comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sic times dm̃ ne dãpnet te ds̃: qͦmodo
timet mulier quã delectat nequicia: ł unet
uirũ ne dãpnetura uiro. Qͦ mͦ tibi displicet
illa mulier: displice. ⁊ tu tibi. Si forte habes
uyorem. numquid iuis ut sic timeat. te ux¬
or tua. ne dãpnetur ate ut delectet illam
nequicia: s pondere timoris tui repͥmat᷑ ñ
dãp̃natione iniquitatis: Castam eã uis ut
te diligat: ñ ut te timeat. Exhibe te talem
dõ qualem uis habere urorẽ: & si ñ dũ habes
⁊ habere uis. talẽ uis habere. & quid dicu
fr̃s : lula mulier quȩ idõ timet uirũ nedãp¬
netur a uiro forte non fac̾ adulteriũ ne ali¬
quando ueniat ad uirũ. ⁊ tollat ei lucẽ istã
tẽporalem. Potest aut̃ ⁊ uir ille falli. Homoe
ẽ sic̃ ⁊ illa quȩ potest fallere. Timet illa eum
extra cuiꝰ oculos potest eẽ :ͥ tu non times sẽꝑ
entes mala. Captat illa absentiã uiri sui. ⁊ in¬

Expanded text:
quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper entes mala . Captat illa absentiam viri sui, et in
Abbreviated transcription (Latin):
inter duos timores. unũ quẽ foras mittit
caritas: alterũ castũ qui ꝑmanet inscłm
scłi. nisi ponas duas mulieres maritatas.
quarum unam ita c̾stitutas uolentẽ facere
adulteruĩ: delectari nequicia: s timere
ne dampnet᷑ a marito umet maritũ: s qͥa
adhuc amat nequiciã. ideo timet mari¬
tum. Nuic ñ grata s onerosa ẽ mariti p̃¬
sentia. & siuiuit forte nequit̾: timet mari¬
tum ne ueniat. Tales sunt qui timẽt ne
ueniat dies uidicii. fac alterã amare ui¬
rum debere illi castos amplexꝰ. ⁊ nulla
se adulterii inmundicia maculare: optat
p̃sentiam uiri.  quomͦ discernunt᷑ duo
isti timores: Timet illa: timet illa. Int̾roga
uirũ ne discedat. Illa dic̃ timeo nedãpner.
Illa dicit timeo ne deserer. Pone hoc ĩ aio¬
his qui sic timent. qͦmodo illa mulier qͣm
delectat nequicia. Timet enĩ uirũ ne dãp¬
net illã. Talibus enĩ primo loquim᷑. Oaĩa

Expanded text:
inter duos istos timores, unum quem foras mittit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet in saeculum saeculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in arimo qui sic timent Deum, quomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦmͦ intelligimꝰ uel quomͦ discernimus.
Attendat caritas urã. Sunt homines qͥ ꝓpte¬
rea timent dm̃ ne mittantur in gehennã.
ne forte ardeant cum diabolo in ignẽ ȩt̾nũ
Ipse timor ẽ ille qui introducit caritatem.
s sic uenit ut exeat. Si enim adhuc ꝑꝑ penã
tunes dm̃. nondũ amas quẽ sic tunes. Non
bonadesideras s mala caues. s exeo quia
mala caues. corrigiste. ꝙ incipis bona desi¬
derare. Cumbona desiderare cȩꝑis. erit in
te tunoecastꝰ. Qͥs timor castiꝰNea¬
mittas ipsa bona. Intendite. Aliud ẽ tim̾e
dm ne mitrat te ingehennam cũ diabolo.
aliud est timere dm ne recedat ate. Ille
timor quo times ne un ignem mittaris et̃¬
num cum diabolo: ñdum est castꝰ. Non
enim uenit ex amore disᷤ ex timore penȩ
Cum aut̃ times dm̃. ne deserat te p̾sentia
eius amplecteris eum. ipso frui desideras.
Non potest melius erplanari quid int̾sit

Expanded text:
Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit
Abbreviated transcription (Latin):
s scm̃. Qͦd ille ȩt̾̃num nob̾ timorẽ ostend
numqd contra dic̃ illi forte ista epła quȩ
dicit. Timor ñ est in caritate. s ꝑfecta ca¬
ritas foras mittit timorem. Interrogemꝰ
duo. ⁊ si ora duo. ⁊ si linguȩ duȩ Hoc enĩ
dictum ẽ ꝑ ioħm. illud dictũ est ꝑdauid.
implere duo corda. agitare duas linguaᷤ.
S si spũ uno. id ẽ uno flatu. impletȩ duȩ¬
tybiȩ c̃sonant. impletȩ duȩ linguȩ spũ didis¬
sonare possunt: Est gͦ ibi quedã dissonantia.
ẽ quedam c̃cordia. s auditorẽ desiderat
Ecce inspirauit & impleuit duo corda.
duo ora. mouit duas linguas spẽ dĩ.ꝙ audi¬
uimꝰ ex una lingua. timor ñ est in carita¬
te. s ꝑfecta caritas forasmittit timorem.
excute aures intende melodiam. Nõ sine
causa hic addidit castꝰ illic ñ addidit. nisi
quia ẽ timor alius qui dr̃ castꝰ est aut̃ aliuᷤᷤ
timor qui dr̃ c̾astus. Discernamꝰ istos duos
timores. & intelligiꝰ consonantiã tybiarũ

Expanded text:
 si ille aeternum nobis timorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus duo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David;  Spiritus implere duo corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae dutibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia, sed auditorem desiderat. Ecce inspiravit et implevit duo corda, duo ora, movit duas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; excute aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia est timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
deformis numquã cõmutabilis. Amauit nos
⁊ deformes. Non ideo tam̃ ut fedos dimit¬
teret. s ut mutaret: ⁊ ex deformi pulchrũ
faceret. Quomꝰ erimus pulchri .: Amando
eum qui pulcher ẽ semꝑ. Quantũ in te creᷤ¬
lum. Ostendit aut̃ dilectionẽ suam nobis.

Expanded text:
st, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos st, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos , nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te creslum: Ostendit autem Deus dilectionem suam in nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ludit. Iile ẽ timor ꝑmanens in scłm scłi.
Dos diligimꝰ qm̃ ipse pͥor nosdilex̃. Nam
unde diligeremꝰ nisi prior ille diligeret nos:
Diligendo amici facti sumꝰ S inimicosille
diler̃: ut amici efficeremur. Prior dilex̃ nos
& donauit nob̃ ut diligeremꝰ eum. Nontũ
diligebamꝰ diligendo puleri efficimur. Q d
facit homo deformis & distorta facie si amet
pulchrã Aut quͥd fac̾ femina distorta & defor¬
mis ⁊ nigra si amet pulchrũ : Numquid amã
erubescit leuare faciem suã ad illam formo
sam quã amat. Qa facit ut pulcher sit: F¬
spectat ut ueniat pulchritudo: unmo exspec̾¬
tando senectus aditur ⁊ turpiorẽ fac̾ Nonẽ
gͦ quid agere: ñ est quomꝰ illi des c̃siliũ nisi
ut cõpescat se q ñ audeat amare impar impa¬
rem. Aut si forte amat. ⁊ ducere uxorẽ optat
ut illa castitatẽ amet: ñ carnis faciem. Anim
dm pulchra efficitur. Qualis amor ẽ qui red

Expanded text:
cludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi.cludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi.os diligamus, quia ipse prior nos dilexit. Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amanderubescit faciem suam levare ad illam formosam suam quam amat. Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, in illa castitatem amet, non carnis faciem. Animauitatem: amando Deum pulchra efficitur. Qualis amor est qui redd
Abbreviated transcription (Latin):
quã ame disceret. Anima quedã scã. ⁊gnea &
desiderans regnum dĩ. Hanc ñ ego alloquor
s dẽ ipse ⁊ pacienter uiuentẽ in hac terra
ita ẽsolatur. lam uis ueniam ⁊ ego noui gnĩ
uis uenia: noui qualis es ut secura exspectes
aduentũ meum. Nori quia molestia ẽ tibi
s magis exspecta. tolera: uenio. ⁊ cito uenio
S amanti tardũ est. Audi eam cantantem
tamquã liliũ de medio spinarũ: audi suspi¬
rantẽ & dicentẽ. Psallam ⁊ intelligã in uia
immacłãta: quando uenies ad me. S in uia
immacłata merito non timet. quia ꝑfecta
ne iterũ peccet. non mittat᷑ in ignem: sed
ne ab illo deseratur ⁊ erit in illa: Qa. Tam̃
castꝰ ꝑmanẽs in scłm scłi. Audiuimꝰ duas
tybias c̃sonantes. Iula de timore dic̃: & illa de
timore dic̃. S illa de timore dĩ quo timet
anima ne dãpnet᷑ illa de timore quo tumet
anima ne deserat᷑. Ille ẽ timor quẽ carita̾ ex¬

Expanded text:
quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et desiderans regnum Dei: hanc non ego alloquor, sed Deus ipse, et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfectne iterum peccet: non ne mittatur in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, quid? Timor castus, permanens in saeculum saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illaconsonantes; illa de timore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
nescire. qui pot̾ ⁊ falli qui pot̾ ⁊ bona
suspicari ꝙ̃ mala: qui potest. ⁊ castã suspi¬
cari quȩ adultera ẽ. tu ñ times ocłos eius
quẽ fallere nemo pot  Tu non times eius
p̃sentiam: qui aũti ate ñ potest Rogałm
rit intueatur te: ⁊ auertat faciẽ suam a
peccatis tiuis. Auerte faciẽ tuã a peecatis
meis. S unde mereris ut ille auertat faci
em suam a peccatis tius. si tu ñ inde aũtas
faciem tuã a peccatis tius. Ipsi enim uor
dicit in psalmo. Qm̃ iniquitatẽ meã ego
cognosco: ꝙ peccatũ meũ cont̾ me ẽ semꝑ.
Tu agnosce ⁊ ille ignoseit Allocuti sumꝰ
eam que habet adhuc timorem ñ ꝑmanẽ¬
tem in scłm scli: s quẽ caritas excludit ⁊ fo¬
ras mittit. Alloquam᷑ & illã quȩ habet iã
tumorem castũ ꝑmanentẽ in scłm scłi. Puita¬
en aures illiꝰ S ubicũq ẽ illa aia utinã illã
inuenirẽ & ñ aures suas p̃beret m̃ s ego au¬
res meas illi. Ila me doceret aliquid pocius

Expanded text:
nam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enimoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . Tu agnosce, et ille ignoscit. 8. Allocuti sumus eam quae habet adhuc timorem non permanentem in saeculum saeculi, sed quem charitas excludit et foras mittit; alloquamur et illam quae habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putaus aures illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas praeberet mihi, sed ego meas aures illi! Illa me doceret aliquid potius,
Abbreviated transcription (Latin):
Curris amas: Pulcher es iam. s nolite at¬
tendere. ne ꝑdas qͦd accepisti. Illũ attende
a quo factꝰ es pulcher. Idõ sis pulcher. ut ille
te amet. Tu aut̃ totã intentionẽ tuã in illũ
dirige ad illũ curre: eius amplexꝰ pete.
Ab illo time discedere. ut sit inte timor
castus: ꝑmanens in scłm scłi. Nos diligimꝰ
quia ipse prior diler̃ nos. si quis dixerit¬
qm̃ diligo dm̃. Quẽ dm̃ : Quare diligimꝰ.
Quia ipse prior dilex̃ nos. ⁊ donauit nobis
diligere. dilex̃ impios: ut faceret pios. dilexỹ
iniustos. ut faceret uistos. Dilex̃ egrotos.
ut faceret sanos. gͦ ⁊ nos diligimus: quia
ipse prior dilex̃ nos. Int̾roga unũ quemq
dicat tibi. si diligat dm. clamat. c̃fitetur
diligo: ⁊ pse scit. Est aliud unde int̾roget᷑
Siquis dixerit qm̃ dm̃ diligo. ꝙ srenĩ
suum odit mendax est

Expanded text:
currens ames. Pulcher es jam: sed noli te atcurrens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam in illum dirige, ad illum curre, ejus amplexus pete, ab illo time discedere; ut sit in te timor castus, permanens in saeculum saeculi. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. 10. Si quis dixerit, Diligo Deum. Quem Deum? Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos; dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Interroga unumquemque, dicat tibi si diligat Deum. Clamat, confitetur, Diligo, ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, inquit, Diligo Deum, suum odit, mendax est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽmortalitatẽ tuam. ut aptaret se tibi. c̃
grueret se tibi: ut excitaret te ad amandam
intꝰ pulchritudinem. Uñ gͦ inuenimꝰ quia
fedus & deforinis ẽ iħe sic̃ inuenimꝰ quia
pulcher ⁊ speciosus forma p̃filiis hominum
Uñ inuenimꝰ quia fedus & deformis Isayã
int̾roga. E uidimꝰ eum. ⁊ ñ habebat speciẽ
neq decorem. Illȩ sunt duȩ tỹbiȩ quasi diu̾sȩ
c̃sonantes: s unꝰ spc̃ ambas inflat. Nac dr̃ spe¬
ciosus forma p̃ filiis hominũ. hac dr̃ in ysaia
uidimꝰ eum. ñ habebat speciem neq derorẽ.
Uno spũ implent᷑ ambȩ tybiȩ: ñ dissõnant.
Noli aures au̾tere. adhibe intellectũ. Int̾ro¬
gemꝰ paulũ apł̃m: ut exponat nob̾ consonã¬
tiam duarũ tybiarum. Sonet nobis speciosꝰ
serui accipiens: in similitudine hõĩs factus
⁊ habitu inuentꝰ ut homo. Non habebat
spẽm neq decorem: ut tibi daret speciem
⁊ decorem. Quã spetiem: Quã decorem.
Dilectionem caritatis. Ut ames. Ut curras.

Expanded text:
est, mortalitatem tuam, ut aptaret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Unde ergo invenimus quia foedus et deformis est Jesus, sicut invenimus quia pulcher et speciosus forma prae filiis hominum? Unde invenimus quia et deformis? Isaiam interroga: Et vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem . Illae sunt duae tibiae quasi diverse sonantes; sed unus Spiritus ambas inflat. Hac dicitur, Speciosus forma prae filiis hominum: hac dicitur in Isaia, Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem. Uno Spiritu implentur ambae tibiae, non dissonant. Noli aures avertere, adhibe intellectum. Interrogemus Paulum apostolum, et exponat nobis consonantiam duarum tibiarum. Sonet nobis, Speciosuservi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebat speciem neque decorem, ut tibi daret speciem et decorem. Quam speciem? quem decorem? Dilectionem charitatis; ut amans curras,
Abbreviated transcription (Latin):
do. Dic̃ quomͦ se ꝓbet uniusquisq quantũ
in illo ꝓfecerit caritas. uel pocius quantũ
ipse in caritate ꝓfecerit. Nam si d̾s caritas
te caritas: quia tu in ea ꝓficis. Int̾roga gͦ qͣn¬
tũ in caritate ꝓfeceris ⁊ quid tibi respon¬
deat cor tuum: ⁊ noũis m̃surã ꝓfectus tui.
ꝓmisit enĩ ostendere nob̃ in quo cognosca¬
mꝰ eum ⁊ ait. In hoc ꝑfecta est in nob̾ dilec̃¬
tio. Quere in quo ut fiduciã habeamꝰ in
die iudicii. Quisq fiduciã habet in die
iudicii ꝑfecta ẽ in illo caritas. Quid ẽ hab̃e
fiduciam in die uidicii. Non timere ne
ueniat dies uidicii. Sunt homines qui ñ
credunt diem iudicii. Isti non possunt
turam eẽ non credunt. Preter mittamꝰ
istos excitet illos ds ut uiuant. De mor¬
tuis ut quid loquimur: Non credunt fu¬
turũ diem udicii. nec timent. nec deside¬
rant. quia ñ credunt. Cȩpit aliquis crede¬
re diem udicii. Si cȩp̃ credere. cȩpit ꝓ ti¬
mere. s quia timet. adhuc nundũ hab⁊

Expanded text:
 quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deute charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfecta est in nobis dilectio. Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt turam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet
Abbreviated transcription (Latin):
mine ⁊ erue animã meã. Gemebat se differ¬
ri. Sunt enĩ homines qui cũ pacientia mori¬
untꝰ᷑. sunt aut̃ quida ꝑfecti qui cũ pacien¬
tia uiuĩt. Qͥd dixi. Qui adhuc desid̾at
ustam uitam. quando illi uen̾it dies mor¬
tis. pacient̃ tolerat mortẽ. Lyctatur adu̾sũ
se ut sequat᷑ uoluntatẽ dĩ. ꝙ hoc pocius
agat animo quod elegit ds̃. qͦd elegit uo¬
luntas humana. & quia desidio uitȩ p̃sẽ¬
tis fit lucta cum morte. ⁊ adhibet patien¬
tiam ⁊ fortitudinẽ. ut eqͦ animo moriat᷑.
iste pacienter moritur. Qui aut̃ desidat
pacienter morit᷑. s pacient᷑ uiuit. delec

Expanded text:
mine, et erue animam meam . Gemebat se differmine, et erue animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, patienter moritur; sed patienter vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit. Mortificate m̃bra urã quȩ sũt
suꝑ terram. S pũalia nequitiȩ dic̃ menbra
supͣ terram. Nam sequit᷑ ⁊ erponit. auarici¬
Quantũ aut̃ mortificat iste qui timere cep̃
diem udicii. m̃bra sua suꝑ terrã. tantum
surgunt & corroborant᷑ menbra cęlestia.
Menbra aut̃ cęlestia omĩa oꝑa bona. Sur¬
gentibꝰ cȩlestibus menbris. cȩpit desidare
quod timebat. Timebat enĩ ne ueniret xp̃c
⁊ inueniret impiũ quẽ dãpnaret. desidat
ut ueniat. quia inuentur est piũ quẽ co¬
ronet.Iam cũ cep̃ desiderare uenientem
xpm casta anima. quȩ desiderat amplerꝰ
sponsi. ⁊ renuntiat adultero. fit uirgo intiꝰ
i psa fide. spe. ⁊ caritate. Habet ꝙ̃ fiduciã in
die uidicii. Non c̃tra se pugnat. quando
orat ⁊ dic̃. adueniat regnũ tuũ. Qui enum
timet ne ueniat regnũ di. timet ne eraudi¬
atur. Qui aut̃ orat in fiducia.: caritas optat
ut inueniat. de ipso desiderio dicebat qͥdã
in psalmo. & tu dñe usq quo Conũtere do¬

Expanded text:
s dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, AvaritiQuantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur.jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Do
Abbreviated transcription (Latin):
ne tunore es. ñ poteris iustificari. Sententia
dicta ẽ de scripturis. Nam qui sine timore
ẽ non poteririustificari. Opus ẽ gͦ ut in¬
tret timor primo. ꝑ quẽ ueniat caritas.
Timor medicam̃tum. caritas sanitas. Qui
aut̃ tunet non ẽ ꝑfectꝰ idilecti¬
one. Quare. quia timor tormenta habet.
quomͦ sectio medici torm̃tũ habet. E st aut̃
illa sententia quȩ uidet᷑ huic eẽ contraria
si non habeat intellectorẽ. Dicit᷑ enĩ quodã
loco in psalmo. Timor diũ sc̃s ꝑmanẽs ĩ scłm¬

Expanded text:
ne timore es, non poteris justificari. Sententia ne timore es, non poteris justificari. Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellectorem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, Timor Domini castus, permanens in s
Abbreviated transcription (Latin):
mo de ipsa ꝑfectione uisti quid fecit.
Conũtisti luctũ meũ in gaudiũ michi
c̃cidisti saccũ meũ & cinxisti me leticia
ut cantet tibi gła mea ⁊ ñ conpungar. Qͥ d
ẽ non c̃pungar. Non sit qͦd stimulet con¬
scientiam meam. S limulat timor. s noli
timere. Intrat caritas. quȩ sanat. qͦd uul¬
nerat timor. Timor di sic uuln̾at. quomͦ
medici ferram̃tũ putredie tollit. ⁊ quasi
uidet᷑ uulnis augere Ecce putredo quã¬
do erat in corpore. minor erat uulnꝰ s ꝑi¬
culosum. Accedit ferram̃tum medici minꝰ
dolebat illud uulnꝰ quã dolet mͦ cũ secat᷑.
Plus dolet cum curatur. quã siñ curaret᷑
S idõ plus dolet accedente medicina. ut
nmquã doleat suecedente salute. Occu¬
pet gͦ cor tuum timor. ut inducat carita¬
tem: suecedat cicatriy ferram̃tum medici.
Talis est medicꝰ ut nec cicatrices a pareãt
Tu tantum subde te dexterȩ illiꝰ. Nam si si¬

Expanded text:
mo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « mo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si si
Abbreviated transcription (Latin):
parat caritati. Cũ autem cȩꝑit caritashabita¬
re pellitur timorqui ei preparat locũ. Quã¬
tum enim illa crescit. ille decrescit. & quan¬
tum illa fit interior. timor pellit᷑ foras. Ma¬
ior caritas. minor timor. Minor caritas ma¬
ior timor. Si aut̃ nullus timor ñ est. qua
intrat caritas : Sic̃ uidemꝰ ꝑ setam introdu¬
ci linũ. quando aliqͥd suit᷑. seta prius intrat.
s nisi exeat. ñ succedit linũ sic tunor pͥor
occupat mentem. non aut̃ ibi remanet tuor
quia ideo intrauit. ut intͦduceret caritatẽ
Iam facta seruitute in anima. quale gaudi¬
um in nobis ẽ. uel in hoc uel in fut᷑o seculo.
& in hoc scło qui nobis nocebit plenis carita¬
te: Uidete quomͦ exultet apłs. de ipsa cari¬
s ꝑfecta dilectio foras mitut timorẽ. quia
timor torm̃ta habet. Tor quet cor c̃scientia
peccatorum: ñ dum facta iustificatio. Est
ibi quod titillet. qͥd pũgat. ldeo ĩ psal¬

Expanded text:
parat charitati. Cum autem coeperit charitas habitaparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charised perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psal
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pluit suꝑ uistos & iniustos. Si gͦ ad hac̃
ꝑfectionẽ nos inuitat ds̃. ut diligamꝰ ini¬
micos nr̃os sicut ipse dilex̃ suos. ea nob̃ fidu¬
cia ẽ in die udie iudicii. quia sic̃ ille est
& nos sumus in hoc mundo. quia sic̃ ille
diligit inimicos suos faciendo solem suũ
oriri suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluendo suꝑ
iustos ⁊ iniustos. ita nos quia ininicis
nr̃is ñ possumꝰ prãre tẽporalẽ solem et
pluuiam. p̃stemꝰ lacrimas cũ ꝓ illis oramꝰ
lam gͦ de ipsa fiducia uidete quid dicat.
Unde intelligit᷑ ꝑfecta caritas:: Timorñ
ẽ in caritate. Qd gͦ dicimꝰ de illo quicep̃
timere diem uidicii. Si ꝑfecta eẽt in illo
caritas. ñ timeret. Perfecta enĩ caritas facit
ꝑfectam usticiam. ⁊ ñ haberet quare timer:
immo haberet. quare desideraret. ut transeat
iniquitas.⁊ ueniat regnũ dĩ. G timor non
ẽ in caritate. S in qua caritate. Non inun¬
sapientiȩ timor dñi. Tunor quasi locũ pre¬

Expanded text:
it super justos et injustos » . Si ergo ad hanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in insapientiae timor Domini. Timor quasi locum prae
Abbreviated transcription (Latin):
agere uobiscũ. ut desideretis diẽ iudicii.
Aliter non ꝓbatur ꝑfecta caritas. nisi eñ ceꝑ¬
it ille dies desiderari. Ille aut̃ eum deside¬
non trepidat in caritate ꝑfecta atq sincera
In hoc ꝑfecta ẽ dilectio eius in nob. ut fidu¬
ciam habeamꝰ in diem iudicii. Quare habe¬
⁊ nos sumꝰ in hoc mundo. Audi causã fidu¬
ciȩ tuȩ. quia sic̃ ille ẽ inquid. ⁊ nos sumꝰ in
hoc mundo. Nonne uidet᷑ aliquid impos

Expanded text:
agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desidenon trepidat in charitate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habet nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur aliquid i
Abbreviated transcription (Latin):
quam mercedem habebitis.: Nonne & pu¬
blicani hoc faciunt. Qͥ d gͦ uult nos: Eas
aut̃ dico uobis. diligite inimicos ur̃os. et
uos. Si gͦ iubet nos diligere inunicos
nrõs unde nob̃ dat ȩxemplũ : de ipso dõ
Ait enĩ. ut sitis filii patris ur̃i qui in cęlis
ẽ. Quomͦ illud fac̃ ds̃ : diligit inunicoᷤ suoᷤ

Expanded text:
bebitis? nonne et publicani hoc faciunt? » Quid ergo vult nos? « Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et vos. » Si ergo jubet nos diligere inimicos nostros, unde nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pradia quȩ nulla ꝓpria possidebat. s officra
quȩ ꝓpria dispensatione exequenda curabat.
Demd̃ subiungit.
Postea sciens ih̃c quia
omnia consũmata sunt. ut consũmaretur seri¬
ptura dicit. Sitio. uas gͦ positum erat. aceto

Expanded text:
non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, sed propria dispensatione exsequenda curabat. 4. Deinde subjungit: « Postea sciens Jesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas ergo posit
Abbreviated transcription (Latin):
na oo secuti sumus te: S in ea societate beatus
iohannes ꝑceperat centuplum ubi nemo dice¬
bat aliqͥd suum. s erant illis omnia cõmunia.
sicut in apłoꝵ actib scriptum ẽ. dic emim apit
erant. quasi nichil habentes. & omina possi¬
dentes. Quomͦ gͦ matrem magistri & dñi sui
discipłs & famuliis accepit in sua. ubi suum¬
aliqͥd nemo dicebat. An quia paulo post in eo¬
dem libro legitur. qͦtquot enim possessores p̃dioꝵ
uł domoꝵ erant. uendentes afferebant p̃cia eoꝵ
ce ponebant ad pedes discipłoꝵ. distribuebat᷑
unicuiq ꝓ ut cuiq opus erat: Intelligendũ
ẽ sic distributum fuisse. huic discipło quod opꝰ
erat. ut illic etiã beatȩ M RTE tanqͣm ma¬
tris eius portio poneretur. magisq sic debemꝰ
acciꝑe quod dictum ẽ. ex illa hora suscepit eam
discipłs in sua. ut ad eius curã quicquid ei eẽt
necessarium ꝑtineret: Suscepit gͦ eam in sua.

Expanded text:
naverat. Sed in ea societate beatus naverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Apostolorum Actibus scriptum est. Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris ejus portio poneretur; magisque sic debemus accipere quod dictum est, Ex illa hora suscepit eam discipulus in sua, ut ad ejus curam quidquid ei esset necessarium pertineret? Suscepit ergo eam in sua,
Abbreviated transcription (Latin):
docebat q̃ndo dicebat. siquis aut̃ suis ꝙ maxime
domesticis ꝓͣudet. sidem negat. & ẽ infideli dde¬
terior. Quid aut̃ ciuq tamꝰ domesticum qͣm
parentes filiis. aut parentib filĩ: Huius itaq
saluberrimi p̃cepti ipse magister scõꝵ de se¬
ipso constituebat exemplum.  quando ñ
ut famulȩ ds̃ quam creauera t &s regebat.
ẜut matri homo de qua creatus fuerat a quã
bat. Nam cur hoc fecerit. qͦd sequitur indicat
Lit emm eugłista & ex illa hora accepit eam dis¬
cipulus in sua de seipso dicens. Sic qͥppe cõme¬
morare solet qͦd eum diligebat ihs̃. qui utiq
om̃s s ipsum prȩ cȩteris ꝙ samiliarius dilige¬
bat. ta ut in eo coniuuuio suꝑ pectus suum di¬
eumbere faceret credo ut issius eugłii quod ꝑ
cum fuerat p̃dicaturus. diuinã excellentiam
hoce modo altius cõmendaret. S in quȩ sua
ohannes matrem dñi accepit: Neq enum ñ
ex eiserat qui dixerant ei. ecce dimisimus om¬

Expanded text:
docebat quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime docebat quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negat, et est infideli deterior . Quid autem cuique tam domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti, ipse magister sanctorum, de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus, quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat, et quabat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat. Ait enim evangelista: Ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens; sic quippe de se commemorare solet, quod eum diligebat Jesus, qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret. Credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. Sed in quae sua Joannes matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dixerant ei: Ecce nos dimisimus om
Abbreviated transcription (Latin):
matri suȩ. Mulier. ecce filius tuus. Demede
dicit discipło. Ecce mater tua. Ex illa hora
accepit eam discipłs in sua. Hȩc nimirumẽ
illa hora de qua ihẽ aquam conuersurus in
uinum dixerat matri. quid michi & tibiẽ
mulier: ñ dum uenit hora mea. Hanc itaq
horam p̃dixerat quȩ tunc ñdum uenerat in
qua deberet agnoscere moriturus. de qua fue¬
rat mortalit̃ natus. Cimc gͦ diuma facturus.
ñ diuinitatis s infirmitatis matrẽ ut uco¬
gnitã repellebat. minc aũt humana iam pati¬
ens. ex qua fuerat factus homo. affectu comm̃da¬
bat humano. Tunc enum qui MARTAM
creauerat. in notescebat uirtite. nunc uͦ quod
MA RA pepererat. pendebat in cruce.
Noralis gͥ insinuatur locus. facit qͦd faciendum
ammonet. & exemplo suo suos instruit p̃ceptor
bonus. ut a filis piis impendatur cura parentib
tanqͣ̃m lignum illud ubi erant fixa m̃bra mo
rientis. etiã cathedra fuerit magistri docentis.
Aa hac doctrina sana didicerat paulus apls qd

Expanded text:
ecce filius tuus: deinde dicit discipulo, Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. » Haec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum, dixerat matri, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnoscere moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem velut incognitam repellebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute: nunc vero quod Maria pepererat, pendebat in cruce. 2. Moralis igitur insinuatur locus. Facit quod faciendum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa rientis, etiam cathedra fuerit Magistri docentis. Ex hac doctrina sua didicerat Paulus apostolus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
homo hominẽ debet occidere. s tam̃ id relando
facere multomagis malum ẽ quam timendo:
ꝙ ideo ñ ait uerax magister. qui me tͥ tradidit ipse
peccatum habet. tanquam ille ñ haberet᷑ s att
maius habet peccatum: ut etiã se habere intel¬
ligeret. Neq enim ꝓpterea illud nullum ẽ.
ẽ exinde. quasi ante ñ querebat: Lege suꝑio¬
ra. & inuenies iam dudum eũ querere dimitte¬
re ihm̃. Exinde itaq intelligendum ẽ ꝓpter
hoc. id ẽ ex hac causa. ne haberet peccatum
occidendo innocentem sibi traditum: quã¬
us minus peccans qͣm uider qui eum illi tra¬
diderunt occidendum. Exinde gͦ id ẽ idõ ne
hoc peccatũ faceret: ñ nunc primũ s ab inicio
querebat eum dimittere. Iudei aut̃ clama¬
bant dicentes. Si hunc annutis: ñ es amicꝰ
cȩsaris. Omnis eñ qui se regem facit. con

Expanded text:
homo hominem debet occidere, sed tamen id zelando homo hominem debet occidere, sed tamen id zelando facere multo majus malum est quam timendo; et ideo non ait verax Magister: Qui me tibi tradit, ipse peccatum habet, tanquam ille non haberet; sed ait: Majus habet peccatum, ut etiam se habere intelligeret. Neque enim propterea illud nullum est,est, exinde, quasi antea jam non quaerebat? Lege sura, et invenies jamdudum eum quaerere dimittere Jesum. Exinde itaque intelligendum est, Propter hoc, id est, ex hac causa, ne haberet peccatum occidendo innocentem sibi traditum, quamvis minus peccans quam Judaei, qui eum illi tradiderant occidendum. Exinde ergo, id est, ideo ne hoc peccatum faceret, non nunc primum, sed ab initio quaerebat eum dimittere. 7. Judaei autem clamabant dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim qui se rege
Abbreviated transcription (Latin):
sum me ullam: nͥ tibi datum eẽt desuper
Propterea qui tradidit me tibi: marus pecca¬
tum habet. Ecce respondit. ꝙ tam̃ ubicunq¬
ñ respondit. ñ sicut reus siue dolosus. s sicut
agnus. id ẽ sicut simplex atq innocens ñ aꝑuit
os suum. ꝓ inde ubi ñ respondebat. sic̃ ouis
silebat᷑. ubi respondebat. sicut pastor docebat.
qui potestati in nocentẽ occidendum tradidit¬
liuore: quã potestas ipsa. si eum timore alteruis
maioris potestatis occidit. Talem qͥlpe ds̃ pyla
to dederat potestatẽ: ut eẽt etiam sub cesaris
potestate. Quaꝓpt̃ non haberes inquit aduer¬
sum me potestatẽ ullam. id ẽ quantulamcũq
habes: ñ hoc ipsum quicquid ẽ tibi eẽt dacum
desuꝑ. S q̃m scio quantum sit. ñ enim tantũ
ẽ ut tibi omnimꝰ liberum sit: ꝓpterea qui
tradidit me tͥ. maus peccatum habet. Ille me
qͥppe tuȩ potestati tradidit inuidendo: tu uͦ
eandem potestatẽ in me exerciturus es metuen¬
do. Nec timendo quidem p̃sertim innocentẽ

Expanded text:
m, nisi tibi datum esset desuper. Propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. » Ecce respondit, et tamen non ubique respondit, non sicut reus sive dolosus, sed sicut agnus, hoc est sicut simplex atque innocens non aperuit os suum. Proinde ubi non respondebat, sicut ovis silebat: ubi respondebat, sicut pastor docebat. qui potestati innocentem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum cum timore alterius majoris poteto dederat potestatem ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quapropter non haberes, inquit, adversum me potestatem ullam, id est quantulamcunque habes, nisi hoc ipsum tibi esset datum desuper Sed quoniam scio quantum sit non enim tantum est ut tibi omnimodo liberum sit propterea qui me tradidit tibi, majus peccatum habet. Ille me quippe tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exerciturus es metuendo. Nec timendo quidem praesertim innocentem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ iudicaretur ubicunq non aꝑuit os suũ.
sicut agnus ñ aꝑuit: id ẽ non sicut mali sibi
conscius qui de peccatis conuincebatur suis
s sicut mansuetus qui ꝓ peccatis immolabat᷑
ienis. Dixit gͦ ei pylatus. Michi non lo93¬
queris. Nescis quia potestatẽ habeo eruci

Expanded text:
Cum ergo judicaretur ubicunque non aperuit os suum, Cum ergo judicaretur ubicunque non aperuit os suum, sicut agnus non aperuit, id est, non sicut male sibi conscius, qui de peccatis convincebatur suis, sed sicut mansuetus, qui pro peccatis immolabatur ienis. Dicit ergo ei Pilatus: Mihi non loqueris? Nescis quia potestatem habeo cruci
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ: & unigenitus ẽ dei filius. & rexa dõ
consticutus suꝑ hon montem scm̃ eius: q utrũ¬
q tunc demonstraret. nͥ quanto erat potentior.
tanto mallet ẽẽ patientior.
Cum gͦ auclisset
pylatus hoc uerbum magis timuitꝰ ꝙ ingres¬
sus ẽ pretorium iterũ. & dicit ad ihm̃. Unde
es tu: Ih̃c autem responsum ñ dedit ei. Hoc
silentium dñi ihũ xp̃i non semel factum colla¬
dis omnium euglistarum narrationib reppe¬
ritur. & apũd pͥrimcipes sacerdotũ. o apud
herodem quo eum sic̃ lucas indicat miserat py¬
Iatus audiendum. q apud ipsum pẏlatũ: ut
ũ frustra de illo ꝓphetia p̃cesserit. sicut agnus
oram tondente fuit sine uoce: sic ñ aꝑuit os
suum: tunc utiq quando int̾rogantib: ñ respon¬
adit. Quãuis enim qͥbusdam mntrogationib
sepe responderit: tamen ꝓpt̾ illa in quib noluit
respondere. ad hoc data ẽ de agno similitudo:
ut in suo filentio ñ reus s umocens haberetur.

Expanded text:
est Dei Filius, et rex a Deo constitutus super Sion montem sanctum ejus . Et utrumque nunc demonstraret, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit, et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei. Hoc silentium Domini Jesu Christi non semel factum, collatis omnium evangelistarum narrationibus, reperitur et apud principes sacerdotum, et apud Herodem, quo eum, sicut Lucas indicat, miserat Pilatus audiendum , et apud ipsum, ut non frustra de illo prophetia praecesserit: Sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Tunc utique, quando interrogantibus non respondit. Quamvis enim quibusdam interrogationibus saepe responderit, tamen propter illa in quibus noluit respondere ad hoc data est de agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic implebantur quȩ de se predixerat. xp̃c. sie
martyres informabantur ad omnia: quȩ pse¬
cutores libuisset facere ꝑferenda. Sie paulisꝑ
occultata trem̃da potentia: cõmendabatur
prius imitanda pacientia. Sic regnum qͣil de
hoc mundo ñ erat. suꝑbum mundum ñ au¬
citate pugnandi. s patiendi humilitate uit
bat: sic illud granũ mulciplicandum seminab̃
horribili contumelia: ut mirabili pullularet
i eo nullam causam inuenio. Exntt .s en
foras portans spmeam coronã es purpurens
uestimentum: & dicit eis. Rece homo. Hinc
apparet ñ ignorante pẏlato hȩc a militibus
facta. siue iusserit ea siue ꝑmiserit. ila seili¬
cet causa quã supra diximus. ut hec eius
ludibria mimici libentissime biberent: & ul¬
terius sanguinem ñ sitirent. Egreditur ad eos
ihc̃ portans spineam coronã. & purpureum
uestim̃tum: ñ clarus imꝑio s plenus ohꝓbrio.
& dicit eis. Eoce homo. Si regi inuidetis iam
parcite. quia deiectum uidetis: flagellatus ẽ.

Expanded text:
Sic implebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sed  Aug., sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus foras portans spineam coronam, et purpureum vestimentum, et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime viderent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis, Ecce homo: si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis; flagellatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ammodo obiecit. Atq ut supir hac causa quid ueritas
habeat agnoscas: pauca mihi de diuina auctoritate ponen¬
da sunt. Apostolicae doctuna regula ne cum iouiniano
ȩquet continentiã operi nuptiatum. ne cum manitheo c̃¬
uigia condemnet: ita uas electionis ac in gr gentum inter
indulgrat & ad praemum ꝓrouotet continentiam. łotue¬
ꝙ in hac causa hic sensus est ut ex uirtusq sententia pro¬
ponatur castitas. auit certe ab utroq debitum cõmue soluat
Sed ipsa iam apostoli uerba ponamus: totamq hãt cãit
a sui principio retractemus. Loquitur ad chorinthios. De
quibus autem scripsistis mihi: bonum est hoitũ muliere
non tangere.Et qm̃ ꝗͣ hic laudauerit castitatẽ. tamenne al¬
quibꝰ uideatur prohibere conuigia. lubuingit ł topt̾ for¬
ticationem aũt: unus quisq suam utotẽ habeat. Axori uir¬

Expanded text:
quodam modo obicit. atque ut super hac causa quid ueritas quodam modo obicit. atque ut super hac causa quid ueritas habeat agnoscas, pauca mihi de diuina auctoritate ponenda sunt. apostolicae doctrinae regula nec cum Iouiniano aequat continentiae opera nuptiarum nec cum Manichaeo coniugia condemnat. ita uas electionis ac magister gentium inindulgeat et ad praemium prouocet continentiam. totusque in hac causa eius hic sensus est, ut ex utriusque sententia proponatur castitas aut certe ah utroque debitum commune soluatur. Sed ipsa iam apostoli uerba ponamus totamque hanc causam a sui principio retractemus. loquitur ad Corinthios: d e quibus autem scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere. et quamquam hic laudauerit castitatem, tamen, ne aliquibus uideatur prohibere coniugia, subiungit: propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat et u
Abbreviated transcription (Latin):
me non meduocriter angit ac stimulat.te uidelicet tantũ hoc
bonum absq consensu &e pacto uiri seruate cotpisse. cũ hoc
apostolita omnino interditat auctoritas. que in hac dunta¬
xat causa. non modo uxorem uiro: sed etiam uirum uxotis
subitcit potestati. Uxor inquit sui corporis potestatem nõ ha¬
huius at uiris immemor. in consulto iuto uousti domino
castitatem. Sed periculose promutitur: quod in alterus pote¬
state est. & nescio qm̃ grata sit donatio. si unus offerat tem
duorum. Multa iam pex huuiscemodi ignorantiam & au¬
diuimus & uidimus scissa conuigia quodq recordari pi¬
get occasione castitatis adulterium perpitratum. Nam dũ
una pars sectiam alicitis abstinet. altera ad illicita dela¬
psa eđł. Ei nescio in tali causa quis magis accusari: quis
ampliꝰ culpari debeat: uttum ille qui tepulsus a contugt
fornicatur an illa quae repellendo a se uitũ eũ fornitation

Expanded text:
me non mediocriter angit ac stimulat, te uidelicet tantum hoc me non mediocriter angit ac stimulat, te uidelicet tantum hoc bonum absque consensu et pacto uiri seruare coepisse, cum huic apostolica omnino interdicat auctoritas, quae in hac dumtaxat causa non modo uxorem uiro sed etiam uirum uxoris subiecit potestati. uxor, inquit, sui corporis potestatem non hahuius ac iuris immemor, inconsulto uiro uouisti domino castitatem. sed periculose promittitur quod adhuc in alterius potestate est; et nescio quam grata sit donatio, si unus offerat rem duorum. multa iam per huiuscemodi ignorantiam et audiuimus et uidimus scissa coniugia, quodque recordari piget, occasione castitatis adulterium praeparatum; nam dum una pars se etiam a licitis abstinet, altera ad illicita delapsa est. et nescio in tali causa quis magis accusari, quis amplius culpari debeat, utrum ille qui repulsus a coniuge fornicatur an illa quae repellendo a se uirum eum fornicationi