comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latione. Houũ canticũ dicit in carnatio¬
nẽ dñi. quam mundꝰ salutari exultatio¬
ne complexus ẽ. quã angłi canoris uocib
ꝑsonarunt. laudantes & dicentes. G ła
in excelsis dõ. & in terra pax hominibꝰ
bone uoluntatis. Monet gͦ ut nos eadẽ
& dicere debeamꝰ. & credere. Sequitur
Bene psallite ei in iubilatione. id ẽ bo
nis oꝑib dm̃ inuocate. Iubilatio enim ẽ
gaudium cũ feruore animi. & clamore
indistincte uocis exp̃ssa. In qua iubilati¬
one ñ potest bene psallere. nͥ qͥ bone stu¬
diũ conuersationis adiunxerit. Et in¬
spice salutarem doctrinam. que nos ita
p̃monet ut ante dñi in offense psallere
debeamꝰ. qͥ renes nr̃os & corda cognoscit.
ne magis inde grauiꝰ possimꝰ offendere.
si scelerati atq subdoli ad tanta mysteria
dñi. & om̃ia oꝑa eiꝰ in fide. Hinc incipit
ꝑ demonstratiuũ genꝰ laudes dñi diu̾sa
relatione discurrere. ut om̃ia nobis oꝑa
ipsiꝰ & p̃cepta dulcescerent. Rectꝰ est

Expanded text:
cit incarnationem Domini, qua mundus salutari exsultatione completus est, qua angeli canoris vocibus 107 personarunt laudantes et dicentes: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Monet ergo ut nos eadem et dicere debeamus et credere. Sequitur, bene psallite ei in jubilatione, id est in bonis operibus Deum invocate. Jubilatio est enim gaudium cum fervore animi et clamore indistinctae vocis expressum. In qua jubilatione non potest bene psallere, nisi qui bonae studium conversationis adjunxerit. Et inspice salutarem doctrinam, quae nos ita praemonet, ut ante Deum inoffense psallere debeamus, qui renes nostros et corda cognoscit: ne magis inde gravius possimus offendere, si scelerati atque subdoli ad tanta mysteria ni, et omnia opera ejus in fide. Hic incipit per demonstrativum genus laudes Domini diversa relatione discurrere, ut omnia nobis opera ipsius et praecepta dulcescerent. Rectus est
Abbreviated transcription (Latin):
quem disposuerat facere. poterat subuenire.d¬
Iu finxit singillatim corda eoꝵ. qͥ intelli¬
u git om̃ia oꝑa eoꝵ. Finxit corda. quib in¬
telligentię suȩ dona largitꝰ est. Fingere
enim dicimꝰ chiroplastas. qͥ formulas
quasdã ad oꝑationis suȩ uota compont̃.
Sic & dñs mentes iustoꝵ format atq dis¬
ponit. ut ad miscdiȩ sue dona ꝑducat.
Singillatim. id est diuisim atq distinctĩ.
corda eoꝵ scilicet scõꝵ. sub dñi timore
uiuentiũ. Sequit᷑. Qui intelligit om̃ia
oꝑa eoꝵ. Intelligit utiq. quando actibꝰ
uel facta. quibꝰ bonũ malũq semꝑ oꝑam᷑.¬

Expanded text:
quem disposuerat facere, poterat subvenirequem disposuerat facere, poterat subvenirei finxit singillatim corda eorum, qui intelligit in omnia opera eorum. Finxit corda, quibus intelligentiae suae dona largitus est. Fingere enim dicimus ceroplastas, qui formulas quasdam ad operationis suae vota componunt; sic et Dominus mentes justorum format atque disponit, ut ad misericordiae suae dona perducat. Singillatim, id est divisim atque distinctim. Corda eorum, scilicet sanctorum, sub Domini timore viventium. Sequitur, qui intelligit in omnia opera eorum. Intelligit utique, quando actibusvel facta, quibus bonum malumque sem
Abbreviated transcription (Latin):
re oculis offerentes. anini uotum ad
audiendi studium concitamꝰ. De cȩlo
enim ꝓspexit dñs. quando ꝓprii filii do
Prospicere est siquidẽ porro positũ con¬
spicere. qui reuera peccatis erat diuisus
& qd̾ dictu nefas ẽ. redditꝰ fuerat a suo
creatore longinquus. Nam qd̾ ait. & uidt
gr̃am significat miserantis. Illos enĩ uide¬
re dicimꝰ. quib & aliquid p̾stitum. eẽ. d¬
claramꝰ. Et considã quia ñ dicit uisa
peccata. s filios hominũ. Nã cum delicda
respicit. punit. Cum hominẽ intuct᷑
absoluit. sicut in quinquagesimo psalmo
dicturꝰ est. Auerte faciem tuam a peccaus
meis. Et alibi. Ne auertas faciem tuam
a me. Unde nobis intelligenda atq rel¬
nenda ẽ salutaris ista diuersitas. Oe
añ tunc dicebat. Nam dum om̃a quȩ
ordine ueniente succedunt. in p̃destina¬
uone fuerint constituta. quantomagis
incarnationis ciꝰ miraculũ ante scła ꝓbat᷑
suisse dispositum. qd̾ periclytanti mundo

Expanded text:
urae oculis offerentes, animi votum ad urae oculis offerentes, animi votum ad audiendi studium concitamus. De coelo enim prospexit Dominus, quando proprii Filii donProspicere est siquidem porro positum conspicere. Qui revera peccatis erat divisus, et, quod dictu nefas est, redditus fuerat a suo Creatore longinquus. Nam quod ait, et vidit, gratiam significat miserentis. Illos enim videre dicimus, quibus et aliquid praestitum esse declaramus. Et considera quia non dicit, visa peccata; sed, filios hominum. Nam cum delicta respicit punit; cum hominem intuetur absolvit; sicut in quinquagesimo psalmo dicturus est: Averte faciem tuam a peccatis meis , et alibi: Ne avertas faciem tuam a me . Unde nobis intelligenda atque retinenda est salutaris ista diversitas. VerDomini tunc dicebat. Nam dum omnia quae ordine veniente succedunt, in praedestinatione fuerint constituta; quanto magis incarnationis ejus miraculum ante saecula probatur fuisse dispositum, quod periclitanti mundo
Abbreviated transcription (Latin):
stabile ẽ. & cogitationes cordis eiꝰ ꝑma¬
nent in scłm scłi. constat aut̃ incarna¬
uonis archanum eiꝰ cogitationẽ eiꝰq
fusse consilium. necesse ẽ ut forma
humanitatis assũpta unꝰ filius in
duab naturis distinctis. ꝑfectis atq
adunatis. sicut cepit in unitate ꝑsone
suit. qui sint recti. aut qͦs decet dñi col¬
laudatio. Gentẽ itaq dicit ꝑtinentem
ex om̃ib gentibꝰ. Ipsa utiq beata ẽ. aqͣ
uere colitur d̾s. & om̃ium dñs adoratur.
id ẽ qui eos. ꝓtegit ac gub̾nat. Hereditas
quidẽ dr̃. & cum dimittit᷑ alt̾i. & cum
adquirit᷑. S popłs. xp̃ianiis hereditas ẽ.
adquisitionis. ñ diuisionis. quia eum
auctor suus possidet. quem p̾dicationibꝰ
scĩs & p̃cioso sanguine conquisiuit. De
çelo respexit dñs. & uidit om̃s filios ho¬
minũ. Hic aduentꝰ dñi futurꝰ exponit᷑.
ꝑ figuram que grece idea. latine species
dicitur. quando uelud effigiem rei fim¬

Expanded text:
stabile est, et cogitationes cordis ipsius permastabile est, et cogitationes cordis ipsius permanent in saeculum saeculi, constat autem incarnationis arcanum, ejus cogitationem ejusque fuisse consilium; necesse est, ut forma humanitatis assumptae, unus Filius in duabus naturis distinctis, perfectis atque adunatis, sicut coepit in unitate personsuit, qui sint recti, aut quos decet Domini collaudatio. Gentem itaque dicit pertinentem ex omnibus gentibus. Ipsa utique beata est, a qua Deus vere colitur, et omnium Dominus adoratur; id est, qui eos protegit ac gubernat. Haereditas quidem dicitur et cum dimittitur alteri, et cum acquiritur. Sed populus Christianus haereditas est acquisitionis, non dimissionis: quia eum auctor suus possidet, quem praedicationibus sanctis et pretioso sanguine conquisivit. Veelo prospexit Dominus, et vidit omnes filios hominum. Hic adventus Domini futurus exprimitur per figuram quae Graece idea, Latine species dicitur: quando velut effigiem rei fut
Abbreviated transcription (Latin):
manet in eĩnum. cogitaciones cordis
eiꝰ in scłm scłi. Sicut᷑ hominũ praua
consilia dixit. eẽ. frustranda. ita nunc
in et̾num dicit dñi ꝑmanere disposita:
Peccator enĩ & mortalis homo caduca
sapit. et̾nꝰ dñs numꝗͣ. rep̃hendenda
constituit. Sic & ysaias dicit. Om̾e
consiliũ meũ stabile erit. & om̃ia que¬
cũq cogitaui efficiam. Idẽ & iheremias
ait. Si ñ esset testam̃tũ meu̾ in custodia
die ac nocte. p̾cepta celi & terrȩ ñ dedis¬
dum humano generi constat. ẽẽ. conces¬
sum. Hoc nulla etate dissoluit᷑. s in
etͣ̃num manet. quia triũphalis mors
dñi diabolicum ꝑhennit̾ ecciuxit exitui
Cogitationes aut̃ cordis eiꝰ. significat
p̃destinationẽ in qua cuncta reposita st̃.
que uel fuerunt. uł sequentibꝰ scłis fu¬
tura succedunt. Hec enĩ gestat ordinẽ
rerũ. qui ꝑmanet in scłm scłi. Qui sen¬
tentiȩ illi merito cedunt. qͥ unã naturã
in xp̃o dño m̃itiunt᷑. Nã si consiliũ eius

Expanded text:
manet in aeternum; cogitationes cordis ejus in saeculum saeculi. Sicut hominum prava consilia dixit esse frustranda, ita nunc in aeternum dicit Domini permanere disposita. Peccator enim et mortalis homo caduca sapit, aeternus Dominus nulla reprehendenda constituit; sicut Isaias dicit: Omne consilium meum stabile erit, et omnia quaecunque cogitavi efficiam . Idem et Jeremias dicit: Si non esset testamentum meum in custodia die ac nocte, praecepta coeli et terrae non dedisdum humano generi constat esse concessum. Hoc nulla aetate dissolvitur, sed in aeternum manet: quia triumphalis mors Domini, diabolicum perenniter exstinxit exitium. Cogitationes autem cordis ejus, significat praedestinationem, in qua cuncta reposita sunt, quae vel fuerunt, vel sequentibus saeculis futura succedunt. Haec enim gestat ordinem rerum, qui permanet in saeculum saeculi. Cui sententiae illi merito cedunt, qui unam naturam in Christo Domino mentiuntur. Nam si consilium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑauimꝰ. Ne qͥs de p̃dicta pacientia mui¬
sitaret. ne qͥs se tediosi uoluntate consun¬
deret. sequit᷑ magnificũ & suauissimum
munꝰ. quia ipsa expectatio habet p̃miũ
suũ. quando ipse sustinens letat᷑ in dñs
Addidit. Et in nomine sc̃o eiꝰ sꝑauims.
id ẽ in xp̃o. quem pacient̃ sc̃issumꝰ ppła¬

Expanded text:
sperabimus. Ne quis de praedicata patientia mussperabimus. Ne quis de praedicata patientia mussitaret, ne quis se taediosa voluntate confunderet, sequitur magnificum et suavissimum munus: quia ipsa exspectatio habet praemium suum, quando ipse sustinens laetatur in Domino. Addidit, et in nomine sancto ejus sperabimus, id est in Christo, quem patienter sanctissim
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa. ñ colluctando s sustinendo. ñ
murmurando. s gr̃as agendo. Hec decep¬
tricẽ luxuriam compͥmit. irã feruidã
uincit. uastatricẽ humani generis inui¬
diam tollit. mansuetos efficit. benignis
competint̃ arridet. purgatosq homines
ad illa p̾mia futura componit. Ipsa est
que fecem tociꝰ uoluptatis abstergit. ipsi
est que limpidas animas reddit. Per
ipsam xp̃o nulitamꝰ. ꝑ ipsam diabolũ
iuncimꝰ. ꝑ ipsam beati ad cȩloꝵ regna
ꝑueniunt. Scriptũ ẽ enim. In paciernu
uĩa possidebitis anunas ur̃as. Sequit᷑.¬
dum ad cum ipsiꝰ gr̃a suffragante cona¬
mur accedere. Protector. dũ resistimus
aduersario. Securꝰ gͦ sustinet dñm. qui
tali ꝓmissione fulcitur. Et considã. qui
pꝰ omnĩia p̾cepta pacientiam ponit. ut in¬
rilit̾ cuncta toleremꝰ. qui de tã magni
p̃mii largitione confidimꝰ. Et mn ip¬
so letabitur cor nr̃m. & in noĩe sc̃o ep

Expanded text:
adversa, non colluctando, sed sustinendo, non adversa, non colluctando, sed sustinendo, non murmurando, sed gratias agendo. Haec deceptricem luxuriam comprimit, iram fervidam vincit, vastatricem humani generis invidiam tollit, mansuetos efficit, benignis competenter arridet, purgatosque homines ad illa praemia futura componit. Ipsa est quae faecem totius voluptatis abstergit, ipsa est quae limpidas animas reddit. Per ipsam Christo militamus, per ipsam diabolum vincimus, per ipsam beati ad coelorum regna perveniunt; scriptum est enim: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sequitdum ad eum ipsius gratia suffragante conamur accedere; protector, dum resistimus adversario. Securus ergo sustinet Deum, qui tali promissione fulcitur. Et considera quia post omnia praecepta patientiam ponit, ut viriliter cuncta toleremus, qui de tam magni praemii largitione confidimus. Vers. so laetabitur cor nostrum, et in nomine sancto ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs peccati dñatiõ fecerat. ẽẽ. captiuos.
In fame autẽ eos alit. quando in hoc mun¬
do ubi bonarũ rerũ indigentia ẽ sp̃ali
cẏbo nutrire ñ desinit. qͦs redemit. Ali¬
mentũ quippe dictum ẽ. quasi mentis
nutrimentũ. In fame enĩ sunt positi.
qui se cȩlestiũ rerũ desid̾io semꝑ accendt̃.
O fames illa multũ satura. & sine penu¬
ria ꝓbabilit̾ semꝑ auida. Esuruint it
beati. ñ quia dñica dape ieiuni sint. s
querendo iugit̾ inardescunt. quia dr̃
appeticione ꝓͣficiunt. sic̃ euũ glista dicit.
Beati qui esuriunt & siciunt iusticiam.
qm̃ ipsi saturabunt᷑. Anuma autem¬
nr̃ ẽ. Dum dicit sustinet. pacientiam
significat. xp̃iani. ut inuitati iusti futu¬
ris p̾miis constanti animo ꝑseuerent.
S intelligamꝰ qualis ista uirtꝰ ẽ. quã
seruare tocies cõmonem᷑. Pacientia est
siquidẽ que głosos martyres facit. que
sidi nr̃e bona custodit. que om̃ia uincit

Expanded text:
quos peccati damnatio fecerat esse captivos. quos peccati damnatio fecerat esse captivos. In fame autem eos alit, quando in hoc mundo, ubi bonarum rerum indigentia est, spirituali cibo nutrire non desinit quos redemit. Alimentum quippe dictum est, quasi mentis nutrimentum. In fame enim sunt positi, qui se coelestium rerum desiderio semper accendunt. O fames illa multum satura, et sine penuria probabiliter semper avida! Esuriunt enim beati, non quia dominica dape jejuni sunt, sed quaerendo jugiter inardescunt, quia Domini appetitione proficiunt; sicut evangelista dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Venoster est. Cum dicit, sustinet, patientiam significat Christiani, ut invitati justi futuris praemiis constanti animo perseverent. Sed intelligamus qualis ista virtus est, quam servare toties commonemur. Patientia est siquidem, quae gloriosos martyres facit, quae fidei nostrae bona custodit, quae omnia vincit
Abbreviated transcription (Latin):
tate diina. qr qͦs gratos habemꝰ. ipsos
sine dubitatione respicunꝰ. Et contͣ ab
illis aspectꝰ auertimꝰ. qͥ nr̃is mentib hor¬
ruerunt. Ergo oculi dñi sunt suꝑ tim̃tes
cum. quia pietas ipsiꝰ cos ꝓtegit. qͦs se ti¬
mere cognoscit. S qm̃i dixit de tuñtibus.
oportune sequit᷑ de amantib. quia utrũq
in dñi dilectione coniunctũ ẽ. Nam qͥ
dm̃ bene tunet. & amat. Qui beneamat.
& timet. Res iste. in huma̾nis actib di¬
uidunt᷑. Ceterũ in celesti deuotione soci¬
ate sunt. Qui sint enĩ timentes exponit.
id ẽ sꝑantes in miscdia ciꝰ. Quod argum̃tũ
dr᷑ ab adiunctis. Adiunctũ ẽ enĩ timere
dñm. & sꝑare in eum. Quę res mutua
& in solubili societate conectitur. Ut
in fame. Duo ista sunt uota fidelissimi
xp̃iani. ut in futuro iudicio eripiatur
a morte ꝑpetua. & hic sp̃alib alimoniis
transigatur. Eripit enim a morte ani¬
mas iustoꝵ. cũ eas tollit a potestate dia¬
boli. cũ ꝑ indulgentiã efficit liberos.

Expanded text:
tate divina: quia quos gratos habemus, ipsos sine dubitatione respicimus; econtra ab illis aspectus avertimus, qui nostris mentibus horruerunt. Ergo oculi Domini sunt super timentes eum: quia pietas ipsius eos protegit, quos se timere cognoscit. Sed quoniam dixit de timentibus, opportune sequitur de amantibus, quia utrumque in Domini dilectione conjunctum est; nam qui Deum bene timet et amat, qui bene amat et timet. Res istae in humanis actibus dividuntur; caeterum in coelesti devotione sociatae sunt. Quiuod argumentum dicitur ab adjunctis; adjunctum est enim timere Dominum, et sperare in eo; quae res mutua et insolubili societate connectitur. Vein fame. Duo ista sunt vota fidelissimi Christiani, ut in futuro judicio eripiatur a morte perpetua, et hic spiritualibus alimoniis transigatur. Eripit enim a morte animas justorum, cum eas tollit de potestate diaboli, cum per indulgentiam efficit liberos,
Abbreviated transcription (Latin):
& cet̾a. Sic tociꝰ a ͤ a cordi psalterii uirtꝰ.
ꝑfecta nobis & honorabilis indicat᷑. Psil¬
limꝰ quoq & decem cordis. quando in qͥnq
sensib carnalibꝰ. & in quinq sp̃italibus
ꝓbabili nos conu̾satione tractamꝰ. Uerũ
ista quȩ dicimꝰ. ñ sunt extra nos posita.
sicut in musica disciplina. In nobis est
cythara. in nobis est psalteriũ. immo
ipsi orgina nos sumꝰ. quando ad simili
datur intelligi. ubi ait. In me sunt ds̃¬
uota tua. quȩ reddam laudis tibi. Hec
autẽ & bis similia sicut sepe diximꝰ. tro¬
picis allusionibꝰ edicunt᷑. Cantate ei

Expanded text:
 17. Sic totius decachorda psalterii virtus perfecta nobis et honorabilis indicatur. Psallimus quoque et in decem chordis quando in quinque sensibus carnalibus et in quinque spiritalibus probabili nos conversatione tractamus. Verum ista, quae dicimus, non sunt extra nos posita, sicut in musica disciplina. In nobis est cithara; in nobis est psalterium, imo ipsa organa nos sumus, quando ad similitdatur intelligi, ubi ait: « In me sunt Deus vota, quae reddam laudes tibi . » Haec autem et similia, sicut saepe diximus, tropicis al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm. Dixit & facta sunt. significat
initium rerum. quando uniuersa filii
ipsiꝰ imꝑio uissa ꝓruperunt. Ipse man¬
dauit & creata sunt. Per ꝓphas utiq man¬
dauit legem. ꝑ quam fideles dño uolente
creari sunt. Uides. quam salubrit̾ ꝓpħa
a do peciit om̃ia cõmoueri. qͥ solꝰ creatu¬
rarum suaꝵ potest. eẽ. miscricors: Dñs
dissipat consilia gentiũ. reꝓbat aut̃ cogi¬
tationes popłoꝵ. & reꝓbat consilia pͥncipũ.
Dissipat reuera consilia. que mala uel
pessima sunt. Nam bona semꝑ adiuuat
atq confirmat. Hunis apta suis causis
uerba uingunt᷑. Dissipauit consilia gen¬
tum. quando eas in idoloꝵ cultura ñ¬
tationes popłoꝵ. quia licet uoluntas uide¬
orũ in nece dñi nefanda completa sit:
resurrectione tam̃ ipsiꝰ constat. ẽẽ. repba¬
tam. Et quia de gentib dixerat & de po¬
płis. ne quid relinquere uideret᷑ intactũ.

Expanded text:
per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat initium rerum, quando universa Filii ipsius imperio jussa proruperunt. Ipse mandavit, et creata sunt: per prophetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides quam salubriter propheta a Deo petiit omnia commoveri, qui solus creaturarum suarum potest esse misericors. Versdissipat consilia gentium; reprobat autem cogitationes populorum, et reprobat consilia principum. Dissipat revera consilia quae mala vel pessima sunt; nam bona semper adjuvat atque confirmat. Nimis apta suis causis verba junguntur. Dissipavit consilia gentium, quando eas in idolorum cultura ntationes populorum, quia licet voluntas Judaeorum in nece Domini nefanda completa sit, resurrectione tamen ipsius constat esse reprobatam. Et quia de gentibus dixerat et de populis, ne quid videretur intactum
Abbreviated transcription (Latin):
tduras studio pietatis inquirat. Lime
antur uniuersa & om̃s qͥ habitant orbẽ.
Terra. hic durũ significat ꝑ om̃ia pecca¬
torem. Qui merito terra dicit᷑. quia
çelestis gr̃e largitate fraudatur. Ergo
peccator iste terrenꝰ qui amare nescĩt.
timeat dñm. ut si ñ desidio p̃miorum
a peccatis abstinet. saltim uindicte con¬
sidatione reuocetur. Dicendo enim ab
ipso. indicat & a diabolo cominoueri.
De qͦ ysuas dicit. Hic ẽ qui cõmouebat
terrã. Quappt̾ ꝓpħa merito petit a dño
om̃ia cominoueri. quia om̃e qd̾ eiꝰ ordi¬
natione disponit᷑. rebꝰ sẽꝑ utilib applicat᷑
S licet priꝰ dixisset generalit̾ om̃ia. nc̃
descendit ad homines. Ham quanuis
uniu̾sa eiꝰ imꝑio amministrari egeant.
maxime humanũ genꝰ qd̾ anatura sua
Reddit causam. quare adño debeant
om̃ia commoueri. Utiq. quia eoꝵ ipse
creator ẽ. Et necesse ẽ ut utilit̾ adminis¬
tret existentias. qui eas dignatꝰ ẽ creare

Expanded text:
turas studio pietatis inquirat. Vers.turas studio pietatis inquirat. Vers.antur universa, et omnes qui habitant orbem. Terra hic durum significat per omnia peccatorem, qui merito terra dicitur, quia coelestis gratiae largitate fraudatur. Ergo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vindictae consideratione revocetur. Dicendo enim, ab ipso, indicat et a diabolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter propheta merito petit a Domino omnia commoveri, quia omne quod ejus ordinatione disponitur, rebus semper utilibus applicatur. Sed licet prius dixisset generaliter omnia, nunc descendit ad homines. Nam quamvis universa ejus imperio administrari egeant, maxime humanum genus, quod a natura sua Reddit causam quare a Domino debeant omnia commoveri: utique quia eorum ipse creator est, et necesse est ut utiliter administret existentias, qui eas dignatus est creare
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. utiq quando ab spũ sc̃o eoꝵ doctri¬
na ueniebat. Uirtꝰ eium & ad miracła
ꝑtinet que faciebant. & ad legem dñi
quam gentib p̾dicabant. Nã si diligen¬
tiꝰ ꝑscrutemur. & scãm hic significat᷑
ligi. qui ante tempora de patre ꝓcessit.
Et ut in trib ꝑsonis manifestã intelli¬
congregans sicut in utre aquãs maris
si ad litteram uelis aduertere: clausum
significat mare littorib. Nam si hoc
sp̃italit̾ uelis agnoscere. uter ẽ exutum
pecoris tergus. qd̾ usib humanis deser¬
uit. ad liquores aliquos congregandos.
Hic uter eccłiȩ comparat᷑. quia sicut iste
susceptas aquas siue aliquid tale com¬
plectit᷑. ita & illa adunationem popłi
credentis includit. Aque uͦ maris po¬
płm significant xp̃ianũ. qͥ in mundi
salo alternante fluctu ꝯcutitur. Abys¬
sum uͦ dicimꝰ nimis aliquid ꝓfundũ.
qd̾ altitudine sua humanos in se noN
auris siuis. idẽ sapientie & scientie ponit
iltitudines ꝓfundas. ut ꝓbet qͥs eꝑ scͥp¬

Expanded text:
ando a Spiritu sancto eorum doctrina veniebat. Virtus enim et ad miracula pertinet quae faciebant, et ad legem Domini quam gentibus praedicabant. Nam si diligentius perscrutemur, et sanctam hic significat Tum vult intelligi, qui ante tempora de Patre processit. Et ut in tribus personis manifestam intelliCongregans sicut in utrem aquas maris, si ad litteram velis advertere, clausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere, uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis includit. Aquae vero maris populum significant Christianum, qui in mundi salo fluctu alternante concutitur. Abyssum vero dicimus nimis aliquid profundum, quod altitudine sua humanos in se descauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis ejus Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores cogitationib suis faciat illigi¬
ri. Malus enim dum p̾dicat᷑ extollitur.
nec de correctione cogitat. cui laudator
blandiens inuenit᷑. Sequit᷑ & exaggerane
iniquitatis. ut ille benedicat᷑ qͥ male
pociꝰ actitare cognoscit᷑. Uerumi iste qͥ
adulantium falsitate deceptꝰ. in magni
se suꝑbiam dñationis euexerit. qd̃ ꝓpric
de antixp̃o dat᷑ intelligi. qͥ fallentium
cateruis eousq ꝑducitur: ut se ñ solũ
regem terrenũ. s ctiã rerũ om̃ium p̃¬
dicet dm̃. sicut apłs dicit. Ita ut ĩ tẽplo
cdĩ sedeat. & extollat se suꝑ om̃e qd̃ colit᷑.¬

Expanded text:
peccatores cogitati nibus suis faciat illigapeccatores cogitati nibus suis faciat illigari. Malus enim dum praedicatur extol itur; nec de correctione cogitat, cui laudator blandiens invenitur. Sequitur exaggeratio iniquitatis; ut ille benedicatur, qui male potius actitare cognoscitur. Verum iste qui adulantium falsitate deceptus, in magnam se superbiam dominationis evexerit, quod proprie de Antichristo datur intelligi, qui fallentium catervis eousque perducitur, ut se non solum regem terrenum, sed etiam rerum omnium praedicet deum; sicut Apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, et extollat se super omne quod colit
Abbreviated transcription (Latin):
prehendunt᷑ in cogitationib qͥs cogi¬
tant. Studiosiꝰ ẽ hec sententia ꝑscru¬
tanda. ne putet᷑ exinde iustꝰ uri. quia
peccator in isto scło uidet᷑ extolli. S sic
pocius intelligendum ẽ. Suꝑbit impr¬
cũ sue effectum malignȩ pietatis expleue¬
rit. Tunc magis pauꝑ ad studiũ uirtu¬
tis accenditur. quia dum uiderit peccato¬
rem nimis exaltatũ. facile nouit. ẽẽ. casu¬
rum. & auidiꝰ ad humilia tendit. unde
se exaltatum pociꝰ. eẽ. confidit. S istis
impiis ac suꝑbis ꝓuenit illa dampnano
ut debitis penis quasi quibdã uncis
app̾hendant᷑. ne illos in luce ꝓdire li¬
ceat. qͥ tenebrosis actib contraduntur.
Os bone quantꝰ horror ẽ timere quȩ ñ
ualemꝰ effugere:S: dona hic illa odise.
quȩ tuo p̾cepto uibem᷑ euitare. Qm̃¬
laudat᷑ peccator in desideriis animȩ̾ suȩ.
& qͥ iniqua gerit benedicet᷑. irritauit
dñm peccator. Reddita est causa. quę

Expanded text:
prehenduntur in cogitationibus suis quas cogiprehenduntur in cogitationibus suis quas cogitant. Studiosius est haec sententia perscrutanda: ne putetur exinde justus uri, quia peccator in isto saeculo videtur extolli. Sed sic potius intelligendum est, superbit impius, cum effectum malignae voluntatis expleverit. Tunc magis pauper ad studium virtutis accenditur, quia dum viderit peccatorem nimis exaltatum, facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde se exaltandum potius esse confidit. Sed istis impiis ac superbis provenit illa damnatio, ut debitis poenis, quasi quibusdam uncis apprehendantur: ne illos in lucem prodire liceat, qui tenebrosis actibus contraduntur. Deus bone, quantus horror est timere quae non valemus effugere! sed dona hic illa odisse, quae tuo praecepto jubemur evitare. laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicetur. Irritavit Dominum peccator. Reddita est causa quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut eis prauȩ legis conditor tribuatur.
qd̾ ñ ad salutem sceleratis ꝓficiat s ad
rumam. Ut quid dñe recessisti longe.
despicis in oportunitatib in tribulatiõe
Interiecto diapsalmate uenit ad quartũ
membrũ. ubi temporis illiꝰ mala per¬
tractans. afflictoꝵ consid̾atione dño dicit
more infirmitatis humanȩ.cur reces¬
sisti longe: Non qd̾ ille locum dereli¬
quat & ad aliud spaciũ transferat᷑ quia
ubiq totꝰ ẽ. s quasi recessisse creditur. cũ
subuenire tardauerit. S dum suꝑiꝰ dix¬
erit. qm̃ ñ derelinques querentes te dñe.
hic sequitur despicis in oportunitatib.
S illud constat dictum ueracit̾ & defini¬
tiue. illud aut̃ ꝓ gementiũ anxierate
platum est. Despici eiũ nos credimꝰ. si
uel minimo tempore differam᷑. S ille
tunc magis uberiꝰ prestat. cũ magnę
pacientiȩ nob̾ solacia subministrat.
um suꝑbit imꝑiꝰ incendit᷑ pauꝑ. com¬

Expanded text:
ut eis pravae legis conditor tribuatur; ut eis pravae legis conditor tribuatur; quod non ad salutem sceleratis proficiat, sed adlonge, despicis in opportunitatibus in tribulatione? Interjecto diapsalmate, venit ad quartum membrum: ubi temporis illius mala pertractans, afflictorum consideratione Domino dicit more infirmitatis humanae: Cur recessisti longe? non quod ille locum derelinquat, et ad aliud spatium transferatur qui ubique totus est, sed quasi recessisse creditur, cum subvenire tardaverit. Sed dum superius dixerit: Quoniam non derelinques quaerentes te, Domine, hic sequitur, despicis in opportunitatibus; sed illud constat dictum veraciter et definitive, istud autem pro gementium anxietate prolatum est. Despici enim nos credimus, si vel minimo tempore differamur; sed ille tunc magis uberius praestat, cum magnae patientiae nobis solatia subministrat.um superbit impius, incenditur pauper, com
Abbreviated transcription (Latin):
tractaret. aduentũ antixp̃i cordis illu-¬
minatione ꝓspexit. & ꝑiculi magni¬
tudine ꝑterritꝰ. magna uoce ꝓclama¬
uit. Exurge dñe ñ preualeat homo.
Ipse ẽ enim homo pessimꝰ. quẽ huma¬
na ñ potest sustinere condicio. In quo
tanta erit uersunia uel potestas. ut sola
dñi uirtꝰ eiꝰ possit suꝑare nequiciam.
Gentes euam petit celerrimo aduentu¬
iudicari. quȩ cum ipso seiussimo scelera
magna facture sunt. Nam dum occul¬
ta potestate hic om̃ia dñs administret.
ibi tam̃ palam udicare petit᷑. ubi suꝑ¬
gentes qm̃ homines sunt. Euidentiꝰ
iam de ipso dicit antixp̃o. ut talis pͥn¬
ceps detur peccatorib. ñ qͥ eos regat.s
cum ipsis una depereat. Deniq sequit᷑
Ut sciant gentes qmͣ homines st̃. Noc
aut̃ dictũ minantis ẽ. ut ad conu̾sionẽ
pociꝰ inclinent᷑. qͥ de sceleris sui libertate
p̾sumunt. Legis enim uerissimꝰ lator:
solꝰ est ds. Et quia ille contͣ p̃cepta dãi
multa iussurꝰ est. in maledicto ponit᷑:

Expanded text:
illuminatione prospexit, et periculi magnitudine perterritus, magna voce proclamavit: Exsurge, Domine; non praevaleat homo. Ipse est enim homo pessimus, quem humana non potest sustinere conditio: in quo tanta erit versutia vel potestas, ut sola Domini virtus, ejus possit superare nequitiam. Gentes etiam petit celerrimo adventujudicari, quae cum ipso saevissimo scelera magna facturae sunt. Nam dum occulta potestate hic omnia Dominus administret, ibi tamen palam judicare petitur, ubi supergentes quoniam homines sunt. Evidentius jam de ipso dicit Antichristo, ut talis princeps detur peccatoribus, non qui eos regat, sed qui cum ipsis una depereat. Denique sequitur, ut sciant gentes quoniam homines sunt. Hoc autem dictum minantis est, ut ad conversionem potius inclinentur, qui de sceleris sui libertate praesumunt. Legis enim verissimus lator solus est Deus. Et quia ille contra praecepta Domini multa jussurus est, in maledicto ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicnt de iustis dicturꝰ est. beati inmnacu¬
lan in uia qͥ ambulant in lege dñi. ita
nc̃ de antixp̃o dicit᷑ om̃s semitas habe¬
re pollutas. id ẽ cogitationes factaq sor¬
dentia. Necesse est enĩ ut sint contami¬
nata pollutaq. quȩ ducatu pestiferi
diaboli sordidantur. Addit᷑ etiã aliud¬
nefarium scelꝰ. ut cum uindictam in se
respicit. cẽ. dilatam. dm̃ ñ putet exer¬
cere uelle usticiam. Sic enĩ auferunt᷑
iudicia cdi a corde impii. quando uidet
tardius uenire. qd̾ celerit̾ meruerat
sustinere. Et qd illi auget interitum
cũ uiciis seruiat. onũum mumicoꝵ suoꝵ
obtinere dicit᷑ pͥncipatum. Qua felici¬
tate subuectꝰ. ad scelera ꝓnior erit. cũ
nullum sibi obitiam ire posse cogno

Expanded text:
ustis dicturus est: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini : ita nunc de Antichristo dicitur, omnes semitas habere pollutas, id est cogitationes factaque sordentia. Necesse est enim ut sint contaminata atque polluta, quae ducatu pestiferi diaboli sordidantur. Additur etiam nefarium scelus, ut cum vindictam in se respicit esse dilatam, Deum non putet exercere velle justitiam. Sic enim auferuntur judicia Dei a corde impii, quando videt tardius venire, quod celeriter meruerat sustinere. Et quod illi auget interitum, cum vitiis serviat, omnium inimicorum suorum obtinere dicitur principatum. Qua felicitate subvectus ad scelera pronior erit, cum nullum sibi obviam ire posse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
sime deputari. in finẽ scłi quando dñs
ad uidicandum uenerit mundũ pau¬
ꝑes non dicit. eẽ. contempnendos. s tẽ
magis in memoriã dñi illos uenire. qͣn¬
do diuites huiꝰ scłi a regni eiꝰ munerib
excludent᷑. Et quare illi pauꝑes a dño
cominemorent᷑. exponit. Dicit enim
pacientia pauꝑum. que fidelissimos
coronat. Nam si qͥb libet erũpnis desit
pacientia. anima ñ potest. eẽ. ꝑfecta.
Quappt̾ pacientia ẽ. int̾ arxias tribula¬
tiones scłi usq ad finẽ mortis in timore
dñi gr̃aꝵ actio iugit̾ obseruata. sicut
dñs in euu̾gło dicit. In pacientia ur̃a
possidebitis animas ur̃as. Cuiꝰ rei
tanta uirtꝰ est. ut etiã iꝑse dñs qͥ nichil
patit᷑. paciens dicat᷑. E xurge dñe

Expanded text:
n finem saeculi, quando Dominus ad judicandum venerit mundum, pauperes 40 non dicit esse contemnendos; sed tunc magis in memoriam Domini illos venire, quando divites hujus saeculi a regni ejus muneribus excluduntur. Et quare illi pauperes a Domino commemorentur exponit. Dicit enim, patientia pauperum, quae fidelissimos coronat; nam si quibuslibet aerumnis desit patientia, anima non potest esse perfecta. Quapropter patientia est inter anxias tribulationes saeculi usque ad finem mortis in timore Domini gratiarum actio jugiter observata; sicut Dominus in Evangelio dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Cujus rei tanta virtus est, ut etiam ipse Dominus, qui nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
ouũ diapsalma cui suppositũ ꝓbatur
& canticũ. unde ñnullos hec res fecit
aduertere. diapsalma silentiũ ñ putare.
Auint enĩ fieri ñ posse. ut canticũ silen¬
iii. eẽ. uideatur. S res ista det̾minatio¬
nem que in p̃fatione posita ẽ. om̃ino
nichil impedit. Nic enĩ canticũ nori
int̾ruptionẽ uerboꝵ tollit. s futuram

Expanded text:
ovum diapsalma, cui superpositum probatur et canticum: unde nonnullos haec res fecit advertere, diapsalma silentium non putare; aiunt enim fieri non posse ut canticum silentii esse videatur. Sed res ista determinationem quae in praefatione posita est, omnino nil impedit: hic enim canticum non interruption
Abbreviated transcription (Latin):
tate animi ꝓnuntiat. ẽẽ. uenturum
onuertant᷑ dic̃. ab huiꝰ mundi delec̃¬
tatione tollant᷑. ne duitiꝰ possint ĩ sua
uoluptate gaudere. Sequit᷑ in infer¬
num. ne se crederent alibi. ẽẽ. muten¬
dos. Infernũ aut̃ dictũ ẽ: ab eo qd̾ illic
animȩ ugit̾ inferantur. siue ut qͥdã
uolunt a parte inferiore. S hic infer¬
num uult intelligi ꝑpetuam mortem.
ad quam sine dubio ꝑuenturi sunt. qͥ
dñi p̾cepta contempnunt. Obliuisci
aut̃ dnm̃ ẽ: errorib suꝑsticionũ & ce

Expanded text:
 esse venturum. Convertantur, dicit; ab hujus mundi delectatione tollantur, ne diutius possint in sua voluptate gaudere. Sequitur, in infernum, ne se crederent alibi esse mittendos. Infernum autem dictum est ab eo quod illic animae jugiter inferantur: sive, ut quidam volunt, a parte inferiore. Sed hic infernum vult intelligi perpetuam mortem, ad quam sine dubio perventuri sunt qui Domini praecepta contemnunt. Oblivisci autem Dominum, est erroribus superstitionum,
Abbreviated transcription (Latin):
nem ire suȩ ñ queret. Non est ds in con¬
spectu eiꝰ. In exponenda uoluntate anti¬
xp̃i ꝑseuerat. quia scłm peccata sua dñ
non requiret. Dicendo enĩ scdłm mula¬
tudinem irȩ suȩ. ostendit illum om̃ia
turbulenta crudeliaq facturũ. Uerũ
istiꝰ nequitie reddita est causa conueni¬
ens. qr in conspectu suo non habet dm̃.
Oquam ꝓfunda cecitas. dm̃ ante ocłos ñ
habere. Nam si ultimũ malum credit᷑
solis lumina ñ uidere. nonne apud suꝑ¬
os inferna pacunt᷑. qͥ auctorem sacri
luminis ꝓ sua minime cecitate respici¬
unt. De ipso qͦ nequissimo. danihel
ꝓpħa testat᷑ dicens. Et extolletur rex
aduersꝰ om̃em dm̃. & magnificabitur
suꝑ om̃em dm̃. & ad dm̃ deoꝵ loquetur

Expanded text:
nem irae suae non inquiret. Non est Deus in conspectu ejus. In exponenda voluntate Antichristi perseverat: quia secundum peccata sua Dominum non requiret. Dicendo enim secundum multitudinem irae suae, ostendit omnia illum turbulenta crudeliaque facturum. Verum istius nequitiae reddita est causa conveniens, quia in conspectu suo non habet Deum. O quam profunda caecitas est, Deum ante oculos non habere! Nam si ultimum malum creditur solis lumina non videre, nonne apud superos inferna patiuntur, qui auctorem sacri luminis pro sua minime caecitate respiciunt? De ipso quoque nequissimo Daniel propheta testatur dicens: Et extolletur rex adversus omnem Deum, et magnificabitur super omnem Deum, et ad Deum deorum loquetur
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Trux mortuoꝵ resurrectio. crux
cecoꝵ dux. crux conuersoꝵ iua. crux
claudoꝵ baculꝰ. crux pauꝑũ consolatio.
& çet̾a que ab eo in hunc modũ diui¬
na aspiratione ꝓfusa sunt. Ecce uera
munera. ecce dona p̾sentia. qͥb male¬
dicoꝵ lingue dampnatis faucib obstru¬
untur. Hec figura dicit᷑ peusis. lati¬
ne aut̃ ꝑcunctatio. ubi & interrogatio
fit. & responsio parata subsequitur.
Adiecit. Lumen uultꝰ tui dñe. In cru¬
cis cnĩ imp̃ssione lum̃ est uultꝰ di.
quia semꝑ in eis noscit᷑ radiare. qͥ
se aliqua non eligunt prauitate pol¬
luere. sicut dicit apłs. Nolite contris¬

Expanded text:
ria, crux mortuorum resurrectio, crux ria, crux mortuorum resurrectio, crux caecorum dux, crux conversorum via, crux claudorum baculus, crux pauperum consolatio, etc., quae ab eo in hunc modum divina aspiratione profusa sunt. Ecce vera munera, ecce dona praesentia, quibus maledicorum linguae damnatis faucibus obstruuntur. Haec figura dicitur Graece peusis, Latine autem percunctatio, ubi et interrogatio fit, et responsio parata subit: Lumen vultus tui, Domine in crucis impressione, lumen est vultus Dei, quia semper in eis noscitur radiare, qui se aliqua non eligunt pravitate polluere, sicut dicit Apostolus: Nolite contris
Abbreviated transcription (Latin):
pauci dicere debuissent. Quis ostendit
imputatiue legendũ est. quasi dicant
Promittit᷑ nob̾ qd̾ penitꝰ ñ uidemꝰ. de¬
sidamꝰ que hic consequi ñ ualemꝰ. Istis
respondendo indicat᷑ bencficiũ. qd̾ ctiã
in p̃senti scło possidemꝰ. Signatũ est
suꝑ nos lumen uultꝰ tui dñe. quia sic̃
nummꝰ imꝑatoris portat imaginẽ.
ita & fidelib signa celestis pͥncipis im¬
pͥmuntur. Hoc munimine diabolus
multiformis expellit᷑. & fraudulenta
machinatione non p̃ualet suꝑare tẽp¬
tatum. quẽ habuit pͥmi hominis sua¬
sione captiuũ. Crux est enim humiliũ
iuicta tuitio. suꝑboꝵ deiectio. Uictoria
xp̃i. ꝑdicio diaboli. infernoꝵ destructio.
çelestiũ confirmatio. mors infidelium.
uita iustoꝵ. De qͦ loco iohannes constan¬
tinopolitane ciuitatis antistes. quasi
multifarias definitionũ stellas. ĩ crucis
declamatione lampauit dicens. Crux
est xp̃ianoꝵ spes. crux romanoꝵ uicto¬

Expanded text:
pauci dicere debuissent: Quis ostendit pauci dicere debuissent: Quis ostendit imputative legendum est, quasi dicant: promittitur nobis quod penitus non videmus; desideramus quae hic consequi non valemus. Istis respondendo indicatur beneficium, quod etiam in praesenti saeculo possidemus. Signatum estsuper nos lumen vultus tui, Domine : Sicut nummus imperatoris portat imaginem, ita et fidelibus signa coelestis principis imprimuntur: hoc munimine diabolus multiformis expellitur, et framachinatione non praevalet superare tentatum, quem habuit primi hominis suasione captivum. Crux est enim humilium invicta tuitio, superborum dejectio, victoria Christi, perditio diaboli, infernorum destructio, coelestium confirmatio, mors infidelium, vita justorum. De quo loco Joannes Constantinopolitanae civitatis antistes, quasi multifarias definitionum stellas in crucis declamatione lampavit  sic , dicens: Crux est Christianorum spes. Crux Romanorum victo
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit sacrificium ei nosmetipsos of¬
ferre. ut possimꝰ regis nr̃i imitatione
gaudere.Dyxit enim. Sacrificate.
Et ne intelligeres pecudes. subiunxit sicri
ficate sacrisicium iusticie. id est recte ui¬
uite. & corda ur̃a diuinitati munda sẽꝑ
offerte.Addidit qͦ & sperate in dño:
tt uitam bonã spes felicior subsequat᷑
Non enĩ hic plene respicere possumꝰ ctiã
si bonos actꝰ diuinis conspectib offera¬
mus. s sperare docemur in dño. ut
in futuro ꝓmissa salutaria consequam᷑.
S spes ista non decipit. uoluntas talis
non ꝑuenit ad reatũ. sicut dicit apłs.
Spes aut̃ ñ confundit. qr caritas dei
diffusa est in cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃
qͥ datꝰ est nobis. Multi dicunt qͥs
ostendit nobis bona. signatũ est suꝑ
nos lum̃ uultꝰ tui dñe. Certamine
quodã facto partiũ. corda fideliũ salu¬
tarit̾ construuntur. Dicunt enim
multi adhuc carnalit̾ sapientes. qd̾ nec

Expanded text:
convenit sacrificium ei nosmetipsos ofconvenit sacrificium ei nosmetipsos offerre, ut possimus Regis nostri imitatione gaudere! Dixit enim: Sacrificate; et ne intelligeres pecudes, subjunxit: Sacrificium justitiae, id est, recte vivite, et corda vestra divinitati munda semper offerte. Addidit quoque: Et sperate in Domino, ut vitam bonam spes felicior subsequatur. Non enim hic plene recipere possumus, si bonos actus divinis conspectibus offeramus; sed sperare docemur in Domino, ut in futuro promissa salutaria consequamur. Sed spes ista non decipit, voluntas talis non pervenit ad reatum, sicut dicit Apostolus: Spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in co. Multi dicunt, Quis ostendit nobis bona? Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Certamine quodam facto partium, corda fidelium salutariter construuntur. Dicunt enim multi adhuc carnaliter sapientes, quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
conpungimini. Ferarũ domiciliũ ꝓprie
cubile dicitur. a cubando. Eerocium gͦ
cogitationes apte dixit cubilia. qͣmius¬
hoc int̾dum & in bõno abusiue legat᷑
assumptũ. ut est illud de scis. Letabun¬
tur in cubilib suis. Conpungimni.
significat penitentiam agite. Nã com¬
punctione quadã. animarũ fit optata
conuersio. Ac si diceret. Deserite pra¬
uas cogitationes ur̃as. anteꝙͣ scelera ꝑpe¬
tretis. Sequit᷑ qͦ diapsaliatis silenti¬
um. ubi merito diuisionẽ posumꝰ.
q̃m res altera noscit᷑ inchoari. Deposi¬
to enĩ uetere homine. nos ipsi nos in
nouũ sacrificium salutarit᷑ iubemur
nib discedendum: scdã posirione docet.
ut renati homines non uictimis pecco¬
rum studeant. s seipsos dõ sacͥficium
conentur offerre. Quia non est tale
dño uimentoꝵ uictimã dare. quale ho¬
minũ deuotũ pectꝰ offerre. Nam si ipse.
ꝓ nobis immolatꝰ est. xp̃c. qͣntomagis

Expanded text:
compungimini . Ferarum domicilium proprie compungimini . Ferarum domicilium proprie cubile dicitur a cubando. Ferocium ergo cogitationes apte dixit cubilia: quamvis interdum et in bono abusive legatur assumptum; ut est illud de sanctis. Laetabuntur in 23 cubilibus suis . Compungimini, significat, poenitentiam agite; nam compunctione quadam animarum fit optata conversio: ac si diceret, deserite pravas cogitationes vestras, antequam scelera perpetretis. Sequitur quoque diapsalmatis silentium: ubi merito divisionem posuimus, quoniam res altera cognoscitur inchoari. Deposito enim veteri homine, nos ipsi nos in novum sacrificium salutariter jubemurnibus discedendum, in secunda positione docet, ut renati homines non victimis pecorum studeant, sed seipsos Deo sacrificium conentur offerre: quia non est tale Domino jumentorum victimam dare, quale hominum devotum pectus offerre. Nam si ipse pro nobis immolatus est Christus, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
nabili continemꝰ. Et ido beatꝰ ꝓpħa.
qd̾ est quidẽ consuetudius ꝑmisit. qͦd
ũ culpe ꝓhibuit. Nam si irascuur
nec dñi consideratione refrenemur. s
a uoto nr̃o impediamur. aliquo neces¬
sitatis abiectu: tunc utiq constat nos
facti crimen portare. etiam si ñ possimꝰ
que uolebamꝰ efficere. Siue ut qͥbdã
placet p̃teritis peccatis irasci debemus:
ut p̾scutem nequitiam possimꝰ effuge¬
re. Delicta enĩ recentia declinare non
possumꝰ. nisi uetusta laudabili execra-¬
tione dampnemꝰ. Quid est enĩ aliud
penitere. nisi irasci sibi ut horreat
qd̃ fecit. & cruciatꝰ a se exigat. ne ui¬
dex potiꝰ iratꝰ affligat.  Addidit. qͤ
dicitis in cordib nr̃is. & in cubilib
ur̃is conpungimini. ostendens dñm
secretas hominũ cogitationes agnoscere.
non putatis audiri. & ido creditis oc¬
cultum. quia non est uerbi affa bione
uulgatũ. Sequitur. Et in cubilib ur̃ĩs

Expanded text:
nabili continemus. Et ideo beatus Propheta, nabili continemus. Et ideo beatus Propheta, quod est quidem consuetudinis permisit, quod vero culpae prohibuit. Nam si irascamur, nec Domini consideratione refrenemur, sed a voto nostro impediamur aliquo necessitatis objectu, tunc utique constat nos facti crimen portare, etiamsi non possimus quae volebamus efficere. Sive, ut quibusdam placet, praeteritis peccatis irasci debemus, ut praesentem nequitiam possimus effugere; delicta enim recentia declinare non possumus, nisi vetusta laudabili exsecratione damnemus. Quid est enim aliud poenitere, nisi irasci sibi, ut horreat quod fecit, et cruciatus a se exigat, ne judex potius iratus affligat? Addidit: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini, ostendens Dominum secretas hominum cogitationes agnoscere; od non putatis audiri; et ideo creditis occultum, quia non est verbi affatione vulgatum. Sequitur: In cubilibus
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationem scãm uenerabilit̃ sus¬
ciꝑe non recusent. Sc̃m̃ suũ dicit dł¬
minũ xp̃m. sicut & alibi de seipsa us¬
ritas ꝓficet᷑. Custodi animã mea quꝰ¬
scs sum. Adiecit. Dñs exaudiet us
cum clamauero ad eum. Mlerito ses
sicandum popłis p̃dicabat. Dum cla¬
mauero dicit. id est cum bonis operib
diunitati supplicauero. Ipse enĩ clamor
trahitur ad uideos. ut & si eos irasci
contigerit. saltem se ab inlicitis ausib
abstinerent. Qd̃ tam̃ & generalit᷑ cõ¬
petent̃ accipunꝰ. Uenialis est enĩ ira:
que ad effectũ indignationis suȩ non
ꝑuenit. sicut scriptium est. Melior ẽ
qui uncit iram. quã qͥ capit cuitatẽ.
Et ido p̾ceptum curationis adhibetur.
ut si iam irascimur. ñ inconsulta te¬
meritate peccemꝰ. Motum siquidem
animi feruidũ ꝓpt̃ humanã fragilita¬
tem in potestate habere ñ possium.
suffragante tam̃ clĩ gr̃a: ratione discipli¬

Expanded text:
incarnationem sanctam venerabiliter susincarnationem sanctam venerabiliter suscipere non recusent. Sanctum suum, dicit Dominum Christum; sicut et alibi de seipsa Veritas profitetur: Custodi animam meam, qus sum . Adjecit: Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. Merito se nctum magnificandum populis praedicabat. Cum clamavero, dicit, id est cum bonis operibus divinitati supplicavero. Ipse enim clamor trahitur ad Judaeos, ut si eos irasci contigerit, saltem se ab illicitis ausibus abstinerent; quod tamen et generaliter competenter accipimus. Venialis est enim ira quae ad effectum indignationis suae non pervenit; sicut scriptum est: Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . Et ideo praeceptum curationis adhibetur, ut, si jam irascimur, non inconsulta temeritate peccemus. Motum siquidem animi fervidum propter humanam fragilitatem in potestate habere non possumus: suffragante tamen Dei gratia, ratione discipli
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ. Nam sicut in duunitate confi¬
dere fructuosa est firmitas. ita ab eadẽ
deuiare. uanitas est caduca. sicut ysaias
dicit. Adorantes uana & falsa: miscđia
tuam dereliquerunt: Argnuntur itaq
illi. qui idoloꝵ turpissimo amore fla¬
grabant. Et sub increpatione ꝓnu¬
trandum est: ac si diceret. Quare ii¬
nitatẽ diligitis. qua peritis. Dilige¬
re enĩ debemꝰ ꝓficua non noria. quia
pociꝰ execrari conueuit. ꝑ que nos peni
ꝓpetue dampnationis affligit. Queri¬
tis mendaciũ. qd̾ utiq non appetere s
refugere deberetis. Istud aut̃ mendaci¬
um idola siguificat. quȩ tale nomen
merito susceperunt. quia contra dig¬
nitatẽ ueritatis erecta sunt. Seitott¬
qm̃ magnificauit dñs scm̃ suũ. diis
exaudiet me cũ clamauero ad cũ Pi¬
manet in increpatione salutari. ut a
uerȩ religionis affectum corda demeii¬
tium explosa prauitate conuertat. pro¬
nuntians illis ueritatis archanũ. ut

Expanded text:
alienum. Nam sicut in Divinitate confialienum. Nam sicut in Divinitate confidere fructuosa firmitas est, ita ab eadem deviare vanitas est caduca, sicut Isaias dicit: Adorantes vana et falsa, misericordiam tuam dereliquerunt . Arguuntur itaque illi qui idolorum turpissimo amore flagrabant, et sub increpatione pronuntiandum est; ac si diceret: Quare vanitatem diligitis qua peritis? Diligere enim debemus proficua, non noxia; quia potius exsecrare convenit, per quae nos poena perpetuae damnationis affligit. Quaeritis mendacium, quod utique non appetere, sed refugere deberetis. Istud autem mendacium idola significat, quae tale nomen merito susceperunt, quia contra dignitatem veritatis erecta sunt. Vem magnificavit Dominus sanctum suum; Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. Permanet in increpatione salutari, ut ad verae religionis affectum, corda dementium explosa pravitate convertat: pronuntians illis veritatis arcanum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
prestatur. Hilũ hominũ usꝙ qͦ greaui
corde. utqͥd diligitis uanitatẽ & queritis
mendatium. Cum suꝑiore uersu pro
nobis orauerit. hic ꝑ energiam alloqͥt᷑
genꝰ humanũ. ne in culturis demoni¬
orũ grauissimo errore ꝑmaneat. quati¬
mꝰ ꝓ ipso exaudiri possit fusa p̃catio
Alioquin irrita ꝓ se recddit uota suppli¬
cantiũ. quisqͥs ñ reliquerit consortia
peceatoꝵ. Sequitur. Usqueqͦ graues cor¬
de. Merito eos duitiꝰ graues corde
suisse dixit. qui pꝰ ueritatis p̃dicatio¬
nem adorare magis elegerunt idola
falsitatis. sicut est illud euũgłicũ. Ser¬
uus sciens uoluntatẽ dñi sui. & non
faciens digna. plagis uapulabit multis.
Primo enĩ mundꝰ iuste flagellatꝰ ẽ pau¬
cis. qr suũ dñm ignorare ꝓbatꝰ ẽ. Post
aduentũ uͦ creatoris sui: iustissime uapu¬
labit multis. qͥ adhuc idoloꝵ nenias in¬
quirebat. Sequitur. Utquid diligitis
uanitatẽ & queritis mendaciũ.Ua¬
nitas nom̃ quidẽ est generale uitioꝵ.¬

Expanded text:
. Filii hominum, usquequo gravi corde, utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? Cum superiori versu pro nobis oraverit, hic per energiam alloquitur genus humanum, ne in culturis daemoniorum gravissimo errore permaneat; quatenus pro ipso exaudiri possit fusa precatio: alioquin irrita pro se reddit vota supplicantium, quisquis non reliquerit consortia peccatorum. Sequitur, usquequo gravi corde; merito eos diutius graves corde fuisse dixit, qui post veritatis praedicationem, adorare magis elegerunt idola falsitatis; sicut est illud evangelicum: Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna, plagis vapulabit multis . Primo enim mundus juste flagellatus est paucis, quia suum Dominum ignorare probatus est. Post adventum vero Creatoris sui justissime vapulabit multis, qui adhuc idolorum naenias inquirebat. Sequitur: Utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Vanitas quidem nomen est generale vitioru