comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebatq tobias. Benedico
de domine ds̃ isrł. qm̃ tu ca¬
stigasti me. et tu saluasti me.
iecce uideo tobiam filium
meum. Ingressa ẽ etiam pꝰ
septem dies sara uxor eius:
et omnes familie et pecora¬
sana. et cameli et pecunia
multa uxoris: sed et pecu¬
ma quam receꝑat agabe¬
lo.Ꝙ narrauit parentib
suis omnia beneficia dei
que fecisset cirea eum ꝑho
minem qui eum duxerat.
Ueneruntq achior. et nabath
consobrii tobie. gauden¬
tes ad tobin: congratulan¬
tes el de omnib bonis q̃
errea illum ostendat ds̃:
et ꝑ septem dies epulanteᷤᷤ
cum gaudio magno gaui¬
isi sunt. Tunc uocauit ad
se tobias filium suum: di¬
xitq ei. Quid possumus
dare uiro isti sc̃o qui uenit
tecum: Respondens tobiͤ
dixit patri suo. Pater: qũã¬
mercedem dabimus ei: aut
quid dignum poterit ẽẽ
beneficiis eius: Me duxit
et reduxit sanum: pecum

Expanded text:
cebatque Tobias: Benedico te, Domine Deus Israel, quia tu castigasti me, et tu salvasti me: et ecce ego video Tobiam filium meum. Ingressa est etiam post septem dies Sara uxor filii ejus, et omnis familia sana, et pecora, et cameli, et pecunia multa uxoris; sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia benquae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae gaudentes ad Tobin congratulantes ei de omnibus bonis quae circa illum ostenderat Deus et per septem dies epulantes omnes gaudio magno gavisi sunt tunc vocavit ad se Tobias filium suum dixitque ei quid possumus dare viro isti sancto qui venit tecum respondens Tobias dixit patmercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ad omnia uerba responde¬
rit tͥ. Semel loquitur d̃s:
et secundo idipsum ñ re¬
petit. Per somnium in uisi¬
one nocturna quando ir¬
rent sopor suꝑ homines et
dormiunt in lectulo: tune
aꝑit aures uirorum. et eru¬
diens eos instriit discipli¬
nam: ut auertat hominẽ
abhis quȩ facit. et liberet
eum de suꝑbia: eruens ani¬
mam eius acorruptione:
et intam illius ut ñ transe¬
at in gladium. Increpat
quoq ꝑ dolorem in lectulo:
et omnia ossa eius marces¬
cere facit. Abhominabilis
ei fit munta sua panis: et
ammȩ illius eib ante de¬
sidabilis. Cabescet caro eiꝰ:
et ossa que decta fuerant
nudabuntur. Eppropin
quauit corruptiom amma
etus: et inta illius mortife¬
ris. Si fuit ꝓeo angłs loqͤns
tinum de similib ut anntm¬
tiet bominis equitatem: mi¬
serebitur eius et dicet. lib̃a

Expanded text:
ad omnia verba responderit tibi semel loquitur Deus et secundo id ipsum non repetit per somnium in visione nocturna quando inruit sopor super homines et dormiunt in lectulo tunc aperit aures virorum et erudiens eos instruit disciplinam ut avertat hominem ab his quae facit et liberet eum de superbia eruens animam eius a corruptione et vitam illius ut non transeat in gladium increpat quoque per dolorem in lectulo et omnia ossa eius marcescere facit abominabilis ei fit in vita sua panis et animae illius cibus ante desiderabilis tabescet caro eius et ossa quae tecta fuerant nudabuntur adpquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Si fuerit pro eo angelus loquens unum de similibus, ut annuntiet hominis aequitatem: miserebitur ejus, et dicet: Lib
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerunt in bechda¬
gon ydolum suum. ut se
libarent. E succendit io¬
nathas arotum. et ciui¬
tates quȩ erant mendui¬
tu eius: et accepit spolia
eorum: et templum da¬
gon et eos qui fugerant
in illud succendit igni. Eẜ
fuerunt qui ceciderunt

Expanded text:
intraverunt in Bethdagon idolum suum ut se liberarent et succendit Ionathas Azotum et civitates quae erant in circuitu eius et accepit spolia eorum et templum Dagon et eos qui fugerunt in illud succendit igni et fuerunt qui ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
T reliqͥt ionathaᷤ symonẽ
frẽm suum in ciuita¬
de: et exiit in regionem. Cẜ
uent cum numero: et ꝑ¬
cussit odaren et frẽs eius.
et filios phaseron. in tab̃¬
naculo ipsorum. W cȩpit
cedere: et crescere in uirtu¬
tib. Symon uero et qui
cum ipso erant exierunt
de enuitate: et suecender̃t
machinas. W pugnauert̃
contra bachidem: et contri¬
tus ẽ ab eis. W afftixerunt
eum ualde: qm̃ consilium
eius. et congressus eius erat

Expanded text:
t reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero et percussit Odaren et fratres eius et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et coepit caedere et crescere in virtutibus Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium eius et congressus eius erat
Abbreviated transcription (Latin):
ique agunt. auferent᷑ ex ea.
gitudinem entm dierum. et
annos uitȩ et pacem: appo¬
nent tͥ Misericordia et ueri¬
tas: non de deserant. Cireũ¬
da eas gutturi tuo: et descri¬
be in tabulis cordis dui: et
muemes gratiam et disci¬
plinam bonam coram deo

Expanded text:
ique agunt, auferentur ex ea.gitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui: Et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo
Abbreviated transcription (Latin):
st qui p̃ confusione ꝓmit¬
tit amico: et lucratus ẽ
eum immicum gratis. Ob¬
ꝓbrtum nequam in homi¬
ne. mendacium: et in ore
indiserplinatorum assidue
erit. Potior fur ẽ quam assi¬
dintas uiri mendacis: ꝑdi¬
tionem autem ambo bere¬
di ͨ tabunt. Mores homi¬
num mendacium. sine ho
prudens placebit magnatiᷤ.
Qui oꝑatur terram suam in¬
altauit aceruum frugum:
et qui oꝑatur iusticiam. ip¬
se exaltabitur. Qui uͦ placet
magnatis: effugiet iniqui¬
tatem. Exenia et dona exce¬
cant oculos iudicum: et qͣ¬
si mutus more auertit cor¬
reptiones eorum. Sapientia
absconsa. et thesaurus inui¬
sus: que titilitas mutrisq:
Melior ẽ qui celat insipientiã
suam:quam homo qui ab¬
scondit sapientiam suã.xxi.

Expanded text:
st qui prae confusione promittit amico, et lucratus est eum inimicum gratis. Opprobrium nequam in homine mendacium, et in ore indisciplinatorum assidue erit. Potior fur, quam assiduitas viri mendacis: perditionem autem ambo haereditabunt. Mores hominum mendacium sine hprudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientiabsconsa et thesaurus invisus, que utilitas in utrisque? Melior est qui celat insipientiam suam quam homo qui abscondit sapientiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
mortem eius annis mul¬
tis. Dies autem mietorie
huius festiintatis ab he¬
breis in numero dierũ
seõrum accipitur. et coli¬
tur a iudeis ex illo dem¬
pore usq in presentẽ diẽ

Expanded text:
mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem die
Abbreviated transcription (Latin):
sit epłam. et misit ei se¬
cundum hȩc uerba dicenᷤᷤ.
Rex alexander: fr̃i ionathȩ
salutem. Audiuimus de
te quod uir potens uiri¬
bus et aptus es. ut sis a¬
mictis nr. Wẜnune consti¬
turmus de hodie suminũ
sacerdotem gẽntis duȩ: et
ut amicus regis uoceris.
Cmisit ei purpuram: et
coronam auream. & quȩ
nr̃a sunt sentias nob̃cũ:
et conserues amicicias ad
nos. ꝙ indint se ionathaᷤᷤ
stola sc̃a. septimo mense.
anno centesimo sexage
simo. indie sollempni sce¬
nophegie: et congregauit
exercitum: et fecit arma
copiosa.
taudunt demetrius
uerba ista: et contri¬
status ẽ nimis. et ait. Qͥd
hoc fecnmus. quod preoc¬
cupait nos alexander
apprehende amiciciam iu

Expanded text:
stolam et misit ei secundum haec verba dicens: 'Rex Alexander fratri Ionathae salutem. Audivimus de te, quod vir potens viribus, et aptus es, ut sis amicus noster. Et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae et ut amicus voceris regis et misit ei purpuram et coronam auream, et quae nostra sunt, sentias nobiscum et conserves amicicias ad nos'. Et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense, anno centesimo sexagesimo in die sollemni scenophegiae et congregavit exercitum et fecit arma copiosa audivit Demetrius verba ista et contristatus est et ait quid hoc fecimus quod praeoccupavit nos Alexander adprehendere amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ omnia ydola nati¬
onum estimauerunt
deos: quib neq ocłorum
uisus ẽ ad uidendum: neq
nares ad ꝑcipiendum sp̃m:
neq aures ad audiendum:
nec digiti manuum ad te¬
tandum: sed et pedes eorũ
pigri ad ambulandum. Ho¬
mo enim fecit illos: et qui
sp̃m mutuatus ẽ finxit illo ᷤ.
Nemo enim sibi similem ho¬
mo poterit dm̃ fingere. Qt̃
sit enim mortalis: mortuũ
fingit manib iniquis. Me¬
lior ẽ enim ipse his quos co¬
lit: quia ipse quidem uicit
cum eẽt mortalis: illi aut̃
nunquam. Sed et animalia

Expanded text:
m omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia
Abbreviated transcription (Latin):
rabitur quasi lapis: et strin
purgabuntur. Cum app̃¬
hendit eum gladius: sub¬
sistere ñ poterit neq hasta
neq thorax. Reputabit em̃
quasi paleas ferrum: et qͣ¬
si lignum putridum es.
fugabit eum uir sagntariꝰ.:
in stipulam uersi sut ei
lapides fuinde. Quasi stipu¬
lam estimabit malleum:
stam. Sub ipso erunt ra
quasi lutum. Feruescere fa¬
eit quasi ollam. ꝓfundũ
mare: ponet quasi cum
unguenta bulliunt. Post
eum lucebit semita: estima¬
bit abyssum quasi senescen
qui factus ẽ ut nullum ti¬
meret. Omne sublime tu¬
filios suꝑbiȩ

Expanded text:
rabitur quasi lapis, et stringpurgabuntur. Cumque apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit, neque hasta, neque thorax. Reputabit enim quasi paleas ferrum, et quasi lignum putridum, aes. Non fugabit eum vir sagittarius, in stipulam versi sunt ei lapides fundae. Quasi stipulam aestimabit malleum, stam. Sub ipso erunt h.quasi lutum. Fervescere faciet quasi ollam profundum, mare ponet quasi cum unguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescentQui factus est, ut nullum timeret. Omne sublime vifilios supe
Abbreviated transcription (Latin):
seminat int̃ frẽs discordias.
onserua fili mi pre.xuiii¬
cepta patris dui: et nedi¬
mittas legem matris tuȩ. U¬
ga ea incorde tuo iugiter: et
crrcũda gutturi duo. Cum ã¬
bulaueris gͣdiantur decum:
cum dormieris custodiant
te: et euigilans loquere cũ eiᷤ :¬
quia mandatum lucerna ẽ.
et lex lux: et uia inte increpa

Expanded text:
ias conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpa
Abbreviated transcription (Latin):
in iherłm: et domus dĩ edi¬
ficetur in loco suo. Ctinc
et necdum completum est.
Uune gͦ si uidetur regi bo¬
num: recenseat inbiblio¬
theca regis.quȩ ẽ in baby¬
lone.utrumnam a cyro re¬
ge iussum sit ut edificare¬
tur domus dĩ iniherłm:
et uoluntatem regis suꝑ¬
suerunt in bibliothecam
librorum. qui erant repo¬
siti inbabylone. W inuen¬
tum ẽ in ecbathanis. qd̾ ẽ
castrum in madena ꝓuin¬
cia. uolumen unum: ta¬
lisq seͥptus erat in eo com¬
mentarius. Anno primo
cyri regis: eyrus rex decre¬
uit. ut domus dĩ quȩ ẽ
in iherłm ȩdificaretur.
in loco tibi immolent ho¬
stias: et ut ponant funda¬
menta subportantia al¬
titudinem cubitorum. lx.
et latitudinem cubitorũ
sexaginta: ordines de lapi¬
dib impolitis tres. et sic

Expanded text:
in Jerusalem, et domus Dei aediin Jerusalem, et domus Dei aedificetur in loco suo. Tunc iicatur, et necdum completum est. Nunc ergo, si videtur regi bonum, recenseat in bibliotheca regis, quae est in Babylone, utrumnam a Cyro rege jussum sit ut aedificaretur domus Dei in Jerusalem, et voluntatem regis susuerunt in bibliotheca librorum, qui erant repositi in Babylone, et inventum est in Ecbatanis, quod est castrum in Medena provincia, volumen unum, talisque scriptus erat in eo commentarius: Anno primo Cyri regis: Cyrus rex decrevit ut domus Dei, quae est in Jerusalem, aedificaretur in loco ubi immolent hostias, et ut ponant fundamenta supportantia altitudinem cubitorum sexaginta, et latitudinem cubitorum sexaginta, ordines de lapidibus impolitis tres, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
et nomina eorum quesi¬
uimus ab eis: ut nunci¬
aremus t. Quȩ scripsimꝰ
nomina eorum: qui sunt
principes in eis. Huiusce¬
modi autem sermonem.
responđdunt nob̃ dicenteᷤ.
Nos sumus serui dĩ celi et
terre. et edificamus dem¬
plum quod erat extructũ
ante hos annos multos:
quodq rex isrł magnus
edificauerat. et extruxerat.
Postquam autem ad tra¬
cundiam ꝓuocauerut
patres nr̃i dm̃ cȩli. et tradi¬
dit eos in manus nabui¬
chodonosor regis babylo¬
nis chaldei: domum qͦq
hanc destruxit: et ppłm
eius transduxit babylo¬
nem. Anno autem primo
cyri regis babylomis: cyr
rex ꝓposint edictum. ut
domus dĩ edificaretur. Nã
et uasa dempli dĩ aurea et
argentea.que nabuchodo¬
nosor tulerat de demplo
quod erat in ihertisalem.
et asportauerat ea intẽplũ
babylonis. ꝓtulit cyrus
rex de templo babylonis:
et data sunt sasabassar
uocabulo. quem et prin¬
cipem constituit. Dixitq
ei. Hec uasa tolle. et uade
et pone ea intemplo qd ẽ

Expanded text:
et nomina eorum quaesiet nomina eorum quaesivimus ab eis, ut nuntiaremus tibi, quae scripsimus nomina virorum, qui sunt principes in eis. Hujuscemodi autem sermonem responderunt nobis, dicentes: Nos sumus servi Dei coeli et terrae, et aedificamus templum, quod erat exstructum ante hos annos multos, quodque rex Israel magnus aedificaverat, et exstruxerat. Postquam autem ad iracundiam provocaverunt patres nostri Deum coeli, tradidit eos in manus Nabuchodonosor regis Babylonis Chaldaei, domum quoque hanc destruxit, et populum ejus transtulit Babylonem. Anno autem primo Cyri regis Babylonis, Cyrus rex proposuit edictum, ut domus Dei haec aedificaretur. Nam et vasa templi Dei aurea et argentea, quae Nabuchodonosor tulerat de templo, quod erat in Jerusalem, et asportaverat ea in templum Babylonis, protulit Cyrus rex de templo Babylonis, et data sunt Sassabasar vocabulo, quem et principem constituit, dixitque ei: Haec vasa tolle, et vade, et pone ea in templo, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt ȩdificare templum
dĩ iniberłm: et cum eis ꝓ¬
phete dĩ adiuuantes ros.
n ipso autem tempore ue¬
nnt ad eos tatannai qui
erat dux trans flumen.
et starburannai et consili¬
arii eorum: sicq dixerunt
eis.Cuis dedit uobis con¬
silium. ut domum hanc
edificaretis: et muros hoᷤᷤ
instauraretis: Ad quod
respondimus eis: quȩ eent
nomina hominum.aucco¬
rum illitis edificationis.
eos. Placuitq ut res ad da¬
rium referretur: et tunc
satisfacerent aduersus ac¬
cusationem illam. Exem¬
plar epłȩ quam misit ta
sachei quierant trans flu
men: ad darium regem.Ser¬
mo quem miserant ei:sic
scͥptus erat. Dario regrpax
omnis. Notum sit regi. isse
nos ad iudeam ꝓuinciam.
ad domum di magni quȩ
edificatur lapide impoli¬
to. et ligna ponuntur in
parietib: opusq illud di¬
ligenter extritur. et crescit
in manib eorum. Interro¬
gauimus gͦ senes illos: et
ita diximus eis. Qͥs dedit
uobis potestatem ut do¬
mum hanc ȩdificaretis. et
muros instauraretis:S

Expanded text:
templum Dei in Jerusalem, et cum eis prophetae Dei adjuvantes eos. In ipso tempore venit ad eos Thathannai, qui erat dux trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliarii eorum: sicque dixerunt eis: Quis dedit vobis consilium, ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Ad quod respondimus eis, quae essent nomina hominum auctorum illius aedificationis. eos. Placuitque ut res ad Darium referretur, et tunc satisfacerent adversus accusationem illam. Exemplar epistolae, quam misit sachei, qui estis trmen, ad Darium regem. Sermo quem miserant ei, sic scriptus erat. DARIO REGI PAX OMNIS. Notum sit regi, isse nos ad Judaeam provinciam, ad domum Dei magni, quae aedificatur lapide impolito, et ligna ponuntur in parietibus, opusque illud diligenter exstruitur, et crescit in manibus eorum. Interrogavimus ergo senes illos, et ita diximus eis: Quis dedit vobis potestatem ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc intermissum ẽ opus
domus dĩ iniherłm: et ñ
fiebat usq ad annum se¬
cundum regni darii ꝑsa
Urum. Propħauerunt au¬
tem aggeus. ꝓpħa. et racha¬

Expanded text:
Tunc intermissum est opus domini in Iherusalem et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii regis Persarum. Prophetaverunt autem Aggeus propheta et Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
Manu quidem pugnanteᷤ
s cordib dominum oran¬
tes: ꝓstrauerunt ñ minꝰ
triginta milia: presentia
dĩ magnifice delectati.

Expanded text:
manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑiurus ita et ille qui
uerum dicebat. Hoc ẽ pes¬
simum inter omnia que
sub sole fiunt: qͥa ead̃e eunc¬
tis eueniunt. Unde et eor¬
da filiorum hominum im¬
plentur malicia. et contem¬
ptu in uita sua: et pꝰ hec ad
inferos deducentur. Nemo
ẽ qui semꝑ uiuat: et qui
hinus rei habeat fiduciã
Melior ẽ canis inuus. leone
mortuo. Liuentes entm sci¬
unt se ẽẽ morturos:mor¬
tui ciero nichil nouerunt
amplius nec babẽt ultra
mercedem: quia oblitrioni
tͣdita ẽ memoria eorum.
mor quoq et odium et in¬
uidie. simul ꝑierunt: nec
babẽt partem in hoc scł̃o.
et in oꝑe quod sub sole geri¬
tur. Uade gͦ et comede in leti-

Expanded text:
ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam melior est canis vivens leone mortuo viventes enim sciunt se esse morituros mortui vero nihil noverunt amplius nec habent ultra mercedem quia oblivioni tradita est memoria eorum amor quoque et odium et invidia simul perierunt nec habent partem in hoc saeculo et in opere quod sub sole geritur vade ergo et comede in laeti
Abbreviated transcription (Latin):
datium: assiduitas enim
illius non ẽ bona. Noli uer¬
bosus ẽẽ in multitudine p̃s¬
biterorum: et ñ iteres uer¬
bum in tua oratione.Non
oderis laboriosa oꝑa: et ru¬
sticationem ab altissimo ere¬
atam. Nonte reputes in mul¬
titudine indisciplinatorũ.
Memento ire: qm̃ non tar¬
dabit. Humilia ualde spĩn
tuum: qm̃ tundicta carniᷤᷤ
impii. ignis et uermes. No¬
li preuaricari in amicum
pecumam differenti: neq
fratrem carissimum auro
spreueris. Noli discedere a
muliere sensata et bona: qͣm
sortitus es intimore di. Gr̃a
enim uerecundie illtus: su¬
on ledas seruum oꝑantẽ
in ueritate: neq: mercen¬
narium dantem animam
suam. Seruus sensatus: sit¬
tͥ dilectus. quasi anma tua.
Non defraudes illum lib̃ta
te: neq in opem derelinqͥs
illum. Pecora tͥsunt: attende
illis. ꝙẜ si sunt utilia: ꝑseue¬
rent apud te.

Expanded text:
dacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum tuum quoniam vindicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius suon lin ueritate, neque mercennarium dantem animam suam. seruus sensatus dilectus quasi anima tua: non defrte neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te
Abbreviated transcription (Latin):
parati. Constituit itaq
fr̃s suos duces utriq or¬
dini. symonem et iosephũ.
et ionathan: subiectis u¬
dato signo adiutorio dĩ:
inprima acie ipse dux
commisit cum nicanore.
& facto sibi adiutore om¬
mpotente: interfecerunt
suꝑ nouem milia homi¬
num. Maiorem autem
partem exercitus nicãno¬
ris uulnerib debilem fa¬
ctam: fugere compuler̃t.
Pecuniis uero eorum qui

Expanded text:
parati constituit itaque parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis udato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
chabetis septem mi¬
lib qui cum ipso erant.
rogabat ne hostib recon¬
ciliarentur: neq metue¬
rent iniq uenientium
adu̾sum se hostitm mul¬
titudinem: s fortiter con¬
denderent:ante oculos
habentes contumeliam
quȩ in locum sc̃m ab his
inuste eẽt illata: itemq
et ludibrio babitȩ ciuita¬
tis iniuriam: adhuc eti¬
am uederum instituta
conuulsa. Nam illi qui¬
dem in armis confidunt
ait simul et audacia: noᷤᷤ
autem in ommipodente
domino. qui potest et ue¬
mentes aduersus nos.
et uniuersum mundũ
uno nutu delere confidi¬
mus. Ammonint autẽ
eos et de auxiliis dĩ. que
facta sunt erga parenteᷤ.
et sub sennacherib centũ
octoginta quinq milia ꝑi
erunt: et de prelio quod
eis aduersus galathas fu¬
it. in babylomia: ut om̃s
ubi ad rem tientum ẽ. ma¬
cedonib sociis hesitantibꝰ:
ipsi sex milia soli. ꝑemer̃
beneficia ꝓhis plurima
consequuti sunt. His uer¬
bis constantes effecti st̃:
et ꝓ legib et patria mori

Expanded text:
chabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nutu delere confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt et de proelio quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerubeneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori
Abbreviated transcription (Latin):
nib in conspectu dm̃i. Ne¬
mores estote moysi serui
domini: qui amalech con¬
fidentem in urtute sua.
et inpotentia sua. et in exer¬
et in elipeis sins. et in cur¬
rib suis. et in equitib suᷤ:
ñ inferro pugnando.sed p̃¬
cib seĩs orando deieeit. Sic
erunt untuersi hostes isrł:
si ꝑseuerai̾tis in hoc oꝑe
quo cȩpistis. Adhane igit᷑
erhortationem eius. depre¬
cantes dominum ꝑmane¬
bant in conspectũ dñi:
ita ut etiam hi qui holo¬
cauista domino offerebãt.

Expanded text:
nibus in conspectu Domini. Menibus in conspectu Domini. Memores estote Moysi servi Domini, qui Amalec confidentem in virtute sua, et in potentia sua, et in exer in clypeis suis, et in curribus suis, et in equitibus suis, non ferro pugnando, sed precibus sanctis orando, dejecit: sic erunt univesi perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant
Abbreviated transcription (Latin):
rico: et preoceupauerunt
omnes uertices montiũ:
et muris circun dedert
uicos suos: et congrega¬
uerunt frumenta in pre¬
paratione pugnȩ.Sacer¬
dos etiam eliachim scͥpsit
ad uniuersos qui erant
contra hesdrelon. que est
contra faciem campi ma¬
gni iuxta dothaim. et uni¬
uersis ꝑ quos tͣnsitus ẽẽ
poderat. ut obtierent as¬
census montium. ꝑ quos
ut illie custodirent tibi an¬
gustũ iter ẽẽ poterat int̃
montes. W fecerunt filii
isrł secđm quod constitu¬
erat eis sacerdos dommni
eliachim. Eẜ clamainit om¬
nis ppłs ad domintm tn¬
stantia magna: et humi
res eorum. mduerunt
se sacerdodes cilieiis: et
infantes ꝓstrauerunt ꝯtͣ
faciem dempli domini: et
altare domini oꝑuerunt
rentur in predam infanteᷤᷤ
eorum. et uxores eorum
indiuisionem: et enntateᷤᷤ
eorum in extermintum: et
mini magnus. erret̃nut
omnem isrł: alloquutꝰq
ẽ eos dieens. Seitote qm̃
exaudint dominus p̃ceᷤᷤ¬
urãs: si manentes ꝑman¬
seritis mieiuniis et oratio¬

Expanded text:
richo et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter mosecundum quod constituerat eis sacerdos Domini Eliacim. Et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna, et humilres eorum. Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunrentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et mini magnus, circumivit omnem Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus presi manentes permanseritis in jejuniis et oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ob quoq exemplar pa¬
tientie: que mystia suo
sermone ñ complectitur:
Prosa incipit:uersu la¬
bitur: pedestri sermone
finitur: omnisq: legis
minat. Singula ineo uer¬
ba:plena sunt sensib. E
ut de ceteris sileam: resur¬
rectionem corporum sic ꝓ¬
pbetat: ut nullus de ea
manifestius uel cautius
quia redemptor meus ui¬
uit: et in notissimo die de¬
terra surrecturus sim: et
rursum erreim dabor pel¬
le mea: et incarne mea ui¬
debo dm̃. Quem insurꝰ sũ
ego ipse: et oculi mei con

Expanded text:
ob, exemplar patientiae, quae non mystena suo sermone conplectitur? prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur; omnisque dialeminat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei
Abbreviated transcription (Latin):
elior ẽ pauꝑ sanus et
fortis uirib: quam di¬
ues imbecillis et flagellatꝰ
malicia. Salus animȩ tn
sc̃itate iusticiȩ. et melior om
in auro et argento: et corpꝰ
ualidum. quam census im¬
mensus. Non ẽ census suꝑ¬
censum salutis corporis: et
non ẽ oblectatio suꝑ cordis
gaudium. Melior ẽ mors qͣ
uita amara: et requies eter¬
na. quam languor ꝑseue¬
rans. Bona abscondita in
ore clauso: quasi appositi
ones epularum cireumpo¬
sitȩ sepulchro. Quid ꝓdit
libatio ydolo: Nec entm
manducat. nec odorabit᷑.
Sic qui effugatur a domino.
et portans mercedes iniqͥ¬
tatis: uidens oculis et in¬
gemiscens. sicut spado com¬
plectens uirginem. et suspi¬
rans.Tristitiam ñdes anmȩ
tuȩ: et ñ affligas temetipsũ
inconsilio tuo. Iocunditas
cordis. hec ẽ iita hominis:
et thesaurtis sine defectioe
sc̃ĩtatis. et exultatio uiriẽ
longeutas. Miserere am¬
mȩ tuȩ placens dõ: et conti¬
ne et congrega cortuum. in
sc̃itate eius: et tristitiam

Expanded text:
elior est pauper sanus et fortis viribus, quam dives imbecillus et flagellatus malitia. Salus animae in sanctitate justitiae melior est omni auro et argento; et corpus validum, quam census immensus. Non est census sucensum salutis corporis; et non est oblectatio super cordis gaudium. Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans. Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consilio tuo iucunditas cordis haec est vita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis et exultatio viri est longevitas miserere animae tuae placens Deo et contine et congrega cor tuum in sanctitate eius et tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
rahel. E congregati sunt
omnes amici iude: et dixe¬
runt ionathȩ. Ex quo fr̃
tuus iuudas defimctus ẽ.
uir similis ei non ẽ. qui
exeat contra immicos:ba¬
chidem. et eos qui immici
sunt gentis nr̃e. Nune
taq te elegimus hodie eẽ¬
ꝓeo nob̃ in principem et
ducem: ad bellandum bel¬

Expanded text:
rahel et congregati sunt omnes amici Iudae et dixerunt Ionathae ex quo frater tuus Iudas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui inimici sunt genti nostrae nunc itaque te elegimus hodie esse nobis principem et ducem ad bellandum bel
Abbreviated transcription (Latin):
medicinam: et uir prudenᷤ
ñ abhorrebit illam. Nonne
a ligno indulcata ẽ aqua a
mara: Ad agnitionem ho¬
minum uirtus illorum: et
dedit hominib scientiam
altissimus.honorari in mi¬
rabilib: suis. In bis eitrans:
mitigabit dolorem. ꝙ un¬
guentartus faciet pigmen¬
ta suauitatis: et unctioneᷤᷤ
conficiet sanitatis: et ñ eon¬
summabuntur oꝑa etus. Pax
enim dĩ suꝑ faciem derrȩ. eni

Expanded text:
medicinam, et uir prudens non abhorrebit illi. nonne a ligno indulcata est amara aqua? ad agnitionem hominum uirtus illius, et dedit homini scientiam altissimus, honorari in mirabilibus suis. in his curans mitigauit dolorem guentarius faciet pigmentum suavitatis, et unctionem conficiet sanitatis, et non consummabuntur opera ejus. Pax enim Dei super faciem terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
quia despicient doctrinam
eloquii tui. Ne attingas der¬
minos paruulorum: et a¬
grum pupillorum ne intͦ¬
eas. Propinquus enim eoꝵ

Expanded text:
quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas propinquus enim eo
Abbreviated transcription (Latin):
firmat domos filiorum: ma¬
ledictio autem matris. era¬
dicat fundamentum. Ne glo¬
rieris in contumelia patriᷤ
tui: non ẽ tͥ gloria s confusio.
Gloria enim hominis exhono¬
re patris sui: et dedecus filii
pater sine honore. fili suscipe
senectam patris tui: et ne
contristes eum minta illiuᷤ.
Cẜsi defecerit sensu. ueniam da:
et ne sꝑnas eum in tua uir¬
tute. Elemosina enim patͥs:
ñ erit in obliuione. Iam ꝓ
peccato matris. restitueturtͥ
bonum: et iniustitia edifica¬
bitur tͥ: et in die tͥbulationsͤ
commemorabitur tui: sic̃
insereno glacies soluentur
tua peccata. Quam male
famȩ ẽ qui relinquit patre:
et ẽ maledictus a dõ qui exaᷤ¬
ꝑat matrem.

Expanded text:
firmat domos filiorum mafirmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est maledictus a Deo qui exarat matrem
Abbreviated transcription (Latin):
ad inspectionem illius: di¬
centes. si penitentiam ñ ege¬
rimus. incidemus in manꝰ
dĩ: et ñ in manus hominũ.
Secundum enim magnitudi¬
nem illius: sic et miscdia¬
ui ipsius cum ipso. filii sapi¬
entiȩ ecełia iustorum: et na¬
tio illortim obedientia et
dilectio. Iudierum patris
audite filii dilecti: et sic fa¬
cite ut sali sitis. Os enim
honorauit patrem in filiis:
et iudicium matris exqui
ret in filios. Qui diligit de¬
um exorabit ꝓ peccatis: et
continebit se ab illis: in ora¬
tionem dierum exaudiet᷑.
Ꝙ sicut qui thesaurizat: ita
qui honorificat matrẽ suã.
in honorat patre iocim-¬
honorat patrem suum: ui¬
ta uiuet longiore. Ꝙ qui o¬
bedit patri: refrigerabit ma¬
tri. Qui timet dominum ho¬
norat parentes: et quasi do¬
minis seruiet. his qui se ge¬
nerauerunt in oꝑe. et sermo¬
ne et omni patientia. Hono¬
ra patrem tuum ut suꝑtie¬
mat tͥ benedictio a deo: et
benedictio illius in nouissi¬
mo manet: Benedictio patͥs.

Expanded text:
m illius dicentes si paenitentiam non egerimus incidemus in Dei manus et non in manus hominum secundum enim magnitudinem illius sic et misericordia ipsius cum ipso filii sapientiae ecclesia iustorum et natio illorum obaudientia et dilectio iudicium patris audite filii dilecti et sic facite ut salvi sitis Deus enim honoravit patrem in filiis et iurens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro peccatis: et continebit se ab illis. In oratione dierum exaudietur: et sicut qui thesaurizat: ita et qui honorificat matrem suam. qui honorat patrem, iocunhonorat patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabuntur corda ur̃a.
Respicite filii nationes ho¬
minum: et seitote quia nul¬
lus sꝑauit indomino et con¬
fusus ẽ: ꝑmansit in man¬
datis erus. et derelictus ẽ.
Eẜ quis inuocauit illum.
et misericors ẽ ds̃: et remit¬
tet intempore tͥbulationiᷤᷤ
peccata omnib exquirenti¬
bus se in ueritate. Te du¬
plici corde. et labiis scelestᷤ:
et manib malefacientib:
et peccatori terram ingredi¬
enti duab uiis. ui¬
e dissolutis corde qui ñ
credunt deo: ideo ñ ꝓte¬
guntur ab eo. Uebis qui ꝑ¬
diderunt sustinentiam: qͥ
dereliquerunt uias rectaᷤ:
et diuerterunt in inas pͣuaᷤ.
O quid facient cum inspi¬
cere ceꝑit ds̃: Qui timent
dominum. ñ erunt meredi
biles uerbo illius: et qui
diligunt illum. conserua¬
bunt uiam illius. Sin ti¬
ment dominum inquirent
que beneplacita sunt illi:
et qui diligunt illum. reple¬
buntur lege illitis. Qui ti¬
ment dominum p̃parabunt
corda sua: et in conspectu il¬
lius sc̃ificabunt animas su

Expanded text:
inluminabuntur corda uestra. respicite, filii, nationes hominum, et scitote: quis sperauit in domino et confusus est, permansit in mandatis eius et derelictus est? et quis inuocauit illum et misericors est deus et remittit in tempore tribulationis peccata omnibus exquirentibus se in ueritate. uae duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, biles verbo illius, et qui diligunt illum, conservabunt viam illius. Qui timent Dominum inquirent quae beneplacita sunt illi, et qui diligunt illum replebuntur lege ipsius. Qui timent Dominum praeparabunt corda sua, et in conspectu illius sanctificabunt
Abbreviated transcription (Latin):
nepotes: et custoditur iu¬
sto substantia peccatoris.
Multi cibi in noualib pa¬
trum: et alii congregant᷑
absq iudicio. Qui pareit
uirge. odit filium suum: qͥ
autem diligit illum. instan¬
ter ertidit. Iustus comedit
et replet ammam suam:
uenter autem impiorum
insaturabilis.
apiens mulier edificat
Idomum suam: insipi¬
ens. extructam quoq destru¬
et manib. Embulans recto
itinere et timens dm̃: despi¬
eitur ab eo qui infãmi grã¬
ditur uia. In ore stulti uir¬
ga suꝑbie: labia sapienti¬
um custodiunt eos. U.bi
ñ sunt boues. presepe uacu¬
um ẽ: ubi autem plurime
segetes: ibi manfesta forti¬
tudo boum. Testis fidelis ñ
mentietur: ꝓfert mendaci¬
um dolosus testis. Querit
derisor sapientiam et non
inueniet: doctrina pruden¬
tium facilis. Uade contra ui

Expanded text:
nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, et replet animam suam: venter autem impiorum insaturabilis. Sapiens mulier aedificat domum suam, insipiens exstructam quoque destruet manibus. Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo, qui infami graditur via. In ore stulti virga superbiae: labia autem sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra vi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ut uiderunt multitu¬
dinem illorum. ꝓstrauert̃
se siꝑ terram:mittentes
cinerem suꝑ capita sua. u¬
nammes orantes ut ds̃ is¬
rahel miscđiam suam osten¬
deret suꝑ ppłm suum. Q
assumentes arma sua bel¬
lica. sederunt ꝑ loca que
angusti itmeris tramitẽ
dirigunt inter montuosa:
et erant custodientes ea do¬
ta die et tota nocte. Porro
bolofernis dum circũnt ꝑ
gyrum: repꝑit quod fons
qui influebat aque ductũ
illorum a parte australi. extͣ
etuitatem dirigeret: incidi
p̃cepit aqueductum eorũ.
Erant tamen ñ longe a mu¬
ris fontes. ex quib furti
uidebantur haurtre aquã:
ad refocillandum potius qͣ
ad potandum. Sed filii am¬
mon et moab accesserunt
adholofernem dicentes.fi¬
lii isrł̃ ñ in lancea nee in

Expanded text:
 ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua unianimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in
Abbreviated transcription (Latin):
et hominibus.
Nabe fiduciam in dño ex
Ytoto corde tuo: et ne in¬
intaris prudentiȩ due. In
omnib uiis tuis cogita il¬
lum: et ipse diriget gressus
tuos. Ne sis sapiens apud
demetipsum: time dominũ
et recede amalo. Sanitas
quippe erit inumbilico tu¬
o: et irrigatio ossi um tuo¬
rum. Bonora dommum de
tua substantia. et de primi¬
tiis omnium frugum tua

Expanded text:
et hominibus. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae. In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum: time Dominum, et recede a malo: Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tua
Abbreviated transcription (Latin):
erit semen eius neq ꝓge¬
mes in ppło suo: nec ulle
reliquiȩ in regionib etus.
In die eius stupebunt no¬
uissimi: et ꝓrimos inua¬
det horror. Hec sunt gͦ tab̃¬
nacula iniqui: et iste locꝰ
etus qui ignorat dm̃ .xix.

Expanded text:
erit semen eius neque progenies in populo suo nec ullae reliquiae in regionibus eius in die eius stupebunt novissimi et primos invadet horror haec sunt ergo tabernacula iniqui et iste locus eius qui ignorat D
Abbreviated transcription (Latin):
uus desidat umbram: et
sicut mercennarius presto¬
latur finem oꝑis sui: sic et
ego habui menses tacuoᷤ:
et noctes laboriosas enu¬
meraui michi. Si dormie¬
ro dico. quando consurgã:
et rursum expectabo ues¬
ꝑam: et replebor dolorib
usq ad tenebras. Induta ẽ¬
dib pulueris: cutis mea
aruit et contracta ẽ. Dies
mei uelocius transierunt
quam a texente dela succi¬
ditur: et consumpti sunt
absq ulla spẽ. Memento
quia uentus ẽ uita mea:
et ñ reuercedur oculus m̃s
ut uideat bona: nec aspici¬

Expanded text:
us desiderat umbram, et sicut mercenarius prestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi michi. Si dormiero dicam: quando consurgam? et rursus expectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras». Quod dibus pulveris cutis mea aruit, et contracta est. Dies mei velocius transierunt quam a texente tela succiditur, et consumpti sunt absque ulla spe. Memento, quia ventus est vita mea: et non revertetur oculus meus ut videat bona. Hoc eti
Abbreviated transcription (Latin):
suam: neq cognoscet eum
amplius locus eitis. Qta¬
ꝓpt̾ et ego ñ parcam ou meo:
loquar in tribulatione sp̃s
mei: confabtilabor eum a¬
maritudine animȩ meȩ.
Numquid mare sum ego aut
cetus: quia circumdedisti
me carcere: Si dixero conso¬
labitur me lectus meus: et
releuabor loquens mecum
in stratu meo: terrebis me
ꝑsomnia: et ꝑuisiones hor¬
rore concuties. Quam obrẽ
elegit suspendium anima
mea: et mortem ossa mea.
Desꝑaui: nequaquam ultra
iam uiuam. Parce m: nichil
entm sunt dies mei. Quid ẽ
homo quia magnificas eũ:
aut quia ponis erga eum
cor tuum: Tisitas eum di¬
luctilo: et subito ꝓbas illũ.
Usquequo ñ pareis michi: nec
dimittis me ut glutiam sa

Expanded text:
neque cognoscet eum amplius locus eius quapropter et ego non parcam ori meo loquar in tribulatione spiritus mei confabulabor cum amaritudine animae meae numquid mare sum ego aut cetus quia circumdedisti me carcere si dixero consolabitur me lectulus meus et relevabor loquens mecum in strato meo terrebis me per somnia et per visiones horrore concuties quam ob rem elegit suspendium anima mea et mortem ossa mea desperavi nequaquam ultra iam vivam parce mihi nihil enim sunt dies mei quid est homo quia magnificas eum aut quia ponis erga eum cor tuum visitas eum diluculo et subito probas illum usquequo non parces mihi nec dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
biscum ꝑ uoluntatem dĩ:
ipsum benedicite et can¬
tade illi: indebar quidem
uob̃citm manducare et
bibere:s: ego cibo inuisi¬
bili et potu. qui ab homi¬
nib uidi non podest utor.
Tempts ẽgͦ ut reuertar ad
etm qui me misit: uos au¬
dem benedicite dominim:
et narrate omnia mirabi¬
lia eius. Wẜcum hoc dixiss.
ab aspectu eorum ablatꝰ ẽ
et ultra etm indere ñ po¬
tuerunt. Tunc ꝓstrati ꝑ ho¬
ras tres infaciem: bene¬
dixerunt dm̃. Eẜ exingen¬
des: narrauerunt omnia
mirabilia etus. Plꝑiens
um: benedixit dominũ
et dixit. Magnus es dñe
inȩternum: et in omnia
secula regnum dactm: qm̃
du flagellas et saluas: de¬
ducis ad inferos. et redu¬
cis: et ñ ẽ qui effugiat ma¬
num tuam. Confitemim
domino filii isrł̃. et in con

Expanded text:
biscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum manducare, et bibere: sed ego cibo invisibili, et potu, qui ab hominibus videri non potest, utor. Tempus est ergo ut revertar ad eum, qui me misit: vos autem benedicite Deum, et narrate omnia mirabilia ejus. Et cum haec dixisset, ab aspectu eorum ablatus est, et ultra eum videre non potuerunt. Tunc prostrati per horas tres in faciem, benedixerunt Deum, et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia ejus.  Cap. Xum benedixit Dominum, et dixit: Magnus es, Domine, in aeternum, et in omnia saecula regnum tuum, quoniam tu flagellas et salvas: deducis ad inferos, et reducis: et non est qui effugiat manum tuam. Confitemini Domino, filii Israel, et in con
Abbreviated transcription (Latin):
ta tua. et ñ ambulatuimuᷤᷤ
sinceriter coram de.&ẜ nunc
domine scdm uoluntatẽ
tuam fac mecum: et reci
pedit enim michi mori ma¬
gis quam uiuere. Eadem
itaq die contigit. ut sara
filia raguel in eiuitate me¬
dorum. ut et ipsa audiret
imꝓꝑium ab una ex ancil¬
lis patris sin: qm̃ tradita
fuat uiris septem. et demo¬
nium nomine asmodeus.¬
occidebat eos. mox ut in

Expanded text:
ta tua, et non ambulavimus ta tua, et non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecippedit enim mihi mori magis quam vivere. Eadem itaque die contigit, ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeusocciderat eos, mox ut in
Abbreviated transcription (Latin):
opus cotidie: et de labore
manuum suarum metum
quem consequi potuisset
deferebat. Unde factum ẽ:
ut hedum cãprarum acci¬
piens detulisset domi. Ctnꝰ
cum uocem balantis uir eiꝰ
audisset: dixit. Cidete ne
furtiuus sit: reddite eum
dominis suis: quia ñ licet
nob̃ aut edere ex furto ali¬
quid. aut contingere. Ad
hec uror eius trata respon¬
dit. Manifeste uana facta
ẽ spes tua: et elemosine
tue modo apparuerunt.
tobias ingemuit: et cepit
orare cum lacrimis dicenᷤ.
Iustus es domine. et omma
iudicia tua iusta sunt: et
omnes uiȩ tuȩ miscđie. et
ueritas. et iudieium. W ñe
domine memoresto mei:ne
uindictam sumas de pec¬
catis mei neq reminiscariᷤᷤ
delicta mea. uel parentum
meorum. qm̃ ñ obediuimꝰ
p̃ceptis tuis: et traditi su¬
mus in direptionem. et
captiuitatem et mortem.
et in fabulam. et impꝑiũ
omnib nationib in quib
disꝑsisti nos. ꝙ nunc dñe
magna iudicia tua: quia
ñ egimus secundum p̃cep¬

Expanded text:
quotidie, et de labore quotidie, et de labore manuum suarum victum, quem consequi poterat, deferebat. Unde factum est, ut haedum caprarum accipiens detulisset domi: cujus cum vocem balantis vir ejus audisset, dixit: Videte, ne forte furtivus sit, reddite eum dominis suis, quia non licet nobis aut edere ex furto aliquid, aut contingere. Ad haec uxor ejus irata respondit: Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae modo apparuerunt Tobias ingemuit, et coepit orare cum lacrymis, dicens: Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, et omnes viae tuae, misericordia, et veritas, et judicium. Et nunc, Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum quoniam non oboedivimus praeceptis tuis et traditi sumus in direptionem et captivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecep
Abbreviated transcription (Latin):
bat ea. Contigit autem ut
quadam die fatigatus a
sepultura. ueniens domũ
iactasset se iuxta parietẽ.
et obdormisset: et ex nido
hirundinum dormienti
illi calida stercora inside¬
rent suꝑ oculos eius. fie¬
retq: cecus. Hanc autem
temptationem ideo ꝑmi¬
sit dominus euenire illi:
ut posteris daretur exem¬
plum patientie eius. sicut
et sc̃i iob. Nam cũ ab infan¬
tia sua semꝑ dm̃ timuerit.
et mandata eius custodie¬
rit: non ẽ contristatus con¬
tra dm̃ quod plaga cecita¬
tis euenĩt ei: sed immobi¬
lis in di timore ꝑmansit:
agens gratias deo omnib
dieb inte sue. Nam sieut
beato iob insultabant re¬
ges:ita isti parentes et co¬
gnati eius. et irridebant
uitam eius dicentes. Ubi
ẽspes tua ꝓ qua elemosinã
et sepulturas faciebas: To¬
bias uero increpabat eos
dicens. Nolite ita loqui: qͦ¬
niam filii scõrum sumus.
et utam illam expectamꝰ
quam ds̃ daturus ẽ his qͥ
fidem suam nunquã mu¬
tant ab eo. Anna uero u¬
xor eius ibat ad textrinũ

Expanded text:
bat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vedicens: Nolite ita loqui: quoniam filii sanctorum sumus, et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his, qui fidem suam numquam mutant ab eo. Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum
Abbreviated transcription (Latin):
ui fodit foueam ineidet
in eam: et qui dissipat
sepem. mordebit eum colu¬
ber.Qui transfert lapides
affligetur meis: et qui sem¬
dit ligna uulnerabitur ab
eis. Si retunsum funt ferrũ
et hoc ñ ut prius. s hebeta¬
tum erit: multo labore exa¬
cuetur: et pꝰ industriam se¬
quetur sapientia. XxII

Expanded text:
ui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si