comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas affligit. Sepe uͦ reꝓbi eandem
fidem qua uiuimꝰ retinent: eadem
fidei sacramenta ꝑcipiunt: eiusdẽ
religionis unitate continent᷑: sedta¬
nen compassionis uiscera nesciunt:
uim caritatis qua in deũ flagramꝰ.
& pximũ. non agnoscunt. Recte
ergo & frs. & p̃tereuntes uocant᷑:
quia ex ino matris nobiscum gre¬
mio ꝑ fidem ꝓdeunt: sed in uno
caritatis studio erga dm̃ & pximũ.
non figunt᷑. Unde apte etiã torren¬
ti qͥ raptim transit in conuallibus:
comparant᷑. Torrens nãq ex mon¬
tanis ad ima defluit: & collectꝰ me¬
malibꝰ pluuiis: estiuiᷤᷤ solibꝰ arescit:
Qui enĩ terrena diligentes. spem
suꝑnȩ patriȩ deserunt: quasi ex
montibus ualles petunt. Quos ta-¬
men hiems p̃sentis uitȩ multipli-¬
catꝰ sed ȩstas uenturi iudicii exic¬
cat: quia cũ sol suꝑnę districtio¬
nis incandueritꝰ reꝓboꝵ leticiã
in ariditatẽ uercit᷑. Bene autem
dicit᷑. Raptim transit in conual¬

Expanded text:
tas affligit. Saepe vero reprobi eamdem tas affligit. Saepe vero reprobi eamdem fidem qua vivimus retinent, eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdem religionis unitate continentur; sed tamen compassionis viscera nesciunt, charitatis vim, qua in Deum flagramus et proximum, non agnoscunt. Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde apte etiam torrenti qui raptim transit in convallibus comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivis solibus arescit. Qui enim terrena diligentes spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt; quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aestas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incanduerit, reproborum laetitiam in ariditatem vertit. Bene ergo dicitur: Raptim transit in conval
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: qui tollit ab amico suo mise¬
ricordiã. timorẽ dñi derelinquit:
qͥa nimirũ qui ex aduersitãte ꝓ.¬
ximũi despicit: aꝑte conuincitur.
qđ hunc in ꝓsꝑis ñ amauit. Et
cũ om̃pc deus ideo quosdã ꝑciti.¬
at. ut & ꝑcussos erudiat: & ñ per.¬
cussis occasionẽ boni oꝑis p̃beat:
quisquis ꝑcussum despicit: occasio¬
nẽ a se uirtutis repellit: & tantõ
se nequius contra auctorẽ erigitꝰ
quantõ hunc nec piũ in salute ꝓ¬
pria. nec iustũ in alieno uulnere
agnoscit. Intuendũ uͦ. ẽ: qđ beatꝰ
iob sic sua loquit᷑: ut totiꝰ qͦq
electi popłi. per eũ uita signet᷑
Quia enĩ eiusdem popłĩ mebrũ
est: cũ quȩ ipse patitur narrat:
ea etiã quȩ sustin& ille denunciat
dicens. Fratres mei p̃terier̃ mẽ:
sola p̃sentia diligit: plerũq nẽ
tanto aliena existit a uerbere
quanto post extranea reman& ab
hereditate. E suꝑba iustos des-¬
picit: quos pat̾na miscdit̾ seueri.¬

Expanded text:
dicat: Qui tollit ab amico suo misedicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit: quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum qu etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens: Fratres mei praeterierunt me, sola praesentia diligit plerumque nunc tanto aliena existit a verbere, quanto post extranea remanet ab haereditate; et superba justos despicit, quos paterna misericorditer severi
Abbreviated transcription (Latin):
uidae qͦmͦ potest diligere: Quȩ
tam̃ diuina dilectio ꝑ timorẽ
quantũ quisq a caritãte eiꝰ. ac ꝓ¬
ximi. longe sit. uel in ea quantũ
ꝓfȩcerit innotescat: miro ordine
cuncta dispensans: alios flagellis
dẽprimit: alios suocessibꝰ fulcit.
Et cũ quosdam temporalit̾ dęse¬
rit: in quorundam cordibꝰ. quod
malũ lato ostendit. Nã plerũq
ipsi nos miseros insequunt᷑: qui
felices sine comparatione coluer̃
Cum eni quis positus in ꝓsperitate
diligit᷑ : incertũ ualde. ẽ: utrum
ꝓsperitas an ꝑsona diligat᷑. Amis¬
sio autẽ felicitatis: int̾rogat uim
dilectionis. Unde bene qͥdam sapi
ens dix̃. Non agnoscit᷑ in bonis a¬
micꝰ: & ñ abscondit᷑ in malis inimi¬
cus. Nec ꝓsperitas qͥppe amicum
indicat ÷ nec aduersitas inimicum
cȩlat: quia & ille sepe ꝓsperitatis
nr̃ȩ reuerentia tegitur: & iste ex
confidentia aduersitatis aperitur:
Uir gͥ iustus in flagellis positus.

Expanded text:
videt, quomodo potest dilvidet, quomodo potest diltamen divina dilectio per timorem quantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum lateat, ostendit. Nam plerumque ipsi vos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectens ait: Non agnoscitur in bonis amicus, et non absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec advecelat. Quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus
Abbreviated transcription (Latin):
oo amici nomine. nisi quilib& ꝓ-¬
ximꝰ designat᷑: qui eo nob̃ fidelit̾
iungit᷑: quo ꝑcepto nc̃ a nob bo¬
no oꝑe. ad opͥtinendam post et̾¬
nã patriã ueracit᷑ auxiliatur :
Quia autẽ duo sunt p̾cepta ca¬
ritatis. dei uidelic& amor. & ꝓ¬
ximi: ꝑ amorem dei. amor ꝓxi-¬
mi gignit᷑ : & ꝑ amorẽ ꝓximi:
dei amor nutritur. Nam qͥ ama-¬
re dm̃ negligit: ꝓfecto diligere
ꝓximũ nescit. & tc̃ pleniꝰ in dĩ
dilectione ꝓficimꝰ: si in eiusdem
dilectionis gremio. priꝰ ꝓiximi
caritate lactam᷑. Quia enĩ amor
dei. amorẽ ꝓiximi generat: dictu¬
rus ꝑ legem dñs. diliges ꝓximũ¬
tuum. p̾misit dicens: diliges dñ̾m
deũ tuũ: ut scilic& in terra pec-¬
toris nr̃i. priꝰ amoris sui radicẽ fi¬
ger&: quatinꝰ ꝑ ramos postmodũ
dilectio frat̃na germinar&. Et
rursũ. quia amor dei. & ꝓximi
amore coalescit: testat᷑ ioħs qͥ
increpat dicens. Qui ñ diligit
frẽm suũ quẽ uid&: deũ queꝰ ñ

Expanded text:
co amici nomine, nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo percepto nunc a nobis bono opere ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? » Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi Dei amor nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto amare proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non
Abbreviated transcription (Latin):
dicer&e: a conscientia dolor emana¬
r&. Uulnera enĩ clausa plus oruci¬
quȩ intrinsecus feru& eicitur: ad
salutẽ dolor aperit᷑. Plerũq nimis
taciti. dũ quorũdam mala respi¬
ciunt. & tam̃ in silentio linguã p̃¬
munt: quasi conspectis uulneribꝰ.
usum medicaminis subtrahunt: &¬
dine pensanda sunt tempora: ne
aut cum restringi lingua debet.
ꝑ uerba se inutilit̾ soluat: aut cũ
loqui utilit̾ potest sem& ipsã pi-¬
gre restringat. Quod bene psalmi¬
sta considerans: bręui postulatio¬
ne cõplexus. ẽ. dicens. Pone dñe cu.¬
stodiam ori meo: & ostiũ circ u̾stan¬
tiȩ labiis meis. Ostiũ nanq: aꝑit᷑ &
clauditur. Qui gͦ ori suo nequãꝗͣ
poni obstaculum sed ostiũ petiit:
aꝑte edocuit. qđ & ꝑ disciplinã
teneri lingua debeat: & ex necessi¬
tate laxari: quatinꝰ os discretũ &
congruo tempore uox aꝑiat: et
rursum congruo. taciturnitas
clauctat. Quod quia uel amici

Expanded text:
diceret, a conscientia dolor emanadiceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciquae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. dinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum. ẽ: quia cũ pauore nimio
a loquutione restringim᷑: int̾dũ
plusquã necesse. ẽ. intra claustra
silentii coartam᷑: & dũ linguȩ ui¬
cia incaute fugimꝰ: occulte deterio¬
ribus implicam᷑. Fam sȩpe dũ ab
eloquio immoderate cõpescim᷑ gra¬
ue multiloquiũ in corde toleramꝰ:
ut eo plus cogitationes in mente
ferueant: quo illas uiolenta custo¬
dia indiscreti silentii angustat. E
plerũq tanto latiꝰ defluunt: qͣnto
se esse securiꝰ estimant: qͥa foris a
reprehensoribus non uident᷑. Unde
mens nonnunquã insuꝑbiã tollit᷑
eosq quos loquentes audit. quasi
infirmos conspicit. Cũq os corpo¬
ris claudit: quantũ se uiciis suꝑbi¬
endo aperiat non agnoscit. Linguã
& enĩ p̃mit: cogitationẽ erigit:
Et cũ se ꝑ negligentiã minime con-¬
siderat: tanto apud se cunctos li¬
nulla iniusta patiunt᷑: eo in acri¬
orẽ dolorẽ ꝓdeunt: quo ẽa quȩ
sustinent. non loquunt᷑. Nam si
illatas molestias lingua tranqͥlle

Expanded text:
 est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos linulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille
Abbreviated transcription (Latin):
ta quasi inferiꝰ inuoluimꝰ: & uen¬
tura a suꝑiori deplicamꝰ: quia qͦ
plus fiunt p̃terita: minꝰ. eẽ. inci¬
piunt futura. Sed quia nec tela
ad expressionem nr̃i temporis
sufficit: nam eius quoq festina¬
tionẽ. uitȩ nr̃ȩ uelocitas transit :
recte nc̃ dicit᷑. Dies mei uelocius
transier̃: quã a texente tela suoci¬
ditur. Tela autẽ tarditatẽ ꝓuectus
hab&: uita autẽ p̃sens. morã defe¬
ctus non hab&. In illa autẽ cũ la¬
borantis manus figit᷑: aduentꝰ ter¬
minus elongat᷑. In ista uͦ qͥa tempꝰ
semꝑ desmnens indesinent᷑ consu¬
mimꝰ: ad fine̾ nr̃i itineris. etiã qͥ¬
transitus: etiã dormientes imus:
Electi gͥ quia p̃sentis uitȩ mom̃ta
decurrere sub festinatione conspi¬
ciunt: nequaquã in hoc tantȩ mo¬
bilitatis itinere. cordis intentionẽ
figunt. Unde & apte ꝓtinꝰ subdit᷑.¬

Expanded text:
ta quasi inferius involvimus, et venta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam qutransitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
transitus eius aspicerent: hanc etiã
ꝓsꝑantẽ minime amarent. Sc̃a aut̃
eccła in electis suis cotidie quantꝰ
sit rebus exterioribus cursus con¬
spicit: & iccirco in intimis pedẽ
sollicite intentionis figit. Unde
transier: quã a texente tela suc¬
cidit᷑. Congrua ualde similitu¬
dine. tempus carnis telȩ cõparat᷑.
quia sic̃ tela filis: sic uita morta¬
lis. diebis singulis ꝓficit. Sed qđ¬
ad augmentum ꝑcipit: ad in¬
cisionem tendit: quia sic̃ & suꝑiꝰ¬
diximus. cũ tempora ꝑcepta pre¬
tereuntꝰ uentura bręuiant᷑: &
de uniuerso uitȩ spacio. eo fiunt
pauciora quȩ ueniunt: qͦ mul¬
ta sunt quȩ transier̃. Tela qͥppe
infra. supraq religata: duobus
lignis innectit᷑ ut texat᷑. Sed
quo inferiꝰ texta in uoluit᷑: eo su¬
ꝑiꝰ texenda deplicat᷑: & unde se
ad augmentum multiplicat᷑. in¬
de fit minus qđ crescat. Sic nimi¬
rũ uitȩ nr̃ȩ tempora: & transac¬

Expanded text:
transitus ejus aspicerent, hanc etiam transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde transierunt quam a texente tela succiditur. - Congrua valde similitudine vita carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit, sed quoad augmentum proficit, ad incisionem tendit, quia cudiximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicaad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transac
Abbreviated transcription (Latin):
tis arescendo at crait᷑: qͥa mentes
carnaliũ dum p̾sentia diliguas:
& quasi iuxta posita concupisct᷑.
nolunt. Quidũ int̾nę spei pin¬
guedinẽ negligunt: ut at trahant᷑
arefiunt: quia si eoꝵ corda despe¬
ratio ñ siccar&: nequaquã ȩstus
hȩc pusillanimitatis attraher&:
Hanc nãq attractionẽ psalmista
formidauerat: cũ siccitatẽ m̃tis
mȩtuens dicebat. Sic̃ adipe pin-¬
guedinis: repleat᷑ anima mea.
Adeps quippe pinguedinis. ani-¬
mã repl&: cũ hanc contra p̾sentiũ
desiderioꝵ estũ. suꝑnȩ spei infiisio
refou&. Cutis gͦ arescens attra
hit᷑: cũ curis exterioribꝰ cor dedi¬
tũ. atq ad desperationẽ siccatũ.
in auctoris sui amorẽ ñ tendit᷑:
sed in semoipso ut ita dixerĩ. ru¬
gosa cogitatione replicat᷑. Pensan-¬
dũ uͦ ẽ. qđ carnales mentes iccir¬
co p̾sentia diligunt: quia uitã
carnis quã fugitiua sit. minime
ꝑpendunt. Nam si uelocitatem

Expanded text:
tis arescendo attrahitur, quia mentes tis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscitatem nolunt, qui, dum internae spei pinguedine negligunt ut attrahantur, arefiunt; quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam aestus haec pusillanimitaHanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutihitur cum cor, rebus exterioribus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur. Cymbadum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem
Abbreviated transcription (Latin):
putredine: aliquando autẽ gͣuari
sordibus pulueris inuenimꝰ: Mul¬
ti quippe in ea sunt. quidũ amo-¬
ri carnis inseruiunt: fȩtore lu-¬
xuriȩ computrescunt. Et sunt
ñnulli. qͥ a uoluptate qͥdem car-¬
nis abstinent: sed tam̃ tota mente
in terrenis accibus iacent. Dicat
gͦ scã eccła uniꝰ membri sui uocibꝰ
dicat : qͥd de utroq genere homi-¬
nũ tolerat. Indita. ẽ caro mea
putrẽdine: & sordibus pulueris
Ac si aꝑte insinu& dicens. Sunt
pleriq qui mͥ ꝑ fidem mẽbra st̃.
secdtam̃ sana. uel munda. ꝑ actionẽ
non sunt: quia aut uicti deside¬
riis turpibus. ad corruptionis
putredinẽ defluunt: aut t̾renis
actibus dediti: puluere consꝑgun-¬
tur. In illis enĩ quos lubricos tole¬
roꝰ carne̾ uidelio& putrescentem
gemo: in istis autẽ qͦs terrena q̃.¬
rentes patior: qͥd aliud quã fȩdata.
puluerẽ porto: Unde & apte si¬
ribus curis inseruiunt: congrue
cutis uocant᷑. Quȩ nimirũ cu¬

Expanded text:
putredine, aliquando autem gravari putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? 24. ribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ paulo suꝑiꝰ diximus. soliditatẽ
ingenitã uoluntarie homo dese¬
ruit: & sese in uoraginẽ corruptio¬
nis mersit. Unde ne. uel ꝑ ĩmun-¬
da oꝑa labit᷑. uel ꝑ cogitationes
illicitas fędat᷑. Ut enĩ ita dixerim
culpe suȩ penalit̾ subdita. ipsa iã
natura nr̃a facta. ẽ. extra naturã.
& remissa usq ad ꝑuersa oꝑa du¬
eitur: restricta autẽ puersorũ
operũ importuna cogitatione fus¬
ctt Perexpletionẽ gͦ actionis illi.¬
cite. carnẽ putredo afficit: ꝑ le¬
uitatẽ uͦ cogitationis imꝓbȩ: quasi
ante oculos puluis surgit. Consen¬
tiendo uiciis putredine at terim᷑.
uicioꝵ uͦ imagines in caorde toleran.¬
&ꝰ caro mea putredine: & sordibus
pulueris. Ac si aꝑte dicer&e. Car¬
nalem uitã quã patior. aut tabes
lubrice oꝑationis polluit: aut ex
uicioꝵ memoria. caligo miserȩ co-¬
gitationis p̃mit. Quod tam̃ si ex¬
uoce ȩccłȩ uniuersalis accipimus.
aliquando hanc ꝓculdubio carms

Expanded text:
enim paulo superius diximus, soliditatem ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese in corruptionis voraginem mersit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde toleranest caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. 23. Ecclesiaevoce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis
Abbreviated transcription (Latin):
sum qͥppe uerbũ. ẽ: qđ aut ratione
iustȩ necessitatis: aut intentione
piȩ utilitatis car&e. Si gͦ ratio de
otioso sermone exigit᷑: pensandũ
ualde ẽ. quȩ pęna illud multilo.¬
quiũ sequit᷑: in quo etiã ꝑsuꝑbiȩ
quod ab om̃i rectituidinis statu de
bunt᷑. Humana & enĩ mens. aquȩ
more. & circũdusa ad suꝑiora col¬
ligit᷑: quia illud repetit unde des-¬
cendit: & relaxata deperit: quia
se ꝑ infima inutilit̾ spargit. Quot
enĩ suꝑuacuis uerbis. a silentii sui
censura dissipat᷑: quasi tot riuis ex¬
tra se ducitur. Unde & redire inte-¬
riꝰ. ad sui cognitionẽ non sufficit:
quia ꝑ multiloquiũ exteriꝰ sparsa.
uim intimȩ considerationis amit¬
tit. Totam se gͥ insidiantis hostis
uulneribus detegit: quia nulla
se munitione custodiȩ circũcludit
Inde scriptũ. ẽ. Sic̃ urbs patens.
absq muroꝵ ambitu: ita uir. qui
non potest in loquendo cohibẽre

Expanded text:
m quippe verbum est, quod ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequitur, in quo etiam per superbiae quanto rectitudinis statu depbuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non
Abbreviated transcription (Latin):
pellit᷑. Nam dũ otiosa cauere u̾ba
negligimꝰ: ad noxia ꝑuenimꝰ: ut
priꝰ loqui aliena libeat. & pꝰmo¬
dũ detractionibus eoꝵ uitã de qͥbꝰ
loquim᷑. lingua mordeat: qͣndoq
autẽ. usq ad aꝑtas contumelias
erũpat. Hinc seminant᷑ stimuli:
oriunt᷑ rixȩ: accenduntur faces
odioꝵ: pax tota extinguit᷑ cor¬
diũ Vnde bene ꝑ salomõnem dt̃.
Qui dimittit aquã: caput . ẽ. iur¬
gioꝵ: Aquã quippe dimit tere ẽ.
linguã in fluxũ eloquii relaxare
Quo contra & in bona parte asserit
dicens. Aqua ꝓfunda: uerba ex ore
uiri. Qui gͦ dimittit aquã. caput
est iurgioꝵ: quia qui linguã ñ
refrenat: concordiã dissipat. Un¬
de & ediuerso scriptũ. ẽ. Qui im¬
ponit stulto silentiũ: iras miti

Expanded text:
pellitur, dum 55 otiosa cavere verba pellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras miti
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝓfertis. Duo sunt genera lo¬
quaciũ importina ualde. & nõ¬
xia generi humano: unũ quod
curat etiã ꝑuersa laudare: aliud
quod stud& semꝑ etiã recta cor¬
ripe. Illud deorsum cũ fluuio
ducitur hoc uͦ contra fluenta ue¬
ritatis obserare & alueũ conatur:
Illud mȩtus p̃mit: hoc elatio eri¬
git. Illud grãm ex fauoribꝰ captat:
hoc iram ut ex certamine ostenda¬
tur exagitãt. Illud in ꝓmptu sub¬
iac&: hoc semꝑediuerso tum&.
Ex huiꝰ qualitate gͦ beatus iob.
amicos suos fuisse redarguit: cũ
dicit. Ad increpandũ tantũ elor¬
quia concinnatis. Sed unde usq
ad iniustȩ increpationis audaciã
ꝑuenit᷑: ꝓtinꝰ innotuit cũ subiun¬
xit. Et in uentũ uerba ꝓfertis.
In uentũ enĩ uerba ꝓferre. ẽ: oci¬
osa dicere. Nam sepe dũ ab otio¬
sis uerbis nequaquã lingua com¬
pescit᷑: ad temeritatẽ quoq stultȩ
increpationis effrenatur. Quibꝰ.¬
dam enĩ ruinȩ suȩ gradibus desi
diosa mens. in fõueam lapsus im¬

Expanded text:
 noxia. --Duo sunt genera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus dediosa mens in lapsum casus im
Abbreviated transcription (Latin):
seruiens. rectitudinẽ iusticiȩ tene¬
re non possit: testat᷑ ꝓpha qͥ ait.
Hir linguosus ñ diriget᷑ suꝑ t̾rã
Hinc salomon iterũ dicit. In mul¬
tiloquio peccatũ non deerit Hinc
isaias ait. Cultus iusticiȩ silentiũ
uidelicae indicans. quia mentis iu¬
sticia desolat᷑: quando ab immode¬
rata loquutione ñ parcit᷑. Hinc
iacobus dicit. Siquis putat se reli¬
giosum esse ñ refrenans linguam
suam. sed seducens cor suũ: huiꝰ ua¬
na.ẽ. religio. Hinc rursum ait:
Sit om̃is homo uelox ad audiendũ:
tardus autẽ ad loquendũ. Hinc
iterũ adiungit. Lingua inquietũ
malũ: plena ueneno mortifero:
Hinc ꝑ sem& ipsam ueritas ãmone
dicens. Om̃e uerbũ otiosum quod
loquuti fuerint homines: reddent

Expanded text:
itudinem justitiae tenere non possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent
Abbreviated transcription (Latin):
cete me & ego tacebo: & siqͥd forte
ignoraui instruite me: qͥd de sem&e¬
ipso sentiat. paulo inferiꝰ manife.¬
stat dicens. Suꝑ pupillũ irriutis
Luce itaq clarius pat&: quantȩ se
infirmitatis conspĩciat᷑: quẽ pupil¬
lũ uocat. Sequit᷑. Quare detra

Expanded text:
cete me, et ego tacebo; et si quid forte cete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
timore submissi᷑ sed cũ rectitudo
eos ad libertatẽ uocis erigit: consi¬
deratio infirmitatis ꝓpriȩ. in hu-¬
militate custodit. Culpas quippe
delinquentiũ. & si ex alto incre¬
pantes feriunt: sem&e ipsos tamen
apud se subtiliꝰ iudicantes.
quasi in abiectis ponunt: & quo
praua in aliis insequunt᷑: eo ad re.¬
pͥmendos se atrociores redeunt. Rur¬
sũq quo sibim& meliora agentibꝰ
nequãquã parcunt: eo uigilantiꝰ
aliena facta rep̾̃hendunt. Quid e-¬
nĩ de humana potentia mirari ex
spiciunt: etiã cũ uitimȩ penȩ iam
arcẽ sublimitatis app̾hendunt. Ie¬
circo gͥ bene foris diuidicant alti¬
tudinẽ terrenȩ celsitudinis: quia
intus oculũ non grauat. pondus
in amicis dura loquentibꝰ. t̾renã
prudentiã. uires. substantiamq
despicer& dicens: nunqͥd dixi affer-¬
te mͥ. & de substantia ur̃a donate
mͥ: uel liberate me de manu hostis.
& de manu robustoꝵ eruite me do¬

Expanded text:
timore submissi; sed cum rectitudo timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potspiciunt, etiam cum intime per eam arcem sublimitatis apprehendunt? Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate mmanu robustorum eruite me? Do
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulopost. Orauit uir dei faciẽ
dñi: & reuersa. ẽ. manꝰ eius ad eumꝰ
& facta.ẽ. sic̃ priꝰ fuerat. Quia enim¬
suꝑbia gignere uirtutes nescit: qͣn¬
ta ex humilitate ꝓdiit uox incre¬
pationis ostenditur: quã signa co¬
mitant᷑. Quomͦ nathan contra da¬
uid regem. ꝑ uerba increpationis
tumuit: qui cũ increpanda culpa¬
deessee. in terrã se eius conspectui ꝓ¬¬
tinus strauit : Sicut scriptum. ẽ
unciauer̃ regi dicentes. Ad est na-
than ꝓpħa. Cumq introissee ante
conspectũ regis: ad orauit eũ ꝓnꝰͦ
in terra. Quomͦ moyses regi egiptio
libere resistens. eum despicere po-¬
tuit: qui dõ familiarit̾ colloquens.
sequentẽ se iethro cognatũ humi¬
lis adorauit᷑: cuiꝰ etiã consilio tantã
obedientiã p̾buit: ut pꝰ secreta dĩ
colloquia. magnũ lucrũ ducer&:
quod foris ab ore hominis audir&e:
aliis pensare debeamꝰ. Scĩ & enĩ ui-¬
ri. nec ex elatione sunt liberi: nec ex

Expanded text:
Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus ejus ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodiit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa in terram ejus conspectui pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dithan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret. aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ ignorantiã fecistis sic̃ &
ricordit̃ trahit: dicens. Pȩnitemini
igit᷑ & conuertimini: ut del eantur
peccata ur̃a. Quomͦ heliseus uidere
naaman ex elatione noluit: qͥ non
solũ se conspici. sed teneri etiã a
muliere ꝑmisit: De qua scriptũ ẽ:
Cũq ueniss&e ad uirũ dei in mon¬
tẽ: apprehendit pedes eius. Et acces.¬
sit giezi ut amouer& eam. Et ait
homo dei. Dimitte illã. Anima enĩ
eius in amaritudine. ẽ. Quomͦ he.¬
lias suꝑbo regi. increpationis u̾lu
ꝑ tumorẽ intulit: qͥ ante eiꝰ currũ
humilit̾ cucurrit : Sic̃ scriptũ ẽ
Accinctisq lũbis: currebat ante
ahab. Quomͦ uir dei. iheroboam
p̃sentiã. ex elatione despex̾: qͥ aren
tem dexterã eiꝰ. saluti pristinȩ ꝓ-¬
tinꝰ ex pietate reparauit : Sicut
scriptũ. ẽ. Cumq audissoe rex ser¬
mone̾ hominis dei. quẽ inclamaue-¬
rat contra altare in bethel: exten¬
dit manũ suã de altari dicens. Ap¬
p̃hendite eũ. & exaruit manꝰ eiꝰ

Expanded text:
tiam fecistis, sicut ricordia trahit, dicens: Poenitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra . Quomodo Eliseus videre Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri se etiam a muliere, permisit? De qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in monte, apprehendit pedes ejus, et accessit Giezi ut amoveret eam. Et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam etem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum, et exaruit manus ejus?
Abbreviated transcription (Latin):
catiꝰ aliis fugienda uideat: qͣnto hec ip¬
se ꝑ scientiã. & uita. ueriꝰ declinat:
qͥa neqͣquã pure maculã in membro
considerat oculus. quẽ puluis gra¬
uatꝰ. & suꝑiectas sordes tergereñ
ualent manꝰ: quȩ lutũ tenent. Qđ
iuxta antiquȩ trans lationis seriẽ
bene ad dauid erga exteriora bel¬
la laborantẽ. ꝑ significationẽ diui¬
na uox innuit: cum dicit. Non ȩdi¬
ficabis tu mͥ templũ: quia uir san¬
guinũ es. Dei autẽ templũ ȩdificat:
qui corrigendis. atq instituendis
ꝓximoꝵ mentibus uacat. Tẽplũ
quippe dei nos sumꝰ: qui ad uerã
uitam ex eius inhabitatione con¬
struimur: paulo attestante qui
ait. Templũ dei scm. ẽ: qđ estis uoᷤ
Sed uir sanguinũ templũ dõ ȩdi¬
ficare ꝓhibet᷑: quia qͥ adhuc actibꝰ¬
carnalibꝰ incubat: necesse. ẽ. ut in-¬
stituere sp̃italit̾ ꝓximoꝵ mentes

Expanded text:
cacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qcarnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritualiter proximorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quoꝵ scilic& numero amicos
suos. ẽẽ. beatus iob redarguit :
tc̃ dm̃ timui: cũ fultus ꝓsperis
flagelloꝵ detrimenta non sensi
Nos autẽ qͥa ex amore dm̃ ñ mȩ¬
tuistis: ex sola eũ uerberis ꝑcussi¬
one formidatis. Sequit᷑. N ũqͥd

Expanded text:
Ex quorum scilicet numero amicos Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarguit, ctunc Deum timui, cum, fultus prosperis, flagellorum detrimenta non sensi. Vos autem qui ex amore Deum non metuistis, ex sola eum verberis percussione formidatis. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̃ congruunt: qui duris
obi urgationibus. scĩ uiri animũ
labefactare conabant᷑. Ait enim:
Confuisi sunt: qͥa sꝑaui. Ac si aꝑ¬
te dicer&. Dũ me stultis increpa¬
tionibus ad desꝑationẽ flectere
nequeunt: ipsi temeritatis suae
insania confundunt᷑. Uener̃ qͦq
usq ad me: & pudore cooperti
sunt. Ac si dicat. Uidentłs cor¬
poris uulnera. sed mentis constan-¬
tiam nescientes: dũ me de iniu-¬
sticia increpare ausi sunt. usq ad
me necdum uener̃: sed dura me
inuectione pulsantes. dũ stare
animũ int̾ aduersa dep̾hendunt:
quasi ad me uenientes erubescuns:
Eo enĩ adime ueniunt: quo me
in intimis agnoscunt. Ibiq eos
pudor cooperit: ubi me stantem
fortit̾. ex terior iactura ñ tangit
Sunt uͦ nonnulli. qͥ timere deum
nesciunt: nisi cũ uel inse exꝑta.
uel in aliis cognita aduersitate. t̃.¬
rent᷑. Quos ꝓsꝑa ꝑ audãciã eleuañ:
contraria ꝑͦ infirmitatẽ turbant

Expanded text:
specialiter congruunt, qui duris specialiter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri animum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam in die iudicũ reꝓbi ueni¬
unt : quia usq ad eius tc̃ conspi¬
ciendam głam ꝑlucunt᷑: ut
ad maiora reatus sui supplicia.
repulsi uideant. qđ ꝑdiderunt:
Tunc uͦ iniquos pudor cooperit:
cũ eos in conspectu iudicis. testis
conscientia addicit. Tunc iudex
exterius cernit᷑: sed accusator in¬
teriꝰ tolerat᷑. Tunc om̃is ante ocu¬
los culpa reducit᷑: & mens super
gehennȩ incendia. suo grauiꝰ ig.¬
ne cruciat᷑. De quibꝰ recte ꝑ pro¬
pħam dicit᷑. Dñe ex altet᷑ manus
tua ut ñ uideant : uideant. et
confundantur. Intellectũ quippe
reproboꝵ nc̃ merita obsciirant:
sed tc̃ cognitio reatus illuminat:
ut & mͦ sequenda ñ uideant: &¬
tunc ea postquã amiserint. cer¬
nant. Nunc quippe ȩt̾na intel
ligere negligunt᷑ uel appetere
intellecta contempnunt: s tunc
ea intelligentes ꝓculdubio. deside¬
rantesq conspiciunt: cũ desidata
assequi nequaquã possunt. Quȩ¬
etiã beati iob uerba. amicis eius

Expanded text:
esiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prophetam dicitur: Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. ligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt, sed tunc ea intelligentes rantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possunt. Eetiam beati Job verba amicis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
crescentibus seq lapidantibꝰ flexiᷤ
genibus orauit dicens: dñe ne sta¬
tuas illis hoc peccatũ: Quõ modo
paulus contra gentis suȩ sacerdo¬
tẽ. ac principem. asperitatis u̾ba
suꝑbiens intulit: qͥ humilitãte
se etiã discipuloꝵ seruitio sub-¬
sternit dicens: non enĩ nosm& ip¬

Expanded text:
crescentibus seque lapidantibus flexis crescentibus seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. QuomoPaulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens, intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
cũ resistentẽ contra ueritatẽ sa-¬
cerdotũ principẽ cerner& eũq
minister illiꝰ alapa ꝑcussiss&e: non
maledictũ ꝑturbatꝰ intulit: sed
repletus sp̃u. lib̃a uoce ꝓpħauit
dicens. ꝑcuti&e te ds̃. paries deal-¬
bite. Et tu sedens iudicas me se¬
cundũ legem: & contra legẽ iu¬
bes me ꝑcuti: Hinc. ẽ quod ste¬
phanus contra uim ꝑsequentium.
auctoritatẽ uocis exerere: nec
moriturus expauit dicens. Dura
ceruice. & incircu̾cisi cordibꝰ & au¬
ribus: uos semꝑ sp̾ui scõ restitis¬
tis. sicut patres ur̃i. Sed qͥa sc̃i ui
ri. ad uerba tantȩ altitudinis. ze¬
lo ueritatis. non autẽ uicio ela¬
tionis exiliunt: ipsi patent̾ indi¬
cant: qui factis. dictisq aliis. &
quanta humilitate polleant: et
erga eos quos redarguunt. qͣnta
caritate ferueant: manifestant.
Suꝑbia quippe odiũ generat: hu-¬
militas amorẽ. Uerba itaq quȩ
amor exasꝑat: ꝓfecto ex fonte
humilitatis manant. Quomͦ ergo

Expanded text:
tem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate: et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis sicut et patres vestri . Sedri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humilitatis emanant. Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã. mentis despectu calcaue¬
rat. Igit᷑ contra mundi diuites pau¬
ꝑ: contra potentes oppressus: con¬
tra sapientes stultus deiꝰ tria res¬
pondit: qͥa nec pauꝑ eoꝵ substan.¬
tiã: nec oppressus adiutoriũ contͣ
robustos: nec stultus doctrinã sa¬
pientiȩ carnalis querit. Sc̃s & eñ
uir. quia mente suꝑ sem&ipsum
rãpitur: & pauꝑ. inopia ñ angu¬
stat᷑: & oppressus. nil patit᷑ et
uoluntarie stultus. carnalẽ sapi-¬
entiã non mirat᷑. Hinc. ẽ. enĩ qđ
oppressus alius pauꝑ: dicit. Apo¬
riam᷑: sed ñ destitium᷑. ꝑ sequutio¬
nẽ patim᷑: sed ñ derelinquim᷑. Deici¬
mur: sed non ꝑimꝰ. Hinc. ẽ. quod
sapientia sc̃e stulticiȩ insinuans:
ait. Quȩ stulta sunt mundi ele-¬
git deus: ut confundat sapientes:
& siquis uidetur int̾ uos sapiens.
aꝑiens: dicit. Quasi morientes:
& ecce uiuimꝰ. Ut castigati: & ñ
mortificati. Quasi tristes: semꝑ
autẽ gaudentes. Sic̃ egentes: mul.

Expanded text:
pientiam mentis despectu calcavepientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . Hinc nsinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Et: Si quis videtur inter vos sapiens iaperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
sathanę fortitudin̾e̾ uocat: & ma¬
nũ robustoꝵ. uires malignoꝵ spi-¬
rituũ appellat. Quos iccirco ro¬
bustos memorat: quia dũ absq
carnis infirmitate sunt conditi᷑.
prauis eoꝵ annisibus imbecillitas
adiuncta ñ obuiat. Hoc uͦ quod
& siquid forte ignoraui. instriu
te me. sub cuiꝰ distinctionis libra¬
mine pendeat. incertũ uidetur:
ut rũ ad hoc subi unctũ sit. quod
intulerat. nũqͥd dixi. an certe di¬
stincta a suꝑioribus sententia ꝓmit᷑
qua ꝑ increpationẽ dicat᷑. docẽte
me & ego tacebo: & siquid forte
ignoraui. instruite me. Qđ tam̃
utriq distinctioni conuenit: qͥa
ab intellectus sani tramite. ꝑ neu.¬
trã recedit. Sed quia hȩc in trans¬
cursu ꝑ allegoriã diximꝰ: restat
ut moralit̾ historiȩ uerba ꝑscru¬
ꝑtuleratꝰ malignoꝵ spĩtuũ ꝑcus¬
sionibus traditus. dolores uulne¬
rũ sentiebat: sed sapientẽ dĩ stul¬
ticiã diligens: stultã mundi sa¬

Expanded text:
Satanae fortitudinem vocat, et maSatanae fortitudinem vocat, et manum robustorum vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos memorat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum adnisibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod et si quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrupertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sa
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ eccłȩ hȩc uerba referunt᷑: quia
amicos beati iob hereticoꝵ tenere
speciẽ diximꝰ: recte se asserit eoꝵ
substantia ñ indigere. Hereticoꝵ
quippe substantia. carnalis sapien-¬
tia non inconuenient̃ accipit᷑ qua
dũ ꝑuerse fulciunt᷑: quasi in u̾bis
se diuites ostendunt. Quã eo scã
ȩccła non quęrit: quo hanc sp̃itali
intellectu transcendit. Sepe uͦ
heretici cũ ꝑuersa de fide assert̃:
non nulla contra antiquũ hostẽ
subtilia. de carnis temptationibꝰ
loquunt᷑. Nam nonnũquã eo
in se quasi sana membra oꝑationis
ostendunt: quo in fide uulnerati.
serpentis morsu in capite tenent᷑.
Sed sc̃a ȩccła. audire ab his subti¬
lia de temptationibus non uult:
quia dum uera quedam. de conu̾-¬
satione asserunt: ad falsa ꝑfidiȩ
ꝑducunt. Unde recte nẽ dr̃. Nũ-
quid dixi afferte mͥ. & de substantia
ur̃a donãte mͥ: uel liberate me de
manu hostis: & de manu robustoꝵ
eruite me: Manũ quippe hostis.

Expanded text:
ctae Ecclesiae haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Manum quippe hostis
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate respondit. Non potest
ita fieri. Abhominationes enĩ egip¬
tiorũ: immolabimꝰ dno deo nr̃o
linc. ẽ. quod peccantẽ rege. nathan
aggrediens. ac priꝰ similitudinem
ꝑpetratȩ p̃uaricationis obiciens:
eumq reũ ꝑ ꝓprii iudicũ uocẽ
tenens: ꝓtinus adiunx̃ dicens:
Tu es ille uir. qͥ fecisti hanc rem:
Hinc. ẽ. quod uir dei ad destruen¬
dam idolatriã. samariã missus: ihe¬
roboam rege suꝑ altare thura ia-¬
ciente. non regem ueritus: ñ formi¬
dine mortis pressus: contra altare
intrepidus. auctoritatẽ liberȩ
uocis edidit dicens. Altare altare.
hȩc dicit dñs. Ecce filius nascetur
domui dđ. iosias nomine: & immo¬
labit suꝑ te sacerdotes excelsorum
Hinc . eͣ. qđ achab superbus. idoloꝵ
seruitio subactus. cũ increpare he¬
liam p̾sumera& dicens: tune es ille
qui conturbas isrł: helias ꝓtinꝰ suꝑ.¬
bi regis stulticiã obiurgationis. li¬
bera auctoritate ꝑcussit dicens. N
ego turbaui isrł: sed tu & domus

Expanded text:
pondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus