om¬
nes sieut hominem unũ.
tune et ipse cum illis as¬
syriorum gladio interibi:
et omnis isrł tecum ꝑ di¬
tione dispiet: et ꝓbabis
qm̃ nabuchodonosor dñs
sit uniuerse terre. Cuneq¬

Expanded text:
actum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam pIsrael defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit univers