comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ait retͥbu. s ad pene qͣntitatẽ refertur.
ait m̾cedis. ħ ad qͣlitatẽ pene refertu.
geheriã. si neglexerimꝰ saltĩ ꝙ minus ẽ
quã p̾uaricari tantã .i. indeficientem
salutẽ in enangelio factã: non tanta e¬

Expanded text:
utionem, hoc ad poenae quantitatem refertur, ait mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem in Evangelio factam? Non tanta e
Abbreviated transcription (Latin):
orate dico: ꝯfidimꝰ enĩ de uob̃ qr habe¬
mꝰ bonã ꝯscientiã .i. bonã uoluntatẽ
de p̃tĩtis in õĩb ñ solum in gentib
deos qͣm gentiles. Hoc id̃o dicit. q
culꝑabatur apłs a qͥbdam. qͦd suam¬
gentẽ neglig̾et. s oftendit se affectũ
les. de qͦꝵ p̃ti̾tis bonis. gaudet eisq in
fut᷑o. meliora optat: uñ ait. Conscien
sumꝰ qͦd uobis insidias fec̾imꝰ. nichilẽ
fictione ꝓtulimꝰ. nich negotiatiõis

Expanded text:
confidimus enim de vobis, quia habemus bonam conscientiam, id est bonam voluntatem de praeteritis, in omnibus, non solum in gentilibus, daeos quam gentiles. Hoc ideo dicit quia culpabatur Apostolus a quibusdam quod sua negligeret; sed ostendit se affectum les, de quorum praeteritis bonis gaudet, eisque in futuro meliora optat. Unde ait conscientisumus quod vobis insidias fecerimus, nihil cum fictione protulimus, vel negotiationis
Abbreviated transcription (Latin):
resolutionis. sestina cito uenire ad me. ⁊ ĩ
ĩõ: qr qͦs mecũ hr̃e solebã m ñ habeo. de¬
mas .ił. ꝓpriũ nom̃ ẽ me reliqͥt tempore
adu̾sitatis. diligens ħ scł̃m. ⁊ abiit thessa.
crescens abit in galathiã miss a me in

Expanded text:
resolutionis instat, festina cito venire ad me, et etiam ideo quia quos mecum habere solebam modo non habeo. Demas enim, proprium nomen, me dereliquit, tempore adversitatis, diligens hoc saeculum et abiit Thessalonicam; Crescens a
Abbreviated transcription (Latin):
qr dignꝰ est oꝑariꝰ m̾cecde sua. ut agricola ł
uinitor pͥmos fructꝰ laboris sui degustat.
cet̾is distribuere. Primũ it debet ille suã
neccitatẽ implere ex his q̃ accepit. ⁊ post:
aliis de his q̃ suꝑsunt ininistrare. Castũ¬

Expanded text:
quia dignus est operarius mercede sua; ut agricola vel vinitor primos fructus laboris sui degustat, caeteris distribuere. Primo enim debet ille suam necessitatem implere ex his qui accepit, et post, aliis de his quae supersunt ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
engło p̾dicando laboro u ad nin. sic ⁊ tu
facias. ego dico habitus quasi male oꝑans.
Hec ꝯtumeliã uocat. que ei ingerebatur.
Sed uerbũ d̃i nouẽ alligatũ
ego sim alligatus corꝑe. tñ uerbũ di ñ ẽ
alligatũ. qr ⁊ sermõe p̃sentes. ⁊ litteris
absentes. docere ñ cesso. ⁊ iõ .i. ꝓ eugło. ł

Expanded text:
Evangelio praedicando, laboro usque ad vincula, sic et tu facias: ego dico habitus, quasi male operans. Hic contumeliam notat quae ei ingerebatur. Sed verbum Dei non est alligatum ego sim alligatus corpore, tamen verbum Dei non est alligatum, quia et sermone praesentes et litteris absentes docere non cesso. VERS. 10-18.--
Abbreviated transcription (Latin):
Ntellige. & dico ut accipias neccĩa a sub¬
ditis. ⁊ in ħ si uideor ꝯtraria. ⁊ ꝯtra hoc ꝙ
ip̃e facio dicere. intellige q̃ dico .i. discer¬
ne qͥd quare dr. Iõ .i. dico ut accipias.
qr tu infirmꝰ es. iõ ego abstineo. qr mͥ de
acceptiose scandlalu est. hiteluge dieo q¬

Expanded text:
t: Dico ut accipias necessaria a subditis. Et in hoc si videor contraria, et contra hoc quod ipse ego facio, dicere, intellige quae dico, id est discerne quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico q
Abbreviated transcription (Latin):
certalilt. bonus miles. ł iõ nemo un
plicet se scłaribꝰ negociis. qr aliter ñ datur
corona: nͥ legitime militet. ut in agone
sit. nã ⁊ ille qͥ certat in agone quolibet
ꝙ nemo pot̾. nͥ ab om̃ibꝰ q̃ illũ agonẽ im¬
pedire possunt: abstineat: qͣi ille q̃reret.
dar ͦ subdit.
Laborantẽ agricolã opor¬
moneã te laborare. ñ tñ iiiuas. de oꝑe tuo.
q infirmꝰ es. ⁊ minꝰ sufficiens u̾bo d̾i. quia

Expanded text:
t bonus miles, vel ideo nemo se implicet saecularibus negotiis, quia aliter non datur corona nisi legitime militet, ut in agone sit. Nam et ille qui certat in agone quolibet,quod nemo potest nisi ab omnibus quae illum agonem impedire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: dar? subdit: Laborantem agricolamoneam te laborare, non tamen vivas de opere tuo, quia infirmus es, et minus sufficiens verbo
Abbreviated transcription (Latin):
rus erat. Cũ it. sit ui semine ⁊ uisibilis
corpulentia. ⁊ inuisibił rõ: utrũq cu¬
currit ex abrabã. ł ñ ex ip̃o adã usq
de carne uͥginis sũpsit. rõ uͦ ꝯceptionis
eiꝰ ñ asemine uirili. s longe alit̾ ac desiꝑ
uenit. prom̃ ẜ ꝙ de matre accepit. ⁊̃ ui¬
lũbis abrabe fuit. Ine gͦ decunatꝰ est in
abrahã. qͥ sic fuit in lũbis eiꝰ. sie̾ in lũbis
sui patris ̃ ip̃e abrahã fuit .i. qͥ sic natꝰ¬

Expanded text:
ralem. Cum enim sit in semine et visibilis corpulentia, et invisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham, vel etiam ex ipso Adam usque de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ discernerent cibos. ita ut ⁊bar. qui
qͣuis recte crederet de legis in utroq ppłõ
laret. Hec aũt simuło: gentibꝰ inutilis erat.
Iõq paulus petrũ redarguit. Uñ subdit.

Expanded text:
am discerneret cibos, ita ut et Barnabas, qui quamvis recte crederet de legis in utroque populo laret. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multã uiã ꝑambulassent. in egẏpto in
mari rubro. in hemo ꝯsiliũ fecer̃t manda¬
respeculatores. qͥ deberent inspic̾e naturã
qͥdẽ magnoꝵ fructuũ. ⁊ urroꝵ in expug¬
nabiliũ. ⁊ fortiũ ꝓcreatͥoẽ ẽẽ dicentes. qͥb̾

Expanded text:
cum multam viam perambulassent, emari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse di
Abbreviated transcription (Latin):
Deneficĩẽ. ã. Euacuata sententia ꝓͣ¬
in alios. Bñficꝰ enĩ dr̃ largꝰ. ⁊ elemosi¬
sine deditꝰ. iñ bñficientia dr largitas
qua oĩaputant᷑ cõmunia. Qi. Et si
ura suba sit ablata tñ ex his que
habetis. elemosinas date. hoc est qd̾

Expanded text:
Beneficentiae autem. Evacuata sententia prin alios. Beneficus enim dicitur largus et eleemosynae distributor. Inde beneficentia dicitur largitas qua omnia putantur communia. Quasiantia sit ablata, tamen ex his quae habetis, eleemosynas date: Hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire penuentiã possunt. Cũ ã thala¬
mus fuerit clausus. cũ intͣuerit rex iu¬
dere discũbentes. cũ ad sinũ patriarche
uenerint: qͥ eo facti fuerint digni: tẽ
malis erit desꝑationis tempꝰ. Nunc ã
dũ adhuc agon ꝑmanet. ⁊ palma pen¬
det: ñ est desꝑandũ. s cũ fiducia .i. sñ
dubitõne acceclendũ. ut ꝑ gram ĩueni¬
at᷑ auxiliũ oportunũ. Est u auxiliũ ꝙ ñ¬

Expanded text:
invenire poenitentiam possunt. Cum autem thalamus fuerit clausus, cum intraverit rex videre recumbentes, cum ad sinum patriarchae venerint qui eo facti fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem, dum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gratiam inveniatur auxilium op
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs n peccat. usq qͣ est hodie: pot̾ reũti
Nemo g̃ despet dũ niuit. adhortamĩ dio
ut ñ obadunret qͥs ex uob̃̾ fallacia diaboli
ente cã pecc̃ĩ. Sciatis .n. ꝙ diabolꝰ fallit eũ
qͥ obduratur. uñ post. cadit in peccatũ

Expanded text:
im peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini dico, ut non obduretur quis ex vobis fallacia diaboli, ente causa peccati. Sciatis enim quod diabolus fallit eum qui obduratur. Unde post cadit in peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
iisolita u̾itatẽ latrantes. Hest i canũ na¬
tura ut cũ quibꝰ hãt ꝯsuetudinẽ. siue boni
siuie mali sint. ñ ad eos latrent. insolitoꝵ aut
psonis uisis ⁊ ĩ nocentibꝰ. irritent᷑ Bñgͦ canibꝰ
ꝗͣ rõnem ita pseudo apłi ꝯsuetudines logis teneq̃
⁊ ꝯtra u̾itatẽ irrõnabilit̾ latrant. ⁊ mordent.
Et uidete .i. cognoscite illos ẽẽ malos oꝑarios.
Mali oꝑarii funt. qͥ tizania erroꝵ suꝑser̃t.
gen̾oso semini eugłii. quibꝰ frum̃ta enecant.¬
⁊ uidete .i. cognoscite illos ẽe. ñ dico cͥcũcisionẽ
sed concisionem Concisi sunt: quia a xp̃o
cesi sunt. ⁊ alios cedunt .i. separant.

Expanded text:
insolitam veritatem latrantes. Haec est enim canum natura ut cum quibus habent consuetudinem, sive boni, sive mali sint, non ad eos latrent; insolitorum autem personis visis etiam innocentibus irritentur. Bene ergo ationem, ita pseudoapostoli consuetudinem legis tenent, et contra veritatem irrationabiliter latrant et mordent. Et videte, id est cognoscite illos esse malos operarios. Mali operarii sunt qui zizania errorum superserunt generoso semini Evangelii, quibus frumenta enecant. Videte, id est cognoscite illos esse, non dico circumcisionem, sed concisionem, concisi sunt, quia a Christo caesi sunt: et alios caedunt, id est separant.
Abbreviated transcription (Latin):
mee uoluntati in ħ negocio. qͥ ita sincera af.
erant. filii uͭ ł pastores nulli nͥ timotħs. ⁊ uere.

Expanded text:
meae voluntati in hoc negotio, qui, ita sincera affeerant; filii vero vel pastores nulli, nisi Timotheus. Et vere.
Abbreviated transcription (Latin):
uite aĩalis. Luminaribꝰ bñ scõs cõparat. sic̃
enĩ stellas celi ñ extinguit nox. sic m̃tes ficde¬
liũ adherentes celo sacre scripture ñ obscu¬
rat mundana iniqͥtas. ⁊ ficut illa quicqͥd
agat᷑ u terra. ⁊̃ si qͥs m̃tiat᷑ de ipsis. suos tñ
despiciunt. ł falsa q̃ cũ fuigant᷑ in ipsos. lucẽ
u̾bi uite. exempł nullomͦ int̾polant. ita faci¬
te ut dixi. ꝙ utiq erit ad g.m. ne dũ ur̃am

Expanded text:
arat. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae non obscurat mundana iniquitas, Et sicut illa quidquid agatur in terra etiam si quid mentiantur de ipsis, suos tamedespiciunt; vel falsa quae confingantur in ipsos, lucem verbi et vitae exemplum nullo modo interpolant. Ita facite ut dixi, quod utique erit ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
qui rectũ ordinẽ depͣuant ⁊ ꝑuertunt. qͥ dũr
natio. qr ñ sunt renati ex aqua ⁊ spũ scõ.
estis ꝯstituti ut luceatis. ⁊ io decet uos ẽẽ sine
rep̃hensione. lucetis dico: sicut lu. fixa ĩ celo
lucent. in mundo. sic ⁊ uos sol mundi estis. qͦs
illuminat lux uera. ⁊ ħ iõ: qr estis ꝯti .uͭ. uite.¬

Expanded text:
qui rectum ordinem depravant et pervertunt: qui dicuntur natio, quia non sunt renati ex aqua et Spiritu sast ad hoc estis constituti ut luceatis. Et ideo decet vos esse sine reprehensione. Lucetis, dico. Sicut luminaria fixa in coelo lucent in mundo, sic et vos sol mundi estis quos illuminat lux vera. Et hoc ideo quia estis contine
Abbreviated transcription (Latin):
i. q̃ probare intendt̃. Si qñ .u. de pͤua ⁊ falsa
opinione sua rep̃hendi ⁊ ꝯunci ceperint:
ad defendendũ idꝙ leussĩa tem̾itate. ⁊ aꝑ¬
tissĩa falsitate dixeĩt: de scĩs libris multa
u̾ba ꝓniuiciant. uolentes ẽẽ legis doctores.
cũ tam̃ ñ intelligant que loquunt᷑. ł de qͥbꝰ.¬

Expanded text:
id est quae probare intendunt. Si quando enim de prava et falsa opinione sua reprehendi et convinci coeperint, ad defendendum id quod levissima temeritate et apertissima falsitate dixerunt, de sanctis libris multa verba pronuntiant volentes esse legis doctores, cum tamen non intelligant quae loquuntur, vel de q
Abbreviated transcription (Latin):
ad soluendũ s semꝑ circa uñ recte ait. lang̃.
Non u. recusando fidẽ penitꝰ morit᷑. nec ad
u̾itatis scĩam ꝯualescit. s qͣi repetitis accessi¬
onibꝰ languet cirta q̾stiones. ⁊ pignas u̾boꝵ.
Itẽ uerboꝵ pugne uidebant᷑. qi dñs dicit.
Si filiꝰ uos lib̾au̾it. u̾e lib̾i eritis. Hec it. u̾ba
uident᷑ repugnare u̾bis apłi. s sensꝰ ꝯcordat.

Expanded text:
ad solvendum, sed semper circa. Unde recte ait, languens: non enim recusando fidem penitus moritur, nec ad veritatis scientiam convalescit, sed quasi repetitis accessionibus languet circa quaestiones et pugnas verborum. Item, verborum pugnae videbantur, quia Dominus dicit: Si filius vos liberavit, vere liberi eritis . Haec enim verba videntur repugnare verbis Apostoli, sed sensus concordat
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ sumꝰ s ñ ut gentes ydolatre. ⁊ ĩmũde.
Attende ꝙ sicut int̾est int̾ irridentes ⁊ trri¬
sores. ⁊ int̾ scribentes ⁊ scriptores. ⁊ hmodi:
ꝙ nom̃ gentibꝰ imposuer̃t uidei ex uetusta
suꝑbia. tamꝗͣ ipsi iusti eẽnt. cũ eẽnt ⁊ ipsi
peccõres. Hoc nom̃ ñ est in scͥpturis ufitatũ

Expanded text:
 immundi. Attende quod sicut interest inter irridentes et irrisores, et inter scribentes et scriptores, et hujusmodi, quod nomen gentibus imposuerunt Judaei ex vetusta superbia, tanquam ipsi justi essent, cum essent et ipsi pecc
Abbreviated transcription (Latin):
sui ⁊ apłoꝵ. ⁊ abrahe qͥ er fide iustisicatist
Dein scripturaꝵ attestatione. tandẽ hu¬
mana ꝯsuetudine. De imꝓbatiõe itaq legiᷤᷤ
incipit hic plane agere. Ꝙ. d. gentes ñ debeã
iuidartare. ⁊ u̾e. q nos qͥ ualuimꝰ in lege. sci¬
mus eã ñ iustificare. ⁊ iõ ea dimissa. ad xp̃m

Expanded text:
rum, et Abrahae, qui ex fide justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legis incipit hic plene agere. Quasi dicat: Gentes non debent judaizare. Et vere, quia nos qui valuimus in lege, scimus eam non justificare, et ideo ea dimissa ad Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos. nã sp̃c scĩ sub̾a. qua ẽ qͥcqͥd ipse est.
ñ pot̾ ꝯtͥstari. cũ ipsa sit eterna ⁊ incõmu¬
tabilis bĩtudo. s quodã locutionis tropo
usus ẽ apłs. qͦ ea que ñ accictunt dõ. tanꝗͣ
illi accidant: loquim significantes eũ fac̾e.
ut nob̾ accidant. N gͦ tenendũ aliquid
in sc̃ĩs habitat. ut eos impleat caritate.
qͣ facit eos gaud̾e de ꝓfectibꝰ alioꝵ. ⁊ ꝯtri¬
stari de lapsibꝰ ł peccĩs eoꝵ. de quoꝵ fide
⁊ pietate gaudebant. q̃ tͥsticia laudabił ẽ.
boni st̃. ut eos mestificent mali. ⁊ hi ma¬
xine qͦs bonos fuisse ł nouer̃t ł crectide¬
runt. Hoc locutionis mͦ ds d̾̃r scire. q̃ndo
nos scire facit. ⁊ reqͥescere ab oꝑibꝰ que
ualde bona fecerat. qr nos facit reqͥescere
ꝑ mala oꝑa fugare. Cũ bene agimꝰ gaudet
ꝓfice utilitatibꝰ nr̃is. Gaudet gͦ.i habitator
manet in nob̾. si d̾o ꝓficinꝰ. alit̾ tristat᷑ .i.
deserit nos. Non N. sic tristat᷑. ut patiatur.

Expanded text:
d ipse est, non potest contristari cum ipsa sit aeterna et incommutabilis beatitudo; sed quodam locutionis 173 tropo usus est Apostolus, quo ea quae non accidunt Deo tanquam illi accidant, loquimur, figurantes eum facere ut nobis accidant. Non ergo tenendum est aliquid is est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaudere de profectibus aliorum, et contristari de lapsibus vel peccatis eorum, de quorum fide et pietate gaudebant: quae tristitia laudabilis, boni sunt ut eos moestificent mali, et hi maxime quos bonos fuisse vel noverunt, vel crediderunt. Hoc locutionis modo dicitur Deus scire, quando nos scire facit, et quiescere ab operibus, quae valde fecerat bona, quia nos facit requiescere  mala opera fugare: Cum bene agimus gaudet proficere utilitatibus nostris. Gaudet ergo, id est habitator manet in nobis, si de eo proficimus. Aliter tristatur, id est deserit nos. Non enim sic tristatur ut patiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt᷑. s unꝰ ubiq ẽxͨ. ⁊ hic plenꝰ exi¬
stens ⁊ illic plenꝰ. ubiq unũ est corpꝰ qd̾
offert᷑. ita ⁊ unũ sacͥficium. ñ multa. Pon¬
tifex nr̃ hostiam mundantẽ nos obtulit:
ip̃am nos offerimꝰ. & nc̃ ⁊ tẽ oblata: nũꝗͣ
ꝯsumi potest. Qd̃ nos agimꝰ recordatio sa¬
cͥficii ẽ. nec causa sue infirmitatis repeci¬

Expanded text:
Et hic plenus existens, et illic plenus. Ubique unum est corpus quod offertur, ita et unum sacrificium non multa, pontifex noster hostiam mundantem, nos obtulit; ipsam nos offerimus, et nunc et tunc oblata nunquam consumi potest. Quod nos agimus, recordatio sacrificii est. Nec causa suae infirmitatis repeti
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥnii. si ꝑfecti fierent. cessassent ille
hostiȩ offerri. id̾o utiq qđ̵ cultores se¬
mel .i ꝑfecte una hostia. mundati. nul¬
lam hr̃ent ꝯscientiã pecc̃i. s illis semꝑ
oblatis. semꝑ hbent. Una aũ hostia xp̃i
ꝑfectos facit. ⁊ similies peccant ñ indi¬
gent alia. qi sufficit ad oĩa: ⁊ omnẽ ꝯsci¬
entiam apecc̃o lauat: qd ñ uetꝰ. Si enim
tũ cum fuerit forte. ⁊ salutis efficax. ⁊ ua¬
lens cunctam inualitudiñe repelłe: se
frequent̾ offerebant᷑. Qͥa eñĩ pͥma hostia
nil ualebat. idõ ⁊̃ scd̃a offerebat᷑. q̃ qr nil
ꝓficiebat. offerebat᷑ ⁊ alia. erat ibi hosti¬
arum freq̃ntatio. ñ culpaꝵ ꝯsumptio.
sed potiꝰ in ip̃is hostiis per singłos annos
oblatis fit ⁊memoratio pecc̃oꝵ eoꝵ dẽ. qr¬
ꝓ eis offerunt᷑. ⁊ ita ꝯstat hr̃e pecc̃m offe̾n¬
tes illas. hostias in qͥb ẽ omemoratio pec¬
coꝵ ñ absolutio. infirmitatis accusatio.
ñ uͥtutis ostensio. Ppt̾ infirmitatem gͦ

Expanded text:
Alioquin id est si perfecti fierent, cessassent illae hostiae offerri. Ideo utique quod cultores semel, id est perfecte una hostia mundati, nullam conscientiam peccati, sed illis semper oblatis semper habent. Una autem hostia Christi perfectos facit, etiam si millies peccant, non indigent alia, quia sufficit ad omnia et omnem conscientiam a peccato lavat: quod non vetus. Si enim ntum cum fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem replere semfrequenter offerebantur, quia enim prima hostia nil valebat, ideo etiam secundo offerebatur quae quia nil proficiebat offerebatur et alia. Erat enim hostiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per singulos annos oblatis, fit commemoratio peccatorum, quia pro eis offeruntur. Et ita constat habere peccatum offerentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis ostensio. Propter infirmitatem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. ut dictum ẽ: ⁊ ut maior xͥ dilectio
nr̃is infigat᷑ m̃tib. dum recolimꝰ qͣnta
pro nobis gessit xp̃c.

Expanded text:
mitate, ut dictum est, et ut major Christi dilectio nostris infigatur mentibus, cum recolimus quanta pro nobis gessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut opinor obscurũ est: ⁊ iacobũ ħ iõ monu¬
isse. ut scirent falsa ẽẽ. q̃ de illo audierant.
tãqͣ sine his in euangelio salꝰ credentibꝰ ẽẽ
ñ possit. Hii senserant paulũ uehem̃tissinrẽ
gr̃e p̃dicatorẽ. ⁊ intõni eoꝵ maxĩe adu̾sum.
Ab emulis .n. noue legis. qͥ ñ intelligebant¬

Expanded text:
ut opinor, obscurum est et Iacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse, quae de illo audierant tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui n
Abbreviated transcription (Latin):
stiũ .i. tantam multitudinẽ scõꝵ qui st̃
testes fidei. qͥ ut nubes exemplo sui in
estu tͥbulationis nos refrig̾ant. oe doct᷑¬
unt. ꝑ patientiam. succincti atq expedi¬
ti. cͣramꝰ sine dubitatione. ad c̾tam̃ m̃rii¬

Expanded text:
stium, id est tantam multitudinem sanctorum, qui sunt testes fidei, qui ut nubes exemplo suo in aestu tribulationum nos refrigerant, et doctrunt, per patientiam succincti atque expediti. Cur minus sine dubitatione ad certamen mar
Abbreviated transcription (Latin):
cerimꝰ qͥ sunt pͥncipes malicie. ⁊ quoꝵ instĩc¬
lu uicia carnis ꝯtra nos seuiunt. tẽ facile
suꝑare pot̾imus om̃s nntnistros illoꝵ. Su¬
ꝑato N. pͥncipe: exercitꝰ facile fugat᷑. sicut ex
libro iudith ostendit᷑. ubi narrat᷑ ꝙ holofn̾e
pͥncipe milicie int̾empto. multitudo exer¬

Expanded text:
cipes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile superare poterimus omnes ministros illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exer
Abbreviated transcription (Latin):
nistros suos. cuiꝰ altitudo gͣndis ẽ. Dico qͦd
colluctatio ẽ uob̾ adu̾sus demones. qͥ utiq
tiñdi st̃. qr mundanos regunt. uñ exponẽ¬
q ip̃i regunt dilectores mundi. Non .a. reg̃t
mundũ qͥ ꝯstat ex celo ⁊ terra. s mundum
illi faciunt. instigant .i. ⁊ inflãmant eos.
⁊ tanꝗͣ uasa sua mouent. ⁊ uelut organa
tangunt. ꝯtra eos hñis occultã luctã. ad ꝗͣ
nos armat apłs. A ne putarent᷑ demones¬
h̃c uisibilẽ mundũ regere. subd̃ qͥd mundi

Expanded text:
nistros, cujus altitudo grandis est. Dico quod colluctatio est vobis adversus daemones, qui itaque timendi sunt, quia mundanos regunt. Unde exponenquia ipsi regunt dilectores mundi. Non enim regunt mundum qui constat ex coelo et terra, sed mundum illi faciunt; instigant enim et inflammant homines, et tanquam vasa sua movent, et velut organa tangunt, contra eos habemus occultam luctam, ad quam nos armat Apostolus. Et ne putarentur hunc mundum visibilem regere, subdit, quid mundi
Abbreviated transcription (Latin):
dens ꝙ utͥq sub pecc̃o eẽnt. nc̃ ostendit gentes
ut mag̃ grati sitis. qi uos ephesii aliqn .i. añ¬
mana ñ a dõ in car. ñ in spũ. ⁊ memores
estote ꝙ uos qui n̾c tales estis: eratis il. tp̃r
coutebant᷑ iudei. ⁊ si aliqñ legẽ ⁊ ꝓphetas
recepistis: dicebamini. uel eratis bospi t̃ .i.
suscipiebat᷑ in domũ: ponebat dñs domꝰ.
⁊ qͥ suscipiebat᷑ pedẽ suꝑ hostui ⁊ datis der¬
tris. iurabat ꝙ pacificꝰ eẽt ingressus. Eratis

Expanded text:
ent sub peccato, nunc ostendit gentes ut magis grati sitis, quod vos, Ephesii, aliquanmana, non a Deo in carne, non in spiritu, et memores estote quod vos, qui nunc tales estis, eratis illo tempcoutebantur Judaei. Et si aliquando legem et prophetas accepistis, dicebamini, vel eratis hospites testsuscipiebatur in domo ponebat dominus domus, et qui suscipiebatur pedem super hostium, et datis dext
Abbreviated transcription (Latin):
sis locis ꝯuenient̃ posita uarie intelliginĩ.
sicut ħ. Nis it. oñis nom̃ sub diu̾sis sigcõ¬
nibꝰ acceꝑis: ꝓculdubio putabis eunde sibi ĩ
loq̃ndo eẽ ꝯtrariũ. ⁊ ħ tam uicine positis u̾bis.
de infirmitatis. de qͥbꝰ supͣ egit. alia reddende
dõ rõnis de actibꝰ nr̃is. de quibꝰ hic agit. Illa
cũ fr̾ibꝰ sustinenda cõmunicant᷑. ħ ꝓpͥa ab
uno qͦq portant᷑. ħ oña peccã sunt. Alia gͦ
sunt. in quibꝰ qͥsq ꝓpriũ peccm̃ portat. nͨ por
tat cũ alio. nec ꝓicit in alt̾m. alia st̃ que cũ
fecerit suũ. Itẽ ꝯtra negligentes. qͥ nullũ curãt
corrigere. securi ꝙ alienis ñ ꝯtaminent᷑ pecc̃is:
dicit inuicẽ on̾a portare. Oña inuicẽ insir
mitatis portamꝰ. dũ lenitate ir̃a alt̾iꝰ susti¬
nemꝰ ⁊ dũ ei qͥ lesit si petit: indulgenius: ⁊

Expanded text:
sis locis congruenter posita varie intelliguntur, sicut hic: nisi enim oneris nomnibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine positis verbis: dae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt tat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit, si petit indulgemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sicut sponso alligauit mͥ mitrã ⁊ sicut
sponsã ornauit me ornam̃to. Huiꝰ sp̃ualis
unitatis sacram̃tũ fuit illud. ꝙ in geuesi d̾
umone ꝯuigu ad litr̾am dr̃. Uñ ꝙ hio dr ad
litt̾am pot̾ accipisic. Q qr diligit uir uxorẽ
suã pꝑ ħ .i. pp hanc dilcõnẽ relinq̃t hõ pa

Expanded text:
ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento. Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit illud quod in Genesi de unione conjugii ad litteram dicitait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento. Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit illud quod in Genesi de
Abbreviated transcription (Latin):
terrã ꝓmissionis. dicendo hac cdie. ꝙ supͤ¬
dix̃ hodie. s locutꝰ ẽ de alia itaq relinqt᷑.
i. reseruat᷑ a d̾o ꝓmittente ppło di futuro.
sabbatismꝰ .i. plene qͥetis feriatio. ⁊ ioꝯdi¬
tas significata ꝑ salbm. qͦ reqͥeuit dñs.
⁊ in lege obseruabat᷑. Tunc  ꝑfecte ua¬

Expanded text:
terram promissionis, dicendo, hac die, qui supradixit hodie; sed locutus est de alia. Itaque relinquitur, id est reservatur a Deo promittente, populo Dei futuro sabbatismus, id est plenae quietis feriatio et jucunditas significata per Sabbatum quo requievit Dominus, et in lege observabatur. Tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
illi forti aduersꝰ mundũ. ꝑ ea illũ xp̃c
ꝑcussit. in qͦ magnitudinẽ uirtutis eiꝰ ⁊
sollertie uisimat. Mors u. erat arma
Unde. Ero mors tua o mors: ⁊ ꝑ eã libe¬
faut obuorios seruituti. Intuẽte q̃tũ
bonũ oꝑat᷑ mors r̾. Lib̾auit eos qͥ tuno¬
remortis obnoxii erant seruituti. Seru
siqͥdẽ erant. q̃ mortẽ timebant. ⁊ oĩa pati¬
ꝑ xp̃m tͣnsituri: irrident eã. Uñ apls.
Et ħ est uictoria fidei. q̃ utiq defuss. si
credentes ĩmortalitas mox ꝯsecuta fuiss.
istiꝰ expirent᷑ corꝑis mortẽ. s si ħ fecisset.
carni q̃dã felicitas adderet᷑. minueret᷑ ã
fidei fortitudo. Sic .it. hões mortẽ istam
timent. ut ñ ob aliud felices dicerent eẽ¬

Expanded text:
illi forti adversum mundum, per ea illum Ccussit, in quo magnitudinem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma  Christo. Unde: Ero mors tua, o mors . Et per eam liberavit obnoxios servituti. Intuere quantum bonum operatur mors Christi. Liberavit eos qui timore mortis obnoxii erant servituti. Servi siquidem transituri irrident eam. Unde ApostEt est victoria fidei, quae utique defuisset, si credentes immortalitas mox consecuta esset. istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent e
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ñ dabit bona fua. qͥ passꝰ est mala
nr̃a ͦ In t̾ris istis. in scło isto maligno qͥd
abundat. nͥ nasci. laborare. ⁊ moriꝰ Hec
st̃ m̃cuonia: regionis nr̃e. ad tales m̾eeᷤ
m̾cator iste descendit. ⁊ qr oĩs m̾cator
S qͥd accepit : ꝙ hic abundat .s. nasci
laborẽ. ⁊ mori. ł qͥd dedit : renasci re¬
surgere. ⁊ in et̾nũ regnare. O bonem̃¬
cator grãs agimꝰ. qr emisti nos. sangui¬
nẽ tuũ bibimꝰ. eugłm legimꝰ: instrum̃¬
tũ nr̃m. serui tu sumꝰ. creatã tua sumꝰ.
fecisti nos. redemisti nos. Cinere potest
ꝑ mortẽ: ne semꝑ captiui eẽnt. sic̃ ⁊ mortẽ
qnstauit. ut timorẽ mortis fideles uincerẽt.

Expanded text:
nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum; servi tui sumus, creatura tua sumus; fecisti nos, redemisti nos. Emere potest qper mortem, ne semper captivi essent; sicut et mortem gustavit, ut timorem mor
Abbreviated transcription (Latin):
hñs mortis cãm de pecc̃o. sub autore
pecc̃i s de obecuentia ⁊ iusticia: factus
obediens usq ad mortẽ. ꝑ ꝗͣ nos rede¬
nit a potestate diaboli. Incideramꝰ a
fecit. ⁊ cepit ^ tanꝗͣ u̾naculos possidere.
S uenit redemptor ⁊ uict ẽ deceptor
Er qͥd fecit redẽptor captiuatori nr̃o: Te¬
tendit ei muscipulã crucẽ suã. posuit ibi
ñ debitoris. ꝑ ꝙ ussus ẽ reddere debitores
fudit sangunẽ ĩnocentis: ⁊ nissus ẽ reced̾e
a nocentibꝰ. Iule qͥppe sanguinẽ suũ ad R
fudit.: ut peccã nr̃a celeret. Uñ gͦ diabolꝰ
nos tenebat deletũ ẽ sanguine redẽpto¬
ris. ñ it. tenebat nos nͥ uincłis peccõrũ
nr̃oꝵ. iste erant cachene captiuoꝵ. ue¬
irt ille. alganit fortẽ uincłis passionis
habitabat . ⁊ uasa eiꝰ eripuit. Nos sumꝰ
ctit amaritudinẽ. ⁊ impleuit aulcetine
Participatut gͦ puieris .i. fc̃s est hõ passibił.
⁊ mortał. ut sic uinceret cliabolũ. Nisiit.

Expanded text:
habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus efecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi n debitoris, jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passiohabitabat, et vasa ejus eripuit. Nos sumusdit amaritudinem et implevit dulcedine. Participavit ergo pueris, id est factus est homo passibilis et mor
Abbreviated transcription (Latin):
printũ de cibis illĩ degustat. ut ꝑsuadeat
egroto ꝓmptiꝰ illos cibos acciꝑe. sic ⁊ dñs.
ne. qͦ idei sub lege seruiebart. qͦs euacti¬
ata lege ꝑ gr̃am: a legis oñe. ⁊ seruili ti
legẽ euacuaret. ⁊ ea enacuata: libe. eos¬

Expanded text:
primum de cibis illius degustat ut persuadeat aegroto promptius illos cibos accipere: sic etiam nae, quo Judaei sub lege serviebant, quos evacuata lege per gratiam a legis onere et servili timlegem evacuaret, et ea evacuata, libe
Abbreviated transcription (Latin):
autorẽ mortis. qi pecc̃ĩ ex q processit morꝰ.
Ha. testimonio satis monstratur. etiã
mortẽ istã corꝑis pͥncipe atq autore dia¬
bolo .i. ex peccõ ꝙ ille ꝑsuasit accidisse.
Nec .i. ob aliud potestatẽ mortis meru¬
isse hr̃e cliceret᷑. Uñ ille qͥ sine peccõ ullo¬
ł originali ł pp̾o moriebat᷑. dix̃. Eoce ueñ¬

Expanded text:
auctorem mortis, quia peccati, ex quo processit mors. Hoc enim testimonio satis monstratur etiam mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, id est ex peccato quod ille persuasit, accidisse. Nec enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur. Unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio moriebat
Abbreviated transcription (Latin):
to caritatis. qr qͥ illud p̾ceptũ seruat nec
mala agit. ⁊ qͣrum potest bona facit. In
qͦ p̃cepto implet᷑  in isto. Diliges ꝓximũ
quo recte dicit impleri legẽ uniu̾sã. cũ tñ
duo sint p̾cepta caritatis. in qͥbꝰ tota lex

Expanded text:
to charitatis, quia qui illud praeceptum servat, nec mala agit, et quantum potest bona facit. In quo praecepto impletur? In isto: Diliges proximuquo recte dicit impleri legem universam, cum tamen duo sint praecepta charitatis in quibus tota lex
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ p̃cepto ⁊ dono dilc̃onẽ ꝓrimi possit
implere: Cũ gͦ utrũq p̃ceptũ ita sit. ut
neutrũ sñ alt̾o possit teneri: unũ eorũ
Sicut se ñ pot̾ ꝓximũ dilig̾e qͥ ñ diligit
se. se aũt ñ diligit qͥ dilig̃ iniqͥtatẽ. Quin.

Expanded text:
cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit ut neutrum sine altero pospotest proximum diligere, qui non diligit se. Se autem non diligit qui digit iniquitatem. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
temt̾cedente nunc qd̃ ꝓ osummatione
eiusdem oportuerit eum moriprobat.
consuetudine humane legis. Pot̾ant enĩ
infirmi ex eo qd̃ xͨ. mortuus ẽ. ñ credere
ꝓmissiones: ⁊ ideo hoc ꝓbat humana⁊

Expanded text:
tercedente, nunc quod per confirmationem ejusdem oportuerit eum mori, probat consuetudinem humanae legis. Poterant enim infirmi ex eo quod Christus mortuus est non credere promissiones. Et ideo hoc probat humana
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo o uos gentiles iam .s. a temꝑe fidei
iuris ⁊ dignitatis in domo di cum scĩs.
⁊ domestici .i familiares di. quibus .s.
archana reuelat. & de babẏlonia tͣnslati
estis ad ierłm Quas qͥppe ciuitates in toto
mnundo: faciunt duo amores. Ierłm facit
amor dĩ. babyloniã: amor seculi. Hit̾roget
se gͦ qͥsq qͥd amet. ⁊ inueniet uñ sit cris.

Expanded text:
Ergo, o vos gentiles, jam, id est a tempore fidei,juris et dignitatis in domo Dei cum sanctis, et domestici, id est familiares, Dei, quibus scilicet arcana revelat, quasi de Babylonia translati estis ad Jerusalem. Duas quippe civitates in toto mundo faciunt duo amores, Jerusalem facit amor Dei, Babylonia amor saeculi. Interroget ergo se quisque quid amet, et inveniet unde sit civis.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ disp̃one sunt nob̾ patres. ⁊ in celis angłi
nob̾ ꝓuidentes. ⁊ in terra p̾lati. Et nota ꝙ ñ
ait est pat̾nitas. s noĩat᷑. qr nec hõ nͦ angłs
uere ẽ pat̾ ut ds̃ qͥ est pat̾ õium creatione.
⁊ fideliũ recreatione quos adoptauit in filioᷤ

Expanded text:
itione sunt nobis patres, et in coelis angeli nobis providentes, et in terra praelati. Et nota quod non ait, est paternitas, sed nominatur, quia nec homo, nec angelus vere est pater, ut Deus qui est Pater omnium creatione, et fideli
Abbreviated transcription (Latin):
t sciendũ qr cũ ꝑ om̃e uiciũ antiqͥ hostis uirꝰ
humano cordi infundat᷑. in zelo inuidie tota
sua uiscera serpens ꝯcutit. ⁊ in hac ĩprim̃la
malicia qͣi postere mouet. Telus iste. moctũ
ñ ht̃. ꝑmanens ugit̾ sũ fine. cũ alia scelera
ꝓfecerit tanto uiuidꝰ in maiꝰ incendiũ liuoris
ignibꝰ mardescit. Hiuic unltꝰ muiar. toruus
aspectꝰ. pallor in facie. in labiis tremor. stridor
in dentibꝰ. uerba rabida. ⁊ effrenata ꝯuicia. ma¬

Expanded text:
 Sciendum quia, cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia quasi postem movit. Zelus iste modum non habet permanens jugiter sine fine, cum alia scelera profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicia, ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idẽ tñ mecũ asserunt de grã. hi soli diudeis st̃
mͦ aduitores mei in regno d̃ĩ p̃dicando. qui mͥ
posito in tͥbulatiõe fuert̃ solatio. uicẽ mẽa sup
Salutat uos epafras qui ex¬
uobis ẽ sernus xͥ inũ. semꝑ

Expanded text:
et idem tamen mecum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. Salutat vos Epaphras qui exvobis e
Abbreviated transcription (Latin):
gͣti ereptori xͦ. qͥ intrauit in domũ fortis. ĩ
suo dñatu genꝰ humanũ hñtis. ⁊ priꝰ ip̃m
alligauit .i. eiꝰ cohercuit ⁊ cohibuit potesta¬
tẽ. potestatis sue fortioribꝰ uincłis. ⁊ sic. eri¬
puit uasa eiꝰ. q̃cũq p̃destinauit eriꝑe arbi¬
triũ eoꝵ liberans ab eiꝰ potestate. ut illo ñ
impediente. credant in istũ lib̾a uolũtate.
ñ nat᷑e ꝗͣ corrupit primꝰ adã. filios aũt
ddiffidentie regit pͥnceps iste .i. diabolus ad
arbitriũ suũ ꝙ nec ip̃e ht̃ liberũ: ad bene¬
faciendũ. s in maxiniã maliuolentiã suis
sceleribꝰ obduratũ. uñ nemo sane fidi credit
ł dicit hos apostatas angłos ad pͥstinã pie¬
sua mala: L in pͥmis. maxĩeq ipsã diffidẽ¬
tiã. ⁊ infidelitatẽ. qͣ sint inimici fidei. ꝑ ꝗͣ
scit eos posse mundari. Iniꝗͣ gͦ obstinatio¬
nẽ cũ d̃s plerũq fac̾e dr̃. ñ instigando ⁊
inspiranddo. s deserendo facit. ut illi .i. sp̃c¬

Expanded text:
grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere. Arbitrium eorum ab ejus liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera voluntate. non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autem diffidentiae regit princeps iste, id est diabolus, ad arbitrium suum, quod nec ipsum habet liberum ad faciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristinam piesua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obstinationem cum Deus plerumque facere dicitur non instigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi, id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ht̃ potestatẽ in ħ aere caliginoso. ñ cũ
hõibꝰ in mundo. qͥ ad ista caliginosa de
apparatu suꝑioꝵ angłoꝵ cũ angłis apostatiꝰ
lapsus ẽ tamꝗͣ ad carcerẽ. Caliginosus i.
aer. infernꝰ est demonũ usq ad iudicium.

Expanded text:
t potestatem in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est
Abbreviated transcription (Latin):
ne iudicentur id̃o displicere. q ñ scd̃m
legem offerunt᷑. hec inqͣm dicens ad¬
dit. tc̃ dixi ecce uenio. ut faciam uolũ¬
tatem tuã. ⁊ hoc dicens. aufert pͥmũ
.i. nouum sacͥficiũ. ⁊ cum eo nouum. t̃.¬

Expanded text:
ne viderentur ideo displicere, quia non secundum legem offerentur. Haec, inquam, dicens addit: Tunc dixi: Ecce venio ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Et haec dicens, aufert primumid est novum sacrificium, et cum eo Novum T
Abbreviated transcription (Latin):
i. crũ aliis imponentes. ł detractores. i¬
famã scõꝵ macłare conantes. inꝯtinẽtes
gule ł libidins. ñ refrenando malas cu¬
ꝑiditates. ĩmites .i. crudeles exercendo lites
re aliis. ꝓditores secretoꝵ alt̾uis. dñ indi¬
cant iimicis pioꝵ. q̃ occultanda nouer̃t
seruantes. s huinanã u̾ecundiã inu̾eꝯde
agitante. tumidi inflato corde. cecis. ñ¬
uitelligentes q̃ loquunt᷑. necꝙ de quibꝰ
agunt. uoluptatũ quarũlib amatores
mag̃ ꝗͣ di .i. carnales leticias sp̃ualibꝰ pponẽteᷤᷤ

Expanded text:
aliis imponentes, vel detractores famam sanctorum maculare conantes; incontinentes gulae vel libidinis, non refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo lites;re aliis; proditores secretorum alterius, dum indicant inimicis piorum quae occultanda noveruntservantes, sed humanam verecundiam inverecunde agitantes; tumidi inflato corde; caeci, nntelligentes quae loquuntur, neque de quibus agunt. Voluptatum quarumlibet amatores mag
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq apłs. ⁊ ñ se hõibꝰ recte plac̾e dicebat.
qr in eoipso ut dõ placeret intuebatur.
⁊ placendũ ẽẽ hõibꝰ recte p̃cipiebat ñ ut
ħ appeteret᷑ tanꝗͣ merces recte fc̃oꝵ s qr
d̾o plac̾e̾ ñ poss. qui ñ se his qͦs saluos fi¬
eri uellet. imitandũ p̃beret L sic̃ in aplõ
ista ꝯtraria uidebant᷑. sic ⁊ illa in eugłio
ur̃a corã hõibꝰ. ⁊ c̃. Et itẽ. Nolite facere
iusticiã ur̃am corã hõibꝰ. ⁊ c̃. Abi illos ar¬
guit qͥ ita ueurilabant oꝑa sua. ut finẽ
bonoꝵ operũ suoꝵ in laude hominum
ponant: eandẽq laudẽ qͣi ꝓ m̾cede cõpu¬
tant bonoꝵ suoꝵ. iõ ait. ut iudeanĩ ab eis.
facitis. ut uideanĩ ab eis .i. ut ip̃e sit fimᷤᷤ
boni oꝑis ur̃i. uideri ab eis. Nolite hic
face̾ finẽ. ultra porrigite intentionem.

Expanded text:
t non se hominibus recte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et in Evangelio vestra coram hominibus, etc. . Et item: Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, etc. . Ubi illos arguit qui ita ventilant opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant; eamdemque laudem, quasi pro mercede computant operum suorum. Ideo ait, ut videamini ab eis facitis, ut videamini ab eis, id est ut ipse sit finis boni vestri videri ab eis: nolite hic facere finem, ultra porrigite intentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩe tue hausit aquã purã. ⁊ ille de tua
negligenti ꝯu̾satione bibit turbatam:
Alii aquã turbas: pascua ꝯculcas. S atten¬
de ne tͥ aꝗͣ turbes. negligentia ꝯu̾sationis
tue. Uñ alibi ait apłs. Placete õibꝰ ꝑ oĩa.
sic̃ ⁊ ego õibꝰ ꝑ oĩa placeo. Itẽ. sñ offensione¬

Expanded text:
conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e illos seductores. s. pseudo. ut laudarent᷑
a iudeis qͦs ñ timet offend̾e paulus ꝓ głã dĩ
qͦ ueniente cessat lex. Uñ subdit. Aut q̃ro
honinubꝰ plac̾e. sicut q̃n litt̾as a pͥncipibꝰ
sac̾dotũ ad occidendũ xp̃ianos accepi ᷑ q̃.

Expanded text:
facere illos seductores, scilicet pseudo, ut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere Paulus pro gloria Dei: quo veniente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? non;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ defendendo eã. Pficiebã dico: suꝑram
ñ dico senes. s coetaneos in. qͥ plꝰ labora¬
bant ꝗͣ senes. ⁊ ñ dico supͣ multos ꝓselitoᷤᷤ.
s qͥ siuit in gen̾e meo .s. iudeoꝵ. ⁊ qui priꝰ¬
legalibꝰ in illis tm̃ ualu. iã illa reliqͥ. Iõ
uos meo exẽplo ab eisdẽ recedite. abimnd̾.
eis studiose seruiens. in qua arbitrabat᷑
obsequi d̃õ. Habebat .it. apłs zelũ dei. s¬

Expanded text:
et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos, non dico senes, sed coaetaneos meos, qui plus laborabant quam senes: et non dico supra multos proselytos, sed quisunt in genlegalibus tamen valui, jam illa reliqui: ideoque vos meo exemplo ab eisdem recedite. Abundantieis studiose serviens, in quo arbitrabatur obsequi Deo. Habebat enim Apostolus zelum Dei, s
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ patribꝰ antiqͥs. qͥ in carne ⁊ cul¬
ex intellectu ꝓp̾o loq̃bant᷑. nec humano
ingenio reꝑiebant. Dũ ait. patͥbꝰ ĩ ꝓpħis.
ostendit eũ locutũ seruis ꝑ seruos .s. per
ꝓpħas tp̃r ꝓmissionis G empꝰ i. ꝯstituit
añs ꝓmissi suis ⁊ tempꝰ eis q̃ promisit
implendis. Pmissionũ temꝑa huer̾t
ꝓphetas asflatos ⁊ impletos uerbo dĩ. u
ad ioħ̾em. Ab illo ã usq in finẽ tempꝰ est
implendi q̃ ꝓmissa st̃. Unicꝰ d̾i filiꝰ uen¬
turus erat ad hões. assũpturꝰ hominẽ.
⁊ ꝑ id futurꝰ hõ. moriturꝰ. resurrecturus.
astensurꝰ. sessurꝰ ad dexterã patͥs. impletu¬
expectaret᷑. Loquens dico: multiphariã
i multotiens .i. multis locutionibꝰ. scił
abrahã. ysaac. ⁊ iacob. ⁊ cet̾is. ⁊ eisdẽ
qr mͦ ꝑ somnia. ut daneli. mͦ aꝑta uoce.
ut moysi. mͦ int̾iori inspiratiõe. ut dd̾.¬

Expanded text:
loquitur, patribus antiquis qui in carne et culex intellectu proprio loquebantur, nec humano ingenio reperiebant, dum ait patribus in prophetis, ostendit eum locutum servis per serpore promissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram Patris, impletuexspectaretur. Loquens, dico, multifariam, id est multoties, id est multis locutionibus, scilicet Abrahae, Isaac, Jacob et caeteris, ac eisdem do per somnia, ut Danieli: modo aperta voce, ut Moysi: modo interiori inspiratione, ut D
Abbreviated transcription (Latin):
głabit᷑ in dõ q̃ ht̃ in se. portans oleũ secum.
⁊ ñ in alt̾o. Sic i fiet. ut d̾s qͥ est in eo sit gła
Q i ꝯscĩam boni oꝑis hr̃. ñ deb de ħ apud
aliud głari. ⁊ laudes suas foras fund̾e. s
in semetipõ huiiłr̾ głari. ł ita. ⁊ sic .i. si ac¬
tus suos ꝯsid̾et. sciens neminẽ deb̾e głari.

Expanded text:
abitur in Deo quem habet in se portans oleum secum, et non in altero, sic enim fiet, ut Deus qui est in eo sit glorientiam boni operis habet, non debet de hoc apud alium gloriari, et laudem suam foras fundere, sed in semetipso humiliter gloriari. Vel ita: Et sic, id est si actus suos consideret, sciens neminem debere gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
erat quod uidebatur.¬
angłi p̃ timore uidentes totum montẽ
syna fumantẽ ꝓcellasqͦq ⁊ tonitrua ⁊
uoces tubaꝵ audientes. ⁊ dicebat᷑ eis
dicens. Longe se faciant filii isrł amon¬
batur. ut nec audire auderent. nec acced̾e
ad mõtẽ.¬

Expanded text:
t quod dicebatur,angeli prae timore, videntes totum montem Sinai fumare, procellas quoque et tonitrua, et voces tubarum audientes. Et dicebatur eis dicens: Longe faciant filii Israel a monbatur, ut nec audire auderent, nec accedere ad monte
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ reꝯciliaret ei. a quo auersi: peccĩs
uris ⁊ delictis tenebam᷑. Ip̃e est caput
nr̃m. ip̃e est ds equalis patri s deus ut
crearem᷑. hõ: ut recrearem᷑. d̾s ut fac̾et᷑. hõ¬

Expanded text:
nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad suscitandũ mortuũ accessit .i. sũ̾mi regiᷤᷤ
filiꝰ de ꝯsessu patͥs ad tolerandã mortem
passionis. de eqͣlitate maiestatis ad pati¬
bulũ crucis. de sede regali ad officinã pecc̃i.
de lumine celi. ad tenebras mundi. ł inf̾n̾i
silentio. cepunt egri pura fide. ac uera
ꝯfessione qͣi magnis clamoribꝰ flagitare re¬
mediũ. ⁊ accelerare ad medicũ ꝑ quẽ uuln̾a
sanarent᷑. morbꝰ curaret᷑. Recepta uͦ sanita¬
te. ⁊ donata uenture ĩmortalitatis felicita¬
te. nichil ultra restabit petendũ. ⁊ tc erit
d̾s loquebat᷑. Qui gͦ eã nunc reducit ꝯtra
ordinẽ angłoꝵ facit. Lex dico posita ĩma¬
nu mediatoris .i. in potestate xͥ. ut staret
dũ uellet. ł cessaret cũ uellet. gͦ ꝯtra eum
a dõ recesser̃t ꝑ se reconciliat. Mediꝰ ⁊. ñ ẽ
nisi int̾ duos. Recesseramꝰ a maiestate dĩ
⁊ peccõ nr̃o offenderamꝰ eũ missus est dĩ
filiꝰ mediator. qͥ sanguine suo solu̾et peccã

Expanded text:
 accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni silentio coeperunt aegri pura fide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erDeus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata
Abbreviated transcription (Latin):
colbendas .i. ut saltẽ timore cessarent
hões tͣngredi. ut q̃nq idẽ fac̾ent uolun¬
tate. Data ẽ gͦ ut ppłm dĩ erudiret sub
timore dĩ ut dignꝰ fieret acciꝑe ꝓmissio
sius uiribꝰ fidens acciꝑet p̃cepta in quibꝰ
deficiens. ⁊ fc̃s p̃uaricator. lib̾atorẽ saluato¬
optaret᷑. qͥ sibi tm̃ tͥbuebant. ⁊ uoluntati
sue tm̃ arrogabant. ut lib̾m arbitrium
sͥ pritarent suffic̾e ad iusticiã dicentes.
N̾ deest qͥ impleat. s. deẽ qͥ iubeat. Data
est qgͦ lex ad domandã illoꝵ suꝑbiã: eorc¬
ꝓdendã infirmitatẽ. Data ẽ ⁊̃ duris ĩfla¬
gellũ. cdata ẽ ⁊̃ in signũ futoꝵ. ut fut᷑a figͣis
attestaret᷑. Fcce hm̃s qͣtuor date legis causaᷤ.

Expanded text:
cohibendam, id est ut saltem timore cessarent homines transgredi, et quandoque idem facerent voluntate. Data est ergo ut populum Dei erudiret sub timore Dei, ut dignus fieret excipere promissiosuis viribus fidens acciperet praecepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, liberatorem salvatooptaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum superdendam infirmitatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorum, ut futura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas b