comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuturas. pias tam̃. Ita & uos misere¬
mini mei: ñ qr merui s qr egeo. Mise¬
remini tanꝗͣ miscdiã consecuti a dño:
ut sine timore a mundi tumultib li¬
berati seruiatis ei. fẽlices qͦs abscondit
bra alarũ suarũ sꝑantes: donec tran¬
seat iniqͥtas. Ceterũ ego infelix. pauꝑ
& nudus ho natꝰ ad laborẽ. implũmis
auicula. pene om̃i tẽpore nidulo exu¬
lans. uento exposita & turbin: tur¬
batus sũ & motus sũ sicut ebrius: et
õis conscientia mea deuorata ẽ. Misere

Expanded text:
profuturas, pias tamen . Ita et vos misereprofuturas, pias tamen . Ita et vos miseremini mei, non quia merui, sed quia egeo. Miseremini tanquam misericordiam consecuti a Domino, ut sine timore a mundi tumultibus liberati, serviatis ei. Felices, quos abscondit bra alarum suarum sperantes, donec transeat iniquitas. Caeterum ego infelix, pauper et nudus, homo natus ad laborem, implumis avicula pene omni tempore nidulo exsulans, vento exposita et turbini, turbatus sum et motus sum sicut ebrius, et omnis conscientia mea d
Abbreviated transcription (Latin):
mantissimo dño. & reu̾entissimo
patri. Guigoni pͥori cartusiensi.
& sc̃is fr̃ib adherentib ei: frat̃
b̾nardꝰ de claraualle. modicũ ia qͥd ẽ:
Priũ qͦd accedens ad partes illas ñ
adieci ꝑuenire usq ad uos udere fa¬
cies ur̃as. rememorare iniqͥtates ꝙ ne¬
cessitates meas: &si uob forsitan satis¬
facere possũ: mͥ fateor ñ possũ. Irascor
occupationib meis: quib factũ est ñ
ut neglexerĩ. s ut nequiuerĩ. Hoc fre¬
quent̾ patior. & ideo frequent̾ irascor⁊
dignꝰ utinã cui oĩs sc̃s condoleat. Alio¬
qͥn duplicit̾ miser sũ: si nec miserabi¬
lis sũ. Ego uͦ frat̾nȩ pietati locũ in me
ostendo: ñ meritũ. Miseremini mei
Iusticia meritũ querit: miscdia mise¬
riã intuet᷑. Uera miscđia ñ iudicat
s afficit: ñ nitit᷑ discussione: occasio¬
ne contenta. Nlon enĩ expectat᷑ ratio:
ubi affectio trabit. Lugebat samuel
saul: miserans ñ deliberans. fundebat
lacͥmas dauid filio parricidȩ: & si non

Expanded text:
mantissimo domino, et reverendissimo patri GUIGONI priori Cartusiensi, et sanctis fratribus adhaerentibus ei, frater BERNARDUS de Clara-Valle, modicum id quod est. Primum quod, accedens ad partes illas, non adjeci pervenire usque ad vos videre facies vestras, rememorari iniquitates et necessitates meas: etsi vobis forsitan satisfacere possum, mihi, fateor, non possum. Irascor occupationibus meis, quibus factum est, non ut neglexerim, sed ut nequiverim. Hoc frequenter patior, et ideo frequenter irascor: dignus utinam, cui omnis sanctus condoleat. Alioquin dupliciter miser sum, si nec miserabilis sum. Ego vero fraternae pietati locum in me ostendo, non meritum. Miseremini meiJustitia meritum quaerit: misericordia miseriam intuetur. Vera misericordia non judicat, sed afficit: non nititur discussione, occasione contenta. Non enim exspectatur ratio, ubi affectio trahit. Lugebat Samuel Saul, miserans, non deliberans . Fundebat lacrymas David filio parricidae, etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Uana hȩc atq illa: s uerba ampliꝰ.
& decipitis de uanitate in id ipsũ. s
tu magis dẽciꝑis. illi minꝰ. Das qͥppe
qͦd utcũq pluris ẽ: & das ingratis.
das ĩmeritis. Siqͥdem tua ñ te dilig̃t.
Immo certe nec te nec tua: s quȩ sua
st̃ quert̃. Tua qͦad p̃oter̃t uenabunt᷑:

Expanded text:
tes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. tes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. Et decipitis de vanitate in idipsum: sed tu magis deciperis, illi minus. Das quippe quod utcumque pluris est: et das ingratis, das immeritis; siquidem tua, non te diligunt. Imo nec 180 te, nec tua: sed quae sua sunt, quaerunt. Tua, quoad poterunt, venab
Abbreviated transcription (Latin):
cies solita ueneratione fraudat᷑. sola
sine honore marcescit: quã uł maxi¬
me decuit honorari:Miserere animȩ
tuȩ plãcens dõ & enĩ qͥ hõib placent
confusi st̾: qm ds̃ spreuit eos. Breues
dies hõis st̃: seni mors in ianuis est.
Alodicũ habes ꝓrsus modicũ tempꝰ.
cũ his qͥ dicunt tͥ euge euge. Sit etiã ꝓ
modico tͥ iudicari ab ipsis aũt ab huma¬
no die: qͥ angłico examini iãiamq es-
p̃sentandꝰ: qͥ ad tribunal t̾rificũ xp̃i
ipso iã defectu naturȩ miserandꝰ urge¬
ris. Illi te oportet p̾parare udicio. il¬
li scło conformare: illius curiȩ affecta¬
re fauorẽ : formidare repulsã. Qd il¬
loꝵ sententia conturbaris: quoꝵ nec
laude ꝓbatus. nec uituꝑatione reꝓbus
inueniris: Deniq uani filii hominũ:
mendaces filii hominũ in stateris: ut
decipiant ipsi de uanitate in id ipsum.
ꝓpt̾ea qͥ te beatificant in errorẽ indu¬
cunt: dantes uerba. munera reportan¬

Expanded text:
ties solita veneratione fraudatur, sola ties solita veneratione fraudatur, sola sine honore marcescit, quam vel maxime decuit honorari? Miserere animae tuae placens Deo . Etenim qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Breves dies hominis sunt : seni mors in januis est. Modicum habes, prorsus modicum tempus cum his qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico tibi judicari ab ipsis, aut ab humano die, qui angelico examini jamjamque es praesentandus, qui ad tribunal terrificum Christi ipso jam defectu naturae miserandus urgeris. Illi te oportet praeparare judicio, illi saeculo conformare, illius curiae affectare favorem, formidare repulsam. Quid illorum sententia conturbaris, quorum nec laude probatus, nec vituperatione reprobus inveniris; Denique vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . 4. Propterea qui te beatificant, in errorem te inducunt, dantes verba, munera reportan
Abbreviated transcription (Latin):
gumentũ: de qͦ legit᷑. Confessio & pulcͥ¬
tudo in conspectu eiꝰ. Quis mͥ tͥbuat ui¬
dere te in uestitu deaurato: ut dicamꝰ
ꝙ tͥ. confessionẽ & decorẽ indiusti amic¬
tus lumine sicut uestim̃to: Reu̾tere
sunamitis: reu̾tere ut intueamur te.
Consurge consurge induere fortitu¬
dine: induere uestim̃to salutis. Surge
qͥ dormis. & exurge a mortuis: & illu¬
minabit te xp̃c. A mor̃tuo tanqͣm qui
ñ est: ꝑit confessio. Usq qͦ obliuisceris
te in finẽ: usq qͦ dormis in morte. de¬
cus nobiliũ. fideliũ fletus: Quandiu
contra morẽ tuũ ꝑtinax. contra hono¬
rẽ tuũ seqũestris : contra salutẽ tuã
rebellis: Qͥd illos egregios mores actꝰq
tuos. tã dissimili ꝑgis exitu consũmare:
Quomͦ ȩtas ista quã in miscđia uberi
reqͥescere oportebat. omniũ p̃teritoꝵ
dierũ tuoꝵ pęnas luit: nec diluit cul¬
pas: Cur ꝓhdolor sola ueneranda cani¬

Expanded text:
gumentum, de quo legitur: Confessio et pulchgumentum, de quo legitur: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Quis mihi tribuat videre te in vestitu deaConfessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento? Revertere, Sunamitis, revertere, ut intueamur te? Consurge, consurge, induere fortitudine, induere vestimento salutis . Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . A mortuo tanquam qui non est, perit confessio . 3. Usquequo oblivisceris te in finem? usquequo dormis in morte, decus nobilium, fidelium fletus! Quandiu contra morem tuum pertinax, contra honorem tuum sequestris, contra salutem tuam rebellis! quid illos egregios mores, actusque tuos tam dissimili pergis exitu consummare? Quomodo aetas ista, quam in misericordia uberi requiescere oportebat, omnium praeteritorum dierum tuorum poenas luit, nec diluit culpas? Cur, proh dolor! sola veneranda cani
Abbreviated transcription (Latin):
nitens. thesaurizas tͥ irã in die irȩ :
Ann̾ scdm duriciã qͥdem: s scdm uere¬
cundiã: Qͥd refert scđm qͥd ꝑeas: O
uerecundia expers rationis : inimica
salutis: totius ignara honoris & hone¬
statis. Hec plane illa quã sapiens loqͥt᷑:
confusio addũcens peccatũ. Ita ne ue¬
recundũ ẽ hõi uĩnci a dõ: & ꝓbro du¬
cit᷑ humiliari sub potenti manu altis¬
simi: Non ita rex ille głosus dauid.
riȩ genꝰ diuinȩ cederẽ maiestati: & au¬
ctoritati matris eccłis ñ reluctari. sũ¬
mus honor & gła. O ꝑuersitas. Non pu¬
det inquinari: & abliu pudet: est pu¬
dor iuxta sapĩẽntẽ adducens głiam: si
uidelicet peccare pudeat.Si non. pude¬
at uł peccasse. & ita uł sera głia ñ care¬
bis: reducente nimirũ pudore quam
culpa fugauerat. Secundũ tenent beati¬
tudinis locũ quoꝵ remissȩ ft̃ iniqͥtates:
& quoꝵ tecta st̃ peccata. Honorabile te¬

Expanded text:
nitens, thesaurizas tibi iram in die irae? 2. nitens, thesaurizas tibi iram in die irae? 2. An non secundum duritiam quidem, sed secundum verecundiam? Quid refert secundum quid pereas? O verecundia expers rationis, inimica salutis, totius ignara honoris et honestatis! Haec plane illa, quam Sapiens loquitur, confusio adducens peccatum . Itane verecundum est homini vinci a Deo, et probro ducitur humiliari sub potenti manu Altissimi? Non ita rex ille gloriosus David: riae genus, divinae cedere majestati: et auctoritati matris Ecclesiae non reluctari, summus honor et gloria. O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta Sapientem, adducens gloriam ; si videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum tenent beatitudinis locum, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Honorabile te
Abbreviated transcription (Latin):
rogatꝰ. nec inũitatꝰ. S qͥd si caritas iu¬
bet: alius alit̾ fortassis accipiat: ego
uirũ nobilẽ qͦd in me ẽ. in uera cari¬
tate decreui his litteris suȩ ipsius com¬
monere salutis: excitare a somno: re¬
uocare ad cor: ꝓuocare ad grãm. Quis
scit si conu̾tat᷑ & ignoscat d̃s: & relin¬
quat post se benedictionẽ: Immo quis
nescit quas & qͣntas iã diuitias suȩ bo¬
nitatis & longanimitatis thesaurira¬
uit suꝑ eũ misericors & miserator
dñs: Deniq miseret᷑. parcit. expectat.
dissimulatq usq adhuc: factus sicut
hõ ñ audiens. & ñ habens in ore suo
redargutiones: tardãns ferire: para¬
tus ignoscere. S tu dñe usq qͦ: Tu inꝗͣ
o bone uir qͦusq dissimulas: qͦusq con¬
temnis: Durũ tͥ ẽ coñtra stimulũ cal¬
citrare. An ignoras: qr benignitas d̃i
ad penitentiã te adducit: Quandiu
aut̃ tu scđm duriciã tuã & cor impe¬

Expanded text:
rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jurogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod in me est, in vera charitate decrevi his litteris suae ipsius commonere salutis, excitare a somno, revocare ad cor, provocare ad gratiam. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Imo quis 179 nescit, quas et quantas jam divitias suae bonitatis et longanimitatis thesaurizavit super eum misericors et miserator Dominus? Denique miseretur, parcit, exspectat, dissimulatque usque adhuc, factus sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, tardans ferire, paratus ignoscere. Sed tu, domine, usquequo? Tu, inquam, o bone vir, quousque dissimulas? quousque contemnis? Durum tibi est contra stimulum calcitrare . An ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Quandiu autem tu secundum duritiam tuam et cor impoe
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ. & leta nuntiantẽ de ur̃a
incolumitate & głia: de pace & ꝓsꝑi¬
tate ȩccłiȩ : de curiȩ statu florente ꝙ
ualente. Postremo de gr̃a & beniuo¬
lentia: quȩ nob apud uos ꝑseuerat.
Bene sua miscdia ds dignatꝰ ẽ fãcere
nob̾cũ: facti sumꝰ letantes. uerũ qͦd
uob̃ de mĩttendis ad uos fr̃ib placet.
difficile adimplebit᷑: p̃sertim cũ ñ sit
copia ꝑsonarũ quȩ eẽ solebat. Siqͥdem
nati st̃ loca: tria ex eis noua monaste¬
ria ex qͦ a uob̃ discessimꝰ integre ordi¬
nata st̃: & adhuc restant alia ꝓxime
ordinanda. Curamꝰ tam̃ undecũq euo¬
care qͦs uob̾ mitamꝰ: cupientes ꝑ omĩa
ur̃is obedire mandatis. ad eustachiũ¬
iro illustri eustachio. fr̃.̃. Salu
opto tam̃. Optare qͥs ꝓhibet: af¬
fectui nec leges imꝑant: nec pͥncipes
dominant᷑. Liber est: & maxime si spu
ausus iste meus de p̾senti. quo ad tuã
magnitudinẽ p̃sumo scribere tanqͣm
aliqͥs mãgnꝰ: fateor nec uissus a te. nec

Expanded text:
cepimus, et laeta nuntiantem de vestra incolumitate et gloria, de pace et prosperitate Ecclesiae, de curiae statu florente et valente, postremo de gratia et benevolentia, quae nobis apud vos perseverat. Bene sua misericordia Deus dignatus est facere nobiscum; facti sumus laetantes. Verum quod vobis de mittendis ad vos fratribus placet, difficile adimplebitur, praesertim cum non sit copia personarum quae esse solebat. Siquidemnati sunt loca; tria ex eis nova monasteria, ex quo a vobis discessimus, integre ordinata sunt; et adhuc restant alia proxime ordinanda. Curamus tamen undecunque evocare, quos vobis mittamus; cupientes per omnia vestris obedire mandatis. EPIViro illustri EUSTACHIO, frater BERNAopto tamen. Optare quis prohibet? Affectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber est, et maxime si spirausus iste meus de praesenti, quo ad tuam Magnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq concesseris: & donũ patͥs tui ñ fece¬
ris irritũ. Nos qͦq qͦd nr̃m ẽ de p̾teri¬
tis gr̃as agentes. & in reliquũ similia
sꝑantes. ꝓ te tuisq illi p̃ces fundimꝰ:
qͥ uoluntatẽ timentiũ se facit: & dep̃¬
cationẽ eoꝵ exaudit. Oramꝰ te & uxo¬
rẽ tuã & om̃s qͥ ad uos ꝑ̃tinent bene

Expanded text:
quoque concesseris, et donum patris tui non fecequoque concesseris, et donum patris tui non feceris irritum. Nos quoque quod nostrum est, de praeteritis gratias agentes, et in reliquum similia sperantes, pro te tuisque illi preces fundimus, qui voluntatem timentium se facit, et deprecationem eorum exaudit . Oramus te et uxorem tuam, et omnes qui ad vos pertinent, bene
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscens dilectissime nuntiante
abbate radulpho de ualcellis de¬
¶siderare te nr̃i p̃sentiã atq ceol¬
loquiũ: delectatꝰ sũ admodũ tanta
tui erga me deuotione: nec certe in¬
gratus beniuolentiȩ. Noueris & meȩ
ẽẽ uoluntatis. tuo satisfacere desid̃io:
s corporali molestia impediri tam ab
huiꝰ uoluntatis effectu: qͣm & ab aliis
plurimis plurimũq necessariis nego¬
ciis. S licet absens corpore. sum tam̃
p̃sens sp̃u. donec qͣndoq fiam do uolen¬
te & corpore & sp̃u: si tam̃ ñ ore tantũ.
& lingua: s oꝑe diligamꝰ & ueritate.
Igit᷑ in exhibitione oꝑis: liquebit ue¬
ritas dilectionis. Hoc ẽ itaq qͦd rogo.
ut qͦd de meo apud te ẽ. frẽs dico ual¬
cellenses. & eoꝵ ȩcclam̃ mei gr̃a diligas.
foueas & manuteneas. ubi necesse fue¬
rit: ut in hoc & tuȩ liberalitatis in¬
caritatẽ in eo uł primũ cupio exꝑiri:
si ligecurtẽ quã mͥ pat̾ tuus p̾senti
contulit ad opus illius monasterii tu

Expanded text:
ognoscens, dilectissime, nuntiante abbate Radulfo, de Valcellis, desiderare te nostri praesentiam atque colloquium, delectatus sum admodum tanta tui erga me devotione; nec certe ingratus benevolentiae. Noveris et meae esse voluntatis, tuo satisfacere desiderio: sed corporali molestia impediri tam ab hujus voluntatis effectu, quam et ab aliis plurimis, plurimumque necessariis negotiis. Sed licet absens corpore, sum tamen praesens spiritu, donec quandoque fiam, Deo volente, et corpore, et spiritu: si tamen non ore tantum et lingua, sed opere diligamus et veritate. Igitur in exhibitione operis liquebit veritas dilectionis. Hoc est itaque quod rogo, ut quod de meo apud te est, fratres dico Valcellenses, et eorum ecclesiam mei gratia diligas, foveas, et manu teneas ubi necesse fuerit: ut in hoc et tuae liberalitatis incharitatem in eo vel primum cupio experiri, si Ligecurtem, quam mihi pater tuus praesenti contulit ad opus illius monasterii, tu
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ sermones eoꝵ suꝑ oleũ: & ipsi sunt
iacula. & ideo dicebat dđ̃. Oleũ autẽ
peccatoris: ñ impinguet caput meũ.
ab his laudat᷑ peccator in desideriis
aĩȩ suȩ : & iniquus benedicit᷑. ab his
gͦ cauere. ñ ego s sapiens doceat. Fili
ait si te lactauerint peccatores: ne
adqͥescas eis. Attende potiꝰ illi. qͥ iudi¬
cat in ȩqͥtate ꝓ mansuetis t̾rȩ: qͦs tua
ñ pastoralis diligentia pascit: s scl̃a¬
ris p̃mit potentia. Quã ñ haberes
hȩc ẽ hora ur̃a: & potestas tenebrarũ.
Attende autẽ. Iudiciũ g̃raue his qͥ p̃st̃.¬

Expanded text:
 oleum, et ipsi sunt jacula . Et ideo dicebat David: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Ab his laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Ab his ergo cavere non ego, sed Sapiens doceat. Fili, ait, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Attende potius illi qui judicat in aequitate pro mansuetis terrae, quos tua non pastoralis diligentia pascit, sed saecularis premit potentia: quam non haberes haec est hora vestra, et potestas tenebrarum. Attende aute
Abbreviated transcription (Latin):
uentis. Au̾tat hoc unꝰ & uerus ds. qͥ
ñ uult mortẽ peccatoris: s magis ut¬
conu̾tat᷑ & uiuat. Plura adhuc loqui
fert animꝰ. s ñ fert forte auditꝰ: nec
placent asꝑa quãuis recta: & salubria
q. st᷑ amara ñ sapiunt. Ponã itaq di¬
gitũ suꝑ os meũ: donec sciã ista qua¬
lit̾ acceptent᷑. Placebo aut̃ si potero.¬
ñ stilõ neq lingua: s oꝑe & ueritate.

Expanded text:
ventis . Avertat hoc unus et verus Deus, qui non vult mortem peccatoris, sed ut magis convertatur et vivat . Plura adhuc loqui fert animus, sed non fert forte auditus. Nec placent aspera, quamvis recta; et salubria, quia sunt amara, non sapiunt. Ponam itaque digitum super os meum, donec sciam ista qualiter acceptentur. Placebo autem si potero, non stilo, neque lingua, sed opere et veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
mensi. supplex ñ ut arbitror
importunꝰ int̾uentor accedo.
Multa qͥppe st̃ quȩ me confortant:
ut repulsã ñ metuat hȩc nr̃a peti¬
tio. Primũ: qr ñ ꝓ qualibet extranea.
s ꝓ ur̃a uob̃ eccłia supplicamꝰ. Deinde
qͦd eande eccłiã ñ alienũ usurpare:
s suũ ius tantũ a ur̃a eqͥtate reqͥre¬
re credimꝰ. Tercio qͦd id ipsum talis
nob̾cũ postulat. qͥ solus ad impetran¬
dũ etiã maius aliqͥd a uob̃ sufficere
possit: uidelicet comes theobaldꝰ. Quar¬
tũ qͦq si addidero: ñ temere id me p̾¬
sumere putauerĩ. Neq enĩ uł ipsi de
ur̃a adeo humilitate diffidimꝰ: quin
audacter si opus sit ꝑ nosmet ipsos

Expanded text:
mensi supplex, non, ut arbitror, importunus interventor, accedo. Multa quippe sunt quae me confortant, ut repulsam non metuat haec nostra petitio. Primum quia non pro qualibet extranea, sed pro vestra vobis ecclesia supplicamus. Deinde quod eamdem ecclesiam non alienum usurpare, sed suum jus tantum a vestra aequitate requirere credimus. Tertio quod idipsum talis nobiscum postulat, qui solus ad impetrandum etiam majus aliquid a vobis sufficere possit; videlicet comes Theobaldus. Quartum quoque si addidero, non temere id me praesumere putaverim. Neque enim vel ipsi de nostra adeo humilitate diffidimus, quin audacter, si opus sit, per nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. In reliqͦ ꝓ me satissacio. Seripta¬
dignationis ur̃ȩ quib me uenire ad uos.
cũ iubere possetis rogare dignantissime
maliustis: norit pat̾nitas ur̃a ad me an¬
te natiuitatẽ sc̃ȩ mariȩ minime ꝑuenis¬
se. Itaq ñ dico. ugã boum emi qͥnq. aut
uillã emi. aut uxorẽ ducci: s plane qͦd
& uos ñ ignoratis paruulos lactare
me fateor: & ido quomͦ sine graui scan¬
dalo ac ꝑiculo ipsoꝵ uenire possim ñ

Expanded text:
episcopo. In reliquo pro me satisfacio. Scriptaepiscopo. In reliquo pro me satisfacio. Scriptadignationis vestrae, quibus me venire ad vos, cum jubere possetis, rogare dignantissime maluistis, norit Paternitas vestra ad me ante Nativitatem beatae Mariae minime pervenisse. Itaque non dico, Juga boum emi quinque; aut, Villam emi; aut, Uxorem duxi : sed plane quod et vos non ignoratis parvulos lactare me fateor; et ideo quomodo sine gravi scandalo ac periculo ipsorum venire possim, n
Abbreviated transcription (Latin):
nsolentia elericoꝵ. cuiꝰ mat̾ est negli¬
gentĩa ep̃oꝵ: ubiq terraꝵ turbat &¬
culcant eos. Merito quales fouent:
tales & sustinent. Quos ditant ȩccłiȩ
bonis. ñ corrigunt eoꝵ mala: malosq
grauati portant. Alienis nimirũ labo¬
rib locupletant᷑ clerici: cõmedunt
fructũ t̾rȩ absq pecunia: & ꝓdit qͣsi
ex adipe iniqͥtas eoꝵ. Quos ꝓpͥe hodie q
respicit uetus illa scͥptura. Sedit popłs
manducare & bibere: & surreaer̃t lu¬
dere. Mens qͥppe assueta deliciis. nec ex¬
culta disciplinȩ sarculo: multas con¬
trahit sordes. Porro inueteratã rubi¬
ginẽ si tẽptes abradere. nec sumis saltẽ
digitis contingi patiet᷑: s sicut scͥptũ
ẽ. incrassatus ẽ dilectus & recaleitrauit.
Insurrexer̃t testes iniqui: hoĩes qͦs de¬
lectat uitã semꝑ alienã rodere: negli¬
gere suã. Supplicat puer u̾r ꝓ eo. cuiꝰ
in hac discordia si ñ fallor tota culpa ẽ:
qͦd culpas redarguieret clericoꝵ. hȩc ꝓ

Expanded text:
nsolentia clericorum, cujus mater est negligentia episcoporum, ubique terrarum turbat et culcant eos. Merito quales fovent, tales et sustinent. Quos ditant Ecclesiae bonis, non corrigunt eorum mala, malosque gravati portant. Alienis nimirum laboribus locupletantur clerici, comedunt fructum terrae absque pecunia: et prodit quasi ex adipe iniquitas eorum. Quos proprie hodieque respicit vetus illa scriptura: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Mens quippe assueta deliciis, nec exculta disciplinae sarculo, multas contrahit sordes. Porro inveteratam rubiginem si tentes abradere, nec summis saltem digitis contingi patientur; sed, sicut scriptum est, Incrassatus est dilectus, et recalcitravit . Insurrexerunt testes iniqui, homines quos delectat vitam semper alienam rodere, negligere suam. Supplicat puer vester pro eo cujus in hac discordia, si non fallor, tota culpa est quod culpas redarguerit clericorum. Haec pro
Abbreviated transcription (Latin):
scires ẽẽ in ꝓocimo. si forte ds inspira¬
ret tͥ nr̃m curare colloquiũ: & opta¬
tã nob̾ tui uelles exhibere p̃sentiam.
Sumꝰ enĩ biterbi: & te morari in urbe
audiuimꝰ. Dignare rescribere nob̃ qͥeqͥd
illud sit qͦd de his litt̾is nr̃is corde con¬
ceꝑis: ut sciamꝰ qͥd faciendũ sit nobis.
plus uidelicet minꝰ ue dolendũ. Qͦd si
oĩa contemnis. & in nullo nos audis: e¬
go qͥdem fructũ ñ ꝑdam litteraꝵ quȩ
ex caritate ꝓcedunt: s tu de contẽptu
ante tribuñal t̾rificũ respondebis.

Expanded text:
scires esse in proximo, si forte Deus inspirascires esse in proximo, si forte Deus inspiraret tibi nostrum curare colloquium, et optatam nobis tui velles exhibere praesentiam. Sumus enim Viterbii, et te morari in Urbe audivimus. Dignare rescribere nobis quidquid illud sit quod de his litteris nostris corde conceperis, ut sciamus quid faciendum sit nobis, plus videlicet minusve dolendum. Quod si omnia contemnis, et in nullo nos audis, ego quidem fructum non perdam litterarum, quae ex charitate procedunt; sed tu de contemptu ante tribunal terrificum respondebis.
Abbreviated transcription (Latin):
lendꝰ. Tu uideris qͥd de te sentias: ego
te arbitror õi lacͥmaꝵ fonte plangendũ.
dolor m̃s ñ est dignꝰ subsannatione s
c̃opassiõne: qr dolor m̃s ñ ẽ de carne &
sanguine: ñ de amissione rerũ ꝑituraꝵ:
s de te ophilippe. N potui exp̃ssiꝰ demon¬
strare magnitudinẽ causȩ doloris. Phi¬
lippꝰ ẽ iñ causa. Cũ hoc dico: grauẽ eccłȩ ꝓ
nuntio luctũ q̃ te aliq̃n suo gremio confo¬
innũm̾is. Qͥs t̾e tẽporis ñ clamabat bo¬
nȩ spei iuuenẽ. bonȩ indolis iuuenẽ:
S heu: mutatus ẽ color optimꝰ. A qͣnta
spe decidit francia: quȩ te genuit &
nutriuit. O si cognouisses & tu. Tu in
& dolorẽ: & dolor tuus faceret. ne ñr
omñiũ ẽẽt infructuosus. ꝓcederem
si sequerer sp̃m meũ: s nolo ꝓferre
plurima in incertũ: & ẽẽ quasi aerẽ
uerberans. S hȩc scͥpsi. ut nr̃m utcũq
erga te affectũ cognosceres. & ut nos

Expanded text:
lendus. Tu videris quid de te sentias: ego lendus. Tu videris quid de te sentias: ego te arbitror omni lacrymarum 155 fonte plangendum. Dolor meus non est dignus subsannatione, sed compassione: quia dolor meus non est de carne et sanguine; non de amissione rerum periturarum, sed de te, o Philippe! Non potui expressius demonstrare magnitudinem causae doloris: Philippus est in causa. Cum hoc dico, gravem Ecclesiae pronuntio luctum, quae te aliquando suo gremio confoinnumeris. Quis tunc temporis non clamabat, bonae spei juvenem, bonae indolis adolescentem? Sed heu! mutatus est color optimus . A quanta spe decidit Francia quae te genuit et nutrivit! O si cognovisses et tu! Luc.et dolorem , et dolor tuus faceret ne noster omnium esset infructuosus. Procederem si sequerer spiritum meum: sed nolo proferre plurima in incertum, et esse quasi aerem verberans . Sed haec scripsi, ut nostrum utcumque erga te affectum cognosceres, et ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Suꝑ senes intellexi: qr mandata
tua quesiui. Qui dicat. Adolescentulus
sũ ego & cõntẽptus: iustificationes tuas
ñ sũ oblitus. Consiteor tͥ pat̾ dñe cęli
& t̾rȩ: qr. abscondisti hȩc a sapientib ꝙ
prudentib: & reuelasti ea paruulis.
Ita pat̾: qr sic placitũ ẽ ante te. Tuo pla¬
cito st̃ id qͦd ft̃: ñ suo merito. Nec enĩ.
inuenis merita: s p̃uẽnis. Om̃s peccaui¬
mus: & om̃s egemꝰ p̾uem̃ri. Tu gͦ frater
agnosce te p̾uentũ. & p̃uentũ in benedi¬
ctionib dulceduus: ñ a me qͥ nichil sũ:
s ab illo qͥ me ut de tua te salute mo
colloquia condit: imp̃inguat p̃ces: ad
orandũ sollicitat. Oramꝰ & nẽ solliciti
dignos uos ipsa ȩt̾nitas habeat:
cui & ꝓ qua tẽporalit̾ laboratis
oleo suꝑ te philippe electum. el.¬
km̃e: s queso te ne rĩdeas dolo¬
rẽ meũ. Nam si tͥ minime uide¬
ris forsitan eẽ dolendꝰ: ideo magis do¬

Expanded text:
dicat: Super senes intellexi, quia mandata dicat: Super senes intellexi, quia mandata tua quaesivi; qui dicat: Adolescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . 2. Confiteor tibi, Pater, Domine coeli  abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quia sic placitum est ante te . Tuo placito sunt id quod sunt, non suo merito. Nec enim invenis merita, sed praevenis. Omnes peccavimus, et egemus praeveniri. Tu ergo, frater, agnosce te praeventum, et praeventum in benedictionibus dulcedinis, non a me qui nihil sum, sed ab illo qui me, ut de tua te salute mocolloquia condit, impinguat preces, ad orandum sollicitat. Oramus et nunc solliciti dignos vos ipsa aeternitas habeat, cui et pro qua temporaliter laboratis.oleo super te, Philippe charissime: sed quaeso te ne rideas dolorem meum; nam si tibi minime videris forsitan esse dolendus, ideo magis do
Abbreviated transcription (Latin):
gnitũ eloquiũ tuũ uehement̾: & igni¬
tũ illo igne quẽ dñs misit in terram.
Legi illud: & concaluit cor meũ intra
me: benediaei illi fornaci. de qua huiꝰ¬
modi seintillȩ euolassent. Nonne cor
tuũ ardens erat in te. cũ ista dicłabaᷤ :
Bonꝰ homo. de bono thesauro ꝓfert bo¬
na. Si laboraui in te uti tu humilit̾
memoras: ñ me piget. Araui in spem
ꝓfecto ꝑcipiendi fructus: & spes ñ con¬
fundit. En de fructu operũ meoꝵ sati¬
ant᷑ uiscera mea in t̾ra aliena: & sen¬
tio ipso meo exꝑim̃to. semen meũ ñ se¬
cus uiã. ñ sũꝑ lapides. ñ int̾ spinas: s
in terrã bonã & optimã cecidisse. Et si
cũ parerẽ tristiciã habui: iã ñ memini
pssurȩ pre gaudio: qr natus ẽ infans
in mundo. Infans dixerĩ malieia non
sensu: quẽ posset saluator p̃ponere se¬
nib imitandũ denuo dicens. Nisi con¬
u̾si fueritis & efficiamini sicut paruuli:
ñ intrabitis in regnũ cęloꝵ. Infans qui

Expanded text:
gnitum eloquium tuum vehementer, et ignitum illo igne, quem Dominus misit in terram. Legi illud, et concaluit cor meum intra me: benedixi illi fornaci, de qua hujusmodi scintillae evolassent. Nonne cor tuum ardens erat in te, cum ista dictabas? Bonus homo de bono thesauro suo profert bona. Si laboravi in te, uti tu humiliter memoras, non me piget. Aravi in spem profecto percipiendi fructus, et spes non confundit. En de fructu operum meorum satiantur viscera mea in terra aliena: et sentio ipso meo experimento semen meum, non secus viam, non super lapides, non inter spinas, sed in terram bonam et optimam cecidisse. Et si, cum parerem, tristitiam habui, jam non memini pressurae prae gaudio, quia natus est infans in mundo. Infans dixerim malitia, non sensu: quem posset Salvator praeponere senibus imitandum, dicens, Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Inians qui
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. & cordis ancietate ds seit die¬
taui ista ad uos: homo miser:: h̃o natus
ail la bõrẽ: frat̾ tam̃ ũr. Utinã
munc ipsũ sp̃m in qͦ coñgregati
estis merear hr̃e int̾pellatorẽ ad ur̃am
unanimitatẽ: qͥ impͥmat pectorib ur̃is ca¬
lamitatẽ quã patior: qͥ imaginẽ mei tristẽ
ac supplicẽ sic̃ ẽ frat̾nus affectib rep̾sentet.
N hoc oro ut creet in uob̃ nouã miscdiam:
qr noui ego qͣm familiaris uniu̾sitatis¬
ur̃ȩ sit illa uirtus: s hoc oro ut in in¬
timo sentiatis. qͦ & qͣnto affectu opor¬
teat miserẽri. Certus enĩ sũ qi si id da¬
tũ fuerit. continuo lacͥmȩ de thesauro
pietatis erũpent: singultus & gemitus.
& suspiria. hinc inde pulsab̃t cȩlos. ꝙ au¬
diet ds: & placabit᷑ mͥ & dicet. Reddidi
te fr̃ib tuis: ñ morieris int̾ extraneos.
s int̾ tuos. Tantis siqͥdem laborib & do¬
lorib affectus sũ: ut sepe tedeat me q̃
uiuere. Humanũ aũt̃ dico: ꝓpt̾ infirmi¬

Expanded text:
rporis et cordis anxietate, Deus scit, dictavi ista ad vos, homo miser, homo natus ad laborem, frater tamen vester. Utinam nunc ipsum Spiritum, in quo congregati estis, merear habere interpellatorem ad vestram unanimitatem, qui imprimat pectoribus vestris calamitatem quam patior; qui imaginem mei tristem ac supplicem, sicut est, fraternis affectibus repraesentet. Non hoc oro, ut creet in vobis novam misericordiam, quia novi ego quam 151 familiaris universitati vestrae sit illa virtus: sed hoc oro, ut in intimo sentiatis quo et quanto affectu oporteat misereri. Certus sum enim quia, si id datum fuerit, continuo lacrymae de thesauro pietatis erumpent, singultus et gemitus et suspiria hinc inde pulsabunt coelos, et audiet Deus, et placabitur mihi, et dicet: Reddidi te fratribus tuis, non morieris inter extraneos, sed inter tuos. Tantis siquidem laboribus et doloribus affectus sum, ut saepe taedeat me etiam vivere. Humanum autem dico propter infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
sum bene edificata. plantata. ꝓpagata.
Suscitauit ds furorẽ scismaticoꝵ in tuo
tẽpore: ut tuo oꝑe contererent᷑. Ui¬
di stultũ firma radice: & statĩ male¬
dictũ ẽ pulchritudim eiꝰ. Uidi inqͣm
uidi impiũ suꝑexaltatũ & eleuatũ¬

Expanded text:
sum bene aedificata, plantata, propagata. sum bene aedificata, plantata, propagata. Suscitavit Deus furorem schismaticorum in tuo tempore, ut tuo opere contererentur. Vidi stultum firma radice, et statim maledictum est pulchritudini ejus. Vidi, inquam, vidi impium supe
Abbreviated transcription (Latin):
exiuit appellans ab electis iudicib: qͦd
ñ putamꝰ licere. Porro capła iudicio om¬
niũ examinata. inuenta st̃ fidei aduer¬
saneia: contraria ueritati. Hec ꝓme. ne
leuitate aut certe temeritate usus in
tanto negocio putarer. Uerũ tu o suc¬
cessor petri iudicabis: an debeat habere
refugiũ sedem petri qͥ petr̃i fidem im¬
pugnat. Tu inquã amĩce sponsi ꝓuide¬
bis: quomͦ liberes sponsã a labiis iniqͥs
& a lingua dolosa. d ut paulo audacius
loquar cũ dño meo : attende etiã tͥ ipsi
amantissime pat̾: & gr̃e dĩ quȩ in te ẽ.
Nonne cũ esses paruus in ocłis tuis: ipse
te constituĩt suꝑ gentes & regna: ad qͥd.
nͥ ut euellas & destruas. & edifices & plan¬
tes: Quigͦ tulit te de domo patris tui.
de queso ex t̾e & deinceps qͣnta fecit aĩe
tuȩ. qͣnta ꝑ te eccłiȩ suȩ: qͣnta in agro
dñico cęlo & t̾ra testib tã potent̾ qͣm sa¬
lubrit̾ euulsa st̃ & destructa: qͣnta rur¬

Expanded text:
exivit, appellans ab electis judicibus, quod exivit, appellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judicio omnium examinata, inventa sunt fidei adversantia, contraria veritati. Haec pro me, ne levitate, aut certe temeritate usus in tanto negotio putarer. 5. Verum tu, o successor Petri, judicabis, an debeat habere refugium sedem Petri, qui Petri fidem impugnat. Tu, inquam, amice sponsi, providebis, quomodo liberes sponsam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Sed ut paulo audacius loquar cum domino meo, attende etiam tibi ipsi, amantissime Pater, et gratiae Dei quae in te est. Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, ipse te constituit super gentes et regna? Ad quid, nisi ut evellas, et destruas, et aedifices et plantes? Qui ergo tulit te de, quaeso, ex tunc et deinceps, quanta fecit animae tuae; quanta per te Ecclesiae suae, quanta in agro dominico, coelo et terra testibus, tam potenter quam salubriter evulsa sunt et destructa; quanta rur
Abbreviated transcription (Latin):
mo ad om̃s: & ñ potuit me latere. Dissimu¬
lauĩ primũ: nec enĩ satis rumore ppłari
mouebar. Cedens tam̃ licet iux ita ut fle¬
rẽ consilio amicoꝵ. qͥ uidentes quomͦ se
quasi ad spectaculũ om̃s pararent. time¬
bant ne de nr̃a absentia & scandalũ ppło
& corñua crescerent adu̾sario. & qri error
magis confirmaret᷑. eũ ñ eẽt qͥ responde¬
ret aut contradiceret: occurri ad locũ
& diẽ imparatꝰ qͥdem & ĩmunitꝰ: nͥ qͦd
illud mente uoluebã. Nolite p̃meditari
qualit̾ respondeatis: dabit᷑ enĩ uob̃ in
illa hora qͥd loquamini. & illud. Dñs
mͥ adiutor: ñ timebo qͥd faciat mͥ homo.
Conuenerant aut̃ pret̾ ep̃os & abbates
plurimi uiri religiosi: & de ciuitatib
magistri scolarũ. & clerici litterati mul¬
ti: & rex p̃sens erat. Itaq in p̃sentia om¬
niũ adu̾sario stante ex ad niso: ꝓducta
st̃ quȩdã capła de libris eiꝰ excerpta.
Que eũ cepissent legi: nolens audire

Expanded text:
mo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimumo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix, ita ut flerem consilio amicorum, qui videntes quomodo se quasi ad spectaculum omnes pararent, timebant ne de nostra absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario; et quia error magis confirmaretur, cum non esset qui responderet aut contradiceret, occurri ad locum et diem, imparatus quidem et immunitus, nisi quod illud mente volvebam, Nolite praemeditari, qualiter respondeatis: dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini : et illud; Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo . Convenerunt autem praeter episcopos et abbates plurimi viri religiosi, et de civitatibus magistri scholarum, et clerici litterati multi, et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ doctoꝵ ȩccłiȩ magnis effert laudib
philosophos: adinuentiones illoꝵ & suas
nouitates catholicoꝵ patrũ doctrinȩ &
fidei p̃fert.  cũ om̃s fugiant a facie eiꝰ:
me omniũ minimũ ẽxpetit ad singularẽ
certam̃. Deniq seripsit mͥ sollicitante qͥ¬
dem ipso archiep̃s senonensis. diem statu¬
ua dogmata sua: contra quȩ ego ausus
mutire fuissẽ. abnui. tũ qi puer sum. &
ille uir bellator ab adolescentia: tum qi
uidicarẽ indignũ rãtionẽ fidei humanis
cõmitti ratiuncłis agitandã: quã tam
certa ac stabili ueritate constet ẽẽ subni¬
c̃a. Dicebã sufficere scͥpta eiꝰ ad accusandũ
ministerii de dog̃matib iudicare. Ille ni¬
chilominꝰ. ĩmo eo ampliꝰ leuauit uocem:
uocauit multos: congregauit cõplures.
Quȩ de me ad discipłos suos scͥpserit: dic̃e
ñ curo. Disseminauit ubiq: se mͥ die sta¬
tuto apud senõnas responsurũ. Eaiit ser¬

Expanded text:
tionem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus tionem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulare certamen. 4. Denique scripsit mihi, sollicitante quidem ipso, archiepiscopus Senonensis, diem statuva dogmata sua, contra quae ego ausus mutire fuissem. Abnui, tum quia puer sum, et ille vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ratiunculis agitandam, quam tam certa ac stabili veritate constat esse subnixam. Dicebam sufficere scripta ejus ad accusandum rum esset ministerii de dogmatibus judicare. Ille nihilo minus, imo eo amplius levavit vocem, vocavit multos, congregavit complices. Quae de me ad discipulos suos scripserit, dicere non curo. Disseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit ser
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ñ simplicit̾ nec sobrie disputat᷑: s
cuncta nob̃ in ꝑuersũ. cuncta pret̾ soli¬
tũi: & pret̾ qͣm accepimꝰ ministrant᷑. Pce¬
dit golias ꝓcero corpore. nobili illo suo
bellico apparatu circũmunitꝰ: antece¬
dente qͦq ipsũ armigero eiꝰ arnaldo de
brixia.Squama squamȩ coniungit᷑: &¬
nec spiraculũ incedit ꝑ eas. Siqͥdem sibi¬
lauit apis quȩ ẽrat in francia api de
italia: & conuener̃t in unũ aduersus
ddñm: & adu̾sus xp̃m eiꝰ. Intendert̃ arcũ:
parauer̃t sagitas suas in pharetra: ut
sagittent in obseuro rectos corde. In
iuetu aut̃ & habitu habentes formã
pietatis. s uirtutẽ eiꝰ ab negantes: eo
decipiunt plures: qͦ transfigurant se
in angĩos lũeis eũ sint sathane. Stans
gͦ golias uña cũ armigero suo int̾ utrasq
acies. clamat adu̾sus phalangas ifrł: exꝑ¬
brat q agminib scõꝵ eo nimirũ audaciꝰ
qͦ sentit dauid ñ adesse. Deniq in suggilla¬

Expanded text:
ie disputatur: sed cuncta nobis in perversum, cuncta praeter solitum, et praeterquam accepimus, ministrantur. 3. Procedit Golias procero corpore, nobili illo suo bellico apparatu circummunitus antecedente quoque ipsum ejus armigero Arnaldo de Brixia. Squama squamae conjungitur, et nec spiraculum incedit per eas. Siquidem sibilavit apis quae erat in Francia, api de Italia: et venerunt in unum adversusenderunt arcum, paraverunt 183 sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde. In victu autem et habitu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes, eo decipiunt plures, quo transfigurant se in angelos lucis, cum sint Satanae. Stans ergo Golias una cum armigero suo inter utrasque acies, clamat adversus phalangas Israel, exprobratque agminibus sanctorum, eo nimirum audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggilla
Abbreviated transcription (Latin):
iã in insidiis: euiꝰ uirulenta folia utinã
adhuc laterent in seriniis: E ñ in tͥuiis
legerent᷑. Uolant libri: & qͥ oderant lu¬
cẽ qͣm mali st̃: ĩmpeger̃t in lucẽ. putan¬
tes lucẽ tenebras. Urbib & castellis in¬
gerunt᷑ ꝓ luce tenebrȩ: ꝓ melle uł po¬
tiꝰ in melle uenenũ passim õĩb ꝓpinat᷑.
Transier̾t de gente in gentẽ: & de regno

Expanded text:
jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam adhuc laterent in scriniis, et non in triviis legerentur. Volant libri: et qui oderant lucem, quoniam mali sunt, impegerunt in lucem, putantes lucem tenebras. Urbibus et castellis ingeruntur pro luce tenebrae; pro melle, vel potius in melle venenum passim omnibus propinatur. Transierunt de gente
Abbreviated transcription (Latin):
luntate: s ñ pari intentione. Stulte
mͥ dudũ requiẽ ꝓmittebã. siqͥdem leo¬
nina rabies qͥeuisset: & pax eccłiȩ redde¬
ret᷑. Nã ecce illa qͥeuit: s ñ ego. Nescie¬
bã me ẽẽ in ũalle lacͥmarũ: aut oblitꝰ
fuerã habitare me in t̾ra obliuionis:
Non attendebã terrã in qua habito spi¬
nas & tribulos germinare mͥ: succisis
succedere nouas. & rursũ illis alias sine
fine sine int̾missione succrescere: Audi¬
erã hec: s meliꝰ ut ñc exꝑior ipsa uexa¬
tio dat̃ intellectũ auditui. Innouatꝰ ẽ
dolor ñ ext̾minatꝰ: lacͥmȩ inundaue¬
r̾t. qi inualuer̃t mala: & exꝑtis pru¬
nã: irruit suꝑ eos nix. Ante faciẽ fri¬
goris huiꝰ qͥs sustinebit: hoc frigore re¬
frigeseit caritas: ut abundet iniqͥtas.
Leonẽ euasimꝰ s iñcidimꝰ in draconẽ: qͥ
ñ minꝰ forsan noceat sedens in insidiis:
qͣm ille rugiens in excelso. Quãquã ñ

Expanded text:
luntate, sed non pari intentione. 2. Stulte luntate, sed non pari intentione. 2. Stulte mihi dudum requiem promittebam si quidem Leonina rabies quievisset, et pax Ecclesiae redderetur. Nam ecce illa quievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valle lacrymarum, aut oblitus fueram habitare me in terra oblivionis. Non attendebam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et rursum illis alias sine fine, sine intermissione succrescere. Audieram hoc: sed melius, ut nunc experior, ipsa vexatio dat intellectum auditui. Innovatus est dolor, non exterminatus; lacrymae inundaverunt, quia invaluerunt mala; et expertis pruinam, irruit super eos nix. Ante faciem frigoris hujus quis sustinebit! Hoc frigore refrigescit charitas, ut abundet iniquitas. Leonem evasimus, sed incidimus in draconem, qui non minus forsan noceat sedens in insidiis, quam ille rugiens de excelso. Quanquam non
Abbreviated transcription (Latin):
suaue. E ido dicit ꝓpħa. Quis dabit
m pennas sicut columbe: & uolabo &
requiescã : & apłs cũpit dissolui: & eũ
xp̃o qͥescere. E alius quidã scõꝵ. Suffi¬
cit mͥ dñe ait tolle aĩam meã: neq enĩ
melior sũ qͣm p̃atres mei. est & mͥ ñc
aliqͥd c̃õmune cũ scĩs. in uoluntate dũ¬
tacat: ñ in merito. Nã uellem & ipse
mͦ de medio fieri: uictus fateor a pusil¬
lanimitate sp̃c. & tẽpestate. Uereor aut̃
ne ñ sicut parit̾ affectus : ita parit̾ ꝙ
paratus inueniar. Tedet uiuere: & an
mori expediãt nescio. E ido forte etiã
in uotis distem a scĩs. qͦd ipsi ꝓuocent᷑
desiderio melioꝵ: cũ ego scandalis &
erumnis cõpellar exire. Deniq att.
dissoliuĩ. & cũ xp̃o eẽ multo meliꝰ. Ergo
& in sc̃o appetitus. & in me p̃ualet sen¬
sus: s in hac miserrima uita nec ille
habere qͦd appetit bonũ: nec ego qͦd
molestũ patior ñ habere ualemꝰ. & ob
hoc exire qͥdem ambo pari cupimꝰ uo¬

Expanded text:
suave. Et ideo dicit propheta: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? et Apostolus cupit dissolvi, et cum Christo quiescere. Et alius quidam sanctorum, Sufficit mihi, Domine, ait, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Est et mihi nunc aliquid commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in merito. Nam vellem et ipse modo de medio fieri, victus, fateor, a pusillanimitate spiritus et tempestate: vereor autem, ne non sicut pariter affectus, ita pariter et paratus inveniar. Taedet vivere, et an mori expediat, nescio; et ideo forte etiam in votis distem a sanctis, quod ipsi provocentur desiderio meliorum, cum ego scandalis et aerumnis compellar exire. Denique ait, Dissolvi et cum Christo esse, multo melius . Ergo et in sancto appetitus, et in me praevalet sensus: sed in hac miserrima vita nec ille habere quod appetit bonum; nec ego quod molestum patior, non habere valemus. Et ob hoc exire quidem ambo pari cupimus vo
Abbreviated transcription (Latin):
de potestate ligandi atq soluendi: de
originali peccato. de concupiscentia. de
peccato delectationis. de peccato infir¬
mitatis. de peccato ignorantiȩ. de oꝑe
peccati: de uoluntate peccandi. & siqͥ¬
dem iudicatis me iuste moueri: moue¬
mini & uos. Ac ne frustra moueamini:
agite ꝓ loco quẽ tenetis. ꝓ dignitate
qua polletis. ꝓ potestate quã accepistis.
quomͦ qͥ ascendit usq ad cȩlos. descen¬
dat usq ad inferos: & oꝑa tenebrarũ
ausa ꝓdire in lucẽ. arguant᷑ ã luce in
lucẽ: ut dũ qͥ publice pecc̃at publice
arguet᷑: cõprimant sese etiã alii ponen¬
tes tenebras lucẽ. disputantes in tͥuiis
de diuinis: qͥ locunt᷑ mala in cordib
suis. & in codicib suis scribunt: & sic

Expanded text:
de potestate ligandi atque solvendi, de de potestate ligandi atque solvendi, de originali peccato, de concupiscentia, de peccato delectationis, de peccato infirmitatis, de peccato ignorantiae, de opere peccati, de voluntate peccandi. Et siquidem judicatis me juste moveri, movemini et vos: ac ne frustra moveamini, agite pro loco quem tenetis, pro dignitate qua polletis, pro potestate quam accepistis; quomodo qui ascendit ad coelos, descendat usque ad inferos: et opera tenebrarum, ausa prodire in lucem, arguantur a luce in lucem: ut dum qui publice peccat, publice arguetur; comprimant sese etiam alii, ponentes tenebras lucem, disputantes in triviis 182 de divinis; qui loquuntur mala in cordibus suis, et in codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
more & ore bestiali. Qd residuũ ẽ ñ igne
cõburit᷑ s conculcat᷑: ita oĩa usurpat sͥ
humanũ iñgeniũ. fidei nil reseruans.
Temptat altiora se. fortiora serutat᷑: ir¬
ruit in diuina: sc̃a temerat magis qͣm
reserat: clausa ẜ sig̃nata ñ aꝑit s di¬
rũpit: & qͥcqͥd sibi ñ inuenit ꝑurũ id
putat nichilũ: credere dedignat᷑. Le¬
gite si placẽt librũ petri abaeilardi
quẽ dicit theologiȩ: ad manũ est enĩ:
cũ sicut głiatur a plurib lectitet᷑ in
curia: & uidete qualia ibi de sc̃a trini¬
tate dicant᷑. de genitura filii. & de ꝓces¬
sione sp̃s scĩ: & aliis innumeris. catholi¬
cis ꝓrsus aurib & meñtib insueta. Le¬
gite & aliũ quẽ dicunt sententiarũ eiꝰ.
necnon & illũ qͥ inscribit᷑ scito te ipsũ:
& animadũtite quantȩ & ibi silueseant
segetes sacrilegioꝵ atq erroꝵ: qͥd sen¬
su xp̃i ad inferos. de sacram̃to altaris.

Expanded text:
more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne comburitur, sed conculcatur. Ita omnia usurpat sibi humanum ingenium, fidei nil reservans. Tentat altiora se, fortiora scrutatur, irruit in divina, sancta temerat magis quam reserat; clausa et signata non aperit, sed diripit: et quidquid sibi non invenit pervium id putat nihilum, credere dedignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad manum est enim; cum, sicut gloriatur, a pluribus lectitetur in curia: et videte qualia ibi de sancta Trinitate dicantur, de genitura Filii, et de processione Spiritus sancti, et alia innumera, catholicis prorsus auribus et mentibus dissueta. Legite et alium, quem dicunt Sententiarum ejus; necnon et illum qui inscribitur, Scito te ipsum; et animadvertite quanta et ipsi silvescant segete sacrilegiorum atque errorum: quid sensu Christi ad inferos, de Sacramento altaris;
Abbreviated transcription (Latin):
Ñis & patrib reuerendis ep̃is ꝙcar¬
dinalib qͥ st̃ de curia: puer scitatis
eoꝵ. Nulli dubiũ qͥn ad uos specia¬
lit̾ spectet tollere scandala de regnođi:
surgentes succidere spinas: sedare que¬
relas. Sic enĩ p̃cepit moyses: cũ montẽ
subiit. Habetis inqͥens aaron & ur uob̃¬
cũ: siqͥd natũ fuerit questionis: refere¬
tis ad ipsos. Illũ loquor moysen: qͥ uenit
ꝑ aquã. E ñ in aqua solũ: s in aqua &
sanguine. E id̾o plus quã moyses: qr & mn
sanguine uenit. E q̃m ꝓ ur & aaron
questiones s lesiones fidei. & inuirias
xp̃i: patrũ ꝓbra atq contẽptus: p̃sentiũ
scandala: ꝑicula posteroꝵ. Irridet᷑ sim¬
pliciũ fides: euiscerant᷑ archana di: que¬
stiones de altissimis reb temerarie uen¬
tilant᷑: insultat᷑ patͥb qͦd eas magis sopi¬
endas qͣm soluendãs censuerint. Inde
fit qͦd agnꝰ paschalis contra dĩ statutũ
aut aqua coquit᷑: aut erudus discerpit᷑.

Expanded text:
erendis episcopis et cardinalibus qui sunt de curia, puer sanctitatis eorum. 1. Nulli dubium, quin ad vos specialiter spectet tollere scandala de regno Dei, surgentes succidere spinas, sedare querelas. Sic enim praecepit Moyses cum montem subiit: Habetis, inquiens, Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad ipsos . Illum loquor Moysen, qui venit per aquam, et non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et ideo plus quam Moyses, quia et in sanguquaestiones, sed laesiones fidei, et injurias Christi; patrum probra atque contemptus; praesentium scandala, pericula posterorum. Irridetur simplicium fides, eviscerantur arcana Dei, quaestiones de altissimis rebus temerarie ventilantur, insultatur patribus, quod eas magis sopiendas, quam solvendas censuerint. Inde fit, quod Agnus paschalis, contra Dei statutum , aut aqua coquitur, aut crudus discerpitur,