comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ꝑtem reliqͥt uite nr̃e que uacare debeat ⁊ q
locũ dare ut alia reuelit frui: s quicqͥd aluid
diligendũ uen̾it ĩ animũ. illuc rapiat᷑ quo
totꝰ dilectionis impetꝰ eurrit. Quisquis gͦ recte
proximũ diligit: hoc cũ hoc cũ eo debet agere.
ut ⁊̃ ip̃e toto corde. tota aĩa tota mẽte diligat
deũ. Sic .n. diligens eũ canqͣm seip̃m: totam
dilectionẽ sui ⁊ illĩ refert ĩ illam dilectionẽ que
nullũ a se riuũ extra patitur duci. Nõ autẽ¬
ĩ deũ sicut ẽ hõ uł angelus. aut ad nos relata
beneficio dei ꝑ nos incligẽt sicut ẽ corpꝰ. Nam
utiq mr̃es non dilexecunt scelus ꝑseq̃ntiũ se
or sint diligenda unũ ꝙ supͣ nos est. ab¬
rũ qd̾ infra: de scd̃o ⁊ qͣrto nulla p̾cepta danda
erãt. Quantũlibet .n. excidat homo a u̾itate.
remanet illi dilectio sui ⁊ corꝑis sui. fugax
quippe animꝰ ab ĩcõmutabili lumine regna¬
tore id agit ut sibi ip̃e regnet ⁊ corpori suo. Mag¬

Expanded text:
e partem reliquit, quae vacare debeat et quasi locum dare ut alia re velit frui; sed quidquid aliud diligendum venerit in animum, illuc rapiatur, quo totus dilectionis impetus currit. Quisquis ergo recte proximum diligit, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat Deum. Sic enim eum diligens tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivuin Deum, sicuti est homo vel angelus; aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se; or sint diligenda, unum quod supra nos est, al; de secundo et quarto nulla praecepta danda erant, quantumlibet enim homo excedit a veritate, remanet illi dilectio sui, et dilectio corporis sui. Fugax enim animus, ab incommutabili lumine omnium regnatore id agit, ut ipse sibi regnet et corpori suo.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Istis quib utendũ est: tendẽtes
ad beatitudinẽ adiuuam᷑ ⁊ .q. adminicula¬
mur. ut ad illas q̃ beatos nos faciũt pueni¬
re ut eis ĩ herere possimꝰ. Nos u qui frͣium᷑ ⁊
ntim᷑ int̾ utrasq cõstituti. si eis quib utend̃
est frui uoluerunꝰ impedit᷑ cursus nost̾ ut ab
tardem᷑. ł ⁊̃ reuocem᷑ inferioꝵ amore p̃pediti.
Frui est .n. amore ĩ herere alicui rei pp̃ seip̃ã
Uti uero: qd̾ in usum tien̾it ad id qđ amas¬
obtinendum referre si tñ amandũ est. Nam
tes ꝑ aures carneas ulabatur. fit sonꝰ u̾bum
qd̃ corde gestimꝰ ⁊ locutio uocat᷑. non tñ ĩ eñ
sonũ cogitatõ nr̃a cõu̾tit᷑: s apud se manẽs
integra formã uocis q̃ se insinuat auribus
sine aliqͣ labe sue mutationis assumit. ita u̾¬
bum dei non cõmutatũ caro tñ fcm est ut hĩta¬

Expanded text:
unt; istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos beatos faciunt pervenire atque his inhaerere possimus. nos uero, qui fruimur et utimur inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et altardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad id qobtinendum referre, si tamen amandum est. Nam per aures carneas inlabatur, fit sonus uerbum, quod corde gestamus, et locutio uocatur, nec tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habita
Abbreviated transcription (Latin):
ad exercendũ aliqd̃ optis discessit. Cñ subito ad
ep̃m pauꝑes uenerũt᷑: qui importune p̾cabantꝰ
nõ habebat. estuare cepit ĩ cogitatione ne ab eo
pauꝑes uacui exirent. Cui repente ad memori¬
⁊pie uiolentꝰ claustra arche cõminuit ⁊ duode¬
balli sui p̾ciũ qd̾ illic posuerat nõ inuienit. Ce¬

Expanded text:
ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriet pie violentus claustra arcae comminuit, duodeballi sui pretium quod in eam posuerat, non invenit. Coe
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uite uenerabilis bone¬
faciꝰ noĩe: qui ĩ ea ciuitate q̃ ferentis
dicitur ep̃atũ officio tenuit morib impleuit.
pͥusqͣ̃m d̾o ymnũ dice̾t fic̃ qͥdã ludendi arte solẽt
uictũ querere repente arte ianuã uir cũ symia
Ego ad mensã rectionis ueni: os ad huc adlaudẽ
dei nõ aperii. ⁊ ille cũ symia ueniẽs cymbala per
infelix uit dũ panem̃ et uinũ ex eadẽ domo ꝑce¬
pisset: egredi ianuam noluit. S saxũ ingens
subito de tecto cecidit eiq ĩ u̾ticem uenit. Die
ueto alt̾o ẜ iuri dei sñiam funditꝰ finiuit uitã
Qua in re petre pensandũ ẽ: qͣtinus sit scĩs ui¬
ris timor exhibendꝰ. Templa eteñi dei sũt. Et
cũ ad iracundiã sc̃s uir trahit᷑ quis aliꝰ ad iras¬
cendũ nisi eiusdẽ tẽpli ĩhĩtator extitat᷑. Tanto
gͦ metuenda est ira iustoꝵ: qͣnto ⁊ constat quia
ĩcoꝵ cordib ille p̃sens est qui ad inferendã ultio¬
nem quam uoluerit ĩualidꝰ non est. Alio tp̃re¬

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit priusquam Deo hymnum diceret, sicut quidam cantandi arte solent victum quaerere, repente ante januam vir cum simia Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, et ille cum simia veniens peinfelix vir dum panem et vinum ex eadem domo percepisset egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Eum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi eiusdem templi inhabitator excitatur? Tanto ergo metuenda est ira iustorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille presens est qui ad inferendum ultionem quam voluerit invalid
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tio romani qui ab imꝑatore cõstantinopor¬
iam diu aĩo destinauerant: tũc accepta acõmi
oportunitate qr młier excetato ĩꝑatore cõstan¬
tino filio suo eis imꝑabat. uno oĩm cõsensu
karolo regi ĩꝑatorias laudes acclamant eũ¬
q ꝑ manũ leonis pape coronant. cesarem et
augustũ appellant. Pipinũ uero filiũ eiꝰ regen¬
ytalie ordinatum collaudant.

Expanded text:
it. 801 Romani, qui ab imperatore Constantinopomdiu animo desciverant, nunc accepta occasionis opportunitate, quia mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu Karolo regi ique per manus Leonis imperatorem coronant cesarem et augustuItaliae ordinatum collaudant.
Abbreviated transcription (Latin):
est intellectus ad hibet aciei cog̾itantis. ⁊ si ꝑa¬
giturꝰ negotiũ cogitatioĩs. Cũ u̾o de eis que
de deo uel ad deum sunt cogitat᷑ ⁊ uolũtas eo
ꝓficit ut amor fiat. cõtinuo ꝑuiam amoris
seu intractatu infirmitatẽ cogitantis ⁊ con¬
tinuo memoria efficit᷑ sapĩa. cũ suauit̾ ei
sapiũt bona domini ⁊ qd̾ ex eis cogitand̃
est formandũ ĩ affectu adħibet intellestui.
intellectꝰ u̾o cogitantis efficit᷑ cõtẽplatõ ama¬
tis ⁊ formans illd̾ ĩ quasdam sp̃ualis uor di¬
uine suauitatis experientias afficit ex eis
acie cogitantis. illa uero efficit᷑ gandiũ fru¬
entis ⁊ tũc de do̾ bene cogitaturꝰ f huma¬
nũ modũ si tñ cogitatio est dicenda u
bi nil colligit᷑ nͦl cogiturꝰ. s tm̃m᷑ ĩ memo¬
ria habundantie suanitatis dei exultatur
iubilatur et uere sentit᷑ de dño ĩ bonitate
ab eo qui in simplicitate cordis q̃siuit illũ.

Expanded text:
est intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic peraest intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic peragitur negotium cogitationis. CAPUT III. Tede Deo vel ad Deum sunt cogitatur, et voluntas eo proficit ut amor fiat, continuo per viam amoris seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, efficitur contemplatio amantis, et formans illud in quasdam spiritualis, vel divinae suavitatis experientias afficit ex eis aciem cogitantis; illa vero efficitur gaudium fruentis. Et tunc de Deo bene cogitatur secundum humanum modum; si tamen cogitatio dicenda est, ubi nil cogit nec cogitur, sed tantummodo in memoriam abundantiae suavitatis Dei exsultatur, jubilatur, et vere sentitur de eo in bonitate, ab eo, qui in simplicitate 228 cordis quaesivit illum.
Abbreviated transcription (Latin):
uel deñ cogitanti uoluntas ĩ om̃i cogi¬
tatione princeps est. ⁊ necessario principium
noluntatis sequitur om̃is tenor cogitatioĩs
latim corrũpentes. occupantes tempꝰ nccria
ĩpedientes ⁊ animũ ĩficiẽtes ñ tã cogitatioẽs
quã simulachia q̃dam cogitationum seu ip̃e
recordatiões ułtro ⁊ multiplicit̾ de memoria
saturiẽtes. In quib passio q̃dam uoluntatis
potiꝰ ẽẽ uidet᷑ quã actio. cũ nulla sit ĩ eis cogi¬
tãtis intentio cũ qd̾ sponte ebullit de memo¬
ria formandũ se offert intellettui nõ curanti.
et quicqͥd agit᷑ udet᷑ potiꝰ agi in sompiuo dor¬
mientis. quam in acie cogitantis. Ubi tam
⁊ si repellere a se sp̃m sc̃m non est in uoto co¬
gitantis. sit tñ ex culpa negligentis ut sp̃c dis¬
cipline merito se auferat a cogitationib ĩdis-¬
gitatur uolũtatis libero arbitrio de memo¬
ria euocat qd̾cũq opꝰ ht̃. ⁊ intellectũ formã¬
tẽ momorie adhibet. formatũq quicqͥd illud

Expanded text:
el Deum cogitanti, ipsa voluntas in omni cogitatione princeps est; et 227 necessario principium voluntatis sequitur omnis tenor cogitationislatim corrumpentes, occupantes tempus, necessaria impedientes, et animum inficientes: non tam cogitationesbus simulacra quaedam cogitationum, seu ipsae recordationes ultro et multipliciter de memoria scaturientes. In quibus passio quaedam voluntatis potius videtur esse quam actio, cum nulla sit in eis cogitantis intentio: cum quod sponte ebullit de memoria, formandum se offert intellectui non curanti, et quidquid agitur, videtur potius agi in somnio dormientis, quam in acie cogitantis. Ubi tametsi a se repellere Spiritum sanctum non est in voto cogitantis, fit tamen ex culpa negligentis, ut spiritus disciplinae merito auferat se a cogitationibus indisgitatur, voluntas libero arbitrio de memoria evocat quodcunque opus habet, et intellectum formantem memoriae adhibet, formatumque quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
simbolũ faciant ĩ gaudiũ cogitantis. s. uolũ¬
tas exhibendo in gaudiũ dñi puram affectio¬
nem. memoria mat̾iam fidelem. intellectus
experientie suauitatẽ. Sic gͦ uoluntas negle¬
cta facit cogitationes ociosas ⁊ indignas dõ
corrupta ꝑu̾sas q̃ separant a do resta necessa¬
rias ad usum uite huiꝰ pia efficaces ad fructͥ

Expanded text:
symbolum faciant in gaudium cogitantis: voluntas exhibendo in gaudium Domini puram affectionem; memoria, materiam fidelem; intellectus, experientiae suavitatem. 15. Sic ergo voluntas neglecta facit cogitationes otiosas, et indignas Deo: corrupta, perversas, quae separant a Deo: recta, necessarias ad usum vitae hujus: pia, efficaces ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Cũ uͭ ĩpie generationi fuiss admictũ: ad res
prophanas ⁊ noxias q̃ pie didicerat ĩstinctu quo
audacter instituit: docẽs posteros suos ut sacro il¬
lo cultu diuini noĩs derelicto uł elemẽta ħ ut ig¬
nẽ uel aerios demones uenerarent᷑ ⁊ collerẽt. De¬
illis gͦ filiis seth ⁊ filiab caym. nequiores filii
enormitate corpoꝵ uł crudelitatis atq malicie gy¬
gantes dc̃i p̃da potiuis exigentes uitam suã quã
sudore oꝑis ac labore contenti. Quoꝵ usq eo sce¬
lera suꝑcreuer̃t: ut expiari mũdus alias ñ dilu¬
uii inundatione nõ posset. Ita mandatũ qd̃ ab ex¬
ordio mundi naturali ĩstinctu diutissime fu̾at
custoditũ: nc̃ce fuit ꝑ lr̃am legis postea reꝑiri. fili¬
am inquit tuã nõ d̾abis filio eiꝰ uxorẽ ⁊ c̾. Deus gͥ¬
hõiem creans: omnẽ naturalit̾ ei scĩam legis in¬
seruit. Q̾ si fuiss ab hoĩe scd̾m ꝓpositũ dñi ut ac
ceperat custodita: nõ utiq ncc̃ariũ fuiss aliam

Expanded text:
it. eam uero impiae generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoqaudaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent. imus, filiis Seth et filiabus Cain, nequiores filii enormitate corporum vel crudelitatis ac malitiae, gint, praeda potius exigentes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ita ergo filiis ordio mundi hujus naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: Filiam tuam non dabis filio ejus uxorem, nec de hominem creans, omnem naturaliter ei scientiam legis inseruit, quae si fuisset ab homine secundum propositum Domini, ut coeperat, custodita, non utique necessarium fuisset aliam
Abbreviated transcription (Latin):
officio cura. Reuerentia ⁊ obedĩa p̾latis exhi¬
benda est a subiectis. cura u̾o subiectis impen¬
dignitate humiles ĩ potestate mites. ĩ ammi¬
iistratione cure familiaris sermiẽtes sint ip̃i
humiles. mites. ĩ iuncta officia benigne susci¬
pientes. S̾unt .n. quidã qui p̾latoꝵ occupatiões
accusant ĩgressus ⁊ egressus eoꝵ dampnãt cau¬
sas ignorãt ⁊ si cognouerĩt turbãt. Consiliis
se ingerũt. cur quo. a quo fc̃m sit q̃rũt. Sic

Expanded text:
subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda est a subjectis, cura vero subjectis impendignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uł tenuit: Falleris si teneri putas. Si ñ putas.
ip̃e peccasti aut statu ens q̃ ñ tene¬
rent᷑. aut qd̃ nõtene tetur dissi¬
pͥus pellicula discolor. sacrũ ordinẽ discoloret¬
⁊ si non eque ut prius fissura enormis pene
ĩguina nudet. Solent dice̾. Nũqͥd de uestib
cura est d̾o ⁊ nõ magis de morib: At forma
hec uestiũ deformitatis mentiũ ⁊ moꝵ ĩdiciũ
est. Quid sͥ nult qd̾ cl̾ici aliud ẽẽ ⁊ aliud uide Nõ¬

Expanded text:
quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissiprius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
faciet eum. Quid faceret ille: Parere uolebat.
s imparatũ se sentiebat. Ꝙ ⁊ si poss ire: epãri
reformidabat. Ita cũ uoluntate obediendi pug¬
uante gemino hoste pondere langnoris ⁊ metu
ĩuenit solitõ se fortiorẽ. Crescit parit̾ fides cũ¬
urib et demũ expeditꝰ ⁊ alacer ꝑuenit ad ma¬
lachiam sinc homuus aduitorio. Qͥ aslumẽs
eũ misit ad cathedram: clero ⁊ ppło collaudã¬
ad mortẽ rogatꝰ malachias ut descende̾t pͥus¬
quam moreret᷑: infirmam uncturus oleo des¬
cendit. et intrauit ad eam. Quo uuso exultat
illa. spe salutis aĩata ⁊ cum pararet eam un
gere iusum est om̃ib differendum potius us¬
q mane. Erat enĩ uesꝑa. Acquieuit sc̃s ⁊ cũ¬

Expanded text:
faciet eum. » Quid faceret ille? Parere volebat, sed imparatum se sentiebat: quod etsi posset ire, episcopari reformidabat. Ita cum voluntate obediendi, pugnante gemino hoste, pondere languoris, et metinvenit se solito fortiorem. Crescit pariter fides cuudinem; demum expeditus et alacer pervenire ad Malachiam sine hominis adjutorio. Qui assumens eum, misit in cathedram, clero et populo collaudaad mortem, rogatus Malachias ut descenderet, priusquam moreretur, infirmam uncturus oleo. Descendit, et intravit ad eam: quo viso, exsultat illa, spe animata salutis. Et cum pararet ungere eam, visum est omnibus differendum potius usque mane. Erat enim vespera. Acquievit Malac
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Tractatum est de electione dissense¬
re partes: quib q ut assolet p̾sulem uolentib
cõstituere suũ nõ dei. uenit illuc malachias au¬
dita dissentiõe. Conuocato clero ⁊ ppło ⁊ ⁊̃ corda
et uota discordantiũ unire curauit ⁊ ꝑsuasis
illis totũ negonũ sibi deb̾e credi. cui potissimũ
nat eis nõ quẽpiam de nobilib t̾re s quẽdam

Expanded text:
po. Tractatum est de electione: dissensere partes, quibusque, ut assolet, praesulem volentibus constituere suum, non Dei. Venit illuc Malachias, audita dissensione. Convocato clero et populo, etiam corda et vota discordantium unire curavit. Et persuasis illis totum negotium sibi debere credi, cui potissimum nat eis, non quempiam de nobilibus terrae, sed m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩuasorẽ aliene hereditatis s ⁊ caluiciei illiꝰ
⁊̃ꝓpetans. At ille nichil R̾ndit ei. sicut erat ue¬
recundꝰ et mitis: s dñs respondit ꝓ eo. Uersa
illa ĩ insaniã est dño iudicante et crebris uo¬
cib clamitatis se suffecari a malachia mor¬
te demũ horrenda luit pectatũ blasphemie di¬
malachiam: qr dñs p̾ugnat pro eo. Tandẽ
se gelasiũ iurũ bonũ ⁊ dignũ tali honore cõ¬
ueniente ilero ⁊ ppło qͥn potius sustinentib
p̃p pactũ. nam alias durũ dĩno usum. Qͦ
cosecrato regibq ac principib attentiꝰ com¬
mẽdato. ip̃e clarus miracłis ⁊ triumphis ad
suam ꝑrochiam rediit.¬

Expanded text:
et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius improperans. At ille nihil respondit ei, sicut erat verecundus et mitis: sed Dominus respondit pro eo. Versa illa in insaniam est, Domino judicante: et crebris vocibus clamitans se suffocari a Malachia, morte demum horrenda luit peccatum blasphemiMalachiam, quia Dominus pugnat pro eo. At 672 se Gelasium, virum bonum, et dignum tali honore, conniventibus clero et populo, quin potius sustinentibus propter pactum. Nam alias durum visum omnino. Quo consecrato, regibusque ac principibus attentius commendato, ipse clarus miraculis et triumphis, ad suam parochiam redit
Abbreviated transcription (Latin):
tractores malachie corripuit d̾s. Qui¬
dam u̾bi gr̃a. grãm hns pͥncipum ⁊ potentũ
⁊̃ ip̃ius regis qd̃ eẽt adulator et garrulus ⁊
potẽs ĩ lingua. fauebat ꝑ oĩa adu̾sariis ma¬
lachie et procacit̾ tuebatur partem eoꝵ. Scõ
uero et p̾senti resistebat ĩfacie ⁊ detrahebat
absenti irruerent̾ occurrẽs ei ĩ om̃i loto ma¬
ximeq ⁊ibi celebriorib illum sciret intee cõ¬
uentĩb. S cito digna lingue ꝓcacis merce¬
de donatus est. Intumuit ⁊ computriuit
lingua maledica. uͥmib ex ea scaturienti¬
b et diffluentib toto ore blasphomo. Quos
ꝑ septem ferme dies incessanter uomens
tandẽ cũ illis miseram expuit uitam. Loq̃nte
coram aliqñ malachia et ppłm exhortante mu¬
lier q̃dam infelix ausa est interrumꝑe sermo¬
nem clamorib improbis. non deferens sacer¬
doti ⁊ sp̃ui quiloquebat᷑. Erat ã deꝓgenia ĩ¬
pia et sp̃m hñs in narib. blasphemias cõtu¬
meliasq euomebat ĩ sc̃m: dicens ypocritam

Expanded text:
Malachiae corripuit Deus. Quidam, verbi gratia, gratiam habens principum et potentum, etiam ipsius Regis, quod esset adulator et garrulus, et potens in lingua; favebat per omnia adversariis Malachiae, et procaciter tuebatur partem eorum: Sancto vero et praesenti resistebat in facie, et detrahebat absenti, irreverenter occurrens ei in omni loco, maximeque ubi celebrioribus illum sciret interesse conventibus. Sed cito digna linguae procacis mercede donatus est. Intumuit et computruit lingua maledica, vermibus ex ea scatentibus, et diffluentibus toto ore blasphemo: quos per septem ferme dies incessanter vomens, tandem cum illis miseram exspuit animam. 29. Loquente coram aliqlier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sacerdoti, et spiritui qui loquebatur. Erat autem de progenie impia, et spiritum habens in naribus, blasphemias contumeliasque evomebat in Sanctum, dicens hypocritam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ fuiss comes bratuspantiũ nõ minꝰ
iusticia qm potentia seculari famosus: depo¬
sito milicie cingulo tonsoratꝰ in cłicũ eo pro¬
uectus est. ut ordinaret᷑ ep̃c wltraietteñ. ecc̃e.¬

Expanded text:
qui cum fuisset comes Bratuspantium, non minus qui cum fuisset comes Bratuspantium, non minus justitia quam potentia seculari famosus, deposito militiae cingulo tonsoratus in clericum, eo provectus est, ut ordinaretur episcopus Vultrajectensis aeccle
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃re ĩ scĩa lr̃aꝵ in lotharingia herigerus
abbas lobiensis adelboldꝰ ep̃c wltraiectensis. in
francia fulbertꝰ ep̃c carnotensis. abbo abbas flo¬
riacensis. qui suꝑ calculũ uictorii cõmercatꝰ.
Iugone rege francoꝵ mortuo. robertꝰ filius
eus regnat annis .xxxiiii. Guilłs. Iste rex ro¬
bertus fuit ĩ eccasticis cantib nõ mediocriter.
doctus. Deniq ⁊ pulcherrima seq̃ntiã fecit.
Stĩ sp̃c assit nobi ⁊ gr̃a. ⁊ responsũ illud. O iu¬
dea ⁊ ierłm. Actor. S ⁊ hoc alła fert᷑ fecisse. Eri¬
rome in ugilia apłoꝵ pecri et pauli optulii
cedulam quandã suꝑ altare: putantib om̃ub
illũ magnũ aliquid obtulisse. Reppererunt᷑
illũ nil aliud suꝑ altare pofuisse. nisi cedu¬
lam ĩ qua scriptum erat R̾nsoriũ illud cum
n̾su suo. cornelius centurio: qd̃ ip̃e rex cũ can¬
bertꝰ ordinatꝰ coloniensiũ ep̃c multa sc̃itate
claret. Clarebat ⁊ hoc tp̃re int̾ gallos aufrioꝰ

Expanded text:
terarum: in Lotharingia, Herigerus abbas Lobiensis, Adelboldus episcopus Ultrajectensis; in Francia Fulbertus episcopus Carnotensis, Abbo abbas Floriacensis: qui super calculum Victorii commentatus est. Hugone rege Francorum mortuo, Robertus filius ejus regnat annis 34. Iste rex Robertus fuit in ecclesiasticis canticis non mediocriter doctus. Denique et pulcherrimam sequentiam fecit: Sancti Spiritus adsit nobis gratia, et responsorium istud: O Juda et Jerusalem: sed et hoc Alleluia fertur fecisse: EriRomae in vigilia apostolorum Petri et Pauli, obtulit schedulam quamdam super altare. Putantibus illis magnum aliquid obtulisse, repererunt illum nihil aliud super altare posuisse nisi schedulam, in qua scriptum erat responsorium istud cum versu suo: Cornelius centurio, quod ipse rex cbertus ordinatus Coloniensium episcopus, multa sanctitate claret. Clarebat etiam hoc tempore inter Gallos Ansfridus;
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ claros scĩa lr̃aꝵ egregie claruit. Quidã trã¬
sito siluestro isto. agapitũ papã hoc in loco ponũt.
um intrasse creditur. Quippe qui a quib dã ⁊̃
nigromantie arguitur. De morte quo eius
non recte tractaturꝰ. a dyabolo. n ꝑcussus. di¬
citur obisse. Quam rem nos inmedio relinqͥ¬
nem dyonisii: multa ꝓdigia uisa sunt. Terre¬
motꝰ fc̃s est ꝑmaximꝰ. Cometes apparuit. xixͦ.
kł ianuarii cuta horam nonã. Aꝑto celo .q. fa¬
qui in agris erãt s in tectis ⁊̃ irrupto lumine
ferirentur. Qua celi scissura sensim euanes¬
cente: interĩ iusa est figura q serpent

Expanded text:
itterarum claros egregie claruit. Quidam transito Silvestro Agapitum papam hoc in loco ponunt; um intrasse dicitur;--quippe qui a quibusdam etiam nichromantiae arguitur; de morte quoque ejus non recte tractatur; a diabolo enim percussus dicitur obisse; quam rem nos in medio relinqunem Dionysii multa prodigia visa, terraemotus factus est permaximus. Cometes apparuit XIX Kal Januar. circa horam nonam, aperto coelo quasi faqui in agris erant, sed etiam qui in tectis irrupto lumine ferirentur. Quia coeli scissura sensim evanescente, interim visa est figura quasi serp
Abbreviated transcription (Latin):
tet qd̃ suꝑiora ad rerũ naturam referenda sunt
H uero q̃ subrungit ad mores hoĩm p̾postero qui¬
dem ordine usus est: qr prius uite ꝓpria corri¬
genda erant ꝑ circũspectionẽ moꝵ ac deiide
cet̾is q̃ extra ꝓpriam naturã fuerũt studium
adhibendũ ut pͥmũ int̾iores cordis oculi mũ¬
darentur a uiciis. ⁊ post aperirent᷑ in cõtempla¬
tione uitatis. S elatio q̃ foris magna appet̾e
uoluit. pͥmũ exteriora q̃siit. ut pͥus ext̾iorem
scĩam q̃ iuam iactantie. aperiret dem̃ ⁊̃ int̾iora
sua scrutando ad ostentationẽ suã ꝓic̾et. Unde
recte cũ dixiss prudentiam se q̃sisse parit̾ adiun¬
xit ⁊ doctrinã. qr mens głe et ostentatioĩs cupi¬
da nequaqmͣ prudentiam circũspectionis ad bene
uiuendũ. s ad docendũ hr̃e uoluit. ⁊ iõ scĩam pru¬
dentie sine scĩa doctrine ĩutilẽ sͥ ⁊ ĩfructuosam
se uoluisse fatetur. nequaqͣm ad ħ mala cognos¬
ce̾ uoluit ut cognita uitaret. s ut se de maloꝵ

Expanded text:
tet quod superiora ad rerum naturam referenda sunt; haec vero quae subjungit ad mores hominum, praepostero quidem ordine usus; quia prius vita propria corrigenda erat per circumspectionem morum; ac deinde caeteris quae extra propriam naturam fuerunt, studium adhibendum, ut primum interiores cordis oculi mundarentur a vitiis, et postea aperirentur in contemplatione veritatis. Sed elatio quae foris magna apparere voluit, primum exteriora quaesivit, ut prius per exteriorem scientiam viam jactantiae aperiret, deinde etiam interiora sua scrutando ad ostentationem foras projiceret. Unde recte cum dixisset prudentiam se quaesisse, pariter adjunxit etiam doctrinam; quia mens gloriae et ostentationis cupida, nequaquam prudentiam circumspectionis ad bene vivendum, sed ad docendum habere voluit; et ideo scientiam prudentiae sine scientia doctrinae inutilem, sibi et infructuosam itiam scire se voluisse fatetur: nequaquam ad hoc mala cognoscere voluit, ut cognita vitaret; sed ut et se de malorum
Abbreviated transcription (Latin):
ctandꝰ sit qui aliena diripit. si inferni damptatiõe
ꝑcutit᷑ qui ꝓpͥa nõ largit᷑. Nemo itaq securũ se esti¬
met dicens. Ecce aliena nõ rapio. S cõcessis licite
reb f ruor. Quia diues iste non idcuro punitꝰ est.
qm̃ aliena abstulit. s qr acceptis reb semetip̃m
ĩ sua felicitate timidus nõ fuit. Quia ꝑcepta do-¬
na ad usũ arrogantie ĩflexit. qr uiscera pietatis
si culpa nõ eẽt: nequaqm sermo dei tam iugilant
expͥmeret qd̵ diues qui torquet᷑ apud inferos bys¬
gła uestimentũ p̃ciosius q̃rit᷑: res ip̃a testat᷑ qd ne¬
mo uult ibi p̾ciosis uestib indui ubi ab aliis nõ
possit uideri. Quã culpami possumꝰ meliꝰ ⁊̃ ex diu̾¬
so collig̾e. qr si abiectio uilis indumẽti uirtꝰ non
eẽt: euuangelista uigilant̾ de ioh̃e nõ dic̾et. qd̾ erat
indutꝰ pilis cameloꝵ¬

Expanded text:
tandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis  culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysgloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelo
Abbreviated transcription (Latin):
do laudem dei ad eiꝰ amorẽ prouocãt. uł nr̃am
miseriam cõmemorando ante cõspectũ eiꝰ nos
humiliant. uel maliciã adu̾sarioꝵ nr̃oꝵ exag¬
gerando. et utilem nobis sollicitudinẽ ⁊ fiduci¬
am coram ip̃o ampliorẽ p̾stant. Siue gͥ laudẽ
infirmitate et culpa nr̃a siue maliciã adu̾sa¬
rioꝵ nr̃oꝵ ĩ tyrannide eoꝵ ⁊ astutia ad exercita¬
tionem mẽtis ⁊ augmentũ bone deuotioĩs
orantes cõmemoremꝰ. nicħ ineptũ facimꝰ s
ꝑ piũ affectũ quẽ ip̃a ĩ nobis u̾ba excitant ubi¬
psalmos. uł alias qͣscũq scripturas decantat
diligent̾ cõ sideret cui affetui seriuant et ad illũ
affectũ toto nisu cor suũ extitet. ad quem id qd̾

Expanded text:
do laudem Dei ad ejus amorem provocant, vel nostram miseriam commemorando, ante conspectum ejus nos humiliant, vel malitiam adversariorum nostrorum exaggerando, et utilem nobis sollicitudinem et fiduciam coram ipso ampliorem praestant. Laudem infirmitate et culpa nostra, sive malitiam adversariorum nostrorum in tyrannide eorum et astutia, ad exercitationem mentis et augmentum bonae devotionis orantes commemoremus, nihil ineptum facimus, et per pium affectum quem ipsa nobis verba excitant, ubipsalmos vel alias quascunque scripturas decantat, diligenter consideret cui affectui serviant, et ad illum affectum toto nisu cor suum excitet, ad quem id quod
Abbreviated transcription (Latin):
lant. et nos p̾cib nr̃is p̾ueniamꝰ faciem dñi
⁊ ut mereamur optin̾e qd̃ petimꝰ. nõ simulatã
deuotionẽ s ueram caritatẽ offeramꝰ. Seatifice¬
mus amicos dñi nr̃i ĩdignemur inimicos eiꝰ
possimꝰ eripi. ꝑ quẽ sperem lib̾ari. Item osten¬
hõim maliciam. cͥcudelitatẽ iniquitatem. ti¬
rannidẽ. qd ei adu̾sant᷑ qui nos ꝑsecunt. qd̃¬
nobis hostes sunt qui ei cõtradicũt qd̃ odimꝰ q̃
edit. qd̃ diligimus q̃ diligit. malle nos p̃p eum
odia inimicoꝵ eius perpeti qmͣ contͣ eũ hr̃e pa¬
cem eorum. D¬

Expanded text:
 et nos precibus nostris praeveniamus faciem Domini, et ut mereamur obtinere quod petimus, non simulatam devotionem, sed veram charitatem offeramus. Beatificemus amicos Domini nostri, indignemur inimicis ejus, possimus eripi, per quem speremus liberari. Item ostentatem, iniquitatem, tyrannidem, quod ei adversantur, qui nos penobis hostes sunt, qui ei contradicunt, quod odimus quae odit, quod diligimus quae diligit. Malle nos propter eum odia inimicorum ejus perpeti, quam contra eum habere pacem eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
te. confundit᷑ capacitate. O sũma ⁊ ĩaccessibilis lux
O tota et beata ueritas. qm longe es a me qui te
ꝓpe tͥ sũ. Qmͣ remota es a conspectu meo qui sic
p̃sens sum cõspectui tuo. Ubiq es tota p̃sens ⁊ ñ
te iuideo. In te moueor ⁊ in te sum ⁊ ad te non possũ
accedere. Intra me ⁊ circa me es ⁊ nõ te sentio. Adhͨ¬

Expanded text:
te, confunditur capacitate. O summa et inaccessibilis lux, o tota et beata veritas, quam longe es a me, qui tam prope tibi sum! Quam remota es a conspectu meo, qui sic praesens sum conspectui tuo! Ubique es tota praesens, et non te video. In te moveor et in te sum, et ad te non possum accedere. Intra me et circa me es, et non te sentio.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s meus formator ⁊ reformator ñs. iii
dic desiranti aĩe mee: quid aliud es quam qd̃
uidit ut pure uideat qd̾ desiderat. Intendit se ut
plus uideat. et nichil uidet ultra hoc qd uidit
nisi tenebras. Inmo nõ uidet tenebras que
nulle sũt ĩ te. s uidet se nõ plus posse uidere
brat᷑ oculus eius ĩfirmitate sua aut reu̾berat᷑
fulgore suo. S certe ⁊ in se tenebrat᷑. ⁊ a te reu̾¬
b̾atur. utiq ⁊ obscurat᷑ sua breuitate ⁊ obruit᷑
tua ĩmensitate. Uere ⁊ contrahitur angustia
sua ⁊ iuncit᷑ amplitudine tua. Quanta nam¬
q est lux illa. de qua micat om̃e uerũ qd̃ rõnali
mente lucet: Quam ampla ẽ illa u̾itas ĩ qͣ est õe
ĩmensa est q̃ uno intuitu uidet oĩa q̃ cũq fc̃a sũt.
⁊ a quo ⁊ ꝑ quem ⁊ qũo de nicho fc̃a sunt. Quid
puritatis. quid simplicitatis qͥd certituduus et

Expanded text:
s meus, formator et reformator meus, die desideranti 33 animae meae, quid aliud es quam quod vidit, ut pure videat quod desiderat. Intendit se, ut plus videat; et nihil videt ultra hoc quod vidit, nisi tenebras. Imo non videt tenebras, quae nullae sunt in te; sed videt se non plus posse videre, bratur oculus eius infirmitate sua, aut reverberatur fulgore tuo? Sed certe et tenebratur in se, e. Utique et obscuratur sua brevitate, et obruitur tua immensitate. Vere et contrahitur angustia sua, et vincitur amplitudine tua. Quanta namque est lux illa, de qua micat omne verum quod rationali menti lucet! Quam ampla est illa veritas, in qua est omne immensa est, quae uno intuitu videt quaecumque facta sunt, et a quo et per quem et quomodo de nihilo facta sunt! Quid puritatis, quid simplicitatis, quid certitudinis et
Abbreviated transcription (Latin):
qm qd̃ es. aut aliqͥd maiꝰ uł minꝰ te ẽẽ ĩ u̾bo qͦ
teip̃m dicis. Qm̃ u̾bum tuũ sic est uerum quõ
tu uexax. et idcirco est ip̃a ueritas sicut tu non
alia qͣm tu ⁊ sic es tu simplex. ut de te non possit
nasci aliud quam qd̾ tu es. Hoc ip̃m est amor
tibi aut filio tuo. qr tm̃ amas te ⁊ illum ⁊ ille
te ⁊ seip̃m. qnͣtus es tu et ille. Nec aliud a te
⁊ ab illo qd̃ dispar non est .t. ⁊ illi. nec de sũma
simplicitate pot̾ ꝓcede̾ aliud qmͣ qd̾ est de quo

Expanded text:
s, aut aliquid maius vel minus te esse in verbo quo te ipsum dicis; quoniam verbum tuum sic est verum quomodo tu verax, et idcirco est ipsa veritas sicut tu, non alia quam tu; et sic es tu simplex, ut de te non possit nasci aliud quam quod tu es. Hoc ipsum est amor tibi aut filio tuo; quia tantum amas te et illum, et ille te et seipsum, quantus es tu et ille; nec est aliud a te et ab illo quod dispar non est tibi et illi; nec de summa simplicitate potest procedere aliud quam quod est de quo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ip̃a leuitas. Unde ⁊ tanta leuitas tam leuit̾
mutata apd̃ plerosq nicħ aliud putat᷑ quam
leuitas. Hinc ẽ qd̃ iam quinquẽnus eiꝰ cõuersa¬
tio: iux facit alicui fidem de futo. Nimirũ qͣntũ
ĩse ip̃o exꝑimẽtũ dedit ĩ cõstantie: tm̃ ꝑ seuerat᷑e
cõstantie nũc debilitat argumẽtũ. Erubesce igit᷑
miserime. te saltem nõ sequi istum p̾cedentem
iumiorẽ ĩfirmiorẽ debiliorẽ delicatorem. Quis. n
atteridẽs unde iste surrexerit. resurg̾e nõ possit:¬
Taq surge et noli declinare in uerba

Expanded text:
. Unde et tanta levitas, tam leviter mutata, apud plerosque nihil aliud putatur quam levitas. Hinc est, quod jam quinquennis ejus conversatio vix facit alicui fidem de futuro. Nimirum quantum in se ipso experimentum dedit inconstantiae, tantum perseveraturae constantiae nunc debilitat argumentum. Erubesce igitur, miserrime, te saltem non sequi istum praecedentem, juniorem, infirmiorem, debiliorem, delicatiorem. Quis enim attendens unde iste surrexerit, surgere non possitsurge, et noli declinare in verba
Abbreviated transcription (Latin):
cirtus. nõ forũ. nõ platea non gignasiũ non
harena. sine eo resonabat. Nosti helynandũ:
Siquis nõ nouit hõĩem: Si tñ hoĩem. Neq enĩ
tam natꝰ erat hõ ad laborẽ. qm auis ad uolan¬
dum. cuciuẽs terram ⁊ ꝑambulãs eam: querẽs
quẽ deuoraret aut adulando aut obuirgando. Et¬
ce ĩ claustro clausus est cui totꝰ mũdꝰ solebat eẽ
nõ solũ. ꝙ. claustrũ: s ⁊̃ qͣi carcer. Quomͦ gͦ nõ
potes qd̾ iste pot̃. cuĩ mutatio dext̾e excelsi qͣntũ
stuporẽ intulit scło. pudorem dyabolo. tm̃ ip̃i do¬

Expanded text:
circus, non forum, non platea, non gymnasium, non circus, non forum, non platea, non gymnasium, non arena sine eo resonabat. Nosti Helinandum, si quis novit hominem, si tamen hominem. Neque enim tam natus erat homo ad laborem, quam avis ad volandum , circumiens terram, et perambulans eam, quaerens quem devoraret , aut adulando, aut objurgando. Ecce in claustro clausus est, cui totus mundus solebat esse non solum quasi claustrum, sed etiam quasi carcer. Quomodo ergo non potes, quod ipse potest, cujus mutatio dextrae Excelsi , quantum stuporem intulit saeculo, pudorem
Abbreviated transcription (Latin):
xplosa est gͥ oĩs illa difficultates accu¬
satio. quam contͣ ordinẽ in dixisti ⁊ im¬
possibilitatis extusatio qͣm pro te adduxisti. Ne¬
q. n. ordo tam difficilis est ut infirmos non
recipiat: eũ ⁊ illis satisfaciat. ⁊ accurate ⁊ delica¬
te. Neq tu tam infirmus aut debił es ut ad il¬
lũ portandũ nequaqͣm sufficiat. cũ ego nõ de¬
ficiã: te infirmior ⁊ debilior. Et ut de me taceã
qͣntos tͥpossũ ostend̾e qͥ de iuita delicatissima
ad hũc ordinẽ quẽ appellas durissimũ ⁊ difficil¬
luũ se tnͣstuler̃t nec tñ adhuc ab ea resilier̃t
qͣmius ⁊ etate iuniores desint ⁊ n᷑a teneriores ⁊
debiliores uirib: Et ut de tot milib unũ exci¬
piam. unũ tͥ excipio: qui certe solus sufficit ad
oĩm exemplũ. Ip̃e qͥdẽ spectaculũ fc̃s est ⁊ ange¬
lis ⁊ hõib leuitate miraculi qui pͥus eis spec¬
taculũ fuerat miratulo leuitatis. dum nõ cena.
nõ cirtꝰ. nõ theatrũ. nõ amphiteatrũ ñ amphi¬

Expanded text:
xplosa igitur est omnis difficultatis accusatio, quam contra ordinem induxisti, et impossibilitatis excusatio, quam pro parte adduxisti. Neque enim ordo tam difficilis est, ut infirmos non recipiat, cum et illis satisfaciat et accurate et delicate: neque tu tam infirmus aut debilis es, ut ad illum portandum nequaquam sufficias: cum ego non deficiam, te et infirmior, et debilior. Et ut de me taceam, quantos tibi possum ostendere, qui de vita delicatissima ad hunc ordinem, quem appellas durissimum et difficillimum se transtulerunt, nec tamen adhuc ab eo resilierunt, quamvis et aetate juniores te sint, et natura teneriores, et debiliores viribus? Et ut de tot millibus unum excipiam, unum tibi excipio, qui certe solus sufficit ad omnium exemplum: ipse quidem spectaculum factus est, et angelis, et hominibus levitate miraculi, qui prius eis spectaculum fuerat miraculo levitatis; dum non scena, non circus, non theatrum, non amphitheatrum, non amphi
Abbreviated transcription (Latin):
uut ĩ xp̃o. Actor. Hic arnulfus ut ait petrus
damianus pr̃ pipini fuit. ⁊ auus karoli mag¬
ni. Hic non procul a flandria in lotharingia
diuatũ tenebat. Q cũ uxoris ⁊ filioꝵ affectus
postponens heremũ peteret: contigit ut ꝑ fluu¬
ũ mosellani transitũ h̃ret. Ad cuiꝰ pontis me¬
diũ neniẽs ubi fluuius ꝓfundior est: ibi anu¬
lũ suũ sub hac federis cõuinctione proiecit. Cũ
ego inqͥt anulũ hunc recepero: tunc ego ꝓcul
dibio confidã me ẽe ꝑcc̃oꝵ ineoꝵ nexib absolu¬
tũ. Quo lc̃s heremũ peciit. Ubi nõ paruo tp̃re mũ¬
do mortuus: do iuxit. In t̾ea defuncto metensi ep̃e
electus est. Dũq esu carniũ abstineret sicut in
hieremo consi euerat: piscis ei p̃sentatus est. Qũẽ

Expanded text:
mit in Christo. Hic Arnulphus, ait Petrus Damianus, pater Pipini fuit et avus Caroli Magni. Hic non procul a Flandria in Lotharingia ducatum tenebat. Qui, cum uxoris et filiorum affectus postponens, eremum peteret, contigit ut per fluvium Mosellam transitum haberet. Ad cujus pontis medium veniens, ubi fluvius profundior est, ibi annulum suum sub hac foederis conjunctione projecit. Cum ego, inquit, annulum hunc reperero, tunc ego procul dubio confidam me esse peccatorum meorum nexibus absolutum. Quo facto, eremum petiit, ubi non parvo tempore mundo mortuus, Deo vixit. Interea defuncto Metensi episcopo, electus est; dumque esu carnium abstineret, sicut in eremo consueverat, piscis ei praesentatus est; quem
Abbreviated transcription (Latin):
git̾ sollicitꝰ ⁊ intentꝰ in cructus bonis actib ⁊ p̃¬
sertim ĩ susceptiõe monachoꝵ sen peregrinan¬
tiũ deuotꝰ iniugilabat. ita ut quos hospitio re¬
cepiss manib ꝓpiis pedes ablueret: illosq ue-¬
stitos atq refectos ducẽs mox alios refocillan¬
dos susciperet. Porro abstinentie illiꝰ normam
narrare quis ualeat maxime cũ int̾dũ post
triduana seu ⁊̃ amplius ꝓtracta ieia pa¬
ne ordeaceo uł limphe poculo uictitaret: Indut᷑
namq iugit̾ intrisecus occulte cilicio est sicq ex¬
esis iam menbris uigiliis atq ieiuniis geminũ
ingerebat cruciatũ.

Expanded text:
intentus, in cunctis bonis hactibus, praesertim in suscepcione monachorum seu peregrinancium, devotissimus invigilabat, ita ut, quos ospicio recepisset, manibus propriis pedes ablueret, illosque vestitos adque refectos deducens, mox alios refocilandos susciperet. Porro abstinenciae illius normam narrare quis valeat, vel maxime cum interdum post triduana seu amplius protracta ieiunia panem ordeacio seu limphae poculo victitaret? Indutus namque iugiter intrinsecus tonice occulte cilicio, sicqui exesis iam membris vigiliis adque ieiuniis geminum ingerebat cruciatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecce circa mediã noctis horã qͥbrdã fr̃b qͥescen¬
tib. aliis ã orantib. currꝰ igneus ꝑ ostiolũ
domꝰ ĩgrediẽs huc illuc ꝑ domũculã pluries se
cõuertit sr̃ quẽ glob n moditꝰ speciem solis ha¬
bens ip̃as quo sũa claritate noctis tenebras ef¬
fugauit. Conueniẽtib gͦ tunctis ⁊ ĩuicẽ quid
hoc eẽt cũ magno stupore q̃rentib celebri me¬
moria res accidit qd̃ uidelic ex iurtute mirã¬
di lumĩs alterĩ alteri cõscientia nuda suit.

Expanded text:
ecce circa mediam noctis horam, quibusdam fratrum quiescentibus, aliis autem orantibus, currus igneus per ostiolum domus introiens huc illucque per domunculam pluries se convertit, super quem globus non modicus, speciem solis habens, ipsas quoque sua claritate noctis tenebras effugavit. Convenientibus ergo cunctis, et invicem quid hoc esset cum magno stupore quaerentibus, celebri memoria digna res accidit, quod videlicet ex virtute mirandi luminis alterius alteri consc
Abbreviated transcription (Latin):
eite fides ĩuolabilit̾ seruaret᷑: ⁊ ob dñici sacra¬
menti qd̵ ministio sacerdotũ cõficit᷑ dignitatẽ
ĩ sũma sacerdotalis ordo reuerentia teneret. S
⁊ diuine legis doctores ⁊ om̃s ecc̃asticos ordĩes
decebat sũ opere reuerendos. Erat a tanta fr̃m
simplicitas qd̾ quidam sacerdos qui nõ ignora¬
batur ĩfamis. uii e fr̃ib diceret. iuide ne sis
sacerdotem mentiri nõ posse putaret. Cũq dc̃

Expanded text:
iter servaretur, et ob Dominici sacramenti quod ministerio sacerdotum conficitur, dignitatem, in summa sacerdotalis ordo reverentia teneretur. Sed et divinae legis doctores et omnes ecclesiasticos ordines docebat summopere reverendos.Erat autem tanta fratrum simplicitas, quod cum quidam sacerdos, qui non ignorabatur infamis, uni e fratribus diceret: "Vide, ne sis sacerdotem mentiri non posse putaret. Cumque diu
Abbreviated transcription (Latin):
bebat et cubile lapideũ in qͦ in estare quiesce¬
bat. Qmͣ aliqñ criptam p̃ gnans carticula in¬
gressa est ut ĩ ea parturiret. Que mox ut p̃fa¬
to cubiculo appropinquauit moriẽs corruit.
esiderius cassinensis abbas

Expanded text:
bebat, et cubile lapideum, in quo aestate quiescebebat, et cubile lapideum, in quo aestate quiescebat. Quam aliquando cryptam praegnans canicula ingressa est, ut in ea parturiret. Quae mox ut praefato cubiculo appropinquavit, moriens corruit. Desiderius Cassinensis abbas
Abbreviated transcription (Latin):
passus illa fecit in laborando dũ ueniret il¬
los a me requirere: tot modo ictus ab amboꝵ
scõꝵ manib ꝑtuli dñ me parit̾ uerberarent.
Ut sciatis autem inquit qr nõ mentior pa¬
randie hpra uiͣ. de hoc seculo migraturꝰ sum.
Erat tũc .uĩ. feria. Nocte uerõ qua dñaus¬
dies illucescebat ĩ ramis palmaꝵ. in lecto cunc¬
tis migrantib exiliens scapulare ⁊ tiliciũ q̃
iuxtra se erant repente corripuit et mox eccle¬
siam bĩ andree atconitus ⁊ festinꝰ intrauit.
Ubi strato cõpositꝰ: hiis qui aderant fr̃ib ait.
Ecce scõꝵ u̾berib flagellatꝰ ita purificat᷑ de
corpore egredior. sicut de fonte baptismatis
nudꝰ exuu. Igitur int̾ satra missaꝵ sollempina
dñica passione iux ꝑlecta hora qͣ p̃dixerat obut.
suidato eiꝰ corpore ad lauandũ m̃ente sunt in eo
iudices et stigmata plagaꝵ. In eedem monast̾io
cripta est. et in eadem fonl unde b̃s gregoriꝰ bi¬

Expanded text:
passus fecit illa in laborando, dum veniret ilpassus fecit illa in laborando, dum veniret illos a me requirens, tot modo ictus de amborum sanctorum manibus pertuli, dum me pariter verberarent. Ut sciatis autem, inquit, quia non mentior, perendie hora sexta de hoc saeculo migraturus sum. » Erat tunc sexta feria. Nocte vero qua Domidies in Ramis palmarum, de lecto cunctis migrantibus exsiliens, scapulare et cilicium, quae juxta se erant, repente corripuit, et mox Ecclesiam Beati Andreae attonitus et festinus intravit; ubi strato compositus, his qui aderant fratribus ait: « Ecce sanctorum verberibus flagellatus, ita purificatus de corpore egredior, sicut de fonte baptismatis mundus exivi. » Igitur inter sacra missarum solemnia Dominica passione vix perlecta, hora quam praedixerat, obiit. Nudato ejus corpore ad lavandum, inventae sunt in eo vibices, et stigmata plagarum. In eodem monasterio crypta est, et in eodem fons, unde beatus Gregorius bi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ b̃s gregorius infra romane in
condidit quidã puer a parentib oblatus. Q
cũ adolesceret ad scłm rediit et uxorẽ duxit.
Cũq iuuenis fc̃s ẽẽt. diuino iudicio ꝑcussꝰ
ĩ gutture cepit egrotare usq ad mortẽm. Tã¬
dem se petiit ad monast̾iũ reportari. Ibiq pe¬
nitudinẽ de suis prauitatib. ⁊ hitũ mona¬
chi recepit. Cũq uxor eius cũ nõnullis aliis
lecto iacentis assisteret. cepit ille gemens et
ululans ĩordinata uoce garrire. Cũq incre¬
suis u̾berib flagellantes: Postea paululũ
quiescens respirabat. et dicebat. Medo uer¬
berauerũt Nie qr monast̾iũ dimisi ⁊ uxorẽ
accepi. Et iterum p̃t fletus ⁊ rugitꝰ dicebat
quiescens. Modo u̾berauerunt me qr pauꝑi¬
b mendicantib maxime qr scotigenis nũ¬
mos non modo nõ dedi: s eos ⁊̃ qdꝰ pessimũ
est. frequent̾ irrisi. Rursusq. Modo castiga¬
tus sum. qr ser nũmos a quadam pauꝑcula¬
uidua nutuo accepi ⁊ reddere nolui. Quot

Expanded text:
s Gregorius infra Romanae urbis moenia condidit, quidam puer a parentibus oblatus est. Qui cum adolesceret, ad saeculum rediit, et uxorem duxit. Cumque juvenis factus esset, divino judicio percussus in gutture, coepit aegrotare usque ad mortem. Tandem se petiit ad monasterium reportari. Ibique poenitudinem de suis pravitatibus, et habitum monachi recepit. Cumque uxor ejus cum nonnullis aliis lecto jacentis assisteret, coepit ille gemens et ululans inordinata voce garrire; cumque incresuis verberibus flagellantes? » Postea paululum quiescens respirabat, et dicebat: « Modo verberaverunt me, quia monasterium dimisi, et uxorem accepi. » Et iterum post fletus et rugitus dicebat quiescens: « Modo verberaverunt me, quia pauperibus mendicantibus, maximeque Scotigenis non modo nihil dedi; sed etiam, quod pessimum est, frequenter irrisi. » Rursusque: « Modo castigatus sum, quia sex nummos a quadam vidua paupercula mutuo accepi et redderenolui. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ porticu eiꝰ xp̃i cũ paganis qͥrito bello cõserto. tan¬
tẽ ĩ eis cede debacati sunt ut ĩ sangͥne octisoꝵ equi¬
tarent usq ad genua equoꝵ. Cũq ordinatũ eẽt¬
qui ierłm deberent cetinere iam principib de repa¬
triando agentib: eccecex sarracenorum ad rebel¬
landos eos. uenit ascaloniam eũ centũ milibus
oquitũ et quadringẽtis milib peditũ. Quib cũ
occurrisset exͥcitus dm̃ ĩ quo non plusqͣm qͥnq mi¬
lia equitũ et qͥndecim milia peditũ erant do pro
serus sus ad se reclamantib pugnante. et nũbe
cos ab estu solis. defendente: sarraceni solo xp̃ia¬
noꝵ ĩpetu t̾citi oñs ꝓiestis armis fugerũt. Et
ĩ hec secto bello .iiiiͦ. Rł. augusti fc̃o: cesa sunt cẽ¬
tũ milia paganoꝵ. In porta uͦ ascalone sufforati
sunt duo milia: ac eorum qui ĩ mari perierunt.¬
⁊ qui inter spineta siluarum cõpũcti sunt nume¬

Expanded text:
us christiani cum paganis quinto bello conserto, tanus christiani cum paganis quinto bello conserto, tanta in eis cede debaccati sunt, ut in sanguine occisorum equitarent usqqui Jerusalem deberent retinere, jam principibus de repatriando tractantibus, ecce rex Sarracenorum ad debellandos eos venit Ascalonem, cum centum millibus equitum, et quadringentis millibus peditum. Quibus cum occurrisset exercitus Domini, in quo non plusquam quinque millia equitum, et 15 millia peditum erant Deo, pro servis suis ad eum clamantibus pugnante, et nube eos ab estu solis defendente, Saraceni solo christianorum inpetu territi, omnes projectis armis fugerunt. Et in hoc sexto bello 4 Kal. Augusti facto caesa sunt centum milia paganorum; in porta vero Ascalonae suffocati sunt ad duo milia; ad eorum qui in mari perierunt,et qui inter spineta silvarum consumpti sunt, nume