comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduxit: significat in bonis & sp̃ualibus
uiris non oportere esse hauc uoluntatẽ
ut peccatis turbarũ cõmoti quo quasi
securius tranquilli usq uiuant ac munꝰ
eccłasticũ deserant. Et ait ad symonẽ
iĩc. Noli timere. Confortat dñs ti¬
morem carnaliũ. animosq fragilium
consolando erigit. ne quis uel de suae
conscientiȩ culpa tremens. uel de alioꝵ
innocentia stupens. sc̃itatis it̃ fornndet
aggredi. Quod autem sequit᷑ ex hoc
iam homines eris capiens : ad ipsũ petrũ
specialiter ꝑtinet. Exponit enĩ ei dñs
quid hec captura piscium significet. qđ
uidelicet ipse sicut nunc ꝑ retia pisces
sic aliquando per uerba sit capturus
homines. totusq facti huiꝰ ordo quid in
aeccła cuius ipse typũ tenet cotidie ge¬
ratur ostendit. Quod uero subiungitur¬
& subductis ad terram nauib relictis
om̃ibus secuti sunt eũ : potest signisi¬
care sinem temporis. qđ ab huius mun¬

Expanded text:
perduxit, significat in bonis et spiritalibus perduxit, significat in bonis et spiritalibus viris non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Nolite timere. Confortat Dominus timorem carnalium, animosque fragilium. Consolando erigit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur, Et hoc jam homines eris capiens, ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet. Quod videlicet ipse sicut nunc per reita pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines. Totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungiturt subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum, potest significare finem temporis, quo ab hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt tempora periculosa et erunt
homines seipsos amantes & cętera. Nã
mergi naues est homines in seculum ex
quo elati per sidem fuerant morum
prauitate relabi. quales & ipse petrus
adhuc in infirmitate positus hoc loco
demonstrat. Unde & sequit᷑. Quod cũ
uideret symon petrus: ꝓcidit ad genua
inũ dicens. Exi ame. quia homo peccator
sum dñe. quia carnales quiq in aeccła
regimen spñalium in quibus maxime
xp̃i ꝑsona eminet a se quod ammodo
repellunt. Non enĩ hoc uoce linguae
dicunt bonis ministris dĩ ut eos a se
repellant. sed noce morũ & actuũ sug
suadent a se recedi ne. ꝑ bonoᷤᷤ regantur
& eo uehementius quo & deferunt eis
honorem. & tamen factis suis a se rece¬
dere admonent. ut honorificentiã eoꝵ
signisicauerit petrus cadens ad pedes dñi.
mores autẽ in eo quod ait exi a me dñe
quia homo peccator sum. Quod tamen
quia non fecit dñs. non euĩ recessit ab
eis sed eos subductis nauib ad littus

Expanded text:
erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves est, homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerant, morum pravitate relabi. Quales et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat. Unde sequitur: Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hoc voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur, et eo vehementius quo deferunt eis honorem, attamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus, cadens ad pedes Domini; mores autem in eo quod ait: Exi a me, Domine, quia peccator homo sum. Quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i cuius hodie
festa celebramꝰ
laudes ad didisse.
aliquid decerp¬
sisse est. cum siquidem uircutũ eius gr̃a
non sermonibus exponenda sit sed operibus
compbanda. Cum enim dicat scripturã
gła patris est filius sapiens: quantȩ huius
sunt głȩ. qui tantorum filioꝵ sapientia et¬
deuotione lȩtat᷑ In xp̃o enim iriũ per
eu angłiumi ipse nos geniut Quoquid
igit᷑ in hac scã plebe potest esse uirtutis or
gͥrȩ: de hoc quasi quodam fontẽ lucidis¬
simo omniũ riuulorũ puritas enianauit
Et enim quia castitatis pollebat uigore. qͥa
abstinentiȩ gloriabat᷑ Angustus. quia blan¬
dimentis erat prȩditꝰ lenitatis: omnium
ciuiũ in łm ꝓuocauit affectum. Quia
pontisicis admmistratione fulgebat : plure¬
e discipulis reuqrit sui sacerdoti successore

Expanded text:
ri, cuius hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gdevotione laetatur? In Christo enim Jesu per Evangelium ipse nos genuit . Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis, et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successore
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ sunt uiteͥs & palmites
ter qđ cum esset d̾s cuiuis natui
sumus: factus est homo ut in il
uitis humana natura. cuius & n
mines palmites esse possemus.
ergo est ego sum uitis uera: Al¬

Expanded text:
naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera?
Abbreviated transcription (Latin):
dnici pectoris fonte
potauit. & quasi inus
de paradysi fluminibus uerbi dĩ grãm
in toto terrarũ orbe diffudit Quiq
dũ suscipiens matrẽ magistri discipul.
derelictus est filius. Hic dũ euangeliũ
xp̃i in asia prȩdicaret: a domitiano
cesare in pathinos insula religatur.
ubi etiam positus apocalypsin scripsit
Interfecto autẽ a senatu domiciano.
exilio resolutus recessit ephesum. ibiq
ob hereticorũ refutandas uersutias
efflagitat᷑ ab asiȩ ep̃is euangelium
nouissimus edidit. Cuius quidẽ inter
alias uirtutes magnitudo signorũ hȩc
fuit. Mutauit in aurũ siluestres
frondiũ uirgas. littoreaq saxa in¬
gemmnis. item geminarũ fragmenta
in propriã reformanit naturam
Uiduam quoq prȩcepto popłi suscita¬
uit. & rediuiuũ iuiuenis corpus
remeante. anima reparauit. Bibens
lȩtiferũ haustũ non solũ euasit peri¬
culum. sed eodẽ prostratos poculo in
uitȩ reparauit statũ. Nic autẽ anno
seragesimo septimo post passionẽ dm̃¬

Expanded text:
pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. Quiqudum suscipiens matrem Magistri discipulusderelictus est filius. 127. Hic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium gemmas saxa. Item gemmarum fragmenta in propriam reformavit naturam. viduam quoque ad precem populi suscitavit, et redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed eodem prostratos noculo in vitae reparavit statum. 129. Hic anno sexagesimo septimo post passionem Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Amundi. & id tamen quo ipse
glatur: discipłis nom̃ indulsit dicens. Uos
estis lux mundi. Ego sũ panis uiuus. Et nos
om̃s unus panis sumus. Ego sũ uitis uera.
Walibi dicit. Plantaui teᷤ uitem fructuo¬
sam omnẽ uerã. Uera petra est xp̃c. Bibe¬
bant enim de spũali: sequenti petra. Petra
autẽ erat xp̃c. Eciam discipło suo huiꝰ uoca¬
buli grãm non negauit ut & ipse sit petriis:
& de petra habeat᷑ soliditatẽ constantiȩ fid̾
firmitatem. Enitere gͦ. ut & tu petra sis.
Itaq non excra te: s int̾ra te petrã require.

Expanded text:
mundi et id tamen quo ipse mundi et id tamen quo ipse gloriatur discipulis nomen indulsit dicens: uos estis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Christus — bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus —: etiam discipulo suo huius uocabuli gratiam non negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra habeat soliditatem constantiae, fidei firmitatem. enitere ergo ut et tu petra sis. itaque non extra te, sed intra te petram require.
Abbreviated transcription (Latin):
efert tamen. quid sibi uelit. qđ non
alium turba opinabatur. nͥ aut he¬
liam. aut ieremiã. aut ioħem bap¬
A tistam. Et heliã forte: qr raptus
Sas celum est. S ñ helias xp̃c. Iue
rapitur. iste regredit᷑. Ille inquam rapitur.
iste rapinã non arbitratus ẽ esse se ȩqualẽ
đo. Ie pecitis ignibus uindicatur: hic ꝑse¬
cutores suos maluit sanare quã ꝑ dere. Cit
autẽ ieremiam putabant: Force. qr in uul
sc̃ĩficat᷑: iste scĩficat. Illius scĩficatio cȩpit
ex corpore: Hic sc̃s ex sc̃o. Cur etiam ioħem
popłs putabat: nisi forte. qr in matris utero
positus. dñi p̃sentiam sentiebat: S ñ hic ioħs.
Iue adorabat in utero: hic adorabatur. Ille
tiam suadebat. hic peccata donabat. Wtło
petrus non expectauit popłi sententiam:
s suam  prompsit dicens. Tu es xꝑc filius
dei uiiii. Qui est. semꝑ est: nec cepit ut eẽt.
& ẽe non defecit.
agna autẽ xp̃i grã: qr omĩa
prope uocabula sua discipłis
suis dedit. Ego sũ inquit lux

Expanded text:
efert tamen quid sibi uelit quod non alium turbae opinabantur nisi aut Helian aut Hieremiam aut Iohannem Baptistam. et Helian forte, quia raptus ad caelum est. sed non Helias Christus. ille rapitur, iste regreditur; iiste rapinam non arbitratus est esse se aequalem Deo: ille petitis ignibus vindicatur, hic persecutores suos maluit sanare, quam perdere. Cur autem Hieremiam putabant? Fortasse quia sansanctificatur, iste sanctificat: illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. Cur etiam Joannem populus putabat; nisi forte quia in matpositus domini praesentiam sentiebat? sed non hic Iohannes. ille adorabat in utero, hic adorabatur; ille  paenitentiam suadebat, hic peccata donabat. Et ideo Petrus non exspectauit populi sententiam, sed suam promsit dicens: tu es Christus filius dei uiui. qui est semper est nec coepit ut esset et esse non deficit. magna autem Christi gratia, qui omnia prope uocabula sua discipulis donauit suis. ego sum inquit lux
Abbreviated transcription (Latin):
ignoramus homines iudicui diem: solli¬
cite nobis lumen bonorum operum
pracparemus. ne dum ignoramꝰ iudex

Expanded text:
ignoramus homines judicii diem, sollicite nobis lumen bonorum operum praeparemus, ne dum ignoramus, judex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scm̃ euuangłm legeretur audiuimꝰ Ninc
attendat caritas ur̃a. quã magni iorannis nati¬
uitas facta sit. slatalis dies carnis nulli ꝓpħarũ
nulli patͥarcharũ. nemini apłoꝵ celebrauit eccl̃a.
Solos duos natales celebrat: huiꝰ & xp̃i. Tempora
ipsa qͥb nati st̃ ambo: magnũ mysteriũ p̾figu¬
rant: lontannes magnꝰ erat homo: sed homo. Tã
magnꝰ autẽ erat homo: ut qͥcqͥd plus illo eẽt. d̃s

Expanded text:
cum sanctum Evangelium legeretur, audivimus. Hinc attendat Charitas vestra, quam magni hominis nativitas facta sit. Natalis dies carnis nulli Prophetarum, nulli Patriacharum, nemini Apostolorum celebravit Ecclesia: solos duos Natales celebrat, hujus et Christi. Tempora ipsa quibus nati sunt ambo, magnum mysterium praefigurant. Joannos magnus erat homo, sed homo. Tam magnus autem erat homo, ut quidquid plus illo esset, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
certamen certaui. cursum consũmaui.
reddet: Si reddet: debelat. Et nũquid
mutuũ acceperat ut redderet. Non est
factus ds debitor ex merito nr̃o. sed ex
ꝓmisso suo. Audeo & enĩ dicere debebat
apło coronã Promde si quis aliquid nobiᷤᷤ¬
ꝓmittit: ut inꝰ hoc uerbo. quando eum
conueniemꝰ dicimus. Redde qđ ꝓmisisti
Debitorẽ exigimꝰ cum dicimꝰ redde. sed
beniuolentiã eiꝰ confitemꝰ cũ dicimus qđ
ꝓmisisti. non qđ accepisti

Expanded text:
Certamen certavi, cursum consummavi, Certamen certavi, cursum consummavi, reddet. Si reddet, debebat. Et nunquid mutuum acceperat ut deberet? Non est factus Deus debitor ex merito nostro, sed ex promisso suo. Audeo etenim dicere, debebat Apostolo coronam. Proinde si quis nobis aliquid promittit, utimur hoc verbo, quando eum convenimus cum dicimus, Redde quod promisisti. Debitorem exigimus, cum dicimus, redde: sed benevolentiam ejus confitemur, cum dicimus, quod promisisti, non quod accepisti
Abbreviated transcription (Latin):
uno uerbo ignorantis & credentis uocẽ
emittit. Nemo enĩ nomen clamantis
inquirit. nisi qͥ a quo clamatur nescit
Et neno dñm dicit. nͥ qui famulatum
ꝓmittit Non est itaq facta distinctio¬
inter ignorantem & consentientem.
quia qui uoluerat saulum esse multo
tempore ignotũ: ipse sibi subito paulũ
fecit cognitũ Et dñs ad eum Durũ est
tibi contra stinulũ calcitrare. lltiq
durũ fragili cũ solido egredi. qui cum
conliserit. ilico frangeris. Quod autem
repugnas: miln doloris est. tibi mortis
Si enim perieris : tibi malũ. Si autem
ꝓfeceris : & mͥ & tibi bonũ Pergit ergo
paulus non adhuc saulus legi diuinae
ꝓfuturus. qͥ uenerat eanidem legem
persecuturus. Baptizat᷑ in spe resurrec¬
tionis. qui resurręctionẽ prȩdicantib
necem parabat. Docet legẽ quã nesci¬
ebat. obliuiscit᷑ quã didicerat. Qui
merito ore ꝓprio uerbis sp̃ualib laudẽ
actuũ suoꝵ cominemorat dicens. Bonũ¬

Expanded text:
uno verbo et ignorantis et credentis vocem uno verbo et ignorantis et credentis vocem emittit. Nemo enim nomen clamantis inquirit, nisi qui a quo clamatur nescit; et nemo Dominum dicit, nisi qui famulatum promittit. Non est itaque facta distinctiointer ignorantem et consentientem. Quia qui voluerat Saulum esse multo tempore ignotum, ipse sibi subito Paulum fecit cognitum. Et Dominus ad eum, Durum est tibi contra stimulum calcitrare : utique durum fragili cum solido congredi, qui cum colliserit, illico frangeris. Quod autem repugnas, mihi dolori est, tibi morti. Si enim perieris, tibi malum; si autem profeceris, et mihi et tibi bonum. Pergit ergo Paulus non adhuc Saulus legi divinae profuturus, qui venerat eamdem legem persecuturus. Baptizatur in spe resurrectionis, qui resurrectionem praedicantibus necem parabat. Docet legem quam nesciebat, obliviscitur quam didicerat: quo merito ore proprio verbis spiritalibus laudem actuum suorum commemorat, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
dum legem dĩ persequitur. Et quidõ
humilis esse noluit ut saluaretur: dm
humilẽ patitur Nam cũ iter ageret
ꝑuiciosus : saluator in nube ueniens
pondere oppressũ ꝓstrauit. non ut quẽ
amabat lederet. sed carnali superbia
deiectum in sp̃u humilem uelut renatũ
leuaret. ut qui ceciderat inimicꝰ: sur¬
geret ap̃ianus Ad quẽ uox de nuibe
respondit. Saule saule. quid me ꝑse¬
queris : Hoc est dicere. Superbe suꝑbe
in me. ꝑniciose in te. quid te ꝑsequeris
in me Fabricatorẽ contristas. dum
fabricã in te exterminas Factorẽ ledis.
dum sigmentũ perdis. Artifici ñ desunt
uasa digno usui necessaria. sed in placito
Miln adquiris. quos in scło ledendo in me
ꝑfectos facis. Tibi in me deperit quod
a me recedis. Clamo nunc contristatus.
antequã in totũ pereas. Ridebo minc
si obduratꝰ non audias. Rogat hominẽ
facile miseretur. Et saulus ad hȩc dirit
Quis es dne: Horrenda sauli superbia.
imitanda pauli facilis credulitas. Cum

Expanded text:
dum legem Dei persequitur. Et qui Deo humilis esse noluit ut salvaretur, Deum humilis patitur. Nam cum iter ageret perniciosus, Salvator in nube veniens pondere oppressum prostravit, non ut quem amarat laederet; sed carnali superbia dejectum in spiritu humilem velut renatum levaret, ut qui ceciderat inimicus, surgeret Christianus. Ad quem vox de nube respondit, Saule, Saule, quid me persequeris ? hoc est dicere, Superbe, superbe nunc, perniciose in te, quid te persequeris in me? Fabricatorem contristas, dum fabricam in te exterminas. Factorem laedis dum figmentum perdis. Artifici non desunt vasa digno usui necessaria, sed in placito Mihi acquiris quos in saeculo laedendo in me perfectos facis, tibi deperit quod a me recedis. Clamo nunc contristatus antequam in totum pereas, ridebo nunc si obduratus non audias. Rogat hominem facile miseretur. Et Saulus ad haec dicit, Quis es, Domine ? Horrenda Sauli superbia, imitanda Pauli facilis credulitas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
in grecũ latinũq transferret᷑ eloquium.
quomͦ etiam marci. lucę & iohannis euan¬
gelia quȩ deinceps greca lingua edidert̃
mox in latinũ transfudere sermonẽ. qua¬
tinꝰ hȩc oñs ꝑ orbẽ nationes legere et
intelligere possent. Testat᷑ & hie rerhel
ꝓpheta quantũ idem matheus inter preci¬
pua scę acccłȩ menbra effulserit. dũ sub
figura quattuor animaliũ admirabiles om¬
nium euangłistarũ uirtutes quas cęlesti uisi¬
one didicerat. plenissimo sermone defcribit

Expanded text:
in Graecum, Latinumque transferretur eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit
Abbreviated transcription (Latin):
tis de. susca formosã reddidit. quia uitiorũ
nigredine exuit. acuirtutũ decorauit or¬
natu. Docet ipsum euangeliũ. in quo scri¬
bendo noui testamenti consecrauit exordiũ
Cuius speciali priuilegio donatũ est. ut do¬
minicȩ incarnationis mysteria quȩ cuncti
a sđo ꝓphecȩ sutura precinebant. ipse. pri¬
mꝰ omniũ iam facta descripserit. & creden¬
tibus legenda transmiserit. Quod udelicoe
cuangeliũ ad ȩdificandã fidem ȩccłȩ primi¬
tiuȩ quȩ ex hebreoꝵ. maxime popło col

Expanded text:
tis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum tis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo col
Abbreviated transcription (Latin):
ii ue
quotiens aeterni regis magnificentiã in scĩs
euangelioꝵ. libris predicare cognouerimus
boni operis habere possumꝰ: non nr̃is hoc
in throno patris una cũ spũ sc̃o uuit et
EMLORIA
BEati MieHasLIS
AREHANGEUTOTO
orbe uenerandam.
ipsus & opere con¬
ditã & consecratam
nomine demonstrat deccła. non metalloꝵ
fulgore sed priuilegio cõmendata signoꝵ
uili facta scemate sed cęlesti prȩdita ur¬
tute. ut pote quã fragilitatis humanȩ me¬
mente substratos. Nam&e tales ubi conuer¬
tunt᷑: nequaquã se iustos sed petcatores sed¬
necesse est sincero corde testent᷑ Libet au¬
aroẽ iustitiȩ matheũ quem de publicanis
actibis elegit. ut spẽ remissionis peccatorib
ampliaret aduexerit. Qualis namq sit fac¬
tus ipse apłox. numerꝰ cii insertꝰ est docet
Docet & ipsa gens ethiopũ. quam de ultimiᷤᷤ
terrȩ finbus ad scȩ̃ aeccdȩ societatẽ prȩdi¬
cando conuertit. ablutãq fonte baptisma¬

Expanded text:
ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, boni operis habere possumus, non nostris hoc sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgore, sed privilegio commendata signorum; vili facta schemate, sed coelesti est prtute, ut pote quia fragilitatis humanae memente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. Libet auarcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑNANŨ triumphantẽ Solus descen¬
dit dñs ut multos eleuaret. humi¬
liauit se rex nr̃ ut suos milites
exaltaret. Qui enĩ corpori suo uir¬
ginis prȩparauit uterũ: ipse marꝗri
uteri. ut animã steenañ latitudo
iudeꝙ potuit superare. ut ita meru¬
isset feliciter triumphare. Neq enĩ
paruipendenda sunt talis uirtꝰ. talisq
triumphus Aut uero ulibus armis
potuit pręmuniri qui a multis non
potuit superari: Inuictȩ nãq in eo
enituit insigne uirtutis. quae nec
frementiũ seuitiã formidauit. nec
lapidantiũ ictibus deuicta subiuit
Usq adeo enĩ inter frementes ꝑmansit
interritꝰ. & inter lapidũ suit cruci¬
amenta securꝰ: ut incredulitatem
iudeoꝵ fidenter argueret. & benigiꝰ
pro lapidantib exoraret. Qđ est gͦ
tam magnũ atq insuperabile genus
patiens superaret. insuꝑ & occisus
aulã cęlestis regni uiuus & coronatus
intraret: Proculdubio munimine
non potuit. Magnũ quippe donati¬

Expanded text:
um triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri uteri, ut animam Stephani latitudo Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine non potuit. Magnum quippe donati
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ credi & legi potuisse Deniq in quantũ
incedens. nc̃ quibusdam diuerticulis ad
eumdẽ tramitẽ recurrens. sic narrationiᷤᷤ
titulum temperabo. ut non alia dicam
quã quȩ ibi scripta sunt. Aut coñsequent᷑
scribi potuerunt

Expanded text:
suae credi et legi posse. Denique in quantum suae credi et legi posse. Denique in quantum incedens, nunc quibusdam diverticulis ad eamdem viam recurrens, sic narrationis stylum tentabo; et non alia dicam, quam quae aut scripta sunt ibi, aut consequenter scribi potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
etitis a me ut uobis rescribã quid
nuhi de quodã libello uideatur. qui
de natiuitate scẽ mariar a non nullis
habetur. Et ideo scire uos uolo multa in co
falsa inueniri. Quidã namq seleucus qui
passiones apłoꝵ. conscripsit. & hunc libellũ
composuit. Sed sicut de uirtutibus et mi¬
raculis ꝑ eos factis uera dixit. de: doctrina
autẽ multa mentitꝰ est: ita & huic multa
non uera de suo corde confinxit: Pinde ut
in hebreo habet᷑. uerbũ ex uerbo transferre
curabo. Siquidẽ. sc̃m enangelistã matheũ
euidẽ libellum cõposuisse: & in capite sui¬
euangelu hebraicis litteris obsignatum¬
dicunt apposuisse. Quod an uerũ sit. auc¬
tori prȩfationis & sidei scriptoriᷤᷤ cõmitto
Ipse hȩc dubia esse ꝓnuntio. ita liqui do
falsa non affirmo. Illud libere dico qđ
sidelium neminẽ negaturũ puto. siue
hec uera sint siue ab aliquo conficta. scãm
idcirco salua side ab his qui ista dđm facti¬
tate posse. credunt. sine. periculo animȩ

Expanded text:
etitis a me, ut vobis rescribam, quid mihi de quodam libello videatur, qui de nativitate sanctae Mariae a nonnullis habetur. Et ideo scire vos volo, multa in eo falsa inveniri. Quidam namque Seleucus, qui passiones apostolorum conscripsit, hunc libellum composuit. Sed sicut de virtutibus eorum et miraculis per eos factis vera dixit, de doctrina vero eorum plura mentitus est; ita et hic multa non vera de corde suo confinxit. Proinde ut in Hebraeo habetur, verbum ex verbo transferre curabo. Si quidem sanctum Evangelistam Matthaeum eumdem libellum liquet composuisse, et in capite Evangelii sui Hebraicis litteris obsignatum apposuisse: quod an verum sit, auctori praefationis, et fidei scriptoris committo. Ipse enim, ut haec dubia esse pronuntio, 102 ita liquido falsa non affirmo. Illud autem libere dico, quod fidelium neminem negaturum puto, sive haec vera sint, sive ab aliquo conficta, sacrosidcirco salva fide ab his qui Deum ista facere posse credunt sine periculo animae
Abbreviated transcription (Latin):
ex regia stirpe & familia dalũd oriunda
in ciuitate natareth nata. hierusolimis
in templo dñi nutrita fuit: later ioachĩ
galilea & ciuitate natareth. maternũ
Igenꝰ ex bethlcem erat Uita eoꝵ. simpler
& recta ante dm. apud homines uirepre
ab aliis. & in quodã specu sub terra non
pauco tempore ignobiliter in urna recon¬
ditum. Deinde idem iohanues se. suumq
caput ostendit marcello cuidã religioso
abbi ac presbitero. dũ in eođẽ specu habi¬
taret. Quod uidelicet caput ab eiusdem
edisse ciuitatiᷤ ep̃o ꝑ pręfatũ abbatẽ mar

Expanded text:
e regia et familia David oriunda: in civitate Nazareth nata, Jerosolymis in Templo Domini nutrita fuit. Pater ejus JoaGalilaea et civitate Nazareth. Maternum autem genus ex Bethlehem erat. Vita eorum simplex et recta apud Dominum, apud homines irrepreab aliis, et in quadam specu in urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eadem specu habitaret. Quod videlicet caput Julioramo ejusdem epis
Abbreviated transcription (Latin):
odiernã sollempnitatẽ dilectissimi
in prȩcipuis festis uenerandã. om̃ium
catholicoꝵ corda cognoscunt Nec du¬
b̃ium est quanta huic diei reuerentia
lebeatur. quem sc̃s sp̃s excellentissimo
sui muneris miraculo consecrauit. Nã
ab illo die quo dñs suꝑ om̃em celorum
altitudinẽ ad dexterã dĩ patris consessurꝰ
ascendit decimꝰ iste est: qui ab eiusdem

Expanded text:
odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus asc
Abbreviated transcription (Latin):
est. atq ut plus afferat purgat᷑ adhuc. Quiꝰ
enim est in hac uita sic mundus. ut noti sit
magis magisq mundandus. ubi si dixerimus
quia peccatũ non habemꝰ: nosipsos seducimnꝰ.
& ueritas in nobis non est. Si dutem con¬
fessi fuerimꝰ peccata nr̃a: sidelis est & iustus
qui dimittat nobis peccata. & iundet nos
ab omtii mniquitate. Nundet itaq mundos
hoc est fructuosos. ut tanto sit frucluosi¬
ores. quanto mundiores. Iam uos mundi
estis. propter uerbũ quod locutꝰ sum uobis
Quare non ait iundi estis propter baptismũ
quo abluti estis. sed ait propter uerbum
qđ locutꝰ sum uobis nisi quia & in aqua
uerbũ mundat : Degrahe uerbũ & quid
est aqua nisi aqua. Accedit uerbum ad

Expanded text:
est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estis, sed ait: Propter verbum quod locutus sum vobis? nisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad
Abbreviated transcription (Latin):
inquit mundi estis propter sermonem¬
XII. quem locutꝰ sum uobis. Ecce & ipse mun¬
dator est palmitũ. quod est agricolȩ non
uitis offictum. qui etiam palmites operarioᷤ
suos fecit. Nam & si non dant incremen¬
tun: impendunt tamen aliquod adiumen¬
tum Sed non de suo. quia sine me inqͥt
confitentes. Quid autem est apollo. quid
autẽ paulus: Miustri per quos credi¬
distis. & unicuiq sicut dñs dedit. Ego
plantaui. apollo rigauit. & hoc ergo
unicuiq sicut dñs dedit. Non itaq de
suo. Iam uero qđ sequit᷑ sed dñs incre¬
mentum dedit: non ꝑ illos sed ꝑ seipsum
facit. Excedit hoc humanã humilitatẽ.
excedit angłicam sublimitatẽ. nec om̃ino
ꝑtiuet nisi ad agricolam trinitatẽ. Iam
uos mundi estis. Mundi scilicet atq mun¬
dandi. Neq enim nisi mundi essent fruc¬
tum̃ ferre potussent. Et tamen omnẽ qui
fert fructum purgat agricola. ut fructũ
plus afferat Fert fructum quia iundus

Expanded text:
inquit, mundi estis, propter sermoneminquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo, quia sine me, inquiconfitentes. Quid autem est Apollo? Quid autem Paulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus
Abbreviated transcription (Latin):
ter qđ cum esset d̾s cuius naturȩ non
sumus: factus est homo ut in illo esset
uitis humana natura. cuius & nos ho¬
mines palmites esse possemus. Quid
ergo est ego sum uitis uera: Ab illa¬
utiq discernit cui dicit᷑. quomodo conuer¬
sa es in amaritudinẽ. uitis alienę. Nã quo
pacto est uitis uera. quȩ expectata est ut fa¬
ceret uuam. fecit autẽ spinas: Ego sũ inqͥt
uitis uera. & pater m̃s agricola est. Omẽm
palmitem in me non ferentẽ fructũ. tollet
eum. Et om̃em qui fert fructũ. purgabit
eum ut fructum plus afferat. Nuniquid
me est. Scđm id autẽ quod ait. ego et
pater unũ sumus. & ipse agricola est Nec
talis est quales sunt qui excrinsecus operan¬
do exhibent ministerium. sed talis ut det
etiam intrinsecus incrementũ. Nam neq
unum sunt. Et si uerbum caro factum est
quod non erat: ianet tamen quod erat
Deniq eun de patre tamquã de agricola
afferant fructum: continuo etiam scipsũ
mundatorẽ. palmitũ ostendens. iam nos

Expanded text:
ter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum; et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Nunquid me est ; secundum autem id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Non est talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis est, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam nequeunum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos,
Abbreviated transcription (Latin):
magnã sedisti. scito qm̃ talia te: oportet
prȩparare.. Quȩ est mensa magna. nisi unde
accipimꝰ corpus xp̃i & sanguinem: Quid est
scito qm̃ talia te oportet prȩparare. nisi
Sed numquid perierunt. quando securita¬
tem adño etam de capillo acceperunt.
Perit manus. ubi non perit pilus: Perit
caput. ubi non perit capillus.Ahi non
perit palpebra. perit oculus: Hac ergo

Expanded text:
magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi t. CAPUT II. Sed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs martyribus conue¬
nire. sed si menbra xp̃i sumꝰ
sicut esse debenius: ad onĩs nos pertinere in¬
celligamus. Qui seminant inquit in lacrimiᷤᷤ.
in gaudio metent. Euntes ibant & flebant
mittentes semina sua. uenientes autem uem¬
ent cũ exultatione portantes manipuloᷤᷤ suoᷤᷤ
Quõ euntes. & unde uenientes: Quid sẽmi¬
nantes in lacrimis: Quȩ sunt semina.
Qui manipuli.  Cuntes in moitẽ: uenientes
a morte: Eurites nascendo. uendentes resur¬
gendo Seminantes opera bona metentes
mercedem eternam Semina gͦ sunt nr̃a.
quicquid fecerimꝰ boni manipuli nr̃i. qđ
Cinfine recipiemus. Siergo bona sunt se¬
miua bona opera: quare cũ lacrimis
cum hilarem datorẽ diligat ds̃: Hic¬
tyres uerba ista ꝑtineant Nulli
enĩ tantũ impenderunt qũã illi qͥ seipsos
impenderunt. sicut dicit apłs paulus. &
ipse impendar ꝓ animab ur̃is Impendert̃
enĩ seipsos consitendo xp̃m. & implendo in
euis adiutorio qđ dictum est. ad mensam

Expanded text:
is martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Deus tyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
nem uicerit: eccłȩ fundamentũ est. Et si ȩqͣ¬
ri petro ñ potest: imitari potest. Magna enĩ
sunt dei munera: qui ñ solũ nobis quȩ fuerais
nr̃a reparauit: uerũ incł etiam quȩ sunt
sua propria concessit.

Expanded text:
nem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa enim dedit pater filio. Si omĩa dedit:
ȩternitatẽ quam habet maiestatẽq trans.¬
fudit. S quo ꝓ labor longius: Fmis fidei
meȩ xp̃c est: & finis fidei meȩ dĩ filius est.
Non licet mͥ scire gen̾ationis seriem: ñ licet
tamen nescire gen̾ationis fidem.
rede igitur sic quemadmodũ petrus ere¬
didit: ut & tu beatus sis: ut & tu audire
merearis. Qm̃ non caro & sanguis tibi reue¬
lauit: sed pater meus qui in cęlis est. Caro
enim & sanguis: non quȩ unt nͥ quȩ terre¬
na sunt reuelare. At uͦ qui sp̃u loquitur
mysteria: ñ carnis & sanguinis mysterio.s
diuina inspiratione fundat᷑. Noli gͦ ad qui¬
escere carni & sanguini: ne carnis & sangui¬
nis p̃cepta haurias. atq ipse caro & sangͥs
fias. Qui enim carni adheret: caro est.
sint qui audiunt. s carnis & sanguinis re¬
moti cupiditatib. possint dicere singuli.
Non dimebo quid faciat mͥ caro. Qui enĩ car¬

Expanded text:
omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguini, ne carnis et sanguinis praecepta haurias atque ipse sanguis et caro fias. qui enim carni adhaeret, caro est esint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim car
Abbreviated transcription (Latin):
ec turbȩ quidem otiosa opinio est.
quia alu heliam quẽ uenturum
putabant alii ioħem quem decol¬
latum sciebant. auc unũ de ꝓpħis
pͥorib surrexisse credebant. Sed
hoc quęrere supra nos est: alterius scientiȩ.
Palterius prudentiȩ est. Nam si paulo apło sa
cifixum: quid amplius mͥ desiderandum est
scire quam xꝑm: In uno enim hoc homine:
& diuinitatis & incarnationis expressio. et
fides est passionis. Et ido licet cęceri apłi sci¬
ant. petrus tamen respondit ꝓ cȩteris. Tu es
xp̃c filius dei uiui. Complexus est itaq omĩa:
quia & naturã & nomen expressit: in quo
summa uirtutum est. Etiam ne nos quera
hunc crucifixum: petrus nichil aliud qͣm
dĩ filium putauerit confitendum: nos ꝙ qͣn¬
do & quomͦ natus sit. & quantus sit. huma¬
nȩ infirmitatis contemplatione rimanur:
Sciuit paulus qd in his magis offendiculum
quęstionis quã edificationis ꝓfectus eẽt: &
Sciuit petrus quod in filio di omnia sint.

Expanded text:
e turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Helian, quem uenturum putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius prudentiae est. nam si Paulo apostolo satnc crucifixum, quid amplius mihi desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de geneesum et hunc crucifixum, Petrus nihil aliud quam dei filium putauerit confitendum? nos et quando et quomodo natus sit et quantus sit humanae infirmitatis contemplatione rimamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendiculum quaestionis quam aedificationis profectus esset et sciuit Petrus quod in filio dei omnia sint:
Abbreviated transcription (Latin):
qui imitandus paruulis ꝓponitur et
sequendus. Nam ipse dicit. Tolle crucẽ
tuam & sequere me
enesicia di nr̃i cum magna
atq mirifica sint. tamen nec
noua ꝓbantur esse nec
subita. sed ab mnitio scli
& prȩdicta sunt oraculis.

Expanded text:
qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis
Abbreviated transcription (Latin):
Manus mulierũ misericordium cexerunt
filios suos. facti sunt cibus earũ in con¬
tritione filiae populi mei. CAꝑN
Compleuit dñs furorem suũ. effudit iram
indignationis suȩ & succendit ignẽ in syon
& deuorauit fundamenta eius. La m e d
N on crediderunt reges terrȩ & uniuersi
habitatores urbis. qm̃ ingrederetur hos¬
tis & inimicus ꝑ portas hierłm. MEN
Propter peccata ꝓphetarũ eius & iniquita¬
tes sacerdotũ. qui effuderunt in medio
eius sanguinem iustorum. NUNI.
Arrauerunt cęxi in plateis. polluti sunt in¬
sanguine Cumq non possent. tenue¬
runt lacinias suas

Expanded text:
manus mulierum misericordium coxerunt filios suos facti sunt cibus earum in contritione filiae populi mei CAPH conplevit Dominus furorem suum effudit iram indignationis suae et succendit ignem in Sion et devoravit fundamenta eius LAMED non crediderunt reges terrae et universi habitatores orbis quoniam ingrederetur hostis et inimicus per portas Hierusalem MEM propter peccata prophetarum eius iniquitates sacerdotum eius qui effuderunt in medio eius sanguinem iustorum NUN erraverunt caeci in plateis polluti sunt sanguine cumque non possent tenuerunt lacinias suas
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene uidit dñm resurgen¬
tem. & iohannes euanglista refert
mane una sabbati eã iuxta sepu¬
chrũ flere. Una sabbati dies dnica in¬
telligenda est. quia om̃is epdomada in
sabbatũ & in primã & scd̃am & tertiã
quartã. quintam & sextam sabbati diui¬
ditur. quã ethnici in idoloꝵ & elementoꝵ¬

Expanded text:
gdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elemento
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs martyribus conue¬
nire. sed fi menbra xp̃i sumꝰ
sicut esse. debemus: ad om̃s nos pertinere in¬
celligamus. Qui seminant inquit in lacrimiᷤᷤ
in gaudio metent. Euntes ibant & flebant
mittentes semina sua uenientes artem ueni¬
ent cũ exultatione portantes manipuloᷤ suoᷤ
uõ euntes. & unde uenientes. Quid semi¬
nantes in lacrimis: Quȩ sunt semina
Qui manipuli. Cuntes in moitẽ uenientes
a morte: E urites nascendo. uenentes resur¬
gendo Seminantes opera bona. metentes
mercedem eternam Semina gͦ sunt nr̃a
quicquid fecerimꝰ boni manipuli nr̃i. qđ
in fine recipiemus. Si ergo bona sunt se¬
mina bona opera: quare cũ lacrimis

Expanded text:
is martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
consũpti a sterilitate terrȩ
filios suos. facti sunt cibus earũ in con¬
tritione filiae populi mei CaP
Compleuit dñs furorem suũ. effudit iram
indignationis suȩ & succendit ignẽ in syon

Expanded text:
consumpti a sterilitate terrae.filios suos: facti sunt cibus earum, in contritione filiae populi mei.  Chaph  Complevit Dominus furorem suum, effudit iram indignationis su
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓuecta consessum. Quo ordine operũ
diuinoꝵ nos fundati nos ȩdificati sumns.
ut mirabilior fier& gr̾a dĩ. cũ remotis
a conspectu hominum quae merito re¬
uerentiam sui sentiebant᷑ indicere. fi¬
des non deficer&. spes non fluctuar&.
karitas non teper& Magnarum eniꝰ
hic uigor mentium. & ualde fideliũ¬
est hocꝰ lumen animoꝵ incunctanter
credere quȩ corporeo non uident᷑ intu¬
itu. & ibi figere desiderium. quo ne-¬
queas inferre conspectum. hȩc autẽ
pietas unde in nr̃is cordib nasceret᷑
aut quomͦ quisqu̾a iustificaret᷑ ꝑ fidẽ.
si in his tantũ salus nr̃a consister&.

Expanded text:
est provecta consessum. Quo ordine operum est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra cons
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersitatis conditor estimauit.
a die corporis ortus. usq ad exitũ pas¬
sionis ꝑ dispensationẽ humilitatis imn¬
pletũ est Et licet multa etiã in forma
serui. diuinitatis signa radiauerint
ꝓprie tamen illius tẽporis actio. ad
demonstrandã suscepti hominis ꝑtinut¬
ueritatẽ. Post passionem uero ruptis mor¬
tis unculis quȩ uim suã in eũ qui pec¬
cati erat nescius incidendo ꝑdiderat:
infirmitas in uirtutẽ. mortalitas in
ȩternitatem. contumelia transiuit in
pectui. donec triumphũ uictoriȩ quem
reportauit a mortiis inferret in cęlis¬
ii. S icut ergo in sollẽpnitate paschali resur¬
rectio nobis dñi suit causa lȩtandi: ita
ascensio enis in cęlũ pręsentiũ nobis est
materia gaudiorũ. recolentib illũ diem
& rite uenerantibus quo natura nr̃ȩ hu¬
militatis in xp̃o supra omẽm cęli militiã.
supra om̃s ordines angłoꝵ. & ultra cunc¬
tarũ altitudinẽ potestatũ. ad dĩ patris

Expanded text:
universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuveritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitpectui, reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris
Abbreviated transcription (Latin):
& occidit om̃s pueros qui erant in ea.
& in om̃ibus sinibus eius Uidens qua
mlusus esset a magis. Dolet impietas
se esse inlusã. dilatam se crudelitas
furit. fremit dolositas se deceptam.
& in se fraus reuersa conliditur
Herodes stridet. cadens ipse in laqueũ
quem tetendit. Tunc iniquitatẽ qua
considerat euaginat. De side ꝑfidiȩ
sumit arma. terreno quęrit furore
quem natũ cęlitus non credit. Ad
sinus matrũ militũ cogit castra.
inter ubera arcẽ pietatis obpugnat
In teneris uberibus ferrũ duratꝰ. lac
fundit antequ̾ã sanguinẽ. Dat ante
mortẽ sentire quam uitã. tenebras
ingerit intrantibus lucem. Sic agit
magister mali. minister doli. irae
artifex. inuentor sceleris. impietatis
anctor. pietatis prȩdo. inimicus
in nocentiȩ. hostis naturȩ. sius peior.
pessimus sibi. quem xp̃s non ut
euaderet sed ne iuderetur
aufugit. In altũ tendens cadit᷑
ab alto. celũ pulsans intrat ꝓsundũ
In se uadit tum nadit in dmꝰ. se occidit

Expanded text:
 occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit,