comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ eum qui in occulco uidens est ab illo qui ĩ
mamfesto et que mñ spũ est circũcisio ab ea q̃
fit in carne et spũalem isrł a carnali et filios
fidei abrahe a silus carnis. Non eram ĩquit
om̃s qui ex isrł hu sunt isr aelite ueq qui
semen sunt abrahe hu filii. Sequere gͦ ⁊ dit¬

Expanded text:
tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in spiritu est circumcisio, ab ea quae fit in carne : spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, inquit, omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae, hi filii Rom. I
Abbreviated transcription (Latin):
in eo quod non syon posuit s super syon
Num iõ fortassis dictum est super quia
in syon quidem regnauit diund suꝑ syon
uͦ regnum est illius de quo dictũ ÷ ad daud
de fructu uentris tui ponum super sedem
tuum de quo dictum est per aliam ꝓpham
super solium dauid et super regnum eius
suꝑ sedem. super solium. super regnum.
Dabit gͣ ei dñs deus sedem dauid prĩs sui
non typicam s ueram nõ temꝑalem
s et̾nam non t̾renam s celestem. Que
iecirco ut iam dictum est memoratur
fuisse dauid. quia hec in qua temꝑaliter
sedit et̾ire illius gerebut imaginem. Et re¬
gnabit in domo uicob iet̾num et regniei¬
non ent finis. Hic quoq si domum iacob
eum et insipient̾ respuit ante faciem pilaci
qũ illo ꝑhibente regem urm̃ crucisigam uno
ore respondendo clamauit non habemꝰ regẽ
nͥ cesarem᷑. Require itaq apłm et discernet

Expanded text:
in eo quod non in Sion posuit, sed super Sion. in eo quod non in Sion posuit, sed super Sion. Nam ideo fortassis dictum est, super, quia in Sion quidem regnavit David: super Sion vero regnum est illius, de quo dictum est ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam : de quo et dictum est per alium prophetam, Super solium David, et super regnum ejus Super Sion, super sedem, super solium, super regnum. Dabit ergo ei Dominus Deus sedem David patris sui, non typicam, sed veram; non temporalem, sed aeternam; non terrenam, sed coelestem. Quae idcirco, ut jam dictum est, memoratur fuisse David, quia haec, in qua temporaliter sedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejnon erit finis. Hic quoque, si domum Jacob eum, et insipienter respuit ante faciem Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem nisi Caesarem? Require itaque Apostolum, et discernet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe ꝑhibet angelus. uarrat eunͣgłistu
Non gͥ liuido quia nõ ciudeo s tantum
replico de uotus quod iam explicauit ꝑ os
regnium daud. Quod de styrpe dauid
prĩs sui: cum ip̃e in ihrłm non regnauĩt
quinimo turbis uolentib coustituere re¬
gem non acquueuit s et ante faciempi¬
luti protestatus sit regnum meum non
est de hoc mundo. Deniq quid magnũ
promittitur ei qui sedet super cherubĩ
quem ꝓph̾a iudit sedentem suꝑ solũi ex¬
celsumꝰ et eleuatum. sedere in sede damd̃
pr̃s sui. S nouimus qnͣdam aliam ihtłm
tib ea que nunc est in qua regnauit sigei¬
sicatam multo ista nobiliorem multo di¬
tiorem. Hanc gͥ puto hic fuisse designa¬
tam. illo iudelicet usu loquendi quo sepe re¬
peris in scͥpturis significans pomi prosig̃¬
cato Tunc sime dedit illi deus sedem dauid
prĩs sui qnͣdo constitut᷑ est rex aib eo suꝑ
syon montem sanctum eiꝰ. S hic pplin de
quo regno dixit exp̾ssius apperuisse iudet᷑

Expanded text:
perhibet angelus, narrat evangelista? Non ergo laudo, quia non audeo; sed tantum replico devotus, quod jam explicavit per os regnum David. Quod de stirpe David patris sui, cum ipse in Jerusalem non regnaverit, quin imo turbis eum volentibus constituere regem, non acquieverit , sed et ante faciem Pilati protestatus sit: Regnum meum non est de hoc mundo . Denique quid magnum promittitur ei qui sedet super Cherubim , quem propheta vidit sedentem super solium excelsum et elevatum , sedere in throno David patris sui? Sed novimus quamdam aliam Jerusalem ab ea quae nunc est, in qua regnavit David, significatam, multo ista nobiliorem, multo ditiorem. Hanc igitur puto hic fuisse significatam, illo videlicet usu loquendi, quo saepe reperis in Scripturis significans poni pro significato. Tunc sane dedit illi Deus sedem David patris sui, quando constitutus est rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sed hic propheta de quo regno dixerit, expressius aperuisse videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
prortusit implere. Si quod apud deuin
net u̾bum dissidet ab intentione qma
iui̾tas est nec fcm̃ nu̾bo quia iurtus
est nͨ modꝰ a fcõ quia sa pĩa est at p
hoc non erit mi possibile apud dñi õe¬

Expanded text:
promisit implere. Siquidem apud Deum nec verbum dissidet ab intentione, quia veritas est; nec factum a verbo, quia virtus est; nec modus a facto, quia sapientia est: ac per hoc non erit impossible apud D
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut parim tulem silium et gnudeo de
filio et doleo de ꝓpoĩto. Fiat tñ uoluntas et
Sin uͦ uirgo concipiam et nirgo pariam qͣd
utiq si placuit ei impossibile non erit. tunc
scio uere quia respexit humilitatem ancille¬

Expanded text:
tum, ut pariam talem filium; et gaudeo de tum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancill
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipius me uiris agnosco ipm̃ mͥ dm̃ ip̃m
regnabis mĩne quia tu es ip̃e iex meus et
deus mens qui mandas salutes incob. Dixͤ
nũ maria ad uigłm. Quomͦ siet istud.
quĩ uirum non cognoscõ. Pumo quidem
prudent̾ tutuit cum ad huc dubia cogi¬
tubut quał eẽt ista salutatio. malens n¬
nurum humilit̾ non responde̾ qmͣ tenere
lo qui qd̾ nesciret. Iam uͦ confortuta et bñ
p̾meditata nugło quidem soris loquente
s deo nitus ꝑsudente erat enim dñs cũ
illa dicente angło dñs tecum itag᷑ cõfir¬
mata fide scilicet depellente tiorem be¬
ticia u̾ecundiam dixit ad angłm. Quo¬
rũ fiet istud qm̃ uirum nõ cognoscoͣ. Non
dubitat de sacto s modum requirit et or¬
diuem. Nec enim querit an fiet istud si qͦmͦ
Quasi dicat. ¶um scuat dñs me̾ testis cõsci¬
entie mee uocum eẽ ancille sue non cogno¬
scere uirum. qua lege quo ordine placebis
ei ut fiat istud. Si oportuerit me fraing̾e̾ uo¬

Expanded text:
quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum,quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum,regnabis in me, quia tu es ipse Rex meus, et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere vo
Abbreviated transcription (Latin):
ud laudiidum scilicet et głisicandum eun
qui super om̃s ẽ rex regum et doꝰ dominant.¬
ui. De ciũ splendissuma cõtemplatione fulge¬
bunt iusti sicut solu regno pñs eoꝵ. O si et
mei pccõris meminerit ih̾c iñ beneplacito ppłi
sui cum uenit in regnum suum. O si me ĩ illa
die qñ traditurꝰ ẽ regnũ dõ et pñ insiture di¬
gnabitur in suluitari suo ad uidendũ scilicet
ĩ bonitate electorum suoꝵ ad letandum ĩ le¬
ticia gentis sue ut laudetur etiam a me cum
h̾edicate sua. Ueni in terim due ihu aufer
scundala de regno suo tuo quod ẽ aĩa mea uͭ
regues tu qui debes in ea. Uenit enm auari¬
tia et uendicat in me sͥ sedem. iactantia cu¬
pit dñari mͥ suꝑbia uult mͥ ẽe ixx. Iuxuria
dicit ego regnabo. ambitio detractio inui¬
dia et irucundia certant in me ip̃o de me
ip̃o. cuiꝰ ego potissimum ẽẽ iudear Ego nũ
qͥ nͣturi ualeo resisto renitor qnͣcum iuuor
dum̃ meum ihm reclimor. Ip̃i me desfendo

Expanded text:
et glorificandum eum qui super omnes est Rex regum, et Dominus dominantium: de cujus splendidissima contemplatione fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . O si et mei peccatoris meminerit Jesus in beneplacito populi sui, cum venerit in regnum suum! O si me in illa die, quando traditurus est regnum Deo et Patri, visitare dignabitur in salutari suo, ad videndum scilicet in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo;
Abbreviated transcription (Latin):
di. Quitnon erit inquid impossibile
apud dñ omẽ u̾bum tanqmͣ diceret.
Hec que ego tum fident̾ promitto nõ de
mea s de illiũs qui memisit ur tute pͥ¬
sumo quia non erit impossibile apd̾ eũ
om̃e u̾bum. Quale enim illi u̾bum
impossibile potis eẽ qmi omĩti fecit in
u̾bo. Mouet me et hoc iñ u̾bis angłicis
quod signant̾ non uit quia nõ ent ĩpos¬
sibile aipud dm̃ om̃e factum s om̃e ubũ
In iccirco posuit u̾bum quia qm̃ fuciłe

Expanded text:
. Quia non erit, inquit, impossibile apud Deum omne verbum; tanquam diceret: Haec quae ego tam fideliter promitto, non de mea, sed de illius qui me misit, virtute praesumo. Quia non erit impossible apud Deum omne verbum. Quale enim illi verbum impossibile poterit esse, qui omnia fecit in Verbo? Movet me et hoc in verbis angelicis, quod signanter non ait? Quia non erit impossibile apud Deum omne factum; sed, omne verbum. An idcirco posuit verbum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nunt nũ qm̃ uulguris et uerus sermo
est multi eẽ m̃ter loqui et frice̾. s tpd
homines non apd̾ dr̃a soli deo quir idem
est fucer quod loqui. idem loqui qd uelle
nu̾to non erit im̃posuibile om̃e ulpil¬

Expanded text:
uoniam vulgaris et vetus sermo est, multum interesse inter loqui et facere, sed apud homines, non apud Deum: soli Deo quia idem est facere quod loqui, idem loqui quod velle; merito non erit impossibile ap
Abbreviated transcription (Latin):
Solos gͥ qui in fide iacob ꝑfecti inuemiendi sũt.
reputa i domo iacobuł potius ipõs noi̾s fore
spiritalem et etͥnam domiun iacob in qua re
de corde suo. luctet᷑ cum uitis et contupiscẽtus
suis ut nõ regnet pccm in suo mortali corpore
s iegnet in eo iħ̾t et nũt quidem ꝑ grãam et ĩe¬

Expanded text:
Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inveniendi sunt, reputa 750 in domo Jacob, vel potius ipsos noveris fore spiritualem et aeternam domum Jacob, in qua regde corde suo, luctetur cum vitiis et concupiscentiis suis. ut non regnet peccatum in suo mortali corpore, sed regnet in eo Jesu, et nunc quidem per gratiam, et in ae
Abbreviated transcription (Latin):
nunc afflictione carnis macerant᷑ uũc
ad carnis uoluptatem reu̾tunt᷑ sepeui¬
gilant alus dormientib. s sepiu̾s dor¬
miunt alus iugilantib. nũc humilia nc̃
sublimia. nũc blanda. nũc aspera loquũ¬
tur. nũc de frĩbus. nũc de parentibus
gloriantur. Nunc nichil nsi ordiuisi
statuta ꝑstrepunt: mĩc nichil nisi fabu¬
las audires. Nunc albas nunc nigras.
nunc medio colore coloratas delectan¬
tur habere cappas: nunt uilis placet ha¬
bitus nũc mediocria nunc suꝑfluus. Nũt¬
dant dant illis holera pastum. aquã po¬
tum. mĩc uͦ exquisitis ferculis. nunc di¬
u̾sis poculis utunt᷑: nũc laborant. nũc
labor displicet. Amant subesse ut possũt
preesse. honores sugit. ut honoribꝰ ob¬
ment. Hec ⁊ ine qualitas colũpnarum
Hec est asperitas eaꝵ. Paulꝰ apłs lenita¬

Expanded text:
nunc afflictione carnis macerantur, nunc nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum, haec est asperitas earum. Paulus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
dis. et afflictio carnis. sermo humilis. ab¬
iectio uestis. cibus tenuis. pondus labo¬
ris. amor subietionis. ꝯtemptꝰ hocioris:
laudem fugere: alterius consilium suo
preferre᷑ subditis obedire: de se diffidere
He colũpne secant᷑ sculpuntur et poli¬
untur. Secantur: qñ sic an discretionis
uirtutes a nicus separant᷑. Sculpunt᷑
qñ ea que mens cogitat. manus operã¬
tur Sic salomon in templo celaturas
ꝓmientes fecisse legitur Prominent¬
i templo celature dum mentis cogita¬
tiones extius apparent in exemplo et ope
le efficitur. Equale non elatum. lene nõ
asperum. Prima igitur colũpna id est¬
cordis humiliatio politur dnm equalita¬
tem seruat. dum nõ exasperat᷑ ꝑ iram
nec inequalitatem recipit suꝑbie que
nullum sibi estimat equalem: s efficit᷑
cor deo subditum. proximo amĩcum. in
se modestum. Equalitas mentis. liueam
seruat religionis. Sũt .n. quidam qui

Expanded text:
dis, et afflictio carnis, sermo humilis, abdis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operle efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columna, id est, humiliatio cordis politur, dum aequalitatem servat, dum non exasperatur per iram, nec inaequanullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc igitur lacus claust̾ri spiritalis ortum
respicit caritatisꝰ. Tunc enim incipit diligi
deus. cum incipit diligi ꝓximus. Et sicut
sol oriens ascendit ad australem plagã sic̃
ꝑ ainorem proximi. fit ascensus ad carita¬
tem dei. In latere uͦ claustri qd̾ ad meridiẽ
respicit sumus: qñ ardente carit acis sole.
diuine maiestatis lumen pre numia cla¬
ritate tenuiter uidemus. Licet enim ra¬
dius ꝯtemplationis recto tramite illu¬
minet terram cordis licet mens aut mi¬
at umbras. tamen cum uidere plenitu¬
dinem diuinitatis uolumus. impedit᷑
ratio ne possimus. Non ⁊ igitur quo di¬
u̾tat amimus: qui int̾ hec quatuor uir¬
tutum munimina manet constitutus
Non enim ad carnis uoluptatem ad mũ¬
di uanitatem. non ad odium ꝓximi nõ
N his quatuor claustri lateribus. qua
mor ordines columpuarum disponũt᷑.
ex ꝯtemptu et enm sui duodecim colũp¬
naꝵ ordo procedit. scilicet humiliatio cor¬

Expanded text:
Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens aut mium umbras, tamen cum videre plenitudinem Deitatis volumus, impeditur ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non n his quatuor claustri lateribus quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cor
Abbreviated transcription (Latin):
entem. quartum ad meridiem. Dum .ir
carnis assiduos defectus cermmus. dum
cotidianos occasus aĩ uidemus: tunc qua¬
si in latere claustri qd̾ ad occasũ respi¬
cit sedemus. Quid enim aliud nͥ occasum
consideramus. dum in nobis subtractis
radus suꝑni solis diem diuine cognitionis
deficere sentimus. Recedente sole crescũt
umbre minuitur claritas. sic recedente
sole iusticie. misere mentis aduenit cecitas
Ille ũ qui profunde noctis tenebras. id est se¬
cularium disficiles culpas et eoꝵ corda fr¬
gida gelu desperationis concreta conside¬
rat. quasi in latere claustri sedet qd̾ ad sep¬
tentrionem spectat. Post tenebras uͦ pro¬
funde noctis id ÷ post cupiditatis et odu oeci¬
tatem. aurora iusticie suꝑm solis radios ex¬
pandens. mentis illuminat secretum. fu¬
gat nubes temptationũ. torporem frigo¬
tis expellit. dilectionis calorem nutrit.
inuitat ad amorem ꝓximi. Sicut lucifer
precedit solem. sic amor ꝑximi amorẽ dei

Expanded text:
entem, quartum ad Meridiem. Dum enimentem, quartum ad Meridiem. Dum enim defectus carnis assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente sole justitiae, miserae mentis caecitas advenit. Ille vero, qui profundae noctis tenebras, id est, saecularium difficiles culpas, et eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tam manere cogunt. Mulieres uͦ capti¬
ue ducuntur. Dum delectationes ani¬
imi extra t̾ram carnis exulate a desiderus
carnalibus priuantur. Sic igitur filu¬
iacob ag gregato ppło dei a finibus illis
exeunt cum sordre. quia cum mens post
lapsum resipiscit. uirtutum collectis ag¬
minibus ne iterum capiat᷑ a carnalib
et altius ascendit. Ascendit enim e in be¬
thel. S hoc fit qñ mens ascensiones uͥ¬
tutum in se disponit. Sic igitur in be¬
thel ꝑuenitur. qñ cor cuuuslibet domus
deĩ qd̾ int̾pretatur bechel efficitur. In
hac domo altare dño erigitur. in hãc
domo claustri spiritalis ordo stabilitur
icut ex quatuor lateribus
claustri materialis structura
fieri solet. sic in quatuor uir¬
tutibus animi quadratura
claustri spiritalis ꝑ sumlicudinem assigna¬
ri potest: que sunt cõtemptꝰ sui et ꝯtemp
his lateribus unum uertitur ad occiden¬
tem. aliud ad septentrionem: terciũ ad ori¬

Expanded text:
tam manere cogunt. Mulieres vero captitam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privantur. Sic igitur congregati filii Jacob a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibuetiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur.icut ex quatuor lateribus claustri materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae sunt contemptus sui, contemptis quatuor lateribus unum vergit ad Occidentem, alterum ad Septentrionem, tertium ad Ori
Abbreviated transcription (Latin):
S quia cũ mens a culpa resipiscit᷑ atq
ad missum flere conatur. corrupcor ani¬
mi spem et securitatem ante oculos uocat
quatinꝰ utilitatem tristicie retrahat. recte
illic subiũgit᷑. tristemq blandicus delini¬
uit. Modo enim alioꝵ ftã grauiora. mͦ
nil ẽẽ qd̃ ꝑpetratum s. mͦ misericordem dm̃
loquitur. mͦ ad huc tempꝰ subsequens ad pe
uitentiam pollicetur. ut dum per hec de
ditur. et egressã curis scłaribus implica¬
ta capitur. Frẽs aũ diue sororem suam
in aliena domo diu morari nõ ꝑmittũt.
s int̾fecto sichem cum reliquis masculis
urbe depopulata. sororem suam tollunt.
uxores uero eoꝵ captiuas ducunt. Soro¬
rem suam filii iacob cum reliquis mascu¬
lis int̾fecto sichem reducunt qnͣ uiriles
aĩe motus contra uitia luctantes expul¬
so dẏabolo et maiorib uitus extirpatis
mentem a carnali desiderio uolatam se¬
cum quasi quadam ui ab hostibus erep¬

Expanded text:
Et quia cum mens a culpa resipiscit, atque Et quia cum mens a culpa resipiscit, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes et securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae substrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subseqnitentiam pollicetur, ut dum per haec decoque mens egreditur, et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus erep
Abbreviated transcription (Latin):
tur bengnitas spiritꝰ sancti ne subintret
desperatio. Nuiꝰ claustri ambitus iuĩ tutian
colũpnis decoraf᷑ sustentat᷑ patientie basib
At regula iusticiẽ quadracur. uii tutũ coad¬
iacentibus officius munit᷑ muro boni oꝑil
claustri septa forinsecus ambiunt᷑. que clau¬
so silentu ostio uage mentis gressus cohibent
No hoc claustro egressa est digna dina filia ia¬
cob. ut iuderet mulieres regionis aliene. qrͣa
cur uidisset sichem filius emor ad amaiit
et rapuit et dortmnint cum illa et congluti¬
nata ÷ aĩa eiꝰ cum ea tristemq blandicus
delinuit. Qudi bm̃ gregorium. Dina in¬
quid ut mulieres uideat aliene regionis
egreditur. qs una que que mens sua studia
negligens alienas actiones curans. xxtͣ
habitum atq extra ordinem ꝓp̾um uagat᷑
Quam sichem princeps t̾re oppͥmit. quia
inuentam in curis exterioribus dyabol
corrumpit et conglutinata ⁊ aia enũs cũ
ea quia inutam sibi ꝑ inquitatẽ excipit

Expanded text:
tur benignitas Spiritus sancti, ne subintret tur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
mme claustrum. cõtem¬
platio dicitur. in cuius
sum dum se recipit ami¬
mus sola cebestia medita¬
tur. separat᷑ a t̾renis. a
turba cogitationũ carna¬
lium longe ponit᷑. dul¬
s carnis refugit affectus. nagos sensiumi
notus restringit᷑. in dño delectatur. ange¬
lica fruit᷑ dulcedine. legit in libro uite pro
silentiõ pacem tenet. in choro uirtutũ ser¬
uat concordiam moꝵ. Sũmi patris bonit᷑a¬
tem angelice creature beatitudinem ꝯte¬
platur. Eitendit bonitatem cui nichil deest
beatitudinem que nullo indiget pr̃s po¬
tentiam. filui sapientiam. sancti spiritus
benignitatem considerat. Dum hec tria cõ¬
templat᷑ tribus modis consolat᷑ Peciamus
ignorantia contra filium quasi contra sa¬
pientiam. ex malignit̃ate contra spm̃ scm̃
quasi contra benignitatem Consolatur Eͥ
nos potentia pr̃ĩs. qu ã pcc̃a punuuatur̃
ut fortitudinem capiamus contra carnb¬
fragilitatem. consolatur sapientia filu q̃
reficit qd̾ per ignorantiam deficit. consola¬

Expanded text:
mae claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignitatem considerat. Dum haec tria contemplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consola
Abbreviated transcription (Latin):
neq ut clici euangeliant. Cuiꝰ ordinis sunt
Cum utriusq esse cupuint utrumq desert
utruumq confundunt. Duusquisq inquit¬
ĩ ordine suo resinget. Hi inquo. An qui
sine ordixe pectuuerunt siue ordine pen¬
bunt. Aut si summe sapiens deusueracit᷑
creditur. a summo usq deorsum inchilinordi¬
uatum relinquere. uereor nor alibi ordiuan¬
dos qmͣ ubi nullus ordo et sempit̾nus horior in
habitat. O miseranda sponsam rabib ordi¬
tum purauim phis qui ussignata cultui eiꝰ
ppͥo retinere questui non uerentur. Nõamni¬
ci profecto sponsi s emulti sunt. Et de his
sutis que sub te siuit. Et si non ad matie copi¬
um qne est raultu minis certe ad id quod ꝓpo¬
sui ego. Uisenda que umi cirta te sunt s ud
ua hostium nobis liber quart᷑ aperiet.I¬

Expanded text:
neque ut clerici ewangelisant. Cuius ordinis sunt? neque ut clerici ewangelisant. Cuius ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque in suo ordine resurget. Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nichil est inordinatum relinquere; vereor non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed semhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis quartus liber aperiet.
Abbreviated transcription (Latin):
promonentur. Quod ad pͥmum capitu¬
lum pertinet luxus uestium inc̾dictus sed
restrictus. Pena dictata s minime secuta
est. Iam quinrtꝰ annus est ex quodatum
mandatum auduimus et neminẽ adhuc
cłicorum pͥuatum beneficio neminẽ ep̃oꝵ
suspensum osficio luximus. At luctu ama¬
rissimo dignum quod secutum est. Quid
hoc. Impunitus incurie soboles insolẽtie
mater indix imꝑudentie tnͣs gressionum
nutͥx. Et bentus si omni sacugus cara om
nium pͥmam parentem cauere m̃turiã
S ud hoc tu oꝑum dubis. Et nũc leua ocu¬
los tuos et uide si non eque ut priꝰ sixura enor
mis pene inguina nidat. Sobent dice. Nũ
de uistib cum est deo et nõmagis de morib
At forma ħ uestium deformitatis mentiũ
et moꝵ iudicium est. Quid sͥ nult quod
cl̾ici uliũd eẽ aliud iuuderi uolunt. Id qͥdẽ
minus castu muiꝰq sincerum. N empe
habitu milites. questu clicos. actu neutrũ
exhibent. Nam neq pugnant ut milites¬

Expanded text:
promoventur. Quod ad primum capitupromoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium interdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parentem cavere incuriam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tmis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neq
Abbreviated transcription (Latin):
seu in honesta uarietate coloꝵ auit fixum
uestium neq intonsura intuentium quoꝵ
forma et exemplum ẽẽ debent ost̃endunt
aspectum s potĩus ita in suis actib erra¬
ta tondempnent. et amorem innocentie
cõu̾satione demonstrent sicut dignitus
exigit ordius cłicoꝵ. Quod si moniti ab ep̃is
sius infra quadragnita dies nõ obtempera¬
uerint eccliasticis benesicus eoꝵdem ponti¬
ficum auctoritate priuentur. Ep̃i uͦ si p̾
in fenorum culpe ad illos magis referende
sunt qmͣ ad desides negligentesi rectores
tum dui ab offĩcio pontificuli uostine ant
donec penam a nobis consticutam cl̾icis sͥ
subiectis imponant Illud eciam duximus
ad nectendum ut nullus in archidiaconũ
uł decanum nͥ diatonꝰ et pbr ordinet᷑ Ar¬
chidiaconi uͦ decani et p̾poĩti qui infru or¬
diues prenominatos sunt si inobedientes
ordinari contempserint honore suscepto
priuentur. Prohibemus autem ne ado
huc qui infru łnccos ordines sunt ĩ eccłia

Expanded text:
seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis suis intra quadraginta dies non obtemperaverint, ecclesiasticis beneficiis eorumdem pontificum auctoritate priventur. Episcopi vero,inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjectis imponant . Illud etiam duximus annectendum, ut nullus in archidiaconum vel decanum, nisi diaconus et presbyter ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui infra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem ne adolhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tio aliud quod molitur ambitio impatiẽs
subiectionis et ħ dicta de his. Suꝑ est ut
gen̾alit̾ suꝑ uinu̾sum eccłi̾e statum inten¬
dat consideratio tua si plebes łicis si luici
sacerdotib si sucerdotes deo in ea qua opor¬
tet hummilitate subiecti suit si in monciste¬
riis et religiosis locis ordo seruet᷑ ingibet
disciplina si suꝑ prinia oꝑa et dogmuta cẽ¬
sura eccłiastita igent si flore aut uinee
honestute et sanctimoniã sacerdotũ si flo¬
res finctus ꝑ arturicuit obedientiam fideli¬
datu et institura ea qua dignum est solli¬
citudine obseruentur. ne quid m̃ agro do¬
mini tui auc neglectu in culcum nut
fruude subreptum inueniat᷑ Dosse iueni¬
ri ne dubites. Michi in promptu ẽ ut mul¬
ta et nnumera pret̾mittam que pasłiti
ueglecta uicent non nulla eciam ex his
que plantauit dextera tun connulsa mon¬
strure. Nonne os cuum in iemensi conti¬
lio subiẽcta capictula pronulgnuit᷑. Duis

Expanded text:
tio, aliud quod molitur ambitio impatiens tio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta de his. 434 CAPUTgeneraliter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructus parturiant, obedientiam  aldata et instituta ea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum quod sicut illit cherubin et
los et archungłos ordinant᷑ sub uno ca¬
pite deo ita hic quoq subuno sumimo
modum Non est ꝑmpendendũ quod ⁊
deum ht̃ tuictorem et de celo ducit origi¬
uem. Quod si dicat ep̃c nolo esse sub ar¬
chiep̃o aut albas nolo obedire ep̃o hoc de
dicentem audisti nolo sub ar changelo esse
aut ex aliõ quolib inferioꝵ ordinũ aliquẽ
nõ ferentem sub ẽẽ cuiqm̃ nsi deo Quid in¬
quis. Prohibes dispensare. Nons dissipa¬
ie Non sum tam rudis ut ignorem põi¬
tos ues disperisutores s medificationẽ
non indestructionem. Demq querit᷑
int̾ dispensatores ut sidelis quis raueni¬
utur. Ubi necessitas urget excusaibił
dispensatio est. Ubi ucilitas prouotat
dispensatio luudubilis est. U̾tilitas dico
cõmunis nõ ꝓpͥa Num enim nichil hoꝵ
est non plane fidelis dispensacio est
ub ip̃a sui sundutione ad sedem apłi¬
cum pro uolunt ate fudatoꝵ quis
nesciat. Sed aliud est quod largit᷑ deuo¬

Expanded text:
quod sicut illic Seraphim et los et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo modum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sedab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devo
Abbreviated transcription (Latin):
dit uut tempꝰ redimere Non est autem
susfigium inpellatio s resugium. Qnͣtos
nouimꝰ appellisse pulsatos quo intim li¬
ceret quod nũquam licet. Non nulliseci¬
am quo adiunxerunt licuisse mpella¬
tionis susfragio nesuria scimꝰ u̾bi grã.
incessum adulterium. Quabe hoc tur¬
pitudini patrocinari quoduł maxnue
fornudari a turpibꝰ oportebut Quousq
murmur uiuu̾se t̾re nut dissimulas
mit nõ au̾tis Quousq dormitas quousq
nõ euagilat consideratio tua ad tuntã
inpellutionum ꝯfusionẽ. utq nbusionẽ
Dret iis et fus p̾ter morem et ordine fuĩt
Non locus non modꝰ nõ tẽ pꝰ nõ cusa dis¬
cerint cut ꝓsona Presumũt᷑ leuit pas¬
sim plerumq et l nequit̾. Uolendes ms¬
hignuri none his potissimum t̾ren soli¬
bant. Nuns cerrori ip̃ĩ et hismugis suĩt
utq id boms ancidotum u̾simi in uenenũ

Expanded text:
dit, aut tempus redimere. Non est autem dit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium. Quantos novimus appellasse pulsatos, quo interim liceret, quod nunquam licet? Nonnullis etiam, quoad vixerunt, licuisse appellationis suffragio nefaria scimus, verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc, turpitudini patrocinari, quod vel maxime formidari a turpibus oportebat? Quousque murmur universae terrae aut dissimulas, aut non advertis? Quousque dormitas? quousque non evigilat consideratio tua ad tantam appellationum confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenu
Abbreviated transcription (Latin):
Consoletur ille dampnorum resurcitil
suoꝵ satisfucione iniriarum siuie culũp¬
murum. Cum isto ita ugutur ut peni¬
tent fecisse quod nõ timuit fuce̾ ⁊ non
de penis in nocentis rident a rbitror idẽ
debere puti illum qui sine cruuisa forte ap¬
pelluuit. Formulum hunc iusticie p̾sigit
tibi et diuine in commu tribilis ratiõ
equitatis et in fallor ip̃a appellatiomui
lex ut illicite usurputu appellatio nõ ꝓsit
appellunti ñ obsit appellato. Ut quid enĩ
frustra fatigatꝰ sit homo᷑ Quam plenũ
insticre ut sese potius lesent qui uoluit
ꝓximum. appellasse utiq nũquum est
inique et mipune miquarum uppellutõ¬
num fomes. Iuiqua autẽ om̃is appellatõ
ud qui iusticie mopia non coegit Appel¬
lare non ut graues s si graueris licẽt. Ap¬
pellundum a sencentia Ante sententiam
imꝓbe ominuo nͥ ob mimisestum gruua¬
men p̾sumit᷑ cppellatio Qui gͥ nõ gͣuat᷑
ipellat. liquet quia nut griuiare mntẽ¬

Expanded text:
Consoletur ille damnorum resarcitu Consoletur ille damnorum resarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine calumniarum: cum isto ita agatur, ut poeniteat fecisse quod non timuit facere, et non de poenis innocentis rideat. 7. Arbitror idem debere pati illum, qui sine causa forte appellavit. Formulam hanc justitiae praefigit tibi et divinae incommutabilis ratio aequitatis, et, ni fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse inique, iniquum est; inique et impune, iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, sed si graveris, licet. Appellandum a sententia. Ante sententiam improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus appellat, liquet quia aut gravare inten
Abbreviated transcription (Latin):
Appellatur de toto mundo ud te id quidem
in testimonium singularis primutus tiu
At tu si sapis nõ primutu grudebit s sru¬
ctu. E płis dictum⁊. In hoc nolite gnudẽ
quod spt̃ subiciunt᷑ uobis. Appellut᷑ ad te
ut dixi et utinam tam fructuose qmͣ ueces¬
sarie. Utuam cum oppressus climat senti¬
ut oppressor et nõ suꝑ buit impiꝰ unde ñcẽ¬
ditur pmuper. Quid tum decorum ut ad
inuocationem tui noĩs oppressi esfuguant
u̾suti nõ resugiant: Quid e regione tñ
ꝑ u̾sum tum recti alienum ut letet᷑ qui
puile fecit et qui tulit iunit̾ sutiget
In humauissime nõ moueris grñ homi¬
nem cui illate inuirie cumulauere dolo¬
rem et labor itineris et dimpna expensa¬
rum. S nichilominus ingnauis si me
in illum nõ moueris qui huic tot cala¬
mitutum ꝑtim iuictoꝵ ꝑtim extitit cu¬
sa. Enigilu homo dei cum hat contĩgũt
mouentur miseratio. moueat᷑ et indigna¬
tio tua Altu̾m leso ultum̾ ledenti debes

Expanded text:
Appellatur de toto mundo ad te. Id quidem Appellatur de toto mundo ad te. Id quidem in testimonium singularis primatus tui. At tu, si sapis, non primatu gaudebis, sed fructu. Apostolis dictum est: In hoc nolite gaudere, quod spiritus subjiciuntur vobis . Appellatur ad te, ut dixi: et utinam tam fructuose, quam necessarie. Utinam cum oppressus clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quid tam decorum, ut ad invocationem tui nominis oppressi effugiant, versuti non refugiant? Quid e regione tam perversum, tam recti alienum, ut laetetur qui malum fecit; et qui tulit, inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem, cui illatae injuriae cumulavere dolorem et labor itineris, et damna expensarum: sed nihilominus ignavissime in illum non moveris, qui huic tot calamitatum partim auctor, partim exstitit causa. Evigila, homo Dei, cum haec contingunt: moveatur miseratio, moveatur et indignatio tua. Alteram laeso, alteram laedenti debes.
Abbreviated transcription (Latin):
cupusse conside tais. O umbitio abien¬
tium crux quomͣ om̃s corquens om̃ib
places. Nil acerbius crucint. nil mo¬
lestius inquietut nl tumen apud mi¬
seros mortales cebebrius negotus eiꝰ An
tu die resultat palatium An nõ questi¬
bus eius tota legum timonũq discipli¬
ua insudat In non spolus eiꝰ om̃is italia
rem int̾cidit s abscidit. Quociens sancba
ad fecunda tun abortiri ocia fecit inquietũ
et in quietinis malum Aliud est quod ab oꝑ¬
pressis appellutur ud te nliud nutem quod
ninbitio in eccłia ꝑte regnure mollit᷑ Nhec
deesse illis nec huic aliquatenus ussentire
oportet. Quare ũ inique sruet᷑ illu sꝑim¬
tur illi᷑ Ucrisq tamen debitor es illis ut en¬
gnsistis ut reprimus Et qm̃ madit deai
pellutionibus prosequi aliquatenꝰ nõ erit¬
riboste ab re. Mngno m his et piõ opꝰ incuitu
tur et in multum posse eas deuenire ꝑui¬
tixm si nõ sumnio moderumine actitent᷑

Expanded text:
cupasse consideras? O ambitio ambiencupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An us vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica tem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, nec huic aliquatenus assentire oportet. Quam vero inique fovetur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis ut erigas, istis ut reprimas. CAPUT Ipellationibus, prosequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his et pio opus intuitu tur et in multam posse eas devenire perniciem, si non summo moderamine actitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Num paruulos eccłie passim et publite
deglutire sestinat. Queris ubi sit hocͣ ue
ecce hii scuint et possunt diceret᷑ Eunt
et redeunt per mediui illoꝵ aut tramseũt
secus s qui bonuͥ adhuc cum illis egerint
uet dum audiuimus Et forsicu audi¬
issemus nͥ pre nuro hyspame sulus ppłi
iuluisset Tumi est et plage huic teme¬
dium prouidere. S est insipientia q̃ ipam̃
quoq iam ꝓpe modum stultum fecit su¬
pientiam fidei quomͦ et iptum̃ cacholicim
pene tetum iurus hoc infecit. Num dum
et in ip̃t quiq que nr̃a sunt querimus
sit ut inuicem inuidentes iniucem prono¬
cantes ex̾temur ud odia. unime mur ud
iurius armenur ad lites caullemus
ad dolos. firmenur ud detractiones pro¬
rũpumus ad maledictu opͥmamur a
sortioribus. opprim anius infirimores
Quim digne et lnudubilit̾ occupatur
medicatio cordis tui udu̾sus tum pesti¬
bens insipientie genus quod corpus ip̃m̃
xp̃i que est multitudo credentum oc¬

Expanded text:
Nam parvulos Ecclesiae passim et publice Nam parvulos Ecclesiae passim et publice deglutire festinat. Quaeris ubi sit hoc? Vesecce hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum est et plagae huic remedium providere. 5. Sed est insipientia, quae ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra sunt quaerimus, fit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pestilens insipientiae genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, oc
Abbreviated transcription (Latin):
nec infidelitas durut. Qua ratione pu¬
tamus substicit uelociter currens sermõ
Quis primus inhibuit hunc salutatem
cursu᷑. Et illis cinisi forte qmͣ nescimꝰ
ant necessitus potuit obtitisse Nobis
q dissimulandi est ratio᷑. Qua sidutu
Qua conscientiñ xp̃m non uel osfetimꝰ
eis qui non hubent: In ui̾tatem dei in
inuisticia detraemꝰ. Et quidem qñqr ꝑue¬
niat gentium plenitudo necesse est. Expe¬
chamusut meas incidat fides Ciu credẽ tni¬
su contigit Q uom᷑ credent sine p̾ditunte
Petrus ad cornelium philippus udeunu¬
cum nussi sunt. Et si exemplum recen¬
tuis querimus augustinus abõ gregono
destinatus formam fidei trudidit angłis
Et de his tirita tecum. Ego uddo et de ꝑ¬
tinatia grecorum qui nobiscum sunt et
nobiscum non sunt iũcti side pace diuisi
qnͣqmͣ et in fide ip̃a clandicinerunt a se¬
nutis rectis Et item de heresi que clam
ubiq serpit aput aliquos seruit palam

Expanded text:
nec infidelitas durat? Qua ratione, punec infidelitas durat? Qua ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientia Christum non vel offerimus eis qui non habent? An veritatem Dei in injustitia detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo necesse est. Exspectamus ut in eas incidat fides? Cui credere casu contigit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita tecum. Ego addo et de pertinacia Graecorum, qui nobiscum sunt, et nobiscum non sunt, juncti fide, pace divisi, quanquam et in fide ipsa claudicaverint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubique serpit; apud aliquos saevit palam.
Abbreviated transcription (Latin):
nus insipientie infidelitate ut sic loquar
insipientis. Ergo et insidelibus debitores
tundure operam quam possis ut incredu¬
li conu̾tunt᷑ ad fidem conu̾si non au̾tun¬
tur. un̾si reu̾tantur. Porro ꝑu̾si ordinẽt᷑
ad rectitudinem subuersi adueritatem
reuocentur. Subu̾sores iuictis raciom¬
bus ꝯuincantur ut uel emendent᷑ ip̃i si
sieri potest uł si non perdant auctorit ni¬
tem facultatemq alios subu̾tendi. Non
omnino et ab hoc insipientium genere
pessimo tͥ dissimulandum. Dico aũ here¬
ticos scismaticosq nam hu sunt subu̾si
et subu̾sores cies ad scissionem nulpes
ud sriidem. Erunt inqmͣ eiꝰmodi ma¬
xime tuo studio ant corrigendam peũt
mut ne ꝑhimant cohercendi. Esto de
indeis excusat te tempus habent t̾ mi¬
de ip̃is gentib quid respondes. Inmo qͣd
tun consideratio respondet tͥ ꝑcũctuti
sit᷑. Quiꝰiusum est pacribus pone̾ euũ
gelio metam. u̾bum suspende̾ fidei do¬

Expanded text:
nus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, nus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, insipientius. Ergo 427 et infidelibus debitor estua, dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur: porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentur: subversores invictis rationibus convincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest; vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subvertendi. Non omnino et ab hoc insipientium genere pessimo tibi dissimulandum. Dico autem haereticos schismaticosque: nam hi sunt subversi, et subversores; canes ad scissionem, vulpes ad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigendi, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto, de Judaeis excusat te tempus: habent termide ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, do