comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiendi. bene de morientib nequaquã
transibunt dr. s ꝑtransibt̃. quia transe¬
unt etiã dũ uiuunt̾. s ꝑtranseunt dũ mo
riunt᷑. Sequit᷑. Et auferent iolentũ absꝙ
manu: subaudis diuina iudicia. Absq
manu uero auferent eũ: qui manu ui¬
olentus fuit. Absq manu auferent: quia¬
uidelicet subito exitu urgente iniisibilicer
rapitur: qui uisibilit̾ rapiebat. Uilit ip̃e
quos rapuit: s quis illũ in morte rapiat
ñ uidet. Absq manu ergo uolentꝰ aufert᷑.
quia & raptorẽ suũ ñ intuetur. & tam̃ du¬
citur. Quẽ tanto sequitur districtior sen¬
tentia. quanto peccanti ei magna est pa¬
tientia prerogata: quia diuina seueritas eo
iniquũ acrius punit. quo iustiꝰ ꝑtulit. Sepe
uͦ euenit ut dũ pecc̃ores suꝑna clementia ex¬
pectat: in maiore cordis cecitate ꝓsiliant. Uñ
scriptũ ẽ. Ignoras quia benignitas dei ad pe¬
nitentiã de adducit: Tu autẽ scd̃m duriciã tuã

Expanded text:
vivendi, bene de morientibus nequaquam vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseuntus. Sequitur: Et auferent violentum absque manu. - Subaudis, divina judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit; absqvidelicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
runt. incipunt iam tanta ñ eẽ. Primꝰ uero
homo ita ꝯditus fuit: ut manente illode¬
cederent tempora. nec cũ temporib iꝑse
transiret. Stabat enĩ mom̃tis decurrenti¬
b : quia nequaqͣm ad uite terminũ ꝑ die¬
rũ increm̃ta dendebat. Stabat tanto robu¬
stiꝰ. quanto semꝑ stanti artiꝰ inherebat. At
uͥuetitũ contigit: mox offenso creatore cepit
ire cũ tempore. statu uidelicet ĩmortalitatis
amisso ⁊ cursus eũ mortalitatis absorbuit.
ce dũ iuuentute ad semũ. senio traheret᷑
ad mortẽ transeundo didicit. stando qͥd fuit.
Cuius nos quia de ꝓpagine nascu᷑: radiciᷤ
amaritudinẽ quãsi in uirgulto retinemꝰ.
Nam qr ex illo originẽ ducimꝰ eiꝰ cursum
nascendo sortim᷑: ut eo ip̃o cotidiano mom̃¬
to quo uuumꝰ incessanter a uita transea¬
mꝰ: & uiuencli nobis sꝑaciũ unde crescere
creditur inde decrescat. Quia ergo ad fum¬
mã moriendi cotidie tenclimꝰ ꝑ increm̃ta

Expanded text:
rint, incipiunt jam tanta non esse. Vet. rint, incipiunt jam tanta non esse. Vet. homo ita conditus fuit ut manente illo decederent tempora, nec cum temporibus ipse transiret. Stabat ergo in momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto robustius, quanto semper stanti ardentius inhaerebat; at ubi vetitum contigit, mox offenso Creatore coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
bri series aitenditur: nichil hoꝵ beatus iob
dixisse monstrat᷑. S arrogantes uiri. sicut
&e supertus diximus. habere hoc propriũ
solent ⁊ ut dũ in miniã inuectionẽ ꝓdeunt
etiam inuehendo mentiant᷑:. &e cũ ñ possunt
reprehendere uiste que sunt. rep̃hendant m̃¬
Dictis superiorib quasi beati iob culpabilia
uerba narrauit. atq exeis sibi materiã lo¬
quendi ꝓposuit: s uerbis subsequentibus
forti acumine discutit. hoc qͦd sibi ad dicen¬
di materiã fallaciter fuꝑcit. Et fortes quidẽ
sunt sententie que sequirt᷑ ⁊ s beati iob ꝑ¬
sone congruunt ñ : tantoq eũ increpatio¬
nis huiꝰ tela ñ feriunt. qͣnto contra eũ inui¬

Expanded text:
bri series attenditur, nihil horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt juste reprehendere quae sunt, reprehendant meDictis superioribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum inju
Abbreviated transcription (Latin):
ris ergo peccati merito peccatoꝵ fubsequentiũ
touea tegit᷑: ut qͥ malũ sciens ꝑpetrat. dẽĩcep
in aliis etiã nesciens cadat. Hoc quippe agit᷑
fiant peccaritiũ ip̃a incrementa uitioꝵ. Nã
quia omp̃c ds ad penitentiã tempꝰ indulget.
quod tam̃ humana malicia ad ufũ sue iniqui¬
tatis intorquet: nimirũ iusto udicio augeri
culpa ꝑmitcit᷑: ut ad feriendũ altiꝰ quandoq
cumuletur. Hinc enĩ rursũ de quibdã apls¬

Expanded text:
ti merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poententiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, nimirum justo judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam P
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ eidẽ eccłie dr̾. Ad cdexterã enĩ &e ad leuã dila¬
taberis: & semen tuũ gentes hereditabit. In
tanta quippe mustitudine gentiũ ad dexte¬
ram extenditur: clũ quosdã iustificando sus¬
cipit. Ad leuã quoꝙ dilatatur: dũ quoddam
etiã in iniquitate ꝑmansuros admiitit. ꝓpt̾¬
hanc multitudinẽ que extra electoꝵ numerũ
iacet. in euangłio dñs dicit: multi uocati.
pauci uͦ electi. d quia hoc qͦd electis aliis. alii
oteruntur. de merito patientis est. ñ de iniqͥ¬
tate punientis : ñ enĩ miquus d̾̃s qͥ infert
moꝑe est. quod iniquus quisꝙ duob modis
in nocde conteritur: nł cũ exterioris iudicii tri¬
bulatione ꝑcutit᷑. uel cũ occulta sententia inte¬
rnis cecat᷑. In nocte corruit: cũ ꝑ extremũ iudi¬
ciũ uiuendi lumen in ꝑpetuũ anuitit. Unde
scriptũ est. Ligate ei manus &e pedes: & mittite
eum in tenebras exteriores. Tunc enĩ coactꝰ in
tenebras exteriores mutit᷑: quia nunc exͣteriori¬

Expanded text:
que eidem Ecclesiae dicitur: Ad dexteram enim et ad laevam dilataberis, et semen tuum gentes haereditabit . In tanta quippe multitudine gentium ad dexteram 799 extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate hanc multitudinem, quae extra electorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert mopere est quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur, vel cum exterioris poenae tribulatione percutitur, vel cum occulta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium vivendi lumen in perpetuum amittit. Unde scriptum est: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in interiori
Abbreviated transcription (Latin):
at. hac locutione manifestat. qua dicit. attende
iob ⁊ audi me. ⁊ tace dum ego loquor Inm̃sa enim
suꝑbia ẽ. a seniore sibi reuerentiã exigẽ: ⁊ silentiũ
quoslibet corripiunt. sepe ꝑ humilitatis grãm.
ad cogitationũ suaꝵ intima reu̾tunt᷑ atq in
eo ip̃o qd̾ corripiũt. ne quid fortasse fallantur
ixquitunt correptis ꝙ licentiã tribuunt ut
siquid ꝓ se. ipsi ustius sentiunt fateant᷑. hoc
ñ nũqm etiam arrogantes imitari appetũt.
Paulisꝑ eñi in u̾bis elatione postposita. quasi
eoꝵ quos corripiunit. si forte reperiri potuent
iusticiã querũt: ñ quia ita sentiunt. s quia or¬
nari ꝑ humilitatis speciem concupiscũt: Metu¬
unt eñi. ne suꝑbi ac tumidi quia sũt. ẽe uide¬
ant᷑. unde helu statĩ subdidit dicens. Si aũ
habes qd̃ loquaris. responde mͥ: uolo eñite ap¬

Expanded text:
at hac locutione manifestat, qua dicit: Attende, Job, et audi me, et tace dum ego loquor. Immensa enim superbia est, a seniore sibi reverentiam exigere, et silentium ores justi dum quoslibet corripiunt, saepe per humilitatis gratiam ad cogitationum suarum intima revertuntur, atque in eo ipso quod corripiunt, ne quid fortasse fallantur exquirunt, correptisque licentiam tribuunt ut si quid pro seipsis justius sentiant fateantur, hoc nonnunquam etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper enim in verbis elatione postposita, quasi eorum quos corripiunt, si forte reperire potuerint, justitiam quaerunt, non quia ita sentiunt, sed quia ornari per humilitatis speciem concupiscunt. Metuunt enim ne superbi ac tumidi, quia sunt, esse videantur. Unde Eliu statim subdidit, dicens: Si autem habes quod loquaris, responde mihi; lo
Abbreviated transcription (Latin):
scdm hominẽ ambulatis: S necesse ẽ. ut cau¬
te uideamꝰ. p̃dicatores iusti. in ip̃is quos corrigñt
cũ ex parte alia fortasse aliquid bone oꝑationis
ĩueniũt: ad eadẽ obuirgationis u̾ba cũ quanta
dispensatione descendunt: Ecce paulꝰ chorintios
docens eosꝙ in culpa diuisionis aspiciens: exorsꝰ
est dicent̾. Gratias ago deo meo semꝑ ꝓ nob̾ in
gr̃ã dei que data ẽ uobis ĩ xp̃o ihũ: quia ĩ omnib
diuites facti estis in illo. Multũ ꝓfecto laudaũ
quos in xp̃o diuites in omnib dixit: Et ecce ad¬
didicerant. ⁊ mox in laudis consũmatione sub¬
iunxit Ita ut nichil uob̃ desit in ulla gr̃a: ex
paule: istis tot fauorib iam quo tendas ĩsinua:
Et ecce paulo post sequit᷑. Obsecro autẽ uos fra-¬

Expanded text:
nem ambulatis ? Sed necesse est ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce addidicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, ePaule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro vos autem, fra
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirũ hoc uitiũ. quantomagis pa¬
timur. tantominꝰ uidemus. Sic quippe ĩ
mente suꝑbia: sicut in oculis caligo gene¬
ratur. Quo se hec latiꝰ dilatat: uehem̃tius
lumen angustat. Paulisꝑ ergo elatio in p̃¬
cordiis crescit. & cũ se uastius extenderit.
oppresse mentis oculũ funditus claudit:
ut captiuus animus elationis typũ et
pati possit. & tam̃ id quod patitur uidere
non possit.S quia arrogantes uiri aliquan¬
do ut diximꝰ recta ñ recte sentiunt. &e bona
iuenire nouert̃. s hec bene ꝓferre ꝯtemp¬
nunt: helui post elationis typũ quo dixe¬
rat. si habes intellectũ audi quod dicit᷑ subdi¬

Expanded text:
quia nimirum hoc vitium quanto magis paquia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia, sicut in oculis caligo generatur. Quo se haec latius dilatat, eo vehementius lumen angustat. Paulisper ergo elatio in pcordiis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis typum pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post elationis typum, quo dixerat: Si habes intellectum, audi quod dicitur, sub
Abbreviated transcription (Latin):
responde mͥ ⁊ ac si diceret dic aliquid. si tam̃
dignus poteris eẽ qui dicas: hic audẽ ait.
si habes intellectũ audi. quod dicit᷑ ac sia¬
ꝑte dicat. Audi me: sitamen dignꝰ potes
eẽ qui audias. Isti sunt cotidiami defectus.
qui in cordib reproboꝵ funt. quib indesi¬
nenter ad deteriora descendunt: quia dũ
minora incaute negligunt. ad maiora ꝑ¬
nitiose ꝓrũpunt. Iam ce hoc de suꝑbia fu¬
erat: quod beatũ iob id quod iustũ est lo¬
qui posse dubitabat. S dum hanc in se¬
met ip̃o ꝯsiderationẽ negligit. ad nequiora
ꝑuenit: ut ñ solũ posse ab eo dici quod uis¬
tum est cdubitet. s etiã dicentẽ se uista. ab eo
intelligi posse desperet. Unde uiciũ suꝑbie
ab ip̃a mox radice secandũ est: ut cũ latent̾
oritur. tunc ugilanter abscidatur. ne ꝓuec¬
tu uigeat. ne usu roboretur. Difficile enun
in se quisq inueteratã suꝑbiã dep̃hendit.

Expanded text:
responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
magna que dicit: s quia male mox ex eo qͦd
bene sensit intumuit. uerbis sequentib ꝓdit
om̃s arrogantes : ut cũ fortasse acutũ aliqͥd
sentiunt. inde mox ad uitiũ elationis erum¬
pant: sensq omniũ in sui comparatione des¬
piciant. seq in suo indicio alioꝵ meritis
anteponant. Quib ꝯtingit miseris. ut plus
uidendo tenebrascant: quia clũ subtilia ad¬
tendunt. semet ip̃os intueri nesciunt. de quo
intelligentiã acutiꝰ ꝑcipiunt: eo ꝑ suꝑbiam
deteriꝰ cadunt. Quibene quidẽ subtilia ospi¬
cerent: si in eo qͦd ꝓferunt. se uiderent. duꝑtꝰ
nãq heliu dixerat: si habes qͦd soquaris res¬
ponde mͥ. Loquere. Uolo enĩ te apparere iuistũ
Nẽ autẽ ait. si habes intellectũ audi qͦd clicit᷑.
Ecce quomͦ paulisꝑ elatio ꝑ uerboꝵ increm̃ta
ꝓficit. Superiꝰ dubitauit sipossit beatꝰ iob ꝓ¬
ferre qͦd uistũ est: nc̃ uͦ discutit. si hoc qͦd dicit᷑
saltẽ possit audire. Ibi dixit si habes qͦd loqͣriᷤ

Expanded text:
magna, quae dicit; sed quia male mox ex eo quod bene sensit intumuit, verbis sequentibus prodit, omnes arrogantes, ut cum fortasse acutum aliquid sentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omnium in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris,
Abbreviated transcription (Latin):
subungit. Pater mi: probetur iob usq ad finẽ.
Ecce hoc quod de arrogantie tumore dceperat:
i uerbis etiam maledictionis exaltat. S for¬
tasse beniuole ium ꝓbationis optaret: si stetis¬
se eũ in probatione iudicasset. Ut ergo aperre
malicia eiꝰ crudelitatis appareat: ꝓbari adhuc ꝑ
flagella deprecatur: quem int̾ flagella lapsũ
fuisseiã queritur. Premisit qͦd sensit: ut aꝑtĩ
cognosci debeat qͦd optauit. Adhuc feriri pos¬
tulat: qilẽ iam peccasse sub mani.t feri¬
entis accusat. Propria hec arrogantiũ uo

Expanded text:
S. 36. Pater mi, probetur Job usque ad finem. - Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conceperat, in verbis etiam maledictionis exaltat, sed fortasse benevole vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus crudelitatis appareat, probare adhuc per flagella deprecatur quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur, praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optat. Adhuc feriri postulat quod jam peccasse sub manu ferentis accusat. Propria haec arrogantium vo
Abbreviated transcription (Latin):
currit ⁊ surgentes tẽprationũ stimulos mitigat:
ĩpugnantes ꝙ se cogitationũ motꝰ int̾na pace
tranquillat̾. mox ꝙ anima inm̃sam despe cele¬
sti leticiã ꝑcipit: dum deuictũ malũ respicit qd̾
tolerauit. it uire de hoc tẽptato liberato ꝙ hoĩe
dici debeatꝰ. udebit faciem eiꝰ in iubilo. ⁊ libera¬
uit animã suã ne ꝑgeret ĩ interitũ. s uiuens
luc̃e uid̾et: His itaos duab uicib. idest conu̾sio¬
nis ⁊ ꝓbationis. ꝑ merorẽ leticiã q transactis.
suꝑ est t̃cia. cuiꝰ ⁊ merorẽ adhuc sustineat. ⁊ gau¬
dia consequat᷑. Post conu̾sionis nãq certaĩa
post ꝓbationis erũpnã. restat adhuc dura tẽpta¬
tio. quia uenire ñ potest ad ꝑfecte gaudia liber¬
tatis. nisi priꝰ debitũ solui̾t humane conditio¬
nis Conu̾sus autẽ quisq sibi caute sollicitꝰ. ta¬
cite secũ consid̾are ñ cessat et̃nus iuidex qm di¬
strictꝰ adueniat. suũ q t̾minũ cotidiẽ ꝓspicit.

Expanded text:
currit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit, dum devictum malum respicit, quod toleravit, ut jure de hoc tentato liberatoque homine dici debeat: Videbit faciem ejus in jubilo; et, liberavit animam suam, ne pergeret in interitleravit. His itaque duabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit,
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ d̾s trib uicib ꝑ singłos. Ac si diceret Qd̃ se¬
mel de uno dixi: hoc trib uicib ꝑ singłos agit᷑
S sollert̃ intuendũ est que iste tres uices sint.
quib unꝰquisq homo anxietate meroris affi¬
cit᷑. ⁊ post merorẽ ꝓtinꝰ ad securitatẽ leticie reuo¬
cat᷑ Id eñĩ suꝑiꝰ. sicut iam dixi narrauerat: qd̃
⁊ grauis priꝰ meror afficit. ⁊ magna postmodũ
leticia atcollit: Igit᷑ si uigilant̃ attendimus.¬
has tres uices meroris ⁊ leticie in unituiꝰq e
lecti animo. istis alt̾nar modis ĩuenimꝰ. idest
conu̾sione. temptatione. morte: In pͥma quip¬
pe qmͣ diximꝰ conu̾sionis uice graius meror
est: cũ sua unꝰquisq pec̃ca consid̾ans. curaꝵ se

Expanded text:
tur Deus, tribus vicibus per singulos. - Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae istae tres vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanthas tres vices moeroris et laetitiae in uniuscujusque electi animo istis alternari modis invenimus, id est conversatione, tentatione, morte. In prima quippe, quam diximus, conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
Abrahã in cinerẽ reuersus fuerat: dicens.
Loquar ad dñm meũ: cum sim pulius &e ciniᷤ.
Et si uiuentẽ carnẽ necdũ in tecram mors solue¬
rat. hoc tam̃ apud se erant quod se frituros abs¬
q dubitatione preuidebant. Hinc alias dicit᷑.
Auferes sp̃m eoꝵ &e deficient: & in puluerẽ suũ
reuertentur. Qui autẽ eoꝵ sp̃s. nisi sp̃c suꝑbie¬

Expanded text:
cens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias dicitur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertuntur . Qui autem spiritus, nisi sp
Abbreviated transcription (Latin):
quisq positus. mortalitatis sue obluuscitur.
ce terrã se ẽẽ ñ memunt dũ adhuc ꝑ suꝑbiã
inflatur. Post ꝯuersionis uͦ grãm cum hum¬
litatis sp̃u tangit᷑. quid se eẽ aliud qͣm cmnerẽ
recordatur: Iam in cinerẽ dauid reu̾sus fuerat¬

Expanded text:
quis que positus mortalitatis suae obliviscitur et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inflatur. Post conversionis vero gratiam, cum humilitatis spiritu tangitur, quid se esse aliud quam cinerem recordatur? In
Abbreviated transcription (Latin):
attestante qui ait. Sunt iusti quib multa
eueniunt quasi oꝑa egerint ĩpioꝵ: ce sunt
tate dispensat. ut & iustos flagella crucient
ne oꝑa excollant: ce inuisti saltẽ sine pena hãc
uitan ꝑagant. quia ad tormenta que sine fi¬
ne sunt male agendo festinant. Nã quia ali¬
quando iusti nequaqͣm uixta oꝑa flagellen¬
tur: hac ip̃a hystoria quã tractamus ostendit᷑.
Neꝙ enĩ idem beatus iob ꝓ culpa fuerat fla-¬
gellatus: qui ante flagelli stimulũ. ip̃o iudice
atcestante laudatus est. Ueriꝰ gͦ hebu cliceret si
dixisset. quia in om̃ipotente deo impieta ᷤᷤ atꝙ
iniquitas ñ est: etiã cũ ruxta uias ꝓprias hõib
reclãere ñ uidet᷑. Nam ce quod a nobis ñ indelli¬
gitur: ex occulti uidicii ñ inuista lance ꝓfert᷑.
Qͥa uͦ predicatores arrogantes dũ multa ma¬
nia spargunt. etiã sepe uera ac solida ꝓfer̃t:

Expanded text:
attestante, qui ait: « Sunt justi quibus mala attestante, qui ait: « Sunt justi quibus mala veniunt, quasi opera egerint impiorum, et sunt tate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo: Qd̃ ꝓfecto quia minime dixi̾t: quisquis be¬
ati iob u̾ba legit agnoscit. S qui id circo loquit᷑.
ut semet ip̃m ostendendo suꝑbiat᷑ quid mirũ si
ĩ altero fingit qd̃ rep̃hendat: quomͦ eñĩ iu̾tati cho¬
hereat ĩuerbis increpationis. quẽ intͣ semet ip̃m
longe ab eade iu̾tate dirimit tumorm̃tis: Seqͥt᷑
bie inflat᷑. ẽos tantũmꝰ qui qͣsi digne intelligẽdo.
se ad sequi ualeant q̃rit: ⁊ sic qd̾ sentiebat erũpit
iniquitas. Opꝰ eñi homuus reddet ei: ⁊ uxͣ ut¬
as singłoꝵ restituet eis. Benedixit: quia ĩ omi¬
potente deo iniquitas uł impietas ñ est. In
hac uita nequaqͣm semꝑ hoc agitur qͦd sub¬
iunxit: quia uixta opꝰ suũ singulis. ⁊ uixta¬
uias ꝓprias reddet. Nã & multos illicita ac
ꝑuersa ꝑpetrantes. gratuito p̃uenit. atq ad
oꝑa sc̃a ꝯuertit: & ñ nullos rectis actib dedi¬
tos. flagello interueniente corripit. ac sic pla¬
centes quasi displiceant affligit: salomone

Expanded text:
uod profecto quia minime dixerit, quisquis beati Job verba legit agnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit tumor mentis? Sequibiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat erumpit,iniquitas. Opus enim hominis reddet ei, et juxta vias singulorum restituet eis. in hac vita nequaquam hoc semper agitur quod subjungit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias reddet. Nam et multos illicita ac perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit. Et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac si placentes quasi displiceant affligit. Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
abꝙ comꝑatione iustũ: eũ helui asserit. absq cõ¬
paratione pec̃corem. S hec ẽẽ ꝓpͥa. arrogantiũ.
p̃dicatoꝵ solent: ut etiã afflictos auditores suos.
magis districte corriperẽ appetant. qm blande
refonere: Plus eñi student. ut mala obiurgando
ĩcrepent: qmͣ bona laudando confirment. Suꝑi¬
ores quippe uideri desidant.⁊ magis gaudent c̃
eoꝵ animũ ira eleuat: qm cũ caritas exequat.
Semꝑ ĩuenire optant. qd̃ increpando rigide fe¬
riant. Uñ scriptũ est. inore stulti. uirga suꝑbie.
quia iudelicet ꝑcutẽ rigide̾scit. s cõpati humilĩt
nescit. Solent etiã p̃dicatores iusti auditores su¬
os obiurgando corriꝑe: solent in eoꝵ uiciis distrie¬
ta increpatione seuire: Uñ scriptũ ẽ. uerba sapi-¬
entiũ quasi stimuli: ⁊ sicut claui in altũ defixi
Recte autẽ eoꝵ u̾ba. claui uocati sunt: quia cul¬

Expanded text:
absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comabsque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humilitnescit. Solent etiam praedicatores justi, auditores suos objurgando corrigere, solent in eorum vitiis districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia cul
Abbreviated transcription (Latin):
que tam̃ quia minime dixerit. requisita sacre
hystorie u̾ba testant᷑. S qui iudiciũ eque q̃sie¬
rat: ex culpa qm finxit. ꝓtinꝰ sententiã ꝓmul¬
⁊ post allegationẽ suã. nulla beati iob expecta¬
ta sententia. eũ dampnatione dignũ. ex repbo¬
rũ societate iudicauit: Ait eñi Quis est urꝰ ut
est iobuit utiq subaudiamꝰ null᷑. atq subr̃git:
qui bibit subsannationẽ quasi aqmͣ᷑ Aqua añ
cũ bibit᷑. ita liquide sumit᷑. ut ad sorbendũ nul¬
la sui pinguedinc. retardet᷑. Subsannationẽ uͦ
ut aqm bibere ẽ. dm̃ sine aliquo obstaculo cogi¬
tationis irridere: ut in eo qd̃ suꝑbit lingua uł
conscĩa. nulla trepidatio contͣdicat: Hec autẽ eiꝰ
sententia suꝑ beatũ iob qnͣtũ atͣmite u̾tatis ex¬
orbitet: illa dñi actestationẽ cognoscimꝰ. qua ad
diabolũ dicit. Nñquid consid̾asti serũ meũ
iob. qd̃ ñ sit eisimilis in t̾ra: Ecce quẽ u̾itas dicit.

Expanded text:
quae tamen quia minime dixerit, requisita sacrae historiae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex culpa quam finxit, protinus sententiam promul post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs notat. quia ꝯfitent᷑ se nosse deũ. factiᷤ
autẽ negant: quasi impios ꝑcussit eos in
loco uidentũ. Ibi quippe stab̾ant: uͥ dm̃ ui¬
dere uidebantur. Ibi tenebras dilexert̃: uͥ
lumen ueritatis asꝑicit᷑. Et quanius aꝑtoᷤᷤ
habuert̃ ocłos in fide: tenuert̃ tamen eos

Expanded text:
otat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tam
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidiciũ salubriter leuis sit. unde nc̃ ad mi¬
insteriũ patienter grauis innotescit. Iuci¬
pitxxb ͫͫ capłm aut librũ.
psa humane dditionis qualitas indicat: quã
longe reb ceteris homo p̃stat. Nam conlata ho¬
minis ratio asserit quantũ omĩa que uel ui¬
ta uel sensu. uel ratione carent: natura rati¬
onalis autecedit: & tamen quia ab internis
atq inuisibilib oculos clausimꝰ & iuisibilib
paiscimur. plerũꝙ hominẽ ñ ex eo qͦd ip̃e est. s
ex his que circa ip̃m sunt ueneramur. Cumq
ñ inituem᷑ quid ip̃e sit s qͥd possit ⁊ in acceptionẽ
ꝑsonarũ. ñ ex ꝑsonis s ex reb adiacentib duci¬
mur: sicꝙ fit ut is quoꝙ apud nos intꝰ in des¬
petionẽ ueniat qui foris honorat᷑: qͥa dũ ꝓ
his que erga illũ sunt honorabilis habet᷑:
reb suis in examine nr̃o postponit᷑. S om̃pe
d̃s uitam hominũ ex sola qualitate int̾rogat

Expanded text:
ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad miad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit. C. Ipsa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, atque visibilibus pascimur, plerumque hominem non ex quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt, veneramur. Cumque non intuemur quod ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur, sicque fit ut is quoque apud nos intus in disceptatione veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae erga illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nDeus vitam hominum ex sola qualitate interrogat
Abbreviated transcription (Latin):
iste assiduus nr̃aꝵ mentiũ lapsus incresceret:
ꝑ propham scił ñ elamaret. Auferte malũ cogi¬
tationũ ur̃aꝵ ab ocłis meis. Hec minirũ dicenᷤ
ium oooꝑte no stre malicie quasi ferre se
ñ posse testatur. que cooperta illieẽ ñ potest. qͥa
uidelicet ĩportune eiꝰ ꝯspectui ingerit᷑ quiqqͥd
a nobis illicitũ occulte cogitat᷑. Omĩa enĩ sicut
scriptũ est nota ce aperta sunt ocłis eiꝰ. Unde hic
quoq apte subuingit᷑. Non sunt tenebre & ñ est
umbra mortis: ut abscondantur ibi qui oꝑant᷑
imquitatẽ. Qd ꝑ tenebras nͥ ignorantiã. ce qͥd
ꝑ umbram moetis. nisi obliuonẽ studuit desig¬
nare: De quoꝵdã quippe ignorantia cłr. tenebs
obscuratũ habentes intellectũ: & pursũ de obli¬
uuone que in morte ꝯtingit scriptũ ẽ. in illa die

Expanded text:
iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Haec nimirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Unde hic quoque amortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit script
Abbreviated transcription (Latin):
inhereant que exteriꝰ defluunt: s que interiꝰ
eterna perclidert̃. Indicat qͥd sententia occł¬
ta decernitut:ne ĩmoderate a nobis hec pu¬
blica cogitent᷑. Dicit quid suꝑ nos agatur de
nobis: ut ab hoc publico temporalitatis colliga¬
mus oculũ cordis ad secretum interne dispo
maloꝵ. subito infertur occultũ iudiciũ. quod
pie suꝑ nos iusteq disponitur: quomͦ alii per¬
dunt quod tenere uidebant᷑. & alii accipiunt
quod alii ex meritis perdunt. Ait enĩ. Conteret

Expanded text:
inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispomalorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
pant: que nobis incessanter apposita. a dside¬
istis nanq uisibilib que intuet᷑. cornr̃m extͣ
se spargitur: & quid de se intrinsecus agatur
obliuiscit᷑ dũ extrinsecus occuꝑatur. Diui¬
na autẽ uox terribilib sententiis suis qͣsi
quibdã clauis illud pungit ut eingilet:
&e homo occulta suꝑ se inclicia que pressus
torpore dissimulat. terrore saltẽ pulsatꝰ expa¬
uescat. Ut enĩ suꝑiꝰ diximꝰ. ip̃o usu uite ueteriᷤᷤ
mens male adsueta deprimit᷑: & in hec que
expectat exteriꝰ quasi dormiens sopit᷑: quia
postquam semel se ad appetenda iusibilia
foras fudit a ꝯdemplandis inuisibilib in¬
tus euanuit. Unde nc̃ necesse est ut que
ꝑ uisibilia spargiur: de ininsibilib iudi¬
ciis feriat᷑. Et quia in his se exteriorib male
delectata ꝓstrauit: saltẽ ꝑcussa requirat qͦd
deseruit᷑. Ecce autẽ scriptura sacra t̾rore
quodã torpentia corda transsigit: ne in his

Expanded text:
pant, quae nobis incessantur apposita a considepant, quae nobis incessantur apposita a consideistis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut evigilet, ut homo occulta super se judicia quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his
Abbreviated transcription (Latin):
troꝵ qui uobis locuti sunt uerbum dei: qͦꝵ
intuentes exitũ ꝯuersationis. imitamini
fidẽ. Superius uidelicet dũ spirttualia pre¬
cepta loqueret᷑. quasi funes miserat: post¬
modũ uͦ memorans exempla maioꝵ quasi
ueteres pannos adħibebat. Excitati gͦ tot
uocib p̃ceptoꝵ. adiuti tot comparationib ex¬
emploꝵ: ad corda nr̃a recleamꝰ. Discutiamꝰ
omine qͦd agimꝰ. &e quicqͥd in nobis cdiui¬
ne rectitudinis regulã offendit accusemꝰ.
ut apd̃ districtũ iudicẽ ip̃a nos accusatio ex¬
cuset. In hoc enĩ mentis nr̃e iudicio. tanto
citiꝰ absolium. qͣnto nos districtiꝰ reos tene¬
mus:nec ad hec agenda ꝑdenda sunt tẽpora.
quib uacat. quia ad hec agenda post huius
uite tẽpora ñ uacat. Uacue quippe ñ cłr.
neq enim ultra in hominis potestate est
ut ueniat ad deũ iniudiciũ. Iocuro namq
memoramur qͦd tunc ñ possumꝰ: ne n̾c quod
possumus negligamꝰ. S ecce negocia occu¬

Expanded text:
erbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur, neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur, quod tunc non possumus, ne nunc, quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occu
Abbreviated transcription (Latin):
s mox celari ñ potuit. hoc qd̾ altũ tumebat
consciã. Nam repente subu̾ixit. Tace. ⁊ docebo
de sapiam. Quia uͭ arrogantes om̃s in eo qd̾ ꝓfe¬
runt. typo suꝑbie inflant᷑. ⁊ uelut in alto positi.
sic doctoꝵ speciem sumũt. ac si eoꝵ u̾badignati¬
one quadã suꝑ indignos homines celitꝰ effũdan¬
tur: bene abscriptione huiꝰ hystorie. uersꝰ int̃pont¬

Expanded text:
sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat conscientia. Nam repente subjunxit: Tace, et docebo te sapientiam. Quia vero arrogantes omnes in eo quod proferunt typho superbiae inflantur, et, velut in alto positi sic doctorum speciem sumunt ac si eorum verba dignatione quadam super indignos homines coelitus effundantur, bene a scriptore hujus historiae versus interponi
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit Qd̃ si ñ habes. audi me: tace ⁊ docebote
sapĩam: Qui eñi ueracit̃ querũt audire. qd̾
iustũ est: eqͣnimit᷑ expec tant audire qd̾ q̃¬
runt: Helui autẽ qui ueracit̃ requisittonis u̾ba
ñ ꝓtulit. dici qd̃ q̃sierat ñ ꝑmisit. s mox quid
intͥnsecꝰ gestabat erupit. qualẽ q se i oculis
suis habebat ostendit dicens. Tace ⁊ docebo te
sapĩam: Arrogantes eñt uire qnͣdo aliquid
humilit̾ sonant: diu in eiꝰdem humilitatis spe¬
cie ñ ꝑdurant. Cũ fortasse querũt ut audiãt.
mox loquendo obuiant.ne doceant᷑. quia suꝑfi¬
ciem uocis qm ꝓtulerant. citiꝰ ostentationis
intentio cõpͥmit. que ex radice cordis exirgit.
atq eandẽ humilitatis formã specietenꝰ sũp¬
tam. eocelenꝰ ꝓbant quia aliena ẽ qd̾ illã duitiꝰ
tenere ñ possunt: Ecce helui iusticiã cũ requint
ut discat: ꝓmittit quia doceat Ecce quasi requirẽ¬
doqd̃ iustũ ẽ. aliquid planũ sonuerat lingua:

Expanded text:
es, audi me; tace, et docebo te sapientiam. Qui enim veraciter quaerunt audire quod justum est, aequanimiter exspectant audire quod quaerunt. Eliu autem, quia veraciter requisitionis verba non protulit, dici quod quaesierat non permisit, sed mox quod intrinsecus gestabat erupit, qualemque se in oculis suis habebat ostendit, dicens: Tace, et docebo te sapientiam. Arrogantes enim viri quando aliquid humiliter sonant, diu in ejusdem humilitatis specie non perdurant. Cum fortasse quaerunt ut audiant, mox loquendo obviant ne doceantur, quia superficiem vocis quam protulerant citius ostentationis intentio 778 comprimit, quae ex radice cordis exsurgit, atque eamdem humilitatis formam specie tenus sumptam eo celerius probant quia aliena est, quo illam diutius tenere non possunt. Ecce Eliu justitiam cum requirit ut discat, promittit quia doceat. Ecce quasi requirendo quod justum est aliquid planum sonuerat lingua;
Abbreviated transcription (Latin):
quisq arrogans habere ꝓpͥum solet. qd̾ dũ uera
⁊ mistica loquit᷑. subito ꝑtumorẽ cordis. quedam
ĩania ⁊ suꝑba ꝑmiscet: foras eñi plac̾e appetit. in
hoc qd̾ ueracit᷑ sentit. & inde mox in anescit auero.
unde ꝑ elationis typũ recedit ab intimo. Quia
eñi approbari doctꝰ exteriꝰ querit: intꝰ plenitu¬
dinẽ qua docebat᷑ amittit unde ⁊ helui quem
tenere arrogantiũ typũ sepe iam diximꝰ postqmͣ
multa sapĩe ꝓfunda digessit. subito post eascem
sententias ueraces ac misticas. fastu scientie in¬
flatꝰ extollit᷑. cuiꝰ mox inflationis mito. eiꝰ sensus
ad mnania u̾ba drriuat᷑. Nam subdidit dicens.

Expanded text:
quisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera quisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur amittit. Unde et Eliu, quem tenere arrogantium typum saepe jam diximus, postquam multa sapientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu scientiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionis. ꝓbationis. ⁊ mortis: quia ꝑtriahec. ⁊ diiᷤᷤ
pͥmũ stimulis meroris afficit᷑. ⁊̃ magnis postmo¬
dũ securitatis gaudiis refouet᷑. Et quia electi u¬
u̾sionis. uł tẽptatione ꝓbationis. uł formidine
rũ acorruptione: ⁊ illuminet luce uiuentiũ: lux
quippe morientiũ est: qm corꝑeis oculis cernimꝰ.
Qui autẽ adhuc huic mundo uiuunt: luce mo¬
rientiũ tenebrascunt Illuminant᷑ autẽ luce unĩe¬
tiũ. qui despecto tẽꝑali lumine. ad splendorẽ in¬
t̃ne clantatis recurrunt. ut ibi uiuant. ubi ue¬
rũ lum̃ sentiendo iudeant᷑ ubi ñ aliud lum̃. at¬
ꝙ aluid uita. s ubi ip̃a lux uita sit. ubisic nos lux
exteriꝰ circũscribat. ut ĩteriꝰ impleat̾. sic interiꝰ im¬
pleat. ut circũscripta exteriꝰ circũscribat Illumi¬
nant᷑ ergo hac luce uuentiũ. qmͣ tanto tũc sub¬
tiliꝰ conspiciunt. qnͣto nũc ad illam puriꝰ uiuũt.

Expanded text:
versionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris versionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uversionis, vel tentatione probationis, vel formidine rum a corruptione, et illuminet luce viventium. - Lux quippe morientium est, quam corporeis oculis cernimus. Qui autem adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illuminantur autem luce viventium qui, despecto temporali lumine, ad splendorem internae claritatis recurrunt ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant, ubi non aliud lumen, atque aliud vita, sed ubi ipsa lux vita sit, ubi sic nos lux exterius circumscribat, ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce viventium, quam tanto tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc ad illam purius vivunt.
Abbreviated transcription (Latin):
em eiꝰ in uibilo̾. uł certe liberauit animã suã
ne ꝑgeret ĩ intertiũ: s uiuens lucẽ uidet. Iusti
itaq anima ĩ iubilo faciem dei conspicit. quia
tantũ deleticia int̾na ꝑcipit. qͥntũ caꝑe uł ad¬
sũpta uix possit. Ibi igit᷑ lucẽ uiuens uidet. qͥa
sp̃ualẽ oculũ in radios int̃misolis infigit Ibi
lucẽ iuiuens uidet. quia om̃i iam mutabilitatiᷤᷤ
uicissitudine̾ atq obumbratione calcata. u̾ita¬
tiet̃nitatis inheret: ei que inherendo quẽ cer¬
nit ad similitudinẽ ĩ cõmutabilitatis adsurgit.
atq ĩ semet ip̃am auctoris sui ĩ conu̾sibilẽ spe¬
ciem dum respicit adsumit. Que eñi ad muta¬
bilitatẽ ꝑ semet ipãm lapsaẽ. ad ĩmutabilita¬
tis statũ ĩmutabisẽ iudendo format᷑. Igitur
helui de afflicto hoc liberatoq homine. quia
pͥmũ meroris amaritudinẽ. ⁊ postmodũ gau¬
dia consolationis exp̃ssit. apte subuixit. Hec
om̃ia oꝑat᷑ d̾s trib uicib ꝑ singłos: iudelicet. cõ¬

Expanded text:
 certe: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios aeterni solis infigit. Ibi lucem vivens videt, quia omni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibilem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis statum immutabilitatem videndo formatur. Igitur iu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet con
Abbreviated transcription (Latin):
riã attendit unde pulchrior ẽ. in de desc̃edit:
quia extollendo se de suis m̾itis. inde ĩ uia
Qui descendens cũ incircũcisis dormat. quia i
et̃nam mortẽ cũ cetĩs pecc̃orib deficit. Quia¬

Expanded text:
riam attendit, unde pulchrior est, inde descendit: riam attendit, unde pulchrior est, inde descendit: quia extollendo se de suis meritis, inde in imaQui descendens cum incircumcisis dormit, quia in aeterna morte cum caet
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcorruptionẽ. ac si diceret. Quia cognoscẽdo
ĩfirmitatẽ suã. ẽe se corruptioni ꝓximũ nõ
ignorat: idcirco ad corruptionis interitũ
ñ descendat. Ad corruptionẽ eñi iuste deꝰ¬
scenderet: si sius uirib longe se a corruptio¬
ne ẽẽ iudicaret. S quia corruptioni appro¬
pinqͣuit humilit᷑. debet ab ea miscdit᷑̃ libera¬
ri: ut eo contͣ impugnantia uicia fortis sit
quo sẽ suis m̾itis cognoscit infiriũ. Quis¬
quis supͣ se extollit᷑ ip̃o elationis sue pondẽ
grauat᷑. ⁊ eo se in ĩfimis mergit. quo in suꝑ
biẽ uicisi ꝓruens. ab eo qui uere excelsus est.
elongauit. atq inde magis una appetit. nñ
se comunctũ sũmis estimauit: sicut ꝑ pro¬
pham excollenti se anime dicit᷑. Quo pul¬
chrior es descende. ⁊ dormi cũ incireũcisis̾. Oĩs
eñi qui feditatẽ ĩfirmitatis sue considerare
negligit. s ꝑ elationis fastũ uirtutis sue glo¬

Expanded text:
in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se corruptioni proximum non ignorat, idcirco ad corruptionis interitum non descendat. Ad corruptionem enim juste descenderet, si suis viribus longe se a corruptione esse judicaret. Sed quia corruptioni appropinquavit humiliter, debet ab ea misericorditer liberari: ut eo contra impugnantia vitia fortis sit, quo se suis meritis agnoscit infirmum. Quisquis enim supra se extollitur, ipso elationis suae pondere gravatur; et eo seerbiae vitium proruens ab eo, qui vere excelsus est, elongavit, atque inde magis ima appetit, unde se conjunctum aestimavit, sicut per Prophetam extollenti se animae dicitur: « Quo pulchrior es, descende et dormi cum incircumcisis. » Omnis enim qui foeditatem infirminegligit, sed per elationis fastum virtutis suae glo
Abbreviated transcription (Latin):
quia dũ menti duitiꝰ adherent. tanto fuĩt mi¬
nũ pauendi . q¬
pauendi. qͣnͣto magis assueti: Int̾
hec ergo
dep̃hensa mens huc illucq distẽ¬
dit᷑ ⁊ multi plicib temptationũ estib dis¬
sipat᷑: ⁊ sepe hinc inde̾ ꝓuocata. cui temptanti
uicio obiiet. uł qd̃ pͥmũ inpugnet. ignorat.
Uñ plerũq euenit. ut dum nimis ĩsurgentia
uicia cruciant. dũ repugnantis animũ iam¬
iamq qͣsi in lapsum desꝑationis ĩclinãt. conu̾¬
sus quisq hanc ip̃am sublimitatis uiã. qũa sͥ
ad remediũ elegit expauescat. ⁊ qͣsi in sũmo editꝰ
titubat. qui in imo solidiꝰ stabat: Ita uͦ circũfrem̃¬

Expanded text:
quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt miquia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti. Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata, cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet, ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jamjamque quasi in lapsum desperationis inclinant, conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium titubat, qui in imo solidus stabat. Sed quia m