comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credendo ei qui misit illũ. Et in udi¬
ciũ non uenit. s transit a morte in
uitã: sedd ex patre uiuificat᷑ cui credit.
Quid: tu non uiuificas: Uide q & filiꝰ
quos uult uiuificat. Am̃ am̃ dico uo¬
bis. quia uenit hora quando mortui
audient uocẽ filii di: & qui audierint
uiuent. Hic non dixit credent ei qui
misit me. & ideo uiuent: s audiendo
uocem filii d̾i. qͥ audierint. hoc ẽ qui
obedierint filio d̾i uiuent. Ergo & ex¬

Expanded text:
i misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio D
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit ei oꝑa. Qarib maiora:
Sanitatib corporũ. Iam antea trac¬
tauimꝰ: nec immorari debemꝰ. Ma¬
ior ẽ enim resurrectio corporis in
eternũ: quã hȩc que ad tempus
facta ẽ in illo languido sanitas cor¬
poris. & maiora his demonstrabit
ei opera: ut uos miremini. De monꝰ¬
trabit. quasi temporalit̃. Ergo qua¬
si homini facto in tempore: qr u̾bũ
pora: sed homo factus xp̃e in tẽpore.
Apparet quo consule. quo die. con¬
ceptũ de spũ scõ uirgo maria pe¬
perit xp̃m. Ergo homo factus ẽ in
tempore : ꝑ quẽ dm̃ facta st̃ omĩa
tempora. Ideo tamquã in tempore
demonstrabit ei opera maiora. id ẽ
resurrectionẽ corpoꝵ: ut uos mire¬
mini factam ꝑ filiũ resurrectionẽ
corpoꝵ. Deinde redit ad illã resur¬
rectionẽ animaꝵ. Sicut enĩ pater
suscitat mortuos et uiuificat: sic
et filius quos uult uiuificat. Mor¬

Expanded text:
demonstrabit ei opera. Quibus majora? demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini facto in tempore, quia Verbpora: sed homo factus Christus in tempore. Apparet quo Consule, quo die conceptum de Spiritu sancto virgo Maria peperit Christum: ergo homo factus est in tempore, per quem Deum facta sunt tempora. Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut vos miremini factam per Filium resurrectionem corporum. 13. Deinde redit ad illam resurrectionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cepimꝰ. uix explicare potuimus.
quomodo memoria qđ̵ ceꝑit extrinsecꝰ
ostendat cogitationi: quantominus
capere aut explicare poterimꝰ. quomͦ
pat̃ d̾s demonstrat filio qd̃ ñ habet a¬
liunde : uel qd̃ ñ est aliud quã ipse:
Paruuli sumꝰ. Loquor uob̃ qͥd ñ sit ds:
ñ ostendo qͥd sit. Ergo ut capiamus
qͥd sit: quid faciemꝰ  nuqͥd a me: nũ¬
quid ꝑ me. poteritis:ͦ dicã hoc paruu¬
lis. et uob̃ et mͥ. Est ꝑ quẽ possimꝰ. Mo¬
do cantauimꝰ: mͦ audiuimꝰ. Iacta in do¬
mino curã tuã et ipse te enutriet.
I deo enĩ ñ potest homo: qr paruulus
est. Si parulus es. nutriendꝰ es: nut¬
endꝰ es. Nucritus: grandis eris: ꝙ qd̾
paruulus ñ poteras. grandis uidebi.
Sed ut nucriaris. lacta in dnm curã
tuam. et ipse te enutriet. Modo gͦ
ꝑcurramꝰ breuit̃ que restant: & ui
suscitat animas. sed ꝑ filiũ: ut fru¬
ant᷑ anime suscitate substantia d̾i.
hoc ẽ patris et filii. E maicra his

Expanded text:
hoc cepimus, vix explicare potuimus, hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et vidsuscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his
Abbreviated transcription (Latin):
a deo facta ẽ. Antequã fieret. ñ erat.
Non gͦ facta uisa ẽ. et retenta memo¬
rit̃: ut eã pat̾ filio. taquã memoria
cogitationi monstraret: s faciendã
pat̃ monstrauit. faciendã filiꝰ uidit.
et eã pat̾ demonstrando fecit. qi ꝑ fili¬
qr dictũ ẽ nͥ qd̃ uiderit patre facien¬
tẽ: non dictũ ẽ demonstrantẽ. ꝑ hoc
significatũ ẽ. id ẽẽ patri facere. quod
demonstrare: ut ex hoc intelligat᷑ ꝑ
filiũ uidentẽ omĩa facere. Nec illa de¬
monstratio. nec illa uisio temporalis ẽ.
Qa enĩ ꝑ filiũ fuint omĩa cẽpora: non
utiq alio tempore possent & demonꝰ¬
trari facienda. Siͭ autẽ demonstratio
patris filii uisionẽ gignit: quẽadmo¬
dũ pat̾ fiiũ gignit. Bemonstratio qͥp¬
pe generat uisionẽ: ñ uisio demons¬
trationẽ. Qd̾ si puriꝰ e ꝑfectiꝰ intueri
ualeremꝰ. fortasse inueniremꝰ nec aliud
ẽẽ patrẽ. aliud eiꝰ demon̾trationẽ: nec
aliud filiũ. aliud eiꝰ uisionẽ. Sed iuix

Expanded text:
a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filiquia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, nerfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix
Abbreviated transcription (Latin):
qr omĩa ꝑ ipsũ facta sc̃. Sicut enĩ
pat̾ suscitat mortuos et iuuficat.
sic et filiꝰ quos uult uiuificat. De
resurrectione animaꝵ dictũ ẽ hoc.
Qͥd de resurrectione corpoꝵ:Redit
et dicit. N eq enĩ pat̃ iudicat quẽ¬
quã: sed om̃e iudiciũ dedit filio. Re¬
surrectio animaꝵ fit ꝑ substantiã
patris et filii et̾nam. & incõmuta¬
bilem: resurrectio uͦ corpoꝵ. fit ꝑ
dispensationẽ humanitatis filii tẽ¬
poralem. ñ patri coet̾nam. Id̾o cũ
cõmemoraret uidiciũ ubi fieret re¬
surrectio corpoꝵ: non enĩ pat̃ in¬
quit udicat quẽquã: sed omne iudi¬
cium dedit filio. De resurrectione au¬
tem animaꝵ: sicut suscitat pat̃ mor¬
tuos et uiuificat: sic et filius quos
uult uuuificat. Illud gͦ simul pater

Expanded text:
 omnia per ipsum facta sunt. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. De resurrectione animarum dictum est hoc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judicium, ubi fieret resurrectio corporum, Non enim Pater, inquit, judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: de resurrectione autem animarum, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Illud ergo simul
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ sic operatur filiꝰ qͦmͦ
pater: sic uiuificat filius qͦmͦ pat᷑.
Ergo animaꝵ resurrectione. omnes
honorificent filiũ sicut honorificanͭ
patrem. Qͥd de honorificatione ꝓp¬
ter resurrectionẽ corporis: ꝰ qui ñ
honorificat filiũ: non honorificat
patrẽ qui misit illũ. N on dixit sic.
s ñ honorificat. & ñ honorificat.
Honoratur enĩ homo xp̃e: s non sic̃
pater łs. Quare: qi scdm hoc dix̃:
pat̾ maior me est. Quando autem
honorificat᷑ filius: sicut horificat᷑

Expanded text:
resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non dixit, sicut; sed, honorificat, et honorificat. Honoratur enim homo Christus, sed non sicut Pater Deus. Quare? Quia secundum hoc dixit, Pater major me est . Quando autem honorificatur Filius, sicut honorificatur
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ qui misit illũ: non ẽ missus fi¬
lius. nisi qr factus ẽ homo. Am̃ am̃
dico uobis. Iterũ ad resurrectionẽ
redit animaꝵ. ut assidue dicentẽ
capiamꝰ: qi uolantẽ sermonẽ sequi
non poteramꝰ. Ecce immorat᷑ nobiscũ
sermo d̾i: ecce quasi habitat cũ infir¬
mitatib nr̃is. Redit rursus ad cõm̃¬
dationẽ resurrectionis animaꝵ. Am̃
am̃ dico uobis qr qui uerbũ meum
audit et credit ei qui misit me. habet

Expanded text:
missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰturus es filio tuo: int̾ et ipsũ uer¬
ba decursa st̃. Inter demonstrantẽ
et uidentẽ. uel loquente et audien¬
tẽ. sonꝰ articulatꝰ uolat: qͥ non ẽ qd̾
tu. ñ est qd̃ ipse. Sonꝰ quippe ille qͥ
exit ex ore tuo. et uerberato aere
tangit aurẽ filii tui. et impleto sen¬
su audiendi ꝑducit ad cor eiꝰ cogita¬
tionẽ tuã: Sonꝰ gͦ ille. ñ ẽ ipse tu.
ñ ẽ ipse filius tuus. Signũ datũ est
ab animo tuo: animo filii tui: qd̾ sig¬
nũ ñ sit nec animꝰ tuus. nec animꝰ
filii tui: s aliud aliqͥd. Itane putamꝰ
patrẽ locutũ ẽẽ cũ filio : fuer̃t u̾ba
int̃ dm̃ et u̾bũ:  quomodo istudIẽ:

Expanded text:
dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verdicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est?
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ gͥ facturus es ut demonstres filio.
ñ utiq facis ꝑ filiũ: s tu solus fa¬
cis qd̵ ipse  factũ uideat: & aliud
tale similit̃ faciat. Non ẽ hoc ibi. Qd
pgis ad similitudinẽ tuã: & deles ince
similitudinẽ di : Ibi omĩno ñ ẽ hoc
Inueni aliqͥd qͦmͦ demonstres filio tuo
qd̃ facis antequã facis: ut cũ demon¬
straueris. ꝑ filiũ facias. hoc qd̵̃ facis
Iam forte quasi occurrit tͥ: ecce inqͥs
cogito facere domũ. et uolo ut ꝑfi
liũ meũ fabricet᷑. Antequã fabric̃e
eã ipse. ostendo filio meo qd̾ uolo fa¬
cere: et facit ipse. atq ego ꝑ ipsum:
cui ostendo uoluntatẽ meã. Recessis¬
ti qͥdem a pͥstina similitudine: sed
adhuc iaces in magna dissimilitudi¬
ne. Ecce enĩ antequã facias domũ.
indicis filio tuo et demonstras qͥd
facere uelis: ut te demonstrante. ante¬
quã facias. faciat ipse qd̵ demonstra¬
ueris. et tu ꝑ ipsũ. Sed uerbum

Expanded text:
Quod igitur facturus es ut demonstres filio, Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. sicut ipse st̃ uita corpoꝵ: qd̃ de¬
monstrat pat̃ filio. idy qd̃ facit ꝑ fi
ũ facit. ꝑ filiũ facit. Non enĩ faciendo
demonstrat filio: s demonstrando fa¬
cit ꝑ filiũ. Uidet enĩ filius patr̃e de¬
monstrantẽ. antequã aliqͥd fiat: et
ex demonstratione patris et uisione
filii. fit qd̾ fit. ꝑ patrẽ ꝑ filiũ. Sic a¬
nime suscitantur si potuerint udere
istã unitatis coniunctionẽ. patrem de¬
monstrantem. filiũ uidentẽ : et ꝑ pa¬
tris demonstrationẽ et filii uisionẽ
fieri creaturã : atq id fieri ꝑ patris
demonstrationẽ et filii uisionẽ. quod
nec pat̃ sit nec filius: s infra patrẽ
et filiũ qͥcqͥd fit a patre ꝑ filiũ. Qͥs
hoc uidet:s ecce iterũ ad carnales
sensus. ecce rursus humiliamꝰ nos et
descendimꝰ ad uos: si tam̃ aliqͥd aliqͣn¬
do ascenderamꝰ a uob̃. His demonstra¬
re aliqͥd filio tuo. ut faciat qd̃ faciꝰ:
facturus es tu: et sic demon̾traturus.

Expanded text:
t vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ille fecerit: hec et filiꝰ similit
facit. Celũ. t̾ram. mare. que in celo.
que: in t̾ra. que in mari. uisibilia &e
inuisibilia. animalia in t̾ris. frue¬
tecta in agris. natantia in aquis.
in aere uolantia. in celo lucentia:
pret̃ hec omĩa. angłos. uirtutes. se¬
des. dominationes. principatꝰ. potes¬
tates: omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. Nũqͥd
ea facta filio: ut ipse .. faceret alte
hȩc non alia. s hec et filiꝰ. nec ł dissi¬
milit̃. sed similit̃ facit. Pat̃ enĩ dili¬
git filiũ : et omĩa demonstrat ei que

Expanded text:
t Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum factea facta Filio, ut et ipse faceret alterrit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. xp̃i: s quasi animã beluinã. Ex¬
cepta quippe rationali m̃te: uita belu¬
ina ẽ. S quia expulsi st̃. et uerita
iniquitate ꝑ id qd̃ d̾s ẽ. resurggat coe¬
pus tuũ a corruptione. ꝑ id qd̃ homo

Expanded text:
corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excorpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritatiniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a corruptione per id quod homo
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ in forma dei eẽt: ñ rapinã ar¬
bitratꝰ ẽ esse ȩqualis deo. & qͥd nos
in imo: qͥ non poteramꝰ infirmi & hu¬
mi repentes attingere dm̃: nũqͥd
relinquendi eramꝰ: absit. Semetip¬
sũ exinaniuit formã serui accipieis:
ñ formã dei amittens. Factus ẽ ergo
homo. qui erat d̾s. accipiendo qd ñ
erat. ñ amittendo qd̃ erat: ita factꝰ
ẽ homo d̾s. Ibi habes aliqͥd ꝓpt̃ in¬
firmitatẽ tuã: ibi habes aliquid ꝓp¬
t̃ ꝑfectionẽ tuã. Erigat te xp̃e: ꝑ¬
ẽ : ꝑducat te ad id qd̃ d̾s ẽ. Toca
frẽs. et alia ñ ẽ. ut resurgant anime:
resurgant cor pora. N trũq quippe mor¬
tuũ erat: corpus ex infirmitate. a¬
nima ex iniquitate. Qͥa utrũq mor¬
tuũ erat: resurgat utrũq. Qidu
I anima humana: tota anima. Non
Sirrationale tantũ anime: s etiã
ra tionale qd mens d̃r. fuert̃ enum
qͥdã ⁊ heretici et pulsi st̃ ab eccła. qͥ
putarent ñ habere ment̾e rationalem

Expanded text:
Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat te est, perducat te ad id quod Deus est. Et tota haec est, fratres, et alia non est, ut resurgant animae, resurgant et corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumque. Quidsto anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ubũ unus ds̃
Illue ꝑge
anima contẽptis ceteris. uel etiã trãs¬
gressis: illuc ꝑge. Nichil potentius
ista creatura: que mens dicit᷑ ratio¬
nalis. Nich hac creatura sublimius:
qͥ cqͥd supra istã ẽ. iam creator ẽ. Dice¬

Expanded text:
bum unus Deus. Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dice
Abbreviated transcription (Latin):
corpus: & suꝑior quã aĩa ds. Prestat
aliquid inferiori: p̃statur illi a suꝑi¬
ore. Seruiat dño suo: ne conculcet᷑
a seruo suo. Hec ẽ frẽs mei religiax¬
ana. quȩ p̃dicat᷑ ꝑ totum mundũ
horrentib inimicis. & uͥ uincuntur
Hec ẽ religio. xp̃iana ut colat᷑ unus
des. ñ multi dii: qr ñ facit aĩam bea¬
tã nͥ unꝰ ds. Participatiõe d̾i fit beata.
ñ participatiõe scẽ aĩȩ. fit beata in¬
firma aĩa. nec participatiõe angłifit
beata scã aĩa. Si querit beata ẽẽ ĩ firma
aĩa: q̃rat un̾ beata sit scã aĩa. Ñ eni

Expanded text:
corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religimundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
minus ihesus in hoc loco magnũ
quiddam insinuare intentis uo¬
lens. et infundere capacibus. in¬
capaces autem excitare ad studiũ.
ut nondũ intelligentes beneuiuen¬
do capates fiant. insinuauit nob̃
tari. ñ beatificari. non illumina¬
ri. nisi ab ipsa substantia d̾i: eãq
animã façere aliquid per corpus
et de corpore. atq habere subiec¬
tũ corpus. & per corporalia mulceri
hac uita atq cõplexũ. delectari aiãm
lenĩtis. uł contͥstari offensis corpori sen¬
sib: b̃ĩtudinẽ tam̃ eiꝰ qua fit beata n¬
sa aĩa. ñ fieri nͥ participatiõe illius
substantie qd̃ d̾s ẽ: ut qͦmͦ aĩa que

Expanded text:
minus Jesus in hoc loco magnum minus Jesus in hoc loco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobistari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
te. extendamus nos non aduersus
deum. sed ad deum: et leuemus
ad deum animam nostram. effun¬
dentes eam super nos: sicut ille
in psalmo cui dicebatur. ubi est
deus tuus. Hȩc inquit meditatus
sum: et effudi suꝑ me aĩam meã
Leuemus ergo ad deum animam
nostram. non contra deum. quia ad
hoc dictum est ad te dñe leuaui a¬
nimam meam: et leuemus adiuuan¬
te. ipso. Nam grauis est. Unde aut̃
grauis est: quia corpus quod cor¬
rumpitur aggrauat animam: et
deprimit terrena inhabitatio sen¬
sum multa cogitantem. Ne forte gͦ
possimus sensum nr̃m a multis col¬
ligere ad unum. et euulsum a mul¬
tis releuare ad unum. quod quidẽ
non poterimus ut dixi. nisi adiu¬
uet ille qui ad se uult leuari am¬
mas nostras. ut contingamus ex
aliqua parte. quomodo uerbum
deus. unicus patri. coeternus et
coequalis patri. non faciat nisi
quod uiderit patrem facientem.
cum tamen pater ipse non faci¬
at aliquid nisi per filium uiden¬
tem: uidetur michi quoniam do¬

Expanded text:
te, extendamus nos non adversus te, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc dictum est, Ad te, Domine, levavi animam meam . Et levemus adjuvante ipso; nam gravis est. Unde autem gravis est? Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quod viderit Patrem facientem, cum tamen Pater ipse non faciat aliquid nisi per Filium videntem. Videtur mihi quoniam Do
Abbreviated transcription (Latin):
sores lucerne: quam ponerens
super candelabrum: audi.
quia ipsos dixit lucernam Sic
luceat inquit lumen uestrum
coram hominibus: ut uiden¬
tes bona opera uestra. glorifi¬
cent. non uos. sed patrem uestrũ
qui m celis est. Ergo et moyses
um eristo. et ceteri prophete.: et
apostoli perhibuerunt testimoni¬
um cristo. His omnibus testimo¬
niis preponit testimonium ope¬
rum suorum: quia per illos non
nisi deus perhibuit testimonium
filio suo. Sed perhibet alio modo
deus testimonium filio suo: per
ipsum filium. Indicat deus filiũ¬
suum: indicat se per filium. Ad
hunc si potuerit homo perueni¬
re. nec lucernis indigebit: et ue¬
re fodiendo altius ydificium per¬
ducit ad petram. facilis est er¬
go fratres hodierna lectio: sed
propter hesternum debitum.
scio enim quid distulerim non
abstulerim. dominus dignatus
est donare etiam hodie loqui ad
uos. Recordamini quid reposcere
debeatis: si forte aliquo modo ser¬
uata pietate. et salubri humilita¬

Expanded text:
sores lucernae quam ponerent sores lucernae quam ponerent super candelabrum? Audi quia ipsos dixit lucernam. Sic luceat, inquit, lumen vestrum coram hominibus, ut videntes bona opera vestra glorificent, non vos, sed Patrem vestrum qui in coelis est um Christo, et caeteri prophetae, et apostoli perhibuerunt testimonium Christo. His omnibus testimoniis praeponit testimonium operum suorum, quia per nisi Deus perhibuit testimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilita
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ostendit ne tale lumen
se putarent quale dictum est.
erat lumen uerum quod illumi¬
nat omnem hominem uenien¬
tem in hunc mundum. Tunic
autem de domino dictum est
cum a iohanne distingueretur.
De iohanne quippe baptista dictũ
erat. non erat ille lumen. sed ut
testimonium perhiberet de lumi¬
ne. Et ne diceres quomodo non
quia lucerna erat: In compara¬
tione alterius luminis: non erat
lumen. Erat enim lumen uerum
quod illuminat omnem hominẽ
uenientem in hunc mundum.
ꝑrgo et cum discipulis diceret.
uos estis lux mundi. ne sibi ali¬
quid tributum putarent. quod
de solo. xpisto intelligendum
esset. et ita lucerne uento super¬
bie extinguerentur. cum dixis¬
set uos estis lumen mundi: con¬
tinuo subiunxit. Non potest
ciuitas abscondi super montẽ
constituta: neq accendunt lu¬
cernam et ponunt eam sub mo¬
dio. sed super candelabrum. ut
omnibus qui in domo sunt¬
luceat. Sed quid. si apostolos
non dixit lucernam. sed accen¬

Expanded text:
mundi, ostendit ne tale lumen mundi, ostendit ne tale lumen se putarent, quale dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non quia lucerna erat? In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enim verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Ergo cum et discipulis diceret, Vos estis lumen mundi, ne sibi aliquid tributum putarent, quod de solo Christo intelligendum esset, et ita lucernae vento superbiae exstinguerentur; cum dixisset, Vos estis lumen mundi, continuo subjunxit, Non potest civitas abscondi supra montem constituta, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Sed quid, si Apostolos non dixit lucernam, sed accen
Abbreviated transcription (Latin):
Plus enim illis omnibus labora¬
ui: ait quedam lucerna. Et ne
uiribus suis ardere uiribus su¬
Non autem ego: sed gratia dei
mecum. Omnis ergo prophetia
ante domini aduentum: lucer¬
na est: de qua dicit petrus apoᷤ¬
tolus. Habemus certiorem pro¬
pheticum sermonem. cui bene¬
facitis intendentes. quemacdino¬
dum lucerne lucenti in obscu¬
ro loco. donec dies lucescat. et
lucifer oriatur in cordibus ues¬
tris. Lucerne itaq prophete: et
omnis prophetia. una magna lu¬
cerna. Quid apostoli: Non ne lu¬
Solus enim ille lux. Non enim ac¬
cenditur et extinguitur: quia
sieut habet pater uitam in semet¬
ipso. sic dedit et filio uitam ha
bere in semetipso. Lucerne ergo
et ipsi apostoli: et gratias aguis.
quia et accensi sunt lumine ue¬
ritatis. et feruent spiritu cari¬
tatis: et suppetit illis oleum
gratie dei. Si non essent lucerne:
non diceret illis dominus. Uos
estis lumen mundi. Nam post¬
eaquam dixit . uos est lumeN

Expanded text:
Plus enim illis omnibus laboraPlus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna; et ne viribus suis ardere vNon autem ego, sed gratia Dei mecum . Omnis ergo propheta ante Domini adventum lucerna est, de quo dicit Petrus apostolus: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis, intendentes quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Lucernae itaque prophetae, et omnis prophetia una magna lucerna. Quid apostoli? non luSolus enim ille non lucerna. Non enim accenditur et exstinguitur, sed sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Lucernae ergo et Apostoli; et gratias agunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratiae Dei. Si non essent lucernae, non diceret illis Dominus, Vos estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vos estis lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ra dei. Ibi utiq deus ꝑhibuit tes¬
timonium filio suo. ⁊ in illa scrip¬
tura iudei spem posuerant. in¬
lege scilicet dei ministrata sibi
per moysen famulum dei. Seru¬
tamini inquit scripturam. in qua
uos putatis uitam eternam habe¬
re. ipsa testimonium perhibet
de me: et non uultis uenire ad
me ut uitam habeatis. Quid uos
putatis habere in scriptura:
Uitam eternam. ipsã interroga¬
te cui perhibet cestimonium.
et intelligite que sit uita eterna.
Et quia propter moysen uolebans
repudiare xp̃m. tamquam ad¬
q moysi. rursus eosdem ip̃se
conuincit. tamquam de alia lu¬
cerna. Omnes enim homines lu¬
cerne : quia et accendi possunt
et extingui. Et lucerne quidem
cum sapiunt. lucent: et spiritu
feruent. Nam et si ardebant et
extincte sunt. etiam putent. Per¬
manserunt enim serui dei lu¬
cerne bone. ex oleo misericor
die illius: non ex uiribus suis.
Gratia quippe dei gratuita: illa¬
rum oleum lucernarum est.

Expanded text:
ra Dei: ibi utique Deus perhibuit tesra Dei: ibi utique Deus perhibuit testimonium Filio suo, et in illa Scriptura Judaei spem posuerant, inLege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei. Scrutamini, inquit, Scripturam, in qua vos putatis vitam aeternam habere; ipsa testimonium perhibet de me: et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Quid vos putatis habere in Scriptura vitam aeternam? Ipsam interrogate, cui perhibet testimonium; et intelligite quae sit vita aeterna. Et quia propter Moysen volebant repudiare Christum, tanquam adque Moysi; rursus eosdem ipse convincit tanquam de alia lucerna. 3. Omnes enim homines lucernae, quia et accendi possunt et exstingui. Et lucernae quidem cum sapiunt, lucent, et spiritu fervent: nam et si ardebant et exstinctae sunt, etiam putent. Permanserunt enim servi Dei lucernae bondiae illius, non ex viribus suis. Gratia quippe Dei gratuita, illa oleum lucernarum est.
Abbreviated transcription (Latin):
perhibet de me. qui misit me pa¬
ter: ipsaq opera que facit a pa¬
trẽ se accepisse dicit. Testimoniũ
ergo perhibent opera. testimoni¬
um perhibet pater. Nullumne
testimonium perhibuit iohan¬
nes: Serhibuit plane. sed tam¬
quam lucerna: non ad satian¬
dos amicos. sed ad confundendoᷤᷤ
inimicos. Iam enim antea predie¬
tum erat a persona patris. pa¬
raui lucernam xpisto meo. mi¬
micos eius induam confusione:
super ipsum autem efflorebit
sanctificatio mea. Esto. tamquã
in nocte positus. attendisti in lu¬
ceruam. et miratus es lucernam:
et exultasti ad lumen lucerne:. Sed
illa lucerna dicit adesse solem in
quo exultare debeas: et quãuis
ardeat in nocte. diem te iubet ex¬
ut quid mitteretur si non erat
opus: sed ne in lucerna remane¬
at homo. et lumen lucerne suf¬
ficere sibi arbitretur. ideo domi¬
nus nec lucernam illam superflu¬
am dicit fuisse: nec tamen dicit
in lucerna debere te remanere.
Uicit aliud testimonium scriptu¬

Expanded text:
perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsa quoque opera quae facit, a Patre se accepisse dicit. Testimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes? Perhibuit plane, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exutquid mitteretur, si non erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo, et lumen lucernae sufficere sibi arbitretur; ideo Dominus nec lucernam illam superfluam dicit fuisse, nec tamen te dicit in lucerna debere remanere. Dicit aliud testimonium Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam agrum esse. ubi si uo¬
lumus aliquid edyficare non de¬
bemus esse pigri. nec superficie
contenti. fodiamus altius. donec
perueniamus ad petram. Petra
autem erat xpistus. Hodierna
lectio de testimonio domini no¬
bis loquuta est quia non habet
necessarium ab hominibus testi¬
monium. sed habeat maius quã
sunt homines: atq id testimo¬
nium dixit quid sit. O pera¬
ego inquit que facio: testimo¬
nium perhibent de me. Nein¬
de adiunxit. et testimonium

Expanded text:
tanquam agrum esse, ubi votanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec perveniamus ad petram: Petra autem erat Christus . 2. Hodierna lectio de testimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunxit: Et testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
meam: et homines uolunt facere uo¬
luntatem suam : Ille tantum se hu¬
miliat qui equalis est patri: et
tantum se extollit qui in imo ia¬
cet. et nisi manus ei porrigatur
non surgit. faciamus ergo uolun¬
tatem patris. uoluntatem. xpisti.
uoluntatem spiritus sancti: quia
trinitatis huius. una uoluntas.
una potestas. una maiestas est. Ide¬
o tamen dicit filius. non ueni fa¬
cere uolutatem meam. sed uolun¬
tatem eius qui misit me. quia
cristus non est de se. sed de pa¬
tre suo est. Quod autem ha¬
buit ut homo fieret: de crea¬
tura assumpsit quam ipse
UOBA
loco in
dominꝰ
ait. pru¬
dentem
auditorem
uerbia sui. similem esse debere
homini. qui uolens edyficare fo¬
dit altius donec ꝑueniat ad fun¬
damentum stabilitatis petre. et
ibi securus constituit qđ fabri¬
cat aduersus impetum fluminis:
ut cum uenerit repercutiatur
potius firmitate edyficii. quam.
impulsu suo ruinam faciat illi
domui. Putemus scripturam dei

Expanded text:
meam; et homines volunt facere vomeam; et homines volunt facere voluntatem suam! Ille tantum se humiliat qui aequalis est Patri; et tantum se extollit qui in imo jacet, et nisi ei manus porrigatur, non surgit! Faciamus ergo voluntatem Patris, voluntatem Filii, voluntatem Spiritus sancti; quia Trinitatis hujus una voluntas, una potestas, una majestas est. Ideo tamen dicit Filius, Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; quia Christus non est de se, sed de Patre suo est. Quod autem habuit ut homo appareret, de creatura assumpsit quam ipse uodam loco in Dominus ait, prudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui aliquid alicui dicit: uer¬
bo dicit. Quomodo pater filio di¬
cit: quando filius uerbum patris
est: Quicquid nobis pater dicit:
uerbo suo dicit. Uerbum patris fi¬
lius est. Ipsi uerbo. quo alio uerbo
dicit: ynus est deus. unum uerbũ
habet: in uno uerbo omnia con¬
tinet. Quid est ergo. sicut audio
ita iudico: Sicut sum de patre:
ita iudico. Ergo iudicium meum
iustum est. Nam si nichil facis ex
te o domine iesu. quomodo senti¬
unt carnales. nichil facis ex te: quo¬
modo paulo ante dixisti. sic ꝙ filius
quos uult uiuificat: modo dicis
ex me facio nichil: Sed quid com¬
mendat filius: nisi quia de patre
est.Quiͦd est de patre: non est de
se. Si de se eẽt. non esset filius. De
patre ergo est. Nater ut sit. nor
esł de filio : filius ut sit de patre
est equalis patri. Sed tamen iste
de illo: non ille de isto. Quia non
quero uoluntatem meam: sed uo¬
luntatem eius qui misit me. Filius
unicus dicit. non quęro uoluntatẽ

Expanded text:
enim qui aliquid alicui dicit, verenim qui aliquid alicui dicit, verbo dicit. Quomodo Pater Filio dicit, quando Filius Verbum Patris est? Quidquid nobis Pater dicit, Verbo suo dicit: Verbum Patris Filius est, ipsi Verbo quo alio verbo dicit? Unus est Deus, unum Verbum habet, in uno Verbo omnia continet. Quid est ergo, Sicut audio, ita judico? Sicut de Patre sum, ita judico. Ergo judicium meum justum est. Nam si nihil facis ex te, o Domine Jesu, quomodo sentiunt carnales; si nihil facis ex te, quomodo paulo ante dixisti, Sic et Filius quos vult vivificat? Modo dicis, Ex me facio nihil. Sed quid commendat Filius, nisi quia de Patre est? Qui est de Patre, non est de se. Si de se Filius esset, non esset Filius: de Patre est. Pater ut sit non est de Filio, Filius ut sit de Patre est. Aequalis Patri; sed tamen iste de illo, non ille de isto. 15. Quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Filius unicus dicit, Non quaero voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
qui credent uiuent. Qui habent
caritatem uiuent: et nemo mori¬
etur. De monumentis audient uo¬
cem. et procedent. Quo: Qui bona
fecerunt in resurrectionem uitȩ:
qui male fecerunt ad resurrectio¬
nem iudicii. Hoc est iudicium pe¬
na illa. de qua paulo ante dixerat.
qui credit in me transiit a morte.
ad uitam: et in iudicium non ueni
et. Non possum ego a meipso fa¬
cere quicquam. Sicut audio iudi¬
co: et iudicium meum iustum est.
Si sicut audis iudicas: a quo audis:
Si a patre. certe pater non uidicat
quemquam: sed omne iudicium
dedit filio. Quando tu quodãmo¬
do preco patris. quod audis hoc dicis:
Quod audio hoc dico: qui quod est
pater hoc sum. Nicere enim meum
esse est: quia uerbum patris sum.
Hoc enim tibi dicit xpistus. Unde
de tuo: quid est sicut audio ita ui¬
dico: nisi sicut sum: Quomodo enĩ
audit xpistus fratres. Queramus
ergo nos. Audit xpistus a patre.
Quomodo dicit illi pater: utique
si dicit: uerba ad illum facit. Om̃is

Expanded text:
qui credunt vivent, qui habent qui credunt vivent, qui habent charitatem vivent, et nemo morietur. De monumentis autem, audient vocem, et procedent qui bene fecerunt, ad resurrectionem vitae; qui male fecerunt, ad resurrectionem judicii. Hoc est judicium, poena illa de qua paulo ante dixerat, Qui credit in me, transiit a morte ad vitam, et in judicium non veniet. 14. Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Si sicut audis judicas, a quo audis? Si a Patre, certe Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quando tu quodammodo praeco Patris, quod audis, hoc dicis? Quod audio hoc dico, quia quod est Pater, hoc sum: dicere enim meum esse est; quia Verbum Patris sum. Hoc enim tibi dicit Christus. Inde de tuo. Quid est, Sicut audio, ita judico, nisi, Sicut sum? Quomodo enim audit Christus? Fratres, quaeramus, rogovos. Audit Christus a Patre? Quomodo illi dicit Pater? Utique si dicit illi, verba ad illum facit: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
commendat futuram corporum
mortuorum: ueniet hora dixit.
Non dixit nunc est. quia in fi¬
ne seculi uentura est. Et unde
inquis michi probas: quia de ipsa
resurrectione dixit. Si patier¬
ter audias. tu ipse tibi modo pro¬
babis. Sequamur ergo. Nolite
mirari hoc. quia ueniet hora in
qua omnes qui in monumentis
sunt. Quid euidentius ista resur¬
rectione: Iam dudum non dixe¬
rat qui in monumentis sunt. s
mortui audient uocem filii dei: et
qui audierint uiuent. Non dixit
quia omnes qui credunt uiuent.
De monumentis autem quid dix̃:
Omnes qui sunt in monumentis
audient uocem eius: et procedent.
Non dixit audient et uiuent. Si e¬
nim male uixerunt et iacent in
monumentis. ad mortem surgent
non ad uitam. Ergo uideamus qͦ
procedunt. Licet paulo ante mor¬
tui audiendo et credendo uiue¬
bant: non ibi facta est discretio.
Non dictum est audient mortuz
uocem filii dei. et cum audierint
alii uiuent. alii damnabuntur. s
omnes qui audient uiuent: quia

Expanded text:
commendat futuram corporum commendat futuram corporum mortuorum, Venit hora, dixit; non dixit, nunc est; quia in fine saeculi ventura est. 13. Et unde, inquis, mihi probas quia de ipsa resurrectione dixit? Si patienter audias, tu ipse tibi modo probabis. Sequamur ergo: Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius ista resurrectione? Jam dudum non dixerat, qui in monumentis sunt; sed, mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent. Non dixit, quia omnes qui credunt vivent. De monumentis autem quid dicit? Omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus, et procedent. Non dixit, audient et vivent. Si enim male vixerunt et jacebant in monumentis, ad mortem surgent, non ad vitam. Ergo videamus qui procedent. Licet paulo ante mortui audiendo et credendo vivebant, non ibi facta est discretio; non dictum est, Audient mortui vocem Filii Dei, et cum audierint, alii vivent, alii damnabuntur; sed, Omnes qui audierint, vivent: quia
Abbreviated transcription (Latin):
mendatam resurrectionẽ istam.
que fit per fidem. ne quis pu¬
taret istam solã esse et in¬
cideret in illam
despera¬
tionem et errorem
dicentes resurrectionem iam esse¬
factam. de quib dicit apostolus.
et fidem quorundam peruerter̃t.
Credo enim quia talia uerba illis
dicebant. Ecce dominus ubi ait
et qui credit in me transit a mor¬
te ad uitam. iam facta est resur¬
rectio in hominibus fidelibus. qͥ
fuerant infideles. Quomodo alte¬
ra dicitur resurrectio: Gratias
domino deo nostro. fucit nutan¬
tes dirigit hesitantes. confirmat
dubitantes. Audi quid sequitur
quia non habes unde tibi facias
caliginem mortis. Si credidisti to¬
tum crede. Quid totum inquis
credo: audi quod dicit. Nolite mi¬
rari hoc. quia dedit potestatem
filio iudicium faciendi. In fine di¬
co. ait. Quomodo in fine: Nolite¬
nit hora. Hic non dixit et nunc
est. In illa resurrectione fidei.
quid dixit: ueniet hora et nunc
est. In ista resurrectione quam

Expanded text:
mendatam resurrectionem istam mendatam resurrectionem istam quae fit per fidem, ne quis putaret istam solam esse, et incideret in illam desperationem et errorem dicentes resurrectionem jam factam esse, de quibus dicit Apostolus, Et fidem quorumdam pervertunt . Credo enim quia talia verba illis dicebant: Ecce Dominus ubi ait, Et qui credit in me, transiit a morte ad vitam; jam facta est resurrectio in hominibus fidelibus qui fuerant infideles: quomodo altera dicitur resurrectio? Gratias Domino Deo nostro; fulcit nutantes, dirigit haesitantes, confirmat dubitantes. Audi quid sequitur, quia non habes unde tibi facias caliginem mortis. Si credidisti, totum crede. Quid totum, inquis, credo? Audi quid dicit: Nolite mirari hoc, quia dedit potestatem Filio faciendi judicii. In fine dico, ait. Quomodo in fine? Nolitenit hora. Hic non dixit, et nunc est. In illa resurrectione fidei quid dixit? Venit hora, et nunc est. In ista resurrectione quam
Abbreviated transcription (Latin):
faciendi: Sed scđ̃m hoc dico quia
potestatem dedit ei uidicium facien¬
di: quoniã filius hominis est. Se¬
cundum hoc accepit potestatem ui¬
dicandi: quod filius hominis est.
Nam scł̃m quod di filius est. semꝑ
habuit hanc potestatem. Accepit
fuit in morte. et nunc est in uita.
Uerbum di numquam in morte:
semper in uita. Iam ergo de resur¬
rectione. forte aliquis nostrum di¬
cebat. Ecce resurreximus. Qui aud̃
xp̃m̃ qui credit. transit a morte
ad uitam. et in iudicium non ue¬
niet. Uenit hora et nunc est qua
qui audit uocem filii dei. uiuit.
Mortuus erat: audiuit. ecce resur¬
git. Quid est quod dicitur post¬
ea resurrectio futura carnis. et
resurrectio futura corporum¬
mortuorum: Parce tibi. noli pre¬
cipitare sententiam: ne pergas
post illam. Est quidem resurrec¬
tio illa quȩ fit nunc. Mortui erans
infideles. mortui erant iniqui.
Uiuunt iusti. transeunt a morte
infidelitatis ad uitam fidei. Sed
noli inde credere nullam futurã
Audi enim quid sequitur post com¬

Expanded text:
di? Sed secundum hoc dico, Potestatem dedit ei judicium faciendi, quia filius hominis est: secundum hoc accepit potestatem judicandi, quia filius hominis est. Nam secundum quod Dei Filius est, semper habuit hanc potestatem. Accepit fuit in morte, est in vita: Verbum Dei nunquam in morte, semper in vita. 12. Jam ergo de resurrectione forte aliquis nostrum dicebat: Ecce resurreximus; qui audit Christum, qui credit, et transit de morte ad vitam et in judicium non veniet; venit hora, et nunc est, ut qui audit vocem Filii Dei, vivat; mortuus erat, audivit, ecce resurgit: quid est quod dicitur postea resurrectio futura? Parce tresurrectio futura? Parce tibi, noli praecipitare sententiam, ne pergas post illam. Est quidem ista resurrectio quae fit nunc: mortui erant infideles, mortui erant iniqui; vivunt justi, transeunt a morte infidelitatis ad vitam fidei: sed noli inde credere nullam futuram Audi enim quid sequatur post com
Abbreviated transcription (Latin):
facit pat̾ ꝑ filiũ facit: si qͥd ꝑ sapi¬
entiã suã & uirtutẽ suã fac̾. ñ extra
ostendit illi qd̃ uideat. s in ipso illi
ostendit qd̃ facit. Qͥd uidet pat̃. uel
potiꝰ qͥd uidet filiꝰ in patre: ut faciat
& ipse: possũ forte dice̾. si det qͥ pos¬
sit caꝑe: aut forte possũ cogitare.
nec dicere: aut forte nec cogitare.
Excedit enĩ nos illa diuinitas. tãꝗͣ
d̾s homines. tamꝗͣ immortał mor¬
tales: tamꝗͣ et̃nus temporales. Inspi¬
ret & donet. Ne fonte illo uite. nẽ
aliqͥd irrorare dignet᷑. & distillare
in sitĩ nr̃am: ne in heremo hac ares¬

Expanded text:
Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius quid videt Filius in Patre ut faciat et ipse? Possim forte dicere; sed da qui possit capere: aut forte possim cogitare, nec dicere; aut forte nec cogitare. Excedit enim nos illa divinitas tanquam Deus homines, tanquam immortalis mortales, tanquam aeternus temporales. Inspiret et donet, de fonte illo vitae nunc aliquid irrorare dignetur et distillare in sitim nostram, ne in hac eremo ares
Abbreviated transcription (Latin):
mundans eos et illuminans uidenteᷤ
et uiuentes. in principio erat uerbũ
et uerbũ erat apud dm̃. Nc̃ gͦ qui
sumus attendamus: & quẽ audiamꝰ
cogitemus. Ds̃ est. xp̃c. et cũ homini¬
bus loquitur. Capi se uult. faciat ca¬
paces. Uideri se uult: aꝑiat ocłos. Ñ
tamen sine causa loquitur nobis: nͥ
qr uerũ est qd̃ ꝓmittit nobis. Uerbamea
inquit qui audit & credit ei qui mi
sit me. habet uitam eternã: ꝙ in iu¬
dicium non ueniet. sed transiet amor

Expanded text:
mundans eos, et illuminans viventes, mundans eos, et illuminans viventes, et videntes quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Nunc ergo qui sumus attendamus, et quem audiamus cogitemus. Deus est Christus, et cum hominibus loquitur: capi se vult, faciat capaces; videri se vult, aperiat oculos. Non tamen sine causa loquitur nobis, nisi quia verum est quod promittit nobis. 3. Verba mea, inquit, qui audit, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet, sed transiit a