comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pomp̾ ait. in utiłr arbitrũ
ꝑuta efnitũ ei debes reede sdi¬
uisiom nr̃e stari plac pro
ea ꝑte qmͣ creditorib tuis so¬
linsti accipe.
Item si arbit̾ ex ꝯꝓmisso pe

Expanded text:
 ait inutiliter arbitrum puta: 'quantum ei debes redde': 'diuisioni uestrae stari placet': 'pro ea parte, quam creditoribus tuis soluisti, accipe'. Item si arbiter poe
Abbreviated transcription (Latin):
tẽciam pit. ⁊ alias quid̾e agi¬
tatũ se arbit̾ nusit dari. mox
uetunt. utrũ eõ ed̃ iussit an
excusat ⁊ ait sabinũ ño deea
sensisse sm̃a q̃ arbitͥũ fĩmiat.
i s de p̾paracõne cãe. ut puta
oi inssit litigatores. Ral en

Expanded text:
tentiam possit. et alias quidem est agitatum, si arbiter iussit dari, mox uetuit, utrum eo quod iussit an excusat et ait Sabinum non de ea sensisse sententia, quae arbitrium finiat, sed de praeparatione causae: ut puta si
Abbreviated transcription (Latin):
districte dicat sm̃am sear¬
bitrũ dr̃e coacturũ. at tñ
interd̾ rõnem eius nr̃e de¬
cã cognita. ut puta sĩ fue
aut alt̾m ex litigatorib ĩ¬
tͥcesserint. aũ si etas aut
ualitudo q̃ postea ꝯting̾it
id ei nimꝰ remitat. aut oc¬

Expanded text:
destricte edicat sententiam se arbitrum dicere coacturum, attamen interdum rationem eius habere decausa cognita: ut puta si fueriaut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut ualetudo quae postea contigit id ei munus remittat, aut oc
Abbreviated transcription (Latin):
licus ẽẽ ceꝑit. neq inꝑͥstinũ statũ
restitui possit. stem iuns initinere
yactucustodiendũ ẽẽ ait labeo de
beo nec si summa cerra sb̃lata ex
fundo meo ⁊ alia regesta ẽet. icirco
meũ solum ẽe desnut nõmag̾ ꝙͣ st̃¬
corado agro ꝑ dmn¬

Expanded text:
licus esse coeperit, neque in pristinum statum restitui posse. Idem iuris ‹in› itinere et actu custodiendum esse ait Labeo: debeo. Nec si summa terra sublata ex fundo meo et alia regesta esset, idcirco meum solum esse desinit, non magis quam stercorato agro.
Abbreviated transcription (Latin):
iacet hrdis enis ẽẽ labeo ast
spicam que interra teneat᷑ ᷤ.
dm̃ fu̾di ẽẽ fructũ qs ꝑciꝑi spͣ¬
ica aũseno ceso aut una ad¬
empta aut excussa olea cͦxm
nõdũ tritũ fr̾imĩtũ aniolem
fcm̃ uł iñdemia coactasit. sec
ut u̾m est ꝙ deolea excussasc̾e¬
sit ita alit̾ obseruandũ de ea
olea q̃ꝑse decidenitul art.¬

Expanded text:
iacet, heredis eius esse Labeo ait, spicam, quae terra teneatur, domini fundi esse fructumque percipi spica aut faeno caeso aut uua adempta aut excussa olea, quamuis nondum tritum frumentum aut oleum factum uel uindemia coacta sit. sed ut uerum est, quod de olea excussa scripsit, ita aliter obseruandum de ea olea, quae per se deciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo qui solos lib̾os hr̃des scͥpsit licet nẽ
ut legatarios eos innoĩauit. s
ũ ostenderet mag̾ uelle se mr̃en
ita frui ut lib̾os secũ hãc fruẽtes.
frui debere dici mr̃em legatariã
eẽ inelligendam. ⁊ꝑ ommina si¬
Quariꝰ. Item contͣ si duo fructuarii
ꝯmnis fundi legataruissit .U lp̃.¬

Expanded text:
in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. frui, debere dici matrem legatariam esse intellegendam et per omnia situarius: item contra, si duo fructuarii et unus fundi legatarius sit. 10 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
eum extraueo uendere potest
locũ nõ hr̃e Neque enĩ infructu
hoĩs ło ẽẽpot. hac rõne nec usũf¬
tñ pecoꝵ sabnius ⁊ cassius oꝑin¬
ati sunt ad fructuariũ ꝑtinere.
¶plane si gregis. uł arm̃ti ut usus
f. legatus debebit ex indenatis
gregrim supplere .i. inlocũ capi
ut post sõstituta: siant ꝓpria
fructuarii. nelucto ea rri cedat
dño. ⁊ situt sb̃stituta statim dñi
fimit. ita priora quoci ex nat᷑a
sructꝰ desimũt eiꝰ ẽẽ. Nam aliocuũ
ꝙ uascitꝰͦ fructuariiest. Icum
sbstituit desunt eiꝰeẽ. Uulp̃¬

Expanded text:
eum extraneo uendere potest.locum non habere: neque enim in fructu hominis homo esse potest. hac ratione nec usuen pecorum Sabinus et Cassius opinati sunt ad fructuarium pertinere. Plane si gregis uel armenti sit usus fructus legatus, debebit ex adgnatis gregem supplere, id est in locum capiut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur fructuarii est et cum substituit, desinit eius
Abbreviated transcription (Latin):
legauit. ⁊ duo̾ ex heredib uissit pro
legatatio satis dareᷤ platebit ucile
eẽ caucõis qͦ legatũ nec refragari
erede. incertiq cũ eodẽ agend sisat̃
nõdedissyeũ ñ qui satis p̾stuit ac pp̃
moram choeredis satis non accepit
nec fructus noĩe inderim tener pp̃
senatꝰ consultũ neq accõue incerti
qr coheredi satis dedit. ¶slud q̃ no¬

Expanded text:
legauit et duos ex heredibus iussit pro legatario satisdare: placebat utile esse cautionis quoque legatum nec refragari erede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedisset. eum uero, qui satis praestitit ac propter moram coheredis satis non accepit, neque fructus nomine interim teneri propter senatus consultum neque actione incerti, quia coheredi satis
Abbreviated transcription (Latin):
enis. idẽ agendo: oño qͥcꝙͣ atqͥrit
Sniili mo ait. ne qiuidẽ sirẽ meã
ame fructuario cõdiicat. me nõ
obligauit ⁊ regłarit̾ defmiit qd̃
quis ab alio stipulando mͥ adqͥrit
id amestipulando nͥ agit uͥ forte
ł cõducat. ¶ Si duos fructuatiõ
ꝓponas ⁊ exalt̾us re fuus sie stiꝑ¬

Expanded text:
ens idem agendo domino quicquam adquirit. simili modo, ait, ne quidem si rem meam a me fructuario conducat, me non obligabit. et regulariter definiit: quod quis ab alio stipulando mihi adquirit, id a me stipulando nihil agit: nisi forte, el conducat. Si duos fructuarios proponas et ex alterius re seruus sit stip
Abbreviated transcription (Latin):
res mĩmos soluat. Qam quos p̾ea
solu̾it. auũdicabit aũ si fu̾int
Si u̾osimł insacculo soli̾it ⁊ mcħ
fecitacapiencis. ⁊ ĩõ ñ dũ acquis¬
p̃cõ soluit suꝰ ñ faciec nuĩmo ac¬
cipientis. ¶ Si oꝑas suas iste fuꝰ
quirecur fructuario. sequeciũ uͦ
stipło ad ꝓprietariũ transit senił
acqiuisita fructuano cruis ñfo¬
leat stipło semł ciuq̃ q̃sita ad a¬
luĩ t̾nsire. il ad hr̃de̾ uł ad arrog¬

Expanded text:
t: nam quos postea soluerit, aut uindicabit aut, si fuerint si uero simul in sacculo soluit, nihil fecit accipientis et ideo nondum adquispretium soluit seruus, non faciet nummos accipientis. Si operas suas iste seruquiretur fructuario, sequentium uero stipulatio ad proprietarium transit semel adquisita fructuario, quamuis non soleat stipulatio semel cui quaesita ad alium transire nisi ad heredem uel adrog
Abbreviated transcription (Latin):
icut in annos sĩgłos ususfructꝰ
legari potest ita icapitis ditum¬
micõne amissus legari pot̃ int ad¬
iciat᷑ quociẽi quitũ capite in¬
imitꝰ erit dolego ł sic. quociẽs am¬
issus erit itñc si capitis diminu
cõe ad mictat᷑ reperͥiis uidebit᷑¬
ic legatꝰ sit anindeat᷑ qñociel ami¬
sũs ÷ ꝙ ⁊ mecianꝰ cẽptat ⁊pndo¬
repetitũ ind̾i qr̃ si nĩq ad tep̃c¬
sit legatꝰ ũputaus ad decẽmũ¬

Expanded text:
icut in annos singulos usus fructus legari potest, ita et capitis minutione amissus legari potest, ut adiciatur: 'quotiensque capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus eriicut in annos singulos usus fructus legari potest, ita et capitis minutione amissus legari potest, ut adiciatur: 'quotiensque capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit
Abbreviated transcription (Latin):
Net cum fructuanꝰ debãt ꝙ suo
suor q fc̃o det̾ius fcm̃nsit peficere:
non est ab soluenduslicet᷑ usuint.
derelinquere paratꝰ sit d enĩ
onne ꝙ diligens. patef. insua
domo facit. ⁊ ipẽ facere¶ Nõ ma¬
ꝓgis hr̃s reficere debet ꝙ uecusta

Expanded text:
us debeat quod suo suorumque facto deterius factum sit reficere, non est absoluendus, licet usum fructum derelinquere paratus sit: debet enim omne, quod diligens pater familias in sua domo facit, et ipse facere. Non magis heres reficere debet quod uetusta
Abbreviated transcription (Latin):
tĩgini᷑. u̾um ⁊̃ si demollitis
edib test ator alias nouas
restitu̾it: planesi ꝑ ꝑtes te¬
ficiat lic oĩs notia fc̃a sit
guetur S ⁊ si stangni uiꝰ f̾
legetꝰ ⁊ exariut sic ũ ager

Expanded text:
tinguitur, uerum etiam si demolitis aedibus testator alias nouas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis noua facta sit,nguetur. Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, ut ager
Abbreviated transcription (Latin):
Mpendẽces fructus ia
maturos reliqͥss testator:
fuictuanꝰ eoᷤ feret. si die sega¬
ci cedente ad huc pẽdẽtes dep̃¬
hẽdessit. nãertantes fructꝰ ad
situs fu̾it tab̾nis admeires suã
uti. ład negaciones suas utiq
ꝑmitcet ᷑ fructuano locare eas.
⁊ ad alias merces. ⁊ illũ solũobs¬
uand̾: ne uł abutatꝰ usu fructu¬
ariꝰ. ł contumneliose iuiriose ue
utatur usuf. ¶ Susui usuit.
itia utatur. ¶ siqͥd doacarii
noĩe debeatur. ⁊ si quid ob forͣm.
minncipio. Nam solent possõdeᷤ
ctam ꝑdẽ fructuũ inuncipio
Auliori p̾cõ adic̾e solent. ⁊ fisco
fũctiones p̃stare. ł onera ad fr¬
uctuariũ ꝑtmebũt. ¶Siq̃ su¬
tus inpõita est fundo . uecte
ħebit fructuariꝰ sistinere. Fuñ
idem puto dicẽo. S ⁊si ẜ uͦ sb̾¬

Expanded text:
pendentes fructus iam maturos reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad solitus fuit tabernis ad merces suas uti uel ad negotiationem, utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu. Si serui usus peritia utetur. Si quid cloacarii nomine debeatur uel si quid ob formam municipio, nam solent possessores certam partem fructuum municipio uiliori pretio addicere: solent et fisco fusiones praestare. haec onera ad fructuarium pertinebunt. Si qua seruitus imposita est fundo, necesse habebit fructuarius sustinere: unde idem puto dice
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ post edicõm ntr̃ exhiis que. ẽdetur an exhi¬
edita sunt: uidend̾ ẽ. puto autẽ
u̾uuis. ea que pleno grege edita
sunt: ad fructuariũ ꝑtinere. sec
post̾iorem gregis casum nocere
debere fructuario sũmictere
ꝯduudere. ⁊ duusionẽ qͣndã fa¬
cere ce dĩum erit sũmissoꝵ ꝓ¬

Expanded text:
et post editionem: utrum ex his quae edentur summiedita sunt, uidendum est. puto autem uerius ea, quae pleno grege edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis casum nocere debere fructuario. Summittereet diuidere et diuisionem quandam facere: quod dominium erit summisso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuł elegant̾ auint. ususf. co
tidie coituit᷑ ⁊ iegatur nõ ũ ppͥe¬
tas eosolo demꝑe quo uẽdicat᷑ͦ
cũ primũ itaq nõ inueniet alt̾
unqui sibi concurat: solus u¬
decur intotũ. nec refert cõuis¬
tim an seꝑatim relinq̃tur¶õ¬

Expanded text:
us eleganter aiunt, usus fructus cottidie constituitur et legatur, non, ut proprietas, eo solo tempore quo uindicatur. cum primum itaque non inueniet alter eum, qui sibi concurrat, solus utetur in totum, nec refert, coniunctim an separatim relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ it oꝑis suis uł post gibimet ⁊¬
ip̃e inciderit de lapse ue fu̾int.
hee fructuarii iuris fuĩt ꝯm¬
odissime tñ ne ꝑsingła aĩalia
facũtatis fructuarii pp̃discre¬
cõnẽ difficilem ius mc̃tu sits

Expanded text:
it operis suis uel post sibimet ipsae inciderint delapsaeue fuerint, hae fructuarii iuris sint? commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fructuarii propter discretionem difficilem ius incertum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ⁊ si balneũ sit ĩ domo usib
om̃cis solitũ uacare ĩ iutnna
ꝑte donuis uł int̾dieras ame¬
uas nõ recte. necex boni uiri
arbit᷑tufcũrũ. si id locare ceꝑit¬

Expanded text:
 si balineum sit in domo usibus dominicis solitum uacare in intima parte domus uel inter diaetas amoenas, non recte nec ex boni uiri arbitratu facturum, si id locare c
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus est: fructuario ad qͥ¬
ri pot̃. ꝓ ꝙ colligi posse didici.
possideatur. uł ab eocͥ hr̃dit¬
as uũdita sit ł cͥ. ꝓp̾etas lega¬
ta sit i an ap̾done sufficere
enĩ ad retinẽd̾ usũf eẽ affect̃¬

Expanded text:
pulatus est, fructuario adquiri potest. per quod colligi posse dici, possideatur uel ab alio, cui hereditas uendita sit uel cui proprietas legata sit, an a praedone: sufficere enim ad retinend
Abbreviated transcription (Latin):
locate su̾it solitꝰ cñ ip̃m fructua¬
riũ locatur tãscericã ꝙͣ fimebrẽ
uestẽ. ¶ ꝓpriecatis do᷑ ñ debebit ĩꝑ¬
edirefructuariũ ĩ utẽtẽ nedet̾io¬
rẽ eiꝰ ꝗdicõnẽ faciat dedbrdã plane
dubitat᷑ si eũ uti ꝓhibeat: aniure
¶Id ⁊ ĩseriis ⁊ incuppis ⁊ incadis ⁊
amphoris putant id̾e ⁊ inspecła¬
ribr. si domꝰ usuf legetur. s ego¬

Expanded text:
tamen ipsum fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem uestem. Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure idem et in seriis et in cuppis et in cadis et amphoris putant: idem et in specularibus, si dom
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ delligr̃: ꝙͣ qui p̾ncipali ie u¬
aliꝙͣ ucilitatẽ si quosoce ꝯpor¬
timo ponãtur. Elicec p̾dia
q̃dam talia sint ut magis
mea ipendamus qͣ de illis

Expanded text:
intellegitur, quam qui principali re uam utilitatem, si quo loco oportuno ponantur. Licet praedia quaedam talia sint, ut magis in ea impendamus, quam de illis
Abbreviated transcription (Latin):
utat᷑ fiuatur. Nam qͥ agros
non ꝓsaindit qui uites nõ
tenetur. eadem ⁊ musua:¬
rio dicenda sũti s sunter
duos fructuanos sit cõtͦu¬

Expanded text:
atu utatur: nam qui agrum non proscindit, qui uites non tenetur. eadem et in usuario dicenda sunt. Sed si inter duos fructuarios sit cont
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ¶ S siediũ ususf. lega¬
cus sit nerua filius. ⁊ lu¬
ua inmitcere eum posseait
s ⁊ colores ⁊ picturas ⁊ mar¬
mora pot̾it I sigilla ⁊⁊ siqͥd p
ꝑire. lat̾um mutare. łuiri¬

Expanded text:
aedium usus fructus legatus sit, Nerua filius et lumina immittere eum posse ait: sed et colores et picturas et marmora poterit et sigilla et si quid perire, uel atrium mutare, u
Abbreviated transcription (Latin):
ust̃ sit legatus. tñc eĩ ⁊uẽd̾e p̃t
nam ⁊ crebacuis scribit. siluã
ceduã ⁊ arundmetũ posse fct¬
uariũcedere. sicut pat̾fam̃. ce¬
debat ⁊ uẽdebat. lic pat̾ fam̃ nõ¬

Expanded text:
us sit legatus: tunc enim et uendere potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructuarium caedere, sicut pater familias caedebat, et uendere, licet pater fam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietatis. ⁊ si forte uoluꝑtu¬
anũ fuit prediũ. nridiaria
ł gestacõnes uł deambulacõ¬
ues ar borib infructuosis opa
ꝙ adredditũ spectat. ¶ Inde
est quesitũ an lapidicinas. ł
crecifodinas. Pareuifodinas
ip̃e instituere possit. ⁊ ego pu¬
to ⁊̃ ip̃m ĩstitu̾e posse. si nõ
igri ꝑtem necc̃iam huic rei
occupaturus ẽ. ꝓide uenas

Expanded text:
tis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacquod ad reditum spectat. Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas uel harenifodinas ipse instituere possit: et ego puto etiam ipsum instituere posse, si non agri partem necessariam huic rei occupaturus est. proinde uenas
Abbreviated transcription (Latin):
conpetere. fructuano autẽ
fructꝰ non ẽẽ ablatos : marce.¬
lł autẽ mouet᷑ eo q si postea
frctus istos nactus fuerit. fr¬
uctuanus fortassis fiãt
eius. Namsifi̾t quarõne
heuenit nisi ea ut int̾m fi-¬
erent ꝓprietarũ. morapp̾hẽ¬
si fructuarii essiciũtꝰ exem¬
pło rei sb̾̃ condicõne legate:¬

Expanded text:
competere, fructuario autem fructus non esse ablatos. Marcellus autem mouetur, eo, quod, si postea fructus istos nactus fuerit fructuarius, fortassis fiant eius: nam si fiunt, qua ratione hoc euenit? nisi ea, ut interim fierent proprietarii, mox adprehensi fructuarii efficientur, exemplo rei sub condicione legat
Abbreviated transcription (Latin):
uiii. iuris ciił ad fructuariũ
ꝑtinere. gͦ ⁊ piscacõnũ. ¶sem¬
in arios & fructus puto ad frict¬
uanũ ꝑtinere. ita. tñ ut ⁊ uẽ¬
d̾e er ⁊ seminare liceat. d tñ se

Expanded text:
 iuris ciuilis ad fructuarium pertinere: ergo et piscationum. Seminarii autem fructum puto ad fructuarium pertinere ita tamen, ut et uendere ei et seminare liceat: de
Abbreviated transcription (Latin):
beo ⁊̃ inpprietatis oño scbit.
Idẽ u̾uã nec obstrile eũ posse
It̃ si doꝰ ususf̾ legatꝰ sit merito¬
na illic fac̾e fiuctuaruis ñ d¬
ñ or. nec ꝑcenacula diuidere

Expanded text:
 in proprietatis domino scribit. idem Nerua nec obstruere eum posse. Item si domus usus fructus legatus sit, meritoria illic facere fructuarius non debet nec per cenacula diuidere
Abbreviated transcription (Latin):
actenus tñ utsarta ¶Lellus.¬
tecta ħat si q̃ tñ uetustate coruis¬
sent: neutr̃ cogi refic̾e. ssi hr̃s
refecie: passutu fructuariũ nti
uñ celsus dem̃o sarta decta hñdi
q̃rit. si qͣuetustate coruerit resi¬

Expanded text:
actenus tamen, ut sarta tecta habeat: si qua tamen uetustate corruissent, neutrum cogi reficere, sed si heres refecerit, passurum fructuarium uti. unde Celsus de modo sarta tecta habendi quaerit, si quae uetustate corruerunt refi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽꝑe siłramitti: eadẽq rr̃e ꝑ legẽ
falcidiam minimi ꝑt. ¶ reo qͦq
rias ususf. obligacõ dundicur
socus defendende ꝓ ꝑte defẽdẽti
fiet restitucõ QG auis.¬

Expanded text:
er amitti eademque ratione per legem Falcidiam minui potest: reo quoque rias usus fructus obligatio diuiditur: sociis defendente pro parte defendentis fiet res
Abbreviated transcription (Latin):
inri possũt qr facdtas est restituẽdi
nam ⁊ possidere ⁊usu caꝑe eos pꝰse cõ¬
debere cõdempuari nͥ restituat.
ISiquiscũ iuidicii accepti tempore pꝰ¬
sideret p̾ea sñ do .in. possidere desiert᷑.

Expanded text:
iri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse condebere condemnari, nisi restituat. Si quis, cum iudicii accepti tempore possideret, postea sine dolo
Abbreviated transcription (Latin):
tõ opcõ data ẽ ad exibẽtiũ agͥe pot̃.
¶siquis ex nuis meis mustũ fecent
uł exoluus oleum. uł ex lanauestum̃¬
ta cum sciret ħ̾aliena ẽẽ itͥus uo¬
miue ad exibendũ accõne tenebit᷑
quia ꝙ exre nra sit nr̃m eẽ u̾iꝰ est tͭ¬

Expanded text:
to optio data sit, ad exhibendum agere potest. Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena esse, utriusque nomine ad exhibendum actione tenebitur, quia quod ex re nostra fit n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ubi fu̾it cum lis cõtestare᷑ ꝑ icło
dam ꝑducendam ue eolocou̾ actũ
sits pasceie plane suũ nestire cura¬
opordere si forte ipẽsuus exoꝑis ÷¬
u̾o cogitur uacaresꝑinde. ⁊ si aps̃
offm̃ fu̾it depoĩt̾ exibenduscilima
debebit agnoscere qui exileridesi¬
pascere. Nam si solebat sicuti pa¬
cit ita ⁊ cibana pͥatest nõ rocusa

Expanded text:
um, ubi fuerit cum lis contestaretur, periculo dam perducendamue eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire curaoportere aiogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desipascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusa
Abbreviated transcription (Latin):
quis anffere non pateretur. ⁊ pla¬
cet uobis pomponii sin̾a quegl¬
ans exret siũ cõsupta sit . s.n si
extet ⁊ inter dcõ deglande legẽda
m̾ ut teitio quo die legende glã¬
dis facłtas eet uti potero si dã pra
infecti cauero. ¶ Siquis rẽfecit
ad alium ꝑuenire uidetur dolo
fecisse quo mrmꝰ pꝰsideat simodo ħ
dolose fecisset. ¶ S siguis rem de¬
t̾iorem exibu̾it eque ad exibẽdũ
eum ten̾i sabinus ait. fet ħ ibi

Expanded text:
teretur. et placet nobis Pomponii sententia, siue glans extet siue consumpta sit. sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero. Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait. se
Abbreviated transcription (Latin):
agenti offerati¶ si debitor cõmunis p̃oii
ꝑtem pingnoridebit. ⁊ atomino alt̃¬
iusꝑtis ꝓuocatur creditor enis abal.
iotreditore alt̾uis debitoris licendo
sr̃auit debitor eiꝰ cm res fuit adiudita¬
ta uelit ꝙ ꝑteni suam p̃diĩ recupare
soluto eo q ipe debint elegauter dr̃
non ẽẽaudiendũ nisi ⁊ eam ꝑtem
paratus sit recuꝑare tͣ creditor per

Expanded text:
debitor communis praedii partem pignori dedit et a domino alterius partis prouocatus creditor eius aut ab alio creditore alterius debitoris licendo superauit et debitor eius cui res fuit adiudicata uelit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit: eleganter dicitur non esse audiendum, nisi et eam partem paratus sit reciperare, quam creditor per
Abbreviated transcription (Latin):
nescati arbituo fiant sumiadiu¬
dicet᷑: tocus fundris caueri oporcet.
ut que ex hiis accõib receptasilint
reddantur aut que meas inpẽse
eẽt eonoĩe actũ ñ fu̾it eũ seqͥ ĩ tegͣm¬

Expanded text:
nes ab arbitro fiant, si uni adiudicetur totus fundus, caueri oportet, ut quae ex his actionibus recepta fuerint reddantur aut quae in eas impensae esset, eo nomine actum non fuerit, eum seq
Abbreviated transcription (Latin):
c elsus sꝯcͥ siqͥs mertes qͣs uehendas cõd̾
morreo posuit. cmmi cõductore ad exi¬
bendũ. agipot̾ s Itemsimortuo ꝯdͤ re
herci existat cum herede agendiũ est
sGet si nemoles sit cum horrerario

Expanded text:
Celsus scribit: si quis merces, quas exuehendas conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: sed si nemo heres sit, cum horreario
Abbreviated transcription (Latin):
egat lex religia mulierem sip̃n
misse uidetur. I Iom p̃¬
gitimũ modum mortiuis illa¬
tus sit postea eum ꝓhibere nõ
poc̾uit ecuficii dominꝰ quo muiꝰ
alium mortuũ eo inferat.⁊ mo¬
nuum̃tum redificet. si ab ĩicio

Expanded text:
egat lex regia mulierem, quae remisse uidetur. 3 Pompgitimum modum mortuus illatus sit, postea eum prohibere non poterit aedificii dominus, quominus alium mortuum eo inferat vel monumentum aedificet, si ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Set si religiosus locꝰ fc̃s sit põcifiteᷤ
explorare deberet quadenus sal¬
nare ligione desiderio reficiẽ da
tum petatur ⁊ de condiccionᷤ

Expanded text:
tur.Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi oTUM PETETUR ET DE CONDICTION
Abbreviated transcription (Latin):
neri. ¶ E muis autẽ r̃r̃ spcͣctarũ
noĩe ẜ incoruꝑti conpetat accõtm̃
ꝯ furti agere possimus. oꝑe enim:
consilio sollicitatoris uidentur res
ab ẽe. nec sufficiet alt̾uim accõne
egisse. qi alt̾a alt̾am non minuit.
Idem ⁊ meum quis uũ recepit ⁊ ce¬
lauit ⁊ det̾iorẽ fecit. uł sc̾. sunt xx¬

Expanded text:
neri.Quamuis autem rerum subtractarum nomine serui corrupti competat actio, tamen et furti agere possumus, ope enim consilio sollicitatoris uidentur res abesse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in eo, qui seruum recepit et celauit et deteriorem fecit, Iulianus s
Abbreviated transcription (Latin):
io inunũ fierri ⁊ eleccõ er̃ ħedis
⁊ gratificõm iocus ¶ S fructuano
utilem accõm inħedemdandam
ad id recipiendũ ꝙ p̃ter eam eleccõ
simfrnis erogata sint: utilẽaccõ¬
nem inh̾edem dandam eẽ ꝑlaciit

Expanded text:
rit in unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionsi in funus erogata sint, utilem actionem in heredem dandam placuit
Abbreviated transcription (Latin):
arcus a Resit eum h̾edem q ꝓh¬
ibet fun̾ari ab eo qm̃ testator ele¬
cilem fimeranã accõm dandam
ad u̾sus hr̃dem ei qui mpẽdit. lu¬
cranemm hedem miquũesgia¬

Expanded text:
arcus rescripsit eum heredem, qui prohibet funerari ab eo quem testator eleutilem funerariam dandam aduersus heredem ei qui impendit: lucrari enim heredem i
Abbreviated transcription (Latin):
q̃siñauera est. In hiis tm̃ casibus
inqiuib ħ ei facere legibus ꝑmiss¬
um est. ¶ Precerea mantũ puto
eusam prẽm pr̃are debere accilmꝰ
ait. aut ħ̾edesenis muliens puta

Expanded text:
ia vera est: in his tamen casibus, in quibus hoc ei facere legibus permissum est. Praeterea maritum puto ensam patrem praestare debere Atilicinus ait aut heredes eius mulieris, puta
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus non est. prom̃ si imꝑite
u̾sa tus est sibi impntare d qͥ eum
ad ibiit. s ⁊ si negligent̾ enuem¬
essor secutus erit lata culꝑa plane
dolo ꝯperabitur. setet si mercedẽ
accepait nõ onmnenculpam cum
pr̃are s̃p̃ u̾ba edcĩ utique cum sit p̃¬
tor ⁊ mercede eos interuenirer:¬
¶It autẽ cenetur hͣe accõne quire¬
nunciauit s renunciasse ⁊ eũ acciꝑe
cẽs mersor mandau̾tanit mnsitrã
agri ageres. ⁊ tuidticõ delegau̾is
⁊ale do . in. quuid ineare fec̾it tu te¬
duob mandau̾o ⁊ ambo dolo te¬
cerint adu̾sus sin glbs insolidũ agi
poc̾it. s alt̾o conuento si satisfec̾it
malt̾um accõm denegar oportere¬
conpecit autẽ accõ ħ ei cuius int̾fũ
fłm modũ renũciatum nõ eẽ ħẽ

Expanded text:
obligatus non est. proinde si imperite versatus est, sibi imputare debet qui eum adhibuit: sed et si neglegenter, aeque mensor securus erit: lata culpa plane dolo comparabaccepit, non omnem culpam eum praestare propter uerba edicti: utique enim scit praetor et mercede eos interuenire.Is autem tenetur hac actione qui renuntiauit: sed renuntiasse et eum accipees mensor, mandaverim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaveris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teduobus mandauero et ambo dolose fecerint, aduersus singulos in solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit.Competit autem haec actio ei, cuius interfuit falsum modum renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
enenerit ut uenditor liberetur qr
assingͣturũ se modũ intͣcerrũ diem
ri utilem debere. põp̃ ait er̃ gͦ ad ac¬
cõnem de dolo decurrendum. ¶ei
cum fls̾ modus renunciatus ẽẽt ep¬
tor cum uenditore exempto egisset.
agere pot̾it s cum mẽri ore.s ⁊ si
ncħ eius interest cõdẽpnan m̃sorẽ
non oportet. Q siñ de toto modo qͥ de
se dicecur. ħ accõ ꝯpecit. promide sine
medificii m̃sura fefellit ⁊̃fhĩti łĩuim
Duie de ituns latrtudine sui tes uitute
inm̾tendi ꝓiciendi. ⁊ querat᷑. I auł¬
siũ aream uł tingnum t lapidem
meiciendo mentitus filit U lꝑranꝰ

Expanded text:
erit ut venditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum diem ri utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad actionem de dolo decurrendum. Si, cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum venditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem non oportet. quod si non de toto modo qui dese dicetur, haec actio competit. proinde si in aedificii mensura fefellit vel in frumlatitudine sive de servitute immittendi proiciendique quaeratur, sive aream vel tignum vel lapidem metiendo mentitus fuerit Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ip̃õ ꝓhr̃de eum gereres finge.
ir adħuc eumdeliberare deadeũ¬
eum intulent. s qui uis alius hĩce¬
uł cessante .ł. ab sent᷑ͤ ł uerentes
ne ꝓ hr̃ de gerere iudeatur tũ loc̾¬
religiosum ferre puto. plerimi
emm defuncti añ sepeliunt᷑ ꝙͣ qͥs
hñs euis existat s cunc locus fitre
indetur ad mortuũ ꝑtinere locus
inq̃ni infert᷑ p̃sercim simeũ lo¬
cum inferatur inq̃ ip̃e destma¬
ut. usq adeo ⁊̃ ut si inlegatum
loca sit illarus ab ħrde illa cõe tm̃
testatoris fit religioiꝰ. si modo in
alium ĩocũ tam oportune ĩ f̾ri
nõ potuit: P auł.¬

Expanded text:
 pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum deliberare de adeuneum intulerit, sed quivis alius herede cessante vel absente vel verente ne pro herede gerere videatur, tamen locreligiosum facere puto: plerumque enim defuncti ante sepeliuntur, quam quis heres eis existet. sed tunc locus fit reliter enim videtur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum inferatur, in quem ipse destinavit: usque adeo, ut etiamsi in legatum locum sit illatus ab herede, inlatione tamen testatoris fit religiosus, si modo in alium locum tam oportune inferri non potuit. Ga
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ domi. ⁊ eotẽpore quo alea lude¬
se finti accõnemdaturũ iudeamꝰ
utrum ad penalem accõnẽ solam ꝑti¬
ueat. an siad exhibendum uelitag̾e
ł uendicare. ł ꝯdit̾e. uł est relatum
apud pomponiũ solum modo penal¬
em accõnemdenegandam. quod ũ
puto u̾m. pretor emm simpłr ait sul
lud sb̾tractum erit iudiciũ nõ dalo̾:
uim intulit qͣue reserit aĩadu̾tã
ħ clausula ꝑtinet ad aĩadu̾sionem
eiuis qui conpulit ludere. ut añ iul¬
cła multeretur aut in latu uiuas
quam siquis certet hasta ł pilo ⁊aci¬
endo. ł currendo. saltando luctãdo.¬
ł pũgnando. ꝙ uirtutis causa fiat.¬

Expanded text:
m domi et eo tempore quo alea ludese furti actionem daturum, uideamus utrum ad poenalem actionem solam pertineat an et si ad exhibendum uelit agere uel uindicare uel condicere. et est relatum apud Pomponium solummodo poenalem actionem denegatam, quod non puto uerum: praetor enim simpliciter ait 'si quid suti quaeque res erit, animaduertam.' haec clausula pertinet ad animaduersionem eius qui conpulit ludere, ut aut multa multetur aut in lautumias uludere, praeterquam si quis certet hasta uel pilo iaciendo uel currendo saliendo luctando pugnando quod uirtutis causa fiat
Abbreviated transcription (Latin):
dator hꝰ ꝓpoĩti extuit tenetur. ñ en
mio iaudando aug̾i maliciã
malum fecerit det̾iorem corrup¬
isse uidebitur. Is quo det̾iorem
cideret aut ault̾ aret. uł s ut rp̃-¬
nem sͥ cõmissam turbaret. Pliul
olo malo adiecto: calliditatẽ
nocat pretor eius qui ꝑsuadet
notatur. ⁊ si lusus grã fecerat
non denecur. uñ g̃ritur siguic
ẜuũ alienũ suasent intectum
⁊ ille parens ascendent ⁊descẽtẽt
⁊ cecident. crusq uł aliud fregent

Expanded text:
dator huius propositi extitit, tenetur: non enoportet laudando augeri malitiam. malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur.Is quoque deteriorem cideret adulteraret uel etiam ut rationem sibi commissam turbaret: 2 Paulolo malo adiecto calliditatem notat praetor eius qui persuadet: notatur, et si lusus gratia fecit, non tenetur. Vnde quaeritur, si quis servo alieno suaserit in tectum ille parens ascenderit vel descenderit et ceciderit crusque vel quid aliud fregerit
Abbreviated transcription (Latin):
gendus ẽ qm̃ mid quod exea re ine
peculis Cidu̾sus ꝑentes ⁊ patronosre¬
peticõ eiꝰ qd̾malea lusum ẽ utił ex
d uersus mẽrsorẽ agrorũ mẽ
pretor infcm̃ accõm ꝓposuit mod mu¬
a quo falli nos nõ oporteat. d¬
uam int̾ẽ nr̃a nefallamur inumodi
renunciacõne s forte Idefimbus.
contentõ sit ułemptorscire uelic uł
uenditor cuiusmod agͤri ueat. Iõ aũ
hnc accõnem ꝓposuit quia ñ c̾dide

Expanded text:
e, quam id quod ex ea re in peculio sit. Adversus parentes et patronos repetitio eius quod in alea lusum est utilis ex duersus mensorem agrorum praetor in factum actionem proposuit. a quo falli nos non oportet: nam interest nostra, ne fallamur in modi renuntiatione, si forte uel de finibus contentio sit uel emptor scire uelit uel uenditor, cuius modi ager ueneat. ideo autem hanc actionem proposuit, quia non credide
Abbreviated transcription (Latin):
sidem deducantur eoꝵ qͦ ĩ noĩa ⁊ no¬
te ⁊ cuius siquis ẽẽ dicat ad magĩat᷑
differantur ut facilius angnosci
ꝑcipi fugitĩ possint  Hoce aut̃ nͥbo ĩ
cicatrices continentur sem uiris est

Expanded text:
sidem deducantur. Eorumque nomina et notae et cuius se quis esse dicat ad magistratus deferantur, ut facilius adgnosci et percipi fugitivi possint notae autem verbo etiam cicatrices continentur: idem iuris est,
Abbreviated transcription (Latin):
atu retitauit facłtatẽ ingrediẽdi¬
ded̾ tam cesaris qͣm senator ⁊ paga¬
noꝵ predia uolentib sugitiuosin¬
guirere. scrucan q cubicła atq ue̾¬
tigia occultanciũ. P auł.
dep̃hensos recte ncustodiam retin¬
encnã magrãtus inumicipeᷤᷤ ad of¬
ficiũ p̃sidis ꝓuincie uł ꝓ consuss cõ¬
p̃hensos fugitiuos recte tͣnsmitũt.
feded̾it neisto quidem ꝑicłodisc̾mi¬
nis iude qd̾ sͥ tm̃ irrogat potestatẽ
donuni enitare potest rt nãdiuus

Expanded text:
atu recitauit, facultatem dedit ingrediendi tam Caesaris quam senatorum et paganorum praedia uolentibus fugitiuos inquirere scrutarique cubilia atque uestigia occultantium. 4 Pauludepraehensos recte in custodiam retinent. magistratus municipales ad officium praesidis prouinciae uel proconsulis conpraehensos fugitiuos recte transmittuntdederit, ne isto quidem periculo, discriminis uitae tantum, sibi irrogato potestatem domini euitare poterit: nam diuus
Abbreviated transcription (Latin):
Tociens heres in uire int̾ogandus ẽ
qͥ ex ꝑte ht̾s sit quociẽs adu̾sus eũ ac¬
cõ instituitur. ⁊ dubitat actor qͣ ꝑte
actor exqͣ ꝑte adu̾sariꝰ defuncto hĩs ex¬
titerit interdum plus petendo aliꝙͥ
dãpni senciat. ¶ Int̾ogatoriis ant

Expanded text:
Totiens heres in iure interrogandus est, qua ex parte heres sit, quotiens adversus eum actio instituitur et dubitat actor, qua ex parte actor, qua ex parte adversarius defuncto heres exstiterit, interdum plus petendo aliquid damni sentiat. Interrogatoriis autem
Abbreviated transcription (Latin):
cdarat ⁊ p̾sides ⁊ magr̃atus ⁊ milites
stacõnanios dommos aduiuare deb̾e¬
q̃ inquirendis fugitiuis ⁊ ut muẽtos
redderẽt. et ut hii apud quos de lite
deduc̾e d. ⁊ m̾ito ad mouentur n¬
a gr̃atus eos diligenter custodire

Expanded text:
ites stationarios dominum adiuuare debere inquirendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos delitescdeducere debet.Et merito monentur magistratus eos diligenter custodire,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m defendit: nullũ facit p̃uid̾m.
ueram itaq ẽẽ celsi sm̃am dubiũ
non ẽ an gͦ non uideatur defẽd̾e
int̾ogatus hr̃tem se. Rdit necad¬
iecent exqͥ ꝑte exasse Rdisse dicẽd̾¬

Expanded text:
quem defendit nullum facit praeiudicium. ueram itaque esse Celsi sententiam dubium non est. an ergo non uideatur defendereinterrogatus heredem se responderit nec adiecerit ex qua parte, ex asse respondisse d
Abbreviated transcription (Latin):
constat. ¶ ꝑtus ancille fdiue
qui ap̃ bone. fi. emꝑtorẽ cõcept᷑
est ꝑ hanc accõnẽ petendꝰ est
dũ tũ licet furciua m̃r diftcra nõ
sit. s donaca ingnoranti nͥ e a q̃
ap me conceꝑit ⁊ peꝑit. cõpetit
mͥ inꝑtũ publiciana. ut uis ait.
si uio eotemꝑe quo exꝑiar. fur
usu caꝑe posse si funriua ñ eẽt:
ex eacã ꝑtũ meusu caꝑe si fur¬
tiuã eẽ miẽm ĩgnorabã ¶ exoĩb

Expanded text:
nstat. Partus ancillae furtiuae, qui apud bonae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, rdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignoranti mihi et apud me conceperit et pepererit, competit mihi in partu Publiciana, ut Iulianus ait, si modo eo tempore, quo experiar, furtusucapere possem, si furtiua non esset, ex ea causa partum me usucapere, si furtiuam esse matrem ignor
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ⁊ spõsã. dabitur gͦ. ⁊ possidẽti
ercepcõ. ⁊ amuissa possõne ꝓub¬
siciana. sĩ erͣneui sidonatoe
possideat. ¶ Is cui ex trebellia¬
no hr̃ditas resticutaest ⁊̃ siñ
fuit nactus possõnem. ut̾i poͣ¬
tit si forte bona fide ntͣdita ẽ su
si res talis sit ut eam lex aut ꝯ¬
stituco alienari ꝓ hibeat. eo
cau publiciana non cõpecit ce
hiis casib nemimẽ p̃cor tuecur
ne ccͣ leges faciat. ¶publicia¬
na accone ẽ denfante ẜ uoũ¬
oũ amiculo uti possumꝰ. ¶ Si

Expanded text:
onsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat. Is cui ex Trebelliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit nactus possessionem, uti potit, si forte bona fide mihi tradita eSi res talis sit, ut eam lex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat. Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti possumus. Si pro
Abbreviated transcription (Latin):
Semerit. ⁊ei res emꝑta eo noĩe sit
t̾dita cec̾um ante cradicõnem
ꝙͣ ius bone si. quis ẽptorsit exꝑi¬
bona fide fieri soq sisciens ali¬
enam pꝰseslionẽ app̃henoit pre¬
blitiana eũ erꝑti nõ posse. qr¬

Expanded text:
et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, experibona fide fieri: ideoque si sciens alienam possessionem adprehendit, Publiciana eum experiri non posse, q
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmitur uñ p̃t cõiectura capi
qͣi nec smña p̾toris easit. ut retͥ¬
siue hr̃di ẽꝑtoris: publiciana cõ¬
pecit accio. ¶ siquis tem ap̃se
cepoitam ł s cõmoratã em̾it. ł¬

Expanded text:
exprimitur: unde potest coniectura capi, quasi nec sententia praetoris ea sit, ut requsiue heredi emptoris, Publiciana competit actio. Si quis rem apud se depositam uel sibi commodatam emerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ꝑmutacõ fcãsit: eadẽ accõ cõ¬
pecit. ¶ publiciana accõ ad in¬
star ꝓpͥetatis. nõ ad iustar possõ¬
nis respicit. ¶ Si petenti mͥ
rem iusiurandũ deculeris. ego¬
que uirau̾o tẽ meam ẽẽ. cõpetit
publiciana mnichi s ad u̾sus re
dum taxͣatꝰ. eiꝰ emm soli nocere
¶ s possori delatũerit iusuiradũ
⁊uirau̾it rem petitoris nõ eẽ. ad¬
u̾sus eũ solsi petentẽ excepcõne
utecur non ut ⁊ hãt actionem.¬
¶ Inpubliciana accõne oĩa eadẽ
erunt. que ⁊mrei uũdicatõe
diximus. ¶ħactio ⁊ heredi ⁊ h
onarus successorib conpecit.
¶ precor ait qui bonafide emit. Nõ

Expanded text:
facta sit, eadem actio competit. Publiciana actio ad instar proprietatis, non ad instar possessionis respicit. Si petenti mihi rem iusiurandum detuleris egoque iurauero rem meam esse, competit Publiciana mihi, sed aduersus te dumtaxat: ei enim soli nocessessori delatum erit iusiurandum et iurauerit rem petitoris non esse, aduersus eum solum petentem exceptione utetur, non ut et habeat actionem. In Publiciana actione omnia eadem erunt, quae et in rei uindicatione diximus. Haec actio et heredi ‹et› honorariis successoribus competit.  Praetor ait: 'qui bona fide emit.' non
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. Sz ħei concedendiu es
emeras edificastiꝰ aut cõseiusti
de inde ẽumtitur: bonus uider
uarie er ꝑsoins causis ciz cõstit¬
uet singe ⁊ enm dñm eadem
fc̾urũ suisse ⁊ reddat impẽsam
ut fũdũ recipiat. usq eo dũ tar¬
at: quo pͥciosior fĩs  est᷑ ⁊ si plus
precio fũdo accessit: sotum ꝙ mi
pensũ ẽ reddeti finge᷑ pauꝑem
cuii s̾e reddere id cogatur. sarib
iepłcris auitis carend ħat. suf¬
sicit tͥ ꝑmitci tolłe exhuis reb
que possis ita ne det̾ior sit fũdus.
dñs tm̃dare quantum hĩturꝰ ẽ
possõr hiis rebr ablatis fiat pote¬
stas. n maliciis moulgẽd̾ est
¶si tectoriũ puta ꝙ induxͥis pictͤ¬
asq e corradere uelis. incħ la¬
turus isi ut officias finge Aã
ꝑsonamẽẽ dm̃ que receptum
fundum morm̃di tura sit
insi reedat ꝙͣ tũ prima ꝑte reddi
oportere diximus. eo deducto

Expanded text:
ponere: sed hoc ei concedendum est, emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde euincitur: bonus iudex uarie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, solum quod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat: sufficit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita ne deterior sit fundus, ntum dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere velis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox venditura sit: nisi reddit, quantum prima parte reddi oportere diximus, eo deducto
Abbreviated transcription (Latin):
el ex causa noxe dedicõnis siũ
uera tausa sit siũ fła. P auł
non defendebatur iussu precoris
duxͥo ⁊ amisero possorem cõpet̃
michi publiciana.
liciana accõ compecit. ¶ sil
fu̾it estimata: similis est uendi
ere. eunt posse usu caꝑe ⁊ pub̾¬

Expanded text:
el ex causa noxae deditionis, siue uera causa sit siue falsa. 6 Panon defendebatur, iussu praetoris duxero et amisero possessionem, competit mihi publiciana. liciana actio competit. Si lis fuerit aestimata, similis est uendiere emit, posse usucap
Abbreviated transcription (Latin):
Seadẽ ⁊ de ꝓte intelligenda sunt.
officior uidicis cõtinet᷑ ꝑ modo
ꝑtisea quo restitmn mubere q̃
simł cũ ip̃a ꝑte restitui debent.
¶Incerte ꝑtis uẽ dicam cacõ
q̃ uix apud iudicẽ ex ammat᷑.¬
legatarius cui ho legatus e qͣm¬
tam ꝑtẽ uñdicare debãt. itaq
talis dabitur actio  eade ⁊cet̾is
reb intelligimꝰ.¬

Expanded text:
genda sunt, officioque iudicis continetur pro modo partis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent. Incertae partis uindicatio quae uix apud iudicem examinatlegatarius, cui homo legatus est, quotam partem uindicare debeat: itaque talis dabitur actio. eadem et de ceteris rebus intellegem
Abbreviated transcription (Latin):
dño: ⁊ nõdũ usu capcũ petet:
iudiciũ dabo. ¶ Merito p̾cor ne
ait nõ dñusu captũ. namsiu¬
nec desiderat honorarian.¬
¶ sec cur tradicois dũ tarat. ⁊ usu¬
capionis fecit m̃cionẽ cũ satũ
multe sunc iuris ꝑtes quibus
om̃um quis nancisc̾et᷑ ut ꝑuta

Expanded text:
ino et nondum usucaptum petet, iudicium dabo.' Merito praetor ait 'nondum usucaptum': nam sinec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quibus dominium quis nancisceretur? ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
uor a iroundiderit.  eni̾mn do¬
ius u enditoris michi nocebit.
Iaccone nou oberit mͥ si suoces¬
soram ⁊ colo feci cum hiis incuiꝰ
locũ successi. bona sideemiss. nͤ
ꝓd̾ic si dolo careo: cũ emꝑcor cui
successi dolo fecisset. s eĩ si ẜuus
meusemit. doluseuiserit spectã¬
drs. nõ meus: ł comͣ. ¶ꝓublici¬
ana tempus empcõns cõtinet ⁊¬

Expanded text:
o uendiderit: neque enim dolus uenditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, uel contra. Publiciana tempus emptionis continet
Abbreviated transcription (Latin):
si homo sit qui post ꝯuẽctõnem
restit̾uitur. si quidẽ abone fi¬
dei posso̾re puto caũendũ ee
de dolo iolo debͣe.cet̾os ⁊̃ de cl pͣ
suas iuter quuosenit nbone fis¬
dei possor post litem ꝯtestatã¬

Expanded text:
Si homo sit, qui post conuentionem restituitur, si quidem a bonae fidei possessore, puto cauendum esse de dolo solo, debere ceteros etiam de culpa sua: inter quos erit et bonae fidei possessor post litem contestata
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tampuatꝰ p̃stitit peccumam
aũ marea qͥ fuit petitor is ꝑ erro¬
rei msulam edificauit insi tñ
ꝑatui sit petitorpati tollere eũ
edificiũ ꝙ ⁊ marea uxori dona¬
ca ꝑ uidicẽ qui de dote cõgnosit f¬
aciendũ dix̾it. S si pu̾m meum
cũ possideres erudisses. non idem
obẜuand̃ ꝓculus existimat. qr
n carere seruo meo debeam nec
pot̾ remediũ id̾ adibi ꝙ marea
dicitur nõ aliter officõ iudicisesti

Expanded text:
amnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificauit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non idem obseruandum Proculus existimat, quia neque carere seruo meo debeam nec potest remedium idem adhiberi, dicitur non aliter officio iudicis aest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗt̾ dolo malo sundũpossidere de¬
sut. hrdes eiꝰ irem quidẽ accõe
suscipe cogendi nõ sũt s infc̃¬
tum accõ adu̾sus eos reddidebe¬
bit ꝑꝙͣ restitu̾e cogantꝰ. qͣnto
ocupletes ex eate fcĩfu̾nt.

Expanded text:
ndum possidere desiit, heredes eius in rem quidem actionem suscipere cogendi non sunt, sed in factum actio aduersus eos reddi debebit, per quam restituere cogantur, quanto locupletes ex ea re facti fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
au I in uiriarũ cõpecepe ae¬
ut p̃ciũ dũ tarat debeat restitu¬
ere. ¶ ꝯam ⁊ si fructꝰ ꝑceptos
te ag̾ fuit qͥ petitꝰ est ⁊ milicib
assignatus ẽ. modico honoris
grã possõri cato anhar restitu¬
ete debeat. ⁊ puto p̾statur̃. ¶ si¬
ẜuus pecitu ui al aliud demo¬
tuũ sit sine dolo malo ⁊ dꝑã pꝰ
sõris p̃ciũ nõ ee p̃standũ płiq
aiunt. s est ueruis si forte distc¬
durus erat petitor si accepiss
mora passo debere p̃stari.nam
si ei restituiss distraxissot. ⁊i

Expanded text:
am iniuriarum competere acut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos te ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. Si seruus petitus uel animal aliud demortusoris, pretium non esse praestandum plerique aiunt: sed est uerius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et
Abbreviated transcription (Latin):
rartuũ sec meum ꝙ natũ est.¬
¶ de arbore que i alienũ agrũ
translat᷑a coaluit ⁊ radices
ĩmisit uarus ⁊ n̾ua ntiem
inrem accõnem dabant nã
si nõdũ coaluit inca eẽ nonͦ¬

Expanded text:
se tuum, sed meum, quod natum est. De arbore, quae in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non
Abbreviated transcription (Latin):
da est ꝓculi smña. ut oĩ modo cõdẽp¬
necur gͦ ⁊ fruct᷑ũ noĩe ex quoce¬
pit possideredãpnabitur ¶ Sihs
pecitu dolopossors detͥiorfc̃s sit.
de inde sine culꝑa eĩ eralia cã
mortuus sic estimacionõ fiec
int̾est pͥecitoris s si ꝙͣtũ ad srẽ

Expanded text:
da est Proculi sententia, ut omnimodo condemnetur: ergo et fructuum nomine ex quo coepit possidere damnabitur. Si homo petitus dolo possessoris deterior factus sit, deinde sine culpa eius ex alia causa mortuus sit, aestimatio non fiet interest petit
Abbreviated transcription (Latin):
absoluẽdꝰ ẽ possor ut cñ si it̾ ea
eũ usuceꝑit accõib siuil cedat pe
p̃stet ipd̾si nõ oueũ ulu cepit: ab¬
caueat pecitori de ꝑseq̃nda ea
ꝙ uis mt̾im dũ ĩ fugasit. usu
tuic I ip̃ius ndĩe cãpnari debe¬
bit. ut cñ si usu eñ uonceꝑit ac

Expanded text:
absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petpraestet. quod si nondum eum usucepit, abcaueat petitori de persequenda ea uis interim, dum in fuga sit, usucfuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nrem accõ cõpecit ei qm aut
iure genciũ añ iure cunli dm̃¬
um acquisiuitloca sacra. item
religiosa qͣi nr̃a inrẽ accõne peti
ñ possũt. ¶Situus rei sue auen¬
am rẽ ita adiecit . nt ꝑ eiuii fi̾ec
uł uti siquis sue stacue bͣchiũ
au pedẽ aliemĩ adiec̾it autci¬
pho ansam. ł fundĩ. ł candela¬
bro sigillu au m̃se pedẽ comimi¬
um eiꝰ docus rei effici uere q
statuã suam dicturũ. ⁊ciphũ
intabula pingitur. statim n
estei reicedi. ꝙ sñ illa ẽẽ ñ pt̃
meatei ꝑ p̃ualenciam. alienã
rẽ trahit. in eãq efsicit si eã

Expanded text:
rem actio competit ei, qui aut iure gentium aut iure ciuili dominium adquisiit. Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici uereque statuam suam dicturum et scyphuin tabula pingitur, statim meest ei rei cedi, quod sine illa esse non potest. mea res per praeualentiam alienam rem trahi
Abbreviated transcription (Latin):
ui pecitorio iudicõ ntitur ne
frust᷑ exꝑiat᷑ retiuirere d.anis
cum quo instituat accõnẽ. pos¬
sor sit uł dolodesut possidere qui
sessor qui ꝑ insidiosa loca ẜuũ
misit siis ꝑiit ⁊ qu suũ ase pe¬
titũ marena ẽẽ ꝯcessit ⁊ is mor¬
tuus sit: sec ⁊qui fugiti nũ ase
pecitum ñ custodit. si is fugit ⁊
quinauẽ a sepetitam adu̾so tẽ¬
pe naiigatũ misit si eanaufra¬
gio ꝑep̃ta est.Uo l¬

Expanded text:
ui petitorio iudicio utitur, ne frustra experiatur, requirere debet, an is, cum quo instituat actionem, possessor sit uel dolo desiit possidere. Quisessor, qui per insidiosa loca servum misit, si is periit, et qui servum a se petitum in harena esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitivum a se petitum non custodit, si is fugit, et qui navem a se petitam adverso tempore navigatum misit, si ea naufragio perempta est.