comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim credunt. & scdm ueram fidem agunt.
uiuunt: & mortui ñ sunt. Qui aũt̃ uel non
credunt. uł sicut demones credunt trementes
& male uiuentes. filium dĩ confitentes & carita¬
tem ñ habentes. mortui potius deputandi sunt.
& tam̃ agitur adhuc hora ista. ñ entm hora de qua
locutus ẽ dñs. una erit de duodecĩ horis unius
diei. Ex quo locutus ẽ usq ad hoc tempus. ꝙ usq
ad finem scłi. ipsa una hora agitur. de qua dicit
in epłi sua iohannes. filioli. nouissima hora est.
Ergo nunc ẽ. qui uiuit uiuat. qͥ mortuus erat uiuat
Audiat uocẽ filii dĩ qui mortiuis iacebat. surgat
& uiuat. Clamauit dñs ad sepulchrum lazari.
& quatriduanus mortiuis resurrexit. qͥ putebit
in auras ꝓcessit. sepultus erat. lapis suꝑposicus
erat. Uex saluatoris irrupit duriciam lapidis.
& cor tuũ ita durum ẽ. ut ñdum illa uox diuina
te rumpat: Surge in corde. in corde tuo ꝓcede
de sepulchro tuo. Etenĩ mortuus in corde tuo tanqͣm

Expanded text:
Qui enim credunt et secundum veram fidem agunt, vivunt et mortui non sunt: qui autem vel non credunt, vel sicut daemones credunt, trementes et male viventes, Filium Dei confitentes et charitatem non habentes, mortui potius deputandi sunt. Et tamen agitur adhuc hora ista. Non enim hora de qua locutus est Dominus, una erit hora de duodecim horis unius diei. Ex quo locutus est usque ad hoc tempus, et usque ad finem saeculi, ipsa una hora agitur, de qua dicit in Epistola sua Joannes, Filioli, novissima hora est . Ergo nunc est. Qui vivit, vivat: qui mortuus erat, vivat; audiat vocem Filii Dei qui mortuus jacebat, surgat, et vivat. Clamavit Dominus ad sepulcrum Lazari, et quatriduanus mortuus resurrexit. Qui putebat, in auras processit; sepultus erat, lapis superpositus erat, vox Salvatoris irrupit duritiam lapidis: et cor tuum ita durum est, ut nondum illa vox divina te rumpat! Surge in corde tuo, procede de sepulcro tuo. Etenim mortuus in corde tuo tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ pater dicit. uerbo suo dicit. uerbum patͥs
filius ẽ. Ipsi uerbo. qͦ alio uerbo dicit: Unus ẽ
ds̃. umum uerbũ habet. in uno uerbo omĩa con
o dñe ihũ. quomͦ sentiunt carnales. nichil facis
ex te: Quomͦ paulo ante dixisti. sic & filius qͦs
uult unuficat. mͦ dicis. ex me facio nichil: Sed
quid cõmendat filius. nͥ quia de patre est: Qͥd
ẽ de patre: Non ẽ de se. Si de se filius eẽt. non
eẽt filius. De patre ẽ. Pat̾ ut sit ñ est de filio.
filius ut sit. de patre est. Equalis ẽ pacti.s. tam̃
iste de illo. ñ ille de isto. Quia ñ quero uolun¬
tatem meã. sed uoluntatem eius qui misit me.
Filius unicus dicit. ñ quero uoluntatẽ meam.
ꝙ homines uolunt facere uoluntatẽ suam. Iile
tantũ se humiliat qui equalis ẽ patri. ꝙ tantũ

Expanded text:
nobis Pater dicit, Verbo suo dicit: Verbum Patris nobis Pater dicit, Verbo suo dicit: Verbum Patris Filius est, ipsi Verbo quo alio verbo dicit? Unus est Deus, unum Verbum habet, in uno Verbo omnia conto Domine Jesu, quomodo sentiunt carnales; si nihil facis ex te, quomodo paulo ante dixisti, Sic et Filius quos vult vivificat? Modo dicis, Ex me facio nihil. Sed quid commendat Filius, nisi quia de Patre est? Qui est de Patre, non est de se. Si de se Filius esset, non esset Filius: de Patre est. Pater ut sit non est de Filio, Filius ut sit de Patre est. Aequalis Patri; sed tamen iste de illo, non ille de isto. 15. Quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Filius unicus dicit, Non quaero voluntatem meam; et homines volunt facere voluntatem suam! Ille tantum se humiliat qui aequ
Abbreviated transcription (Latin):
tui uocẽ filii lĩ. q cum audierint alii uiuent. alii
dampnantur. s om̃s qui audierint uiuent.
qͥa qui credunt uiuent. Qui habent caritatẽ
uiuent. & nemo morietur. De monum̃tis aut̃
illa. de qua paulo ante dixerat. qͥ credit in me
transiet a morte in uitã. &. in uidiciũ ñ ueniet.
on ꝑossum ego a me facere quicquam. Sicut
audio iudico. ꝙ iudicium meum iustum est.
Si sicut audis iudicas. a quo audis: Si a patre.
certe pat̾ non iudicat quenqͣm. s om̃e iudiciũ
dedit. quandẽ tu quodammꝰ preco patris quod
audis hoc dicis: Quod audio hoc dico. qui quod
ẽ pater hoc sum. Dicere enĩ meum esse ẽ. quia
uerbum patris sum. Hoc enim tͥ dicit. xp̃s. inde
de tuo qͥdem sicut audio ita iudico. ñ sicut sum.
Audit xp̃s a patre. Quomͦ illi dicit pater: Utiq
si dicit illi. uerba ad illũ facit. Om̃is enim qui
aliqͥd alicui dicit. uerbo dicit. Quomͦ pat̾ filio
dicit. qͣndo filius uerbum pacris est: Quieqͥd

Expanded text:
tui vocem Filii Dei, et cum audierint, alii vivent, alii damnabuntur; sed, Omnes qui audierint, vivent: quia qui credunt vivent, qui habent charitatem vivent, et nemo morietur. De monumentis auteilla de qua paulo ante dixerat, Qui credit in me, transiit a morte ad vitam, et in judicium non veniet. 14. Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Si sicut audis judicas, a quo audis? Si a Patre, certe Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quando tu quodammodo praeco Patris, quod audis, hoc dicis? Quod audio hoc dico, quia quod est Pater, hoc sum: dicere enim meum esse est; quia Verbum Patris sum. Hoc enim tibi dicit Christus. Inde de tuo. Quid est, Sicut audio, ita judico, nisi, Sicut sum? Audit Christus a Patre? Quomodo illi dicit Pater? Utique si dicit illi, verba ad illum facit: omnis enim qui aliquid alicui dicit, verbo dicit. Quomodo Pater Filio dicit, quando Filius Verbum Patris est? Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ tam̃ dicit filius. ñ ueni facere uoluntatem
meam. s uolunta tẽ enus qͥ misit me. quia xp̃s
ñ est de se. s de patre suo ẽ. Quod aut̃ habuit
ut homo appareret. de creatura assumpsit quam

Expanded text:
ilius, Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; quia Christus non est de se, sed de Patre suo est. Quod autem habuit ut homo appareret, de creatura assumpsit quam
Abbreviated transcription (Latin):
imitari malũ p̃dicatorẽ. s imitare bonũ
qui tibi p̃dicatur xp̃m. E rgo aquib dam
ꝑinuidiã p̃dicabatur. Et quid est in uid̾e
horrendũ malum: Ipso malo de iectus est
ipso deiecit. Multũ maligna pestis. ⁊ ha
odit. quid de illo dicitur. Audi apłm ioħm
baptiratũ est. post homicidã ñ est baptita
tũ. quia ioħs dedit baptismũ suũ. homici¬
da dedit baptismũ xp̃i. Quod sacram̃tũ tã
scm̃ est. ut nec homicida ministrante polluat᷑.
Nõ respuo ioħm. s pociꝰ credo ioħi. Quidcre¬
do ioh̃i: Quod didicit ꝑcolũbã. Quid didi¬
cit ꝑcolũbã. Nic ẽ qui baptitat insyũ sc̃o.
lã ergo fr̃s tenete hoc. & cordibus ur̃is infigi¬
te. Si enĩ hodie uoluero pleniꝰ dice̾ quare ꝑco
lũbã tẽpus ñsufficit. Quia enĩ res dicenda
insiniita est ioħi ꝑ colũbã. quã ñ nouerat in
tũ arbitror scĩtati ur̃ȩ. S quare hanc ip¬
sã rẽ ꝑcolũbã oportuit de monstrari. sibre¬

Expanded text:
imitari malum praedicatorem, sed imitare bonum qui tibi praedicatur. Christus ergo a quibusdam per invidiam praedicabatur. Et quid est invidere? Horrendum malum. Ipso malo zabolus dejectus est, ipsum dejecit multum maligna pestis: et haodit, quid de illo dicitur? Audi apostolum baptizatum est, post homicidam non baptizatum est; quia Joannes dedit baptismum suum, homicida dedit baptismum Christi. Quod Sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. 20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in tum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si bre
Abbreviated transcription (Latin):
columbã docere qui me misit : quia ipse erat
dns. lam nouerameũ a quo missurus eram
lam nouerã eũ cuidixi. tuadme uenis bapti¬
zari. ego ate debeo baptizari. Usq adeo ergo
cognoueram dñm. ut ego abeo uelim bapti¬
zari. ñ ut ame ipse baptiraretur. & tc̃ michi
dix̃. Sine modo impleatur omnis iuistici&.
Pati ueni. baptizari ñ uenio᷑. Impleatur
omnis iusticia. ait mͥ dñs nĩs. impleatur om¬
nns iusticia. doceã plenã humilitatẽ. Noui
suꝑbientes infuturo populo meo. Kioui ali¬
quos inaliqua excellenciore gr̃a futuros ho¬
mines. ut cũ uiderint idiotas aliquos bap¬
tizare. illi qui meliores sibi uidentur. siue
c̃tinencia. siue elemosinis. siue doctrina. de¬
dignabuntur fortasse accipere. quod illi in¬
feriores acceperint. oportet ut sanem cos.
ut ñ dedignentur uenire ad baptismũ dñi.
quia ego ueni. ad baptismũ serui. lam gͦ hoc
nouerat ioħs. & nouerat dñm. Quid gͦ no

Expanded text:
lumbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mariã ꝑipsũ factã sunt. de qua postea natꝰ
est xp̃c. Intendat caritas ur̃a. quomͦ crea¬
uit mariam. & creatꝰ est ꝑmariã. sic de¬
dit baptismũ iohanni ⁊ baptizatꝰ est aio¬
hanne. Ad hoc gͦ accep̃ baptismũ aioħe.
ut accipiens quod in seriꝰ erat ab inferio¬
re ad id qđ superiꝰ erat hor taretur inferio¬
res. S quare ñ solus ipse baptiiatus ÷ a ioħe.
si ad hoc inissus erat ioħs ꝑ quẽ baptutaretur

Expanded text:
Maria per ipsum facta est, de qua postea natus stus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur
Abbreviated transcription (Latin):
eis dicitur alogiemur. bene sit nob̃. & tali die
festo ranuariorũ ñdebes ieiunare. eadico le¬
uia. cottidiana. abebrioso homine cũbaptita¬
tur. Quis est melior. ioħ. anebriosus. Re¬
sponde si potes. qd̃ ebriosus tuus melior sit quã
ioħ. H ũquã hoc audebis. Ergo tu quia sobrius
dicis. in unitate mecũ est ebriosus. gͦ ioħ ami¬
cꝰ sponsi. ñ erat in unitate cũ sponso: Sed tibi
ipsi dico quisquis es. tues melior an ioħ. Non
audebis dice ego sũ melior quã ioħ. Ergo poste
baptizent tui. site suerint meliores. Si enĩ
post ioħm baptiratũ est. erubesce qͥa poste
ñ bapticatur. Dicturus es sed ego baptismũ
cẽ ⁊ noli p̃co suꝑb esse. Baptismũ xp̃i das. ide
o poste ñ rebaptitatur. Post ioħm ideo bapti¬
ratũ esk. quia ñ xp̃i baptismũ dabat. seobap¬
tismũ suũ. quia sic acceperat ut ipsius eẽt. Nõ

Expanded text:
eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuus melior sit quam Joannes: nunquam hoc audebis. Ergo tu quia sobrius dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce quia post te non baptizatur. Dicturus es, Sed ego baptismum cem, et noli praeco superbus esse. Baptismum Christi das, ideo non post de baptizatur: post Joannem ideo baptizatum est, quia non Christi baptismum dabat, sed suum; quia sic acceperat ut ipsius esset. Non
Abbreviated transcription (Latin):
reticos ñbaptizatur : Quia quidam qui ha¬
bebant baptismũ ioħis. iissi sunt apaulo bap¬
tirari. ñ enim habebant baptismũ xp̃i. Quid
ergo exagge ras meritũ ioħis. x quasi abicis
infelicitatẽ hereticoꝵ: Et ego tibi ẽcedo sce¬
leratos esse hereticos. s heretici baptismũ xp̃i
dederunt. quẽ baptismũ ñdedit ioħs. Recur¬
ro adioħm ⁊ dico. hic ẽ qui baptirat. Sic enĩ
melior ioħ quã hereticꝰ. quomͦ melior ioħ quã
ebriosus. quomͦ melior ioħ quã homicida. Si
post deteriorẽ baptizare debemꝰ. qͥa posł
meliorẽ baptirauerunt apłi. qͥcumq apd̾ ip¬
sos baptitati fuer int ab ebrioso. ñ dico abho¬
micida. ñdico asatellite alicꝰ scelerati. ñ dico a
raptore rerũ alienarũ. ñdico ab oppressore pu¬
pilloꝵ ñdico aseparatore c̃iugiũ. nicħ hoꝵ dico.
Quod sollep̃ne ẽ dico. quod cottidianũ esł dico.
qł uocant᷑ om̃s dico. Et inista ciuitate quando

Expanded text:
reticos non baptizatur? Quia quidam qui hareticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari : non enim habebant baptisma Christi. Quid ergo exaggeras meritum Joannis, et quasi abjicis infelicitatem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit JoanneJoannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando
Abbreviated transcription (Latin):
nandis pura excipitur.e si ꝑ ĩmundos transeat
ñ inquinatur. Sint plane ministri iusti. xgłiam
suam ñquęrant. Sed illius ciu miniftri sunt.
Nõ dicant baptismꝰ meus est. quia ñ est ipsoꝵ.
Attendant ipsũ ioħm. Eoce ioħ plenꝰerat spũ¬
sc̃õ. ⁊ baptisiũ de celo habebat. ñ exhominib
S quatenꝰ habebat: Ipse dixit parate uiam
dno. Albi autẽ cognitꝰ est dns. ipse factꝰ est uia
slon iam opꝰ erat baptismo ioħis. quo pararet᷑
iua dno. Tam̃ quid nob̾ solent dice̾. Ecce post
ioħ̃m baptiratũ est. Antequã enĩ bene ista q̃stio
tractaretur ineccłia catholica. multi in ea erra¬
uerunt & magni ⁊ boni. Sedquiaᷤ ͤ m̃bris co¬
lũbȩ erant. ñ se p̃ciderunt. ⁊ factũ est ineis
qd̃ dix̃ apłs. Siquid alit̾ sapitis. hoc quoq
uob̃ ds̃ reuelauit. Unde isti quise separaue¬
runt. indociles facti sunt. Quid cͦ solent di¬
cere. Ecce post ioħm baptitatũ est. post he¬

Expanded text:
nandis pura excipitur, et si per immundos transeat, nandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et gloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: non dicant, Baptisma meum est; quia non est ipsorum. Attendant ipsum Joannem. Ecce Joannes plenus erat Spcto et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus, sed quatenus habebat, ipse dixit: Parate viam Domino . Ubi autem cognita Dominus ipse factus est via, non jam opus erat baptismo Joannis, quo pararetur  16. Tamen quid nobis solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est. Antequam enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica, multi in ea erraverunt, et magni et boni: sed quia de membris columbae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt. Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post hae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s eiꝰ dixit. hic est quibaptrrat. Quomͦ ergo
securũ me fec̃: S cribe inquit ⁊ pharisei ca¬
thedram moysi sedent. que dicunt facite
que aucẽ faciunt facere nolite. dicunt enim
ꝙ non faciunt. Si fuerit iustus minister. cõpu¬
to illũ cũ paulo. cõpuco illũ cũ pexxro. Cum
głiam suam ñ quęrunt. Almistri enĩ sunt
ꝓ ducib haberi nolunt. spẽ inse poni exhor¬
rescunt. Ergo cõputo cũ paulo iustũ ministrũ.
Quid enĩ dicit paulus: E go plantaui apol¬
lo rigauit. s d̾s increm̃tũ dedit. Neque qui
plantat est aliquid. neq qui rigat s qͥ incrȩ¬
m̃tũ dat d̾s. Qui uͦ fuerit suꝑbus minister.
cũ diabolo cõputatur. sed ñ contaminatur
transit liquidum. uenit ad fertilẽ t̾ram pu¬
ta quia ipse lapideus est. quia exaqua fructũ
sit aqua ad areolas. lncanale lapideo nichil gene
enĩ uirtus sacram̃ti ita est ut lux. ⁊abillumi¬

Expanded text:
Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo securum me fecit? Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent; quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt . Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Qui vero fuerit superbus minister, cum zabulo computatur: sed non contaminatur transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum sit aqua ad areolas; in canali lapideo nihil generenim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illumi
Abbreviated transcription (Latin):
uite tenebris ad luc̾nã fidei ambulemꝰ. Tẽ¬
neamꝰ & nos luc̾nã iohannem. c̃fundamꝰ inde
inimicos xp̃i. limo ipse c̃fundat inimicos
suos ꝑluc̾nã suã. Int̾rogemꝰ e nos. quod dͣns
iudeos. lut̾rogemꝰ ⁊ dicamꝰ. baptismus ioħis
unde est. de cęlo anex hominib. Quid dictu¬
risunt. Ulidete siñ x ipsi tãquã inimici delu¬
c̃na c̃fundantur. Quid dichri sunt : Si dir¬
er int exhominib. ⁊ ipsi sui eos lapidabt̃
Si autẽ dixer int de cȩlo. dicamꝰ eis. Qua¬
re gͦ ñ credidistis ei ͦͦ Dicunt fortasse credi¬
mꝰ ei. Quomodo diceͥtis. quiauos haptizatis.
⁊ io hannes dicit hicest qui baptirat. Sed
ministros inquiunt tanti iudicis uistos opor¬
tet eẽ. ꝑ quos baptiratur. Et ego dico.om¬
nes dicimus. quia iustos oportet᷑ ẽẽ tanti ui¬
dicis muustros. Sint iusti siuolunt. Si aũ¬
dent. securũ me fec̃ magister mens. dequo

Expanded text:
vitae tenebris ad lucernam fidei ambulamus: tevitae tenebris ad lucernam fidei ambulamus: teneamus et nos lucernam Joannem, confundamus et inde inimicos Christi; imo ipse confundat inimicos suos per lucernam suam. Interrogemus et nos quod Dominus Judaeos, interrogemus et dicamus, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Quid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucerna confunduntur. Quid dicturi sunt? Si dixerint, Ex hominibus; et ipsi sui eos lapidabunt: si autem dixerint, De coelo; dicamus eis, Quare ergo non credidistis ei? Dicunt fortasse, Credimus ei. Quomodo ergo dicitis quia vos baptizatis, et Joannes dicit, Hic est qui baptizat? Sed ministros, inquiunt, tanti iudicis iustos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia iustos oportet esse tanti iudicis ministros. Sint ministri iusti, si dent, securum me fecit magister meus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
di. ecce qui tollit peccatũ mundi. Quid gͦ
queritis inqua potestate ista facio. o lupi:
Inpotestate agni facio. quod facio. Sedut
nossetis agnum. quare ñ credidistis ioħi qͥ
dixit. ecce agnꝰ di. ecce qui tollit peccata mun¬
di. Scientes ergo illi quid dixisset ioħ de dno.
dixerunt aput se. Si dixerimꝰ quia exhomi¬
nib est. lapidabimur appło. quia ꝓpħam ha¬
bebant ioħm. Hinc timebant homines. hinc
ueritatẽ fateri c̃fundebantur. Tenebrȩ tene¬
bras responderunt. sed aluce superati sunt.
Quid enĩ responderunt: Hescimꝰ. Quod scie¬
¶bant.
dixerunt nescimꝰ. Et dns. Nec ego uobis dico
inquit. inqua potestate ista facio. ꝙ c̃fusisunt
primi inunici Unde  Deluc̾na. Quis erat
luc̾na : loh̃s. Pbamus quia luc̾na erat :  ba¬
mꝰ. Dñs enĩdicit. Ille enĩerat luc̾na ardensꝙ
lucens. ẜ baniꝰ quia &. de ipso c̃fusi sunt mi¬
nmicoseiis induã c̃ fusione. Adhuc in huiꝰ

Expanded text:
Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixerimnibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce superatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebant, dixerunt, nescimus. Et Dominus, nec ego vobis dico, inquit, in qua potestate ista facio . Et confusi sunt primi inimici. Unde? De lucerna. Quis erat lucerna? Joannes. Probamus quia lucerna erat? Probamus. Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Probamus quia et de ipso cinimicos ejus induam confusione . 15. Adhuc in hujus
Abbreviated transcription (Latin):
inquid. s ille episcopꝰ baptizauit. ⁊ ille ep̃s il¬
lis cõmunicat. Axp̃o sum baptiratꝰ. ego noui.
Unde nosti: docuit me columba quã uidit ioħ
Omilue male. ñ me dilanias auiscerib colũbȩ.
lncolũbȩ m̃bris numeror. quia qd̾ colũba docu¬
it hoc noui. Tumͥ dicis. ille te baptitauit. aut
ille te baptrrauit. ꝑ colũbã mͥ & tibi dicitur.
hic est qui baptrrat. Cui credo. Miluo anco¬
lũbȩ. Certe tumͥ dic. ut ꝑ illã luc̾nã c̃funda¬
ris. qua c̃ fusi sunt ⁊ pͥores inimici pares tui
pharisei. Quicũ interrogarent dnm̃ inqua
potestate ista faceret. interrogabo ⁊ ego uos
iohanus unde est. De cȩlo an exhominib.¬
Et illi qui p̃parabant iaculari dolos in reti¬
ti sunt questione. Cȩ perunt uoluere aput
se met ipsos. ⁊ dicere. Si dixcrimꝰ quia de
cȩlo est. dicturus est nob̃. Quare ñcredidis¬
tis ei. loħs enĩ dixerat dedno. ecce agnꝰ

Expanded text:
inquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus ilinquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Inptismus unde est? De coelo, an ex hominibuEt illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus
Abbreviated transcription (Latin):
linguã. Seducendo facis. qđ ille occidendo ñ
fecit. Et quid esł quod daturus es: Et cuida¬
turꝰ es . Sitibi uerũ dicat. ⁊ ñ seductꝰ a te mẽ¬
ciatur. dicturus est. habeo. lut̾rogas. habes
inquis. Hõsũ daturꝰ q nolidare. Quod enini
iusdare. herere in me ñ potest. qͥa qđ accepi
auferri ame ñ potest. Sed tam̃ expecta. uideã
quid me ius docẽ. Dic inquid pͥmo ñ habeo.
sed habeo. Si dixero ñ habeo. m̾̃ciar. Quod enĩ¬
euĩ habeo. habeo. Nlon habes inqͥt. doce quia ñ
habeo. Maliis tͥ dedit. Si malus ap̃s. malus
accepisse. Dedit tibi inqͥt sed traditor nescio qͥs.
rit p̾co. de officiali ñ dispito. uidicẽ attendo. Et
forte qđ obicis officiali m̃tiris. s nolo discutere
cũ studio se cȩpero defendere. homines innocen¬
tes. putes me spẽ meã uel in hominib innocenti¬
b posuisse: fueri nt homines qualesliber. Ego
axp̃o accepi. ego app̃o baptiratus sum. Non

Expanded text:
linguam: seducendo facis quod ille occidendo non linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes inquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus Christus, maaccepisse. Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis,uis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere;cum studiose coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus posuisse: fuerint homines qualeslibet, ego a Christo accepi, ego a Christo baptizatus sum. Non,
Abbreviated transcription (Latin):
enis peꝑcerunt. Notũ est hoc om̃ib. In uidio¬
sa ẽ potestas qͥa legitima est. Inuidiose facit.
qui iure fac̃. Sine inuidia facit. qui p̃ter leges
qd̾ accep̃ adnõ. hoc illi us tollere unde uiuit.
Latrones eos quos uolunt expoliare. sic uolut̃
nt ipsi plus habeant. ꝙ nichil habeant. Tu&
tollis huic.⁊ aput te ñerit plus. ħ̃ enĩ tibi
plus fit. qͥa huic tollis. Sed uere hoc faciunt.
qd̃ hii qui tollunt animã ralteri tollunt.  iꝑ¬
si duas anunas ñ habent. Quid ego uis aufer¬
re: Unde tibi displicet quẽ uis rebaptizare:
Dare ñ potes quod iã habet. s facis negare qd̾ ha¬
bet. Quid acerbius faciebat paganꝰ ꝑsecutor
eccłiȩ. Exerebantur gladii aduersus marty¬
res. emittebantur bestie. ignes ad mouebant᷑.
Ult quid istanisi ut diceret qui ista pac iebatur.
re nͥ ut pͥmo dicat ñ sũ xp̃ianꝰ. Ad qđ aliquan¬
do ꝑsecutor ꝓferebat flãmã. ad hoc tu ꝓducis

Expanded text:
enis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidioenis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Nre, nisi ut primo dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ decipiãt o colũba seductores. quidicunt nos
baptiramꝰ. Columba agnosce quid docuit co
baptizari. cuiꝰ ministerio baptizaris : Si hoc
quia simplicitatẽ ñ habes. Simplicitas enĩ
maxime ꝓcolũbã demonstratur. Quare ꝑ
quieccłiam dissipauerunt : Accipitres erant
milui erant. ñ laniat colũba. Et uides illos
iniudiã nob̃ fac̾e. quasi de ꝑsecucionib quas
passi sunt. corporales quidem passi quasi ꝑse¬
cucionib cũ essent flagella d̾ni manifeste dan¬
tis disciplinã ad tempus. nedampnet inet̾nũ
si eã: cognouerint. seq correxerint. Illi ue¬
re ꝑsecuntur eccłiam. qui dolis ꝑsecunt᷑. llli gra¬
uiꝰ cor feriunt. qͥcdadio linguȩ feriunt. Illi a¬
est inhomine occidunt. ꝑterriti indentur
quasi iuditio potestatũ. Quid tͥ fac̃ potestas si bo¬
nꝰ es: Si autẽ malus es. tune potestatẽ. hõ enĩ
occides ti carnẽ & tñ uscarni parcunt. Quot qͦt
potuerunt. cȩdendo necauerunt. nec suis nec ali¬

Expanded text:
rgo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit colbaptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc pquia simplicitatem non habes. Simplicitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per qui Ecclesiam dissipaverunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur Ecclesiam, qui dolis persequuntur; illi gravius cor feriunt, qui linguae gladio feriunt; illi aest, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
dato. recte p̃ponimꝰ. Et enĩ dictũ est dedño an¬
tequã pateretur. quia baptizabat plures quã
ioħ. de inde ad iectũ esł. quã ius ipse ũbaptira¬
ret. s discipłi eiꝰ. Ipse. ⁊ ñ ipse. ipse poteslate
illi ministerio. Seruitutẽ adbaptirandũ. il¬
li ãmouebant. potestas baptirandi in xp̃o ꝑ
manebat. ⁊e Ergo baptirabant discipłi eius.
q ibi adhuc erat uidas int̾ discipłos eiꝰ. Si qͦs
ergo baptirauit uidas. ñ sunt iterũ bapti¬
rati. Et quos baptitauit ioħ. iterũ baptira¬
ti sunt. P lane iterũ. s ñ iterato baptismo.
ergo quos baptirauit ebriosus. quos baptizaũ
homicida. quos baptiz auit adulter. sibaptis
rum. ñ ebriosũ. ñ homicidã. quia colũbam
oris meriti fuit ñdico iudas s quilibet homi¬
nũ. quã ille dequo dictũ est. lnnatis mulierũ
seruus. sed baptismꝰ dni etiã ꝑseruũ malum
datꝰ. baptismo etiã amici serui p̃ponitur.
Audi quales cõmemoret paulus apłs falsos fr̃s.

Expanded text:
dato recte praeponimus. Etenim dictum est de Domino antequam pateretur, quia baptizabat plures quam Joannes: deinde adjunctum est, Quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Ipse, et non ipse: ipse potestate, illi ministerio; servitutem ad baptizandum illi admovebant, potestas baptizandi in Christo permanebat. Ergo baptizabant discipuli ejus, et ibi adhuc erat Judas inter discipulos ejus: quos ergo baptizavit Judas, non sunt iterum baptizati; et quos baptizavit Joannes, iterum baptizati sunt? Plane iterum, sed non iterato baptismo. zavit. Sic ergo quos baptizavit ebriosus, quos baptizavit homicida, quos baptizavit adulter, si baptisrum, non ebriosum, non homicidam; quia columbam oris meriti fuit, non dico Judas, sed quilibet hominum, quam ille de quo dictum est, In natis mulierum servus, sed baptisma Domini etiam per servum malum datum, baptismati etiam amici servi praeponitur. Audi quales commemorat apostolus Paulus falsos fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ait ipse est dñs. ñ ait ipse est xp̃c. ñ ait ipse
est iħc. ñ ait ipse est qui natus est demari¬
a uirgine. posteriorte. ⁊ pͥor te. ñ ait hoc.
lam enĩ hoc nouerat ioħ. Sed quid ñ noue¬
rat. Tantã potestatẽ baptismi ipsũ dum
habiturũ ⁊ sibi retenturũ. siue p̃sentẽ int̾ra.
siue pͣsentẽ corpore incȩlo. ⁊ p̃sentẽ maiesta¬
te sibi retenturũ baptismi potestatẽ. Ne
paulus diceret baptismꝰ meus. nepetrus di¬
ceret baptismꝰ meus. ideo uidete & intendi¬

Expanded text:
ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendi
Abbreviated transcription (Latin):
necessariꝰ erat saluti nr̃ȩ. & modo debuit exer¬
ceri. tdõ enĩ mͦ ñ saluantur homines. aut mͦ
ñplures saluantur. aut aliatunc salus erat
crucifigi xpm̃᷑. Si enĩ uiam humilitatis
de monstraturus aduenerat. ⁊ se ipsum fac¬
turus ipsam humilitatis uiam. inomnibus
ab eo inplenda erat humilitas. Auctoritatẽ
dare baptismo suo hinc dignatꝰ est ut cog¬
noscerent serui quanta a lacritate deberent
currere adbaptismũ dñi. quando ipse ñ de¬
dignatꝰ est suscipere baptismũ serui. Do¬
natũ enĩ hocerat ioħi. ut ipsuis baptismus
diceretur. Hoc attendat. ⁊ distinguat. ⁊ no¬
uerit caritas ur̃a. Baptismꝰ quẽ accep̃ ioħ. baꝑ¬
tismꝰ ioħ is dictꝰ est. Solus tale donũ accepit.
nullus ante illũ iustoꝵ. nullus post illum.
ut acciperet baptismũ. qui baptismꝰ ipsius
dic̾itur. Accep̃ quidẽ. ñ enĩ ase possĩt ali¬
quid. Sie nĩ ase. quilequitur m̃daciũ. de

Expanded text:
necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exernecessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat,crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est quibaptirat inspũ scõ. & ñ nouerat
eũ. s colũba descendente cognoũ eũ. colũ¬
ba uͦ tunc descendit quando dñs abaqua as¬
cendit. tunc autẽ cognouerat ioħ dñm
quando adeũ dñs ad aquã ueniebat. manifes¬
tatur nobis quia ioħ scdm̃ aliquid nouerat.
scdm̃ aliquid ñdũ nouerat dnm. N isi autẽ
hoc intellexerimꝰ. m̃dax erat. Quomͦ erit
uerax angnoscens qui dicit. tuadme uenis
baptitari. ego ate debeo baptirari ͦ uerax
est cũ hoc dicit. Et quomͦ rursus uerax est
cũdicit ego ñ nouerã eũ. sedqͥme misit bap¬
tizare inaqua ipse michi dixit. suꝑ quem¬
nentẽ suꝑ eñ. ipse est qui baptirat in spu sc̃õ.
Innotuit ꝑ colu̾bã dñs ñ ei quise ñ nouerat.
sed ei qui ineo aliqͥd nouerat. aliquid ñ no¬
uerat. Nostrũ est gͦ querere quid in eo ioħ
ñdũ nouerat. & ꝑ colũbã didicit. Quare mis¬
sus est ioħs baptizans. iã menuni me quantũ
potiu dixisse caritati ur̃e. Si enĩ baptismꝰ ioħ

Expanded text:
noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifestatur nobis quia Joannes secundum aliquid noverat, secundum aliquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixitnentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Baptizati sunt & alii baptismo ioħis.
non nouerat. quare dicebat. quando uenit
ad fluiũ x p̃s. ego ate debeo baptitari. hoc
est scio quisis Si gͦ iã nouerat. c̾te tt̃ cogno¬
uit quando uidit colũbam descendentẽ. Ula¬
nifestũ est quia columba ñdescendit suꝑdnm.
nisi positaa quã ascendit ab aqua baptismi. Do¬
minꝰ baptiratꝰ ascendit abaqua aꝑtisunt cȩli
ce iudit suꝑ eũ columbam. Si gͦ baptismũ des pest

Expanded text:
Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, non noverat, quare dicebat quando venit ad fluvium Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptismum d
Abbreviated transcription (Latin):
cit cęlum & t̾ram. Tante excellenciȩ ioħ cdi¬
citur ei. Tues ap̃s. dic̃ non. Tues helias.
dicit .ñ. Tues ꝓpħa. dicit. non. Quid gͦ bap¬
tizas : E oce agnꝰ di. ecce qͥtollit peccatũ
mundi. Hic est dequo dixi. Post me ueñ
uir quiante me factꝰ est. quia pͥor me
erat. Post me uenit. quia posterius natꝰ
est. Ante me factꝰ est. quia p̃latꝰ est michi.
Prior me erat. quia in principio erat u̾bũ.

Expanded text:
cit coelum et terram . Tantae excellentiae Joannes, dicit coelum et terram . Tantae excellentiae Joannes, dicitur ei, Tu es Christus? Dicit, Non. Tu es Elias? Dicit, Non. Tu es propheta? Dicit, Non. Quare ergo baptizas? Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi: hic est de quo dixi, Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit, quia posterius natus est: ante me factus est, quia praelatus est mihi: prior me erat, quia in principio erat Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
ille agnꝰ. qͥñsic uen̾. Nhon enĩ in iniquitate c̃¬
ceptꝰ est. quia ñ de mortalitate ẽ ceptꝰ est. nec
eum inpeccatis mat̾ eius inutero aluit. quẽ
uirgo c̃cepit. uirgo peperit. quia fide c̃cepit¬
& fide suscep̃. E rgo ecce agnꝰ di. ñ habet iste
traducẽ deadam. Carnẽ tantũ assũpsit de
adam. peccatũ ñ assupsit. Qui ñ assumpsit
de nr̃a massa peccatũ. ipse esł qui tollit nr̃m
peccatũ. Eoce agnꝰ di ecce qui tollit peccata
mũdi. Hostis quia quidã homines dicunt
aliquando. nos tollimꝰ peccata hominib
qui scĩ sumꝰ. Sienĩ ñ fuerit sc̃s qui baptizat
quo modo tollit peccatũ alteriꝰ. cũsit ipse
homo plenꝰ peccato: Contra istas dis puta¬
ciones uerba nr̃a ñdicamꝰ. hũc legamꝰ. ecce
agnꝰ dĩ ecce quicollit peccatũ mundi. Non
sit p̃sũp̃cio hominib in homines. ñ cransmi¬
gret passer inmontes indño c̃fidat. Et si le¬
et ei: Intellegat quia aupiliũ eiꝰ adño qͥfe¬

Expanded text:
ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit peccatum alterius, cum sit homo ipse plenus peccato? Contra istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Non sit praesumptio hominibus in homines: non transmigret passer in montes, in Domino confidat ; et si leum ei, intelligat quia auxilium ejus a Domino, qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
baptizaret inministerio seruus malus. ñ sciret
se ille qui baptizaretur baptizari nisi ab illo
qui sibi tenuit baptirandi potestatẽ. Et ut
noueritis fr̃s quia hoc in illo ñ nouerat ioħ¬
sed hoc didicit ꝑ colũbã. dnm̃ enĩ nouerat. s
eu̾ baptizandi sibi potestatẽ retenturum. &
nulli seruo eã daturum ñdũ nouerat. scdm
hoc dixit. R ego nesciebam eum. Et ut noue¬
ritis quia hoc ibi didicit. attendite sequencia.
Sed quime misit baptitare inaqua ipse micħ

Expanded text:
baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, attendite sequentia: Sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei. Quod didic̃ ioħ ꝑ colũbã. discamꝰ ꝙ
nos: Nõ enĩ colũba ioħ docuit. ⁊eccłiã ñ docu¬
it: Cui eccłiȩ dictũ est. Una ẽ colũba mea.
dit. Hoc autẽ quoddiscebat ioħ incolũba. qͣ¬
re incolũba didicit. Oportebat enĩ ut dis¬
ceret. ne hoc forde oportebat. nisi ut ꝑ co¬
lumbã disceret. Quid dicã de colũba frẽs
mei ͦ Aut quando mͥ suffic̃ facultas uel cordis.
uel lingue dic̾e quoͤmͦ uolo : Et forte ũ digne
uolo quomͦ dicendũ est. Hec sic tñ possumdic̾e
quomodo uolo quanto minꝰ qͦmͦ dicendũ esb.
Ego ameliore audire hoc uellẽ. ñ uob̃ dic̾e. Dis¬
dñm. Quid ñ nouerat ̾ Potestatẽ baptismi do¬
minici in nullũ hominẽ adñtransiturũ. s mi¬
nsteriũ plane transiturũ. potestatẽ adño ĩ ne¬
minẽ ministeriũ ⁊ inbonos ⁊ in malos. Nõ ex hor¬
reat colũba ministeriũ maloꝵ. respiciat dni po¬
testatẽ. Quid tͥ fac̃ malus minister. ubi bonus

Expanded text:
tres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . dit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. inum. Quid non noverat? Potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit minister malus, ubi bonus
Abbreviated transcription (Latin):
it alicui dare. ñ ut nemo baptiraretur bap¬
tismo d̾ni. sed ut semꝑ ipse dns baptiraret
id actũ est ut & ꝓministros dñs baptizaret¬
aliud baptrrare ꝑpotestatẽ. Baptismꝰ enĩ talis
grãm. & tantã gr̃am uidignꝰ esset ⁊ p̃ire ui¬
dicẽ. ⁊ eũ digito ostendere. ⁊ implere uocẽ ꝓ

Expanded text:
m alicui dare, non ut nemo baptizaretur baptismo Domini, sed ut semper ipse Dominus baptizaret: id actum est, ut et per ministros Dominus baptizaretaliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere voc
Abbreviated transcription (Latin):
quã colũbam. & manentem suꝑ eũ. ipse est. Qͥd
ipse est Dñs. N̾oui. S numqͥd hoc iã noue¬
rat. quiadñs iste baptizandi habens potesta¬
tem. eã potestatem nulli seruo daturus est.
s sibi eã retenturuis est omne̾s quibaptixat᷑
ꝑserui ministeriũ. ñ imputet seruosed dño :¬

Expanded text:
olumbam, et manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Do
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ut effocent semen quod seminatur ĩ
uobis Quare enim cogimur eadem repece̾:
nisi qr dememoria cordis ur̃i securi ñ sumꝰ:
Si gͦ solus d̾ns baptiratus ẽẽt baptismo ioħ̃is
ñde essent qui sic eũ haberent. ut putarent
baptismũ iohannis maiorẽ esse quã est bap¬
tismꝰ xp̃i. dicerent enĩ usq ad̾o ille baptis¬
mus maior est. ut solus xp̃s ab eo baptirari
merusset. Ergo ut daretur nobis exemplũ
humilitatis adno adꝑcipiendu̾m salutem
Et rursus ne hoc ipsũ qd̃ accepit aioħe xp̃c¬
p̃poneretur baptisino xp̃i. ꝑ misso̾ sunt &
alui baptizari a ioh̾e sed qui baptisunt aioħe.
ñ eis suffecit. Baptizati sunt enĩ baptismo .x.
Quia ñ baptismꝰ xp̃i erat baptismus ioħis.
qui accipiunt baptismũ. xp̃i. baptisinũ ioħis
ñquerunt. qui acceperunt baptismũ ioħis.
baptismũ. rp̃i quesierunt. Ergo xp̃o suffec̃
baptismꝰ ioħis. Quomodo ñ sufsiceret. quan¬
do nec ipse erat necessarius. Illi cnin nullꝰ

Expanded text:
rum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, ut solus Christus eo baptizari meruisset. Ergo ut daretur nobis a Domino exemplum humilitatis, ad percipiendam salutem Et rursus, ne hoc ipsum quod accepit a poneretur baptismati Christi, permissi sunt et alii baptizari a Joanne. Sed qui baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus
Abbreviated transcription (Latin):
petͥ. baptismꝰ pauli. baptismꝰ iacobi. thome¬
dichus est. Sed forte aliquis ex istit o dicit. Pro¬
ba nobis quia ille babtisinus ioħis dictꝰ est: P¬
babo ipsaueritate dicente quando interroga¬
uit uideos. baptismꝰ iohis unde est. de cȩlo an
ex hominib. Ergo netot baptismi dicerentur
quod essent serui qui baptizabant accepta po¬
testate adn̾o sibi tenuit dñs baptizandi po¬
testatẽ. seriuiᷤᷤ ministeriũ dedit. Dicit seruus
Stephanȩ domũ. s tãquã iniuster. Ideo sisit
& maliis & c̃tingat illi habere ministeriũ. &
sieũ homines ñnorunt ⁊ d̾s eũ nouit. ꝑmit¬
tit ds̃ eũ baptizari ꝑeũ quia sibi tenuit po¬
testatẽ. Noc autẽ ioħs ñ nouerat indũo. Quia
tari nouerat. Et c̃fessus est quia ueritas erat¬

Expanded text:
Petri, baptismus Pauli, baptismus Jacobi, et caePetri, baptismus Pauli, baptismus Jacobi, et caedicba nobis quod ille baptismus Joannis dictus est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus ? Ergo ne tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: petit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia zari, no
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iħc xpc si uellet dare potestatẽ alicui ser¬
uo suo. ut daret baptismũ suũ tãquã uice sua.
trans ferret as: baptrrandi potestatẽ. & c̃sti¬
tueret inal: quo seruo suo ⁊ tantã iuĩ daret bap¬
tismo trans lato inseruũ. quantã iũ haberot
baptismꝰ datꝰ adñõ. Hoc noluit ideo ut in illo
spes esset baptratoꝵ. Aquose baptiratos agnos¬
cerent. Noluit gͦ seruũ spem ponere inseruo. ide¬
o clamat apł̃s cũ iuderet homines uolentes pon̾e
spem inse ipso. Numquid paulus ꝓ uocab̃ crucifix¬
us est: Aut in nomine pauli baptizati estis.
Baptirauit gͦ paulus tãquã minister. ñ tãꝙͣ
ipsa potestas. ħaptizauit autẽ dñs tãquam
potestas. Intendite. Et potuit hanc potesla¬
tẽ seruo dare: Noluit. Si enĩ daret hanc potes¬
tatem serui s. idẽ ut ipsoꝵ eẽt. qd̾̃ dñ erat. tor
essent baptismi. qd̾ essent serui. ut quomͦ dic¬
tus est baptismꝰ ioħ̃is. sic diceretur baptismꝰ

Expanded text:
stus, si vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Pauluipsa potestas. Baptizavit autem Christus tanquam potestas. Et potuit hanc potestatem servo dare, sed noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quod servi, ut quomodo dictum est, baptismus Joannis, sic diceretur, baptismus