comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or mostuis tefuadie & pracedicari in nomine eius paenitentiam & remissionem pecca¬
torum in omnos gentes. incipiens ab hierusalem : His exeuangelio quaeceste manifes¬
a sunt intellects patebunt illa omnia mrsteria qua e inisto dñimiraculo latent: Vid&e
aqua: & ldeodicti sunt illia dñ oinsensaq: quia eis ad huc aqua sa piebat ponuinum:
quomodo autem fecit deaquauinumcuma peruit eissensum & exposuiteis scripturas :
incipiensa morsi per omnes prophoas : unde lamin ebriati dicebant: Nonne cornr̃m
eratardens inuia cuma perir& nobisscriptunes: Intellexerunt enim xp̃minhis libris
quod nonsapiebat In ebriat quod non in ebriabat: Sienimiussiss&inde aqua meffundi
& si  se mitier & uinum exoccultis creaturce sinibus Vndefecit & panem quando
milia Nonenimquinq panes habebant quinq milium hominum saturi
altem du od etim cophinos plenos. sedomni potentia dñi quasi fonspanis

Expanded text:
ne ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo Domini latent. Videte aqua; et ideo dicti sunt illi a Domino insensati, quia eis adhuc aqua sapiebat, non vinum. Quomodo autem fecit de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Intellexerunt enim Christum in his Libris quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos , sed omnipotentia Domini quasi fons panis
Abbreviated transcription (Latin):
sapit credat nutriatur & capi & uerbum dĩ sempercumpatre & semꝑ uerbum & quia uer¬
bum ideo filius semper ergo filius & semper aequalis Nonenim crescendo sed nascendo
ut sibi coad̃nus e&̃ gignendo dedit ut aequalis ẽ&̃ hoc ẽ quod maius ẽ omnibus quomodo
& habens uitam filius quod hab& hocest Tualiudes aliud habes uerbi gra
habes sapientiã numquidtues ipsa sapientia deniq quianones tuipse quodhabes
siamiseris quod habes reddis ut non habeas & aliquando resumis aliquando amittis
omodo oculus noster non inseipso hab& insepan biliter lucem aperitur o
clauditur & amituit: Non sic est ds̃ dĩ filius : Non sic e. uerbum patris Nonsic ẽ uerbum
qđ non sonando transit sed nascendo man& : Sic hah& sapientiã ut ipse sit sapientia

Expanded text:
non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Vernon capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendout sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomodo oculus noster non in seipso habet inseparabiliter lucem; aperitur et capit, clauditur et amittit. Non sic est Deus Dei Filius, non sic est Verbum Patris; non sic est Verbum quod non sonando transit, sed nascendo manet. Sic habet sapientiam, ut ipse sit sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
autem iustificauit ipsos & glorificauit deouibus istis nec lupus rapit nec furtullit nec
latro interficit: Securus ẽ denumero earum qui pro eis nouit quod dedit & hoc ẽ ꝗd ait
Non nepit eas quis quam de manumea : &itemad patrem : pater meus quod deditmihi
mauisomnibus ẽ: quid dedit filio patermaius omnibus ut ipse illies s& ungenitus
silius: quid ẽ ergodedit: lamerat cuidar& angignendo dedit : Namsierat cuida r&ut filii
erat aliquando & filius nonerat:: Absit ut aliquando dñs xp̃s fuerit &
non fuerit: denobis hoc dicipotest : aliquando filii hominũ eramus filii dĩ noneramus Nosenĩ
filios dĩ gratia feut illũ natunx quia ita natus ẽ : & non ẽ ut dicas nonerat ante quã natus
iumquam enim nonnatuserat : qui patrico a&ernuserat: qui sapit capiat qr

Expanded text:
t, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec t, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset, aliquando erat, et Filius non erat: Absit ut aliquando Dominus Christus fuerit, et Filius non fuerit. De nobis hoc dici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia fecit, illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt &cognosco eas & sequuntur me & egouitã a& n amdo eis : Et cesunt pascua sire¬
colitis superius dixerat & ingredi&ur & egredi&ur : & pascua inueni & Ingressi sumus
credendo egredimur moriendo: sed quomo perostiũ fide ingressisumus sic fideles
de corpore ex eamus : Sic enim peripsumostiũ egre dimur ut pascua inuenire possi¬
mus: Bona pascua uita a& nadicitur Ibmulla herba arescit : totumuir& totũ
uig&s : sol& quaedã herba dici semperuiuit ibi solum uiuere inuenitur: uitam
a& nã inquit dabo ouibus meis : uos calumnias propt̃ ea quaeritis quia deuita prȩ¬
enti cogitatis : & non peribunt in a&nũ : subaudis tam quã eis dixerit uos peribitis
fur & latro. Non perdunt nisi a denteritũ pure destinatos : De illis autem ouibus
de quibus dicit a postolus Nouit dñs qui sunt eius & quos pirce sciuit ipsos& pnae destina uit¬

Expanded text:
audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si reaudiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum: subaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus: Novit Dominus qui sunt ejus et quos praescivit et praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit & a postolus paulus: quifastus ẽ ei ex semine dauid secundum carnem : & ad amotheũ
memor esto xp̃mihm̃ resurrexisse amostuis ex seminedauid secundũ euangeliũ meũ
minedãuid calumni arentur quod sibi a droges regiam potestatem plus ẽ quo deisrespo¬
dit : Illi defilio dauid uolebant calumniari ille filiũ di seessere spondit & quo modo
audite Respondit eis ihs : Loquor uobis & noncreditis: opent quae ego facio in nomine
patrismei haec testimoniũ perhibent deme: seduos noncreditis quia nonestis exouib:
meis : Iamsuprx didicistis quae sintoues estote oues : oues credendo sunt : oues pastorem
sequendo s̃ : oue sredem ptorẽ non contempnendo sunt : oues postiũ intrendo sunt oues
exeundo & pascua inueniendo sunt ouesa&na perfruenda sunt : quomodoergo istis
natos non aduitã a& nã suis anguinis pr&io comparatos : Oues meae uocemm ẽa

Expanded text:
Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem : et ad Timotheum, Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem : et ad Timotheum, Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David secundum Evangelium meum mine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me: sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pascua inveniendo sunt, oves vita aeterna perfruendo sunt. Quomopraedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. » Oves meae vocem meam
Abbreviated transcription (Latin):
& in proph&is & in ipso euangelio nec her&ici intellegunt : quanto minusiudaei quã du
sapere non secundum dm̃ secundumid quod homoerat non secundum id quod dr̃c&: T̃a dsompa
homine perma nebat: ait illis : Quiduobis uide&cur dexp̃o cuius ẽ filius responderiumpt
secundumo pinat onem suam: dauid : Sicenim legerant & hoc solum te nebant qui adiun¬
tatemeius legebant : sed nonintellegebant : dñs autẽ ut eossuspendera adquabrentian
eiuis diumitatem cuius contempnebant in firmitatem respondit eis : quomodo ergo dauio
inspũ diciteum dnm̃. Dixit dñs dño meo sede ad ex trismeis Donec ponaminimi costuos
dauid: ꝓ ilium dauid dñs xp̃s sisenegar&. caecos sic eum inuocantes non inluminar&:
tirensi bat enim aliquando &duo ca eci sedentes iux tauiam clamauerunt mnisererenr̃s
filidauid quauo ce audita miseratus ẽ st&it sanauit iumendedit quia nomen agnouit

Expanded text:
et in Prophetis et in ipso Evangelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu hominem sapere, non secundum Deum, secundum id quod homo erat, non secundum id quod Deus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo ergo inum, dicens, Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos David. Filium David Dominus Christus si se negaret, caecos sic eum invocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedentes juxta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
ominia minccula quae fect dñs nosterilis xp̃s datari resurrestio pnce cipue paredica
gedsi adtenduomnus quis secerit ÷ delestari debemus potius quam minaeri Ille suseitauit hominem:
quifecrohominem Ipso et enimumdis patris: perquem sicut nostis facta sunt omnia: Siergo
ꝑillũ fada sunt omnia quidmirum ẽ sire surrex̃ unusperillũ cumtot cotidie nascuntur ꝑillũ :
plus est homines creare : quam resuscitare : dignatus ẽ tamen &creare & resuscitare
somtanon sunt Elefto sautẽ quae scriberentur : quae silitq credentiũ sufficere

Expanded text:
s Christus, Lazari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, delectari debemus potius quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare;  fecisse quae scripta non sunt : electa sunt autem quae scriberentur, quae saluti credentium sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
munus seruiꝰ Proprium dñ ẽ. ae qualitas patris: munus serui ẽ pasticipatio saluatoris:
quaerebant eum prendere : utinam pronderent sed credendo & intellegendo non saeuiena
doctidendo Nã modo frsmei quiindo talia loquors infirmus fostia paruus magna fragilisso lida
ostũ qut̃ exeadẽ massa undesũ & ego &eguipse qui uob̵ loquor simulomnes adp̃ hendereuolumus
xp̃m quid ẽ adprebendere Incellexist ad p̃hendisti: sed non sic iudaer : T uadp̃ hendisti ut
sednono itetuerbo magnũ encere carnem suã demanibus carnis mente uerbũ prender e

Expanded text:
munus servi. Proprium Domini, est aequalitas Patris: munus servi, est participatio Salvatoris. munus servi. Proprium Domini, est aequalitas Patris: munus servi, est participatio Salvatoris. 11. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum apprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
operibus credite : ut cognoscatis & credatis quia ime .ẽ pater & ego imillo Nonsic dic̃ filius
tinme ẽ pater &ego in illo quomodo pos sunt homines dicere : Si enimbene cogitemus indõ
sumus &sibe neuiuamus ds̃ in nobis ẽ ꝑideles pasticipantes eius gratia inluminat abipso
llo summus & ipsem nobis sed non sic unigenitus filius: ille in patre & pater in illo tãquã
aequalis ineo ciuest aequalis: demq nos aliquando possumus dicere in dõsumus & ds̃in nobis
tro & ds̃ unum sumus numquid possumus dicere : Indõ es quia ds̃ tecontin&s : dsest intequia
te plũ dẽ fastuses. Sednũ quid qarain dões & ds̃ ẽ inte potesdicere quime uide& dm̃uid& quomod
unigenitus dix̃ qui meuid& uid& ee patrem & ego & pat̃ unumsumus : agnosce propriũ dñi &

Expanded text:
operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipsoillo sumus et ipse in nobis: sed non sicut unigenitus Filius ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo, cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere: In Deo sumus, et Deus in nobisEgo et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere, Qui me videt, Deum videt: quomodo Unigenitus dixit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; et, Ego et Pater unum sumus? Agnosce proprium Domini, et
Abbreviated transcription (Latin):
hannem & in his duob: prȩceptis totalexpend& & ꝓph&ae : Aliquando aut̃ mtria duifbr¬
psalmis deme nunc uero &iam psalmos legis nomine nuncupauit ubi scrii¬
quẽ pater sc̃ ficauit &misit in mundũ uosdicitis qui a blasphemas quiadixi filiusdĩ
sum : Si sermodĩ factus ẽ ad homines ut dicerentur dii ipsum uerbum dĩ qđ ẽ apud dm̃ quo¬
modo non ẽ ds̃ .S. ꝑ sermonem dĩ fiunt homines dii si pasticipando fiuntdi unde pan
fast quodã modo ignesa lutari dii efficiunt᷑ unde calefiunt noo ẽ dĩ Accedis ad lumenan lu¬
inaris & interfilio sdĩ numenxris: si recedis alumine : obscureris & inter
compitaris : illud tumen lumen nec accedit ad se : quia non recedit a se g:ergo uos deos
facit sermodĩ quomodo non ẽ ds̃ uerbumdi : Paterergo scificauit filium suum & misit

Expanded text:
iterum: « In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . » Aliquando autem in tria distriiterum: « In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . » Aliquando autem in tria distrisi, et prophetis, et psalmis de me . » Nunc vero etiam psalmos legis nomine nuncupavit, ubi scriquem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis blasphemare, quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines, ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei, quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii; si participando fiunt dii; unde p Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? Accedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit Filium suum, et misit
Abbreviated transcription (Latin):
audistis magnominiculo quatriduanũ mostuum resusitasse desepulchro. ueni& hont si cut
sedicit quando omnes qui sunt in monumentis audiaent uocemeius : & procedant:
put entem sed tamenincadauere putente ad hucenat formamem brorũ : Ille in nouissimodie
adunamuocem cineres ẽ rȩdasturus in carnẽ : sedo postebat ut modo aliqua facer&i quibidas
uelut su& iustutis indiciis redeamus in eum & adillã resurrestionem prce paneremur quȩcrit

Expanded text:
audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent. Resuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam resurrectionem praeparemur
Abbreviated transcription (Latin):
uodiam commendauidi lestioni uestuxe stabiliter meminis sedeb&is scm̃ iohannem
euangelistam nolens nos semper late nutriris ed solido cibo uesci : quis quis a
ad sumendum cibum solidum uerbidĩ ad hucminus idoneus est laste fidoi nutriatur :
Ue uerbũ quo dintellegere non potest credere non cunst&ur: Fide senĩ meritũ ẽ:
intollestus praemium in ipso labore intentionis desud at acies mentis nostrae : ut ponat
somliculas nebulae humanae & seren&ur aduerbumdĩ : Nonergo recus & urlabor si ad ẽ
a nor uosti senim qnm quiamat non labouat: omnis labor non amantibus grauis ẽ. sitantos
laborescũ auaris postat cupiditas nobiscum nom postat caritas euangeliũ intendite: fasta s
Iam & usus hab& hoc uerbum : Si quis noua tuni ca induatur encheniare dicitur ⁊llũ em̃
quo templum dedicatum ẽ iud a ei solemniter celebrabant Ipse diesfer
batur cũea quȩ lesta s̃ locutus ẽ dñs hiempserat & ambulabat̃ ibs intemplo in posticusalo¬

Expanded text:
uod jam commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat
Abbreviated transcription (Latin):
Siergopat inolla non pater&ur sino npater&ur sanguis ille non fundere tur
sisanguis ille non fundereur mundus non redimer&ur : Agamusitaq gratiuas
di potes tati diuinitatis. &misera tioni in firmitatis eius. &deocculta potentia quam
uidaei non nouerant undeillis modo distum .e. Neque me nostis neque patrem meũ
& detarne sus cepta quam iudaci nouetant & cuius patriam sciebant Lnde ilis alio
loco dixit & menostis &undesim nostis: utrumq nouerimus in xp̃o. cande aeqia¬
Vs ẽ patri &undeillo maior ẽ pater: Illud uerbum ẽ illud caro illud ds̃ ẽ luidi
homo sedunus est xp̃s. ds̃ & homo:

Expanded text:
Si ergo pati nollet, non pateretur; si non pateretur, sanguis ille non funderetur; si sanguis ille non funderetur, mundus non redimeretur. Agamus itaque gratias et potestati divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus: et de occulta potentia quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est, Neque me nostis, neque Patrem meum; et de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo: sed unus est Christus Deus et homo.
Abbreviated transcription (Latin):
potestas ertit  Quarecũ iudȩi in sultarent pendenti & dicerent sifilius di ẽ decen¬
dat̃ decruce Non descendit ut eissuam potestatẽ descenden domonsirsra
patientiam docebat. ideo potentiam differebat: Sienim quasi commotur a

Expanded text:
potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descenpotestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad
Abbreviated transcription (Latin):
perfectũ ẽ indinato capite tradidit sp̃m: Num quid illi latrones uixta con¬
fixi quando uoluerunt exspirauerunt : tenebantur uinculis carnis. qui a nonerant
creatores carnis Clanis confixi diucruciabantur. quia infirmitati nondo¬
mina bantur : Dñs autem quando uoluit carnem in utero uirginali accepit.
quando uoluit ad homines processit. quam diu uoluit in terhomines uixit
uando uoluitra carne disces sit : Hoc ẽ potestatis non necessitatis:  Hanc ergo
boram ille exspestabat non fatalem sed o postunam esuoluntariam ut prius
omnia complerentur quae antepassionem ipsius compleri opor tebatr
Nam quo modo subfati necessitate positus erat qui alioloco dixit potestatem
babeo ponendi animam meam & potestatem habeo iterum sumendieam
Nemo tollit eam ame sed ego ipse pono eam ame &iterũ sumo eam: Ostendith

Expanded text:
Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta conPerfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit: hoc est potestatis, non necessitatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam et voluntariam: ut prius omnia complerentur, quae ante passionem ipsius compleri oportebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Ostendit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nerathoracius. Nonqua coger&ur mori sed qua dignar&ur occidi: Nouerat
enim ipse quando deber& mori : Intendit omnia quae praedista sunt deillo & ex¬
spetabat finir omnia quae praedista sunt ante eius passionem futura ut cumim¬
pl&a essent tunc uenir& passio dispositionis ordine non fatali necessitate : Denq:
audite ut prob&is interc&era quae deillo proph&ata sunt. Scriptum .ẽ &iam
derunt in escam̃me amfeb & insitimea pota uerunt ac&o. Quomodo fa
in euangelio nouimus: prius dederunt fel accepitigustauit & dispuit: Postea
in crucependens ut omnia predicta complerentur aitsitio: Acceperunt s pongiã
ac&o plenam in harundine ligauerunt & ad mouerunt pendenti. Accepitille:
& ait perfectũ ẽ: quid ẽ perfectũ ẽ : impl& a sunt omnia quae ante passionẽ
meam fuerant proph&ata: Ergo adhuc quid hic facio : Deniq postea quam dixit

Expanded text:
nerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat nerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint, in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meam fuerant prophetata: ergo adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nagna fidutia sine timore : Non enĩ pater&ur qđ noll& quinec nascer&ur
si noll&e Deniq quid sequitur & nemo ad prehendit eũ qui a nondũ uenerat
horacius Hocitem non nulli cũ audiunt subfato fuissed nm xp̃m credunt
fatum. Si fatum sicut non nulli intellexerunt a fando dictũ ẽ. id ẽ alo quendo
uerbumdĩ quo modo hab& fatum quando in ipso uerbo omnia sunt quae conditas
Vonenim aliquid dẽ constituit quod ante nesciuit : in uerbo ipsius erat qđ fastũ ẽ
iundus fastus ẽ & fastus .ẽ. &ibierat : Quo modo & factus ẽ. &ibierat quia d o¬
nus qua edificat strustor prius inaste erat. &ibi melius erat sine u&ustate sineruin
ius qua tostendat astem fabricatdomũ: proces sit quodammodo domus. exdomo
nus ruat arsm an& : Ita apud dĩ uerbum erantom̃ma. quae condita sunt
do quid ait morses: In principie fe
umtua uoluntas sireste sapias transcendat & sidera : anquia nostix p̃i carnem fuisse
sub caelo. ideoputas & potestatem xp̃i subditam caelo: Audistulte nondumue¬

Expanded text:
qui nec nasceretur si nollet. Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse Dominum Christum fatum! Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et factus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt;Et quid atua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte: Nondum ve
Abbreviated transcription (Latin):
tem futurã generis human : Cũ uenerit inquit filius hominis putas inueni ee fidem
interra : Iam quantũ existimo intellexistis. quomodo sit positũ forsitan. Nequis uerbori
adpensor & syllabarũ examinator ueluti latine loquisciens reprehendat uerbum. quod dixit
dĩ uerbum & reprebendendo di uerbum noneloquens sed mutus remaneat.: Quis enim
siclo quitur quo modo loquitur uerbum. quoderat in principio a puddm̃ : Noli uerbasta¬

Expanded text:
tem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem tem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus remaneat. Quis enim loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
onuidemus: Quomodo tedicis solum n
putatis ideo patremmeum hominem quaeritis. quia secumdum carnem iudicatis:
Quia uero scđm quod ui d&is aliudsum & aliud scđm qđ non uid&is. Patrẽ autẽ meũ
loquor occultus. occultum prius ẽ ut menoueritis. Tunc & patrem meum sci&is
Sienim me scir&is & patremineũ forsitan scir&is : Ille qui omnia srit. quando dicit
forsitan non dubitat. sed in crepat : Adtende enim quomodo increpatiue dicatur ipsũ
sitan. qđ uid&ur eẽ uerbũ dubitationis Sed dubitationis uerbum ẽ : quas
ab hominei deo dubitante quia nesciente : Cum uero dicitur adẽ uerbum dubitationis
cum dm̃nihillateat utiq Illa dubitatione arguitur infidelitas. non opinatur diuinitas:
uerbũ dubitationis ponunt : cũ decorde non dubitant : Velut sundigneris seruotuo &dicas
contemnis me. considera forsitan dominus tuussũ : Hinc &apostolus adquos dam contep¬
ressuos loquens ait . Puto autẽ & ego spm̃dĩ habeo: Quidicit puto dub

Expanded text:
on videmus. Quomodo te dicis, solum nputatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis, Patrem meum loquor occultum  Aug., occultus occultum; prius est ut me noveritis, tunc et Patrem meum scietis. « Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est, quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia necum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infiditant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, du
Abbreviated transcription (Latin):
alius non aluid: Quiaego &pater in quitunum sumus sicut ouam hester nodi
tum uatui commendaui : Cum audit sumus absoedat confusus sab ellia nusno

Expanded text:
alius, non aliud; quia ego et Pater, inquit, unum sumus , sicut etiam hesterno die, alius, non aliud; quia ego et Pater, inquit, unum sumus , sicut etiam hesterno die, quantum potui, commendavi. Cum audit, sumus, abscedat confusus sabellianus; cum
Abbreviated transcription (Latin):
ticos quiuo cantur patripassi ani uel a suo austore sabelliani: hi dicunt ipsũ eẽ patrẽ
qui est filius nomina diuersa unamuero eẽ ꝑsonam: Cumuult pat ẽ in quinñ
Cũ uult filius tamenunus ẽ : Item sunt alii her&ici quiuocantur arriam confin¬
filum patris Eum quipater ẽ non ẽe filium Eum qui filius ẽ non eẽ patrem
onfitentur generationem sed negant aequalitatem : Nosid est catholica fidesuem¬
ens dedoserina a postolorum plintata in nobis perseriem successionis accepta sana ad pos¬
teros trans snittenda: Inter utrosq id ẽ inter utrũ que errorem tenuit ue itate
nes or es abellia norum unus ẽ solus ipse ẽ pater quifilius Inerrore aerria horun
a lans ẽ. quidem pater alius filius sedipsefilius non solũ alius sed &uam aliud est
nuinm edio qud ex dusisti sabellianũ ex dude & artianum : Pater pater ẽ. filius filius ẽ

Expanded text:
ticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem ticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani. Confilii, istum Filium Patris; eum qui Pater est non esse Filium, eum qui Filius est non esse Patrem: confitentur generationem, sed negant aequalitatem. Nos, id est, catholica fides veniens de doctrina Apostolorum, plantata in nobis, per seriem successionis accepta, sana ad posteros transmittenda, inter utrosque, id est, inter utrumque errorem tenuit veritatem. In errore Sabellianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Filius; sed ipse Filius non solum alius, sed etiam aliud est: tu in medio quid? Exclusisti sabellianum, exclude et arianum. Pater, Pater est; Filius, Filius est:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit donec & patrem nouerimus: Osten de nobis patrem & sufficit nobis:
Ꝙ dñs ut scirent non senosseqđ seputabant iam nosse : Tanto tempore uobiscum sum
& irenescitis philippe quime uid& uid& & patrem: Num quid hab& ista sententia uer¬
bum dubitationis: Nũ quid dixit qui me uid& forsitan uid& & patrem. quare
uia fidelis audiebat non fidei perse quutor : Ideononerat dñs increpator sed dostor:
quimr euid& uid& & patrem & hic si me scir&is. & patrem meum scrr&is : Tollamu
uerbum quo notata .ẽ. in fidelitas audientiũ & ipsa sententia ẽ : Iam hesterno die com¬
mendauimus caritatiurãe & diximus sententias iohannis euangeliste quib: nobis
narrat qđ ad ñõ didicit. Nec discutiendas fuisse si fieri posso nisi her&icorũ commenta
compellerent.: Breuiter ergo hesterno die insinuauimus caritatiurãe ẽẽ here¬

Expanded text:
d non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. d non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haere
Abbreviated transcription (Latin):
serbuoinatiori tuae &udicis apudie quid est uerbum: quid magnunsest uerbierũ
sonat a nunstt uerberato aeret aurem percutit posteanenetit : Audi ad hue uerbũ
contapuddmn ÷ manebat non sonando transibat. Adhue foste contem nis diemit
uer buno ampudte ipsum chomo cum ẽ intcorde uo uerbum a luil erl qua qusonrit
eduenium quodest a pudte ur transeat adme senum quas uelueulur aqrider ue
saluentam soquen imn ponit se quodim modo inuehiculam teraeon seuate ae remuent¬
dorbum ergo quoderat in cord&uo num quidiono praetereunti
dit incormeum cogitatiotua. sonus medius
nterrogauit immopostolauit & ait : Dñ eostende nobis patrem & sufficit nobis
quasi dicer& &ipsete iam nouimus. apparuistinobis uidimus tedignatus elegere nos
sequuti sumuste mirabiliatua uidimus uerba salutis audiuimus praecepta susce¬
pimus. promissa speramus: Multum nobis conferre presentiatua ipsedignatus es
sed tamen cum tenouerimus quia patrem nondum nouimus. inflam matur deside

Expanded text:
 tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcut apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte rem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius mo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
nes ipsum ee passum ipsum resurrexisse & quodam modo adse ascendisse non hoc
dicit: Agnoscit mecum patrem patrem ẽẽ & filium filiũ eẽ Sedo fratereua sisti
illud nau fragiũ quare tendis in alterũ: Paterpater ẽ. filius filius ẽ. Quaredicis
dissimilem. quarediuersum : quare aliam substantiã: Sidissimilis ess& numquã
dicer& discipulis suis qui me uid& uid& & patrem Num quid dicer & iudaeis
Simes cir&is & patrem meũ scir&is: Vnde hoc uerũ e&̃ nisi &illuduerũ ego & pat̃

Expanded text:
nes, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non nes, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, Patrem esse; et Filium, Filium esse. Sed, o frater, evasisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? quare diversum? quare aliam substantiam? Si dissimilis esset, numquid diceret discipulis suis, Qui me vidit, vidit et Patrem? numquid diceret Judaeis, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis? Unde hoc verum e
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsituobis arduum qđ ẽẽ aduestitis usitatum : Quando ergo uides aliquẽ alicis
similem & nostitu cuisi milis sit : admirans dicis: quo modo istebomo similis est illi
homini hõc non diceres nisiduo essent. hic ille quie umignorat cuituistũ similẽ
dicis. Itane inquit similis .ẽ. & tuad eum quid enim tuillũ non nosti. at ille non
noui inquit lamtu ut illum quemnescit ei notum facias ex presente quem cernit
espondẽs & dicis : Hunc uidisti illum uidisti. nonutiq: quia hoc dixisti unum
rasti & duos negasti : sed proptersimilitudinem talededistires ponsum: Istũ nosti
& illum nosti. Ualde enim similis .ẽ. & nihil distat omnino. Hinc& dñs sime inquit
scir&is & patrem meum scir&is : Non quia pater ẽ filius sed quia patrisimilis fibi¬
us Erubescat arrianus: Cratias dño qui a & ipse arrianus recessit ab errore sab&l¬
liano & non .ẽ. patripassianus Nondicit ipsũ patrẽ indutũ carne uenisse adhomi¬

Expanded text:
non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non quia Pater est Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Gratias Domino quia et ipse arianus recessit ab errore sabelliano, et non est patripassianus: non dicit ipsum Patrem indutum carne venisse ad homi
Abbreviated transcription (Latin):
uo dinscõ eu angelio breuiter dicitur non breuiter opost& exponi ut quod
auditur intellegatur: Uerba enim dm̃ pauca sed magnaqtnor: utquoo¬
mero aestimanda sed pondere : N ecideo contemnenda quia pauca sedideo
aqquaerenda quia magna: Qu ad fuistis hester nodie audistis utpotumus
diputaumus exeo quodait dñs uos secundum carnem iuidicatis egonomudicoqua¬

Expanded text:
 sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico qu
Abbreviated transcription (Latin):
es multiabori ente &ocidenteuenient: & putaquia uenient : quid deillis fi&
uenient iam prrecisi sunt desilua ubiin ferendisunt ne crescant & recumbent inquit cum
ab itham &i saac&ia cob: in quo conuiuio nefoste non inuites ad semꝑuiuendũ sed a dmultum
uibendum recumbentcum abraham &isaac&ia cob: Vbĩ iurege icinquit aeloꝵ & quiderit
d ilis qͥuiuenerunt destirpeabrahae : Quid fitdenr mis quibus arborplenaerat quid: nisiquia

Expanded text:
es, Multi ab oriente et occidente venient. Et puta quia venient: quid de illis fiet? Si enim venient, jam praecisi sunt de silva: ubi inserendi sunt, ne arescant? Et recumbent, inquit, cum Abraham, et Isaac, et Jacob. In quo convivio; ne forte non invites ad semper vivendum, sed ad multum bibendum? Recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob. Ubi? In regno, inquit, coelorum. Et quid erit de illis qui venerunt de stirpe Abrahae? quid fiet de ramis quibus arbor plena erat? Quid, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quare matersion dict : quia inde accepit carnem in deuirgo maria decuius utero serui
forma suscepta est inquad ignatus .ẽ apparerehumillimus matersic
& homoiste qui dicit matersion factus ẽ in ea . homo factus ẽ in ea Nam ds̃ eratanton
eam & homofactus ẽ in .ea. qui homo factus .ẽ. in ea ipse fundauit eam altis simus qion
humillimus homo factus ẽ in eahumillimus. quia uerbum caro factum .ẽ. & habito¬
Ipsefundauit eam altissimus. qui in principio eratuerbum : & uerbum erat appud dm̃ &dserat
uerbum Omnia peripsum facta sunt: quia uero condidit istam patriam hichabeat
honorem :reppuliteum patria in qua generatus est suscipiat eum patria quamr¬

Expanded text:
Quare Mater Sion dicit? Quia inde accepit carnem, inde virgo Maria, de cujus utero servi forma suscepta est, in qua dignatus est apparere humillimus. Mater Sion dicit homo, et homo iste qui dicit Mater Sion, factus est in ea, homo factus est in ea. Nam Deus erat ante eam, et homo factus est in ea. Qui homo factus est in ea, ipse fundavit eam Altissimus , non humillimus. Homo factus est in ea humillimus; quia Verbum caro factum est, et habit in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum; et Deus erat Verbum: omnia per ipsum facta sunt . Quia vero condidit istam patriam, hic habeat honorem. Repulit eum patria in qua generatus est; suscipiat eum patria quam
Abbreviated transcription (Latin):
Non dum nouerat eos parentes qui generant aduitam: non nouerat nisi eosparentes
quigenenent successuros : non dumno uerateos qui semperiuiuentes genertre
rmansuros : Cumergo sint dua enatiuitates: illeu namintelle gebat:u
aliade caelo : unaest de carne: aliadespũ : una est demostalitate : alia de a &ernitate
una est de masculo & femina : alia dedõ & eclesia : sed ipseduae singulae sunts
urilla potest uio rep&ci : necillam reste intellexit nichodemus sed natiuitatẽ carnis

Expanded text:
nondum noverat eos parentes qui generant ad vitam: non noverat nisi eos parentes nondum noverat eos parentes qui generant ad vitam: non noverat nisi eos parentes qui generant successuros; nondum noverat eos qui semper viventes generant permansuros. Cum ergo sint duae nativitates, ille unam intelligebat. Una est de terra, alia de coelo; una est de carne, alia de Spiritu; una est de mortalitate, alia de aeternitate; una est de masculo et femina, alia de Deo et Ecclesia. Sed ipsae duae singulae sunt; nec illa potest repeti, nec illa. Recte intellexit Nicodemus nativitatem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
nte german& tẽ accedente Integerman& & tecadente: Cumergo dixiss& discipulissus
num quid &uosuultis ire : Respondit p&rus : p&ro illauoce omnium Dñe ad queibimus
uerbumuitae a &ernehabes. benes apuit in oreipsius caro dñi. Dñs autem exposuit eis:
&dixit: Sp̃s ẽ quiuiuificat: cumdixiss& nisiquis manducauerit carnẽm ea & biberit sanguñe¬
in eum non habebit in seuitam. Ne carnaliterin tellegerent Sp̃s est inquit quiui¬
eihs : Nisiquis natus fuerit denuo Nonuidebit regnumdĩ e ille carnem suam
sapiens in cuius ore nondum sapiebat caro xp̃i : Q uomodo in quit potest homo cum
sit senex iterum nasci : Numquid potest inuentrem matrissuae iterum introire ep¬
& nasu : Non nouerat iste nisiunam natiuitatem ex adam & eua : E dõ & ecdesi
non dum nouerat: non nouerat ÷ nisi eos parentes qui generant ad mostem t

Expanded text:
nteger manet te accedente, integer manet et te cadente. Cum ergo dixisset discipulis, nteger manet te accedente, integer manet et te cadente. Cum ergo dixisset discipulis, Numquid et vos vultis abire? respondit Petrus, petra illa, voce omnium, Domine, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Bene sapuit in ore ipsius caro Domini. Dominus autem exposuit eis, et dixit, Spiritus est qui vivificat: cum dixisset, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam; ne carnaliter intelligerent, Spiritus est, inquit, qui viei Jesus: Nisi quis natus fuerit denuo, non videbit regnum Dei. Et ille carnem suam sapiens, in cujus ore nondum sapiebat caro Christi: Quomodo, inquit, potest homo, cum sit senex, iterum nasci? Numquid potest in ventrem matris suae iterum introire, et nasci? Non noverat iste nisi unam nativitatem ex Adam et Eva; ex Deo et Ecclesia nondum noverat: non noverat nisi eos parentes qui generant ad mortem;
Abbreviated transcription (Latin):
descendi : manna accipiunt fideles iamtrri esti permarerubrum : Quare
rubrum mare lammare : quare & rubrum : Sigͥnificabat mareillud rubrum
baptis mumxp̃i underub& baptismus xp̃i nisi xp̃i sanguine consecmtus : quo
rgo perducit credentes &obaptitatos admanna: Eccedi comanna : notum est
quid eceperint iudaei populus ille is mhel : Notum est quideis pluiss& ds̃ decȩlo :
nesciunt cahecumini quid accipiant xp̃iani : Erubes cantergo quian
s raoseant permarerubrum manducent manna ut quomodo crediderunt
in nomineihũ sic seipsis credat ihs̃ : Ideo intendite fr̃s mei. quidrespondeatiste
meus estu : qnm bonorum meorum noneges : Si fueris sine dõminoreris : sifueris cũdõ
maiords̃ non erit : Non exte illemaior sedtusin eillominor: cresce ergomnillo : Noli tẽ
subtrahere ut quasiille deficiat: reficieris siaccesseris: Defices sirecesseris :¬

Expanded text:
descendi . Manna accipiunt fideles, jam trajecti per mare rubrum. Quare descendi . Manna accipiunt fideles, jam trajecti per mare rubrum. Quare mare rubrum? jam mare, quare et rubrum? Significabat mare illud rubrum baptismum Christi. Unde rubet baptismus Christi, nisi Christi sanguine consecratus? Quo ergo perducit credentes et baptizatos? Ad manna. Ecce dico manna: notum est quid acceperint Judaei, populus iste Israel, notum est quid illis pluisset Deus de coelo; et nesciunt catechumeni quid accipiant Christiani. Erubescant ergo, quia nesciunt; transeant per mare rubrum, manducent manna: ut quomodo crediderunt in nomine Jesu, sic se ipsis credat Jesus. 5. Ideo intendite, fratres mei, quid respondeat istemeus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. Si fueris sine Deo, minor eris; si fueris cum Deo, major Deus non erit. Non ex te ille major, sed tu sine illo minor. Cresce ergo in illo, noli te subtrahere, ut quasi ille deficiat. Reficieris, si accesseris; deficies, si recesseris. I