comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa uidit principẽ tenebrarũ ⁊ ꝓfundũ
ĩfermi. Que a̾ ⁊ qualia ibi uiderit. ĩ audita tor¬
menta. si centũ capita. ⁊ ĩ unoquo capite cẽ¬
tũ lingnas hr̃et. enarrare nullo mͥ poss. Ibi
iusus est princeps dyabolus qui magnitu-¬
dine p̾cellebat om̃s bestias quas añ uiderat.
cuiꝰ corꝑis qntitati ip̃a q̃ uiderat aĩa nich
sciebat cõparare. Erat illa bestia igerrima
sicut coruus. formã hñs humani corꝑis a pe¬
dib usq ad caput excepto qd̾ plurimas ha¬
bebat inauꝰ hẽbat. ⁊ caudã hebat nõ minus
nulle manꝰ. hẽbatq ł longitudĩe. q centum
cubitos. ĩ grossituline decẽ. Una queq man
digitos uicenos hẽbat ⁊ digiti eiꝰ hẽbant in¬
res ⁊longiores. ⁊ ipõs ferreos ĩ pedib totidem
Rostrũ eiꝰ nimis longũ ⁊ grossum cauda asꝑ¬
rima ⁊ longa. ad nocendũ aĩas aculcis acũ¬
tissimis preparata. Iacet ã illud horribile mõ¬
strũ suꝑ cratem ferream. suppositis ardentib

Expanded text:
ima vidit principem tenebrarum, et profundum inferni. Quae autem et qualia ibi viderit inaudita tormenta, si centum capita, et in unoquoque capite centum linguas haberet, enarrare nullomodo posset. Ibi visus est princeps diabolus, qui magnitudine praecellebat omnes bestias, quas ante viderat: cujus corporis quantitati ipsa quae viderat anima nil sciebat comparare. Erat illa bestia nigerrima sicut corvus, formam habens humani corporis a pedibus usque ad caput: excepto, quod plurimas habebat manus et caudam. Erant ei non minus mille manibus, in longitudine quasi centum cubiti, in grossitudine decem. Unaquaeque manus digitos vicenos habebat, et digiti ejus res et longiores, et ipsos ferreos; in pedibus totidem. Rostrum ejus nimis longum et grossum, cauda asperrima et longa, et ad nocendum animabus aculeis acutissimis praeparata. Jacet autem illud horrendum monstrum super cratem ferream, suppositis ardentibus
Abbreviated transcription (Latin):
rex angloꝵ ⁊ qui cantuarii uocant᷑. p̃di¬
cante augustino cũ gente sua baptidat᷑. Porro
gens angloꝵ qui mercii dicunt᷑ ⁊ gens norda¬
nibroꝵ qui qd ad aquilonẽ ꝑtem humbri flu¬
mnis habitent ita nocantur sub regib hedifri¬
do ⁊ elle nõdum audierant u̾bũ uite. Guilłs¬

Expanded text:
rex Anglorum, qui Cantuarii vocantur, predicante Augustino cum gente sua baptizatur. Porro gens Anglorum, qui Mercii dicuntur et gens Nordanymbrorum, qui quod ad aquilonarem partem Ymbrae fluminis habitent, ita vocantur, sub regibus Edilfrido et Aelle nondum audierant verbum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
pueri romã deducti saluti oĩm compatriotaꝵ su
qui genus unde domo ixnsũ estͣ gen̾e ẽẽ anglos
prouuicia deiros: est .n. deira prouincia nordanĩ¬
broꝵie alle regi subditos: paganissimo deilitos
Q extremũ dolentib suspiriis ꝓsecutꝰ. ⁊ reliqͥs
elegant᷑ allusit: ut angli angelis similes dei¬
ra dei eruerent᷑. ⁊ alła cantare docerent᷑. Alla¬

Expanded text:
pueri, Romam deducti, saluti omnium compatriotarum Qui genus? Unde domo? Responsum est, esse genere Anglos, provincia Deiros,--est enim Deira provincia Northanhimbriae,--Allae regis subditos, paganismo deditos: quorum extremum dolentibus suspiriis prosecutus, reliquis eleganter applausit, ut Angli, angelis similes, de ira eruerentur, et Alleluia cantare docerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
um datius mediolanensis urbis ep̃c cã
fidei exactus ad constantinopolitanam
urbem ꝑgeret coruithũ deuenit. Aspexit eminꝰ
domũ congruentis magnitudinis eamq sibi
p̃parari ad hospitandũ iussit. Cũq eiusdẽ loci
ĩtole dicetẽt ĩ ea hc manere nõ posse. quia mł¬
tis iam annis hanc dyabolus ĩh̃ĩtaret. atq id̾o
sp̃c ĩuasit ⁊ ab ea hoĩm hĩtationẽ reppulit. Ita

Expanded text:
um Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenidomum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum iussit. Cumque eiusdem loci incolae dicerent, in ea manere non posse, quia multis iam annis diabolus hanc inhabitaret, atque ideo spiritus invasit et ab ea hominum habitudinem repulit.”
Abbreviated transcription (Latin):
uocib extitatus surrexit uehement̾ uehement᷑
erubuit: qui eandẽ domũ ad exhibenda monst᷑
sabinũ noie susse asserũt mire uirtutis ep̃m
Cui dũ die qͣdam suus dyaconꝰ nũtiass qd̃ cur¬
sus sui pardꝰ alueũ egressus ecc̃e agros cccupas¬
s totaq illic loca nuntiendis hoĩb ꝓfutura te¬
neret. Rndit dicens. Uade ⁊ dic ei. Mandat t̾ͥ ep̃c
ut te compescas: ad ꝓpriũ alucũ redeas. Qd̃ dya¬
coñ eiꝰ audiẽs: despetit et ictisit. Tñc uir dñi ac¬
cersito notario dictauit dicẽs. Sabinꝰ dñi ih̃u¬

Expanded text:
ocibus excitatus surrexit vehementer iratus, eerubuit. At non erubuit, qui eandem domum ad exhibenda monstra Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ sic illa demũ rediẽs nũberet. Qua de re ad̾o
contriti estis ut nemo nr̃m desponsare uirginẽ¬
uellet. Sic ꝑ oĩm successiones tempoꝵ diuersa
uobis indicebant᷑ mandata maioꝵ ut ip̃oꝵ quo¬
ur̃oꝵ testimoniis probat᷑ libroꝵ. Et ecce iam ĩ cap

Expanded text:
um ad Judaeum rediens nuberet. Qua de re adeo contriti estis, ut nemo virginem desponsare vellet. Sic per omnium successiones temporum diversa vobis indicebantur mandata malorum, ut ipsis vestrorum testimoniis probatur librorum. MOYSES. Omnia p
Abbreviated transcription (Latin):
poterã. Cũq ꝑ obscura loca me ducerẽt. subito
pulchie uisionis iuuenis cũ aliis nob̃ etntibus
obuiam fc̃s est qui me trahentib dixit. Reducite
eiq pñiam agenti opem sue int̾cessiõis p̾buit. Et
dum ꝑ dies septem de perpetratis culpis pnĩam
eger rediuiuꝰ ageret: octauo die letꝰ de coipore exi¬

Expanded text:
poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpetratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetus de corpore exi
Abbreviated transcription (Latin):
signari solent affuit: eisq referentib signatũ
signastis: Hec dicens signũ crucis digito contͣ
ce signatꝰ inuentꝰ est qmͣ nõ cõtactꝰ sed fides fece¬
Hũc cũ quidã paterfamilias ad extremũ uenis¬
sit diem. missis cõcite nũtiis rogauit ut ad se
qͣntociꝰ ueniret. suis orationib pro pcc̃is etus
intercederet. nt acta de malis suis pñia solutus
culpa et corpore exiret. Qui .s. sacerdos: ĩ opina
tus. Cumq uideret sͥ in eodem oꝑe parũ aliquid
suꝑẽe:paululum morã fecit ut op̃ qd̾ minimũ
restabat expleret. Quo expleto: cepit ad agrũ
te tardastip̃r: Nole fatigari: qr iam defunctꝰ est.
Qꝰ audito ille contremuit: magnisq uocibus
se iit̾fectorẽ illuis clamare cepit. Flens itaq per¬
uenit ad corpꝰ defuncti seq coram lecto illiꝰ cũ la¬
recepit. Cũq eũ inquirerẽt: ubi fuerit uł quomĩ
rediss ait. Tetri ualde erãt horẽs qui me ducebant
ex quoꝵ ore ⁊narib ignis exibat quẽ tolerare nõ

Expanded text:
i famulus adfuit, eisque referentibus signatum signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contrace signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecHunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopina. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lagaudio. Cumque eum requirerent ubi fuerit, vel quomodo rediisset, ait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non
Abbreviated transcription (Latin):
tepuit qͥn marchociũ nõ multo p̃t it̾ arci¬
piens tanto ad hoc alioquociẽs ĩpetu festi¬
naret ut ꝑegrinationis sue comitẽ p̃ sp̃c ebri¬
etate solus precurrẽdo desereret. Et licet coti
diana tũc int̾ xp̃ianos ⁊ ĩfideles plia gererẽ¬
tur ip̃e tñ ĩ dño cõfisus adire soldanũ nec cũ
euidenti ꝑicło uerebat᷑. Unde et multis gra
suscepit. pluraq sͥ ⁊ p̾ciosa ualde donaria
ꝓtulit. Que sc̃o dei ueluti quasdam ĩmũdi¬
tias uilipendẽte. Ip̃e soldanꝰ tanqͣm de miro
cunctis dissimili magis obstupuit ⁊ illius
eo diligentiꝰ u̾bis intendit. S nimirũ ĩ hiis

Expanded text:
us Marrochium non multo post iter arripiens, tanto ad hoc aliquoties impetu festinaret, ut etiam peregrinationis suae comitem, prae spiritus ebrietate solus praecurrendo, desereret. Sed cdiana tunc inter christianos et infideles praelia gererentur, ipse tamen in Domino confisus adire Soldanum nec cum evidenti periculo verebatur. Unde et multis gravsuscepit, pluraque sibi et pretiosa valde donaria protulit. Quae sancto Dei veluti quasdam immunditias vilipendente, ipse Soldanus tamquam de viro cunctis dissimili magis obstupuit, et illius eo diligentius verbis intendit. Sed nimirum in his
Abbreviated transcription (Latin):
tempestate suborta iam demũ post multos
labores ipͣis nautis tibaria deerant. dũ q̃dam
⁊ si nõ tanta ut młtis quoqũo sufficerẽt sc̃s
fnͣciscus dño sͥ ꝓuidẽte latent̾ intulerat. Que
tũc ad ip̃ius meritatm̃ sumpsere diuinit᷑
incrementũ: ut habundant̾ usq ad portum
anchone nc̃citatib oĩm subuenirẽt. Ut a̾ ĩ

Expanded text:
tempestate suborta, iam demum post longos labores ipsis nautis cibaria deerant, dumetsi non tanta ut multis quoquo modo sufficerent, beatus Franciscus, Domino sibi providente, latenter intulerat; quae tunc ad ipsius merita tantum sumpsere divinitus incrementum, ut abundanter usque ad portum Anconae necessitatibus omnium subvenirent, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
paratũ qͥ sͥ de pedib calciamẽta abstraheret. ue¬
stimẽta susciꝑet ⁊ exeunte e calorib sabana p̃¬
beret atq om̃e inuust̾iũ cũ magno famulatu
ꝑag̾et. Cũq hoc sepiꝰ fieret: isdẽ pbr̃ die quodam
ad balnea nurus. intͣ semetip̃m cogitans dixit
uiro illi qui mͥ solet tam deuotissime ad lauan¬
dũ obsequi. ĩgratꝰ appac̾e nõ debeo: s aliqͥd me
nc̃ce est ei pro mun̾e portare. Tũc duas secũ ob¬
lationũ coronas detrlit. Qͥ mox ut ꝑuenit ad
locũ. hoĩem ĩuenit: atq ex more eiꝰ obseqͥo ĩ oĩb
usus est. Lauit itaq. Et cũ iam uestitꝰ uoluiss
tione obtulit:petens ut benigne susciꝑet. ꝙ er

Expanded text:
ta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciper
Abbreviated transcription (Latin):
Rndit. Michi ista qͣre das pat̾. Iste panis sc̃s est:
ego hũc manducare nõ possũ. Me etenĩ quẽ iu¬
des aliqñ loci huiꝰ dñs fui: s pro culpis meis hu
potenti deo pro me offer hũc panẽ: ut pro pc̃cis meis
int̾uenias. Et tñc exauditũ te ẽe cognosce: cũ ad la¬
uandũ ueneris ⁊ me minime ĩueneris. In quib u̾¬
bis disparuit. ⁊ is qui homo ẽẽ indebat᷑ enanescendo
obtulit. ⁊ reu̾sus post ad baln eũ eũ iam mini¬
me inuenit. Qua ex re qͣntũ prosit aĩab oblatõ¬

Expanded text:
panis sanctus est: ego hunc manducare non possum; me etenim quem vides, aliquando loci hujus dominus fui, sed pro culpis meis hiciquid vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias, et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime inveneris: in quibus verbis disparuit, et is qui esse homo videbatur, evanescendo obtulit, et post reversus ad balneum, eum jam minime invenit. Qua ex re quantum prosit animabus fideli
Abbreviated transcription (Latin):
dite gͥ piissimi gr̃am ut recipiatis debitũ faciꝰ
ne faciã ego uobis iniusticiam meã q̃ nullis ex¬
pedit et nullũ decet. Estote uos mͥ misericordes
tit et uos iuste exigitis: ne ip̃a bonis nr̃is sit
ĩgrata ꝙ ip̃a uiste horret. et nos nõ ĩiuste pum¬
potestate: Amator ⁊ miserator hoĩm. tu potiuisti
reos tuos ⁊ usq ad mortem amare et pot̾is te ro¬
ganti amorẽ tui ⁊ mrͣis tue negare: ueneretur¬
gͥ uos sicut digni estis mens mea amet uos sic̃
equũ est cor meum. Diligat uos sicut sͥ expedit

Expanded text:
dite igitur, piissimi, gratiam, ut recipiatis debitum; facitdite igitur, piissimi, gratiam, ut recipiatis debitum; facitne faciam ego vobis injustitiam meam quae nulli expedit et nullum decet. Estote vos mihi misericordetit, et vos juste exigitis; ne ipsa bonis vestris sit ingrata; quod ipsa juste horret, et vos non injuste punpotestate? Amator et miserator hominum, tu posuisti reos tuos et usque ad mortem amare, et poteris te roganti amorem tui et matris tuae negare? Mater huigitur vos, sicut digni estis, mens mea; amet vos, sicut aequum est, cor meum; diligat vos, sicut sibi expedit,
Abbreviated transcription (Latin):
talem fr̃em hemꝰ. quid gr̃aꝵ quid laudis tibi re¬
tribuemꝰ: Magne dñe tu nr maior fr̃: magna
dña tu nr̃a melior m̃t. Docete cor meũ qua re¬
uerentia uos debeat cogitare. Ur̃o cõtinuo amo
re langueat cor meũ. liquefiat aĩa mea. defici¬
at caro mea. Utinam sic iuscera aĩe mee dulci
feruore ur̃e dilc̃onis exardescant. ut iuscera car¬
amore b̃ificari. certe uos non estis indigni qͥn
sic ĩmo plus debeatis amari Igit᷑ benignissimi
ne sic denegetis in petenti id qd̾ me cõfiteor ĩdig¬
nũ. ut auferat᷑ uobis id quo cette uos negare
nõ potestis dignos. Date itaq piis simi. date ob¬
rem uc̃m. Date inqmͣ mͥ ĩ quo sum indignꝰ ut red¬
datur uobis quo estis digni. Si enim non uultis
dare ut habeam qd̾ desidero. Caltem nolite negare
ut reddam nobis qd̃ debeo. forsan p̾sumẽdo loquar¬
nis. Dñe ⁊ dña nõne melius est cũ uos gratis
donatis potenti qd̾ ip̃e nõ meret᷑ͣ. qm̃ cũ nob̾ sub¬

Expanded text:
talem fratrem habemus! Quid gratiarum, quid laudis tibi retribuemus! Magne Domine, tu noster major frater, magna domina, tu nostra melior mater, docete cor meum qua reverentia vos debeat cogitare. Bone tre langueat cor meum, liquefiant omnia ossa mea, deficiat caro mea. Utinam sic viscera animae meae dulci fervore vestrae dilectionis exardescant, ut viscera caramore beatificari, certe vos non estis indigni, qui sic, imo plus debeatis amari. Ergo, benignissimi, ne sic denegetis mihi petenti id quo me confiteor indignum, ut auferatur vobis id quo certe vos negare non potestis dignos. Date itaque, piissimi, date, obrem vestrum. Date, inquam, mihi quo sum indignus, ut reddatur vobis quo estis digni. Si enim non vultis dare, ut habeam quod desidero, saltem nolite negare ut reddam vobis quod debeo. Forsitan praesumendo loquarnne multo melius est cum vos gratis donatis petenti quod ipse non meretur, quam cum vobis sub
Abbreviated transcription (Latin):
miseremini miseri. tu parcendo. tu interuenien¬
do uł ostendite ad qͥs tucius fugiam miscd̃iores
et monstrate ĩ quib certiꝰ cõfidam potentiores.
Si eñi est ĩmo qr est tam magna mea iniqui¬
tas. et tam modica fides mea tam tepida cari¬
tas mea. tã fatua mea or̃o. tam ĩperfecta mea¬
est satiffactio ut nec merear delictorũ ueniam.
nec salutis gr̃am hoc est ip̃m qd̃ supplico. ut in
quo merita mea michi iuidetis nõ suffice: ĩ eo

Expanded text:
miseremini miseri, tu parcendo, tu interveniendo; aut ostendite ad quos tutius fugiam misericordiores, et monstrate in quibus certius confidam potentiores. Si enim est, imo quia est tam magna mea iniquitas, et tam modica fides mea, tam tepida charitas mea, tam fatua oratio mea, tam imperfecta satisfactio mea, ut non merear delictorum veniam, nec salutis gratiam; hoc est ipsum quod supplico: ut in quo merita mea mihi videtis non sufficere, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ria indignat᷑ humili satisfactione placat᷑. Quid
illi facias qui hoc ip̃o magis qd̾ te humiliorẽ ac
benigniorem sentit offendit. Quis ã ẽ qui se ut
satis faciat ineuidenti. a bonis corruere aut aꝓs¬
ꝑis alienari aut calamitate aliq̃ optet inuolui:¬
Nõ autẽ adu̾sus hoĩem s plane adu̾sus deũ blasphe¬
mꝰ extollit᷑ qui nicħ in frem aliuid nisi bonũ me¬
titũ carpẽs nõ hoĩs culpam: s dei tm̃ iudicia repre¬
hendit. Hec gͦ est illa sursũ germinãs amaritu¬
dinis radix que se erigens ad suꝑna ĩ cõtumeli¬
ã ip̃ius qui bona hoĩ confert tendit auctoris. Nec
quẽqm moueat qd̃ d̾s missurũ se serpentes regu¬
los qui eos quoꝵ criminib offenditur mordeãt
cõminat᷑. Nam certũ sit deũ iniudie auctorẽ esse
nõ posse: equũ tñ ⁊ diuino dignũ est iudicio ut
merentur.q. ab ip̃o missa ꝑcutiat ⁊ cõsumat ĩ¬
uidia scd̃m illud. ip̃i me ad emulationẽ irritaue¬

Expanded text:
r injuria, humilitatis satisfactione placatur. Quid illi facias qui hoc ipso magis quod te humiliorem ac benigniorem sentit offenditur, quem satisfaciat inuidenti, a bonis conrnere ant a prosperis alienari aut a calamitate aliqua optet inuoluiNon enim adversus hominem, sed plane adversus Deum blasphemus extollitur, qui nihil in fratre aliud nisi bonum meritum carpens, non hominis culpam, sed Dei tantum judicia reprehendit. Haec ergo est illa sursum germinans amaritudinis radix , quae se erigens ad superna, in contumeliam ipsius qui bona hoquemquam moueat quod deus missurum se serpentes regulos, quieos quorum criminibus offenditur mordeant, conminatur. nam licet certum sit deum auctorem inuidiae esse non posse, aequum tamen et diuino dignum iudicio est, ut merentur quasi ab ipso missa percutiat et consumat inuidia secundum illud: ipsi me ad aemulationem inritaue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥmꝰ eiꝰdẽ mali peste corruptꝰ est nes medelam
piue nec fomentũ ulliꝰ curatiõis admisid: ira. ⁊
huqui hiiscem se ꝑcutiendos morsib tradider
omie oꝑam sc̃i incantatoris exeludũt. Qt cum
utiq nõ calpis eorũ quib inuident s ꝓspecitate
crucient᷑: etubescentes ip̃am prode ueritatẽ. extcb̃¬
secus s quasdam suꝑfluas ⁊ meptas causas oftẽ¬
sionis inquitũt. Quaꝵ qr õimodis false sũt ua¬
na est curatio: cũ illd̾ mortiferũ uit᷑ qd̃ nolunt
ꝓdere lateat ĩ medullis. De quib alibi. Si momo¬
ꝑnicies ut blandimentis exasperet᷑. infiet᷑ obse¬
aut humilitatis subiectione. aut pacĩe uirtute
aut munificentie laude profecerit tanto ille ma¬
iorib inuidie stimulis agitat᷑. quia non nͥ ruinã
aut mortẽ eiꝰ cui inuidet cocupiscit. Cunctis gͦ ue

Expanded text:
qui primus eiusdem mali peste corruptus est nec medellam paenitentiae nec fomentum ullius curationis admisit, ita et hi qui isdem se percutiendos morsibus tradiderunt omnem opem sancti incantatoris excludunt, quia cum utique non culpa eorum quibus liuent, sed prosperitate crucientur, erubescentes ipsam prodere ueritatem extrinsecus sibi quasdam superfluas et ineptas causas offensionis inquirunt: quarum, quia omnimodis falsae sunt, uana curatio est, cum illud mortiferum uirus quod nolunt prodere lateat in medullis. de quibus sapientissimpernicies, ut blandimentis exasperetur, infletur obseaut humilitatis subiectione aut patientiae uirtute aut munificentiae lande profeoerit, tanto ille maioribus inuidiae stimulis incitatur, quia non nisi ruinam aut mortem eius eni inuidet concupiscit. denique
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Ubi ã illa defecissent que ex iure ecc̃e mi¬
nist̾io pauꝑmi cõpet̾e possent. thesauros ecc̃e
decẽs ad hoc ornatissima queq ecc̃as possid̾e
ut tp̃re felicitatis sint honestati. tp̃re uero
nctitatis sint utilitati. Prefatꝰ gͥ defensor

Expanded text:
. Ubi vero illa defecerunt quae ex jure Ecclesiae ministerio pauperum competere potuissent, thesauros ecclesdocens ex hoc ornatissima quaeque ecclesias possidere, ut tempore felicitatis sint honestati, tempore vero necessitatis sint utilitati. Cantuariae tr
Abbreviated transcription (Latin):
est. ĩ seip̃o nisi qd̃ flendũ est. Ego uero sicut
est quod amas nõ uidere quã ud̾e ⁊ nõ hr̃e
quamius non sic de bonis dñi . Rona .n. dñi
iudere amare ẽ. amare u̾o hr̃e est. Id̾o nita¬
mur qͣntũ posstimꝰ ut uideamꝰ. uidendo intel¬
ligamꝰ intelligẽdo amemꝰ. ut amando hẽamꝰ

Expanded text:
s nonnisi quod flendum est. Ego vero, sicut est quod amas non videre, quam videre, et non habere; quamvis non sic de bonis Domini. Bona enim Domini videre, amare est: amare vero, habere est. Ideo nitamur, in quantum possumus ut videamus, videndo intelligamus, et intelligendo
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝑ consuetulinẽ subactam acciꝑe mere¬
tur.q. naturalit̾ affectam. ubi illi obedĩam
quo sp̃uales frui. ⁊ sꝑ effectant imitari uitã
eoꝵ actiuam. ad quoꝵ ambiunt cõsolatõ¬
nem cõtemplatiuam. Sicq tino sp̃u licet
nõ uno gressu gradientes eque proficiũt et
sp̃uales in humili et incipientes ĩ sublimi
⁊ hec sunt cellarũ bene ordinataꝵ sc̃a cõmer¬

Expanded text:
lis per consuetudinem subactam, accipere meretur quasi naturaliter affectam. Ubi illi est obediquo spirituales frui; et semper affectant imitari eorum vitam activam, ad quorum ambiunt consolationem contemplativam. Sicque uno spiritu, licet non uno gressu gradientes, aeque proficiunt et spirituales in humili, et incipientes in sublimi. Et haec sunt cellarum bene ordinatarum sancta commer
Abbreviated transcription (Latin):
la tñ iuuentꝰ portat pondꝰ diei ⁊ estꝰ. Portãt
mat̾ialit̾ pondus laboris et estum solis. mora
lit̾ pondus carne fragilitatis. s. ⁊ estũ libidi¬
nis labore gͥ manuũ adiuchilat᷑ pondꝰ temꝑ¬
go. qui dum nõ tenetur obedĩc uinculo ĩcqua¬
litate frat̾ne sccietatis. q bos lasciuiens dis¬
de sene ob¬

Expanded text:
amen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tengo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, disDe sene ob
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib multa miracła ĩ ppło demonstrant᷑ ꝑ tẽ
uobis aliqͣm transmit̾te festinabo. si tñ hoc tolle
limando p̃ualuero. Quia dũ freq̃nt̾ ex cathenis
eisdem multi ueniẽtes benedictionẽ petũt. ut parĩ
qͥd ex limatura ꝑcipiant assistit sacerdos cũ luna ⁊
aliquib petentib ita concite aliqͥd de cathens ip̃is
excutit᷑ ut mora nulla sit: quib da̾ nero petentib
diu ꝑ cathenas ip̃as lima ducit᷑ ⁊ tñ ut aliqͥd ex

Expanded text:
ex quibus multa miracula in populo demonstrantur, partem vobis aliquam transmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
sũt: ita ut nullus uite suꝑẽẽ potius s qͥ scm̃ et ustũ
corpꝰ illiꝰ uiderat. Cognoscat ã tranqͥllissĩa dña
qr romanis consuetudo nõ est. qũ sc̃oꝵ reliqͥas dãt
Uũ cõtingit qd̃ bẽ recordatioĩs leonis pp̃ tp̃re sicut a
maiorib tradit᷑. dũ quidam greti de talib reliquiis
serit: certũ est. Quia ħ temeritas ĩpunita nullo mͦ
remanebit. Pro qͣ re de grecoꝵ cõsuetudĩe qui ossa
lenare scoꝵ se asserũt uehement̾ miram᷑ ⁊ uix cre
sũ: dum cõstet qd̾ eo tp̃ie quo passi sũt ex ori¬
ente fideles uener̃t. qui eoꝵ corpora sicut ciuiũ suoꝵ¬

Expanded text:
sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum et justum corpus illius viderat. « Cognoscat autem tranquillissima domina quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, Unde contigit ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis serit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix cresum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora sicut civium suo
Abbreviated transcription (Latin):
ludouici regis francoꝵ datur filio henrici re¬
gis angloꝵ ut pax int̾ eos firmetur. Anno se
quenti nonis septembris tres soles uisi sunt
ĩ parte occidẽtali. s duob paulatim deficienti¬
b sol diei qui medius erat remansit usq ad

Expanded text:
Ludovici regis Francorum datur filio Henrici regis Anglorum, ut pax inter eos firmetur. Nonis MCLIX., non as Septembris tres soles visi sunt in parte occidentali, sed duobus paulative deficientibus sol diei, qui medius erat, remansit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
auricius angustus dum ẽẽt iur deum tĩ¬
mens malebat in hoc scło facinoꝵ suorũ
corporali supplicio iundictam ꝑsoluere: qmͣ tormẽ¬
tis gehennalib cruciari. Ꝙ cũm uigit̾ in sius or̃o¬
cte dũ instratu suo quiesceret:uidit ꝑ sompniũ añ¬
se eneam stare saluatoris efficiem que erat añ por¬
tam palatii. ex qͣ emissa est uox ad eum dicens. Da¬
te mauriciũ. Et tenentes eũ quidã iudiciatii mini¬
stric exhibuer̃t ei. Tunc ait ad eũ saluatoris yma¬
go. Ubi ius reddam tͥ mala q̃ meruisti hic an ĩ futu¬
ro scło: Et ille. O amator hoĩm dñe. hic potiꝰ qmͣ
ĩ illo. Tunc iussit diuina uox tradi eũ ⁊ constan¬
tiã eius urorẽ ⁊ omnẽ eoꝵ cognationẽ ꝑhoce mi¬
liti. Exꝑgefc̃s uero misit ad accetsiendũ philippi-¬
cũ generũ suũ. Cui sͥ assistenti ait mauriciꝰ. Scis
inter agmina nr̃a aliquẽ militẽ noĩe phocã: sui
ille. Scio enim. Et imꝑator. Cutꝰ est qualitatis.

Expanded text:
auritius Augustus dum esset vir Deum timens, malebat in hoc saeculo facinorum suorum corporali supplicio vindictam persolvere, quam tormentis gehennalibus cruciari: quod cum jugiter in suis oratiocte te aeneam se astare Salvatoris effigiem, quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae meruisti? hic an in futuro saeculo? Et ille: O amator hominum, Domine, hic potius quam in illo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aliquem militem, nomine Phocam? Cui ille: Scio unum. Et imperator: Cujus est qualitatis?
Abbreviated transcription (Latin):
las habebat ⁊ femneũ uultũ cesariesꝙ ꝓlixas. Et
ĩhostili t̾ra posit̾ cũ milites suos ferro ⁊ rapinis
abstine compelleret: nec tñ eis consueta stipendia
largiret᷑: phocam rogare ceperũt ut imperii regi¬
men suꝑ eos acuꝑet. Quib sepedictus phocas ob¬
audiens: regalẽ purpurã sumpsit. Qd̾ audiens
mauriciꝰ aĩo dissolutus reb adu̾sum se fluentib
cessit. ⁊ ĩ qͣndam siluam matis contignam fugit
In qͣ cũ uxore et quinq filiis: uissu phoce cesaris
interemptus est

Expanded text:
las habebat, et femineum vultum, caesariesque prolixas, et in hostili terra positus, cum milites suos ferro et rapinis abstinere compelleret, nec tamen eis consueta stipendia largiretur, Phocam rogare coeperunt, ut imperii regnum super eos acciperet. Quibus saepe nominatus Phocas obediens, regalem purpuram sumpsit. Quod audiens Mauritius animo dissolutus, rebus adversum se fluctuantibus cessit, et in quamdam silvam mari contiguam fugit; in qua cum uxore et quinque filiis jussu Phocae Caesaris interemptus est
Abbreviated transcription (Latin):
dali in nasam affricam deuastant om̃i¬
modis. Sub hoc turbine tribulatioĩs sc̃s augꝰ¬
tinꝰ migcauit ad dñm t̾codetimo mense obsidi¬
uł ep̃atꝰ xͦl. Qui tanta scripsit: ut nullus li¬
bros eus om̃i tp̃ie uite sue nõ solũ scribe̾ s ne
predicandi facultas ei nõ erat. coep̃os ⁊ alios
liberaret: aut se de scło uocare dignaret᷑. Teccio ͤ¬

Expanded text:
dali invasam Africam devastant omnimodis. Sub hoc turbine tribulationis sanctus Augustinus migravit ad Dominum, 13 mense obsidiel episcopatus 40o, qui tanta scripsit, ut nullus libros ejus omni tempore vitae suae non solum scribere, sed nec praedicandi facultas ei non erat, coepiscopos, et  civitatem liberaret, aut se de saeculo vocare dignaretur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ubi olet qd̃ nõ sꝑgit flatꝰ. u̾bi sapit qd̾ nõ
minuit edacitas ubi heret qd̾ nõ diueslit sacie¬
tas. Hoc est qd̾ amo. cũ deũ meũ amo: Et qͥd
luminaria eiꝰ et dixi om̃ib q̃ circũstãt fores car
nos. Int̾rogatõ. Int̾rogatõ mea intento mea. Res¬
ponsio eorũ sp̃es eoꝵ. Et direxi me a me ⁊ dixi
mͥ. Tu qͥs es: Et rendi homo. Et ecce ĩ me p̃sto¬

Expanded text:
et ubi olet quod non spargit flatus, et ubi sapit quod non minuit edacitas, et ubi haeret quod non divellit satietas; hoc est quod amo, cum Deum meum amo. Et quid inquiunt. Et dixi omnibus iis quae circumstant fores carnnos . Interrogatio mea, intentio mea; et responsio eorum, species eorum. Et direxi me ad me, et dixi mihi, Tu quis es? Et respondi, Homo. Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias qͣs nec hr̃e totas plutib licet ⁊ ad que¬
libet sine ceteroꝵ pauꝑtate.¬
iture ista cõditio est ut tunc
tm̃ ceteris reb cum se cognoscit excellat
eaidem tñ infra bestias redigatur si se nosse desi¬
erit. Nam cet̾is aĩalib sese ignorate natura ẽ.
hominib nicio uenit. Ot qui nũc contum¬
intrasses coram latrone cantares. O p̾clara opũ
mortaliũ Gitudo qmͣ qui adeptus fuerit. secutus

Expanded text:
divitias, quas non habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine ceterorum paupertateturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur si se nosse desierit; nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est, hominibus uitio uenit. Quam uacuus uiator intrasses coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo, quam cum adeptus fueris securus
Abbreviated transcription (Latin):
estimet quis felicitatem ħiturã: an cara sit fortu¬
na p̃sens nec manendi fida ⁊ cũ discessecit allatu¬
ra merorẽ. Nõ qd̃ ante oculos situm est: sufficit
intueri. Rerum exitꝰ: prudentia metit᷑. Quis .n.¬
est. tam cõposite selicitatis ut non aliqͣ ex ꝑte cum
statꝰ sui qͣlitate rixetur nemo facile cũ fortune sue¬
felicitate concordat. In est .n. aliqͥd singłis qd ĩ exꝑtꝰ
ignoret: exꝑtꝰ exhorreat adde ꝙ felicissimi cuiꝰ deli¬
catissimꝰ sensus est nisi ad nitũ cancta suppetant
om̃is adn̾sitatis ĩsolens minimis quibq piost̾ui¬
tur. Ad̾o ꝑ exigua sũt q̃ fortunatissimꝰ summam¬
bĩtudinis detrahunt. Locus iste quẽ exiliũ uo
cas incolentib prĩa est. a deo nichil est miserũ. nͥ cũ
prites: contͣq b̃a sors om̃is est equammitate to¬
lerantis. Quis est eñi tam felix qui cũ dederit. in¬
pacientie manꝰ statũ suĩ mutari nõ optet. a¬

Expanded text:
estimet quis felicitatem abituram, cum chara sit fortuna presens, nec manendi fida; et cum discesserit, allatura merorem. Non quod ante oculos situm est, sufficit intueri. Rerum exitus prudentia metit, quam enim tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixeturcondicione concordat; inest enim singulis quod inexpertus ignoret, expertus exhorreat. Adde quod felicissimi cuiusque delicatissimus sensus est, et nisi ad nutum cuncta suppetant omnis aduersitatis insolens minimis quibusque prosternitur: adeo perexigua sunt quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. Quam cas, incolentibus patria est; adeo nihil est miserum nisi cum putes contraque beata sors omnis est aequanimitate tolerantis. Quis est ille tam felix qui cum dederit inpatientiae manus, statum suum mutare non optet? Q
Abbreviated transcription (Latin):
tenta sunt. uos a deo merte ꝯsimiles a reb in¬
finis excellentis nate ornamenta captanis nec
intelligentis qͣntã conditori nr̃o faciatis insuri¬
am. Iue genꝰ hamanũ t̾tenis om̃ib p̃stare uolu¬
it uos dignitatẽ ur̃am infra infinia queq detru¬
ditis. Nam si om̃e cuiꝰq boriũ eo cuiꝰ est constat
ẽẽ p̾ciosiꝰ cũ uilissima teꝵ ur̃a bona ẽẽ iudicatis
eistem nosmetip̃os ur̃a estimatione submittits¬

Expanded text:
tenta sunt: vos autem Deo mente consimiles, ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis; nec intellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit, uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iudicatis eisdem uosmet ipsos uestra existimatione summittit
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ pluere p̃ nunia lacrimaꝵ ĩundatõe
Et cũ iam ĩ hiis singultib ⁊ lacrimis totũ
expendissent iriduũ. ecc̃e eccłie memorate ep̃i
assunt mandata regis implere cupientes. Ino¬
q reserari sibi fores ecce iubent. Ttmnc tẽpłum
sc̃e marie ingressi anteqmͣ ad sc̃i benedicti ap¬
pinqͣssent tumulũ ĩ desolationem et formidi¬
nem sũt cõu̾si et tarta cecitate ꝑcussi ut nec
inuicem se cognosc̾e quirent. Cum autẽ se di¬
uina ultione cecatos ẽẽ sensissent. ceperunt er
naꝵ impegissent. quas ui magna ceperũt tra¬
here. Non n. alit̾ poterant hiis qui foris remã¬
serant infortuniũ suũ notificare. Quo exti̾ta¬
ti sono fr̃es. de iam dc̃a apłi petri ꝓcesserunt
ecc̃a existimantes tͥste spectaculũ se iuisuros. Ex¬
⁊ suscepit lacrimas nr̃as uenite et uidete mag¬
pr̃is benedc̃i requiem temerare uenimꝰ ⁊ ido̾
cecitatẽ incucrimꝰ. Uos autẽ serui dei mitius
agite nobiscum: et nolite nobis scd̃m p̃sump¬

Expanded text:
e pluere pre nimia lacrimarum inundatione. Et cum jam in his singultibus et lacrimis totum expendissent triduum, ecce memorati episcopi adsunt, et mandata regis implere conantur, moxque reserari sibi fores ecclesiae jubent. ADREV. Mcis ingressi, antequam ad sancti Benedicti propinquassent tumulum, in dissolutionem et formidinem sunt conversi, et tanta caecitate percussi, ut nec invicem se recognoscere quirent. Cum autem se divina ultione excaecatos esse sensissent, coeperunt errnarum impegissent, quas vi magna coeperunt trahere; non enim aliter poterant his qui foris remanserant infortunium suum notificare. Quo exciti sono, fratres de jam dicta apostoli Petri processerunt ecclesia, existimantes triste spectaculum se et suscepit lacrimas nostras venite et videte magpatris Benedicti requiem temerare venimus, et ideo caecitatem incurrimus; vos autem servi Dei mitius agite nobiscum, et nolite nobis secundum presump
Abbreviated transcription (Latin):
tota sit ip̃e deus. Culpare ĩ quoqmͣ q̃ nõ sunt no
ta malignũ est: Presertim si que cognita sũt. bo¬
na sũt. Non pateant faciles seuis rumorib au¬
res: que nescire iuuat cred̾e nõ libeat. Ex oꝑi sp̃e¬

Expanded text:
tota sit ipse Detota sit ipse Deta, malignum est, Praesertim si quae cognita sunt bona sunt. Non pateant faciles saevis rumoribus aures. Quae nescire juvat, credere non libeat. Li
Abbreviated transcription (Latin):
cientia regis: Suspendẽs equi pondera iudicii.
uerbere nonnũqͣm castigans corda pat̾no: ⁊ cu¬
rat medicus iuilnera uulnerib. Laus uera ĩ¬
dñm depronut᷑ ore p̾cantis. Si q̃ uoce fluũt in¬
tuma cordis hñt. Non prodest cuiqͣm solis bona
dicere u̾bis: Ni pĩa men habeat ꝙͥ bene lingua
sonat. Nam fati recte miserũ est: ⁊ iuu̾e praue.
hac uita requies multis data scĩs quoꝵ auos mi¬
dus nõ tenz occiduus. Quos desideriis nullis pa¬
ritura fatigant. Et quib õe bonũ est xp̃c ⁊ omuis
honor. Celestem ad patriã xp̃o redimente uocatꝰ
Uitã labentis tp̃ris hospes agit. Dumq ad pro¬
nuissã reqiiẽ ꝑ nõ sua tendit. Nunidane parit᷑
multa pericula uie. que ñc obsessa adu̾sus ñc
plena scd̾is: aut frangit trepidos. obligat aut
dubios. Int̾ quos laqueos curentẽ ad gaudia
amore potẽs. Amplis incedit. sꝑaciis t̾rena uolup¬
tas. Angusto nitus limite celsa petit. Hac desi
derii deus est pietate colendus. Insticie ut merces

Expanded text:
tientia regis. Suspendens equi pondera iudicii. Verbere nonnumquam castigans corde corda paterno. Et curat medicus vulnera vulneribus. Ad veniDominum depromitur ore precantis, Si quae voce fluunt, intima cordis habent. Non prodest cuiquam solis bona dicere verbis, Ni pia mens habeat, quod bene lingua sonat. Nam fari recte, miserum est, et vivere prave.  vita requies multis data sanctis: Quorum animus mundus non tenet occiduus. Quos desideriis nullus peritura fatigant: Et quibus omne bonum est Christus et omnis honor. Celestem ad patriam Christo redimente vocatus: Vitam labentis temporis hospes agit. Dumque ad promissam requiem per non sua tendit. Mundane patitur multa pericla vie. Que nunc obsessa adversis, nunc plena secundis: Aut frangit trepidos, obligat aut dubios. Inter quos laqueos currentem ad gaudia  iter. Amplis incedit spatiis terrena voluptas, Augusto virtus limite celsa petderii Deus est pietate colendus, Justitiae ut merces
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo. Nõ seruile grauat libera corda iugũ. Solus.
peccator seruit male qui licet amplo. utatur reg¬
no sat miser est famulus. Cũ mens carnalis
nimiũ dñante tyranno. tot seruit scriptis de¬
dita quot uiciis. Optima uota deo quoꝵ est
dator ip̃e uouent᷑. Hoc sursũ dignũ est ire. qd̵
inde uenit. Tales a dño quales formam᷑ ama¬
murꝰ. Nõ qͣles nr̃is extitimꝰ meritis. Terrenorũ¬

Expanded text:
it, Nec servile gravat libera corda jugum. Solus peccator servit male; qui licet amplo Utatur regno, sat miser est famulus; Cum mens carnalis, nimium dominante tyranno, Tot servit sceptris dedeus. Optima vota deo, quorum est dator ipse, voventur. Hoc sursum dignum est ire, quod inde venit. Tales a domino quales formamur, amamur. Non quales nostris extitimus meritis. Omn
Abbreviated transcription (Latin):
minuũt. Cũ datur ĩusto peccandi optata potestas
ut mala mens p̃ne. qd̾ cupit efficiat Ira est mag¬
na dei. q multos sic quo punit ut qulix exunat
criminib peteant. Et magis erranti ne partãt
flagra timendũ est. Qmͣ nenõ fiat qd̾ uoluis¬
se nocet. Sola est ĩnumeris armata suꝑbia te¬
lis. sui possunt uuires et bene gesta dare. Cunc¬
ta bonis ꝓsunt: quos et mors ip̃a beatos efficit.
ut sumant p̾mia principiũ. Mens illesa: nich¬
iuolato ĩ corꝑe ꝑdit. Inuitã carnis uulnera
nõ maculant. Nec crimen fũ recipit nõ mixta
noluntas. Uelle magis facinꝰ qm̃ tolerare nocet

Expanded text:
ua. Cum datur iniusto peccandi optata potestas, Ut mala mens prave cum cupit efficiat. Ira magna dei, qua multos sic quoque punit; Ut quibus exultant, criminibus pereant. Et magis erranti ne parcant flagra timendum, Quo ne non fiat, quod voluisse nocet. Ah vetilis, Cui possunt vires, et bene gesta dare. ta bonis prosunt, quos et mors ipsa beatos Efficit, ut sumant praemia principium. Ille iviolato corpore perdit: Invitam carnis vulnera non maculant. Nec crimen facti recipit non mixta voluntas: Velle magis facinus, quam tolerare nocet
Abbreviated transcription (Latin):
Qd quis nõ cecidit. proprus si uirib aptatr hoc
et̾na gaudia uite. Gaudendi qm̃ causa exit ip̃e d̾s
Nec uarios pariet motꝰ diu̾sa uoluntas. unĩ erit
ĩ cuntis lumen. ⁊ unꝰ amor Inq bonis sũms po¬
sita exprentia felix. nec uolet augeri nec meniet

Expanded text:
 quod non cecidit propriis si viribus aptat, Hoc aeternae gaudia vitae: Gaudendi quoniam causa erit ipse Deus. Nec varios pariet motus diversa voluntas. Unum erit in cunctis lumen, et unus amor, Inque bonis summis posita experientia felix, Nec volet augeri, nec metuet
Abbreviated transcription (Latin):
et hytene uxoris eius in syria ciuitate be¬
titho. q̃ subiacet antiochie: iudei ymaginem
saluatoris nr̃i iħ̃u xp̃i inuenientes ĩ domo cuiꝰ¬
dam uiri ibi relictam: a quodam xp̃iano qui¬
ibi manserat. eã ĩiuriose deposuer̃t ⁊ oĩa obpro
et pedes erus claiuis configentes a cetũ ⁊ fel ei
sanguus et aqͣ. Qd̃ illi supposita ampulla sus¬
cipientes. ad exꝑimentũ utrũ fuerint uera mi¬
racula q̃ sh̃m fecisse audierãt. om̃is infirmos ĩ
synagoga sua collectos hoc sangͥne asꝑgebant.
⁊ a quotũq languore detinebant᷑ õs sanabant
Uñ tãdem iudei compuncti ad adcodatũ ciui¬
tatis ep̃m om̃s occurrerunt. eiq re enarrata
ymaginẽ cũ sangͥne eius dederunt. Quib bap¬
tidatis ep̃c sangiunem ꝑ ampullas diuisim
longe lateq dirigens p̾dicabat magnalia dei
obtestatus om̃s ⁊ singulis annis uͦ. idus no¬
uembris celebretur passio dñice ymaginis.
egre ferens głam scõꝵ miraculis choruschan¬

Expanded text:
 tempore in Syria, civitate Beritho, qua subjacet Antiochiae, Judaei imaginem Salvatoris Jesu Christi invenientes in domo cujusdam Judaei relictam a quodam ibi manserat, eam injuriose deposuerunt, et omnia opet pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sanguine aspergebant; et a quocumque languore detinebantur, omnes sanabantur. Unde Judaei tandem compuncti, ad Adeodatum civitatis episcopum omnes cucurrerunt, eique re enarrata, imaginem cum sanguine ei dederunt. Quibus baptizatis, episcopus sanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat magnalia Dei; obtestatus omnes, ut singulis annis 5. Idus Novembris celebretur passio dominicae imaginiaegre ferens gloriam sanctorum miraculis coruscan
Abbreviated transcription (Latin):
ille dep̃hensos: ferula qmͣ portare cõsueuerat cede¬
bat. Ante cuiꝰ uerbera ĩmanissime bestie rugiebãt.
et fugiebant et qui gladios formidare uix pote¬
rant. ex eius manu ictus ferule ꝑtimescebant. Hꝰ
studrũ fuit nil ĩ hoc mundo hr̃e: mil q̃rere õs qui
ad se caritatis causa ueniebant ad et̾ne uite desi¬

Expanded text:
ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedeille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aete
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ nr̃i bonefacii dyaconi ⁊ dispensatoris
ecc̃e agnitione proximus. Qui qͣdã die .q. de
itinere domũ regressus: mancipio suo negli¬
gent̾ loquens p̃cepit dicens. Ueni dyabole dis¬
caltia me. Ad cuiꝰ uocem mox ceperũt se cali¬
gaꝵ corrigie ĩ sũma uelocitate dissolu̾e ut aꝑ¬
te cõstaret qd ei ip̃e qui noĩatꝰ fu̾at ad extra¬
hendas caligas dyabolus obediss. Qd̃ mox
ut pbr uidit uehement̾ expauit. magnisq
uocib clamare cepit dicẽs. Recede miser rece¬
Qua in re colligi pot̾ antiquus hostis qͥcũ p̃sto ẽ
fc̃ĩs corꝑalib qm numiis insidiis nr̃is cegitatõ¬
nichil aluid adusũ suũ nisi pauca apiũ uascła
possidebat. Huic cũ longobardꝰ qͥdam ĩ eiꝰdẽ apib
tapiuam uoluiss ĩgerere: prius ab eodem uiro
uerbo correptꝰ est ⁊ mox ꝑ malignũ sp̃m añ eius
uestigia ueratus. Qua ex re fcm̃ est: ut sicut a¬
pud om̃s incolas. ita ⁊̃ apud eandem batbarã¬

Expanded text:
ri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte cohendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, receemanserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbara
Abbreviated transcription (Latin):
cateriꝰ noĩe ĩ mũdo desiderio deuictus qͣndam scĩmo¬
nialem feminã rapuit. sibiq illicito matrimonio
cõuurcit. Qd mox ut uir dei cognouit: ei ꝑ qͦs potu¬
it q̃ fuerat dignꝰ audire mandauit. Cũ ille sceleris¬
sui conscius timeret ⁊ ad uirũ dei accede̾ nequaqmͣ
p̃sumeret ne forte hũc asꝑe ut delinq̃ntes solebat
increparet: fecit oblationes suas eas q int̾ alioꝵ
oblationes misit ut eiꝰ munera saltem susciꝑet¬

Expanded text:
Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cusui conscius timeret atque ad virum Domini accedere nequaquam presumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas easque inter aliorum oblationes misit, ut eius munera saltem
Abbreviated transcription (Latin):
legis a sacerdotib leuitice trib iubet᷑ assumere. id
est a catholicis uiris ⁊ litceratis. Plato ⁊ boetius
testis est. res publicas fore beatas dixit si eas aut
sapientes regerẽt aut eax rectores sap̃ie studerẽt
deoꝵ colebant sine cuĩ dei nutu nicħ faciendum
censuerũt. Usus me genuit. peperit memoria.
Sophiam me uocant graii. uos sap̃iam. ⁊ hoc ite¬
tum scribi iusserunt. Ego odi hoĩes ignaua ope¬

Expanded text:
legis sacerdotibus Leviticae tribus jubetur assumere, id legis sacerdotibus Leviticae tribus jubetur assumere, id est a catholicis viris et litteratis. Plato enim, ut Boetius testis est, respublicas fore beatas dixit, si eas aut sapientes regerent, aut earum rectores sapientiae studerDeum colebant, sine cujus Dei nutu nihil faciendum censuerunt. « Usus me genuit, peperit memoria, Sophiam me vocant Graii, vos sapientiam. » Et haec iterum scribi jusserunt: « Ego odi homines ignavos ope
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm ã sederit inquit ĩ solio regni sui
describet sͥ deutonomiũ legis huiꝰ ĩ uolu¬
mine. Igitur princeps iuris nõ debet ẽẽ ignarus
licet multis pͥuilegiis gaudeat. Nec p̾textu mi¬
litie legem dñi ꝑmittit᷑ ignorare. S ⁊ princeps
x̃p̃ianissimꝰ legib sius indicit ne dedignent᷑ pͥn¬
cipes sacros cãnones imitari. In utilis .ni. ẽ om̃is
constitutio pͥncipis. si nõ est eccastice discipline
cõformis. Sequit᷑ ⁊ hebit secũ legetq illud õib
dieb iutẽ sue. Necessaria est gͦ puncipi periciaᷤ
.n. die legem nõ legerit. nõ ei dies uite est ille¬
s dies mortis. Huic est qd̃ in littis rex romanoꝵ
misisse legitur ad regem francoꝵ hortans eum
ut liberos suos liberalib discipluus instrui face¬
ret a diecit int̾ cet̾a. Rex illitt̾at᷑ est. q. asinus
coronat᷑. Qd̃ si forte illiteratꝰ est certe litceratoꝵ
consiliis eum regincc̃e est. Huic est qd̾ exemplar

Expanded text:
ostquam autem sederit, inquit, in solio regni sui, describet sibi Deuteronomium legis huius in volumine. Igitur princeps iuris non debet esse ignarus, licet multis privilegiis gaudeat, nec pretextu militie legem domini permittitur ignorare, sed et princeps christianissimus legibus suis iudicet, ne dedignentur principes sacros canones imitari. Inutilis enim est omnis constitutio principis, si non est ecclesiastice discipline conformis. Sequitur: Et habebit secum legetque illud omnibus diebus vite sue. Necessaria est ergo principi peritia enim die legem non legerit, non ei dies vitae est, sed dies mortis. Hinc est quod in litteris, quas rex Romanorum misisse legitur ad regem Francorum, hortatur eum, ut liberos suos liberalibus disciplinis instrui faceret; adjecitque inter caetera: « Rex illitteratus est quasi asinus coronatus. » Quod si forte illitteratus est, certe litterarum consiliis eum regi necesse est. Hinc est quod exemplar