comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur sursum uocata. que nunc in
ino loco noscitur constituta. Celum
autẽ cum sit desuꝑ. ubi eum surrsum
uocauit. d S celum hic. om̃em iustũ
debemꝰ accipere. terram peccatorem.
quia ille spiritali se conuersatione dño
prestante purificat. iste terrena uicioꝵ
qualitate sordescit. Et uide quia in
pͥmo aduentu om̃s indiscrete uocauerat.
ut ammoniti in hoc scło corrigi ddebu¬
issent. Sicut in euũgło dicit. Et exie¬
runt in exitꝰ uiarũ. & uocauerunt
qͦscũq inuenerunt malos & bonos.
iam discernat ab impiis. ne ulteriꝰ sicut
hic confusis habitationib misceatur.
Congregate illi sc̃õs eiꝰ. qui ordinant testa¬
mentum eiꝰ suꝑ sacrificia. Nunc syna¬
goga xp̃i uerba facit ad angłos. qui mi¬
nisterio suo in finem scłi scõs de unuu̾so
mundo sicut legitur congregabunt.
Dicit enĩ ipse dñs in enũgło. Muttet
angłos suos. & congregabunt ante eũ
om̃s gentes. & separabit eos ab inuicem.¬

Expanded text:
dicitur sursum vocata, quae nunc in dicitur sursum vocata, quae nunc in imo loco noscitur constituta. Coelum autem cum sit desuper, ubi illud sursum vocavit? Sed coelum hic, omnem justum debemus accipere, terram peccatorem; quia ille spirituali se conversatione, Domino praestante, purificat, iste terrena vitiorum qualitate sordescit. Et vide quia in primo adventu omnes indiscrete vocaverat; ut admoniti, in hoc mundo se corrigere debuissent; sicut in Evangelio dicit: Et exierunt in exitus viarum, et vocaverunt quoscunque invenerunt bonos et malos . jam justos discernat ab impiis, ne ulterius, sicut hic, confusis habitationibus misceantur.Congregate illi sanctos ejus, qui ordinant testamentum ejus super sacrificia. Nunc Synagoga Christi verba facit ad angelos, qui ministerio suo in fine saeculi sanctos de universo mundo, sicut legitur, congregabunt. Dicit enim ipse Dominus in Evangelio: Mittet angelos suos, et congregabunt ante eum omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu eiꝰ ardebit. magni uidicis
sicut dictum est p̃clarus aduentꝰ mys¬
tica uirtute describitur. Ianis eram
preire dicitur. ut qͥ est palea. se formi¬
det arsurum. Addidit. & in circuitu eiꝰ
tempestas ualida. Hec tempestas noni
uentis agitur. nec ꝓcellis scuientibus
excitatur. s dina potentia uehemeis
consurget sp̃c. ut area dñi equitatis
sententia uentiletur. Iunc frumenta
sequestrat a paleis. hoc est bonos discer¬
nit ab impiis. Que iudicatio merito
ritate raptabit. Ualida qͦ decenter ad¬
uinctum est. Nam quam sit potens
hinc datur intelligi. ut om̃e genus
humanum ꝓ sius meritis mom̃tanea
celeritate discernrat. sicut apls dieit.
In mom̃ito. in ictu ocłi. in noiussima
tuba. Canet enim. & mortui resur¬
gent. In circuritu ciꝰ tempestas ualida
Non incompetent̃ aduertitur. qm̃
cum ipso iusti sedentes. sicut ꝓmittit᷑
idicio. S terra rationabilit̾ fortasse

Expanded text:
in conspectu ejus ardebit: magni Judicis, in conspectu ejus ardebit: magni Judicis, sicut dictum est, praeclarus adventus mystica virtute describitur. Ignis enim praeire dicitur; ut qui est palea, se formidet arsurum. Addidit, et in circuitu ejus tempestas valida. Haec tempestas non ventis agitur, nec procellis saevientibus excitatur; sed divina potentia vehemens consurget spiritus, ut area Domini aequitatis ejus sententia ventiletur; tunc frumenta sequestrabit a paleis, hoc est bonos discernet ab impiis. Quae judicatio merito ritate raptabit. Valida quoque decenter adjunctum est; nam quam sit potens hinc datur intelligi, ut omne genus hominum pro suis meritis momentanea celeritate discernat; sicut Apostolus dicit: In momento, in ictu oculi, in novissima tuba; canet enim tuba, et mortui resurgent . In circuitu ejus tempestas valida non incompetenter advertitur, quoniam cum ipso justi sedentes, sicut promittitjudicio. Sed terra rationabiliter fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis similitudinib mirabili ina¬
ginatione describit. ut non tantum
futurus quam p̾sens. eẽ. uideatur. Di¬
cendo enim manifeste ueniet. signifi¬
cat illum in pͥmo aduentu cunctis Ñ
fuisse manifestum. quia maiestas cius
carnis nube celata est. sicuit & apłs de
infidelib dicit. Si cognouissent. nũꝗͣ.
ueniet. quando iam ñ cruci affigendꝰ.
s uidicaturꝰ est mundum. Tractꝰ ser¬
mo a sacrificiis. qd̾ toto die festiuitati
uacaretur. Manifeste enim dicitur.
quasi a mane dies festꝰ. Repetit d̾s nr̃.
ne sibi infideles putarent. ẽẽ. cõmunem
Silet enim modo. cum mundꝰ iste
ꝑagitur. cum blasphemas & sacrilegas
uoces sententie suȩ ueritate ñ damnat.
s ad conuersionis medicinam sustinet
peccatores. Tunc autem ñ silebit. qͣndo
sceleratis dicturus est. Ite in ignẽ eter¬
num. qui paratꝰ ẽ drabolo & angłis ey.
Inde & alibi dicit. Iacui tacii. nũqͥd
semꝑ tacebo. ad Nam qd̾ sequit᷑. ignis

Expanded text:
diversis similitudinibus mirabili imadiversis similitudinibus mirabili imaginatione describit; ut non tam futurus quam praesens esse videatur. Dicendo enim, manifeste veniet, significat illum in primo adventu cunctis non fuisse manifestum; quia majestas ejus carnea nube celata est; sicut et Apostolus de infidelibus dicit: Si cognovissent, nunquamveniet, quando jam non cruci affigendus, sed judicaturus est mundum. Tractus sermo a sacrificiis, quod toto die festivitati vacaretur. Manifeste enim dicitur, quasi a mane dies festus. Repetit Deus noster, ne sibi infideles putarent esse communem. DSilet enim modo cum mundus iste peragitur, cum blasphemas et sacrilegas voces sententiae severitate non damnat, sed ad conversionis medicinam sustinet peccatores. Tunc autem non silebit, quando sceleratis dicturus est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Inde et alibi dicit: Tacui, tacui, nunquid semper tacebo ? Nam quod sequitur, ignis
Abbreviated transcription (Latin):
uelud aurea massa resplendet. De hac
enim urbe exeuntes apłi. speciem deco¬
ris xp̃i annuntiauert᷑ in toto orbe terra¬
rum. sicut ysaias dicit. Ex syon exibit
lex. & uerbum dũi de ihrłm. Ueneranda
urbs. scm̃ culmen. ut illud regis nr̃i
insigne domicilium. arcẽ merito dicamꝰ
esse terrarum. Et respice quã compe¬
tent̃ edocemur. In suꝑiori uersu dixcrat
xp̃m dñm uniuersas gentes euocare. nc̃
etiam designat unde doctrina ciꝰ tam ꝙͣ
de purissimo atq affluentissimo fonte
ꝑ spacia tociꝰ orbis effluxerit. His enim
dictis euũgłica uerba concordant. per
om̃s gentes incipientib ab iherłm. Inde
enim p̾dicare cepit xp̃c. cuiꝰ species decora
cognoscitur testante alio psalmo. Speci¬
osus forma p̃ filiis hominũ. ubi suffi¬
cient̾ expositum est. cur speciosꝰ sin¬
tas ualida. Sẏnagoga fidelium pꝰquã
de pͥmo malta dixit. uenit ad scđm dñi
saluatoris aduentũ. quẽ ꝑ figurã ideã

Expanded text:
velut aurea massa resplendet. De hac velut aurea massa resplendet. De hac enim urbe exeuntes apostoli speciem decoris Christi annuntiaverunt in toto orbe terrarum; sicut Isaias dicit: Ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Veneranda urbs, sanctum culmen; ut illud Regis nostri insigne domicilium, arcem merito dicamus esse terrarum. Et respice quam competenter edocemur. In superiore versu dixerat Christum Dominum universas gentes evocare, nunc etiam designat unde doctrina ejus tanquam de purissimo atque affluentissimo fonte per spatia totius orbis effluxerit. His enim dictis evangelica verba concordant , per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem. Inde enim praedicari coepit Christus, cujus species decora cognoscitur, testante alio psalmo: Speciosus forma prae filiis hominum ; ubi sufficienter expositum est cur speciosus spidelium postquam de primo multa dixit, venit ad secundum Domini Salvatoris adventum, quem per figuram ideam
Abbreviated transcription (Latin):
are. Ds enĩ greca lingua dicit᷑ timor.
Et qm̃ solꝰ ipse timendoꝰ̃ est. inuicẽ nomi¬
ns uerbum tale transiuit. Legit᷑ enum
in exodo. nomen ineum adonay ñ indi¬
ciui eis. ut sciamꝰ nom̃. eẽ. secretum. qd̃
nec electis famulis cognoscit᷑ indicatumr
uit terram. Terram hic. genꝰ debemus
qd̾ habitat. positum est qd̃ in habitatur:
Dam qͣmͦ uocasset. qd̾ audire ñ poterat. ad¬
Hoc schema dicitur. metonomia. qͣndo
ꝑ id quod continet hoc qd̃ continetur
edicitur. Aadidit. Asolis ortu usq ad
occasum. Per solis cursum significat
oritur. & occidit claritas ciꝰ. Hoc enim
fecit sc̃e incarnationis aduentu. ut uni¬
uersas gentes prauis errorib sauciatas
ad credulitatis sue remedia prus medicꝰ
inuitaret. sicut ipse dixit. Uenite ad
me om̃s qͥ laboratis & honerati estis. &
ego uos reficiam. Ex syon species deco¬
ris er. Hic iherosolima significatur. intͣ
quam ciuitatem mons istẽ puris mentib

Expanded text:
care. Deus enim Graeca lingua dicitur timor; care. Deus enim Graeca lingua dicitur timor; et quoniam solus ipse timendus est, in vicem nominis verbum tale transivit. Legitur enim in Exodo: Nomen meum Adonai non indicavi eis ; ut sciamus nomen esse secretum, quod nec electis famulis cognoscitur indicatum.vit terram. Terram hic genus abitatur. Nam quomodo vocasset quod audire non poterat? Hoc schema dicitur metonymia, quando per id quod continet, hoc quod continetur edicitur. Addidit, a solis ortu usque ad occasum. Per solis cursum, universum e oritur et occidit claritas ejus. Hoc enim fecit sanctae incarnationis adventus, ut universas gentes pravis erroribus sauciatas ad credulitatis suae remedia pius Medicus invitaret; sicut ipse dixit: Venite ad me, omnes qui laboratis et oner . Vers. 2. Ex Sion species decoris ejus. Hic Jerosolyma significatur, intra quam civitatem mons iste puris mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
si etiam ipsam audire̾ contempnunt.
quaui se uenerari dicunt. Dixisio.
N pͥma sectione fidelis synagoga loqͥt᷑.
que nunc est in ppłis xp̃ianis in pͥmo
parte ipse rex loquit᷑ xp̃c. cõmonens
ppłos ut uictimis pecudum derelictis.
sacrificium laudis debeant immnolare.
Tercia sectione iterum deuota quã dixi¬
mus sẏnagoga reloquitur. imputans
peccatoribus nequicias suas:
ad occasum. Ne qͥs incarnationem
añi mediocri crederet estimatione pen¬
sandam. potentia ipsiꝰ ante p̾dicitur.
ut tociꝰ incredulitatis prauitas aufera¬
tur. Dii dicunt᷑ homines. qͥ bonis con¬
uersationib gr̃am suꝑnę maiestatis acci¬
piunt. sicut in alio psalmo ait. Ego
aixi dii estis. & filii excelsi om̃s. Ita gͥ filii
dicuntur sicut & dii. quia utrumq gr̃a
sc̃o. uere dicitur ds deoꝵ. Quod tamen
nomen ñ om̃ino duuritatis ẽ ꝓprium.
s huinana lingua sicut iam diximus
summitatem eiꝰ ultra hoc ñ potest indi¬

Expanded text:
si etiam ipsam audire contemnunt, si etiam ipsam audire contemnunt, quam se venerari dicunt? Divisio psalmi. In prima sectione fidelis Synagoga loquitur, quae nunc est in populis Christianis, de primo parte ipse Rex loquitur Christus, commonens populos ut, victimis pecudum derelictis, sacrificium laudis debeant immolare. Tertia sectione iterum devota quam diximus Synagoga reloquitur, imputans peccatoribus nequitias suas. ad occasum. Ne quis incarnationem Domini mediocri crederet aestimatione pensandam, potentia ipsius ante praedicitur, ut totius in redulitatis pravitas auferatur. Dii dicuntur homines, qui bonis conversationibus gratiam supernae Majestatis accipiunt; sicut in alio psalmo ait: Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes . Ita ergo filii dicuntur, sicut et dii, quia utrumque gratsancto vere dicitur Deus deorum; quod tamen nomen non omnino Divinitatis est proprium, sed humana lingua, sicut jam diximus, summitatem ejus ultra hoc non potest indi
Abbreviated transcription (Latin):
siph filiꝰ fuit barachiel. qui in para¬
lipomenon legitur electꝰ int̾ qͥtuor
cantoꝵ magistros. ut instrumentis mu¬
sicis psalmos dño ꝑsonaret. Hic ꝓsui
nontiiris siggnficatione in hoc titulo
meruit adħiberi. ñ auctor psalmi sic̃
& de aliis dictum est. s musicus egregoꝰ.
qui nobis ꝑ uocabulum suũ aliquid
indicaret. Huiꝰ enim significatio no¬
minis. que apud hebreos semꝑ ẽ plena
mysteriis. indicat synagogam. quȩ in
hoc psalmo loquitur. S hic illa fidelis
dñi synagoga intelligenda est. que &
uenturum xp̃m credidit. & aduentum
etꝰ głosa expectatione suscepit. in qua
fuerunt patriarchȩ. ꝓpħe. nathanael.
ne credentes. Sciendun plane. quod
hic psalmus pͥmum aduentum dñi.
secundũq ꝓphetet. quanuus & nonage¬
simus quintꝰ. & nonagesimꝰ septuriꝰ
eadẽ p̾dicare noscant᷑. quatinꝰ excusatio
uideis ñ credentib funditꝰ tolleretur.
quando illa ñ suscipiunt. que ipsa qͦ
sy nagoga testatur. Quid rogo colunt.

Expanded text:
it filius Barachiel, qui in Paralipomenon legitur electus inter quatuor cantorum magistros, ut instrumentis musicis psalmos Domino personaret . Hic pro sui nominis significatione in hoc titulo meruit adhiberi, non auctor psalmi, sicut et de aliis scriptum est; sed musicus egregius, qui nobis per vocabulum suum aliquid indicaret. Hujus enim nominis significatio, quae apud Hebraeos semper est plena mysteriis, indicat Synagogam, quae in hoc psalmo loquitur. Sed hic illa fidelis Domini Synagoga intelligenda est quae et venturum Christum credidit, et adventum ejus gloriosa exspectatione suscepit: in qua fuerunt patriarchae, prophetae, Nathanael, ne credentes. Sciendum plane quod hic psalmus primum adventum Domini, secundumque prophetet; quamvis et nonagesimus quintus, et nonagesimus septimus eadem praedicare noscantur; quatenus excusatio Judaeis non credentibus funditus tolleretur, quando illa non suscipiunt quae ipsa quoque Synagoga testatur. Quid, rogo, colunt,
Abbreviated transcription (Latin):
crant terrena oñua. sicut. et̃. decreta st̃.
S quia illa sola est infecta & et̾̃na natura.
nec aliquando cepit ex tempore. & in trib
ꝑsonis deitas uina subsistit. merito. ẽẽ.
solus dicit᷑ d̃s. quia ut sit nulliꝰ indi¬
get.s. semꝑ uirtutis ꝓprie uigore con¬
sistit. Est ibi & aliud sacramentum.
quod una syllaba trib litteris contine¬
tur. ut sc̃a trinitas unꝰ ds. ẽẽ. doctatur.

Expanded text:
erant terrena omnia, sicut esse decreta sunt. erant terrena omnia, sicut esse decreta sunt. Sed quia illa sola est infacta et aeterna natura, nec aliquando coepit ex tempore, et in 166 tribus personis Deitas una subsistit, merito solus esse dicitur Deus: quia, ut sit, nullius indiget, sed semper virtutis propriae vigore consistit. Est ibi et aliud sacramentum, quod una syllaba tribus litteris continetur, ut sancta Trinitas unus Deus esse doceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gligas. quia contemplatio mea obedien¬
tiam tribuit audienti. Testificari uͦẽ:
testimoniũ dicere. qd̃ utiq in rudicio
facturꝰ est dñs. quando unicurꝰq facta
discernet. Tunc enim fidelib siuis testi¬
monium dabit. cum dicturꝰ est. Esuri¬
ui. & dedistis mͥ manducare. eisq similia.
Sequitur. Qm̃ ds ds tuus ego sum.
Hoc erat quod ppłm audire sub
contestatione prem̃onebat. ut ds ille ge¬
neralis & uolentium & nolentium. eẽt
ipsiꝰ ꝓpric. qͥ eum pura mente diliger&e
Nam cum dicit tuus. fidelem sibi eũ
fuisse monstrauit. Repeticio enim ista
ds ałs. mentem solidat. ne semel dicta
laberentur. Istud uͦ sum. ꝓprium aiui¬
nitatis est uerbum. qd̾ tempore non
nuitatur. s semꝑ adẽ. atq et̃nũ manet.
sicut moysi responsum ẽ. Ego sum qͥ
sum. Et rursus. Qui ẽ misit me. Sed
ꝑscrutandum ẽ cur istud nomen essentiȩ
solꝰ sibi uendicet ds. Tunc enim quando
dictum est erant angłi. erant cȩlestia.

Expanded text:
gligas; quia contemplatio mea obediengligas; quia contemplatio mea obedientiam tribuit audienti. Testificari vero est testimonium dicere; quod utique in judicio facturus est Deus, quando uniuscujusque facta discernet. Tunc enim fidelibus suis testimonium dabit, cum dicturus est: Esurivi, et dedisti mihi manducare , eisque similia. Sequitur: Deus Deus tuus ego sum. Hoc erat quod populum audire sub contestatione praemonebat; ut Deus ille generalis et volentium et nolentium esset ipsius proprie qui eum pura mente diligeret. Nam cum dicit, tuus, fidelem sibi eum fuisse monstravit. Repetitio enim ista, Deus Deus, mentem solidat, ne semel dicta laberentur. Illud vero sum, proprium Divinitatis est verbum, quod tempore non mutatur, sed semper adest, atque aeternum manet; sicut Moysi responsum est, Ego sum qui sum ; et rursum, Qui est misit me. Sed perscrutandum est cur istud nomen essentiae solus sibi vindicet Deus? Tunc enim quando dictum est, erant angeli, erant coelestia,
Abbreviated transcription (Latin):
nificans uiros iustos. qͥb uerbi celestis
dispensatio condonatur. Aadidit. qm̃
d̾s iudex ẽ: Ac si diceret. Qui nescit falli.
& sicut om̃ia manifeste nouit. ita & sine
rep̃hensione aisceruit. Hoc enim ueracit᷑
ac ꝓprie de dõ dicitur. cui nichil negat᷑.
nichil subpͥmit᷑. quẽ nec factum aliquod
latet. cui nec quod iudicetur absconditur.
Iudi ppłs ñs & loquar isrł. & testificabor
tibi ds ds tuus ego sum. Uentum est ad
scd̃am sectionem. in qua iam ueritas ip¬
sa ex ꝑsona ꝓpria loquitur. Ds enim
qͥ uerba sua non uult incassum suscipi.
ne ut legitur porci speciosa disꝑgarit.
dicit ad ppłm. Audi. id est deuotẽ suscipe.
Illos enim audire dicimus. qͥ p̾cepta com¬
pleuerunt. sicut legitur. Qui habet au¬
res audiendi audiat. Popłs nĩs. significat
plebem deuotam. Et loquar. subaudi
ꝓfutura Quod si non audieris conseqͥt᷑.
ad interitum tuum taceam. Isrł uero
frequent̃ diximus int̾pretari uidens
dm̃. Ergo si me uides. audire non ne¬

Expanded text:
viros justos dicit, quibus verbi coelestis dispensatio condonatur. Quoniam Deus judex est, ac si diceret: Qui nescit falli, et sicut omnia manifeste novit, ita sine reprehensione discernit. Hoc enim veraciter ac proprie de Deo dicitur, cui nihil negatur, nihil supprimitur, quem nec factum aliquod latet, cui nec quod judicatur absconditur.loquar; Israel, et testificabor tibi: Deus Deus tuus ego sum. Ventum est ad secundam sectionem, in qua jam Veritas ipsa ex persona propria loquitur. Deus enim, qui verba sua non vult incassum suscipi, ne ut legitur porci pretiosa dispergant, dicit ad populum: Audi, hoc est devote suscipe. Illos enim audire dicimus qui praecepta compleverint; sicut legitur: Qui habet aures audiendi audiat . Populus meus significat plebem devotam. Et loquar, subaudi profutura; quod si non audieris, consequitur ad interitum tuum, taceam. Israel vero frequenter diximus interpretari videns Deum. Ergo si me vides, audire non ne
Abbreviated transcription (Latin):
s u̾biq totꝰ & plenꝰ ẽ. Impio quippe
dr̃. Iu qͥ es qui enarras głam meama
Sequit᷑. Et oꝑa manuu̾ eiꝰ. id est
ipse homo qui manib eiꝰ factꝰ esb
S hoc ad laudẽ dicit᷑ ꝓpħaꝵ. ut cuĩ
sint oꝑa eiꝰ. annuntiare mereantur
creatoris sui reuerenda mysteriar
Addidit. Annuntiat firmamenti
p̾dicationes scilicet incarnationis cl
ꝑ quam fidei nr̃e soliditas inconcis¬
sa ꝓuenit. Et nota quia hic dicit᷑
homo d̃i manib factꝰ. Item lequir
Et aridã manꝰ eiꝰ fuxerunt. Sa
hoc humanȩ operationis allusio e

Expanded text:
sed ubique totus et plenus est. Impio quippe sed ubique totus et plenus est. Impio quippe dicitur: Tu quis es, qui enarras gloriam meam ? Sequitur, et opera manuum ejus, id est, ipse homo qui manibus ejus factus est. Sed hoc ad laudem dicitur prophetarum, ut cum sint opera ejus, annuntiare mereantur Creatoris sui reverenda mysteria. Addidit, annuntiat firmamentum, praedicationes scilicet incarnationis ejus, per quam fidei nostrae soliditas inconcussa provenit. Et nota quia hic dicitur, homo Dei manibus factus. Item legitur: Et aridam manus ejus finxerunt . Sed hoc humanae operationis a
Abbreviated transcription (Latin):
er totũ psalmũ ꝓpħe uerba sunt
Prima narratio eiꝰ laudat dñi
p̃dicitores. ipse qͦ de eiꝰ incarnatione
speciosissimis comparationib uerba
subiungens. Scd̾a laudat p̾cepta no¬
ui & uetis testamenti. Tercia. ab oc¬
cultis uiciis purgari se a dño dep̾cat᷑.¬
ut eũ sibi dignũ faciat. e̾e. psalmisti
ꝑ que intelligimꝰ illos solos reuera
dñi laudes canere. qͥ ab eiꝰ nescrnt
predicationib discrepare.
ȩli enarrant głam dĩ. & opi
manuũ eiꝰ annuntiat firmi¬
mentũ. Quamuis & ad lit¬
ram possit intelligi çelos enarrasse
głam di. cũ magos ad bethlehem u¬
mentes dux stella p̃cesserit. quȩ stans
suꝑ cunabula eiꝰ. ostendit dñi saluam¬
ris aduentũ. tam̃ hoc meliꝰ ad aples
ipsiꝰ disserendo. orbem terraꝵ scĩs
ammonitionib impleuerunt. In
quib ds tamꝗͣ. in cęlis habitauit. qͥ
cuncta late complectit᷑. ñ ex partes
tota eiꝰ plenitudine suę maiestats
ingrediens. Pars enĩ in dõ non est.

Expanded text:
er totum psalmum prophetae verba sunt. Prima narratio ejus laudat Domini praedicatores, ipse quoque de ejus incarnatione speciosissimis comparationibus verba subjungens. Secunda laudat praecepta Novi et Veteris Testamenti. Tertia ab occultis vitiis purgari se a Domino deprecaturut eum sibi dignum faciat esse psalmistam. Per quae intelligimus illos solos revera Domini laudes canere, qui ab ejus nesciunt praedicationibus discrepare.enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Quamvis et ad litteram possit intelligi, coelos enarrasse gloriam Dei, cum Magos ad Bethleem venientes dux stella praecesserit, quae stans supra cunabula ejus, ostendit Domini Salvatoris adventum , tamen hoc melius ad aposipsius disserendo, orbem terrarum sanctis admonitionibus impleverunt. In quibus Deus tanquam in coelis habitavit, qui cuncta late complectitur, non ex parte, sed tota eos 65 plenitudine suae majestatis ingrediens. Pars enim in Deo non est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ipse spc̃ testimoniũ ꝑhibet
sp̃ui nr̃o. Uides in illa sc̃a trinitatt
quam nichil scriptura diuina uelit
minꝰ mauisue sentire. ut nec ipsa no
qui ñ alit̾ cognoscit᷑ fecisse quã docuit.
quia illoꝵ iusticia recta ñ est: qͥb aliud
ĩ more aliud in opere. Letificantes cor¬
da: subaudi iustoꝵ. qͥ de iudicio dĩ lerifi¬
cant᷑ qr norunt se miscđie dñi p̃mia

Expanded text:
Nam et ipse Spiritus testimonium perhibet spiritui nostro . Vides in illa sancta Trinitate, quam nihil Scriptura divina velit minus majusve sentiri, ut nec ipsa nomquia non aliter cognoscitur fecisse quam docuit: quia illorum justitia recta non est, quibus aliud est in ore, aliud in opere. Laetificantes corda, subaudi justorum, qui de judicio Dei laetificantur: quia norunt se misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
& nouo testam̃to conscripta st̃. quia
reuera ex iudicio sunt ꝓlata. Illud it
iudicium singłari numero dicitur.
ubi boni maliq diuidunt᷑. Nam qd̾
sequit᷑ desid̾abilia. ꝓhibet ad illud
tempꝰ futurȩ iudicationis aptari. quia
legit᷑. ue illis qͥ concupiscunt diẽ dñi
Hec aut̃ iudicia utriꝰq testam̃ti quȩ
dicta sunt. ueritate immobili ꝑseue¬
rant. & tantũ in illis ẽ bonũ. ut cum
a pũs mentib recipiunt᷑. ueraces faci¬
ant & beatos. Hoc enĩ dant qd̃ habent.
quia necesse ẽ ut iustificatione plenum
sit. qd̾ iustos facit. Peracta ẽ ꝓpositȩ
laudis senaria diuersitate ꝯclusio. p̃di¬
cando legem dñi. testimoniũ dñi. iu¬
dicia di. Qui numerꝰ in arithinetica
disciplina noscit᷑. ẽẽ. ꝑfectꝰ. Singulis
enĩ uersib quasi qͥbdã calamis cõpac¬
tis. oꝑa dñi laudis studio ꝓbant᷑. ẽẽ.
cantata. ut doceret ꝑfectionẽ atq con¬

Expanded text:
et Novo Testamento conscripta sunt: quia et Novo Testamento conscripta sunt: quia revera ex judicio sunt prolata. Illud enim judicium singulari numero dicitur, ubi boni malique dividuntur. Nam quod sequitur: Desiderabilia, prohibet ad illud tempus futurae judicationis aptari, quia legitur: Vae illis qui concupiscunt diem Domini ! Haec autem judicia utriusque Testamenti, quae dicta sunt, veritate immutabili perseverant; et tantum in illis est bonum, ut cum a piis mentibus recipiuntur, veraces faciant et beatos. Hoc enim dant, quod habent: quia necesse est ut justificatione plenum sit, quod justos facit. Peracta est propositae laudis senaria diversitate conclusio, praedicando legem Domini, testimonium Domini, judicia Dei; qui numerus in arithmetica disciplina noscitur esse perfectus. Singulis enim versibus, quasi quibusdam calamis compactis, opera Domini laudis studio probantur esse cantata; ut doceret perfectionem atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum dñi lucidum illuminans ocłos.
Reuera lucidum quia sincere purũ.
inmaculatũ. quale ã patre luminum
ꝓdire decet. Hoc illuminat ocłos ñ
istos carnales. qͦs & pecora nob̾cũ posst̃
habere communes. s illos utiq interio¬
res. qͥ diuino munere spiritalit̾ clarifi¬
scłm scłi. Uideamꝰ quid sibi uelit ista
definitio. Dm̃i tumere ñ trepida confu¬
sio. s in ꝑturbata constantia ẽ. cuiꝰ statꝰ
nulla temporali conuersione nuitat᷑.
si in ipsum sinceritate bone conscientiȩ
ꝑseuerat. Nam humana formido cũ
temꝑe cõmutat᷑. & ñ ẽ sc̃a. quia ñ potest
esse ꝓficua. Timor aut̃ dĩ. nichil ꝑtur¬
bationis habet. Nam licet recte aucto¬
rem suũ timeat. scit uere supplicantib
misericordẽ. ẽẽ. qui udicat. In om̃i gͦ
scĩtate uersatur. qͥ suũ udicem & timere
cognoscit᷑ & amare. Mixta enĩ cũ pauo¬
re dilectio timor ẽ dñi. qͥ usu scłi reue¬
ut arbitror mandata. quȩ in ueteri

Expanded text:
ceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Revera lucidum, quia sincere purum et immaculatum, quale a Patre luminum prodire docet. Hoc illuminat oculos, non istos carnales quos et pecora nobiscum possunt habere communes, sed illos utique interiores qui divino munere spiritualiter clarifisaeculi. Videamus quid sibi velit ista definitio. Deum timere non trepida confusio, sed imperturbata constantia est, cujus status nulla temporali conversione mutatur, sed in idipsum sinceritate bonae conscientiae perseverat. Nam humana formido cum tempore commutatur, et non est sancta, quia non potest esse proficua; timor autem Dei nihil perturbationis habet. Nam licet recte auctorem suum timeat, scit vere supplicantibus misericordem esse, qui judicat. In omni ergo sanctitate versatur qui suum judicem et timere cognoscitur et amare. Mixta enim cum pavore dilectio, timor est Domini, qui usu saeculari revedata quae in Veteri
Abbreviated transcription (Latin):
earũ rerũ suscipi uideat᷑ affectꝰ. s usq
in ultimũ uitȩ spaciũ in tali deuotioẽ
uerset᷑. Post obedientiam p̾mia subse¬
quunt᷑. id ẽ retributio multa. Tanta
enĩ diuine clem̃tiȩ dona sunt. que
nequeunt comp̃hendi. Sic enĩ de his
apłs dicit. Qd̃ nec oculꝰ uidit nec auris
audiuit nec in cor hominis ascendit
que p̃parauit ds̃ diligentib se. Merito

Expanded text:
earum rerum suscipi videatur affectus, sed usque earum rerum suscipi videatur affectus, sed usque in ultimum vitae spatium in tali devotione versetur. Post obedientiam praemia subsequuntur, id est retributio multa. Tanta enim divinae clementiae dona sunt, quae nequeunt comprehendi. Sic enim de his Apostolus dicit: Quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae pra
Abbreviated transcription (Latin):
& dulciora suꝑ mel & fauũ. Desid̾abi¬
lia sunt uidicia dñi. sic̃ dictũ ẽ man¬
data noui & uet̾is testam̃ti suꝑ aurũ:
qd humana cupiditas affectat arden¬
tissime possidere. ꝓpt̾ qd̾ frequent̃ des¬
picit etiã salutes animaꝵ. S qr hoc
tante rei parum ẽ. addidit lapidem
p̃ciosum multũ. qͥ in paruissimo mar¬
garito plurimũ ualet. & exiguo me¬
talli pond̾e ingentẽ suꝑat pecunie
quantitatẽ. S qm̃ inueniri poterani
continentes qͥ cupiditatẽ noxiã lauda¬
bili parcitate calcarent. addidit etiã
sapores precipua suauitate iocundos
Mel & fauũ. unde homo nullꝰ ꝓxcipi
tantũ sapunt. illa m̃tib absolute dul¬
cescunt. Od schema grece dr̃ auxesis:
latine augmentũ. Paulatim enĩ ad
retributio multa. Cum dicit seruus
tuus. iustum significat & deuotum.
Custodiet ea. dulcedine scilicet ea pel¬
lectꝰ. quia nequissimis mentib iudicia
dñi semꝑ amara sunt. Et inspice qd
dictũ ẽ custodiet ea. ut ñ solum ad tẽpꝰ

Expanded text:
favum. Desiderabilia sunt judicia Domini, sicut dictum est, mandata Novi et Veteris Testamenti, super aurum, quod humana cupiditas affectat ardentissime possidere, propter quod frequenter despicit etiam salutes animarum. Sed quia hoc tantae rei parum est, addidit: Lapidem pretiosum multum, qui in parvissimo margarito plurimum valet, et exiguo metalli pondere, ingentem superat pecuniae quantitatem. Sed quoniam inveniri poterant continentes, qui cupiditatem noxiam laudabili parcitate calcarent, addidit etiam sapores praecipua suavitate jucundos, mel et favum. Unde homo nullus excipitantum sapiunt, illa mentibus absolute dulcescunt. Quod schema Graece dicitur auxesis, Latine augmentum; paulatim enim ad retribulatio multa. Cum dicit: Servus tuus, justum significat et devotum. Custodiet ea, dulcedine scilicet illa pellectus, quia nequissimis mentibus judicia Domini semper amara sunt. Et inspice quod dictum est, custodiet ea; ut non solum ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
diffiniunt᷑. Hec septima c̃ species defi¬
latini ꝑ translationẽ dicunt. cum rẽ
aliquam sub breui p̃conio quȩ sit os¬
tendimꝰ. Nunc ad singła ueniamus.
Lex enim illa quam ꝑ moysen dedit
inrep̃hensibilis ẽ. quia ꝑfẽcta ueritate
consistit. quȩ ꝑ dñm saluatorẽ non
rep̾hensa s pociꝰ ꝓbat᷑ impleta. Ait
enim in ęuũgło. Non ueni legem sol¬
uere s adimplere. Et ne esset nobis
rigoris eiꝰ ꝑnitiosa desperatio: adiunxt
Conuertens animas. Illiꝰ enĩ districti¬
onis metꝰ er rantẽ corrigit. & ad xp̃i
grãm facit recurrere. cũ sꝑẽ in suis
uulis. Hic de patre dicit. qm̃ omnia
testimonia que dedit popło israhelitia
fidelia utiq fuerunt. quia plenissima
ueritate recognita sunt. & sapientiam
paruulis p̃stiterunt. ñ utiq suꝑbis.
nec tumida se elatione iactantib. s par¬
uulis. Paruuli aut̃ sunt humiles &
innocentes. sic̃ apłs monet. Nolite
paruuli effici sensib. s malicia par¬

Expanded text:
definiuntur. Haec septima est species defiLatini per translationem dicunt, cum rem aliquam sub brevi praeconio quae sit ostendimus. Nunc ad singula 66 veniamus. Lex enim illa, quam per Moysen dedit, irreprehensibilis est, quia perfecta veritate consistit, quae per Dominum Salvatorem non reprehensa, sed potius probatur impleta; ait enim in Evangelio: Non veni legem solvere, sed implere . Et ne esset nobis rigoris ejus perniciosa desperatio, adjunxit, convertens animas. Illius enim districtionis metus errantem corrigit, et ad Christi gratiam facit recurrere, cum spem in suis  praestans parvulis. Hic de Patre dicit: quoniam omnia testimonia quae dedit populo Israelitico, fidelia utique fuerunt, quia plenissima veritate recognita sunt: et sapientiam parvulis praestiterunt, non utique superbis, nec tumida se elatione jactantibus, sed parvulis. Parvuli autem sunt humiles et innocentes, sicut Apostolus monet: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia par
Abbreviated transcription (Latin):
fides. karitas. que utiq digna sunt dõ
Illa enĩ merent᷑ in conspectu eiꝰ ascen¬
dere. que ipse cognoscit᷑ approbare. Ad¬
uitorem uͦ suum dic̃ in bonis. redẽpto¬
rem a malis. ut nemo siuis meritis ap¬
plicet. qd̾ celesti largitate susceperit.

Expanded text:
charitas, et fides, quae utique digna sunt Deo. Illa enim merentur in conspectu ejus ascendere, quae ipse cognoscitur approbare. Adjutorem vero suum dicit in bonis, redemptorem a malis, ut nemo suis meritis applicet quod coelesti largitate susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
modũ licet de trib ꝑsonis dicat᷑. cun¬
substantialẽ tam̃ seruauit unitatem.
Sic enim loquit᷑ dicendo eiꝰ. tamqua
de uno. qr scã trinitas unꝰ ẽ ds. sicut
legitur. Audi isrł. dñs ds̃ tuus ds̃ unꝰe¬

Expanded text:
modum licet de tribus personis dicatur, conmodum licet de tribus personis dicatur, consubstantialem tamen servavit unitatem. Sic enim loquitur dicendo, ejus, tanquam de uno: quia sancta Trinitas unus est Deus, sicut legitur: Audi, Israel, D
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ ante om̃e pͥncipiũ. quippe cũ
ipsum filium ꝯstat. ẽẽ. pͥncipiũ. Oc¬
cursꝰ eiꝰ : scđm hominẽ dicit᷑. qui pꝰ
assumptionẽ carnis in utraq natu¬
iestatis occurrit. Usq ad summũ eiꝰ.
iterũ scd̾m ditatem qua patͥ filiꝰ sẽꝑ
equalis ẽ. Nam cum uenit ã summo.
in nullo minor fuit. Cum rediit
ad summũ. ds homo ęqualis patri
in d̾itatis substantia sic̃ uenerat ꝑse¬
uerat. cui nichil humana detraxit
humilitas. Nam qd̾ ait. nec ẽ qui se
abscondat a calore eiꝰ: sp̃m sc̃m uidet᷑¬
significare. quẽ pꝰ ascensionẽ discipłis
misit. In actib enĩ apłoꝵ legit᷑ ignẽ
apparuisse. qͥ supͣ unũquẽq eoꝵ insi¬
dens. gentiũ uariĩs linguis eos facie¬
bat affari. Ipse gͦ calor est a quo nemo
possit abscondi. qͥ di̾tatis sue potentia
uiꝰcuiꝰq corda cognoscit. Ita hoc uno
uersicło sc̃ẽ trinitatis ingentia sacra¬
menta declarant᷑. Et intuere quẽad¬

Expanded text:
pe cum ipsum Filium constet esse principium. Occursus ejus secundum hominem dicitur, quia post assumptionem carnis, in utraque natujestatis occurrit. Usque ad summum ejus, iterum secundum deitatem, qua Patri Filius semper aequalis est. Nam cum venit a summo, in nullo minor fuit; cum rediit ad summum, Deus homo aequalis Patri in deitatis substantia, sicut venerat, perseverat, cui nihil humana detraxit humilitas. Nam quod ait: Nec est qui se abscondat a calore ejus, Spiritsignificare, quem post ascensionem discipulis misit. In Actibus enim apostolorum legitur ignem apparuisse, qui supra unumquemque eorum insidens, gentium variis linguis eos faciebat effari. Ipse ergo calor est, a quo nemo possit abscondi, qui deitatis suae potentia uniuscujusque corda cognoscit. Ita hoc uno versiculo, sanctae Trinitatis ingentia sacramenta declarantur. Et intuere quemad
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie sue ꝓcessit de thalamo suo. id ẽ de
ut̾o uirginali. Magna similitudine
sacram̃tũ eiꝰ incarnationis exposuit
Ob hoc enĩ de intacto utero ꝓcessit dis¬
positione mirabili. ut mundũ deitati
reconcilians. eccł̃iam sibi sponsi caritate
sociaret. Quappt̾ merito de iurgine
natꝰ ẽ. qͥ uirgini erat scã copulatione
uingendꝰ. Congrue namq sponsꝰ ab
parat᷑. quia humanam naturam poten¬
tie sue magnitudine suꝑans. om̃ia mun¬
di uicia cum suo truculentissimo auc̃¬
tore ꝓstrauit. Dicendo enĩ ad curren¬
dam uiã. seruauit qd̾ in pͥmo psalmo
dixit. & in uia peccatoꝵ ñ stetit. Hec
ua cursum uitȩ eiꝰ significat. quã dñs
egit homo natꝰ. hoc est quia natꝰ est:
creuit. docuit. passꝰ ẽ & resurrexit.
ascendit in cęlos. sedet ad dexteram
patris. Acrito gͦ dixit uiã cucur¬
rit. cuiꝰ in nulla mundi ambicione
potuit actꝰ hesitare. Hec ꝑ allego¬
ricas similitudines decent᷑ exprẽssa
sunt. que aliud dicentes. aliud intel¬

Expanded text:
Ecclesiae suae, processit de thalamo suo, id est de utero virginali. Magna similitudine sacramentum ejus incarnationis exposuit. Ob hoc enim de intacto utero processit dispositione mirabili, ut mundum Deitati reconcilians, Ecclesiam sibi sponsi charitate sociaret. Quapropter merito de Virgine natus est, qui Virgini erat sancta copulatione jungendus. Congrue namque sponsus a paratur, quia humanam naturam potentiae suae magnitudine superans, omnia mundi vitia cum suo truculentissimo auctore prostravit. Dicendo enim, ad currendum viam, servavit quod in primo psalmo dixit, et in via peccatorum non stelit . Haec via cursum ejus vitae significat, quam Dominus egit homo natus, hoc est, quia natus est, crevit, docuit, passus est, resurrexit, ascendit in coelos, sedet ad dexteram Patris. Merito ergo dixit, viam cucurrit, cujus in nulla mundi ambitione potuit actus haesitare. Haec per allegoricas similitudines decenter expressa sunt, quae aliud dicentes, aliud intel
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratione locuturi. Sermones qͥppe
ipsoꝵ & loquelȩ ꝑ orbẽ terraꝵ p̾dicatio¬
nis libertate sonuerunt. Sermones ꝑ¬
tinent ad cõmunes narrationes. loque¬
le ad publicas suasiones. Quod utrũq
apłos fecisse certissimũ ẽ. In omnẽ¬

Expanded text:
inspiratione locuturi. Sermones quippe inspiratione locuturi. Sermones quippe ipsorum et loquelae per orbem terrarum praedicationis libertate sonuerunt. Sermones pertinent ad communes narrationes, loquelae ad publicas suasiones; quod utrumque apostolos fecisse certissimum est. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. & nox nocti indicat sciennꝰ
Dies diei eructuabat uerbii. quando
añs loquebatur apłis. Ipsẽ diuina cla¬
aitate irradians corda: purissimis u̾ba
celestis luminis urtimabat. Eructua¬
bat enim uerbum. cũ de imuis penetra¬
lib sermones in scõꝵ noticiã ꝑducebat.
occidendũ. Indicare enim. ꝑtinet ad ꝓ¬
dicionẽ. Iale enim int̾ se fecerant con¬
stitutũ. ut illũ tenerent quẽ fuisset sce¬
leritissimus osculatꝰ. Onefandissimũ
ꝓditorem. & iuste abeatoꝵ societate dis¬
eretum. Per osculum cuasam uenire
fecit interitꝰ. ꝑ qd̾ humani generis de¬
clarat᷑ affectꝰ. Nam qd̾ diem dici & noc¬
tem nocti comparauit. argui̾tũ ẽ qd̃
dr̃ a pari. sic̃ & in quadragesimo pͥmo
psilmo dicturꝰ c̃. Abyssꝰ abyssum inuo
sunt loquelȩ neq sermo nes. quoꝵ ñ
audiant᷑ uoces eoꝵ. Ne gando nullos
esse sermones neq loquelas quas apłi
reticussent. illud udetur p̃dicare qd
linguis erant om̃ium gentiũ diuina

Expanded text:
nocti indicat scientiam. Dies diei eructabat verbum, quando Dominus loquebatur apostolis. Ipse enim divina claritate irradians, corde purissimis verba coelestis luminis intimabat. Eructabat enim verbum, cum de imis penetralibus sermones in sanctorum notitiam perducebat. occidendum . Indicare enim pertinet ad proditionem. Tale enim inter se fecerant constitutum, ut illum tenerent, quem fuisset sceleratissimus osculatus. O nefandissimum proditorem, et juste a beatorum societate discretum! Per osculum causam fecit venire interitus, per quod humani generis declaratur affectus. Nam quod diem diei et noctem nocti comparavit, argumentum est quod dicitur a pari; sicut et in quadragesimo primo psalmo dicturus est: Abyssus abyssumsunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Negando nullos esse sermones neque loquelas quas apostoli reticuissent, illud videtur praedicare quod linguis erant omnium gentium divina
Abbreviated transcription (Latin):
terre uerba coꝵ. in sole posuit tab̃na¬
culum suum. Terrã hic hominẽ debe¬
mꝰ accipere. qui & audire possit & cre
lenti opinione currebat. Fines autẽ
terre sunt reges. qͥ quasi termini agroꝵ
sua regna custodiunt. ut ñ solum ad
humiles. uerũ etiam ad pͥncipes gen¬
num euũgłii uerba ꝑuenisse decla¬
rent᷑. Sequit᷑ de in carnato uerbo¬

Expanded text:
erba eorum; in sole posuit tabernaculum suum. Terram hic hominem debemus accipere, qui et audire possit et credlenti opinione currebat. Fines autem terrae sunt reges, qui quasi termini agrorum sua regna custodiunt; ut non solum ad humiles, verum etiam ad principes gentium Evangelii verba pervenisse declarentur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
excipit᷑ ꝓpła mundari se petit. quasi
adhuc carnalib uicũs ñ omĩno pur¬
gatꝰ. S cum dicit seruo tuo.iam se
o̾stendit legi dñicȩ iure famulari.
Dominant᷑ aut̃ errores. cum in eis
fallaci uoluntate p̾sumit᷑. Tunc uͦ
imperiũ ꝑdunt. qͣndo ab ipsis homi¬
nes ꝑ dĩ gr̃am subtrahunt᷑. Iure gͦ se¬
ꝓpħa inmaculatũ confidit fieri. cum
eũ iã contigerit ab eoꝵ dominatione
liberari. Maximũ uͦ delictũ ẽ suꝑbra.
qua & diabolꝰ cecidit. & hominẽ traxit
Quantũ enĩ in malo magna sit. hinc
dit᷑ intelligi. que ex angło diabolũ fecit.
que homini mortẽ intulit. & concessa
beatitudine uacuauit. Om̃iũ maloꝵ
mat̾. scelerum fons. uena nequiciȩ.
Scriptum ẽ enĩ. Initiũ peccati om̃is
suꝑbia. Quam tam̃ dñs ueniens. sua
humilitate deiecit. Et crunt ut cõ

Expanded text:
excipitur, propheta mundari se petit, quasi excipitur, propheta mundari se petit, quasi adhuc carnalibus vitiis non omnino purgatus. Sed cum dicit, servo tuo, jam se ostendit legi dominicae jure famulari. Dominantur autem errores, cum in eis fallaci voluntate praesumitur: tunc vero imperium perdunt, quando ab ipsis homines per Dei gratiam subtrahuntur. Jure ergo propheta immaculatum se confidit fieri, cum eum jam contigerit ab eorum dominatione liberari. Maximum vero delictum est superbia, qua et diabolus cecidit, et hominem traxitQuantum enim in malo magna sit, hinc datur intelligi, quae ex angelo diabolum fecit, quae homini mortem intulit, et concessa beatitudine vacuavit. Omnium malorum mater, scelerum fons, vena nequitiae; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia , quam tamen Dominus veniens sua humilitate dejecit. Vers. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
quagesimo. delictum meũ cont᷑ meẽ
semꝑ. & alibi delictum meũ cognitum
tͥ feci. qͦmͦ ñ potest intelligi qd̾ peccans
cogit᷑ confiteri.S si adieceris om̃ia.
tẽ hec questio ꝓbat᷑ exclusa. Et ab¬
alienis parce seruo tuo. si mei ñ fuerui
dñati tẽ inmaculatꝰ ero. & emundabor
a delicto maxino. Positum ẽ suꝑiori
uersu occultum. qd̾ originale diximꝰ
nc̃ dicendũ ẽ quid sit alienũ. Alienũ
est: qd̾ malis hominib siue diabolo
suadente cõmittit᷑. S fit ꝓpriũ. qui
consensꝰ plectibilis adhibetur. Exilla
enĩ traduce mortaliũ massa corrupti.
ab hoste spiritali sine diuina gr̃a uelo¬
cit᷑ subuertit᷑. quia in pͥmo homine
ꝑ mobedientiam uiciata monstratur.
Nam quã facile ẽ antiquo insidiatori
infectis uetita suadere. qui potuit li¬
beros atq incorruptos sua calliditate
decipere. Quaꝓpt̾ ab originali per¬
cato unde usq ad scłi finẽ uiuens nullꝰ

Expanded text:
quagesimo psalmo: Delictum meum contra me est quagesimo psalmo: Delictum meum contra me est semper ; et alibi: Delictum meum cognitum tibi feci , quomodo non potest intelligi, quod peccans cogitur confiteri? Sed si adjeceris omnia, tunc haec quaestio probatur exclusa. tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo. Positum est superiore versu, occultum, quod originale dicimus; nunc dicendum est quid sit alienum. Alienum est, quod malis hominibus, sive diabolo suadente committitur, sed fit proprium, quia consensus plectibilis adhibetur. Ex illa enim traduce mortalium massa corrupta, ab hoste spirituali sine divina gratia velociter subvertitur, quia in primo homine per inobedientiam vitiata monstratur. Nam quam facile est antiquo insidiatori infectis vetita suadere, qui potuit liberos atque incorruptos sua calliditate decipere! Quapropter ab originali peccato, unde usque ad saeculi finem vivens nullus
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundent᷑. quatenꝰ eloquia
oris eiꝰ in conspectu dñi reddantur
accepta. S cũ trib modis humanis
errorib excedat᷑ cogitatione. dicto &
facto. inmensũ illud delictoꝵ mare
sub breuitate constrictũ duob fontib
emanare testat᷑. Occultũ ẽ qd̾ origina¬
le dicit᷑. in qͦ concipim᷑. nascim᷑. & secreta
uoluntate peccamꝰ: ⁊dẽ cũ rẽ ꝓximi
concupiscimꝰ. cũ nos de aduersarĩs
desid̾amꝰ ulcisci. cum cet̾is prestantio¬
res effici uolumꝰ. cũ cibos aꝓpetuns
dulciores. & his similia quȩ ita pullu¬
lant atq subripiunt. ut ante effectũ
rei multis celata uideant᷑. Quod siha
alicui manifesta reddant᷑. monente
salomone ñ eas pꝰ concupiscentias tuas
illud tam̃ debemꝰ aduertere. qm̃ mul¬
ta peccata sunt quȩ om̃imodis ignora¬
mꝰ. quoꝵ nec origines possumꝰ nec
subreptiones agnoscere. Unde subau¬
diendum ẽ. delicta om̃ia quis intelli¬
git. Nam cum dicturꝰ sit in quin¬

Expanded text:
peccata mundentur, quatenus eloquia oris sui in conspectu Domini reddantur accepta. Sed cum tribus modis humanis erroribus excedatur, cogitatione, dicto, et facto, immensum illud delictorum mare sub brevitate constrictum, duobus fontibus emanare testatur. Occultum est quod originale dicitur, in quo 67 concipimur, nascimur, et secreta voluntate peccamus, id est, cum rem proximi concupiscimus; cum nos de adversariis desideramus ulcisci; cum caeteris praestantiores effici volumus; cum cibos appetimus dulciores; et his similia, quae ita pullulant atque surripiunt, ut ante effectum rei multis celata videantur. Quod si haec alicui manifesta reddantur, monente Salomone: Non eas post concupiscentias tuas , illud tamen debemus advertere, quoniam multa peccata sunt quae omnimodis ignoramus, quorum nec origines possumus, nec subreptiones agnoscere. Unde subaudiendum est, delicta omnia quis intelligit? Nam cum dicturus sit in quin
Abbreviated transcription (Latin):
sisse laudauit. ipse qͦ fecisse uidẽtur.
Ab apłis quippe.transit ad ꝑsonã dñi.
Que figura dr̃ exallage. id ẽ ꝑmutatio.
In sole. in manifestatione mundi dic̃
Iabernaculũ id ẽ in habitaculũ corꝑis
sui. Quod icdo arbitror dictum ĩ sõle
positum. ut qͥ oculũ cordis habet puris¬
simũ. sacram̃ti illiꝰ claritatem & ferre
possit & cernere. Qui uͦ heretica pra¬
uitate ꝯfusꝰ est. incarnationis eiꝰ fulgo¬
re ꝑcussꝰ: erroris sui lippitudine sc̃m
lum̃ dñi ñ p̃ualet intueri. Et ipse

Expanded text:
ipse quoque fecisse videretur. Ab apostolis quippe transiit ad personam Domini. Quae figura dicitur exallage, id est permutatio. In sole, in manifestatione mundi dicit. Tabernaculum, id est inhabitaculum corporis sui. Quod ideo arbitror dictum, in sole positum, ut qui oculum cordis habet purissimum, sacramenti illius claritatem et ferre possit et cernere; qui vero haeretica pravitate confusus est, incarnationis ejus fulgore percussus, erroris sui lippitudine sanctum lumen Domini non praevaleat intueri. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
exterior carnalib ocłis cernere cupiebat.
antabo dño qui bona tribuit mͥ. & psal¬
lam nomini dñi altissimi. Cum se in
pͥncipiis crebra conquestione a desid̾io
suo dicat. ẽẽ. dilatum. Hic sibi beneficia
dñi iam letꝰ asserit contributa. siue qͥa
manifeste nouerat. ẽẽ. uenturũ. siue qr
hoc ipsum credidisse iam p̾miũ erat.
sicut legitur. Credidit abraham deo.
& reputatum ẽ ei ad iusticiã. Merito
gͦ accepisse sedicit. cui tanta ficłi fuerat
firmitas attributa. Et intende qd̾ priꝰ
dixit. cantabo. deinde psallam. Canta¬
bo corde. ubi nuia leticia complebat᷑.
templatiuam. psallam ad actualem.
Quȩ duo tamꝗͣ. gemini ocłi pulcherrime
sociata. reddunt illuminatissimum
onclusio.

Expanded text:
exterior carnalibus oculis cernere cupiebat.exterior carnalibus oculis cernere cupiebat.antabo Domino, qui bona tribuit mihi: et psallam nomini Domini altissimi. Cum se in principiis crebra conquestione a desiderio suo dicat esse dilatum, hic sibi beneficia Domini jam laetus asserit contributa; sive quiamanifeste noverat esse venturum; sive quia hoc ipsum credidisse jam praemium erat, sicut legitur: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Merito ergo accepisse se dicit, cui tanta fidei fuerat firmitas contributa. Et intende quod prius dixit, cantabo; deinde psallam; cantabo corde, ubi nimia laetitia complebatur templativam, psallam ad actualem. Quae duo tanquam gemini oculi pulcherrime sociata, reddunt illuminatissimum Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Qui tribulant me exultabunt
si motꝰ fuero. Hoc de diabolo & angłis
eiꝰ dicit. qͥb talis consuetudo est: m̾sul¬
tare dum capiunt. uictorias suas pu¬
tantes sequacium riuuas. Dicit emmx
Si diuisꝰ fuero a te. illis gaudiũ dabo. qͥ
detestabili consuetudine tunc efficiunt᷑
leti. quando deceptos a se cognouerint
possidere. Nam qd̾ dicit. si motꝰ fuero.
significat infidelis animȩ mutabilitatẽ.
quia necessẽ est ut in laqueum diaboli
pedem mittat. si se quispiam uestigio
mentis a dñi firmitate subducat. E go
magno raꝑet᷑. pacientie suẽ tam̃ mom̾ita
declarauit dicens. Quia & si adhuc con¬
tingat ꝓpria uota differri. ipse tamen
sit sirmissimꝰ inueniri. sicut apłs dicit.
Spes aut̃ non confundit: In tua enĩ misccłia¬
dicit. qm̃ qui alit̾ putat. om̃em spem
suȩ credulitatis euacuat. Ouirtꝰ fidci.
& firmitas magna credentis. Gaudebat
ad p̾sentis absentiam. & interior homo
di salutare iam conspęxerat. quẽ adhuc

Expanded text:
bulant me, exsultabunt si motus fuero. Hoc de diabolo et angelis ejus dicit, quibus talis consuetudo est, insultare dum capiunt, victorias suas putantes sequacium ruinas. Dicit enim: si divisus a te fuero, illis gaudium dabo qui detestabili consuetudine tunc efficiuntur laeti, quando deceptos a se cognoverint possideri. Nam quod dicit, si motus fuero, significat infidelis animae mutabilitatem: quia necesse est ut in laqueum diaboli pedem mittat, si se quispiam vestigio mentis a Domini firmitate subducat. Vers.magno raperetur, patientiae suae tamen momenta declaravit dicens: quia etsi adhuc contingat propria vota differri, ipse tamen,sit firmissimus inveniri, sicut Apostolus dicit: Spes autem non confundit . In tua enim misericdicit, quoniam qui aliter putat, omnem spem suae credulitatis evacuat. O virtus fidei, et firmitas magna credentis! Gaudebat ad praesentis absentiam, et interior homo Dei salutare jam conspexerat, quem adhuc