comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no carr̾. xxxu. St̃ int̾ boues et uacc̃ ⁊ b̃bicas ⁊ porc̃. capita. ecc. Post
hȩc ego Gundb̾tus in mͣse unio anno seqͣnti. tabulas.ii. marmoris
purpurei ualenteᷤ lib̃. iiii.dalmatꝰ subdiaconał. armillam ad cloc
in solario in manꝰ doni hũfridi ep̃i uuigmari comitis. meionis. od¬
b̾ti. dedert̃ Berhardꝰ ⁊ erkbaldꝰ tercii manꝰ uice asbaldi patͥs sui in
hubaldingahem ⁊ in embrica in pago taruanensi qͥcqͥd ibide goib̾tꝰ
habuit. et ut filio suo guntb̾to condonarenł p̾cepit. manu terciis.
⁊ heremarꝰ post illos follramno ⁊ asbaldo reddid̾. ut si guntb̃tꝰ re.¬
uͣteret᷑. sic̃ iussisset facerent. Si autẽ ñ reũteretur. sic̃ ꝑmissũ suu̾
mandaret manutertii facerent in sua ⁊ patͥs elemosina. sic̾ cor̃a do
rationẽ reddituri. Actum ẽ anno ep̃atus humfridi ep̃i.xiii. ipso

Expanded text:
no carradae XXXV. Sunt inter boves et vaccas, et berbicas et porcos capita CCC. Post no carradae XXXV. Sunt inter boves et vaccas, et berbicas et porcos capita CCC. Post haec, ego Guntbertus, in mense Junio, anno sequenti, tabulas II marmoris purpurei valentes libras IV, dalmaticam subdiaconalem, armillam ad cloccin solario, in manus domni Humfridi episcopi, Unigmari comitis, Meionis, Odberti, dederunt Berhardus et Erkembaldus tertiimanus, vice Asbaldi patris sui, in Humbaldingahem et in Embrica, in pago Taruenensi, quicquid ibidem Goibertus habuit et ut filio suo Guntberto condonarent, præcepit manuterciis; et Heremarus, post illos, Folkramno et Asbaldo reddidit: ut, si Guntbertus reverteretur, sicut jussisset facerent; si autem non reverteretur, sicut per missum suum mandaret manutertii facerent in sua et patris elemosina, sicut coram Deo rationem reddituri. «Actum est anno episcopatus Humfridi e
Abbreviated transcription (Latin):
ut supͣ. Initio musti mod̾ .i. Odlandꝰ fab̾ habet in kessiaco qmͣ ada¬
lardꝰ cͣcessit de tra mala buñ. L. manc̾ nullũ. Bernard̃ aduoca¬
tus habet in uostringe tͣrã qu̾a tradidit goib̾tꝰ. buñ . L. manc̃ nulł
De uaccariis. Ratuuinꝰ hab̃ int̾ iunior̃ et. senior̃. uaccas.uii. cũ uituł.
lactant᷑ .ii. Uacuas .iii. iuuenc̃ trienñ .iii. debet pensas. St̃it᷑ totũ
capita .xx. Berbicas uodel hab̾ ouiculas lact . L. uacuas .xx.iii. Multones.
xiii.Agnellos.L. St̃ it̾ totũ capita . cxxx.ui. Incurmontiũ huobbel
habet multones .xiii. Annał. uiii.Ouicuł. lactant᷑.xxx.ui. uacuas .xiiii.
Agnelli.xxxui. St̃ int̾ totũ capita.cui. debet pensas.xxx. In stened¬
land st̃ porci int̾ maiores ⁊ minores .xxx. St̃ boues .ii. ad occid̃. Pulli
xii. Anates.iii. Stͣ ibi de splelta supͣsem̃tiã bennȩ.xui.De baliar¬
cho carrad̃ .xxx. De auena carrađ .xu.De hordeo. carrad̃ .ii.De fe¬

Expanded text:
ut supra. Initio musti modius I. Odlandus faber habet in Kessiaco quantum Adalardus concessit de terra mala, bunarii L, mancipium nullum; Bernardus, advocatus, habet in Vostringe terram quam tradidit Goibertus bunaria L, mancipium nullum. De vaccariis. Ratwinus habet, inter juniores et seniores, vaccas VII; cum vitulis lactantes II; vacuas III; juvencas triennales III. Debet pensas. Sunt inter totum capita XX. Berbicas Vodel habet oviculas lactantes L; vacuas XXIII; multones XIII; agnellos L. Sunt inter totum capita CXXXVI. In Curmontium Huobbes habet multones XIII; annales VIII; oviculas lactantes XXXVI; vacuas XIV, agnelli XXXVI. Sunt inter totum capita CVI: debet pensas XXX. In Steneland sunt porci, inter majores et minores XXX; sunt boves II ad occidendum, pulli XII, anates III. Sunt ibi de spelta supra sementiam bennae XV; de baliarcho carradae XXX, de avena carradae XV, de hordeo carradae II, de fe
Abbreviated transcription (Latin):
modiola .x. It̾s quȩ annuatim ex his reb expendebant᷑ ad lumiñ.
cera. oleũ. pinguedo. et uniu̾sȩ necessitates in scuario d̃i. Cerici
Uiii. pascebant᷑. uestiebant᷑. Noñ Nou̾. in annuale Goib̾ti. fr̃ib de
farina nitida mođ .u. de farma grossa ad dispensã famulis et pau-¬
perib mod̾ .ii. De ceruisia mod̾ .iii. De formatic̃. pensã.i. Aa dis¬
ces soł .u. De pinguedine sextarii. De melle sextar̃ magñ.i. De
unc̃ .i. De cimino unc̃.i. Int̾ cinamonũ ⁊ gallingar et cartofilo.
unc̃ .i. De uino mod̾ .uii. aut uiii. Ad mont̾e mođ .i. De cera. lib̾.iii.

Expanded text:
modiola X. Item quae annuatim ex his rebus expendebantur ad luminaria, modiola X. Item quae annuatim ex his rebus expendebantur ad luminaria, cera, oleum, pinguedo, et universae necessitates in sanctuario Dei. Clerici VIII pascebantur, vestiebantur nonis novembris, in annuale Goiberti, fratribus de farina nitida modia V; de farina ad dispensam famulis et pauperibus modia II; de cervisia modia III. De firmaticis pensam I. Ad pisces solidi V. De pinguedine sextarii. De melle sextarius magnus I. De uncia I. De cimino uncia I. Inter cinnamomum et gallingar et cariofilo uncia I. De vino modia VII aut VIII. Ad Montem modium I. De cera librae III.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ipse Goib̾tꝰ ad altare tͣdidit bunꝰ.xx.ui. In kaleiaco qͦd datũ ẽ in
elemosina edebge ꝓ qͦ in annuali eis .xii. pauperes pascunt᷑. lt̃s
in sethliaco ⁊ campanias buñ xuiii.qͦd datũ ẽ in elemosi.¬
na trudlindȩ ꝓ qͣ in annuali eiꝰ .c. paupes pascunt᷑ In
quentuico. mansũ .i. Item luminaria ꝓ Goib̾to : bundb̃to
⁊ trudlinda ⁊ Riqͥone. de qͥb int̾ censũ ⁊ luminare¬
debet uenire. lib̾ .i. soł .u.Ad elemosinã faciendam et clicoꝵ neces¬
sitat᷑e. in hemauinc marisco mansũ .i. qu̾e ded adalardꝰ abb̃. unde
uenit soł .x. in simpiaco buñ .xii. q̃ tͣdidit roppo ꝓlibris .u. ar¬
genti. unde deberent. uenit soł . iii. sedneu̾singahem qͦd de̾ lio¬
dricus buñ.xuiii.inde debent pensȩ .iii.Irem silua in gruonoberg
cũ tra in dagmaringahẽ. qu̾a c̃cessit adalardꝰ abb. unde ueñ. soł .ii.
De luminar̾ de ministerio trudbaldi. unde. ueñ soł.uiii. De horto

Expanded text:
oibertus ad altare tradidit, bunaria XXVI. In Kilciaco, quod datum est in eleemosyna Edebergae, pro quo in annuali ejus XII pauperes pascuntur. Item in Sethliaco et Campanias bunaria XVIII, quod datum est in eleemosyna Trudlindae pro qua in annuali ejus C pauperes pascuntur. In Quintuico mansum I. Item luminaria pro Goiberto et Guntberto, et Trudlinda et Riquione, de quibus inter censum et luminaredebet venire libra I, solidi V, ad eleemosynam faciendam et clericorum necessitatem. In Hammavinc marisco, mansum I quem dedit Adalardus abbas, unde venit solidi X. In Simpiaco, bunaria XII, quae tradidit Zoppo pro libris V argenti, unde deberent venit solidi III; Sedneversingahem, quod dedit Liodricus, bunarios XVIII, inde debent pensae III. Item sylva in Gruonoberg, cum terra in Dagmaringahem, quam concessit Adalardus abbas, unde veniunt solidi II. De luminaribus, de ministerio Trudbaldi, unde veniunt solidi VIII. De horto
Abbreviated transcription (Latin):
unt ibi capsȩ .iiii. auro argentoq parate. cruces.ui. calix .i. cũ pa¬
tena argentea. Turibulũ eneũ.i. Pendunt ibi calic.iii. armillȩ
uu. in funib cloccarũ auro arg̾. paratȩ. De uestit̾. Pallei.iiii. Palla
linea .i. Corporał.ii. Cinctor̃ .iii. Alba .i. casulȩ.ii. Stola .i. Succinctoriu
auro paratũ .i. Dalmatica diac̃ .i. De lib̾ris. Missał .i. lectionar̃.i. An
Genesis: ꝓpħaruo. Ad basilicã dñi saluatoris inporta sunt de
tͣra arabili. buñ .Lxu. De prato. buñ.xx. De silua saginacia fagini-¬
na. buñ .xx. De minuta. buñ .xu. Sunt seruientes int̾ uir̃ ⁊ fem̾ xuiui
qͥ int̃ oͣs ñ habent nͥ mansos uii. ꝑbuñ.xii. Stͣ manc̃.xiiii. uaccaris¬

Expanded text:
unt ibi capsae IV, auro argentoque paratae; cruces III; calix I, cum patena argentea; turibulum aeneum I. Pendunt ibi calices III; armillae IV in funibus, cloccarum auro argentoque paratae. De vestitu. Pallei IV, palla linea I, corporalia II, cinctoria III, alba I, casulae II, stola I, succinctorium auro paratum I, dalmatica diaconalis I. De libris. Missale I, lectionarium I, aGenesis, Prophetarum. Ad basilicam Domini Salvatoris, in porta, sunt de tera arabili bunaria LXV, de prato bunaria XX; de sylva saginacia, faginina, bunaria XX; de minuta bunarria XV. Sunt servientes inter viros et feminas XIX, qui inter omnes non habent nisi mansos VII per bumaria XII. S
Abbreviated transcription (Latin):
uccessit interim hilduno in abbatia foleo canonicis.u. idꝰ
tempore. ambitus castelli circa monasteriũ scĩ bertini est. dim̃sos
et ꝑministeria distributus sed plurimis reb obstantib ñ est ꝑfe¬
ctus. Nuius anno primo. monasterrum sc̃ĩ Petri et sc̃ĩ Bertini iam ui¬
ce altera a nordiannis est incensum .u. kł augusti. Et ȩclipsis so¬
lis quarta facta est. Kł Nouembris.iiii. fr̾̃a. hora .uiiii. et mortalitas
hominũ et pecoꝵ magna. Hludouicus aut̾e filius karoli imperato¬
ris anno regni sui scdo nec dum expleto. obit̃ palatio cõpendio .U. idꝰ
uicus et karlomannus regnum eius inter se disꝑtiunt. Isdem au-¬
tem Rex hludouicus in pago Uimiaco cũ nordmannis bellum gerens
triumphum est adeptus. et nͣ post multo obut .iii. nonͣ aug̃. anno
Regis noricoꝵ qui erat filius hludouici filii karoli magni filii pip¬
pini monarchiam totiꝰ imperii francoꝵ et. Romanoꝵ assumit an-¬

Expanded text:
uccessit interim Hilduino in abbatia Folco canonicus, V Idustempore, ambitus castelli circa monasterium sancti Bertini est dimensus, et per ministeria distributus; sed pluribus rebus obstantibus, non est pectus. Hujus anno primo, monasterium sancti Petri et sancti Bertini, jam vice altera a Nortmannis est incensum V Kalendas Augusti, et ecclipsis solis quarta facta est Kalend. Novembris, IV feria, hora IX, et mortalitas hominum et pecorum magna. Ludovicus autem, filius Caroli imperatoris, anno regni sui secundo necdum expleto, obiit Compendio palatio, V Idus vicus et Carlomannus regnum ejus inter se dispertiunt. Isdem autem rex Ludovicus in pago Vimiaco cum Nortmannis bellum gerens, triumphum est adeptus, et non post multo obiit, III Nonas Augusti, anno regis Noricorum, qui erat filius Ludovici, filii Caroli magni, filii Pippini, monarchiam totius imperii Francorum et Romanorum assumit, an
Abbreviated transcription (Latin):
quida odo. non ex regia stirpe successit in regno. Namq decedenti-¬
b imperatorib karlomanni filiꝰ tantũ in cunts remansit. puer
karolus. De quo cũ franci desperassent pfatũ odonem suꝑse rȩ¬
gem statuunt. anno dñi. dccc.Lxxx.uiii. In cuius anno scđo s̃
Bertini monasterio a tempestate est deiectum . xui. Rł. feb̃. Pres-

Expanded text:
quidam Odo, non ex regia stirpe, successit in regno. Namque decedentibus imperatoribus, Carlomanni filius tantum in cunis remansit puer Carolus, de quo cum Franci desperassent, praefatum Odonem super se regem statuunt, anno Domini 888. In cujus anno secundo, sancti Bertini monasterium a tempestate est dejectum XVI Kal. Februarii. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
firmissima sit. manu a nrͣa roborauimꝰ: et qͥ signarent
aut subscriberetT ad pͣsens rogauimus. Facta donatio
UII. idus sept̾eb̾. anno xi. regni domni nr̃i clodouii regis.
Actũ ascio uilla dñica publice corã strenuis ꝑsonis quoꝵ
nõĩa cũ subscriptionibꝰ uł signacuł subtͣ tenent᷑ inserta.
fgo Ad roaldos hanc donatione a me factam. sꝓ. In xp̃i

Expanded text:
firmissima sit, manu nostra roboravimus, et qui signarent firmissima sit, manu nostra roboravimus, et qui signarent aut subscriberent ad præsens rogavimus. Facta donatio VIII idus septembr. anno XI. regni domini nostri Clodovii regis. «Actum Ascio, villa dominica, publice, coram strenuis personis, quorum nomina, cum subscriptionibus vel signaculis, subter tenentur inserta. «Ego ADROA
Abbreviated transcription (Latin):
fabricinio. Losantanas. et ad fundenis seu Malros. Alciaco.
laudardiaca uilla. franciliaco. cũ om̃i merito eoꝵ. cu domi¬
bus. edificiis. terris cultis et incultis. mansiones cũ siluis.
pratis. pascuis. aquis aquaruue. decursibus seu farmariis.
mancipiis. acculab greges cũ pastorib mobilibꝰ Immobi¬
libus uel qͥbuslibet beneficiis. Hȩc omĩa uob̾ ad integrũ
trado atq trans firmo. ut habeatis. teneatis atq possideatos.
& qͥbus uolueritis ad possidendũ relinquatis. Si qͥs uoͣ qͦd
futurum ẽẽ ñ credo. si ego aut ullus de heredibus meis.
uel quislibet opposita ꝑsona. contra hanc donationẽ ue-¬
nire conauerit ullo umqu̾a tepore. in pͥmitus iram di in¬
currat. & sci Petͥ offensam. et insuꝑ fisco cogente. aurili¬
bras.xu. argenti pondo .xxx. coactus exsoluat. et qd repe¬
tit ñ ualeat euindicare. Et ut hȩc donatio om̃ibꝰ tp̃ribꝰ

Expanded text:
Fabricinio, Losantanas, et Ad Fundenis seu Malros, Alciaco, Fabricinio, Losantanas, et Ad Fundenis seu Malros, Alciaco, Laudardiaca villa, Franciliaco, cum omni merito eorum; cum domibus, ædificiis, terris cultis et incultis; mansiones cum silvis, pratis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, seu farinariis, mancipiis, acculabus; greges cum pastoribus, mobilibus, immobilibus, vel quibuslibet beneficiis. Hæc omnia vobis ad integrum trado atque transfirmo ut habeatis, teneatis atque possideatis, et quibus volueritis ad possidendum relinquatis. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si ego aut ullus de heredibus meis, vel quislibet opposita persona contra hanc donationem venire conaverit, ullo umquam tempore, inprimitus iram Dei incurrat, et sancti Petri offensam; et insuper, fisco cogente, auri libras XV, argenti pondo XXX coactus exsolvat, et quod repetit non valeat evindicare. Et ut hæc donatio omnibus temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ominis sc̃is patͥh. Bertino. Mũmolino. Ebertrano.
Ego in dei nomine. adroaldo sana mente.sanoq consi-¬
lio integrȩ deliberationis ꝓut mundana peccata mea ille-¬
cebris abstergere dñs dignetur. dono uobis om̃em rem por¬
tionis hereditatis meȩ. in pago taro anense. qđ domno
patͥ audomaro apłico uiro ad senodochiũ suũ ȩdifican¬
dũ dare uoluimus. sed ipse salubre ac melius consilium
nob̾ donauit. ut ipsam rem uob̃ delegarem. ut ibi mo¬
nasteriũ in honorem sc̃i Petrti principis apłoꝵ construere
debeatis ad conũsandum monachis. ubi beati pauperes
spũ et domestici fidei adunari debeant ł quoꝵ uoces cotidie.
ad aures dñi ꝑsonare noscuntur. quoꝵ petitiones dñs audie
donationis in pago taroanense. uillam ꝓprietatis meȩ
nuncupante. sitdiu supra fluuiũ agniona. cũ om̃i me¬
rito suo uel adiacentiis. seu aspicientiis ipsius uillȩ. hȩc surs
uilla magnigeleca. Uiciaco. Tatinga uilla. Amneio. Masto.

Expanded text:
ominis sanctis patribus Bertino, Mummolino, Ebertranno. Ego in Dei nomine Adroaldus, sana mente, sanoque consilio integræ deliberationis, prout mundana peccata mea illecebris abstergere Dominus dignetur, dono vobis omnem rem portionis hereditatis meæ in pago Taroanense, quod domno patri Audomaro, apostolico viro, ad senodochium suum ædificandum dare voluimus; sed ipse salubre ac melius consilium nobis donavit, ut ipsam rem vobis delegarem, ut ibi monasterium in honorem sancti Petri principis apostolorum construere debeatis, ad conversandum monachis, ubi beati pauperes spiritu et domestici fidei adunari debeant, quorum voces cotidie ad aures Domini personare noscuntur, quorum petitiones Dominus audit r hanc epistolam donationis, in pago Taroanense, villam proprietatis meæ nuncupante Sitdiu, supra fluvium Agniona, cum omni merito suo, vel adjacentiis, seu aspicientiis ipsius villæ. Hæc sunt: villa Magnigeleca, VViciaco, Tatinga villa, Amneio, Masto,
Abbreviated transcription (Latin):
non diu in hac uita mansit. Mortuus nãq est cũ regnasset.
amits.U. & dimidio. franci uõ Theodicũ Dagob̾ti regis iu¬
nioris supra memorati filium suꝑ se regem statuunt. Q pfa¬
to frkenbodoni alb̃i pͥuilegium qͦddam concessit regia aucto¬
ritate. confirmans ea quȩ ab antecessoribꝰ suis scõ huic loco
est c̃cessum. qͦd hic &iam pre oculis talit̾ habet᷑ insertum.
nEOΡERICUS REx francoꝵ. Ut illustrib grauionibo
seu & om̃ibꝰ agentibꝰ uel iunioribꝰ eoꝵ tam pͣsentib gu̾a
futuris in cuiuscũq libet actionibꝰ monast̾i Sithuui tenere
uel habere uidetur. Si facta parentũ nroꝵ quȩ ad loca
gia consuetudine. exercemus hoc ido ut nob ad laudem uł
stabilitatẽ regni nr̃i in di noĩe ꝑtinere confidamꝰ. Igitur
uenerabilis uir ẜr kenbodꝰ abbas de monastio Sithau qui est
in pago taruanensi in honore scȩ Mariȩ genit̾eis dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
non diu in hac vita mansit, mortuus namque est, cum regnasset non diu in hac vita mansit, mortuus namque est, cum regnasset annis V et dimidio. Franci vero Theodericum, Dagoberti regis junioris supramemorati filium, super se regem statuunt. Qui praefato Erchembodoni abbati privilegium quoddam concessit, regia auctoritate confirmans ea quae ab antecessoribus suis sancto huic loco est concessum; quod hic etiam prae oculis taliter habetur insertum.eodericus rex Francorum viris inlustribus< gravionibus seu et > omnibus agentibus < vel iunioribus eorum > tam presentibus quam futuris < in cuiuscumquelivel habere videtur. Si facta parentum nostrorum, quae adgia consuetudine exercemus hoc, ideo ut nobis ad laudem vel stabilitatem regni nostri in Dei nomine pertinere confidamus. Igitur venerabilis vir Erkembodus abbas de monasterio Sitdiu, qui est in pago Teru  aninsi in honore  sanctę Marię genetricis domini
Abbreviated transcription (Latin):
N pͣfati autem regis Chilꝑerici tepore.
karolits dux filius Pippini ab auster adue.¬
niens cõmoto exercitu. contra iam dictum
chilpericum regem Et RaGemfridum illius ducem pugna
iniit. sed prius ceso eius exercitu terga uertit. Postea autem
resumptis uiribus contra chilpericum hostem mouit. die dñi¬
co in quadragesima. sed karolus prius pacem fieri rogauit. Ii¬
lis non dantibus pugnam iniit . xii kł apͥł. dõq iuuante.
uicto chilperico & Ragemfrido uictoriam accepit. In hoc autẽ
tempore. beatus Sobuanus taruenNensis epͣs floruit uirtu¬
tibus & scͣitate plenus. cuius nunc in sithiu uenerabilit᷑
humatũ pausat. corpus. ꝑacta aute supra memorata pugna
iterum Chilpericus rex cum Ragemfrido fudonem ducem in
auxilium expetentes contra karolum ire disponunt qͥbꝰ ka¬
rolus occurrens intrepidꝰ. fugatis iterum hostibus tumphu
est adeptus. Karolus autẽ cũ fudone duce amicitias postea feri¬
ens. et cum chilperico rege pacificatus eũ in regno restituit: s

Expanded text:
n praefati autem regis Chilperici tempore, Carolus dux, filius Pippini, ab Auster adveniens, commoto exercitu, contra jam dictum Chilpericum regem et Ragemfridum illius ducem, pugnam iniit. Sed prius caeso ejus exercitu, terga vertit. Postquam autem resumptis contra Chilpericum hostem movit die Dominico, in Quadragesima. Sed Carolus prius pacem fieri rogavit. Illis non dantibus, pugnam iniit XII Kal. April., Deoque juvante victo Chilperico et Ragemfrido, victoriam accepit. In hoc autem tempore beatus Silvinus, Taruennensis episcopus, floruit virtutibus et sanctitate plenus; cujus nunc in Sithiu venerabiliter humatum pausat corpus. Peracta autem supra memorata pugna, iterum Chilpericus rex cum Ragemfrido Eudonem ducem in auxilium expetentes, contra Carolum ire disponunt. Quibus Carolus occurrens intrepidus, fugatis iterum hostibus, triumphum est adeptus. Carolus autem cum Eudone duce amicitias postea feriens, et cum Chilperico rege pacificatus, eum in regno restituit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ ẽstructus ad nr̃am accessit pͣsentiam. clementiȩ regni
nrͣi suggessit. eo qͦd ꝓauus nrͣ clodoueus quondã rex de om̃i¬
b curtis uł uillis ipsius monasterii qͥcqͥd eodẽ trpore posside.¬
bant. aut adhuc in antea ex munere. regũ. uł de collatis
ppłi seu de cõparato aut. de. cõparando. aut de. qͦliber ad tracto
in qͥbuslbet pagis atq territoriis inibi est. additũ uł colla¬
tu integra emunitate antecessori suo Bextino quondã uł ad
pͣdictũ monasterium sithiu cͣcessisset. ut nullus iudex publi¬
cus ibidẽ ad causas audiendas. aut freta exactanda. uł fide¬
iussores tollendos nec mansiones aut paratas faciendas nec
homines ipsius monasterii tͣa ingenuos qͣm et seruientes qͥ suꝑ
terras suas coͣmanent distringendos. nec nullas redibitiones
reqͥrendas nec exactandas iudiciaria potestas ibide ingredere
nͣ p̾sumat nͥ sub emunitatis noi̾s om̃i tẽpore cũ om̃ib fretis

Expanded text:
constructus, ad nostram accessit presentiam, clementię regni nostri suggessit, eo quod proavus noster Chlodouius n quondam rex de omnibus curtis vel villis ipsius monasterii, quicquid eodem tempore possidebant aut adhuc inantea ex munere regum vel de collatis populi seu de comparato < aut de comparando > aut de quolibet adtracto in quibuslibet pagis atque territoriis inibi est additum vel collatum, integra emunitate antecessori suo  Bertino quondam vel ad predictum monasterium Sitdiu concessisset, ut nullus iudex pubplicus ibidem ad causas audiendas aut freta exactanda vel fideiiussores tollendos, nec mansiones aut paratas faciendas, nec homines ipsius monasterii tam ingenuos quam et servientes, qui super terras suas commanent, distringendos, nec Hui las redibitiones requirendas nec exactandas iudiciaria potestas ibidem ingredere  non presumat, nisi sub emunitatis nomine omni tempore cum omnibus fretis
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑epore ẽe debeat. una cũ terris. mansis. casis. edificiis. mancipiis.
acolabus. tã ingenus qu̾a et seruientib campis. siluts. pratis. pas¬
chuis. aquis aquarũue. decursib farinariis. peculiis. pͣsidiis. mo¬
bilib et ĩmobilib om̃ia et ex om̃ib rem in exqͥsitam qͥcqͥd dici uł
nominari potest. hȩc uobis uł ad opus monastii sithii a die pͣsenti
dono. trado. atq transfundo ꝓpetualiter ad possidendũ. Et post
meũ obitũ ipse qͥ tͣc abb̃is fungetur moderamine. uł frͣs de ia
taxato monastio sithiu ibidem consistentes cõplaceat qualem pͣpo¬
situ ad ipsam cellam cͣstituere uoluerint. potestat᷑e in om̃ibꝰ ha¬
bere mereantur. Et supplicamꝯ ipsos fr̃es et rectores ipsiꝰ monas¬
terii sichiui ꝓpt̾ dm̃ et mercedem nraͣm lucrandam ut ipsa cella
qu̾a ibidem transfirmauimꝰ. de missis. de curio. et de luminariis

Expanded text:
tempore esse debeat; una cum terris, mansis, casis, ædificiis, mancipiis, tempore esse debeat; una cum terris, mansis, casis, ædificiis, mancipiis, acolabus tam ingenuis quam et servientibus, campis, silvis, pratis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, farinariis, peculiis, presidiis, mobilibus et immobilibus; omnia et ex omnibus, rem inexquisitam, quicquid dici vel nominari potest, hæc vobis vel ad opus monasterii Sithiu, a die presenti, dono, trado atque transfundo perpetualiter ad possidendum. Et post meum obitum, ipse qui tunc abbatis fungetur moderamine, vel fratres de jam taxato monasterio Sithiu ibidem consistentes, complaceat, qualem præpositum ad ipsam cellam constituere voluerint, potestatem in omnibus habere mereantur. Et supplicamus ipsos fratres et rectores ipsius monasterii Sithiu, propter Deum et mercedem nostram lucrandam, ut ipsa cella, quam ibidem transfirmavimus, de missis, de curso, id est psalmis, et de luminariis
Abbreviated transcription (Latin):
parũ cõparat. sibi regnũ et qͥ ͥbuit. parũ pecuniȩ accipit
sine fine mensuram. Igitur ego in di nomine felix pb̃r inspiran¬
te. diuina clementia atq ꝓ animȩ meȩ remedio deputaui et cͣ¬
cessi atq delegaui ꝑ hanc pagia donationis ad monastiuͣ sa¬
s̃ b̾tini c̃fessoris ubi ipse domnꝰ in corpore reqͥescit Ał ubi uene¬
rabilis uir nantharius albas p̾ee̾ uidetur hoc ẽ cellam meaͬ in
loco nuncupante Rochashem siue therealdo loco in pago flan¬¬
drinse qu̾a ego in honore s̃ onchaelis archangeli uł s̾ loħis
construxi. qua ab extraneis ꝑsonis dato pͣcio coͣparaui. ita ut mͥ
cõplacuit. in taliratione. ut ad ipsũ monast̾iũ sichiua ad opo s̃ Petͥ
iam dicta cella cũ om̃i integͥtate. uł soliditate sua in se aspiciente.
uł ꝑtinente ibidem delegare. deb̾emus. Qđ ita et fecimꝰ ad inte¬
grũ ꝑpetualit᷑ ad possidendũ. ut ihidem aspecta uł subiecta om̃i

Expanded text:
parum, comparat sibi regnum, et qui tribuit parum pecuniae, accipit sine fine mensuram, igitur ego, in Dei nomine, Felix, presbyter, inspirante divina clementia, atque pro animae meae remedio, deputavi et concessi atque delegavi, per hanc paginam donationis, ad monasterium Sisancti Bertini confessoris, ubi ipse domnus in corpore requiescit, vel ubi venerabilis vir Nantharius abbas præesse videtur, hoc est cellam meam in loco nuncupante Rochashem sive Therealdo loco, in pago Flandrinse, quam ego in honore sancti Michaelis archangeli, vel sconstruxi, quam ab extraneis personis, dato precio, comparavi; ita, ut mihi complacuit, in tali ratione, ut ad ipsum monasterium Sithiu, ad opus sancti Petri, jam dicta cella, cum omni integritate vel soliditate sua in se aspiciente vel pertinente, ibidem delegare deberemus. Quod ita et fecimus ad integrum, perpetualiter ad possidendum, ut ibidem aspecta vel subjecta omni
Abbreviated transcription (Latin):
ordinante. ꝓuidentia imperator augustus. Cũ locis diuino cul¬
tui mancipatis ob diuinȩ seruitutis amore̾ opem congruam
fermius. et imperialem morẽ decenter implemus. et id nob̾
ꝓfuturũ ad ȩternȩ. remunerationis pͣmia capescenda ueracit᷑
credimus. Iocirco notũ eẽ uolumus om̃ib fidelib scͣȩ di eccłȩ et.
nr̃is pͣsentib scilicet. et futuris qͥa monachi ex cȩnobio sathiu¬

Expanded text:
ordinante prouidentia imperator augustus. Cum locis diuino cultui mancipatis ob diuinae seruitutis amorem opem congruam ferimus et regium morem decenter implemus et id nobis profuturum ad aeternae remunerationis praemia capessenda ueraciter credimus. Idcirco notum esse uolumus cunctis fidelibus sanctae dei ecclesiae et nostris praesentibus scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i confessoꝵ audomnam et Bentini c̃cessimus. ita illi ratũ et stabile.
ꝑmanere ꝑmittant ut nullam diuisionem in monasterits aut.
cęllis uł uillis seu cȩteris possessionib in qͥbusubet pagis aut territo¬
nimus ut nullus iudex publicus aut qͥslibet ex iudiciaria potesta.¬
te. in ȩcclesus aut locis uł agris seu reliqͥs possessionib memorati
monasterii quas moderno tẽpore. in qͥb libet pagis et territorits
infra ditione̾̃ imꝑii nr̃i iuste et legalit᷑ possidet atq deinceps in
distringendos nec ullas redibitiones aut illicitas occasiones reqͥ¬
rendas ullo umqu̾a tẽpore ingredi audeat. uł ea quȩ supmemo¬
rata stͣ penitus exactare p̾sumat. Sed liceat. memorato abbati

Expanded text:
icto monasterio concessimus ita illi ratum et stabile permanere permittant ut nullam diuisionem in monasteriis aut cellis uel uillis seu ceteris possessionibus faciant aut facenimus ut nullus judex publicus aut quislibet ex judiciaria potestates villas loca vel agros seu reliquas possessiones memorati epi scopii, quas moderno tempore in quibuslibet pagis ac territoriis infra dictionem imperii nostri iuste et legaliter possidet vel quae deinceps in distringendos nec ullas redibitiones aut illicitas occasiones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat uel ea quę memorata sunt penitus exactare pręsumat sed liceat memorato abbati
Abbreviated transcription (Latin):
p̃est. optulert᷑ obtutib nr̃is auctoritatẽ immunitatis dõni et
genitoris karoli bonȩ memoriȩ. serenissimi imperatoris. in
sores eis pͥores Reges uidelicet francoꝵ p̃dictũ monast̾ium ob
amorem dĩ tranquillitatẽq fr̃m ibidem consistentiũ. semꝑ sub
plenissima defensione et ĩmunitatis tuitione. habuissent
Sed ꝓfirmitatis studio postulauert᷑ ut ñ solũ patͣnũ seu p̃de
tatis pͣceptũ erga ipsũ monast̾ium ĩmunitatis atq tuitionis grͣa
fieri iussimus. sed et eam ꝑcenseremus. ut om̃s cellas et. uillas
seu cȩteras possessiones p̃dicti monast̾ii sc̃e. Manis et sc̃i Potͥ ⁊ Pau¬
riis infra ditionẽ imꝑii nr̃i constant. nullus succedentiũ nr̃oꝵ
diuidere aut. inalios usus conu̾tere p̾sumeret. Et ut familia
eiusdẽ monast̾ii. nullis qͥb libet. hoib foderũ daret. Quoꝵ petiti¬
onib libenter adquieuimus. et ita ẽcedimꝰ atq ꝑ hunc p̃ceptũ

Expanded text:
et, ostendit nobis quadam auctoritatem inmunitatis domni et genitoris nostri Caroli, bone memorie prestantissimi imperatoris, in sores eorum priores reges videlicet Francorum pręfatum monasterium ob amorem dei tranquillitatemque fratrum ibidem consistentium semper sub plenissima defensione et immunitatis tuitione habuissent. Ob firmitatem tatis preceptum erga ipsum monasterium tuitionis gratia fieri juberemus sed etiam percenseremus ut omnes cellas et uillas seu ceteras possessiones predicti monasterii quas in quibuslibet pariis infra ditionem imperii nostri constant, nullus succedentium nostrorum dividere, aut in alios usus convertere praesumeret; et ut familia ejusdem monasterii nullis quibuslibet hominibus foderum daret. Quorum petitionibus libenter acquievimu
Abbreviated transcription (Latin):
solidos mille qͥngentos tantũ. ita ut. ab hodierna die. ipse
abbasuel pars monastii sui. habendi. tenendi. dandi. uendendi.
cõmutandi. uel qͥcqͥd exinde facere uoluerit. liberã et firmis¬
sima in om̃ib habeant potestatem. Si qͥs uo̾ qͦd futurũ ee̾ ñ
credimꝰ. si nos ipsi aut ullꝰ de heredibꝰ aut ꝓheredibꝰ nrͣis.
uel qͥslibet opposita ꝑsona. qͥ contra hanc uenditionẽ quͬa
ego plenissima uoluntate fieri uel conscribi rogaui uenire aut ef¬
fringere p̃sumpserit. et a me. uel a meis heredibꝰ defensatũ ñ
fuerit. tunc inferamꝰ nos uł heredes nr̃i tantũ et alia tantũ qͣntũ
a uob accepimus. uel quantũ ipsa res eo tempore meliorata ualue.¬
rit dupplam pecuniam statuta seruante cõponat. & qͦd repetit¬
euindicare ñ ualeat. sed p̃sens uendicio hȩc om̃i tempore firma
et inuiolata ꝑmaneat cũ astipulatione subnixa. Actũ Sithiu

Expanded text:
solidos mille quingentos tantum; ita ut ab hodierna die, ipse solidos mille quingentos tantum; ita ut ab hodierna die, ipse abba vel pars monasterii sui habendi, tenendi, dandi, vendendi, commutandi, vel quicquid exinde facere voluerit, liberam et firmissimam in omnibus habecredimus, si nos ipsi aut ullus de heredibus, aut pro heredibus nostris, vel quislibet opposita persona, qui contra hanc venditionem quam ego plenissima voluntate fieri vel conscribi rogavi, venire aut effringere presumpserit, et a me vel a meis heredibus defensatum non fuerit, tunc inferamus nos vel heredes nostri tantum; et alia tantum quantum a vobis accepimus, vel quantum ipsa res eo tempore meliorata valuerit, dupplam pecuniam, statuta servante, componat; et qeuindicare non ualeat sed presens donatio ista omni que tempore firma et inuiolata permaneat cum stipulatione subnixa. Acta
Abbreviated transcription (Latin):
rabili uiro Rigobto alħ̃i de monasterio sithu. eodeb̾tus
uenditor. Constat me ñ imaginario iure. sed plenissima uo¬
luntate. uob̾ uendidisse et ita uendidi. tradidisse et ita tradi-¬
di de p̾sente. hoc est omem Rem portionis meȩ in loco nuncu¬
pante. Rumliaco in pago taruanense qu̾a de parte filii mei
chardeb̾ti quondam ex luctuosa hereditate. mͥ obuenit. id eͣ
cum tͣris. domibꝰ. edificiis. mancipiis. siluis. pratis. pascuis.
aqͥs aquarue decursibus mobilibits & immobilibꝰ farinariis.
greges cu pastoribꝰ rem in exqͥsitam ad integrum quantu cũq
coniux mea ibidem tenuit. moriensq dereliqͥt. uel ad filiũ
nr̃m suꝑius nominatum de parte. sua ad ipsum ꝑuenit. hoc
integrato ordine. ipse abbas uel pars monast̾ii sui in ruire. et
domination e eoꝵ a die pͣsenti faciant recipere.
uel dñare. Unde accepimus a uobis in precio taxato iuxta
qd nob̾ bene complacuit. atq conuenit int̾ auruͣ et. argentũ

Expanded text:
rabili viro Rigoberto, abbati de monasterio Sithiu, Eodbertus venditor. Constat me non imaginario jure, sed plenissima voluntate, vobis vendidisse, et ita vendidi, tradidisse, et ita tradidi, de præsente, hoc est omnem rem portionis meæ in loco nuncupante Rumliaco, in pago Taruanense, quam de parte filii mei Chardeberti quondam, ex luctuosa hereditate, mihi obvenit: id est cum terris, domibus, edificiis, mancipiis, silvis, pratis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, mobilibus et immobilibus, farinariis, greges cum pastoribus, rem inexquisitam, ad integrum; quantumcunque conjux mea ibidem tenuit, moriensque dereliquit, vel ad filium nostrum superius nominatum de parte sua ad ipsum pervenit: hoc integrato ordine, ipse abbas vel pars monasterii sui in jure et dominatione eorum, a die præsenti, faciant recipere vel dominare. Unde accepimus a vobis in precio taxato, juxta quod nobis bene complacuit atque convenit, inter aurum et argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
taq folcone adarchiepͣatum sublimato. Rodulfus abbatiam susce.¬
pit in eodem anno. cui anno pͥmo karoli Regis suauoꝵ. qͥdã uir Ro¬
dinus nomine. tradidit. ad usũ monasterii sui Sithiu res ꝓpͥetatis
suȩ ꝑ nomina in ipsius traditionis karta inserta. guȩ sub hoc te¬
Traditio Rodini

Expanded text:
taque Folcone ad archiepiscopatum sublimato, Rodulfus abbatiam suscepit in eodem anno. Cui, anno primo Caroli regis Suavorum, quidam vir, Rodinus nomine, tradidit, ad usum monasterii sui Sithiu, res proprietatis suae, per omnia in ipsius traditionis carta inserta, quae sub hoc teTraditio Rodini
Abbreviated transcription (Latin):
et. seruos distringendos. nec ullas redibitiones aut illicitas occa¬
siones reqͥrendas ullo umqũa tempore. ingredi audeat. uł ea ꝗͣ
supra memorata st̃ penitus exactare. p̃sumat. Sed liceat. memo¬
pͣcepto qͦd auunculo nr̃o Hugoni concessimꝰ continetur cuͣ om̃i¬
bus fredis aut bannis sibi concessis sub immunitatis nr̃ȩ defensio¬
ne. quieto ordine possidere. Mercatũ quoq om̃i tepore in die.
ueneris p̃nominato sc̃o loco c̃cessimus ut qͥcqͥd ex ipso mercato
siue districto atq banno adquiri potest. ad luminaria ipsoꝵ
sco̾ꝵ audomari atq bertini ꝑueniat. et semel in anno custos ȩccłȩ
fr̃ib ipsiꝰ sc̃i loci refectionem exinde tͥbuat. quatenꝰ ipsos seruos¬
etiam ꝓ stabilitate. totius regni nr̃i a dõ nob̾ c̃cessi atq conseruan¬
di iugiter dñi miscđiam exorare delectet. Et ut hȩc auctori
tas nr̃is futurrsq temporib dño ꝓtegente ualeat. in cͣuulsa ma-¬
nere: manu ꝓpͥa subter eam firmauimꝰ.

Expanded text:
sterii distringendos nec ullas redibitiones aut illicitas occasiones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat uel ea quę memorata sunt penitus exactare pręsumat sed liceat memopraecepto quod avunculo nostro Hugoni concessimus, continetur, cum omnibus fredis aut bannis sibi concessis, sub immunitatis nostrae defensione, quieto ordine possidere. Mercatum quoque omni tempore, in die Veneris, praenominato sancto loco concessimus, ut quidquid ex ipso mercato sive districto atque banno acquiri potest, ad luminaria ipsorum sanctorum Audomari atque Bertini perveniat, et, semel in anno, custos ecclesiae fratribus ipsius sancti loci refectionem exinde tribuat; quatenet pro stabilitate totius regni a Deo nobis conlati uel conseruandi iugiter Domini misericordiam exorare deletas nostris futurisque temporibus, Domino protegente, valeat inconvulsa manere, manu propria subte
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos apud homines quamdiu uiuunt almifluis uir-¬
tutũ miraculis coruscando manifestat. quos postea in ȩtͣna
quietudine ꝓ sui laboris sudore qͥescere ꝑpetualit̃ pres-¬
sores suos et ad ipsum monast̾ium sithiu omͣi tempore. ipsa bene-¬
ficia concessa in om̃ibꝰ ualeant. ẽẽ conseruata. et nulli
ione. nec nullũ impedim̃tũ a iudicibus publicis exinde

Expanded text:
plurimos apud homines, quandiu vivunt, almifluis virtutum miraculis coruscando manifestat quos postea in aeterna quietudine, pro sui laboris sudore, quiescere perpetualiter praessores  et ad ipsum monasterium Sithiu omni tempore ipsa beneficia concessa in omnibus valeant esse conservata et nullam refragationem nec ullum impedimentum a iudicibus publicis exinde
Abbreviated transcription (Latin):
et. seruos distringendos. nec ullas redibitiones aut illicitas occa¬
siones reqͥrendas ullo umqũa tempore. ingredi audeat. uł ea ꝗͣ
supra memorata st̃ penitus exactare. p̃sumat. Sed liceat. memo¬
pͣcepto qͦd auunculo nr̃o Hugoni concessimꝰ continetur cuͣ om̃i¬
bus fredis aut bannis sibi concessis sub immunitatis nr̃ȩ defensio¬
ne. quieto ordine possidere. Mercatũ quoq om̃i tepore in die.
ueneris p̃nominato sc̃o loco c̃cessimus ut qͥcqͥd ex ipso mercato
siue districto atq banno adquiri potest. ad luminaria ipsoꝵ
sco̾ꝵ audomari atq bertini ꝑueniat. et semel in anno custos ȩccłȩ
fr̃ib ipsiꝰ sc̃i loci refectionem exinde tͥbuat. quatenꝰ ipsos seruos¬
etiam ꝓ stabilitate. totius regni nr̃i a dõ nob̾ c̃cessi atq conseruan¬
di iugiter dñi miscđiam exorare delectet. Et ut hȩc auctori
nere: manu ꝓpͥa subter eam firmauimꝰ.
mus. S̾ karoli głosissimi Regis. Gammo
notarius ad uicem Goizeni Recognouit ⁊

Expanded text:
sterii distringendos nec ullas redibitiones aut illicitas occasiones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat uel ea quę memorata sunt penitus exactare pręsumat sed liceat memopraecepto quod avunculo nostro Hugoni concessimus, continetur, cum omnibus fredis aut bannis sibi concessis, sub immunitatis nostrae defensione, quieto ordine possidere. Mercatum quoque omni tempore, in die Veneris, praenominato sancto loco concessimus, ut quidquid ex ipso mercato sive districto atque banno acquiri potest, ad luminaria ipsorum sanctorum Audomari atque Bertini perveniat, et, semel in anno, custos ecclesiae fratribus ipsius sancti loci refectionem exinde tribuat; quatenet pro stabilitate totius regni a Deo nobis conlati uel conseruandi iugiter Domini misericordiam exorare delenere manu propria subtemus S Karoli gloriosnotarius, ad vicem Goizeni, recognovit et
Abbreviated transcription (Latin):
dice gesta abbatum sithiensis cenobii depromere.
upientes. uel possessionum traditiones quȩ a fide li
ub uniuscuiusq illorum tempore sacro huic loco cu

Expanded text:
dice gesta abbatum Sithiensis coenobii depromere cupientes, vel possessionum traditiones, quae a fidelibus sub unius cujuscunque illorum tempore, sacro huic loco, cu
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ di electorũ sepe sufficienter accendunt᷑ corda
Qua ꝓptͣ in pͥmis latinus sermo ȩthimologiam sui nõis
licere sibi depromere: diligent᷑ petit. qu̾e. om̃is plebs
uulgaris simplici uocabulo Beregiaus consuete. ꝓmit. qͥa
eius significationem cũ sit ꝓfunda melius nuncupare. non
nouit. B. enĩ pͥma ipsius uocabuli ponitur lutera. eo qͦd¬

Expanded text:
amorem Dei electorum saepe sufficienter accenduntur corda. amorem Dei electorum saepe sufficienter accenduntur corda. Quapropter in primis Latinus sermo aethimologiam sui nominis licere sibi depromere diligenter petit, quem omnis plebs vulgari simplici vocabulo Bertinus consuete promit, quia ejus significationem, cum sit profunda, melius nuncupare non novit. B enim prima ipsius vocabuli ponitur littera, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib duo reges boutionis p̃mia dederit.
uxmms in huius uitȩ peregrinatione.
alterum in ꝑpetua suꝑnoru tran-¬
quillitate. satis sc̃a paginula sapi-¬
ent̃ anserini uomeris cultro sulca¬
ta ꝑscrutantibus patefacit.
Nam hic quam¬
plurimos apud homines quamdiu uiuunt almifluis uir-¬
tutũ miraculis coruscando manifestat. quos postea in ȩtͥna
quietudine ꝓsui laboris sudore qͥescere ꝑpetualit̃ pres-¬
tat. Unde qͦq fit ut eoꝵ memoria laudando semꝑ inag-¬
nificet in terris quorũ ꝑpetuitatis nomina in cȩlestibus
conscribunt᷑ albis. Inter quos nobis precȩteris unus co¬
ram do presentiq scło carior consistit patronus. qͥ uisui
nr̃e mentis cũ alta suꝑnȩ meditationis ascendit. glorio-¬
sus apparet ueluti aurẽs tytan cu nouo mane crocea re¬
linquens cubilia. septemplicia preclari luminis ꝑ totũ
ꝓcliui scłi rotatilem orbem fugatis tenebris sua emittit.
spicula quia in illius tẏpo ꝑ sc̃i pneumatis munera ad

Expanded text:
fidelibus duo retributionis praemia dederit, unum in hujus vitae peregrinatione, alterum in perpetua supernorum tranquillitate, satis sancta paginula, sapienter anserini vomeris cultro sulcascrutantibus patefecit. Nam hic quamplurimos apud homines, quandiu vivunt, almifluis virtutum miraculis coruscando manifestat quos postea in aeterna quietudine, pro sui laboris sudore, quiescere perpetualiter praestat. Unde quoque fit, ut, eorum memoria laudando, semper magnificet in terris, quorum perpetuitatis nomina in coelestibus conscribuntur albis. Inter quos nobis prae caeteris unus, coram Deo praesentique saeculo, carior consistit patronus; qui visui nostrae mentis, cum alta supernae meditationis ascendit, gloriosus apparet veluti aureus Titan, cum novo mane, crocea relinquens cubilia septemplicia, praeclari luminis, per totum proclivi saeculi rotabilem orbem, fugatis tenebris, sua emittit spicula; quia in illius typo, per sancti pneumatis munera, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis exibemus. et ad presentem uitam facilius transigendã
et ad futurã felicius optinendam. hoc nobis ꝓdẽe absq du¬
bio confidimus. Nouerit. gͥ om̃ium fidelium sc̃ȩ dei ȩccłȩ nr̃o¬
onem hilduini uenerabilis abbatis concedimus sc̃o Bertino et
fr̃ibꝰ ibidem dño militantib ad suos usus in pago ternensi
in uilla turringahem mansum indominicatum et int̾ siluam
et. terram buñ.l.iiii. et mancipia.xiii. et mansa seruilia .iiii.¬
ꝑ buñ.uiii. Et in menoluigahem buñ.xxx. ad iam dictũ mansũ
ꝑtinentia. Et in Belrinio.bunͣ.xu. et in Menteka buñ. uiii.
et in uertuno bunar̃.xxx. Unde. hoc nrͣȩ altitudints p̃ceptum fie¬
ri et memoratis fr̃ib sc̃i Bertini dari iussimꝰ. ꝑ qͦd p̃cipimo atq
iubemꝰ ut ab hodierna die & deinceps p̃dictas Res in suos usus as¬
sumant et exinde agendi huiusmodi licentiam habeant. et. ȩt̾na¬
liter disponendi sicut et ex aliis reb quas ad suos usꝰ hactenus

Expanded text:
tudinis exhibemus, et ad praesentem vitam facilius transigendam, et ad futuram felicius obtinendam hoc nobis prodesse absque dubio confidimus. Noverit igitur omnium fidelium sanctae Dei Eccleonem Hilduini, venerabilis abbatis, concedimus sancto Bertino et fratribus ibidem Domino militantibus, ad suos usus, in pago Ternensi, in villa Turringahem, mansum indominicatum, et, inter sylvam et terram, bunaria LIV, et mancipia XIII, et mansa servilia IV per bunaria VIII; et in Monolvingahem bunaria XXX, ad jam dictum mansum pertinentia; et in Belrimo bunaria XV, et in Menteka bunaria VIII, et in Vertuno bunaria XXX. Unde hoc nostrae altitudinis praeceptum fieri et memoratis fratribus sancti Bertini dari jussimus; per quod praecipimus atque jubemus, ut, ab hodierna die et deinceps, praedictas res in suos usus assumant, et exinde agendi hujusmodi licentiam habeant et aeternaliter disponendi, sicut et ex aliis rebus quas
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc karolus Rex occidentalis franciȩ anno ubi incarna¬
ti. dccclxx.ui. Rom̃a uenit cũ donarits multis. ipsoq die
natalis dñi in imperatorẽ electus et a ioħe papa consecratus
Italiam regendam suscepit. Quo in franciam reu̾so. Nludouicꝰ
fr̃ eiꝯ Rex orientalis franciȩ de functus est. Tunc karolis impera¬
tor aquiserani palatium ꝑgens. &iam Renũ usq cuͣ exercitu ꝑue.¬
nit. Sed hludouicus nepos eiꝰ collectis orientalib francis et saxo.¬
nib patruo obuiam uenit. Rhrenũq cu exercitu ꝑuenit tran¬
sitoq illo in uilla Anderniaca pugnam iniit. Et uictores exti¬
tere orientales occidentalib fugatis. ħ patratũ est uiii idꝰ apͥlis.

Expanded text:
ost haec, Carolus, rex occidentalis Franciae, anno Verbi incarnati 877, Romam venit cum donariis multis, ipsoque die natalis Domini in imperatorem electus, et a Joanne papa consecratus, Italiam regendam suscepit. Quo in Franciam reverso, Ludovicus, frater ejus, rex orientalis Franciae, defunctus est. Tunc Carolus imperator, Aquisgrani palatium pergens, etiam Rhenum usque cum exercitu pervenit. Sed Ludovicus, nepos ejus, collectis orientalibus Francis et Saxonibus, patruo obviam venit, Rhenumque cum exercitu pervenit; transitoque illo, in villa Anderniaca pugnam iniit; et victores extitere orientales, occidentalibus fugatis. Hoc patratum est VIII Idus Aprilis.
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ dĩ electorũ sepe sufficienter accendunt᷑ corda.
Qua ꝓpt̾ in pͥmis latinus sermo ȩthimologiam sui noͣis
licere sibi depromere: diligent᷑ petit. quͣe. om̃is plebs
uulgaris simplici uocabulo Bergias consuete ꝓmit. qͥa
eius significationem cu sit ꝓfunda melius nuncupare. non
nouit. B. enĩ pͥma ipsius uocabuli ponitur lutera. eo qͦd¬

Expanded text:
amorem Dei electorum saepe sufficienter accenduntur corda. amorem Dei electorum saepe sufficienter accenduntur corda. Quapropter in primis Latinus sermo aethimologiam sui nominis licere sibi depromere diligenter petit, quem omnis plebs vulgari simplici vocabulo Bertinus consuete promit, quia ejus significationem, cum sit profunda, melius nuncupare non novit. B enim prima ipsius vocabuli ponitur littera, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib duo regiboutionis p̃mia dederit.
uxirms in huius uitȩ peregrinatione.
alterum in ꝑpetua suꝑnoru tran-¬
quillitate. satis sc̃a paginula sapi-¬
ent̃ anserini uomeris cultro sulca¬
ta ꝑscrutantibus patefacit. E Nam hic quam¬
Nam hic quam¬
plurimos apud homines quamdiu uiuunt almifluis uir-¬
tutũ miraculis coruscando manifestat. quos postea in ȩtͣna
quietudine. ꝓ sui laboris sudore qͥescere ꝑpetualit̃ pres-¬
tat. Unde qͦq fit ut eoꝵ memoria laudando semꝑ inag-¬
nificet in terris quorũ ꝑpetuitatis nomina in cȩlestibus
conscribunt᷑ albis. Inter quos nobis precȩteris unus co¬
ram dõ presentiq scło carior consistit patronus. qͥ uisui
nrͣȩ mentis cũ alta suꝑnȩ meditationis ascendit glorio-¬
sus apparet ueluti aures tytan cu nouo mane crocea re-¬
quens cubilia. septemplicia preclari luminis ꝑ toi
ꝓcliui scłi rotatilem orbem fugatis tenebris sua emittit
spicula. quia in illius typo ꝑ sci pneumatis munera ad

Expanded text:
fidelibus duo retributionis praemia dederit, unum in hujus vitae peregrinatione, alterum in perpetua supernorum tranquillitate, satis sancta paginula, sapienter anserini vomeris cultro sulcata, perscrutantibus patefecit. Nam hic quamplurimos apud homines, quandiu vivunt, almifluis virtutum miraculis coruscando manifestat quos postea in aeterna quietudine, pro sui laboris sudore, quiescere perpetualiter praestat. Unde quoque fit, ut, eorum memoria laudando, semper magnificet in terris, quorum perpetuitatis nomina in coelestibus conscribuntur albis. Inter quos nobis prae caeteris unus, coram Deo praesentique saeculo, carior consistit patronus; qui visui nostrae mentis, cum alta supernae meditationis ascendit, gloriosus apparet veluti aureus Titan, cum novo mane, crocea relinquens cubilia septemplicia, praeclari luminis, per totum proclivi saeculi rotabilem orbem, fugatis tenebris, sua emittit spicula; quia in illius typo, per sancti pneumatis munera, ad
Abbreviated transcription (Latin):
RAROLI IN UInCIACO
Npͣfati autem regis chilꝑerici tepore..
karolus dux filius Pippini ab auster adue.¬
niens cõmoto exercitu. contra iam dictum
hilpericum regem Et Rasemfridum illius ducem̃ pugnã
miit. sed prius ceso eius exercitu terga uertit. Postea
resumptis uiribus contra chilpericum hostem mout
co in quadragesima. sed karolis prius pacem fieri ro

Expanded text:
aroli in Vinciaco. In praefati autem regis Chilperici tempore, Carolus dux, filius Pippini, ab Auster adveniens, commoto exercitu, contra jam dictum Chilpericum regem et Ragemfridum illius ducem, pugnam iniit. Sed prius caeso ejus exercitu, terga vertit. Postquam autem resumptis contra Chilpericum hostem movit die Dominico, in Quadragesima. Sed Carolus prius pacem fieri ro
Abbreviated transcription (Latin):
In Nomine sanctȩ et indiuiduȩ trinitatis in hoc
codice gesta abbatum sithiensis cenobii depromere
cupientes. uel possessionum traditiones quȩ a fide libꝰ
sub uniuscuiusq illorum tempore sacro huic loco cum
cartarum inscriptione sunt concessȩ describere uolen¬
tes: a pͥmo ipsius loci structore domno Bertin abbate
operis huius exordium sumamus xp̃o¬

Expanded text:
In nomine sanctae et individuae Trinitatis. In hoc codice gesta abbatum Sithiensis coenobii depromere cupientes, vel possessionum traditiones, quae a fidelibus sub unius cujuscunque illorum tempore, sacro huic loco, cum cartarum inscriptione, sunt concessae, describere volentes, a primo ipsius loci structore, domno Bertino, abbate; operis hujus exordium sumamus
Abbreviated transcription (Latin):
rege philippo. p̃sente lamb̾to heiamensi abb̃e. multis qͦ alioꝵ
spectabilium ꝑsonis. Quos uidelicet in p̃sentiũ subscriptione
ad corroborandũ hinis rei testimoniũ aititulari placuit ex
nomine hoc modo. Testȩs¬

Expanded text:
te Lamberto Hejaniensi abbate, multis quoque aliorum te Lamberto Hejaniensi abbate, multis quoque aliorum spectabilium personis. Quas videlicet in presentium subscriptione, ad corroborandum hujus rei testimonium, attitulari placuit ex nomine, hoc modo: