comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad ima deuoluit᷑. Cui ui-¬
delic& rei. in nullo discrepat
uita prauoꝵ: quia cũ ꝓ amore
mundi. aliqua student᷑ licita
atq honesta agere: quasi pla-¬
nu in suꝑficie pedem ponunt
Sed repente pes ad ima labitur:
quia eorũ actio. dum plura
semꝑ ap̃petit: usq ad iniqua
& illicita descendit. Cũ gͦ scã
ȩccła. huius temporis contra-¬
ria tolerat: ad uitã carnaliũ
quos aduersos sibi. etiã in ꝓsꝑis
sustinuit. ꝑ memoriam recur¬
rat: & quoꝵ merito hȩc patiat᷑
agnoscat. dicens. In desertis ha-¬
bitabant torrentium : & in
cauernis terrȩ: uel suꝑ glarcã
Quia enim patrũ doctrina
destiticti sunt. in desertis tor.¬
rentium: quia in occultis se co¬
gitationibus tegunt. in cauer¬
nis terrȩ: quia uero in p̃sentis
scłi mobilitate intentionẽ suã
sigere appetunt: suꝑ glaream
habitare referuntur. Sed u-¬
tinã tales. quia peccata no-¬
lunt impugnare. temptantia :

Expanded text:
atque ad ima devolvitur. Cui viatque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis culi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia,
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt᷑. Illa enĩ quȩ sanctis in¬
digna sunt: ipsi ꝑcipere ꝓ ma¬
gno concupiscunt. Cauernȩ
autẽ terrȩ. sunt cogitationes
prauȩ : in quibus se ab humanis
oculis abscondunt. Praui qͥppe
ut sunt ab hominibus uideri re.¬
fugiunt: dumq aliud quã sunt
simulant: sese in conscientiȩ suȩ
latibulis. quasi in terrȩ cauer.¬
nis occultant. Qui cuncta hȩc
non agerent: nisi de ęt̃na & sõ.¬
lida uita desperarent: nisi in
hoc incerto temporalitatis. a.¬
nimum figerent. Unde bene
subditur. Uel suꝑ glaream:
Glarea namq est uita presens:
quȩ indesinent̾ ad terminum
suum. ipso defectu mutabili.¬
tatis. quasi impulsu fluminis
ducit᷑. Suꝑ glaream itaque
habitare est. fluxui uttę p̃sen¬
tis inherere: & ibi intentionẽ
ponere: ubi gressum nequeat
fixe stando solidare. Est aliud
in glarea. quod nequaquã de.¬
beat tacendo preteriri: quia
cum pes in eius suꝑficie ponit᷑:¬
ipsa eius uolubilitate labitur:

Expanded text:
feruntur. Illa enim quae sanctis inferuntur. Illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: Vel super glaream. Glarea namque est vita praesens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri. Quia cum pes in ejus suipsa ejus volubilitate labitur,
Abbreviated transcription (Latin):
apprebendere satagunt. Et cũ
tranquille nequeunt: hȩc ple-¬
runq assequi. etiã dirupta con¬
cordiȩ pace moliuntur. Qui
pro eo quod longe a patrũ pre-¬
cedentium actione disiuncti
sunt: recte subiungit᷑. In de¬
sertis habitabant torrentiũ:
& in cauernis terrȩ: uel super
glaream. In bona & enĩ parte.
recte torrrentes. scõs p̃dicatores
accipimus: qui dum in p̾senti
uita. diuinis nobis eloquiis in¬
fluunt: aquarum multitudine.
quasi in hieme colligunt᷑: qui &
estiuo sole adueniente. se sub.¬
trahunt: quia cum ȩtͣnȩ patriȩ
uitȩ temporalis commoda: Ba
namq deserunt: & ad lucra se
cȩlestia ad ipiscenda conuertuñ
Cuncta hȩc torrens ille relique¬
rat: qui dicebat. Propt᷑ quem
omĩa detrimentũ fȩci: & arbi¬
tror ut stercora. Sed quia pra-¬
uoꝵ mentes. ea in hac uita adi¬
pisci appetunt: quȩ despicien¬
tes iusti derelinquunt : in de¬
sertis torrentium habitare re.¬

Expanded text:
apprehendere satagunt, et cum apprehendere satagunt, et cum tranquilla nequeunt, haec plerumque assequi, etiam disrupta concordiae pace moliuntur. Sequipro eo quod longe a patrum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrvitae temporalis commoda. Ea namque deserunt, et ad lucra se coelestia adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt, quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare re
Abbreviated transcription (Latin):
cor tices. non solum ut p̃dictũ
est bonoꝵ oꝑa: sed in hac uita
consolationes ac ꝓsꝑitates in¬
telligi. Sepe enim omp̃s ds̃.
electos suos cum donis interi.¬
oribus ditat: exterioribus etiã
honoribus subleuat. Cũq eos
preferendo cȩteris. honorabiles
reddit: latius imitabiles osten¬
dit. Et nonnũquã praui. eoꝵ
qͥdem uitã despiciunt: sed fȩ.¬
licitatẽ in hoc mundo assequi
concupiscunt. Quia igitur
blandimenta hic transitoriȩ
consolationis querunt: herbas
comedunt: quia in cogitatio.
nibus suis. exteriorẽ eoꝵ głam
meditantur: arboꝵ cortices
mandunt. Et q̃m in his om̃ibꝰ.
soli auariciȩ. tota intentione
deseruiunt: radice iuniperi
replentur. Quȩ cuncta de con.¬
uallibus rapiunt: quia ex amo.¬
re huius infimȩ & corruptibilis
uitȩ. immensis cupiditatibꝰ in.¬
ardescunt. Et cum singula rep.¬
periunt: ad ea cũ clamoribus
currunt: quia uidelio& sanctoꝵ
patrũ. quoꝵ merita adipisci ñ
querunt: Loca atq regimina

Expanded text:
tum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunnibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt; et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt, et cum singula reperiunt ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum Patrum quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est. quod alii intra scãm
ȩccłam uocantur stulti. sed tam̃
nobiles: alii uero sunt stulti &
ignobiles. Stulti nanq dicunt᷑
sed esse ignobiles nequeunt: qͥ
carnis prudentiam contẽp̾nen-¬
tes. ꝓfuturã sibi stulticiam ap¬
pet̾unt. & ad nobilitatẽ int̾nę
ꝓlis. uirtiitis nobilitate suble.¬
uant᷑: qui stultam mundi sapi.¬
ptũ quippe. ẽ. Quod stultũ. ẽ.
dei: sapientius est hominibus:
Hanc nos stulticiã. paulus com¬
prehendere ammonae: dicens:
Siquis uidetur inter uos sapi¬
ens esse in hoc scło: stultus fiat.
ut sit sapiens. Hano stulticiã
qui ꝑfecte sequiti sunt: uoce
sapientiȩ audire meruerunt:
hos qui sequiti estis me: in re

Expanded text:
nobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad nobilitatem internae prolis virtute novitate sublenis, et stultam mundi sapiptum quippe est: Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet, dicens: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo stultus fiat, ut sit sapiens . Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce Sapientiae audire meruerunt: Vos qui secuti estis me,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ. ẽ. prescius: dum nulla
nisi quȩ futura sint p̾sciantur:
Et scimus qͥa deo futurũ nichil¬
est: ante cuiꝰ oculos preterita
nulla sunt. p̾sentia ñ transeuĩs
futura non ueniunt: qͥppe qͥa¬
omne quod nobis fuit & eritꝰ
in eius ꝓspectu presto. ẽ. Et
om̃e quod presens. ẽ: sciri potest
potius quam p̃sciri. Et tamen
dicit᷑ ⁊elans: dicit᷑ iratus: dicit᷑
penitens: dicit᷑ miserioors: dr̃
prescius: ut quia castitatẽ ani.¬
mȩ uniuscuiusq eustõdit. hu¬
mano modo zelans uocat᷑: quã.¬
uis mentis cruciatu non tangit᷑.
Et quia culpas ꝑcutit. dicitur
itasci: quãuis nulla animi ꝑtur.¬
batione moueat᷑. Et qͥa ipse
immutabilis. id quod uoluerit
mutat: penitere dicit᷑ : quãuis
rem mutae. & consiliũ non mu.¬
t&e. Et cũ miseriȩ nr̃ȩ subuenit.
misericors uocatur: quãuis mise.

Expanded text:
Quomodo est praescius, dum nulla Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura sint praesciantur? Et scimus quia Deo nihil futurum est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in ejus prospectu praesto est: et omne quod praesens est sciri potest, potius quam praesciri. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis, id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, mise
Abbreviated transcription (Latin):
ualeremus. Telari enĩ dicit᷑:
qui cum cruciatu mentis. casti¬
tatem custodit uxoris. Irasci dr̃:
qui feruore animi contra pu.¬
niendum uiciũ accendit᷑. Pȩni¬
tẽre dicit᷑. cui id quod fȩcit dis¬
plic&e: & econtra mutando ali¬
quid aliud facit. Misericos dr̃:
qui pietate ad ꝓximũ ꝓmouet᷑.
Misericordia autẽ a mĩsero cor¬
de uocata. ẽ: eõquod unusqͥsq
intueatur quempiã miserum:
atq ei compatiens. dũ dolore.
animi tangit᷑. ipse cor miserũ
facit: ut eum a miseria liberae
cui intendit. Prescire dr̃. qr
unamquanq rem antequã ue¬
niat uid&: & id quod futurue
Deus ergo quo modo telanses
qui in custodienda nr̃a castiat
nullo mentis cruciatu tange
Quomͦ irascitur: qui in ules.¬
cendis uiciis nr̃is. nulla ꝑtur¬
batione animi cõmouetur:
Quomͦ. ẽ. pęnitens: qui id qđ
semel fȩcerit. se fȩcisse nequaqũ
dol& : Quomͦ hab& miscdiam
qui cor miseru nunquã habet:

Expanded text:
valeamus. Zelari enim dicitur valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum Deus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit, se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui cor miserum non habet?
Abbreviated transcription (Latin):
indigna uidentur hominibꝰ & tam̃
dicunt᷑ de deo: ad monerent᷑ scire
homines quod nec illa. iam deo
digna si nt: quȩ dũ digna ha-¬
bent᷑ apud homines. digna pu-¬
sicut scriptũ. ẽ. Dñs zelotes
nomen eius. Dicitur iratus :
unde scriptũ est. Iratus. ẽ. dñs
contra isrł. Dicitur deus pęni.¬
tens: sicut scriptũ. ẽ. Pȩnitte
me fecisse hominem suꝑ ter-¬
sicut scriptũ est. Misericors
& miserator dñs: patiens et
multum misericors. Dicit᷑ pre¬
scius: sicut de illo ait apłs. Qͦs
presciuit & predestinauit
conformes fieri i maginis filii
sui: dum nec zelus. nec ira. nec
penitentia. nec proprie mise.¬
ricordia. nec prescientia possit
esse in deo. Hȩc nanq omĩa ab
humanis in illũ qualitatibus
tracta sunt. dum ad nr̃ȩ infirmi¬
tatis uerba descenditur: ut qua¬
si quibusdam nobis gradibꝰ fac¬
tis & iuxta nos positis: per ea
quȩ nobis uicina conspicimꝰ. ad
summa eius ascendere qͣndoq

Expanded text:
indigna videntur hominibus, et tamen indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines quod nec illa jam Deo digna sint quae, dum digna habentur apud homines, digna pusicut scriptum est: Dominus zelotes nomen ejus . Dicitur iratus, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me fecisse hominem super tersicut scriptum est: Misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors . Dicitur praescius, sicut de illo ait Apostolus: Quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
ris mͥ. Longe ab hac sententia.
uetusta translatio dissonat: qͥa
quod in hac de deo dicit᷑: hoc
in illa de aduersariis ac ꝑsecu¬
toribus memoratur. Sed tamen
quia hȩc noua translatio ex he-¬
breo nobis arabicõq eloquio.
cuncta uerius transfudisse ꝑ¬
hibet᷑: credendum. ẽ. quia qͥeqͥd
in ea dicit᷑: & oport&e ut uerba
illius nr̃a expositio subtilit̾ rime.¬
tur. Ait ergo. Mutatus es mͥ in
crudelem: & in duricia manus
tuȩ aduersaris michi. In scrip.¬
tura sacra cum de deo aliqͥd indi¬
gnũ dicit᷑: mouet᷑ legentis animꝰ:
uelut si aliquando de deo aliqͥd
dignũ dicatur. Pȩne om̃e qͥppe
quod de deo dicit᷑: eo ipso iam
indignũ est. quo potuit dici
Nam cuius laudi non sufficit
obstupescens conscientia: quando
suffici& loquens lingua: Sc̃s
autẽ sp̃c hoc ipsum hominibus
intelligentibus insinuans. quã
sint ineffabilia sũma diuina:
his etiã uerbis nonnuquã de
deo utitur. quȩ apud homines
habent᷑ in uicio: ut ex his quȩ

Expanded text:
s.---Longe ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur. Ait ergo: Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aliquid indignum dicitur, movetur legentis animus, velut si aliquando de Deo aliquid dignum dicatur. Pene omne quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã que ꝑ colorẽ oculos sedu¬
cant. Necessitatis gͥ causam inu
sum uoluptatis uertere: quid ẽ
aliud quã calamitati suȩ. squalo¬
rẽ miseriȩ sociare : Pressa itaq te.¬
pore aduersitatis ȩccła: reminis¬
cat᷑ eoꝵ ex quoꝵ merito talia
sustin&: & dicat. Qui rodebaq̃
in solitudine: squalentes calami.¬
tate & miseria. Calamitate sci.¬
lic& non squalerent: si insitisne.¬
cessitatibus uoluptatũ miseriã.
non suꝑadderent. Quas uideli.¬
c& necessitates: ex parentis pri.¬
mi culpa meruimus. Hi uͦ qui
calamitati suȩ. miseriã adiun-¬
gunt: ex cruciatu penȩ. ad au.¬
gͥmentũ ꝓrũpunt culpȩ. Sed uł¬
utinã tales. cũ ad melius ꝑmutari
despiciunt. ita ꝑuersa agerent:
ut non ea etiã aliis ꝓpinarent:
Ntinã illis mors sua sola sufficer&.
& non uirulentis ꝑsuasionibꝰ. ali.¬
enam etiã uitã necarent Inui-¬
dent enĩ alios esse quod non sunt:

Expanded text:
sed etiam, quae per colorem oculos sedused etiam, quae per colorem oculos seducant. Necessitatis sum voluptatis vertere, quid est aliud quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia sustinet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita perversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non descendant Hoc ipsũ enĩ
esse in calamitate. ẽ: necessitates
naturȩ. ex carnis adhuc corru.¬
ptibilis infirmitate sustinere
Quas uidelic& necessitates. cupi¬
ebat euadere: qui dicebat. De ne¬
cessitatibus meis eripe me. Scie¬
bat enĩ plerũq uoluptatũ culpas.
ex necessitat̃u occasione ꝓrumꝑe.
& nequid sponte illicitum admit.¬
ter&: hoc ipsum satagẽbat euel.¬
li. quod nolens ex radice tolerabat:
At contra praui gaudent in
his corruptionis suȩ necessita.¬
tibus: quia nimirũ eas ad usum
uoluptatũ retorquent. Cũi enĩ
reficiendis cibo corporibus natũ¬
rȩ seruiunt: ꝑ delectationẽ qu¬
lȩ. in uoluptatis ingliuue disteq¬
dunt᷑. Cum tegendis membris
uestimenta querunt: non solum
quȩ tegant: sed etiã quȩ extollas
expetunt: & contra torporẽ fri¬
goris non solum quȩ ꝑ pingueli¬
nem muniant: sed etiã quȩ ꝑma
liciem delectent: non solum qu
ꝑ molliciem tactũ mulceant ÷

Expanded text:
non descendant. Hoc ipsum enim non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dcessitatibus meis eripe me. Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere et ne quid sponte illicitum admitteret hoc ipsum satagebat evelli, quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluviem distenduntur: cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant, expetunt, et contra torporem frigoris non solum, quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent: non solum quae per mollitiei tactum mulceant,
Abbreviated transcription (Latin):
bro enim ocrasione seductionis
inuenta: dũ necessitati debita
redlimꝰ. uoluptatis uicio deser¬
uimus: & infirmitatis uelamine.
ante discretionis oculos. excusa¬¬
tio nr̃a se palliat: ac quasi sub
patrocinia explendȩ utilitatis
occultat. Infirmitatẽ uͦ naturę
nr̃ȩ ꝑ negligentiã relaxare: ni-¬
chil. ẽ. aliud quam calamitãti
miseriam addere: ac uicioꝵ squa¬
lorẽ ex eadem miseria multipli¬
care. Unde scĩ uiri in om̃e quod
agunt studiosissima intentiõne
discernunt: nequid plus ab eis
nat urȩ suȩ infirmitas. quã sibi
debetur exigat: ne sub necessi.¬
tatis tegmine. in eis uiciũ uo.¬
luptatis excrescat. Aliud enĩ ex
infirmitate. aliud ex temptatio.¬
nis suggestione sustinent: & dũ
quasi quidam rectissimi arbitres
inter necessitatẽ uoluptatemq
leuant: illam p̃mendo frẽnant:
Unde fit ut & si infirmitatis suȩ
calamitatẽ tolerant: tamen ad
squalorẽ miseriȩ. ꝑ negligentiã

Expanded text:
bro enim, occasione seductionis bro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis occultat; infirmitatem vero naturae nostrae per negligentiam relaxare, nihil est aliud quam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque levant, illam premendo frenant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
a uirtutũ cultura remanerent
Bene autẽ eoꝵ qualitatẽ expli¬
cat dicens. Squalentes calamitate
& miseria. Egra nãq caro si studi.¬
ose curari negligit᷑: squalore de suꝑ
ducto. in infirmitate de teriꝰ grauat᷑
Et dum calamitati ȩgritudinis.
negligentiȩ miseria addit᷑: graui¬
or molestia oborto squalore tole¬
ratur Natura igitur humana
bene condita: sed ad infirmitatẽ.
uicio ꝓpriȩ uoluntatis lapsa.
in calamitatẽ cecidit: qͥa pressa
inniimeris necessitatibus. nil in
hac uita. nisi unde affligeretur
inuenit. Ded cũi eisdem nature
nr̃e necessitatibus plerunq plus¬
quã expedit deseruimꝰ: mentisq
curam negligimꝰ: ex miseria ne-¬
gligentiȩ. infirmitati nr̃ȩ addi¬
mui squalorẽ culpe. Necessitates
nanq naturales. hoc habere ual¬
de ꝑiculosum solent: qđ sȩpe in
eis minime discernit᷑: qͥd circa
illas. ꝑ utilitatis studiũ. & qͥd
ꝑ uoluptatis uicium agat᷑. Cre¬

Expanded text:
a virtutum cultura remanerent. a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, gravioratur. Natura igitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
quia etiã iniusto robore possunt
implere quod uolunt: hi hoc qd̾
appetunt. non lambunt sedro
dentiũ demoliunt᷑. Conspiciat
itaq sc̃a eccłã. ueras diuitias et̃¬
nȩ patriȩ conspiciat frequentiã
suꝑnoꝵ ciuiũ: conspiciat in electis
suis cultũ mentis. & innumera¬
biliũ bona uirtiitũ: atq ab eis.
ad prauoꝵ uitã om̃i bono desti.¬
tutã. mentis oculũ reuoc&: &
ex illoꝵ comparatione uideat.
qualiter ista cunctis sit uirtitibꝰ
uacua: quia suꝑna deseruit. in¬
fima concupiuit: uideat quomͦ
plerunq id quod appetit. si for¬
tasse preual& etiã uiolent̃ ra¬
pit: uideat tales se quasi intra
positos diu tolerasse. atq ex eoꝵ
culpis. usq ad bonoꝵ quoq pe.¬
ricula ac detrimenta ꝑuenisse:
& dicat. Qui rodebant in solitu¬
dine. Ac si aꝑte conquerat᷑ di¬
cens. Aliena etiã uolent᷑ rapi¬
endo non roderent: nisi ipsi priꝰ
in interioribus suis. soli ac uacui

Expanded text:
quia etiam injusto robore possunt quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod appetunt non lambunt, sed rodentium demoliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta pervenisse, et dicat: Qui rodebant in solitudine. Ac si aperte conqueratur, dicens: Aliena etiam violenter rapiendo non roderent, nisi prius ipsi in interioribus suis soli ac vacui
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ sed& sola ciuitas plera pi¬
pulo: Sed cũ ꝑ beatũ iob. depa.¬
uis dicit᷑ rodebant in solitudus
lib& intueri hoc etiã quod ꝑ
pslmistam dicit᷑. Inimici eiꝰ trã
ligent. Duo quippe sunt gene.¬
ra hominũ. ambitioni suȩ serui-¬
entiũ: unũ uidelic&. qđ semꝑ
adauariciã. blandimentis ittit᷑
linguȩ. aliud uͦ quod aꝑta ui
intendit rapinȩ. Nã rodimꝰ. cũ
aliqͥd exterius forti annisuat.¬
terimus: labit᷑ enĩ: quando hoc
quod edi facile non potest. impres¬
sa linguȩ lenitate gustat᷑. Om̃s
gͥ etiã sub specie fideiꝰ. praue ui¬
uentes. qui aliena appecunt. sed
ea quȩ appetunt raꝑe nequaquã
possunt. blandis autẽ sermonibꝰ.
& quasi mollicie dulcedinis. con¬
cupita abstrahere conant᷑: quid
aliud quã terrã lingunt: Quia
terrena quȩq quȩ uirtute ne¬
queunt auferre: mollicie linguȩ
moliunt᷑. Qui uͦ in hoc mundo
aliqua potestate suffulti sunt.
& concupiscentes aliena. blandi-¬
riqͥdem ex fraude despiciunt :

Expanded text:
sedet sola civitas plena populo? » Sed cum per beatum Job de pravis dicitur, rodebant in solitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium: unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae; aliud vero quod aperta vi intendit rapinae. Nam rodimus, cum aliquid exterius forti adnisu atterimus. Lambitur enim quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea quae appetunt rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud quam terram lingunt? quia terrena quaeque quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lerunq tamen etiã quȩdã quasi
robustiora oꝑa exercent: sed in¬
tentionẽ rectam in eisdem opẽ.¬
ribus non tenent. Quibus ꝓfe.¬
cto. arboꝵ cortices mandere. ẽ.
exteriores electoꝵ actus assume¬
re: & intentionem bonã. in bo¬
nis actibus non habere. Dũ enĩ
ꝓhumana laude recta oꝑa ex.¬
quirunt: sed imitari cor recte
oꝑantium negligunt: ex solis ar¬
boꝵ corticibus replent᷑. Toto
nãq desiderio: prȩsentis uit e
głam uel habundantiã quȩruñ:
Inde & recte subiungitur:

Expanded text:
Plerumque tamen etiam quaedam quasi Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Und
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt. quasi quȩ calcant
comedunt. Quoꝵdam iam for¬
titudinem in alta surgentem.
ex parte demoliunt᷑: quoꝵdã
uero teneritudinẽ. & alhuc in
imis positam. penitus contert̾
Dicat igit᷑: mandebant herbas
& arboꝵ cortices: quia prauis
irrisionibus. in nonnullis exteri.¬
ora oꝑa: in nonnullis autẽ per
spem uirentia corda dissipabunt:
leuia quȩdam ac tenera de an-¬
tiquis patribus imitari. Arboꝵ
quoq cortices edere. ẽ: eorum
oꝑa uel suꝑficietenis agere:
sed intentionẽ rectã in eisdem
oꝑibus non tenere. Sunt enĩ
nonnulli qui dum p̾sentis
mundi głam. eiusdem mundi
actionibus adipisci ñ possunt:
speciem sanctitatis appetunt:
habitũ uenerationis sumunt:
imitatores antiquoꝵ patrum
uideri concupiscunt : & q̃dam
qͥdem parua ac leuia ꝑagunt.
sed eoꝵ fortia & quȩ ex solius
caritatis radice prodeunt. imi¬
tari contempnunt. Hi uidelic&
herbas edunt: quiannagna nẽ.¬
gliguntꝰ: & uilibus satiantur:

Expanded text:
trahunt, quasi quae calcant trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabant. levia quaedam ac tenera de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonnulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus satiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
artices. Quid eñĩ ꝑherbas: nisi
tenera ac terrȩ ꝓxima. bene in.¬
choantium uita: E quid ꝑ ar-¬
borũ cortices: nisi exteriora oꝑa
eoꝵ qui iam sublimia appetus̃
designant᷑ : Praui nanq cum re.¬
cta incipientes aspiciunt: aut
irridendo. aut quasi consulendo
contradicunt. Cum uͦ iam quos¬
dam pensant ad summa ꝓficere:
quia eoꝵ ꝓuectus funditus dis-¬
sipare nequeunt: a quibusdam
ilos suis oꝑibus diuertunt. Her-¬
bas itaq eis & arboꝵ cortices
mandere. ẽ: uel studia bene in¬
choantiũ. uel oꝑationes quorũ¬
dam iam more arboꝵ ad suꝑiora
tendentium: pestiferis ꝑsuasio¬
nibus. quasi quibusdam maliciȩ
suȩ dentibus dissipare. Herbas
mandunt reꝓbi: cũ infirmorũ
initia irridendo consumunt:
Arboꝵ quoqcortices mandt̾:
cum manu puersi consilii. a ui-¬
ta recte crescentiũ. tegmen bo¬
noꝵ oꝑum subtrahunt. Hos
autem in quibusdam actibꝰ ue¬
lut arbores expoliant : illos uͦ
uelut herbas quia despicientes

Expanded text:
antur.---Quid enim per herbas nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita, et quid per arborum cortices nisi exteriora opera eorum qui jam sublimia appetunt designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis et arborum cortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes
Abbreviated transcription (Latin):
n multitudine eoꝵ consumitur
uestimentũ meũ: & quasi capi
tio tunicȩ sic cinxerunt me.
Si hystoriȩ intendimꝰ: qͥd aliud
uestimentũ beati iob. quã eius
corpus accipimꝰ: Cuiꝰ uidelic&
uestimentũ consumit᷑: dũ ca¬
rocruciat᷑. Iuxta allegoriȩ uͦ
mysterium: uestimentum est
sanctȩ ȩccłȩ. fideliũ uita. Nam si.¬
cut tota simul eccła uestimentũ¬
xp̃i: ita fideles quiq eiusdem
ȩccłȩ uestimenta deputant᷑. Si

Expanded text:
n multitudine eorum consumitur n multitudine eorum consumitur tra eam fervor excreverit, in tio tunicae succinxerunt me. - Si historiae intendimus, quid aliud vestimentum beatus Job, quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur, dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est nebris pressi, ita afflictione tecut tota simul Ecclesia Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Si ipsi historiȩ intendimꝰ:
pat& causa. qm̃ scĩ uiri corpus
ꝑ sinus ulcerum. scaturiens uer¬
miũ multitudo lacerabat. Si
uero allegoriȩ mysteriũ ꝑscru-¬
tamur: quid ꝑ ossa nisi fortes
quiq in scȩ̃ eccłe corpore designan¬
tur: Quȩ quasi suo robore mẽ.¬
bra continent: dum mores in.¬
firmantiũ stabilit᷑ portant. S
cum tribulationis ultimȩ con.¬
tra eam feruor excreuerit: in
nocte os illius ꝑforat᷑ doloribus:
quia nonnunquam tormentis
uicti etiã ipsi ad ꝑfidiam deflu¬
unt᷑: qui ad fidem alios tenẽre
uidebant᷑. Ait ergo. Nocte os
meũ ꝑforatur doloribus. Ac
si aꝑte dicat. Tribulationis te¬
nebris pressi. ita afflictione te¬
rebrantur: ut & ipsi qͥ in me
habebant uigorem fortitudinis
quasi iam quoddam habeant
foramen timoris. Bene autẽ dr̃.¬
quia maligni sp̃s qui carnales¬
quosq de ęccła consumunt. tan.¬
tomagis quiescere a temptatione
nesciunt: quanto nullo carnis
sunt: essent itinã pauci. Seqͥt᷑.

Expanded text:
unt.---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasiunt.---Si ipsi historiae intendimus, foramen timoris. « Et Quia maligni spiritus, qui carnales de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis firmantium stabiliter portant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dargutione pro eoꝵ amore
cessamus. Unde necesse . ẽ. ut
aliquando toleremus tacen.¬
do quod sunt: quatinꝰ in nob
discant uiuendo qđ ñ sunt
Quia igit᷑ sancta eccła quȩ uer.¬
ba sua semꝑ ꝑ caritatẽ exeritꝰ
tate restringit: dicat Frenũ
posuit in os meum. Ac si aꝑte
fateatur dicens. Quia michi¬
in quibusdam ꝓuectũ ñ uidiꝰ
p̃dicationis ab ei̾s im̃petũ tem¬
peraui: ut uitam meam saltẽ
ꝑ patientiam discerent: cum
uerba mea admittere ꝑ obla.
plus nobis hoc plerũq in tri¬
bulationibus dol&: quod eas
ab illis patimur. in quibus ger.¬
mano amore fidebamus. Unde

Expanded text:
dargutione pro eorum amore dargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivendo quod non sunt. Quia igitur sancta Ecclesia, quae verba sua semper per charitatem exerit, tate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblaplus nobis hoc plerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uos iudicatis uitȩ ęt̃nȩ: ecce con¬
uertimur ad gentes. Frenum
uiri apud dura reꝓboꝵ cor¬
da conspiciunt : qui ꝑ ꝓphe-¬
tam dicunt. Quomͦ canͣtabi¬
mus canticum dñi. in terra
aliena : Frenum poni etiã pau-¬
lus ãmonuit: qui discipulo p̃.¬
cȩpit dicens. Hereticum post
primam & sccđam correptionẽ
deuita: sciens quia subuersus
est qui enismodi. ẽ. & delinqͥt
ꝓprio iudicio condempnatus
Sancti quippe doctores. ple¬¬
rũq alta consideratione. resis¬
tentium corda conspiciunt:¬
& dum ea derelicta diuinitꝰ
uident: afflicti gementesq
conticescunt. An ñ aliquan¬
do frenũ salomon doctoribꝰ
imponit qui dicit: noli argũ¬
ere derisorem ne oderit te:
Sed si ab increpatione iccir co
reticemus: quia contra nos in¬
surgere derisoris odia formid¬
mus: non iam lucra dei sed
nr̃a querimus. Qua in resci¬
endum .ẽ: quod non nũquam
cum redarguunt᷑ praui. dete¬
riores existunt. Ipsis gͦ & non
nobis parcimus: si ab eoꝵ re¬

Expanded text:
os judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Frenum viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum re
Abbreviated transcription (Latin):
sublimia montium. id est fortia
acta scõꝵ contemplari nesciunt:
semꝑ in oblectatione infima
quasi in conuallibus conuersant᷑:¬
& dum quodlibae lucrũ uł par-¬
ui stipendii inueniuntꝰ cũ cla¬
more currunt: quia hoc ab¬
strahere etiã iurgando molum¬
tur. In conualle enim repertis
singulis. cũ clamore currere
est: subortis causarũ occasionibꝰ:
etiã ꝓ parua stipe litigare
Plerunq autẽ. quẽ sc̃m bona
actio ostentat: oborta t᷑reni
com̃modi occasio examinat. Ui.¬
deas nãq non nullos iam sub.¬
limia agere: iam in abstinen.¬
tiȩ iamꝰ in doctrinȩ oꝑe. patr̃
precedentiũ exempla sertari:
sed cum repente presentis uite
lucrum. quasi fructũ conual¬
lis inuenerint: ad hoc cũ cla¬
more currunt: qͥa dirupta
ad illud suꝑductȩ sanctitatis
tranquillitate ꝓsiliunt. Posst̃¬

Expanded text:
sublimia montium, id est fortia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. Intus enim quãuis ꝑ fi-¬
dem positiꝰ dũ plerũq auariciȩ
cogitationibus seruiunt: quasi
illud cõmedunt. unde in extrẽ.¬
mo uitȩ. supplicioꝵ aspa. ꝑferant᷑¬
Qui dum non frugem diuini
eloquii concupiscunt: s ad re-¬
rum temporalium ambitum
seruiunt: nequaquã pane tri-¬
tici. sed radice iuniperoꝵ sati.¬
antur. Ipsa quippe eos ab imis
atq infimis oborta occupant:
quȩ illos more iuniꝑi. pꝰmodũ
ex duricia retributionũ. uelut
ex asperitate folioꝵ pungunt.
Contempnentes nanq deum.¬
dum hic minime sentiunt. qͣn.¬
tũ sit mali qđ agunt: adhuc
iuniꝑi radicem comedunt: sed
huius radicis quã sint rami asꝑi
non attendunt: quia nimirũ
praua actio. modo quasi ex ra-¬
dice delectat in culpa. sed pꝰ¬
modum quasi ex ramis pungit
gitur. ¶ui de conuallibus
ista rapientes: cum singula re-¬
perissent: ad ea cũ clamore
currebant. In comparatione ui¬
delic&e suꝑnoꝵ: om̃is p̃sens ui.¬
ta. conuallis est. Hi autẽ qͥa

Expanded text:
ena.---Intus enim quamvis per fidem positi, dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntQui dueloquii concupiscunt, sed ad rerum tempserviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed pstmodum quasi ex se ramis pungit 5. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore ur.---In comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑ aut gladiis. Sc̃a uͦ eccła.
summopere habere sapientiam
& patientiã stud&: sed exercet᷑
eius sapientia. cũ temptat᷑ uer¬
bis: exercet᷑ eius patientia cum
temptat᷑ gladiis. Nunc uͦ de ea
ꝑsequutione loquit᷑. in qua ñ
gladiis sed falsis assertionibus
lacessitur. Multos autẽ nouimꝰ
qͥ cũ in hac uita aliqua aduersa

Expanded text:
patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa
Abbreviated transcription (Latin):
sentiamus. Neq enĩ fas est crẽdere.
quod in afflictione pęnarũ mu¬
sicis uteretur: cũ ꝑ scripturam
suam ueritas dicat. Wusica in
luctu: importiina narratio est
Nominata gͦ parabola: ecce textu
ipso loquente. iam discimꝰ: ne
iuxta textũ tantũmͦ eius uerba
pensemus. Ad eam itaq simili¬
tiidinẽ. cuncta trahenda sunt:
qua figurate ȩccła designat᷑. Et
in ipso qͥdem loquutionis exor¬
dio. dicta aꝑte ꝓlata sunt: sed
subiunctis obscurioribus impli.¬
cantur. Nam plana ut sol& locu.¬
tione inchoat: sed uerba sua ꝑ
mysticos sensus. grauida narratio¬
ne consũmat. Itaq ait. Uiuit
adduxit anim̃a meã. Quibꝰ ni¬
mirũ uerbis. beatus iob & sua
narrat. & sc̃ẽ eccłȩ tempora af¬
flictȩ significat: in quibꝰ aperta
infidelium ꝑuicatia p̾mit᷑: & ꝑ
sequittionis amaritudine ꝑtur.¬
batur. Duobus nanq modis tem¬
ptari eccła ab aduersariis sol&: ut
uidelic& ꝑsecutionẽ. aut uerbis.

Expanded text:
sentiamus. Neque enim fas est credere sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque ait: CAPUT adduxit animam meam. Quia mirum verbis beatus Job et sua narrat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sacro eloquio
sic nonnulla mystica
describunt᷑: ut tamen
iuxta narrationẽ hys¬
toricam ꝓlata uideant᷑.
Sed sȩpe dicta talia in
eadem hẏstorica narrati.¬
one ꝑmixta sunt: ꝑ quȩ
suꝑficies hystoriȩ cuncta
cassetur. Quȩ dũ nichil
hẏstoricũ resonant: aliud
in eis inqͥrere lectorẽ cõ-¬
gunt. His enĩ dictis quȩ
aꝑta credimꝰ. cũ int̾iecta
aliqua obscuriꝰ inuenimꝰ:
quasi quibisdam stimulis
pungimur: ut ad aliqua
altius intelligenda uigile.¬
mus: & obscuriꝰ ꝓlata sen¬
tiamus. ea etiã quȩ aꝑte dicta. pu¬
tauimꝰ. Cum gͦ beatus iob de ser.¬
mone dñi. & magnitudine toni¬
trui loqueretur: eisdem uerbis
iob assumens parabolam suã: et
ait. Quo ꝓfecto uersu ostendit᷑.
huiꝰ sanctissimi uiri dicta quam
mystice sint ꝓlata: dũ parabola
id est similitudo ab eo assũpta
narrat᷑: qui nichil inferiꝰ ꝑ com¬
parationem uel similitudinẽ lo.¬
quit᷑. Absit enĩ ne hoc loco pa.¬
rabolam. illud musicȩ organum

Expanded text:
sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqueretur, eisdem verbis Job assumens parabolam suam, et ait. - Quo profecto versu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum
Abbreviated transcription (Latin):
NEM
huiꝰ oꝑis totiens necessario
repeto quotiens hoc in
distinctionẽ uoluminũ. lo¬
citionis meȩ pausatione
succĩdo: ut cum legendi
exordium sumit᷑. priꝰ ipsa
memoriȩ lectionis causa
renouetur: & tantõ robu¬
stius surgat doctrinȩ ȩdi¬
ficium: quantõ ex conside-¬
rata causȩ origine. studio¬
sius põnit᷑ in mente funda¬
mentũ. Beatus iob dõ soli
sibiq cognitus in tranqͥl¬
litate: ad nr̃am noticiam
ꝑducendus tactus. ẽ. uerbe¬
re: ut odorẽ suarũ uirium

Expanded text:
nem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto enĩ graue mendacii. ẽẽ. cri¬
men aspiciunt : tanto hoc non solũ
in se. sed etiã in aliis oderunt:¬

Expanded text:
Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tã suȩ gladio prauitã.
uant: aut hi qui alie.
ini subiacent. facile
auideant facta rectoꝵ:
n contradicant. Illis¬
edibus bibunt: cum

Expanded text:
tam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorumordini contradicant. Illisedibu
Abbreviated transcription (Latin):
ntellectus sacri eloqu
inter textum & myste¬
rium tanta. ẽ. librat¬
ne pensandus: ut utri
partis lance moderat.
hunc neq nimiȩ discũ¬
sionis pondus deprima
neq rursus torpor in¬
riȩ uacuum relinquat
tentiȩ tanta allegoria
conceptione sunt gra¬
dȩ : ut quisquis eas ad si¬
lam tenere historiã int
earum noticia ꝑ suam
curiam priuetur. No¬
nullȩ uͦ ita exteriorib

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. tentiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exteriorib