comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad consimilem uirtutẽ
capessendam quasi ingr̃a gentis
sue ferocitas extitit perditis nã¬
qz et afflictis rebus mimanciõ¬
rum cum omnes eius ciues no¬
bilitate pecunia honoribusq
prestaret: uicũ suũ qui in ea ur¬
be speciosissimus erat contractis
Undique nutrimentis ignis
iicendit protinusque strictum
gladiu in medio posuit ac bi¬
nos inter se dimicare iussit.
t uictus incisa ceruice aidenti¬
bus tectis superiaceretur qui cũ
tam forti lege mortis omnes
absumpsisset ad ultimum se
ipm flaminis immersit trãs

Expanded text:
ad consimilem uirtutem capessendam quasi magistra gentis suae ferocitas extitit: perditis namque et adflictis rebus Numantinorum, cum omnes ciues nobilitate, pecunia, honoribus praestaret, uicum suum, qui in ea urbe speciosissimus erat, contractis undique nutrimentis ignis incendit protinusque strictum gladium in medio posuit ac binos inter se dimicare iussit, ut uictus incisa ceruice ardentibus tectis superiaceretur. qui, cum tam forti lege mortis omnis absumpsisset, ad ultimum se ipse flammis inmersit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
queltus. quaqz ordinis bo¬
na magnaqz pars qua¬
dringenti iuuenes censoriam
notam paciente ammo sustmue¬
runt: quos ih. ualeruis et .p. sem¬
promus quia in ficilia ad inui¬
onum opus explicandum ne
iussit facere id neglixerant: eqͥs
publicis spoliatos in mmerum
erariorum rectulerunt. ẽ rans

Expanded text:
questris quoque ordinis bona magnaque pars cccc iuuenes censoriam notam patiente animo sustinuerunt, quos M'. Valerius et P. Sempronius, quia in Sicilia ad munitionum opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis spoliatos in numerum aerariorum retulerunt. Turpis
Abbreviated transcription (Latin):
Inquanicuq inemo¬
nubilium partem ex¬
emplorum conuertor uelim
nolimne in cognomie sa¬
ꝑionum heream neccesse est
au enim licet loc loci nasica
preterite fidentis amin dic¬
tiqz clarissimum auctorem
amione caritate merebescẽte
G guriacius ti. ple. produc¬
tos in concionem consulce
compellabat ut de frumento
emendo aiq ad id negocuun
explicandum mittendis le¬
gatis in curiam yefferrent
cuius institutr mume uti¬
lis interpellendi gracia nast¬
ca contranam aetionem ordiri
cepit ebsterpeute deinde psche
tacete quero quirites inquit
plus ego eim quam uos quid
ixip expẽdiat intelligo. qua uo¬
ce audita omnes pleno uene¬
racioinis silencio maiorem aue¬
toritatem cius quam suorum
alimentorum respectum egert¬

Expanded text:
In quamcumque memorabilium partem exemplorum conuertor, uelim nolimue, in cognomine Scipionum haeream necesse est: qui enim licet hoc loci Nasicam praeterire, fidentis animi dictique clarissimum auctorem? annonae caritate increscente C. Curiatius tr. pl. productos in contionem consules conpellebat ut de frumento emendo adque id negotium explicandum mittendis legatis in curia referrent. cuius instituti minime utilis interpellandi gratia Nasica contrariam actionem ordiri coepit. obstrepente deinde plebe 'tacete, quaeso, Quirites', inquit: 'plus ego enim quam uos quid rei publicae expediat intellego'. qua uoce audita omnes pleno uenerationis silentio maiorem auctoritatis eius quam suorum alimentorum respectum eger
Abbreviated transcription (Latin):
uiti spus egreguie
successor sãpio emilia¬
mis cum urbem preualidã
obsideret suadentibz: quibu¬
dam ut circa mema eius fer¬
ros murices spargcret omma¬
que uada tabulis plunibatis
consterneret hñtibz clauor
cacumina: ne subita crup¬
cione hostes in presidia mñ
impetum facere possent res¬
pondit, non ee eus dein et ca¬
pere aliquos uelle et timere

Expanded text:
uiti spiritus egregius successor Scipio Aemilianus, cum urbem praeualidam obsideret, suadentibus quibusdam ut circa moenia eius ferreos murices spargeret omniaque uada plumbatis tabulis consterneret habentibus clauorum cacumina, ne subita eruptione hostes in praesidia nostra impetum facere possent, respondit non esse eiusdem et capere aliquos uelle et time
Abbreviated transcription (Latin):
tempore elii fuerunt quibus u¬
na domuncula fuerat eodem
loci quo nunc sunt mariana
monumenta: et unus in agro
beniente fundus minus mul-¬
to cultores desiderans quam
dominos habebrit: inqz maxi¬
mo circo flaminio spectaculi
socus. que quidem loca ob uirtu¬
tem publice unata possidebãt¬
de cadem

Expanded text:
tempore Aeli fuerunt, quibus una domuncula erat eodem loci, quo nunc sunt Mariana monumenta, et unus in agro Veiente fundus minus multos cultores desiderans quam dominos habebat inque circo maximo et Flaminio spectaculi locus. quae quidem loca ob uirtutem publice donata possidebant. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen ꝙadmodum tnnuit ita
iutaie non pouut, esimulacro enim
appollinis per se abrupto capite ⁊ ita
infixo humi ut auelli neꝯuiret amus
cum collega suo cinna dissidens presũ¬
psid ammo ea resignificari exctum
fine uite mcidit ac cũ demũ inimbile
dei caput tetra resigipotuit trãs

Expanded text:
m ad modum timuit, ita uitare non potuit: e simulacro enim Apollinis per se abrupto capite et ita infixo humo ut auelli nequiret, armis cum collega suo dissidens Cinna, praesumpsit animo ea re significari exitium fine uitae incidit, ac tum demum immobile dei caput terra refigi potuit. Non s
Abbreviated transcription (Latin):
It et illa. uchemens et
constans amimi milicia
licteris pollens uencrabilium
doctrine sacrorum antistes phi¬
lozophia: que ubi pectore recepta
est hominũ in honesto atq mu¬
tili affectu de pulso totum insoli¬
de uirtutis munimento confir¬
mat potencisque metu ac do¬

Expanded text:
t et illa uehemens et constans animi militia, litteris pollens, uenerabilium doctrinae sacrorum antistes, philosophia. quae ubi pectore recepta est, omni inhonesto atque inutili adfectu dispulso, totum in solidae uirtutis munimento confirmat potentiusque metu fac
Abbreviated transcription (Latin):
simi pueyi presto erant sacri¬
ficanti equibus unus tbribis¬
lo accepto ante ip̃m astitit:
in ciuus hrachio carbo apdẽs
delapsus ẽ: quo et si ita ureba¬
tur ut adusti corporis eus
&or ad crcunstancium napes
ꝑuemret tamen et dolorem sile¬
cio pressit et brachium immo¬
bile temut ne sacrificiũ alexã¬
dri ait concusso turibulo impe¬
diret aut edito genittu aures¬
regias aspergeret uex quoque
paciencia pueri magis delecta¬
tus hoc cercuis perseuerancie ex¬
pemimentum sumeret uoluit cõ¬
sulto enm diuaus sacoificauit
nec hac re eum a proposito rep¬
pulit si huic miraculo darus
inseruisset oculos scistet eus
stirpis milites uinci non posse
auus infiymam etatem tanto
robore preditam ammadũtisset

Expanded text:
simi pueri praesto erant sacrificanti. e quibus unus turibulo arrepto ante ipsum adstitit. in cuius brachium carbo ardens delapsus est. quo etsi ita urebatur, ut adusti corporis eius odor ad circumstantium nares perueniret, tamen et dolorem silentio pressit et brachium inmobile tenuit, ne sacrificium Alexandri aut concusso turibulo impediret aut edito gemitu religione aspergeret. rex, quo patientia pueri magis delectatus est, hoc certius perseuerantiae experimentum sumere uoluit: consulto enim sacrificauit diutius nec hac re eum proposito repulit. si huic miraculo Dareus inseruisset oculos, scisset eius stirpis milites uinci non posse, cuius infirmam aetatem tanto robore praeditam animaduertisset
Abbreviated transcription (Latin):
uildem. urbis et scĩssimũ
consilium ariopagus
quid quisq athemensium ag̃ci
cuit quo nam questu sustenta¬
retur diligentissime inquirere
solelnt ut hommes honestatei
uite racionem memores redden¬
dam ẽe sequerentur. tnslateur¬

Expanded text:
usdem urbis et sanctissimum consilium Areios pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat, ut homines honestatem, uitae rationem memores reddendam esse, sequerentur. Eade
Abbreviated transcription (Latin):
Ige darii quantus ardor
amii: qui cum sordida
et magnorũ tyramnde crudeli
persas liberaret: unumque ex
his obsccuro loco adiectum corpo¬
ris pondere urgerent preclari
operis socio plagam ci inferre
dubitanti ne dum magum
pctit ip̃m uulneraret. tu uero
inquit nchil est quod respectu
mec tumdius gladio utaris
Ues per utrum que issum aqus
licet du hic quam celerrime

Expanded text:
ge, Darei quantus ardor animi! qui, cum sordida et crudeli magorum tyrannide Persas liberaret unumque ex his obscuro loco abiectum corporis pondere urgueret, praeclari operis socio plagam ei inferre dubitanti, ne, dum magum petit, ipsum uulneraret, 'tu uero' inquit 'nihil est quod respectu mei timidius gladio utaris: uel per utrumque illum agas licet, dum hic quam celerrime
Abbreviated transcription (Latin):
thriade quoqz pugna ya¬
Iriter ac morte speciosa
thyreacium laude quam spaĩo
lauus selum cernitur qui sã¬
quine suo scriptis lris direyta
hostibus uictoriam tastam
non post uicoria sua ĩ sinim
prĩe cruento trophei titulo ret¬

Expanded text:
thryadae quoque pugna pariter ac morte † speciosa Thyreatium laude quam spatio latius solum cernitur. qui sanguine suo scriptis litteris dereptam hostibus uictoriam tantum non post fata sua in sinum patriae cruento tropaei titulo re
Abbreviated transcription (Latin):
ciuus proposito opre exitu
nichil foraus: nam amn ccc
cuibus apud termopylas toti
asie obiectus grauẽ illum et
mari et terrẽ rerxem nec ho¬
nimbus tantum terribilem:
sed neptuno compedes et celo
tenebras ninitantem. ꝑtina¬
cia unrtictis ad ultinia despera¬
cionem redegit ceterum ꝑfi¬
diu ⁊ scclere icolacum eius re¬
gionis: et loci opportuntate qͣ
plucinum adiuuabatur spo¬
liatus occidere dinieãs quã
assignatam fibi a patria sta¬
cionem defferre maluit. ideoq¬
tan alacri anmo suos ad id
prelium quo perituri erant. ce¬
hortutus est. it diceret sic prato¬
dete commilitones tanquam
apud inferos cenaturi mors e¬
perinde ac uictoria ẽẽt ꝓmissa
ductori intrepide paruerunt

Expanded text:
cuius proposito, opere, exitu nihil fortius: nam cum ccc ciuibus apud Thermopylas toti Asiae obiectus grauem illum et mari et terrae Xerxen, nec hominibus tantum terribilem, sed Neptuno quoque conpedes et caelo tenebras minitantem, pertinacia uirtutis ad ultimam desperationem redegit. ceterum perfidia et scelere incolarum eius regionis et loci opportunitate, qua plurimum adiuuabatur, spoliatus occidere dimicans quam adsignatam sibi a patria stationem deserere maluit adeoque alacri animo suos ad id proelium, quo perituri erant, cohortatus est, ut diceret 'sic prandete, conmilitones, tamquam apud inferos cenaturi'. mors eperinde ac victoria esset promissa, ductori intrepidi paruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem sensit fabricius
sicimus honoribus cta
auctoritate omn ciuitate temꝑo¬
ribus suis maior censu par uñi¬
auqz paupcrrimo: qui a samniti¬
bus quos uniuersoe in clientelam
do argenti totidemq seruos sibi
missos in sammum remisit: con¬
tinencie sue beneficio sine peciuã
prediues sinc usu familie abun¬
de comitatus: quia locupletem
illum faciebat non multa possi¬
dere sed modica desiderare: ergo
Somus euis quem admedum ere
et argento et mancipiis samni¬
tum uaĩcua ita gloria ex hiis
parta referta fuit. translate

Expanded text:
dem sensit Fabricius Luscinus honoribus et auctoritate omni ciuitate temporibus suis maior, censu par unicuique pauperrimo, qui a Samnitibus, quos uniuersos in clientela do argenti et decem seruos sibi missos in Samnium remisit, continentiae suae beneficio sine pecunia praediues, sine usu familiae abunde comitatus, quia locupletem illum faciebat non multa possidere, sed modica desiderare. ergo domus eius quemadmodum aere et argento et mancipiis Samnitium uacua, ita gloria ex iis parta referta fuit. Conse
Abbreviated transcription (Latin):
maduertit cum ad officiũ suũ
extra menta oppidi prgcessisse
indignatus quoq quod ex lic¬
toribz nemose, equo descenderẽt¬
ussisset plenus ire sedere perse¬
uerauit quod cum filius sensiss
proximo lictori ut sibi appare¬
contimio obsecutus non ego
inquit fili summũ imperium
tuum contempsi sed experiri uo¬
lui an scires consulem agere
nec ignoro quod prĩe uencracioĩ
debeatur. uerum publica insti¬
tuta priuata ꝑicta te pociora ui¬

Expanded text:
maduertit eum ad officium suum extra moenia oppidi processisse, indignatus quod ex XI lictoribus nemo se equo descendere iussisset, plenus irae sedere perseuerauit. quod cum filius sensisset, proximo lictori ut sibi appareFabius obsecutus 'non ego' inquit, 'fili, summum imperium tuum contempsi, sed experiri uolui an scires consulem agere: nec ignoro quid patriae uenerationi debeatur, uerum publica instituta priuata pietate potiora iu
Abbreviated transcription (Latin):
maiores hunc morem semper¬
retinuerunt ne quis se inter
consulem et proxi lictorem
quamius offien causa una cum¬
progrederetur interponeret filio
duntarat et ei puero ante prem
consulem ambulandi ius erat
qui mos a deo pertinaciter retẽ¬
tus est ut .Q. fabius maxims
quinquies consul uix cẽt pridẽ
summe auctoritatis et tunc ul¬
time senectutis a filio consule ĩ¬
uitatus ut inter se et lictorem
procedere ne hostium samnitu
turlt ad quorũ collequiũ descẽ¬
debant eliderctur id facere nolue¬

Expanded text:
maiores hunc morem retinuerunt, ne quis se inter consulem et proximum lictorem, quamuis officii causa una progrederetur, interponeret. filio dumtaxat et ei puero ante patrem consulem ambulandi ius erat. qui mos adeo pertinaciter retentus est, ut Q. Fabius Maximus quinquies consul, uir et iam pridem summae auctoritatis et tunc ultimae senectutis, a filio consule inuitatus ut inter se et lictorem procederet, ne hostium Samnitium turba, ad quorum conloquium descendebant, elideretur, facere id nolue
Abbreviated transcription (Latin):
Allud quoq memoria
Lrepetendum ẽ quod̾ tri¬
bums .p. intrare curiam non li¬
cebrit ante ualuas autẽ positis
subselliis decreta patrum attentis¬
sima cura examinabãt ut si qͣ
ex eis improbassent rata esse non
sinerent. Itaq ueterib senatustõ¬
sultis. T. littera subscribi solebat
euque nota sinficabatur illa tri¬
bunos quoque censuisse qui quã¬
ius pro connuodis plebis excu¬
babant inque imperiis compes¬
cendis occupati erant instrui
lamẽ ea argenteis uasis et an¬
nilis aureis publice prebitis
paciebantur quo talium rerum
Usu auctoritas magistratuum
esset ornacior. tuslate.  En¬

Expanded text:
Illud quoque memoria repetendum est, quod tribunis pl. intrare curiam non licebat, ante ualuas autem positis subselliis decreta patrum attentissima cura examinabant, ut, si qua ex eis improbassent, rata esse non sinerent. itaque ueteribus senatus consultis C littera subscribi solebat, eaque nota significabatur illa tribunos quoque censuisse. qui, quamuis pro commodis plebis excubabant inque imperiis conpescendis occupati erant, instrui tamen ea argenteis uasis et anulis aureis publice praebitis patiebantur, quo talium rerum usu auctoritas magistratuum esset ornatior. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uorum. quemadmod
maiestas amplificalui¬
tur ita abstinencia artissime
constimgebatur mimolatarũ
eim abhis hostiaru exta ad
q̃stores crarii delata uenebant

Expanded text:
uorum quemadmodum maiestas amplificabatur, ita abstinentia artissime constringebatur: immolatarum enim ab his hostiarum exta ad quaestores aerarii delata uenibant,
Abbreviated transcription (Latin):
bis urbem spectaculo sui sub
magins auctorib celebrabat¬
a romulo et remo incohatus
est tunc cui leticia exultantes
quoo iis auus Numitor rex
albanorum eo loco ubi edicati
erant urbem condere ꝑmiscrat
sub monte palatino ortatũ
Faustuli educatoris sui quem
euander argis consecrauerat
factoeim sactificio cesisq capus
cpularum hilaritate. ac umo
largiore prouecti dicusa pasto¬
rali turba oricti ouimis pellib
iimolatarũ hostiarum tocãtes
gestierunt cuius hilaritatis
memoria annno circuitu feri¬
arum repetitur. Translateur.¬

Expanded text:
ectaculo sui sub magnis auctoribus celebrabata Romulo et Remo inchoatus est tunc, cum laetitia exultantes, quod his auus Numitor rex Albanorum eo loco, ubi educati erant, urbem condere permiserat sub monte Palatino, hortatu Faustuli educatoris sui, quem Euander Arcas consecrauerat, facto sacrificio caesisque capris epularum hilaritate ac uino largiore prouecti, diuisa pastorali turba, cincti obuios pellibus immolatarum hostiarum iocantes petiuerunt. cuius hilaritatis memoria annuo circuitu feriarum repetitur. trabeat
Abbreviated transcription (Latin):
ce constancie uiri quod legati
senatii Tarentũ ad res repetedas
missi. cum grauissimas ibi in¬
iurias accepissent uns eciam
urma respersus eet in theatrũ
ut est consuetudo. Grecie intro¬
ducti legacionẽ quibus accepe¬
rant uerbis peregerunt de his
q passi erant questi non sunt ne
quid ultra ad mandatũ esset
loq̃rentur intimisqz pectoribus
eorum antiqui moris respectus
dolore qui ex contumclia gra¬
iussimus sencitur. conuelli non
potuit finem profecto fruendare
opum quibus ad inuidiam¬
usq dui habundaueras taretiã
ciuitas quesisti nam dũ horride
iuirtutis inseipm conniexũ sta¬
bilimentũ intore fortune pñtis
inflata fastidiose existimas in
preualidum imperii. nr̃i mu¬
croncin ceca et amens irruisti

Expanded text:
e constantiae uiri, qui legati a senatu Tarentum ad res repetendas missi, cum grauissimas ibi iniurias accepissent, unus etiam urina respersus esset, in theatrum, ut est consuetudo Graeciae, introducti legationem quibus acceperant uerbis peregerunt. de his, quae passi erant, questi non sunt, ne quid ultra ac mandatum esset loquerentur, insitusque pectoribus eorum antiqui moris respectus dolore, qui ex contumelia grauissimus sentitur, conuelli non potuit. finem profecto fruendarum opum, quibus ad inuidiam diu abundaueras, Tarentina ciuitas, quaesisti: nam dum horridae uirtutis in se ipsum conixum stabilimentum nitore fortunae praesentis inflata fastidiose aestimas, in praeualidum imperii nostri mucronem caeca et amens inruisti
Abbreviated transcription (Latin):
dicctes commẽt ilz deuoient
tribuebatur ut mustoꝵ
cis alienum quia prourcias
smcere administrauerãt a senã¬
ti persolatum sit. nam qu orum
oꝑa publicaen auctoritatem sple¬
dorem suum procus obtinuisse
uidecat corum dignitatẽ domi
collabi indignir̃ sibi deforeq¬
¶t arbitrabantur. ẽ yanssate.¬

Expanded text:
 deberent tribuebatur, ut multorum aes alienum, quia prouincias sincere administrauerant, a senatu persolutum sit: nam quorum opera publicam auctoritatem splendorem suum procul obtinuisse uiderant, eorum dignitatem domi conlabi indignum sibique deforme esse arbitrabantur. Equest
Abbreviated transcription (Latin):
ed ut a luxu perditis
moribz ad seuerissima
maiorum instituta transgre¬
diar ante senatus assiduam
stacionem eoloci peragebat qui
nec expectabat ut edicto contra¬
heretur sed inde citatus protinꝰ
in curiã ueniebat ambigue
laudis ciuẽ existrmens qui de¬
bitis rei p. officns non sua spõ¬
te sed iussus fungeretux qua
quicquid imperio cogitur exigẽ¬
ti magis quẽ prestanti acceptã

Expanded text:
Sed ut a luxu perditis moribus ad seuerissima maiorum instituta transgrediar, antea senatus adsiduam stationem eo loci peragebat, qui nec expectabat ut edicto contraheretur, sed inde citatus protinus in curiam ueniebat, ambiguae laudis ciuem existimans, qui debitis rei publicae officiis non sua sponte, sed iussus fungeretur, quia quidquid imperio cogitur exigenti magis quam praestanti acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
qlll magna lati¬
fundia. 2. Quincii
cincinati fuerunt: septem
enim iugera agri possedit:
ex his q̃z tria que pro amico
ad crarium obsignauerat
multe nomine amisit: penã
quoq pro filio cesone quod
ad causam dicendam non
occurrisset huius agelli redi¬
tus soluit: et tamen ei quatu¬
or iugera aranti non solum
Signitas patris familie con-¬
sticit sed etiam dictatura dela¬
ta est: anguste se habitare mĩc
putat: ciuius domus tantum
patet quantum cincinati rura

Expanded text:
que magna latifundia L. Quinti Cincinnati fuerunt: vii enim iugera agri possedit ex hisque tria, quae pro amico ad aerarium subsignauerat, multae nomine amisit. poenam quoque pro filio Caesone, quod ad causam dicendam non occurrisset, huius agelli reditu soluit. et tamen ei quattuor iugera aranti non solum dignitas patris familiae constitit, sed etiam dictatura delata est. anguste se habitare nunc putat cuius domus tantum patet, quantum Cincinnati rura
Abbreviated transcription (Latin):
uas aras tuciq sanctissima
templa diue suli ueneratus oro
Ut piopicio acfauenti numine tantoꝵ
casus uirorum subtiui exempli presidio
actutella delitescerepaciaris Te enim
accepimus eodie quo purpurea ueste
uelatus aurea in sella consedisti ne
maxio studio senatus exquisitum
et delatum honorem spreuisse uidereris.
priusquam exoptatum auiũ oculis cõ¬
spectũ tui offerres cultiuresigioms in ꝙ̃
mox eras transitutus bacasse macta¬
toq opinio boue cor m exitis non Repcrisse
acłesponsum tibiaspirama aruspice
pertingere id signum adutam et consi¬
lium tuum qued utraqz ac corde contine¬
rentur erpit denide eorũ paricidium
qui dum te hominem numero subtrahẽ
bolunt deorum consilio adiecerunt
Claudatur hoc exemplo talium osten¬
torũ domesticarelacione si ulterius
Romana apprehendero e celesti cemplo
ad priuatas domos non consentaneos
usus transtullisse uidear transsa.

Expanded text:
uas aras tuaque sanctissima templa, diue Iuli, ueneratus oro ut propitio ac fauenti numine tantorum casus uirorum sub tui exempli praesidio ac tutela delitescere patiaris: te enim accepimus eo die, quo purpurea ueste uelatus aurea in sella consedisti, ne maximo studio senatus exquisitum et delatum honorem spreuisse uidereris, priusquam exoptatum ciuium oculis conspectum tui offerres, cultui religionis, in quam mox eras transiturus, uacasse mactatoque opimo boue cor in extis non repperisse, ac responsum tibi ab Spurinna aruspice pertinere id signum ad uitam et consilium tuum, quod utraque haec corde continerentur. erupit deinde eorum parricidium, qui, dum te hominum numero subtrahere uolunt, deorum concilio adiecerunt. Claudatur hoc exemplo talium ostentorum domestica relatio, ne, si ulterius Romana adprehendero, e caelesti templo ad priuatas domos non † consentaneos usus transtulisse uidear.
Abbreviated transcription (Latin):
crum ut eque populo
ta uxor hasdrubalis ẽxprobrata
et impietate quod a sapione
soli sib̃i impetrare uitã cõtenta
fuisset dextra leuaqz tres com¬
munes filios mortem non ce¬
cusantes trahens mcendio se-
flagrantis prĩe obiecit

Expanded text:
rum ut aeque populo  capta uxor Hasdrubalis exprobrata ei impietate, quod a Scipione soli sibi impetrare uitam contentus fuisset, dextra laeuaque communes filios mortem non recusantis trahens incendio se flagrantis patriae obiecit
Abbreviated transcription (Latin):
adem. M. scauri fortu¬
na eque senectus lon¬
g̃a ac robusta idem aminus
qui cum pro rostris accusare¬
tur quod a rege mittridate ob
remp. prodendam peccuma
accepisset causam suam ita
cum inter alios iuxexum apd
alios me racionem iute red¬
dere: sed tamen audebo uos
quorum maior pars honoribz
et accis meis interesse non po¬
tuit intemogure. Uarius seuerꝰ
Ueronen. emiliuĩ scaurũ regia
mercede corruptum imperuĩ
populi romani prodidisse ait .m.¬
emilius scaurus huic se affine
esse culpe negat utri creditis
cuius dicti admiraciõe ppls
commotus uarium ab illa
clementissima actioe ꝑtinaci
clamore depulit. Translat

Expanded text:
Eadem M. Scauri fortuna, aeque senectus longa ac robusta, idem animus. qui cum pro rostris accusaretur, quod ab rege Mitridate ob rem publicam prodendam pecuniam accepisset, causam suam ita cum inter alios uixerim, apud alios me rationem uitae reddere, sed tamen audebo uos, quorum maior pars honoribus et actis meis interesse non potuit, interrogare: Varius Seuerus Sucronensis Aemilium Scaurum regia mercede corruptum imperium populi Romani prodidisse ait, Aemilius Scaurus huic se adfinem esse culpae negat: utri creditis'? cuius admiratione populus conmotus Varium ab illa dementissima actione pertinaci clamore depulit. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
Ii no. theraniens quidẽ
lathemenses in piiblrca
custodico mori coãcti pariia mẽ¬
lis constancia: in qua trigni¬
ti tyrannoreũ iussue porrectam
denent pocisnem non dubitant
hausit: quodque exeũ superfut¬
rant iocubundue issiscem hamo.
Ncsarum edere sonum coget ru¬
deusq serrio pliblieo gtu cam
frudiderat cricie inquit propio
uide igitux ut hoc pocusũ ad
cum contimuo peefcius. ccuto
autem his ex uixtreanins cru¬
delissimus profecto est supplicto
se liberare tan facille sipplictũ
perpeti itaqz thecamerits pra¬
inde at in domestico lectulo mo¬
ricrs iuta excessit. rincoꝵ
cxistrmacions puintus suo u¬
dicio functus sed theratrienes u
licteris et doctrina iurilitatem

Expanded text:
Ac ne Theramenis quidem Atheniensis in publica custodia mori coacti parua mentis constantia, in qua xxx tyrannorum iussu porrectam ueneni potionem non dubitanter hausit quodque ex ea superfuerat iocabundus inlisum humo clarum edere sonum coegit renidensque seruo publico, qui eam tradiderat, 'Critiae' inquit 'propino: uide igitur ut hoc poculum ad eum continuo perferas'. erat autem is ex xxx tyrannis crudelissimus. profecto supplicio est se liberare tam facile supplicium perpeti. itaque Theramenes perinde atque in domestico lectulo moriens uita excessit, inimicorum existimatione punitus, suo iudicio finitus. Sed Theramenes a litteris et doctrina uirilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ixcellentilsimos. spartã¬
ne ciuitatis prouentus
iiserabilis lapsus sequitur epa¬
minundas maxima thebacũ
feliatas idemiqz lacedemoniis
prima clades: cum uetustã eius
Unbis gloriam imuctam que
ad id teniyuis publicã iurtute
apũd leutram et mantinea
secundis meliis contũdisset
traictus hasta sanguine et
spũ defficiens recrẽare se conã¬
les primum an cłypeus suus
Penitus forent interragauit
que postquam ex amini sentẽ¬
cia cemperit non fuis iquit
commilitones mee uite ses
Mesius et altius micuim ad¬
uenit iunc emm uester
quimimndas nascitur quia
sic moritur Thebas ductu et an¬
spiciis ineis caput grecie factas
Uidco: et fortis et rimmola ciuitas
spartana iacet aruris nr̃is aħ¬
iecta amara dommacione gre¬
aa liberata est; orbus tamen
mam mirificas felia leutram
et mantincam reliriquo.e cor¬
pore dcinde suo hastani deduci
iussit eoq uulnere expitauit qd
si cum dni mmimortales uictoris
sius perfiui passi essent sospes¬

Expanded text:
xcellentissimos Spartanae uirtutis prouentus miserabilis lapsus sequitur. Epaminondas, maxima Thebarum felicitas idemque Lacedaemonis prima clades, cum uetustam eius urbis gloriam inuictamque ad id tempus publicam uirtutem apud Leuctram et Mantineam secundis proeliis contudisset, traiectus hasta, sanguine et spiritu deficiens recreare se cocantes primum an clypeus suus hostes forent interrogauit. quae postquam ex animi sententia conperit, 'non finis' inquit, 'conmilitones, uitae meae, sed melius et † athius initium aduenit: nunc enim uester Epaminondas nascitur, quia sic moritur. Thebas ductu et auspiciis meis caput Graeciae factas uideo, et fortis et animosa ciuitas Spartana iacet armis nostris abiecta: amara dominatione Graecia liberata est. orbus quoquerior, quoniam mirificas filias Leuctram et Mantineam relinquo'. e corpore deinde suo hastam educi iussit eoque uultu expirauit, quo, si eum di inmortales uictoriis suis perfrui passi essent, sosp
Abbreviated transcription (Latin):
considio salubori¬
in exempli nec sinc paruo
ipsius fructu liberalitas ã
notata est: qui catisme fu¬
yore ita consternata rex.
Ut ne a locupletibus quidẽ
debite pecunie propter tu¬
multum prechs possessio¬
num dimimitis solui cre¬
ditoribus possent: cum cẽ¬
ties atqz quinquagies sẽ¬
stertii summam in fenore
haberet; neqz de sorte quen¬
quam debitorum suorum
fuit amaritudinem publi¬
ee confusiomis priuata t̃ns¬
quillitate mittigauit: opor¬
tune mixificeqz testatus
nummorum suorum non
cuulis sangiums esse fene¬
ratorem. nam qui minc
precipue negociatione de¬
lectantur: cum pecumam
tum quo considio gr̃e acte
sunt legere non fastidicrĩt.

Expanded text:
Considio saluberrimi exempli, nec sine parvo ipsius fructu, liberalitas, notata est: qui, Catilinae furore ita consternata republica, ut ne a locupletibus quidem debitae pecuniae, propter tumultum, pretiis possessionum diminutis, solvi creditoribus possent: cum centies atque quinquagies sestertii summam in fenore haberet, neque de sorte quemquam debitorum suorum,fuit, amaritudinem publicae confusionis, privata tranquillitate mitigavit. Opportune, mirificeque testatus se nummorum suorum, non civilis sanguinis esse feneratorem. Nam qui nunc praecipue nundinatione delectantur, cum pecuniamtum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Arentinus archyais dũ
se pitagore preceptis me-¬
taponti pcnitus immergit: mag¬
no labore longoqz tempore solidũ
opus doctrine complexus: postꝙ̃
in patriam reuertitur ac rura
sua reuiscere cepit: anmadu̾tit
negligencia uillici corrupta et
pepdita: intuensqz male mexitũ
sumpsissem inquit a te suppliciũ
tibi iratus essem: maluit enim
impunitum dimittere quam pro¬
pter iram grauius iusto punire.

Expanded text:
arentinus Archytas, dum se Pythagorae praeceptis Metaponti penitus inmergit, magno labore longoque tempore solidum opus doctrinae conplexus, postquam in patriam reuertit ac rura sua reuisere coepit, animaduertit neglegentia uilici corrupta et perdita intuensque male meritum 'sumpsissem' inquit 'a te supplicium, nisi tibi iratus essem': maluit enim inpunitum dimittere quam propter iram iusto grauius punire.
Abbreviated transcription (Latin):
ilcplina. militaris ai¬
cuitet retenta princiti¬
lum ytalie romano impecio pe¬
pecit: multarũ urbium magno¬
rum requin ualidissimarum
genciim reginem largita est
fauces pontia sinus patefecit
aspium fauriq montis cõnussa
claustra tradidit. ortum que e
parua. Romuli casa tocius ter¬
rarum oebis fecit columen ex
cuuus simi qm̃ omnes triũphi
manarunt sequitur ut de uire¬
triumphandi. dicere icipiam¬

Expanded text:
iplina militaris acriter retenta principatum Italiae Romano imperio peperit, multarum urbium, magnorum regum, ualidissimarum gentium regimen largita est, fauces Pontici sinus patefecit, Alpium Taurique montis conuulsa claustra tradidit, ortumque e paruula Romuli casa totius terrarum orbis fecit columen. ex cuius sinu quoniam omnes triumphi manarunt, sequitur ut de triumphandi iure dicere incipiam
Abbreviated transcription (Latin):
rib inculcardo a muctibus
imperatorem pocius quã hostẽ
nictiui debeio: qus ayte denũcia¬
siit futurum ut sp̃m pene mi¬
penderent quem pugne accep¬
tum ferre dubitassent dque
aduce precipi non mixabantur
mr̃narum blandiciarum me¬
mores que exituros eos adpreli¬
endum monebant ut aut uuui
cum arinis in conspcum earũ
Uemrent aut mortui in arinis
refferrentur hoc intra domesti¬
cos parictes accepto sig̃o spar¬
tane acies dimicabant. Sed
alieua prospexisse tantummõ
satis est: cum propriis multaꝵ
Usxrioribz et felicioribz exemplis
gloriari liceat. Transla ¶ En

Expanded text:
ribus inculcando a militibus imperatorem potius quam hostem metui debere. quo aperte denuntiabat futurum ut spiritum poenae inpenderent, quem pugnae acceptum ferre dubitassent. idque a duce praecipi non mirabantur maternarum blanditiarum memores, quibus exituri ad proeliandum monebantur ut aut uiui cum armis in conspectum earum uenirent aut mortui in armis referrentur. hoc intra domesticos parietes accepto signo Spartanae acies dimicabant. sed aliena prospexisse tantum modo satis est, cum propriis multoque uberioribus et felicioribus exemplis gloriari liceat. Disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
ras res maximeq uti
perator tamen co nomine appel¬
latus non est. neqz ulle suppli¬
caciones decrete diis sunt. neq
aut ouans aut curru triumplu¬
uit quia uit necessarie iste ita
lugubres semper cxistimate uic¬
torie sunt: ut pote non externo
sed domestico parte cenore itaq
et nasica thilxrium cracchum
et .C. mettellus. Opimifacioẽs
mesti truadarunt. De .q. ca¬
lepido collega suo cum omibz
uesem reuertitur. Cayus
anthoinus catiline uictor a¬
stersos gladios in castea retult¬
Fauserant quidem auidi ciule
sanguinlem: sed non protinus
ad templa deorum et aras teten¬
decuntia NLam l. sylla qui psuri¬
num bella cuulia confecit a¬
ius crũdellissiin et in soscntis¬
sun fuccessus fucrunt cum con¬
fumata atqz constructa potencia
sua trurphum duceret ut gre¬
ce et asie multas urbes itã ciii¬
um romanorum nullum oppi¬

Expanded text:
ras res maximeque utiperator tamen eo nomine appellatus non est, neque ullae supplicationes decretae sunt, neque aut ouans aut curru triumphauit, quia, ut necessariae istae, ita lugubres semper existimatae sunt uictoriae utpote non externo, sed domestico partae cruore. itaque et Nasica Ti. Gracchum et † G. Metellus Opimi factiones maesti trucidarunt. Q. CaLepido collega suo cum omnibuurbem reuertit. Gaius etiam Antonius Catilinae uictor abstersos gladios in castra retulhauserant quidem auidi ciuilem sanguinem, sed non protinus ad templa deorum et aras tetenderunt. iam L. Sulla, qui plurima bella ciuilia confecit, cuius crudelissimi et insolentissimi successus fuerunt, cum consummata atque constructa potentia sua triumphum duceret, ut Graeciae et Asiae multas urbes, ita ciuium Romanorum nullum oppi
Abbreviated transcription (Latin):
apienciores. igitur. quĩ
ta ct . L. opimiis qui fragellams
ad dedictionẽ compulsis truimphã¬
dis ptãtem a senatu pecicrunt
uterq editis opcribz muanficus
sed uenter petite rei compos non
quidem inuidia pacrũ conscr¬
torum cui minꝙͣ aditum in cucia
ec̃ uoluerunt scd summa diligẽ¬
cia osseruandis iuris quo cautũ
erat ut pro aucto mipxrio non
pro recuperatis que po .ro. fuissent
triumphus deccenerctur. Tuntũ
enim interest adraas aliquid
an detractum restituas quantũ
distat beneficn micuim ab mue¬

Expanded text:
apientiores igitur Q. ta, et L. Opimius, qui Fregellanis ad deditionem conpulsis triumphandi potestatem a senatu petierunt, uterque editis operibus magnificus, sed neuter petitae rei compos non quidem inuidia patrum conscriptorum, cui numquam aditum in curiam esse uoluerunt, sed summa diligentia obseruandi iuris, quo cautum erat ut pro aucto imperio, non pro reciperatis quae populi Romani fuissent triumphus decerneretur: tantum enim interest adicias aliquid an detractum restituas, quantum distat beneficii initium ab i
Abbreviated transcription (Latin):
uid facias gnco fulinio
flacto quitam expeten¬
decretum sibi a senatu ob res
ybene gestas spreuit ac repridia¬
uit iniurĩt non plicra precer¬
pens quam accideruns nam
ut uclxmi intrauit contimo
questioe publica asssictus exisio
multatus cr ut si qui religioĩs
insolencia cominisisset pona

Expanded text:
uid facias Cn. Fuluio Flacco, qui tam expetendecretum sibi a senatu ob res bene gestas spreuit ac repudiauit, nimirum † non plura praecerpens quam acciderunt?— nam ut urbem intrauit, continuo quaestione publica adflictus exilio multatus est,—ut, si quid religionis insolentia commisisset, poena
Abbreviated transcription (Latin):
Sis illud subnectam mo¬
ris erat as imperatorc
triumphũ ducturo consules
muitari ad cenam demnde rogari
ut uemre supersedeant ne quis
co die quo ille triumphauerit
matoris in codem coutulus sit

Expanded text:
His illud subnectam: moris est ab imperatore ducturo triumphum consules inuitari ad cenam, deinde rogari ut uenire supersedeant, ne quis eo die, quo ille triumpharit, maioris in eodem conuiuio sit
Abbreviated transcription (Latin):
uersa auspicia accepissetis cuiꝰ
magis auspicio staretur Item
respondit ualenus confulis ram
inhercile in quit cum de mipto
et auspicio inter nos disseptacio¬
nem susceperin et tu utroq ad¬
uersarum tuũ superiorẽ fuisse
futearis inchil est quod ulteriuis
dubitam itaq luctaci quanus
adhuc taciueus sccũdam te litẽ
do murifice u dex quod in marift¬
sto negocio tempue teri passus
non est probabilus luctacius
quod ius amplissimi honoris
constanter deffendit sed nec ua¬
leruis quidom improle quia
fortis et prospere pugne ut non

Expanded text:
uersa auspicia accepissetis, cuius uersa auspicia accepissetis, cuius magis auspicio staretur?' 'item' respondit Valerius 'consulis'. 'iam hercules' inquit, 'cum de imperio et auspicio inter uos disceptationem susceperim, et tu utroque aduersarium tuum superiorem fuisse fatearis, nihil est quod ulterius dubitem. itaque, Lutati, quamuis adhuc tacueris, secundum te litem do'. mirifice iudex, quod in manifesto negotio tempus teri passus non est: probabilius Lutatius, quod ius amplissimi honoris constanter defendit: sed ne Valerius quidem inprobe, quia fortis et prosperae pugnae ut non
Abbreviated transcription (Latin):
crca siciliam insignem penoꝵ
classem deleuerant quo nommnie
lutacio consuli trrumphum se¬
natus decreuit: cum autem
Uilerius sibi quoq eum decerui
Desideraret negauit id ficri opor¬
tere. Nuctacius ne in honore
triumphi minor ptãs maiori
equaretur ꝑtinariusq progres¬
sa contencie. ualerius sponsione
luctacum prouocauit insi suo
ductu pumca classis ẽẽt oppressa
nec dubitauit restipulari. luc¬
tacius itaqz iudex inter cos con¬
uenit. Actilius calatinus apud
quem. Ualerius pretor in hunc
modum egit consulem ea pugͣ
i leticia claudum iacuisse se auĩt
omnibz imperatoriis partibus
functum tunc calatinus priusꝙͣ
luctatius cãm suam ordiretur
quero inquit. Ualeria te si an¬
dirmeandum nec ne esse contra¬
riis anter uos sentenciis Dissedis¬
setis utrumqz quod consul an
quod protor imperassecrmauis
hiturum ficerit momentum
Respondit ualcrius non facere
se controuersiam qua priores
partes confilis eẽnt foiture. age
demnde inqait. Calatinus fe di¬

Expanded text:
circa Siciliam insignem Poenorum classem deleuerant. quo nomine Lutatio consuli triumphum senatus decreuit. cum autem Valerius sibi quoque eum decerni desideraret, negauit id fieri oportere Lutatius, ne in honore triumphi minor potestas maiori aequaretur, pertinaciusque progressa contentione Valerius sponsione Lutatium prouocauit, ni suo ductu Punica classis esset oppressa, nec dubitauit restipulari Lutatius. itaque iudex inter eos conuenit Atilius Calatinus, apud quem Valerius in hunc modum egit, consulem ea pugna in lectica claudum iacuisse, se autem omnibus imperatoriis partibus functum. tunc Calatinus, prius quam Lutatius causam suam ordiretur, 'quaero' inquit, 'Valeri, a te, si dimicandum necne esset contrariis inter uos sententiis dissedissetis, utrum quod consul an quod praetor imperasset maius habiturum fuerit momentum.' respondit Valerius non facere se controuersiam quin priores partes consulis essent futurae. 'age deinde' inquit Calatinus, 'si di
Abbreviated transcription (Latin):
gmiencium senutus ĩ
iisicic negochs procurandis uio¬
lanciam intucri uelimus: c
quo duces hella prauo corifilio
gelentez cciam si prospera fortu¬
na subsecuti cc̃ticruci tiĩ aiffige¬
bantur: quod bene gesscrant
deorum inmortalium adiutorio
quoo male commiserant croruz

Expanded text:
giniensium senatus in militiae negotiis procurandis uiolentiam intueri uelimus, a quo duces bella prauo consilio gerentes, etiam si prospera fortuna subsecuta esset, cruci tamen suffigebantur, quod bene gesserant deorum inmortalium adiutorio, quod male commiserant ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
Bleilia presia quide
Impperãtores tricimyhos
ne quis triumpharet insi quĩq¬
set anon enim mmeto sid gliã
trampsxrim excessus ucbis
inc̃ futurum decus maiores exi¬
stimubant. Cetcrusine tam
prcclana sex cur rditato siuerec es¬
litcraretur legis alterius lidiu¬
torio fulta ẽ quam .l. marius
et .ii. cato tribun plebis tu¬
serunt penam enm imperato¬
tibus minatur ꝙ aut hescium
ocisorum in prelio aut amissor
cricium falsum nimerũ literis
senatus ausi eẽnt refferre. ui¬
betq eos cum prinsũ uelxm in¬
trassent apud questores urbanos
uirare de utroq nunero uere
ab his senatui esse scriptum. pꝰ
has leges uidici illius tempes¬
tuia mentio introducctur in
quo de uile trimphandiunter
rlarissimus personnas et accc̃
it excussum est. ẽ rrinssateur

Expanded text:
leuia proelia quidam imperatores triumphos ne quis triumpharet nisi qui qset: non enim numero, sed gloria triumphorum excelsius urbis nostrae futurum decus maiores existimabant. ceterum ne tam praeclara lex cupiditate laureae oblitteraretur, legis alterius adiutorio fulta est, quam L. Marcius et M. Cato tribuni plebei tulerunt: poenam enim imperatoribus minatur, qui aut hostium occisorum in proelio aut amissorum ciuium falsum numerum litteris senatui ausi essent referre, iubetque eos, cum primum urbem intrassent, apud quaestores urbanos iurare de utroque numero uere ab iis senatui esse scriptum. Post has leges iudicii illius tempestiua mentio introducetur, in quo de iure triumphandi inter clarissimas personas et actum et excussum est. C. Lutatiu
Abbreviated transcription (Latin):
uim eciam ius de quo¬
loquor sic custoditumẽ
ut P. scipiom oẜ recuperatas
hyspamias. marco marcello ob
captas syracusas trur in phius no
decceneretur quod ad eas rex
gerendas sinc ullo missi erant
magistratu. probentur quoq¬
minc ciuislibz glorie cippidi
qui ex desertis montibz miopa¬
ronũqz piraticis rostris laudnis
mopes lauree ramulos festina¬
bunda manu decerpserũt. Car¬
thaginis imperio abrupta hyspa¬
ma et scielie caput abscissum. sy¬
racule triumphales iungere cur¬
rus nequiuerunt et quibus ui¬
ris. Scipiom et marcello quoꝵ
ipsa nomina instar sunt eterĩ
triumphi sed clarissimos solide
Ueraq iurtutis auctores hunus
sius salutem sue prĩe gestantes
et si coronatos intueri senatus
cupiebat iustiori tỹ reseruandos
lauree putauit. ẽ ranssa LEn¬

Expanded text:
uin etiam ius, de quloquor, sic custoditum est, ut P. Scipioni ob reciperatas Hispanias, M. Marcello ob captas Syracusas triumphus non decerneretur, quod ad eas res gerendas sine ullo erant missi magistratu. probentur nunc cuiuslibet gloriae cupidi, qui ex desertis montibus myoparonumque piraticis rostris laudis inopes laureae ramulos festinabunda manu decerpserunt: Karthaginis imperio abrupta Hispania et Siciliae caput abscisum, Syracusae, triumphalis iungere currus nequiuerunt: et quibus uiris? Scipioni et Marcello, quorum ipsa nomina instar aeterni sunt triumphi. sed clarissimos solidae ueraeque uirtutis auctores humeris suis salutem patriae gestantes, etsi coronatos intueri senatus cupiebat, iustiori tamen reseruandos laureae putauit. His
Abbreviated transcription (Latin):
a condita urbe usq̃z ad apħri¬
canum et tiberium longum
consules promiscuus sena¬
tui et populo speccandorũ
ludorum locus erat: ninꝙͣ
tamen quisquam ex plebe
scriptos spectare sustinuit:
a deo circunspecta ñe ciuita
tis uerecundia fuit.

Expanded text:
a condita urbe usque ad Africanum et Ti. Longum consules promiscuus senatui et populo spectandorum ludorum locus erat. numquam tamen quisquam ex plebe theatro spectare sustinuit: adeo circumspecta ciuitatis nostrae uerecundia fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Silitis eius in aduceso
casu tam egrequis
relatutus sum imperatoris ꝑ.
emim crassus cum aristonico hel¬
lum In asia gerens atracibz
quorum his magnũ nimerũ
ii presidis habebat iter elcan
et iusrriamh exceptus ne indedi¬
conem eiuus preaenret de decus
acersita racione mortis effu¬
git. Ungam emm quã ad re¬
uaus barbare dulam direxit¬
inqui ub diloris accensus latus
drasisica ronfodit dumqz se ula¬
cir romanum ipecatorem
macestatis amice turpitudine
lebxuuut: oñdit fortune. Crassꝰ
quãm indignum diccã  ta n
glaui cõntumelia affidere uo¬
luis set. quoqũ quaden mica¬
tos ab culibertate sue miserã¬
biles laquers prdentee pariti
ac foruter ruꝑit derlatumq᷑
iuiisi aristonico dignitati sue

Expanded text:
ilitis hic in aduerso casu tam egregius relaturus sum imperatoris: P. enim Crassus cum Aristonico bellum in Asia gerens a Thracibus, quorum is magnum numerum in praesidio habebat, inter Elaeam et Zmyrnam exceptus, ne in dicionem eius perueniret, dedecus arcessita ratione mortis effugit: uirgam enim, qua ad reunius barbari oculum direxit. qui ui doloris accensus latus Crassi sica confodit, dumque se ulciscitur, Romanum imperatorem maiestatis amissae turpitudine liberauit. ostendit fortunae Crassus quam indignum uirum tam graui contumelia adficere uoluisset, quoniam quidem iniectos ab ea libertati suae miserabiles laqueos prudenter pariter ac fortiter rupit donatumque se iam Aristonico dignitati suae
Abbreviated transcription (Latin):
Abis consul. et pontifer
maximus splendoriq honorum
par uite grauitate duitinas ac
uelxmentes immicicias cũ fuliuo
flacco eiusdem amplitudinis ui¬
ro gessit: quas ut simul censores
renunciati sunt in campo de po¬
suit: existimans non oportere
eos priuatis odis dissidere qui
publice summa iuncti essent po¬
testate. id iudicium ammi euis
et presens etas comprobauit; et
nobis uetcres aĩnalium scaip¬
tores laudandum trudiderunt.¬

Expanded text:
bis consul et pontifex maximus splendorique honorum pari uitae grauitate, diutinas ac uehementes inimicitias cum Fuluio Flacco eiusdem amplitudinis uiro gessit. quas, ut simul censores renuntiati sunt, in campo deposuit existimans non oportere eos priuatis inimicitiis dissidere, qui publice summa iuncti essent potestate. id iudicium animi eius et praesens aetas conprobauit et nobis ueteres annalium scriptores laudandum tradiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
De quonia
multis et claris
auctoribus illustra¬
ta est: transgredia¬
mur ad egregium humam am-¬
grãm defluxum equidem cum
letõ stilo prosequamur: nam sĩ¬
cut placidum mare ex aspero.
celumq ex mibilo serenum hi-¬
lari aspectu sentitur: sic bellum
pace mutatum psurimmi gaudn
affert: offensarum etiam acerbi¬
tas deposita candida relatione
celebranda est. Transsaccur¬

Expanded text:
e quoniam multis et claris auctoribus inlustrata est, transgrediamur ad egregium humagratiam deflexum et quidem eum laeto stilo persequamur: nam si placidum mare ex aspero caelumque ex nubilo serenum hilari aspectu sentitur, si bellum pace mutatum plurimum gaudii adfert, offensarum etiam acerbitas deposita candida relatione celebranda est. M. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
abioriim et ugosini
continencie calphur¬
num pisonem in consimili ge¬
nere laudis eialum fuisse res
ipsa documento est. consul gra¬
ui fugitiuorum bello a se libe¬
rata Sicilia eos quorum preci¬
pua opera usus fuerat impera¬
torio more dons prosequebatur:
inter quos filium suum aliquot
locis preliatum fortissime ti¬
tulo trium librarum auyee co¬
rone decorauit: prefatus non
oportere a magistratu e publi¬
ca pecunia crogari quod in ĩp̃ius
domum rediturum esset: tan¬
tumqz ponderis se testamẽto
adolescenti legaturum promi¬
sit: ut honorem publice a duce:
precium priuatim a pre recipet¬

Expanded text:
abiorum et Ogulni continentiae Calpurnium Pisonem in consimili genere laudis aemulum fuisse res ipsa documento est. consul graui fugitiuorum bello a se liberata Sicilia eos, quorum praecipua opera usus fuerat, imperatorio more donis prosequebatur. inter quos filium suum aliquot locis proeliatum fortissime titulo trium librarum aureae coronae decorauit praefatus non oportere a magistratu e publica pecunia erogari quod in ipsius domum rediturum esset tantumque ponderis se testamento adulescenti legaturum promisit, ut honorem publice a duce, pretium priuatim a patre recipe
Abbreviated transcription (Latin):
It perse rege deuicto pau¬
lus cum macedonicis
oꝑibus ueterem atq heredita¬
riam urbis ñe paupertatem
eo usqz saciasset: ut illo tempe
primum populus .ro. tributi
prestandi onere se liberaret.
penaces suos milla ex parte
locupletiores fecit: preciare se¬
cum accum existimans quod
ex illa uictoria alii pecuniam
ipse gloriam occũpasset. tuãs¬

Expanded text:
t Perse rege deuicto Paulus, cum Macedonicis opibus ueterem atque hereditariam urbis nostrae paupertatem eo usque satiasset, ut illo tempore primum populus Romanus tributi praestandi onere se liberaret, penates suos nulla ex parte locupletiores fecit, praeclare secum actum existimans, quod ex illa uictoria alii pecuniam, ipse gloriam occupasset. A