comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lugentẽ diu fr̃s consolari uoluissent. sespondit
dicens. Credite mihi. quia in nullius urm ore
hodie panis ingredictur. nisi puer iste ademo¬
nio furrit ereptus. Tunc se in oratione cum
cunctis fr̃ib strauit. & eo usque oratũ est: quo¬
usque purr auexatione sanar&ur. Qui &tã
ꝑ fecte sanatus ẽ.: ut adhunc malignus sp̃s ac¬
erdendi ausum ultrrius non haber&.
ETRUS Credo qđ rielatio parua subrep¬
serat. eius discipulos omnipotens ds̃ facti illi¬
us ee uoluit adiutores. GRE GORIUS¬
ta est  Nam pondus miraculi solus portare
non potuit. diuisit hoc cũ frĩb & portauit.
uius uiri oratio quante uirtutis ess&. in me¬
m&ipso exꝑtus sum. Nam cũ quodam tr¬
pore in monasterio positus incisionẽ uitaliũ¬
paterer. crebrisq angustiis ꝑ horarũ momenta
adexitũ ꝓpinquarẽ. quã medici molestiã greco elo¬
quio sincopi uocant. & nisi me frequenter fr̃s re

Expanded text:
lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, et ideo ejus discipulos omnipotens Deus facti illius esse voluit adjutores. GREGOR. Ita est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitaliupaterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo
Abbreviated transcription (Latin):
rundem patre uigilanter inquirere siquid puer
qur̃ dederant noctr radem feciss&: Qui miratꝰ
cur ita requirerent: respondit. Nihil. Tunc
ille eiusdem pueri innotuerunt causam. & qđ
malignus sp̃s nulla abeo nocte receder& indi¬
caurrunt. sum mopere postulantes. ut hunc
srcũ admonasterium toller&. quia iam uexa¬
tionẽ illius uidere ipse non possent. Consen¬
Sit senex. puerũ admonasteriũ duxit. qui cũ
multo tẽpore in mona steriũ fuiss&. atque adhunc
antiquus hostis accedere minime pre sumsiss&.
eiusdem srnis animus de salute pueri in modera¬
tius ꝑl&itiã tactus ẽ. Nam corã positis fr̃ibus
dixit. Pr̃s diabolus ibi cũ illis sororib: iocabat᷑.
At uero ubi ad seruos dĩ uentũ ẽ. ad hunc puerũ
accrdere non pre sum sit. Post quã uocem hora
radem ac momento hisdem puer corã cunctis
fr̃ib diabolo sr inuadente uyxatus r̃. quo uiso
srnex. se ꝓtinus in lamentũ dedit. Qur̃ dum

Expanded text:
eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum
Abbreviated transcription (Latin):
marci. quod in spolitane urbis pomeriis situm
ẽ diu mecũ ẽ in hac urbe in meo monasterio conuer¬
Satus. ibique defunctus ẽ: quẽ sui discipuli ferebant
orando mortuũ suscitasse. Uir autẽ tante simpli¬
citatis erat & conpunctionis. ut dubiũ non ess& qđ
ille lacrime extã humili simpliciq mente aedite.
apud omnipotent̾r dm̃ multa obtinrre potuissent.
huius rgo aliquod miraculũ narro. qđ inquisitus mihi
Simplicit᷑ & ipse fatrbatur. Quadam namq
dir dũ iter carper&. facto uespere cũ ad se¬
cedendũ locus de ess& in monasteriũ uirginum de¬
urnit. in quo quidam paruulus puer erat. quem
malignus sp̃s omni nocte uexare consuruerat.
Sed scãt mo niales femini ut uirũ dĩ suscepe¬
runt. eũ rogauerunt dicentes. Iẽcũ pater
hac nocte purr iste manrat. Quod ipse benig¬
ne suscrpit. srcũq rũ nocte radem iacrre ꝑmisit.
Facto autẽ manr corperunt sce moniales femine

Expanded text:
Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm t, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae
Abbreviated transcription (Latin):
lac& qđ dicis. GRE GORIUS¬
i itaque eo tempore profugi ad constantinopolita¬
nam urbem urnerunt. eo quoque tempore quo
ꝓ explendis responsis eccłe ad principem ipse
trans missus sum. seniore quendam ep̃m
repperi.Aqui se adhuc eõꝵ orasine linguis
loquentia uidisse testabatur. ita ut aꝑtis orib
clamarent. Ecce uidete quia linguas non ha¬
bemus & loquimur. Videbatur rñi a respicien¬
tib ut frrebat. quia abscisis radicitus linguis
quasi quoddam baratrum patebat ingut
inguttu¬
re. & tamen ore uacuo plena ad in¬
tegrũ
uerba formabantur. quorũ illic unus in luxu¬
riã lapsus. mox priuatus ẽ dono miraculi. rec¬
to uidelic& omnipotentis dĩ iudicio ut qui
carnis continentiã srruare neglexerat. sine
lingua carnea non haber& uerba uirtutis.
Sed harc nos ꝓ arriane heresros damnatione
dixisse sufficiat. nunc adea quar nuꝑ inita¬
lia gesta sunt signa redramus .X XXIII. de eleutheri
herius pater monasteru beati euangelistar

Expanded text:
lacet quod dicis. GREGOR. Hi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servare neglexerat, sine lingua carnea non haberet verba virtutis. Sed haec nos pro Arianae haereseos damnatione dixisse sufficiat, nunc ad ea quae nuper in Italia gesta sunt signa redeamus.herius Pater monasterii beati evangelistae
Abbreviated transcription (Latin):
chus. & ea hora saluti restituta dĩ uirgin̾ẽ agnouit. qua
eandem salutẽ illius dĩ famulus equitius longe positus
dixit. Inuirtute scilicet miraculi exemplũ tenens ma¬
gistri. qui inuitatus adfilium reguli eum solo uerbo res¬
tituit. saluti. ut reuertens pater eahora filiũ restitutũ
uitat cognosceret. qua uit̾a illius exore urritatis au¬
disset. Omnes autẽ monachi iussionẽ sui patris im¬
plentes. eundem basiliũ ex monasterii habitatione
repulerunt. Qui repulsus. dixit frequenter se cel¬
lulam ae quitii magicis artibus in arra suspendisse.
nectamen eius quempiam laedere potuisse. Qui ñ
post longum tempus in hac romana urbe exardeseen¬
te zelo xp̃iani populi. igne crematus ẽ: Quadam
uero die una dĩ famula exeodem monasterio uirgi¬
nũ. hortũ ingressa ẽ. Quae lactucã conspiciens con¬
cuput. ramque signo crucis benedicere oblita auide

Expanded text:
chus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua chus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide
Abbreviated transcription (Latin):
dinr̃ speciosa uidebatur febrire inciperet & uehemen¬
ter anxiari. magnisque non iam uocibi sedstridoribus
clamare. Modo moritura sum : nisi basilius monachus
urniat. & ipse mihi ꝑ suar curationis studiũ salutem
reddat. Sed in tanti patris absentia accedere quispiã¬
monachorũ in congregationẽ uirginũ minime audelut.
quanto minus ille qui nouus aduenerat. eiusq ad huc
uitã fratrum congregatio nesciebat ⁊missum repente
est: & dĩ famulo arquitio nuntiatũ quod sancti monia¬
lis illa in mensis febribus aestuaret. & basilii monachi
uisitationẽ anxie quaereret. Quo audito: uir sc̃s dedig¬
nandeꝯ subrisit: atq ait. Num quid non dixi quod di¬
abolus esset iste non monachus Ite. & eũ decella expel¬
ute. De ancilla aut̃e dĩ que anxietate febriũ urgetur
nolite esse solliciti : quia exhac hora neque febrib labo¬
ratura ẽ neque basilium quaesitura. Regressus ẽ mona¬

Expanded text:
dinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehemendinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquamonachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem mona
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens petut. Qui aduirũ reuerentis simũ castoriũ
amiternine ciuitatis episcopũ pergens. inpetrauit ab eo
ut eum aequitio abbati committeret. ae sociandum mo¬
nasterio illius commendar&. Tunc ad monasteriũ uenit
episcopus. secumq basilium monachum deduxit. & arqui
susciperet rogauit. Quẽ statim uir sc̃s inturns ait Hunc
quem mihi commendas pater. ego non uideo monachum
ẽe seddiabolũ. Cui ille respondit. Occasionẽ quetris.
ne debeas prestare quod peto. Adquẽ moxdĩ famulus
dixit. Ego quidem hoc rũ denuntio ẽẽ quod uideo. ne
iamen nolle me obordire existimes. facio quod iubes. Sus¬
ceptus itaque in monasterio ẽ. Cum non post multos dies
idem dĩ famulus ꝓ exhortandis ad desideria superna fide¬
libus. paulo longius acella digressus ẽ. Quo discedente
contigit ut in monasterio uirginũ in quo riusdẽ patris
cura uigilabat. una earũ quar uixta carnis huius putre¬

Expanded text:
fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, et Equitsusciperet. Quem statim vir sanctus intuens, ait: Hunc quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putre
Abbreviated transcription (Latin):
nae admirationis habebatur. cui fortunatus idem famili¬
ariter notus fuit. Qui nimirũ aequitius ꝓsuae magni¬
tudine sanctitatis. multorũ in eadem ꝓ uintia monaste¬
riorũ pater extitit. Hunc cũ uuentutis suae tempore
acri certamine carnis incentiua fatigarent: ipsae suae
temptationis angustiae ad orationis studiũ sollertiorem
fecerunt. Cumqi hac inre ab omni potente dõ remediũ
continuis peibi quaereret. nocte quadã adsistente an¬
gelo
eunuchitari se uidit. eiusq uisioni apparuit
fretus ex dĩ omnipotentis auxilio. ut uiris ante p̾erat.
ita coepit post modũ &iam feminis pre esfe. Nec tamen
discpulos suos admonere cessabat. nese exemplo eius¬
in hac re facile crederent. & casuri temptarent donum
quod non accrpissent. Eo autẽ tempore quo malrfici
in hac sunt romana urbe dep̃hensi. basilius qui in magi¬
cis operibus primus fuit. in monachico habitu ualeriam

Expanded text:
nae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familinae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit,fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam
Abbreviated transcription (Latin):
surta hortolanus. pendentẽ insaepe furẽ reppern¬
Serpenti dixit. Gratias ago dõ implesti quod
iussi
recede modo. Qui ilico abcessit. Ad furẽ uero ꝑueniens.
ait. Quid est frater & tradidit te mihi ds̃. Qquare in la¬
bort monachorũ furtũ totiens facere p̃sumpsisti: qui
hare.
dicens. pedem illius a saepe inqua in heserat
soluit. tumq: sine lesione deposuit: Cuidixit. Se quere
me. Quem sequent̾ẽ duxit adhorti aditũ. & holera quar
furto appetebat auferre. ei cũ magna dulcedine p̃buit
dicens. Vade. & post hȩc furtũ non facias. sedcũ neces se
habes hinc adme ingredere. & quae tu cũ peccato labora¬
bas tollere. ego tibi deuotus dabo. PETRUS Nunc¬
usque ut inurnio incassum ego non fuisse patres initalia.
qui signa facerent aestimabant. Gregorius: Fortunati¬
uiri uenerabilis abbati monasterii quod appellatur balneũ
cicrronis. aliorũque: &iam uirorũ urnerabiliũ didici re¬
latione quod narrõ Vir scĩssimus aequitius nomine in

Expanded text:
t hortulanus, pendentem in sepe furem repeserpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam. viri venerabilis abbatis monasterii quod appellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerabilium didici relatione quod narro. Vir sanctissimus Equitius nomine , i
Abbreviated transcription (Latin):
urnerabilis ad eam gratia exortationis atque
ardificationis accesserat. & cũ ea de uerbo dĩ
colloquens sedebat. Cũ repente exeodem fun¬
do quẽ in sex uncias apatre ꝑceperat. cũ xrnio
rusticus uenit. Qui dũ ante eos ad sister&.
maligno sp̃u correptus cecidit. fatigariq nimus
stridorib atq balatib corpit. Iu̾nc sc̃e monia¬
lis femina surrexit. atq irato uultu magnis
clamorib imperauit dicens. Exi ab eo mises.
exi abro miser. Ad cuius uocem mox ꝑ os uyxa¬
t̃i diabolus respondit dicens. Et si de isto exro.
inquem in trabo  Casu autem iuxta porcus
paruulus pascebatur. Iunc scãe monialis femi¬
na precepit dicens. Exi abeo. & in hunc porcũ
ingredere. Quistatim de homine exiit. porcũ
quem iussus fuerat inuasit. occidit & reces¬
sit.
sellem nosse si saltẽ porcũ¬
concedere spũi inmundo debuit.

Expanded text:
venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcuconcedere spiritui immundo debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
aboriosum non erit. si custodiã nr̃ãm non nobis
sed gratiar suꝑnis tribuamus. Ita tamen: ut &¬
ipsi quantũ possumus sub ꝓtectione dĩ uigilemꝰ.
Si autem antiquus hostis amente corperit expelli.
exdiuina largitate plerumque agitur. ut non
Solum iam timeri non debeat. Sed ipse &iam be¬
ne uiuentiũ uirtute terreatur
ri namque quã narro uir scissimus eleutherius
srnex pater cuius superius memoriã feci testis
extitit. mihiq hoc intimare curauit. qđ in spoli¬
tana urbe puella quaedam iam nobilis cuiusdã
primarii filia carlestis uitar desiderio exarsit.
to patre sc̃e conuersationis habitum suscrpit. qua
exre factũ ẽ.: ut eam pater suae substantiae exhe¬
redem facer&. nihilque illi aliud nisi sex uncias
unius posses siuncular largiretur . Eius urro
exemplo ꝓuocatar. corperunt apud eam multar
nobilioris generis puellar conuerti.atq omnipo¬
tenti dño dicata uirginitate seruire. Quadã
uero die hisdem eleutherius abbas uir uitae

Expanded text:
aboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreaturei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, to patre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae
Abbreviated transcription (Latin):
rem quã narro testantur. quod uir uite urne¬
rabilis stephanus nomine ualeriat ꝓuintiar
praes biter fuit: huius nr̃i bonefacii diaconi
atq dispensatoris ecclesiar agnatione ꝓximꝰ
Qui quadam die de itinere domum regressus.
mancipio suo necgligenter loquens. p̃cepit
dicens. Veni diabole discalcia me: Ad cuius
uocem mox coeperunt se caligarũ corrigiar insum¬
ma uelocitate dissolurre. ut aꝑte constar& qđ ei ipse
qui nominatus furrat ad extrahendas caligas diabo¬
lus oboediss&. Quod mox ut presbit᷑ uidit urhem̃¬
ter exƿauit: magnisq uocib clamare corpit dicens.
Recede miser recede. Non rnim tibi sed mancipio
meo locutus sum: Ad cuius uocem ꝓtinus reces¬
sit. ita ut inuente sunt magna iam exparte disso¬
lute corrigiae remanserunt. Qua in re colligi
potest. quiã antiquus hostis qui tã prarsto est fac¬
tis corporalib quã nimus insidus nr̃is cogitationi¬

Expanded text:
rem quam narro testantur, quod vir vitae venerem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negldicens: Veni, diabole, discalcea me. Ad cujus ocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas diabolus caligas obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit, dicens: Recede, miser, recede; non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus recessit, et ita ut inventae sunt, magna jam ex parte dissolutae, corrigiae remanserunt. Qua in re colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
adostendendũ cunctis meritũ martiris. & aqua
erat ad adiutoriũ. & quasi aqua non erat adinua¬
dendum locum. Quod ego antiquo ante dicti ignis
miraculo uere prardixi non fuisse dissimile. qui
triũ pueroꝵ &urstimenta non contigit. & uincula
incendit. PE TRUS Mira sunt ualde sc̃orũ¬
facta que narras. & presenti infirmitati hominũ
uehement᷑ stupenda. Sed quia tantos nuꝑ in ita¬
lia fuisse audio. ammirande uirtutis uiros. nosse
uellem nullas eos contigit antiqui hostis insidias
ꝑtulisse an exinsidis ꝓfecisse  G̃REGORIuS
Sine labore certaminis. non ẽ palma uictoriar.
Unde ergo uictores sunt nisi contra antiqui hos¬
tis in sidias decertauerint  Malignus quippe
sp̃s cotgitationi. locutioni. atq operi nr̃o semꝑ
insistit. si fortasse quid inurniat unde apud
examen arterni iudicis accusator existat.
Vis & enim scire quomodo ad decipiendũ srmꝑ
as sistat  Quidam multi qui nunc nobi scũ sunt.

Expanded text:
ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GRSine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quia contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper assistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quando hanc romanã urbem alurum suũ tiberis
egressus ẽ tantum que creserns ut rius unda
Suꝑ muros urbis influeret. atque inra maxi¬
mas regiones occupar& Apud ueronen sem
urbem fluuius atesis excrescens. ad brati
renonis martrris atque pontificis ecclesiã
urnit. Cuius reclesiar dũ essent ianuar aꝑ
creserns. usq ad fenestras ecclesiae qui erant
tectis ꝓxime ꝑuenit. Sicque stans aqua recle¬
siar ianuã clausit. ac si illud elementũ liqui¬
dũ in soliditatẽ pari&is fuiss& inmutatũ
C umque essent multi in terius inuenti. sed
a quarũ magnitudine rcclesia omni circũ¬
data qua possint egredi non haberent. ibi¬
que srsiti ac famr deficere formidarent.
adreclesu ianuam urniebant. adbibendũ
hauriebant aquam. Quar ut prardixi usque
adfenestras excreuerat. & tamen intra
ecclesiã nullomodo defflurbat. Hauriri
itaq ut aqua poterat. sed defflurre ut¬
aqua non poterat. Se tans autr̃ ante ianuã

Expanded text:
quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque crescens, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apecrescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae ianuam veniebant, ad bibendum auriebant aquam; quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat et tamen intra ecclesia nullo modo diffluebat. Auriri itaque ut aqua poterat, sed diffluaqua non poterat. Stans autem ante januam
Abbreviated transcription (Latin):
tiquum trium pueroꝵ miraculũ audio. qui piec¬
ti inignib: larsi non sunt. GREGORIUS: Illud
ut opinor miraculũ. exparte aliqua dissimilit᷑
gestũ ẽ. Tunc quippe tres pueri ligatis pedib
ac manib in ignẽ ꝓircti sunt: quos die altero
rex requirens in camino in lesis uestib deam¬
bulantes repperit. Ex quare colligitur quia
ignis inquem iactati furrant. qui roꝵ uestim̃¬
ta non contigit eoꝵ iuncula consumsit. ut uno
rodemque tempore in obsequio iustoꝵ & habe¬
r& flamina uirtutẽ suã ad solatiũ. & ñ habe¬
retꝰ Formentũ. Huic tamen antiquo miraeu¬
lo dieb nr̃is. res similis rcontrario eurnit ele¬
mento. Nam que nuꝑ iohannes tribunus rela¬
tione sua me docuit. qđ ꝓnulfus comes cũ illic
adess& srcũ rege authargeo tempore in loco
eodem. inira res contigit ad fuisse u ramq recog¬
nouisse testatus ẽ. Prardictus & enim tribun
narrauit dicens. quia ante hoc fere quinquenniũ

Expanded text:
tiquum trium puerorum miraculum audio, qui projectiquum trium puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberemarentur 19. Huic tam antiquo miraculo diebus nostris res similes e contrario evenit elemento. Nam nuper Iohannis tribunus relatione sua me docuit, quod Pronuulfus comis cum ilico adessit, se cum rege Authari eo tempore in loco eodem, ubi mira res contigit, adfuisse eamque se cognovisse, testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium,
Abbreviated transcription (Latin):
ra ter quidã me¬
cũ ẽ inmonasterio conuersatus. inscriptura
sacra studiosissimus qui mr artate p̃ hibat.¬
& exmultis que nescirbam me ardificare
consururrat. Huius itaq narratione didici.
qđ fuit quidam incampanie partib intra
quadragesimu romane urbis miliarium
nomine benedictus. & quidem a&ate iuue¬
nis. sed morib: grandeuus. & in sce conuer¬
sationis regula sefortit᷑ stringens. Quem
totile regis tẽpore cũ gothi repperissent. hunc
incendere cũ cella sua moliti sunt. Ignẽ namque
posurrunt. sed in circuitu arserunt om̃a. cella uero
illius igne conburi non potuit.. Quod uiden¬
tes gothi magisq seuientes. atq hunc ex suo habi¬
taculo trahentes. non longe aspexerunt succrn¬
sum clibanum qui coquendis panib parabatur.
eumq in illũ ꝓiecerunt. clibanumq clauserunt.
Sed dir altero ita in lesus inuentus ẽ: ut ñ solũ
rius caro ab ignib sed neque extrema ullo modo
uestimenta cremarentur. PETRuS An¬

Expanded text:
Frater quidam meFrater quidam mecum est in monasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. A
Abbreviated transcription (Latin):
gladus insequebatur. qđ apostolatus honore
sublimis ẽ sed tam̃ sponte fit paruulus in me¬
dio discipuloꝵ. qđ ad celi tertu srcreta ducit᷑
& tamẽ mentis oculũ ꝑ compassionẽ reflectit
ad disponendũ cubile coniugatoꝵ dicens¬
uxori uir debitũ reddat similit̃ &uxor uiro.
qđ admisc&ur in contem platione cortib ange¬
loꝵ &tamr̃ ñ asꝑ nabatur cogitare atq dispo¬
nere facta carnaliũ. qđ gaud& in infirmitati¬
ẽ hoc ipsum qđ uiuit incarnr. Ecer qualit̾
uiuit. qui ab inferno mentis aduita pi&atis
redit. Minus t̾ ergo quẽ piã in carne susci¬
tare. nisi forte cũ ꝑ uiuificatione carnis ad ui¬
tã reducitur mentis. ut hoc ei agatur ꝑ exte¬
rius miraculũ. quatinus conuersus interius
uiuific&ur.
PETRUS: Ualde infra credi¬
di hoc qđ modo quã sit inconparabilit̾ superus
agnoui. Srd queso corpta ꝑ sequere. ut dũ
tempus uacat. Sine ardificatione hora non¬
GREGORIUS:I

Expanded text:
gladiis insequebatur. Quod apostolatus honore gladiis insequebatur. Quod apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum. Quod ad coeli tertii secreta ducitur, et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicenUxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatiest, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR. Valde infra credidi hoc, quod modo quam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vacatGREGORIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid alii sentiant ignoro. Ego aute cunctis
miraculis hoc potius existimo miraculũ ẽẽ¬
qđ aduitã mortui redrunt. eoꝵq animar
ad carnem exoculto reuocantur
GRE GORIUS
Si uisibilia attendimus. ita necesse ẽ ut credamꝰ.
Si uero inuisibilia pensamus. nimirũ constat quia
magis ẽ miraculũ praedicationis uerbo atque
orationis solatio peccatorem conuertere. quã
carne mortuũ resuscitare. In isto &rnim re¬
suscitatur caro itrrũ moritura. in illo uero
anima in a&ernũ uictura. Cum enim ꝓpono
duos. in quo horum existimas maiori factũ uir¬
tute miraculũ. lazarũ quippe quẽ iam fidelẽ¬
onẽ carnis de lazaro tacetur. Nam post resur¬
rectionẽ animar capere nar̃a infirmitas non
ual&̃. quanta in saero eloquio de pauli uirtu¬
tib dicuntur. qđ illius p̃dicatione crudelis si¬
me cognationes ad pietatis mollia conuorsa sunt
uiscera: qđ mori cupit ꝓfr̃ib: in quoꝵ prius mor¬
te gaudebat. qđ plenus om̃i scripture scientia

Expanded text:
Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fideleonem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur. Quod illius praedicatione crudelissimae nationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera. Quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat. Quod plenus omnis Scripturae scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
dicaret. uidelicet pertimescens ne in uirtute
facti humano fauore pulsatus. inde intus in a¬
nesceret. unde foris hominib: magnus apparer&.
Exemplom &iam magistri sequens. qui ut nos ad
uiam humilitatis intrudłceret. desemet ipso
discipulis p̃cepit dicens. ut ra quae uidissent ne¬
mini dicerent. quo usque filius hominis amor¬
tius resurrexisset. Petrus. quia oecasio apta
se prebuit libet inquirere quidña sit quod
redemptor nr̃ cũ duob cecis lumen reddidit.
iussit ut nemini dicerent. &illi abeuntes
diffauerunt eũ in totã t̾rã illã. Num quid

Expanded text:
dicaret; pertimescens videlicet ne in virtute dicaret; pertimescens videlicet ne in virtute facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ cuncta dolea omniaq uasa que parata fuerant
ꝓ benedictione diuidere. ut exeodẽ uino om̃a
uasculla uix infusa uiderentur. Cũ uero ex
liquore uim parũ aliquid inuasis omnib mi¬
sisset. uocato presbitero ꝓtinus iussit paupe¬
res adesse. Tunc coepit uinũ incalcatorio
crescere. ita ut omnia quae allata fuerant pauperũ
uascula impleret. Quib cũ se idonee satis fecisse
conspiceret. excalcatorio puerũ ussit ascendere.
a pothec̃a clausit. atque in presso sigillo proprio mu¬
nitam reliquit. moxque ad ecclesiã reduit. Tertio
uero die p̃dictũ constantiũ presbiterũ uocauit. &
oratione facta a pothecam aperuit. & uasa in quibus
tenuis simũ liquorẽ fuderat. ubertim uino fun¬
dentia inuenit. ita ut pauimentũ omne excrescentia
uina inuaderent. si adhuc episcopus tardius intas set.
Tunc trrribiliter praes bitero p̃coepit. ne quo usq
ipse incorpore uiueret. hoc miraculũ cuilibet in¬

Expanded text:
et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus misisset, vocato protinus presbytero, jussit pauperes adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse in corpore viveret, hoc miraculum cuiquam in
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotenti dõ gratias retulit. quia in ipsa sua ad¬
huc inopia sese angustari cognouit. Sed cũ iam
tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui reman¬
serant maturescere potussent. custodt̃ uiner
nepoti suo ut cuncta uini uascula in episcopio om¬
niaque dolea ita ut ante consuruerat. suꝑ fusa
pice p̃pararet. Quod cũ nepos illius presbiter
audisset. admiratus ualde ẽ quod quasi in sana
p̃ciperet. ut uini uascula p̃parare faceret. qui uinũ
minime haberet. Nectamen p̾sumpsit in quirere
quur talia iuberet. sed ussis obtemperans omnia
exmore p̃parauit. Tunc uirdĩ uincam ingressus.
racemos collegit. ad calcatoriũ detulit. omnesq ex¬
inde egredi p̾cepit. solusq ibi cũ uno paruo puerulo
remansit. Quẽ in eodẽ calcatorio deposuit. & cal¬
care ipsos paucissimos racemos fecit. Cũq exeis¬
dẽ racemis parũ aliquid uini deflueret. corpit
hoc uirdĩ suis manib in paruulo uase suscipere.

Expanded text:
omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adomnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere,
Abbreviated transcription (Latin):
Oregorius: Uis tibi aliquid de tustiae partib nar¬
rẽ ut cognoscas quales in ea uiri fuerint. & omnipo¬
trntis dĩ notitiae quantũ ꝓpinquio Petrus: Volo
atque hoc omnino exposco Ure gorius : Fuit uir¬
uitae uenerabilis bonefacius nomine. qui inra ciui¬
tate quar ferentis dicitur rpiscopatũ officio te¬
nuit. moribus impleuit. Nuis multa miracula
is qui adhuc suꝑ ẽ gaudentius praes biter narrat.
qui in eius obsequio nutritus tanto ualet de illo
que que ueracius dicere. quanto ei hunc contigit¬
& inter esse. Huius ecclesiae grauis ualde pauꝑ¬
tas inerat quae bonis mentib esse solet custos
humilitatis. Nihilque aliud adomne stipendium.
nisi unam tantum modo uineam habebat. Quar
quodam die ita grandine inruente uastata ẽ: ut
in ea in paucis uitib uix parui rariq racemi rema¬
nerent. Quam cũ p̃dictus uir reuerentissimus
bone facius episcopis fuisset ingressus. magnas

Expanded text:
GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narGREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo exposco. vitae venerabilis Bonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter narrat. Qui nutritus in ejus obsequio, tanto valet de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas
Abbreviated transcription (Latin):
Iregorius. Hoc quod ego petre intuli concite ua¬
let probari. Certe & enim nosti. quia ad abraham
dñs dixit. in isaac uocabitur tibi semen. Cui &iam
dixerat. patrẽ multarũ gentiũ constituite. Cui
rursum ꝓmisit dicens. Benedicam tibi & multi¬
plicabo semen tuũ sicut stellas caeli. & uelut
arenã que ẽ in littore maris. Ex quare aꝑtre¬
constat. quia omnipotens ds̃ semen abrahe
multiplicare ꝑ isaac p̃destinauerat. & tamen scrip¬
tũ ẽ: dep̾̃catus ẽ isaac dñm ꝓ uxore sua eo quod
esset sterilis. qui exaudiuit cũ &dedit con¬
ceptũ rebeccae. Si ergo multiplicatio generis
abrahe ꝑ isaac p̃destinata fuit. quur coniugem
sterilẽ accepit & Sed nimirũ constat. quia p̃desti¬
natio precib impletur. quando is in quo ds̃ mul¬
tiplicare semen abrahar predestinauerat. oratione
obtinuit. ut filium habere potuisset. Petrus: Quia
secrrtũ ratio aperuit. nihil mihi dubietatis remansit:

Expanded text:
GREGORIUS. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite voGREGORIUS. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite volet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te . Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam qumen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat, 184 et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
uolutus urro tͦi pedibus. coepit abeo cũ lacrimis
cuius septimũ diem &iam ipse defunctus ẽ. Qui
tamen in illa nocte inter ceteros ñ fuerat uocat᷑:
ut aperte claresceret. quia eius obitũ
sola uenerabilis anastasu int̾cessio obtinere
potuisset. Petrus. Dũ isdem frater & uocatus int̾
ceteros non ẽ: & tamen sc̃ĩ uiri intercessionib ex hac
luce subtractus r̃ quid aliud datur intelligi. nisi qđ
hi qui apud dñm magni sunt meriti. obtinere ali¬
quando possunt ea &iam quar non sunt p̃destinata
Uregorius: Obtinere nequaqu̾ã possunt quae p̃¬
efficiunt. ita p̃destinata sunt: ut p̃cib obtineantur.
Nã ipsa quoque ꝑ enis regni predestinatio ita est
abomni potente dõ disposita. ut ad hoc electi exla¬
bore ꝑ ueniant. quatinus postulando mereantur
accipere. quod eis omnipotens ds̃ ante sarcula dis¬
posuit donare. Petrus Probari mimi apertius
uellem. si potest. p̃destinatio p̃cibus uiuari:

Expanded text:
provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR. Cum idem frater et vocatus inter caeteros non est, et tamen sancti viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinata? GREGOR. Obtineri nequaquam possunt quae prefficiunt, ita praedestinata sunt ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere, quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETRUS. Probari mihi apertius velim si potest praedestinatio precibus adjuvari.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri anastasui labores remunerare de creuisset. ab alta
rupe uox facta ẽ quar ꝓroducto sonitu clamaret dicens.
Anastasi ueni. Quo uocato. alii quoq sept̃ẽ fratres ex¬
nomine sunt uocati. Paruo autẽ momento ea quae
furrat emissa uox siluit. & octauum fratr̃e uocauit.
Quas dũ aꝑte uoces congregatio audisset. dubiũ non
fuit. quia eoꝵ qui uocati fuerant. obitus ꝓpinquas¬
set. Intra paucos igitur dies prius uenerandus uir
anastasius. ceteri autẽ in eo ordine ex carne educti
sunt: quo de rupis uertice fuerant uocati. Frater
urro ille ad quẽ uocandũ uox parũ siluit. atq eũ
ita nominauit morientib aliis paucis dieb uixit.
& tunc uitã finiuit. ut aꝑte monstraretur. quia in¬
ter iectũ uocis silentiũ paruum spatiũ uiuendi sig¬
nauerit. Sed mira res contigit. quia dũ uenerabilis
uir anastasius de corpore exiret. erat quidã fra¬
ter in monasterio qui suꝑ eũ uiuere nolebat.ꝓ

Expanded text:
viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocato alii quoque septem fratres vocati sunt ex nomine. Parvo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia interjectum vocis silentium parvum vivendi spatium signaverit. Sed mira res contigit, quia venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat:
Abbreviated transcription (Latin):
olrũ leuarent. & ꝑcuncta uasa monasterii exigue
fundendo diuderent. quatinus benedictione eius¬
dẽ olei omnia infusa uiderentur. Que ꝓtinus ut
erant uacua. claudi fecit. die uero alio aꝑta om̃a.
plena reꝑta sunt. Petrus. Probamus cotidie im¬
pleri uerba urritatis quae ait. pat̾ meus usque
modo operatur. & ego operor : Gregorius: Eo¬
dẽ quoq tẽpore uenerandus uir anastasius cuius
superius memoriã feci. sc̃ẽ romanae ecclesit
cui dõ auctore deseruio. notarus fuit. Qui soli
dõ uacare desiderans. seriniũ deseruit monas¬
teriũ elegit. atq in eo loco quẽ prefatus sum
qui subpentoma uocatur. ꝑ annos multos in seĩs
actib uitã duxit. eiq monasterio sollerti
custodia p̃fuit. Quo uidelic& in loco ingens de suꝑ
rupi semin&. & profundũ subter p̃cipitiũ patet. Qua¬
dam uero nocte cũ iã ommipotens ds̃ eiusdẽ uenerabilis

Expanded text:
oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta sunt. PETR. Probamus quotidie impleri verba Veritatis, quae ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . dem quoque tempore venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo videlicet in loco ingens desuper rupes eminet, et profundum subter praecipitium patet. Quadam vero nocte cum jam omnipotens Deus ejusdem venerabilis