comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
figura ꝑ illũ eugłicũ centurionẽ pule¬
herrime designat᷑. Cuiꝰ uirtus atq con¬
stantia. qua ñ qͥb libet ingruentib co¬
gitationib ab ducebat᷑: s ꝓ suo uditio
uł admittebat bonas. uł contrarias absq
ulla difficultate pellebat. hac tropica
significatione descripta ẽ. Nam & ego
bens sub me milites. & dico huic uade:

Expanded text:
per illum evangelicum centurionem pulcherrime designatur. Cujus virtus atque constantia, qua non quibuslibet ingruentibus cogitationibus abducebatur, sed pro suo judicio el admittebat bonas, vel contrarias absque ulla difficultate pellebat, hac tropica significatione descripta est: Nam et ego bens sub me milites, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. & it̾um. Infirmitas hȩc ñ ẽ ad
mortẽ: s ꝓ gła di ut glorificet᷑ filiꝰ
di ꝑ ipsũ sunt aũt ⁊ alia ultionũ
genera. qͥb ñuulli qͥ maliciȩ suꝑ gres¬
si sunt cumulũ ꝑcutiunt᷑ ad presens:
ut dathan. & abiron. siue core. legi¬
nꝰ fuisse damnatos. & uł maxinie
illos dis in passiones ignominiȩ: & in
repbũ sensũ. Qđ etiã ceteris perus qͦ¬
uiiis iudandũ ẽ. de ipsis nãq psal¬
mista in labore inqͥt honiiũ ñ sunt.
& cũ hominib ñ flagellabuitt᷑ Nͥon
ciuĩ merent᷑ saluari uisitationib dñi.
nec temꝑalib plagis conseqͥ medicinã:
qͥ desꝑantes semetipsos tradiderunt
iipudtticiȩ: in oꝑationẽ onĩis erroris.
in ĩmunditiã. Quiq obduratione cor¬
dis. & usu ae frequentia delinquendi
purgationẽ breuissimi huiꝰ euĩ. &e ud¬
tionẽ uitȩ p̾sertis excedunt: qͥb etiã¬

Expanded text:
pso, et iterum: infirmitas haec non est ad mortem sed pro gloria dei, ut glorificetur filius dei per ipsum. sunt autem et alia ultionum genera, quibus nonnulli qui malitiae sapergressi sunt cumulum percutiuntur ad praesens, ut Dathan et Abiron siue COle legimus fuisse damnatos et uel maxime iones ignominiae et in reprobum sensum: quod etiam ceteris poenis grauius iudicandum est. de ipsis namque Psalmista in laboribus, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. aon enim merentur salnari uisitatione domini nec temporalibus plagis consequi medicinam, qui desperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem omnis erroris, in inmunditiam, quique obduratione cordis et usu ac frequentia delinquendi purgationem breuissimi huius aeui et ultionem uitae praesentis excedunt. quibus etia
Abbreviated transcription (Latin):
ne dignitatũ. ac fortitudine corꝑis con¬
stituti. do qͦq acceptissimi fuisse noscun¬
tur. Et e diu̾so qͥhis male abusi st̃. & ca
ad ministeriũ suȩ neqͥtiȩ detorserunt::
ñ immerito uł puntti sunt. uł extincti.
Qđ frequent̾ reguoꝵ narrat liber factuor.
De ipsa ctiã uita ac morte qͥa media sint.
uł sc̃ĩ iohannis. uł uidȩ natiitasptestat᷑.
Nuiꝰ namq in tantũ sibimet uita ꝓfuit.
ut alus qͦꝙ gaudiũ ortus eiꝰ contulisse di¬

Expanded text:
ne dignitatum ac fortitudine corporis conne dignitatum ac fortitudine corporis constituti deo quoque acceptissimi fuisse noscuntur. et e diuerso qui his male abusi sunt et ea ad ministerium suae nequitiae detorserunt, non inmerito uel puniti sunt uel erlincti, quod frequenter Regnorum liber indicat factum. de ipsa etiam uita ac morte quia mediae sint uel sancti Iohannis uel Iudae natiuitas protestatur. unius namque in tantum sibimet uita profuit, ut aliis quoque gaudium ortus eius contulisse di
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ẽẽ dicendũ ẽ. nisi peccatũ solum:
q a bono d̾o nos seꝑarans: facit malo di¬
abolo copulari. Media sunt: quȩ utͣmq
partẽ. ꝓ affectu & arbitͥo utentis diriua¬
ri possunt: utputa diuitiȩ. potestas. ho¬
nor: robur corꝑis. sanitas. pulchritudo:
uita ipsa. uł mors. pauꝑtas: infirmitas
municent indigentib: thesaurizent
sibi fundam̃tũ bonũ in futurũ: ut ꝑ¬
has diuitias app̾hendant uerã uitã. & se¬
cundũ eugłm bonȩ sunt illis: qͥ facuunt
sibi amicos de mãmona. Quȩ rursum
retorquent᷑ ad malũ: cũ ad reconden¬
dũ tantũm uł ad luxuriã congerunt᷑.¬
& non ad usus pauꝑum dispensant᷑ Po¬
testas qͦq & honor. corꝑisq robur. ac sa¬
nitas. quã sint media. & utrobiq conue¬
inentia: etiã ex hoc facile cõpbat᷑ : qͦa
multi scõꝵ. in uet̾i qͥdẽ testam̃to poti¬
ti his om̃ib & in sũmis diuitus. & culmi¬

Expanded text:
malum esse dicendum est nisi peccatum solum, malum esse dicendum est nisi peccatum solum, quod a bono deo nos separans malo facit diabolo copulari. media sunt quae in utramque partem pro adfectu et arbitrio utentis deriuari possunt, ut puta diuitiae, potestas, honor, robur corporis, sanitas, pulchritudo, uita ipsa uel mors, paupertas, infirmitas municent indigentibus, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut per has adprehendant ueram uitam, et secundum euangelium bonae sunt illis qui faciunt sibi amicos de iniquo mamona. quae rursum retorquentur ad malum, cum ad recondendum tantummodo uel ad luxuriam congeruntur et non ad usus indigentium dispensantur. potestas quoque et honor corporisque robur ac sanitas quam sint media et utrubique conuenientia etiam ex hoc facile conprobatur, quod multi sanctorum in ueteri testamento potiti his omnibus et in summis diuitiis et culmi
Abbreviated transcription (Latin):
cepta eiꝰ. & qͥa ambulauimꝰ tristes coram
dno: Ergo nũc beatos dicimꝰ arrogantes.
siqͥdẽ ditati sunt: facientes impietatẽ. &
tẽptauerunt dm̃: & salui facti sunt
Quã obrẽ ut hanc ignorationẽ que pꝰa¬
iussimi huiꝰ erroris radix & causa ẽ pos¬
sunꝰ euadere: pͥmũ nosse debemꝰ qͥd ue¬
re sit bonũ: qͥd malũ: & ita demũ suꝑ
his ñ falsã uulgi s uerã scͥpͥturaꝵ dif̃¬
nitionẽ tenentes: minime infidelũ Ø¬
minum decipiemͣ᷑ errore De tͥb qu hoc¬
ra sunt om̃ia quȩ in hoc mundo ft̃.
t bonũ. malũ mediũ. Debeinꝰ itaq noꝰ¬
e qͥͥ ꝓprie bonũ. qd malũ. quid ue sit
mnedium: ut nr̃a fides uera scientia com¬
munita: in cunctis tẽptationib incon¬
cussa ꝑduret. Nichil gͥ in reb dũtaxat
humanis. pͥncipale bonũ credendũ ẽ:
nͥ urtus animi sola quȩ fide sincera nos
ad diuina ꝑducens: illi ĩmitabili bono
facit iugit̾ in herere. Et e cont᷑rio nichil

Expanded text:
cepta ei, et quia ambulauimus tristes coram domino? ergo nunc beatos dicimus adrogantes: siquidem ditati sunt faeientes impietatem, et temptauerunt deum, et salui facti sunt. quamobrem nt hanc ignorationem, quae prauissimi huius erroris radii et causa est, possimus euadere, primum nosse debemus quid uere sit bonum, quid malum, et ia demum super his non falsam uulgi, sed ueram scripturarum definitionem tenentes minime infidelium hominum decipiemur errore. Tria sunt oomnia quae in hoc mundo sunt, id est bonum, malum, medium. debemus itaque nosse quid proprie bonum, quid malum quidue sit medium, ut nostra fides uera scientia conmunita in cunctis temptationibus inconcussa perduret. nihil igitur in rebus dumtaxat humanis principale bonum esse credendum est nisi uirtus animi sola, quae fide sincera nos ad diuina perducens illi inmutabili bono facit iugiter inhaerere. et e contrario nihil
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ reqͥem possidere beatissuna sorte ꝓme¬
ruit. E gestas quoq ac ꝑsecutiones & inui¬
riȩ quȩ mala ẽẽ totiꝰ uulgi opinione cen¬
sent᷑: quã sint utiles ac necessariȩ etiã
ex hoc liquido comꝓbat᷑: qđ sc̃i uiri non
solũ eas numꝗͣ uitare uolueruit. uerũ e¬
tiã uirtitte sũma. uł appetentes. uł for¬
tit̾ tolerantes. amici di effecti. ȩt̾nę uitę
surt stipendia consecuti: bcato apło con¬
cumente. ꝓpt̾ qđ placeo mͥ i infirmi¬
tatib: in contuineliis: i necessitatib:

Expanded text:
hae possidere beatissima sorte promeruit. egestas quoque ac perseeationes et iniuriae, quae mala esse totius uulgi opinione censentur, quam sint utiles ac necessariae etiam ex hoc liquido conprobatur, quod sancti uiri non solum eas numquam uitare uoluerunt, uerum etiam uirtute summa uel adpetentes uel fortiter tolerantes amici dei effecti aeternae uitae sunt stipendia consecuti, beato apostolo concinente: propter quod placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ p̾ripuerint de manib impioꝵ: aut
cur d̃s̃ admitti in seruos suos tantũ fa¬
cuiꝰ concessisset: beatus theodorꝰ respon¬
Dee quęstio illoy solet animos pmouere.
qui parũ fidei. uł scientiȩ possidentes: me¬
rita scõꝵ uł p̾mia quȩ ñ in p̾senti reddun¬
t᷑. s reposita sunt in fut᷑um. arbitrant᷑ in

Expanded text:
idem praeripuerint de manibus impiorum, aut idem praeripuerint de manibus impiorum, aut cur deus admitti in seruos suos tantum facinus concessisset, beatus Theodorus responaestio illorum solet animos permouere, qui parum fidei uel scientiae possidentes merita sanctorum uel praemia, quae non in praesenti redduntur, sed reposi
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵdã ñ medioerit̃ ex hac parte scan¬
dalizantiũ fratrũ offensione ꝑmoti. in¬
quirentesq cur tanti meriti ac tantaꝵ
uirtutũ uiri ita sunt a latrunculis int̾¬
fecti: tantũq dñs passus fuerit erga su¬
os famulos facinꝰ ꝑpetrari: ut uiros cun¬
ctis nurab les in manꝰ traderet imꝑioꝵ.¬
mesti ꝑreximꝰ ad sc̃m theodorũ. singu¬
larẽ in conu̾satione actuali uirũ. Hic¬
namq morabat᷑ in cellis: qͥ locus inter
nitriã ac setthi situs. & a monasterus
quidẽ nitriȩ qͥnq milib distans: octo¬
guita miliũ solitudine ab heremo setti
in qua cõmorabat᷑ int̾ueiuente discer¬
nit᷑. Cui cũ de p̾dictoꝵ iuroꝵ nece quȩ¬
rimoniã fudissemꝰ. admirantes tantã
di pacientiã quod uiros scilicet illiꝰ me¬
riti talit̾ uit̾imm ꝑmisisset: ut qͥ alios ꝙͦ
suȩ sc̃itatis pondere de huiꝰmodi libera¬
re tẽptatione debuerint. ne seipsos qͥ¬

Expanded text:
quorundam non mediocriter ex hac parte scanquorundam non mediocriter ex hac parte scandalizantium fratrum offensione permoti inquirentesque, cur tanti meriti ac tantarum uirtutum uiri ita sint a latrunculis interfecti tantumque dominus passus fuerit erga suos famulos facinus perpetrari, ut uiros cunctis mirabiles in manus traderet inpiorum, maesti ad sanctum Theodorum singularem in conunamque morabatur in Cellis, qui locus inter Nitriam ac Scitium situs et a monasteriis quidem Nitriae quinque milibus distans octoginta milium solitudine ab heremo Sciti in qua conmorabamur interueniente discernitur. cui cum de praedictorum uirorum nece querimoniam fadissemus, admirantes tantam dei patientiam, quod uiros scilicet illius meriti taliter interimi permisisset, ut, qui alios quoque suae sanctitatis pondere de huiusmodi liberare temptatione debuerint, ne se ipsos qu
Abbreviated transcription (Latin):
N palestinȩ partib uirta thecuȩ uicũ
qui amos ꝓpħan mneruit ꝓcreare. solitu¬
do uastissima ẽ. usq arabiã ac mare mor¬
tuũ: quo ingressa deficiunt fluenta ior¬
danis: in cineres sodomoꝵ amplissima
ertensione porrecta. In hac sunius utt¬
ac sanctitatis monachi diutissime cõmo¬
rantes: repente sunt a discurrentib sar¬
racenoꝵ latrunculis ut̾empti. Quoꝵ cor¬
pora licet sciremꝰ tam a pontificib regio¬
nis illiꝰ quã ab uniu̾sa plebe arabũ tauta
uen̾atione prȩrepta. & utter reliquias
martyrũ condita. ut innumeri ppłi e
duob oppidis. concurrentes. grauissimũ
sibi certam̃ indixerint. & usq ad gladi¬
oꝵ conflictũ ꝓ scã rapina. sit eoꝵ ꝓgres¬
sa contentio: dũ pia uit̾ se deuotione
decertant : qͥ nã iustiꝰ eoꝵ sepulturas ac
reliqͥas possiderent. aliis scilicet de uici¬
nia cõmorationis ipsoꝵ aliis de origuus
ꝓpinqͥtate głantib: nos tam̃ uł nr̃a uel

Expanded text:
In Palaestinae partibus iuxta Thecue uicum, qui Amos prophetam meruit procreare, solitudo uastissima est usque Arabiam ac mare mortuum, quo ingressa. deficiunt fluenta Iordanis, et cineres Sodomorum amplissima extensione porrecta. in hac summae uitac sanctitatis monachi diutissime conmorantes repente sunt a discurrentibus Sarracenorum latrunculis interempti. quorum corpora licet sciremus tam a pontincibus regionis illius quam ab uniuersa plebe Arabum tanta ueneratione praerepta et inter reliquias martyrum condita, ut innumeri populi e duobus oppidis concurrentes grauissimum sibi certamen indixerint et usque ad gladiorum conflictum pro sancta rapina sit eorum progressa contentio, dum pia inter se deuotione decertant quinam iustius eorum sepulturam ac reliquias possiderent, aliis scilicet de uicinia conmorationis ipsorum, aliis de originis propinquitate gloriantibus, nos tamen uel nostra uel
Abbreviated transcription (Latin):
tar illuc. Dñs dedit. dñs abstulit: si¬
cut dño placuit ita factũ ẽ : sit nom̃
onũ bñdictũ. Ambidextrũ merito dix¬
erim ᷑ ioseph qͥ in ꝓsꝑis gratior patri. re¬
ligiosior frĩb. acceptior dõ: in adu̾sis
castus. dũo suo fidelis. carceri mttissi¬
mꝰ uinctis : iniuriarũ ĩmemor. bene
t̾fectorib fr̃ĩb. ñ solũ pius s etiã muni¬
ficus inuenit᷑. Hi gͦ. eoꝵq ꝯsimiles: re¬
utunt᷑ ꝓ dextera. & int̾ hęc quȩ apłs

Expanded text:
tar illuc. Dominus dedit, Dominus abstulit, quomodo Domino placuit sic factum est: sit nomen Domini benedictum . Ambidextrum merito dixerim et Joseph, qui in prosperis gratior patri, religiosior fratribus, acceptior Deo; in adversis castus, domino fidelis, carceris mitissimus vinctus, injuriarum immemor, benefterfectoribus, fratribus non solum pius, sed etiam munificus invenitur. Hi ergo eorumque consimiles reutuntur pro dextra, et inter h
Abbreviated transcription (Latin):
unici neqͥtia ñ sine p̾mo uttę ꝑ ennis
ex cepit ac debitũ mortis humariȩ qđ
inexcusabili lege reddendũ ẽ: cũ fru¬
ctii uberrimo passionis ac magnȩ remu
Ner manes. iustꝰ habeat de morte ner
Ergo si int̾emptus uistus. ñ solũ nichil ͤ¬
mali ꝑpessus ẽ: s etiã mercedẽ passionis
asseqͥtur: quomͦ in reatũ uocabit᷑. qͥ ñ
maliq uł eiꝰ qđ diximus e̾ẽ mediũ. dis¬
putamꝰ : ñ de affectũ qͣ ista cõmitiunt.
Nec enĩ qͥs impiꝰ m uł iniquus idcireo
impunitꝰ erit. qͥa malitia sua iusto noce¬
re ñ potuit. Tolerantia enĩ & uirtus ut¬
sti ñ illi qͥ mortẽ uł supplicia intulit.¬
dẽ qui illata sibi pacient̾ excepit Idoq
nichilominꝰ nichil mali ꝑꝑessus ẽ: qͥa
uirtute animi sui pacient̃ tẽptatione
doloresq sustentans: ea quȩ malo ꝓpo¬
sito illata sunt: ad ꝓfectũ melioris sta¬
tus. & ȩt̾nȩ uitȩ fecit beatitudinẽ ꝑti¬

Expanded text:
imici nequitia non sine praemio vitae perennis imici nequitia non sine praemio vitae perennis excepit, ac debitum mortis humanae, quod inexcusabili lege reddendum est, cum fructu uberrimo passionis ac magnae remunm justus habeat de morte mercermanus: Ergo si interemptus justus non solum nihil mali perpessus est, sed etiam mercedem passionis assequitur, quomodo in reatum vocabitur, qui non malique, vel ejus quod diximus esse medium disputamus, non de affectu eorum qui ista committunt. Nec enim quis impius vel iniquus idcirco impunitus erit, quia malitia sua justo nocere non potuit. Tolerantia enim et virtus justi non illi qui mortem vel supplicia intulit,dem qui illata sibi patienter excepit. Ideoque nihilominus nihil mali perpessus est, quia, virtute animi sui patienter tentationes doloresque sustentans, ea quae malo proposito illata sunt, ad profectum melioris status et aeternae vitae fecit beatitudinem perti
Abbreviated transcription (Latin):
leris. Quas sciensittiles e̾e̾ nnullis: ita
alius ꝓpħa utiq ñ inuidens saluti coꝵ:
castigati: ad me qu̾e in reb ꝓsperis con¬
tẽpserunt: reu̾ti tandẽ ac festinare co¬
gant᷑ inuiti. Ioq hȩc pͥncipalia eẽ ma¬
ia ñ possuntꝰ definire. Mlultis enĩ ad bonũ
ꝓficiunt: & causas et̾noꝵ pariunt gau¬
dioꝵ. & idcirco ut ad quęstionẽ ꝓposi¬
tam recurramꝰ. uniu̾sa quȩ putantur
mala nobis ab inimicis uł a qͥb cũq ali¬
is irrogari: ñ sunt credenda mala ẽẽ. s
media. Non enĩ talia inuenient᷑. quia
putat ẽẽ ille qͥ intulit animo furibua¬
do: s qualia senserit ille qͥ sustinet. Ids
ãllata fuerit mors uiro scõ: ñ ei mabã
cũ peccatori malũ sit: iusto reqͥes
e ab solutio fit peccatoꝵ. Mors enĩ iuro
reqͥes ciiꝰ uita abscondita ẽ. Et ido nec
uir iustus ex hac aliquod patit᷑ detri¬
m̃tũ qͥ nichil ꝑtulit noui: s id qđ ei
accessurũ fuerat necessitate naturȩ in¬

Expanded text:
leris. Quas sciens utiles esse nonnullis, ita alius propheta, utique non invidens saluti eorum, castigati ad me, quem in rebus prosperis contempserunt, reverti tandem ac festinare cogantur. Ideoque haec principalia esse mala non possumus definire: multis enim ad bonum proficiunt et causas aeternorum pariunt gaudiorum. et idcirco, ut ad quaestionem propositam recurramus, uniuersa quae putantur mala nobis ab inimicis uel a quibuscumque aliis inrogari non sunt credenda mala esse, sed media. non enim talia inuenientur qualia putat esse ille qui intulit animo iuribundo, sed qualia senserit ille qui sustinet. ideoque cum inlata fuerit mors uiro sancto, non ei malum cum peccatori malum sit, iusto requies et absolutio fit malorum. mors enim uiro requies cuius uia abscondita est. et ideo nec uir iustus ex hac aliquod perpetitur detrimentum, quia nihil pertulit noui, sed id, accessurum fuerat necessitate naturae, in
Abbreviated transcription (Latin):
chil ꝓmissionũ recipientes. etiã in fiag
eas ꝓ hac cͣredulitate ꝑderemꝰ: opinion¬
b eoꝵ ñ debenus errare: ne ignorata u¬
rȩ diffinitionis sententia titubantes ac
trepid̃i tẽptationib moueamͣ: cũ eisdẽ
nos qͦq traditos uiderimꝰ: uł inuisticiã sci¬
licet. uł incuriã humanaꝵ rerũ. dõ qđ
dictu qͦq nefas ẽ ascribentes: qͥa scõsui¬
ros recteq uiuentes in tẽptationẽ non ꝑ¬
tegat: nec bonis ea quȩ bona sunt. nec
malis mala retͥbuat in p̾senti: & cũ illis
dãpnari meream᷑: quos sophonias ꝓpħa
castigans qͥ dicunt inqt̾ in cordib suss
ñ faciet dñs bene: s neq faciet male:
uł certe cũ illis inueniam̃: qͥ huiꝰ modi qͦ¬
rimoniis d̾m blasphemare dicunt᷑. Om̃is
qͥ facit malũ bonus ẽ in ꝯspectu dñi. aut

Expanded text:
hil promissionum recipientes etiam in futuro eas pro hac incredulitate perdemus, opinionibus eorum non debemus errare, ne ignorata uerae definitionis sententia titubantes ac trepidi in temptationibus moueamur, cum eisdem nos quoque traditos uiderimus, uel iniustitiam scilicet uel incuriam humanarum rerum deo, quod dictu quoque nefas est, adscribentes, quia sanctos uiros recteque uiuentes in temptatione non protegat nec bonis ea quae bona sunt nec malis mala retribuat in praesenti, et cum illis damnari mereamur, quos Sophonias propheta castigans qui dicunt, inquit, in cordibus suis: non faciet dominus bene, sed neque faciet male, uel certe cum illis inueniamur, qui huiusmodi querimoniis deum blasphemare dicuntur: omnis qui facit mal
Abbreviated transcription (Latin):
set inferre: ac ñ solũ cunctis eũ faculta¬
tib suis expoliasset: uerũ etiã post illũ
de morte septẽ filioꝵ tam atrocẽ. tãq
insꝑatũ orbitatis dolorẽ. uulnere eũ
pessimo a capitis uertice. usq ad plan¬
tã pedũ. & intolerandis cruciatib one¬
rasset: nequaꝗͣ ei peccati maculã. qui¬
uit infligere quia in cunctis unmo¬
bilis ꝑscuerans: nullũ blasphemię ac¬

Expanded text:
set inferre ac non solum cunctis eum facultaset inferre ac non solum cunctis eum facultatibus spoliasset, uerum etiam post illum de morte septem filiorum tam atrocem tamque insperatum orbitatis dolorem uulnere eum pessimo a capitis uertice usque ad plantam pedum et intolerandis cruciatibus onerasset, nequaquam ei peccati maculam quiuit infligere, quia in cunctis inmobilis perseuerans nullum blasphemiae ad
Abbreviated transcription (Latin):
tib extollunt᷑. ñ ex his pͥncipale bonũ
obtinuisse credendi sunt. qł ui solis ẽe
uirtutib definit᷑: s mediũ qͥadã: qͥa si¬
cut iustis recte ac necessarie utentib u
nẽ qͥppe oꝑis boni fructusq in illiꝰ uitȩ
ȩt̾nitate parturiunt. lita illisqui male
opib abutunt᷑ inntiles sunt: atq in cõ¬
modȩ. & occasionem mortis peccatiq con¬
Ias itaq diuisiones fixas possit inferri¬
atq ĩmobiles retinentes. scientesq nichil
re di ac dilectione descendit nec ma¬
lũ qͥcqͣm ẽẽ nisi peccatũ solũ. & separa¬
tionẽ a d̾o. diligent̾ discutiamꝰ ninc
utrũ ds umꝗͣ scĩs suiĩ. aut ꝑ se aut ꝑ a
liũ quẽpiã inferri ꝑmiserit malũ. Qđ sine
liquando cuiquã nolenti ac resistenti.
malũ peccati alter uiferre nͥ illi soli. qͥ
illud in sese. cordis ignauia. & corrupta
uoluntate suscepit. Deniq cũ beato
iob diabolus adhibitis uniũsis neqͥtię
sue machinis malũ hoc peccati uoluis¬

Expanded text:
ncipale bonum obtinuisse credendi sunt, quod in solis esse uirtutibus definitur, sed medium quiddam, quia sicut iustis recte ac necessarie utentibus unem namque operis boni fructusque in illius uitae aeternitate parturiunt, ita illis qui male opibus abutuntur inutiles sunt atque incomodae et occasionem peccati mortisque conHas itaque divisiones fixas atque immobiles retinentes scientesque nihil re Dei ac dilectione descendit, nec malum quidquam esse nisi peccatum solum et separationem a Deo, diligenter nunc discutiamus utrum deus umquam sanctis suis aut per se aut per alium quempiam inferri permiserit malum. quod sine  potuit aliquando cuiquam nolenti ac resistenti malum peccati alter inferre nisi illi soli, qui illud in sese cordis ignauia et corrupta uoluntate suscepit. denique cum beato lob diabolus adhibitis uniuersis nequitiae suae machinis malum hoc peccati uoluis
Abbreviated transcription (Latin):
non ͤ alter: formans lucẽ. & creans tene¬
bras ⁊ faciens pacẽ: & creansmala. & ite¬
Adiuina abusiue mala ꝓ afflictionib
ponere: non qͥa ꝑ naturã ꝓprie mala
sinit: s scłm hoc qd̾ ab his sentiantur
mala. qͥb ittilit̾ inferurtt᷑. Hominib¬
eteiũ disputans censura: necesse est uthũ¬
manis uerbis & affectib eloquat᷑. & enim
sectio uł ustio salutaris. quȩ illis qͥ ulee¬
rũ contagione putrefacti sunt. piem
ferunt᷑ a medico. mala a tolerantib ge¬
dunt᷑. Nec equo calcar: nec emendatio
suauis ẽ delinquenti. Om̃es etiã distpi¬
nȩ his qͥ erudiunt᷑. amare sentunt᷑ ad

Expanded text:
non est alter, formans lucem et creans tenebras, faciens pacem et creans mala . Et itedivina abusive mala pro afflictionibus ponere, non quia per naturam proprie mala sint, sed secundum hoc quod ab his sentiantur mala quibus utiliter inferuntur. Hominibetenim disputans divina censura, necesse est ut humanis verbis et affectibus eloquatur. Etenim sectio vel ustio salutaris quae illis qui ulcerum contagione putrefacti sunt pie infertur a medico, mala a tolerantibus creditur; nec equo calcar, nec emendatio suavis est delinquenti. Omnes etiam disciplinae his qui erudiuntur amarae sentiuntur ad
Abbreviated transcription (Latin):
dextera uł sinistra: ita salomon ex ꝑso¬
na sponsȩ loqͥtur in canticis canticoꝵ.
Leua eiꝰ sub capite meo: & dextera eiꝰ
amplexabit᷑ me. Quaslicet utrasq uti¬
les ẽẽ significet: tam̃ leuã sub capite
suo ponit. qͥa subiacere debent adu̾ise
partes principali cordis. adhoc siqͥdẽ
tantũ utiles sunt: ut ꝓ temꝑe nos exer¬
ceant. & crudiant ad salittẽ: ac ꝑfe
ad confouendã se ac ꝑpetuo conseruan¬
dã: salutari amplęxu sponsi sibimet
coherere. atq insolubilit̾ ei optat in¬
necti. Frintꝰ gͥ anibi dextri. qͣndo nos
qͦq rerũ p̾sentiũ copia. uł inopia non
mutauerit: & nec illa nos ad uolup¬
tates noxiȩ remissi onis impulerit: nec
ista ad desꝑationẽ traxerit & quere¬
lã: s sinulit̾ d̾o gr̃as in utroq referen¬
tes: parem fructũ de scđis. adu̾sisq ca¬
piemꝰ  qualẽ se ille uerus ambidexter
doctor gentiũ habuisse testat᷑. dicens
Scio & humiliari: scio & hahundare:

Expanded text:
ex persona sponsae loquitur in Cantico Canticorum: laeua eius sub capite meo, et dextera eius amplexabitur me. quas licet utrasque utiles esse significet, tamen illam sub capite suo ponit, quia subiacere debent aduersae partes principali cordis. ad hoc siquidem tantum utiles sunt, ut pro tempore nos exerceant et erudiant ad salutem ac perfeco ad confouendam se ac perpetuo conseruandam salutari amplexu sponsi sibimet cohaerere atque insolubiliter ei optat innecti. erimus igitnr ambidextri, quando nos quoque rerum praesentium copia uel inopia non mutarit et nec illa nes ad uoluptates noxiae remissionis inpulerit nec ista ad desperationem adtraxerit et querellam, sed similiter deo grates in utroque referentes parem fructum de secundis aduersisque capiamus. qualem se ille uerus ambidexter doctor gentium fuisse testatur dicscio & humiliari, scio & abundare.
Abbreviated transcription (Latin):
qulta flagella peccatoꝵ. Et in eugłi
ecce sanus factus es: iam noli pecca¬
tꝰ ne deterius tͥ aliꝗͥd contingat. In¬
uenimꝰ sane & quartã rationẽ: qua
obmanifestandã solũmͦ głam. & oꝑa¬

Expanded text:
ulta flagella peccatorum, et in euangelio: ecce sanus factus es: iam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. inuenimus sane et quartam rationem, qua ob manifestandam solummo
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit᷑ Stultus aũt: sicut luna mu¬
tabit᷑. Ut crũ de ꝑfectis ac sapientib
dicit᷑. diligentib dm om̃ia cooꝑantur
in bonũ: ita de infirmis ꝓnunciatur ac
stultis: om̃ia adu̾sa uiro insipienti. Nhec
ꝓsꝑis enĩ reb ꝓficit: nec eñĩdat᷑ adũsis.
Euisdẽ nãq uirtutis ẽ: tristia fortit̾ to
mũ ẽ. faciliꝰ tam̃ qͥs elidi potest ꝓsꝑis. ꝙͣ
aduersis. Hȩc enĩ uit̾dũ etiã inuitos retinent: atq
humiliant: & cõpunctione saluberri¬
ma. ułminꝰ peccare facuuit: uł emen¬
darit. Illa uͦ mollib m̃tem ac ꝑnitiosis
extollentia blandim̃tis securos felicita¬
tis suȩ ꝓuentu. runa maiori ꝓsternuit.¬

Expanded text:
ita dicitur: stultus autem sicut luna muita dicitur: stultus autem sicut luna mutabitur. ut enim de perfectis ac sapientibus dicitur: diligentibus deum omnia cooperantur ad bonum ita de infirmis pronuntiatur ac stultis: omnia aduersa uiro insipienti. nec prosperis enim rebus proficit nec emendatur aduersis. eiusdem namque uirtutis est tristia fortiter tomum est. facilius tamen quis elidi potest prosperis quam aduersis. haec enim interdum etiam inuitos retinent atque humiliant et conpunctione saluberrima uel minus peccare faciunt uel emendant: illa uero mollibus mentem ac perniciosis extollentia blandimentis securos felicitatis suae prouentu ruina maiore prosternunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Illa etiã quȩ existimant᷑ adu̾sa
quȩ ꝑ ignobilitatẽ. & infamiã euiden¬
t̃ expressit: quȩq a sinistris ẽẽ descri¬
bit: efficunt᷑ uiro ꝑfecto aria iusti¬
ciȩ: si illata sibi magnanimit̾ susten¬
tauerit: qđ uidelicet ꝑ hȩc dimicans.
& istis ipsis qͥb impugnari pitat᷑ ad¬
u̾sis tamꝗͣ armis utendo. eis quȩ uelut
arcu ⁊ gladio scutoq ualidissimo con¬
tra illos qͥ hȩc ingerunt cõmunitꝰ
ꝓfectũ suę pacientiȩ ac uirtutis acqͥ
telis. nec ꝓsꝑis dũtarat elatus. nec de¬
iectus aduersis: s itinere recto ac uia pla
na incedens. ab illo tranquillitatis sta¬
tu. nequaꝗͣ. lȩticia suꝑueniente quasi ĩ
dexterã motus: nec ingruentib adu̾sis.
tristiciaq dñante: uelut ad leuã rursus
impulsus. Pax enĩ multa diligentib no¬
m̃ tuũ. dñe: & ñ ẽ illis scandalũ. De il¬
iis uͦ qͥ ꝑ suigulos incurrentes casus. pro
eoꝵ qualitate ac uarietate mutantur:

Expanded text:
 existimantur adversa, quae per ignobilitatem et infamiam evidenter expressit, quaeque a sinistris esse describit, efficiuntur vero perfecto arma justitiae, si allata sibi magnanimiter sustentaverit, quod videlicet per haec dimicans, et istis ipsis quibus impugnari putatur adversis tanquam armis utendo, eisque velut arcu, vel gladio, scutoque validissimo contra illos qui haec ingerunt communitus, profectum suae patientiae ac virtutis acquitelis. Nec prosperis duntaiectus aduersis, sed itinere plano ac uia regia semper incedens, ab illo tranquillitatis statu nequaquam laetitia superueniente quasi in dexteram motus nec ingruentibus aduersis tristitiaque dominante uelut ad laeuam rursus inpulsus. pax enim multa diligentibus nomen tuum: et non est illis scandalum. de illis uero, qui per singulos incurrentes casus pro eorum qualitate ac uarietate mutantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ belli quo principalit̾ infestat᷑. con¬
certationũ luctamina arripere: ita ut
aliũ necesse sit adũsus uitiũ qd̾̃ terciũ
ponit᷑. pͥmũ exercere conflictũ: alium
cont᷑ quartũ siue quintũ. Et ita ꝑ ut
ipsa uitia in nob̾ obtinent pͥncipatuo.
ut quẽ impugnationis exigit modus:
nos quoq oporteat ordinẽ instituere
ctoriȩ triumphiq succedens: faciet nos
ad puritatẽ cordis. & ꝑfectionis pleni¬
tudinẽ ꝑuenire. Hucusq abbas sera¬
pion. de natura octo principaliũ uitioꝵ
nobis disserens: latertiũ in corde nr̃o
passionũ genera. quarũ causas atq affi¬
nitates. cũ ab ipsis cotidie uastaremͣ. nec
cognoscere penitꝰ autea nec disceruere
poteramꝰ: ita lucide reserauit. ut eas
quodãmͦ aute oculos positas. intueri nob̾
uelut in speculo uideremͣ Erplicit collatio

Expanded text:
ualitatem belli quo principaliter infestatur concertationum luctamen adripere, ita ut alium necesse sit aduersus uitium quod tertium ponitur primum exercere conflictum, alium contra quartum siue quintum. et ita prout ipsa uitia in nobis obtinent principatum utque inpugnationis exigit modus, nos quoque oportet ordinem instituere ctoriae triumphique succedens faciet nos ad puritatem cordis et perfectionis plenitudinem peruenire. Huc usque abbas Sarapion de natura octo principalium uitiorum nobis disserens latentium in corde nostro passionum genera, quarum causas atque adfinitates, cum ab ipsis cotidie uastaremur, nec cognoscere penitus antea nec discernere poteramus, ita lucide reserauit, ut eas quodammodo ante oculos positas intueri nobis uelut in speculo uideremur. VI. CONLATIO
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑: qͥa desideriũ gulȩ id est castrmar¬
qia ꝑ sese ñ ee̾t noxi ũ. nisi untromitte¬
ret grauiores alias passiones: id ẽ forni¬
cationẽ. philargiriã: iram. tristiciã. si¬
ue suꝑbiã: quȩ ꝑ semet noxia animȩ
ac ꝑ enitoria ẽẽ ñ dubiũ est. Et idcir¬
co ꝑfectionis puritatẽ numꝗͣ poterit
obtinere: qͥsqͥs eã de hac sola continen¬
tia id ẽ ieiunio corporali sꝑauerit ac¬
quirendã: nisi nouerit ob id se hanc
exercere debere: ut humiliata carne
ieiuuniis: faciliꝰ possit adu̾sus alia uitia
uure certam̃: non uisolescente carne
saturitatis ingluuie. Qđ ñ idem p̾lioꝵ¬

Expanded text:
cuntur, quia desiderium gulae, id est gastrimarcuntur, quia desiderium gulae, id est gastrimargia per sese non esset noxia, nisi intromitteret grauiores alias passiones, id est fornicationis, filargyriae, irae, tristitiae siue superbiae, quae per semet noxia animae ac peremptoria esse non dubium est. et idcirco perfectionis puritatem numquam poterit obtinere, quisquis eam de hac sola continentia, id est ieiunio corporali sperauerit adquirendam, nisi nouerit ob id se hanc exercere debere, ut humiliata carne ieiuniis facilius possit aduersus alia uitia inire certamen non insolescente carne saturitatis ingluuie. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
la passio quȩ in pͥmordiis fuerat suꝑa¬
taꝰ qͥ te mex ad deteriora ꝑtrahent ge
impendendꝰ sĩt labor ad u̾tutes ce¬
& continentiȩ incubantib nob̾. festi¬
nandũ ẽ: ut gulȩ passione superata
ꝓtinꝰ animã nr̃an. uacuã ẽẽ a necessa¬
riis uirtutib ñ sinamꝰ : s eis uniu̾sos
recessus cordis nr̃i studiosiꝰ occupemꝰ i
reu̾sus concupiscentiȩ sp̃c in anes noꝰ
ipsis uacantesq reꝑiat. Et ñ sibi u̾io¬
li aditũ parare contentus. introducat seci
in animã nrãm septenariũ hunc fo¬
qutem uitioꝵ: & faciat nouissima nr̃a
ꝯciora priorib. Turpior enim erit post
ee & immundior anima ac supplicio
grauiore plectetur: quȩ se renunciasse
huic scło głatur. dñantib sibi octo uiti¬
iẜ quã fuerat quondã in scło constituta.
cũ nec disciplinã monachi fuisset ꝓfessa
nec nom̃. Nam & nequiores hi septẽ sp̃s.
illo priore qͥ ingressus fuerat. idcirco di¬

Expanded text:
la passio quae in primordiis fuerat superala passio quae in primordiis fuerat superata, qui te mox ad deteriora pertrahent genimpendendus sit labor ad virtutes c continentiae incubantibus nobis festinandum est, ut gulae passione superata protinus animam nostram uacuam. esse a necessariis uirtutibus non sinamus, sed eis uniuersos recessus cordis nostri studiosius occupemus, ne reuersus concupiscentiae spiritus inanes nos ab ipsis uacantesque repperiat et non sibi iam soli aditum parare contentus introducat secum in animam nostram septenarium hunc fomitem uitiorum et faciat nouissima nostra peiora prioribus. turpior enim erit post haec et inmundior anima ac supplicio grauiore plectetur, quae se renuntiasse huic saeculo gloriatur dominantibus sibi octo uitiis, quam fuerat quondam in saeculo constituta, cum nec disciplinam monachi fuisset professa nec nomen. nam et nequiores hi septem spiritus illo priore qui egressus fuerat idcirco di
Abbreviated transcription (Latin):
ar aecipit alios septẽ sp̃s nequiores feado
unrantes habitant ibi & fiunt noeus¬
sima hominis illiꝰ peiora prioribous
ut ibi septẽ gentes legimꝰ. exceri.
tioꝵ de qua egressi fuerant filiie u
egressus. De hoc septenario fonite
oꝵ. salomon qͦq in ꝓu̾bis ita ddescrib
Si te rogauerit inimicus tiuis ne cone
seris ei: septẽ enĩ neqͥtiȩ sunt in animi
eiꝰ. idẽ. si superatꝰ castrimargie sps co¬
ꝑit ⁊ͥ sua humiliatione blandiri rog¬
ans quodãmͦ ut aliꝗd relaxans a cepo
feruore. imꝑtias ei qđ continentiȩ mo¬
dũ & m̃surã iustȩ districtionis excedat:
ne resoluaris eiꝰ subiectione uł suꝗgest¬
one: nec arridente impugnationis sen¬
ritate. qua uideris paulisꝑ a carnalibꝰ
incentiuuis factus quietior. ad remissio
uertaris. Per hoc enĩ dicit sps̃ ille quẽ
uiceras: reuertar in domũ meã unde
exiui. Et ꝓcedentes ex eo confestim sep¬
tẽ sp̃s uitioꝵ erunt tͥ acriores quã il¬

Expanded text:
eptem nequiores se, et intrantes habitant ibi: et fiunt nouissima hominis illius peiora prioribus. ecce ut ibi septem gentes legimus excepta Aegyptiorum de qua egressi fuerant filii Isregressus. de hoc septenario fomite uitiorum Salomon quoque in Prouerbiis ita describit: si te rogauerit inimicus uoce magna, ne consenseris ei: septem enim nequitiae sunt in anima eius: id est si superatus gastrimargiae spi sua humiliatione blandiri, rogans quodammodo ut aliquid relaxans a coepto fervore, impertias ei quod continentiae modum et mensuram justae districtionis excedat, ne resolvaris ejus subjectione, vel suggestione, ne arridente impugnationis securitate qua videris paulisper a carnalibus incentivis factus quietior, ad pristinamvertaris; per hoc enim dicit spiritus ille quem viceras, « Revertar in domum meam, unde exivi » et procedentes ex eo confestim septem spiritus vitiorum erunt ibi acriores quam il
Abbreviated transcription (Latin):
da traditoͥ. & qđ iusto tã ꝓsꝑa ꝙͣ aduersa
X. De uirtute uiri ꝑfecti. qͥ ambidexter fi
XIII. Int̾rogatio si possit mens uigit̾ in una atq
Leadẽ qualitate durare. uirtutuoꝵ¬
xIIII. Responsio ad int̾rogantis ꝓpositionẽ.

Expanded text:
 iusto tam prospera quam aduersa irtute uiri perfecti qui ambidexter figlis. Interrogatio, si possit mens iugiter in una atque eadem qualitate durare. Responsio ad interrogantis p
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qͥa eũ illustriorẽ suis tẽptationib
reddiditꝰ s ille ipsi qͥ eas qua uirilit̾ ꝑ¬
tulit. ac qͥsiuit. Nec uidas et̾ni supplicis
ĩmunitate donabit᷑: qͥa ꝓditio eiꝰ ad sa¬
lutẽ generis ꝓfecit humani. Non enĩ
ꝓuentus considerandus ẽ oꝑis: s oꝑan¬
tis affectus. Quappt̾ hec debet in nob̾ dif¬
finctio ĩ mobilit̾ custodiri: qđ nulli ma¬
lũ a diabolo possit inferri: nͥ qui illud
ignauia sui cordis. ac pusilla nimitate
contraxerit. hanc candem sententiã
beato apło uno u̾siculo confirmante.
Scimꝰ aũt qm diligentib dm: om̃ia co¬
oꝑant᷑ in bonũ. Dicens enĩ om̃ia coo¬
ꝑant᷑ in bonũ: uniu̾sa ñ solũ quȩ ꝓ

Expanded text:
nibus reddidit, sed illi ipsi qui eas uiriliter pertulit adquisiuit, nec ludas aeterni supplicii inmunitate donabitur, quia proditio eius ad salutem generis profecit humani. non enim prouentus considerandus est operis, sed operantis adfectus. quapropter haec debet in nobis definitio inmobiliter custodiri, quod nulli malum ab alio possit inferri, nisi qui illud ignauia sui cordis ac pusillanimitate contraxerit, hanc eandem sententiam beato apostolo uno uersiculo coufirmante: scimus autem quoniam diligentibus deum omnia cooperantur ad bonum. dicens enim omnia cooperantur ad bonum uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
motu sentiunt: quẽ statũ dicimus difficil¬
lime posse int̾ hominũ turbas app̃hen¬
di. Utrũ uͦ ⁊ impossibile sit. unusquiq
ñ nr̃a sententia expectet cognoscere. sed
con sc i entiȩ sus runet᷑ examine. Cete¬
rum continentes multos existere ñ dubi¬
tamus: qui impugnationẽ carnis quam
uł raro uł cotidie sustinent. seumetu gehen¬
nȩ. seu desidio regni cȩloꝵs extingt̃ atq cõpeset̃
Q uos semores sicut ꝓnunciant posse non
penitꝰ incontiuis obrui uiti orũ. ita se¬
curos. et insaucios semꝑ existere ñ posse
definiunt. Necesse ẽ enim unũ quẽq in
colluctatione positum. quauis frequent᷑
adu̾sarium uincat ac suꝑet. et ipsũ tam̃

Expanded text:
motu sentiunt. quem statum dicimus difficilmotu sentiunt. quem statum dicimus difficillime posse inter hominum turbas adprehendi. utrum uero et inpossibile sit, unusquisque non nostra sententia. expectet agnoscere, sed conscientiae suae rimetur examine. ceterum continentes multos exsistere non dubitanus mus, qui inpugnationem carnis, quam uel raro uel cotidie securos ant, seu metu gehennae seu desiderio regni caelorum exting sunt atque conpescunt. quos seniores sicut pronuntiant posse non penitus incentiuis obrui uitiorum, ita securos et insauciatos tos semper exsistere non posse definiunt. necesse est enim quem que in conluctatione positum, quamuis frequenter aduersarium uin cat ac superet, et ipsum tam
Abbreviated transcription (Latin):
confert. ad lebellanctũ hunc sp̃alit̃ morbĩ
quies ac solitudo: ut mens egra minime
diisis figuris int̾pellata. adpuriorẽ ꝑue¬
niens contẽplatiõis intiutum. facilius pe¬
stiferum concupiscentie fomitẽ raclicitus
possit eruere.
Iemo tam̃ ex hoc negare nos putet.
Setiã in congregatione fr̃um positos in¬
ueniri continentes: qd ꝑfacile fieri posse
conficemur. Aliud ẽ enim continentẽ ẽẽ
idẽ NRLAT NÑ aliud castum. et ut ira
dicã in affectum integritatis ut incorrup¬
carne. ꝑdurant: ut ut̃q iohannes in nouo
testam̃to. in uet̾i quoq helias. ieremias.
cdamiel fuisse noscunt᷑. In qͥuorũ gradu
hu quoq ñ immerito reputabunt᷑. qui
pͦt ex ꝑim̃ta corruptionis. ad similẽ puri.¬
tatis statum. ꝑ laborem longum ⁊⁊ indu¬
striã integritatis et corporis ꝑuenerunt:
et aculeos carnis ñ tam impugnatione ẽ¬
cupiscentie durpis. qũã nature tantũmͦ

Expanded text:
confert ad depellendum hunc specialiter morbum confert ad depellendum hunc specialiter morbum quies ac solitudo, ut mens aegra minime diuersis figuris interpellata ad puriorem perueniens contemplationis intuitum facilius pestiferum concupiscentiae fomitem radicitus possit eruere. Nemo tamen ex hoc negare nos putet etiam in congregatione fratrum positos inueniri continentes: quod perfacile posse fieri confitemur. aliud enim est continentem esse, id est έγκρατη̃, aliud castum, et ut ita dicam in affectum integritatis uel incorrupperdurant, ut uterque Iohannes in nouo testamento, in ueteri quoque Helias, Hieremias, Danihel fuisse noscuntur. in quorum gradu hi quoque non inmerito reputabuntur, qui post experimenta corruptionis ad similem puritatis statum per laborem longum et industriam integritate mentis et corporis peruenerunt et aculeos carnis non tam inpugnatione concupiscentiae turpis, quam naturae tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
te. Oportet gͦ nos mundare pͥus iuxta sen¬
tentiã dñi id qd intꝰ ẽ calicis et parapsiddiᷤ.
ut fiat et id quod deforis ẽ mundũ. De¬
inde cȩt̾a uitia etiã usu hominũ. et exer¬
citio cotidiano purgari solent. et quoclã¬
iodo ipsius lapsus offensione curari. ut
puta ire. tristiciȩ. impatientiȩ langor. me¬
ditatione cordis. ac ꝑuigili sollicitudine. fr̃m
etiã freqͤntia. et assidua ꝓuocatiõe sanant᷑
Dumq commota manifestant᷑ sepus. et
crebrius arguunt᷑. quantotius ꝑueniunt
acd salutẽ. Hic uͦ morb cum corporis afflie¬
tione et contritione cordis. solitudine qͦq
ac remotione intliget. ut possit ad inte¬
grum sanitatis statum. ꝑnicios o Estuum
febri deposita ꝑuenire. Sicut plerumq
certa egritudine laborantib utile ẽ. ut ei¬
bi noxu. ne oculorũ quidẽ ipsorũ obtutib
offerant᷑. ne quod aspectus occasione desi¬
derium eis lȩtale gignat᷑. ita plurimum

Expanded text:
te. oportet ergo nos mundare prius iuxta sente. oportet ergo nos mundare prius iuxta sententiam domini id quod intus est calicis et parabsidis, ut fiat et id quod de foris est mundum. Dein cetera uitia etiam usu hominum et exercitio cotidiano purgari solent et quodammodo ipsius lapsus offensione curari: ut puta irae, tristitiae, inpatientiae languor meditatione cordis ac peruigili sollicitudine, fratrum etiam frDumque commota manifestantur saepius, et crebrius arguuntur, quantocius perveniunt ad salutem. Hic vero morbus cum corporis afflictione, et contritione cordis, solitudine quoque ac remotione indiget, ut possit ad integrum sanitatis statum, perniciosa aestuum febri deposita, pervenire. Sicut plerumque certa aegritudine laborantibus utile est, ut cibi noxii ne oculorum quidem ipsorum obtutibus offerantur, ne quod aspectus occasione desiderium eis letale gignatur, ita plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
huius correctio de cordis ꝑfectione
descendit: ex quo etiã huiusmo di uirus
dm̃ uoce ꝓdire signat᷑. De corde inquit
excunt cõgitationes malȩ: homicidia. ad¬
ultia. fornicationes. furta̾. falsa testimonia
et cęt̾a. Illud gͦ ẽ pͥmitꝰ expiandũ. unde
fons uite et mortis manare cognoscit᷑. di¬
cente salomone. Om̃i custodia serua cor
tuum. Ea hͦus enim sunt exitꝰ uitȩ. Caro
enim eius arbitrio atq imꝑio famulatur:
et idciro summo studio parsimonia ieiuni¬
orũ sectenda ẽ : ne escarum abundantia
refecta caro. p̃ceptis anime salutarib ad¬
u̾sata. rectorem suum spm deiciat insole¬
scens. Cȩtum. si omnẽ summã in castigatio¬
ne tantũ corporis collocemus. anima simiłr
a cȩtis uitus non ieiunante. nec meditatiõe
cliuina. et spũalib studiis occupata: ne qͣꝗͣ.
ad illud sublimissimũ uers integritatis fa¬
stigium pot̾imus ascendere: illo qd̃ in nob̃
est pͥncipale puritatẽ cordis nr̃i infestan¬

Expanded text:
huius correctio de cordis perfectione descendit, ex quo etiam huius morbi uirus omini uoce prodire signatur. de corde, inquit, exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia et cetera. illud ergo est primitus expiandum, unde fons uitae mortisque manare cognoscitur dicente Salomone: omni custodia serua tuum cor: ex his enim sunt exitus uitae. caro enim eius arbitrio atque imperio famulatur. et idcirco summo studio parsimonia ieiuniorum sectanda est, ne escarum abundantia refecta caro praeceptis animae salutaribus aduersata rectorem suum spiritum deiciat insolescens. ceterum si omnem summam in castigatione tantum corporis conlocemus, anima non similiter a ceteris uitiis ieiunante nec meditatione diuina et spiritalibus studiis occupata, nequaquam ad illud sublimissimum uerae integritatis fastigium poterimus ascendere, illo quod in nobis est principali puritatem nostri corporis infest.an
Abbreviated transcription (Latin):
butos. ut nr̃is uitus et errorib irascentes.
uirtutib potius et spũaub studus occu¬
pemur. omnẽ caritatẽ deo. et patientiã
nr̃is fr̃ib exhibentes Tristicie quoq uti¬
litas quanta sit nouimus. quȩ uit oetera
uitia cum in contrarium affectum ẽ mu¬
tata connumeratur. Est enim et scdłm
dĩ timorẽ ꝑ necessaria. et scdm scł̃m acd¬
modũ ꝑnitiosa. ut docet apłs dicens.: Iue
um gͦ si dixerimus hos motus a creato¬
re insertos nobis. ex eo eulpabilis uie
iudebitur. si nequit̃ his abusi maluerimꝰ
eos ad noria potius ministeria decorquere.
et uelumus ꝓ infructuosis et secularib
lueris. nonpro salutari pȩnitentia et in

Expanded text:
butos, ut nostris vitiis et erroribus irascentes, butos, ut nostris vitiis et erroribus irascentes, virtutibus potius ac spiritalibus studiis occupemur, omnem charitatem Deo, et patientiam nostris fratribus exhibentes? Tristitiae quoque utilitas quanta sit novimus; quae inter caetera vitia cum in contrarium affectum est mutata, connumeratur. Est enim et secundum Dei timorem pernecessaria, et secundum saeculum admodum perniciosa, ut docet Apostolus dicens: Quae go si dixerimus hos motus a Creatore insertos nobis, ex eo culpabilis ille videbitur, si nequiter his abusi maluerimus eos ad noxia potius ministeria detorquere, et velimus pro infructuosis et saecularibus lucris, non pro salutari poenitentia, et
Abbreviated transcription (Latin):
carnis naturali incitam̃to sibi uẽẽ designãt:
Ire quoq aculeos truces nonie similiter
in paruulis iam uigere conspicimus. et ante¬
quã patientie uirtutẽ agnoscant: iniuriis cer¬
nunꝰ commoueri. et u̾borũ sentire etiã per
iocum inurias irrogatas: de ñnumquam
cum desint uires uoluntas tam̃ ulti onisira
instigute non deest. Nec hoc dico qd uocẽ¬
naturã conditiõis in culpam. s quo asserã
motus hos qui ꝓcedunt ex nobis quoscã
quidẽ itilitatis causa nobis usertos: qͦscã
uero negligentiȩ uitio. ac malȩ uoluntatis
arbitrio extͥnsecus introductos. Hii namnq
quos supra diximus motus caruales. obre¬
parationẽ sobolis et posteritatis ppaginẽ
suscitandam. utiliter sunt corpori nr̃o ꝓ
uidentia ereatoris inserti. noui add ꝑpetran¬
da stuprorũ flagitia. et adult̾ia que legis dẽ
auctoritate damnant᷑. Ire etiam aculeos
nonne saluberrime nobis intelligimꝰ atcri¬

Expanded text:
carnis naturali incitamento sibi inesse designant. carnis naturali incitamento sibi inesse designant. irae quoque aculeos truces nonne similiter in paruulis iam uigere conspicimus, et antequam patientiae uirtutem agnoscant, iniuriis eos cernimus commoueri et uerborum sentire etiam per iocum contumelias inrogatas? ac nonnumquam, cum desint uires, uoluntas tamen ultionis ira instignaturam conditionis in culpam, sed quo asseram motus hos, qui procedunt ex nobis, quosdam quidem utilitatis causa nobis insertos, quosdam vero negligentiae vitio, ac malae voluntatis arbitrio extrinsecus introduci. Hi namque, quos supra diximus, motus carnales ob reparationem sobolis et posteritatis propaginem suscitandam, utiliter sunt corpori nostro providentia creatoris inserti: non ad perpetranda stuprorum flagitia, et adulteria, quae legis etiam auctoritate damnantur. Irae etiam aculeos nonne saluberrime nobis intelligimus attri
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatiõis male arrepto. et erga dm̃ tepi¬
do amore funcdato. C et̃a namq uitiorum
incitam̃ta humane inserta nat᷑ȩ. uel ut in¬
genita uident᷑ in nobis habere pͥncipia.
et quodamͦ inuiscerata carni: ipsiq pro¬
pemodum coȩua natiuitati. discretionem
boni mali q p̃ueniunt.
t licet pͥma arripiant hominẽ: longo
tam̃ labore uincunt᷑. Hic uͦ morb poste¬
rius suꝑueniens. et extͥnsecus accedens aĩȩ:
quanto facilius caueri potest ac respui:
tanto neglectus et intromissus semel cortli.
fit ꝑnitiosior cunctis. difficilus q ꝓpellit᷑.
Malorum namq om̃ium efficitur radix:
multipliceᷤ fructificans fomites uitiorum:
tputa carnis simplices motus
nonne uidemus. non solum in pueris
quib adhuc innocentia boni maliq p̃ue¬
nit duscretionẽ. uerum etiã in pariuilis.
atq lactentib qui cum ne uncium quidẽ ul¬
uus libidins in semetipsis habeant. motus

Expanded text:
nuntiationis male arrepto et erga deum tepinuntiationis male arrepto et erga deum tepido amore fundato. cetera namque uitiorum incitamenta humanae inserta naturae uelut ingenita uidentur in nobis habere principia, et quodammodo inuiscerata carni ipsique propemodum coaeua natiuitati discretionem boni malique praeueniunt, et licet prima arripiant hominem, longo tamen labore uincuntur. Hic uero morbus posterius superueniens et extrinsecus accedens animae quanto facilius caueri potest ac respui, tanto neglectus et intromissus semel cordi fit perniciosior cunctis difficiliusque propellitur. malorum namque omnium efficitur radix, multiplices fruticans fomites uitiorum. Ut puta carnis simplices motus nonne uidemus non solum in pueris, in quibus adhuc innocentia boni malique praeuenit discretionem, uerum in paruulis atque lactantibus ? qui cum ne initium quidem ullius libidinis in semet ipsis habeant, motus