comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centes ad dñm nicħ habentes in hoc scło quo
delectent᷑: qͦ teneant᷑ inhabundantia p̃sslirarũ
& tẽptationũ. tãꝗͣ intorcłarib constituti de¬
fluant uinũ. defluant oleũ. Quȩ sunt ista.
nͥ bona desideria: Restat enĩ illis: defideran¬
diis ds̃. Iãnon amant t̾rã: amant enĩ eũ qui
fecit celũ & trã. Amant: & ñdũ cũ dõ sunt.
Desideriũ eoꝵ differt᷑ ut crescat: crescit ut capi
aut parũ exercendus ÷ ad capatitatẽ tanti
boni. Nonaliqͥd ds̃ qđ fecit daturꝰ ÷: s seipsũ
qui fecit onĩa. Ad capiendũ dm̃ exercere qđ
semꝑ habiturꝰ es: diu desidera. Repbatisunt
inppło ifrł qui festinauert̃ assidue. affectꝰ iste
rep̃hendit᷑ inscript᷑a festinantiũ. Qui sunt
enĩ qͥfestinant: Qui conuersi ad dñm cũ hic
ñ inuenertuit requiem ꝗͣ quęrebant: & gau¬
dia q̃ promittebant᷑. tãꝗͣ initinere deficien¬
tes & longũ sibi qͥddã donec hoc scłm uł hȩc

Expanded text:
oc saeculo quo delectentur, quo teneantur, in abundantia pressurarum et tentationum tanquam in torcularibus constituti, defluunt vinum, defluunt oleum. Quae sunt ista, nisi bona desideria? Restat enim illis desiderandus Deus; jam non amant terram. Amant enim qui fecit coelum et terram: amant, et nondum cum eo sunt. Desiderium eorum differtur, ut crescat; crescit, ut capiaaut parum exercendus est ad capacitatem tanti boni: non aliquid Deus quod fecit daturus est, sed seipsum qui fecit omnia. Ad capiendum Deum exercere; quod semper habiturus es diu desidera. Reprobati sunt in populo Israel, qui festinaverunt: assidue affectus iste reprehenditur in Scriptura festinantium. Qui sunt enim qui festinant? Qui conversi ad Deum, cum hic non invenerint requiem quam quaerebant, et gaudia quae promittebantur, tanquam in itinere deficientes, et longum sibi quiddam, donec hoc saeculum vel haec
Abbreviated transcription (Latin):
ceste penl& muttibꝰ: & olua marborib. his enũ
auobꝰ fructibꝰ solent torcłaria p̃p̃arari. Et qͣ duu
pendent infrutectib suis: tãꝗͣ libero aere ꝑfriun¬
E: se nec iuia unũ: nec oliua oleum ante plluã.
Sic sunt & homines qͦs p̃destinauit as̃ ante scli
conformes fieri imaginis unrgeniti filũ: qui ps.¬
cipue inpassione magnꝰ botrus exp̃ssus: hũ¬
modi gͦ homies anteꝗͣ accelant adserutit̃

Expanded text:
et in vitibus, et oliva in arboribus his enim duobus fructibus solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent in fruticibus suis, tanquam libero aere perfruuntur; et nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit Deus ante saecula conformes fieri imaginis unigeniti Filii sui , qui praecipue in passione magnus botrus expressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
uro qd̃ qͥsq potrierit: nemo retro respiciat.
nem o pristirs sius delectet᷑ nemo auertat᷑
abeo qđ ante ÷: adid qđ retro. ẽ. Currat.
donee iꝑueniat. Honenĩ pedibꝰ: s deside.¬
rio currimꝰ. Hullus aut̃ inbac uita ꝑue¬
nisse se eicat. Quis erã potest tam ꝑfactus
eẽ qͣ paulius: Et ait tam̃ fr̃s ego me non
arbttror apprehendisse. Unũ aut̃ quȩ re.¬
tro oblitꝰ mea que ante sunt extentꝰ: sccł̃m
intentionẽ seqͦr adpalmã suꝑne uocatio¬
sistite eẽ. intor ełari. łutatis enĩ frs̃ limĩ
infelicitatẽ siłi. eẽ. metuendã. & felicitatem
ñ eẽ metuendã : lnimo uͦ nulla infelicitas
frargit: quẽ felicitas nulla corrũpit. Quo¬
mꝰ gͥ cauenda & timenda: ipsa corruptrgs.¬
ne ce blandiendo selucat. ne incũbas mbaculum
harundinis: Nam & hoc scriptũ: qͣsilã inc̃õbete
iibacutũ harundinis. Noli te credere. fragile:
quo niteris. frngit᷑ & interuntt te. Et si gͥ selici¬

Expanded text:
uod quisque potuerit; nemo retro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat; non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocatioxisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptre blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinis; nam et hoc scriptum est, quosdam incumbere in baculum arundinis. Noli te credere ; fragile est quo niteris, frangitur et interimit te. Si ergo felici
Abbreviated transcription (Latin):
mne ꝑegrinareris: miser esses. Año ꝑegrua.
ẽ. Qui ant intelligunt inqualib& cutũflua¬
tia copiarũ & uoluptatũ. qͣuis adnutũ cunta
aeeriuait qͣuis nicħ molestũ irrepat. iuchi
a duersũ t̃eat. tam̃ in malo se.et̃. ꝙͣdui ꝑegrian

Expanded text:
mine peregrinareris, miser esses: a Domino pereesse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreat, t
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. aut edificio torcularis: omĩno nicħ tno
tale audduim̃. Unde qͥd sibi uelit titulus eiꝰ qđ
qͥs cõmemoraui: crederet᷑ a carnalib uere ista tor¬
psatmi hxit: dehis torcłarib notissimis oclis
nr̃is ñ dubitant᷑. cẽ alia torcłaria. que nos inc q̃¬
rere & intelligere uoluit sp̃c̃ dĩ. Qua ꝓpt̾ quiad

Expanded text:
mentis aut aedificio torcularis; omnino nihil in eo tale audivimus: unde quid sibi velit titulus ejus, qquales commemoravi, crederetur a carnalibus vere ista viPsalmi dixit de his torcularibus notissimis oculis nos tris; non dubitatur esse alia torcularia quae nos hic quaerere et intelligere voluit Spiritus Dei. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ rȩpbabo. Audi iã confirmationẽ tuã: audi
iã securitatẽ tuam. site imebris. ip̃i. eẽ. og¬
noscis. Semel uiratu inscõ meo: si daiud men¬
tiar. Expectas ut iterũ nine ds̃. quociens ni¬
ratꝰ: si semes uirando mentit᷑᷑ Unã uirati¬
onẽ ꝓnra inta habuit: qui ꝓ nob̾ admortẽ
imicũ misit. Semel iurati inscõ meo: sida¬

Expanded text:
» 36-38. Audi ad confirmationem tuam, audi ad securitatem tuam, si te in membris Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si
Abbreviated transcription (Latin):
cui impenderes fidelia obsequtia. siuũ crim̃
de eiꝰ coniuge diceres nũqͥd domũ eiꝰ intrares:
⁊ matrẽ ȩccłiam. Natalitia scoꝵ cũ sobrietate.
cȩlebratȩ: ut imitedͣ eos qui p̃cessert̃. & gaude¬
ant deuob̃ qui orant ꝓ uob̃: ut benedictio cdrũ¬

Expanded text:
cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen de ejus conjuge diceres, numquid domum ejus intrares? et matrem Ecclesiam. Natalitia sanctorum cum sobrietate celebrate, ut imitemur eos qui praecesserunt et gaudeant de vobis qui orant pro vobis; ut «benedictio D
Abbreviated transcription (Latin):
ista sicut matr̾e. Illũ sic̃ dnm̃: hanc sic̃ ancillã
eiꝰ. qr filũ ancillȩ eiꝰ sum̃. S matrimontum hoc
magna caritate cõpaginat᷑. Hemo offendit inntũ
⁊ ꝓmeret᷑ alterũ. Nemo dicat adidola quidem
uado. arrepticios ⁊ sortilegos consulo: s tamen
ecłiam dĩ ñrelinqͦ. Catholicus fu. lenens matre:
offendis patre. Aliꝰ itẽ dicit. Absit ame. ñ confu¬
lo sortilogũ. ñ quero arreptictũ. ñquero dtui-¬
nationes sacrilegas. Noneo ad adoranda demo¬
na: ñ seruio lapidib s tam̃ inparte donati
sũ. Quidtibi ꝓd÷ non offensus pat̾. qͥ offensã
uindicat matrẽ : Quidtibi ꝓd ÷ si dnm confi¬
teris. dm̃ honoras. ipsũ precticas. filiũ eiꝰ agnos¬
cis. sedente̾ adpatris dexterã confiteris. ⁊ blafphe.¬
mas ȩccłiam eiꝰ: Honte corrigunt exẽpla huma-¬
ni conurgũ : Si haberes aliquẽ patronũ cui co¬
tidie obsequereris. cuiꝰ limina seruendo conte..¬
reres. quẽ cotidie ñ dico salutares s adorares.

Expanded text:
istam sicut matrem; illum sicut dominum, hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dicit, Absit a me; non consulo sortilegum, non quaero arreptitium, non quaero divinationes sacrilegas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen in parte Donati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, qui offensam vindicat matrem? quid prodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praedicas, Filium ejus agnoscis, sedentem ad Patris dexteram confiteris; et blasphemas Ecclesiam ejus? Non te corrigunt exempla humani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ gras agimꝰ. ñ damꝰ nec redtimꝰ s referimꝰ:
mꝰ. Ipse nos gratis saluos fecit. ipsȩ impietates
mas attendit. ipsȩ nos ñ eũ querentes quȩ¬
siuiit. inuenit. redemit. lib̃auit adñatu di¬
aboli: & potestate demonioꝵ. Alligabit nos in¬
fide mundandos: unde soluit illos mimicos qͥ
non credunt. & ideo mundari non posst̃. Dicant
deant. exprobrent. ñ interitũ s cõmutationẽ
xp̃itui. Non uident qr cũ ista dicunt defici¬
unt. aut credendo aut moriendo. Illoꝵ ergo
fiat fiat. Ista subscriptio ÷: cautionis łi. Sei¬
ri gͦ depmissionib eiꝰ : p̃terita credamꝰ ut
p̃sentia cognoscamꝰ: futa sꝑemꝰ. Nonnos auertal
inimicꝰ auia: ut qͥ colligit nos tãꝗͣ pullos suol
sub alis sius foueat nos ne aberremꝰ ab alis eiꝰ:
ne accipit̃ ȩthereus rapiat inplumes adhuc
pullos. Honenĩ dese deb & sꝑare xꝑianꝰ: si uult¬

Expanded text:
enim gratias agimus; non damus, nec reddimus, nec referimus, us. Ipse nos gratis salvos fecit, ipse impietates nostras non attendit; ipse nos non eum quaerentes quaesivit, invenit, redemit, liberavit a dominatu diaboli et potestate daemoniorum: alligavit nos fide mundandos, unde solvit illos inimicos qui non credunt, et ideo mundari non possunt. Dicant deant, exprobrent, non interitum, sed «commutationem Christi tui.» Non vident quia cum ista dicunt, deficiunt aut credendo, aut moriendo? Illorum enim «fiat, fiat.» Ista subscriptio est cautionis Dei. Securi ergo de promissionibus ejus, praeterita credamus, praesentia cognoscamus, futura speremus. Non nos avertat inimicus a via, ut qui colligit nos tanquam pullos suos sub alis suis, foveat nos; ne aberremus ab alis ejus, ne accipiter aereus rapiat implumes adhuc pullos. Non enim de se debet spera
Abbreviated transcription (Latin):
congregare filios tuos. tãꝗͣ gallina pullos suos sub
alis. ⁊ noliusti. Eice relinquet᷑ uob̃: domꝰ urã deserta
Hiuo dictũ ÷. Posiusti mimitiones eiꝰ formidine. Qe
g illi noluert̾ contegi subalis gallinȩ huiꝰ ⁊tale
exẽplũ dedert̾ qđ timere debeatꝰ auolaticis spiri¬
tib mmundis. querentibꝰ cotidie qđ rapiant intra
subalas gallinȩ huiꝰ dtumȩ sapientiȩ: qm̃ ꝓpt᷑¬

Expanded text:
gere filios tuos tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae hujus, et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus a volaticis spiritibus immundis, quaerentibus quotidie quod rapiant; intremus sub alas gallinae hujus divinae Sapientiae, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quo dex probrauert᷑. Quid ex ꝓbrauert̃: C̃¬
mittationẽ xp̃i tui. Hoc exprobrauert̾: cõmuta¬
tionẽ xp̃i tui. Hoc enĩ obiecert̃: qr mortuus est
Quãuis iã nemo÷ qui obiciat. tam̃ siqͥ reliqui¬

Expanded text:
«Quod exprobraverunt:» quid exprobraverunt? «Co«Quod exprobraverunt:» quid exprobraverunt? «Commutationem Christi tui.» Hoc exprobraverunt, «commutationem Christi tui:» hoc enim objecerunt, quia mortuus est Quamvis jam nemo
Abbreviated transcription (Latin):
illo iuuente. iã mcętis addexterã patris
riens & habens filios habundantiores quã
illa que habebat uirũ. audiuit ignominias:
audiuit obprobria. S ȩccłia multiplicata ex¬
tendens se indextera atq sinistĩa. ignominie
uiduutatis suȩ:iã ñ ÷ memor. Memento dnẽ
apł quẽ ÷ habundantia suauitatis tue me.¬
moriȩ: Memento. noli obliuisci. Quid mem̃¬
to: Mem̃to obprobrũ seruoꝵ tuoꝵ Quod
continui insinu meo: muttarũ genttũ
Ibã inqͥt p̾ticare. ⁊ obꝓbria audiebã: ⁊ insinu
meo continebã. qr implebã. Blasphemam᷑
rogamꝰ. quasi purgam̃ta mundi factisumꝰ:
omĩũ peripsima. Diui continuert̾ xpĩani
obprobria insinu fuo: incorde suo. nec aude.¬
bant resistere conuitiantibꝰ. Anteꝗͣ crimen
uideret᷑ respondere pagano: nc̃ iã crimen ÷
respondere paganũ. Gras dnõ. Memorfuit
fecit admirabilẽ apd̃ reges tr̃e. lã mͦ nemo
insultat xpĩanis: aut si isultat. ñpublicȩ
insultat. Sic loquit᷑ mala: ut plus timeat

Expanded text:
illo vivente, jam in coelo ad dexteram Patris riens, et habens filios abundantiores quam illa quae habebat virum , audivit ignominias, audivit opprobria: sed Ecclesia multiplicata, extendens in dexteram atque sinistram, ignominiae viduitatis suae jam non est memor. «Memento, Domine,» apud quem est abundantia suavitatis memoriae tuae; «Memento,» noli oblivisci. Quid, «Memento? Memento opprobrii servorum tuorum, quod continui in sinu meo multarum gentium.» Ibam, inquit, praedicare, et opprobria audiebam, et in sinu meo continebam; quia implebam, «Blasphemamur, rogamus; quasi purgamenta mundi facti sumus, omnium peripsema» . Diu continuerunt Christiani opprobria in sinu suo, in corde suo; nec audebant resistere conviciantibus: antea cum crimen videretur respondere pagano, nunc jam crimen est remanere paganum. Gratias Domino; memor fuitfecit admirabilem apud reges terrae. Jam modo nemo insultat Christianis, aut si insultat, non publice insultat: sic loquitur, ut plus timeat
Abbreviated transcription (Latin):
auideis adgentes. mutatꝰ ÷ etiã atra incęlum.
Fant nc̃ uani mimici tui: ⁊ adhuc exꝓbrent cõmu¬
tationẽ xp̃i tui. Utinã⁊ ipsi mutent᷑. ⁊ cõmuta¬
tionẽ xp̃i tui ñ exprobrabunt. S difplie& ap̃i
mutatio: qr ipsi mutari nolunt. Neq eniꝰ est

Expanded text:
etiam a terra in coelum. Eant nunc vani inimici tui, et adhuc exprobrent «commutationem Christi tui.» Utinam et ipsi mutentur; commutationem Christi non exprobrabunt. Sed displicet Christi mutatio, quia ipsi mutari nolunt: neque enim est
Abbreviated transcription (Latin):
qͦstu ñ uane constitiusti. unde eos mundares
auanitate: Hũqͥd nichil tibi seruasti: Illud
qđ tibi seruasti unde mundares homines aua-¬
nitate. sc̃s ille tuus ÷: meo substantia mea.
Ex illo enĩ mundant᷑ om̃s: qͦs ñ frustra consti¬
tuisti. appria uanitate quib dicit᷑. filii hoi¬
nũ: quousq graues corde. ut qͥd diligitis ua¬
nitat̾e : quęritis mendatiũ : forte solliciti fa¬
cti conuerterent᷑ auanitate. inuenirent se ua¬
nitate inqunatos. quȩrerent unde munda.¬
fecit. Inde om̃s uanitates mundauit. Ibi ÷ inqͥt
substantia mea: mem̃to eiꝰ. nonenũ uane consti¬
de mundarent᷑. Quis ÷ iste quẽ seruasti: Quii
est homo qui iuu& ⁊ñ uidebit morte̾ : łrgo
ille homo qui uiu& ⁊ ñ uidebit mortẽ. ipse
mundat auanitate. Non enĩ inuanitate: con¬
stituit om̃s filios hominũ. Aut potest illos
contẽpnere qui fecit illos. ut ñ eos conuerter&e

Expanded text:
quos tu non vane constituisti; unde eos mundares quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi servasti unde mundares homines a vanitate, sanctus ille tuus, in eo substantia mea. Ex illo enim mundandantur omnes, quos non frustra constituisti a propria vanitate: quibus dicitur, «Filii hominum quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium?» Forte solliciti facti converterentur a vanitate, invenirent se vanitate inquinatos, quaererent unde mundafecit; inde omnes a vanitate mundavit: ibi est, inquit, substantia mea, memento ejus. «Non enim vane constide mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos convertere
Abbreviated transcription (Latin):
impleat ds ꝓmissa sua. Post hȩc dur quȩ cõ-¬
memorauit euenisse illi ppło. ⁊ illi regno. neibi
putatet᷑ ds impleuisse qđ ꝓmiserat: ⁊ ñ dar&
alterũ regnũ in xpõ. cuiꝰ regni non ÷ finis: allo
ris inftnẽ : Forte eiũ ñ infinẽ ⁊ abipsis. qr ceci¬
tas exparte inifrł facta ÷: ut plenitudo genti¬
um intrar&. ⁊ sic omĩs ifrł salius fier&. Inte.
rea tam̃ E xardescit sicut ignis ira tita.
cit positꝰ incarne in iudeis: positꝰ inspe in
Et enĩ deillo ppło uirgo maria: de uirgine cra¬
Ria xp̃i caro. Et caro illa nͦ peccatrix: s pecca¬
toꝵ mundatrix. Ebi ÷ in qͥt substantia mea:
memento quȩ ÷ substantia mea. Non ertim
omĩno interũt racdx. Uem& sem̃ cui ꝓmissũ
est difpositũ ꝑ argłos in manii mediatoris.¬
Mem̃to quȩ ÷ substantia mea. Honeni uane
constitiusti om̃s filios hominũ. Foce om̃s filĩ
hominũ ierunt inuanitat̾e̾: tu tam̃ ñ uane
illos constictusti. Cum gͦ iert̾ om̃s inuanitatẽ

Expanded text:
impleat Deus promissa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloqris in finem?» Forte enim non in finem et ab ipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Interea tamen, «Exardescet sicut ignis ira tua» 9cit positus in carne in Judaeis, positus in spe in Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino interiit radix; veniet semen cui promissum est, dispositum perenim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
mustiplicib libris conscriptũ memoriȩ reliq̃¬
it Cũ uentũ fuerit adresurrectionẽ carnis.
ñ titubant. s aꝑtissime contradicunt & aom¬
tndictio eoꝵ talis: ut dicant fieri ñ posse.
qđ caro ista tr̃ena in çełũ ñpossit ascendere.

Expanded text:
multiplicibus libris conscriptum memoriae reliquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est, ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere.
Abbreviated transcription (Latin):
bati & ipse daund. Uide enĩ qͥd dicit. u
Nͣ tespulisti. & actiichiũ dectixisti. Tigo
ubi : qe ꝓmisisti: Distulisti apm̃ tuũ
quãuis tectia quȩdã enumere: inhoc
lam uerbo reficit nos. Mlan& ommo ds.¬

Expanded text:
et ipse David. Vide enim quid dicat: Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti. Ergo ubi est quod promisisti? Distulisti christum tuum. Quamvis tristia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos. Manet om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmortałib mortuus ÷. Nã ut scias qr deillo
dixit: uide qͥd sequit᷑. Quis: hõ qui uini&
⁊ ñ uidebit morte̾: Ergo nu̾quã fuit in
uiuit: ⁊ ñ uidebit morte̾. ⁊ eru& animã
suã demanu inferi. Qt ⁊ siceteri fideles eiꝰ
suã ipsi eruent demanib inferi. Illȩ qui
eruit animã suã demanib inferna. ipsȩ
eruit animas fidelium suoꝵ. ipsi se eruere
ñ posst̾ Eba. qr ipsȩ animã suam eruit. Po¬
testate̾ habeo ponendi animã meã: ⁊ potesta¬
tẽ habeo iterũ sumendi eam Nemo toll&
eam ame: qr ego dormuu. d ipse pono eã

Expanded text:
ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles ejus amen animam suam ipsi eruent de manibus inferni. Ille qui eruit animam suam de manibus inferni, ipse eruit animas fidelium suorum; ipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me;»
Abbreviated transcription (Latin):
cen Reges qpe impios uulpes appellatut sct¬
tura. dolosos ⁊ tmidos qͦs tr̃et untꝰ aliena.
dicite inqͥt uilpi illi. Rȩx qui nentinẽ ho.¬
manũ un&e: ipse uulpis non÷. Leo ille d
tribu uida cui dr: a sendisti recõbens dormi¬
fi sicit leo. potestate ascen disti: potestare
domuisti. Quia uoluisti: dor mati. Ilo m

Expanded text:
. Reges quippe impios vulpes appellavit Scriptura, dolosos et timidos, quos terret virtus aliena. Dicite, inquit, vulpi illi . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes. Non est leo ille de tribu Juda, cui dicitur: Ascendisti, recumbens dormisti sicut leo . Potestate ascendisti, potestate dormisti: quia voluisti, dormisti. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
listt axp̃m tiuũ Euertisti testam̃tũ serui
cui ꝓphanasti int̾ra scũartũ eiꝰ. Destruxi¬
sti om̃s macerias eiꝰ : posuisti munitiones
eiꝰ formidinẽ. O iripuert̾ eũ om̃s transeun¬
tes uiam: factꝰ ÷ opprobriũ uicinis suis.
Exaltasti dexterã deprimenttũ eũ. iocun¬
dasti om̃s mimicos eiꝰ. Quertisti adiuto¬
rtũ gladiĩ eiꝰ: ⁊ non es opitulatꝰ ei inbello.
Dissoluisti eũ abemundatione: ⁊ sedẽ eiꝰ
intr̃a collisisti. Miniusti dies sedis eiꝰ.
ꝑfudisti eu confusione. Quid ÷ hoc: ltla oĩa¬
ꝓmissiones ubi paulo ante gaudebamꝰ.
dequib tã alacrit̃ plaudebamꝰ dequibꝰ
securi gratulabafn: Quasi aliꝰ euercerit.
ꝓpt̾ dubitationẽ humanã etiã utrabas
lla ꝓmisisti: usta fecisti. Ubi tenebo ius¬
uirandũ tuũ. ubi inueniã ꝓmissũ tuũ:¬
falsũ ꝓmittere ds. aut falsũ urar&: Qua¬
re gͦ iłla ꝓmisit. ⁊ ista fecit: Ego dico. qĩ
ista fecit. ut ꝓmissa firmar&. d qͥs ego.

Expanded text:
it adque ait: Euertisti testamentum serui tui, profanasti in terra sanctitatem eius; destruxisti omnes macerias eius, posuisti munitiones eius formidinem; diripuerunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promissum tuufalsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego
Abbreviated transcription (Latin):
tamen flagell& quã mund&. ñ dissolu& abentim¬
datione. Sierũ dissotuit abemundatione: iam
nͣ hab& mundandũ s ꝓiciendũ. Aqua gͦ mun¬
datione dissoluit᷑: udeus afide. Exfide enĩ ui-¬
umꝰ: & defide dictũ ÷ fide mundans corda eoꝵ
Etqi sola fides axp̃i mundat ñ credentes in xp̃m:
soluti sunt abemundatione. Dissoliusti eũ ab
emundatione: & sedẽ eiꝰ mt̃ra collisisti. Mertto
⁊fregisti: miniusti dies seclis eiꝰ Putabant se in

Expanded text:
tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram collisisti:» merito et fregisti. «Minuisti dies sedis ejus:» putabant se in
Abbreviated transcription (Latin):
ri in dauid. dinde neqͥsquã ap̃ĩatiꝰ cũ di¬
cene de xp̃o. dixit. aliꝰ dicere non: s deillo
dauid dixit. Et errare: cũ iudene omũ
impleta. eẽ. indauid. Destrixit ea in dauid
ut cũ uides ea millo ñ impleta quȩ neces
se÷ impleri: quenas alterũ. inqͥ ostendant᷑
impleri. Eta etiam dictũ÷ de esau ⁊ iacob:
inuenimꝰ maorẽ adoratũ ampaore: cum
scriptũ sit maior seriu& minori. Ut cũ
millis duob p̃cedentib uderis ñ iplecũ.
expectes duos płos in quib impleat᷑ qđ
ñ mendex ds̃ pblliceri aignat᷑. Ecce ex semu¬
nettuo dpeit cdauid̃. ponã siꝑ sedẽ tua. &ia

Expanded text:
ri in David. Proinde ne quisquam Christianus cum diceret, de Christo dixit, alius diceret. Non, sed de illo David dixit, et erraret, cum diceret impleta omnia esse in David; destruxit ea in David. Ut cum vides ea in illo non impleta quae necesse est impleri, quaeras alterum, in quo ostenderentur impleri. Ita etiam in Esau et Jacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, Major serviet minori : ut cum in illis duobus praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, non mendax Deus polliceri dignatur. Ecce ex semine tuo, dixit ad David, p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciebas tstũ ñ ꝑseueraturñ: Ntiꝙ sciebas.
meis ñ ambulaueririt. ⁊ mandata mea
ñ custo dierint. & testam̃tũ meũ ꝓphana.
uerint: Manebit tam̃ ꝓmissio mea. im¬
plebit uratio mea: Semel uiraui in scõ
meo intꝰ isecreto quodã impso funte
unde ꝓpħe bibert̃: qui nob hec ructaue

Expanded text:
praesciebas istum non perseveraturum? Utique sciebas. meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et teserint , manebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in secreto quodam, in ipso fonte, unde prophetae biberunt, qui nobis haec ructave
Abbreviated transcription (Latin):
iũ inrefurratione morttioꝵ: ⁊testis mcelo
fidelis: Qt uera dicebant᷑ omĩa deresirrectio¬
ne mortuoꝵ Obsecro uos audite. hoc interi
planiꝰ⁊ mementote. Scio enĩ qͦ sclã intellexis¬
se alios uͦ fortasis qui doceri adhue inqui¬
rere. mula re. sic contracdiat᷑ fidi apĩane
quã inresurrectione carnis. Deraq illȩ q̃
natꝰ : in signũ cui contradicit᷑. ⁊ ipsã carnẽ

Expanded text:
rectione mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuorum. Obsecro vos, audite hoc iterum planius, et mementote: scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re sic contradicitur fidei christianae, quam in resurrectione carnis. Denique ille qui natus est in signum cui contradici
Abbreviated transcription (Latin):
luna inqͥt: inȩt̃nũ. Sio ꝑficit᷑ sedes eiꝰ tamꝗͣ luna:
s luma inȩtñũ ꝑfecta. Si soł quare & luna: ꝑlu
nã solent significare scripturȩ mortalitatẽ car¬
nis hitiꝰ ꝓpt̾ augmenta ⁊ decrim̃ta ꝓpt̃ transi¬
toriam speciem. Deniq ⁊ ierico: limna int̾preca.¬
t̃. Et utiq quidã qui descendebat ab iherłm
adierico: incidit inlatrones. Descendebat enĩ
abĩmortalitate: admortalitatẽ. Similis ergo¬
⁊ caro ista lune: quȩ omĩ tẽꝑe ⁊ omĩ mense
patit᷑ argienta ⁊ detrimenta. S erit caro
nrã in resurrectione ꝑfecta. Et cestis in cęlo
fidelis. ltaq si insolo animo ꝑficere tantũ¬

Expanded text:
sic perficietur sedes ejus tanquam luna; sed luna in aeternum perfecta. Si sol, quare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mortalitatem carnis hujus, propter augmenta et decrementa, propter transitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.
Abbreviated transcription (Latin):
sedes st̃ capttis nr̃i. Uidece quẽ a dmodũ ceita
omĩa mebra nrã capc portent. sapł ant̃ psĩ
suꝑ se ñportat aliqͥd s ipstĩ portat᷑ aceteris
mẽbris nr̃is. quasi totũ corpꝰ hominis sedes fit̃
capitis. Sedes gͦ eiꝰ om̃s: inquibꝰ regnat cds̃.
S ic eitͥ inqͥt om̃s inconspectui meo ficut sol. ꝙ¬

Expanded text:
sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput portent: caput autem ipsum super se non portat aliquid, sed ipsum portatur a caeteris membris nostris, quasi totum corpus hominis sedes sit capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol:
Abbreviated transcription (Latin):
catis siiis necessario flagellat᷑ s abeo si
tantas ieris triquitates: ut repellas ate
ungã uierberantis: si repellas manũ fla¬
gellantis. ⁊ de disciplina d̃i in digneris &
fugias apatre cedente. ⁊ ñ uis eũ uerberan¬
tẽ patrẽ pati. qi ñ parcit peccanti: tu te
alienas ab hereditate ipse te ñabicit:. Nã
si maneres uerberatꝰ ñ remaneres exhere¬

Expanded text:
catis suis necessario flagellatur; sed ab eoergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaere
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas undicantis. Neq ꝓphanabo te¬
stam̃tũ meũ. ⁊ quȩ ꝓcedunt delabiĩ meis
ñ repbabo. Nonqi filũ ciꝰ peccant: ido ego
mendax inueniar. đmisi. facio. Pone qr
uolunt illi etiã cũ desꝑatione peccare: &
sic ire omĩno inpeceata. ut offendant occłos
patris. ⁊ exhereditari mereant᷑. Nonne ip¬
multi xp̾iani tolerabilit̾ pea cant: multi
flagello apeccato corrigunt᷑. ⁊emendant᷑
i sanant᷑. Muiti om̃ino aduersi dura cerui¬
ce obnitentes a duersus discipli. nã patris:
⁊ ipsa om̃mo dĩ hereditate̾ recusantes. ha¬
bentes tam̃ signũ xp̃i. eunt intales iniqͥ¬
tates. ut ñ possirt ñ recitari cõntra eo. s̾:¬
Qm̃ qui talia agunt: regnũ dĩ ñpossi¬
debt. Nontam̃ ꝓpt̾ hos remanebit ap̃e
sine hereditate. ñ ꝓpt̾ paleam etiã frum̃ta in¬
ceribt᷑. ñ ꝓpt̃ pisces malos nicħ exilla sagina
mittet᷑ iuascula: nouit dñs qͥft̾ eiꝰ. Securꝰ¬

Expanded text:
Neque profanabo testamentum meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipmulti christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt eju
Abbreviated transcription (Latin):
cui talia ꝓmisi. quẽ unxi moleo scõ meo:
preparticipib suis. Agnoscitis cum. aquo
ñ disꝑgit ds̃ misccłiam suam: Nequis for¬
te sollicitꝰ dicat. Qnͣdoqͥdẽ xp̃m dicit.
aqͦ se misccłiam suam dispersurũ eẽ. con¬
firmat. Quid gͦ pecator: Nũqͥd erũ hoc
dixit. miscłiam aut̃ meã ñ disꝑga̾ abeis :¬
Uisitabo in qͥt inuirga iniquitates eoꝵ. ⁊ mn
flagellis delicta eoꝵ: Expetabas adsecuri¬
tatẽ tuam: miscłiam uͦ meã ñ disꝑgã ab
eis. Et quidẽ hoc ñ nulli codices habent.
s emendatiores ñ habent. Iam̃ & qui hoc
habent. nichil abre habent. Quomͦ entm

Expanded text:
misi, quem unxi in oleo sancto meo prae participibus suis . Agnoscitis eum a quo non disperget Deus misericordiam suam? Ne quis forte sollicitus dicat, Quandoquidem Christum dicit, a quo se misericordiam suam non dispersurum esse confirmat, quid ergo peccator? Numquid enim hoc dixit. Misericordiam autem meam non dispergam ab eis? «Visitabo,» inquit, «in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Exspectabas ad securitatem tuam, «Misericordiam vero meam non dispergam ab» eis. Et quidem hoc nonnulli codices habent, sed emendatiores non habent: tamen et qui hoc habent, nihil ab re habent. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
te. It si filiꝰ bonꝰ es: noli repellere disciplinã.
contumacẽ: dũ tam̃ reddat herecditatẽ. Lu
si ꝓmissa patris bene agnousti. ñtimeas
flagellari s exhereditari. Quẽ enĩ dibigit ds̃
corripit. flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ reci¬
pit. Peccator filiꝰ dedignat᷑ flagellari: cũ sine
pecrato uideat unicũ flagellatũ: Hisitabo
gͦ ait inuirga miquitates eoꝵ. Sic ⁊ apł̃s
cõminat᷑. Quid uultis inunga ueniã aduos:
Absit ut dicerent hĩ filiĩ. Si cũ uirga uenturꝰ
es: noli uenire. Meliꝰ ÷ enĩ erudiri inutirga
patris: quã inblandimento perire p̃donis.

Expanded text:
te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagellatum? «Visitabo» ergo, ait, «in virga iniquitates eorum.» Sic et Apostolus comminatur: «Quid vultis? in virga veniam ad vos» ? Absit ut dicerent pii filii, Si cum virga venturus es, noli venire. Melius est enim erudiri in virga patris, quam in blandimento perire praedonis. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
dreliqua psalmi deqͦ in matutino lo¬
cuti sumꝰ. animu intendite: ⁊ piũ debitum
annuntiabat᷑: ⁊ adhuc inhis eciã uerb̃ quȩ
tractaturi sumꝰ ipsȩ annutiat᷑: Deillo enm
int̾ cȩcã paulo suꝑiꝰ dictũ erat. Et ego pri¬

Expanded text:
reliqua psalmi de quo in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum annuntiabatur, et adhuc in his etiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat:
Abbreviated transcription (Latin):
tuuit ne dicer& fibi incorde suo filiꝰ ipsiꝰ.
Tuenĩ helemosinas ñ fecisti: Quare cecꝰ mͥ loque.
intenebras: Quare illȩ ista cũ fiducia dice¬
bat nͥ qr aliam lucẽ uidebat: filiꝰ patri
manũ tenebat ut ambular&: s pat̃ filium
uiã docebat ut iuuere. fst gͦ alia lux: quȩ
orit᷑ sto. Lux orta ÷ iꝰto: & rectis corde iocun¬
ditas. Nis illã nossẽ : łsto rectꝰ corde. Quid ÷
gͦ rectꝰ corde: Noli torto corde. eẽ. ad dm̃ re

Expanded text:
timuit, ne diceret sibi in corde suo filius ipsius, timuit, ne diceret sibi in corde suo filius ipsius, Tu enim eleemosynas non fecisti: quare caecus mihi loquerinunt ire in tenebras?» Quare ille ista cum fiducia dicebat, nisi quia aliam lucem videbat? Filius patri manum tenebat, ut ambularet: sed pater filium viam docebat, ut viveret. Est ergo alia lux, quae oritur justo: «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde?
Abbreviated transcription (Latin):
Istã lucẽ uident tecũ inqͥ: uident tecũ latro¬
nes. uident tecũ impudici udent tecũ bestiȩ.
musce uermiculi. Qualẽ lucẽ tꝰto seruat. qui
& isti ista donat: Merito ist̾a lucẽ infide mar¬
ties uidert᷑. Qui enĩ ista conte̾psert̃ aliquã
uidert̾: quã desideraueit᷑ qr hanc respuert᷑.
iocunditas. Nolite putare qr uere in miseria
fuertꝰ: cũ incathena ambulauert᷑. Latꝰ fuit car¬
cer fidelibꝰ. lenes fuert̾ cathenȩ confitentibꝰ.
intenebris cordis iacuert᷑. Quid ꝓfuit occłis
uidere istu᷑ &mente ñ uidere iltũ : Tobi cecꝰ
erat. & filiũ sitũ uiã dĩ docebat. Nostiᷤᷤ hoc
qr thobi filiũ sitũ admonebat & dicebat.
Flli fac helemosinas. qr helemosine ñꝑmit¬
tunt ire intenebras: & loquebat᷑ illȩ qͥ m
tenebris erat. Uidecis qr ÷ alia lux q̃ orit᷑
tꝰto: & rectis corde iorunditas: Ocłos ñ ha¬
bebat. & filio suo dicebat. fac helemosinas.
qi helemostnȩ ñ sinunt ne intenebras. nec

Expanded text:
lucem vident tecum iniqui, vident tecum latrones, vident tecum impudici, vident tecum bestiae, muscae, vermiculi. Qualem lucem justo servat, qui et istis istam donat? Merito hanc lucem in fide martyres viderunt. Qui enim istam contempserunt, aliquam viderunt quam desideraverunt, qui hanc respuerunt. unditas.» Nolite putare quia vere in miseria fuerunt, cum in catena ambulaverunt. Latus fuit carcer fidelibus, leves fuerunt catenae confitentibus. in tenebris cordis jacuerunt. Quid profuit oculis videre istum, et mente non videre illum? Tobias caecus erat, et filium suum viam Dei docebat. Nostis hoc, quia Tobias filium suum admonebat, et dicebat, «Fili, fac eleemosynas, quia eleemosynae non permittunt ebris erat. Videtis quia est alia lux quae oritur justo, et rectis corde jucunditas? Oculos non habebat, et filio suo dicebat, «Fac eleemosynas; eleemosynae non sinunt ire in tenebras:» nec
Abbreviated transcription (Latin):
tes seuire mimicꝰ: potestatẽ uttra non hab&
nec inanimã nec in ipłã carnẽ. Quia & si
dissipat carnẽ: ñ impedit resurrectionẽ.
De anima sua timebatit homines. & qͥd eis
dñs ait: Ur̃i aut̃ & capilli capitis. om̃s
numerati sunt. Times ne animã ꝑdas. qͥ
capillu nꝑdes: Dõ omĩa numerata sunt.
omia reintegrabit. qͥ omĩa crecunt. Non
erant & creata st̃: erant & ñ reꝑabunt᷑
Credite gͦ toto corde fr̃s mei : & qͥ diligitis
dnm odite malignũ. Fortes estote ñ sõlũ in
diligento dm̃: s etiam inodiendo maltgnũ.
so. filiꝰ di ꝓ nob̾ mortinis ÷ securꝰ esto acceptu¬
ru te uitaᷤᷤ ipsiꝰ: qͥ pignꝰ habes mort̾e ipfiꝰ.
ꝓquibꝰ enĩ mortuus est : Hũqͥd ꝓ iustis: Pau
Nemo timeat. Custodit dns animas seruoꝵ
suoꝵ Demanu peccatoꝵꝵ eru&ꝵ eas. S¬

Expanded text:
a non habet, nec in animam, nec in ipsam carnem; quia etsi dissipet carnem, non impedit resurrectionem. De anima sua timebant homines, et quid eis Dominus ait? «Vestri autem capilli capitis omnes numerati sunt» . Times ne animam perdas, qui capillum non perdis? Deo omnia numerata sunt. Omnia redintegrabit, qui omnia creavit. Non erant, et creata sunt: erant, et non reparabuntur? Credite ergo toto corde, fratres mei, et «qui diligitis Dominum, odite malignum.» Fortes estote, non solum in diligendo Deum, sed etiam in odiendo malignum. so. Filius Dei pro nobis mortuus est; securus esto accepturum te vitam ipsius, qui pignus habes mortem ipsius. Pro quibus enim mortuus est? numquid pro justis? PaulNemo timeat: «Custodit Dominus animas servorum suorum, de manu peccatoris eruet eas.
Abbreviated transcription (Latin):
& uidiciũ. Ipse dñs: ait. Inuidiciũ ego in
hunc mundũ ueni: ut qͥ ñ uident uideant.
& qͥ uident ceci fiant. Quid ÷ qͥ uident ceci
fiant: Qui sibi uidere uident᷑: qͥ se sapientes
putant. Qui ñ sibi arbitratt᷑ necessariam
medicinã. ipsi ceci fiant: ipsi ñ intelligant.
Qui aut̃ ñ uident uideant. qͥ aut̃ cecitatẽ con¬
fitent᷑. illuminari mereant᷑. Sit gͦ incircuitu
eiꝰ nubes &e caligo. his qui eũ ñ cognouerunt.
Confitentib aut̃ ⁊ humiliantibꝰ se. t̾ticia &
iudiciũ directio sedis eiꝰ. Sedẽ eiꝰ dicit: eos ipsos
qͥ in eũ credidert̾. Deipsis enĩ sibi sedẽ sibi
fecit: qr meis sedet sapientia. filiꝰ enĩdi. sapi¬
credideit̾ iustificati exfide. fãctislint sedes
eiꝰ sede in ipsis uidicans exipsis: & dntgens cos.
Quare: qr mansuetos muenit. ueliti itmenta
mitia ñ recalcttrantia. ñ collũ suꝑbũ aduer¬
sus ugũ eiꝰ excutientia. ñ flagellũ eiꝰ recu¬
santia. facta st̾ tumenta eiꝰ bona. mansueta

Expanded text:
icium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant» . Quid est, «qui vident caeci fiant?» Qui sibi videre videntur, qui se sapientes putant, qui non sibi arbitrantur necessariam medicinam, ipsi caeci fiant, ipsi non intelligant. Qui autem «non vident, videant:» qui caecitatem confitentur, illuminari mereantur. Sit ergo «in circuitu ejus nubes et caligo,» his qui eum non cognoverunt; confitentibus autem et humiliantibus se, «justitia et judicium directio sedis ejus.» Sedem ejus dicit eos ipsos qui in eum crediderunt: de ipsis enim sibi fecit sedem, quia in eis sedet Sapientia; Filius enim Dei, Sapicrediderunt; justificati ex fide, facti sunt sedes ipsius: sedet in ipsis, judicans ex ipsis, et dirigens eos. Quare? Quia mansuetos invenit, veluti jumenta mitia, non recalcitrantia, non collum superbum adversus jugum ejus excutientia, non flagellum ejus recusantia: facta sunt jumenta ejus bona, mansueta;
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ ceꝑimꝰ odisse malignũ. subsequent᷑ ꝑsecu¬
tiones. Odimꝰ maltgnũ. Dicit nob aliqͥs ꝑse¬
cutor: fac fraudẽ. Dicit nob̃ adora idoluᷤ: dic̃
nob̃ thus pone demoniis. S nos audiuimꝰ qui
diligitis dnm̃: odite malignũ. Audiuimꝰ qͥdẽ:¬

Expanded text:
 coeperimus odisse malignum, subsequentur persecutiones. Odimus malignum; dicit nobis aliquis persecutor, Fac fraudem; dicit nobis, Adora idolum, dicit nobis, Thus pone daemoniis: sed nos audivimus, «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Audivimus quide
Abbreviated transcription (Latin):
illas congruentias miraret᷑: tu qͥ iã noueras aluã
pulcritudinẽ. negares istã & cdiceres. non ÷. Quat
Quia aliam nosti. S̾ dicis. fgo illã quã iudebat
ysaias ñ uideo: crede & uidebis. fõrte enĩ non
habes unde uideas: est enĩ ocłs unde illa pul
lux ista uideat᷑: sic ÷ ocłs cordis unde illa io¬
ciuncditas uideat᷑: forte illȩ ocls saitiꝰ: sonl¬
datꝰ:. turbatꝰ: abnai. abauaritia acupiditate. a
libidine insensata. Turbatꝰ ÷ od̾s tius. ñ potes ui¬
dere illã liicẽ. crede anteꝗͣ uideas. sanaberis & in¬
debis. lux oita ÷ i̾to: & rectis corde iocunditas.
Locundamini att iusti mdnõ. E ⁊ consĩtemini
memorie scitatis eiꝰ. Iã iocundati indnõ. iã gau¬
dentes in dnõ. Iłti confitemin: qr nͥ uell& ñ its
ilo gaudenmnꝰ. Ait enĩ ipse dñs. Hec locutꝰ sum¬

Expanded text:
illas congruentias miraretur; tu qui noveras aliam illas congruentias miraretur; tu qui noveras aliam pulchritudinem, negares istam, et diceres: Non est. Quare? Quia aliam nosti. Sed dicis: Ego illam quam videbat Isaias, non video. Crede, et videbis. Forte enim non habes unde videas; est enim oculus unde illa pulclux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius estab ira, ab avaritia, a cupiditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in Domino, illi confitemini; quia nisi vellet, non in illo gauderemus. Ait enim ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
impus. Nã illi sibi uident᷑ gaudẽ. non ÷ aut̃
gaudere impiis dicit: non hõ s dñs. Unde
ullȩ ipsũ gaudiũ uidens: ait. Et diẽ hominui
ñ concuptui: tuscis. Qui mͥ altũ diem ostendis
qͥ me aliam lucc̃ doces. qͥ me alia iocunditate.
ꝑfundis. qͥ aliud mͥ intꝰ insinuias. fecisti me nͦ
concupiscere diẽ hominũ. Utiq uidebat ysaias
homines inpotatione. in ligxuria. intheatris
& spectacłis. totũ mundũ luxuriari uarus
nitgis. & tam̃ clamabat ñ ÷ gaudere impus:
dicit dñs. Si hoc ñ ÷ gaudere. quale gaudiũ
uidebat incitiꝰ cõꝑatione ñerat hoc gaudui
Tamꝗͣ sicu nosses solẽ. ⁊ alicui laudanti lucer¬
nã diceres: ñ ÷ ista lix. Quare lux ñ ÷: Ille
ꝓmagno hab&. gaud&e exultat. ⁊ tu dicis nort
ista lux. Aut siquis simiam intraret᷑: diceits
ñ÷ ista puleritudo. Et si forte illȩ occupatꝰ ãt.
cnra cõpositionẽ mẽbroꝵ in illa bestia & ous

Expanded text:
impiis.» Nam illi sibi videntur gaudere: «Non est» autem «gaudere impiis, dicit,» non homo, sed «Dominus.» Unde ille ipsum gaudium videns, ait: «Et diem hominum non concupivi, tu scis» . Qui mihi alium diem ostendis, qui me aliam lucem doces, qui me alia jucunditate perfundis, qui aliud mihi intus insinuas, fecisti me non concupiscere diem hominum. Utique videbat Isaias homines in potatione, in luxuria, in theatris, et spectaculis, totum mundum luxuriari variis nugis; et tamen clamabat, «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gaudere, quale gaudium videbat, in cujus comparatione non erat hoc gaudium? Tanquam si tu nosses solem, et alicui laudanti lucernam diceres: Non est ista lux. Quare lux non est? Ille pro magno habet, gaudet, exsultat; et tu dicis: Non est ista lux. Aut si quis simiam miraretur, diceres: Non est ista pulchritudo. Et si forte ille occupatus esset circa compositionem membrorum in illa bestia, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑatẽ fis. fallitis uos: qđ uob̃ euanrgłiũ ñ ꝑmit¬
tit. nolite uob ꝓmittere. Quid dicat ȩuanrgłũ
scitis. Apianis loquimͣ. fidei p̃uaricatores. eẽ.
ñ debemꝰ. Tuangłium hoc dicit: qr in nouissimiᷤᷤ
diebꝰ multa mala. multa scandala. mutte p̾ssu¬
re. multe tniquitates habundabunt. S qui
ꝑseuerauerit usq infinẽ: hic saluus erit. Re
& emo ĩllud. Bonũ : tͥ ut adtendas illũ qͥ ñ
fallit. nec fefellit aliquẽ qui tͥ ꝓmisit ñ hic le¬
ticiã s inse. Et cũ transierint ista: sꝑes qi cũ
illo regnabis inȩt̃raĩ. necũ hic uis regnare. ne¬
q hic habeas iocunditate̾: neq illic inuenias.

Expanded text:
atres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Reet emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non fallitur, nec fefellit aliquem, qui tibi promisit non hic laetitiam, sed in se; et cum transierint ista, speres quia cum illo regnabis in aeternum; ne cum hic vis regnare, neque hic habeas jucunditatem, neque illic invenias.
Abbreviated transcription (Latin):
dno. Expectas tẽpꝰ ueris ut iocunderis. Si mdum
habes iocunditatẽ. dñs sẽꝑ tecuꝰ :. Non hab& tẽps
habes illũ nocte. habes illti die. Esto rectꝰ conde
ysaiam. Non ÷ gaudere impiis dicit dñs: gan¬
clere qđ uocant impñ ñ ÷ gaudere. Quale gau.¬
diũ nouerat qui hoc gaudtũ imꝓbabat: sit¬
damꝰ illi fr̾̃s. Homo erat. ẜ ambo gaudu¬
nouerit. Hõ erat. utiq nouerat gaudia ca¬
licis: qr hõ erat. Houerat gaudtũ mense. no¬
uerait gaudiũ lecti. nouerat garidia ista scła

Expanded text:
no.» Exspectas tempus veris, ut jucunderis: Dominum habes jucunditatem, Dominus semper tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus cordesaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudere quod vocant impii, non est gaudere. Quale gaudium noverat qui hoc gaudium improbabat? Credamus illi, fratres. Homo erat, sed ambo gaudia noverat. Utique noverat gaudia calicis, quia homo erat, noverat gaudium mensae, noverat gaudium lecti, noverat gaudia ista sa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s deos. Quidgͦ faciemꝰ om̃s qui adillim
conienimꝰ. adeum qͥ nunis exltatꝰ ÷ suꝑ omil
qđ octit. Homo ÷ mimicꝰ tuus: hoc ÷ qđ tu.
Crrati estis abiino concditore: mima conditio¬
ne. ⁊t tamen si fuliꝰ tiuuis loquat᷑ cũ inimico
tuo: & ueniat adddomũ inimici tiu. & aslidual
collocutiones habeat cũ illo: ex hereditare ilĩ
uis q loquit᷑ cũ mimico tuo. Et qͣmꝰ e Quã iust̾a
uocẽ uideris tibi habere: Amicꝰ es mimici mei. &
queris aliqͥd dere mea : Ergo adtende. Si diligis
apm̃ inimnica xp̃ĩ ÷ auaritta. Quare cũ illa lo¬
queris: Hondico loqueris cũ illa. quare illi ser
tiꝰ. Sihec ita sunt: si talis es. noli tͥ multũ ꝓmit:¬
tere hereditat̾e.xp̃i. S dicis. diligo xp̃m. Qui
diligitis drmm̃: odite malignuᷤ. Hinc appare te
diltgere qđ bonũ ÷: si inuentꝰ fueris odisse qđ

Expanded text:
facimus omnes qui ad illum convenimus, ad eum qui nimis exaltatus est super omnes quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servcis. Si haec ita sunt, si talis es, noli tibi multum promittere haereditatem Christi. Sed dicis: Diligo Christum. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere quod bonum est, si inventus fueris