comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ om̃ipotentẽ ut ueniat ad nos sermo ei.
Etiam si peccatores estis. orate. Peccatores
exaudit ds̃. Quod si timetis illud qd̾ in euan¬
głio dicit᷑. scimus quia peccatores ñ exaudit
ds̃: nolite ꝑtimescere. nolite credere: cecꝰ
erat qͥ hoc dixit. Magis aut̃ credite ei qui
dicit et ñ mentit᷑. & si fuerint peccata ur̃a
ut fenicium. ut lanã dealbabo. Et si uolu¬
eritis & audieritis me. bona terrȩ edetis:
Si uultis uel nunc audire. oremus in com¬
mune dñm: ut saltim nunc ad ueniente

Expanded text:
Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit Deus. Quod si timetis illud, quod in Evangelio dicitur: Scimus quia peccatores non exaudiat Deus , nolite pertimescere, nolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audieritis me, bona terrae edetis . Si vultis vel nunc audire, oremus in commune Dominum, ut saltem nunc, adveniente
Abbreviated transcription (Latin):
iruus: mitte aquã tuã inpeluem tuam:
ueni laua pedes. Scio temerariũ esse. quod
duo. s timeo cõminationẽ dicentis. Si non
luero pedes tuos: ñ habebis partẽ mecum
ieolaua pedes meos: ut habeã partẽ tecũ:
quid aio. laua pedes meos: Petrus hoc po¬
ł dicere: quia ñ habuit necesse nͥ tantũ
it pedes eius lauarent᷑. ẽ otus quippe mun¬
diserat. Ego uͦ cũ semel lotus sim: illo in
ligeo baptismate de quo dñs ait. Ego ali¬
id baptisma habeo baptizari. Cur ista di¬
unus: Preparo et me &e audientes ad ma¬
ira misteria: si tamen ueniat. si descendat.
a nos sermo dei. Timeo enĩ ne me fugiat:
ne benedictionẽ quoq meam dedignetur:
dibu uida. qui in obȩdiens fuit deo: & idõ
mathematizatus ẽ. & qͥa nunc ppłi ẽ mul¬
utudo ꝓpter parasceuem. & maxime in do¬
uunica die quȩ passionis xp̃i cõmemora-
dis est. neq enĩ resurrectio dnĩ semel in
eis e ñ semꝑ post octo dies celebrat᷑: orate

Expanded text:
servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminationem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, qui non habuit necesse, nisi tantum ut pedes ejus lavarentur, totus quippe mundus erat. Ego potius cum semel lotus sum  Leg. sim, illo indigeo baptismate, de quo Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque meam dedignetur. tribu Juda, qui inobediens fuit Deo, et ideo anathematizatus est . Et quia nunc populi multitudo est propter parasceven, et maxime in Dominica denim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i corpus meretricis: ñ facere oꝑad
luctu. Unusquisq hȩc corde loquat᷑ adl
sumus: ut mittat᷑ etiã ad me seraphis .
apprehenso de forfice carbone purgecl¬
et ideo tantũ labia eiꝰ purgata st̃: quial¬
biis tantũ id est sermone deliquerat ss
uͦ non sũ talis. ut possim dicere. Immis
beam. immundos oculos. ĩmundas aus
nmundũ os. Quamdiu ii om̃ibꝰ istis pecco:
us inmundus sũ. Si uidero mulierẽ ad
incupiscendũ: mechatus sum eam in corde
es Ecce immundos oculos. Si de pectore
eo exeant cogitationes pessimȩ. ad ulteria
hincationes. falsa testimonia: ecce immun-¬
tim cor. Quã formosi pedes euangelizantiũ
pu: euangelitantiũ bona. Ego uͦ timeo
ar currens ad malũ. immundos pedes ha-¬
han. Extendo ad dm̃ manus meas: && forte
uertens faciem suam dicit. Si extenderi¬
is manus: a uertã faciem meã a uob̃. Quis
qͥme mundat: qͥs lauat pedes meos: Iħu
uni: sordidos habeo pedes. Propt̃ me fias

Expanded text:
i corpus meretricis, nec facere opera digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur ad Deum,  ut mittatur etiam ad me Seraphim, et, comprehenso de forcipe carbone, purget ltus erat, et ideo tantum labia ejus purgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermone deliquerat. Ego vero non sum talis, ut possim dicere, quod shabeam, immundos oculos, immundas aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos oculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes, falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos habeo pedes, propter me fias
Abbreviated transcription (Latin):
potuit isaias dñm sabaoth uidere: & im
munda labia habuit. Sub iniquo quippe
rege erat. Quando aut̃ incipit uidere uisi¬
onem dei: anno quo mortuus ẽ orias. His
similia & de multis scͥpturis poteris disce¬
re tribuente deo. In exodo istiusmodi qͥd¬
dam scͥptũ est. & factũ est post dies mor
tuus est. rex egipti: & suspirauert̃ filii isrł:
& ascendit clamor eoꝵ ad dm̃. Quamdiu
uixit pharao. ñ suspirauert̃ filii isrł: et
in penis positi. ne gemendi qͥdem liberam
habuerant facultatẽ. Uiuebat quippe rex
qͥ imꝑabat eis. & lateres & paleas facere.
Quãdiu uixit pharao: ñ suspirauert̃ ad
dm̃. Cum mortuus ẽ. pharao: tunc ualu¬
erunt madida fletibus ora sustollere. Ui¬
uit rex malignus in pectore nr̃o. quãdiu
uiuit pharao. idest. zabulus: tunc lateres
oꝑamur & paleas: tunc lacrunas intas
tium deuoramꝰ: & iniquitatis oꝑa pͥni
mus. Cum aut̃ mortuus fuerit: ño ai¬

Expanded text:
potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et factum est post dies aliquot, mortuus est rex Aegypti, et suspiraverunt filii Israel, et ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
xerat: Non sacerdos: alius eñi ordo regius.
alius ordo sacerdotalis. Uoluit ingredi tem¬
plum. & locũ agere sacerdotis: & facere o¬
pus qd̾̃ non fuit ei concessũ. Introiit preue¬
niens sacerdotes: & assumpsit uas libaminis:
Ingressus aut̃ & pͥnceps sacerdotũ qͥ tẽpore
illo erat. & octoginta sacerdotes cũ eo: dix̃
ad eum pͥnceps sacerdotũ. Nonne tues
orias. & ñ sacerdos: Uiolent̃ ꝑseuerauit:¬
& lepra ascendit in fronte eius. Proiectus
ẽ. mortuus: egressus ẽ de tẽplo: eduxit
eum dñs. Igit᷑ lepsus factus est. ꝓpt̾ preua¬
ricationẽ legis. Unusquisq sub regno ẽ.
siue peccati. siue iusticiȩ. Si peccatũ mͥ
regnat: unussũ de regibꝰ isrł. qui tẽplũ
iuolenter ingressi sunt. Si iustus sũ iuxta
mensurã ꝓfectiis mei & facio rectũ. & per¬
seuero ante conspectũ dei: regnat mͥ iusti¬
cia. Quãdiu uͦ uixit lepsus: isaias immun¬
da labia habuit. Quamdiu uixit iniquus. ñ

Expanded text:
x erat, non sacerdos. Alius ordo regius, x erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Voluit ingredi in templum, et locum agere sacerdotis, et facere opus, quod non fuerat ei concessum. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo, eduxit eum Dominus. Igitur leprosus factus est propter praevaricationem legis. Unusquisque sub regno est sive peccati, sive justitiae. Si peccatum mihi regnat, unus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante conspectum Dei, regnat mihi justitia. Quamdiu vero vixit leprosus, Isaias immunda labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non
Abbreviated transcription (Latin):
thronũ ex celsũ. at uisio descripta ẽ. Cur
rei tẽpus significatũ intendite. quando ab¬
orta sit uisio. cũ mortuus ẽ orias rex uidit
isaias dñm sabaoth sedentẽ suꝑ thronũ ex¬
celsum. Si quis ex nr̃is nouit qui fuerit o¬
zias &r quȩ gesserit: ille potest nosse quid
sermo diuinus. Uadam ad uitã regis oriȩ
et requirã ex regnoꝵ libris. & ex paralipo¬
menonis historia de oria: ibiq uideo qͥa
necessariũ sit si futurũ est. ut uideã dnm̃
sabaoth sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ. mori
mͥ oriam regem. Iste orias ex semine daiud
descendens & regnans popło uida. quãdiu
qͥdem uixit ⁊ acharias qͥ intelligebat. sic
enĩ scriptũ est. in scd̾o libro paralipome¬
non. fecit rectũ inconspectu dñi. & suffi¬
ciens isto fecit luminaria magna dño et
cõposuit templũ dei: & multe fuerunt¬
eiꝰ in religione uirtutes. Quando autem
mortuus ẽ. zacharias intelligens: tc̃ fecit
malignũ. Quis hoc qd̾ fecit malignũ rete¬

Expanded text:
thronum excelsum. Visio ascripta est. Cur regis tempus significatum? Intendite quando oborta sit visio. Cum mortuus est Osias rex, vidit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest nosse quid sermo divinus. Vadam ad vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Re
Abbreviated transcription (Latin):
nis alterius indiget expositione: orena
summũ regẽ ut sermo qui uocatꝰ abent
ad nos iterũ reuertat᷑: & pauca iuxta qi¬
sibilitatẽ nr̃am edisseramus. Et factũ s
anno quo mortuus est. rex orias. uididi
sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ: & plena era

Expanded text:
onis 1120 altiori indiget expositione, oremus onis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortuus est rex Osias: Vidi Dominum sedentem supra thronum excelsum, et plena era
Abbreviated transcription (Latin):
& putabamus nos ab apło solo
dictũ esse qͥa xp̃s sit iusticia
& scĩficatio. & redemptio. et
sapientia. Forte aut̃ & apłs instruetus a
uentẽ. Quȩ ẽ ista iusticia: Unigenitꝰ dei
iusticiã & uiuentẽ & subsistentẽ iusticiã.
s inuenies exꝓpħicis sermonibus hoc nobis
mysteriũ exhiberi: certũ est a capitulo in
quo lectio nẽ conquieuit. Quis eñĩ inqͥt
surgere fecit ab oriente iusticiã÷ uocauit
eam ad pedes suos: Uocatur iusticia. Ma¬
nifestũ est animalem eam esse: si ambulet
uocata. Uocauit aut̃ xp̃m pater: qͥa obnr̃am
salutẽ ad nos iter fecerat̃. & descenderat de
cȩlo ad nos. Nemo enĩ ascendit in cęlũ. nisi
qͥ de cȩlo descendit filius hominis. Uocauit
eum de oriente. Non de isto sensibili. s orien
ut uere dicamus. ds̃ hominẽ uocaut n¬
ciam ad pedes suos. id est in carnationẽ n
sui. Ideo &e ad oramus scabellũ pedũ illa
iuxta qd̾ scriptũ est. Adorate seabeliũ
deitatis assumit. Quia aut̃ pͥncipiũ liti¬

Expanded text:
et putabamus nos ab Apostolo solum dictum esse, quia Christus sit justitia, et sanctificatio, et redemptio, et sapientia . Forte autem et Apostolus instructus a ventem: Quae est ista justitia? Ujustitiam et viventem, et subsistentem justitiam; sed invenies et a propheticis sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambulet vocata. Vocavit autem Christum Pater, quo ob nostram salutem, ad nos iter faceret, et descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Vocavit eum de Oriente: non de isto sensibili, sed de orientut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est, incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus scabellum pedum illius, juxta quod scriptum est: Adorate scabellum deitatis assumit. Quia autem principium lecti
Abbreviated transcription (Latin):
sudario mnam creditam: nec pecunui
mittamꝰ in mensam. s feneremus eã płe
et cũ nos crediderimꝰ dñicam rationen
uob erit uidendũ quomͦ credita cũ uu¬
ris ex soluatis am̃:¬

Expanded text:
sudario mnam creditam, nec pecuniam mittamus in terram, sed feneremur eam populis. Et cum nos crediderimus dominicam rationem, vobis erit videndum quomodo credita cum usuris exsolvatis
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ideo ñ credidert̃. Usq hodie ait̃ qi¬
citer auditur scͥptura. Ab eo qui ñ intella
quȩ dicunt᷑: grauit̃ auditur. ab eo uͦ qui
telligit eam. non solum ñ audit᷑ grauter
s potius acute. Unde et qui fit intelign

Expanded text:
audierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotaudierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens,
Abbreviated transcription (Latin):
s quia animȩ eoꝵ atalento plumbi super
qd̃ sedebat iniquitas aggrauata erat. ꝓpter
hoc submersi sunt tanquã plumbũ in aqua
uehementi. Grauitudo gͦ aurium. apeccato
fit: & leuitas aiusticia. Quid ẽ. qd̾ faciat au-¬
ditũ non tam grauit̾ audire. s leuiter: Pen¬
nȩ uerbi: pennȩ uirtutis. Et enĩ pennȩ uer¬
bi. multũ leuitatis attribuunt. Quis mͥ da
bit pennas. ut columbȩ. & requiescam: Hoc
dicit ppħa. non orans ut corporales penuas
accipiat columbȩ: s pennas columbȩ sp̃s scĩ
Dicit aut̃ rursus salomon de diuite. Cõponit
aut̃ sibi pennas quomͦ aquila: & conuertit᷑
in domũ eiꝰ qui preest illi. Si accipiamus gͥ
pennas: leuiter audiemus. Si aut̃ peccaue¬
rimus & negligentes fuerimus circa alas. &
defluxeri nt pennȩ nr̃e: grauabim᷑. & graui¬
ter audiemus. Auribus gͦ suis peccatores
grauiter audierunt. Om̃s qͥdem ude q
tunc audierunt saluatorẽ grauit̃ eũ

Expanded text:
sed quia animae eorum ad talentum plumbi super sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non graviter audire, sed leviter? Pennae verbi, pennae virtutis. Etenim pennae verbi multum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum
Abbreviated transcription (Latin):
deserta. & inuia. et in aquosa sic in sco ap-¬
parui tͥ. Non qͥa si sc̃s fuero naturalium.
s carnis prudentia tabescit. E si pruden¬
tia carnis extabuerit: tunc in scõ appare¬
bo dei. Hȩc in explanationẽ eius qd̃ dictũ
est: incrassatũ est. enĩ cor ppłi huiꝰ. Sequit᷑
autẽ. & auribus suis grauit̃ audiert̃. Nichil
mͥ nocet. si grauit̾ audiam corporaliter. Neq¬
mͥ ista causa fit. ut ñ audiam sermones dei
Quom eni nichil mͥ nocet cecitas corporalis
si ñ fuerit obcecata anima mea: sic neq le¬
uitas neq grauitudo auditionis corporalis
ista grauitudo. quȩ ẽ in auditione animȩ:
Peccatũ. scd̃m scͥpturas graue ẽ. Propt̃ quod
sentiens quis peccata sua dicit. Quasi onus
graue grauatȩ sunt suꝑ me. & quia grauis
est. iniquitas. ꝓpter hoc suꝑ talentũ plum¬
bi sedet: ut in zacharia scriptũ est. Egiptii
autẽ non qm̃ grauia habebant corpora sub¬
mersi sunt quasi plumbũ in aqua uehem̃ti:

Expanded text:
serta, invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi , non quasi sanctus fuerim naturaliter, sed si carnis prudentia tabescit, et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassatum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam corporaliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis corporalis dam gravitudoPeccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi ,
Abbreviated transcription (Latin):
aritatis. Et accusat qͥdem eos de quibꝰ
uerit᷑. cur oculos claudant ne uideant:
un autẽ et hoc dicit. quia ñ expediat
ilquando & claudere animȩ oculos. Ex¬
pdit enĩ sicut manifestũ facit isaias.
nens eis quȩ sequunt᷑. Quis annuncia¬
bt uob̃ locũ ȩternũ: Qui ambulat
niusticia. et loquit᷑ uerã uiam & rec¬
um. obdurans aures ut ñ audiat iu¬
dcium sanguinis: claudens oculos
irnon uideat iniquitatẽ. Si futurum
sut apiens oculos animȩ. audiam et
intia turpiloqͥa: meliꝰ est claudere aditus ꝗͣ.¬

Expanded text:
1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos animae, audiam, et sentiam turpiloquia, melius est claudere auditus
Abbreviated transcription (Latin):
telligant. Pors qui ñ uident. qͥdã cecisir
& ꝓpter cecitatẽ non uident. Quidã ntis¬
nebris sunt: & ꝓpt̾ea ñ uident. Alii auti
neq intenebris sunt. neq ceci st̃: s ͥuda
dunt oculos. ñ uident. & scit has difem¬
tias quȩ pͥncipales cordis nr̃i sunt. scͥpua
diuina. Dicit enĩ saluator his qui st mu
culis exite : & his qui intenebris. ut el
coꝵs et eoꝵ qui intenebris sunt: muldis
ores sunt. hii sunt qͥ ideo ñ uident qͥ ase
sponte clausert̃. Hoc aut̃ ita esse it asti¬
imus. saluator mͥ testimonio erit dicns
ceci essetis: ñ haberetis peccatũ. Huies
qͥa dicitis uidemus: peccatũ urm mul¬
dicunt quia uideant. & habeant pola¬
onuident. & si quando uideris in genio¬
in ad intelligendũ animã & uelocem.
alacrem ñ meditantẽ eloquia dĩ: cog¬
ose quia ñ ꝓpter cecitatẽ non uidet ea
ue continentur in scͥpturis. ñ obid quia
ntenebris sit: s quia claudit oculos. Si
suidere recta. & considerare lumen

Expanded text:
 qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrudicit quia videant, et habeant possnon vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ris videre recta, et considerare lumen
Abbreviated transcription (Latin):
inuetur. Tale autẽ estimo fieri cor carne¬
in eoꝵ qui formidine continent᷑. Quomͦ
ii toti tabescunt ab egrotatione: sic aiunt
t erassitudinẽ et quicquid pinguȩ ẽ circa
meoꝵ extenuari. Quid gͦ michi nocet. si cor¬
prale cor meũ incrassetur: Esto uͦ. & atte¬
luari cor meum. Quid mͥ ex isto ꝓdest: Sed
c̃ nuncupatiuo cũ corporeo corde uocabu¬
lim animȩ nr̃ȩ pͥncipale nominat᷑. ut
Manifestũ est ex eo qd̾ in euangłio dicitur.
lati mundo corde. Neq enĩ hi mundo cor¬
dlint. qͥ sanguinem uel qd̾ cũq materiȩ
dporalis intrinsecus ñ habent: s dictũ ẽ.
etimundo corde. ꝓ eo qd̾ est. beati qͥmun

Expanded text:
tenuetur. Tale autem existimo fieri cor carnetenuetur. Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum corporeo corde vocabulo animae nostrae principale nominatur, ut manifestum est ex eo, quod in Evangelio dicitur: Beati mundo corde . Neque enim hi mundo corde sunt, qui sanguinem, vel quodcumque materiae corporalis intrinsecus non habent. Sed dictum est: Beati mundo corde, pro eo quod est: Beati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Annon ceci nunc uident. & claudi anll¬
lant. & leprosi mundant᷑. et reliqͣ fiuis
si is qui heri obcecatus & accedens adsis
quasi ad dm̃. hodie inuocet dm̃ uius
prstina derelinquens: Annon qui heri clau'
sde: Qui heri aridam habebat manum
t ociosam ad benefaciendũ: hodie recipies
manũ habet eam uiuentẽ. Si uideris ali¬
que pollutũ & lepram in animã habentẽ
subito penitere. doctrina sermonis cõpun¬
tum: non te pigeat dicere. qͥa maius sit
hinc sp̃aliter lepsũ. quã quendã carnalit̃
sisse purgatũ. E hȩc qͥdem largiter pro-¬
idit oratio: cupiens ostendere quid sit hoc
gere: & uidentẽ non uidere: Incrassatũ
intelligi ex hoc: inde ẽ. Non eadem ẽ cor¬
pralis et sp̃alis pinguedo: neq eadem ẽ
in poralis tenuitas & sp̃alis. Et eñi qd̾ cor¬
priliter crassũ est. in carne fit: & nichil
iocet cor carneum si incrassetur: neq
idest si a languore uel aquacũq causa at¬

Expanded text:
An non caeci nunc vident? et claudi ambuAn non caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelinquens, nonne videt? An non qui heri claudupede? Qui heri aridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere, ac doctrinae sermone compunctum, non te pigeat dicere, quia majus sit hunc spiritaliter leprosum, quam quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem largius profudit oratio, cupiens ostendere quid sit hoc,ligere, et videntem non videre? Incrassatum intelligi et hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum si incrassetur, neque prodest, si a languore, vel a quacumque causa at
Abbreviated transcription (Latin):
iora hoꝵ facietis. Uideamꝰ gͦ si maiora alq̃
fecerint discipłi. Quid maius ẽ. quã ni¬
tuum resuscitare: Quis ñ dico nr̃m. sed
apłoꝵ mortuũ resuscitauit: Refert hit¬
ria qͥa paulus euticũ resuscitauerita
mortuis: & petrus thabitam quȩ inter̃¬
tatur dorcas. Ista autẽ & alia istuismadi
inuenire posse. Ubi sunt maiora: S eu
cos fecit saluator rursus uidere: et qua
maius ẽ. eos qui sic nati fuerint. Exhiu¬
ant quos cecos ab utero manibus apser
sores. Uerũ sermo scͥpturȩ. tale quids
locutus est. His quȩ ego feci corporaliba
uos maiora facietis. Ego feci ex mortus st
surgere corporaliter: uos resurgere fues
ex mortius sp̃aliter. E go cecis sensibile s
lumen infudi: uos sp̃alem lucem ñ uadi¬
tibus dabitis. Usq ad hanc autẽ diem ha
maiora signa acorporalibus quȩ fect ss
ego uideo fieri ꝑfidelissimos disciplos

Expanded text:
jora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua jora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mortuum suscitare? Quis non dico nostrum, sed Apostolorum mortuum suscitavit? Refert historia quia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur Dorcas . Ista autem, et alia istiusmodi inveniri possunt: ubi sunt majora? Sed et caecos Salvator fecit rursum videre, et quod majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum cessores. Verum sermo Scripturae tale quiddam locutus est: 1130 His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego feci resurgere ex mortuis corporaliter, vos resurgere facietis ex mortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen infudi, vos spiritalem lucem non videntibus dabitis. Usque ad hanc autem diem haec majora signa a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu.
Abbreviated transcription (Latin):
sua ungens oculos eiꝰ. & mittens ad syloam
qd̾ interpretat᷑ missus. Mittit quippe eos
quos spu unxit ut crederent ad syloam
id est ad apłos & magistros: ꝓpter qd̾ scrip¬
tum ẽ de syloa qd̾ interpretat᷑ missus. Et
quotienscumq incipimus ab iħu uisitari:
ut recipiamꝰ animȩ oculos. mittim᷑ ad siloã
hoc ẽ missus. Unusquisq gͦ nr̃m quando le¬
git ea quȩ in euangłio facta sunt: oret ne
etiã in se cõpleatur. uidentes uidebitis et
ñ scietis. Si aut̃ ut estimant simpliciores
et ñ erant exempla alterius rei: exponant
quomͦ hoc qd̾ dictũ est uidentes uidebitis
et ñ scietis. habeat sensũ. Nam si ñ ea quen
debantur habebant aliquẽ sensũ sacirat in
ut cũ carnalibus oculis etiã sp̃aliter inspa¬
rentur: nunꝗͣ dixisset uidentes uidebits
ñ scietis. Ad apꝓbationẽ aut̃ horũ & altes
scͥpti de euangłio testimoniũ ꝓferimꝰ q

Expanded text:
sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crederent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, propter quod scriptum est de Siloa, quia interpretatur missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc est missus. Et unusquisque ergo nostrum, quando legit ea quae in Evangeliis facta sunt, oret ne etiam in se compleatur: Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autem, ut existimant simpliciores,et non erant exempla alterius rei, exponant quem hoc, quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, habeat sensum. Nam si non ea, quae videbantur, habebant aliquem sensum sacratum, ut cum carnalibus oculis etiam spiritaliter inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbationem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deant. ñ ad olescentes. s ad olescentulas. Inde¬
cens quippe ẽ. ut mulier magistra fiat uiri:
s ut castitatẽ suadeant ad olescentulas. et
amare uiros & liberos suos. Discamus gͦ la¬
uare pedes discipuloꝵ. Ista ꝓpt̾ hoc dicta st̃.
uidentes uidebitis et nonscietis. Qm̃ si qͥd
fiebat a saluatore. ab his qͥdem qͥ ñ intellige¬
bant uidebat᷑. iuxta corpus: ñ uidebatur
iuxta notionem. Abhis uͦ qui intelligebant
uidebat᷑ qͥdem iuxta oculos uidebat᷑ autẽ
et iuxta intellectũ: ita ut ñ compleretur
suꝑ beate uiuentes hoc qd̃ dictũ est uiden¬
tes uidebitis. & ñ scietis. s suꝑ peccatores:¬
uidere quomͦ facta sint iuxta corpus: qͣndo
saluator nr̃ descendit ad terras. E enĩ sim¬
litudo erat &r tẏpus futuroꝵ unũ quodq
qd̾ fiebat in corpore: ueluti nescio quis a
natiuitate cecus. uisum recuperauit. Uere
ppłs. cui saluator reddidit uisum: saliua

Expanded text:
deant non adolescentes, sed adolescentulas: indedeant non adolescentes, sed adolescentulas: indecens quippe est, ut mulier magistra viri fiat, sed ut castitatem suadeant adolescentulis, et amare viros et liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipulorum. Ista propter hoc dicta sunt: Videntes videbitis, et non scietis. Quoniam si quid fiebat a Salvatore, ab his quidem, qui non intelligebant, videbatur juxta corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui intelligebant, videbatur quidem juxta oculos, videbatur autem et juxta intellectum, ita ut non compleretur super beate 1129 videntes, hoc quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, sed super peccatoresvidere, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperavit : vere populus, cui Salvator reddidit visum, saliva
Abbreviated transcription (Latin):
ut unusquisq ur̃m dicat. cũ fuerit lotus:
Laui pedes meos: quomͦ inquinabo eos: hoc
enĩ sponsa dicit in cantico canticoꝵ: non
ostendens corporeos pedes lotos. s pedes non
offendentes: de qͥbus dicit salomon. Pes tu¬
us aut̃ non offendit. De quibꝰ & inpsalmis
scͥptũ est. Mei aut̃ pene motisunt pedes:
Uerũ et quȩ constituunt᷑ uiduȩ in eccłiis:
si sc̃oꝵ inquit pedes lauit. Si autẽ uis aꝑtiꝰ
audire quomͦ uidua lauat sc̃oꝵ pedes: au-¬
di paulũ in alio loco constituentẽ uidius
et dicentẽ. Bene docentes. ut pudicas effici¬
ant ad olescentulas: lauantes sordes pedũ
iuuencularũ. & iste uiduȩ dignȩ sunt
eccłiastico honore: quȩ cũq scõꝵ pedes la¬
uant. sermone sp̃alis doctrinȩ. Scoꝵ uͦ: ñ
masculoꝵ. s mulierũ. Docere eni mulie-¬
ri non ꝑmitto: neq pͥncipari uiro. Uult ẽẽ
mulieres bene docentes: ut ad castitatẽ sua¬

Expanded text:
ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Hoc enim sponsa dicit in Canticis Canticorum, non ostendens corporeos pedes lotos, sed pedes non offendentes. De quibus dicit Salomon: Pes autem tuus non offendat . De quibus et in psalmis scriptum est: Mei autem pene moti sunt pedes . Verum et quae constituuntur viduae in Ecclesiis: Si sanctorum, inquit, pedes lavit . Si autem vis apertius audire, quomodo vidua lavat sanctorum pedes, audi Paulum in alio loco constituentem viduis, et dicentem: Bene docentes, ut pudicas efficiant adolescentulas, lavantes sordes pedum juvencularum. Et istae viduae dignae sunt ecclesiastico honore, quaecumque sanctorum pedes lavant sermasculorum, sed mulierum. Docere enim mulieem non permittit, neque principari viro. Vult esse mulieres bene docentes, ut ad castitatem sua
Abbreviated transcription (Latin):
peluem sed̾m scripturas. & lauat pedes
dscipłoꝵ suoꝵ: ut cũ mundi fuerint as¬
undant ad dicentẽ. ego sũ uia: & ñ ple
lpuluere quẽ excutere uoluit super
ndignos. & ñ suscipientes pacem. neq
gnos eoꝵ quȩ dicebant᷑ : & qͥa hoc erat
Dsignificabat᷑. ideo ait. Quod ego facio.
tu nescis modo: scies aut̃ postea. Erat autẽ
me dñm et magistrũ. et benedicitis. Sum &¬
enĩ. Si gͥ ego dñs & magister laui pedes ur̃os:
et uos debetis inuicem lauare. Ergo hoc dicit.
ut ep̃s mittens aquã in peluem & exutus
uestibus suis & precinctus linteo. me exten¬
dente lauet pedes meos. Si quidẽ uos inqͥt
Nemo enĩ quibuscũq uenientibꝰ assumens
uere beati st̃ ep̃i seruientes eccłiȩ. mittunt
aquã de scͥpturis in peluem animȩ. qd̾ est
custodiunt ep̃i mandatũ. imitantes iħm.
sic et prb̃ri. Utinam et ego accipiã nunc
aquã quȩ possit animȩ ur̃ȩ pedes lauare:

Expanded text:
pelvim secundum Scripturas, et lavat pedes pelvim secundum Scripturas, et lavat pedes discipulorum suorum, ut cum mundi fuerint, ascendant ad dicentem: Ego sum via , et non pleni pulvere, quem excutere voluit super indignos, et non suscipientes pacem, neque dignos eorum quae dicebantur. Et quia hoc erat quod significabatur, ideo ait: Quod ego 1128 facio, tu nescis motrum et dominum, et bene dicitis. Sum etenim, Si igitur ego dominus et magister lavi pedes vestros, et vos debetis invicem lavare. Ergo hoc dicit, ut episcopus mittens aquam in pelvim et exutus vestibus suis, et praecinctus linteo, me extendente, lavet pedes meos? Siquidem vos, inquit,Nemo enim quibuscumque venientibus assumens vere beati sunt episcopi servientes Ecclesiae, mittunt aquam de Scripturis in pelvim animae, quod estcustodiunt episcopi mandatum imitantes Jesum, sic et presbyteri. Utinam et ego accipiam nunc aquam, quae possit animae vestrae pedes lavare!
Abbreviated transcription (Latin):
un: &e hoc ex eo manifestũ est. qͥa foras
in ppłm in parabolis loquebat᷑: discipłis
aut̃ secreto dissoluebat eas. Propħat autẽ
qd euenit: aure audietis & ñ intelligetis:
Porro quia de aduentu dñi hoc sit ppło ꝓ¬
psatũ: ipse saluator dicit. Bene ꝓpħauit
htim uidens potuit intelligere cur fa¬
ita sunt: ueluti exemplũ assumamꝰ. La¬
uit pedes discipłoꝵ : & uidebant qͥdem
bene quomͦ lauabat magister discipłis :
indebant aut̃ & alii qͥ erant p̃sentes. s id tantũ
õfiebat: ñ etiam cur fiebat. Similitudo
iuppe erat lauationis pedũ. qua lauit
uerbũ dei pedes discipłoꝵ. Iccirco ait
saluator ad recusantẽ petrũ & dicentẽ. ñ
luabis pedes meos. Qui ait. Quod facio.
uinescis mͦ: scies aut̃ postea. Quid gͦ facis
nͥ dicit petrus: Uideo te lauantẽ pedes
ar̃os: peluem positã. linteo te precinctũ.
E seriuentẽ nob̃. & detergentẽ pedes nr̃os.
erũ quia ñ erat hoc negotium. s enim

Expanded text:
sum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetistatim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti exemplum assumamus lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non lavabis pedes meos. Quid ait? Quod ego facio tu nescis modo, scies autem postea . Quid autem facis modo dicit Petrus. Video te lavantem pedes nostros, et pelvim positam, linteo te praecinctum, et servientem nobis, et detergentem pedes nostros. Verum quia non erat hoc negotium corporale
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui peccat. Dicit᷑ eñi de scõ spũ qui ẽ
scd̃m sapientiã. qͥa sit unigenitꝰ. multifariꝰ.
at. hunc subtilem sp̃m. Differt quippe hic
sp̃s. ab om̃ibus spiritibꝰ intellectualibꝰ. mun¬
dis. subtilibus. Est gͦ pͥncipale cordis tenue
poralis materiȩ uicio concretũ est: plenũ¬
ẽ. cogitationibꝰ corporalibus. quȩ sunt in
reprehensione. S dicit᷑. Incrassatũ est cor
ppłi huiꝰ. Intellige ex eo incrassatũ esse cor.
quia nichil sit in eo preter humanas & car¬
neas sollicitudines. Quomͦ enĩ materia cor¬
poris pinguis ẽ: eodem mͦ etiã corporei in¬
tellectus et cogitationes. Ex quo cũ duo ꝓ¬
posita sint incrassari cor ex secularibꝰ curis.
et attenuari ex sollicitudine sp̃ali. cũ qͥs
cogitat ea quȩ dñi sunt. ꝓiciens pinguedi¬
nem ex corde. & sciens quia si incrassatum
fuerit cor eius. neq accipiat sermones dei.
neq uideat salutis sacramenta: deponamꝰ
nos crassitudinẽ & assumamꝰ eam quȩ bene-

Expanded text:
s, qui peccat. Dicitur enim de sancto Spiritu, qui est secundum sapientiam, quia sit multifarius, at hunc subtilem spiritum. Differt quippe hic spiritus ab omnibus spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. Est ergo principale cordis tenueporalis materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo enim materia corporis pinguis est, eodem modo etiam corporei intellectus, et cogitationes. Ex quo cum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitudine spiritali, cum quis cogitat ea, quae Domini sunt, projiciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ego qm̃ cõpunctus sũ: quia cũ homo sim et
immunda labia habeam. in medio qͦ ppłi
immunda labia habentis habitẽ: & regem¬
dñm sabaoth uidi oculis meis. Hoc dicens. et
miserũ se faciens: meretur auxiliũ. suscipi¬
ente dõ humilitatẽ eius. Quod ẽ. istudau¬
xilium: Missus est ait ad me unus de sera-¬
phin: & habebat in forfice carbonem. quẽ
attulerat de altari: & tetigit labia mea.
& dixit. Ecce abstuli iniquitates tuaso
cata tua circũpurgaui. Consecutus e¬
ubi audierat. ecce abstuli iniqͥtates tui
Igit᷑ qͥa scĩ cõpungunt᷑. & requirit᷑ intr
moysen & isaiam: satisfaciam etiã ꝓius
accepit remissionẽ peccatoꝵ. ut dicertt
quasi iam conscius se mundatũ. mitu
egiptii. Forte aut̃ ut homo sciebat se e
alia quȩdã habere peccata: ꝓpt̾ea recus¬
bat. Iste aut̃ non quasi natura iustus po¬
stulat ministeriũ: s quasi gr̃am consnt
Si et moyses similem gr̃am ꝑcepisset. ais¬
setq ecce abstuli iniquitates tuas. & hn

Expanded text:
ego, et compunctus corde; quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis habitem ! eDominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Consecutus est beneubi audierat: Ecce abstuli iniquitates tuas. Igitur quia sancti compunguntur, et requiritur inter Moysen, et Isaiam, satisfaciamus pro Moyseaccepit remissionem peccatorum, ut diceret quasi jam conscius se mundatum, mittenterfectionem Aegyptii, forte autem ut homo sciebat se et quaedam alia habere peccata, propterea recusat. Iste autem non quasi natura justus postulat ministerium, sed quasi gratiam consecutus. Sic et Moyses, si similem gratiam percepisset, audissetque, ecce abstuli iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
Facti sumus paruuli in medio ur̃m. quasi
nutrix foueat filios suos: cũ possimꝰ graues ẽẽ.
ut xp̃i apłi. Imitatores gͦ nos ẽẽ expedit hu¬
se: ut etiã si uocatur aliquis ad pͥncipatũ.
dicat. Prouide alium quẽ mittas. Deo dicit.
Non sũ dignus ante heri & nudius tercius
Exilis uocis sũ. et tardilinguis. & quia deo
Quis dedit os homini. & quis fecit surdum
et mutũ. uidentẽ et cecũ: non ne ego dñs
ds̃: Crede deo. consecra te illi: licet subtilis
uocis sis. tardȩq trade te sermoni dĩ. Dicis
postea. Os meũ aꝑui. et attraxi sp̃m. Hȩc qͥ¬
dem ꝓpter hoc qd̾ ait isaias. ecce sũ ego. mitte
me. Faciamus aut̃ ex parte. & cũ eo. Uoluit

Expanded text:
Facti sumus parvuli in medio vestrum, quasi si Facti sumus parvuli in medio vestrum, quasi si nutrix foveat filios suos, cum possemus graves esse, toli . Imitatores ergo nos esse expedit huse, ut etiamsi vocatur aliquis ad principatum, dicat: Provide alium, quem mittas . Deo dicit: Non sum dignus ante heri et nudiustertius. Exilis vocis sum et tardilinguis. Et quia Deo Quis dedit os hominis, et quis facit surdum et mutum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus? Crede Deo, consecra te ei. Licet subtilis vocis sis, tardaeque linguae, trade te sermoni Dei. Dices postea: Os meum aperui et attraxi spiritum . Haec quidem propter hoc, quod ait Isaias: Ecce sum ego, mitte me. II. Faciamus autem ex parte, et cum eo. Voluit
Abbreviated transcription (Latin):
catur. s ad seruitutẽ totius eccłiȩ. Siuis crede
de scͥpturis quia in eccła seruus sit omnium
qͥ preest: suadeat tibi ipse saluator & dñs:
Talis tantusq factus est in medio discipłoꝵ:
ñ quasi discumbens. s quasi ministrans. Acci¬
piens enĩ lintheum. postquã exutus ẽ. uesti¬
mentis. precinxit se: & mittens aquã in pel-¬
uem. cepit lauare pedes discipuloꝵ: & de¬
tergere linteo quo erat precinctus. Et docet
quales oporteat eẽ principes: ait. Uos uoca
pedes: & uos debetis alterutrũ lauare pedes:
sit ex seruitute ista ire ad solium cęleste: si¬
cut scͥptum ẽ. Sedebitis suꝑ thronos.xii.
iudicantes duodecim tribus isrł. Audi uͦ
et paulũ tam preclarũ uirũ dicentem.
qͥa seruus fuerit om̃ium credentiũ. Ego
enĩ sum minimus apłoꝵ. qui ñ sum dignꝰ
uocari apłs: quia ꝑsecutus sũ ȩccłiam dei
Porro si hoc ñ uidetur approbare seruitutẽ
eiꝰ. s tantũ humilitatẽ: audi eum dicentẽ:

Expanded text:
catur, sed ad servitutem totius Ecclesiae. Si vis credere de Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnium, qui praeest, suadeat tibi ipse Salvator et Dominus, qui talis tantusque factus est in medio discipulorum, non quasi discumbens, sed quasi ministrans. Accipiens enim linteum, postquam exutus est vestimentis, praecinxit se, et mittens aquam in pelvim, coepit lavare pedes discipulorum, et detergere linteo, quo erat praecinctus. Et docens quales oporteat esse principes tamquapedes, et vos debetis alterutrum lavare pedes .sit ex servitute ista ire ad solium coeleste, sicut scriptum est: Sedebitis super thronos duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Audi vero et Paulum tam praecomnium credentium: Ego enim sum, ait, minimus Apostolorum, non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Porro sic hoc non videtur approbare servitutem ejus, sed tantum humilitatem; audi eum dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
et auribus grauiter audierunt. & ocules
clauserunt: nequando uideant oculie
auribus audiant et corde intelligant.
conuertant᷑. & sanem eos. Bifariam uad
sermo auditionẽ. & duplicẽ noscens cnl¬
tutionẽ. hoc est. aliud eoꝵ corporale als

Expanded text:
oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ne hȩc iubetur ut dicat. quȩ erant in op¬
dta dicenti. An non erat in optabile statim
uiso ꝓphare a maledictionibus inciꝑe. dicen¬
ani aure audietis & ñ intelligetis. & uiden¬
ascernetis & ñ uidebitis: incrassatũ est. eñs
płi huiꝰ. et reliqua: Forte gͦ si tamen
denter expedit dicere. temeritatis et
audacie mercedem consecutus est: ut ea iu
isaiam et ionam. Ille mittit᷑ predicare euer¬
sionem niniuitis. post tres dies: & piget
eum ꝓficisci: nolentẽ causam maloꝵ ciui¬
tati. Iste uͦ ñ expectans qͥd ei imꝑaret᷑. ut
diceret: ait. Ecce ego sũ: mitte me. Bonũ
ẽ. non ꝓsilire ad eas quȩ adõ sunt digni¬
tates. & pͥncipatus. et ministeria eccłiȩ. Imita
rer eum & dicerem. Prouide alium quẽ mit¬
tas. Neq enĩ ad pͥncipatũ ȩccłiȩ uenit. qui
oportet dicere & de euangłio. Principes qͥdẽ
gentiũ dñant᷑ eis: & qui potestatẽ habent in
illis. magistratus uocant᷑. Non sic aut̃ erit

Expanded text:
me: haec jubetur ut dicat, quae erant inoptata dicenti. An non erat inoptabile statim jussum prophetizare, a maledictionibus incipere dicentem: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis: Inci hujus, et reliqua. Forte ergo si tamen audenter expedit dicere temeritatis et audaciae mercedem consecutus est, ut ea jubIsaiae et Jonae. Ille mittitur praedicare eversionem Ninivitis post tres dies, et piget eum proficisci nolentem causa malorum civitatis. Iste vero non exspectans quid ei imperaretur ut diceret, ait: Ecce ego sum, mitte me. Bonum est non prosilire ad eas, quae a Deo sunt, dignitates, et principatus, et mysteria Ecclesiare cum eo: Provide alium, quem mittas. Neque enim ad principatum Ecclesiae venit, qui oportet dicere et de Evangelio: Principes quidem gentium dominantur eis, et qui potestatem habent in illis, magistratus vocantur. Non sic autem erit
Abbreviated transcription (Latin):
ipotest quis eam contrarietatẽ negotioꝵ
que in utroq uidetur intendens. dicere qͥ a
pipsũ fecerit moyses qd̾ isaias. Ergo auda¬
tnr feci comparans duos scõs & beatos uiros.
necernens & dicens. uerecundius moy¬
in fecisse. quã isaiam. Moyses quippe ma¬
gutudinẽ considerabat pre esse popło ad
aicendũ eum de terra egipti. repugna
rigiptioꝵ in cantationibus & maleficiis:

Expanded text:
si potest quis eam contrarietatem negotiorum, si potest quis eam contrarietatem negotiorum, 1124 quae in utroque videtur, intendens, dicere, quia idipsum fecerit Moyses, quod Isaias. Ego audacter feci, comparans duos sanctos, et beatos viros, et decernens, et dicens verecundius Moysem fecisse, quam Isaiam. Moyses quippe magnitudinem considerabat, praeesse populo ad educendum eum de terra Aegypti, et repugnare Aegyptiorum incantat
Abbreviated transcription (Latin):
idens isayas. dñm sabaothsad¬
tem suꝑ thronũ excelsũ &e ela¬
tum. uidens aut̃ & seraphin eit̃¬
stantia eum: & remissam peccadꝰ
accipiens peum ignem qͥ allatus de aois
ibia eius contactu purgauit: ait audisse¬
ꝑ uocem dñi non imꝑantis s excitantis atq
dientis. Quẽ mittam: & quis ibit ad ppłm
sĩ: Deinde dicit respondisse se dño. Ecce
gosũ: mitte me. Factus aut̃ in loco & scru¬
ais ea quȩ scripta sunt: in uenio aliud fe¬
ist moysen. aliud isaiam. Moyses enĩ electꝰ
ueduetionẽ ppłi de terra egipti. ait. Proui¬
ie alium quẽ mittas: & uidetur contradice¬
re aõ. saias uͦ non electus s audiens quem
nitã & quis ibit: ecce inquit ego sũ. mitte
ur. dignum ẽ. gͦ sp̃alibus sp̃alia cõparan
tm requirere quis eduobus melius fece¬
nt: moyses qui postquã electus ẽ. recusa¬
t: an isaias qui ne electus qͥdem ipse se
dtulit ut initteret᷑ ad ppłm. Nescio enim

Expanded text:
idens Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum et elevatum, videns autem et seraphim circumstantia eum, et remissam peccatorum recipiens per eum ignem, qui allatus de altario, labia ejus contactu purgavit, ait se audisse vocem Domini non imperantis, sed excitantis atque dicentis: quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Deinde dicit se respondisse Domino: Ecce sum ego: mitte me. Factus autem in hoc loco, et scrutans ea, quae scripta sunt, invenio aliud fecisse Moysen, aliud Isaiam. Moyses enim electus ad eductionem populi de terra Aegypti, ait: Provide alium quem mittas , etiam videtur contradicere Deo. Isaias vero non electus, sed audiens quem mittam, et quis ibit: Ecce, inquit, ego sum, mitte me. Dignum est ergo spiritalibus spiritalia comparare, et requirere, quis e duobus melius fecerit: Moysesne, qui postquam electus est, recusavit: an Isaias, qui ne electus quidem ipse se obtulit, ut mitteretur ad populum. Nescio enim
Abbreviated transcription (Latin):
chritudine et corporalibꝰ bonis. super
diuitiis et iactatione. Beatus qͥ contẽp¬
nens uanã głam. dicit ad dñm: qm̃
gloriatio mea tu es. Ecce ipsi dicunt ad
me. Ubi ẽ. sermo dñi : ueniat. Ego aut̃¬

Expanded text:
chritudine et corporalibus bonis, super divitiis et jactatione: beatus, qui contentus una gloria dicit ad Dominum: « quoniam laus mea tu es. » « Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
nare usq dũ ponat om̃s inimicoll
ds̃ sub pedibus eiꝰ. Cũ aut̃ om̃a
subiecerit: nouissimꝰ inimicus de¬
etur mors. Cũ destructa fuerit na
tunc extrema ꝑdicis erunt: & iu¬
simũ eius fiet insipiens. Hȩc de pll

Expanded text:
usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus ejus. Cum autem omnia subjecerit ei, novissimus inimicus destruetur mors: cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt: et novissimum ejus fiet insipiens. « Sol