comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis ualde patribus in¬
tendo maior facta relĩram
ita ut paulim uuraculum
uolane urbis ep̃i qͥ multos
quoꝵ memn uirtute ⁊ tem¬
pore preressitꝰ liremorir defuisse uideatur. S ad
propria nuic redco. eaq qnͣtum ualeo subbre¬
iunite ꝑstringo. Sicut eiũ bonoꝵ facta in no¬
tescere citius similibꝰ solent. semoribꝰ nr̃is pex
iustoꝵ exempla gradientibꝰ p̃ dicti uenerabłis
uiri cebebre nomẽ in uotuit. eiusq opꝰ admi¬
nabile ad eoꝵ se instruenda studia tetendit
Quoꝵ me uecc̃e fuit gnͣdeuitatẽ tam certo
gredere. ac si ea que dicerent meis ocł̾is uidisst̃.
um seurentiũ Wandaloꝵ
tempore fuiss italia in chrpanie partibꝰ
depopulata. multiq essent de hac terca in
affrirauã regionẽ transductĩ: uir domini
paulinꝰ cuncta que ad epii usum habere potuit
captuus indigentib ꝙ largitus ese Cum
iam nicħ om̃ino suꝑ esset. quod petentibus
dare potuisset. quodã die quedam uidua ad¬

Expanded text:
icinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africana regione transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua ad
Abbreviated transcription (Latin):
uiur nem filum habelar. aquo nũ longe qui¬
dam stepanus qui in numero optio fuit ha¬
bitabat G idem emorfius ad exurma uite
uenrens uocauit puerũ suum eiq precepit
diceus. Uade citius ⁊ dic stepħe oꝑtioni ut
concitꝰ ueniat. quia etre nauis patara est
ut ad siciliam duci debenius. Cumqz hũc puer
in suure crederet obedire recusuret cepit ille
uehement̾ ĩminere dicens. Uade ⁊ nũtia illi
quod dico quia nõ in sumo. Egressus est puce
ut ad stepħm ꝑgxier. Cumi in medio itinĩs
uenisset. alius quidam obiuã factus est. qui
huns requisiuit dicens Quo uadis: Tui res¬
pondit Ad scephiuũ optionẽ adũo meo uns¬
sus sum. Atq ille protinis dixit. Ab eo uenio.
s aute hũc horam defunctus est. Reuersus
est puer ad ͤ morfiũ diu suũ. s eum iam mor¬
tuũ inuenit. Sic q factum est. ut dum alter¬
alteri obuiam uenit. ex medio itinere puer
reuersus est. ut ex m̃sura spacii potuisset colligi

Expanded text:
uvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi
Abbreviated transcription (Latin):
or dispositoẽ sollicita ⁊ sui solũiuͦ ignata
Scit inulta cogitare se uesciens slam cũ
plusquã necesse est. se ext̾ĩorib ĩplicot qͣrͣ
occupata mitincte oblunscit᷑ q̃ tendebat.
ita ut ab studio sue inq̃sitioruis aliena
uec ipã quidẽ que patitur dap̃na cõsiteret
enigenis cellas aromatũ ostrndit .S. in
dãpnationẽ secut᷑e prolis er eo mam ui¬
dicis ꝑtulit. qd̾ se fatere licent̾ putauit
Sepe dñ multa suppetunt. dũꝙ agi possut̃
que subiecti ͣ acta c̃ ãmireut᷑ ii cogitatõe
se ammꝰ eleuat. ⁊ ꝑlene inse irã iudicis

Expanded text:
 dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere, obliviscitur quo tendebat: ita ut ab studio suae inquisitionis alienata, ne ipsa quidem, quae patitur, damna consideret, enigenis, cellas aromatum ostendit: sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis
Abbreviated transcription (Latin):
apud om̃s illic ne̾g ne aduuratõnis habe¬
batur. Cui fortunatus idem familiarit᷑ notus
fuit᷑. Qui nimirsi eiiuitius ꝓ sue magnitudi

Expanded text:
apud omnes illic magnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tures ob id semꝑ demptare. luctari. ⁊ cõtendete
ne nobis lib̾ transitus esset ad celum. horta¬
batur iouens. Issumite armaturã dei ut
possitis resistere in die mala. ut nichil mali
habens quod de nobis dicere possit inunicus
confiuidati. Non aut apłici sermonis recor¬
demur dicentis. Suue in corpore nestio deus¬
scit. siue extra corpus uescio dens scit Et pau¬
lus quidem usq ad tertium celum mptꝰ est.
ibiq auditis uerbis in effabilib descendit.
Anthoniꝰ aut uslꝑ ad aerem subleuatꝰ. post
ignarus fiusset. Et huiꝰ secum inqͥreret notio¬
dem. oianti ei a dno renelabatur. ⁊ erat scd̾m

Expanded text:
tates ob id semper tentare, luctari et contendere, tates ob id semper tentare, luctari et contendere, ne nobis liber transitus esset ad coelum, hortabatur monens: Assumite arma Dei, ut possitis resistere in die mala Ibidem; ut nihil mali habens quod de vobis dicere possit inimicus , confundatur. Nos autem apostolici sermonis recordemur, dicentis: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Et Paulus quidem usque ad tertium coelum raptus est, ibique auditis verbis ineffabilibus, descendit; Antonius autem usque ad aereum sublatus, post ignarus fuisset, et ejus secum inquireret notionem, oranti ei a Domino revelabatur; et erat, s
Abbreviated transcription (Latin):
ira crut᷑ nona cũ ante cibũ orare
absanglis in sublimc ferti. ꝑrohilẽtib
transitũ aeris demonib ceperut angeli
contradicenres requrtere. que eẽt uisa
returendi. iuillis existentib in authonio crimi¬
nib. Illis uero ab erordio natuntatis repli tate
pecrata intentib. aalummpnio se anteli ora
claustrinit dicentes non debere eos a natuu¬
tate eius delicta uarrare. que iam essent xpĩ
bonitate sopita. si que autẽ scire nr eo tẽpore
quo fitctus esset monachus ⁊ deo se cõsetms¬
ser licere proferte. Leusabant demones mul¬
ia procatiter mentientes. Et cum deessent ꝓ¬
bamenta falia ib. liber anthonio conscen¬
sus aperitur. Et statim rediens in sese. in eo¬
dem loco in quo stare ceperat ħ se rursũ ui¬
dit esse quod fuerat Tunc uero oblitus este
ex illa hora. noctem gemtu ac lomentatõe
traan segit. reputaus secum humanor hostiũ
multitudiuẽ ⁊ colluctationẽ tanti exertitus
et laboriosum per aerem iter ad celum. ⁊ hoc

Expanded text:
irciter nona, cum ante cibum orare ab angelis in sublime deferri: prohibentibus transitum aeris daemonibus, coeperunt angeli contradicentes requirere quae esset causa retinendi, nullis existentibus in Antonio criminibus. Illis vero ab exordio nativitatis replicare peccata nitentibus, calumniosa angeli ora clauserunt, dicentes non debere eos a nativitate ejus delicta narrare, quae jam Christi essent bonitate sopita; si qua autem scirent ex eo tempore quo factus esset monachus, et Deo se consecrasset, licere proferri. Accusabant daemones multa procaciter mentientes; et cum deessent probamenta fallacibus, liber Antonio conscensus aperitur. Et statim rediens in se, in eo loco in quo stare coeperat, hoc se rursum vidit esse quod fuerat. Tunc vero oblitus escae, ex illa hora noctem gemitu ac lamentatione transegit, reputans secum humanorum hostium multitudinem, et colluctationem tanti exercitus, et laboriosum per aerem iter ad coelum, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ste susceꝑunt. eñq inuiriis nisectati sunt
⁊ sic auobis oleum reuertetur. Euq illi
ex oluus olrum defluere uon cernerent.
⁊ iurum dei adimplendũ utrẽ sibi iusis¬
tere uiderent. uehem̃ter acceusi maiori¬
bus. hunc uerboꝵ cõtameliis detastari
ceperunt. Uidens qued tẽ iuir dei quod ex
prelo oleum nullo modo exiret. aquã sibi
dacipetiit. Quam cunctis udentibꝰ benedixit.
atq in p̃lo sius manibꝰ iacbauit. Ex qua ꝑtinꝰ
bene dictõne tanta ub̃tas ole erupit. ut lõgo¬
bardi qui prius diu in cassum laborauerant:
non solum sua uascula omia. s utrẽ quoq
quem uir dei detulent implerent. ⁊grãs age¬
rent. quia is qui oleum petere uenerat

Expanded text:
ste susciperunt eumque iniuriis insectati sunt ste susciperunt eumque iniuriis insectati sunt et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat
Abbreviated transcription (Latin):
me ex nursic proiũtia amus singłis uenire
cõ suenit. S ex ea dem prouincia quidam mo¬
nacchus aute triduũ uenit qui gnauis m̃cii
merore me ꝑtulit. qui enudem iurũ obisse
uũtiauit. Huiꝰ ego uiri ⁊ si ñ sine gemitu
dulce diues rerolo iam tam̃ sine formidine
uirtutes narro. quas auicinis eis sacerdotib
nura ueritate ⁊ simplicitate ꝑceditas agno¬
ui Et sicut inter amantes se auimo magnũ
caritatis familiaritas ausimi prebet. a me
plerũꝙ ex dulcedine exactus. ipse quoq de
eis que eraut extrema quedam fateri toge¬
batur Hic namq quodam tẽpore cum p̃lo
longo bardi oluiam p̃merent. ut in oleo liͣre
debuiss. sicut io ciuidus erat ⁊ uultu ⁊ auo.
utrem uacuũ ad p̃lum detulit. labonantes ꝙ
longobardos leto uultu salutauit. utcẽ ꝑiu¬
lit ⁊ uibendo ponꝰ quã petendo eñ sibi impleci
dixit. S gentiles iuri. quia tota iam die fru¬
stiu labo rauenuit. atq ab oluus exire oleũ
torquendo non poterat. uerba illius mole¬

Expanded text:
me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius mole
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc silendum puto quod
onũ potens deus suꝑ marimauũ fa¬
mulum suum. nunc siracusanũ epm̃. tũc suit̾e
mei monasterii patrem. dignatus est mõstra¬
re raracłm. Nam dumniussione pontisicis mei
in cõ stantinopolitane urbis palatio respõsis
ercłiastias deserurẽ. illit adme udem uenera¬
bilis maximianꝰ caritate exigente cum frĩb
uenit. Qui cũ ad monasterium meũ romit
rediret. in mari adrinaco. niunia tempestate
dep̃hensus. i estimnabĩli ordine atq usitaco n¬
ratubo erga se canctosq qui cumi eo ertut. om¬
ipotentis dei ⁊ iram cognouit ⁊ grõm. Nam
cum meoꝵ mortẽ uentoꝵ inuuctatib elenati
fluctus senreut ex naui clauo prodito arbor
abscisir est. ⁊ in iuidis proiecta. totum uas
nauis quassatũ nimiis fluctib ab omĩ fu̾at
sua cõpage dissolutũ Rinus itar patentib
nitrauit mare. atiir usꝙ ad suꝑiores tabu las

Expanded text:
e hoc silendum puto, quod omnipotens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores
Abbreviated transcription (Latin):
uia. s ex eius ipsa pentia ac iusione tur bati.
om̃s sibunet pacen dederunt. porpꝰ ⁊ sanguinẽ
redemptoris acceperunt: deo se siuguli cõ men¬
dentes ut eor animas benigne susciperen.
quoꝵ corpora in tam pauenda morte tradi¬
derat. S ompt̃ deus qui eoꝵ m̃tes mirabłit̾
Nam dicb octo nauis eadem usq ad suꝑio¬
res tabulas miiuis plena. iter propͥum para¬
gens enata uit. Nono autẽ die in chotronen¬
sis castri portum deducta est. ex qua erierunt
maxinuano naigabant. Cum post eos ipse
quoq fuisset egressus. mox in eiusdem portꝰ
pro fundũ nuius demersa est. ac si illis egor¬
dic ntebus pro pondere sub benatõne ariusbet
Et que plena hominibꝰ inpelago aqͣs por¬
srĩbus recedente. aquas sine hornubꝰ in por¬
tu non ualuit portare. ut huic ompt̃ deꝰ ostẽ¬
deret quia hanc onustã sua manu tenuetic
que ab hominibꝰ uacua ⁊ derelicta suꝑ a qͣs
non potuit mane de.

Expanded text:
ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt o venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibfratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dyei ei. Hac hora manducas in sexta
feria: Hoc est perratum meũ. Sed labors
meclum duas ebdomadas. ⁊ rogemꝰ denu
ue michi indulgeat.Feceritt̃ eigo ita. Ei
post duas eb domadas iudit ftat gram
dei iterũ uenientem super fratrẽ slumi.
⁊ consolati sunt: deo qui solus bouus est
gatias referentes.ns en¬

Expanded text:
 dixi ei: Hac hora manducas in sexta feria? Hac est peccatum meum; sed labora mecum duas hebdomadas, et rogemus Deum ut mihi indulgeat. Fecerunt ita; et post duas hebdomadas vidit frater gratiam Dei iterum venientem super fratrem suum, et consolati sunt, Deo, qui solus bonus est, gratias referentes.
Abbreviated transcription (Latin):
habui. habentes ꝑteciosissima stram̃ta Er pro
his dedit mͥ deus stram̃tum hoc depapyro ⁊̃ hãc
pellẽ S ⁊ uestes mee mextimabili precio dign¬
erant. ⁊ pro illis utor has uiles res cellas Iterũ
dixit in prandio meo multũ auri expandebatur

Expanded text:
habui, habentes pretiosissima stramenta; et habui, habentes pretiosissima stramenta; et his dedit mihi Deus stramentum hoc de papyro et hanc pellem. Sed et vestes meae inaestimabili pretio erant, et pro his utor has viles rescellas. In prandio quoque meo multum aurum expendebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
bam quodcũq de salsimĩtis. ⁊ bibebã aquã Et di¬
xit senex Grmidis labor. ⁊ dixit. Ent ibi uł braa¬
neũ in possessione ubi lauares ᷑ Et ille dixit sion
s inflimiine laliabar qnͣdo uolebam. Cũ ergo
hec omĩa abes senex responsione ipsius exios¬
ser ⁊ cognoiuss modũ prioris uite eius: atq
laboris. uo lens enm proficere narrauit ei suã
uitem preteritã quã hrbebat cũ esset secłaris
dicens. Me nuistrũ quẽ uides de magna illa cuũ¬
tate roman e sum. habrns in palatio meximũ
locũ apud ĩperatorẽ. Et cumi audisset egyptius
uucia uerboꝵ eius cõpunctꝰ est. ⁊ sollicire que
dicebant᷑ eudiebat. Et ille adiecit Reliqui ergo
⁊ ueni in solitudine istar. Et iterũ dixit Ne quẽ
iudes. habui domos magnas. ⁊ pecuuias mul¬
tas: ⁊ cõtempnẽs eas ueni in ista ꝑua cełla Ite¬
rimi dixit. Me quẽ uides: lectos uestitos ex auro

Expanded text:
bam quodcunque de salsamentis, et bibebam aquam. Et dibam quodcunque de salsamentis, et bibebam aquam. Et dixit senex: Grandis labor. Et dixit: Erat ibi vel balneum in possessione, ubi lavareris? Et ille dixit: Non, sed in flumine lavabar, quando volebam. Cum ergo haec omnia ab eo senex responsione ejus exegisset, et cognovisset modum prioris vitae ejus atque laboris, volens eum proficere, narravit ei suam vitam praeteritam, quam habebat cum esset saecularis, dicens: Me miserum quem vides, de magna illa civitate Roma sum, habens in palatio maximum locum apud imperatorem. Et cum audisset Aegyptius initia verborum ejus, compunctus est, et sollicite quae dicebantur audiebat. Et ille adjecit: Reliqui ergo Romam et veni in solitudinem istam. Et iterum dixit: Me quem vides, habui domos magnas et pecunias multas, et contemnens eas, veni in istam parvam cellam. Iterum dixit: Me quem vides, lectos vestitos ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
esset uespere dixerũt duodecim psalmns ⁊ tor
eso. nõ edificatꝰ in eo. Et cũ paululũ dscessia
uoleus enm senex ille romanus sunare. mi¬
sie postipsũ. ⁊ reuotaiit cum. Cau cũ ueniss¬
cũ gaudio iterũ suscepit eum. ⁊ uit̾rogaui
eum dicens Exina prouucia es÷ Et ille die
Egyptius sum. Et dixit ei. Cuius ciuituns
Et respondit. Ego omĩno nõ sui de tiuitate
uec habitaui aliqnͣdo inciuitate. Et dixit ei
Ante qm monachus esses. quid operaluris
ipossessione qua manebas᷑ͣ Et ille respõdit
Custos erã agroꝵ. Et dicit ei. Ubi dor mie¬
bas. Respondic magro Et dixit hhabelas ali¬
nud stratis Et resprudit Ego magto hare
rem stram̃ta in qubꝰ dormitẽ: Et dixit. Et
quom̃ dormielas : Respondit Intertu miba Et
dixit Seiud manducabas in agro.aut quale ut¬
nũ bibelus.: Itetũ respõdit. słuie sut̃ esct. iupͣ
qualis potus magro: Et daixit. Quomͦ uiuelas:
Respondit. Manducabã panẽ siccũ: ⁊ si inuenie¬

Expanded text:
ixerunt duodecim psalmos et dorest non aedificatus in eo. Et cum paululum discessisset, volens eum senex ille Romanus sanare, misit post illum et revocavit eum. Qui cum venisscum gaudio iterum suscepit eum, et interrogavit eum, dicens: Ex qua provincia es? Et ille dixit: Aegyptius sum. Et dixit ei: Cujus civitatis? Et respondit: Ego omnino non fui de civitate, nec habitavi aliquando in civitate. Et dixit ei: Antequam monachus esses, quid operabaris in possessione qua manebas? Et ille respondit: Custos eram agrorum. Et dicit ei: Ubi dormiebas? Respondit: In agro. Et dixit: Habebas aliquid stratus? Et respondit: Ego in agro habui habere stramenta in quibus dormirem? Et dixit: Et quomodo dormiebas? Respondit: In terra nuda. Et dixit: Quid manducabas in agro, aut quale vinum bibebas? Iterum respondit: Quae sunt escae aut qualis potus in agro? Et dixit: Quomodo ergo vivebas? Respondit: Manducabam panem siccum, et si invenie
Abbreviated transcription (Latin):
icuntate erclesie. Habebat aut̃ secura unũ
seruũ qui minstrabat ei. uidens aut̃ p̾biter
errlesie infirmitatẽ eius. ⁊ cognoscens quia
de deliais esset uir ille id quod deus donabar
uł quod in erclesia intrabat tnͣsutelut. ei
⁊ nominatꝰ Andiens aut̃ quidam de magius
monachis eguptiis opinonẽ eius. nenit ui¬
dere eum. speimis corporalem conu̾suit ionem
plus apud eum arduam inuenire. sui cũ
intrasset salutauit enm. ⁊ facientes orõnen
sederunt. Uideno aut̾ enm egyptiꝰ uestitũ
iollib reb. ⁊ budã de papyro. ⁊ pellẽ stratã
sub ipło. ⁊ modicũ capitale de partica sub
cput eius. s ⁊ pedes mũdos habentẽ cum ca¬
ligulis scandalizatus est intra se de ex qura
in loco illo nõ erat consuetudo taliter coũ¬
sandi. s mapas duram abstinentiã hadere
monachus ui eo. ⁊ diat ministro suo. Itac
nobis hodie ꝓpter abbatem qui uenit bo¬
nam dieu. Et coxit parua holera que ha¬
bebat. ⁊ sungxutes hora cõpetente come¬

Expanded text:
t autem secum unum servum qui ministrabat ei. Videns autem presbyter ecclesiae infirmitatem ejus, et cognoscens quia de deliciis esset vir ille, id quod ei Dominus donabat, vel quod in ecclesiam intrabat, transmittebat ei.et nominatus. Audiens autem quidam de magnis monachis Aegyptiis opinionem ejus, venit videre eum, sperans corporalem conversationem plus apud eum arduam invenire. Qui cum intrasset, salutavit eum; et 604 facientes orationem sederunt. Videns autem Aegyptius vestitum mollibus rebus, et budam de papyro, et pellem stratam sub ipso, et modicum capitale de cartica sub caput ejus, sed et pedes mundos habentem cum caligulis, scandalizatus est intra se de eo, quia in loco illo non erat consuetudo taliter conversandi, sed magis duram abstinentiam habere monachus, et dicit ministro suo: Fac nobis hodie propter abbatem qui venit, bonam diem. Et coxit parva olera quae habebat, et surgentes hora competenti come
Abbreviated transcription (Latin):
plurum serus. ⁊ ecce ꝑro illis isti uni deus cõpinix̃
ut inunstraret mͥ. P balnes aũt ꝑfundo modi¬
cum aque podes meos. ⁊ caligulis utor ꝓpter n¬
firmitatẽ ineã. Et rursus p̃ro calanus tritha¬
ra uel alio musico opere quo delectabar in cõui¬
uiis meis. dico mͥ duodeñ psalmos in die. ⁊ duo¬
decim suuilit̾ in nocte. S ⁊ pro petrans meis que
ante faciebam modo cũ requie exibeo parinim
⁊ uiutile ministeriũ deo. Uide engo te abbas
ut non standalizeris ꝓpter infirmitatẽ meã
Et hec aaidiens egyptius inseniet ipsũ reuer¬
sus dixit. De mͥ quia ego de multa tͥbulatõne
iterusti ⁊ plurimo labore scłi. magis ad repausan¬
dũ intõuersationẽ monachi ueni ⁊ qd̾ ur̃ habe¬
bam tunt modo habeo: tu aut̃ ex multa delecta¬
cione scłi uolũtate ꝓpria int̾bulatõne uenisti.¬
⁊ ex multa gła acq diuiciis uenisti n humili¬
tatem ⁊ pauꝑtatem. Ee quo multum proficiens
discessit Et fuctus est ei amicus. ⁊ sepe ueniebat

Expanded text:
o illis uni isti Dominus compunxit, ut serviret mihi. Pro balneo autem perfundo modico aquae pedes meos, et caligulis utor propter infirmitatem meam. Et rursus pro calamis et cithara vel alio musico opere, quo delectabar in conviviis meis, dico mihi duodecim psalmos in die, et duodecim in nocte. Sed et pro peccatis meis, quae ante faciebam, modo cum requie exhibeo parvum et inutile ministerium Deo. Vide ergo te, abba, ut non scandalizeris propter infirmitatem meam. Et haec audiens Aegyptius atque in semetipsum reversus, dixit, Vae mihi, quia ego de multa tribulatione et plurimo labore sdum in conversationem monachi veni, et quae non habebam tunc, modo habeo: tu autem ex multa delectatione saeculi, voluntate propria, in tribulationem hanet ex multa gloria atque divitiis venisti in humilitatem et paupertatem. Ex quo multum proficiens discessit, et factus est ei amicus, et saepe veniebat
Abbreviated transcription (Latin):
cos uero setũ retinuit. quos nd huc in suã pre¬
sencia aptius erudire indicauit. Cepere enia
tunc e romana urbe nobiles ⁊ religiosł concu¬
rere. suosq ei filios onũpotent du mcrien¬
dos dare. Tunc qd̾ bous spei suas loboles enet̃
maurũ tertullus uero patriciꝰ platidum trt¬
didit. Equibꝰ maurꝰ iuuor cũ bonis pollerer
moribꝰ. magistri adiutor cepit existere plati¬
dus uero puerilis ad huc iudolis anuos gebat
que artũquaq construxerat. quidã ionachꝰ
erat qui ad orat̃oem stare non potẽnt. fed
iuox ut se frẽs ad studium oratõnis inclirasẽt
ipẽ egredie batur foras ⁊ mente uaga tertena
o liqua ati transitoria agebat. Cũq ab abbe
suo sepus suisset admonitꝰ. aduirum dei de¬
duchuis est. Qu ip̃e quoq eius stulticiam ue
beuient᷑ increpauit. ⁊ ad monasterũi reu̾sus.
nir duob diebꝰ uri dei admonitionẽ tenuis.

Expanded text:
cos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praecos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duo
Abbreviated transcription (Latin):
tamq quesiut. seꝙ latent̾ dẽponi uoluit. Nũ¬
quid paulsi mortem diciꝰ tuuuisse. ꝙͣ se ĩpse¬
ꝓ iħii amore testatur appetere: S cũ i eodeni
loco inorem sibi fructũ adess̾e cõspice̾t ⁊ qm¬
ueni laborem ad laborẽ se alibi cũ fructu scrua¬
uit. Fortis ⁊ enim p̃liator dei teneri intra clau¬
stra noluit. certamis cam pũ quesunt unde
quoq istem uenerabłis benedictꝰ si libent᷑ au¬
dis cicius agnoscis. quia uiste tot ipse idõ¬
ciles deseruit. qui tantos in lots aliis si moete
ta esse ut doces ⁊ manifesta ratio. ⁊ pbatũ
congruũ testimo uũ declarat: S queso ut
De uita tanti patris od narratõuis ordiunem
dui meadem solitudinc uirtutibꝰ sut¬
iss succresceret. multi ab eo iu loto epdem ad
onũpotentis dei sũt ser uiciũ congregati. itã
illit duodecun monasteria cũ orũpotẽtis iu
xp̃i diũ oꝑitu latõne cõstrueret. ĩqui statu¬
tis patrib duodenos monachos dedicauit. Pau¬

Expanded text:
eque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte ta esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem r diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum oini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; pau
Abbreviated transcription (Latin):
x his aut̃ monasteriis que in eodem
loco construxerat. trist sursũ ii rupib
moutis erant. ⁊ ualde erat sñb labori¬
osum semꝑ ad lacũ descendere. ut aquã haurtre
debuissent. mexuut quia ex deuexo montis la¬
tere erat graue destendentibꝰ in tumore pericłmi.
Tuuc collecti frẽs ex eisdem tribꝰ monasteriis.
ad dei fiamulũ benedictũ uenerunt dicentes.
Laboriosũ nobis est ꝓpter aquã poctidie usq
ad lecum descendere ⁊ iocuto necesse est ex eo¬
dema loco ironasteria uiutari. Quos blande
consblatus disit. ⁊ uocte esdem cumparuo
puerulo nomine platido cuiꝰ suꝑ ius inemo¬
utuis orauit ⁊ oratione ꝯpleta. tres petras i
sent dixit. te ⁊ rupem illam in qua tres super
iniuicem polltas petras inueuirtis in modico
cauate . Ualet enum omp̃c deus etiam in ilło mõ¬
tis cacumine aquã produccre. ut uobis litborem
tanti itineris dignetur auferre. Nui euntes ru¬
pem montis qmͣ berredictus predixerat. iam su

Expanded text:
x his autem monasteriis quae in eodem x his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoutius oravit. Et oratione completa, tres petras in sent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam su
Abbreviated transcription (Latin):
cat uũciatum fuiss dixit. Ego uenio eumq
pmemet ipm̃ em̃do. Cumq uir dei uenisset
sn codem monasterio . ⁊ cõstituta hora exple¬
ta psalmodia. sese frẽs ui oratõem dedissent.
aspexit qd̾ eundẽ monarhũ qui manere mora
tione nõ poterao. quidam uiger pueru lus
p uestim̃ti subuiam foras trahebat. Tunc
eidem patri monasterii pompeiano nomine
⁊ mauro dei famulo secceto dixit. Nuuquid
aspicitis quis est qui istũ monachũ foras tͣhit.
Qui responderũt. Non. Quibus ait. ⁊ Premus
ut ⁊ uos iudeatis quẽ iste monachꝰ seiruit᷑. Cũq
per biduũ esset oratũ maurus monachꝰ iudit.
Põptianꝰ aũt eiuldem monascerii pater ude̾
nõ potuit. DDie gͥ illa expleta or̃one iuir dei
oratoriũ iugressus. stantera foris monachũ
repperit. quẽ pro cecitare cordis sui iurya per¬
cussit Qui ex illo die uil ꝑ fuasio ius ulterius
digro puerulo ꝑtulit. s ad orõnis studiũ
ĩmobilis ꝑmansit᷑. sicq antiquus hostis dñaei

Expanded text:
fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnͣdo de malis labor suꝑ ua cuus. maxune
si e iuicino cause suppetant. que fructũ deo nele
ant ferre meliorem. Dir itaq st̃s ppter quem
qd̾ silentio p̃tereundũ nõ est. quia cũ leborem
suũ siue fructu esse cõsiderant. in locũ ałium
ad laborem cũ sructa migrant. Unde quoꝙ ille
egregiꝰ p̾dicator qui dassolui cupit ⁊ cumꝰ xpõ
esse tui uiuere xp̃c est ⁊ mori lucrũ. qͥ cettaura

Expanded text:
aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse, cui vi
Abbreviated transcription (Latin):
uermis. QQui autẽ ꝑfecte cor ab onũ delectatõ
ne crarnis excutiunt coustat iumirũ quis eoꝵ
habitacła fecoris nebule non tangunt. Et
nocandũ quod istem fetor esse ⁊ nebula iusa sit
quia ninurũ carnalis delectatio mentẽ quam
inficit obscurat. ut ueri luminis claritatẽ non
uideat. unde delectacur inferiꝰ. inde calig mem
ad superna patiatur. Petrus
ucamus ne hoc auctoritate sacri eloquii

Expanded text:
vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
erogare. Qua ex re perpende. quia nõ ĩ merito
domus ipĩus fubrira crescebat Petrus.
ac de re michiidones iudeo satiffatũ. S
queso te quid esse dicimus quod quoxdã
Shabitacula fetoris nebula tangebat quoꝵdam
uero tangere nõ poterat. uł quid. quod pontẽ
quid est quod flumum iudit: Gpeꝰ.
Ie rerum petre imagnubꝰ pensamus meri¬
ta causarum. Per pontẽ qmppe ad amena
loca transire iustos aspexit. quia angusta est¬
ualde semita que ducit ad iuitam ⁊ fetentem
habitacula fecoris uebula cangebat. quoꝵdã
uero ab ea tangi non poterant. sunt plerup
qui multa iam bona oꝑa faciunt. s tumẽ ad¬
buc curnalibꝰ uiriis in cogitatõnis delecbatõne
tangunt᷑. Et iustũ ualde est ut illic uebula
fetoris adsideat. quos hic ad huc caruis fecor
delectat. Oude ⁊ eandẽ de lectationẽ carnis esse
bratus iobinferore conspiciens de lur rioso ac lu¬
brico sentenciã protulit dicens. Pulcedo illius

Expanded text:
erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius
Abbreviated transcription (Latin):
uita adhuc metalłis talib egeamus
nõ incelligat: S ex eo quod illic instrus¬
tum est ostenssi est quisquis ille est cui mansio
ista construit᷑ aꝑte datur intelligi quid est qd̾
auro edificat mansionẽ suam. Qd̾ enĩ superius
memorie fugit ut dicerem isdera miles qui hec ui¬
derat narrabat quod eostẽ latercłos aureos ad
edificadõem domus senes ac iuuenes. puelle ⁊
pueri fabricabant. Qua ex re colligitur quia
hii quibꝰ hic pietus fircta estipsi illic openitores
esse uidebantur.
ic enam quidam uixta nos ds dedit no¬
nune religiosus habitabat. qui calciam̃ta
solebat oꝑari. De quo alter ꝑ reuelationẽ uidit
quod eiꝰ domꝰ edificabutur. s mea cõstrucbores
sui sobo die sabbi uidebant᷑ oꝑari. Nui enisdem
his que diebꝰ siugłis laborabat. quicqqͥd ex uictu
acq uestitu suꝑesse potuisset. die sabbi ad brati
petri eccłiam deferre cõsueuerat. ⁊ indigentibꝰ

Expanded text:
vita adhuc metallis talibus egeamusvita adhuc metallis talibus egeamus intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quodnstat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum oꝑatione certabant. Qui enim ꝑioxas deor¬
sum ꝑ burchia trahielutur sursum. patet uinurũ
quia ⁊ elemosinas amauerat ⁊ carius uicia per¬
fecte nõ restrixerat. que eũ deorsum tͣhebaut.S
in illo occulti arbitri examine qui uieo uicerit.
⁊ uos ⁊ eñ qui uidit ⁊̃ reuoanus est latet Constut
timẽ quia idem stepħs postꝙͣ sicut suꝑius narra¬
ui ⁊ inferui boca uidit. ⁊ ad corpus rediie. perfecte
uitam iniuiue correxit. qui post multos ãnos de
crpors ad huc ad certamẽ uite ⁊ mortis exiit. Nͣ
de re clligitur quia ip̃a quoq inferm supplicia
cũ de mõstrant᷑. aliis hoc adutoriũ. aliis ad testi¬
menũi furt. ut isti udeant mala que caueant.
illi uero eo amplius pumant᷑ quo inferni suppli¬
cia ⁊ uisa ⁊ cognita uitare uoluerut Petens.
uid est hoc queso te qd̾ in amenis lons cuius¬
tam domus latertulis aurris edificari uide¬
batur. Ridicł̾m est ualde si credimꝰ quod in illa

Expanded text:
rum operatione certabant. Qui enim per coxas deorrum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari vidbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa
Abbreviated transcription (Latin):
nauup est ei. Hec icarm patitur quia si ei de aliqͦ
farienda ultio uibebatur. ad inferendas plagas plꝰ
er crudelitaris desiderio quã obedientie seriue bat.
Quod sic suisse nullus qui eũ nouit ignorat.
Ibi se etiam quendã ꝑegrinũ pb̃rm uidisse fate¬
batur . qui ad p̃dictum pontem ueniens tanta
ꝑ eũ auctoritare tuͣsunt. quãta ⁊ hic sinocritate
uixit. In eodem quoq ponte hunc quẽ predixi
stepħm se recognouisse testatꝰ est. Qͥ dũ tuͣsire
uoluiss eius pes lapsus est. ⁊ ex medio corꝑe iam
ertni pontẽ derectus. ⁊ quibꝰdam teterrimis iuris
ex flumine surgentib ꝑ coras deorsum aquibꝰdã
sum trahi. Cũq hoc luctam̃ esset ⁊ hũc boui sp̃e¬
sursum tͥhereus. ⁊pẽ qui hec uidebat ad corpꝰ reũ¬
sus est. ⁊ quid de eo pleuiꝰ gestum sit inuims cog¬
uonuit. Qua in re de eiusdem stephi uita datur
intelligi quia in eo mula carnis cum elemosina¬

Expanded text:
namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a qsum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni sprsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
rentia odoriferis herbaꝵ florib exorntta. in
quibꝰ albatoꝵ hominũ cõuentieła esse iuidetũ¬
tur. tantꝰ qz in loco eodem otor suaiutatis ĩecat
ut ip̃a suauitatis fraglantia illic deãbu lan¬
aureis iuidelatur latertulis constru. s cuĩꝰ
esset non potuit agnosci. Etant uero super
ripam predicti fluiuinis ñ nulla habitacu la
s alia erurgentis fetorĩ nebula tangebantur
alia aut̃ ex urgens fetor a flumine minime
nebroso ferenti q flinuo liberetur. iusti uero
quibꝰ culpa nõ obsistrret securo ꝑ eũ gressu ac
libero ad loca amena ꝑuenissent. Ibi eniũ petrũ
eccłiastice fimlis iuaiorem qui ante qͣdrienniũ
de functus est. deorsumm positũ in locis teterrinuis
mitgno ferci pondere religatum ac depressũ se ui¬
duse cõ fessus est. Nui dũ requireret cur ita esset.
se ea dixit audisse que uos qui eñ in hac ecłiasti¬
ca domo nouimꝰ scientes enis acta recolunꝰ. Dictũ

Expanded text:
rentia odoriferis herbarum floribus exornata, in rentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulanaureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis sed alia exurgentis foetoris nebula tangebantur, alia autem exurgens foetor e flumine minime nebrosum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
loca. uidit multa mala que prius suidita ñ
credidit. S cũ p̃senti illic iudici p̃sentatus fiss
ab eo receptus nõ est. ita ut diceret non huris
adduci s scepħm fernriũ uissi. Qui statun ue¬
ductus in corpore est ⁊ stepħs fernrius qui
uxta eum habitabat. eadem hora defiuctus
est. S ic q prolatũ est uena suisse uerba q̃ au¬
dienit. dum hec effectus mortis stephani
demonstrauit.
ute trienniũ quoq in hoc pͤstilencia q̃
hanc urbem clade uehem̃tis suua depo¬
puluuit. in qua eniam corporali uisu sagute
celitus uenire. ⁊ singłos quosq ferire uide¬
bantur. sicut uosti stephanus idera defunctus
est. Quidam uero nles in hac eadem ur̃a
urbe ꝑcussus. ad extrema ꝑuenit. Qͥ eductus
decorpore examinus iamuit. s citius rediit ⁊ ea
tunc res endem etiam multis inuoauit qr pons
erat sub quo iuger atq caligosus fetoris in¬
tolerabilis nebula eralaus fluuiꝰ decurrebat
Transacto ponte amena erant prata atq n¬

Expanded text:
ca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citius rediit, et qtunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus foetoris intoleTransacto autem ponte amoena erant prata atque vi
Abbreviated transcription (Latin):
penarũ ostensio. eque onũbꝰ utilis non est.
am illustͥsuir steph̾s
quem bene nosti de semet ipso mͥ narm¬
rẽ consuenerat. quia in cõstantinopolitana ur¬
be pro quadam causa demoratꝰ molestia corpis
suꝑueniente definictus est. Cumq medions̃
atq pigm̃tariꝰ ad uꝑiendũ cũ essee quesitus

Expanded text:
poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque
Abbreviated transcription (Latin):
iuolestia corporis interueniẽte defuctus est.
s protuꝰ corpore bestitutus. nnferui se suppli
cia atiꝑ boca flãmarũ iudisse cestabat᷑. Qui
etiam quosdam huiꝰ scłi patentes in eisdem flũ¬
nus suspensus se uidisse narrauit. Qui num
ductus esset ut illuc ⁊ ipse mergeretur. subito
angłiu chorusti habitus apparuisse fittelitur.
qui eum in ignem mergi ꝓhiberet. Cui etiam
dixit. Egredere. qualiter tibi post hec uiuendũ
sit. mutissime aitende. Post quã uo cem paula¬
tun recalestentibꝰ mẽbris ab eterue mortis
somno eiugilans. ancha que circa illum suer̃t
gesta uarrauit. tantisq se post modũ ieuiniis
iugiliis q cõstruuxit. ut inferni eũ uidisse ⁊ per¬
timuisse torm̃ta etiam sicaceret liuigua conuer¬
satio loqueretur. Quippe om̃pis dei mira largi¬
cate. in morte actum est nemori debuisset. S qͥa
humanũ cor graius ualde duricie est ipsa quoq

Expanded text:
molestia corporis interveniente defunctus est: molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, a loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illumgesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
luxurrosi cũ luxuriosis. auari cũ auaris. fulla¬
des cũ fallatibus. Ĩuidi cũ muidis. insideles
cũ infidelibꝰ ardeant. Cum ergo siuules suit in
culpa. ad cormenta similia adducunt᷑ quia eos
in lous penalibus. angeli deputant et quasi
ziza nioꝵ fuscicłos ad cõburendũ ligant
dinquisitionẽ meã. petrus.¬
esponsionis saciffatione patuit causa
ũs S quid nam est quesote qd̾ ñ nulli
qua si per errorem extͣhinitur excorpore. ita
ue sacti exauimes redeant. ⁊ eox quisq audis
se dicut. quia ipse nõ suerit qͥerat uissus de
petre si bene perpendit᷑. non error sed
ad monitio est. Suꝑna eium pietas ex matg¬
ua miscdĩc sue largitare dispouit. ut ñnuilli
etiam post eritum repente ad corpus redeant
⁊ torm̃ta nnferi que audita non crediderant.
agnouerit. quod petrus quidam monachus ex
regrions ortus hiberie. qui ei in loco uaste soli¬
tudinis cui euasta nomẽ est inherebat. sic̃ ipo
uaruante didicerat. priusqmͣ heremũ peteret

Expanded text:
luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus dePetre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret,