comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾is dc̃m est: exat lumẽ uetũ:
Iunquid nõ ⁊ ioh̾s lucerna:
lle erat lucerna ardens ⁊ lucẽs
dñs dixit Ilunquid lucerna lu¬
nẽ nõ est. S erat lumẽ uetũ:
lucerna.⁊ accendi potest ⁊ extin¬
gui potest: Lumẽ uerũ accende¬
re potest: extingui nõ potest: Etat
gͦ lum̃ uetum qd̃ illuminat oẽm
hõiem uenientẽ in hunc mundũ
luminãdi sumꝰ: nõ lum̃ sumusꝰ
slum̃ sumꝰ: Exꝑ gistere clama me¬
ũ. Dñs illuminatio mea Qͥd est
s̾ dicis : gͦ nõ sunt mala: sunt ma¬
a. sed mutantur Ꝙ ipsa erunt
bona. quia ipsa mala uitio sunt¬
mala nõ natura. Quid est lib̾a
nos amalo: nõ ne possemus ⁊ pos¬
sumus het u̾ba dicere lib̾a nos a
tenebrisͤ aquib tenebris  anob
ipis. si que n nobis sunt reliquie
tenebraꝵ. doaec intotum lux essi¬
ciamur: Nlichil habentes in nobis
quod resistat caritati. quod repug¬
net ueritati. quod sub iaceat ĩfir¬
mitati quod conditõe mortalita¬

Expanded text:
 Erat lumen verum. Numquid non et Joannes lucerna? Ille erat lucerna ardens et lucens, Dominus dixit . Numquid lucerna lumen non est? Sed erat lumen verum. Lucerna et accendi potest, et exstingui potest: lumen verum accendere potest, exstingui non potest. Erat ergo lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Illuminandi sumus, non lumen sumus. Expergiscere, clama mecum: Dominus illuminatio mea. Quid est ergo quod dicis? Ergo non sunt mala? Sunt mala, sed mutantur; et ipsa erunt bona: quia ipsa mala, vitio sunmala, non natura. Quid est, Libera nos a malo? Nonne possemus et possumus haec verba dicere, Libera nos a tenebris? A quibus tenebris? A nobis ipsis, si quae in nobis sunt reliquiae tenebrarum, donec in totum lux efficiamur, nihil habentes in nobis quod resistat charitati, quod repugnet veritati, quod subjaceat infirmitati, quod conditione mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est. laudat dnm̃ꝰ prsus. omĩs
guidum intelligo: Uitium sanet
natura liberetur. Uitiũ naturañ
est. s nature inimicum est: Sa¬
na unde langues. remanet unde
laudes: Medicina uicia ꝑsequit.
ex deo nõ est quia iste erpor qui
nõ confitetur xp̃m incarne ue¬
nisse. ex deo nõ est: Er̃s quid est
quid renascitur. si bene nati sumꝰ
lapsa fuerat. erigitur:. Natura
que deformis iacebat. gr̃a refor¬
na unitas. una triitas. sola
illa natura ĩmutabilis. ĩ cõtami¬
nabilis. nec de fectui nec pro¬
fectui obnoxia nec cadit ut mi¬
nus sit: nec transcendit ut plus
sit Pfecta sempit̾na om̃imĩ
mutabilis sola illa natura: Ere¬
atura uero bona: sed creatori ĩ¬
par ualde. Uis ad herere dyabo¬
lo desertori: si equaretontẽdis

Expanded text:
non est laudat Dominum? Prorsus omnis guidum intelligo; vitium sanetur, natura liberetur. Vitium natura non est, sed naturae inimicum est. Sana unde langues, remanet unde laudes. Medicina vitia persequitex Deo non est; quia iste error qui non confitetur Christum in carne venisse, ex Deo non est. Fratres, quid est quod renascimur? Si bene nati sumuslapsa fuerat, erigitur; natura quae deformis jacebat, gratia reforna unitas, una trinitas; sola illa natura immutabilis, incommutabilis, nec defectui, nec profectui obnoxia, nec cadit, ut minus sit; nec transcendit, ut plus sit; perfecta, sempiterna, omni modo immutabilis, sola illa natura. Creatura vero bona, sed Creatori impar valde. Vis adhaerere diabolo desertori, si aequare contendis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. est W manicheus continͣuo: Q
rinde est: siex deo nõ ẽ aliundeẽ.
si aliunde docuiduas eẽ naturas.
Hanc questionem tenete. q mẽ¬
tes ad illa mea uerba reuocate. u¬
bi dixi capiamus. crucidemꝰ. mo¬
riatur etror. uiuat homo Error
nõ est ex deo: homo es deo est. Re¬
dite ad questionẽ: Qmnis sp̃s qui
nõ confitetur ih̃m ĩcarne uenisse.
ex deo nõ est: Dico ⁊ ego: O miã

Expanded text:
. Et Manichaeus continuo: Et unde est? Si ex Deo non est, aliunde est. Si aliunde est, docui duas esse naturas. Hanc quaestionem tenete, et mentes ad illa mea verba revocate, ubi dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo. Error non est ex Deo, homo ex Deo est. Redite ad quaestionem: Omnis spiritus qui non confitetur Jesum in carne venisse, ex Deo non est. Dico et ego, Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quid enim potest eẽ nͥ aliunde: si
g ᷤ miquid ex deo nõ est et aliunde
est uides duas eẽ natutas: Inuẽi¬
mus lupum. tetia salubriã ten¬
damus. uenimut capiamꝰ. captũ ctu¬
cidemus. Trucidemus ꝑlane. moriat᷑
ettor. uiuat homo Eoce in eo quod
dixi capiamꝰ. trucidemus moriatut
etror uiuat homo: ibi soluitur q̃sti¬
o. S recolite quod ꝓposui ne obli¬
ti questionẽ. nõ infelligatis solu¬
tionem. Om̃ĩs sp̃s qui nõ confite

Expanded text:
quid enim potest esse, nisi aliunde? Si ergo, inquit, ex Deo non est, et aliunde est, vides esse duas naturas. Invenimus lupum: retia salubria tendamus, venemur, capiamus, captum trucidemus. Trucidemus plane; moriatur error, vivat homo. Ecce in eo quod dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo; ibi solvitur quaestio. Sed recolite quod proposui, ne obliti quaestionem, non intelligatis solutionem. Omnis spiritus qui non confite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbate sp̃s. qui ex deo sunt. di¬
dere dignaretut quomͦ ꝓbentur
sp̃s. qui exdeo sunt. Noli eẽ sol¬
licitus: et hoc andi hinc cognos¬
citur sp̃s dei. Hoc certe expecta
sunt. Hinc cognoscitut sp̃s dei
Iols dixit. nõ ego H oc sequitur
in lectione. quam tracdo Cũ enĩ
tios ꝓpterea facerq sollicitos et
cautos ne om̃i sp̃ui credamus: sed
ꝓbemus sp̃s qui ex deo sunt. qͥa
multi psendo ꝓpħe ꝓdierũt ĩ hũo
mundum: contiuuo rudit quid¬
desideraremꝰ Occurrit expectacio¬
ni. in iecit ocłm tacite cogitationi
Hrãs dño. quia q hoc ꝑ illum
loqui dignatus est Hiric cognos¬
dite. audite. intelligite discerinte.
in herete ueritati. resistite falsita¬
ti Hinc cognoscitur sp̃s dei uñ:
rogo te. hoc est quod audire cupie¬
bam Omĩs sp̃s qui confitetur
ihm xp̃m in carne uenisse.: ex dõ¬
tetim gͦ kimĩ repellite ab auriblis
torem. scͥptorem susurratorem.

Expanded text:
probate spiritus, si ex Deo sunt; diprobate spiritus, si ex Deo sunt; dicere dignaretur, quomodo probentur spiritus qui ex Deo sunt! Noli esse sollicitus, et hoc audi. Hinc cognoscitur spiritus Dei: hoc certe exspectabsunt. Hinc cognoscitur spiritus Dei: Joannes dixit, non ego: hoc sequitur in lectione quam tracto. Cum enim nos propterea faceret sollicitos et cautos, ne omni spiritui credamus, sed probemus spiritus qui ex Deo sunt, quia multi pseudoprophetae prodierunt in hunc mundumdesideraremus, occurrit exspectationi, injecit oculum tacitae cogitationi. Gratias Deo, quia et hoc per illum loqui dignatus est. Hinc cognosdite; audite, intelligite, discernite; inhaerete veritati, resistite falsitati. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Unde, rogo te? Hoc est quod audire cupiebam. Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Dterim ergo, charissimi, repellite ab auribus torem, scriptorem, susurratorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nic iam xp̃o uero p̃cepto. homo
cuitꝰ effectus. dicturus est michi
Audiui. teneo. obtemperare de side¬
io. quia ⁊ ego insendo ꝓph̾as no¬
loincutrere Quis enim hoc uelit.
am̃datib decipi: siquidem ꝓse¬
micħi homiriẽ resigiosum. non
uult fallete Dam hominẽ ĩpi¬
um saccilegũ fallere uult fallĩ
uult. Cum gͦ noliit fallere bo¬
ni. falli aut̃ nec boni neluit net
iali  quis est qui ĩꝑseudo ꝓpħã
uelit in currere: uet̾ba dico. con¬
sulentis me: S utiq in psendo¬
ꝓphã nemo isi inuitus incurtit.
ludiui p̃ceptũ ioħis. immo per¬
iohem uolite om̃i sꝑiũ credete. Et¬
ce accipio. ĩ uolo: Elddit ⁊ dicit.
sed ꝓbate sp̃s qui ex deo sunt
Inde ꝓbo: ꝓbare uellem: si erra¬
se nõ possim Certe nisi ꝓbanero
sp̃s qui ex deo sunr. incurtam ne¬
necesse est in sp̃s qui exdeo nõ
est̾. q ex hoc seducat apseudo ꝑ¬
phis. Quid agam: quomͦ obser
dixit nolite om̃i spĩi credete s

Expanded text:
ic jam ex isto praecepto homo cautus effectus dicturus est mihi: Audivi, teneo, obtemperare desidero, quia et ego in pseudoprophetas nolo incurrere. Quis enim hoc velit, a mendacibus decipi? Siquidem psemihi hominem religiosum, non vult fallere: da mihi hominem impium, sacrilegum, fallere vult, falli non vult. Cum ergo nolint fallere boni, falli autem nec boni velint nec mali, quis est qui in pseudoprophetam velit incurrere? Verba dico consulentis me: sed utique in pseudoprophetam nemo nisi invitus incurrit. Audivi praeceptum Joannis, imo ui credere. Ecce accipio, ita volo. Addit, et dicit, Sed probate spiritus, si ex Deo sunt. Unde probo? Probare vellem, si errare non possem. Certe nisi probavero spiritus qui ex Deo sunt, incurram necesse est in spiritus qui ex Deo non sunt, et ex hoc seducar a pseudoprophetis. Quid agam? Quomodo obsedixit, Nolite omni spiritui credere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ras Errauerat gͦ natura dĩ. ie¬
tat ĩ inmũdiciam natura dei ad-¬
ultetia cõmitebat natura dei
stupra illicita faciebat natura
di ceca nesciebat qua iret natura
dei. facinorib et flagitiis obru¬
ebatur natura dei: Erubesce da

Expanded text:
ras. Erraverat ergo natura Dei? Ieras. Erraverat ergo natura Dei? Ierat in immunditiam natura Dei? Adulteria committebat natura Dei? Stupra illicita faciebat natura Dei? Caeca nesciebat qua iret natura Dei? Facinoribus et flagitiis obruebatur natura Dei? Erubesce, da
Abbreviated transcription (Latin):
Deinus honorem deo nr̃o fratres
cui clamamꝰ libeta nos amalo
Ꝙ susurret tͥ ut in orationem
inuenias temptatõnẽ: ⁊ dicat
t quid est quod clamasti libera
nos amalo Certe nõ est malũ
responde illi Ego sum malus. i
si lib̾auerit me amalo. ero dema¬
lo bonus: Liberq me ame. neĩ¬
curram inte H̾ oc dic maricheo
Si deus liberauerit me nõ inçi¬
id inte: quia si lib̾auerit me de
ame malo. ero bonus: Si ly¬
nus ero sapiens ero Si sapias
ero: nõ errabo Si nõ errabo: ate
ecipi nõ potero: Liberꝙ gͦ deu me
nie. et non incurro inte Meum ẽ
m̃ uitiũ ut ertem et credam tibi:
mn amina mea impleta est illu¬
mb. Non sum mͥ ipselumen.
ns dei nõ sũ. qua substancia dei.
atura dei errate non potest: E¬
to aut̃ erro Nam et tu ipse
confiteris. saꝑientẽ te dicis.
iberrore me liberare conaris:
inde gꝰ erto si natura dei sum:
stubesce calionorem deo: Ego di¬
o quia mustum ahuc erras: s
scut tu ipse confiteris. exraue¬

Expanded text:
tres, cui clamamus, Libera nos a malo . Et si susurret tibi, ut in oratione invenias tentationem, et dicat tibi, Quid est quod clamasti, Libera nos a malo? Certe non est malum? Responde illi: Ego sum malus; et si liberaverit me a malo, ero de malo bonus: liberet me a me, ne incurram in te. Hoc dic Manichaeo: Si Deus liberaverit me a me, non incurram in te: quia si Deus liberaverit me a me malo, ero bonus; si bonus ero, sapiens ero; si sapiens ero, non errabo; si non errabo, a te decipi non potero. Liberet ergo Deus me a me, et non incurro in te. Meum est enim vitium, ut errem et credam tibi: quoniam anima mea impleta est illusionibus . Non sum mihi ipse lumen: pars Dei non sum, quia substantia Dei, natura Dei, errare non potest: ego autem erro; nam et tu ipse confiteris, sapientem te dicis, ab errore me liberare conaris. Unde ergo erro, si natura Dei sum? Erubesce, da honorem Deo. Ego dico quia multum adhuc erras: sed sicut tu ipse confiteris, errave
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscitis dñm ur̃m: nec cogita¬
tis precium ur̃m Qualis aute
ille est dñs qui seruos luos fe¬
cit fr̃s suos: s parum erat fres
suos: nisi faceret mẽbra sua. I¬
ta ne tanta dignitas uluit. qui¬
a tam benigne p̃stita est: honor ei
tetribuitur. Si nõ prestaretut. de¬
sideratur Quia p̃stita est cõtẽntur

Expanded text:
agnoscitis Dominum vestrum, nec cogitaagnoscitis Dominum vestrum, nec cogitatis pretium vestrum. Qualis autem ille Dominus, qui servos suos fecit fratres suos? Sed parum erat fratres suos, nisi faceret membra sua. Itane tanta dignitas viluit? Quia tam benigne praestita est, non honor ei retribuitur? Si non praestaretur, desideraretur: quia praestita est, contemnitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nlescitis quia corpora ur̃a men¬
faciam mñbra mẽbra metetricis :
Corpora ergo nostra m̃bra eẽ xpi
quod homo fc̃s est ꝓpt̾ nros: Ca¬
put. de quo dictum est. iꝑse salua¬
tor corporis nr̃i. corpus aut̃ eius
xp̃s tantũ inͦ aĩam humanã sus¬
cipetet. mẽbra eius nõ eẽnt insi
anime nr̃e. Quia ueto ⁊ corpus
suscepit: ꝑ quod etiam capud
est nobis qui ex anima et cor¬
pore constamus: ꝑ fecto illius
membra sunt et corpora nraz
Si ergo unusqͥs.q. cupiens for¬
ncati iulescebat sibi. ⁊ in se ip̃o
ꝯtempnebat se ip̃m . nõ inse cõ¬
templiat xp̃m son dicat faciã
nichil sum. om̃is caro fenũ. S
corpus tuum mẽbrũ est xp̃ꝵ
Quo ibas ͦ redi. Quo te tamqm᷑
p̃cipitare cupiebas ꝑate intetͣ
agnosce in te xp̃m eollens erg̃o
mẽbra xp̃i. faciam m̃ba me̾re¬
lo tricis: Meretrix est enim quetͥ
adulterium consentit. ⁊ forte
facit mẽbra adulteri Inuicem
in uobis contẽnitis xp̃m: nec

Expanded text:
escitis quia corpora vestra memfaciam membra meretricis? Absit. Corpora ergo nostra membra Christiquod homo factus est propter nos: caput de quo dictum est, Ipse Salvator corporis nostri . Corpus autem ejus s tantummodo animam humanam susciperet, membra ejus non essent nisi animae nostrae, quia vero corpus suscepit, per quod etiam caput est nobis, qui ex anima et corpore constamus, profemembra sunt et corpora nostra. Si ergo unusquisque cupiens fornicari, vilescebat sibi, et in se ipso contemnebat se ipsum; non in se contemnat Christum: non dicat, Faciam, nihil sum: Omnis caro fenum . Sed corpus tuum membrum est Christi. Quo ibas? Redi. Quo te tanquam praecipitare cupiebas? Parce in te agnosce in te Christum. Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Meretrix est enim quae tibi ad adulterium consentit: et forte facit membra adulteri. Invicem in vobis contemnitis Christum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ĩ. quod ex genere corporis mĩ
suscepit. hec ergo corpora nr̃a
dicit idem apłs templũ eẽ ĩ nob̾.
sp̃s sc̃ĩ quẽ habemus adeo ppt᷑
corpus .xͥ. corpora nr̃a mbra s̾¬
xp̃i. ꝓpter in habitantem sp̃m
xp̃i. corpora nr̃a sunt templũ
sp̃s sc̃ Quid hoꝵ inte cõtenis:
scm̃ cuius templum es. Ipsã
meretticem que tͥ consentit
ad malum. nõ audes fortasse
introducere in cubiculum tuũ.
ubi habes lectum tuum con¬
iugalem. sed queris aliquẽ ab¬
iectum in domo tua et tutpem
locum in quo turpit̾ uoluteris.
Defers ergo honorem cubicło
Uxoris tueꝰ ⁊ nõ defers templo
dei tui : nõ introducis in pudi¬
cam. ubi dormis cũ coniuge tu
A⁊ tu ipse is ad impudicam
cum sis templum dei: puto
quia meluis est templũ dei.
quã cubiculum uxoris tuez&¬

Expanded text:
i, quod ex genere corporis nostri suscepit; haec ergo corpora nostra dicit idem apostolus templum esse in nobis Spiritus sancti, quem habemus a Deo. Propter corpus Christi corpora nostra membra shabitantem Spiritum Christi, corpora nostra sunt templum Spiritus sancti. Quid horum in te contemnis? sanctum, cujus templum es? Ipsam meretricem, quae tibi consentit ad malum, non audes fortasse introducere in cubiculum tuum, ubi habes lectum tuum conjugalem: sed quaeris aliquem abjectum in domo tua et turpem locum, in quo turpiter voluteris. Defers ergo honorem cubiculo uxoris tuae, et non defers templo Dei tui? Non introducis impudicam, ubi dormis cum conjuge tua, et tu ipse is ad impudicam, cum sis templum Dei? Puto quia melius est templum Dei, quam cubiculum uxoris tu
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quosdam male intelligen¬
tes uocari patri passra nos quidi¬
cunt ip̃m patrẽ natum ex fema
qͥ est filius. duo cẽ noĩa nõ resi
as: Ꝙ remouit istos eccła cathil¬
ca a ꝯmunione scõꝵ: ne aliquẽ do¬
pent. ut seꝑati litigarent: Reuat
dixisti nichil face̾ patrẽ. sine filigne¬
q filium sine pre. ꝙ testimonum
descripturis ad hibuisti nichil far
patrẽ sine filio. quia omĩa ꝑ ip̃u
fca sunt: nec qd̾ fcm̃ ẽ tegi sine
o. quia ipã est sapientia pris ans¬
git a fine usq ad finem fornit es

Expanded text:
nobis, quosdam male intelligentes vocari Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, qui est Filius, duo esse nomina, non res duas. Et removit istos Ecclesia catholica a communione sanctorum, ne aliquem deciperent, ut separati litigarent. 7. Difdixisti, nihil Patrem facere sine Filio, neque Filium sine Patre; et testimonia de Scripturis adhibuisti, nihil facere Patrem sine Filio, quia omnia per ipsum facta sunt; nec quod factum est regi sine Filio, quia ipse est Sapientia Patris, attingens a fine usq
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica lectio Item en¬
ꝓposuit nobis uñdem
loquam᷑ ad caritatẽuer bra¬
uere dñi imꝑio. ab illo enine
expectauit cor meum tanqͣns lil¬
iussionẽ ꝓferendi sermonis.
ut hinc eum intelligetẽ laqͥd e¬
me uelle. qd̾ recitari ip̃e uolistu¬
set: Eudiat gͦ studium et dem¬
sum dñm dm̃ nr̃m laboremia
meũ bidemus enim et tamꝙͣ
pposito diuino spectacło c̃tuent
apud flumẽ iordams ꝯm̃dari u¬
bis dñm nr̃m intrintate: Eũ en
uenirq iħs et batizatus eẽtau
hãne. dñs a seruo. qd̾ fecit adhũ¬
litatis exemplum: in ip̃ã quipe
humilitate ostendit impleriu¬
sticiam quãdo dicente sibi iohĩ¬
uenis ad me. respondit. Sinen¬

Expanded text:
angelica lectio poposuit nobis unde loquamur ad Charitatem vestravere Domini imperio. Ab illo enim exspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermonis, ut hinc eum intelligerem loqui me velle, quod recitari ipse voluisset. Audiat ergo studium et desum Dominum Deum nostrum laborem meum. Videmus enim et tanquam proposito divino spectaculo contuemur, apud flumen Jordanis commendari nobis Deum nostrum in Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod fecit ad humilitatis exemplum; in ipsa quippe humilitate ostendit impleri justitiam, quando dicente sibi Joanvenis ad me; respondit, Sine
Abbreviated transcription (Latin):
Sed forte u̾bis mĩs udeamus
net gꝰ ad me sc̃oꝵ libroꝵ testimo¬
uiis de mõstrare: natiuitatẽ filii ⁊
pem oꝑatum et filiũ⁊ ita passio¬
umł ita resurrectõnẽ: ut cum filii
lsũ sit et natiuitas. & passio. et
surrectio. hec tamesi tria que ad
ilum solum ꝑtinent.: nec a pr̃e solo
lã sunt. necͥ a solo filio: s a pr̃e utiq¬

Expanded text:
te verbis meis, videamus net ergo ad me sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utiq
Abbreviated transcription (Latin):
patre facit. Occurut questio quam
in noĩe diũ et eius uoluntate sol¬
uendam suscepimus: Si mei
facit pre sine filio &e nuchil ie
sine patre. nõne quast ꝯsea su
eru ut ⁊ pattem dicamus uas
de iurgine maria. patrẽ passluns
pontio pilato. patrẽ resurrerse
ꝙ in celum ascendisse: absit l
hoc dicimus: quia nõ hoc trednn
Credidi eñ ꝓpt̾ qd̾ locutus sumb
nos credimus ꝓpt̾ qd̾ ⁊ loquimnut

Expanded text:
am in nomine Domini et ejus voluntate solvendam suscepimus. Si nihil facit Pater sine Filio, et nihil Filius sine Patre; nonne quasi consequens erit ut et Patrem dicamus natum de virgine Maria, Patrem passum sub Pontio Pilato, Patrem resurrexisse et in coelum ascendisse? Absit. Non hoc dicimus, quia non hoc credimus. Credidi enim propter quod locutus sum: et nos credimus propter quod et loqu
Abbreviated transcription (Latin):
regi & disponi que fcã sunt. Agnos¬
citis gͦ xp̃m̃ dei ui̾tatẽ ꝙ dei sapi¬
entiam. Ngnoscite dictum ⁊ de sa¬
pientia itingit afine usci ad
fuiẽ forrit̾. et disponit omĩa sua-¬
uit̾. Non gͦ dubitenus ꝑ ip̃m re

Expanded text:
regi et disponi quae facta sunt. Agnosregi et disponi quae facta sunt. Agnoscitis ergo Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam: agnoscite dictum et de Sapientia, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non ergo dubit
Abbreviated transcription (Latin):
cit atiquid filius qd̃ nõ facit pater:
Interim de pr̃e et filio dicamꝰ Cum
aut̃ hinic expedierit conatũ nr̃mcͥ
audite: Facit aliquid pat̾ sine filioͦ
respondemus. Non: An dubitatia:
quid enim facit sine illo ꝑ quem
ft̃a sunt omĩa: Um̃a inquit
ꝑ ip̃m fcã sunt. s societatẽ incul¬
cans tardis. duris. litigiosis. addi¬
dit. W sine ip̃o fcm est nichil Qͥd¬
Incelligimus utiq uinnu̾sam crea¬
tutam fcãm ꝑ filium. fecisse prẽm
ꝑ uerbum suum. d̾m ꝑ uirtutẽ
et sapientiam suam: Nunqͥd dit¬
turi sumus ouĩa quid est quado
creata sunt ꝑ ipm fcã sunt. sed nt̃
nõ omĩa ꝑ ip̃m fat pater Absit.
Recedat hec cogitatio a fideliũ
cordib: abigatur asensu deuotorũ
ab intellectu piorum: Sieti nõ potest
nt ꝑ ip̃m creauerit et nõ ꝑ ipsum
amus. nõ solum ꝑ ip̃m fcã q crea¬
ta omia si cut ex euangłio ꝯmemo¬
ip̃o factũ est nichil. S ꝑ ipm etiã

Expanded text:
cit aliquid Filius quod non facit Pater? cit aliquid Filius quod non facit Pater? Interim de Patre et Filio dicamus. Cum autem hinc expedierit conatum nostrumaudite. Facit aliquid Pater sine Filio? Respondemus, Non. An dubitatis? Quid enim facit sine illo, per quem facta sunt omnia? Omnia, inquit, per ipsum facta sunt. Et satiate inculcans tardis, duris, litigiosis, addidit, Et sine ipso factum est nihil intelligimus utique universam creaturam factam per Filium, fecisse Patrem per Verbum suum, Deum per Virtutem et Sapientiam suam: numquid dicturi sumus, Omnia quidem, quando creata sunt, per ipsum facta sunt, sed nunc non omnia per ipsum facit Pater? Absit. Recedat haec cogitatio a fidelium cordibus, abigatur a sensu devotorum, ab intellectu piorum. Fieri non potest ut per ipsum creaverit, et non per ipsum amus, non solum per ipsum facta et creata omnia, sicut ex Evangelio commemoipso factum est nihil: sed per ipsum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nanc in effabilem diuinitatẽ apud
se ip̃am manentẽ omĩa innouantẽ
creantẽ recreantẽ mittẽtem. reuocã¬
tem. iudicantẽ. liberantem. Hant
gͦ trinitatẽ in effabilem simul noui
sinũ donet ip̃e unde qd̃ aꝑuistis ĩ¬
pleatur.: Cõ laborate nobis : Uidetis eĩ
qͥd susceꝑimus Non solum quid: uerũ
etiam qui: unde uolumus dicere. ubi
positi: quomodo positi: in corpore qd̃
corrumpitut et ad grauat aminã: ꝙ
deprimit terrena in habitatio. sensũ
multa cogitantẽ. Qnͣdo gͦ istum sẽ¬
sum amultis extrao ⁊ ad unũ deũ
trinitatẽ insepadabilem colligo. ut
aliquid iudeam qd̾ dicam: Putas¬
ne In hoc corpore qd̃ ad grauat aĩam
ut aliquid uobis digne loquar pote¬
mã meãꝰ Adiuuet me leuet sam
mecum Nam infirmus sum illi:
o abstudiosissimis frĩb ꝓponi:. So¬
leq mnamatoꝵ uerbi ciei sermone
uer sari: Solet ꝓhac multũ pulsa¬
ti ad dm̃. dicentib homib: Facit a¬
liquid pat̾ qd̾ nõ facit filius aut fa¬

Expanded text:
Hanc ineffabilem divinitatem apud se ipsam manentem, omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem; hanc ergo Trinitatem ineffabilem simul novimsinum: donet ipse unde quod aperuistis impleatur. Collaborate nobis. Videtis enim quid susceperimus; non solum quid, verum etiam qui; unde volumus dicere, ubi positi, quomodo positi in corpore quod corrumpitur et aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quando ergo istum sensum a multis extraho, et ad unum Deum Trinitatem inseparabilem colligo, ut aliquid videam quod dicam; putasne in hoc corpore quod aggravat animam, ut aliquid vobis digne loquar, potemeam levavi ? Adjuvet me, levet eam mecum. Nam infirmus sum illi, o ab studiosissimis fratribus proponi, solet in amatorum verbi Dei sermone versari, solet pro hac multum pulsari ad Deum, dicentibus hominibus: Facit aliquid Pater, quod non facit Filius; aut fa
Abbreviated transcription (Latin):
is ad iohennem utiq filius est
dicit tu es filius meus: Habemus
distinctam trinitatẽ. q siꝯsid̾emꝰ
apdicam. tam̃ auideo. quasi seꝑabi¬
lem trinitatẽ: Cum ih̾s uenit ad
flunum ex alio loco inalium lo¬
um: Columba de delo descendit ad
tram. De alio loco in alium locum:
rabilem trintatẽ: Mem̃to catholi¬
un te loqui. catholicis loqui: Fides
uim nr̃a idẽ fides uera. fides ret
pfides catholica: uõ opinione p̃sũp¬
uonis sed testimonio lectionis col¬
leta. nec heretica temeritate in¬
alta sed erpostolica ueritate funda¬
ta hoc insinuat. hoc nouimus.
i credimus. hoc ⁊ si nõ uide mus

Expanded text:
iens ad Joannem, utique Filius est: dicit, Tu es Filius meus . Habemus ergo distinctam Trinitatem. CAPUT II. id dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; parabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
cie columbe: Deinde uox suꝑ õl¬
cuta est. hic est filius meu̾sd¬
lectus. in quo bene sensi:. Halemͥ
gͦ distinctam quodã mͦ trimtat̃
Inuocẽ patrem: in homine fliũ

Expanded text:
cie columbae; deinde vox desuper consecuta est, Hic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo Trinitatem: in voce Patrem, in homine Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
passus est nõ pater Filus resurty
nõ pacer: Etce teneo aliquid fucete
filium: qd̾ nõ facit pater: ut ego
confitere facere aliquid filiũ sine
patre: aut conate̾ etiam prẽm le¬
nim. passum. mortuũ. resurrexis¬
se ut illud aut illud dic Elige
unum eduob Ego ne utrum. eligo.
uet hoc nec illud dico. Nec aliquid
ominus mẽtior: si hoc dixeto: Quomͦ
inuid explicaberis ab his angustiisꝰ¬
Plicet uobis questio ꝓposita deus ad¬
suet ut placeat ꝙ soluta: Etce quod
dio: ut liberꝙ ⁊ me ⁊ uos: In unae¬
uin fide stamus in nomine xp̃i: ꝙ
muna domo sub uno dño uiuimꝰ:
i in uno corpore mẽbra sub uno ca-¬
prt simus. ꝙ in uno spũ uegetamur:
Uego dñs abhis angustiis mole¬
sisine. questionis liberq ⁊ me qui
loquor ⁊ uos qui auditis. hoc dico:
silius quidem in quã nõ pat̾ natꝰ
est de uirgine maria: sed ipãm na-¬
tiuuitatẽ filii nõ prĩs de uirgine
marria. ꝙ pat̾ ⁊ filius operatus ẽ¬

Expanded text:
 non Pater; Filius resurrexit, non Pater. Ecce teneo aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Aut ergo confitere, facere aliquid Filium sine Patre; aut confitere etiam Patrem natum, passum, mortuum, resurrexisse. Aut illud, aut illud dic: elige unum de duobus. Ego neutrum eligo, nec hoc, nec illud dico. Nec aliquid ominus mentior, si hoc dixero. Quomodo, inquit, explicaberis ab his angustiisPlacet vobis quaestio proposita: Deus adjuvet, ut placeat et soluta. Ecce quod dico, ut liberet et me et vos. In una enim fide stamus in nomine Christi, et in una domo sub uno Domino vivimus, et in uno corpore membra sub uno capite sumus, et uno spiritu vegetamur. Ut ergo Dominus ab his angustiis molestissimae quaestionis liberet, et me qui loquor, et vos qui auditis, hoc dico: Filius quidem, non Pater, natus est de virgine Maria; sed ipsam nativitatem Filii, non Patris, de virgine Maria, et Pater et Filius operatus e
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuenit: Qmia inuenit ad rai¬
rationẽ: nemo ame quetat ocoul¬
toꝵ rationẽ Ille dicit in sccutabili¬
a sunt iudicia eius q tu scruta¬
⁊ uenisti. Ille dicit inuestigabiles
sunt uie eius: ⁊ tu inuestigareue¬
insti: si in sctutabilia scrutari ue¬
insti. et in uestigabilia inuestiga¬
te uenisti. crede iam peristi: Tale est
uelle sccutati insctutabiłia et m¬
uestigabilia in uestigare. qualex̃
uelle muisibilia iudere ⁊ meffa¬
bilia fari. Eego edificetur domus
Cum ꝑuenetit ad dedicationem
tc̃ fortasse inuenietis istoꝵ occul¬

Expanded text:
quievit, quia invenit admirationem: nemo quaerat a me occultorum rationem. Ille dicit, Inscrutabilia sunt judicia ejus; et tu scrutari venisti? Ille dicit, Investigabiles sunt viae ejus; et tu investigare venisti? Si inscrutabilia scrutari venisti, et investigabilia investigare venisti; crede, jam peristi. Tale est velle scrutari inscrutabilia et investigabilia investigare, quale est velle invisibilia videre et ineffabilia fari. Ergo aedificetur domus: cum pervenerit ad dedicationem, tunc fortasse inveniet istorum occul
Abbreviated transcription (Latin):
signum: infpnte portamꝰ. Deila
de formitate xͥ. nõ erubescamus
Cant iuam tencamꝰ. ⁊ ad spe¬
speciem. ae qualitatẽ dei uidebitiꝰ
sa nõ erit iͥ dice̾ quare huic sub¬
unit et huic nõ: quare iste addu¬
us ẽ. agub̾ natione dei ut bapti¬
utut. ille aut cum bene cathecu¬
mninus iuxerit. subito ruina mor¬
us est. ⁊ ad baptismũ nõ ꝑuenit
e autem cum scelerate uixetit.
luuriosus. cum moechus. cũ
encus. cũ uenator egrotauit. ba¬
atus est discessit pcc̃m in eo
sumptũ est. peccatũ in eo dele¬
im ẽ Quare merita: nõ inueni
nisiꝰ penam que re gr̃am o altitu
diuitiarum. Petrus negat: la
ncredit. O altitudo diuiciarum
oc nos putas pet scrutari posse.
funditatem et altitudinem in¬
uud dm̃i. iniqua iuditabitur ⁊
bentib dicebat: fidelib dicebat
rindets. Sicut nos inquit ñ cre¬

Expanded text:
signum in fronte portamus: de ista signum in fronte portamus: de ista deformitate Christi non erubescamus. Hanc viam teneamus, et ad spespeciem, aequitatem Dei videbimus: et jam non erit ibi dicere, Quare huic subvenit, et huic non? quare iste adductus est a gubernatione Dei, ut baptizaretur; ille autem cum bene catechumenus vixerit, subita ruina mortuus est, et ad Baptismum non pervenit? ille autem cum scelerate vixerit, cum luxuriosus, cum moechus, cum scenicus, cum venator, aegrotavit, baptizatus est, discessit, peccatum in eo convictum est, peccatum in eo deletum est? Quaere merita; non invenies, nisi poenam: quaere gratiam; O altitudo divitiarum! Petrus negat, latro credit, O altitudo divitiarum! oc nos putas perscrutari posse, profunditatem et altitudinem inapud Deum, iniqua judicabitur. Gentibus dicebat, fidelibus dicebat de Judaeis: Sicut vos, inquit, non cre
Abbreviated transcription (Latin):
ti est. iam trasiet ꝑegtinatio nr̃a.
Postea ueto gaudebimꝰ gaudioã¬
głoꝵ Hec enim in uia quidẽ
uiaͬ᷑ fides est Pptet fidem tuam
fc̃s̃ est deforms xp̃s: Manet aut̃
speciosus xp̃s: Speciosus forma
p̃filiis hominũ: iidebitur post pe
uidetur: ꝙ uidimus eum ⁊ non
habebat speciem neq decorẽ. sed us¬
tus eius abiectus ⁊ deformis po
sitio eius. hoc est urtus euis des¬
pecła. ⁊ de formis positio eius: Ho¬
mo implaga positus: ⁊ sciens
ferre infirmitates. Deformitas
xpp̃i teformat. Ille enĩ si defor¬
mis eẽ noluissde tu formã quã
ꝑdidisti nõ recepisses: Pẽdebatsᷤᷤ
incruce deformis: sed̾ deformitas
illius pulchritudo nr̃a erat. In
hac gͦ iuta: deformẽ xp̃m tenea¬
mus Quid ẽ deform̃e xpm: ab¬
sit michi gloriari. iuisi incrnce
dus cincifixus est et ego mundi
Nec est deformitas xp̃i. Nũ quid
dixi me alieriud scire in uobis
si uiam. Hec est ma: credere in
crucifixum: Nuius de formitats

Expanded text:
egrinatio nostra: postea vero gaudebimus gaudio Angelorum. Haec enim via, quid est? Fides est. Propter fidem tuam factus est deformis Christus, manet autem speciosus Christus. Speciosus forma prae filiis hominum videbitur post pervidetur? Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: sed vultus ejus abjectus, et deformis pohoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem Christum teneamus. Quid est, deformem Christum? Absit mihi gldus crucifixus est, et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sꝑem quã sine dubio sciebat id
fuisse factutum. apud illum tan¬
ꝙͣ factum cõꝑutabatur: ⁊ iõ dice¬
bat notauobis feci Quã diu et
go sumus in corpore: peregnamur
a dño. Pfidem enm ambulamꝰ :
et ñ pet speciem: Quantũ nobis da¬
tur ad fidem tentamꝰ: de iusticia dĩ
nõ dubitemus Iinqͥtatẽ apud il¬
lum eẽ om̃itu᷑ nõ credamus: ne
in magnam uoraginem ĩpietatis
uetriamus Ꝙ cũ ꝑfcã fide tenue¬
timus. nullam apud eum eẽ in¬
iquitatẽ⁊ & si illam modo nõ
rudemus id est equalitatẽ que
niꝰ ad patam: Non potat e¬
deti temꝑe fide̾i: ui debitur tem¬
pore speciei: Nõ eĩ ꝑfidem ambu¬
lamꝰ it̃ ꝑ speciem Quid est ꝑse
ciem: Spetiosus forma p̾filiis
hominũ:. Quia in prĩncipio etat
u̾bum. et u̾bum etat apud d̾m.

Expanded text:
ergo spem, quia sine dubio sciebat id se ergo spem, quia sine dubio sciebat id se fuisse facturum, apud illum tanquam factum computabatur: et ideo dicebat, Nota vobis feci. CAPUT go sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Quantum nobis datur, fidem teneamus, et de justitia Dei non dubitemus. Iniquitatem apud illum esse omnino non credamus, ne in magnam voraginem impietatis veniamus. Et cum perfecta fide tenuerimus, nullam apud eum esse iniquitatem; et si illam modo non videmus, id est, aequitatem quae mus ad patriam; non potest videri tempore fidei, videbitur tempore speciei. Nunc enim per fidem ambulamus, tunc per speciem. Quid est, per speciem? Speciosus forma prae filiis hominum . Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud D
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat : Saluos nos fecit ꝑlaua¬
crum regenerationis Ellio aut̃ lo¬
co ipse dicit: spe salui fcĩ sumusS
pes aut̃ que uidetur nõ est spes. spe
salui fc̃i sumus. ñ nͥ de pretetito dt-¬
dicimus Q qm̃ spe salui fci sumꝰ
nõdũ re: ad huc futurũ ẽ. qd̾ spera-¬
mus Nã iam iudemus q tenemus.
sed nõdũ tes sed sped Quod enim
uid& quis inquit quid sperat. Si
ant̃ quod nõ iudemus spetamus
ꝑ pacͥentiam expectamus. ꝙ tamẽ
salui stĩ sumus. Ꝙ tam̃ adhuc salu¬
tem speramꝰ et expectamꝰ: nõdum te-¬
nemus  Sic ⁊ dñs discipulis. omĩa
que audiui apr̃e mõ nota uobis
feci: Si hoc iam faclum erat. qua¬
re alto loco dicit illis. adhuc multa
habeo uobis dicetẽ: sed nõ potestis
illa portare modo: Certe omĩa q̃
audiui apr̃e mño nota uobis feci
S cũ dicit nõ potestis illa porta¬
tare mͦ ⁊ dicit habeo uobis diceto
diffcit nõ anfrt. Ppt̃ certam

Expanded text:
rum erat. Salvos nos fecit per lavarum erat. Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis . Alio autem loco ipse dicit: Spe salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Spe salvi facti sumus, nonnisi de praeterito dicimus: et quoniam spe salvi facti sumus, nondum re, adhuc futurum est quod speramus. Nam jam videmus et tenemus: sed nondum res, sed spes. Quod enim videt quis, inquit, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Et tamen salvi facti sumus, et tamen adhuc salutem speramus et exspectamus, nondum tenemus. Sic et Dominus discipulis ait, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci. Si hoc jam factum erat, quare alio loco dicit illis: Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Certe, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci: sed cum dicit, Non potestis illa portare modo, et dicit, Habeo vobis dicere; differt, non aufert. Propter certam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tiõ quib dam ex ꝓbrat apłs
et dicit⁊ cũ em̃ dicitis ego paulie
go apollo. nõ ne homines estis
S iud eos facete uolebat qui¬
s exꝑbrabat quod homines etãt.
Nomo es: ad adam ꝑtines. Pet¬
dicit tͥ Iam nõ dicam uos sernos
sed ami̾cos: qm̃ q̃ audiui aprẽ mo
nota uobis feci s discipulis hoc
dixit. illis apłis: ulis ħc dixĩ.
Non debemus contrnstati. quiaũ¬
dum tales sumus Qtam̃ ⁊̃ ip̃is
quomo hot dixit. omina que audi¬
ui apĩe mõ nõta uobis feci ꝑuto q
inspe dixit hoc: ndũ ire Putoqd
facturuis etat: non quod iam fece¬
rat ꝙ unde ꝓbatur. cũ ille dicat
not᷑a uobis feciͥ nõ dicat nota uo¬
bis faciam: quia dicuntur quedã¬
in scriptuas de pretetito: que intel¬
ligantur defututo. Quo mͦ dicũtur
de p̃terito cũ intelłigantur de futu¬
to: Roderunt inquit manꝰ mneas
et podes : dinumerauerunt om̃ia
quam fcm annũtiabatur: qd̾ futu¬

Expanded text:
Ergo non quibusdam exprobrat Apostolus, Ergo non quibusdam exprobrat Apostolus, et dicit, Cum enim dicitis, Ego Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos facere volebat, quibus exprobrabat quod homines erant? Homo es, ad Adam pertines. Perdicit tibi: Jam non dicam vos servos, sed amicos; quoniam quae audivi a Patre meo, nota vobis feci . Sed discipulis hoc dixit, illis Apostolis, illis hoc dixit: non debemus contristari, quia nondum tales sumus. Et tamen etiam ipsis quomodo hoc dixit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci? Puto quia in spe dixit hoc, nondum in re: puto quod facturus erat, non quod jam fecerat. Et unde probatur, cum ille dicat, Nota vobis feci; non dicat, Nota vobis faciam? Quia dicuntur quaedain Scripturis de praeterito, quae intelligantur de futuro. Quomodo dicuntur de praeteritot. Foderunt, inquit, manus meas, et pedes meos; dinumeraverunt omnia quam factum annuntiabatur quod futu
Abbreviated transcription (Latin):
lati euis quis resistit: O homo tu
hus es quui respondeas deo ͦ ei sit
ile attente: qui sis tu attende. Ille
deus est tu homo: Sed uisticiam
tibi loqui uideris tu. et fons ille ius¬
ticie sictatus est: Si iustum loque¬
ris. unde tͥ aut iniustum loquetis.
ꝙ debes tacete aut iustum loque¬
tis. ꝙ nõ habes insi defonte uisti¬
cie Io̾ns aut̃ iusticie quis est nͥ
deus ͦ pͥmum ergo fundam̃tũ fidei
pone Nun quid iniquitas apud de¬
um. Latere te equitas potest ẽẽ i
fortasse. ut dicam tͥ quare cui uult
miseretur. ⁊ que uult obdurat
Ex pectas ame homo :Si ⁊ tu hom̾o
etego homo: ambo audiuimꝰ O ho¬
motu quis es qui respondeas deod
Melior est gͦ fidelis ignorantia
quã temetatia scientia Deus m
ego indignor quia nõ noni iusti¬
cĩam dei: si homo sum: nõ indig¬
ner: Etcedam hominẽ si possũ
et fontẽ attingam S ⁊ si artin¬
geto: homim nõ dicami Excedati
ip̃e: et artingat mecũ & quis
est inquis qui hominẽ excedat.

Expanded text:
tati ejus quis resistit? O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Quis sit ille, attende: quis sis tu, attende. Ille Deus est, tu homo. Sed justitiam tibi loqui videris tu, et fons ille justitiae siccatus est? Si justum loqueris, unde tibi? Aut injustum loqueris, et debes tacere: aut justum loqueris, et non habes nisi de fonte justitiae: fons autem justitiae quis est, nisi Deus? Primum ergo fundamentum fidei pone: Numquid iniquitas apud Deum ? Latere te aequitas potest, esse ifortasse ut dicam tibi, quare cui vult miseretur, et quem vult obdurat? Exspectas a me, homo? Si et tu homo et ego homo, ambo audiamus, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Melior est enim fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Deus miego indignor, quia non novi justitiam Dei? Si homo sum, non indigner: excedam hominem, si possum, et fontem attingam. Sed et si attigero, homini non dicam: excedat et ipse, et attingat mecum. Et quis est, inquis, qui homo hominem excedat?
Abbreviated transcription (Latin):
best equitatis et iusticie dĩ con¬
ludete om̃s in inccedulitate ur
ñã miseteatur: quetis tu ran¬
mẽ. ego ex ꝓauesco altitudiem
Tu disputa: ego credam alti¬
udinẽ udeo: ad ꝑfundũ nõ ꝑue¬

Expanded text:
s et justitiae Dei, concludere omnes in incredulitate, ut omnium misereatur? Quaeris tu rationem, ego expavesco altitudinemtu disputa, ego credam; altitudinem video, ad profundum non per
Abbreviated transcription (Latin):
ulitudine carms pcc̃i: Similitudo eĩ
a illa caris peccati uera caro. s
milis carnis peccati Ueta caro:
d ñ peccati caro Ille gͦ qui ita ue¬
mͥ quis erat ͦ Bene nuiate de die
diem: Ecce quis erat: de die ĩ diẽ
nat : deis de dõ erat lum̃ delumine
rat. sed u̾bum caro fc̃tn est ut ha¬
itaret in nobis. Latens maiestas.
pparens infirmitas: ut moriatꝰ
nsirmitas ⁊ teneatur maiestas:

Expanded text:
 venit. Similitudo enim  venit. Similitudo enim erat illa carnis peccati: vera caro, sed similis carnis peccati; vera caro, sed non peccati caro. Ille ergo qui ita venit, quis erat? Bene nuntiate de die in diem. Ecce quis erat. De die in diem erat, Deus de Deo erat, lumen de lumine erat: sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis ; latens majestas, apparens infirmitas, ut moriatur infirmitas, et teneatur majestas.
Abbreviated transcription (Latin):
datur. sꝑando erigatur: diligendo
ꝑficitut: Modo ergo edificatur. sed
in fine scłi dedicatut: Concurtãt
ergo lapides uiui ad canticum
nouum: cõcurrant et coapsentur
in structutam templi dei. Elgnoscãt
saluatorem: recipiant habitatorẽ
est post quam captiuitatẽ  hoc
tͥ indicat psalmus. Sequete pali¬
lulum Cantate dñõ canticum
nouum: cantate dño om̃is ter¬
ta Cantate dnõ bñdicite nomen
eius: bene nuntiate de die ĩ diẽ
salutare eius: Antũtiate int̾
prima enim transgressione pi¬
mi homins. unuisũ genus huns¬
um natum cũ obligatione ꝑcc̃i
ictor diabolus possidebat: Si eĩ
ib captiuitate nõ teneremur. re¬
mptore nõ indigeremus Uenit
ocaptiuos nõ captus. uenit ad
ptinos redimendos. nichil inse
nptiuitatis hoc est iniquitatis ha¬
ins: sed carne mortali p̃cium tirm
sitans. Si enim carnem mortalẽ
habetꝙ: uude in uerbo sanguis
ne ꝓ captiuis funderoꝵ: Ille aut̃
m ad captiuitatẽ utãm uẽnit cũ si¬

Expanded text:
r, diligendo perficitur. Modo ergo aedificatur: sed in fine saeculi dedicatur. Concurrant ergo lapides vivi ad canticum novum, concurrant et coaptentur in structuram templi Dei: agnoscant Salvatorem, recipiant habitatorem.est post quam captivitatem. Et hoc tibi indicat Psalmus; sequere paululum: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Cantate Domino, benedicite nomen ejus, bene nuntiatelutare ejus. Annuntiate interT II. Ex prima enim transgressione primi hominis, universum genus humanum natum cum obligatione peccati, victor diabolus possidebat. Si enim sub captivitate non teneremur, Redemptore non indigeremus. Venit ad captivos non captus: venit ad captivos redimendos nihil in se captivitatis, hoc est, iniquitatis habens, sed carne mortali pretium nostrum portans. Si enim carnem mortalem non haberet, unde in Verbo sanguis, quem pro captivis funderet? Ille autem qui ad captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
eratus: qlus dicat deo quare dã¬
has inũdum : quomͦ accusatur u¬
ex deuis. qñ dãnatur mundus re¬
is : teus es. Si quid debeas cõsideres
rena nocatur. Nec cum ait debi¬
tum exigitur: ex actor iuste rep̃¬
henditur. Rep̾hendanur ex acdor
in debitum exigit Cumuero de¬
bitum exigit. quis tep̃hendar ex¬
actorem. quãnus expectet donato

Expanded text:
beratus, quis dicat Deo, Quare damnas mundum? Quomodo accusatur judex Deus, quando damnatur mundus reus? Reus es: si quid debeas consideres, poena vocatur; nec cum a te debitum exigitur, exactor juste reprehenditur. Reprehendatur exactor, si indebitum exigit: cum vero debitum exigit, quis reprehendat exactorem, quamvis exspectet donato
Abbreviated transcription (Latin):
u nõdũ habes ꝙiã si lateat: inqͦ
me dubio possit te eẽ suꝑior Eꝑ
ogitatio ad continẽdã ⁊ edoman.¬
ñ suꝑbiã ualet: ne arbitreris qsm̃
na quedam hona eminẽt & apparẽt.
õ alterũ nulla habe̾ que lateant.
fortasse maioris ponderis bona
nib te suꝑat nescientẽ: Non enĩ
illit nos. aut adulatione potiꝰ uti
płs iubo cũ dicit nichil ꝑconten¬
ionem ueq ꝑ in anẽ głam. sed in
umilitate mentis alt̾ alterum
gitimantes suꝑiorẽ sibi: Non hoc
sa debemus existimare ut non
ristimemꝰ. s nos existiare finga¬
nuis s uere existimemꝰ posse efse
liquid ꝯccultum in alio quo no-¬
llo uidem᷑ suꝑiores eẽ. nõ sit occul¬
um. Iste cogitationẽs depͥmẽtes sẽ

Expanded text:
tu nondum habes, etsi lateat, in quo tu nondum habes, etsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam et edomandam superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere, quae lateant, et fortasse maioris ponderis bona, quibus te superat nescientem. non enim falli nos aut adulatione potius utilus jubet, cum dicit: Nihil per contentionem, neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis; alter alterum existimantes superiorem sibi: non hoc ita debemus existimare, ut non existimemus, sed nos existimare fingamus, sed vere existimemus posse esse aliquid occultum in alio quo noillo videmur superiores esse, non sit occultum. Istae cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽ admodũ ille in eo quodu¬
bum caro fc̃m est. ⁊ habitauit
suscepit nõ aitendit sua sedĩa
ita ⁊ nos libent̾ ad eius ĩ mortaha¬
tem. inuicem onera nra portemis
Nuic cogitationi accedit ꝙiã si
gitatio. quia ilłe suscepit homi sͣ¬
ni nos aut̃ homines sumus:
considerare debemus qd̃ egritu¬
um sũ aĩe siue corporis quam i
mine alio iudemus: ⁊ nos habe
otumus aut possumꝰ: Noc ergo
ehibeamus ei. cuius infirmitatẽ
ptare uolumus: quod ab illo nio¬
s uellemus exhibeti. si forte uos
ea eẽmus ꝙ ipse nõ eꝙͣ Ed hoc
ma fcũs sum ut om̃s lucri face¬
m Cogitando .s. in eo uitio etiam
eẽ potuisse. uñ cupiebat alium a¬
lim libetare: Compatiendo ⁊̃ potiꝰ
Uagebat nõ m̃tiendo sicut quidam
ispicantur: Q hi maxime. qui m̃¬
mis suis defendetidis que nega
nõ possunt: alicuiꝰ magni exempli
uttocimũ requirut: Dem̃ ⁊̃ illud¬
ngitaridum millũ eẽ hominẽ qui
possit habete aliquid boni quod

Expanded text:
lle in eo quod uerbum caro factum est et habitauit suscepit, non attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, quam in homine alio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non eomnia factus sum, ut omnes lucri facerem. cogitando scilicet in eo uitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari, compatiendo potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui mendaciis defendendis, quae negare non possunt, alicuius magni exempli patrocinium requirunt. Decogitandum, nullum esse hominem, qui non possit habere aliquod bonum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
toserant: quã ꝙͣ nec tolerare sem
uicem dicendi sunt. sed potius se
inuicem consolariz Sicut ⁊tristes.
de te una magis se portant et
qiͣ in cumbunt sibi: quam siunus
tristis eẽt ⁊ alius gaudero. Siã
adu̾sus se tristes sint: ꝓrsus se
toletare nõ possunt: Et̾ iõ in huiꝰ¬
cemodi affectionib suscipienda
est aliquantulum ip̃a egritudo.
de quauis ꝑte aliũ libetari: q sic
suscipienda ut ad auxilium nõ ad
equalitatẽ miserie ualeat: quem¬
admodũ seinclinat qui manũ ia¬
ceni porrigit: Non enĩ se ꝓicit nt
ambo iaceant. s incuruat tamen
ut iacentẽ etigat: Neq illa res
officiorum. istum laborem ad por¬
tanda onera alioꝵ facit libenter
impendi: nisi cũ cogitamus quan¬
ta ꝓ nobis ꝑtulerit dñs: Hinc eĩ
admonẽs. ait apls: Noc sentite
inuobis. quod ⁊ in xp̃o iħu Qui

Expanded text:
tolerant, quamquam nec tolerare se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus, quanta pro nobis pertulerit dominus. hinc enim admonens ait apostolus: hoc sentite in uobis quod