comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
RabReAatheuiensis hic quoq in sumnmie
habitus est ducibus. resq multas memoria di¬
gnas gessit. Sed ex his elucet maxime inuen¬
tum e̾ius in prelio quod apud thebas fecit cu
unimũ ducem agesilaum fugatis iam ab eo condu
 genu scuto proiecta hasta impetum excipere
doc̾uit. Id nouuni agesilaus intuens progredi non est
ausus suosq iam incurrentes tuba reuocauit. hoc usq
o tota grecia fama celebratum est. ut illo stati
ret. Ueniiset ꝙ in portum qui menelai uocatur. iacens
uter sirenas & egyptum in morbum implicitus deces

Expanded text:
abrias Atheniensis. hic quoque in summis habitus est ducibus resque multas memoria dignas gessit. sed ex iis elucet maxime inventum eius in proelio, quod apud Thebas fecit, curia fidentem summum ducem Agesilaum, fugatis iam ab eo conduc genu scuto, proiecta hasta impetum excipere hostium docuit. id novum Agesilaus contuens progredi non est ausus suosque iam incurrentes tuba revocavit. hoc usque eo tota Graecia fama celebratum est, ut illo statu ret, venissetque in portum, qui Menelai vocatur, iacens inter Cyrenas et Aegyptum, in morbum implicitus deces
Abbreviated transcription (Latin):
duersus ueteones occisus elt. Nuius perpetuu o
rga romanos maxinie concitasse uidetur. secundu
elluni punicum. Nanq hanuibal filius eius assid
atris obtestationibus eo est perductus ut interii
q Romanos non experiri malet
INIBALa nilcharis filius cartaginensie
si uerum est ꝙ nemo dubitat. Ut populus
Romanus omnes gentes uirtute superarit
non est inficiandum amubalem tanto pre
eros imperatores prudentia qͣto populue
o. antecedat fortitudine cunctas nationes. Na
quotienscunq cum eo congressus est in italia: se
iscessit superior. Q nisi domi ciuiuni suorumꝰ
uidia debilitatus ess&. Romanos uidetur superar
ed multorum obtrectatio deuicit uniꝰ
teni Nlic auten uelut hereditate robetuu odu¬

Expanded text:
dversus Vettones occisus est. huius perpetuum odium erga Romanos maxime concitasse videtur secundum bellum Poenicum. namque Hannibal, filius eius, assiduis patris obtestationibus eo est perductus, ut interire am Romanos non experiri malletnibal, Hamilcaris filius, Karthaginiensis. si verum est, quod nemo dubitat, ut populus Romanus omnes gentes virtute superarit, non est infitiandum Hannibalem tanto praestitisse ceteros imperatores prudentia, quanto populus Romanus antecedat fortitudine cunctas nationes. nam quotienscumque cum eo congressus est in Italia, semper discessit superior. quod nisi domi civium suorum invidia debilitatus esset, Romanos videtur superare potuisse. sed multorum obtrectatio devicit unius virtutem. Hic autem velut hereditate relictum od
Abbreviated transcription (Latin):
se filium ad musit neq aspexit quin eum fratricida
impiumq detestans compellar&. Quibus rebuc
ille adeo est cominotus: ut non nunꝗͣ uite fineni face̾
uolueritratq ex ingratorum hominum conspectu
morte decedere. Iuterim dione syracusis interfecte
dionisiufi rursus syracusarum potitus est: cuius ad

Expanded text:
se filium admisit neque aspexit, quin eum fratricidam se filium admisit neque aspexit, quin eum fratricidam impiumque detestans compellaret. quibus rebus ille adeo est commotus, ut nonnumquam vitae finem facere voluerit atque ex ingratorum homirnam conspectu morte decedere. Interim Dione Syracusis interfecto Dionysius rursus Syracusarum potitus est. cuius ad
Abbreviated transcription (Latin):
non simplici fortuna conflictatus est & id quod diffi¬
cilius putatur multo sapientius tulit secundam ꝗͣ ad¬
uersam fortunam.. Hani cun frater eius tiniopha¬
nes dux a corinthiis dilectus tyrannideni ꝑ militec
miercenarios oecupasset. participesq regni posset ẽẽ
tantum abfuit a societate sceleris. ut ante tulerit suo¬
rum ciuium libertatem fratris saluti. & patrie legib
Hlic mente per aruspicen cominunemq affinent. cui
soror ex eisdem parentibus nata nupta erat fratrem
tyrannun interficiendum curauit. ipse non modo.
manum non attulit. sed ne aspicere quidem frateruu
sanguinem uoluit. Nam dumi res conficeretur procul
in presidio fuit: ne quis satelles posset succurrere.
Ioc preclarissinium eius facinus non pari modo proba¬
tum est ab omnibus. non nulli enim lesani ab eo pie¬
tatem putabant. & inuidia laudeni uirtutis obterre¬
bant. Mater uero post id factum. neq doniuiu ad

Expanded text:
non simplici fortuna conflictatus est et, id quod diffinon simplici fortuna conflictatus est et, id quod difficilius putatur, multo sapientius tulit secundam quam adversam fortunam. nam cum frater eius Timophanes, dux a Corinthiis delectus, tyrannidem per milites mercennarios occupasset particepsque regni ipse posset esse, tantum afuit a societate sceleris, ut antetulerit civium suorum libertatem fratris saluti et parere legibusnte per haruspicem communemque affinem, cui soror ex eisdem parentibus nata nupta erat, fratrem tyrannum interficiundum curavit. ipse non modo manus non attulit, sed ne aspicere quidem fraternum sanguinem voluit. nam dum res conficeretur, procul in praesidio fuit, ne quis satelles posset succurrere. hoc praeclarissimum eius factum non pari modo probatum est ab omnibus: nonnulli enim laesam ab eo pietatem putabant et invidia laudem virtutis obterebant. mater vero post id factum neque domum ad
Abbreviated transcription (Latin):
UMEHEScardianus. huius si uirtuti par
data ess& fortuna. non ille quidem maior
tuna. Nani cum etas eius incidisset in ea tpra quibue
macedones florent: multum ei detraxit iuter eos Ui¬
uenti ꝙ aliene erat ciuitatis. Neq aliud huic de fuit
ꝗͣ generosa stirps & si ille domestico sumino genere
erat. tamen macedones eum sibi aliquando ante poni
indigne ferebant neq tamen non patiebantur.Uince¬
bat omnes cura. uigilantia. patientia. calliditate. Q
celeritate ingenii.hic per adulescentulus ad amicitia
accessit philiꝑpi amiuthe filii. breui temꝑore in inti
IMOL EON corinthus sine dubio magiꝰ
oĩum iudicio. hic uir extitit. Nanq hiuc
uni contigit. quod nescio an ulli ut & pa¬
triam in qua erat natus oppressam a tyran¬
no liberar&. & a syracusis quibus auxilio erat missꝰ
inueteratam seruitutem depeller&. totaniq siciliani
multos ainios bello uexatam a barbarisq oppressan
suo aduentu in pristinum restitueret: sed in his rebuc

Expanded text:
umenes Cardianus. huius si virtuti par data esset fortuna, non ille quidem maior aetas eius incidisset in ea tempora, quibus Macedones florerent, multum ei detraxit inter eos viventi, quod alienae erat civitatis, neque aliud huic defuit quam generosa stirps. etsi enim domestico summo genere erat, tamen Macedones eum sibi aliquando anteponi indigne ferebant, neque tamen non patiebantur: vincebat enim omnes cura, vigilantia, patientia, calliditate et celeritate ingenii. Hic peradulescentulus ad amicitiam accessit Philippi, Amyntae filii, brevique tempore in intiimoleon Corinthius. sine dubio magnus omnium iudicio hic vir exstitit. namque huic uni contigit, quod nescio an nulli, ut et patriam, in qua erat natus, oppressam a tyranno liberaret, et a Syracusanis, quibus auxilio erat missus, iam inveteratam servitutem depelleret totamque Siciliam, multos annos bello vexatam a barbarisque oppressam, suo adventu in pristinum restitueret. sed in his rebus
Abbreviated transcription (French):
fruit a .e. doble li rãde
ar ent̾re q̃ rien ne ualt
one sem̃ce seche ⁊ falt.
eciens seme ⁊ fait semence
Dun bon romanz quil comence
⁊ si seme ensi bon leu
Qͥ l ne puet estre sanz gͣnt preu
Qͥ lle fut porle plꝰ prodome
Qͥ soit en lempire de rome
C est li cuens felipe de fuoidres
Q ualt miel⁊ ne fist al ixandies
C il q̃ len dit qui tant fu buens
Mais ge prouerai q̃ li cuens
U alt mielz q̃ cil ne fist assez
Car cil ot en lui amassez
T or les uices. ⁊ toz les maus
D õt li cuens est mondes ⁊ saus
L i cuens est tels. q̃ il nescoute
U ilein gap. ne ꝑole estoute
⁊ sil ot dixe mal daltru
Q̾ q̃ ce soit ce poise lui
Li cuens aime droite iostise
⁊ leiaute ⁊ seinte eglise
⁊ tote uileinie. het
S i est plꝰ larges q̃n ne set
Qͥ l done selonc leuangile
S anz y poerise ⁊ sanz guile

Expanded text:
fruit a cent doble li rande  car en terre qui rien ne uaut  bone semence seiche et faut  crestiens seime et fait semence  d un romanz que il encommence  et si lo seime en sin bon leu  que ne puet estre sanz grant preu  il le fait por lo plus prodome  qui soit en l empire de rome  c est li cuens felipes de flandres  qui miax ualt ne fist alisandres  cil que len dit que tant fu boens  mais ie prouerai que li cuenz  vaut mielz que cil ne fist assez  car il ot an li amassez  toz les uices et toz les maux  don li cuens est mondes et saux  li cuens est tex que il n escoute  vilain gap ne parole estoute  et s il ot maudire d autrui  quique il soit ce poise lui  li cuens a une droite iostise  et loiaute et sainte yglise  et toute uilenie het  s est plus larges que en ne set  qu i done selonc l euangile  sanz ypocresie et sanz guile
Abbreviated transcription (French):
D ist pucele ge uos salu
Si cũ ma mere le mapͥst
Mamere menseĩgna ⁊ dist
Q les puceles saluasse

Expanded text:
dist " pucele ge uos salu  si com ma mere le m aprist  ma mere m ensaingna et dist  que les puceles saluasse
Abbreviated transcription (French):
a pucele de peor t̃mble
P or le uaslet qui fol li semble
Si se tint por fole prouee
D e ce quil la sole trouee
U aslez fait ele tien ta uoie
Fui. q̃ mes amis ne te uoie
A inz uos baiserai ꝑ mon chief
Fait li uaslez. cui qͥl soit gͥef
Q ma mere le men seĩgna
Ge uoir ne te baiserai ia
F ait la pucele q̃ ge puisse
Fui : q̃ mis amis ne te tͣisse
Q' sil te trueue tu ies mort
Li uaslez qui les braz ot forz
Car nel sot faire altrem̃t
⁊ uut sor lui tote estendue
Q̃ li uaslez en un randon
La baisa uolsist ele oynon

Expanded text:
la pucele de peor tremble  por le uaslet qui bel li semble  si se tient por fole prouee  de ce que sole l a trouee  " vaslet " fait ele " tien ta ueie  fui que mis amis ne te ueie  ainz uos baiserai par mon chief "  fait li uaslet " quiqu il seit grief  quar ma mere le m enseigna  jo ueir ne te baisera ia "  fait la pucele " que ie puisse  fui que mis amis ne te troisse  car s il te troue tu ies mort "  li uaslet aueit les braz fort  si quar il ne sot faire altrement  la soz lui tote estandue que li vaslez an un randon  la beisa volsist ele ou non
Abbreviated transcription (Latin):
Optima qui farris cõmendat semina glebis
Filius est hominis mundum sub nomine rurie
Accipite atq hoĩes puro prosemine iustos
At lolius infelix cooperti demonis arte
Sunt homines inimicuserit uis horrida demon
Extremus mundi finis pro tempore messis
Messores patrii uenient per rura ministri
Quos hominis natus proprii de corpore regni
Colligere errores laqueis labemq iubebit
Collectosq simul rapidis exurere flãmis
Dentibus his stridor semper luctusq peremnis
Secretisq piis ueniet lux aurea uitȩ
Sedibus ut cęli iubrantur lumina solis
Nec docuit patriamq redit seruator inurbem
I llic expediens populis mirabile dictu
I ustitie leges uiteq salubria iussu
Uirtutes patrias simul insiuando docebat
Tum liuore graui plebs commota suorum
Presentisq simul domini miracula uoluens
Et generis noti reputans exordine gentem
ergo an liceat nostre dissolue

Expanded text:
Optima qui farris conmendat semina glebis, Filius est hominis; mundum sub nomine ruris Accipite, atque homines puro pro semine iustos. At lolium infelix cooperti daemonis arte Sunt homines; inimicus erit, uis horrida, daemon; Extremus mundi finis pro tempore messis. Messores patrii uenient per rura ministri, Quos hominis natus proprii de corpore regni Colligere erroris laqueos labemque iubebit Collectosque simul rapidis exurere flammis. Dentibus his stridor semper fletusque perennis, Secretisque piis ueniet lux aurea uitae, Sedibus ut caeli uibrantur lumina solis.\' Haec docuit patriamque redit seruator in urbem. Illic expediens populis — mirabile dictu — Iustitiae leges uitaeque salubria iussa, Virtutes patrias simul insinuando docebat. Tunc liuore graui plebes conmota suorum . Praesentisque simul doni miracula uoluens Et generis noti reputans ex ordine gentem, ergo, an liceat nostrae dissolue
Abbreviated transcription (Latin):
Mmortale nihil mundi cõpage tenetur
Non urbes: non regna hoium: nõ aurea sum̃a
Non mare. non tellus: nõ ignea sidera cȩli.
Nam statuit genitor reꝵ irreuocabile tp̃s
Quo cunctum torrẽs rapiat flãma ultima mũdu¬
Sed tamen innumeros homines sublimia facta
Et uirtutis onus intempora longa frequentant
Accumulant quorum famam laudesq poetȩ
Nos celsi cautus smnirne de fonte fluentes
Illos minciade cęlebrant dulcedo maronis
N ec minor ipsoꝵ discurrit gloria uatum
Qua manet eterne simul dum secla uolabunt
Et uertigo poli terras atq equora circum
Ethera sidereum iusso moderamine uoluet
Quod si tam longam meruerũt carmina fama
Quȩ ueterum gestis hominum mendacia nectunt
N obis cẽta fides eternȩ in secula laudis
I mmortale decus tribuet meritumq rependet
N am mihi carmen erit christi uitalia gesta
Diuinum populis falsi sine crimine donum

Expanded text:
mmortale nihil mundi compage tenetur, 64 Non orbis, non regna hominum, non aurea Roma, Non mare, non tellus, non ignea sidera coeli. Nam statuit genitor rerum irrevocabile tempus, Quo cunctum torrens rapiat flaSed tamen innumeros homines sublimia facta Et uirtutis honos in tempora longa frequentant, Adcumulant quorum famam laudesque poetae. Hos celsi cantus, Smyrnae de fonte fluentes, Illos Minciadae celebrat dulcedo Maronis. Nec minor ipsorum discurrit gloria uatum, Quae manet aeternae similis, dum saecla uolabunt Et uertigo poli terras atque aequora circum Aethera sidereum iusso moderamine uoluet. Quod si tam longam meruerunt carmina famam, Quae ueterum gestis hominum mendacia nectunt, Nobis certa fides aeternae in saecula laudis- Inmortale decus tribuet meritumque rependet. Nam mihi carmen erit Christi uitalia gesta, .\'.I Diuinum populis falsi sine crimine donum
Abbreviated transcription (Latin):
Amq dies prono decedes lumine pontũ
Inciderat furuamꝙ suꝑ nox cerula palla
Sidereis pictã flamis ꝑ mane trahebat
Tum multos hoĩes metis langure ruẽtes
Deuinctosꝙ animani scelerata demonis arte
Certantes populi cȩca iam nocte ferebat
Sed uerbum christi tanto languore remoto
Omĩb indulgens prebebat munera patris
Ecce sed exorta maior cum luce tumultus
Eiratantis populi cum turbis anxius ille
In mare ueliuolum celsam deducere iussit
Discipulis puppim. precibus tum striba ꝓfusis
Uderat in terras roseũ iubar ignicomus sol
Discipuli rogitant lolii quid questio uelit
Et segetis clarue. quibus hec deꝓmit ihesus

Expanded text:
Iamque dies prono decedens lumine pontum Inciderat, furuamque super nox caerula pallam Sidereis pictam flammis per inane trahebat: Cum multos homines mentis languore ruentes Deuinctosque animam furibunda daemonis arte Certantes populi caeca iam nocte ferebant. Sed uerbum Christi tanto languore remoto Omnibus indulgens praebebat munera patris. Ecce sed exorta maior cum luce tumultus Gratantis populi cum turbis; anxius ille In mare ueliuolum celsam deducere iussit Discipulis puppim. Precibus tum scriba profusis uderat in terras roseum jubar ignicomus sol. Discipuli rogitant, Lolii quid quaestio vellet, Et segetis: clarus quibus haec depromit Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
Ac tibi iam iuuenis mentis uirtute fidelis
Ut credes ueniet fructus cum luce salutis
Dixerat & dicto citius cum uoce loquentis
Ad puerum celeris transcurrunt munera uerbi
Ingressus ꝙ domum miles properante recursu
Preuenisse dei lȩtatur dona medentis
Edes inde petri sanctus penetrabat ihesuis
Cuuis anhela socrus estu febriq iacebat

Expanded text:
At tibi iam, iuuenis, mentis uirtute fidelis, Ut credis, ueniet fructus cum luce salutis.\' Dixerat et dicto citius cum uoce loquentis Ad puerum celeris transcurrunt munera uerbi, Ingressusque domum miles properante recursu Praeuenisse Dei laetatur dona medentis. Aedes inde Petri sanctus penetrabat Iesus, Cuius anhela socrus aestu febrique iacebat
Abbreviated transcription (Latin):
Remq romanam: latiumq foelix :¬
alterum in lustrum meliusq semper
proroget aeuum .
Queq auentinum tenet algidumq
Quindecim diana praeces uiror
Curat: ⁊ uotis pueru amicas
applicat aures:
haet iouem sentire: deosq cunctos:
Spem bonam. certamq domũ reporto
doctus ⁊ phoebi chorus ⁊ dianae
dicere laudes.

Expanded text:
Remque Romanam Latiumque felix Alterum in lustrum meliusque semper Prorogat aevum. Quaeque Aventinum tenet Algidumque, Quindecim Diana preces virorum Curat et votis puerorum amicas Adplicat aures. Haec Iovem sentire deosque cunctos Spem bonam certamque domum reporto, Doctus et Phoebi chorus et Dianae Dicere laudes.
Abbreviated transcription (Latin):
Oluit᷑ acris hyemps grata uice ueris ⁊ fauori
Trahutq siccãs machines carinas.
dic neq iã stabulis gaudet pecus: aut arator igni
Nec prata canis albicant prumis.
Ia citherea choros ducit uenus: iminente luna.
Iuncteq nymphis gratie decentes
alterno terra quatint pede. dũ graues cyclopu
Uulcanus arderis urit officinas.
nũc decet aut uiridi nitidũ caput ipedire mirto
aut flore: terre quem ferunt solute
kut ⁊ in umbiosis fauno decet ĩmolare lucis:
Seu poscat agna: siue malit hedo:
pallada mors equo pulsat pede pauꝑu: tabernas.
Regumq tũres o beate sesti.
uite suma breuis spem nos uetat in cohare longaz
Iam te premet nox. fabuleq ⁊ manes.
Et domus exilis plutonia: quo simul mearis:
Nec regna uini sortiere talis
Nec teneru licida mirabere: quo calet iuentꝰ
Nunc omnis: ⁊ mox uirgines tepebunt:
uis multa gracilis te puer in rosa
perfusus liquidis urget odorib¬

Expanded text:
olvitur acris hiems grata vice veris et Favoni trahuntque siccas machinae carinas ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni nec prata canis albicant pruinis. iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna iunctaeque Nymphis Gratiae decentes alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum Volcanus ardens visit officinas. nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto aut flore, terrae quem ferunt solutae, nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis, seu poscat agna sive malit haedo. pallida Mors aequo pulsat pede pauperum tabernas regumque turris. o beate Sesti, vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam; iam te premet nox fabulaeque Manes et domus exilis Plutonia; quo simul mearis, nec regna vini sortiere talis nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus nunc omnis et mox virgines tepebunt. uis multa gracilis te puer in rosa perfusus liquidis urget odorib
Abbreviated transcription (Latin):
iam mari terraq manus potentes
Medus: albanasq trmet secures.
Iam scythe resporisa petunt. superbi
Nuper et indi
Iam fides: ⁊ pax: ⁊ honor. pudorꝙ
priscus: ⁊ neglecta redire uirtus
audet: apparetq beata pleno
copia cornu:
augur: ⁊ fulgente decorus arcu
phoebus acceptusq nouem camoenis:

Expanded text:
iam mari terraque manus potentes Medus Albanasque timet secures, Iam Scythae responsa petunt superbi Nuper, et Indi. Iam Fides et Pax et Honor Pudorque Priscus et neglecta redire Virtus Audet, adparetque beata pleno Copia cornu. Augur et fulgente decorus arcu Phoebus acceptusque novem Camenis
Abbreviated transcription (Latin):
Oluit᷑ acris hyemps grata uice ueris ⁊ fauori
Trahutq siccãs machines carinas.
dic neq iã stabulis gaudet pecus: aut arator igni
Nec prata canis albicant prumis.
Ia citherea choros ducit uenus: iminente luna.
Iuncteq nymphis gratie decentes
alterno terra quatint pede. dũ graues cyclopu
Uulcanus arderis urit officinas.
nũc decet aut uiridi nitidũ caput ipedire mirto
aut flore: terre quem ferunt solute
kut ⁊ in umbiosis fauno decet ĩmolare lucis:
Seu poscat agna: siue malit hedo:
pallada mors equo pulsat pede pauꝑu: tabernas.
Regumq tũres o beate sesti.
uite suma breuis spem nos uetat in cohare longaz
Iam te premet nox. fabuleq ⁊ manes.
Et domus exilis plutonia: quo simul mearis:
Nec regna uini sortiere talis
Nec teneru licida mirabere: quo calet iuentꝰ
Nunc omnis: ⁊ mox uirgines tepebunt:
perfusus liquidis urget odorib¬

Expanded text:
olvitur acris hiems grata vice veris et Favoni trahuntque siccas machinae carinas ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni nec prata canis albicant pruinis. iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna iunctaeque Nymphis Gratiae decentes alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum Volcanus ardens visit officinas. nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto aut flore, terrae quem ferunt solutae, nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis, seu poscat agna sive malit haedo. pallida Mors aequo pulsat pede pauperum tabernas regumque turris. o beate Sesti, vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam; iam te premet nox fabulaeque Manes et domus exilis Plutonia; quo simul mearis, nec regna vini sortiere talis nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuventus nunc omnis et mox virgines tepebunt. perfusus liquidis urget odorib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑennis nõ homini datis:
perrupit a cheronta herculeus labor:
Nihil mortalib ardiui est
Celum ipm petimus stultitia. neq
per irm patimur scelus
racundia iouem ponere fulmina

Expanded text:
ennis non homini datis; perrupit Acheronta Herculeus labor. nil mortalibus ardui est: caelum ipsum petimus stultitia neque per nostrum patimur scelus iracunda Iovem ponere fulmina
Abbreviated transcription (Latin):
Quo blandae iuuenuz te reuocant p̃ces
Tempestiuius in domo
Pauli purpureis ales oloribus
Comessabere maximi
Si torrere iecur quaeris idoneum

Expanded text:
quo blandae iuvenum te revocant preces. tempestivius in domum Pauli purpureis ales oloribus comissabere Maximi, si torrere iecur quaeris idoneum
Abbreviated transcription (Latin):
Sis liburnis inter alta nauium
Amice propugnacula
Paratus om̃e ccesaris periculum
Subire Mecenas. tuo
Quid nos: quib te uita suꝑstite
Iocunda:. si contra grauis:
strum ne iussi ꝑsequemur ocium
Non dulce ni tecum simul.
An hũc laborem: mente laturi:
decet
Quem ferre non molles uiros:

Expanded text:
is Liburnis inter alta navium, amice, propugnacula, paratus omne Caesaris periculum subire, Maecenas, tuo: quid nos, quibus te vita sit superstite iucunda, si contra, gravis? utrumne iussi persequemur otium non dulce, ni tecum simul, an hunc laborem mente laturi, decet qua ferre non mollis viros?
Abbreviated transcription (Latin):
E cenas atauis
edite regibus
O et presidium et
dulce decus meuz
Siit quos curriculo
puluerẽ olimpicu
Collegisse iuuat me¬
taq feruidis
Euitata rotis. palmaq nebils
Terraꝵ dominos euehit lid deos
Hunc. si nobilium turba quiritui
Certet tergeminis tollere honoribus
Mlu si proprio condidit horreo
Ocꝗd de libycis uerritur areis
Saudentem patrios findere sarculo
Agros. attalicis condictionibus
Nunqͣ dimoueas. ut trabe cypria
Myrtoꝵ pauidus nauta secet mar
Luctantem icareis fluctib africu
Mercator metuens. ociu et oppidi
Laudat rura sui. mox reficit rates
Quassas. indocilis pauperiẽ pati
Est qui nec ueteris pocula massici.
Nec partem solido demere de die
Spernit nuc uiridi membra sub arbuto
btratꝰ. nũc ad aque lene caput sacre
Multos castra iuuant. li tuoq tube
permixtus sonitus. bellaq matrib
detextata. manet sub ioue frigido¬

Expanded text:
ecenas atavis edite regibus, o et praesidium et dulce decus meum: sunt quos curriculo pulverem Olympicum collegisse iuvat metaque fervidis evitata rotis palmaque nobilis terrarum dominos evehit ad deos; hunc, si mobilium turba Quiritium certat tergeminis tollere honoribus, illum, si proprio condidit horreo quidquid de Libycis verritur areis. gaudentem patrios findere sarculo agros Attalicis condicionibus numquam demoveas, ut trabe Cypria Myrtoum pavidus nauta secet mare. luctantem Icariis fluctibus Africum mercator metuens otium et oppidi laudat rura sui; mox reficit rates quassas indocilis pauperiem pati. est qui nec veteris pocula Massici nec partem solido demere de die spernit, nunc viridi membra sub arbuto stratus, nunc ad aquae lene caput sacrae. multos castra iuvant et lituo tubae permixtus sonitus bellaque matribus detestata. manet sub Iove frigido
Abbreviated transcription (Latin):
Ntermissa uenus diu.
Rursus bella moues : parce p̃cor p̃cor
Non sum qualis eraz. bonae
Sub regno cynare: desine dulciu
Mater seuacupidinum
Circa lustra decem flectere mollib
Iam durum imperiis. abi

Expanded text:
ntermissa, Venus, diu rursus bella moves? parce, precor precor. non sum qualis eram bonae sub regno Cinarae. desine, dulcium mater saeva Cupidinum, circa lustra decem flectere mollibus iam durum imperiis: abi
Abbreviated transcription (Latin):
Stum ex Metello con¬
sule ciuicum:
Belliq causas. et
uitia. ⁊ modos:
Ludumq fortune.
principum amicitias
et arma
Nondum expiatis uncta cruorib.
periculose plenum opus alee.
Tractas. ⁊ incedis per ignes
Suppositos ceneri doloso
paulum seuere musa tragedie
Desit theatris: mox ubi publicas
Res ordinaris: grande munus
Cecropio repetes coturno.
Insigne mestis presidiu reis
Et consulenti pollio curie
Cui laurus eternos honores
dalmatico peperit triumpho:
Iam nũc minaci murmure cornuiu
perstringis aures. iam litui strepũt
Iam fulgor armoꝵ fugaces
Terret equos: equitumq uultus
Audire magnos iam uideor duces
Non indetore puluere sordidos
Et cuncta terrar subacta
prcter atrocem animũ catonis

Expanded text:
tum ex Metello consule civicum bellique causas et vitia et modos ludumque Fortunae principum amicitias et arma nondum expiatis uncta cruoribus, periculosae plenum opus aleae, tractas et incedis per ignis suppositos cineri doloso. paulum severae musa tragoediae desit theatris: mox ubi publicas res ordinaris, grande munus Cecropio repetes cothurno, insigne maestis praesidium reis et consulenti, Pollio, curiae, cui laurus aeternos honores Delmatico peperit triumpho. iam nunc minaci murmure cornuum perstringis auris, iam litui strepunt, iam fulgor armorum fugacis terret equos equitumque voltus. audire magnos iam videor duces, non indecoro pulvere sordidos et cuncta terrarum subacta praeter atrocem animum Catonis.
Abbreviated transcription (Latin):
usum papiricera circundatos¬
habutre maiores unde & fune¬
radicuntur funalia autent
greci stolaces dicunt quod sint uot¬
scibe hoc est mostis hos romaru
funes & funalia nominabant cuooi
Cunalia candelabrre. A pud
Tuoleres extades stimulos la¬
bucrunt ab ucos quibus fum¬
culi cera uelcuius ec̃modiali cio¬
mento luminis obliti fingebati¬
tur. Idem itaque &ristimulo beot¬
q̃acuti fimalia dicebantur

Expanded text:
usum paphabuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
Cathmia grgritur in metallor
acris atq argenti fornacib in¬
sidente nidore namq ut ipse
lipis ex quo facties cathmii uo¬
catus sicrursus in sornacibus ex¬
istit & nominis sui originem

Expanded text:
Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem
Abbreviated transcription (Latin):
n Catenae dictae eo quod
capierido teneant utraq
uestigia neꝓgrediantur
Item catene quod se capiendo
teneant plurimis nodis¬

Expanded text:
Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis
Abbreviated transcription (Latin):
nae predicamenta dicunt᷑ꝰ
quib ꝑ uttria sigruificationes
omnis sermo conclusus est
Catellesunt. catenulat colli
inuicem reconp̃heridentes
in modum catene unde & ap

Expanded text:
ne predicamenta dicuntur, quibus per varias significationes omnis sermo conclusus estCatella sunt catenule colli invicem se comprehendentes in modum catene, unde et ap
Abbreviated transcription (Latin):
atque indedicte coqd intiquitus
portto aratro designabantur
quando circũ ducbantur girus
Posta dicitur. qua potest udin¬
portari uel exportari aliquid
propriat autem porta aut urbis
& sulco designabant. id est aritro¬
nouam condor tauro &uacca
are. ubi. arauerit murum ficiat
ubiportam uult esse. a ratrum
subcollat & porta et postĩ uocat

Expanded text:
atque inde dictae eo quod antiquitus portato aratro designabantur quando circumducebatur girusPorta dicitur, qua potest vel importari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis s sulco designabatur, id est, aratronovam condet, tauro et vacca aret, et ubi araverit, murum faciet: ubi portam vult esse, aratrum subtollat et portet, et portam vocet
Abbreviated transcription (Latin):
Popderum Hoc mensunerumubit
cognoscere modum pam omnia⁊
corporalia qued s̃ fecit sicut scriptũ ẽ
a summis usque adhima in mensura ⁊¬
& numero & pondere disposita sunt
apondere fecisti. cunctis enim corpo¬
reis rebus pondusfiatura dedit suum
quoque reget omnia pondus &xponde TN¬
ribus suis terra librata dependit
primus moyses quiomnes ante cedic
gentilium p̃hilo sophos tempore nob
diuersis scripture suȩ locis narrauitꝰ
primui fidon argibus ponderum ra¬
tionem in gretia constituit eelicet
alii antiquio refectiterint sediste ⁊¬
hac aste experientior fuit quorum¬

Expanded text:
Ponderum ac mensurarum juvat cognoscere modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata. Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondus et ponderibus suis terra librata dependet. Primus Moyses, qui omnes antecedit gentilium phidiversis in Scripturae suae locis narravit. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit
Abbreviated transcription (Latin):
.i. latinum adiectum : significat
un R appa grecum circa fincmn
quam greci cotilen uocant.
Ai. grecum sicceperit iunctum. ẽ
latinum significat. sex tarium¬
Aigrecum. olatinum adiuntum
indicat acitabulum quod greci
xofalonuocant
Migrecum super positum .n.
latinum significat .i.na.
latinum in fine habens labda

Expanded text:
I Latinum adiectum significat I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cquam Graeci cotylen vocant. ξε. Xi Graecum si acceperit iunctum E Latinam, significat sextarium. ξο. Si O Latinum adiunctum, indicat acitabulum, quod Graeci oxifalon vocantGraecum superposito N Latinum significat mina. TΛ. T Latinum in fine habens Labda
Abbreviated transcription (Latin):
Pondus dictum: coquod instatera⁊I
libratum pendeat hitxc et pensum
abusiue autem pondus libra una est to
Vnactiam dipondius dictum est.
quasi duo pondera quod nomen
ad huc inuisu. retinetur.
Ponderis signa plerisque ignotas. ⁊
et inde errortm legentibus faciunt
qua propt formas eorum et caracte NER¬
res ut haueteribus signata sunt
subiciamus.
Hicttra significat dimidium obolũ. dcglo¬
Uirgula equalit̃ iacens et porrecta
simpliciter si gnificat obolun
Seminata inrgula duo obolis sunt
Latinum significat obolos tres Uecił
fatinum significat obolos quattuor
Latinum demonstrat obolos quinque
Oboliuero sexꝓpterta caracterem degl¬
nonl abent eo qđ inuna dra gmasex ciceuo¬
uemant quod est pondus denani
TI Ec alitera significat siliquas
octo idest tremissem.
Latinim significat nomis ma
grecum id est solidumintegrũ.
Iota adiuncta beta significat
dimidium solidum
Virgule due exsubangulo
aleua indexteram sediuidentes
significans dragmam quamctiã
olcen appellant

Expanded text:
Pondus dictum, eo quod in statera libratum pendeat, hinc et pensum. Abusive aude etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur.Ponderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subjiciamus. 2. Z littera significat dimidium obolum. --Virgula aequaliter jacens, et porrecta simpliciter, significat obolum. = Geminata virgula, duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quatuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. 3. Oboli vero sex propterea characterem non habent, quod in una drachma sex veniant, quod est pondus denarii argentei. H littera significat siliquas VIII, id est, tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est, solidum. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
Postentumnẽ quod exformis diuersis
ꝓponitur monstrum ꝗd extra natura
nascitur ulnimis grande uł nimis
breue. It̃ inter porcentum & por¬
dicitur quod exomini partae
Naturac mutationem sumens
aliquid portendere futurorum
uidexur sicut biceps caput incorpꝰ
unum uel sicut infutura euersio

Expanded text:
Portentum est quod ex formis diuersis proponitur, monstrum quod extra naturam nascitur, uel nimis grande uel nimis breue. Item inter portentum et pordicitur quod ex omni parte naturae mutationem sumens aliquid portendere futurum uidetur, sicut biceps caput in corpus unum, uel sicut in Xerxis
Abbreviated transcription (Latin):
Fortuna. Afoitutis nomen babere
dicunt qua sidcam quandam res humanus
uaris casibas & forauos inludentema
unde & eccito appellit coquod passina
inquas ll& incurrens sine ulloe xamn¬
ne mericorum & ad bonos aadmlor
̃uthit. Pacum aucema forama separut
& fortuina guisi sit in lns quefritintt

Expanded text:
Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis inludentem; unde et caecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum, et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a fortuna separant: et fortuna quasi sit in his
Abbreviated transcription (Latin):
t meramur aee ras nonidut ꝑuetsi que
fniuolunt nummo utiauteni dõ Vat
ꝑpĩ nummũ colunt : Verum ptuñ cola¬
quendi modo quemplus obciniut con¬
succudo e fruc tibi utim ee usibi frlu
Von it fruetus sanippriao dicunt a

Expanded text:
i mereamur aeternis. Non sicut perversi, qui frui volunt nummo, uti autem Deo; quoniam propter nummum colunt. Verumtamen eo loquendi modo, quem plus obtinuit consuetudo, et fructibus utimur, et usibus fruimur. Nam et fructus jam proprie dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
s dac silgur .c̃. splendor micantis
odns  ul men aũ mucro est struđ uia
Tuento um uuolentia emibibus ad
terras cmissus Tria sunt aute m .i
fulrus fulgur & fulmca quod tan¬
t quod incendit quod findit
Idco a: un ternis radus fiunduntur

Expanded text:
ulgur est splendor micantis nubis, fulmen autem mucro est feruidus uentorum uiolentia e nubibus ad terras emissus. Tria sunt autem: fulgus, fulgur et fulmen, quod tangit, quod incendit, quod findit. Ideo et cum ternis radiis finguntur
Abbreviated transcription (Latin):
folices abeatae fructium ub̵ cate
Suaenit abee maturem preciosarũ
pimasiluarum paituriunt faatuitis
uitibus ugĩ collium uestiuntur
ad herbarumn uicem messis & holus
ualgoest. Unde gentilium error
& saccularum carmina pocarumꝰ
propt̃ solifecundititem easdem esse
paited sum putiuerunc. Istesint autẽ
occiduac proxine. & interse inceritẽ

Expanded text:
m ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem occiduo proximae, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
Pous. Liocus est ubi uniai calratut
quodibi pedibus feriatur. unde
calca corium dicitur. sedhoc nomen
multisi ganfict
Prima specessori lotus inciata¬
it id ex ercendis nundinas. telictus oio
sccunda ubimigisentus iadica t

Expanded text:
st locus, ubi uva calcatur, quod ibi pedibus feriatur. Unde et calcatorium dicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare
Abbreviated transcription (Latin):
Fractis. nomenaccepit a stamine
idese eminente gueturis parte qua
uescimur inde & sruges sractus uut
preprie dicuntur ⁊grorum &rarbcum
qubus uti que utimur in imauero¬

Expanded text:
Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utique utimur; in animal
Abbreviated transcription (Latin):
Fratres dicti. eõquod sint ex eodem fruc¬
tu. idest ex eodem fructusemine natiui
nc qđit antum fracres uocantur
ergo fr̃s exeodem fructu germanĩ
ex eadem genitricemanentes quãt
natione affectunatimnoutesciũ etia cob
nes. Gentes ut m̃s iudͥei frs in ustuo¬
cantur. indeutero nomio siutẽ bides

Expanded text:
Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Gne, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Utnatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, nes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuteronomio15, 12: 'S
Abbreviated transcription (Latin):
lus: eptabam inqu egi anathemam
ne fr̃s uocantur qͥui sunt deuna fumi¬
lu id partia quas latinẽ paternita¬
tes interp̃tantur. Cum ex unarae di¬
ce multageneris turba diffundiẽ
ingonsis dixitabiaham ađ iodi¬

Expanded text:
m tione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa 445 generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Lo
Abbreviated transcription (Latin):
edabereseges translitis iliunde sem¬
nibus huius meminit oludius diccris
primadedit fruges alimenta querueu᷑
terris frumentasunt. propruẽ qcires
cassathabent fruges automreligaa
frumenta autem uelstuges astumenoo
hoces auescendo dietaẽ. pam frumeñdiet᷑
summa pars. quile¬

Expanded text:
et habere segetes translatis aliunde seminibus. Huius meminit Ovidius dicensMeprima dedit fruges alimentaque mitia terris. Frumenta sunt proprie quae aristas habent, fruges autem reliqua. Frumenta autem vel fruges a frumendo, hoc est a vescendo, dictae; nam frumen dicitur summa pars gul
Abbreviated transcription (Latin):
Eniximus. uocarifrtur coquod oic¬
magis maspent locꝗ montana que
fraginafaatur. hinc ꝑdiriuationem
furxinus sicut amante montinus
fremere est furore mentis usque adũgas
multum excitare. ftendereuero preprieẽ.
dences comprimere uel concucere unde
ci firna dicta quod hace equifrendinet
idest in primant dentibus & mordeant᷑
hinc & frenetici dieti coquod dentes
concutiunt

Expanded text:
xinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus. Fremere est furorem mentis usque ad uocis tumultum excitare, frendere uero proprie dentes comprimere uel concutere. Vnde et frena dicta quod haec equi frendant, id est, imprimant dentibus et mordeant. Hinc et frenetici dicti, eo quod dentes concutiant
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cecequaribonum & quat iocun¬
dum habitire fr̃s in anum. En com¬
mune cum &omnes hõmines cxu¬
nopatre nacipar internos germa¬
quent̾e dicitehis quioderunt uos
ꝑtabres patruelesdien eoquodpa tres
corum germa nuifratres intersefuer
est st̃ĩ dicuntur quie x codempatrenas¬
cũntur et nonexeadem macit. qui uo¬
rõ excadem matit ac pacre germa¬
ni appellantur. & est germana ex
cadem genetrice uel exeodemger¬
mine manans . Ita ec germanam
a sororem soio ab codem germinc
non ab eodem ucero. Germana uero
exutriusq manans germine

Expanded text:
ce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in unum.' In commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germaquenteIsai. 66, 5: 'Dicite his qui oderunt vos: tres patrueles dicuntur quia patres eorum germani fratres inter se fueres dicuntur qui ex eodem patre nascuntur et non ex eadem matre. Qui uero ex eodem patre et matre germani appellantur. Et est germanus ex eadem genetrice uel ex eodem germine manans. Ita est inter germanam et sororem. Soror enim ab eodem germine, non ab eodem utero; germana uero ex utriusque manans germine
Abbreviated transcription (Latin):
cellitur razas cumproprus no¬
minibus censeantur ex primicur
autem in latinum facao denegans cũ
ut quedm̃ si uedisfipator eius populi
enimdĩ fure id flictor
Finro denudans tiuedissipator
cius sed farao nones nomei haminis
sed dignicatis sicuc apud nos augusc
appellntur imperatores cumpro¬
prus noninibus censeantur firio
tamen ille submersus in marebrũ IOS
propriouo cabulo cencres uocitat᷑:¬

Expanded text:
pellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictorsipator eius. Sed Pharao nomen est non hominis, sed dignitatis: sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominib. censeantur. Pharao tamen ille submersus in mari rubro, proprio vocabulo Cencres vocitat
Abbreviated transcription (Latin):
inquidanit in domita cupiditas
ad corrum perdum animum a coepus
suum flagitium uoca cur. quicquidue
roag ut alterin oceat ficinus dicitur
sed flagitio perorasunt quecimruperint¬

Expanded text:
agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatur: quod autem agit ut alteri noceat, facinus dicitur. sed flagitia priora sunt. Quae cum exin
Abbreviated transcription (Latin):
Cantor uocatt quia uoce modu¬
latur incantu hiuus duo gener
dicuntur in irte musica sicit
ea docti homines lacine dice re
potuer sraetencor & succen¬
pmit cie incintu suecentor lest

Expanded text:
autem vocatus, quia vocem modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor, et succenpraemittit in cantu. Su
Abbreviated transcription (Latin):
bim: Capillatũ. & capillosum hoc
Capillatum capillos grandes
Capilli uociti quasi capitis
pilifacti uade corem presten
& cuerebrum aduersus frigus
munut atq a sole defendent¬

Expanded text:
 capillatum et capillosum hoc capillatum capillos grandesCapilli sunt vocati, quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent, et cerebrum adversus frigus muniant, atque a sole defendant
Abbreviated transcription (Latin):
D Int̃p̃catur udicium balla
nim dumeum ꝓcperiss& ħ drxit
rachel domina cius Iudicauitin
silium Qusam nominis ex presit
ut abcoqđ indicass& sedñs filio
ancille usiciumnomnen in ponera¬

Expanded text:
 interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel domina eius Genes. 30, filium.' Causam nominis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponer
Abbreviated transcription (Latin):
ne meroris. nam rece balaniondixeruit
quod anxictatem animicolla hact & gemnass
dicuntur quaibiahilea huncte copore & per¬
friaa comanibus exercitincur. pamgem¬
nasium grece latine exercitiumdicitur¬

Expanded text:
dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi Athletae uncto corpore, et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Badium. aequum anaqui uadiu mdicebanͥ
quod interc& ent animoli fortius uadit
Ipstest & spadix quem fenicecatum uo¬
cant. etdictus spadix a colore palme
quamsiculi spadiccimuocant.

Expanded text:
Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter caetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant, et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
Bactriamscitae fuerunt quisuorum factio ne
a sedibus uis pols iuxtabastron orientis
flunium consederunt. excuius uocebulo
et nomensorciti. hunis gentes rexfuit
toro astres inuentor maicae artis
Bastrum. opidum. bactriani condider̃¬
& expropricamne cum cognominantes
quibactros uoecitur¬

Expanded text:
Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artisBactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
in alia syllaba commutecur. ꝑ aspirationem.
siadicitur .h. littent ubinan deb& aue de¬
trahatur ubiesse oport&. ꝑ hiatum quo¬
tiens in pronuntiatione scinditur. uersrꝰ
antequam compleatur siue quotiens
uocabulis uocclem sequitur ut musea
omdes fit barbarismus e ꝑmotatismos
etiotti cismos edapdacismos. Motacis¬
mos est quotiens M. litteram uocclis
sequitur. ut bonum aurum iustum amicuri
sedhocuicium aut suspensione .in. littere
Qut detrrctioneuitamus. lotacismusest
quetiens imotalit tene duplicatur sonus
uttroi. mula. ubicar umlicterarum
o exeliserit pronuntiatio utunum
iotha non diosonare uideantur. Lapda¬
cismum uelsi prouno .l. duo pronuntient᷑
uit afrificuet sicut collo quium pro conloqͥo
uel quotiensunum.l. exilius duolargias
prostrimus qod Qnturest. namunam
lirgius duo exilius ꝓferre dobemusł
conlisio est quotiens nouissimue fllabag̾
finis. in alteruis principio t utmacer teri¬

Expanded text:
in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'colloquium' pro 'conloquium'; vel quotiens unam L exilius, duo largius proferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. Conlisio est, quotiens novissimae syllabae finis in alterius principio est, ut 'materter
Abbreviated transcription (Latin):
Barbarismusest. corraptio uerbi
unius tertiam sillobemquis produ¬
uerbum corruptodlittene ułsonoenun¬
biatum. litera atfloriot. duhflo¬
sebit dicere oporteit sono sproe¬
dia sillaba prima producatur. ut oreł
Appellatur autẽ barbaris imus abarba¬
risgentib dumlatine oa aicionis inceg̃itatẽ
nescirent unaqueque enimgens
facta romanorum cumopibussuis. Vita
quoque & uerborum et norum romam
transmisit. oi hi terbarbaris mum autẽ
et barbarolexim hocint est quodbarba¬
rismus in uerbolatino sit dumcorrumpit᷑
Quando uerobarbant uerba latins
eloquiis inseruntur
Barbaro lex hisdicitur itemquando
in prosciuitium fit sermonis
Barbarismus uocaitur. quando in metro
tione scripto quat tuor modis siquis i nuer¬
bolitteram uel sillabã adiciat mucae trans¬
mut& uł minuat. pronuntiatione autẽ
fit intemporib tonis aspirationib etreliquis
quae secuntur ꝑtempora quppefitbar¬
baris mus si prolonga syll aba breuis ponatis.
dut probreui longi. perchoros. si accentus

Expanded text:
Barbarismus est corruptio verbi unius, ut si tertiam syllabam quis produverbum corrupta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent; unaquaeque enim gens facta Romanorum, cum suis opibus vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inseruntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatutione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus
Abbreviated transcription (Latin):
Lacussunt quedimmaria que non mis¬
tintur hoc ean fluctibus: autmarimag¬
no. et dicuntur lcicus & stagna estaut̃
lacus receptaculum in quoaqua reti¬
netur nicmisc&ur fluctibus utlacus
asfalti uda cos uencicus & larius
stagnos uocant. pam fontes la¬
buntur influuiis. flumina infr&a
discurrunt. lacustat in loconec pro
aqua conuenit. pa indictum est
stagnum abeo quodillic aquafr&
nec decurrat

Expanded text:
unt et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. 2. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur, nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, lacus Benacus, et Larius, stagna vocant. Nam fontes labuntur in fluviis, flumina in freta discurrunt. Lacusaqua convenit. Nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrat