comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ facilȩ memoriȩ mandat᷑. Qui suꝑlatiuꝰ magis ab ad¬
u̾bio iner. desinẽte uidet᷑ nasci. N om̃ eñ positiuũ in us
desinit ut capro uidet᷑ nup erꝰ. Cuiꝰ accusatiuũ plautꝰ. ꝓfert
in captiuis. recẽs captũ hõinẽ nuꝑum & nouiciũ. & bñ. ut
suꝑ superꝰ. sic nuꝑ nuperꝰ debet eẽ. Lib iꝰ in od ẏssia. Infer

Expanded text:
ctum facile memoriae mandatur», qui superlatiuus magis ab aduerbio in er desinente uidetur nasci. nomen enim positiuum in us desinit, ut Capro uidetur, nuperus, cuius accusatiuum Plautus profert in captiuis : «recens captum hominem, nuperum et nouicium». et bene: ut super superus, sic nuper nuperus debet esse. Liuius in Ody
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ clari clarissimꝰ. doctꝰ docti doctissimꝰ. ꝑdit̾ ꝑditi ꝑaitis¬
simꝰ. Exceptis a nomalis. id ÷ iȩqualib quȩ st̃. bonꝰ optimꝰ.
malꝰ pessimꝰ. magnꝰ maximꝰ. paruꝰ minimꝰ. multꝰ plurimꝰ.

Expanded text:
rus clari clarissimus, doctus docti doctissimus, perditus perditi perditisrus clari clarissimus, doctus docti doctissimus, perditus perditi perditissimus, exceptis anomalis, id est inaequalibus, quae sunt bonus optimus, malus pessimus, magnus maximus, paruus minimus, multus plurimus.
Abbreviated transcription (Latin):
grecoꝵ achilles. id: fortis suꝑ om̃s grecos. Sin aũt dicã for¬
tissimꝰ hercules fuit. ñ adicies quoꝵ: incelligo ualde fortis.
b supͣ dictarũ in cõꝑatiuis partiũ or̾onis fiũt & iã suꝑ latiua.
St̃ qͥ forma suꝑlatiuoꝵ octo. Duȩ quidẽ in quas płaq desust.
suplatiua. rimꝰ. & simꝰ. Sex uͦ in quas pauca desint̃. limꝰ.xiiiiꝰ.
id ÷ mutatione us. in .a. faciũt feminina. & inum. neutra
I n er. gͥ desinẽtia positiua. cũ sint adiectiua siue scdę seut̾ciȩ
declinationis. accepta rimꝰ. faciũt suꝑlatiua ut pulcher pul¬
cherrimꝰ. miser miserrimꝰ.pauꝑ pauꝑrimꝰ. acer acerrimꝰ.
Excipiunt᷑ dextimꝰ. & sinistimꝰ. ꝓ dext̾rimꝰ. & siniffrimꝰ. Sa¬
lustiꝰ in ugurtino. S ylla cũ equitatu aput dextimos. in si
nistra parte malliꝰ cũ fũditorib In us uͦ t̾minãtia scde de¬
clinationis assumt̃ gñto.s. & simꝰ. & fatiũt suꝑlatiuũ. ut cla¬

Expanded text:
Graecorum Achilles id est fortis super omnes Graecos; sin autem dicam fortissimus Hercules fuit, non adiciens quorum, intellego ualde fortis. bus supra dictarum in comparatiuis partium orationis fiunt etiam superlatiua. sunt igitur formae superlatiuorum octo: duae quidem, in quas pleraque desinunt superlatiua, rimus et simus, sex uero, in quas pauca desinunt, limus, ximus, st mutatione us in a faciunt feminina et in um neutra. in er igitur desinentia positiua cum sint adiectiua siue secundae seu tertiae declinationis, accepta rimus faciunt superlatiuum, ut pulcher pulcherrimus, miser miserrimus, pauper pauperrimus, acer acerrimus. excipitur dextimus et sinistimus pro dexterrimus et sinisterrimus. Sallustius in Iugurthino : «Sulla cum eq in us uero terminantia secundae declinationis assumunt genetiuo s et simus et faciunt superlatiuum, ut cla
Abbreviated transcription (Latin):
toe oit. Cic̃o philippiear̃ .ii. qͥs int̾pretari pot̃ in prudẽ¬
tior ne qui in senatu. an unꝓbior qui ir dolo bella. an
inpurior qui patre audiẽte. an crudelior qui in uia
miserã tã spurcȩtã. ĩpie dixeris: & sciendũ ꝙ aput la¬
tinos diminutionẽ qqͣ accipiu̾t quȩ dã cõꝑatiuoꝵ ut su

Expanded text:
 τε». Cicero Philippicarum II: «quis interpretari potest, impudentiorne, qui in senatu, an improbior, qui in Dolabellam, an impurior, qui patre audiente, an crudelior, qui in illam miseram tam spurce, tam impie dixeris?». et sciendum, quod apud Latinos diminutionem quoque accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃onem. Alia ab aliis reb in quib st̃. ł de quib ł quas hnͣt.
Inquib st̃: ut collariũ ꝙ in collo ÷. plantariũ ꝙ in planta :
mẽsoriũ ꝙ in mẽsa: motoriũ. ꝙ in motu ÷. palmariũ ꝙ in
palma : hoc : in laude. De quib st: ut frumẽtaria: lex
de frum̃to. & agraria de agris. & nũmaria de nũmis. Ex
his aũt quas continẽt. ut uinaria cella. quȩ ht uinũ. & ar-¬
mam̃tariã in quo arma posita st̃. Sic uiolariũ. apiariũ.
rosariũ. uiridariũ. In nus qqͣ t̾minãtiũ formȩ & sigc̃ones
diũsȩ inueniunt᷑. quib latini freqͣnt̾ utunt᷑: in sigc̃one pos
sessiua. ut põpeian.cȩsarianꝰ. syllanꝰ. Inuenit᷑ aũt in quib¬
dã .a. longa. an̾ nus. ut romanꝰ. hispanꝰ. cãpanꝰ. sthenianꝰ. In
ginꝰ. uicinꝰ. masculinꝰ. femininꝰ. Inuenit᷑ tñ & iã breuis .i.g.
an̾ce dẽte in his quȩ ab arborib diriuant᷑ ut oleaginꝰ. faginꝰ.

Expanded text:
ionem; alia ab aliis rebus, in quibus sunt uel de quibus uel quas habent: in quibus sunt, ut collarium, quod in collo est, plantarium, quod in planta est, mensarium, quod in mensa, motoria, quae in motu, palmarium, quod in palma est, hoc est in laude; de quibus sunt, ut frumentaria est lex de frumento et agraria de agris et nummaria lex de nummis; ex his autem, quas continent, ut uinaria cella, quae habet uinum, et armamentarium, in quo arma posita sunt, sic uiolarium, auiarium, rosarium, uiridiarium. in nus quoque terminantium formae et significationes diuersae inueniuntur, qu Sullanus. inuenitur autem in quibusdam a longa ante nus, ut Romānus, Hispānus, Campānus, Stheniānus; in gīnus, uicīnus, masculīnus, feminīnus. inuenitur tamen etiam breuis i g antecedente in his, quae ab arboribus deriuantur, ut oleagĭnus, fagĭnus,
Abbreviated transcription (Latin):
racrimis susfusa nitẽtes Tritior enĩ hic ex partetrisusis
dultĩ quã eeta maria. hic enĩ ñ addultia s aa arnara
facta cõꝑatio ne ostenait parũ aliqͥd aulcedinis ꝗͣ ceca ha¬
b̾e põticũ mare. Est qñ suꝑlatiuo cõꝑatiũ cõꝑat᷑. ut achuł¬
les fortissimo troianoꝵ hectore fortior: fuit. Est qnͣ cõꝑa¬
tiu̾ ad õꝑatiuũ cõꝑat᷑. ut fortior achilles hectore foxa¬
ore patroelo. homerꝰ in alpba odisseae. ei kei nionro ititea¬

Expanded text:
lacrimis suffusa nitentes», tristior enim hic ex parte tristis dulcius quam cetera». hic enim non ad dulcia, sed ad amara facta comparatione ostendit, paruum aliquid dulcedinis quam cetera habere Ponticum mare; est quando superlatiuo comparatur, ut Achilles fortissimo Troianorum Hectore fortior fuit; est quando comparatiuus ad comparatiuum comparatur, ut fortior Achilles Hectore, fortiore Patroclo. Homerus in alpha Odysseae : «Εἰ κεῖνόν
Abbreviated transcription (Latin):
scđe ł tertiȩ dedinationis. &si sint scdȩ mobilia st̃ iat in .a. faci¬
uim seirinina & inum. neutra. & uel in erł in us. desint & as¬
femeetia uento or. faciũt cõꝑatiua. cor repta tñ penultima. iet
dener teneni tenerior. niger nigri nigrior clarꝰ elari clarior.
dect᷑ a eti doctior. Notandũ ÷ ꝙ sinistior qͣsi a gñto sinisteri iu¬
quãus sat accidẽtia. id ÷ adiectiua & eoꝵ sigẽatio exigat ut fa
eiãt cõ ꝑatiua tũ ñ habent᷑ in usu freqñti. St̃ aũt ea plerũq
quss ocales añ us hñt. ut piꝰ. arduus. egregiꝰ. dubiꝰ. strenuus.
A nãuos plautꝰ. ex eo cõpatiuũ ꝓtulit streniuor in epidico. Na fre¬
niuorie rleterior si predicat suas pugnas de iis ore ruintꝰ socor

Expanded text:
 faciunt feminina et in um neutra et uel in er uel in us desinunt et assumentia genetiuo or faciunt comparatiua, correpta tamen paenultima i, ut tener teneri tenerĭor, niger nigri nigrĭor, clarus clari clarĭor, doctus docti doctĭor notandum est, quod sinisterior quasi a genetiuo sinisteri uiquamuis sint accidentia id est adiectiua et eorum significatio exigat, utt comparatiua, tamen non habentur in usu frequenti. sunt autem ea plerumque, quae uocales ante us habent, ut pius, arduus, egregius, dubius, strenuus, quamuis Plautus ex eo comparatiuum protulit strenuior in Epidico : «nam strenuiori deterior si praedicat / suas pugnas, de illius illae fiunt sor
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio ht̃ iuĩ cõꝑatiui. & primꝰ ꝓ optimꝰ: & tc̃ suꝑla¬
tot miserit orco. Primos posuit: ꝓ optimos. Qͥdã aũt ñ
ab surde confirmat ꝙ in num̃is qq̃ potͥ prior ẽẽ cõꝑatinꝰ.
Inͣ ablatiuo iũgit᷑. & primꝰ suꝑlatiũ cũ ad multos cõpat᷑.¬
latiui admultos sui gn̾is coniũgit Ut u̾gł in en̾a. primuis
Qđ in nullis aliis nͥ in cõꝑatiuis inuenit᷑. & uident᷑ apridẽ
ad u̾bio nasci. ꝙ abiecta dẽ. accipit .or. & fac̃ cõꝑatiuũ prior.¬

Expanded text:
sine dubio habet uim comparatiui, et primus pro optimus et tunc superlasine dubio habet uim comparatiui, et primus pro optimus et tunc superlatot miserit Orco», primos posuit pro optimos. quidam autem non absurde confirmant, quod in numeris quoque potest prior esse comparatiuus, unde ablatiuo iungitur, et primus superlatiuus, cum ad mullatiui, ad multos sui generis coniungitur, ut: «primus quod in nullis aliis nisi in comparatiuis inuenitur. et uidentur a pridem aduerbio nasci, quod abiecta dem accipit or et facit co
Abbreviated transcription (Latin):
oia in or desinẽtia cõꝑatiua cõmums st̃ gr̾as. & muta̾tia oꝵ. in
uis faciunt neutr̃. Excepto unoscũ solũ sit a positiuo quãtũ
ad suã nocẽ fixo. seruauit eiꝰ gnͣs. hic senex huic seni. hic se¬
nior. Quãuis hoc qqͣ uetustissimi cõmune accipiẽtes hic &¬
st᷑ de ungua latina. refert. tua amica senex ÷. Innenit᷑ &iã
ꝑlatiuũ. ut nequã. nequior. nequissimꝰ. Ab adu̾biis uͦ diri¬
uata in ra desinẽtib mutãt ra. in er. & accepta ior. fa cin̾t
cõꝑatiuũ. ut extͣ ext̾ior. intͣ int̾ior. ultͣ ult̾ior. in. fra inferi¬
n epos de accionib a ꝓpłm. he lex sua abroget᷑ facite: uo
om̃ib ꝑꝑ diẽ atq fenꝰ sepissimã discoediã fuisse. Prior &
primꝰ. querit᷑ ansĩt cõꝑatiuus & suplarinꝰ. & dict̃ quidã ꝙ¬
ob & aliꝰ de multis dt̃: sic prior de duob & primꝰ de multiᷤᷤ
solet dici. Inuenit᷑ tnͣ sepe prior ꝓ melior positũ. & tũe

Expanded text:
esinentia comparatiua communis sunt generis et mutantia or in us faciunt neutrum excepto uno, quod solum cum sit a positiuo quantum ad suam uocem fixo, seruauit eius genus, hic senex, huic seni, hic senior, quamuis hoc quoque uetustissimi commune accipientes hic sunt de lingua Latina refert: «tua amica senex». inuenitur etiamperlatiuum, ut nequam nequior nequissimus. ab aduerbiis uero deriuata in ra desinentibus mutant ra in er et accepta ior faciunt comparatiuum, ut extra exterior, intra interior, ultra ulterior, citra citerinepos de actionibus ad populum, ne lex sua abrogetur : «facite uobiomnibus propter diem atque fenus saepissimam discordiam fuisse». prior et primus quaeritur anobus et alius de multis dicitur, sic prior de duobus et primus de multis dici solet. inuenitur tamen saepe prior pro melior positum et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
in a.l.e. longã aput grecos desinẽtib ł quȩ au̾bis gͥcis at¬
riuant᷑ circũflexis. ut crete. creteꝰ. hile hileꝰ. dione dio¬
boea euroeee qr aput grecos in multis ei diptungꝰ añ os.
inuenit᷑: scire debemꝰ. ꝙ solẽt latini eã mͦ in .e. longã cõ¬
a xditioc. alfeꝰ. lã possessuiũ qqͣ similit̾ ut primitiuũ
ꝓferri. uirgł ostẽdit qui ꝓtulit alfea ab origine pisȩ¬
⁊ oc aũt fac̾e̾ solẽt latini. id ÷ ci. in .e. longã conu̾t̾e. inpę¬
nultima sillaba.us. pura seqͣ̃nte.ł .a. ł um.ut. alenti ae¬
K it ionl. genectũ.hant aũt mutationẽ ei. diptongi. in
e. longã faciũt more ionico. ł attico. illi enĩ eden. ꝓ ei¬

Expanded text:
in e longam apud Graecos desinentibus uel quae a uerbis Graecis deriuantur circumflexis, ut Cretē Cretaeus, Ὕλη Hylaeus, Dionē Dioboea, euroea. et quia apud Graecos in multis ei diphthongus ante os inuenitur, scire debemus, quod solent Latini eam modo in e longam con Alphēus: nam possessiuum quoque similiter ut primitiuum proferri Virgilius ostendit, qui protulit: «Alphēa ab origine Pisae». hoc autem facere solent Latini id est ei in e longam conuertere in paenultima syllaba us pura sequente uel a uel um, ut γυναικεῖον gynaecēum. hanc autem mutationem ei diphthongi in e longam faciunt more Ionio uel Attico illi enim ᾔδην
Abbreviated transcription (Latin):
Ñuatuius tali cõꝑatione ꝙ cũ ad piures sui gn̾is fit cõꝑatio. tu¬
ꝑlatiuo possumꝰ uti ut fortissimꝰ grecoꝵ achilles .S. sipplatiu
multo alios excellere sig̾cat. Cõꝑatuuis uͦ pot̾ & paruo suꝑantẽ de¬
mostrare ñ & iã diminutionẽ aput nos accipit. malculus. m
ñculus. tardusculus. Quid aũt ꝙ accidit int̾ tres ł quatuor. ł plu¬
res. ñ tñ ad totũ g̃s fieri cõꝑationẽ. & neceẽ ⁊ uti plurali suor
Ut si dieã fortissimi fuert̃ grecoꝵ. .uax. diomedes agamẽnon uli¬
xes. O m̃ib t̾r his fortior fuit achilles. Ugł in .i. eneidoꝵ. Pigm¬
tege scelere añ alios immanior om̃s. ad om̃s sceleratos con¬
feres pigialionẽ: cõꝑatiuo ÷ iisus. Statiꝰ in .xuiii. & melior sis que

Expanded text:
non utuntur tali comparatione, quod, cum ad plures sui generis fit comparatio, superlatiuo possumus uti, ut fortissimus Graiorum Achilles. sed superlatiuus multo alios excellere significat, comparatiuus uero potest et paruo superantem demonstrare, unde etiam diminutionem apud nos iure accipit: maiu quod accidit inter tres uel quattuor uel plures, non tamen ad totum genus fieri comparationem et necesse est uti plurali suorum? ut si dicam fortissimi fuerunt Graecorum Aiax, Diomedes, Agamemno, Vlixes, omnibus tamen his fortior fuit Achilles. Virgilius in I: «Pygmalion scelere ante alios immanior omnes», ad omnes sceleratos conferens Pyg
Abbreviated transcription (Latin):
citior. Netustissimi tñ &iã citer ꝓtulisse inueniunt᷑. Ca¬
to de agna pascẽda. Citer ager allegatꝰ ad sacͣ erit. Citinꝰ
Ex quo uirgłs in aui. an̾d. & nos fas ext̾a qͣrere regna.
or. pęnitꝰ: panitior. Apulesꝰ in iͦ. hermagore. Uisus ei aa¬
ulescens honesta forma qͣsi adnuptias ex hornatꝰ tralie¬
re se in panitiorẽ partẽ domꝰ. F it aũt cõꝑatio ⁊ adunũ¬

Expanded text:
tulisse inueniuntur. Cato de agna pascenda : «citer ager alligatus ad sacra erit». citimus ex quo Virgilius in IIII: «et nos fas extera quaerere regna»or, penitus penitior. Apuleius in I Hermagorae : «uisus est et adulescens honesta forma quasi ad nuptias exornatus trahere se in penitiorem partem domus». fit autem comparatio uel ad unu
Abbreviated transcription (Latin):
dissillabũ latiñ t̾ciȩ ÷ declinationis: assumit noto culus.
& fac̃ diminutiuũ lepꝰ lepusculꝰ. Cic̃o de signis. siminꝰ
eiꝰ modi qͥppiã uenari potuerãt. illa qͥdẽ certe ꝓ lepꝰculiᷤᷤ
cap iebant᷑. Ad hãc formã & iã positiua in or desinẽtia
mutant or in us. & accepta culus faciũt diminutiua.
los aucupãt. ł assumt᷑ culus ł eula. amator amatoreulus
soror sororeula. plautꝰ in penulo. uix egreq amatorculos in¬
uenimꝰ. lł in eistellaria. germana mea sor orcula. In is ut
re pet retiełm. fons fõtis fonticłs. mons mõti mõticulꝰ pors
ris securi securicula. Plautꝰ in tudẽte pꝰ altrinsee̾. securicu¬
planta fodicłas t̾rẽt nuosa sonantes. Nã si eẽt fides inhae¬

Expanded text:
syllabum Latinum tertiae est declinationis, assumit nominatiuo culus et facit diminutiuum, ut lepus lepusculus. Cicero de signis : «si minus eiusmodi quippiam uenari potuerant, illa quidem certe pro lepusculis capiebantur». ad hanc formam etiam positiua in or desinentia mutant or in us et accepta culus faciunt diminutiua, los aucupant», uel assumunt culus uel cula, ut amator amatorculus, soror sororcula. Plautus in Poenulo : «uix aegreque amatorculos inuenimus». idem in cistellaria : «germana mea sororcula». in is uero te reti reticulum, fons fonti fonticulus, mons monti monticulus, pons ris securi securicula. Plautus in rudente : «post altrinsecus est securicuplatani fidiculas ferrent numerosa sonantes». nam si esset fides in ha
Abbreviated transcription (Latin):
polites tripolitanꝰ. Similit̾ a caralib caralitanꝰ asalapia
salapian agadib gaditanꝰ. ataurominio taurominitan.
acoephalidio cephaleditanꝰ.a drepano drepanitanꝰ In gũ
qqͦͣ ł gua ł gnũ. tminãtia. longã hñt pęnultimã uocaiẽ. ut
a regno regnũ a sto stagnũ a bene. benignꝰ. a male malignꝰ.
ru ł euphoniȩ causa & maxẽ in ꝓpͥis quȩdã ñ seruãtia sur
dictas regłas. ut ligus liguris ligurinꝰ: ñ ligurianꝰ. censor
censoris censorinꝰ ñ consorianꝰ. Quãuis gͥ sic̃ ostẽdimiꝰ aiuer¬
sas hãnt sigeo nes. sup̃ dictȩ formȩ noĩa: tñ qr max̃a parseo¬

Expanded text:
ιπολίτης Tripolitanus. similiter a Caralibus Caralitanus, a Salapia Salapitanus, a Gadibus Gaditanus, a Taurominio Taurominitanus, a Cephaloedio Cephaloeditanus, a Drepano Drepanitanus. gnus quoque uel gna uel gnum terminantia longam habent uocalem a "regno" "regnum", a "sto" "stagnum", a "bene" "benignus", a "male" "malignus", rum uel euphoniae causa et maxime in propriis quaedam non seruantia supra dictas regulas, ut Ligus Liguris Ligurinus, non Ligurianus, censor censoris Censorinus, non Censorianus. quamuis igitur, sicut ostendimus, diuersas habent significationes supra dictae formae nomina, t
Abbreviated transcription (Latin):
assumt᷑ .i. ut unꝰ. ullus. una ulla. unũ ullũ. bonꝰ bellus. bo¬
na bella. boñ bellũ. geminꝰ gemellus. gemina gemella.
gemiñ genrellũ. uinũ ullũ. Sic gͦ suma suilla. ꝯuina ouil¬
ĩa. Inueniunt᷑ quedã urtinꝰ. pęnultimã corripiẽtia.s quȩ
a̾primitiuis ñ hñt .t. ut dui diutinꝰ. cras crastinꝰ. horne hor¬
notinꝰ. prĩ ł priscus. pristinꝰ. Nã constãtinꝰ  clem̃tuiꝰ. apri¬
mitiuoꝵ gnt̃is hñt .t. at matutinꝰ a matuta. quȩ aurora¬
rurora intelligit᷑. Mediastinꝰ añt amedio & stando. ł denẽ¬
do cõponi uidet᷑. Fiscina corripit penultiã. qͣmͦ fuscina.
Cur gͦ piscina ꝓducit᷑. qr hoc sine dubio diriuatũ ẽcapiscefis¬
cinã aut a fisco. an fiscus afiseina. an neutrũ a neutro du¬
biũ: Nã nec fisseina afuseo. nec pagina a pagd. nec mutinũ
ãmuto. nec ariminũ ab arimo. diriuati. eũ sint primituua¬

Expanded text:
assumunt l: unus ullus, una ulla, unum ullum, bonus bellus, boassumunt l: unus ullus, una ulla, unum ullum, bonus bellus, bona bella, bonum bellum, geminus gemellus, gemina gemella, geminum gemellum, uinum uillum, sic ergo suina suilla, ouina ouilla. inueniuntur quaedam in tinus paenultimam corripientia, sed quae a primitiuis non habent t, ut diu diutinus, cras crastinus, horno hornotinus, prius uel priscus pristinus, nam Costantinus et Clementinus a primitiuorum genetiuis habent t et matutinus a Matuta, quae Aurora intellegitur; mediastinus autem a medio stando uel tenendo componi uidetur fiscĭna corripit paenultimam, quomodo fuscĭna, cur ergo piscīna producit? quia hoc sine dubio deriuatum est a pisce; fiscina autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuat
Abbreviated transcription (Latin):
rominitañ dicimꝰ. sequim᷑ grecos quiꝰ tanrominites de¬
es entilia enĩ aput grecos in tic desinẽtia mutata es
in .a. accipiũt nus cũ in hanc formã cõueniuie aai. qre¬
seruant om̃ia longã quȩ a nõib mutoꝵ aniraaliũ cui̾cũq
sit declinationis dirinant᷑ in hãc formã aper apriuꝰea¬
per caprinꝰ. ceruus ceruinꝰ. pore̾ porcinꝰ. taurꝰ taurinꝰ. fenꝰ
ł fera ferinꝰ. caris caranꝰ lepis leporis leporuꝰ lupꝰ lupi¬
nͨ. formica formicinꝰ. Plaustꝰ in mẽthetinis. atq eccũ ince¬
dit monet formicinũ gradũ. hirũdo hirñdiinus. Iđ in
rndente. ad hirũdininũ nidũ uisa ÷ mihisimia ascensionẽ.
ut fac̾et addoririer. Aquila aquilinꝰ. mustela mustelinꝰ. quã¬
uis in .a. desinãt. Leo leonis leo ninꝰ. ouinꝰ qqͣ ab oue & suuiꝰ
asue. hiã ouilla & suilla diminutiua stͣ. In nus. enĩ desinẽ¬
tia ł in nał innũ. si facui̾t dimimitiua abiecta .n. qduas

Expanded text:
rominitanus dicimus, sequimur Graecos, qui Taurominites dicunt. gentilia enim apud Graecos in της desinentia mutata es in a accipiunt nus, cum in hanc formam ueniunt: Μητρa, quae a nominibus mutorum animalium, cuiuscumque sint declinationis, deriuantur in hanc formam: aper aprinus, caper caprinus, ceruus ceruinus, porcus porcinus, taurus taurinus, ferus uel fera ferinus, canis caninus, lepus leporis leporinus, lupus lupinus, formica formicinus Plautus in Menaechmis :«atque eccum incedit; moue formicinum gradum», hirundo hirundininus idem in rudente : «ad hirundininum nidum uisa est simia, / ascensionem ut faceret adoririer», aquila aquilinus, mustela mustelinus, quamuis in a desinant, leo leonis leoninus, ouinus quoque ab oue et suinus a sue. nam ouilla et suilla diminutiua sunt. in nus enim desinentia uel in na uel in num si faciunt diminutiua, abiecta n duas
Abbreviated transcription (Latin):
subitoq nouũ cõsurg̾e bellũ: romulidȩ. statioq seni. Afr̃i¬
b phetontides. uñ feminiñ phetõtis. U̾gł.in.buco lico. tũ
phetõtiadas musco circũdat marȩ: corticis. pheco̾tiadas
tñ dix̃. ꝓ phetõtidas. poetica licẽtia. ¶St gͥ patronomico¬
rũ formȩ. aput grecos tres. In. des. quȩ dr̃ cõmunis. aput
ilos. ꝙ in om̃i sermone posst̃ hac uti. qua sola romanoꝵ

Expanded text:
«subitoque nouum consurgere bellum / Romulidis Tatioque seni». a fratri«subitoque nouum consurgere bellum / Romulidis Tatioque seni». a fratribus Phaethontides, unde femininum Phaethontis. Virgilius in bucolico :«tum Phaethontiadas musco circumdat amarae / corticis»; Phaethontiadas tamen dixit pro Phaethontidas poetica licentia. sunt igitur patronymicorum formae apud Graecos tres: in des, quae dicitur communis apud illos, quod in omni sermone possunt hac uti, qua sola Romanoru
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ ełdẽ formȩ & iã ꝓpͥa. quȩ tñ amittũt appeulatedor
sutcationẽ ut magnꝰ adiectiuũ. & ꝓpriũ. Iulianꝰ possessuũ
& ꝓpriũ. eradides patronomieũ & gpriũ.sic in aliis q̃o spẽ¬
b. inuenies. Scire aũt debemꝰ abusiue &iã ã matrib &¬
ab aius mat̾nis. & regib siue conditorib & afr̃ib &iã pa¬
phoseon. ut corꝑa uicta sopore inuadant portasq prere
quas obica fulta clauserat ilia dies. simiłt coroni des amad
thibridis alti. insula romuleȩ saeris deiecat urbis & maiades
ciades mercuriꝰ.idẽ athantis natę filiꝰ. Ouid. in .iͦ. mẽt. Sedit¬
athlãciades & euntẽ multa loqñdo. detinuit sermonẽ diẽ. In
eod. In achides epaphus. filiꝰ sogs. quę filia fuit inachi Nõ
tulit in achides matriq ait om̃ia demens. A regib siue a cõ¬
ditorib thesidȩ.cicro pidȩ. ld÷ athenienses. ȩneadȩ. romu¬
Itẽ in .i. defessi eneidȩ. quȩ ꝓxima littora cursu. I in .ciii.

Expanded text:
 amittunt appellatiuorum significationem, ut magnus adiectiuum et proprium, Iulianus possessiuum et proprium, Heraclides patronymicum et proprium. sic in aliis quoque speciebus inuenies. scire autem debemus, abusiue etiam a matribus et regibus siue conditoribus et a fratribus etiam paphoseon :«at corpora uicta sopore / inuadunt portasque premunt, quas obice fultas / clauserat Iliades». similiter Coronides a matrcircumflua Thybridis alti insula Romuleae sacris deiecerat urbis» et Maiades, tiades, Mercurius, id est Atlantis natae filius. Ouidius in I metAtlantiades et euntem multa loquendo / detinuit sermone diem». in eodem Inachides, Ionis filius Epaphus, quae filia fuit Inachi: «non tulit Inachides matrique ait omnia demens». a regibus siue conditoribus Thesidae, Cecropidae, id est Athenienses; Aeneadae, Romuin I: «defessi Aeneadae, quae proxima litora, cursu». idem in VIII:
Abbreviated transcription (Latin):
siue offitiis. ut tribunꝰ. anͣsi granꝰ. ł a gn̾ib ut masculin᷑.
femininꝰ. Alia ã muttis aĩalib ut taurinꝰ. porcinꝰ. ceriun᷑.
anserinꝰ. Alia a materia ex qua constãt. ut humanꝰ t̾renꝰ.
Alia a fortuna ut libertinꝰ egenꝰ. Alia a num̃is sẽꝑ plura¬
ria ut bini. terni. denl. Sic ab om̃ib num̃is. quãuis poe¬
tica nuctoritate. & iã sir głaria inueniunt᷑. Lucanꝰ in .ii.
scirtib hinc libieis tuta ÷ ęgiptꝰ. at mn: gurgite septeno rapidꝰ
mare submouet annis. Ugł. in .x. It grauis aulestes centenaq
arbore fructũ. u̾berat ad surges spumãt uada marmore uerso¬
romanꝰ a cȩsare cȩsarianꝰ. alia aubis ut ab egeo. egenꝰ. alia ab
adu̾biis. ut infra infernꝰ. supͣ suꝑnꝰ. hodie hodiernꝰ. Conemur
tͥ sicuti possumꝰ ex ponere rõnẽ penultimarũ in supͣdictis diri¬
uationũ. formis litt̾arũ. In.a. desinẽtia añcedẽte aliqua eõ¬
sonãte seu uocali. ꝓ ducta eadẽ.a. & accepta nus. facuit diri

Expanded text:
a generibus, ut masculinus, femininus; alia a mutis animalibus, ut taurinus, porcinus, ceruinus, anserinus; alia a materia, ex qua constant, ut humanus, terrenus; alia a fortuna, ut libertinus, egenus; alia a numeris semper pluralia, ut bini, terni, deni sic ab omnibus numeris, quamuis poetica auctoritate etiam singularia inueniuntur. Lucanus in VIII: «Syrtibus hinc Libycis tuta est Aegyptus, at inde / gurgite septeno rapidus mare submouet amnis». Virgilius in X: «it grauis Aulestes centenaque arbore fluctum / uerberat adsurgens, spumant uada marmore uersoRomanus, a Caesare Caesarianus; alia a uerbis, ut ab egeo egenus; alia ab aduerbiis, ut infra infernus, supra supernus, hodie hodiernus. conemur igitur, sicuti possumus, exponere rationem paenultimarum in supra dictis deriuationum formis literarum. in a desinentia antecedente aliqua consonante seu uocali producta eadem a et a
Abbreviated transcription (Latin):
na. Uetus ueteris. ueterianꝰ. limes limitis limitanꝰ. ancon
anconis anconitanꝰ. gadis gaditanꝰ. Idõ aũt diximnꝰ plera¬
q qr a neutris in .e. desinẽtib diriuata.i. hñt ꝓ ductã arte
nus. ut mare marinꝰ prȩneste prȩ nestinꝰ. calate calatin᷑.
calacte calactinꝰ. & ab alus quȩ pares hñt tã in noto quã
in gnto sillabas. hercules herculis herculinꝰ. uerues uer¬
ris uerrinꝰ. collis collinꝰ phollis folluu Iner. qq desinenia
i sint scce declinationis. & inus. consonãte ancedete esdẽ
beclinationis. exceptis incus supͣ auas siuabascl anculus.
de quib: pauło an docuiꝰ & i tum poria si facianr a. it¬
uatuia in nus tͥminãtia .i. longã habebũt penullteruir
uaster austrimnꝰ. adult̾ adulterinꝰ. macer macrinꝰ liber diber

Expanded text:
na, uetus ueteris ueteranus, limes limitis limitanus, Ancon Anconis Anconitanus, Gades Gaditanus. ideo autem diximus pleraque, quia a neutris in e desinentibus deriuata i habent productam ante nus, ut mare marīnus, Praeneste Praenestīnus, Calathe Calathīnus, Calacte Calactīnus, et ab aliis, quae pares habent tam in nominatiuo quam in genetiuo syllabas, Hercules Herculis Herculīnus, Verres Verris Verrīnus, collis collīnus, follis follīnus. er quoque desinentia, si sint secundae declinationis, et us consonante antecedente eiusdem declinationis exceptis in cus supra duas syllabas uel in culus, de quibus paulo ante docuimus, et in ium propria, si faciant deriuatiua in nus terminantia, i longam habebunt paenultimam, ut auster austrīnus, adulter adulter
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ & hispanͦ. & alexandrinꝰ. & placẽtinꝰ. & nolanꝰ. & similia.
ñ solũ patriã s & iã possessionẽ sigc̃ant. St̃ tñ multa supͣ
dictȩ sp̃ei. quȩ & iã agnomina inueniunt᷑ ut camerinꝰ.nu¬
mantinꝰ. coriolanꝰ. Alia ꝓpria eiꝰdẽ formȩ noĩa. ł & iã agno¬
mina. ut adrianꝰ. messalinꝰ. siluanꝰ. claudianꝰ. coruinꝰ. ꝓuinꝰ.
rufinꝰ. emilianꝰ. Alia. a locis ut rusticanꝰ. urbanꝰ. oppidanꝰ.
capito linꝰ. palatinꝰ. asquilinꝰ. gallicanꝰ. uicinꝰ externꝰ. Alia

Expanded text:
milia non solum patriam, sed etiam possessionem significant. sunt tamen multa supra dictae speciei, quae etiam agnomina inueniuntur, ut Camerinus, Numantinus, Coriolanus; alia propria eiusdem formae nomina uel etiam agnomina, ut Adrianus, Messalinus, Siluanus, Claudianus, Coruinus, Probinus, Rufinus, Aemilianus; alia a locis, ut rusticanus, urbanus, oppidanus, Capitolinus, Palatinus, Aesquilinus, Gallicanus, uicinus, externus; alia
Abbreviated transcription (Latin):
quã arte .lđ cato de tolomeo minore de thermi questione.
Anãto q suã uita̾ suꝑiorẽ. atq apliorẽ. atq antiquiorẽ ani¬
mũ induce̾t eẽ: quã in noxuorẽ. Id cato de macedonia libe¬
randa. Idq ꝑpetuius atq firimiꝰ repsit. Ia in therinũ. Si abene¬
eartis atq optimis artibi fugitq max̾a fugella ꝓpetussimo
curricto. Luiciniꝰ in .xui. ad fũdidũ. Fundi delectat uirtꝰ teui¬
licͦ paulo strenuior si euaserit. Stͣ au̾t & alia in us t̾minãtia
ex quib cõꝑatiua sup̃ dictã regłam ñ seruãt & dicunt᷑ in ȩq¬
lia. Quoꝵ quędã hñt .i. breuẽ uocalẽ anor. sic̃ alia quȩda eadẽ

Expanded text:
quam in te?». idem Cato de Ptolemaeo minore de Thermi quaestione : quam in te?». idem Cato de Ptolemaeo minore de Thermi quaestione : «quantoque suam uitam superiorem atque ampliorem atque antiquiorem animum inducent esse quam innoxiiorem». idem Cato de Macedonia liberanda : «idque perpetuius atque firmius repsit». idem in Thermum : «sed a benefactis, ab optimis artibus fugit maxima fugella perpetuissimo curriculo». Lucilius in XVI ad Fundium : «Fundi delectat uirtus te, uilicus paulo / strenuior si euaserit». sunt autem et alia in us terminantia, ex quibus comparatiua supra dictam regulam non seruant et dicuntur inaequalia. quorum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sita. sepe añ.i. hoc ñ facit. qͥppe amitte̾s uĩ suã. Ut nequior.
pinguior. Ꝙ nͥ fiat contingit si in consonãtẽ tͣnseat .i. pares
ẽẽ sillabas. gnt̃i. positiui. cũ noãto cõꝑatiui. ⁊ hiatũ intole¬
rabilẽ fieri trib uocalib ꝑ tres sillabas cõtinue positis. nu¬
la cõsonãte media.si dicamꝰ piior. arliuor ꝙ nefiat. ñ suns
usi eoꝵ cõꝑatiuis pleriq Assumt̃ gͥ magis ad u̾biũ & usũ
cõpatiui cõplẽt. ut magis piꝰ hic : quã ille. Uetustissimi tñ cõ
q it longiꝰ arduiusq erat.: ã curia. It ad ppłm de triũpho.
a sꝑimo atq ardussimo aditu. Pacuuꝰ in medo. mulier egre¬
giissima forma. Iuuenalis in .iiii. egregł cenat melłq mi¬
serrimꝰ hoꝵ. ꝓ egregiius. Alarcꝰ cato in orͣone. Ne quis it̃m cõ¬
sul fiat ĩꝑator laudẽ capit exercitũ meliorẽ industriorẽ fa
facio an magis solitudo te ĩpulit. ut in me industruor sis

Expanded text:
sita saepe ante i hoc non facit, quippe amittens uim suam, ut nequior, pinguior, quod nisi fiat, contingit, si in consonantem transeat i, pares esse syllabas genetiuo positiui cum nominatiuo comparatiui uel hiatum intolerabilem fieri tribus uocalibus per tres syllabas continue positis nulla consonante media, si dicamus piior, arduior. quod ne fiat, non sunt usi eorum comparatiuis. plerique assumunt igitur magis aduerbium et usum comparatiui complent, ut magis pius hic quam ille; uetustissimi tamen co«quod iter longius arduiusque erat a curia». idem ad populum de triumpho : «asperrimo atque arduissimo aditu». Pacuuius in Medo : «mulier egregiissima / forma». Iuuenalis in IIII: «egregius caenat meliusque miserrimus horum», pro egregiius. Marcus Cato in oratione, ne quis iterum consul fiat : «imperator laudem capit, exercitum meliorem, industriiorem fafactio an magis sollicitudo te impulit, ut in me industriior sis
Abbreviated transcription (Latin):
latino aut sermone ñ solũ his utimͣ. s & iã ꝓpriũ qͥb dã
latinoꝵ ut inus. ł in.ad in um. purã. añcedẽte ri. ut catilirariꝰ.
hereditarĩ. legatoriꝰ. gladiatoriꝰ uxoriꝰ. Stlaitaria.ptisanarium.
& ꝙ iã supͣdiximꝰ. scienau. ꝙ quãuis forma sit possessiua hȩc quȩ in
rius desinit. tñ du̾sȩ sigc̃ationis nõia in hac qqͣ inueniunt᷑. Ali¬
a ab offitiis. ut tebellariꝰ. mercẽnari. cȩsariꝰ. sagittariꝰ. taberua¬

Expanded text:
sermone non solum his utimur, sed etiam propriis quibusdam Latinorum in us uel in a uel in um puram antecedente ri, ut Catilinarius, hereditarius, legatarius, gladiatorius, uxorius, stlattaria, ptisanarium et, quod iam supra diximus, sciendum, quod, quamuis forma sit possessiua haec, quae in rius desinit, tamen diuersae significationis nomina in hac quoque inueniuntur: alia ab officiis, ut tabellarius, mercennari
Abbreviated transcription (Latin):
nesi axiaattoc. dicant: put& primitiui gnãs. Quos seq̃n¬
tes in hoc & iã ꝓ ei. diptũgo .e. longã ponimꝰ achilleꝰ dicẽtes:
e. correpta. in hꝰcemodi diriuatuus. Ut u̾gł in .i. &ñ. Nate
patris sũmi qui tela tiphoea tẽnis. S dr̃ & tiphoeus. & tiphõ.
& tir hos. Lucanꝰ in libro .o. Conditꝰ inarimes ęt̾na mole ti

Expanded text:
sequentes in hoc etiam pro ei diphthongo e longam ponimus Achillēus dicentes, e correpta in huiuscemodi deriuatiuis, ut Virgilius in I: «nate patris summi, qui tela Typhoĕa temnis». sed dicitur et Typhoeus et Typhos et Typhon. Lucanus in V: «conditus In
Abbreviated transcription (Latin):
łyrceus & ingẽs. inachus. s & argͥa. & argian. & lãgia. stati
id scđm grecos. ꝓducta penultima .i. ꝓfert in .ii. theb̾. blec
mirũ nã tu infaustas donãte marito: ornatꝰ argia geris.¬
dẽ in eod. E gregiam argian nec formȩ laude scđ̾am: deyphi¬
lẽ.Id. in .iiii. Una tñ tacitis s uissii numinis undas: hȩc qͣq
secreta nutrix langia subũbra. Lucanꝰ in .iii.Substringe̾s
arimarpe comas hĩc fortis ariꝰ. Inueniunt᷑ tñ auctores fre
qͣnt̾ in nõib urbiũ in ia desinẽtiũ aput grecos uarie ꝓferẽ¬
tes. alexandria. & alexã drea dr̃e. nicia. & nicea. antio chia.
antiochea. Cic̾o ꝓ deiotoro. sꝑauit credo difficiles. tibi alexã¬
driae fore exitꝰ. tñ & alexandrea dr̃. Oratiꝰ in .iiii. carmiñ. Nã
÷ quo die portꝰ ab alexandrea suplex. & uacuã patefec̾ aulã.
n eocł. niceũ epheseũq mittebat.I Est aũt qñ adiectione .i.c.
correptã pont̃ añ us. ut hectoreꝰ. agenoreꝰ. In quo similit̾ io

Expanded text:
cīus et ingens / Inachus». sed et Argia et Argian et Langia idem secundum Graecos producta paenultima i profert in II Thebaidos :«nec mirum, nam tu infaustos donante marito / ornatus Argīa geris». in eodem: «egregiam Argīan, nec formae laude secundam / Deipylen». idem in IIII: «una tamen tacitas, sed iussu numinis, undas, / haec quoque secreta nutrit Langīa sub umbra». Lucanus in III: «substringens, Arimaspe, comas, hinc fortis Aribus urbium in eia desinentium apud Graecos uaria proferentes: Alexandrīa et Alexandrēa Nicia et Nicea, Antiochīa et Antiochēa. Cicero pro Deiotaro :«sperauit credo difficiles tibi Alexandriae fore exitus». tamen et Alexandrea dicitur. Horatius in IIII carminum :«nam tibi quo die / portus Alexandrea supplex / et uacuam patefecit aulam» in eodem: «Niceam Ephesumque mittebat». est autem quando abiectione i e co
Abbreviated transcription (Latin):
i. pura penultimã pͥurã ñ ꝓduet̾ romani. nͥ in fio u̾bo
& in gnͣtis in uis desinẽtib & in dissillabis grecis. qua
a put illos qqͣ penultimã longã hnͣt. & in paucis aliĩs
exꝑs. Nã primitiuũ chuis corripit᷑. Lucanꝰ in .uiii. quas
sa sine cautes & quas chuis asꝑa tũdas. Lytiꝰ aput statiũ
in .x. theb̾. ꝓducta penultima inuenit᷑. ad patrias si qͣn do

Expanded text:
bo et in genetiuis in īus desinentibus et in disyllabis Graecis, quae apud illos quoque paenultimam longam habent, et in paucis aliis, expers». nam primitiuum Chius corripitur Lucanus in VIII: «quas sasine cautes, et quas Chĭus asperat undas». Lycius apud Statium in X producta paenultima inuenitur: «at patria
Abbreviated transcription (Latin):
potiea n n prior suba illa intelligat᷑ ẽẽ ñ ꝓosst̃. Si enĩdicã
homo ⁊ lapis substatiã demostui. Cuiꝰ sigͥcatio nec ougete
pot nec minui. Sin aũt aliqͥd accidẽs homini& lapidi ꝓfe¬
rã tẽ ht̃ locũ cõꝑatio. ut homo prudẽs & prudẽtior. lapis
niger & nigrior. Quãuis enĩ ñ sit prudens. pot̾ homo intel
adiciunt᷑. Quãnis antiqui & iã in quibdã gẽtilib eõ ꝑatiuis
usi st̃. ut punꝰ punior. Plaustꝰ in penulo. nullus nre: hodie
punꝰ punior. & suꝑiatiuꝰ & iã in ꝓnõib ut id plaustꝰ intrinũ¬
a nõib & u̾bis ł partipiis. ab adu̾bus siue p̃positionib A noi¬
b ut clatꝰ clarior. felix felitior. A u̾bis. detero det̾is det̾ior
potior potiris. hic & hec potior & hoc potiꝰ. potissimꝰ. Possu¬
mꝰ tñ hoc & iã a noĩe.potis: acciꝑe. quãuis sig̾catio alia ẽt̃
dubites quid sumas potissimũ. ꝓ optimũ. Aparticipiis in¬

Expanded text:
o nisi prior illa intellegatur, esse non possunt. si enim dicam homo uel lapis, substantiam demonstraui, cuius significatio nec augeri potest nec minui, sin aliquid accidens homini uel lapidi proferam, tunc habet locum comparatio, ut homo prudens et prudentior, lapis niger et nigrior. quamuis enim non sit prudens, potest homo inteadiciuntur, quamuis antiqui etiam in quibusdam gentilibus comparatiuis usi sunt, ut Punus Punior Plautus in Poenulo : «nullus me est hodie Punus Punior» et superlatiuis etiam in pronominibus, ut idem Plautus in trinuma nominibus, uerbis, participiis, aduerbiis siue praepositionibus. a nominibus, ut clarus clarior, felix felicior. a uerbis: detero deteris deterior, potior potiris, hic et haec potior et hoc potius potioris possumus tamen hoc etiam a nomine potis accipere, quamuis significatio alia esse dubites, quid sumas potissimum», pro optimum. a participiis: in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa formȩ possessiuȩ.ut qͥncilianꝰ. iulianꝰ. alia loco patro¬
nomicoꝵ posita. ꝙ supͣ qq diximꝰ. ut emilianꝰ scipio. & oto¬
uianꝰ cȩsar. Ex ea dẽ forma agnomina qq̃ multa inueni¬
es. ut affricanꝰ. ꝑsicꝰ. gectilicꝰ. cretic̾. Alia aũt st̃ eiꝰ dẽ diri¬
uationis quȩ ex mat̾ia prĩcipaliũ cõstare sigc̃ant᷑. ut fer
reꝰ ã ferro factꝰ. similit̾ aurẽ. argẽteꝰ. marmoreͦ. Alia ex
morbis ut cardiacꝰ. alia aꝓfessionib ut mochanisꝰ. gra¬
matic᷑. Alia a disciplinis ut aristotelie̾. soctieꝰ. rechorie.

Expanded text:
a formae possessiuae, ut Quintilianus, Iulianus; alia loco patronymicorum posita, quod supra quoque diximus, ut Aemilianus Scipio et Octauianus Caesar. ex eadem forma agnomina quoque multa inuenies, ut Africanus, Persicus, Gaetulicus, Creticus. alia autem sunt eiusdem deriuationis, quae ex materia principalreus, a ferro factus, aureus, argenteus, marmoreus; alia ex morbis, ut cardiacus; alia a professionibus, ut mechanicus, grammaticus; alia a disciplinis, ut Aristotelicus, rhetoricus;
Abbreviated transcription (Latin):
acꝰ. eypriacꝰ. italic̾ asiatie̾. libycꝰ. ꝙ solũ.y. an eus hñs inue¬
nit᷑. ꝙ aprĩcipali accepit. E sciendũ ꝙ ea. id ÷ in eus desinẽti
si aprimitiuis hant .c. pares hñt ulis sillabas. ut ithace i¬
thacꝰ. Alia uͦ om̃ia .a.l.i. an cus. hntia siue sint ãnoto siue
sint agnͣto diriuata. una sillaba uinet᷑ ea ex quib diruiã¬
t᷑. & si primituia illa haberĩt .i. penultimã.hȩc assunt .a.¬
Si .o. prima habuerit. tc̃ hȩc .i. hnͣt an cus. & sciendũ ꝙ ñ soli
ã primitiuus. s & iã a diruiatuus diriuant᷑. hꝰcemodi pos¬
ssessiua noĩa. Ut troos troicꝰ. gramatos gramatieꝰ. retho¬
ros: rethorie̾. ꝑsis ꝑsic̾. asiatis asiaticꝰ.ereta creticꝰ. affri. af¬
stiẽ. italus. italicꝰ. hlã ithalia ithaliacꝰ debuit fac̾e̾.cy¬
priꝰ cypriaeꝰ. Nã cyprus cẏpricꝰ fac̾. Iliũ illacꝰ.cardia car¬
diacꝰ.mulio mulionis mulionie̾. Cic̃o ꝓsestis.mulionieã

Expanded text:
solum y ante cus habens inuenitur quod a principali accepit. et sciendum, quod ea id est in cus desinentia, si a primitiuis habeant c, pares habent illis syllabas, ut Ithace Ithacus. alia uero omnia a uel i ante cus habentia, siue sint a nominatiuo seu a genetiuo deriuata, una syllaba uincunt ea, ex quibus deriuantur, et si primitiua illa habcus. et sciendum, quod non solum a primitiuis, sed etiam a deriuatiuis deriuantur huiuscemodi possessiua nomina, ut Troos Troicus, grammatos grammaticus, rhetoros rhetoricus, Persis Persicus, Asiatis Asiaticus, Creta Creticus, Afri Africus, Italus Italicus nam Italia Italicus debuit facere, Cyprius Cypriacus nam Cyprus Cypricus facit, Ilium Iliacus, cardia cardiacus, mulio mulionicus. Cicero pro Sestio :«mulionicam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cor nectu aiuinã aeneida tẽpta. Notandũ tñ ꝙ si mascłi¬
na .i. longã habuerĩt añ des. ꝑ sineresĩ aput nos ineis di¬
uisa tẽ faciũt feminina. ut pelides ꝓ peleides. peleis. Thesi¬
des. ꝓ theseides. theseis. Sic gͣ xnideiꝰ. ꝓ. aneides. a neis. In ne
aũtꝰ desinẽtia quę st̃ iadis linguę pat̾ronomica eiꝰ dẽ gnͣis
.i. longã hñt penultmã. si prĩcipalẽ ñ hũte eandẽ .i. uoea
lẽ.Ut adrestos. ad restine. nereꝰ. nerine. Sin aũ prĩcipale .i.
sessiuũ posuit uirgł. acrisioneis danais fũdasse colonis ab
acrisione. id ÷ danaa. & sciẽdũ ꝙ inueniunt᷑ multa eiꝰdẽ
formae gẽtilia. ut emhonis thessalis. choleis argolis. edas.

Expanded text:
precor nec tu diuinam Aeneida tempta». notandum tamen, quod, si masculiprecor nec tu diuinam Aeneida tempta». notandum tamen, quod, si masculina i longam habuerint ante des per synaeresin, apud nos in eis diuisas tamen faciunt feminina, ut Pelides pro Peleides Peleïs, Thesides pro Theseides Theseïs: sic ergo Aenides pro Aeneides Aeneïs. in ne autem desinentia, quae sunt Iadis linguae, patronymica eiusdem generis i longam habent paenultimam, si principale non habuerit eandem i uocalem, ut Adrestos, adrestine; Nereus, nerine: sin autem principale hasessiuum posuit Virgilius: «Acrisioneis Danae fundasse colonis», ab Acrisione, id est Danae. et sciendum, quod inueniuntur multa eiusdem formae gentilia, ut Haemonis, Thessalis, Colchis, Argolis, Cyclas,
Abbreviated transcription (Latin):
dictis. Inueniunt᷑ tñ poctȩ in quibdã addẽtes qͣsdã utte¬
ras ł adimẽtes. Addẽtes ut peliades. ꝓ pelides. & calchodũ¬
ꝓdeucalionides. & scipiades ꝓscipionides. & ut supͣ dixi¬
mꝰ enides ꝓ ȩneades. Excipiunt᷑ tñ hȩc quȩ contͣ regulã
penultimas uocales ꝓduct̾. ut oelides de mades ꝑ sinere
sĩ ꝓ demeades. Codrides. lico orgides. lagides. euerides &iã¬
& licomedides aput grecos cont᷑ reguła penultimã diptũ¬
gũ hñt ꝓ qua. nos .i. longã ponimꝰ. Feminina uͦ patro nomica
⁊ in is. ⁊ in as aesint᷑. ł in ne ꝓductã. Niunt auit a masculinis sub¬
tͣcta ae. in is ⁊ in as. desim̾tia. ut pria mides priamis. darda¬
nides dardanis. peliades pelias. Igit᷑ aeneades qqͣ seđm analo¬
giã xneas debet fac̾e. ñ aeneis. Ergo qͦmͦ auctoritas ÷ ꝙ dix̃
denides ꝓ xneades. sic auctoritate usꝰ: uirgł in tituli in scri
ptione. Quẽ statiꝰ qqͣ secutꝰ: in fine thebaidos ponit. Uiue

Expanded text:
dictis». inueniuntur tamen poetae in quibusdam addentes quasdam literas uel adimentes: addentes, ut Peliades pro Pelides et ChalcodonDeucalionides et Scipiades pro Scipionides et, ut supra diximus, Aenides pro Aeneades. excipiuntur tamen haec, quae contra regulam paenultimas uocales producunt: Aeemades, codrides, licoorgides, lagides, belides, everides, licomedides: haec apud Graecos contra regulam penultimam dip longam ponimus. feminina uero patronymica uel in is uel in as desinunt uel in ne productam. fiunt autem a masculinis subtracta de in is uel in as desinentia, ut Priamides Priamis, Dardanides Dardanis, Peliades Pelias. igitur Aeneades quoque secundum analogiam Aeneas debet facere, non Aeneis. ergo quomodo auctoritas est, quod dixit Aenides pro Aeneades, sic auctoritate usus est Virgilius in tipsit; quem Statius quoque secutus in fine Thebaidos ponit: «uiue
Abbreviated transcription (Latin):
hac gͥ forma dicendũ : qua utunt᷑ nr̃i. Si noãts grecus in
nultima breuis añ. des: in uenit᷑ in patro nomico. ut peli¬
as. peliades. eneas eneades. menȩtios menȩtiades. Nã eni¬
des mag̾ contͣ regłam auctoritate poetica posuit uirgł .ẽ. &
a. correptas. in .i. ꝓductã: conu̾tens. ł qͣsi ab aneus. enides.
sic̃ apeleꝰ: pelides: ꝓferẽs in.nono. Sit satis ęnidȩ telis in¬
pune numant̃ opetiisse tuis. In .atc. uͤ desinen̾tib quoꝵ gnͣts
grecꝰ in os. desinit. tã in ades. quã in ides. in ueniunt᷑ apͣ
auctores. ut hippotes. hippotades. butes butades. corinetes
corinetides. S roͣna biliꝰ in ades Anchisesgͦ anchis ades.
ł anchisides: debuit fac̾e. fec̃ aũt anchisiades. qͥsi ab anchi
suꝑat primitiui sui gnttm: nͥ una sillaba. Alia uͦ om̃ia

Expanded text:
ri. si nominatiuus Graecus in nultima breuis ante des inuenitur in patronymico, ut Pelias Peliădes, Aeneas Aeneădes, Menoetios Menoetiădes; nam Aenides magis contra regulam auctoritate poetica posuit Virgilius, e et a correptas in i productam conuertens uel quasi ab Aeneus Aenīdes, sicut a Peleus Pelīdes, proferens in nono: «sit satis, Aenide, telis inpune Numanum / oppetiisse tuis». in es uero desinentibus, quorum genetiuus Graecus in ου desinit, tam in ades quam in ides inueniuntur apud auctores Hippotes Hippotades, Butes Butades, Corynetes Corynetides, sed rationabilius in ades. Anchises ergo Anchisades uel Anchisides debuit facere, fecit autem Anchisiades, quasi ab Anchissuperat primitiui sui genetiuum nisi una syllaba. alia uero omnia
Abbreviated transcription (Latin):
minatiũ faẽ diriuatiuũ. ut pat̾ paternꝰ mat̾ maternꝰ. stͣ
Fxrateraꝰ. uer uernꝰ. acer qqͣ de cuiꝰ declinatione dubitat᷑.
auteruꝰ. Iula scłt obseruata regła quã suꝑiꝰ diximꝰ de mu¬
tis aĩalib Idõq anser anserinus am̃s. passer passerimis.
Ai adũbus qqͣ ueniẽtia. in ra. desinẽtib er hñt añ n us

Expanded text:
us facit deriuatiuum, ut pater paternus, mater maternus, frater fraternus, uer uernus. acer quoque, de cuius declinatione dubitatur,alternus, illa scilicet obseruata regula, quam superius diximus in mutis animalibus; ideoque anser anserinus dicimus, passer passerinus. ab aduerbiis quoque uenientia in ra desinentibus er habent ante nus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines tm̃ ꝑtinẽt: ł ad dõs.possessiua uͦ ad om̃s
res. Fiunt ꝗͥ possessiua ł anõib ut cȩsar cesareꝰ. ł a u̾bis.
ut opto optatiũ ł ab adũbũs. ut extͣ extͣncꝰ. & ł mobilia
st̃ ut martiꝰ martia martiũ. ł fixa ut sacratiũ. donariũ.
armariũ. Possessiua aũt dm̃s ñ solũ possessionẽ sig̾eantia
s & iã que formã hñt possessiuoꝵ. St̃ enĩ quedã ge̾tilia

Expanded text:
inent uel ad deos, possessiua uero ad omnes res. fiunt igitur possessiua uel a nominibus, ut Caesar Caesareus, uel a uerbis, ut opto optatiuus, uel ab aduerbiis, ut extra extraneus, et uel mobilia sunt, ut Martius Martia Martium, uel fixa, ut sacrarium, donarium, armarium. possessiua autem dicimus non solum possessionem significantia, s
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis ut quis. qui. ł qͣlitatis. ut quał. tał. ł quantita.¬
tis: ut quantꝰ tantꝰ. ł. num̃i : ut qͦt. tot. Ex quo ostenditua
meliꝰ e doctissimos artisi scriptores grecos int̾ noĩa posu¬
uni uides eti ulli antiquoꝵ ñ reeus auerit grecoꝵ &ia̾errorese
imitari nos apollonii & herodiani qui oras antiquoꝵ erroreᷤᷤ
gramaticoꝵ purgauert. nestigia unqͣre. & n ut̾ noĩa liȩc po¬
ti pone. Dequib in ꝓnõe latiꝰ tractabif. Collectiuũ ÷ ꝙ. in sin

Expanded text:
communis, ut quis, qui; uel qualitatis, ut qualis, talis; uel quantitatis, ut quantus, tantus; uel numeri, ut quot, tot. ex quo ostenditur, melius ea doctissimos artium scriptores Graecos inter nomina posuuum uidetur, cum illi antiquorum non recusauerint Graecorum etiam errores imitari, nos Apollonii et Herodiani, qui omnes antiquorum errores grammaticorum purgauerunt, uestigia linquere et non inter nomina haec potius ponere. de qui
Abbreviated transcription (Latin):
i mediũ.ł accidẽs unicuiq. laudẽ: ut iustꝰ.uituꝑationẽ: ut
iniustꝰ mediũ. ut magnꝰ. Dicimꝰ eiũ magnꝰ ĩꝑator lauda̾tes.
ut niger coruus. & altũ mare. Inueniunt᷑ tñ &iã in ꝓpriis
quȩdã hcemodi. ut gradiuꝰ mars. & en nosigens neptunꝰ. &
ꝙ: ꝓpͥũ adiectiuoꝵ. nec ͦ adiectione alioꝵ nõiñ. quomͦ con¬
munia adiectiua. Sumunt᷑ aut hȩc ã qualitate ł qntitate
aĩ ł corꝑis. ł extrĩsecꝰ accidẽtiũ.Animi: ut prudẽs. magna¬
nimꝰ. corꝑis: ut albus. longꝰ. Extrinsec̾ accidẽtiũ : ut diues.
felix. Ad aliqͥd dictũ÷. ꝙ sine intellectu illꝰ ad ꝙ dictũ:: p¬

Expanded text:
ationem, ut iniustus; medium, ut magnus dicimus enim magnus imperator laudantes iuscuiusque, ut niger coruus et altum mare. inueniuntur tamen etiam in propriis quaedam huiuscemodi, ut Gradiuus Mars et Ennosigaeus Neptunus et um adiectiuorum, nec egent adiectione aliorum nominum, quomodo communia adiectiua. sumuntur autem haec a qualitate uel quantitate animi uel corporis uel extrinsecus accidentium: animi, ut prudens, magnanimus; corporis, ut albus, longus; extrinsecus accidentium, ut diues, felix. ad aliquid dictum est, quod sine intellectu illius, ad quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
in nõib inueniunt᷑ appellatiuis. St̃ aut he. adiectiuũ. ad ali¬
qui dictũ. qͣsi ad aliqͥd dictũ. gentile. patriũ. int̾rogatiuũ.
infinitũ.relatuũ ł demo̾stratiuũ. ł similitudinis. collectiuũ.
diuiduũ.facticiũ. gu̾ale. sp̃ale. ordinale. nũale. ab solutiuũ tẽ¬
ꝑale. locale. hȩ spẽs cõmunes st̃ & prĩcipaliũ. id ÷ pͥmȩ positi¬
onis nõuũ: & diriiatiuoꝵ. Ppͥe aũt diriuatiuoꝵ st̃ he. Patrono¬

Expanded text:
n nominibus inueniuntur appellatiuis. sunt autem hae: adiectiuum, ad aliquid dictum, quasi ad aliquid dictum, gentile, patrium, interrogatiuum, infinitum, relatiuum uel demonstratiuum uel similitudinis, collectiuum, diuiduum, facticium, generale, speciale, ordinale, numerale, absolutum, temporale, locale. hae species communes sunt et principalium id est primae positionis nominum et deriuatiuorum. propriae aut
Abbreviated transcription (Latin):
appellatiuis inueniunt᷑. ut phirrꝰ. filiꝰ achillis. & pirrꝰ rexepi¬
rotaꝵ. nepos: filiꝰ filũ. & nepos luxuriosus. Inueniunt᷑ tñ q̃¬
dã homonima eadẽ ꝓpͥa & appellatiua. ut magnꝰ poͣpeiꝰ. &
magnꝰ ciuis. Si nonima qq̃ tã appellatiua ꝗͣ ꝓpͥa inueniunt᷑.
Sic̃ enĩ ensis gladiꝰ mucro. unũ atq idẽ sigeant: sic .p. corne

Expanded text:
appellatiuis inueniuntur, ut Pyrrhus filius Achillis et Pyrrhus rex Epirotarum, nepos filius filii et nepos luxuriosus. inueniuntur tamen quaedam homonyma eadem propria et appellatiua, ut Magnus Pompeius et magnus ciuis. synonyma quoque tam appellatiua quam propria inueniuntur. sicut enim ensis, gladi