comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matheũ septẽ peticiones continere dominica udet ortio
quarũ intrib et̾na poscuntur. reliquis quatuor tẽporalia:
quȩ tam̃ ꝓpt̾ ȩt̾na consequenda st̃ necessaria: Nam quod
dicimꝰ. scĩficetur nom̃ tuũ. adueniat regnũ tuũ.fiat uo¬
luntas tua sic̃ incęlo &e int̾ra: qđ ñ absurde quidã intellexe¬
rint inspũ & corpore. omnino sine fine retinenda st: & hic
inchoant̾. quantũq ꝓficimꝰ. augent᷑ in nob̾ ꝑfecta uero:
qđ in alia uita sperandũ. c̃. sẽꝑ possidebitur qđ uͦ dicimꝰ
panẽ nt̃m cotidianũ danobis hodie. & dunitte nobis debi¬
ta nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. & ne nos inducas
intemptationẽ s liba anidlo. quis ñ uideat adp̾sentis uite
indulgentiã ꝑtinere : In illa itaq uita ęt̃na. ubi nos scͥp
sꝑamus futuros: & nominis dei scĩficatione. & spii regnu

Expanded text:
Matthaeum septem petitiones continere dominica videtur oratio: quarum tribus aeterna poscuntur, reliquis quatuor, temporalia, quae tamen propter aeterna consequenda sunt necessaria. Nam quod dicimus, Sanctificetur nomen tuum, Adveniat regnum tuum, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra runt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda esse, et hic inchoantur. Quantumcunque proficimus, augentur in nobis. Perfecta vero quod in alia vita sperandum est semper possidebuntur. Quod vero dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et: Dimitte nobis debitaibera nos a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
quantꝰ animȩ carniq tribuendus.e̾. siue spiritalit siue
corporalit̃. sue utroq intelligat᷑ modo: hic. ẽetiã qui pus¬
cimus & remissio. ubi est omĩs cõmissio peccroru. hie d¬
ciptationes quȩ nos adpeccandum uł allicur u sit m¬
lunt. hic deniq malũ unde cupimꝰ liberari. lle at̾ i.¬
chi istorũ est: E uangelista uͦ lucas moratione sr itill
peticiones ñ septẽ s quinq cõplexus est: nec ibisti siqͥ
discrepauit. s quomodo ista septẽ sint int ells nei. hli
sua breuitate commonuit: Norĩ quippe di safietas
Ostendens  iucas ctiam pecitionẽ ducarũ suꝑiorum esse. quoda

Expanded text:
 tribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctifiOstendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quoda
Abbreviated transcription (Latin):
uisite tplum scmnei una gͦ e sola est cheoria idest cõtem¬
platio der cui merito omĩa iustificationũ merita uniu̾sa
iuitutũ studia post ponunt᷑ Maria optima partem
elegt: quȩ ñ auferetur abea Ecce pars marthȩ ñ rephendi¬
tuirꝰ s mariȩ laudatur: Neq enĩ bonã partẽ elegisse maria
dicit sed optimã: ut etiã pars marthe indicatur bona:
Quare aut̃ pars mariȩ sit optima: subinfertur cũ dicitur.
quȩ ñ auferet᷑ ab ea Actiua & enĩ uita: cũ corpore deficit:
Quis enĩ inet̾na patria panem esurienti porrigat. ubi nemo
surit: Quis potũ tribuat sicienti. ubi nemo sitit: Quis
moituũ sepeliat. ubi nemo moritur: Cũ p̾senti gͦ scło uita
aufert actiua Contemplatiua aut̃ hic incipit. ut incęlesi
patria ꝑficiatur: qr amoris ignis qui ab ardore inchoat.
cũ ipsũ quẽ amat uiderit. in amore ampliꝰ ignescit: Con-¬
cemplatiua gͦ uita minime aufertur: qr subtracta ab amore

Expanded text:
sanctum ejus. Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa: contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amor ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum, quem amat, viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta prae
Abbreviated transcription (Latin):
lam inuentã quę errauerat ouẽ: humeris suis impositã r.¬
portauit ad gragẽ: Iunito itaq imponi. ẽ: in ipsã incarnatio¬
nem xp̃i credere. eiꝰq misteriis initiari simul. & ab hostis in¬
cursione tutari Stabulũ aut̃ . ẽ. ȩccłia p̾sens: ubi reficuntur
uiatores deꝑegrinatione. ac inet̾nam patriã redeuntes: Ec
bene iumĩto positũ duxit in stabulũ: qr nemo nisi baptratus
nisi corpori xp̃i adunatus eccłiam intrabit Et altera die
ꝓtulit duos denarios: & dedit stabuło. & ait Cura illius habe:
Altera dies est: post dnĩ resurrectionẽ: Nam & ante quidẽ per
cuuangelu sui grãm illuminauerat his: qui intenebris & in
umbra mortis sedebant. s potiꝰ resurrectione celebrata ppe¬
cuȩ lucis splendor effulsit: Duo denarii sc̃ duo testanto inͥb
altera die ꝓlati dantur stabulario: qt tunc aperut ilissns¬
ut intelligerent scripturas: Aitera die stabulari denaros
docuit apłos omẽm ueritatẽ quo gentib erudiendis nstias.

Expanded text:
itam reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento est in ipsam incarnationem Christi credere ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores de peregrinatione hac, in aeternam patriam redeuntes, et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, ialtera die ut intelligerent Scripturas. Altera die stabularius denarios, docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare
Abbreviated transcription (Latin):
quam qui misereatur. esse ꝓximũ. si hierosolomitȩ ciui non
siendos. n leuita. eadẽ gente immo in eadẽ urbe nati. & nutri¬
ci sedexternȩ gentis accola qr magis misertus ẽ. factꝰ. e̾. ꝓximꝰ:
sacratiore aut intellectu qm̃ nemo magis ꝓximꝰ quã qui uul¬
nera nra curauit. diligamꝰ cũ quasi dnm dñ nrm. diligamꝰ¬

Expanded text:
ximum, sicut Hierosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus cum quasi Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
opantium iniquitatẽ. Qui ꝓpt̾ nos homines & ꝓpt̃̾ nrãm
salute descendens decelo: uite p̃sentis iter arripint Et uenit
setus eũ qui uulnerib tabescebat inflictus. idest insimilitudi¬
nemhominii factꝰ. & habitu inuentꝰ ut homo. compassionis
nrꝰ sulcqtione finitimus. & miscłiȩ factus . ẽ. collatione uicinꝰ
Etapxpuns aligaut uulnera eiꝰ &e infundens oleũ e uinũ.¬

Expanded text:
operantibus iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram operantibus iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, hoc est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae factus est consolatione vicinus. Et appropians, alligavit vulner
Abbreviated transcription (Latin):
sliaurint: qr beatitudinẽ uitȩ inmortalis exuere. s nõ
colationis abolere ualuerunt: Ex qua eni parte sapert
acaoscere dm̃ potest. iuius .e. homo: Ex qua uͦ peccatis
caliet &e miseria deficit: mortuus idem lȩciferoq est
iulnere fdatꝰ: Accidit aut̃ ut sacerdos quidã descendere
adiua: ae iuso illo p̃teriuit Similit & leuita cũ essec
secus locum & uideret eũ: ꝑtransiit: Sacerdos &e leuta qͥ
nso sancio transierunt: & sacerdotium & ministerium
uteris cestamenti. ẽ: ubi plegis decreta. mundi languer¬
tis ulnera monstrari tantum: ñ aut̃ curari poterant
quia impossibile erat: ut apłs ait sanguine utulorum &
agnorũ & inrcorum. autferri peccata Samaritanꝰ aut̃ qͥdam
itir facuns. uenit secus eũ: & uidens eũ: miscđia motus est
Iamaritanis qui tnt̃praetatur custos. dm significat: cui rec¬
cisimȩ ꝓpheta nehos latrones possit incurrere supplicat
Custodi me in quiens alaqueo quẽ statuerunt mͥ: e abscandalis

Expanded text:
reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo; ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui inttissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi et a scandalis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib uenena prauȩ ꝑsuasionis obiciunt: scopiones qͥ
cõsũmatas uirtutes adfinẽ uitia recontenduit. Ueruntam̃
in hoc nolite gaudere: qr sp̃s uobis subiciuntur: Desubiet¬
tur s inuocatio nominis xp̃i hoc agit ob condemonatorẽ¬
eorũ qui inuocant. uł obutilitatẽ eoꝵ qui uidenie e audi¬
untꝰ concedit᷑. ut licet homines dspiciant. sigua fadieatis.

Expanded text:
virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt; scorpiones, qui virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt; scorpiones, qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjecttur, sed invocatio nominis eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur: ut licet homines despiciant signa facientes,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitẽ de supnis adima lapsum significat uł qr lcutus
adhuc transfigurat se in angłm lucis . Quia g disciplo
designorum oꝑatione uidit elatos: exemplo eos t̾recatq ad
humilitatẽ reuocat ciꝰ qͥ pͥmus suꝑbiendo cecidit. ut qͥhune
obsuꝑbiã cęlo recordarentur eicctũ multomagis sedetra
editos. si suꝑbierint humiliandos agnoscant Ecce dedi uo¬
bis potestatẽ calcandi serpentes suꝑ & scorpiones. & supra
omẽm uirtutẽ inimici. & nichil uob̾ nocebit Hoc o̾ om̃e
genus ĩnmundoꝵ spirituũ de obsessis corporib eiciendi:
quãuis & adliteram rectissime possit accipi Deniq & paulꝰ
auipera inuasus. nichil aduersi patitur: & ioħs ut historia
tradit. hausto ueneno ñ leditur Hoc sane inter serpentes
quidẽ & scorpiones qui cauda nocent distare arbitror: qđ
serpentes aꝑte: sȩuidentes. scorpiones clangͥulo in sichantes. uł
homines. uł demones significent: Serpentes qui inchoandi

Expanded text:
praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit, hoc est, omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi, quamvis et ad litteram rectissime possit accipi; siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur. Et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent, distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines vel daemones, significent. Serpentes, qui inchoandi
Abbreviated transcription (Latin):
scire nisi apatre solo: pat̾ aut̃ ñ solũ a filto. s abeis etid quib
uos uidetis: Non oculi scribarũ et phariseorum atlas ost
r sacramta: dequib dicit᷑ & reuelasti ea pariuala dis i¬

Expanded text:
cognosci nisi a patre solo, pater autem non solum\' a filio sed etiam ab eis quibus cognosci nisi a patre solo, pater autem non solum\' a filio sed etiam ab eis quibus idetis. Non oculi Scribarum et Pharisaeorum, qui corpcere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
ret qui labori amplius insudasset: ñ ne in quit erdendrio con¬
uenisti mecum: Uolo aut̃ &e huic nouissimo dare sata abi
ut ñ licet mͥ qđ uolo facere: incunctis gͦ quȩ excerius dispo¬
nuntur: aꝑta causa rationisest occulte iusticia uoluntatis
Omiã mͥ tradita st̃ apatre meo: Cũ omĩa legis: onmpetentĩ
agnoscis. ñ decolere. ñ degenere patris cũ tradita Legis filiũ.
confiteris. cui ꝑnaturam omĩa uniꝰ substantię uire sunt ꝓ¬
pͥa. ñ dono collata ꝑgrãm Omĩa quȩ aut̃ sibi tradita dicu.
ñ mundi elenienta quȩ ipse creauit intelligenda si. s hu
quib paruulis spũ sacramenta filii pat̾ reuelauis. & de qͦ
salute idẽm filiꝰ cũ hec loqueretur spũ scõ exultauss deqͥb
omibꝰ: alias dicit O mẽ qđ dat mͥ pat̾: ad meueniet: Et nen
sic̾ qui filiꝰ nisi pat̾: & qui sit pat̾ nisi filiꝰ & cui uoluert filius
reuelare: Non ita intelligendum .c̃. quasi filiꝰ a nullo polit

Expanded text:
 mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? volo autem et huic novissimo dare siut non licet mihi, quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Cum omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris. Cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae jure sunt propria, non dono collata per gratiam. Omnia autem quae sibi tradita dicit, non mundi elementa, quae ipse creavit, intelligenda sunt, sed hi quibus parvulis spiritu sacramenta filii Pater revelavit, et de quorum salute idem Filius, cum haec loqueretur, Spiritu sancto exsultavit. De quibus omnibus alias dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Et nemo scit qui sireuelare. quod non ita intellegendum est, quasi filius a nullo possit
Abbreviated transcription (Latin):
sic ceipsum: Dũ legosperito respondet ꝑfectũ nobis saluator
ter utȩ cȩlestis ostenditCui pͥmo de dilectione dei & ꝓxi¬
mi legis scripta ꝓponenti: dixit: Recte respondistihoc
fac & uiues: de inde pꝰ inductã parabolã: respondenti illu
fuisse ꝑximũ uulnerato qui fecit miscdiam in illũ: ãdiccit:
uade: &cufac similit̃. Id est tali miscdȩ studio ꝓeimum
cu neces habentem diligere & sustentare memento:

Expanded text:
sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento,
Abbreviated transcription (Latin):
uduss n isteogando discentes ne quaqua ꝓ uoglos aea
uoius us nti specios. opꝰ habebant soceri Quotis a uess
miltas aphas ce reges dicit: matheus apti ꝓphetas ce uisto
aplsis Isi sc̃ enim reges magni: qr tẽptationũ suarũ
motbul ñ in consertiendo succumbere s. regendo p̾ esse
noununt Et ecce quidã legisperitꝰ surrexit: tẽptane
eu adicns. Magister. quid faciendo uitã ȩt̾nam possidebo:
Legiberitꝰ qui de uita ȩtna dñm tẽptans interrogat: occasi¬
onmm ut reor tẽptandi de ipsis dñi sermonib supsit ubi ait
o audete aut̃ qđ nomina u̾ra scripta st̃ incęlis S ipsa sua
temptatione declarat: quã uera sit illa dnĩ confessio qua
patri loquitur. qđ ab scondisti hȩc a sapientib & prudemt¬
bus a ruelasti ea paruulis At ille dixit adciĩ: In lege quid
scriptii .ẽ. quomodo legis: Ille respondens: dixit: Diliges
omib uirib tuis. & exom̃i mente tua: & ꝓximum tiuĩ

Expanded text:
tes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: MagisteLegisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diliges omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
an sie li monte uos aeillor hiumliatione se de uia qi blima¬
cnsg ndeor quatanꝰ unde ali ruere sub leuati. uos harrie¬
lo usc enditis N̾om aut̃ puerilit̾ sapiendum. quasi ds ad reme¬
diũ obliuonis bonos incęlis. malos scribat int̾ris dicente hie¬
remia uniuersi qui derelinqunt te confundant᷑ recedentes
int̾ra scribantur: s salubrit̾ intelligendũ. qđ siue cȩlestia
seu trestria quis oꝑa gesserit. ꝑhȩc quasi litteris ad notatus:
apud dei memoriã sit ęt̾nalit̾ ad fixus In ipsa hora exulta
psalmis sepissime legimus. audiant qui saluatorem ñ natũ.
screatum calumniantur. qđ patrẽ suũ uocet. cęli aut̃ & t̾ra
dnm Si enĩ & ipse creatura .ẽ. & creatura conditorẽ suum¬

Expanded text:
amisit, non oportet vos de illorum humiliatione, sed de vestra sublimatione gaudere, quatenus unde illi ruere sublevati, vos humiles ascendatis. Non autem pueriliter sapiendum, quasi Deus ad remedium oblivionis bonos in coelis, malos scribat in terris, dicente Jeremia: Universi qui derelinquunt te, confundantur; recedentes, in terra scribantur . Sed salubriter intelligendum, quod sive coelestia, seu terrestria, quis opera gesserit, per haec quasi litteris adnotatus, apud Dei memoriam sit aeternaliter affixus. In ipsa hora exsultaPsalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum vocet coeli et terrae Dominum. Si enim et ipse creatura est, et creatura conditorem su
Abbreviated transcription (Latin):
entb e prudentib & reuelasti ea paruulis Gr̾ãs agit &e exul-¬
u inpitre: qđ apłis. aduentus sui aꝑuit sacramenta. quȩ
isinia nt scribe & pharisei: qui sibi sapientes uident᷑.
susi onspetu suo prudentes. iustificata sapientia afiluis
usteii pulchre sapientib & prudentib ñ insipientes &
sieheas spar uulos ide humiles obposuit: ut ꝓbaret se cumo

Expanded text:
s agit et exsultat in Patre quod apostolis adventus sui aperuerit sacramenta, quae ignoraverunt scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur et in conspectu suo prudentes. Justificata sapientia a filiis suis. Ubi pulchre sapientibus et prudentibus non insipientes et hebetes, sed parvulos, id est humiles, opposuit, ut probaret se tumo
Abbreviated transcription (Latin):
pacientur. Uȩ tibi coratam: ue tibi bethsaida: Coratan beauidi
e capharnaum. cyberias quoq quã ioħs nominat. ciutt
efficitur: a& abeuangelistis etiã mare galileȩ uł mare qdera¬
dis appellatur ꝑ langit gͦ dñs ciuitates quę post tanta mira¬
cula atq uirtutes. ñ pęnituerint: peioresq gentilib: qui na¬
turale solum modo uis dissipabant: post descriptȩ legis con¬
temptũ. filui quoq dei conculcare grãmq ingrati sꝑnere
ñ cimuerint: Quia si intẏro. & sydone. facte fuissent uirtu¬
tes. quȩ in uobis factȩ st olim incilicio & cinere. sedentes

Expanded text:
patientur . Vae tibi, Corozaim, vae tibi, Bethsaida. Corozaim, Bethsaida, et Capharnaum, Tiberias quoque, quam Joannes nominat, civitaefficitur, et ab evangelistis etiam mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis appellatur. Plangit ergo Dominus civitates quae post tanta miracula atque virtutes non poenituerint. Pejoresque gentilibus, qui naturale solummodo jus dissipabant, post descriptae legis contemptum, Filium quoque Dei conculcare, gratiamque ingratis spernere non timuerunt. Quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes, quae in vobi
Abbreviated transcription (Latin):
mmines esse nequeunt. cum ꝓ auditorib solliciti salubrib
curis incessanẽ intendunt: & quasi ꝑitinera inundi immno
ur clcareo tis puluerẽ legunt: Qui gͦ receperint uerbum
ps affacones curasq doctorũ quas ꝓ se colerabant in argii¬
matiuo. sibi uertunt humilitatis: Qui aͦ spreuerint doctr¬
non doctumo saibr labores e pericuila cadiumq sollicitaci¬
notrs dtestuonũ dominationis inflectunt ÷ sebic reudi

Expanded text:
immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus sollicitis salubribus immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus sollicitis salubribus curis incessanter intendunt, et quasi per itinera mundi uno vix calcaneo terrae pulverem legunt. Qui ergo receperint veripsi afflictiones curasque doctorum, quas pro se tolerabant, in argumentum sibi vertunt humilitatis: qui vero spreverint doctrinam docentium, sibi labores et pericula, taediumque sollicitudinum ad testimonium damnationis inflectun
Abbreviated transcription (Latin):
u. na mnuida. altera in patria.: una que nos in labore susten¬
cis aiique nos in resurrectione remunerat: Et inquam cũꝙ
cutat᷑ intraueritis & susceperint uos: manducate quȩ ad¬
ponintur uobis: e ceta: Descripto diuerse domꝰ hospicio:
qnd itis̃ inciuitatib agere debeant docet. prius iudelicet
inomib communicare: ab impiorũ uͦ ꝑ omĩa societate secerni¬
nquamcũq ciuitate intraueritis. & ñ receperint uos: exeũtes
inplateas eiꝰ dicite. etiã puluerẽ qui adhȩsit nobis de ciuita.
ce ur̃a: extergimꝰ in uos Aut ad contestationẽ laboris. trem.
que ꝓ illis manit̾ suscepissent: aut ut ostenderent usq adco
ẽ abipsis nichil t̾renũ querere. ut etiã puluerẽ de t̾ra eorui
ñ sibi paterent᷑ adherere Aliter Pedes discipłorũ ipsũ opus
incessumq p̃dicationis significant: pulius uͦ qui asꝑgitur.
t̾rene leuitas. ẽ cogitationis aqua ipsi etiã summi doctores

Expanded text:
tur, una in via, altera in patria: una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Et in quamcunque civitatem intraveritis, et susceperint vos, manducate quae apponuntur vobis, etc. Descripto quid etiam in civitatibus agere debeant docet, piis scilicet, in omnibus communicare, ab impiorum per omnia societate secerniexeuntes in plateas ejus, dicite: Etiam pulverem, qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos. Aut ad contestationem laboris terreni, quem pro illis inaniter suscepissent, aut ut ostenderent usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulverem de terra eorum non sibi paterentur adhaerere. Aliter: Pedes discipulorum ipsum opus incessumque praedicationis significant. Pulvis vero, quo asperguntur, terrenae levitas est cogitationis, a qua ipsi etiam summi doctores
Abbreviated transcription (Latin):
sumus uõbis Quȩ stecit: & ait Dnẽ non. ẽ tibi cure qđ soror
mea reliquit me solam miiistrare: dic gͦ illi ut me adiuure
Ex illorum ꝑsona loquitur: qui adhuc diuinȩ conaniltois
ignari solũ qdđ didicere fraternȩ dilectionis opusdo plunũ
ducunt. id eoq cunctos qui xp̃o deuotiẽe uelut lumuna¬
pandos autumant: & bene martha stetisse. mario sau pdes
dñĩ sedisse describit᷑: qi uita accuia laborioso deudt iner¬
tamine cõtemplatiua uero paseatis uttiorũ tumitins¬

Expanded text:
sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est tibi curae, quod soror sumus vobis . Quae stetit, et ait: Domine, non est tibi curae, quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumulti
Abbreviated transcription (Latin):
oligoris inberere. ut nichil aliuo iã agere libcat precalcatisc uris
omib ad uidenda faciẽ creatoris sui animus mardescat: ta
ut iã nouerit carnis corruptibilis pondus dimerore portar.
cotisq desideriis appetere illis hẏmnidicis angelorum chous
inter esse. admisceri cęlestib ciuib. de ętna in conspectu dni
incorruptione gaudere Quȩ etiã sedens secus pedes dñi audi
ebat uerbũ illiꝰ Marcha aut̃: satagebat cirea frequens mi-¬
nisterium: Hȩc itq uitȩ congruere nemo quis dubite: &
ontẽplatiuȩ quidẽumformis ꝑfectio. ẽ: exutam mentẽ acun¬
ctis habere t̾renis. eamq quantũ humana in becillitas finit uni
magister edocet: quȩͥ creberrimis epistolarum dictis suos ꝓ
xp̃o t̾ra mariq labores. sua ꝑicula commemorat: inquib etiam
usiones & reuelationes dnĩ commnendans. ñ minusse inspecu¬
latiua uirtute q̃ ꝑpaucis. ẽ imitabił: consuminatũ fusse
significat: unde dicit Siue enĩ mente excedimꝰ deo sue sobrii

Expanded text:
itoris inhaerere ut nihil agere libeat, sed calcatis curis omnibus ad videndam faciem creatoris sui animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere. Quae etiam sedens secus ebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, uniMagister edocet , qui celeberrimis Epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii
Abbreviated transcription (Latin):
diligamꝰ etiã eũ qui imittator est xp̃i. hoc.ẽ. eni qđ sequit᷑:
Et ai dñs illi: uade. & tu fac similiter: Id est ut uere te ꝓximũ
sic̃ ce ipsũ diligere manifestes: quic qͥd uales in eiꝰ uł corporali
uł spiritali necessitate subleuanda deuotꝰ oꝑare: Ifactum¬
est aut̃ dũ irent: & ipse intrauit in quodã castellũm. & mulier
quedi martha nomine excepit illũ in domũ suã & huic
era soioi nomine maria: Hȩc lectio suꝑiori pulcherrima
ratione conetitur. qr uidelicet illa dilectionẽ dei & ꝓximi
uabis e parabolis. hȩc aut̃ ipsis reb & ueritate designat: duȩ
qupe sste dnõ dilectȩ sorores: duas uitas spiritales quibus

Expanded text:
gamus etiam eum qui imitator est Christi; hoc est enim quod sequitur: Et ait illi Jesus: Vade et tu fac similiter. Id est, ut vere te proximum sicut te ipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spiritali necessitate sublevanda devotus operare, sicquin quoddam castellum, et mulier quaedam, Martha nomine, excepit illum in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria. Haec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur. Quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi, verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas spirital
Abbreviated transcription (Latin):
ligno & ferro dominicȩ passionis duriciã suresialteun̾̃t
re: att adꝑferendos opum bonoꝵ fructus apire. Quis siqus
excolere incipiens cũ uxore loth adea quȩ reliquerat uitia rs¬
picere delectatur futuri: iã regni munere priuatur ꝑ osth&̧
formã episcopoꝵ exhibere simul & p̾monstrare nemo qui dub¬
tet: sic & hos septuaginta duos. figurã p̾sbiterorum idẽ scdi
ordinis sacerdotiuĩ gessisse sciendũ. e tã & si pͥmis ȩccłȩ tẽporib
ut stolica scriptura testis. e̾. utriq p̾sbiteri. utriq uocant᷑
pastoralis significat Bene aut̃ septuaginta duo mittuntur:
siue qi totidem mundi gentib euangłm pdicandũ erat ui
ꝓpe̾ erteras gentes destinarent᷑ inbuendas. seu qd̃ ipse pdicats
numero totꝰ oibis peuangelium sũmȩ a  diuiduc triduanis
illnstrandus intimabatur sic̃ sole hunc corstae driduan
suelucis anibites mundo pseptuaginta ouias no es pebliune¬

Expanded text:
ligno et ferro dominicae passionis duritiem sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quam si quis excolere incipiens cum uxore Lot ad ea quae reliquerat vitia respicere delectatur, futuri jam regni munere privatur. CAPUT X. formam episcoporum exhibere simul et praemonstrare nemo est qui dubitet, sic et hos septuaordinis sacerdotum, gessisse sciendum est, tametsi primis Ecclesiae temporibus, ut apostolica scriptura testis est, utrique presbyteri, utrique vocabandustriam curae pastoralis significat . Bene autem septuaginta duo mittuntur, sive quia totidem mundi gentibus Evangelium praedicandum erat, ut propter exteras gentes destinarentur imbuendas; seu quod ipso praedicantium numero totus orbis per Evangelium summae et invididuae Trinitatis illustrandus intimabatur, sicut solem hunc constet triduanum suae lucis ambit
Abbreviated transcription (Latin):
dalum insg macis in aso inpuluere ẽ redigenda demonstꝰ
eno inesione qumiliatione ꝓpriȩ conscientiae designatio
Ionq paliusta surgite ait. post quã sedereritis. Qd.e. dicere:
Sumisamini subpotenti manu dĩ. ut uos exaltet intempore
uistationis. Et cu capharnaum quȩ incęlũ exaltata: usq
adinfernũ demergeris Duplex in hac sententia. sensus. ẽ
ł ideo adinfernũ demergeris. qr contra p̾dicationẽ meam
supbisime restitistis: uł idõ exaltata es usq ad celũ meo
hopicio ex meis signis atq uirtutib tantum habens pͥuile¬
gum maiorib plecteris suppliciis. quod his quoq crede
nolusti. Et ne quis putaret hanc increpationẽ illis tantũ
conuenire: consequent̾ ad iunxit dicens Qui uos audit me
audit: & qui uos spernat me sꝑnit Ut in audiendo quisq
uł spnendo euuangelii p̃dicatore. ñ uiles quasq ꝑsonas.: sed
dnm saluatorem inmo ipsũ patre sꝑnere se uł audire diccre.¬

Expanded text:
is massa in pulverem est redigenda, demonstrat. Porro in sessione, humiliationem propriae conscientiae designat. De qua Psalmista: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in temporevisitationis . Et tu, Capharnaum, usque in coelum exaltata, usque ad infernum demergeris. Duplex in hac sententia sensus est, vel ideo ad infernum demergeris, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quia his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummdespiciunt, convenire, consequenter adjunxit, dicens: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ut in audiendo quisque vel spernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum Salvatorem, imo ipsum Patrem s
Abbreviated transcription (Latin):
acim altero qua ds̃ separat᷑ ab anima: Siue mortuos. non
orddes dirt. Mortuos suos auc̃: qui nichilominꝰ sine
fide de coipore crierint: Et ait alter Sequar ce ane. sed

Expanded text:
a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ondiscipulati respuit .s. expleta pͥmũ paterm funeris pie¬
onasiperior hunc adsequi desiderat: dignꝰ ꝑomia in quo
sui hominis caput reclinet. hoc. ẽ in cui humili pectore diui¬
nitas familiari quadã mansione quiescat Dixttq ei iłis.
ineut mortui sepeliart mortuos suos Iu aut uade: ad ir
regnos dei N otandũ in hac sententia: qr aliquando inatio¬
nib nr̃is minora bona pret̾mittenda st̃ ꝓutilitate maioꝵ
am quis ignoret esse boni oꝑis meritũ. mortuum sepelire :
et tam̃ qui ad sepeliendum se dimitti poposcerat: dictum est
sinc ut mortui sepeliant mortuos suos Tu aut̃ uade: adnũ¬
cia regnuĩ dei: Pose ponendum namq erat obsequiũ huiꝰ
minsteriĩ officio p̃dicationis: qr illaĩ carne mortuũ int̾rã
codent istu auc̃ anima mortuũ ad uitã resuscitaret
conbo dit̃ mortui mortuos suos sepelire queunt. nͥ geminã
inedigis mott̾ẽ. unã naturȩ. alterã culpe. una qua anima

Expanded text:
discipulatum respuit, sed expleta primum paterni funeris pietate, liberior hunc assequi desiderat, dignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei Jesus: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Notandum in hac sententia quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen ei, qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt, nisi geminam intelligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima
Abbreviated transcription (Latin):
Ec qͥd hoc loco ꝑcalciamenta. nͥ mortuorũ opum exempla sig¬
nantur: Qui gͦ officium p̃dicationis suscipit: dignũ ñ ẽ.
ut onus seculariũ negotiorũ portet. ne dũ hoc eiꝰ colla de¬
pͥmit: ad p̃dicanda cęlestia ñ ad surgat: N ec debet stultor
oꝑum exempla conspicere: ne sua oꝑa quasi exmortius pelli
credat muniri: Omis uͦ qui salutat inuia: exoccasione salita
itineris. &. ñ exstudio optandę eiꝰdem sasutis Qui igt̃e ren
amore et̾nę patriȩ. s p̃miorum ambitu salutẽ audientior
p̃dicat: quasi initine salutat: qi exoccasione ͤ n ex intentione.
salutẽ audientib exoptat: Inquã cũ q. domũ intrauns irios

Expanded text:
et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui igitur officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audienti
Abbreviated transcription (Latin):
eni ex maiore partt sertuentes timore p̃mebaatuoi ne uit
maxime dilectione liberi nutriebantur: Nã euerbis aptĩ
petri. annanias & uxor eiꝰ ex animes ceciderunt nec resusctat
st̾ s sepulti: Et paulꝰ dicit de quodã peccatore: quẽ tradi
satanȩ in interitum carnis uis sit: ut anima salua sit filiꝰ
hominis ñ uenit animas ꝑdere: s saluare. Et uos gꝰ inquit

Expanded text:
enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas per
Abbreviated transcription (Latin):
&t aut cũ complerent̾ dies adsuptionis eiꝰ & ipse faciem
sua furmaiit ut uret inhierłm: Dies adsuptionis tẽp passiois
diit: quo inminente. pede temptĩ hic rosolimis ad uehitur:
essent ꝙͦ pagani quasi hominẽ irridere crucifixun: quem
e cipus suę crucifixionis constat quasi dm̃ p̃ uidisse. &
quasi sponte crucifigendum. locũ quo crucifigendus erat
ire conspiciunt samaritȩ dnm̃ ñ recipiunt: non enĩe
sent aut̃ discipłi ciꝰ iacobꝰ. & ioħs dixerunt Dnẽ. uis dicimꝰ
ut ignis descendat decelo & cõsumat illos: Et conuersus
inerepuuit illos: & dixit: Nescitis cuiꝰ sp̃s estis Magni&e scĩ
uiri qui iã optime scirent mortẽ istam quȩ animam
ilut acorpoꝵ ñ esse formidanda: scđm eoꝵ tam̃ ani¬
mun qui alũ timerent ñ nulla peccata morte puniuer.
quo ie uiuentib utilis metus incuteret᷑ & illis qui morte
suuiut. n ipsc mois noceret s peccatũ qdđ augeri pos

Expanded text:
ptionis ejus, et ipse faciem suam firmavit, ut iret Jerusalem. Diem assumptionis, tempus passionis dicit, quo imminente pedetentim Jerosolymis advehitur. Cessent ergo pagani quasi hominem irridere crucifixum, et tempus suae crucifixionis constat quasi Deum praevidisse, et quasi sponte crucifigendum locum quo crucifigendus erat ire conspiciunt Samaritae, Dominum non recipiunt. Non enim cvidissent autem discipuli ejus Jacobus et Joannes, dixerunt: Domine, vis dicimus ut ignis descendat de coelo, et consumat illos? Et conversus increpavit illos, et dixit: Nescitis cujus spritus estis? Magni et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri pos
Abbreviated transcription (Latin):
licet corarai a&e bethsaida p̾senti anõ credere noluerunt
urus aut̃ acsydon. &. quondã datud ac salamoni anue fiers
& post euuangelitantib xp̃i credidere disciplis tat aq fus
deuotione susceperunt. ut paulũ apłm tyro abeuitem. un¬
cti ciues cũ uxorib & filus usq foras cuutate ꝓsequor entur
pulcherrimoq spectaculo tanta hominũ multtudo uleis
cura deducere : Se quare ñ olim his qui qudere noliegue

Expanded text:
e noluerunt; Tyrus autem ac Sidon et quondam David ac Salomoni amicae fuere, et post evangelizantibus Christi credidere discipulis: tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras prosequerentur ; pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo pauciura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potue
Abbreviated transcription (Latin):
hec ueritas inmente suscipitur: Et dicebat illis Messis dͥaẽ
multa: oꝑarui aut̃ pauei Rogate gͣ dñm messis: ut nu
oparios inmessẽ suam Menis multa. popłorũ significat
multitudinẽ: oꝑarii pauci. penuriã magistrorum Isti st̃
oparii: de quib psalmista loquit᷑: Qui seminant in lacrimis.
igaudio metent: Cuntes ibant & flebant: portantes semina
sup al oi neutes aut̃ uement in exultatione: portantes ma¬
mpulos suos. Et ut apertius loquar: inessis multa. omistba
macitium. ed oparii pauci apti ae imitatores corum qui

Expanded text:
llis: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: operarii pauci, penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est, operarii pauci, apostoli et imitatores eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
lliranda simul & tremenda: iusti dispensatio secreta
uahi Samarite dnm recipere petuntur: nolentesq periri
phibentur Iste sequi respondit: & remouet᷑ Alter Primo
patrẽ sepelire desiderat. & ad euuangelitandũ cogiur: Aliꝰ
dnm secuturus. hoc ipsũ domi renuntiare cupit: nec pmitũ¬

Expanded text:
iranda simul et tremenda justi dispensatio secreta judicii. Samaritae Dominum recipere petuntur, nolentesque feriri prohibentur. Iste sequi se spondet et removetur, alter primo patrem sepelire desiderat, et ad evangelizandum cogitur. Alius dominum secuturus, hoc ipsum domi renuntiare cupit, nec permit
Abbreviated transcription (Latin):
gradum apostolatꝰ ꝓdere. & dñm tradere ñ dubitauit: Neq
int̾ram neq insterquilinum utile. ẽ. s foras mittetur Sic̃
sul infatuatum cũ ad condiendos cybos carnesq sic candas
erz desicrit. nullo iã usui aptum erit. Neq enĩ int̾ra uti¬
ic .s. auiiꝰ iniectu germinare ꝓhibetur: Neq insterquilin ũ
agri culturȩ ꝓfuturũ: qđ uiuacib licet glebis inmixtum.
ñ fatare semina frugum s extinguere solet: Sic onĩis qui
post agnitionẽ ueritatis retro redit. neq ipse frugum boni
opis ferre. neq alios excolere ualet.s foras.c̃. mnittendus. hoc
lam inridentes eũ inimici dicant. qr hic homo ceptt edifica
sibs feetuit cõnsumore: Et ideo muttĩ utilis exhortatio
sibnsertuar. te dicit᷑ Qui habet aures audiendi audiat. Idest
postiabet auros audiendi intelligentiȩ. qui di uerbu ꝑcipe
qussi si contebnat. s audiat. obediendo uidelicet & faciendo
tut miset. Nonaut auditor obliuiosus s̃ faccor opisa hier¬

Expanded text:
m apostolatus prodere et Dominum tradere non dubitavit. Neque in terram, neque in sterquilinium utile est, sed foras mittetur. Sicut sal infatuatum cum ad condiendos cibos carnesque siccandas valere desierit, nullo jam usui aptum erit neque enim in terram utile est, cujus injectu germinare prohibetur, neque in sterquilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immistum non fetare semina frugum, sed exstinguere solet, sic omnis qui post agnitionem veritatis retro redit, neque ipse fructum boni operis ferre, neque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc lam, irridentes eum inimici, dicant quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare. Et ideo multum utilis exhortatio subinfertur, cum dicitur: Qui habet aures audiendi audiat. Id est, qui habet aures intelligentiae, quibus Dei verbum percipere possit, non contemnat, sed audiat, obediendo videlicet et faciendo quae didicit. Non enim auditor obliviosus, sed factor operis hi
Abbreviated transcription (Latin):
pegra ꝑfectus ẽ ni egrane longinqua :& ibi desi auot silsto¬
quit. tautꝰͥ qĩ grã longius recedit. Q đ ñ post uuiohe. aeli
ris. ꝓlacuit anime pliberũ arbitrium ferre secum qͣ noam
uelut potentiam naturȩ suȩ: & deserere cũ a quo condita est
p̃uidens uirib suis Quas uires tanto consuniit citius. q̃to
eum deserit aquo datȩ st̃. Itaq hanc uitã ꝓdigam uocat.
inanescentem cũ ea quisq sequitur quę ab illa ꝓcedunt. &¬
relinquit eũ : quisibi. ẽ. interior Et postꝗ omĩa dissipass
facta . ẽ. fames ualida in regione illa Omĩa quȩ dissipaut¬
st̃ ornamenta nature. quȩ consũpsit Significat fames inre¬
gione longinqua: indigentiã uerbi ueritatis. inobliuons

Expanded text:
peregre profectus est in regionem longinquam. Et ibi dissipavit substaquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies ris, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. « Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa. » Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. Est aut̾ humor subeͣntaneus. deuitio uesicȩ natꝰ:
cum inflatione turgente. & anhelitu fetido: Proprium e.
hiydropici: quanto magis abundat humore iuihordinator
tanto ampliuis sitire Et ideo recte comparatur ei. que flir
carnalium uoluptatum exuberans ad graua copaniten

Expanded text:
ocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et anhelitu fetido. Propriumque est hydropiei, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei, quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat, comparatur et
Abbreviated transcription (Latin):
aquibusdã ctiã licitis studeat abstinere: quatinꝰ ꝑ hoc.
conditori suo satis faciat. ut qui cominisit ꝓhibita. sibimet¬
ipsi abscidere debeat etia commissa: Ait autem Homo
quidam habrit duos filios: & dixit adolescencior ex illis patri:¬
atꝰ. da mͥ porcionẽ substantię: quȩ me contingit: Et diuisit

Expanded text:
a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam commissa. Ait autem: Homo quidam habuit duos filios, et dixit adolescentior ex illis patri: Da mihi portionem substant
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia ut qr imago exprimitur indragnia. millieos aras¬
mam ꝑdidit. quando homo qui conditus adimaginenids
fuerat peccando. a similitudine sui conditoris recesst N. deen¬
dit mulier lucernam: qr sapientia dei. apparuit inhumetau
Lucerna quippe. lum̃ initesta. ẽ. lum̃ uero intesta: ẽ. diunitas
incarne Accensa aut̃ lucerna euertit domum: qr moxut
eiꝰ diuinitas ꝑ carnem claruit. om̃is se nr̃a conscientia concis¬
sit: domus naniq euertit᷑: cũ consideratione reatussui. hu¬
mana conscientia ꝑturbatur Cuersa uͦ domo inuenitur
dragina: qr dũ ꝑturbat᷑ conscientia hominis. reparatur in hi¬
mine similitudo conditoris Et cum inuenerit: conuoca
amicas. & uicinas dicens Congratulamini mͥ: qr inueni dra

Expanded text:
sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia sapientia Dei apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est. Lumen vero in testa est divinitas in carne. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur, cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur, eversa vero domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Co
Abbreviated transcription (Latin):
it inomib idolatrus fuit nisi qr ista recogitatio iam resipis¬
centis .e. cũ euangelium p̃dicaretur: Mercennarii gͦ patris
abundant panib qr qui futurȩ mercedis intuitu. digna
opuri satagunt. cotidianis suꝑnę gr̾e reficiunt᷑ alimoniis
uan fane pereunt qui extra patris ȩdes positi. uentrem
puit implere desiliquis: idc̃. qui sine fide uiuentes uitã
uano. nonis philo sophiȩ studiis in qrurunt: Sic̃ enĩ panis
qui cohominis confirmat. uerbo dei quo mentẽ reficiut
slimlitir sia siliqua quȩ & ipsa int inanis foris mollis
corde slauui sonorus s iuir teaite upuratiur. cti serno

Expanded text:
sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipissicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo Patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt qui, extra Patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis. Id est, qui, sine fine viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, quiassimilatur: ita siliqua quae et ipsa intus inanis, foris mollis,cundiae plausu sonorus, sed virtut