comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tue uastabunt᷑. Sic̃ uastatus ẽ
salmana a domo eiꝰ qui iudica¬
uit baal in die p̃lii. matre suꝑ
filios allisa: sic fecit uob̃ bethel.
rex isrłꝰ: quia puer isrł᷑ ⁊ dilexi
eũ: ⁊ ex egypto uocaui filium
meũ. Uocauer̃ eos: sic abier̃ a
facie eoꝵ. Baalim immolabant:
et simulachris sacrificabant. Et
ego quasi nutricius effraim por¬
tabam eos in brachiis meis: et
nescierunt quod curarẽ eos. In
funiculis adam traham eos: in
uinculis caritatis. Et ero eis
quasi exaltans iugũ suꝑ maxil¬
las eoꝵ. Et declinaui ad eũ. ut
uesceret᷑. Non reuertet᷑ in t̾ram
egypti:⁊ assur ipse rex eiꝰ. Qm̃
noluer̃ conuerti. cepit gladius
in ciuitatibꝰ eius: ⁊ consumet
electos eiꝰ. ⁊ comedet capita eoꝵ:
et ppłs meus pendebit ad reditũ
meum. Iugum aut̃ impone̾t᷑ eis
simul: quod ñ auferet᷑. Quomͦ
dabo te effraym. ꝓtegã te isrł᷑:
Quomͦ dabo te: Sic̃ adama po¬
nam te: ut seboym. Conuersũ ẽ¬

Expanded text:
tuae vastabuntur, Sicut vastatus est Salmana a domo ejus, qui judicavit Baal in die praelii, matre super filios allisa. Sic fecit vobis Beth-El, rex Israel. Quia puer Israel, et dilexi eum et ex Aegypto vocavi filium meum vocaverunt eos sic abierunt a facie eorum Baalim immolabant et simulacris sacrificabant et ego quasi nutricius Ephraim portabam eos in brachiis meis et nescierunt quod curarem eos in funiculis Adam traham eos in vinculis caritatis et ero eis quasi exaltans iugum super maxillas eorum et declinavi ad eum ut vesceretur non revertetur in terram Aegypti et Assur ipse rex eius quoniam noluerunt converti coepit gladius in civitatibus eius et consumet electos eius et comedet capita eorum et populus meus pendebit ad reditum meum iugum autem inponetur ei simul quod non auferetur quomodo dabo te Ephraim protegam te Israhel quomodo dabo te sicut Adama ponam te ut Sebo
Abbreviated transcription (Latin):
te dñe clamabo: quia ignis co¬
medit speciosa deserti: ⁊ flãma
succendit om̃a ligna regionis:
Sed ⁊ bestie agri quasi area sitienꝰ
ymbrẽ suspexer̃ ad te: q̃m exsic¬
cati sunt fontes aquaꝵ: ⁊ ignis
deuorauit speciosa deserti. Cam¬

Expanded text:
 clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis. Sed et bestiae agri, quasi area sitiens imbrem, suspexerunt ad te: Quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Iudas aut̃ testis descendit
cũ deo: ⁊ cũ scĩs fidelis. Effraym
pascit uentũ: ⁊ sequit᷑ estum. To¬
ta die mendaciũ ⁊ uastitatẽ mul-¬
tiplicat: ⁊ fedus cũ assyriis
miit: ⁊ oleũ in egyptũ ferebat:¬

Expanded text:
. Iudas testis descendit cum Domino et cum sanctis fidelis. Effraim pascit ventum, et sequitur aestum. Tota die mendacium et vastitatem multiplicat et foedus cum Assyriis iniit et oleum in Aegyptum ferebat
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ubi dicit᷑ eis. non ppłs̃
m̃s uos: dicet᷑ eis filii dei uiuen¬
tis. Et ꝯgregabunt᷑ filii iuda ⁊
filii isrł parit̃: et ponent
sibimet caput unũ. Q ascendes
de terra: qͥa magnꝰ dies iezrahel:
cate matrẽ ur̃am. iudicate: q̃m
ipsa ñ uxor mea. ⁊ ego ñ uir eiꝰ:
Auferat fornicationes a facie sua.¬

Expanded text:
 non populus meus vos dicetur eis filii Dei viventis et congregabuntur filii Iuda et filii Israhel pariter et ponent sibimet caput unum et ascendent de terra quia magnus dies Hiezrahel dcate matrem vestram iudicate quoniam ipsa non uxor mea et ego non vir eius auferat fornicationes sua
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ. Uitis frondosa isrł: fruc¬
tus adequatꝰ est ei. Scd̃m multi¬
tudinẽ fructus sui multiplicaust
altaria: iuxta ubertatẽ t̾re sue
exuberauit simulachris. Diuii
ẽ cor eoꝵ: nunc interibunt. Ipd
confringet simulachra eoꝵ: depo¬
pulabit᷑ aras eoꝵ. ua nune ill¬
cent non est rex nob̾. Non enim
timemꝰ dñm. Et rex quid faciet
nob̾: Loquimini uerba uisio¬
nis mitilis. E ⁊ ferietis fedus:
et germinabit quasi amaritudo
iudiciũ suꝑ sulcos agri. Uaccas
bethauen coluer̃ habitatores sa¬
marie: quia luxit suꝑ eũ ppłs
etus: et editui eiꝰ suꝑ eũ exul¬
tauer̃ in głã eiꝰ: qͥa migrauit
ab eo. Siquidẽ ⁊ ipse in assur de¬
delatus est: munꝰ regi ultori. Cõ¬
fusio effraym capiet: ⁊ confunde¬
tur ifrł in uoluntate sua. Tran

Expanded text:
 vitis frondosa Israhel fructus adaequatus est ei secundum multitudinem fructus sui multiplicavit altaria iuxta ubertatem terrae suae exuberavit simulacris divisum est cor eorum nunc interibunt ipse confringet simulacra eorum depopulabitur aras eorum quia nunc dicent non est rex nobis non enim timemus Dominum et rex quid faciet nobis loquimini verba visionis inutilis et ferietis foedus et germinabit quasi amaritudo iudicium super sulcos agri vaccas Bethaven coluerunt habitatores Samariae quia luxit super eum populus eius et aeditui eius super eum exultaverunt in gloria eius quia migravit ab eo siquidem et ipse in Assur delatus est munus regi ultori confusio Ephraim capiet et confundetur Israhel in voluntate sua
Abbreviated transcription (Latin):
aras eoꝵ. Et dicent montibꝰ oꝑite
nos: ⁊ collibꝰ cadite suꝑ nos. Ex
diebꝰ gabaa peccauit isrł. Ibi ste¬
terunt. Non cõprehendet eos in
gabaa p̾lium: suꝑ filiis iniqͥta¬
tis. Iuxta desideriũ meũ corri-¬
piam eos. Congregabunt᷑ suꝑ eoᷤ

Expanded text:
ras eorum: Et dicent montibus: Operite nos; et collibus: Cadite super nos. Ex diebus Gabaa, peccavit Israel, ibi steterunt: non comprehendet eos in Gabaa praelium super filios iniquitatis. Juxta desiderium meum corripiam eos: congregabuntur super eos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusionẽ. Et facti sunt abomi¬
nabiles sic̃ ea que dilexerunt
Effraym quasi auis auolauit.
Glã eoꝵ a partu ⁊ ab utero: ⁊ a
conceptu. Quod si ⁊ enutrierint
filios suos: absq liberis eos faci¬
am in hominibꝰ. Sed ue eis cũ
recessero ab eis. Effraym ut uidit
tẏrus erat fundata in pulchri¬
tudine: ⁊ effraym educit ad int̾¬
fectorem filios suos. Qa eis dñe:
Quid dabis eis: Da eis uulũã
sine liberis: ⁊ubera arentia:
Om̃s nequicie eoꝵ ingalgal: qͥa
ibi exosos habui eos. Propt̾ ma¬
liciam adinuentionũ eoꝵ: de do¬
mo mea eiciã eos. Non addã ut
diligã eos. Om̃s principes eoꝵ
recedentes. Pcussus ẽ effraym. Pa¬
dix eoꝵ exsiccata ẽ. Fructũ nequa

Expanded text:
abominabiles sicut ea quae dilexerunt Ephraim quasi avis avolavit gloria eorum a partu et ab utero et a conceptu quod si et enutrierint filios suos absque liberis eos faciam in hominibus sed et vae eis cum recessero ab eis Ephraim ut vidi Tyrus erat fundata in pulchritudine et Ephraim educit ad interfectorem filios suos da eis Domine quid dabis eis da eis vulvam sine liberis et ubera arentiOmnes nequitiae eorum in Galgal, quia ibi exosos habui eos, propter maliciam adinventionum eorum. De domo mea ejiciam eos, non addam ut diligam eos, omnes principes eorum recedentes. Percussus est Effraim, radix eorum exsiccata est: fru
Abbreviated transcription (Latin):
Quid facietis in die sollemnr:
in die festiutatis dñi: Exce enĩ
ꝓfecti sunt a uastitate. Egyptus
congregauit eos: memphis se-¬
peliet eos. Desiderabile argentũ
eoꝵ urtica hereditabit. Lappa
in tabernaculis eoꝵ. Yenerunt
dies uisitationis: uener̾ dies re¬
tributionis. Scito te isrł stultũ:
ꝓph̃am insanũ : uirũ sp̃ualem:
Propt̃ multitudinẽ iniquitatis
tue: ⁊ multitudo amentie. Spe¬
culator effraym: cũ deo meo ꝓ¬
sic̃ in diebꝰ gabaa. Recordabit᷑
iniquitatis eoꝵ: ⁊ uisitabit pec¬
cata eoꝵ Quasi uuas in deserto

Expanded text:
Quid facietis in die solemni, in die festivitatis Domini? Ecce enim profecti sunt a vastitate: Aegyptus congregabit eos, Memphis sepeliet eos: Desiderabile argentum eorum urtica haereditabit, lappa in tabernaculis eorum. Venerunt dies visitationis, venerunt dies retributionis: scitote Israel stultum prophetam, insanum virum spiritualem, propter multitudinem iniquitatis tuae, et multitudinem amentiae. Speculator Ephraim cum Deo meo: prosicut in diebus Gabaa: recordabitur iniquitatis eorum, et visitabit peccata eorum. Quasi uvas in des
Abbreviated transcription (Latin):
me. Om̃s calefacti funt quasi
clibanꝰ: ⁊ deuorauer̃ iudices suoᷤ
Om̃s reges eoꝵ cecider̃: ñ ẽ qui
clamet in eis ad me. E. ffraymin
ppłis ipse cõmiscebat᷑. Effraim
factus ẽ subcinericius: qui nõ
reuersat᷑. Comeder̃ alieni robur
eiꝰ: ⁊ ipse nesciuit. Sed ⁊ cani
effusi sunt in eo: ⁊ ipse ignora

Expanded text:
e omnes calefacti sunt quasi clibanus et devoraverunt iudices suos omnes reges eorum ceciderunt non est qui clamet in eis ad me Ephraim in populis ipse commiscebatur Ephraim factus est subcinericius qui non reversatur comederunt alieni robur eius et ipse nescivit sed et cani effusi sunt in eo et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dñm reliquer̃ in ñ custodiendo
Fornicatio. ⁊ uinũ. ⁊ ebrietas:
auferũcor. Ppl̃s meus in ligno
suo int̾rogauit: ⁊ baculus eius
annunciauit ei. Sp̃s enĩ form¬
cationum decepit eos: ⁊ fornica¬
ti sunt a deo suo. Suꝑ capita
montiũ sacrificabant: ⁊ suꝑ col¬
les accendebant tymiama sub¬
tus quercũ. ⁊ populum. ⁊ there¬
bintũ: qͥa bona erat umbra eiꝰ:
Ideo fornicabunt᷑ filie ur̃e: et
sponse ur̃e adultere erunt. Nõ¬

Expanded text:
dereliquerunt in non custodiendo. Fornicatio, et vinum, et ebrietas aufert cor. Populus meus in ligno suo interrogavit, et baculus ejus annuntiavit ei: Spiritus enim fornicationum decepit eos, et fornicati sunt a Deo suo. Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama: Subtus quercum, et populum, et terebinthum, quia bona erat umbra ejus: Ideo fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi mane expansũ suꝑ mon¬
tes: ppłs multus ⁊ fortis. Simi¬
lis ei ñ fuit a pͥncipio: ⁊ post̾ eũ
ñ erit usq in annos generatio¬
nis ⁊ generationis. Ante faciẽ
eiꝰ ignis uorans: et post eum
exurens flãma atasi ortus uo¬
luptatis t̾ra corã eo. ⁊ post eũ
solitudo deserti: neq ẽ qͥ effu¬
giat eũ uasi aspectꝰ equoꝵ as¬

Expanded text:
pansum super montes populus multus et fortis: similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma: Quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo deserti, neque est qui effugiat eu
Abbreviated transcription (Latin):
fundã quasi aquã iram meã. Ca¬
lumniã patiens effraym fractꝰ
iudicio: q̃m cepit abire post sor¬
dem. Et ego quasi tinea effraim:
et quasi putredo domui iuda:
Et uidit effraym langorẽ suum:
et iudas uinculũ suum. Et abi¬
it effraim ad asfur: ⁊ misit ad
regẽ ultorem. Et ipse ñ poterit
sanare uos. nec soluere poterit
a uob̃ uinculũ:: q̃m ego quasi
leena effraim: ⁊ quasĩ catulus
leonis domui iuda. Ego ego ca¬
piam ⁊ uadã: tollã ⁊ ñ est qui
eruat. Uadens reuertar ad locũ
meũ: donec deficiatis ⁊ quera¬
tis faciẽ meã. In tribulatione
sua. mane ꝯsurgent ad me. Ue¬
nite ⁊ reuertamur ad dñm: qͥa

Expanded text:
fundam quasi aquam iram meam cafundam quasi aquam iram meam calumniam patiens Ephraim fractjudicio: quoniam coepit abire post sordem. Et ego quasi tinea Ephraim: et quasi putredo domui Juda. Et vidit Ephraim languorem suum, et Juda vinculum suum: Et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem: Et ipse non poterit sanare vos nec solvere poterit a vobis vinculum quoniam ego quasi leaena Ephraim et quasi catulus leonis domui Iuda ego ego capiam et vadam tollam et non est qui eruat vadens revertar ad locum meum donec deficiatis et quaeratis faciem meam in tribulatione sua mane consurgunt ad me veni
Abbreviated transcription (Latin):
facti estis speculationi : ⁊ rete
expansũ suꝑ thabor. Et uicti¬
mas declinastis in ꝓfundũ. Et
ego eruditor omniũ ur̃m. Ego
scio effraim: ⁊ isrl ñ est abscon¬
ditus a me. qͥa nunc fornicatꝰ
ẽ effraim: contaminatꝰ ẽ isrł
Non dabunt cogitationes suaᷤᷤ
ut reuertant᷑ ad dñm fuũ : qͥa¬
sp̃s fornicationis in medio eoꝵ:
et dñm ñ cognouer̃. Et respon¬
debit arrogantia isrł in facie
eius: ⁊ isrl᷑ ⁊ effraim ruent in
iniquitate sua. Ruet etiã iu¬
das cũ eis. In gregibꝰ suis ⁊ in
armentis siuis uadent ad que-¬
rendũ dñm: ⁊ ñ inuenient. ilb¬
latus ẽ ab eis. In dño p̾uaricati
sunt: qͥa filios alienos genuer̃:
Nunc deuorabit eos mensis cũ
partibꝰ sius. EClangite buci¬
na in gabaa. tuba in rama: ulu¬
late in bethauen. post tergum
tuũ bemamin. Effraim in deso¬
latione erit. In die correptionis:
in tribubꝰ isrł ostendi fidẽ. Fac¬
ti sunt pͥncipes iuda: quasi as¬
sumentes t̾minos. Suꝑ eos ef¬

Expanded text:
facti estis speculationi, et sicut rete expansum super Thabor. Et victimas declinastis in profundum: et ego eruditor omnium eorum. Ego scio Ephraim, et Israel non est absconditus a me: quia nunc fornicatus est Ephraim, contaminatus est Israel. Non dabunt cogitationes suas ut revertantur ad Dominum suum: qnum in medio eorum, et Dominum non cognoverunt. Et respondebit arrogantia Israel in facie ejus: et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, ruet etiam Juda cum eis. In gregibus suis, et in armentis suis vadent ad quaerendum Dominum, et non invenient: ablatus est ab eis in Domino praevaricati sunt quia filios alienos genuerunt nunc devorabit eos mensis cum partibus suis clangite bucina in Gabaa tuba in Rama ululate in Bethaven post tergum tuum Beniamin Ephraim in desolatione erit in die correptionis in tribubus Israhel ostendi fidem facti sunt principes Iuda quasi adsumentes terminum super eos ef
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs qͥ habitat in ea: in bestia
agri ⁊ in uolucre celi. Sed ⁊ pis¬
ces maris congregabunt᷑. Ue¬
runtam̃ unusqͥsq ñ iudicet᷑: et
ñ arguat᷑ uir. Ppłs enĩ tuus:
sic̃ hi qͥ contradicunt sacerdoti:
Et corrues hodie: ⁊ corruet etrã
ꝓpha tecũ. Nocte tacere feci ma¬
trem tuã. Contieuit ppls̃ meus:¬
eo quod non habuerit scientiã.
Quia tu scientiã repulisti: re
fungaris mͥ. Et oblita es legis
dei tui: obliuiscar ⁊ ego filioꝵ¬

Expanded text:
at in ea in bestia agri et in volucre caeli sed et pisces maris congregabuntur verumtamen unusquisque non iudicet et non arguatur vir populus enim tuus sicut hii qui contradicunt sacerdoti et corrues hodie et corruet etiam propheta tecum nocte tacere feci matrem tuam conticuit peo quod non habuerit scientiam: quia tu scientiam repulisti, repfungaris mihi: et oblita es legis Dei tui, obliviscar filio
Abbreviated transcription (Latin):
et ego expectabo te: qͥa dies mul¬
tos sedebunt filii ifrł sine rege.
et fine pͥncipe: ⁊ sine sacrificio.
et sine altari. ⁊ sine ephod: et
sine teraphin. Et post hec reuer¬
tent᷑ filii isrł. ⁊ querent dñm d̾m
suum: ⁊ dauid regẽ suũ: ⁊ paue

Expanded text:
et ego expectabo te quia dies mulet ego expectabo te quia dies multos sedebunt filii Israhel sine rege et sine principe et sine sacrificio et sine altari et sine ephod et sine therafin et post haec revertentur filii Israhel et quaerent Dominum Deum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ascensionis sue de t̾ra egypti. Et̃
erit in die illa ait dñs: uocabit
me uir meus: ⁊ñ uocabit me
ultra ba̾alim. Eauferã nomina
ba̾alim de ore eiꝰ: ⁊ ñ recordabit᷑
ultra nominis eoꝵ. Et ꝑcutiã eis
fedus in die illa cũ bestia agri.
et cum uolucre celi: ⁊ cũ reptili
t̾re. Q arcum ⁊ gladiũ ⁊ bellum
conterã de terra: ⁊ dormire eos
faciã fiducialit. Et sponsabo te
diam dicit dñs. Exaudiã celos.
et illi exaudient t̾ram: ⁊ terra¬
exaudiet triticũ. ⁊ uinũ ⁊ oleũ:
et hec exaudient iezrahel. Et se¬
minabo eam mͥ in terrã: ⁊ mise¬
es tu. Et ipse dicet: d̃s meus es
tu. Et dix̃ dñs ad me. Adhuc ua.¬
de. dilige mulierẽ dilectã ami¬
co ⁊ adulterã: sic̃ diligit dñs
filios isrł: et ipsi respectant ad
deos alienos: et diligunt uina¬
tia uuaꝵ. Et fodi eam mͥ quin¬
decĩ argenteis. ⁊ choro order: ⁊ di¬
midio choro ordei. Et dixi ad eã:
Dies multos expectabis me. Nõ
fornicaberis: ⁊ ñ eris uiro. Sed

Expanded text:
Egypti. Et erit in die illa, ait Dominus: vocabit me: Vir meus: et non vocabit me ultra, Baali. Et auferam nomina Baalim de ore ejus, et non recordabitur ultra nominis eorum. Et percutiam eis foedus in die illa, cum bestia agri, et cum volucre coeli, et cum reptili terrae: Et arcum, et gladium, et bellum conteram de terra, et dormire eos faciam fiducialiter. Et sponsabo te diam, dicit Dominus, exaudiam coelos, et illi exaudient terram. exaudiet frumentum et uinum et oleum eaque audiet Israhel. et seminabo eam mihi es tu; et ipse dicit: Deus meus ess ad me adhuc vade dilige mulierem dilectam amico et adulteram sicut diligit Dominus filios Israhel et ipsi respectant ad deos alienos et diligunt vinacea uvarum et fodi eam mihi quindecim argenteis et choro hordei et dimidio choro hordei et dixi ad eam dies multos expectabis me non fornicaberis et non eris viro sed
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ homo: in medio tui sc̃s:
et ñ ingrediar ciuitatẽ. Post
dñm ambulabunt. Quasi leo
rugiet: qͥa ipse rugiet. Et for¬
midabunt filii maris: ⁊a uo¬
labunt quasi aus ex egypto.⁊
quasi columba de t̾ra assyrioꝵ:
⁊ collocabo eos in domibus suis

Expanded text:
et non homo: In medio tui sanctus, et non ingrediar civitatem. Post Dominum ambulabunt, quasi leo rugiet: Quia ipse rugiet: et formidabunt filii maris. Et avolabunt quasi avis ex Aegypto, et quasi columba de terra Assyriorum: et collocab
Abbreviated transcription (Latin):
nes mͥ ⁊ aquas meas: lanan
meã ⁊ linum meũ: oleũ meũ
et potum meũ. Propt̃ hoc ecce
ego sepiam uiam spinis: et
sepiã eam maceria: ⁊ semitas
suas ñ inueniet. Et sequetur
amatores suos: ⁊ ñ app̃hendet
eos. Et queret eos ⁊ ñ inuenret.
et dicet. Uadã ⁊ reuertar ad
uirũ meũ priorem: qͥa bene
mͥ erat tunc magis quã nunc
Et hec nesciuit quia ego dedi
ei fru᷑ mentũ. ⁊ uinũ. ⁊ ole¬
um: ⁊ argentũ multiplicaui
ei ⁊ aurũ: que fecer̃ bahal.
meã ⁊ linum meũ. que operi¬
ebant ignominiã eiꝰ. Enunc
reuelabo stulticiã etus in ocłĩs
amatoꝵ eiꝰ: ⁊ uir ñ eruet eã de
manu mea. Et cessare faciam

Expanded text:
aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum. Propter hoc ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos: et quaeret eos, et non inveniet, et dicet: Vadam, et revertar ad virum meum priorem quia bene mihi erat tunc magis quam nunc et haec nescivit quia ego dedi ei frumentum et vinum et oleum et argentum multiplicavi ei et aurum quae fecerunt Baal imeam et linum meum quae operiebant ignominiam eius et nunc revelabo stultitiam eius in oculis amatorum eius et vir non eruet eam de manu mea
Abbreviated transcription (Latin):
Et iudas multiplicauit urbes
munitas. Et mittã ignẽ in
a deo tuo. Dilexisti mercedes:
suꝑ om̃s areas tritici. Frea et
torcular ñ pascet eos: ⁊ uinum
mentiet᷑ eis. Non habitabunt
in terra dñi. Reuersus ẽ effraym
in egyptũ: ⁊ in assyriis pollutũ
comedit. Non libabunt dño ui¬
num: ⁊ ñ placebunt ei. Sacri¬
ficia eoꝵ quasi panis lugentiũ
Om̃s qͥ comedunt eũ. contami¬

Expanded text:
et Judas multiplicavit urbes et Judas multiplicavit urbes munitas: Et mittam ignem in a Deo tuo, dilexisti mercedem super omnes areas tritici: Area et torcular non pascet eos, et vinum mentietur eis. Non habitabunt in terra Domini: reversus est Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. Non libabunt Domino vinum, et non placebunt ei: sacrificia eorum, quasi panis lugentium. Om
Abbreviated transcription (Latin):
cus ꝑsequet᷑ eũ. Ipsi regnauer̃: et
ñ ex me. Principes extiterunt:
et ñ cognoui. Argentũ suum et
aurũ suum fecer̃ sibi ydola: ut
interirent. ¶Proiectus ẽ uitulꝰ
tuus samaria. Iratus ẽ furor me¬
us in eos. Usꝙquo ñ poterunt
emundari: Quia ex ifrl᷑ ⁊ ipse ẽ:
Artifex fecit illũ. ⁊ ñ est d̃s: q̃m¬
et turbinẽ metent. Culmꝰ stans
ñ est in eis. Germen ñ faciet fa¬
rinam. Quod si ⁊ fecerit: alieni
comedent eã. Deuoratus ẽ isrl:
Nunc factus ẽ in nationibꝰ qiasi
uas immundũ. Quia ipsi ascen¬
der̃ ad assiir: onager solitarius
sibi. Effraym munera dederunt
gabo eos: ⁊ quiescent paulisꝑ ab
onere regis ⁊ pͥncipũ. Quia mul¬
tiplicauit effraym altaria ad pec¬
candũ: facte sunt ei are in de
immolabunt carnes ⁊ comedens:
dñs ñ suscipiet eas. Nunc recor-¬
dabit᷑ iniquitatis eoꝵ: ⁊ uisitabit
peccata eoꝵ. Ipsi ad egyptũ re¬
uertent᷑. Et oblitus est ifrlͦ fac¬
toris sui: ⁊ edificauit delubra

Expanded text:
cus persequetur eum ipsi regnaverunt et non ex me principes extiterunt et non cognovi argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola ut interirent proiectus est vitulus tuus Samaria iratus est furor meus in eis usquequo non poterunt emundari quia ex Israhel et ipse est artifex fecit illum et non est Deus quet turbinem metent: culmus stans: non est in eo germen, non faciet farinam. quod si et fecerit, alieni comedent eam. Devoratus est Israel: nunc factus est in nationibus quasi vas immundum. Quia ipsi ascenderunt ad Assur, onager solitarius sibi: Ephraim munera dederunt gabo eos: et quiescent paulisper ab onere regis, et principum. Quia multiplicavit Ephraim altaria ad peccandum, factae sunt ei arae in delimmolabunt carnes, et comedent: Dominus non suscipiet eas. Nunc recordabitur iniquitatis eorum, et visitabit peccata eorum: ipsi ad Aegyptum convertentur, Et oblitus est Israel factoris sui, et aedificavit delubra:
Abbreviated transcription (Latin):
eius: ⁊ omĩa festa tempoꝵ eiꝰ. Et
corrũpam uineã eiꝰ. ⁊ ficum eiꝰ:
de quibꝰ dixit. Mercedes he mee
sunt: quas deder̃ michi amato¬
res mei. Et ponã eam in saltũ:
et comedet illam bestira agri. Et
uisitabo suꝑ eã dies bahalim. qͥbꝰ
accendebat incensũ: ⁊ ornabat᷑
maure sua.⁊ monili suo: et
ibat post amatores suos: ⁊ mei
obliuiscebat᷑ ait dñs. Propter
hoc ecce ego lactabo eam: ⁊ du¬
cã eam in solitudinẽ: ⁊ loquar

Expanded text:
pora eius et corrumpam vineam eius et ficum eius de quibus dixit mercedes hae meae sunt quas dederunt mihi amatores mei et ponam eam in saltu et comedet illam bestia agri et visitabo super eam dies Baalim quibus accendebat incensum et ornabatur inaure sua et monili suo et ibat post amatores suos et mei obliviscebatur dicit Dominus propter hoc ecce ego lactabo eam et ducam eam in sol
Abbreviated transcription (Latin):
cesser̃ a me. Uastabunt᷑: quia
p̃uaricati sunt in me. Et ego
redemi eos: ⁊ ipsi loquuti sunt
contra me mendacia. Et ñ cla¬
mauer̃ ad me in corde suo: sed
ululabant in cubilibꝰ suis. Suꝑ
triticũ ⁊ uinũ ruminabant: et¬
recesser̃ a me. Et ego erudiui¬
eos: et confortaui brachia eoꝵ:
et in me cogitauer̃ maliciam:
Reuersi sunt ut eẽnt absq iu¬
go: facti sunt quasi arcus dolosꝰ.
Cadent in gladio pͥncipes eoꝵ: a
furore lingue fue. Ista subsan¬
natio eoꝵ in t̾ra egypti. In gut¬
ture tuo sit tuba. Quasi aqui¬
la suꝑ domũ dñi: ꝓ eo qͦd tran¬
sgressi funt fedus meũ: ⁊ legem
meã p̃uaricati funt. Me inuo

Expanded text:
cesserunt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt in me, et ego redemi eos, et ipsi loquuti sunt contra me mendacia et non clamaverunt ad me in corde suo sed ululabant in cubilibus suis super triticum et vinum ruminabant recesserunt a me et ego erudivi et confortavi brachia eorum et in me cogitaverunt malitiam reversi sunt ut essent absque iugo facti sunt quasi arcus dolosus cadent in gladio principes eorum a furore linguae suae ista subsannatio eorum in terra Aegypti in gutture tuo sit tuba quasi aquila super domum Domini pro eo quod transgressi sunt foedus meum et legem mea
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã dei plus quã holocausta
Ip̃si aut̃ sic̃ adam transgressi s̃
pactum: ibi p̾uaricati sunt in
me. Galaad ciuitas oꝑantium
ydolũ: supplantata sanguine:
et quasi fauces uiroꝵ latronũ:
Particeps sacerdotũ in uia inter¬
ficientiũ ꝑgentes de sichem: qͥa
scelus oꝑati sunt. In domo isrł
uidi horrendũ. Ibi fornicationeᷤ
effraim: contaminatꝰ ẽ isrł. Sed
et uda pone messem tibi: cum
conuertero captiuitatem ppli
mei. Cũ sanare uellẽ ifrł. reue¬
lata ẽ iniqͥtas effraym. ⁊ mali¬
cia samarie:: qͥa oꝑati sunt m̃
dacium: ⁊ fur ingressus est
spolians latrunculus foris. Et
ne forte dicant in cordibꝰ suis
omnẽ malitiã eoꝵ me recorda¬
tum: nunc circũdederunt eos
adinuentiones sue. Coram facie

Expanded text:
scientiam Dei, plusquam holocausta. Ipsi autem sicut Adam transgressi sunt pactum, ibi praevaricati sunt in me. Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine. Et quasi fauces virorum latronum, particeps sacerdotum, in via interficientium pergentes de Sichem: quia scelus operati sunt in domo Israhel vidi horrendum ibi fornicationes Ephraim contaminatus est Israhel sed et Iuda pone messem tibi cum convertero captivitatem populi mei cum sanare vellem Israhel revelata est iniquitas Ephraim et malitia ndacium: Et fur ingressus est spolians, latrunculus foris. Et ne forte dicant in cordibus suis, omnem malitiam eorum me recordatum: nunc circumdederunt eos adinventiones suae, coram facie
Abbreviated transcription (Latin):
minibꝰ: quo qui usi sunt parti¬
cipes facti sunt amicicie dei : ꝓ¬
pter discipline dona cõmendati:
Michi aut̃ det deus dicere ex:
sententia: et p̃fumere digna
sapientie dux est. ⁊ sapientium
emendator. In manu enim illiꝰ
et nos ⁊ sermones nr̃i: ⁊ omĩs
sapientia. ⁊ oꝑum scientie disci-¬
plina. ¶ Ipse enim dedit michi
hoꝵ que sunt scientiam ueram:
ut sciam dispositionẽ orbis t̃raꝵ.
et uirtutes elementoꝵ. Initium
et consũmationẽ: ⁊ medietatẽ
tempoꝵ. Uicissitudinum ꝑmu¬
tationes: ⁊ commutationes tẽ¬
moꝵ mutationes: ⁊ diuisiones
tempoꝵ. ilnni cursus: ⁊ stellaꝵ
dispositiones. Naturas animaliũ:
et iras bestiaꝵ Uim uentoꝵ: ⁊
cogitationes hominum. Differen¬
tias arborum: ⁊ uirtutes radicũ
Et quecũq sunt absconsa ⁊ im¬
ꝓiusa didici. Omnium enĩ arti¬
fex docuit me sapientia. Est enĩ
in illa sp̃s intelligentie: sc̃o ::
iinicus:: multiplex: subtilis:
mobilis: disertus: incomqui¬

Expanded text:
uod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ihorum quae sunt scientiam ueram, ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum permutationes et consummationes temorum mutationes et divisiones temporum anni cursus et stellarum dispositiones naturas animalium et iras bestiarum vim ventorum et cogitationes hominum differentias arborum et virtutes radicum et quaecumque sunt absconsa et inprovisa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertus inco
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter hoc optaui. ⁊ datus ẽ
michi sensus: ⁊ inuocaui. et
uenit in me sp̃s sapientie: ⁊ p̃po¬
sui illam regnis ⁊ sedibus et di¬
uitias nichil ẽẽ dixi in cõparati¬

Expanded text:
riptum est: Optaui, et datus est mihi sensus; et inuocaui, et uenit in me spiritus sapientię; et pręposui illam regnis et sedibus, et diuitias nihil esse dixi in comparati
Abbreviated transcription (Latin):
plebo domũ ista gła: dicit dñs
exercituũ. Meũ est argentũ et
meũ est aurũ : dicit dñs exere¬
tuum. Magna er̃it gła domꝰ isłi
nouissime. plus quã prime: Al¬
cit dñs exercituũ. Et in loco
isto dabo pacem: dicit dñs ex¬
ercituum. In uicesima ⁊ qͣrta
noni mensis. in anno sedõ darii¬
regis. factũ est uerbũ dñi ad
aggeum ꝓph̃am: dicens. Hec di¬
cit dñs exercititũ. Int̾roga sa¬
cerdotes legẽ: dicens. Si tule¬
rit homo carnẽ scĩficatam in

Expanded text:
plebo domum istam gloria dicit Dominus exercituum meum est argentum et meum est aurum dicit Dominus exercituum magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae dicit Dominus exercituum et in loco isto dabo pacem dicit Dominus exercituum in vicesima et quarta noni mensis in anno secundo Darii factum est verbum Domini ad Aggeum prophetam dicens haec dicit Dominus exercituum interroga sacerdotes legem dicens si tulerit hom
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ: nunqͥd scĩficabit᷑: Respo¬
ndentes aut̃ sacerdotes: dixer̃t:
Non. Et dix̃ aggeus. Si tetige¬
rit pollutus in anima ex om̃ĩbꝰ
his. nunqͥd contaminabit᷑: Et
responder̃ sacerdotes: ⁊ dixerũt.
Contaminabit᷑. Et respondit ag¬
geus. ⁊ dixit. Sic ppłs iste. ⁊ sic
gens ista ante faciem meã: di¬
cit dñs. Et sic om̃e opus ma-¬
nuũ eoꝵ. ⁊ omĩa que obtulerin
ibi ꝯtaminata erunt.  nunc
ponite corda ur̃a a die hac. et
supra: ante quã poneret᷑ lapis
suꝑ lapidẽ in templo dñi. cum
accederetis ad aceruũ uiginti
modioꝵ. ⁊ fierent decẽ: intra¬
retis ad torcular ut exprime¬
retis quinqͣginta lagenas. et
fiebant uiginti: ꝑcussi uos uen¬
to urente. ⁊ aurugine. ⁊ gran¬
dine. omnia oꝑa maruũ ur̃aꝵ:
et non fuit ex uob̾ qͥ reuerteret᷑
ad me: dicit dñs. Ponite corda
ur̃a ex die ista ⁊ in futurũ: a
die uicesima ⁊ quarta noni
mensis. a die qua fundamenta
iactata sunt tẽpli dñi: ponite

Expanded text:
 numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes et dixerunt contaminabitur et respondit Aggeus et dixit sic populus iste et sic gens ista ante faciem meam dicit Dominus et sic omne opus manuum eorum et omnia quae obtulerint ibi contaminata erunponite corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et fiebant viginti. Percussi vos vento urente, et aurigine, et grandine omnia opera manuum vestrarum: et non fuit in vobis, qui reverteretur ad me, dicit Dominus. Ponite corda vestra ex die idie vicesima et quarta noni mensis, a die qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite
Abbreviated transcription (Latin):
gam ⁊ ascensorẽ eiꝰ. Et descen¬
dent equi ⁊ ascensores eoꝵ: uir
in gladio frĩs sui. In die illa di¬
cit dñs exercititũ. assumam te
zorobabel fili salathiel serue
meus dicit dñs: et ponã te qͣsi
signaculum: quia te elegi di¬
cit dominus exercituum:¬

Expanded text:
et descendent equi et ascensores eorum, vir in gladio fratris sui. In die illa, dicit Dominus exercituum, assumam te, Zorobabel fili Salathiel, serve meus, dicit Dominus, et ponam te quasi signaculum, quia te elegi” dicit Dominus exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
iude̾: et sp̃m ih̃u filii iosedech sa¬
cedotis magni. ⁊ sp̃m reliquoꝵ
de om̃i pplõ: ⁊ ingressi sunt ⁊ fa¬
ciebant opus in domo dñi exer¬
cituum dei sui in die incesima
et quarta mensis: in sexto mense:
in anno scd̃o darii regis. In sey¬
timo mense. uicesina ⁊ pͥma
mensis: factũ est uerbũ dñi
in manu aggei ꝓphe dicens:
Loquere ad zorobabel filiũ sa
lathiel ducẽ iuda. ⁊ ad ihm fi¬
lium iosedech sacerdotẽ magnũ.
et ad reliquos ppli: dicens. Qus
in uob̾ est derelictꝰ. qui uidit do¬
mum istam in gła sua prima
et qͥd uos uidetis hanc nunc:
Nunqͥd ñ ita ẽ. quasi ñ sit in
oculis ur̃is: Et nunc conforta¬
re zorobabel dicit dñs: ⁊ ꝯforta¬
re ih̃u fili iosedech sacerdos ma¬
gne: ⁊ confortare omĩs ppłẽ t̾re
dicit dñs exercituũ:: et facite.
qͣm ego uob̾cũ sum: dicit dñs
exercituũ. Uerbũ quod p

Expanded text:
sacerdotis magni et spiritum reliquorum de omni populo et ingressi sunt et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima et quarta mensis in sexto mense in anno secundo Darii regis in septimo mense vicesima et prima mensis factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens loquerem filium Josedech Sacerdotem magnum, & ad reliquos populi dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare Zorobabel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum: & facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exerci
Abbreviated transcription (Latin):
admirabilis ero: ⁊ facies princi¬
pum mirabunt᷑ me. Tacentem
me sustinebunt :: et loquentẽ me
respicient: ⁊ sermocinante me¬
plura. manus ori suo imponent.
Propt̾ea habebo ꝑ hanc immorta¬
litatem: ⁊ memoriam eternã his
qui post me futuri sunt relinquã:¬
¶ Disponam ppłos: ⁊ nationes michi
erunt subiecte. Timebunt me au¬
dientes reges horrendi. In multi¬
tudine uidebor bonus: ⁊i bello
fortis. Intrans in domum meam:
conquiescam cum illa. Non enĩ
habet amaritudinẽ conuersatio
illius:: nec tedium conuictus ip¬
sius: sed leticiam ⁊ gaudiũ. Hec
cogitans apud me ⁊ cõmemorans
in corde meo. q̃m immortalitas ẽ
in cogitatione sapientie. ⁊ in ami¬
cicia illius delectatio bona:: et
in oꝑibꝰ manuum illiꝰ honestas si¬
ne defectione: et in certamine lo¬
quele illius patientia: ⁊ p̃claritas
in communione sermonum ipsius:
circuibam querens ut michi illã
assumerem.¬

Expanded text:
admirabilis ero et facies princiadmirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honestas sine defectione et in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem
Abbreviated transcription (Latin):
michi sponsam eam assumere: et
amator factus sum forme illius:
Generositatem illiꝰ glificat: con¬
tubernium habens dei. Sed et
omnium dñs dilexit illam. Doc-¬
trix est enu discipline dei: et
electrix oꝑum illius. Et si diui¬
tie appetunt᷑ in uita: quid sapi-¬
entia locupletius. que omĩa oꝑa-¬
tur: Si aut̃ sensus oꝑat᷑. qͥs hoꝵ
que sunt magis quã illa est arti¬
fex : Et si iusticiam quis diligit:
labores huius magnas habent
uirtutes. ¶ Sobrietatem enun ⁊
prudentiam docet : et iusticiam
et uirtutem: quibꝰ utilius nichil
est in uita hominibꝰ. Et si mul¬
titudinem scientie quis desiderat:
Signa ⁊ monstra scit ante quam
fiant: ⁊ euentus tempoꝵ ⁊ scloꝵ:
Proposui ergo hanc asfumere michi
ad conuiuendum: sciens q̃m com¬
municabit mecũ de bonis: ⁊ erit
allocutio cogitationis ⁊ tedii mei:
Habebo ꝓpt̾ hanc claritatem ad
turbas: ⁊ honorem apud seniores:
Iuuenis ⁊ aciitus inueniar in iu¬
dicio: et in conspectu potentium

Expanded text:
ivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientisigna et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium
Abbreviated transcription (Latin):
Candor est enim lucis eterne::
et speculum sine macula dei ma¬
iestatis: ⁊ imago bonitatis illiꝰ:
Et cum sit una omnia potest.:
et ꝑmanens in se omnia innouat:
et ꝑ nationes in animas sc̃ãs se
tranffert. Emicos dei ⁊ ꝓpħas
constituit. Neminẽ enim diligit
ds̃: nisi eum qͥ cum sapientia in¬
habitat. Est enim hec speciosior
sole: ⁊ suꝑ omnẽ stellaꝵ disposi¬
tionem luci comparata iuenit᷑
prior. Illi enĩ succedit nox. xuiii¬
apientia aut̃ uincit maliciã
Attingit ergo a fine usq adE
sinem fortiter: et disponit omĩa

Expanded text:
ndor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
agyographa: id est in quinq et
octo. ⁊ undecĩ libros: de quo ñ ẽ
huius tp̃ris disserere. Que aut̃ ex
hoc ꝓpħa immo contra hunc li¬
brum porphirius obiciat. testes
sunt methodius. eusebius. apol¬
linaris: qui multis uersuum mi¬
libꝰ eius uesanie respondentes:
nescio an curioso lectori satiffece¬
rint. Unde obsecro uos o paula
et eustochium. fundatis ꝓ me ad
dñm preces: ut quã diu in hoc
corpusculo sum scribã aliquid
gratũ uob̾: utile ecclẽ: dignum
posteris. Presentiũ quippe iudici¬
is ñ satis moueor: qui in utrãq
partẽ: aut amore labunt᷑ aut odio:

Expanded text:
id est, in quinque, et octo, et in undecim libros: de quo non est hujus temporis disserere. Quae autem ex hoc propheta, immo contra hunc librum, Porphyrius objiciat, testes sunt Methodius, Eusebius, Apollinaris: qui multis versuum millibus ejus vesaniae respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe judiciis non satis moveor: qui in utramque partem, aut amore l
Abbreviated transcription (Latin):
uissime in danihelem: ⁊ tanto
tedio affectus sum: ut desperati¬
one subita omnẽ ueterẽ laborem
uoluerim contẽnere. Uerum ad¬
hortante me quodã hebreo. ⁊ il¬
lud michi sua lingua crebrius
ingerente. labor improbꝰ omnia
uincit: qui michi uidebar scio¬
lus inter hebreos: cepi rursũ dis¬
cipulus ẽẽ chaldaicus.  ut uera
fatear: usq ad presentẽ diem ma-¬
gis possum sermonẽ chaldaicum

Expanded text:
vissime in Danielem, et tanto vissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerevincit: et qui mihi videbar sciolus, inter Hebraeos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis poss
Abbreviated transcription (Latin):
toris ecclẽ non legunt: utentes
theodotionis editione. Et hoc cur
acciderit. nescio. Siue ergo quia
sermo chaldaicus est ⁊ quibꝰdã
ꝓprietatibꝰ a nr̃o eloquio disere¬
pat. noluerunt septuaguita int¬
pretes easdem lineas in transiatio¬
ne seruare:: siue sub nomine eo
ab alio nescio quo ñ satis chalde¬
am linguã sciente liber editus ẽ
siue aliud quid cause extiterit
ignorans: hoc unũ affirmare pꝰ¬
sum. quod multũ a ueritate dis¬
cordet: ⁊ recto iudicio repudia¬
tus sit. Sciendum quippe ẽ. dam¬
helem maxime ⁊ ezdram hebra¬
icis quidẽ litteris: sed chaldaico
sermone conscriptos: ⁊ unã iere¬
biea lingua habere plurimã so¬
cietatẽ. Deniq ⁊ ego adolescentu¬
lus post quintillianz ⁊ tullii lec¬
tionẽ ac flores rethoricos. cũ me
in lingue huiꝰ pistrinum reclu¬
sissem: ⁊ multo sudore multoq
tp̃re uix cepissem anhelantia
stridentiaq uerba resonare : et
quasi ꝑ criptã ambulans rarũ
desuꝑ lumen aspicere: impegi no¬

Expanded text:
toris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt Septuaginta Interpretes easdem linguae lineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone conscriptos, et unam Jerebica lingua habere plurimam societatem. Denique et ego adolescentulus post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores Rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore multoque tempore coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicere, impegi no
Abbreviated transcription (Latin):
set in mediũ:: et diceret eum de
chaldea in iudeã fuisse translatũ:
derisit hominẽ: ⁊ ex ipso uolumi¬
ne demonstrauit iezechielem in
sp̃u se uidisse transpositũ. Deniq
et apłm nr̃m uidelicet ut eruditũ
uirum.⁊ qui legẽ ab hebreis didi¬
cisset: ñ fuisse ausum affirmare
se raptũ in corpore: sed dixisse. Siue in ei
argum̃tis. apocrifas in libro ecclẽ
fabulas arguebat. Suꝑ qua re
lectoris arbitrio iudiciũ derelin

Expanded text:
set in medium, et diceret eum de set in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in strum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corargumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio jud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitos magnã partẽ uoluminis
detruncasse. Nudiui ego quen¬
dam de p̃ceptoribꝰ iudeoꝵ cum su¬
sanne derideret hystoriam. et a
greco nescio quo diceret ẽẽ confi¬
ctam. illud opponere: quod orige¬
ni quoq affricanus opposuit. he¬
rei nos intelligentiã nr̃is hanc
possumꝰ dare : ut uerbi gr̃a dica¬
mus ab arbore ilice dixisse eũ.
ilico pereas:⁊ a lentisco in len¬
tem te cõminuat angłs: uel nõ
lente pereas: aut lentus id est
flexibilis ducaris ad mort̾e: siue
aliud quid ad arboris nom̃ con¬
ueniens. Demde tantum fuisse
occii tribꝰ pueris cauillabat᷑: ut
in camino estuantis incendii me¬
tro luderent: ⁊ ꝑ ordinẽ ad laudẽ
dei elementa omĩa ꝓuocarent:
Aut quod miraculũ diuineq in¬
spirationis indicium. uel draconẽ
interfectũ offa picis: uel sacerdo¬
tum belis machinas dep̃hensas:
que magis prudentia sollertis ui
de iudea ad chaldeam raptum dis-
teri testamento. quẽquã scõꝵ graui
uolasse corpore: ⁊ in puncto hore

Expanded text:
am partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, erei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indicium, vel draconem interfectum offa picis, vel sacerdotum Belis machinas deprehensas: quae magis prudentia solertis viride Judaea in Chaldaeam raptum discoteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquite infantiam ⁊ uiuite:
et ambulate ꝑ uias prudentie:
Qui erudit derisorem. ipse sibi fa¬
cit iniuriam: ⁊ qui arguit impi¬
um. generat maculam sibi. Noli
arguere derisorẽ: ne oderit te:
Argue sapientẽ: ⁊ diliget te. Da

Expanded text:
Relinquite infantiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem, ne oderit te: argue sapientem, et diliget te. da
Abbreviated transcription (Latin):
le constiterant. Ente colles ego
parturiebar. udhuc terram non
fecerat ⁊ flumina: ⁊ cardines
orbis terre. Quando p̃parabat ce¬
los aderam. Quando certa lege
et giro uallabat abyssos. Quan¬
do ethera firmabat sursum: et
librabat fontes aquaꝵ. Qirando
circundabat mari terminũ suũ:
et legem ponebat aquis. ne tran¬
sirent fines suos. Quando appen¬
debat fundam̃ta terre: cum eõ
eram cuncta componens. Et de¬
lectabar ꝑ singulos dies: ludens
coram eo omĩ tempore: ludens
in orbe terraꝵ:: et delicie mee
ẽẽ cum filiis hominum. Nunc
ergo filii audite me. B̾eati qui
custodiunt uias meas. Fudite
qui audit me. qui uigilat ad
fores meas cotidie: ⁊ obseruat
ad postes ostii mei. Qui me in¬
uenerit inueniet uita:⁊ hauri¬
et salutem a dño. Qui aut̃ in
me peccauerit: ledet aĩam suã:
Omnes qui me oderunt: dili¬
gunt mortem.xxiii

Expanded text:
erant, ante omnes colles ego parturiebar; adhuc terram non fecerat et flumina et cardines orbis terre. Quando perpetrabat celos aderam; quando certa lege et giro vallabat abissos, quando ethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas". Certe qui audit me, qui uigilat ad fores meas cotidie et obseruat ad postes ostii mei. qui me inuenerit, inueniet uitam et hauriet salutem a domino. qui autem in me peccauerit, laedet animam suam. omnes qui me oderunt diligunt mortem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
orum tenebrosa: nesciunt ubi
corruant. xiiii¬
ili mi ausculta sermones me¬
os: ⁊ ad eloquia oris mei incli¬
na aurem tuam. Ne recedant ab
oculis tuis: custodi ea in medio
cordis tui. Uita enim sunt inue¬
nientibꝰ ea: ⁊ uniuerse carni sa-¬
nitas. Omni custodia serua cor
tuum: qͥa ex ipso uita ꝓcedit:
Remoue a te os prauum: et
detrahentia labia sint ꝓcul a te:¬
Oculi tui recta uideant: ⁊ palpe¬
bre tue precedant gressus tuos:
Dirige semitam pedibꝰ tius: et
om̃s uie tue stabilient᷑. Ne de¬
clines ad dexteram neq ad sini-¬
stram: auerte pedem tuum a
rectos faciet cursus tuos: itine¬
ra aut̃ tua in pace ꝓducet.x
Fili mi attende sapientiã mẽa:
et prudentie mee inclina aurẽ
tuam: ut custodias cogitationes:
et disciplinam labia tua conser-¬
uent. Fauus enim distillans la¬
bia meretricis: ⁊ nitidius oleo
guttur eius. Nouissima autem
illius amara quasi absintium:
et aciita quasi gladius biceps:
Pedes eius descendunt in mortẽ:

Expanded text:
ciunt ubi corruant fili mi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui vita enim sunt invenientibus ea et universae carni sanitas omni custodia serva cor tuum quia ex ipso vita procedit remove a te os pravum et detrahentia labia sint Oculi tui recta videant; et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis, et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines in dexteram aut in sinistram. Averte pedem tuum a rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. V. Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, Ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conservent. ÷ Favus enim distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus: Novissima autem illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps. Pedes ejus descendunt in mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
reges regnant: ⁊ legum
conditores iusta decernunt. Fer
me principes imꝑant: ⁊ poten¬
tes decernunt iusticiam. Ego di-¬
ligentes me diligo: ⁊ qͥ mane
uigilant ad me inuenient me:
Mecum sunt diutie et gła:
opes suꝑbe. ⁊ iusticia. Melior
est fructus meus auro ⁊ lapide
precioso: et genimina mea ar-¬
gento electo. In uiis iusticie
ambulo : in medio semitaꝵ iu¬
dicii: ut ditem diligentes me.
et thesauros eoꝵ repleam.xu¬
ominus possedit me initio
uiaꝵ suaꝵ : antequã quicquã
faceret a principio. iIb eterno¬

Expanded text:
reges regnant, et legum reges regnant, et legum conditores jume principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio.