comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ occurrit ad ẽẽ cũ ect̃is ad oratio¬
nis locum: in qͦcũq loco inuentꝰ
fuerit. qd deuotionis ẽ expleat. Opor¬
det tam̃ obseruare. ne forte qͥs pos¬
sit cõplere intempore suo q̃d eom¬
plendũ est ⁊ occurrere. s dũ loqui
uult occasiones nectit. tãquã smim
offendiłm cet̾is prestat. ⁊ ipse ne¬
gligentis cͥmenĩeurrit. Hine aliuᷤ
spuales sine laico ãbulant. iunct
ad se ⁊ cantantes mõdree de uia.
flectant genua. et pꝰ orationẽ rede¬
ant inuiaᷤ mor ab oĩ uerbo alieno
ad eo tacentes. ꝓpt̃ reuerentiã oꝑiᷤ
dei. et sic ãbulando petĩta bene¬
dictione. ĩpositũ ꝓrum pãt psal

Expanded text:
 occurrerit adesse cum caeteris ad orationis locum, in quocunque loco inventus fuerit, quod devotionis est, expleat. Oportet tamen observare, ne forte quis possit complere in tempore suo, quod complendum est, et occurrere; sed dum loqui vult, occasiones nectit, tanquam in offendiculam caeteris praestat, et ipse negligentis crimen incurrit. § IV.--EX spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam; mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes propter reverentiam operis Dei, et sic ambulando petita prius benedictione impositum prorumpant in psal
Abbreviated transcription (Latin):
debet monachꝰ congͫasͥ ⁊ ad singła
offitia deputataᷤ. Partes aut̃ dem¬
poꝵ: suis qͥbq oꝑib taliter depu¬
tant᷑. Estate enĩ amane usq in
horã tertiã laborare oportet la
tertia uerousq ad sextã. lectiõi
uacare: de hine usq: ad nonã re¬
qͥescere post nouam aũ usq
ad tempus uesꝑtinũ. iterũ oꝑa¬
ri. Post sextã aut̃ surgentes am̃¬
sa: pausent in lectis suis cũ om̃i
silentiolaut forde qͥ uoluerit le¬
g̾e̾. Sͥsic legat: ut alium ñ inqͥ¬
etet. Et agatur nona tẽꝑiusme¬
diante octaua hora: ⁊ iterũ q̃d
faciendũ est oꝑent᷑ usq ad ues¬
ꝑam. Si autẽ necessitas loci aut
pauꝑtas exegerit. ut ad fruges
colligendas ꝑse occupent᷑ non
contristentur: qr tẽ uere mo¬
nachisunt. si labore manuum

Expanded text:
ere monachus congruas ad singula officia deputatas. Patres autem temporum suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque ad horam tertiam laborare oportet; a tertia autem usque ad sextam lectioni vacare; dehinc usque ad nonam requiescere; post nonam autemus que ad tempus vespertinum iterum opera. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum
Abbreviated transcription (Latin):
ria propͥs manib ex hibere s etiã
indigentiam alioꝵ laborib suis re¬
ficcre : Qui uirib corporis ⁊ integͥ¬
tate salutis consistunt. si in opere
otiosi siit. duplicit̾ peccare nos¬
cunt᷑ ⁊ qr ñ solum ñ laborant. s eti¬
am alios uitiant: et ad imitatio¬
nẽ suam inuitant. ꝓpt̾ea enĩ u¬
seruiens labori habeat eurã: ñ

Expanded text:
ed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere! Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere otiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur, quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea eniserviens laboris habeat
Abbreviated transcription (Latin):
lectio scãrũ scͥpturaꝵͥ frue qr intel¬
lectũ mentis erũdit: seu q̃d amũ¬
diuanitatib abstractum hominẽ
ad amorẽ di ꝑducit. Cõpunctio cor¬
dis ẽ humilitas m̃tis eum lacͥmis
eroriens ð recordatione peccati. iti¬
more iuditii. Illa est conũsis ꝑfecta
cõprinctionis affectio. q̃ õs ase car¬
naliũ desiderioꝵ affectus repellit.
iintentionẽ suam toto m̃tis stũdi¬
o in dei contẽplatione defigit. Il¬

Expanded text:
lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati dis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit.
Abbreviated transcription (Latin):
te certantes. A Ralendis aũ octobͥs
usq ĩ capito quãdragasimȩ: usq
in hora sccła plena. lectioni uacent.
Hora secła agat᷑ t̃tia: et usq in nonã
õs in opꝰ suum laborent. qd̾ eis in¬
iungitur. Facto aut̃ pͥmo signo
suo singuliͥ et sint paratidũ sedm
signũ pulsauerit. Post refectionem
aut̃: uacent lectionib sius aut psal

Expanded text:
animes. A Kalendis autem Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psal
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩca nichil aliud agant nͥ d̾o ua¬
cent: ne ꝓ aliqͦ occasione se uelĩt
aut alios ereusare. Tam̃ contes
sc̃a conꝑiat᷑. nͥ tantũ hẏmniset
psalmis et canticis sp̃ualib dies
⁊ desidiosus fuerit. ut ñ uelit aũ
nĩ possit meditar iaut legere. I¬

Expanded text:
Dominica nihil aliud agant, nisi Deo vacent, ne pro aliqua occasione se velint, aut alios excusare. Tamen contestsancta comperiatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tẽporalẽ oportunitatẽ maniꝰ oꝑibꝰ oecu¬
part᷑: int̾iꝰ mens cũ lingue meditatione
psalmorum et seripturarum reeorda¬
tione dulceseat. Namsi uiolator huiꝰ
regłe fabulatione delectet᷑: silentii

Expanded text:
rtunitatem manus operibus occupantur, interius mens cum linguae meditatione psalmorum ac scripturarum recordatione dulcescat. Ac si violatrix hujus regulae fabulatione delectetur, silentii
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ unus aut duo seniores. qͥ eir¬
eueant monasteriũ. horis qͥb ua¬
cent fr̃e lectioniͥ ⁊ uideant ne for¬
te inueniat᷑ frat̾ aceidiosus. qͥuacet
otio aut fabulis. ⁊ ñ est uitentꝰ le¬
ctioni: et ñ solũ sͥ inutilis est. s ẽt̃
alios clistollit. Hic talis si qd̾ absit
reꝑtꝰ fuerit. corripiat᷑ semel ⁊ sedo.
Si ñ emendauerit corrept̃oni regu¬
lari subiaceat: talit̃ ut cet̾itimeãt.

Expanded text:
tentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
labore manuũ: certiᷤ iterũ horiᷤᷤ
ĩ lectione diuina. Id̃oq hac dispo¬
sitione credimꝰ utraq. tẽꝑa or̃di¬
narii ĩd est ut ãpascha usq ad
Kł octob̾ amane exeuntes a pͥma:
usq horã pene quartã laborent
q̃d necessariũ fuerit. Ab hora aũ
quarta usꝗ: ad horã quasi sextã:¬

Expanded text:
 certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sext
Abbreviated transcription (Latin):
exaltabit uos. Tanto gͦ fit qͥsq
uilior d̾o. quanto preciosior
sibi tanto prerio sioi deo. qͣsito
ꝓpter eum uilior sibi: quia humi¬
lia respieit et alta a longe cogno

Expanded text:
entes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a longe cogno
Abbreviated transcription (Latin):
aminonet aurem quemqm eitiꝰ
accõmodare docenti. sero autẽ os
stulet: dehine magistrũ uerita¬
tis humilis auditor inqͥrat: et ĩ¬
ter agendum suam cautissime
linguã non solis ab ociosis sermo¬
nib cohereeatł uerum et ipsam
quam nuꝑ didieit ueritatẽ predicã¬
dam contineat. Nam et tutiꝰ est¬

Expanded text:
admonet aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os stulet. Dehinc magistrum veritatis humilis auditor inquirat, et inter agendum suam cautissime linguam, non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda
Abbreviated transcription (Latin):
penuria suañ frangit. agͣ¬
tiarũ actione non retrahit.
in rerum tẽporalium deside¬
rium ñ accendit: seit humi¬
liari. Qui enim acceptisre¬
b non extollitur. et eas acd
ceptis alimentis non ad in¬
gurgitationẽ uentris uti¬
tur. sed ad reparationẽ uir
mentoꝵ mopiam sine urur¬
muratione tolerat. nec pro
necessitate uictus agit ali¬
quũd unde anĩa peceati laq̃¬
um ineurrat. seit esurire.
Quẽ ergo nec in habunclanti¬
a suꝑbia eleuat. nec in necessi¬
tate cupi ditas irritat: nouit
abundare. nouit et penuri¬
am pati. Qui ergo inꝓsꝑita

Expanded text:
penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humindare. Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad ceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtmentorum inopiam sine murmuratione tolerat; et qui non necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum sta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter seruitium scm quod ꝓfes¬
si sunt. seu ꝑpt̾ metum gehenne.
uel gloriam uitȩ ȩternȩ. mox
ut aliquid imꝑatũ a maiore fu
erit. ac siduunttꝰ imꝑetur morã
pati neseiant in faciendo. Pro¬

Expanded text:
pter servitium sanctum quod professi sunt, seu propter metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae; mox ut aliquid imperatum a majore erit, ac si divinitus imperetur moram pati nesciant in faciendo.
Abbreviated transcription (Latin):
denuo euiꝗͣ. loqui aliqͥd. Quõd
si inuentus fuerit qͥsqũa p̾uar¬
car hanc tacit᷑nitatis regłam. gͦ¬
uior uindictȩ subiaceat ͥ excep¬
to snecessitas hospitũ suꝑrene¬
rit: aut forte abbas aliem aliqͥd iꝰ¬
serit. Quod tam̃ et ip̃m cũ sũma
grauitade ⁊ moderatione honestis.¬
sime fiat. Ninc et alibi scͥptum
legimꝰ. Ab hora uͦ comple t̃orn
cum oratio ad sumnum capien¬
dũ dat. nullus ommino loqͥ psu¬
mat: insigrandis necessitas mona¬
sterii poposcerit. Cui ab abbate fu¬
erit ordinatũ loqͥ studeati uł etiã
a p̃posito qͥ euram alioꝵ portat.
in offien mox ut auditũ fue¬
rit signũ: relictis omnib q̃libet
fuerint in manib. summna eum
ꝯfestinatiõe currat᷑. Cũ grauitate
tam̃: ut ñ seurrilitas inueniat fo

Expanded text:
aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen et ipsum cum summa gravitate et moderatione honestissime fiat. § est. Ab hora vero Completionis, cum oratio ad somnum capiendum datur, nullus omnino loqui praesumat, nisi grandis necessitas monasterii poposcerit. Cui ab abbate fuerit ordinatum, loqui studeat, vel etiam a praeposito, qui curam aliorum portat.ni officii, mox ut auditum fuerit signum, relictis omnibus quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur; cum gravitate tamen, ut non scurrilitas inveniat fo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑasie agat᷑. ut lumie lucernȩ
ñ incligeant reficientes : s luce
ad huc cdiei om̃a consũment᷑. Sed
et omni tempore siue cene siue refee¬
tionis hora sic temꝑet᷑: ut cũ luce

Expanded text:
era sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei manente omnia consummentur. Sed et omni tempore, sive coenae, sive refectionis hora sic temperetur, ut de luce
Abbreviated transcription (Latin):
paruo int̃uallo. mox accedant
ad lectionẽ collationũ ut diximꝰ:
⁊ lectis quatuor aut quinq foliis
ł quantũ hora ꝑmittit: om̃ib ĩ
unũ occurrentib ꝑ hanc morã
lectionis: siqͥs forde in ad signa¬

Expanded text:
parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum accurrentibus, per hanc moram lectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Hoc tantũ iudicet ꝓpͥum: qͥe¬
qͥd eũ frĩb possederit indiuisũ.
pisse cõmemorat. Nullus inqut
ex bonis suis dicebat aliqͥd suũ ẽẽ:
s erant illis onĩa cõmuiria. Itẽ alibi.
Nã de peculiari onania ⁊ saphirafs¬
om̃a sua eũ ante pedes apłoꝵ ad si¬
guarent. depeculiarib fraudulen¬
t̃ subtractrs iudreio subite mortis
dãpnatisunt: qr fraus deo fieriñ
potest. eũ nichil est oc cultũ qd ab

Expanded text:
t hoc tantum judicet proprium, quidquid cum fratribus possederit indivisum. vixisse commemorat: Nullus, inquit, ex bonis suis dicebat aliquid suum esse; sed erant illis omnia communia . CAP. XI.liari Ananias et Saphira fiomnia sua cum ante pedes apostolorum assignarent, de peculiaribus fraudulenter subtractis, judicio subitae mortis damnati sunt: quia fraus Deo fieri non potest; cum nihil est occultum quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓieiant. artifices ferramentadi¬
mittant. scͥptores litterã non in¬
degrentͥ oĩs fratrũ manus dese¬
rat qd̾ agebat. festinet statĩ mox
cũ grauitate peᷤᷤ ad oratoriũͥsensꝰ
ad deũ : ut mor ad pͥmã orationẽ
occurrãt let tanquã apes ad mel.
intrantiũ in oratoriũ fratrũ ex¬
am̃ ebulliat: ut qͥ tacitꝰ erat sẽi
oratorii locꝰ. statim psalmoꝵ cla¬

Expanded text:
projiciant; artifices ferramenta dimittant; scriptores litteram non integrent, omnis fratrum manus deserat quod agebat; festinet statim mox cum gravitate pes ad oratorium, sensus ad Deum: ut mox ad primam orationem occurrant, et tanquam apes ad mel, intrantium in oratorium fratrum examen ebulliat: ut qui tacitus erat sancti oratorii locus, statim psalmorum cla
Abbreviated transcription (Latin):
ctus alioꝵ constituit᷑. Scrupulositaᷤ
moꝵ contuentes inbecillitatẽ: cre¬
dimꝰ eminã uini ꝑ singulos suffi¬
cere ꝑ diem. Qͥb autẽ donat d̾s
tolerantiã abstinertiȩ ꝓp̾am se ha¬
bitͦos mercedem sciant. Nic infir

Expanded text:
iqua scrupulositate morum contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
di nͨ gustancli est concessalicenti¬
alũ quod ereaturã dei iudicemꝰ
in dignã: S qd carnis abstinenti¬
a utilis ⁊ apta monachis estimet᷑
seruato taĩ moderamĩe pietatis
erga egͦtoꝵ necessitũdines. uł lon¬
ge ꝓficiscentiũ: qualit̃ ut et uo¬
latilium esib infirm sustentẽ¬
tur. ⁊ longinquo itinere destina¬
ꝓ benẽdictione ⁊ obedientia degꝰ¬
tare ñ metuantͥ seruantes apd̃
se de reliqͦ continentiã consuetã.
Qd̾ si qͥs monachꝰ u olauerit. ⁊ contra
sanctionẽ regłȩ usumq uet̾nũ¬
uesei carnibus p̃sũpserit : sex m̃¬
siũ spacio. retrusiomi ⁊ penitẽ¬
biles ⁊ egͦtos. ñ duas ut pleriq
arbitrent᷑. s unã tantum sig̃¬
nifieat et̃ ꝑsonam. Ergo debił
egͦtꝰ dicitur. qͥ longa uł dura egͥtũdi¬
ne p̃ssus. est ad debilitatẽ ꝑductꝰ. eu

Expanded text:
di, est concessa licentia; non quod creaturam Dei judicemus indignam, sed quod carnis abstinentia utilis et apta monachis aestimetur. Servato tamen moderamine pietatis erga aegrotorum necessitudines vel longe proficiscentium qualitates, ut et volatilium esibus infirmi sustententur, et longinquo itineri destinapro benedictione et obedientia degustare non metuant, servantes apud se de reliquo continentiam consuetam. Quod si quis monachus violaverit, et contra sanctionem regulae usumquevesci carnibus praesumserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitenbiles aegrotos, non duas, ut plerique arbitrantur, sed unam tantum significat esse personam. Ergo debilis aegrotus dicitur, qui longa et dura aegritudine prorsus est ad debilitatem perductu
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt cornedentib et bi ben¬
tibꝰ sic sibi iueissim ministrent
tĩ ͥ ut muallus indigeat petere
aliqͥd.Si quid tam̃ opus fuerit. so¬
nitu cinis eumq signi potꝰ peta¬
ait. Si quid de est in mensa. his qͥp̃¬
est signo datouł nutib silent̃ petat:
et indicet inunstranti. qͥd inferri.
uł quid auferri sit. amensa necesse.

Expanded text:
ria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi potius petar. Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri, sit a mensa necesse.
Abbreviated transcription (Latin):
ã ꝓ custodienda fama sperialit̾ stu¬
dummꝰ. ut nullus monachꝰ in infir¬
mitate positꝰ. relicto mouasterio
parentũ suoꝵ studio cõ mendet᷑
qr mag̃ eum scłariũ spectacłoꝵin
sri. et auditu. polluicensemꝰ. quã ab
egͥtudine posse purgari. Balneap

Expanded text:
am pro custodienda fama specialiter statuimus, ut nullus monachus in infirmitate positus relicto monasterio parentum suorum studio commendetur: quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut auditu pollui censemus, quam ab aegritudine posse purgari. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ mnequalitate laborantib. sa¬
tis fidelis ⁊ strenua debet ꝑsona p̃¬
poriũ q̃ ⁊ egrotis cũ pretate serui¬
at. et monasterialẽ disciplinã re¬
głarit̃ eustõdiat: ⁊ q̃ conueniũt
iufiruus rationabilit expendat:¬
qͥ et pulm̾̃ta strenue p̃paret. ⁊ de¬
uoto eis uuusterio obsecũdet. et
de his q̃ illis residuasunt neq frau¬
dẽ faciat. neq occulte. cõmestione
seillicita polluat. Tanta enĩ mise

Expanded text:
aliqua inaequalitate laborantibus satis fidelis et strenua debet persona praeponi; quae et aegrotis cum pietate serviat, et monasterialem disciplinam regulariter custodiat, et quae conveniunt infirmis, rationabiliter expendatqui et pulmenta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obsecundent; et de his, quae illis residua sunt, neque fraudem faciant, neque occulte comestione se illicita polluant. CAPUT XI. De
Abbreviated transcription (Latin):
atꝰ basiliꝰ. quali affectu debemꝰ infir¬
ipsi domino offerentes obseqͥa÷ qͥ di¬
rit. Quia cũ fecistis uni ex his fr̃ib¬
qͥ infirmitatibus detinent᷑. quahꝰ
esse debet: pietas auetoris de clarat
eũ dicit. Quecũq uultis ut faciat̃
lit̃ faerte. Licet hoc in omnib sit
agendum. p̃cipue tam̃ mmfir¬
mantiũ eura. hȩe p̾ceptio est ex¬
hibenda: qr dñs clixit. Infirmus
fuiet uenistis ad me. Itagͦ cura
infirmis q̃ reuda est: ac si p̃sente
rã impendit : xp̃o in infirmisin¬
fratres suos seruientes sibi. Hricbe

Expanded text:
terrog. Quali affectu debemus infiripsi Domino offerentes obsequium, qui dixit: Quia cum fecistis uni ex quae infirmitatibus detinentur qualis esse debet, proprietas auctoris declarat, cum dicit: Quaecunque vultis ut vobis similiter . Licet hoc in omnibus sit agendum, praecipue tamen in infirmantium cura haec praeceptio est exhibenda; quia Dominus dixit: Infirmus fui, et venistis ad me . Ita ergo cura infirmis quaerenda est, ac si praesentram impendit, Christo in infirmis mfratres servientes sibi. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ait. lauaera nulli monacho ad eũda
stũdio lauandi eorporis: nͥ tãtum
ꝓ necessitate languoris. N differẽ¬
dũ est ꝓpt̃ medelam si eỹpedit. nͦ
murm andũ est qr ñ fit ꝓ appeti¬
tu uoluptatis. s ꝓ remedio tantũ

Expanded text:
ie. Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. Nec differendum est propter medelam, si expedit; nec murmurandum est; quia non fit pro appetitu voluptatis, sed pro remedio tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ieut seͥptumestͥ
duid ebat᷑ singłis put ennq
opus erat. Ubiũ dicimꝰ ut ꝑsona¬
rum qd ab sit deceptiosit: s infir¬
mitatũ consideratio. Elbi qͥ minꝰ
t᷑ ꝓ infirmitate. ñ excollat᷑ ꝓii¬

Expanded text:
e. Scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat ; ubi non dicimus ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmarum consideratio, ut quae minus tur pro infirmitate, non extollat
Abbreviated transcription (Latin):
allocutꝰ aut iunctꝰ ⁊ cõmuneni
statim cũ eo ex cõmunieationis
contͣhat pęnã. et ab om̃ibꝰ reus sit.
atq in alio laboris ip̃e oꝑe seque¬
stret᷑. ap̃posito suoꝰ u sic ip̃e tã
ab illo reo. qͣ ab om̃ib. seꝑatꝰ ⁊ so¬
lus. ⁊ mox ab om̃ium ⁊ ip̃e alienꝰ
eloquio. Nã ñ ad ueniã maiors
et ip̃e ꝑtineat. nͥ penitentiȩ simi

Expanded text:
collocutus aut junctus, communem statim cum eo excommunicationis protrahat poenam, et ab omnibus ipse reus sit; atque in alio laboris ipse opere sequestretur a praeposito suo: et sit ipse tam ab illo reo, quam ab omnibus separatus et solus, et mox ab omnium et ipse alienus alloquio. Nam non ad veniam majoris et
Abbreviated transcription (Latin):
extrema dampnatio de siguat᷑.
uerbo eecos destruit uł exemplo:
uielius ꝓfecto erat. ut hunc ad mor¬
dẽ sub exteriori habitu t̃reua acta
construgerent. qm sacra offitia ĩ
culpa cet̾is imittabilẽ demonstra¬
rent: quianimirũ si solus caderet ũ¬
cumq hunc tolerabilior inferni
pena eruciaret. Si congregatio ma¬
ior fuerit solatia ei dentur. a qͥb
aduitꝰ et ipse ȩqͦ auimo impleat
officium sibi commissũ. Ideo ma¬

Expanded text:
mnatio designatur: verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto erat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris invitabilem demonstrarent, quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni e pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ts tacieito ominiũ ꝑtranseat᷑ aspe¬
ctu. P etenti benẽdictionẽ: nllꝰ
respondeat. d̾s. Qͥeqͥd ei porrig̃r.
a nullo signet᷑. Ecquid uͦ extra
opꝰ adsignatũ peculiarit̃ ł ultro
effeci̾t: disꝑgat᷑ uel dissipet᷑. Sit
ubiq solus: et ei sola culpa solatũ.

Expanded text:
tur, tacito omnium pertranseatur aspectu; petenti benedictionem nullus respondeat, Deus: quidquid ei porrigitur a nullo signetur; quidquid vero extra opus assignatum peculiariter vel ultro effecerit, dispergatur, vel dissipetur: sit ubique solus, et ei sola culpa solatium.
Abbreviated transcription (Latin):
pã habuĩt. ⁊ pꝰ primam secłam ett̃¬
tiam monitionẽ. detinoqͦ eũq ui¬
dioñ emendaueriti a m̃sa excõmu¬
meet᷑. ñ ab oratorio. Que excõmu¬
meatio tã diu inoffensa ꝑmaneat:
quãdiui a reomaioris humilitats
satisfactio. humiliato ad gemua capi¬
de.se de ext̃o ꝓmiserit emendari.
Ille uͦfr̾ qui ex cõmunicatꝰ am̃sa
ñ ab oratorio fuerit. tãdiu anti¬
phonã aut lectionẽ non ĩponat qͣ¬
diu de culpa illa em̃datione pro
missa satisfecerit: aut abbatip̃¬
senti. aut p̾positi suiad genua
sitea suꝑbi eytiterĩt. aut insu¬
ꝑbia cordis ꝑseuerantes. in ter¬
ta diei hora nonasatisfaẽe abbi
noluerint. eustõditi usq ad ne¬
c̃ẽ cẽdant᷑ uirgis. Et si placuerit
abb̃i. de monast̾io expellant᷑. qr
talis uita necessarios ñ habet cor¬
porales. uł societas fr̃m qͦs in a¬
mnia suꝑba possidet mors. Nãe
merito tales debent plagis macta¬
texpelli. qͥ esse cũ xp̃o humilita¬

Expanded text:
primam, et secundam, et tertiam monitionem de unoquocunque vitio non emendaverit, a mensa excommunicetur, non ab oratorio. Quae excommunicatio tandiu inoffensa permaneat, quandiu a reo majori humilitatis satisfactio, humiliato ad genua capite, se de caetero promiserit emendare.er qui excommunicatus a mensa, non ab oratorio fuerit, tandiu antiphonam aut lectionem non imponat, quandiu de culpa illa emendatione pmissa satisfecerit, aut abbatis praesentis, aut praepositi sui ad genua ita superbi exstiterint, ut in superbia cordis perseverantes, in tertia die hora nona satisfacere abbati noluerint, custoditi usque ad necem cedantur virgis: et si placuerit abbati, de monasterio expellantur, quia talis vita necessarios non habet corporales vel societas fratrum, quos in anima superba possidet mors. Nam merito ergo tales debent plagis mactati expelli, qui esse cum Christo humilita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in huiꝰ modi acsimilib ad mis¬
sis: ꝓ cedit animãduersio spũalis.
Resictua uͦ q̃ ap̃d̃ nos indifferen¬
der admissa. a nobis qͦ rep̾hensi¬
bilib sustinent᷑  id est aꝑta con¬
uitia. manifesti contẽptꝰ. contra¬
dictiones tumidȩ. lib̾a et effrena¬
ta ꝓcessio. familiaritas apd femi¬
nas. ire. rixe. simultates. ⁊ iurgi¬
a. oꝑis peculiars p̃sũptio. filar¬
giriȩ contagio. affectꝰ atq pos¬
sessio rerũ suꝑfluaꝵ q̃ a cet̾is
fr̃ib ñ habentur: extra ordina¬
ria ac furtiua eybi refectio. ħ¬
et his sum illa ñ illa ĩcrepatione
quaut diximus spirituali. s uł
plagis emendant᷑. uł expulsiõe
sortio. ista erit ratio: ut in orator¬
o psalmũ aut antiphonã ĩrimpo¬
nat. neq lectionẽ recitet. usq ad

Expanded text:
et in hujusmodi, ac similibus admiset in hujusmodi, ac similibus admissis, procedit animadversio spiritalis. Residua vero, quae apud nos indifferenter admissa, a nobis quoque reprehensibilius sustinentur, id est, aperta convicia, manifesti contemptus, contradictiones tumidae, libera et effrenata processio, familiaritas apud feminas, irae, rixae, simultates, et jurgia, operis peculiaris praesumptio, philargyriae contagio, affectus atque possessio rerum superfluarum, quae a caeteris fratribus non habentur; extraordinaria, ac furtiva cibi refectio, et his similia, non illa increpatione, quam diximus, spiritali, sed vel plagis emendantur, vel expulsione sortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tubauerit. si uelleutt̃ m᷑muraue
cellã recurrere festinauerit. si
lectionẽ oꝑi uł obȩdientiȩ p̾ferẽs.
offitastatuta segniꝰ fuerit execri¬
lare aliqͥd uł risui aptũ in conuẽ¬
uentu fratrũ ꝓferre p̾sũpserit᷑:
ł qͥ cũ iumorib uerba otiosa nar¬
rare uoluerit. aut habere am¬
citias xtatis infirmȩ: mere patio¬
ne ut dignꝰ est subiacebit. Siqͥs
q̃ libet in uenerit inuenta ñ celet:
⁊ cognoscenda ñ occultet. Qd̃ si re¬
ꝑta umꝰ diei spatio conuinctt᷑ re¬
tẽtasse furtũ: contagiose macnla¬
tũ se esse cognoseat. Siqͥs eũ qui
districteonem mouasterii ñ fe¬
rens. fugã mẽditari agnouerit.
siñ statim ꝓdiderit. ꝑlitionis il¬
hꝰ participẽ se esseñ clubitete et
tamdiu est aconuentu fratrũse¬
questrandꝰ. ꝗͣ diuu ille ualeat re¬
uoeari. Si quis hec ñ om̃i uirtu¬
te stũduerit dño plaeit᷑a serua¬
re. ⁊ semel ae secło corrept ñ emẽ¬
dauerit: rep̃hensa iurta etatisfor¬

Expanded text:
uerit, si uel leuiter murmurauercellam recurrere festinlectionem operi uel oboedientiae praeferens officia statuta segnius fuerit exseclare aliquid vel risui aptum in conventu fratrum proferre praesumpserit, vel qui cum junioribus verba otiosa narrare voluerit, aut habere amicitias aetatis infirmae, increpationi, ut dignus est, subjacebit. Si quis quaelibet invenerit, inventa non celet, et cognoscenda non occultet. Quod si reperta unius diei spatio convincitur retentasse, furti contagio se maculatum esse cognoscat. Si quis eum, qui districtionem monasterii non ferens, fugam meditari agnoverit, si non statim prodiderit, perditionis illius participem se esse non dubitet; et tandiu est a conventu fratrum sequestrandus, quandiu ille valeat revocari. Si quis haec non omni virtute studuerit Domino placitura servare, et semel ac secundo correptus non emendaverit, reprehensa juxta aetatis for
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest. ĩo censumnus ordnan¬
do. ut iunior uirgis cesus tanteri¬
minis reꝰ. numquã offigum eleri¬
catuꝰexcipiat: siuͦ iã elericus in id
facinus fuerit dep̾rehensus. nomi¬
nis ipsius dignitate priuet᷑: euii su¬

Expanded text:
ordinando, ut virgis caesus tanti criminis reus, nunquam officium clericatus excipiat. Si vero jam clericus in id facinus fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pud dl̃n qͥ male odit: et apd cunltã
fr̃uitatem ere crabilis ⁊ infidelis
habebit᷑ : qr ꝑ habundantiã malit¬
e noluit ꝓd̾e ut corrig̾e potuisset
errantẽ: ⁊ odiosã cliscipline dilext

Expanded text:
pud Deum, qui mala odit, et apud cunctam fraternitatem exsecrabilis et infidelis habebitur: quia per abundantiam malitiae noluit prodere, ut corrigere potuisset, errantem; et odio disciplinae di
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in eis inbecillitas l et nullate
nꝰ eis districtio regulȩ teneat᷑ in ali
corporis consũpti. aut tenerȩ etatiᷤ
fragilitate de dentisunt. ñ sunt co¬
cidianis excendi ieuiniis: ne aut se¬
nescens etas anteqͣ. moriat᷑ deficiat.
arit erescens pͥusquã ꝓficiat eadat. et
aute iutereat. quã bonum facere dis

Expanded text:
semper eorum imbecillitas, et nullatenus in eis districtio regulae teneatur in alicorporis consumpti, aut tenerae aetatis fragilitate detenti sunt, non sunt quotidianis exercendi jejuniis: ne aut senescens aetas, antequam moriatur, deficiat; aut crescens priusquam proficiat, cadat, et ante intereat qu
Abbreviated transcription (Latin):
tib. aliꝰ de g̾manis. aliꝰ de cognatis. a¬
liꝰ de fr̃ib. ⁊ consanguineis: ⁊ ĩdone¬
is. aliꝰ de diuitiis. aliꝰ de specie iuuẽ¬
tutis. aliꝰ de bello fortitũdinis. ahꝰ cle
ꝑlust ratione terraꝵ. ahꝰ deartifi¬
tio. aliꝰ de sapuntia. alꝰ de asserti¬
onis eloquentia. alꝰ de tacit᷑nitate.
aliꝰ de humilitate. ahꝰ de caritate. a¬
liꝰ de largitate munerũ. alꝰ de ea¬
stitate. ahꝰ de uirginitate. ahꝰ de
pauꝑtate. ahꝰele abstinentia. ahꝰ de
orationũ frequentia. aliꝰ deuigi¬
lantia. alꝰ de obȩ̃ dientia. aliꝰ de abre¬
nũtiatione rerũ. alꝰ dt legendo.
alꝰ de seribendo. ahꝰ de uoce mõdu¬
supͣ ꝑstrinximꝰ. unꝰ Iuisq dũ ali¬
qͦties talia ñ iussi ĩmõderate locũ¬
tur. toties in elationẽ uanȩ głe ch
labunt᷑ ⁊ ex ip̃o morbo dũ queddi¬
cunt uindieare contendũt. in su¬

Expanded text:
tibus, alius de germanis, alius de cognatis, atibus, alius de germanis, alius de cognatis, alius de fratribus et consanguineis, et idoneis, alius de divitiis, alius de specie juventutis, alius de bello fortitudinis, alius de perlustratione terrarum, alius de artificio, alius de sapientia, alius de assertionis eloquentia, alius de taciturnitate, alius de humilitate, alius de charitate, alius de largitate munerum; alius de castitate, alius de virginitate, alius de paupertate, alius de abstinentia, alius de orationum frequentia, alius de vigilantia, alius de obedientia, alius de abrenuntiatione rerum, alius de legendo, alius de scribendo, alius de voce modusupra perstrinximus, unusquisque dum aliquoties talia non jussi immoderate loquuntur, toties in elationem vanae gloriae delabuntur, et ex ipso morbo, dum quod dicunt vindicare contendunt, in su
Abbreviated transcription (Latin):
re curis. Solent ñ ulłi ꝓsuis uxorib
eurã habere more pietatis ⁊ pleriq
uͦ qͥ non sunt ĩ talib ĩplicati. ꝓ almĩ¬
tosunt sollicit: alii uͦ iustiqȩ mor¬
bo int̾ius consumunt᷑. ⁊ tanquã ue¬
stimentũ a tinea intrinsecꝰ mentis
suȩ auiditate de uoraurt᷑: ⁊ eũ ip̃o rã¬
meitati. ĩ teriore ocło cecati. captiui
dueunt᷑ uĩcło ꝑditionis ligati. Alii
accidiȩ spu inflatiotio ⁊ som no ua¬
eare eupiũt. ⁊ curiosis fabłis solli¬
citant᷑ & qd peiꝰ est aꝓprio monast̾¬
o se auferre disponunt. Allii ua¬
nȩ głȩ elationis telo ĩdiuers parti¬
b confodiuntur: ⁊ alii alia defen¬
dentes. ⁊ suas causas magnifieante:
dũ nolunt xp̃i pauꝑib similes esse.
unꝰ qͥsq in uanis istis cogitatiomi¬
b elabunt᷑. ⁊ quas nil adeo acceꝑut̃ de
ũ mueniunt ip̃is̾ in sus laudib ꝓ¬
siliunt. Aliꝰ degenealogia ⁊ de suagẽ¬
te fatetur esse principes : aliꝰ de parẽ¬

Expanded text:
vellant. Solent nonnulli pro suis uxoribus pinquis curam habere more pietatis. Plerique vero qui non sunt in talibus implicati, pro alimento sunt solliciti. Alii vero tristitiae morbo interius consumuntur, et tanquam vestimentum a tinea intrinsecus mentis suae aviditate devorantur, et cum ipso ranincitati, interiori oculo caecati captivi ducuntur, vinculo perditionis ligati. Alii acediae spiritu inflati otio et somno vacare cupiunt, et curiosis fabulis sollicitantur, et, quod pejus est, a proprio Monasterio se auferre disponunt. Alii vanae gloriae elationis telo in diversis partibus confodiuntur; et alii alia defendentes, et suas causas magnificantes, dum nolunt Christi pauperibus similes esse, unusquisque in vanis istis cogitationibus elabuntur, et quasi nil a Deo acceperint de non inveniunt, ipsi sibi in suis laudibus prosiliunt. Alius de genealogia, et de sua gente fatetur esse principes: alius de paren
Abbreviated transcription (Latin):
eis quasi rectores ⁊ custõdes: tãquã
ꝓ ipsis rationẽ dño rellit᷑i. Negli¬
gentias eunctoꝵ ipsi p̾uideant. et
emendandi potestatẽ habeãt ⁊ q̃d̾
ipsiñ ualueruit emendare. p̾pos¬
to ñ morent᷑ acen sare. Qui et ip̃i
y̾positi sic hoc distriete ⁊ rationa¬
bilit̾ agant. ut albes suosmillomͦ
p̃sumanit inquietare. excepto
de his q̃utͥq ñ ualuerint accelera¬
reͥ⁊ in hoc unꝰ att tantã humi¬
litatem exhibeat. ut nũquã ullꝰ
ullũ offendat. sunꝰ in alt̾o tama¬
quã inpenso ꝑsistat: ĩd est iumo¬
res in decaus. decam in p̾pos¬
tis.p̃positi in abbib lrinus al¬
l portans tamquã unmirola¬
prdes quadrati: apło atestante
sicut supra. Unꝰ alt̾us onerapor¬
tantes: ⁊ sic ad implebitis legem
xp̃i. Quique decam siexeis aliqͣ
forte inflatꝰ suꝑbia reꝑtꝰ fuerit
rep̃hensibilis: correptꝰ semel et
iterui atq t̃to fie mendare

Expanded text:
eis quasi rectores et custodes, tanquam eis quasi rectores et custodes, tanquam pro ipsis rationem Domino reddituri. Negligentias cunctorum ipsi praevideant, et emendandi potestatem habeant; et quod ipsi non valuerint emendare, praeposito non morentur accusare. Qui et ipsi praepositi sic hoc districte et rationabiliter agant, ut abbates suos nullo modo praesumant inquietare, excepto quod utrique non valuerint accelerare. Et in hoc unus alteri tantam humilitatem habeat, ut nunquam ullus ullum offendat; sed unus in altero tanquam in penso persistat, id est, juniores in decanis, decani in praepositis, praepositi in abbatibus: unus alium portans, tanquam in muro lapides quadrati, Apostolo attestante, sicut supra: Unus alterius onera portantes, sic adimplebitis legem. Quique decani, si ex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥ suꝑ lecanias sunt constitu¬
t.tantam sollieitudinẽ gerant
suꝑ quos delegatos habent fr̃s:
ut nlłas ꝓprias faciant uolu̾tateᷤᷤ.
Nonloꝗͣntur nͥ int̾ rogati. sno ar¬
brtͥo mehil faciant. nͥ mandat. a¬
libi ñ pergant. nͥ ordinatil seno¬
res timeant ut dũos.ament ut
patres: faciant qͥeqͥd ab eis imꝑa¬
tũ fuerit. Credant sͥ salatare
qͥeqͥd illi p̾ceperĩti si hoc sine mur¬
matione cũ hilaritate ⁊ tactt᷑m¬
tate fecerint. dicente moyse. Au¬
di isrł ⁊ tace. Unꝰ alt̾ius onera
mo alii eletrahat: qr seriptũ est. S̃¬
nis detractor eradicabit᷑. Unꝰ ab alio
qd̾ ũ habet accipiat: unꝰ ab alio dis¬
eat humilitatẽ. unꝰ ab alio earitatẽ:
unꝰ ab alio patientiã. uuꝰ ab alio si¬
lentĩi: unꝰ ab alio mansnetudinẽ.
Comedãt sine querela qͥ eqͥd apposi¬
tũ fuerit eis: uestiant q̃d ac cepertt̃.
Nõ celent fr̃s decans suis qͥeqͥd ꝑsin¬
los chies cogitauerint. Dexaumͦi sĩt

Expanded text:
ni, qui super decanias sunt constituti, tantam sollicitudinem gerant super quos delegatos habent fratres, ut nullas proprias faciant voluntates. Non loquantur nisi interrogati; suo arbitrio nihil faciant nisi mandati; alibi non pergant, non ordinati; seniores timeant, ut dominos; ament ut parentes; faciant quidquid ab eis imperatum acceperint; credant sibi salutare quidquid illi praeceperint, si hoc sine murmuratione cum hilaritate, et taciturnitate fecerint, dicente Moyse: Audi Israel, et tace . Unus alterius onera mo neminem detrahat, quia scriptum est: Omnis detractor eradicabitur. Unus ab alio quod non habet accipiat; unus ab alio discat humilitatem; unus ab alio charitatem, unus ab alio patientiam; unus ab alio silentium; unus ab alio mansuetudinem. Comedant sine querela quidquid eis appositum fuerit; vestiant quod acceperint. Non celent fratres Decanis suis quidquid per singulos dies cogitaverint. Decani vero sint
Abbreviated transcription (Latin):
ad implere. Humilitatẽ ante om̃a
habeat. Et em substantia ñ est q̃
t briat᷑. sermo responsionis porri¬
gat᷑ bonꝰ: ut scͥptum est.Sermo
bonꝰ suꝑ clatum optimũ. Sine du

Expanded text:
atissae. Humilitatem ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus super datum optimum. Omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Psallide sapienter dño. Ergo
sisapient̃ ⁊ eũ timore uibet psal¬
li oportet psallentẽ in mobil-
corpore ⁊ inelinato capite stare.⁊
laudes dño mõd̾ate canere: qͥppe¬
qͥ ministeriũ suũ antẽ diuinitatẽ
implet. docente hoc ꝓpha cũ dicit.
In conspectu angłoꝵ psallãtib.
Nã considerare debet qͥ psallit sẽꝑ.
ne alio sensus eiꝰ demigret: ne cũ¬
in aliã cogitationẽ sengꝰ nr̃ migra¬
iste labiis me honorat: cor autẽ eoꝵ
longe est a me. Ergo consideremꝰ
qualit̃ oporteat in conspect udiui¬
uitatis ⁊ angłoꝵ eiꝰ eẽ ÷ et sic stemꝰ ad
psalendũi. ut meus nr̃a concordet

Expanded text:
m: Psallite Domino sapienter . Ergo si sapienter et cum timore jubet psalli, oportet psallentem immobili corpore, inclinato capite stare, et laudes Domino moderate canere: quippe ministerium suum ante Divinitatem implet, docente hoc Propheta cum dicit: In conspectu angelorum psallam tibi . Nam considerare debet qui psallit semper, ne alibi sensus ejus demigret, ne cum aliam cogitationem sensus noster migraiste labiis me honorat, cor autem eorum lam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc beatꝰ ferriolus ait. Furti cõsei¬
u si adhuc uoeare monachũ pos¬
sumꝰ. quasi ad ult̾um sed̾m flagel¬
lis subdi. ⁊ magna conteri afflie¬
tiõe iubemꝰ: dantes illi unã eũ for¬
nicante sententiã. qr ⁊ ip̃e luxu¬
riatꝰ est cũ furaret᷑. Similes enĩ
eos ñ incongrue dicimꝰ uł dãpna¬
mꝰ: qͦs in sacra lectioẽ parit̾ posi
paulo pꝰ. Furtũ et ad ulteriũ in un¬
dauerũt. Qiterũ inpsalmo. Suii¬
debas furẽ eurrebas cũ eo: et eũ
adulteris portionẽ tuã ponebas.
Legimꝰ etiã ineuuangło dñm dixis¬
se. fornicationes. furta: i nͨ moratꝰ¬

Expanded text:
 . Furti conscium, si adhuc vocare monachum possumus, quasi adulterum secundum flagellis subdi et magna conteri afflictione jubemus, dantes illi unam cum fornicatione sententiam: quia luxuriatus est, cum furaretur. Similes enim eos non incongrue dicimu quos in sacra lectione pariter posipaulo post: Furtum et adulterium inundaverunt. Et iterum in psalmo: Si videbas furem simul, currebas cum eo, etadulteris portionem tuam ponebas . Legimus etiam in Evangelio Dominum dixisse: Fornicationes, furta Mat
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã non concesserit. siextͣ eom
munẽ mensã pͥuatim ł furq̃ qͥps¬
piã sumpserit. si alicubi extracõ¬
sultũ p̃positi uel abb̃is discedens
mediodie uel ãplius cõmorauerid
siit otosussit. falsã infirmitatẽ
p̃denderit. Nec ⁊ his similia. iux¬
ta arbitͥum prioris duttͦna ex cõ¬
mumcat̾one p᷑gañda sunt: ut qͥ gͣ¬
uit̃ peecare noseunt᷑. acori seueri¬

Expanded text:
veniam non concesserit, si cumveniam non concesserit, si cummunem mensam privatim vel furtim quippiam sumpserit; si alicubi extra consultum praepositi vel abbatis discedens medio die vel amplius commoratus fuerit: si, ut otiosus sit, falsam infirmitatem praetenderit. Haec et similia juxta arbitrium Patris diuturna excommunicatione purganda sunt; ut qui graviter peccare noscuntur, acriori severi
Abbreviated transcription (Latin):
Saut̃ culpe olnomꝰ est ͥ si temulẽtꝰ
qͥsꝙ sit. sidicorᷤ. s tͣpiloqꝰ. si feminaꝵ
familiaris. si seminãs discordiaᷤ.
fi iracũdus. si altȩ ⁊ erechȩ cerui¬
eis: sim̃te tumidꝰ. uł iactanti
inxessu ĩmõderatꝰ. si detractor.
sisusurro. uł iniuidꝰ. si p̾sũptor.
rei peculiars. si pȩeumȩ conta¬
gio implicatꝰ. si alit̾ p̃ter regła¬
rem dispensationẽ suꝑ fluũpoᷤᷤ¬
sidens: si fraudator rei acceptȩ
aut cõmissȩ sibi. aut minꝰ eõ iis¬
se. Int̾ hec si de reb secũ ãdlatis¬
se ertulerit. ł de hiis ꝑ mobedi¬
entiã m᷑muraueritꝰ. si rrimaio¬
ris dãpuũ intulerit. si furat uꝰ
fuerit. si ꝑ uirauerit. si filsum
dixerit. si contentiones uł rixas a¬
mauerit. si mainfestũ conrutũ
fr̃i intulerit᷑ si ꝑsonã innocentsᷤ
falsocrimine maculauerit. si coz¬
tumaci aĩo seniorẽ despexerit. si
rancorẽ aduersus frẽm denuerit.
si peccantiinse ⁊ postea suplicanti

Expanded text:
autem culpae obnoxius est, si temulentus quisque sit, si discors, si turpiloquus, si feminarum familiaris, si seminans discordias, si iracundus, si altae et erectae cervicis, si mente tumidus, vel jactanti incessu immoderatus, detractor, susurro, vel invidus, si praesumptor rei peculiaris, si pecuniae contagio implicatur, si aliquid praeter regularem dispensationem superfluum possideat; si fraudator rei acceptae, vel commissae sibi, aut minus commissae. Inter haec si se de rebus secum allatis extulerit; vel de iis per inobedientiam murmuraverit, si rei majoris damnum intulerit, si furatus fuerit, si perjuraverit, si falsum dixerit, si contentiones et rixas amaverit, si manifestum convicium fratri intulerit, si personam innocentis falso crimine maculaverit, si contumaci animo seniorem despexerit, si rancorem adversus fratrem tenuerit, si peccanti in se et postea supplicanti
Abbreviated transcription (Latin):
atum cor sacrificiũ deo est: sa¬
erificium obtulit qui dixit.
Domine ñ est exaltatum corme¬
um. SSigͦ hoc aliquis heremita
tia. de semetipsis uilia sentint:
quid in sua excrisatione dictͦ
sunt. qͥ sine oꝑe uirtutis intu¬
mescunt. Sed et si quelibet bo¬
humilitate condiant᷑. Miran¬
da qͥppe actio eum elatione: nor
eleuat. sed grauat. Qun enimsi¬
ne humilitate uirtutes congͤ¬
gat. quasi inuentũ puluere
portat: et unde aliqiĩd ferre
cernit᷑. inde deterius elatiocti¬

Expanded text:
atum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita unt, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sui excusatione dicturi sunt, qui sine opere virtutis intumescunt? Sed, etsi quaelibet ahumilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat, et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caec
Abbreviated transcription (Latin):
aminonet aurem quemqm eitiꝰ
accõmodare docenti. sero autẽ os
ad docendum aꝑire. Qͥ gͦ sapien¬
stulet: dehine magistrũ uerita¬
tis humilis auditor inqͥrat: et ĩ¬
ter agendum suam cautissime
linguã non solis ab ociosis sermo¬
nib cohereeatł uerum et ipsam
quam nuꝑ didieit ueritatẽ predicã¬
dam contineat. Nam et tutiꝰ est¬

Expanded text:
admonet, aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperire, quod sstulet. Dehinc magistrum veritatis humilis auditor inquirat, et inter agendum suam cautissime linguam, non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me. Hoc est dicere. Nichil
meritis meis reputaui. nichil
scientiȩ meȩ contuli: sed sialiqͥd
bomhabui. totum głe dei dedi.
Nolui quasi mirabilib innotes¬
cere hominib: et nec quesi¬
ui aliqͣd suꝑ uires meas. unde
me apud imꝑitos iactarem.
Aliter. In magnis enim ambu¬
lare est. magna de se unum¬
quẽq sentrre. In mirabilib ire ẽ.
mirabile de se aliquid existimare.

Expanded text:
Smaragdo est dicere: « Nihil meis meritis reputavi, nihil scientiae meae contuli; sed si aliquid boni habui, totum gloriae Dei dedi; nolui quasi mirabilis innotescere hominibus, nec quaesivi aliquid super vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Aliter: In magnis enim ambulare est magna de se unumquemque sentire. In mirabilibus est, mirabile de se aliquid existimare.
Abbreviated transcription (Latin):
pit euiq hominum quãtulaẽ¬
q iactantia. Hinc iheremias bene
instituti adolescentis uiã eleseri¬
bens: modestiam taeiturnitat.
int̾ pͥma uirtritũ studia cõpu¬
tat. Bonũ est uiro inquit eum
portauerit iugum ab ad olescẽ¬

Expanded text:
pat cuilibet hominum quantulumcunque jactantiae. Hinc Jeremias bene instituti adolescentis vitam describens, modestiam taciturnitatis inter prima virtutum studia computat. Bonum est vero, inquit, cum portaverit jugum ab ad
Abbreviated transcription (Latin):
indie iudicii. Si ergo ratio de
otioso sermone exigitur: pen¬
semꝰ q̃ pęna de multiloquio
maneat. in quo etiam ꝑ noria
uerba peceatur. Nam et otio¬

Expanded text:
ilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. Dixit ali
Abbreviated transcription (Latin):
ores s quibus ad huc inferiores
sumus aspicimꝰ : ut dum meli¬
oꝵ nobis exempla ꝓponimꝰ. ad
maiora semꝑ azcenͣdere ex hu¬
militate ualeamus. Exaltamꝰ¬

Expanded text:
ores, sed quibus adhuc inferiores simus aspiciamus, ut dum meliorum nobis exempla proponimus, ad majora semper ascendere ex humilitate valeamus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
mouentia. Ppterea cauendũ
est. omnib nobis ioei et risus
inmoderata luxuria: ꝑ quam
plerũq amarissima. inter fra¬
tres nascuntur scandala. Un
et risum supramodũ quis ne¬
seiat in disciplinationis et
diabolus subtiliter minif¬

Expanded text:
I. Propterea cavenda est omnibus nobis joci et risus immoderata luxuria, per quam plerumque amarissima inter fratres nascuntur scandala. Nec m risum supra modum quis nesciat indisciplinationis et diabolus subtiliter subminis
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis suꝑbia tanto in imo iacet:
quanto in alto seerigit. Tantoq
ꝓfundius labitur: quanto excelsiꝰ
eleuat᷑. Qui enĩ ꝑ ꝓpriam suꝑbiã
at tollitur: ꝑ dei iu̾stitiam inclina
um ermminum: ita ruina eunc¬
tarũ uirtutũ. Ip̃a est enim in pec¬
cato pͥmaͥ ip̃a in conflictu pos¬
trenia.Hȩc emm aut in exor¬
diomentẽ ꝑ peccatun ꝓster¬
nit: aut in nouissimo de uir¬
tutibꝰ deicit. Inde et omniũ
peccatoꝵ est mayimaͥ quia
tam per uirtutes quã ꝑ ui¬
tia. humanam mentem ex¬

Expanded text:
Omnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatum crtarum virtutum, ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema, haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit, et inde omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ã moeliea seintilla ignis ex¬
erescens. magnam sepe siluã
incendit: ita incontinentia
linguȩ suis inttrita locutionib
magnam bonoꝵ operum mate¬
riem. multos uite sp̃ualis fru¬
ctꝰ. ubi ad tamin auerit ꝑdit.s
et innumera plerũq optime¬
q̃ uidebant᷑ locutionis folia eon¬

Expanded text:
nim a modica scintilla ignis excrescens magnam saepe silvam incendit, ita incontinentia linguae suis nutrita levitatibus magnam operum bonorum materiam, multos vitae spiritalis fructus, ubi attaminaverit perdit, sed et innumera plerumque quae optima videbantur locutionis folia con
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a obedientia tune acceptabi¬
lis erit deo et duleis homini¬
bꝰ. si quõd iubetur. ñ trepide.
ñtarde. ñtepide.: aut cum
sione nolentis efficiat᷑. i le¬

Expanded text:
ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod iubetur non tepide, non tarde, non trepide aut cum so nolentis efficiatur;
Abbreviated transcription (Latin):
eatio dieitur: qndo ad summũ
bellum ũ solum milites s etĩã
cet̾i uocant᷑. Uñde & euocare: edu¬
cere. seu ꝓuocare intelligit᷑. Qd̾̃
u̾bum apte satis hoc in loco ẽ po¬
sitũ: qr ut ad bellandum contra
diabolum.xͦiiͫ. grãdib humi¬
litatis armati forgter consur¬
gamꝰ. cotidie a dño euocamͦ. e

Expanded text:
catio dicitur quando ad summum bellum non solum milites, sed etiam caeteri vocantur; unde evocare, educere seu provocare intelligitur; quod verbum apte satis hoc loco est positum, quia ut ad bellandum contra diabolum duodecim gradibus humilitatis armati fortiter consurgamus, quotidie a Domino evocamur, e
Abbreviated transcription (Latin):
est humilitatis. et inditiũ
grauitatis: nutrix uirtu¬
tum. eustos anmarũ. Hie
salomon ait. Qui eustodit os
suum et linguã suam: custo¬
dit ab augustiis animã suam.

Expanded text:
est humilitatis et indicium gravitatis, nutrix virtutum et custos animarum. Hinc Salomon ait: Qui custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam .
Abbreviated transcription (Latin):
Oox ut aliquid imꝑatum fuerit
a maiore : ac si dinitꝰ imꝑetur.
morã patinesenunt in faciendo.
De qͥbus dñs dicit. Ob auditu
auris. obȩ diuit michi: id ẽ in¬

Expanded text:
ox ut aliquid imperatum fuerit a maiore, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et i