comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽ auddiert̃. nemo potest cognoscere tẽꝑa
que pat̾ posuit in sua potestate. Id est
ret᷑ tẽꝑ a. aut oportunitates. nec sic qđ
dictũ ẽ eẽt expressũ. qr siue oporna. siue
ĩportuna sint tẽꝑa. ẽkał poyc dicunt᷑.
amꝰ quando sit finis huiꝰ scłi uładuentus
añi: nichil mͥ aliud uidet᷑ scire uelle: qđ
ipse ait scire neminẽ posse. Oportunt¬
tas uͦ illiꝰ tẽꝑis ꝓfecto ñerit. aute qͣm p̃¬
dicet᷑ eugłm in unu̾so orbe ĩ testimoni

Expanded text:
dierunt: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate, id est retur tempora aut opportunitates\', nec sic, quod dictum est, esset expressum, quia, siue opportuna siue importuna sint tempora. καιροὶ dicuntur. amus, quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quam scire uelle, quod ipse ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius temporis profecto non erit, antequam praedicetur euangelium in uniuerso orbe in tes
Abbreviated transcription (Latin):
de cũ tunore & trerore adutorium
dñi etiã ꝑ caritatẽ tuȩ uen̾ationis
ex pecꝰtat. Audiumꝰ enĩ eẽ in urbe ro¬
ma ubi ille diu uicit. ñ nullos qͥ diu̾¬
sis causis ei faueant: qͥdã scilicet qͥa
uos talia ꝑsuasisse ꝑhibent. plures uͦ
qͥ eũ talia sentire ñ cređdt: p̃sertĩ qͥa¬
inoriente uͥ degit. gesta eccłastica fac¬
ta eẽ iactant᷑. quib pitat᷑ ẽẽ p᷑gatus.
Ubi qͥdẽ si ep̃i eũ catholicũ ꝓmintiarĩ
suo labore ac uoluntate iuste uiuere.
ut ad hoc adiuuari di gr̃a ñ negaret.
Nis enĩ auditis u̾bis. catholici antistes
nulła aliã di grãm ĩtelligere potue¬
rt᷑. nͥ quã ut libris di legere. & ppłis d̃i
p̾dicare c̃sueuert̃. Eam utiq de qua

Expanded text:
timore et tremore adiutorium domini etiam per caritatem tuae uenerationis expectat. Audiuimus enim esse in urbe Roma, ubi ille diu uixit. nonnullos, qui diuersis causis ei faueant, quidam scilicet, quia uos talia persuasisse perhibentur, plures uero, qui eum talia sentire non credunt, praesertiastica facta esse iactantur, quibus putatur esse purgatus. ubi quidem si episcopi eum catholicum pronuntiarunt, suo labore ac uoluntate iuste uiuere, ut ad hoc adiuuari dei gratia non negaret. his enim auditis uerbis catholici antistites nullam aliam dei gratiam intellegere potuerunt, nisi quam in libris dei legere et populis dei praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudini dirigendã: meliꝰ udicantes
& petentes. ut eã ei mittere ipsedigne¬
ris. Sic eiũ eã legere potiꝰ ñ dedignabit᷑:
magis ĩ illa eũ qui misit. qͣm qͥ scͥpsit at¬
tendens. Illud uͦ qđ dicunt posse homi¬
nẽ ẽẽ sine peccato. & mandata dĩ facile
custo dire si ueli. qͣmiuis cũ hoc ꝑ adiu¬
toriũ gr̾ȩ que tam̃ ꝑ incarnationẽ uiuge¬
niti enis reuelata atq donata ẽ dr tolerabi¬
re potest. uͥ & qͣndo ꝑ eande grãm id effici¬
at᷑ in nob̃. ut sine ullo ꝓrsus peccato sims.
utrũ in hac uita qͣndo caro concupiscit

Expanded text:
us dirigenda, melius judicantes et petentes ut eam ei mittere ipse digneris, sic enim eam legere potius non dedignabitur, magis in illa eum qui misit, quam qui scripsit attendens, illud vero quod dicunt posse hominem esse sine peccato, et mandata Dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen per incarnationem unigeniti eius reuelata atque donata est, dicitur, tolerabire potest, ubi et quando per eandem gratiam id efficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac uita, quando caro concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
uuificare. om̃ino ex lege eẽt iusticia. s con¬
elusit scͥptura oĩa sub pecc̃o. ut ꝓmissio ex
fide iħu. xp̃i daret᷑ credentib. ñne satisos¬
tendit᷑ hoc actũ ẽẽ ꝑ lege. ut pecẽm agnos¬
ceret᷑. &. p̾uaricatione augeret᷑. Ubi enĩlex
ñ ẽ. nec p̾uaricatio. & sic adu̾sus uictoriam
peccati ad diuinã grãm que ĩ ꝓmissioni¬
b ẽ confugeret᷑. atq cta lex ñ eẽt adu̾sus
ꝓmissa di. qr ideo ꝑ ilła fit cognitio pec¬
cati. & exp̃uaricatione legis abundantia
peccati. ut ad lib̾ationẽ querant᷑ ꝓmissi¬
ones dĩ. qd̾ ẽ gr̃a di. & ĩcipiat ẽẽ in hoĩe
iusticia. ñ sua. s di. hoc ẽ data dono diꝰ¬

Expanded text:
t iustitia. sed conclusit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem, ut peccatum agnosceretur et praeuaricatione augeretur — ubi enim lex non est, nec praeuaricatio — et sic aduersus uictoriam peccati ad diuinam gratiam, quae in promissionibus est, confugeretur atque ita lex non esset aduersus promissa dei, quia ideo per ilcati, et ex praevaricatione Legis abundantia peccati, ut ad liberationem quaerantur promissiones Dei, quod est gratia Dei; et incipiat esse in homine justitia, non sua, s
Abbreviated transcription (Latin):
sołu a uiduis & ĩ tactis ancillis xp̃i in
sco ꝓposito ẽstitutis. s omnino nec a
mulierib nuptis. nec a uirginib st̃ fa¬
cienda nupturis. Preposite tanqͣm matͥ
curã gerit. Ut g ista oĩa cuncta ista
neglient᷑ p̃tereat᷑. s em̃dand̾u corri¬
genduq curet᷑. ad p̃positã p̃cipue ꝑti¬
ferat. qͦđ modu uł uires eiꝰ excedit. Ip¬
sa uͦ ñ se existimet potestate dñante.
s caritate seruiente felicem. Honore
corã hominib pͣlata sit uob̾. corã do
Corripiat inquietas. c̃solet᷑ pusillanimes.
suscipiat ĩfirmas. patiens sit ad om̃s. disci¬
plinã libens habeat. metuens ĩponat. &
quãius utrũq necessariũ sit. tam̃ plus
a uoħ amari appetat quã timeri. semꝑ
cogitans do se ꝓ uob̾ redditurũ ẽẽ inti¬
onem. Hnde ñ solũ ur̃i magis obediendo.
uerũ etiã ipsius miseremini. qui in ter
uos qͣnto ĩ loco suꝑiore. tanto ĩꝑiculo¬

Expanded text:
solum a uiduis et intactis ancillis Christi in solum a uiduis et intactis ancillis Christi in sancto proposito constitutis sed omnino nec a mulieribus nuptis nec a uirginibus sunt facienda nupturis. Praepositae tamquam matri curam gerit. ut ergo cuncta ista neglegenter praetereatur, sed emendandum corrigendumque curetur, ad praepositam praecipue pertiferat, quod modum uel uires eius excedit. ipsa uero non se existimet potestate dominante sed caritate seruiente felicem. honore coram hominibus praelata sit nobis, coram deo corripiat inquietas, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmas, patiens sit ad omnes; disciplinam libens habeat, metuens inponat. et quamuis utrumque sit necessarium, tamen plus a nobis amari appetat quam timeri semper cogitans deo se pro nobis reddituram esse rationem. unde magis oboediendverum etiam ipsius miseremini; quia inter vos quanto in loco superiore, tanto i
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe orationis effectũ . Q.ue añ nũ quã
uult petere ueniã. aut ñ ex animo pe¬
tit. sine causa ẽ in monasterio. etiã si ñ
inde ꝓiciat᷑. ł inde uob̾ a u̾bis duriori¬
b parcite. Que si emissa fuerint ex ore
ur̃o. ñ pigeat ex ipso ore ꝓferre medica¬
menta. ex qͦ facta st̃ uulnera. Iuando
aũ necessitas disciplinȩ minorib coher¬
cendis dicere uos uerba dura cnͣpellit.
sietiam ĩ ipsis modu uos excessisse sen¬
titis. ñ a uob̾ exigit᷑ ut ab eis ueni¬
am postuletis. ne apud eaᷤ quas opor¬
tet eẽ subiectas. du ni mia serua¬
t᷑ humilitas. regendi frangat᷑ auctori¬
tas. S tam̃ peteuda uenia ab omnium
año. qui nouit etiã eas quas plus uis¬
to forte corripitis. qͣnta benuolentia
diligatis. Non aũ carnalis. s spiritalis
inter uos debet ẽẽ dilectio. Nam que
faciunt pudoris ĩ memores. etiã feminiᷤ
femine. ic cando turpit̾ & ludendo. ñ

Expanded text:
accipere orationis effectum; quae autem numquam accipere orationis effectum; quae autem numquam uult petere ueniam aut non ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi non inde proiciatur. proinde uobis a uerbis durioribus parcite; quae si emissa fuerint de ore uestro, non pigeat ex ipso ore proferre medicamenta, ex quo facta sunt uulnera. quando autem necessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessisse sentitis, non a uobis exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas oportet esse subiectas, dum nimia seruatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. sed tamen petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiam eas, quas plus iusto forte corripitis, quanta beniuolentia diligatis. non autem carnalis sed spiritalis inter uos debet esse dilectio; nam quae faciunt pudoris inmemores etiam feminis feminae iocando turpiter et ludendo, non
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint indigenti necessaria. dare ñ
differant sub quaꝵ custodia st̃ que
poscunt᷑. Lites aut nullas habeatis.
aut quã celerrime finiatis. ne ira in
odiũ crescat. & trabem faciat de festu¬
ca. &. anunã faciat homicidã. Neq enĩ
ad solos uiros ꝑtinet. qđ scͥptũ ẽ. qui
odit frẽm suũ homicida ẽ. S sexu mas¬
culino quẽ primũ ds fec̃. etiam femi¬
neus p̾̃ceptũ sexus accepit. Suecũq
c̃uicio uł maledicto. uł etiã ertminis
obiectu alterã lesit. meminerit satis
tere.Si aũ ĩuicẽ selesert̃. inuicem
sibi debita relaxare debebunt ꝓpt̾
orationes ur̃as. qͥs utiq qͣnto crebri¬
ores habetis. tanto sanctiores habere
debetis. Melior ẽ aũ que quãuis ira
sepe tẽptat᷑. tam̃ ĩpetrare festinat.
ut sibi dimittat eui se fecisse agnos¬
cit in uiriam. quã que tardius irascit᷑.
&. aduemiã petendam difficiliꝰ in cliuat᷑.
Que ñ uult dimittere sorori. ñ speret

Expanded text:
fuerint indigenti necessaria, dare non fuerint indigenti necessaria, dare non differant, sub quarum custodia sunt, quae poscuntur. Lites aut nullas habeatis aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium et trabem faciat de festuca et animam faciat homicidam. neque enim ad solos uiros pertinet, quod scriptum est: Qui odit fratrem suum, homicida est, sed sexu masculino, quem deus primum fecit, etiam femineus praeceptum sexus accepit. quaecumque uel conuicio uel maledicto uel etiam criminis obiectu alteram laeserit, meminerit satisftere. si autem inuicem se laeserunt, inuicem sibi debita relaxare debebunt propter orationes uestras, quas utique quanto crebriores tanto sanctiores habere debetis. melior est enim, quae quamuis ira saepe temptatur, tamen impetrare festinat, ut sibi dimittat, cui se fecisse cognoscit iniuriam, quam quae tardius irascitur et ad ueniam petendam difficilius inclinatur. quae non uult dimittere sorori, non speret
Abbreviated transcription (Latin):
cupid̾itati ñ obediat᷑. Aliqͣno enĩ
etiã si noceat. ꝓdesse credit᷑ d de¬
lectat. Detuq si latens ẽ dol in
leat. sine dubitatione credat᷑. S tam̃
utrũ sanando illi dolori qd delectat
expediat. si ñ ẽ certũ. medicus ẽsola¬
t᷑. Nec eant ad balneas siue quocũq ire
necesse fuerit. nuinꝰ qͣm tres. Nec illa
que habet aliquo eundi necessitatem.¬
ñ cũ quib ipsa uoluerit. s cũ quib p̃po¬
sita uisserit. ire debebit. E grotantiũ
cura. siue pꝰ egͥtudinẽ reficiendarum.
siue aliqͣ inbecillitate. etiã siue febrib
laborantiũ. alicui debet iniungi. ut
ipsa de cellario petat. qͦd cuiq opus eẽ
ꝑspexerit. Siue aũ que cellario. siue
que uestib. siue que codicib p̃ponun¬
tur: sine murmure seruiant. sororib
suis. Codices certa hora singulis dieb
petant᷑. extra horã que petierint. ñ ac¬
cipiant. Uestim̃ta uͦ & calciam qͣndo

Expanded text:
cupiditati non oboediatur; aliquando enim, cupiditati non oboediatur; aliquando enim, etiamsi noceat, prodesse creditur, quod delectat. denique, si latens est dolor in leat, sine dubitatione credatur; sed tamen, utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. nec eant ad balneas siue quocumque ire necesse fuerit minus quam tres. nec illa, quae habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus ipsa uoluerit, sed cum quibus praeposita iusserit, ire debebit. aegrotantium cura siue post aegritudinem reficiendarum sine aliqua imbecillitate etiam sine febribus laborantium alicui debet iniungi, ut ipsa de cellario petat, quod cuique opus esse perspexerit, siue autem quae cellario sine quae uestibus siue quae codicibus praeponuntur, sine murmure seruiant sororibus suis. codices certa hora singulis diebus petantur; extra horam quae petierint, non accipiant. uestimenta uero et calciamenta quando
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ẽ. ut etiã illud qđ suis uł filiab uł ali¬
qͣ necessitudinẽ ad se ꝑtinentib in
monasterio ẽstitutis. aliqͥs uł aliqͣ con¬
tulerit. sue uestem. siue qđ libet aliud.
ĩt̾ necessaria deputandu. ñ occulte ac¬
cipiat᷑. & sit ĩ p̃otestate p̃posite. ut in
cõmune redactũ cui necessariũ fuerit
p̃beat᷑. Ia̾ si aliqͣm rem sibi collatam
celauerit. furti iudicio condempne¬
t᷑. Indum̃ta ur̃a scđm arbitrrum p̃¬
posite lauent᷑. siue a uob̾ siue a ful¬
lonib. ne ĩterioies anime sordes con¬
trahat mundȩ uestis nimius appetitus.
Lauacrũ etiã corꝑum. ususq balnea¬
lo tp̃ris ⁊ribuatur. hoc ẽ semel s mense.
luius aũ ĩfirmitatis necessitis cogit
lauandu corpus. ñ longiis diferatur.
fiat sine murmure de c̾siliomedi-¬
ne. ita ut etiã si nolit. iubeite p̃po¬
sita. faciat qͦd faciendu ẽ ꝓ silute.
Si aũ uelit & forte ñ expedit suȩ

Expanded text:
ergo est, ut etiam illud, quod suis uel filiabus uel aliergo est, ut etiam illud, quod suis uel filiabus uel aliqua necessitudine ad se pertinentibus in monasterio constitutis aliquis uel aliqua contulerit siue uestem siue quodlibet aliud inter necessaria deputandum, non occulte accipiatur et sit in potestate praepositae, ut in commune redactum, cui necessarium fuerit, praebeatur. quod si aliqua rem sibi conlatam celauerit, furti iudicio condemnetur. Indumenta uestra secundum arbitrium praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis nimius appetitus. lauacrum etiam corporum ususque balneas interuallo tribuatur, hoc est semel in mense. cuius autem infirmitatis necessitas cogit lauandum corpus. non longius differatur; fiat sine murmure de consilio medicinae, ita ut, etiam si nolit, iubente praeposita faciat, quod faciendum est pro salute. si autem uelit et forte non expedit, suae
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ diqua deteruis aliqͥd se accepisse
bat᷑hinc uos ꝓbate quantũ uobis de¬
sit illo interiore scõ habitu cordis.
quiꝓ habitu corꝑis litigatis. Pam̃ si
ur̃agtolerat᷑ infirmitas. ut hoc recipi¬
atis qđ posueratis. in uno tam̃ loco sub cõ¬
munib custodib habete qđ ponitis. Ita
sane ut nulla sibi aliqͥd oꝑetur. siue un¬
de induatur. siue ubi iaceat. siue unde cin¬
gat᷑. uł oꝑiat᷑. uł caput c̃tegat. S omĩa
oꝑa ur̃a in cõmune fiant. maiore studio
&s frequentiori alacritate. qͣm si uobis
ꝓpria faceretis. Garitas enĩ de qͣ scͥptũ ẽ
qͥđ ñ querit que sua sunt. sic intelligit᷑.
qͥa cõmunia ꝓpriis. ñ ꝓpͥa cõmunib ante¬
ponit. Et ideo qͣnto ampliꝰ rem cõmu¬
nẽ quã ꝓpriã curaueritis. tanto am¬
plius uos ꝓfecisse noueritis. ut ĩ om̃ib
quib utitur tͣnsitura necessitas. suꝑe¬
mineat que ꝑmanet caritas. Consequẽs

Expanded text:
ritur aliqua deterius aliquid se accepisse,ritur aliqua deterius aliquid se accepisse,batur, hinc uos probate, quantum uobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis litigatis. tamen si uestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis, quod posueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus habete, quod ponitis, ita sane, ut nulla sibi aliquid operetur, sine unde induatur siue ubi iaceat siue unde cingatur uel operiatur uel caput contegat; sed omnia opera uestra in commune fiant maiore studio et frequentiori alacritate, quam si uobis propria faceretis. caritas enim, de qua scriptum est, quod non quaerit, quae sua sunt, sic intellegitur, quia communia propriis non propria communibus anteponit. et ideo, quanto amplius rem communem quam propriam curaueritis, tanto amplius profecisse noueritis, ut in omnibus, quibus utitur transitura necessitas, superemineat, quae permanet, caritas. consequens
Abbreviated transcription (Latin):
triũ debet em̃datoriam sustinere uin¬
dictam. Quã si ferre recusauerit. & si
ipsa ñ abscesserit. de ur̃a societate ꝓici
at᷑. Non enĩ & hoc fit crudeliter. s mi¬
sericordit᷑. ne c̃tagione pestifera pluri¬
mas ꝑdat.  hoc qđ dixi de oculo ñ
figendo. etiã in ceteris ĩueniendis.
ꝓhibendis. indicandis. ẽuincendis. tun¬
dicandisq peccatis. diligent̾ obserue¬
t᷑. cũ dilectione hominũ. &. oclio uicioꝵ
Quecũq aũ in tantũ ꝓgressa fuerit
mału. ut occulte ab aliqͦ litt̾as uł qͣ¬
libet munuscula acciptat. si hoc ultro
dep̾hendit᷑ atq c̃iuncit᷑. sed̾m arbitri¬
um p̾posite uł prb̃ri. uł etiã ep̃i. gra¬
uius em̃det᷑. Hestes ur̃as in uno habe¬
ts. sub una custode. uł duab. uł qđ
sifficere potuerint ad eas exeueien¬
das. ne tinea ledantur. Et sic̃ pasci¬
mini ex uno cellario. sic ĩdiumini ex
uno uestiario. Et si fieri potest. ñ ad

Expanded text:
trium debet emendatoriam sustinere distrium debet emendatoriam sustinere disciplinam. quam si ferre recusauerit et si ipsa atur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimas perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis, vindicandisque peccatis diligenter observetur cum dilectione hominum et odio uitiorum. quaecumque autem in tantum progressa fuerit malum, ut occulte ab aliquo litteras uel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultro deprehenditur atque conuincitur, secundum arbitrium praepositae uel presbyteri uel etiam episcopi grauius emendetur. Vestes uestras habete sub una custode uel duabus uel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne tinea laedantur, et, sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno uestiario. et si fieri potest, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
cepissetis habere p̃positũ. Tranquillet
gͣ ds & cõponat animos ur̃os. ñ ĩ uobis
preualeat opus diaboli s pax xp̃i uin¬
cat in uobis. cordib ur̃is. Nec dolore ani¬
mi qͥ a ñ fit qđ uultis. uł quia pudet
uoluisse qͦd uelle ñ debuistis. erubescen¬
do curratis in mortẽ. s potiꝰ peniten¬
do resumatis. Nec habeatis penitenti¬
am iude traditoris. s potius petri pas¬
toris. Hec st̃ que ut obseruetis p̃cipimꝰ
in monasterio c̃stitutȩ. Primũ ꝓpt̾ qđ
estis in unũ c̃gͥgatȩ. ut unanimes ha¬
bitetis ĩdomo. & sit uob̃ cor unũ q a¬
nima una ĩ am. Et ñ dicatis aliqͥd
ꝓpriũ. s sint uob̾ oĩa cõmunia. & distri¬
buat᷑ unicuiq ur̃m a p̃posita ur̃ra uic¬
tus & tegumentũ. Non equalit̾ omnib.

Expanded text:
coepissetis habere praepositum. tranquillet coepissetis habere praepositum. tranquillet ergo deus et componat animos uestros; non in uobis praeualeat opus diaboli, sed pax Christi uincat in cordibus uestris; nec dolore animi, quia non fit, quod uultis, uel quia pudet uoluisse, quod uelle non debuistis, erubescendo curratis in mortem, sed potius paenitendo resumatis uirtutem nec habeatis paenitentiam Iudae traditoris sed potius lacrimas Petri pastoris. Haec sunt, quae ut obseruetis praecipimus in monasterio constitutae. primum propter quod estis in unum congregatae. ut unanimes habitetis in domo et sit uobis cor unum et anima una in deum et non dicatis aliquid proprium, sed sint uobis omnia communia, et distribuatur unicuique uestrum a praeposita uestra uictus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utero s animo suscepit. Om̃s enĩ que
illuc uenistis. ibi eã aut sc̃e p̃posite so¬
rorimeȩ seruientẽ. placentem. aut eti¬
ã ipsã p̃positam que uos suscepit ĩueni¬
stis. Sub ipsa estis erudite. sub illa uela¬
tȩ. sub illa multiplicatȩ. & sic tumultu¬
amini ut uob eã mutetis. cũ lugere de¬
beretis. si eã uob̃ mutare uellemꝰ. Ipsa¬
ẽ enĩ quã nostis. ipsa ẽ ad quã uenistis.
ipsa ẽ quã ꝑ tot annos habendo creuis¬
tis. nouũ non accepistis nͥ p̃positũ. Aut
si ꝓpt̾ ilłu queritis nouitatem & ĩ eius
ĩuidia cont᷑ matrẽ urãm sic rebellastiᷤᷤ.
cur ñ potuis hoc petistis ut ipse uobis
muttetur: Si aũ hoc exhorretis. qͥa noui
potius illam: Inuobis namq regendis
sic p̃positi ruduñta turbant᷑. ut magis
uelit uos ipse deserere qͣm istam ex nob̾
famã & inuidiã sustinere. ut dicat᷑ ñ uoᷤᷤ
aliã quesituras fuisse p̃positam. nͥ ip̃m

Expanded text:
non utero sed animo suscepit. omnes enim, quae non utero sed animo suscepit. omnes enim, quae illuc uenistis, ibi eam aut sanctae praepositae sorori meae seruientem, placentem aut etiam ipsam praepositam, quae uos suscepit, inuenistis; sub illa estis eruditae, sub illa uelatae, sub illa multiplicatae; et sic tumultuamini, ut uobis eam mutetis, cum lugere deberetis, si eam uobis mutare uellemus. ipsa est, quam nostis; ipsa est, ad quam uenistis; ipsa est, quam per tot annos habendo creuistis. nouum non accepistis nisi praepositum; aut si propter illum quaeritis nouitatem et in eius inuidia contra matrem uestram sic rebellastis, cur non potius hoc petistis. ut ipse uobis mutetur? si autem hoc exhorretis, quia nouiis, cur non potius illam? in uobis namque regendis sic praepositi rudimenta turbantur, ut magis uelit uos ipse deserere, quam istam ex nobis famam et inuidiam sustinere, ut dicatur non aliam uos quaesituras fuisse praepositam, nisi ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Noc enĩ magis cupio. &. oro. & hortoi. ut
ip̃m ferm̃tũ uertat᷑ ĩ melius. ñ tota
massa sic̃ pene iã fecerat. c̃uertat᷑ ĩ
peiuis. Si gͦ repullulastis sanũ facere.
orate ne intretis ĩtẽptationẽ. Ne ite¬
rũ ĩ contentiones. emulationes. animo¬
sitates. dissensiones. detractiones. se¬
diciones susurrationes. Non enĩ sic
plantauimꝰ & rigauimꝰ ortũ dñcum
in uob. ut spinas istas metamꝰ ex uo¬
bis. Si aũ ad huc ur̃a tumultuatur
ĩfirmitas. orate ut eruamim de tẽp¬
tatione. Iue aũ conturbant uos. si
ad huc cont᷑bant uos. nͥ correxerint
portabunt iudiciũ. quecũq ille fu¬
erint. Sogitate qͥd mali sit. ut cũ
de do natis in unitate gaudeamꝰ.
int̾na soismata ĩ monasterio lugeamus.
ꝑseuerate ĩ bono ꝓposito. & ñ desid̾abitis
mutare p̃positam. qua in monasterio il¬
lo ꝑ tã multos annos ꝑseuerante & nu¬
mero & etate crerustis. que uos mater

Expanded text:
hoc enim magis cupio, et oro, et hortor, ut hoc enim magis cupio, et oro, et hortor, ut ipsum fermentum convertatur in melius, ne tota massa, sicut pene jam fecerat, convertatur in pejus. Si ergo repullulastis sanum sapere, orate ne intretis in tentationem, ne iterum in contentiones. aemulationes, animositates, dissensiones, detractiones, seditiones, susurrationes. non enim sic plantauimus et rigauimus hortum dominicum in uobis, ut spinas istas metamus ex uobis. si autem adhuc uestra tumultuatur infirmitas, orate, ut eruamini de temptatione. quae autem conturbant uos, si adhuc conturbant uos, nisi se correxerint, portabunt indicium, quaecumque illae fuerint. Cogitate, quid mali sit, ut, cum de deo natis in unitate gaudeamus, interna schismata in monasterio lugeamus. perseuerate in bono proposito et non desiderabitis mutare praepositam, qua in monasterio illo per tam multos annos perseuerante et numero et aetate creuistis, quae uos mater
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ quia parcens uob̾. ñ ad uos uenr
Reꝑci etiã mͥ ne tristiciã suꝑ tͥsticiam
haberẽ. & elegi ñ ut ex hiberem faciem
meã uobis. s effunderẽ cor meũ do ꝓ
uob̾. & causã magni ꝑiculi ur̃i. ñ apud
uos uerbis. s ut apud am lacruis age¬
rẽ. ne conu̾tat ĩ luctũ gaudiũ meum
quo soleo gaudere de uob̃. & int̾ tan¬
ta scandala quib ubiq hic abundat
mundus aliquando c̃solari. cogitans
copiosã congregationẽ. & castam dile¬
largiorẽ grãm dĩ que data ẽ uob̾. ut ñ
sołu carnales nuptias contẽpneretis.
uerũ etiã eligeretis ĩ domo societatem
unanimes habitandi. ut sit uob̾ anima
una & cor unũ indm. Hec ĩ uob̾ bona.
hec di dona c̃siderans. int̾ multas tem¬
pestates quib ex aliis malis quatitur
cor meũ. solet ut cũq requiescere. Cur¬
rebatis bene. Iuis uos fascinauit:
Suasio illa ñ ẽ ex ddo. qui uocauit uos.
Aodicũ ferm̃ti. nolo dicere qđ sequit᷑.

Expanded text:
uobis, quia parcens uobis non ad uos ueni. uobis, quia parcens uobis non ad uos ueni. peperci etiam mihi, ne tristitiam super tristitiam haberem, et elegi, non ut exhiberem faciem meam uobis, sed effunderem cor meum deo pro uobis et causam magni periculi uestri non apud uos uerbis sed apud deum lacrimis agerem, ne conuertat in luctum gaudium meum, quo soleo gaudere de uobis et inter tanta scandala, quibus ubique abundat hic mundus, aliquando consolari cogitans copiosam congregationem et castam dilelargiorem gratiam dei, quae data est uobis, ut non solum cverum etiam eligeretis in domo societatem unanimes habitandi, ut sit vobis anima una et cor unum in Deum. 3. Haec in vobis bona, haec Dei dona considerans, inter multas tempestates quibus ex aliis malis quatitur cor meum, solet utcumque requiescere. Currebatis bene; quis vos fascinavit? Suasio illa non est ex Deo qui vocavit vos . Modicum fermenti : nolo dicere quod sequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Ieut parata ẽ seueritas lium.¬
pec̃ca que inuenerit uindica¬
re. ita ñ uult caritas qͦd uin¬
dicet inuenire. Hec causa fecit ut ad
uos ñ uenirem cũ meã p̾sentiã quere¬
retis. ñ ad pacis ur̃e gaudiũ. s ad dis¬
sensionis augm̃tũ. Iuo mͦ enĩ contẽp¬
nerẽ & ĩpunitũ relinquerem. si & me
p̃sente tantus ur̃ tumultus existe¬
ret. qͣntus me ab sente: Et si oculos
meos latuit. tam̃ aures meas ur̃is
uocib uerberauit. Nã fortassis etiã
maior eẽt ur̃a sedicio ĩ p̾sentia mea.
qͣm necesse eẽt uob̾ ñ concedi que in
ꝑniciosissimũ ex empłu contra sanã
disciplinã qđ uob̃ ñ ex pedit peteba¬
tis. Ac sic ñ qͣles uolo ĩuenirẽ uos. &
ipse ĩuenirer. a uob qualem ñ uoleba¬
tis. Cũ gͦ scribat apłs ad corinthios di¬
cens. testem dm facio suꝑ animã meã
quia parcens uob̃ ñdu ueni corinthũ:
ñ qͥa dñamur fidei ur̃ȩ. s cooꝑatores
sumꝰ gaudii ur̃i hoc etiã ego dico

Expanded text:
icut parata est severitas peccata quae invenerit vindicare; ita non vult charitas quod vindicet invenire. Haec causa fecit ut ad vos non venirem, cum meam praesentiam quaereretis, non ad pacis vestrae gaudium, sed ad disestrae augmentum. quo modo enim contemnerem et inpunitum relinquerem, si et me praesente tantus uester tumultus existeret, quantus me absente etsi oculos meos latuit, tamen aures meas uestris uocibus uerberauit? nam fortassis etiam maior esset uestra seditio in praesentia mea, quam necesse esset uobis non concedi, quae in perniciosissimum exemplum contra sanam disciplinam, quod uobis non expedit, petebatis; ac sic non, quales uolo, inuenirem uos et ipse inuenirer a nobis, qualem non uolebatis. Cum ergo scribat apostolus ad Corinthios dicens: Testem deum facio super animam meam, quia parcens uobis nondum ueni Corinthum, non quia dominamur fidei uestrae, sed cooperatores sumus gaudii uestri, hoc ego etiam dico
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tulert̃. nec de suis diuitus magissu¬
ꝑbiant. qͥa eas monasterio partiun¬
tͣ. quã si eis ĩ scło fruerent᷑. Alia qͥp¬
pe quecũq iniqͥtas ĩ malis oꝑib ex¬
ercet᷑ ut fiant: suꝑbia uͦ etiã ĩ bo¬
nis oꝑib ĩs idiatur ut ꝑeant. Et
qͥd ꝓdest disꝑgere dando pauꝑib
& pauꝑem fieri cũ si aĩa misera su¬
ꝑbior efficiat᷑ contẽpnendo. quã fue¬
rat possidendo: Om̃s gͦ unam mit̾
& concordit̾ uiuite. & honorate ĩ uobis
inuicem qmi. cuius templa facte estis.
Orationib instate. horis & tp̃rib constitu¬
tis. In oratorio nemo aliqͥd agat. nͥ ad qđ
ẽ factũ. unde &. nom̃ accepit. ut si alique
etiã p̃t̾ horas c̃stitutas. si eis uacat ora¬
re uoluerint. ñ eis sint ĩpedim̃to que
ibi aliqͥd agere uoluerint. ł salmis &
yminis cũ oratis d̃m. hoc u̾set᷑ in cor

Expanded text:
contulerunt, nec de suis diuitiis magis sucontulerunt, nec de suis diuitiis magis superbiant, quia eas monasterio partiuntur, quam si eis in saeculo fruerentur. alia quippe quaecumque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant: superbia uero etiam in bonis operibus insidiatur, ut pereant. et quid prodest dispergere dando pauperibus et pauperem fieri, si anima misera superbior efficiatur contemnendo, quam fuerat possidendo? omnes ergo unanimiter et concorditer uiuite et honorate in uobis inuicem deum, cuius templa factae estis. Orationibus instate horis et temporibus constitutis. in oratorio nemo aliquid agat, nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit, ut, si aliquae etiam praeter horas constitutas, si eis uacat, orare uoluerint, non eis sint impedimento, quae aliquid ibi agere uoluerint. psalmis et hymnis cum oratis deum,
Abbreviated transcription (Latin):
gresse st̃ monasteriũ. libent̃ illud ue¬
lint ẽẽ cõmune. Que aũ ñ habebant. ñ
ea querant ĩ monasterio. que nec foris
habere potuert̃. S tam̃ eaꝵ ĩfirmita¬
ti qđ opus ẽ tribuat᷑. etiã si pauꝑtateᷤᷤ
earũ quando foris erant. nec ipsa ne¬
cessaria poterant ĩuenire. At nẽ ñ
uictũ & tegum̃tũ. quale foris ĩueni¬
re ñ potuert̃. Nec erigant cernicem
qua sociant᷑ eis ad quas foris accede
ñ audebant. s sursum corhabeant.
& t̾rena uana ñ querant. ne ĩcipiãt
monasteria ẽẽ tluuitib ut ilia nͨ pau¬
ꝑib. si diuites illic humiliant᷑. & pau¬
ꝑes illic inflant᷑. S rursus etiã ille
que aliqͥd ẽẽ uidebant᷑ in scło. ñ habe¬
ant fastidio sorores suas que ad illã
scãm societatẽ ex pauꝑtate uenert̃.
magis aũ studeant ñ de parentũ di¬
uitum dignitate. s de pauperũ so¬
roꝵ societate głari. Nec extollant᷑ si
cõmuni uitȩ de suis facultatib aliqͥd

Expanded text:
onasterium, libenter uelint illud esse commune: quae autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt, sed tamen earum infirmitati, quod opus est, tribuatur, etiam si pauperies earum, quando foris erant, nec ipsa necessaria poterat inuenire; at nunc non uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant monasteria esse diuitibus utilia non pauperibus, si diuites illic humiliantur et pauperes illic inflantur. sed rursus etiam illae, quae aliquid esse uidebantur in saeculo, non habeant fastidio sorores suas. quae ad illam sanctam societatem ex paupertate uenerunt; magis autem studeant non de parentum diuitum dignitate sed de pauperum sororum societate gloriari. nec extollantur, si communi uitae de suis facultatibus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd moliat᷑. putetq se sius fraudib roma¬
nis ducib ꝓfuturũ. & in meo u̾set᷑ exicio:
integrũ de siuis sensib det tue beatitu¬
dini sacram̃tũ. si nullus ĩ eiꝰ c̃uertitur
frustratis inumicis eiꝰ & domitis. Hostis
aũ erit suȩ animȩ. si aliquid sinistrȩ
partis inuenero. Incipit epła scĩ

Expanded text:
aliquid moliatur, putetque se suis fraudibus Romaaliquid moliatur, putetque se suis fraudibus Romanis ducibus profuturum, et in meo versetur exitio; integrum de suis sensibus det tuae Beatitudini sacramentum, si nullus in ejus corde vertitur reddam, perfrustratis inimicis ejus et domitis. Hostis autem erit suae animae, si aliquid in eo sinistrae partis invenero. EPISTOLA XI
Abbreviated transcription (Latin):
goͣ uen̾a̾bili sc̃o patͥ augustino ep̃o.
bonefacius. Castinus ille priuatus
ex consule. uitȩ meȩ ac nominis om¬
nib ut notũ ẽ persecutor. peiores cõmittens
ac fugiens factiones. qͣsi mearũ a me gestarũ
ĩmemor edatiũ italia fugiens. meis se in afri¬
cã defensionib tͣdidit cõmit tendu. Omit¬
to beatissime pat̾ olim mͥ ab eodẽ ingestas
miserias. ostensa ꝑicuła. fugiens eũ nc̃ usq
uiuo. thrax natus uix schitã euasi. dura¬
ui inuido sub ẽsule miles. S diuina po¬
tentia que nouit planare sublimia. &
altius eleuare ꝓstrata. fecit de suꝑbo qđ
uoluit. & hostẽm meũ me qͥeto uictoriã
mͥ quã nouit adduxit. Sufficit ꝓ funere
uicti tanta deiectio. Adorauit sarathan
chlamis. tumuit senator barbarũ caput.
tremuit militẽ dux. Doloris dieunt᷑ ista
pat̾ scẽ cot᷑no. Nã & ueneror illustrissimũ
c̃sulem. & primũ c̃spicio senatorẽ. S ne
consueta fallacia mali erga me ut solet

Expanded text:
o venerabili sancto patri AUGUSTINO episcopo, BONIFACIUS. Castinus ille, privatus ex consule, vitae meae ac nominis, omnibus ut notum est, persecutor, pejores committens ac fingens factiones, quasi mearum a me gestarum immemor donationum, Italia fugiens, meis se in Africa defensionibus tradidit committendum. Omitto, beatissime pater, olim mihi ab eodem ingestas miserias, ostensa pericula; fugiens eum nunc usque vivo. Thrax natus, vix Scytham evasi; duravi invido sub consule miles. Sed divina potentia, quae novit planare sublimia, et altius elevare prostrata, fecit de superbo quod voluit; et hostem meum, me quieto, victoria mihi, qua novit, addixit. Sufficit pro funere victi tanta dejectio; adoravit saracam chlamys, timuit senator barbarum caput, tremuit militem dux. Doloris dicuntur ista, pater sancte, cothurno: nam veneror illustrissimum consulem, et primum conspicio senatorem; sed ne consueta fallacia mali erga me, ut solet,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dix̃. ipsi & nos simꝰ unũ. s sic̃ ego & tu
sumꝰ unũ. sic & ipsi ĩ nob̾ sint unum. Iui¬
a sic̃ illi erant unius eiꝰdẽq substantiȩ qͦs
etiã uniꝰ participes uitȩ et̾nȩ facere
uolebat. ita de patre & filio ꝓpt̾ea dictũ

Expanded text:
 dixit ipsi et nos sumus unum\' sed \'sicut ego et tu sumus unum. sic et ipsi in nobis sint unum\', quia, sicut illi erant unius eiusdemque substantiae, quos etiam unius participationis uitae aeternae facere uolebat, ita de patre et filio propterea dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ex nr̃e susceptione: Sã nẽ pauli¬
łu ĩ tuere que scͥpturaꝵ elo quianoᷤᷤ
cogant unũ dñm dm c̃fiteri. siuetan¬
tũ de patre. siue tm̃ de filio. siue tm̃
de sp̃u scõ. siue simul de patre ⁊ filio
qr uidisti me credidisti᷑ Porro si ⁊ filiꝰ
dñi. ⁊ duo dii. qͦmͦ erit uerũ. dñs ds

Expanded text:
rae susceptione. Iam nunc paulm intuere, quae scripturarum eloquia nos cogant unum dominum deum confiteri, siue tantum de patre siue tantum de filio siue tantum de spiritu sancto siue simul de patre et filioQuia uidisti, credidisti? porro si et filius domini et duo dii, quo modo erit uerum: D
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. sic̃ ex aĩa &. corꝑe dicimꝰ unũ ani¬
mal & una ꝑsona. & unꝰ homo. uł ẽ. uł st̃
Sine aliqͣ̃ uͦ adiuinctione dici unũ st̃
si uuenis ĩ seͥpturis. n de hisqͥ uniꝰ sub¬
stantiȩ st̃. iustissime flagitabis ut aliud ꝓfe¬
ramꝰ. unde omousion demonstremꝰ. Sunt eni
& alia multa. s interĩ de hoc uno cogita de¬
posito studio c̃tentionis. ut habeas ꝓpitiũ
đm. Nonem̃ bonũ hominis ẽ homine uinee¬
re.s bonũ ẽ homini ut eũ ueritas iuncat
uolentẽ. qͥa mału ẽ homini ut eũ ueritas
iuncat inutũ. Nã ipsa iuncat necesse ẽ. siue
negantẽ siue c̃fitentẽ. Ta ueniã. si qͥd libe¬
riꝰ dixi. ñ ad c̃tumeliã tuã. s ad defensio

Expanded text:
 ex anima et corpore dicimus unum animal et una persona et unus homo uel est uel sunt. sine aliqua uero adiunctione dici unum sunt\' si inueneris in scripturis nisi de his, qui unius substantiae sunt, iustissime flagitabis. ut alia proferamus, unde ὁμοούσιον demonstremus. sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita deposito studio contentionis, ut habeas propitium deum. non enim bonum hominis est hominem uincere, sed bonum est homini. ut eum ueritas uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitentem. da ueniam, si quid liberius dixi non ad contumeliam tuam sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris. Hide gͦ. qͥd de te ipse sentiri fe¬
ceris. Id si obiectũ ñ eras negaturus.
cur dictũ scribi noliusti. p̾sertĩ cũ mag¬
noꝑe uoluisses etiã honoratos uiros nr̃o
interẽẽ sermoni: cur gͦ uolens całupnã
deuitare notarioꝵ stiłu timebas. ꝙ cla¬
rissimoꝵ testimoniũ ñ tunebasͤ Si
aũ sic uis ut etiã ego dicã fide meã qͦmͦ
te dicis xisse tuã. ego et iã breuiꝰ pos¬
dissentis a me uis audire. credo ĩ pa

Expanded text:
dixeris. uide ergo, quid de te ipse sentiri fedixeris. uide ergo, quid de te ipse sentiri feceris. quod si obiectum non eras negaturus, cur dictum scribi noluisti. praesertim cum magnopere uoluisses etiam honoratos uiros nostro interesse sermoni? cur ergo uolens calumniam deuitare notariorum stilum timebas et clarissimorum testimonium non timebas? Si autem sic uis ut etiam ego dicam fidem meam. quo modo te dicis dixisse tuam, ego etiam breuius posdissentis a me, uis audire, credo in deum
Abbreviated transcription (Latin):
s utriꝰq nr̃m: quẽ admodu si adiunge¬
res qd eundẽ filiũ di iħm xp̃m etiani
maria uirgo peperit. qđ parit̾ credimꝰ:
& si qͣ alia cõmunit̾ cfitem᷑. Si uoluisses gͦ
tuã dicere. ñ istã diceres que cõmunis
ẽ nob̾. s ilła potiꝰ in qͣ dissentinꝰ a uobis.
llec & p̾sens dicerẽ: si quẽad modu placu¬
erat u̾ba nr̃a exciꝑent᷑. S qͥa hoc nolu¬
isti. dicens te a nob̃ tunere całupniã .& a
placito cui mane c̃senseras pꝰ prandiũ
recessisti. ut qͥd dicerẽ quẽ admod̾u uel¬
les me dixisse uarrares. &. ego ñ habe¬
rẽ uude offend̾em. qͥd. uł quẽ admodu
dixerĩ. Noli gͦ ulteriꝰ iactare qͦd tufide
tuã dixeris. & ego meã ñ dixerĩ. qͥa st̃
homines qͥ c̃sid̾ent me potiꝰ habuisse
fiduciã fidei meȩ. qͥ eã scribi uoluerĩ.
te aũ ñ habuisse. du qͣsi całupniã ꝑ¬
timescis. Paratus gͦ eras negare si tibi
obiceret᷑. qđ contra fide meã aliquid

Expanded text:
sed utriusque nostrum, quem ad modum si adiungeres, quod eundem filium dei Iesum Christum etiam Maria uirgo peperit, quod pariter credimus, et si qua alia communiter confitemur. si uoluisses ergo tuam dicere, non istam diceres, quae communis est nobis, sed illam potius, in qua dissentimus a uobis. L Haec et praesens dicerem, si, quem ad modum placuerat, uerba nostra exciperentur. sed quia hoc noluisti dicens te a nobis timere calumniam et a placito, cui mane consenseras, post prandium recessisti, ut quid dicerem, quod. quem ad modum uelles, me dixisse narrares et ego non haberem, unde ostenderem, quid uel quem ad modum dixerim? noli ergo ulterius iactare. quod tu fidem tuam dixeris et ego meam non dixerim, quia sunt homines, qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi uoluerim, te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. paratus ergo eras negare, si tibi obiceretur, quod contra fidem meam aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
i diois. te mͥ dixisse fide tuã.
quã utrũq sit falsũ. Nã nec tumͥ uoliusti
dic̾e fid̾e tuã. & ego tͥ fide meã ñ dice no¬
lui: s ita dic̾e uolui: ut nemo posset dic̾e
aut dixisse me aliqͥd qd̾ ñ dixerĩ. aut ñ di¬
xisse qđ dixerĩ. Diceres aũ mͥ fidẽ tuam.
si hoc diceres unde dissentis a nob̾. si dice¬
res credo undm patrẽ qͥfiliũ fecit pͥmã
ereaturã ante om̃s ceteras creaturas. &
te falsũ ẽ qđ ttadicatis. hoc potiꝰ abs te uo¬
loscire.Si aũ uerũ ẽ qͥa ista dicitis. uolo
scire quẽadmodu ea de scͥpturis scĩs de¬
fendatis. Nẽ aũ dixisti credẽ te ĩ łm pa¬
trẽ om̃ipotentẽ ĩusibiłe. ĩ mortałe ñ

Expanded text:
i dicis te mihi dixisse fidem tuam quam utrumque sit falsum. nam nec tu mihi uoluisti dicere fidem tuam et ego tibi fidem meam non dicere nolui, sed ita dicere uolui, ut nemo posset dicere aut dixisse me aliquid, quod non dixerim, aut non dixisse, quod dixerim. diceres autem mihi fidem tuam, si hoc diceres, unde dissentis a. nobis, si diceres: \'Credo in deum patrem, qui filium fecit primam creaturam ante omnes ceteras creaturas, ette falsum est, quod ista dicatis, hoc potius abs te nolo scire. si autem uerum est, quia ista dicatis, uolo scire. quem ad modum ea de scripturis sanctis defendatis. nunc autem dixisti credere te <in deum patrem omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nũ. &. ĩmortałe. ꝓpria sua substantia.
sic̃ d̾s solus & et̾nus & ĩmortalis ẽ. ea
diuinitate que ẽ ante scła. Hoc si tͥ dis¬
plicet. & placet a me audire quẽ adiuo¬
du de scͥpturis scĩs asserat᷑. lege enã
illud. qđ ꝓlixius c̃scͥptũ misi benigni¬
tati tue. Si aũ illud tͥ ñ uacat legere. nec
mͥ uacat frustra u̾ba lactare. Possũ tam̃
qͣntũ dñs dederit facultatis. uł dictanti
t uł scribenti. ego qͦq uł dictando uł scͥ¬
bendo ad qͦd uolueris respond̾e. Huic scͥp¬
ture a me dictatȩ ⁊ relectȩ. ego aus̃ subscͥpsi:

Expanded text:
stantia, sicut Deus solus et aeternus et immortalis est, ea divinitate quae est ante saecula. Hoc si tibi displicet, et placet a me audire quemadmodum de Scripturis sanctis asseratur, lege etiam illud quod prolixius conscriptum misi Benignitati tuae. Si autem illud tibi non vacat legere, nec mihi vacat frustra verba jactare. Possum tamen, quantum Dominus dederit facultatis, vel dictanti tibi vel scribenti ego quoque vel dictando vel scribendo ad quod volueris respondere. Huic scripturae a me dictatae et relectae
Abbreviated transcription (Latin):
ptauemã te fr̃ qilectissime pristi ni
erroris tui c̃siliũ depon̾e. nc̃ miror
te in lpso ad huc ꝑman̾e̾. sic̃ epła quã ad
me misisti clamat. Nã ita ẽ dignatiotua.
sic̃ sicietis nimio calore accensus. si inue¬
nerit aqͣm cȩnosã &. se ĩgurgitauerit.
postea eã si łipidã & frigidã reperienꝰ bi¬
berit. ñ satis ꝓficere potest. qͣndoqͥdem
cȩno semel eius cor & anima obruitur.:
Deniq qͦd pace tua dicã ita ẽ c̃siliũ p̃s¬
tantiȩ tuȩ. sic̃ arbor curlia &. nod osa.
que nichil use rectũ habet. & aciem ꝑ¬
Quis e trib unꝰ ds᷑. An forte una ꝑsona
triformis. que hoc noĩe nuncupetur ͤ
Tu si uoluisses & c̃fideres de ꝓfessione
tua. resid̾es mecũ eũ coep̃is tuis. puro
ac pacifico animo & sp̃ũ.&. c̃ferres de
his que di sunt . & que ad głam ⁊ grãm
spiritałe ꝑtinent. Inde quid opꝰ ẽ seri

Expanded text:
ptaueram te, frater dilectissime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistula, quam ad me misisti, clamat. nam ita est dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus si inuenerit aquam caenosam et se ingurgitauerit; postea, etiam si limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quando quidem caeno semel eius cor et anima obruitur. denique, quod pace tua dicam, ita est consilium praestantiae tuae sicut arbor curua et nodosa, quae nihil in se rectum habet et aciem pquis e tribus unus deus? an forte una est persona triformis. quae hoc nomine nuncupetur? tu si uoluisses et confideres de professione tua. resideres mecum cum coepiscopis tuis puro ac pacifico animo et spiritu et conferres de his. quae dei sunt et quae ad gloriam et gratiam spiritalem pertinent. un
Abbreviated transcription (Latin):
titerȩ tuȩ nec ad reddenda ẽuic ia
me ꝓuocare. nec a reddendis
litt̾is reuocare potuert̃. Ea qͥppe que
scͥpsisti mouerent me. si a ueritate di
ñ a potestate hominis dicerent᷑. Dixisti
c̃siliũ meũ arborẽ curuã &. nodosã. que
nichil inse rectũ haber & aciem ꝑuer

Expanded text:
tterae tuae nec ad reddenda conuicia me prouocare nec a reddendis litteris reuocare potuerunt. ea quippe, quae scripsisti, mouerent me. si a ueritate dei, non a potestate hominis dicerentur. dixisti consilium meum arborem curuam et nodosam, quae ni
Abbreviated transcription (Latin):
nũ putes. nolo ꝓmagno appetas. Nã cũ
ad u̾terint homines in hac re tã ingen¬
tem faniã cordis tui. multi gaudebunt
se ĩ uenisse occasionẽ ut a panca euge
euge tã potentẽ uirũ faciant amicũ.
Nolo dice̾ qͥa si faueant uł sicont̾riã
sententiã ꝓferant. etiã formidare po¬
ter̃t inimicũ inepte qͥde & stulte. s tam̃
pleriq homines ita st̃. Noli gͦ attend̾e qͦmͦ
iuncat᷑ augustinꝰ. qͣliseũq unꝰ homo: s atten¬
de potius utrũ uinci possit omousion. ñ
ip̃m u̾bũ grecũ. qͦd facile ẽ ñ intelligentib
irrid̾e s illd̾ qqͣ scͥptũ ẽ ego & pat̾ unũ sumꝰ. ⁊ pat̾ sc̃e¬

Expanded text:
num putes, nolo pro magno appetas. nam cum num putes, nolo pro magno appetas. nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, multi gaudebunt se inuenisse occasionem, ut ad pauca \'euge, euge\' tam potentem uirum faciant amicum, nolo dicere, quia, si non foueant uel si contrariam sententiam proferant, etiam formidare poterunt inimicum inepte quidem et stulte. sed tamen plerique homines ita sunt. Noli ergo adtendere, quo modo uincatur Augustinus qualiscumque unus homo, sed adtende potius, utrum uinci possit όμοούσιον, non ipsum uerbum Graecum, quod facile est non intellegentibus inridere, sed illud, q
Abbreviated transcription (Latin):
sa que dixi oneri sint occupationib tu
manu mea subscͥbenda curaui. Qđ qͥde
& antea uoluerã. si qđ int̾ nos placue¬
rat seruaret᷑. S mͦ certe puto iã ñ a te
debere dici timuisse me tͥ dicere fid̾e
meã. qͣndo ñ sołu dixi .s scͥpta subscͥpsi.
ne me qͥsquã dicat aut dixisse qđ ñ dixi.
aut ñ dixisse qđ dixi. Hoc fac & tu. si
udices queris ñ qͥ ĩore tuo reuereantur
ꝑsonã tuã. s qͥ ĩ litt̾is tus exerant liber¬
tatẽ suã. Si enĩ całupniã times qđ nul
lomͦ auderẽ dicere. nisi hoc ipse dixisses.
licer tͥ ñ subscͥbere. Nã & ego ꝓpt̾ea no¬
lui scribi nom̃ tuũ ĩ his litt̾is meis. ne
hoc forte noluisses. Facile ẽ ut qͥsq au¬
gustinũ uincat. uideris utrũ ueritate
an clamore. Non ẽ meũ dicere. nͥ qi faci¬
le ẽ: ut qͥsq augustinũ umcat. Iuanto
magis ut uicisse iudeat᷑ : Aut si ñ iide¬
at᷑ uirisse. dicat᷑ facile ẽ. Hoc nolo mag¬

Expanded text:
sa, quae dixi, oneri sint occupationibus tusa, quae dixi, oneri sint occupationibus tumanu mea subscribenda curaui, quod quidem et antea uolueram, si, quod inter nos placuerat, seruaretur. sed modo certe puto iam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi. sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse, quod non dixi, aut non dixisse, quod dixi. hoc fac et tu, si iudices quaeris. non qui in ore tuo reuereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exerant libertatem suam. si enim calumniam times, quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses, licet tibi non subscribere; nam et ego propterea nolui scribi nomen tuum in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. Facile est. ut quisque Augustinum uincat. uidens, utrum ueritate an clamore; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicisse, dicatur! facile est hoc: nolo mag
Abbreviated transcription (Latin):
ddixerit qdꝰ unũ sint. Si enĩ ñ inuenit᷑
dictũ nͥ de his reb quas c̃stat eẽ unuis
eiꝰdeq substantiȩ. qͥd opꝰ ẽ ut rebellemꝰ
adu̾sus uerã & catholicã ficie ͦ. Si aui
uen̾is alicubi hoc scͥptũ etiã de diu̾sis
substantiis. tc̃ aluid cogarĩ qͥrere. uide
ostendã recte omousion dictũ patrẽ
os filiũ. slã su lli qͥ scͥpturaᷤ nr̃as aut nes¬
ciunt aut ñ laboriose scrutant᷑. & tam̃ fili¬
ũ eiꝰde substantiȩ & eqͣłe patͥ credunt. di¬
sant eis qͥ hoc nolunt crede cũ tam̃ dni
patrẽ filiũ habere unigenitũ credant.
noluit d̾s habere eqͣłe filiũ. an ñ potuit:
Si noluit. ĩuidꝰ ẽ. Si ñ potuitꝰ. infirmꝰ ẽ.
Itrũ uis aũ de do hoꝵ sentire. sacrilegũ
est. Nescio utrũ possint inuenire qͥd di¬
cant. si nolint res absurdissimas & stultis¬
simas dicere. Ecce qͣntũ potui exposui
tͥ fide meã.  plura qͥde dici possunt. &
diligentiꝰ disputari. s uereor ne ista ip¬

Expanded text:
nt. si enim non inuenitur dictum nisi de his rebus, quas constat esse unius eiusdemque substantiae, quid opus est, ut rebellemus aduersus ueram et catholicam fidem? si autem inueneris alicubi hoc scriptum etiam de diuersis substantiis, tunc aliud cogar inquirere, unde ostendam recte ὁμοούσιον dictum patrem et filium. nam si illi, qui scripturas nostras aut nesciunt aut non laboriose scrutantur et tamen filium eiusdem substantiae et aequalem patri credunt, dicant eis, qui hoc nolunt credere, cum tamen deum patrem filium habere unigenitum credant: \'Noluit deus habere aequalem filium, an non potuit? si noluit, inuidus est; si non potuit, infirmus est; utrumuis autem horum de deo sentire sacrilegum est\\ nescio. utrum possint inuenire, quid dicant, si nolint res absurdissimas et stultissimas dicere. Ecce, quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, ne ista ip
Abbreviated transcription (Latin):
di de patre. iã pat̾ destitit gignere.
Et si destitit. cepit. Si aũ cȩpit gignere:
fuit aliqͣndo sine filio. S nũquam fuit
sine filio: qr filiꝰ eiꝰ. sapientia eiꝰ ẽꝰ. que
candor ẽ lucis ȩtͥnȩ. E rgo semꝑgignit
pat̾. & semꝑ nascitur filiꝰ. Hic rursus ti¬
mendu ẽ ne putet᷑ in ꝑfecta gen̾atio. si
ñ ddicimꝰ natũ eẽ s nasci. Cõpatere me¬
cũ obsecro ĩhis angustiis humanȩ eo¬
gitationis & luiguȩ. & parit᷑ ẽfugiamꝰ
add spm di ꝑ prophetã dicentẽ. benera¬
tionẽ eiꝰ qͥs enarrabitͦ hoc unũ peto ĩ

Expanded text:
Dei de Patre, jam Pater destitit gignere; Dei de Patre, jam Pater destitit gignere; et si destitit, coepit: si autem coepit gignere, fuit aliquando sine Filio; sed nunquam fuit sine Filio, quia Filius ejus sapientia ejus est, quae candor est lucis aeternae: ergo semper gignit pater et semper nascitur filius. hic rursus timendum est, ne putetur inperfecta generatio, si non dicimus natum esse sed nasci. compatere mecum, obsecro, in his angustiis humanae cogitationis et linguae et pariter confugiamus ad spiritum dei per prophetam dicentem: Generationem eius q