comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis quam ꝓse quia honorabat᷑. Donne clamat
ipsum caput nolohonorem tuũ. calcare me
noli   lam tu dic si potes quare te calcaui:
Dic huic capiti. te osculari uolui. amplecti¬
te uolui. s ñ uides ostulte quia qͦd uis am¬
plecti ꝑ quandã cõpaginem unitatis ꝑuenit
ad id quod calcas. Susum me honoras uisum
me calcas. Plus dolet quod calcas. quã gaudet
quod honoras. quia quod honoras dolet ꝓ eisqͦs
calcas. Q mͦ clamat lingua: Dolet mͥ. ñ dicit
dolet pedi meo. s dolet mͥdicit. Olingua qͥs
te tetigit. Auis te ꝑcussit: Quis stimulauit:
Quis pupugit. Nemo s c̃iuncta sunt ei quȩ
calcantur. Qͦ mͦ uis ñ doleam. quando ñ sum
quo habebat iacere quia uidit multos hono¬
raturos se. quia ascendit incelum: ⁊ uidit qͥa
honor ipsorum inutilis ẽ. si c̃culcant menbra
ipsius in terra. & nequis erraret ꝙ cũ ado¬
rat caput incelo. calcaret pedes in terra. dix̃

Expanded text:
tis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat tis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo vis non doleam, quando non sum squa habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ⁊ remissionem peccatoꝵ. ꝑ om̃s gentes
incipientes ab ierłm. Ibi diffundat᷑ caritastua.
ca fines caritatis. Extende caritatẽ ꝑ totum
orbem siuis xpm̃ amare. quia menbra xp̃i
ꝑ orbem iacent. Si amas patrẽ. diuisus es. Si
di  uisus es non es in corpore. Si in corpore ñ
es sub capite non es. Quid ꝓdest quia credisꝙ
blasphemas : Ad oras illum in caꝑite. blasphe¬
mas in corpore: Amat ille corpussuũ. si tute
p̃cidisti a corpore ipsuis. caput ñ se precidet
acorpore suo. Sine causa me honoras. clamat
tibi caput desuꝑ sine causa me honoras. Tam¬
quã si uelit tibialiquis osculari caput. qr calca¬
re tibi pedes. forte caligis clauatis c̃teret pe¬
destuos. uolens tibi tenere caput & osculari.
nonne int̾̃ uerba honorantis clamares &. di¬
ceres. Quid facis homo: Calcas me. Non di¬
ceres caleas caput meum. quia caput honora¬
bat᷑. s plus clamaret caput. ꝓ menbris calca¬

Expanded text:
tiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, tiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua.ca fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te ecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si velit tibi aliquis osculari caput, et calcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calca
Abbreviated transcription (Latin):
ligatis non quia sunt frẽ. s ut fr̃s sint. ut
semꝑ fr̃no amore flagretis siue infrem
factum. siue in inimicum. ut fr̃ fiat diligen¬
do. Ubi cumq frs̃ diligitis. amicũ diligitis.
lam tecum est. iam in linitate ꝙr̃ catholica
factum ex inunico. S diligis aliquem qui
nondum credit in xp̃o. aut si credidit in¬
xpõ ut demones credidit rep̾hendit uiu¬
tatem ipsius. Tu diligisfr̃no amore dilige.
Dondũ est fr̃. s ideo diligis ut sit fr̃. gͦ tota
bur. Flores. fructus. pulchritudo. amenitas.
pastꝰ pontus. cibꝰ amplȩxꝰ. sine sacietate est.
Si sic nos delectat. ꝑegrinos in patria quomͦ
egrotos. Uerbum caro factum ẽ ꝙ habitauit
in nobis. Completum ẽ qͦ quod scriptura p̃¬
dir̃. Oportebat x pm̃ pati. qr resurgere t̃cia
die amortuis. Corpus ipsius ubi iacet. Men¬
bra ipsius ubi laborant: ubi eẽ debes ut sub
capitesis.  ꝙ p̃dicari in nomine eius peniten¬

Expanded text:
ligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut ligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat diligendo. Ubicumque fratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica gis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo bur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodt in nobis . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tit negligere in disciplinatum.ꝙ sit qͦdã
cio quis odit inimicũ suum ⁊ fingit illi
amiciciam. Uidet illũ facere aliqͥd mali lau¬
dat. uult eum eẽ precipitem. uult cecũ
ire ꝑ abrupta cupiditatũ suarũ. unde for¬
te non redeat. Laudat qm̃ laudat᷑ pecca¬
tor indesideriis animȩ suȩ & iniquus be
nedicit᷑. Adhibet illi unctionem adulati¬
onis suȩ. Ecce odit laudatq Alter uidet
amicũ suum tale aliquid facere reuocat
Si illum ñ audiat. ꝓfert uerba ꝙ̃ castiga¬
tionis obuirgat. litigat. aliqñ uenit᷑ ad hac̃
necessitatem ut litiget. Ecce odiũ blandit᷑.
caritas litigat. Noli attendere uerba blan¬
dientis. q quasi seuiciã obiurgantis. uenã
inspice. radicẽ unde ꝓcedat quere. Iue
blandit᷑ ut decipiat. iste litigat ut corri¬
gat. G non opus est frs. ut ꝑ nos disfent
cor urm̃. lmpetrate a dõ ut diligatis in¬
uicem. Om̃s homines ꝙ̃ inimicos ur̃os di¬

Expanded text:
tit negligere indisciplinatum, et fit quodam tit negligere indisciplinatum, et fit quodam cio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros di
Abbreviated transcription (Latin):
dormis. ummo securꝰ uigilas. ne dormiendo
ꝑdas quod diligis. Non enim frustra dictũ ẽ
Allumina ocłos meos. ne quando dormiã in
morte. Qui dadunt ocłos contra caritatem
obdor miscunt in concupiscentiis suis. de¬
lictorum carnalium. E uigila gͦ. Pelectatio¬
nes enim sunt. manducare. bibere. Loruri¬
ari. uenari. ludere. Pompas istas uanas oiã
mala sequuntur. Nũquidꝰ scimus quia delecꝰ¬
tationes sunt: Qͥs neget quia delectant .s
plus diligitur lexcdĩ. Clama cont᷑ tales sua¬
sores. Parrauert̃ mͥ iniusti fabulationes: sed
ñ sic̃ lex tuadnẽ. Ista dilectio manet. Nonso
tis totalȩx pendet & ꝓpħȩ. in quibꝰ duobꝰ
de quibꝰ p̃ceptis. narrat tota ista ȩpła. Te¬
nete gͦ dilectionem ꝙ securi estote. Quid
times : tle male facies alicui. Qs male fac̃
ei quem diligit. dilige potes fieri nͥ bene
seuicia. S forte cedis. ad disciplinã facis
quia amor ipsius dilectionis non te ꝑmit¬

Expanded text:
dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non sotis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri saevitia. Forte caedis, ad disciplinam hoc facis, quia amor ipsius dilectionis non te permit
Abbreviated transcription (Latin):
ibi semꝑ alła. sine defectu: gͦ ipsum finẽ dip̃
in psalmo. Om̃ĩs consumationis uidi finem
q quasi diceretur illi. Quis ẽ finis quẽ ui¬
disti: latũ mandatũ tuum ualde. Ipse finiᷤᷤ
latitudo mandati. latitudo mandati caritaᷤᷤ
ẽ. quia ubi caritas. ñ sunt angustiȩ. In ipsa
latitudine erat apłs. cum diceret. Os nrm̃
patet ad uos. o chorintii. cor nrm̃ dilatatatũ
est. Non angustiamini in nobis. Ideo gͦ latũ
mandatum tuũ ualde. Qͦdẽ latũ mandatũ
Mandatum nouũ do uob̃: ut uos inuicẽ di¬
ligatis. Raritas gͦ non angustiat᷑. Nis non
angustari in terra: In lato habita. Quicqd
enim tibi fecerit homo non te angustat: qͥa
illud diligis quod ñ nocet homo. Om̃ diligis
fr̃nitatem diligis. legem dĩ diligis. eccłamdi
diligis. sempit̾na erit laborasin terra. s ꝑue¬
nis ad fructum ꝓmissũ. Qs tibi tollit quod
diligis: Si nemo tibi tollit qͦd diligis. securꝰ

Expanded text:
ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatum tuum valde. Quod est latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. non laudat᷑ quasi tuus. Nonẽ ibi finis.
Si ibi ponis finem. finiris. s non finiris. quasi
ꝑficiaris. s finiris ut csumaris: gͦ ñ laudetur
sermo tuus quasi abste. quasi tuus. S quomͦ
laudet᷑ : quomͦ dic̃ psalmus: In dõ laudabo
sermonem. Indo laudabo uerbum. Er hoc fit
ut fiat inde quod sequitur. In dõ sꝑabo. non
tim ebo qͥd fãciat michi homo. Quando enĩ
omiã tua in dnõ laudant᷑. ñ timet᷑ ne ꝑeat
laus tua. quia ñ deficit ds. gͦ transiet ipsa
est sinis. Nis utimur quasi in uia: quasi in
mansionibꝰ stabulorum. Reficim᷑ ⁊ transimꝰ
ubi gͦ finis.  dilectissimi filii dĩ sumꝰ & non¬
dum a paruit quod erimus. Noc dictũ est
in hac epła. Ad huc gͦ in uia sumꝰ adhuc qͦcũq
uenerimus: transire debemꝰ usq quo ꝑueni¬
amus ad aliquẽ finem. Scimus quia ciun
a paruerit. similes ei erimus qm̃i uidebimus
eum sicuti est. Iste finis. iste ꝑpetua laudatio.

Expanded text:
tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. Sed quomodo laudetur? Quomodo dicit Psalmus, In Deo laudabo sermonem, in Deo laudabo verbum. Ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsaest finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc ergo in via sumus; adhuc quocumque venerimus, transire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste finis; ibi perpetua laudatio,
Abbreviated transcription (Latin):
si tamquã ꝑegrinus. Quere ubi transeas. non
ibi remaneas: Si aut̃ amas ꝑ auariciã. implicat᷑
es. Frit tibi auaricia catena pedum. ultra pro¬
gredi non potes. Transi gͦ. Moc quere finem:
Salutem corporis queris. adhuc noli ibi rema¬
nere. Quȩ ẽ enim ista salꝰ corporis quȩ mortẽ
premitur: quȩ egritudine debilitat᷑. friuola
mortalis fluxa. Quere illam ne impediat
forte morbida ualitudo: oꝑa tua bona. gͦ non
ẽ ibi finis: quia ꝑꝑ aliud querit᷑. Quicquid ꝑꝑ
aliud queritur. non est ibi finis. &cꝗd ꝑꝑ se ꝙ
forte ad aliquid agendum queris. ut ꝑagas
aliquid ut placeas deo: noli ipsum honorem a¬
mare ne ibi remaneas. Queris laudẽ. sidĩ que¬
ris bene facis. si tuam queris: male facis remanes
in uia. s amaris & tu. laudaris & tu. Noli gra¬
tulari qñ in te laudaris. laudare in domino
ut cantes. In dnõ laudabit᷑ anima mea. Ser¬
monem aliquem bonũ dicis & laudat᷑ sermo

Expanded text:
si tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non si tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propforte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo
Abbreviated transcription (Latin):
entia bona. & fide non ficta. alioloco. Pienitu¬
do aut̃ legis caritas. Quid tam finitũ. ⁊ t̃mina¬
tum ꝗͣ plenitudo. ẜ enĩ fr̃z̃ finem po aut lau¬
manducando. ꝙ ibi finis sonat. & illic finis
sonat. s tam̃ panis finitꝰ ut c̃sumat᷑. tunica
finit᷑ ut c̃sumetur. Panis finit᷑ ut non sit. tu¬
nica funitur ut ꝑfecta sit. gͦ sic audite finem
& quando legitur sinis psalmꝰ & audistis in
finem psalmus dauid. & assidue audistis hoc
in psalmis: ⁊ debetis nosse quod audistis. quid
ẽ in finem. finis enĩ legis ẽ xpc̃ ad iusticiam
om̃i credenti. uel quid ẽ finis: ꝓpc̃. quia xp̃c
nisest. & alibi uia ẽ. Noliherere in uia. & non
ꝑuenire ad finem. Ad quicqͥd aliud ueneris tran¬
si usq quo ꝑuenias ad finem. Quid ẽ finis Mi¬
chi aut̃ adherere dõ bonũ est. adhesisti deo
finisti uiam. ꝑmanebis in pat̾a. Intendite. Pe¬
cuniam aliquis querit. non sit ibi finis. Tran¬

Expanded text:
entia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenituentia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laut ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti . Et quid est, finis Christus? Quia Cnis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: tran
Abbreviated transcription (Latin):
ligatis. audi quȩ ẽ lex dĩ. Apłs dicit. Inuicem
onera ur̃a portate & sic adimpletis legẽ xp̃i.
Ipsa ẽ consumatio om̃iũ oꝑum nr̃oꝵ. dilectio
ibi ẽ finis. Propt̃ hoc currimꝰ ad illã currimꝰ
cum ꝑuenerimꝰ requiescimus. Audistis in psal¬
mo. Om̃is confumationis uidisinẽ. dit̃. omnis
c̃sumationis uidi finem. Qd uiderat iste puta¬
mus: ascenderat in uerticẽ alicuiꝰ altissimimõ¬
tis acutissimi. ⁊ ꝑspexerat & uiderat ambitũ
terrȩ: & circłos orbis uniũsi ꝙ idõdir̃. omis ẽ¬
sumationis uidi finem: Si hoc laudabile est.
oculos carnis queramꝰ adnõ tam acutos ut ali¬
quem excellentissimũ montẽ qui ẽ in terra re¬
quiramus: de ciuius acumine uideamꝰ omnis
c̃sumationis finem. Noli ire longe ecce dicot.
Ascende in montẽ. & uide finem. & pc̃ monsẽ.
Ueni ad xpm̃. uides inde finẽ om̃is c̃sũmatio¬
nis. Quis est iste finis: Paulũ int̾roga. finus
aut̃ precepti dĩ caritas de corde puro ⁊ c̃sci¬

Expanded text:
it, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consummatio omnium operum nostrorum, dilectio. Ibi est finis: propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide finem. Christus mons est; veni ad Christum, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et consci
Abbreviated transcription (Latin):
do auariciam: cum labore amat᷑ qđ amas. Si¬
fine: Ut habeas unde impleas arcam ꝑdes secu¬
ritatem. Securior forte eras. ante quã haberes:
quã cum habere cȩpisti. Ecce quid tibi uissit
auaricia Implesti domũ. tĩtur latrones:
Ad quisisti aurum: ꝑdidisti soninũ. Ecce quid
tibi uissit auaricia: fac ꝙ fecisti. Qd tibi iubet
deõ : dilige me. aurũ diligis. quesiturꝰ esaurũ: ÷¬
⁊ forte te inuenturus. Quisqͥs me querit cũ
illo sum. Amaturus es honorem. ⁊ forte non
ꝑuenturus. Quis me amauit ꝙ ñ ad me ꝑueñ.
dicit tibi d̃. Patronum uis facere aut amicũ
potentem. ambis ꝑ aliũ inferiorẽ. Me ama:
dicit tibi ds̃. Nõ ad me ambit᷑ ꝑ aliqu̾e. i pse
amor p̃sentem me tibi facit. Quid dulciꝰ dilec¬
lione ista frs. Nõ sine causa mͦ audistis in psai¬
mofrs̃. ⁊ iarrauerunt michi iniusti dilectioes

Expanded text:
do avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sido avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sifine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, fratres, Narraverunt mihi injusti delectationes;
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. Iam quȩ sunt m̃bra eius nostis fr̃s. Ipsa
ẽ eccl̃a dĩ. In hoc cognoscimus quia diligimꝰ
filios dĩ: quia dm̃ diligimus & qͦmͦ ñ altud¬
sunt filũ cłĩ. aliud ds̃ s qui dñ dilig̃ p̃cep¬
ta eius diligit: ꝙ quȩ sunt p̃cepta dĩ. Man¬
datum nouũ do uob. ut uos in uicẽ diligatis.
Nemo se excuset ꝑ aliam dil ectionem. ad aliã
dilectionem omĩno sic se tenet ista dilectio
Qͦ mͦ ipsa cõpaginata ẽ in unum. sic om̃s qui ex
illa pendent. unũ facit. ⁊ quasi c̃̾flat illos igniᷤ
Aurũ est conflatur massa. ⁊ fit uinũ aliquid
S nisi feruor caritatis accendat: ex multis in
unũ conflari non pot̃. Quia dm diligimus in¬
hoc cognoscimꝰ quia diligimus filioscd̃ & unde
cognoscimus quia diligimis filios di: Quia
t̃m diligimus. ⁊ p̃cepta eius seruamꝰ suspira¬
mus hic ex difficultate faciendi p̃ceptũ di. Au¬
di quid sequatur: homo qui laborabas aman¬

Expanded text:
suorum. Jam quae sunt membra ejus, nostis, fratres; ipsa suorum. Jam quae sunt membra ejus, nostis, fratres; ipsa est Ecclesia Dei. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et  diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Aman
Abbreviated transcription (Latin):
quomꝰ pot̾ diligere: si aut̃ diligis fratrẽ.
forte frem̃ diligis:. ⁊xpm̃ non diligis. Qͦmͦ¬
diligis filium dĩ diligis. Cum filium dĩ dili¬
gis ñ patrẽ diligis. Non pot̾ gͦ sẽpararidi¬
lectio flige tibi quod diligas sequunt᷑ ⁊cȩt̃a
Dicas dm solum diligendo dm̃ patrẽ m̃tiris.
Si diligis ñ solũ diligis. s si diligis patrem
diligis. ⁊ filium. Ecce inquis diligo patrem.
⁊ diligo filium. s hoc solũ patrẽ dm̃. ⁊ filiũ¬
cȩlos: ⁊ sedet ad dexterã patris. illud uerbũ
ꝑ qͦd facta sunt omĩa: ⁊ uerbũ carofactum ẽ.
ꝓ habitauit in nob. hoc solum dilignnido
Mentiris si enĩ capud. diligis.⁊ mnenbra.
Si autem ⁊ menbra non diligis: nec caput
diligis Nõ expauescis uocem capitis de cȩ¬
lo clamantem ꝓ menbrissus saule. saule
quid me ꝑsequeris. Persecutorẽ suũ uoca¬
cauit ꝑsecutorem menbroꝵ suoꝵ. Dilecto¬
rem suum uocauit dilectorem menbrorum

Expanded text:
quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis, et Christum non diligis? Qdiligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum et Filiucoelos, et sedet ad dexteram Patris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
di dicebat: non de filiis cuĩ. Ecce unus positꝰ
ẽ &pc̃. contẽplandus nob̃. ⁊ dictũ est nobis.
dĩ. quasi dicturꝰ eet. In hoc cognoscimꝰ quia
diligamꝰ filiũ di. filios cłi dix̃ qui filiũ dei
paulo ante dicebat: quia filii di corpꝰ sunt.
unici filii dĩ q cum ille caput. nos menbra
unus ẽ filiuscłi. gͦ qui diligit filios dĩ. filiũ
di diligit. ꝙ qui filiũ di diligit᷑ patrẽ dilig̃
Nec pot̃ quisquã diligẽ patrem. nisi diligat
filium. Et qui diligit filũ: diligit filios di
Qͦs filios cdi : menbra filii dĩ. ꝙ diligendo
fit a ipse menbrũ. ⁊ fit ꝑ dilectionem in com
ipsum. Cum se enim inuicem amant m̃bra:
corpus se amat. & si patit᷑ unũ menbrum:
compatiunt᷑ omĩa menbra: asi głat᷑ unum
menbrum: congaudent omĩa menbra. Et
quid secutus ait. Uos aut̃ estis corpꝰ xp̃i
menbra non de menbro. Direbat paulo
ante de dilectione frm ⁊ ait. Qui ñ diligit
frem̃ fuum. quem uidet. dm quem ñ uidet

Expanded text:
i dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis, ligimus filios Dei; quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in compipsum. Cum enim se invicem amant membra, corpus se amat. Et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Et quid secutus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt
Abbreviated transcription (Latin):
ri creatura. ñ potest creatori. Discerinte eum
qͥ fecit. ab eo qͦd fecit. Equari ñ potest fabro
scamnũ. equari ñ pocest columna structori.
Eitam̃ faber si scamnũ fecit. lignũ ipse ñ crenut̃
Dominus autem deus noster quia omnipocens est.
& uerbo fecit qͦd fecit. om̃ia quȩ fecit ñ habuit
unde faceret. q tam̃ fecit. Facta sunt enim qͥa uo-¬
luit. facta sunt qͥa dixit. s facta factori cõparanda
ñ sunt. Queris qͦd compares: filium unicum
cognosce. Unde gͦ uidei filii diaboli: Imitando
ñ nascendo. Audite seripturȩ sc̃s consuetudi-¬
nem. ꝓ pħa dicit ad ipsos iudeos. Pat̾ tuus amor¬
reus. o mat̾ tua cethea. Amorrei gens erat quȩ
do lapsus ẽ angłs. & factus ẽ diabolus. S mͦ au-¬
dite qͥd dicat dñs. uos inqͥt a patre diabolo
estis.
estis. & desideria patris ur̃i uultis facere. Ecr

Expanded text:
ri creatura non potest Creatori. Discernite eum ri creatura non potest Creatori. Discernite eum qui fecit, ab eo quod fecit. Aequari non potest fabro scamnum, aequari non potest columna structori; et tamen faber si scamnum fecit, lignum ipse non creavit. Dominus autem Deus noster quia omnipotens est, et Verbo fecit quod fecit: omnia quae fecit non habuit unde faceret, et tamen fecit. Facta sunt enim quia voluit, facta sunt quia dixit: sed facta factori comparari non possunt. Quaeris quod compares, Filium unicum agnosce. Unde ergo Judaei filii diaboli? Imitando, non nascendo. Audite Scripturae sanctae consuetudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . Amorrhaei gens erat qudo lapsus est angelus, et factus est diabolus. 11. Sed modo audite quid dicat Dominus, Vos, inquit, a patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis facere. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
memoratis. qͣm diu patres mutatis. mͦ abraham
mͦ dm̃: Audite a filio dĩ. cuius filii sitis. A pa¬
tre diabolo estis. Hic iam cauenda ẽ heresis
manicheoꝵ. quȩ dicit ẽẽ qͣndam naturã mall.
& gentem qͣndam tenebrarũ cum pͥncipib sus.
quȩ ausa ẽ pugnare contra dm̃. illum uͦ dm ne
debellaret gensꝰ aduersa regnũ eius. misisse contͣ
eam tanqͣm uiscera sua. pͥncipes de luce sua. eãq
gentẽ fuisse debellatã. unde diabolus originẽ
ducit. Hinc dicunt ducere griginẽ carnẽ nr̃am
diabolo estis. quod eẽnt illi uelut naturalit̾ ma¬
li ducentes originẽ de gente contraria tenebra-¬
rum. Sic errant. sic excecantur. sic seipsos faci¬
unt gentẽ tenebrarũ. credendo qͦd falsum est.
contra eũ a quo creati sunt. Bona ẽ enim
om̃is natura. s uiciata ẽ hominis natura ꝑ
uoluntatẽ malam. Quod fecit ds ñ potest ẽ
malum. si ipse homo ñ sit sibi malus. S pla¬
ne creator ẽ ereator. creatura creatura ẽ. Equa¬

Expanded text:
memoratis? Quamdiu patres mutatis, modo Abraham, modo Deum? Audite a Filio Dei, cujus sitis filii: A patre diabolo estis. 10. Hic jam cavenda est haeresis Manichaeorum, quae dicit eet quamdam gentem tenebrarum cum principibus suis, quae ausa est pugnare contra Deum: illum vero Deum, ne debellaret gens adversa regnum ejus, misisse contra eam tanquam viscera sua principes de luce sua; eamque gentem fuisse debellatam, unde diabolus originem ducit. Hinc dicunt ducere originem carnem nostras a patre diabolo estis, quod essent illi velut natura mali, ducentes originem de gente contraria tenebrarum. Sic errant, sic excaecantur, sic seipsos faciunt gentem tenebrarum, credendo quod falsum est contra eum a quo creati sunt. Bona est enim omnis natura; sed vitiata est hominis natura per voluntatem malam. Quod fecit Deus non potest esse malum, si ipse homo non sit sibi malus: sed plane Creator, Creator est; creatura, creatura est; aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ħc hebrei uocabuli nom̃¬
mus in libris moysi qd auses naue filius
cum electꝰ eẽt. dux ppłi cõmutato nomine
de ause ihc nominatus ẽ. qđ scilicet osten¬
deretur hoc nomen eẽ quod principibus
& ducibus c̃ueniret. his dum taxat qui sa¬
lutem sequentibus se ppłis darent. Itaq ꝙ
ille iħc appellatus est. qui eductũ de terra
egipti ppłm & de erroribus heremi libera-¬
tum in terrã reꝑmissionis indux̃. ꝙ hic
ihc qui ppłm de ignorantie tenebris educꝰ¬
& pontifices unguento c̾smatis c̃secrabant᷑
& reges. s illi uelut mortales e corrup¬
tibiles unguento materiȩ corruptilis un
unrit pater de spiritu scõ. misso de cęlis
q ysaias p̃signauerat dicens ex ꝑsona filii.
& qͥd sit. xp̃c qui pontiser factus sit inȩt̾¬
num. Nc̃ ex sequentibus de quo dicantur

Expanded text:
 Hebraei vocabuli est nommus enim in libris Moysi, quod Auses Navae Filius, cum electus esset dux populi, commutato nomine, de Ause Jesus cognominatus sit, quo scilicet ostenderetur hoc esse nomen, quod principibus et ducibus conveniret, his dumtaxat qui salutem sequentibus se populis darent. Itaque et ille Jesus appellatus est, qui eductum de terra Aegypti populum, et de erroribus eremi liberatum in terram Repromissionis induxit. Et hic Jesus, qui populum de ignorantiae tenebris educet pontifices unguento chrismatis consecrabantur et reges. Sed illi veluti mortales et corruptibiles, unguento materiae corruptibilis uunxit Pater Spiritu Sancto misso de coelis . Et Esaias praefiguraverat, dicens ex persona Filii: et quid sit Christus, qui pontifex factus sit in aeternum, nunc ex consequentibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia ẽ. & uerax ñ est. quia gla̾m suam quȩ¬
siturus ẽ. non eius a quo missus ẽ. Non enim
ẽ missus. s uenire ꝑmissus. Omnes gͦ ꝑtinen¬
tes ad corpus xp̃i. ne inlucantur in laqueos anti¬
christi. ñ queramus glãm nr̃am. S si ille quesi¬
uit glãm eus qͥ eum misit. quantomagis nos

Expanded text:
ustitia est, et verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est: non enim est missus, sed venire permissus. Omnes ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueos Antichristi, non quaeramus gloriam nostram. Sed si ille quaesivit gloriam ejus qui eum misit, quanto magis nos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ multis gratulantib adhuc suspectus ẽ. fr̃s.
mat̾nam sollicitudinẽ libent̾ amplectamur. N
sine causa mat̾ sollicita ẽ de nobis: eũ alii gaudẽt.
Alatrẽ dico caritatem. Ipsa enĩ habitabat in
corde ioħis: cũ ista diceret. Quare. nͥ qr aliquid
se eẽ xp̃ianum. & frẽm suũ odit. in tenebris est
usq adhuc. Quod exponere ñ ẽ. s quod gaudere

Expanded text:
est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid se esse christianum: et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Quod exponere non est; sed quod gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
liu dicã uobis diligite inimicos ur̃os : uidete
qͦd peius ẽ: ne adhuc fr̃s oderitis. Si fĩs solum
amaueritis:. ñ dum cẽcis ꝑfecti. Si aũt frẽs
oditis qͥd estis: ubi estis: Respiciat unusqͥsq
cor suum. Non teneat odium contͣ frẽm suũ.¬
ꝓ aliquo uerbo durõ ꝓ contentione t̾rȩ: ne fi-¬
at t̾ra. Quisqͥs enĩ odit frẽm suum. ñ cͣsdat. qͥa
in lumine ambulat. Quid dixi: Non dicat. qr in
xp̃o ambulat. Qui dicit se eẽ in lumine &s odit
frem suum: in tenebris ẽ usq adhuc. Nescio qͥs
paganus erat: mͦ iam xp̃ianus factus ẽ: deo gr̃as
om̃s gratulantur. Recitatur paulus gratulans.
fuistis enĩ aliquando tenebrȩ: nunc aut̃ lux
in dño. Ad orabat idola. adorat dm̃. ad orabat
quẽ fecit: adorat qui eũ fecit. Mutatus ẽ. deo
grãs: om̃s gratulantur xp̃iani. Quare ᷤ Quia
iam adorator patris & filiĩ os sp̃s scĩ. & detestator
demonioꝵ & idoloꝵ ẽ. Adhuc iste iohes sollicitus

Expanded text:
diu dicemus vobis, Diligite inimicos ? Videte, quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se esse in luce, et odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. Nescio quispaganus erat; modo jam christianus factus est; Deo gratias, omnes gratulantur: recitatur Apostolus gratulans. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deum; adorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus est; Deo gratias, omnes gratulantur Christiani. Quare? Quia jam adorator Patris et Filii et Spiritus sancti, et detestator daemoniorum et idolorum est. Adhuc de isto Joannes sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
cognitores. Sciebat enĩ nichodemus uel potius cre
forte similes fierent illis qͥ missi sunt audire.
enim galyleus dicebatur. qm̃ de narareth ciui¬
tate erant parentes eius. Scđ̃m MARTa o
dixi parentes enis. ñ scdm̃ uirile semen. Non
enĩ quesiuit in terra nͥ matrem. qͥ iam habebat
desuꝑ patrem. Nam utraq eius naciuitas. mi¬
rabilis fuit. Diuina sine matre. humana sine
patre. Quid gͦ illi quasi legis doctores ad nicho
ꝓpħarum inde surrexit. Reuersi sunt inqͥt
in montem. montem aut̃ oliueti. in montẽ
fructuosum. in montẽ ungenti. in moncem
chrismatis. Ubi enĩ decebat docere xp̃m. nisi
in monte oliueti: Xp̃i enim nom̃. a xpismate
dictum ẽ. Crisma aut̃ grece. latine unctio ap¬
pellatur. Ideo aut̃ nos unxit. qͥa luctatores
contra diabolum fecit. Et diluculo iterum
uenit in templum. Et omnis popłs uenit ad

Expanded text:
cognitores. Sciebat autem Nicodemus, vel potius credforte similes fierent illis qui missi sunt tenere 541 enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad Nicodearum inde surrexit. Reversi sunt, inquiin montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Qui ñ nouerant legem. ipsi credebant
in eum qͥ miserat legem. qꝙ eum qͥ miserat legẽ.
contempnebant illi qͥ docebant legem. ut im¬
pleretur qͦd dixerat ipse dñs. ego ueni ut non
uidentes uideant. & uidentes cȩci fiant. Cȩci
enim facti sunt pharisei doctores. illuminati
sunt popłi nescientes legem. & in auctorẽ legis
credentes. Dichodemus tamen unus ex
phariseis qui ad dñm nocte uenerat. & ipse
qͥdem ñ incredulus s timidus. nam ideo
nocte uenerat ad lucem qͥa illuminari uole¬
bat. & sciri timebat. respondit uideis. Nunqͥd
lex nr̃a iudicat hominem nͥ prius audierit

Expanded text:
sunt. Qui non noverant Legem, ipsi credebant in eum qui miserat Legem; et eum qui miserat Legem, contemnebant illi qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, sed timidus; nam ideo nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat: respondit Judaeis, Numquid Lex nostra judicat hominem, nisi audierit
Abbreviated transcription (Latin):
eñ qui esuriebat. qui homo erat. pauit .u.
panibus tot milia quia ds̃ erat. Qui dormie¬
bat quia homo erat. uentis & fluctib un¬
perabat quia ds̃. erat. Hȩc omĩa cõm̃danda
erant prius ut ẽẽnt qd̾ scͥberent euangłistȩ.
qd̾̃ p̃ dicaretur ȩccłiȩ. At ubi tantũ fecit qͣn¬
dũ sufficere uidicauit. uenit horaui ñ necessitãs
s uoluntatis ñ conditionis. s potestatis. Quid¬
S fr̃s. quia & illis & illis respondimus. nic¬
hil dicemus quid sibi ueliit hẏdriȩ. quid
aqua inuino. conũsa. quid architriclinus.
quid spondus. quid mat tħu in mysterio:
quid ipse nuptiȩ : Dicenda sunt omĩa. sed
beri id agere uobiscũ. s ñsũ ꝑmissus. necessi¬
tatib quib dã impedientib. Si ergo placet
scitati uĩȩ hoc qd̾ amysteriũ ꝑtinet huius
facti. in crastinũ differamus. & ñ oneraemus.
die multi qui ꝓpt̃ sollẽpnitatẽ diei. ñ ꝓpter

Expanded text:
enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque panibus tot millia, quia Deus erat: qui dormiebat, quia homo erat, ventis et fluctibus imperabat, quia Deus erat. Haec omnia commendanda erant prius, ut esset quod scriberent Evangelistae, quod praedicaretur Ecclesiae. At ubi tantum fecit, quantum sufficere judicavit; venit hora non necessitatis, sed voluntatis, non conditionis, sres, quia illis et illis respondimus, nihil dicemus quid sibi velint hydriae, quid aqua in vinum conversa, quid architriclinus, quid sponsus, quid mater Jesu in mysterio, quid ipsae nuptiae! Dicenda sunt omnia, sed ae, id agere vobiscum, sed non sum permissus necessitatibus quibusdam impedientibus. Si ergo placet Sanctitati vestrae, hoc quod ad mysterium pertinet hujus facti, in crastinum differamus, et non oneremus die multi qui propter solemnitatem, diei, non propter
Abbreviated transcription (Latin):
ponendi animã meã & iterũ sumendi eã.
moreret᷑. At si ante moreret᷑. quã disci¬
pulos elegisset. certe p̃posterũ ẽet. Si eẽt
homo qui ñ haberet in potestate horã su¬
am. posset ante mori. quã discipulos ele.¬
gisset. Et si forte moreret᷑ iam electis erudi¬
tisq discipulis. p̃staret᷑ ei. ñ ipse hoc faceret.
At uero quia uenerat in manu habens. qn
rediret. quo usq excurreret. cui paterent
inferi non tantũ morienti s etiã resurgenti.
ut nobis ostenderet spem un mortalitatis
ȩccłiȩ suȩ. incapite ostendit qd̾ m̃bra ex¬
pectare deberent. Resurget etiam incȩt̃is
menbris. qui resurrexit in capite. Hora
ergo ũdũ uenerat. oportunitas ñdũ erat.
uocandi erant discipuli. ad nuntiandũ
erat regnũ cȩlorũ. faciende erant iurtu¬
tes. cõmendanda erat diuinitas dñi in
miraculis. cõ m̃danda erat hiunanitas
dũi in ipsa cõpassione mortalitatis. Ille

Expanded text:
ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praeposterum esset: si esset homo qui non haberet in potestate horam suam, posset ante mori quam discipulos elegisset; et si forte moreretur jam electis eruditisque discipulis, praestaretur ei, non ipse hoc faceret. At vero qui venerat in manu habens quanquando rediret, quo usque excurreret, cui paterent inferi, non tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent. Resurget etiam in caeteris membris, qui resurrexit in capite. Hora ergo nondum venerat, opportunitas nondum erat. Vocandi erant discipuli, annuntiandum erat regnum coelorum, faciendae erant virtutes, commendanda erat divinitas Domini in miraculis, commendanda erat humanitas Domini in ipsa compassione mortalitatis. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
dare placuerit. uł saturnũ uł iouẽ. uł
minis. Intrauit liber. ut nũmis datis
seruus exiret. Immo uͦ ñ intraret si liber
eẽt. Intrauit quo eũ dns error & dña cu¬
piditas traxit. Unde & dñs dicit. Om̃is
qui facit peccatũ seruus ẽ pectati. Quare gͦ
dixit ñ dũ uenit hora mea: Magis quia ĩ
potestate habebat quando moreret᷑. ñ dũ
uidebat ẽẽ oportunũ ut illa potestate utere¬
tur. quo modo nos fr̃s uerbi gr̃a sic loquim᷑
iam certa hora ẽ qua exeamus ut cȩlebremꝰ
sacramenta. si ante exeamus quã opus est.
ñue & ꝑũsi & p̃posteri sumus : Quia gͦ non
facimꝰ nisi cũ oportunũ ẽ ꝓpt̾ea in his a¬
gendis cũ ita loquimur factũ considere¬
mus. Quid ẽ gͦ ñdũ uenit hora mea: Quã¬
do ego scio oportune me pati. quando pas¬
sioni ea utilis erit. ñ dũ uenit hora ipsa.
Tunc uoluntate patiar. Ut utrũq serues
& ñ dũ uenit hora mea. & potestatẽ habeo

Expanded text:
dare placuerit; vel Saturnum, vel Jovem, vel dare placuerit; vel Saturnum, vel Jovem, vel minis. Intravit liber, ut nummis datis servus exiret. Imo vero non intraret, si liber esset: sed intravit quo eum dominus error, et domina cupiditas traxit. Unde et Veritas dicit: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . 12. Quare ergo dixit, Nondum venit hora mea? Magis quia in potestate habebat quando moreretur, nondum videbat esse opportunum ut illa potestate uteretur. Quomodo nos, fratres, verbi gratia, sic loquimur, Jam certa hora est, qua exeamus ut celebremus sacramenta? Si ante exeamus quam opus est, nonne perversi et praeposteri sumus? Quia ergo non facimus, nisi quando opportunum est; propterea in his agendis, cum ita loquimur, fatum consideramus? Quid est ergo, Nondum venit hora mea? Quando ego scio opportunum me pati, quando passio mea utilis erit, nondum venit ipsa hora; tunc voluntate patiar: ut utrumque serves, et, Nondum venit hora mea; et, Potestatem habeo
Abbreviated transcription (Latin):
habeo ttm̃ sumendi eã. Nemo eam tollit
ame. s ego pono eam ame ipso. ⁊ itm su¬
mo eam. Ergo ne ista potestas subfato ẽ:
Ostendant hominẽ qui potestatẽ habe¬
at quando moriat᷑. quã dii iuuat. Om¬
nino ñ ostendaent. Credant gͦ do dicenti.
potestatẽ habeo poriendi animã meã
tim̃ sumendi eã ⁊ quęrant quare sit dictũ
ñ dum uenit hora mea. Nec id̾o iam subfa
orẽto ponant conditorẽ cęli atq ordinatorẽ sy¬
fatum. sed nec tu. aut ille. aut ego aut
quisquã hominũ. Ueruntñ seducti sedu¬
eunt. ⁊ ꝓponunt fallacias hominibꝰ.
Tendunt ad capiendos homines ⁊ hoc inpla¬
teis. nã qui tendunt ad capiendas feras
uł insilius atq insolitudine id agunt.
Quã infelicit uan sunt homines. quibꝰ
capiendis inforo tenditur. h uminos ac¬
cipiunt cum se homines hominibꝰ uen¬
dunt. Dant isti nũmos ut se uanitatibꝰ
uendant. In trant enĩ ad mathematicũ
ut emant sibi dños quales mathemanico

Expanded text:
iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso, et iterum sumo eam . Ergone ista potestas sub fato est? Ostendant hominem qui potestatem habeat quando moriatur, quamdiu vivat: omnino non ostendent. Credant ergo Deo dicenti, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: et quaerant quare sit dictum, Nondum venit hora mea, nec ideo jam sub fato ponant conditorem coeli, creatorem fatum; sed nec tu, aut ego, aut ille, aut quisquam hominum. 11. Verumtamen seducti seducunt, et proponunt fallacias hominibus: tendunt ad capiendos homines, et hoc in plateis. Nam qui tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque in solitudine id agunt: quam infeliciter vani sunt homines, quibus capiendis in foro tenditur! Nummos accipiunt, cum se homines hominibus vendunt; dant isti nummos, ut se vanitatibus vendant. Intrant enim ad mathematicum, ut emant sibi dominos, quales mathematico
Abbreviated transcription (Latin):
patre infine temꝑm. qđ respondit matri
respondit. qr erat ibi mat̃ ihũ. ⁊ dix̃ ci ma¬
ter enis Hoc totũ eugłm loquit᷑. Illic no¬
uimꝰ qi erat ibi mat̾ eiꝰ ubi nouimꝰ quod
dix̾it ei quid michi ⁊ tib ẽ mulier ñdũ
uenit hora mea. Totũ credamꝰ. & qđ ñ¬
aũ intelligimus requiramꝰ Et pͥmo hoc
uidete. ne forte quomͦ in hoc inuenerũt
manichei occasionẽ ꝑfidiȩ suȩ qi dixit

Expanded text:
patre in fine temporum. Quod respondit, matri patre in fine temporum. Quod respondit, matri respondit: quia, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus. Hoc totum Evangelium loquitur. Illic novimus quia erat ibi mater Jesu, ubi novimus quod dixerit ei, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Totum credamus, et quod nondum intelligimus requiramus. Et primum hoc videte, ne forte quomodo invenerunt Manichaei occasionem perfidiae suae, quia dixit
Abbreviated transcription (Latin):
strare fallacẽ. & nolunt sibi dici ñ uob̾ ere¬
dimꝰ qr m̃timini. cũ ipsã ueritatẽ dicant eẽ
mentitã. Quibꝰ tñ si dicamꝰ uñ nostis dixisse
xpm̃ quid michi & tibi ẽ mulier: eugło se
eredidisse respondent. Cur gͦ ñ credunt eu¬
glo dicenti. erat ibi mat iħu ⁊ dixit ei mat̃
ñ extraneȩ sed matri dñs respondit. fide¬
lit̃ credunt. ⁊ cur ita responđ it pie quȩ¬
runt: Multũ enĩ int̾ est int̾ eũ qui dicii
uolo scire quare xp̃c hoc matri respondit
& eũ qui dic̃. scio quod hoc xp̃c ñ matͥ re¬
sponderit. Alud est intelligere uelle qđ
clausũ est. aliud nolle credere quod aꝑtũ ẽ
Qui dicit scire uolo cur ita axp̃c matͥ re¬
spond̾it. aꝑiri sibi uult engłm cui credit.
semꝑ errantibꝰ nisi humilit̃ sanent᷑. nos
queramus quare dñs nr̃ sic matri respondĩt
Ille singularit̾ natꝰ de patre sine matre.
ae matre sine patre. sine matre ds̃. sine
patre homo sine matre ante temꝑa. sine

Expanded text:
dici, Non vobis credimus quia mentimini; cum ipsam veritatem dicant esse mentitam. Quibus tamen si dicamus, Unde nostis dixisse Christum, Quid mihi et tibi est, mulier? Evangelio se credidisse respondent. Cur non credunt Evangelio dicenti, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater non extraneae, sed matri Dominus responderit, fideliter credunt; et cur ita responderit, pie quaerunt? Multum enim interest inter eum qui dicit, Volo scire quare Christus hoc matri responderit; et eum qui dicit, Scio quod hoc Christus non matri responderit. Aliud est intelligere velle quod clausum est, aliud nolle credere quod apertum est. Qui dicit, Scire volo cur ita Christus matri responderit, aperiri sibi vult Evangelium cui credit: e errantibus semper, nisi humiliter sanentur, nos quaeramus, quare Dominus noster sic matri responderit. Ille singulariter natus de Patre sine matre, de matre sine patre; sine matre Deus, sine patre homo; sine matre ante tempora, sine
Abbreviated transcription (Latin):
falsa moete passũ ꝓpt̃ delicta nr̃a. ⁊ fal¬
sas cicatrices ostendisse ꝓpt̾ iustificatio¬
nẽ nrãm. falsumq dixisse si manseritis
in uerho meo. uere dipłi mei eritis.⁊ cog¬
noseetis ueritatẽ. ⁊ ueritas liberabit
uos. Si enĩ falsa mater. falsa caro. falsa mors
falsa uuln̾a passionis. falsȩ cicatrices resur¬
rectiõis. ñ ueritas credentes incũr ẜ potiꝰ fal¬
sitas lib̾atut. Immo uͦ cȩdat falsitas u̾itati¬

Expanded text:
falsa morte passum propter delicta nostra, et falfalsa morte passum propter delicta nostra, et falsas cicatrices ostendisse propter justificationem nostram; falsumque dixisse, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si enim falsa mater, falsa caro, falsa mors, falsa vulnera passionis, falsae cicatrices resurrectionis; non veritas credentes in eum, sed potius falsitas liberabit. Imo vero falsitas cedat