comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ fixa t̾re inheret. longitudinẽ inde usq ao brachia. latitu¬
oinẽ. in eorundẽ expansiõe brachioꝵ. alticudinẽ ab ipsis bra¬
chiis sursũ u̾sus qͦ caput ĩminet. his aũ .iiiͦ. supͣdicte uuirtute¬
signant᷑. Pfundo. fides. que occulta uoluntatis di uocatione pͥmam
fundo cordis qͣsi fundam̃tũ in edẏficio ponit᷑. longitudine. ꝑ seuerar¬
tia. alticudine. spes. quȩ nob̃ in celestib reposita ẽ. latitudine cari¬
hend̾e cũ om̃ib scĩs. que sit longitudo. latitudo. sublimitas ⁊ pro¬
fundũ. Salutis gͦ pͥmos aditus in supplicii sui figura saluator nr̃.¬

Expanded text:
quo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latituquo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latitudinem, in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem, ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutesignantur: Profundo, fides, quae occulta voluntatis Dei vocatione, prima in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio, ponitur; longitudine, perseverantia; altitudine, spes, quae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, chariehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum . » Salutis
Abbreviated transcription (Latin):
alia quedã quȩ nos spiritalit̃ ampliꝰ edyficent ꝑ illa figura¬
rĩ. Nam ñ solũ que gessit. s & que pati uoluit. sic disposuit ut
cũ int̾iora ꝑspexeris. si exteriora hec attendas. sic utrobiq conso¬
nã inuenies similitudinẽ. qͦmͦ ex qualitate seu ex ꝓprietate figu¬
Sraꝵ uł apicũ. eandẽ scriptoris manũ diu̾sis in locis recognoseis.
qd̃ decentissimũ ẽẽ nullꝰ abnuat. salutẽ humani generis
in ligno crucis constitui : ut unde mors oriebatur inde uita re¬
surg̾et. & qͥ in ligno uincebat in ligno qͦ uinceret᷑. Qd̃q ait qͥ¬
dam neue quis ignoret spetiem crucis ẽẽ colendã quȩ dñm por¬
tauit ouans ratione potenti. quatuor inde plagas quadrati col¬
fidem spẽ ⁊ caritatẽ. quartãq illaꝵ ꝑseuerantiã. in eiꝰdẽ eru¬
cis qua pendebat figura significabat. Habet enĩ crux longi¬
tudinẽ. latitudinẽ. sublime. atq ꝓfundũ. Sfundũ .i. acumen

Expanded text:
 quae nos spiritualiter amplius aedificent, per illa significari. Nam non solum quae gessit, et quae pati voluit, sic disposuit, ut cum interiora perspexeris, si exteriora haec attendas, sic utrobique consonam invenies similitudinem, quomodo ex qualitate seu ex proprietate figurarum vel apicum, eamdem scriptoris manum diversis in locis recognoscis. quod decentissimum esse nullus abnuat, salutem humani generis in ligno crucis constitui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret, et qui in ligno vincebat, in ligno quoque vinceretur. Quodque ait q Neue quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti Quattuor inde plagas quadrati colfidem, spem et charitatem, quartamque illarum, perseverantiam, in ejusdem crucis, in qua pendebat, figura significabat. Habet enim crux longitudinem, latitudinem, sublime atque profundum, id est acumen,
Abbreviated transcription (Latin):
significat. quod de illo ꝓpħa p̃dixit: & peccata nr̃a ipse portauit.
Spine namq peccata designant: que animã pungunt & lacerai
Nam & ꝓpt̃ peccatũ homini date st̃. dicente dño ad adam. Cũ oꝑatꝰ
fueris t̾ram ñ dabit fructꝰ suos. s spinas & tribulos gerbinabit tͥ.¬
etera qͦ omiã que passus ẽ qͥb illusus ẽ. mysteria: simul & mora¬
lia continent docimĩta. Nam in eo quod facies eiꝰ uelat᷑. ac dem¬
de colafitat᷑. uelam̃ illud significat qđ suꝑ cordaiidȩoꝵ expandet᷑
ut uide illũ non mereantur: quẽ nc̃ usq in synagogis suis conui¬
tiis collafizant. et exalapant maledictis. Nob̃ aut̃ in his om̃ib

Expanded text:
significat, quod de illo propheta praedixit: « Et peccata nostra ipse portavit . » Spinae namque peccata designant, quae animam pungunt et lacerant. Nam et propter peccatum homini datae sunt, dicente Domino ad Adam: « Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tetera quoque omnia, quae passus est, quibus illusus est, mysteria simul et moralia continent documenta. Nam in eo quod facies ejus velatur, ac deinde colaphizatur, velamen illud significat, quod super corda Judaeorum expandebatur, ut videre illum non mereantur, quem nunc usque in synagogis suis conviciis colaphizant et exalapant maledictis. Nobis autem
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis subiecit exempla. Dixerat enĩ qr milites qͥ fregert̃ ru¬
ra latronũ cũ uenissent ad iħm ut uidunt eum iam mortuũ ñ
freger̃t crura eiꝰ. s unꝰ militũ lancea latus eiꝰ aꝑuit: ⁊ continuo exi¬
uit sanguis ⁊ aqua. facta st̃ inqͥt hec ut scriptura impleret᷑ que
dic̃ de eo. Os non cõminuetis ex eo. E item alia scriptura dic̃ de eo.¬
uidebunt in quẽ transfixert̃. Cur agnꝰ qͥ immolat᷑ noluit ut os cõ¬
minueret᷑ ex eo: Non enĩ casu s eo uolente ⁊ disponente actũ est.
Siqͥdem ñ alia quã que uoluit ac disposuit: ipse ab his qͥ eũ uolun¬
ra sua frangerent᷑ sic̃ ⁊ illoꝵ sceleratoꝵ: inter quos reputatꝰ est:
uideł ircirco qr ossium fractura nullũ usquã bonũ sua similitudi¬

Expanded text:
Scripturis subjecit exempla. Dixerat enim, quia milites, qui fregerunt crura latronum, cum venisent ad Jesum, et viderunt eum jam mortuum, non fregerunt crura ejus, sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Facta sunt, inquit, haec, ut Scriptura impleretur, quae dicit de eo: Os non comminuetis ex eo. Et item alia Scriptura dicit: Videbunt, in quem transfixerunt . Cur agnus qui immolatus est, noluit ut os comminueretur ex eo? Non enim casu, sed eo nolente et disponente actum est. Siquidem non alia, quam quae voluit ac disposuit ipse ab his qui eum volunra sua frangerentur, sicut et illorum sceleratorum, inter quos reputatus est? Videlicet, idcirco, quia ossium fractura nullum usquam bonum sua similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis. xͥ substantiã. de suꝑnis aspirans ignea diuinitaui̾ po¬
tentia rursus animauit: & sic̃ uere rutilans ignis gła beate. resur¬
rectionis hac nocte in ꝑpetuũ nob̾ gaudiũ felicit᷑ illipeit.
tem ex eodem igne conseerati cerei : cuncti qͥ in eccła st̃ illumi¬
nari debent cereoli. Quod cũ fit. oportune nob̾ illud in m̃tẽ sub¬
uenit. qd̾ oñs nr̃ ea die qua resurrex̃. cũ eẽt sero stans in medio¬
 discipłoꝵ suoꝵ. manꝰq & latus ostendens eis. insufflauit ce dixit.
ꝑ hẽ uisibilẽ ignẽ constat significari: quẽ uenit upse mitiene
rie. tante dignitatis benedictionẽ. suꝑ cereum ꝓnuntie dia¬
conꝰ. p̃sente sacerdote. uł etiã pontifice: sacrisq indutũ uestib
Causa manifesta sese offert querentib Constat enĩ qr boriũ sg¬

Expanded text:
humanitatis Christi substantiam de supernis aspirans ignea divinitatis pohumanitatis Christi substantiam de supernis aspirans ignea divinitatis potentia rursus animavit, et sicut vere rutilans ignis, gloria beatae resurrectionis hac nocte in perpetuum nobis gaudium feliciter illuxit. Item eodem igne consecrati cerei cuncti, qui in Ecclesia sunt, illuminari debent cereoli. Quod, cum fit, opportune nobis illud in mentem subvenit quod Dominus noster ea die, qua resurrexit, cum esset sero, stans in medio discipulorum suorum, manusque et latus ostendens eis, insufflavit et dixit eper hunc visibilem ignem constat significari, quem venit ipse mittere riae, tantae dignitatis benedictionem super cereum pronuntiet diaconus, praesente sacerdote vel etiam pontifice, sacrisque indutum vestibus causa manifesta sese offert quaerentibus. Constat enim, quia bonum s
Abbreviated transcription (Latin):
nocte intuetur. nẽ celestib doctnis compluens ut uere colũpna nubi
nẽ igne sui spc̃ accendens. ut uere colũpna ignis. Iam gͦ uere col¬
lũpne huiꝰ mysteria nouimꝰ. Quod aut̃ dicit de natura ignis di¬
cens. qui licet diuisus sit in partes. mutuati tam̃ luminis detrim̃ta
ñ nouit. multa namq luminaria de uno uidemꝰ accendi. nec ulud
unũ ꝓpt̾ea sibimet lum̃ diminuit: nicħominꝰ ad illud idem argu¬
m̃tũ ꝓficit. Nũquid enĩ rem talem tali in loco. p̃sertim oĩb nota
ñ ꝓpter aliud quã ꝑpter semetipsam docere nos uoluit .Siqͥdem
ineptũ fuisset. hoc absq mysterio tantis inserere laudib Dum g̾
colũpnã hanc ceream rutilans ignis accendit: sic de sua copla lau
datus. ꝑ ħ aliud ꝑpulchrũ piũq spectacłm nr̃aꝵ m̃tiũ ocłis inge¬
rit᷑. Beniq sic illud innuit᷑. qd̾ extinctã & in sepulchro iacenteta

Expanded text:
oster die ac nocte intuetur » nunc coelestibus doctrinis compluens, ut vere columna nubis, oster die ac nocte intuetur » nunc coelestibus doctrinis compluens, ut vere columna nubis, nunc igne sui spiritus accendens, ut vere columna ignis. Jam ergo verae columnae hujus mysteria novimus. Quod autem adjicit de natura ignis dicens: Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis 78 detrimenta non novit: multa namque luminaria de uno videmus accendi, nec illud unum propterea sibimet lumen diminuit, nihilominus ad idem argumentum proficit. Nunquid enim rem talem tali in loco praesertim omnibus notam, non propter aliud, quam propter semetipsam docere nos voluit? Siquidem ineptum fuisse hoc absque mysterio tantis inserere laudibus. Dum ergo columnam ceream rutilans ignis accendit, sic de sua natudatus, per hoc aliud perpulchrum piumque spectaculum nostrarum mentium oculis ingeritur. Denique illud innuitur quod exstinctam in sepulcro jacentem
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ⁊ resurgentis grãm atq uictoriam. uetera cũ noitis confe¬
rens. tamquã tuba clarissima ꝑsonet. Sed iam colunne huiꝰ in¬
qͥt p̃conia nouimꝰ : quã in honorẽ dĩ rutilans ignis accendit.
Qͥ licet diuisus sit in partes: mutuati tam̃ luminis detrim̃ta ñ
nouit. Ex his qͦ duob u̾siculis: magis ac magis sepedicta cereisig¬
nificatio collucescit. Qd̃ enĩ ait. colunne huiꝰ p̃conia nouimꝰ:
aꝑte nob innuit qd̾ illud idem ꝑ hanc p̃ciosã lampadẽ intelli¬
gere debeamꝰ. quod ꝑ illã p̃figurabatur collũpnã: que castra filioꝵ
isrł de egypto exeuntiũ ꝑ mare rubrũ p̃cedebat. Significabat autẽ
illa colũpna nubis. bene notã nob nubẽ humanitatis.x: in qua ꝓpri¬
colũpna nubis popłm suũ a diaboli seruitute lib̾atũ. & rubrũ mar
baptismi transeunte. p̃cedit dux itineris. ut inducat in uerã derrã

Expanded text:
sit, et resurgentis gratiam atque victoriam, vetera cum novis confesit, et resurgentis gratiam atque victoriam, vetera cum novis conferens, tanquam tuba clarissima personet. Sed jam columnae hujus, inquit, praeconia novimus quam in honorem Domini rutilans ignis accendit. Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis detrimenta non novit. Ex his quoque duobus versiculis magis ac magis saepe dicta cerei significatio collucescit. Quod enim ait: Columnae hujus praeconia novimus, aperte nobis innuit quod illud idem per hanc pretiosam lampadem intelligere debeamus, quod per illam praefigurabatur columnam, quae castra filiorum Israel de Aegypto exeuntium per mare Rubrum praecedebat . Significabat autem illa columna nubis bene notam nobis nubem humanitatis Chricolumna nubis populum suum a diaboli servitute liberatum et Rubrum mare baptismi transeuntem praecedit dux itineris, ut inducat in terram veram
Abbreviated transcription (Latin):
cere mat̾ apes educit. absq concubitu concipit & parit. Cui rec¬
te comparatur uirgo maria di genitrix: que inuiolata nob̃ dm̃
in carne qͣsi mel in cera ꝓtulit. Cum gͦ recte humanitatis xͥ simili¬
tudinẽ gerat : annꝰ illi ab incarnatione eiusdẽ dñi xp̃i consequen¬
t̃ inseribitur. Ꝙ qr crucifixus ẽ: crucis qͦ figura congrue nichilo¬
minꝰ insculpitur. Ampliꝰ autẽ id qd̃ dictũ ẽ: eiꝰdẽ. cerei benedic¬
tio confirmat. Primo cũ in p̃fatione benedicens rogat: ut qͥ
me non meis meritis intra leuitaꝵ numerũ dignatꝰ ẽ aggrega¬
re. luminis sui gr̃am infundendo cerei huiꝰ laudẽ implere pre¬
cipiat. Laus enĩ cerei nullomꝰ nominanda ẽẽt. nisi xp̃m filiũ di
qͥ cũ patre & spũ scõ d̾s unꝰ ⁊ solꝰ laudandus ẽ significaret: p̃ser¬
tim cũ laus eadẽ cerei noctis huiꝰ iocundũ ac p̃dulce p̃conuun

Expanded text:
cerae educit, apis mater absque concubitu concipit et parit, cui reccerae educit, apis mater absque concubitu concipit et parit, cui recte comparatur virgo Maria Dei genitrix, quae inviolata nobis Deum in carne, quasi mel in cera, protulit. Cum ergo recte humanitatis Christi similitudinem gerat, annus illi ab Incarnatione ejusdem Domini Christi consequenter inscribitur. Et quia crucifixus est, crucis quoque figura congrue nihilominus insculpitur. Amplius autem, id quod dictum est, ejusdem cerei benedictio confirmat. Primo cum in Praefatione benedicens rogat: Ut qui me, non meis meritis, intra levitarum numerum dignatus est congregare, luminis sui gratiam infundendo, cerei hujus laudem implere praecipiat. Laus enim cerei nullo modo nominanda esset, nisi Christum Filium, qui cum Patre et Spiritu sancto Deus unus et solus laudandus est, significaret, praesertim cum laus eadem cerei noctis hujus jucundum ac praedulce praeconium
Abbreviated transcription (Latin):
elesias benedici insticutꝰ: a cuiꝰ dulcisona benedictiõe p̃conia sc̃t
resurrectionis xp̃i inchoantur. Significat uͦ eundẽ dñm nr̃m
resur gentẽ: suoꝵ tͥsticiã discipłoꝵ inmo mundũ uniu̾sũ. leti¬
cie competentis claritate serenantẽ. Hoc uere congruit. & uis
ipsa significationis exposcit: ut sic̃ pret̾itis noctib extincta lum¬
naria faciẽ eccłe contristauer̃t. sic eandẽ noctẽ. hanc cereus illu¬
upra dictũ est ꝑ candelas que extincte st̃. mortes significari ꝓ
dñm significare: qui eugłizans occiditur. unꝰ ex ꝓpħis reputatus.
Constat aut̃ qr qui contemptus & humił occisus est. hc̃ ds suscitauit.
& pͥncipẽ ac saluatorẽ exaltauit: ad dandã penitentiã in remissionẽ
peccatoꝵ. Bene gͦ significationis ordo ꝓcedit: dũ clarã resurgentis
magnitudinẽ. preclari significat magnitudo cerei. Co uł maxime
cereus ad xp̃i similitudinẽ accedit: qd̃ paruula quȩ substanciã

Expanded text:
lesias benedici institutus, a cujus dulcisona benedictione praeconia sanctae resurrectionis Christi inchoantur. Significat vero eumdem Dominum nostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruit et vis ipsa significationis exposcit, ut sicut praeteritis noctibus exstincta luminaria faciem Ecclesiae contristaverunt, sic eadem nocte hac cereus illuSupradictum est, per candelas, quae exstinctae sunt, mortes significari prDominum significare, qui evangelizans occiditur, unus ex prophetis reputatus. Constat autem quia qui contemptus et humilis occisus est, hunc Deus suscitavit, ac « principem et Salvatorem exaltapeccatorum . » Bene ergo significationis ordo procedit, dum claram resurgentis magnitudinem praeclari significat magnitudo cerei. Eo vel maxime cereus ad Christi similitudinem accedit, quod parvula, quae substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
toris itinera pene cottidie diligent̃ cõputantur. Om̃ib gͦ ut die¬
tũ ẽ duleis est hec sacra sollempnitas. om̃ib cara. elinctis desicła

Expanded text:
toris itinera pene quotidie diligenter computantur, omnibus ergo, ut dictoris itinera pene quotidie diligenter computantur, omnibus ergo, ut dictum est, dulcis est haec sacra solemnitas, omnibus cara, cunctis d
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nicħ gaudia pie contẽplationis amplificat. Quantũ aut̃ ad
cognoscendã solennitatis eiusdẽ grãm: carnales qͦq eccłastica iu¬
uit industria nã qr nequeunt ad sp̃italia uidenda m̃tis ocłos
aꝑire. nͥ causaꝵ corporalit̃ accidentiũ ui maiore excitent᷑: que¬
site st̃ cause quaꝵ impulsu uehem̃ter excitandi ꝑcellerentur.
eiuniũ quippe quadragesimale qd̃ ꝓ decimis dierũ offerrido
alibi iã dictũ ẽ. sic dispositũ. sicq prefixũ ẽ. ut ñ ante hane sa¬
cratissimã noctẽ ullomͦ terminetur. ac deinde qͥnquaginta di¬
erũ numerus continue sequat᷑: in quib omĩno ieiunia relaxa¬
tur. Itaq dũ ꝑ abstinentiã corpꝰ atteritur. nec aliunde laxatio
nͥ ab hac paschali nocte sꝑatur. uł sic eadem beata nox a carna¬
lib qͦ ambitur. ⁊ cũ expectatione suscipitur. ⁊ anteꝗ᷑ ueniat.
sic om̃s dies quadragesime qͥ interst̃. tamꝗͣ diurna desidati uia¬

Expanded text:
autem ad cognoscendam solemnitatis ejusdem gratiam, carnales quoque ecclesiastica juvit industria. Nam quia nequeunt ad spiritualia videnda mentis oculos aperire, nisi causarum corporaliter accidentium vi majore excitentur, quaesitae sunt causae, quarum impulsu vehementer excitandi percellerentur. Jejunium quippe quadragesimale, quod pro decimis dierum offerri Deo alibi jam dictum est, sic dispositum, sicque praefixum est ut non ante hanc sacratissimam noctem ullo modo terminetur, ac deinde quinquaginta dierum numerus continue sequatur, in quibus omnino jejunia relaxantur. Itaque, dum per abstinentiam corpus atteritur, nec aliunde laxatio, nisi ab hac paschali nocte speratur, vel sic eadem beata nox a carnalibus quoque ambitur, et cum exspectatione suscipitur et, antequam veniat, sic omnes dies quadragesimae qui intersunt, tanquam diurna desiderati via
Abbreviated transcription (Latin):
rit puerũ iam ñ meminit p̃ssure ꝓpt̃ gaudium: qr natusẽ
homo in mundũ. Mulieri quippe ẽccłam suã assimi lat: que
qr xp̃m diligit quẽ ex deo patre genitũ in nrãm naturã susce¬
pit. recte hac die moriente illo ⁊ ꝑ mortẽ qͣsi ꝑ partũ in uit̾a
ȩt̾nã ⁊ in immortalitatis głam exeunte. tͥsticiam h̃t̃ ⁊ clamat.
et̃no suo regno natus gauisi st̃ discipłi uiso dño. sic̃ ipse dixerat. ite¬
rũ aut̃ uidebo uos ⁊ gaudebit cor ur̃m ⁊ gaudium ur̃m nemo
tollet a uob̃: ꝑpulchre ꝑfecta ẽ que p̃missa fuerat mulieris sinr¬

Expanded text:
rerit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est rerit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum » Mulieri quippe Ecclesiam suam assimilat, quae quia Christum diligit, quem ex Deo Patre genitum, in nostram naturam suscepit, recte hac die moriente illo per mortem, quasi per partum in vitam aeternam et in immortalitatis gloriam exeunte, tristitiam habet, et clamat « urrexit, aeterno suo regno natus, « gavisi sunt discipuli viso Domino , » sicut ipse dixerat: « Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis , » perpulchre perfecta est,
Abbreviated transcription (Latin):
nulłꝰq soluere poterat nͥ d̾s. miseratus d̾s homo fieret. qͥ ꝓ se nicħ
ut supͣdictũ ẽ conscientia culpe gaudium nr̃m reu̾berat. ut
non exultemꝰ hac die. s ambulemꝰ demisso capite. qr uulnera il¬
la nr̃a fecert̃ crimina: qr contumaces serui cõmisimꝰ qd̃ uapu¬
lat ille dñs om̃ium: qr quȩ ille exoluit nos rapumꝰ. Deinde
eugłice qͦ auctoritatis ẽ. ⁊ ex dni dictis accepimꝰ. ut hac die
gaude uideis relinquamꝰ: ⁊ nos contristem᷑. Nam cũ dixis¬
set modicũ ⁊ non uidebitis me: ⁊ iterũ modicũ & uidebitis
me: sequutꝰ adiunxit. Am̃ am̃ dico uob̾ qr plorabitis ⁊ flebi¬
tis uos. mundꝰ autẽ gaudebit: uos autẽ contristabimini. s
tͥsticia ur̃a u̾tetur in gaudium. Adhuc aut̃ huic tante reilłs¬
ticiam conuenire: ꝓbabili exemplo confirmat dicens. Muli¬
er cũ parit tristiciam habet: qr uenit hora eiꝰ. Cũ aũ peꝑe¬

Expanded text:
nullusque solvere poterat nisi Deus miseratus Deus homo fieret, qui cum pro snullusque solvere poterat nisi Deus miseratus Deus homo fieret, qui cum pro sut supra dictum est, conscientia culpae gaudium nostrum reverberat, ut non exsultemus hac die, sed ambulemus demisso capite, quia vulnera illa nostra fecerunt crimina, quia contumaces servi commisimus, quod vapulat ille omnium Dominus, quia quae ille exsolvit, nos rapuimus . Deinde evangelicae quoque auctoritatis est, et ex Domini dictis accepimus, ut hac die gaudere Judaeis relinquamus, et nos contristemur. Nam cum dixisset: « Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me , » secutus adjunxit: « Amen, amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit: vos autem contristabamini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium . » Adhuc autem huic tantae rei tristitiam convenire probabili exemplo confirmat, dicens: « Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus; cum autem pepe
Abbreviated transcription (Latin):
iine ordinationis utrũq fuisse. ⁊ hominis lapsũ ⁊ eiꝰdem restau¬
rationẽ. s p̃scitũ qͥdem lapsũ fieri ꝑmisisse dm̃ ad diaboli dãp¬
nationẽ: restaurationẽ aut̃ eiꝰ p̃ordinasse ad multiformis sapien¬
tie dci ostensionẽ. Et ñ sic̃ blasphemam᷑ inqͥt apłs. ce siẽ auint qͥ¬
dam nos dicere. faciãmꝰ mala ut ueniant bona: quoꝵ dampnatio
iusta ẽ. Dixerat enĩ. Ubi abundauit peccatũ. suꝑabundauit grã.
Qd̾ qͥdam iuste dampnandi sic ꝑu̾terant: ut illũ dixisse assererent
qd̃ oporteat nos facere mala. ut ueniant bona. Quorsũ hec : uideł
ut adu̾tamꝰ qr multomagis d̾s cũ faceret hominẽ. nec uoluit nec ul
lomͦ dixit fiant mala ut ueniant bona: s eo nolente eo ꝓhibente
mortẽq cõminente. diabolo consentiens homo malũ fecit: deo aut̃
disponente bonũ uenit. E ubi abundauit peccatũ in tantũ suꝑ¬
abundauit grã. ut qr satisfactionẽ ꝓ culpa nullꝰ debebat nͥ homo

Expanded text:
utrumque fuisse, et hominis lapsum, et ejusdem restitutionem, sed praescitum quidem lapsum fieri permisisse Deum, ad diaboli damnationem, restaurationem autem praeordinasse, ad multiformis sapientiae suae ostentionem. « Et non sicut blasphemamur, inquit Apostolus, et sicut aiunt quidam nos dicere: Faciamus mala, ut veniant bona, quorum damnatio juxta est . » Dixerat enim: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Quod quinam juste damnandi sic pervertebant, ut illum dixisse assererent quod oporteat nos facere mala, ut veniant bona. Quorsum haec? Videlicet ut advertamus, quia multo magis Deus, cum faceret hominem, nec voluit, nec ullo modo dixit: Fiant mala, ut veniant bona; sed eo nolente, eo prohibente, mortemque comminante, diabolo consentiens homo malum fecit ; Deo autem disponente, bonum venit. Et « ubi abundavit peccatum, » in tantum « superabundavit gratia, » ut quia satisfactionem pro culpa nullus debebat, nisi homo,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit suꝑ eos spẽ sc̃s. & rł. Item in alio loco scribitur. quod
b apłoꝵ uicariis deberi ut consignent: & paraclytũ tradeq.
Legit᷑ aut̃ in gestis pontificalib qd̃ siluester papa constitu¬
it. ut baptizatũ liniat p̾̃sbit̾ crismate leuatũ de aqua. ꝓp¬
Presbiteris itaq crismate baptizatos ungere licet. s qd̃ ab
ep̃o fuerit conseeratũ: ñ tam̃ frontẽ qd̃ solis debet᷑ epĩs. sed¬

Expanded text:
nctus , » etc. Item in alio loco scribitur quod us, apostolorum vicariis deberi, ut consignent, et Paracletum tradant. Legitur autem in Gestis pontificalibus quod Sylvester papa constituit ut baptizatum linat presbyter chrismate, levatum de aqua, propPresbyteris itaque chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem quod solis debetur episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
guine consꝑgitur. quandui ligatꝰ deridet᷑. uelata facie colafi¬
tat᷑. exalapatur. conspuit᷑. quandiu illudit᷑. ueste alba indut᷑.
itemq harũdiñe accipiens in dextera uestemq purpureã
⁊ spineã coronã. clauoꝵq fixurã qͥb in eruce pendens legi
factus ẽ maledictũ. bibitq aceti pocłmꝰ cot obꝓbriis exa¬

Expanded text:
guine conspergitur , quandiu ligatus deridetur, velata facie colaphiguine conspergitur , quandiu ligatus deridetur, velata facie colaphizatur, et alapatus, consputus, quandiu illuditur veste alba indutus, itemque arundinem accipiens in dextera, vestemque purpuream, et spineam coronam, clavorumque fixuram, quibus in cruce pendens, legis factus est maledictum, bibitque aceti poculum, quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
quo tantus ille uictor resurrex̃. qͦ nob uictoriam suã annunciau̾
quo nob̃ in semetipso qͥd de nob̾ sꝑemꝰ ostendit: ⁊ tẽ ꝓ redemptiõe
animaꝵ que hac die patrata ẽ. ⁊ ꝓ resurrectione  corpoꝵ que il¬
la luce condita ẽ: ꝓ hoc inꝗͣ. duplici munere menarrabił inesti¬
mabił. infinite sollẽpnitas dignitatis. toto corde. toto ore totisq
uirib concelebranda ẽ. Hac interim die tͥsticia regnet. Hac ĩꝗͣ
die a tͥsticia denominata. id tristi die contristemur ad penitẽ¬
tiam: ferrũ dominice passionis nrãm ꝑtranseat aiãm: clauima¬
nuum ac pedũ eiꝰ carnẽ nr̃ãm configant: crux eiꝰ nrãm confi¬
gat concupicentiã. Conpatiam᷑: ut conregnemꝰ. Hodie ñ sacͥfice¬
mͦ: dũ nob̾ hostia tollit᷑ de manib. Non sacͥficent amici: dũ
trucidant inimici. Oñs inquit moyses pugnabit ꝓ uob̾. ⁊ uos
tacebitis. Quandiu gͦ torcular calcat solus. ⁊ indum̃tũ eiꝰ san¬

Expanded text:
riam suam annuntiavit, quo nobis in semetipso, quid de nobis speremus, ostendit, et tunc pro redemptione animarum, quae hac die patrata est, et pro resurrectione corporum, quae illa luce condita est, pro hoc, inquam, duplici munere inenarrabilis, inestimabilis, infinitae solemnitatis, dignitatis toto corde, toto ore totisque viribus concelebranda est. Hac interim die tristitia regnet, hac, inquam, die tristitia denominata, id est tristi die contristemur ad poenitentiam, feria Dominicae passionis nostram pertranseat animam, clavi manuum ac pedum ejus carnem nostram configant, crux ejus nostram suspendat concupiscentiam. Compatiamur, ut conregnemus . Hodie non sacrificemus, dum nobis hostia tollitur de manibus. Non sacrificent amici, dum trucidant inimici. « Dominus, inquit Moyses, pugnabit pro vobis et vos tacebitis . » Quandiu ergo torcular calcat solus, et indumentum ejus san
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ dñice passionis. nocturnis aut̃ uigiliis tempora pͥora:. ꝑ que
futurã eandem passionẽ ꝓpħe p̃nunciauer̃t. Qͥ qr ñ tacentes
int̾fecti st̃. iccirco nob̃ uoces illoꝵ ꝓferentib. candelȩ ut supͣ
dictũ ẽ extingunt᷑: quaꝵ ultima quȩ extinguit᷑ ad cantiẽ¬

Expanded text:
mus Dominicae passionis, nocturnis autem vigiliis tempora priora, per quae mus Dominicae passionis, nocturnis autem vigiliis tempora priora, per quae futuram eamdem passionem prophetae praenuntiaverunt. Qui quia non tacentes interfecti sunt, idcirco nobis voces illorum proferentibus candelae, ut supra dictum est, exstinguuntur, quaru
Abbreviated transcription (Latin):
centũ horaꝵ nr̃ omĩno chorus abscondit. illud signifi
cuire ꝑ castella eugłitantes & curantes ubiq s & nocte hac
postq̃ ħymno dicto exiert cũ illo in monte oliuaꝵ. diffugi¬
entes ⁊ opp̃ssi cristicia cuncti a laude cõmuni conticuert. Iectroo
aut᷑ a completorio ꝓfundũ hoc incipitur silentium: qr circa hane
horam cũ dixisset discipłis. ecce apppinquabit qͥ me tradet. ip¬
si graues eẽ ceꝑunt ⁊ pre tristicia dormitabant: tandemq uͥ
turba ⁊ qͥ uocabat᷑ iudas uenit. cũ tenerent eum. relicto eo om̃s
fugert. Nec qͥsꝗͣ ex illis ad eũ iam ꝓpiꝰ accessit: nͥ discipłs ille qͥ
ut ioħes ait notꝰ erat pontifici. qͥqͦ dixit hostiarie & introdux̃
triste silentium oꝑiat: nocturnas uigilias uł laudes intec¬
ta melodia depm̃at. Ad qd̾ dicendũ: tempus aliud ꝑ diem ali¬
ud significari ꝑ noctẽ. Nam durnis horis p̃sentiam significa¬

Expanded text:
centum horarum noster omnino chorus abscondit, illud significcentum horarum noster omnino chorus abscondit, illud significcuire « per castella evangelizantes et curantes ubique , » sed et nocte hac, postquam hymno dicto exierunt cum illo in montem Olivarum, diffugientes et oppressi tristitia, cuncti a laude communi conticuerunt. Idcirco autem a completorio profundum hoc incipitur silentium, quia circa hanc horam, cum dixisset discipulis: « Ecce appropinquavit, qui me tradet , » ipsi graves esse coeperunt et prae tristitia dormitabant, tandemque ubi turba, et qui vocabatur Judas, venit, cum tenerent eum, « relicto eo, omnes fugerunt . » Nec quisquam ex illis ad eum proprius jam accessit, nisi discipulus ille, qui, ut Joannes ait, « notus erat 69 pontifici, quique dixit ostiariae et introduxit iste silentium operiat, nocturnas vigilias vel laudes intecta melodia depromat? Ad quod dicendum, tempus aliud per diem, aliud significari per noctem. Nam diurnis horis praesentiam significa
Abbreviated transcription (Latin):
li: qd̾ & supͣ dictũ ẽ ubi de die epyphanie m̃tio facta ẽ. S. de
origine baptismi opoeniꝰ dicemꝰ. cũ de morte dnĩ in sequenti
parasceue uł sabbati scĩ officio tractatꝰ uel ordo causaꝵ poposceru
Sciendũ aut̃ qd̾ rectiꝰ faciunt hii quos ⁊ nos imitam᷑. & ordini eu¬
głico magis eoꝵ ꝓpinquat consuetudo. qͥ hodie qͥdem id feria uͦ.
altaria nudant. s ipsa die parasceue lauant. Nam hac feria .uͣ.
cepit qͥdem dñs ad uesꝑam agonitari: s freria.ui. sanguinẽ et
aquã de latere suo lanceatꝰ esfudit. Iccireo & cũ cantu ad passio¬
ne ꝑtinente. uł cũ psalmodia penitentiali lauari consueiun
Hispidi qͦ ramusculi cũ qͥb lauantur. flagela significant que
pectꝰ illud sacratũ deiq capax atrocit̾ secuert̃. Non enĩ diuin¬
tas inhabitans. passibilitatẽ carnis excluserat: s ueros dolore

Expanded text:
li, quod et supra dictum est, ubi de die Epiphaniae mentio facta est. Sed de li, quod et supra dictum est, ubi de die Epiphaniae mentio facta est. Sed de origine baptismi opportunius dicemus, cum de morte Domini in sequenti Parasceve, vel Sabbati sancti officio, tractatus vel ordo causarum poposcerit. Sciendum autem quod rectius faciunt hi quos et nos imitamur, et ordini evangelico magis eorum propinquat consuetudo, qui hodie quidem, id est feria quinta, altaria nudant, sed ipsa die Parasceve lavant. Nam hac feria quinta coepit quidem Dominus ad vesperam agonizari, sed feria sexta sanguinem et aquam de latere suo lanceatus effudit. Idcirco et cum cantu ad passionem pertinente, vel cum psalmodia poenitentiali lavare consuevimus. Hispidi quoque ramusculi, cum quibus lavantur, flagella significant, quae pectus illud sacratum Deique capax atrociter secuerunt. Non enim divinitas inhabitans, passibilitatem carnis excluserat, sed veros dolores
Abbreviated transcription (Latin):
to transtulit. qr cunctis amaritudinib mebriatꝰ soporatꝰ ẽ somno
mortis: & in cunctis a diuinitatis sue gła nudatꝰ ad tempꝰ appa¬
ruit. Cũ gͦ altare xp̃m significet. recte ob cõmemorationẽ hoꝵ
tẽ delectant. Uideł iccirco illa lauari institutũ ẽ. qr dñs
tis ꝑforato. sanguinẽ & aquã effudit. Ideo lauantur uino & aqͦ
uinũ qͦ ꝓ sanguine in sacram̃to sacrificii ipso dño auctore as¬
citũ ẽ. Sanguinẽ namq ⁊ aquã effudit de latere suo sũmꝰ nr̃e
opifex salutis. que pͥma st̃ eiusdẽ elem̃ta salutis. Sanguine re¬
dimim᷑: aqua abluim᷑. Hȩc enĩ aqua pͥma sui fuit origo baptis¬
mi qͦ baptizam᷑ nos. quẽ a nullo accepit. s ipse auctor eiꝰ primꝰ
extitit. hoc id̾o dicimꝰ ne putemꝰ illũ a ioħe suum accepisse hap¬
tismũ. qd̃ romana auctoritas ñ concedit: grecoꝵ cont̾dicens tͣcti¬
tioni ut die epyphanie baptismũ celebremꝰ sic̃ in nocte pasche¬

Expanded text:
 somno mortis, et in cunctis a divinitatis suae gloria nudatus ad tempus apparuit. Cum ergo altare Christum significet, recte ob commemorationem horum, tem delectat. Videlicet idcirco illa lavari institutum est, quia Dotis perforato sanguinem et aquam effudit . Ideo lavantur vino et aqua. Vinum enim pro sanguine, in sacramento quoque sacrificii, ipso Domino auctore, ascitum est. Sanguinem, inquam, et aquam effudit de latere suo summus nostrae opifex salutis, quae prima sunt ejusdem elementa salutis. Sanguine redimimur, aqua abluimur. Haec enim aqua, prima sui fuit origo baptismi, quo baptizamur nos, quem a nullo accepit, sed ipse primus ejus auctor exstitit. Hoc ideo dicimus, ne putemus illum a Joanne suum accepisse baptismum, quod Romana auctoritas non concedit, Graecorum contradicens traditioni, ut die Epiphaniae baptismum celebremus, sicut in nocte pascha
Abbreviated transcription (Latin):
uocari p̃cepit: recte dñs eadem die sexta crucifixꝰ. humane
restaurationis impleuit archanũ. Unde cũ accepisset acetũ
dix̃. consũmatũ ẽ: idr sexta die qd̾̃ ꝓ mundi refectione susce
De hac die primũ illud querit᷑. cur officium ñ habeat. ĩmo
qd̾ maxime mirũ uidetur cur a missaꝵ sollempniis ua¬
cet: cũ passio dnĩca que hac die celebrata ẽ. sacͥficii pͥncipium
nrẽq salutis sũma sit. Uidẽtur namq iure tanta res. sollẽp¬
nib sũmȩ celebranda ẽẽ gaudiis. Si enĩ mr̃is uniꝰcuiuslibet
annua dies qua ꝑ passionẽ mortis ad ĩmortalitatis głam t̾ns¬
migrauit. ⁊ festiuis honorat᷑ gaudiis. ⁊ merito qr p̃ciosa in
conspectu dñĩ mors scõꝵ eiꝰ: cur dies hȩc sollempniũ gaudioꝵ¬

Expanded text:
vocari praecepit; recte Dominus eadem die sexta crucifixus humanae vocari praecepit; recte Dominus eadem die sexta crucifixus humanae restaurationis implevit arcanum. Unde, cum accepisset acetum, dixit: Consummatum est , id est sexta die, quod pro mundi refectione suscepDe hac die primum illud quaeritur, cur officium non habeat, imo quod maxime mirum videtur cur a missarum solemniis vacet, cum passio Dominica, quae hac die celebrata est, sacrificii principium, nostraeque salutis summa sit. Videtur namque jure tanta res solemnibus summe celebranda esse gaudiis. Si enim martyris uniuscujuslibet annua dies, qua per passionem mortis ad immortalitatis gloriam transmigravit, festivis honoratur gaudiis, et merito, quia « pretiosa in conspectu D
Abbreviated transcription (Latin):
mox inuidia sequeretur ingressus ẽ:. illud euidentiꝰ confirmat
qd̾ suꝑius conm̃datũ ẽ: scił hanc ebdomadã humane restaurati¬
onis responde mysterioꝵ ordine. pͥme. illi ebdomade munda¬
ne creationis. Nam hominẽ quẽ in illiꝰ sexta feria creator
mirabilit̾ condidit: in huiꝰ nichilominꝰ sexta feria. idem sal¬
uator mirabiliꝰ redemit. Dies hic parasceue uocat᷑. Parasceue
aut̃ p̃paratio int̃p̃tat᷑. Qͦ noĩe uidei qͥ int̾ grecos conu̾sabaũ
sextã sabbi. que nc̃ a nob̾ sexta feria nuncupat᷑ appellaban̾
qd̾ eo uideł die que in sabb̃m forent necessaria p̃pararera
iuxta qd̾ de manna quondã erat p̃ceptũ. sexta aut̃ die colli¬
getis duplũ ⁊ cetera. Qͥ uͦ int̾ romanos uitã ducebant ui¬
dei: usitatiꝰ eam latine cenã purã cognominabant. Qͥa uͦ du
sexta homo factꝰ ⁊ tota mundi ẽ creatura ꝑfecta. septima aũ
conditor ab oꝑe suo reqͥeuit. unde ⁊ hanc sabbm id reqͥem

Expanded text:
mox invidia sequeretur, ingressus est, illud evidentius confirmat, quod superius commendatum est, scilicet hanc hebdomadam humanae restaurationis respondere, mysteriorum ordine, primae illi hebdomadae mundanae creationis. Nam hominem, quem in illius sexta feria Creator mirabiliter condidit, in hujus nihilominus sexta feria idem ipse Salvator mirabilius redemit. Dies hic Parasceve vocatur; parasceve aeparatio interpretatur. Quo nomine Judaei, qui inter Graecos 332 conversabantur, sextam Sabbati quae nunc a nobis sexta feria nuncupatur appellabant, quod eo videlicet die, quae in Sabbatum forent necessaria, praepararent, juxta quod de manna quondam erat praeceptum, sexta autem die colligetis duplum , etc. Qui vero inter Romanos vitam ducebant Judsexta die homo factus, et tota mundi est creatura perfecta, septima autem Conditor ab opere suo requievit, unde et hanc Sabbatum, id est requiem
Abbreviated transcription (Latin):
uitulã rufam. cuiꝰ corpꝰ ꝓ peccato iubebat᷑ extra castra cremari.
& cinis eiꝰ in aqua cũ ysopo suꝑ popłm asꝑgi. Cur arrundinẽ ĩ ma

Expanded text:
vitulam rufam, cujus corpus pro peccato jubebatur extra castra cremari, vitulam rufam, cujus corpus pro peccato jubebatur extra castra cremari, et cinis ejus in aqua cum hyssopo super populum aspergi . CAPUT XII. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
it bib̃e: reꝓbationẽ significat uinee sue. scił gentis iudaice. Ui¬
nea enĩ dnĩ sabaoth domꝰ isrł ẽ. At illa quã ipse expectauerat ut fa¬
ceret uuas fec̃ labruscas : tandẽ illi mortis miscuit amaritudinẽ.
qua gustata modice. id÷ ꝑ triduum. iam de genimine uitis illiꝰ
terio caritatis: coccus enĩ coloris ignei qͥ in tab̃nacło domini
offerri. ⁊ in ueste sacerdotali bistinctꝰ iubetur assumi. geminã
significat dilectionẽ dei & ꝓximi: qua fit ut qͥcqͥd offerimꝰ igni¬
tũ & quasi bene coloratũ coram diuinis placeat conspectib. Ipse
aut̃ ꝓpt̾ nimiã caritatẽ suam qua dilexit nos. bibebat calicem
passionis. sic̃ ipse. ut cognoscat inqͥt mundꝰ qr ego diligo patrẽ:
& maiorẽ caritate nemo habet. ꝗͣ ut animã suã ponat qͥs ꝓa
micis suis. Igitur huic regi nr̃o elamis coccinea bene congrue¬
bat: ut ipso habitu se illũ eẽ ostendẽt qͥ in lege significabat᷑ per

Expanded text:
udaicae. « Vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est . » At illa, quam ipse exspectaverat, ut faceret uvas, et fecit labruscas , tandem illi mortis miscuit amaritudinem, qua gustata modice, id est per triduum, jam de genimine vitis illius terio charitatis? Coccus enim coloris ignei, qui in tabernaculo Domini offerri, et in veste sacerdotali bis tinctus jubetur assumi , geminam significat dilectionem, Dei et proximi, qua fit ut quidquid offerimus, ignitum et quasi bene coloratum coram divinis placeat conspectibus. Ipse autem « propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos , bibebat calicem passionis, sicut ipse, « ut cognoscat, inquit, mundus, quia ego diligo Patrem ; » et: « Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Igitur huic Regi nostro chlamys coccinea bene congruebat, ut ipso habitu se illum esse ostenderet, qui in lege significabatur per
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipalis tribuitur spẽ. id septiformis paraclytus. habet
diuine gr̃ẽ. ut pax & concordia regnet in nob̃. Huodecim
pb̃ri qui ordinantur circa ep̃m testes & adiutores eiusdẽ
mysterii duodecim apłos significant. quoꝵ in p̃sentia sũ¬
nus pontifex xp̃c hodie testam̃tũ conscripsit. totãq here
ueniet

Expanded text:
principalis tribuitur Spiritus, id est septiformis Paracletus, habet principalis tribuitur Spiritus, id est septiformis Paracletus, habet divinae gratiae, ut pax et concordia regnet in nobis. Duodecim presbyteri, qui ordinantur circa episcopum, testes et auditores ejusdem mysterii, duodecim apostolos significant, quorum in praesentia summus pontifex Christus hodie testamentum conscripsit, totamque haerveniet
Abbreviated transcription (Latin):
illud nr̃m in uoce exultationis & confessionis inchoamꝰ conuun¬
um. Ꝙ si queras cur non ipsa quoq chrismatis consecratio di¬
lata ẽ : ideo scił qd̾ ab hac feria quinta usq in uesꝑam sabbat
qua hora utendũ est chrismate. uacamꝰ a missaꝵ sollempniis.¬
pacẽ accipimꝰ fas ẽ consecrare. & ante hec baptismũ celebrari
sab̃b̃o scõ ratio exigit: de qͦ dicendũ ẽ suo loco. id in magno sab
bati officio. Non gͥ chrismatis qͦ consecratio differri debuit
aut potuit. Qͥd mysterii contineat ordo c̃secrandi chrismatis
n eo loco ubi solemꝰ uuas benedicere consecratur oleum ꝓ in¬
firmis: concludit᷑q conclusione ꝑ quẽ hec omĩa dñe. semꝑ
bona creas & cet̾a. Non enim ꝓprium habet officium .i. nec
in capite u̾ba salutationis. hoc ẽ dñs uob̃̾cũ. nec oremꝰ. nec i¬
malis olei consecratio que d̾r pͥncipalis. qr ad eiꝰ unctionẽ

Expanded text:
illud nostrum « in voce exsultationis et confessionis » inchoamus convivillud nostrum « in voce exsultationis et confessionis » inchoamus convivium. Et si quaeras cur non ipsa quoque chrismatis consecratio dilata est, ideo scilicet quod ab hac feria quinta usque in vesperam Sabbati, qua hora utendum est chrismate, vacamus a mipacem accipimus fas est consecrare. Et ante haec baptismum celebrari hoc Sabbato sancto, ratio exigit, de quo dicendum est suo loco, id est magno Sabbati sancti officio. Non igitur chrismatis quoque consecratio differri debuit aut potuit CAPUT XVIII. Quid mysterii contineat ordo consecrandi chrismatis. In eo loco, ubi solemus uvas benedicere consecratur oleum pro infirmis, concluditurque conclusione: Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, etc. Non enim proprium habet officium, id est nec in capite verba salutationis, hoc est Dominus vobiscum, ne in ujus vero chrismatis olei consecratio, quae dicitur principalis, quia ad ejus unctionem
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ scelere uideoꝵ. Nẽ aut̃ licet dnĩca passio salutis nr̃e sũma
sit. rationabilit̃ tam̃ scã eccła diem illũ in qͦ passus ẽ. luc¬
tui potiꝰ & silentio dedicauit: & gaudium sollempnitatis eiꝰ¬
dem qua sumꝰ redempti. usq in diẽ t̾cium q̃ uictor ille re¬
surrexit. differendũ censuit: ut tẽ demũ ⁊ ꝑ recuꝑata aĩaꝵ
salute quȩ sexta feria patrata ẽ. & ꝓ futura corpoꝵ resurrecti¬
one que illo resurgente pͥma sabbi nob̃ donata ẽ. conuiuium
paschalis agni celebremꝰ in domib nostris dicentes. Pascha nr̃m
tatis. Rectiꝰ gͦ sumentes illud unde postes nr̃aꝵ frontium signe¬
mꝰ quiescimꝰ usq in uesꝑam sabbi que nob̃ ẽ uesꝑa paschałcon¬
uiuii: & tẽ signatis frontib baptizatoꝵ qͥ ueru̾ pharaonẽ scił
diabolum effugientes ꝑ mare rubrũ baptismi ad dm̃ tenduqͣ:

Expanded text:
mus scelere Judaeorum. Nunc autem licet Dominica passio salutis nostrae summa mus scelere Judaeorum. Nunc autem licet Dominica passio salutis nostrae summa sit, rationabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, in quo passus est, luctui potius et silentio dedicavit, et gaudium solemnitatis ejusdem, qua sumus redempti, usque in diem tertium, quo victor ille resurrexit, differendum censuit, ut tunc demum et pro recuperata animarum salute, quae sexta feria patrata est, et pro futura corporum resurrectione, quae illo resurgente prima Sabbati nobis donata est, convivium paschalis agni celebremus in domibus nostris, ds ergo sumentes illud, unde postes nmus, quiescimus usque in vesperam Sabbati, quae nobis est vespera paschalis convivii, et tunc signatis frontibus baptizatorum, qui verum Pharaonem, scilicet diabolum, effugientes, per mare Rubrum baptismi ad eum tendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
riferam infundit grãm. Qd̾ recte hac die chrisma consecretur.
otũ ẽ diem hc̃ quartũdecimũ diem pͥmi mensis referre quo
agnꝰ immolari ad uesꝑam uissus ẽ. & de sanguine eiꝰ ut̾q
postis signari. & suꝑliminare domoꝵ in qͥb comedendꝰ esset:
ut eo signo uiso ext̃minator egypti. sacri coniuuii domos intas¬
tas p̃teriret. Constat aut̃ ideo frontib nr̃is ex ipso crismate in¬
ni sanguine quo postes signabant᷑ fuisse p̃figuratũ. Recte gͦ
qua die figuratiuum illud agebat᷑: nob̃ hoc p̃sentis rei sart̃
sollempniter conficit᷑. Scdm hanc similitudinẽ consequent
uid̾etur. ut hac ipsa nocte domꝰ eoꝵ in qͥb agnꝰ comedendꝰ
est. id frontis eoꝵ in quoꝵ m̃tib fides agni di xp̃i recom.¬
dit᷑ sacro crismate signarent᷑. Qd̃ recte uideret᷑ si hac eadem
nocte paschale conuiuium celebrari conueret: cũ eo qd̾ luge¬

Expanded text:
riferam infundit gratiam. CAPUT XVII. Quod recte hac die chrisma consecretur. riferam infundit gratiam. CAPUT XVII. Quod recte hac die chrisma consecretur. Notum est hunc diem quartum decimum diem primi mensis referre quo agnus immolari ad vesperam jussus est, et de sanguine ejus uterque postis signari, et superliminare domorum, in quibus comedendus esset, ut eo signo viso, exterminator Aegypti sacri convivii domos intactas praeteriret. Constat autem, ideo frontibus nostris ex ipso chrismate imni sanguine, quo postes signabantur, fuisse praefiguratum. Recte ergo, qua die figura tantum illud agebatur, nobis hoc praesentis rei sacrum solemniter conficitur. Secundum hanc similitudinem consequens videretur ut hac ipsa nocte domus eorum in quibus agnus comedendus est, id est frontes eorum, in quorum mentibus fides, Agni Dei Christi reconditur, sacro chrismate signarentur. Quod recte videretur, si hac eadem nocte, paschale convivium celebrare conveniret cum eo quod luge
Abbreviated transcription (Latin):
fonte suscepimꝰ. No ita intelligendũ ẽ. Nam qͥd ꝓdest si
qsqͣ parentũ magnã conferat paruulo hereditatẽ: nisi
ꝑuideat illi tutorem:  parachtus quippe regeneratis in xp̃o
custos & consolator ⁊ tutor ẽ. qui possent suadente diabolo siẽ
paruuli facultat̾ẽ ꝑdere baptismi utilitatẽ: si hẽ ñ haberent
de pulchre spiritui sc̃o ꝑ hanc spetiem suã nob̃̾ placuit dare
grãm. Fructꝰ namq ⁊ piuguedo ẽ olee. que arbor pacis ⁊ lumi¬
nis ministra ẽ: cõmysto balsamo: cuiꝰ arbor odorifera. una est
guedo ẽ: ita ut qͥcũq ex eo refectus fuerit. dicat: inpinguasti
in oleo caput meum. & balsami odor in oleo. suauitatẽ eiusdẽ
spc scĩ significat: qua cunctos qͥ nasũ id iuirtutẽ habent dis¬
cretionis bono odore allicit. ⁊ siuimet appetentes efficit. Quẽ
loco. Bene gͦ spc̃ sc̃s qͥ ꝓpt̾ nos iccirco agit uisibilia qͦ ꝑ hȩc fa¬
ciliꝰ caꝑe queamꝰ inuisibilia. ꝑ hoc simile suã nob̾ suauẽ & odo¬

Expanded text:
n ita intelligendum est. Nam quid prodest, si quisquam parentum magnam parvulo conferat haereditatem, nisi provideat illi tutorem? Paracletus quippe regeneratis in Christo custos et consolator, et tutor est, qui possent suadente diabolo, sicut parvuli facultatem, perdere baptismi utilitatem, si hunc non haberent pulchre Spiritui sancto, per hanc speciem suam nobis complacuit dare gratiam. Fructus namque et pinguedo est oleae, quae arbor pacis et luminis ministra est, commisto balsamo, cujus arbor odorifera una est eguedo est, ita ut quicunque ex eo refectus fuerit, dicat: « Impinguasti in oleo caput meum . » Et balsami odor in oleo suavitatem ejusdem Spiritus sancti significat, qua cunctos qui nasum, id est virtutem habent discretionis, bono odore allicit et suimet appetentes efficit. Quem sanctus, qui propter nos idcirco agit visibilia, quo per haec facilius capere queamus invisibilia, per hoc simile suam nobis suavem et odo
Abbreviated transcription (Latin):
crisma significat. aut quid illo in nob̃ agatur. uł cur hac
die consecretur. qͥd ue mysterii consecrationis eiꝰ ordo con¬
tineat ueri luminis largitat᷑e preunte considare cupimꝰ.¬
tus nuncupatur. Crismate ungendũ pͥmꝰ moyses institu¬
it in exodo. qd & iubente domino composuit: & eo primũ aã¬
ron & filii eiꝰ uncti st̃. Eratq eo tp̃r mystica unctio tantum
rabatur. S postꝗͣ ꝑ seipsũ ueniens xpc d̾i filiꝰ a d̾o patre celeᷤᷤ¬
ti. & uero unguento ẽ delibitꝰ. iam ñ soli pontifices & reges.
s omiĩs eccła unctione esmatis ꝑ impositionẽ manuum con¬
secrat᷑. qd̃ solis debetur ep̃is ut consignent : & spm̃ parady¬
tũ tradant. Qd̃ non solũ consutudo eccłastica demonstrat. ue¬

Expanded text:
chrisma significet, aut quid in illo nobis agatur, vel cur hac chrisma significet, aut quid in illo nobis agatur, vel cur hac die consecretur, quidve mysterii consecrationis ejus ordo contineat, veri luminis largitore praeeunte, considerare cupimtus nuncupatur. Chrismate ungendum primus Moses instituit in Exodo , quod et jubente Domino composuit, et eo primum Aaron et filii ejus uncti sunt . Eratque eo tempore mystica unctio tantum rabatur. Sed postquam per seipsum veniens Christus Dei Filius, a Deo Patre coelesti et vero unguento est delibutus, jam non soli pontifices et reges, sed et omnis Ecclesia unctione chrismatis per impositionem manuum consecratur. Quod solis debeatur episcopis ut consignent et Spiritum Paracletum tradant, non solum consuetudo Ecclesiae demonstrat, ve
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ipse dix̃. tristis ẽ anima mea usq ad mort̃ẽ. recte in medio
tristiciȩ quȩ ꝑ om̃s horas significatur. sola missa sollempnẽ
concentũ. letumq ministroꝵ altaris meretur ornatũ. &e neqͥd
uenustatis sc̃o sacrificio desit utpote in die sue institutionis
gła in excelsis q a pontifice decantat᷑.: & qͥsq pontifer qͥequid
suiẽ officii. debet hac die deintegro ꝑficere. Itaq penicentes
eccłe restituit. oleum benedicit. crisma conficit: quo signati
cestimonium accipientes sp̃c scĩ. dicimꝰ deo. signatũ ẽ suꝑ noᷤ
lum̃ uultꝰ cui. Uenerabił & pius ẽ ordo consecratiõn.s sicati
sas eoꝵ quȩ in eadem consecratione agunt᷑ inspexeris. multo
ampliꝰ intima pietatis pulcͥtudine delectaberis. Ordo qͥdẽ ipse
ab om̃ib uidetur: s nos iuxta ꝓpositũ causas inqͥrimꝰ. Qͥd gͦ

Expanded text:
sicut ipse dicit: « Tristis est anima mea usque ad mortem , » recte in medio sicut ipse dicit: « Tristis est anima mea usque ad mortem , » recte in medio tristitiae, quae per omnes horas significatur, sola missa solemnem concentum, laetumque ministrorum altaris meretur ornatum. Et ne quid venustatis sancto sacrificio desit, utpote in die suae institutionis, Gloria in excelsis quoque a pontifice decantatur. Et quisque pontifex, quidquid sui est officii, debet hac die de integro perficere. Itaque poenitentes Ecclesiae restituit, oleum benedicit, chrisma conficit, quo signati testimonium accipientes Spiritus sancti , dicimus Deo: « Signatum est super nos lumen vultus tui . » Venerabilis et pius est ordo consecrationis, sed si causas eorum quae in eadem consecratione aguntur, vel tenuiter inspexeris, multo amplius intima pietatis pulchritudine delectaberis. Ordo quippe ipse ab omnibus videtur, sed nos juxta propositum causas quaeremus. Quid ergo