comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoraginẽ declinantes cũ execratione. & uia regia currentes. lie¬
tla pandimꝰ insignia confessionis catholice. Alter enĩ illoꝵ filiũ
patre. minorẽ. & creaturã. atq conu̾tibilem ẽẽ contendens. in¬
pie atq sceleratissime creatori hoc auferre molitus ẽ: qd̾ ille cre¬
aturis a se factis om̃ib que uiuunt tantũ. quȩq uiuunt
simul & sentiunt. benigne largiri dignatꝰ est. Sic enĩ singła
distinxit: ut spetie sua generarent: & non degenerarent.
Germinet inquiens t̾ra herbam uirent̾e ⁊ facient̾e sem̃ iux¬
ta genus suum. lignũq faciens fructũ ⁊ habens unũqd̃q se¬

Expanded text:
voraginem declinantes cum exsecratione, et via regia currentes, vevoraginem declinantes cum exsecratione, et via regia currentes, vela pandimus insignia confessionis catholicae. Alter enim eorum, Filium Patre minorem, et creaturam atque convertibilem esse contendens, impie atque sceleratissime Creatori hoc auferre molitus est, quod ille creaturis a se factis omnibus quae vivunt tantum, quaeque vivunt simul et sentiunt, benigne largiri dignatus est. Sic enim singula distinxit, ut in specie sua generarent, et non degenerarent: « Germinet, inquiens, terra herbam virentem, et facientem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unu
Abbreviated transcription (Latin):
de qua loqͥmur dilectiõis gaudium: Ludus enĩ erat ama¬
bilis d̾o patri. uidere in sapientia sua quȩ facturus erati
pͥmo beatã celi curiam. pulchr̃aq rẽ publicã denis angłoꝵ
turã. spericam cęli camerã. solemq ⁊ lunã. lucida sydera.
aquas suꝑiores. aquas inferiores. om̃s abyssos. niues atq
grandines. montes ⁊ colles. cunctãq t̾re artam. mare ee
omĩa quȩ in eis st̃. quicqͥd sursũ uolat. quicꝗd. deorsũ repi
ant ambulat. bestias ⁊ uniu̾sa peccora. reges t̾re nom̃s
ut in humana reqͥesceret natura. ⁊ caput hominũ effecta. scõꝵ
et sapientiũ sibimet consociaret in suis delitiis agmina: hec in¬
quã uidere anteꝗͣ. fierent. ludꝰ erat do & sapientiȩ eiꝰ : ludus fes¬
tiuus. ludus iocundus. ludus delitiosus. At uero de huiꝰ modi gau¬
dere. hȩc omĩa spectare cũ hylaritate. in cordis amplitudine amoe
neq ut sabellius ꝑsonas in tͥnitate confundimꝰ. utriusq erroris

Expanded text:
de qua loquimur, dilectionis gaudium? Ludus enim erat amabilis Deo Patri, videre in sapientia sua quae facturus erat, primo beatam coeli curiam, pulchramque rempublicam decus erat deturam, sphaericam coeli cameram, solemque et lunam, lucida sidera, aquas superiores, aquas inferiores, omnes abyssos, nives atque grandines, montes et colles, cunctamque terrae aream, mare et omnia quae in eis sunt, quidquid sursum volat, quidquid deorsum repit aut ambulat, bestias et universa pecora, reges terrae et omnes ut in humana requiesceret natura, et caput hominum effecta, sanctorum et sapientium sibimet consociaret in suis deliciis agmina? Haec, inquam, videre antequam fierent, ludus erat Deo et sapientiae ejus, ludus festivus, ludus jucundus, ludus deliciosus. At vero de hujusmodi gaudere, haec omnia spectare cum hilaritate, in cordis amplitudine, amor neque ut Sabellius, personas in Trinitate confundimus, utriusque erroris
Abbreviated transcription (Latin):
to consonat. Sumptũ. ẽ enĩ de pͦsalmo habente in titulo pro
torcularib. Q nomine p̃sentẽ ȩccłam designari dubiũ ñ est.
ubi electi repboꝵ tot scandala patiunt᷑. ut uixta eugłicã si¬
uulitudiñẽ qͣuasi rete tumultu pisciũ rũpi uideat᷑. Quoꝵ
quis. non occides. ego aut̃ dico uob̃. & cet̾a. manifeste nob̃

Expanded text:
to consonat. Sumptum est enim de psalmo habente in titulo: Pro torcularibus. Quo nomine praesentem Ecclesiam designari dubium non est, ubi electi reproborum tot scandala patiuntur ut, juxta evangelicam similitudinem, quasi rete tumultu piscium rumpi videatur. Quorum quis: Non occides, ego autem dico vobis , etc., manifes
Abbreviated transcription (Latin):
& simił ero altissimo. Stiq cũ hec diceret. inuido adu̾sus fili̾uĩ
liuore seruilis contumatia torquebatur. es qd unĩ & soli na
to ñ facto tota celoꝵ curia eque ut patͥ p canta differentia
sese ab uno qui erat in sinu patͥs distare indignabat᷑. cũ se
int̃ cet̾a ab artifice deo factum. illũ ex patre d̾o solũ uidẽt
suꝑ omĩa natũ. Tunc seriuł tumor adu̾sus eundem unigeni¬
tum grassatꝰ est. longe nequius quã ismahel ex ancilla ꝓcre¬
atꝰ dñm suũ ysaac de libera genitũ ꝑsequebat᷑. ut testatur
apłs. Nequius inquã. ut pote ubi ⁊ longe subtilior malicia. ⁊¬
c̃amtilto longinquie conditionis crat differentia: quȩ suꝑbien¬
tis odium concitabat. Propt̃ qd̃ odiũ iam erat homicida: testa¬
atereodem di filio an etgłio suo ac dicente. Ille homicida erat
abiinitiq s homitidium illud tẽ actu. ꝑficeres ñ p̾poterat.¬

Expanded text:
, similis ero Altissimo . » Utique cum haec diceret, invido adversus Filium , similis ero Altissimo . » Utique cum haec diceret, invido adversus Filium livore servilis contumacia torquebatur, eo quod uni et soli nato, non facto, tota coelorum curia aeque ut Patri, pro tanta diffsese ab uno qui erat in sinu Patris, distare indignabatur, cum se inter caetera ab artifice Deo factum, illum ex Patre Deo solum videret super omnia natum. Tunc servilis tumor adversus eumdem unigenitum grassatus est, longe nequius quam Ismael ex ancilla procreatus, dominum suum Isaac de libera genitum persequebatur, ut testatur Apostolus; nequius, inquam, utpote ubi et longe subtilior malitia, et multo longinquior conditionis erat differentia, quae superbientis odium concitabat. Propter quod odium jam erat homicida, testante eodem Dei Filio in Evangelio suo, ac dicente: « Ille homicida erat ab initio . » Sed homicidium illud t
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s sabaoth. dũ eiꝰdem trinitatis głam que
nouo testam̃to reuelat᷑. uetꝰ qͦ concordit᷑ atte¬
stat᷑
sic̃ in ipsis antique scripture forib appareredĩã. breuit̃ dixin
Ceterũ si introgressi undiq eiꝰdem tͥntatis testimonia scrutari
uelimꝰ plixitas modũ excedet. nimiũq p̃sertim. cũ aliud ꝓ̃po¬
sitũ sit᷑ fastidiũ pariet. Quappt̃ ad ꝓposita festinantes illudso¬
lũ considare libet. qua ratione ad ꝓpitiationẽ d̾i patͥs hu¬
mano generi impet᷑ ndã soli uł maxime filio carnẽ as
quam patris aut sp̃e scĩ incarnari complacuit. ice̾co
maxime miranda ẽ. qr peccatũ primi hominis maxime
contra eundẽ filiũ admissum ẽ. ob cuiꝰ expiationẽ filiꝰ ipse
homo fieri dignatꝰ est. S n diaboli peccatoris aut ipsiꝰ suꝑbia
maxime ꝓpt̃ filiũ adu̾sus creatorem intumuit. Qd̃ ex u̾bis eiꝰdẽ
adu̾tere ꝓͥmptũ ẽ. Ait sathan. Ascendã suꝑ altitudinẽ nuibiũ¬

Expanded text:
baoth , » dum ejusdem Trinitatis gloriam, quae in Novo Testamento revelatur, Vetus quoque concorditer attestatur, sicut in ipsis antiquae Scripturae foribus apparere jam breviter diximus. Caeterum, si introgressi, undique ejusdem Trinitatis testimonia scrutari velimus, prolixitas modum excedet, nimiumque, praesertim cum aliud propositum sit, fastidium pariet. Quapropter ad propositum festinantes, illud solum considerare libet qua ratione ad propitiationem Dei Patris humano generi impetrandum, soli vel maxime Filio carnem assquam Patris aut Spiritus sancti incarnari complacuit, idcirco maxime miranda est, quia peccatum primi hominis maxime contra eumdem Filium admissum est, ob cujus expiationem Filius ipse homo fieri dignatus est. Sed et diaboli peccatoris antiqui superbia, maxime propter Filium adversus Creatorem intumuit. Quod ex verbis ejus advertere promptum est. Ait enim: « Ascendam super altitudinem nubium
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ ẽ. Non inquã hec sapientia filiꝰ eiꝰ ÷ cui ddatur. s eiꝰ de
quo uere nata est. ⁊ a quo datur: qm̃ ⁊ radius quo nr̃i ocłi
irradiant᷑. ñ nr̃. s solis ẽ radius. Illiꝰ est filiꝰ hec sapientia.
qͥ illã non aliunde accepit. cuiꝰ de corde nata ẽ. ut splen¬
dor ex sole. ut riuus ex fonte. ut uapor ex igne. Sp̃e scẽs
scđm quantitat᷑e participationis amare incipit: s ipsa di¬
uini amoris substantia ẽ. Nec ideo caliginẽ noster sensus ul¬
lam patiatur. quo minꝰ hẽ amorẽ substantiã uerã atq ꝑfec¬
tã arbitrem᷑ : qm̃ humane substantie diumnꝰ hic idem amor
adesse uł abesse pot̃. pret̃ aliquã eiꝰdem substantiȩ nr̃e ab¬
sumptionẽ. qm̃ hic amor homini qͥdem accidens .i. acciden¬
tale donũ est. s mn ipso uera substantia ẽ: uiuida natura ẽ.
uerus ds est. Qͥ iccirco ꝓprie sp̃e sc̃s dr. cũ ⁊ pat̃ sp̃c ⁊ filiꝰ¬
transcurrit. & oportunos arentib t̾ris ymbres aduehit:

Expanded text:
mater est . » Non, inquam, haec sapientia filius ejus est, cui datur, sed ejus de quo vere nata est, a quo datur, quoniam et radius, quo nostri oculi irradiantur, non noster, sed solis est radius. Illius est filius haec sapientia, qui illam non aliunde accepit, cujus de corde nata est, ut splendor ex sole, ut rivus ex fonte, ut vapor ex igne. Spiritus sasecundum quantitatem participationis amare incipit, sed ipsa divini amoris substantia est. Nec ideo caliginem noster sensus ullam patiatur, quo minus hunc amorem substantiam veram atque perfectam arbitremur, quoniam humanae substantiae divinus hic amor adesse, vel abesse potest, praeter aliquam ejusdem substantiae nostrae absumptionem, quoniam hic amor, homini quidem accidens, id est accidentale donum est. Sed in seipso vera substantia est, vivida natura est, verus Deus. Qui idcirco proprie Spiritus transcurrit, et opportunos arentibus terris imbres advebit,
Abbreviated transcription (Latin):
hec. nullatenꝰ cont᷑rioꝵ susceptibilis ẽ: licet ds more nr̃e. locu¬
tionis. nẽ irasci. nẽ uͦ complacari dicat᷑. E hec dei sapientia
accidens qͥdem ẽ homini. qm̃ potest adeẽ uł abesse pret̃ sub¬
iecti corruptionẽ. id ẽ pret̃ humane substantie diminutio¬
nẽ uł absũptionẽ. S in seipsa uere substantia ẽ. mobilib
omib mobilior. ubiq attingens. omĩa oꝑans. cuncta dispo.¬
nens. spetiosa. suauis. lucida. generosa. locuplex. om̃iũ arti¬
fex. hanc sapiam ẽẽ di filiũ naturalit̾ ex illo genitũ dicimꝰ.
credimꝰ et conficem᷑. Naturalit̾ inquã non imaginarie. uł per
similitudinẽ quom᷑ filios beati hominis int̾dũ accipimꝰ oꝑa
eiꝰ. s quã naturalit̾ gignit homo hominẽ : tam naturalit. ge¬
nitũ accipimꝰ ex deo deũ. ex lumine lum̃: genitũ inq̃. non

Expanded text:
haec nullatenus contrariorum susceptibilis est, licet Deus, more nostrae locuhaec nullatenus contrariorum susceptibilis est, licet Deus, more nostrae locutionis, nunc irasci, nunc vero complacari dicatur. Et haec Dei sapientia, accidens quidem est homini, quoniam potest adesse vel abesse praeter subjecti corruptionem, id est praeter humanae substantiae diminutionem vel absumptionem. Sed in seipsa vere substantia est mobilibus omnibus mobilior, ubique attingens, omnia operans, cuncta disponens, speciosa, suavis, lucida, generosa, locuples, omnium artifex . Hanc sapientiam Dei esse Filium, naturaliter ex illo genitum didicimus, credimus et confitemur; naturaliter, inquam, non imaginarie vel per similitudinem, quomodo filios beati hominis interdum accipimus opera ejus, sed quam naturaliter gignit homo hominem, tam naturaliter genitum accipimus ex Deo Deum, ex lumine lumen; genitum, inquam, non
Abbreviated transcription (Latin):
est. s tantum capabilis. cuius ad comparationẽ cetera densa ati
corpulenta spũum uascula st̃: s ab hac uita in se uiuente deo
capaci ratinalitate formata eius capacia st̃. unde ⁊ beatȩ. sc̃ẽq
uiuunt. filiꝰ uͦ item substantialit sapientia ẽ .i. ñ tantim modo
sapiens. qd̾ dici potest ⁊ de aliquo qui accidentali dono sapientie
participat: s ipsa sapientie substantia. Nec iccirco dialecticoꝵ
uocib utim᷑. quod eoꝵ uanitati scãm trinitatẽ subiciendã ulla¬
tenꝰ arbitremur: s ut significanda notis significationib me¬
liꝰ et compendiosiꝰ expͥmamꝰ. Nam illis concedimꝰ quidẽ in duo.
scił in substantiã ⁊ accidens oĩa diuidentib. s id qd̾ ẽ ultͣ oĩa.
extͣ omĩa. p̃ter omĩa. uideł hanc sapientiã. immo tot̾a beatã tͥ
nitatẽ. eoꝵ discretionib nequaqͣ sũmitimꝰ. Etenĩ substantia

Expanded text:
est, sed tamen capabilis, cujus ad comparationem caetera densa atque est, sed tamen capabilis, cujus ad comparationem caetera densa atque corpulenta spirituum vascula sunt, sed ab hac vita in se vivente Deo, capaci rationabilitate formata, ejus capacia sunt, unde et beate sancteque vivunt. Filius vero item substantialiter sapientia est, id est non tantummodo sapiens, quod dici potest et de aliquo qui accidentali dono sapientiae participat, sed ipsa sapientiae substantia. Nec idcirco dialecticorum vocibus utimur, quod eorum vanitati sanctam Trinitatem subjiciendam nullatenus arbitremur, sed ut significanda notis significantioribus melius et compendiosius exprimamus. Nam illis concedimus quidem, in duo scilicet, in substantiam et accidens, omnia dividentibus, sed id quod est ultra omnia, exinitatem, eorum descriptionibus nequaquam submittimus. Etenim substantia
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Pat̃ namq substantialit᷑ uita ẽ. non inuificatũ aliqͥd ut
homo siue animal. quod uiificatũ siue animatũ corpus est.
ñ ut anima que: cũ sit uiuens ñ est ipsa uita. unde multis ẽ
tantia. subtilis. lucida. mobilis. acuta. nullis ut supͣ dictum ẽ
accidentib subiecta. nulliꝰ indigens. oĩ uitȩ rationali capabił.
nulliꝰ ipsa capax. Nam id qd̃ alteriꝰ capax ẽ. crassius utiq densiꝰ
atq corpulentiꝰ est eo ciuus capax ẽ: ut uasculũ iccirco aque
capax est. qr materia eiꝰ t̾ra est. que ꝓfecto densior atq corpu¬
tis subtilior atq cͥorpulentior ẽ. ut reb om̃ib ex materia forma¬
q constantib. sicut iam suꝑius dictũ est forma ipsa sine mat̾ia
sit. atq ideo simplex ⁊ id quod ẽ absq om̃i mutabilitate ꝑma¬
nens forma boni. lum̃ non illum inatũ. s tantũ illuminans: lum̃
inꝗͣ uerũ. fons łi origo sempit̾ni luminis. Nulliꝰ gͦ hec uita capax

Expanded text:
liter vita est, non vivificatum aliquid, ut homo sive animal quod vivificatum corpus est: non ut anima, quae, cum sit vivens, non est ipsa vita, unde multis pervitae substantia, substantia subtilis, lucida, mobilis, acuta, nullius, ut supra dictum est, accidentibus 133 subjecta, nullius indigens, omni vitae rationali capabilis, nullius ipsa capax. Nam id quod alterius capax est, crassius utique densius atque corpulentius est eo, cujus capax est, ut vasculum idcirco aquae capax est, quia materia ejus terra est, quae profecto densior atque corputis subtilior atque purior est, ut rebus omnibus ex materia formaque conflatis, sicut jam superius dictum est, forma ipsa sive materia fit, atque ideo simplex, et id quod est, absque omni mutabilitate permanens, forma bona, lumen non illuminatum, sed tamen illuminans; lumen, inquam, verum, fonsque et origo sempiterni luminis. Nullius ergo haec vita capax
Abbreviated transcription (Latin):
negant ẽẽ ddm eo qd dictũ sit apud uos manebit & in uob̾ erit.
consequit᷑ ut nec patrẽ nec filiũ fateant᷑ ẽẽ dm̃. eo qd̃ de patre
cr de se dicat filiꝰ. ueniemꝰ & mansionẽ apud eũ faciemꝰ. S his
explosis. & cũ fumo suo cũ quo de puteo abyssi tamꝗͣ locuste
exiert̃ euentilatis. hoc potius in argum̃tũ ueritatis catholic.
fides arripit. dm̃ ẽẽ sp̃m sanctũ c̃oꝓbans. eo qd̃ humano spui
capabilis sit: qd̾ ꝓprie diuine ẽ substantie scõ spũi cũ patre et
filio cõmune: qui unꝰ & solus d̾s nulliꝰ caꝑax. sueq creature ra¬

Expanded text:
s manebit et in vobis erit , consequitur, ut nec Patrem nec Filium fateantur esse Deum, eo quod de Patre et de se dicat Filius: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Sed his explosis, et cum fumo suo, quod de puteo abyssi tanquam locustae exierunt eventilatis , hoc potius in argumentum veritatis catholica fides arripit Deum esse Spiritum sanctum comprobans, eo quod humano spiritui capabilis sit; quod proprium divinae est substantiae, sancto Spiritui cum Patre et Filio commune, qui unus et solus Deus nullius capax, suaeque creaturae ra
Abbreviated transcription (Latin):
sii .i. idest cũ iam factus ĩmortalis post resurrectionẽ suã cũ
discipłis suis mancducauit & bibit potuit tẽ pͥmũ tradere illis
corpus suũ. & calicẽ noui & et̾ni testam̃ti: s nc̃ magis ordinate
egit: qr testam̃tũ ratũ ñ fit. nͥ ut ait apłs mors int̾uenerit tes¬
sacram̃ta dari uel celebrari magis conueniret. Unde recte uni¬
uersalis eccłe conuentꝰ magis hac hora nͥ forte ieiunii dies sit
congregari consueuit: & dicta hora tͥcia que ceteris illustriorẽ.
ob honorẽ eiꝰdem scĩ sp̃ẽ sollempnia missaꝵ celebrari astantib
choris. cũ psallentio cõmuni. Nec ciiꝗͣ hec diuina traduntur
mysteria post cybũ corporis: nisi urgeat ea que retardari
In potest instantis necessitas mortis. qd̃ signa p̃dicta spe¬

Expanded text:
s, id est, cum jam factus immortalis, post resurrectionem suam cum s, id est, cum jam factus immortalis, post resurrectionem suam cum discipulis suis manducavit et bibit : potuit tunc primum tradere illis corpus suum, et calicem novi et aeterni testamenti, sed nunc magis ordinate egit, quia testamentum ratum non fuit nisi, ut ait Apostolus, mors intervenerit tesua quoque sacramenta dari vel celebrari magis conveniret. Unde recte universalis Ecclesiae conventus, magis hac hora, nisi forte dies jejunii sit, congregari consuevit, et dicta hora tertia, quae caeteris illustrior est, ob honorem ejusdem Spiritus sancti solemnia missarum celebrari astantibus choris, cum psallentio communi. Nec cuiquam haec divina traduntur mysteria post cibum corporis, nisi urgeat ea, quae retardari non potest, instantis necessitas mortis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
adueniens uiuificis eandẽ horã dedicauit mysteriis: qua ho¬
mines adhuc sobrii. &r a carnalib cibis adhuc ieiuni pͥmique
agni cenã sacrã corporis &e sanguinis sui tradidit eucharistiam¬
M
forte parũ aut nicħ referre arbitrarem᷑. utrũ pransi an
ieiuni ad illũd uite epulũ accedemꝰ. At ille ratione & articło
temporis agebatur: ut tali hora sacram̃tũ illudꝰ ñ moraretur.
Ratione. qi non ante consũmationẽ ueteris inchoandus ordo
noui sacͥficii. Articulo temporis: qr statĩ capiendus & ad pas¬
sionẽ ducendus aliud ñ habebat spatiũ. ut ante mort̾e suã
hoc heredib suis conscribet testam̃tũ. Unde cũ illis tradeis
sanguinis sui calicẽ dixisset. bibite ex hoc om̃s. hic ẽ enĩ ca¬
lix sanguinis mei & cet̾a: statĩ addidit. Dico aut̃ uob̾ ñ bibã
ã mͦ de hoc genimine uitis. usq in diem illũ cũ illud bibam
uob̾cũ nouũ in regno patris mei. & quidẽ cũ in regno pacris¬

Expanded text:
adveniens, vivificis eamdem horam dedicavit mysteriis, qua homines adhuc sobrii et carnalibus cibis adhuc jejuni, primum agni coenam, sacram corporis et sanguinis sui tradidit Eucharistiam , forte parum aut nihil referre arbitraremur utrum pransi an jejuni ad illud vitae epulum accederemus. At ille ratione et articulo temporis agebatur, ut tali hora sacramentum illud condere non moraretur. Ratione: quia non ante consummationem veteris, inchoandus erat ordo novi sacrificii: articulo temporis, quia statim capiendus, et ad passionem ducendus, aliud non habebat spatium, ut ante mortem suam hoc haeredibus suis conscriberet testamentum. Unde cum illis, tradens sanguinis sui calicem, dixisset: « Bibite ex hoc omnes; hic est enim calix sanguinis mei , » etc. statim addidit: « Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei . » Et quidem cum in regno Patri
Abbreviated transcription (Latin):
benedictione dñi panes multiplicari referuntur: de cuꝰ iy
tieo sensu suꝑiꝰ iam dictũ est. S extȩ ferie officiũ. respicit
ad spm̃ pietatis. Opus enĩ pietatĩs ẽ qd̃ dñs puellam resuscitat.
iubetꝙ dari illi ad manducandũ. inmo quod per illud signi¬
ficatur: qr mortuam nunc synagogam in fine resuscitans ꝑ
fidẽ replebit os eius laude ut piam eloquatur iusti uidicii
d̾̃ĩ confessionẽ. Sabb̃i officium ad spm timoris ꝑtinet. ude.
licet eũ duo ceci supͣdicti id est duo popłi suũ parit̾ iuiderent
aluminatorẽ. ꝓpe erit dies uidicii: que causa timoris & treme¬
ris erit etiamꝰ electis. Nec mirũ hunc ordinẽ officioꝵ descenden¬
do a spũ sapientie ad sp̃m timoris deduci: paschalis uͦ epdoma¬
de officia ascendiendo a spũ timoris ad spiritũ sapientie ꝑduci
digestus est: quod pleniꝰ dictũ est in eisdem paschalib officis¬

Expanded text:
benedictione Domini panes multiplicati referuntur , de cujus rei benedictione Domini panes multiplicati referuntur , de cujus rei mystico sensu superius jam dictum est. Sextae feriae officium respicit ad spiritum pietatis. Opus enim pietatis est, quod Dominus puellam resuscitat, jubetque dari ad manducandum , imo quod per illud significatur, quia mortuam nunc Synagogam in fine resuscitans per fidem, replebit os ejus laude, ut piam eloquatur justi judicii Dei confessionem . Sabbati officium ad spiritum timoris pertinet, quia videlicet cum duo caeci supradicti, id est duo populi suum pariter agnoverint illuminatorem, prope erit dies judicii, quae causa timoris et tremotis erit etiam electis . Nec mirum hunc ordinem officiorum descendendo a spiritu sapientiae ad spiritum timoris deduci; Paschalis vero hebdomadae officia ascendendo a spiritu timoris ad spiritum sapientiae perduci, digestus est, quod plenius dictum est in eisdem paschalibus offici
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ &e sapientes qui noscerent quando deberent ꝓferre ser¬
monẽ. & intelligentes ut scripturaꝵ mysteria non ignorares
qͥ hactenꝰ idiotȩ fuerant ⁊⁊ sine litteris. celeste magisteriũ red¬
didit. Sed̃ȩ ferie officiũ. ad sp̃m consilii ꝑtinet: qr de assũp¬
tione gentium dm̃ collaudat: quoꝵ salus dũ in secreta dei
uoluntate ẽẽt. ipsi apłi illud ignorabant consiliũ. donec petͦ
diceretur in excessu mentis. quod ds scĩficauit. tu ne cõmune
dixeris: quo loquente postmodũ. cecidit spẽ sc̃s suꝑ om̃s qͥ au
feriȩ .iiͦi. officiũ apłos ⁊ eoꝵ successores cõmendat. in ẽo quod
adu̾sus & latrones qͥ aliunde ascendt̃ in ouile ouium idest ad¬
u̾sus ꝑseudo apłos. uel heresiarchas confortati spũ forti¬
hor officui ad sp̃m fortitudinis ꝑtinet. Quarte fẽrie of¬
fierũ. sp̃m scientie p̃dicat. quod maxime ex eugłio elaret õ

Expanded text:
enim et sapientes, qui nossent quando deberent proferre serenim et sapientes, qui nossent quando deberent proferre sermonem et intelligentes ut Scripturarum mysteria non ignorarent, qui hactenus idiotae fuerant et sine litteris, coeleste magisterium reddidit. Secundae feriae officium ad spiritum consilii pertinet, quia de assumptione gentium Deum collaudant, quorum salus dum in secreta Dei voluntate esset, ipsi apostoli illud ignorabant consilium, donec Petro diceretur in excessu mentis: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris , quo loquente postmodum, cecidit Spiritus sanctus super omFeriae tertiae officium apostolos et eorum successores commendat in eo quod adversus fures et latrones, qui aliunde ascendunt in ovile ovium , id est adversus pseudoapostolos vel haeresiarchas, confortari spiritu fortihoc officium ad spiritum fortitudinis pertinet. Quartae feriae officium spiritum scientiae praedicat, quod maxime ex Evangelio claret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͥs in memoriã date legis festiuitas ebdomadaꝵ erat: et
apud nos in memoriã date grẽ. idẽ remissionis peccatoꝵ iocun¬
dus iubeleus ẽ. & qr post factã duoꝵ concordiam popłoꝵ. in
breui dñs uenturus est recte filiis absentiã sponsi deflentib
& cũ desiderio reditũ  expectantib. illa consolantis u̾ba in co¬
munione canimꝰ. Non uos relinquã orphanos ueniã ad uosite¬
rũ. & gaudebit cor ur̃m. Qd̾ singła officia que p̃dicta st̃.¬
singłis donoꝵ sp̃c scĩ singła conueniant officia: breuiter
ꝑstringendũ ẽ. Prima. duo sabbati & sequentis diei pentecos¬
tes officia: spm̃ sapientie & intellectus p̃dicant. Sapientiam
namq ⁊ intellectũ apłis dedit. ut sicut sabbato cantauimꝰ
flumina de uentre eoꝵ fluerent aque uiue. & intelligerers
scripturas: sic̃ ipsa die pentecostes legimꝰ dño ꝓmittente. Para
elytus aut̃ sp̃c sc̃s quẽ mittet pat in nomine meo. ille uos do¬

Expanded text:
antiquos in memoriam datae legis festivitas hebdomadorum erat, et apud nos in memoriam datae gratiae, id est remissionis peccatorum jucundus jubilaeus est. Et quia post factam duorum concordiam populorum in brevi Dominus venturus est, recte filiis absentiam sponsi deflentibus, et cum desiderio reditum ejus exspectantibus, illa consolantis verba in communione canimus: Non vos relinquam orphanos, veniam ad vos iterum, et gaudebit cor Spiritus sancti singula conveniant officia, breviter perstringendum est. Prima duo Sabbati et sequentis diei Pentecostes officia, spiritum sapientiae et intellectus praedicant. Sapientiam namque et intellectum apostolis dedit, ut, sicut Sabbato cantavimus: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , et intelligerent Scripturas, sicut ipsa die Pentecostevos do
Abbreviated transcription (Latin):
sue deambularet. id ẽ in pat̾nȩ maiestatis solio iam regnaret.
post meridiem. id est post passionis sue pond̾. & estum. iamq
misisset apłos suos ad p̃dicandũ cunctis gentib. quȩ hic per
rabath filioꝵ ammon ciuitatẽ figurantur. uidit legẽ quã de¬
d̾at ꝑ moysen scãm quidẽ ⁊ bonã. s mutilit̾ carnali popło che¬
erentem: sicut infructuoso coniugio bethsabes pulchra quidẽ
s sterilis iuncta erat urie etheo. Tollensq eam scilicet legem
sacrã & spiritui suo sensum eiꝰ copulans. uirũ eiꝰ scilicet uideu

Expanded text:
suae deambularet, id est in paternae majestatis solio jam regnaret suae deambularet, id est in paternae majestatis solio jam regnaret post meridiem, id est post passionis suae pondus et aestum, jamque misisset apostolos suos ad praedicandum cunctis gentibus , 131 quae hic per figurantur, vidit legem, quam dederat per Mosen, sanctam quidem et bonam, sed inutiliter carnali populo cohaerentem, sicut infructuoso conjugio Bersabeae, pulchra quidem valde, sed sterilis juncta erat Uriae Ethaeo. Tollensque, eam scilicet legem sacram, et spiritui suo sensum ejus copulans, virum ejus su
Abbreviated transcription (Latin):
Congrega popłm & obside ciuitatẽ quia capienda ẽ urbs: ne
cũ capta fuerit nomini meo ascribatur uictoria. De quo et
subditur qr tulit diadema regis eoꝵ de capite eiꝰ: & impositũ
est suꝑ caput dauid. Pro regis eoꝵ. in hebreo scribit᷑ melcom.
mis principib illa colentib tamꝗͣ. de diademate illoꝵ. se atq
eccłam suam coronauit. Unde eidem eccłe sue dic̃ in canticis.
Coronaberis de capite amana. de u̾tice sanir &e hermon. de c¬
bilib leonũ de montib pardoꝵ. Nam ⁊ tẽ tulit idem dauid
uxorem uriȩ ethei. ipsumq uriam fecit occidi ferente in ma¬
nu sua scriptã sue mortis sententiam. graue qͥdem cõmitteis
piacłm sedłm rem gestam: s grande p̃signans mysterium ꝑ
xp̃m regem uere manufortem atq desid̾abilem suo tempore
peragendũ. Sic enĩ hic uerus dauid dñs ñr cũ in solario don

Expanded text:
« Congrega populum, et obside civitatem, quia capienda est urbs, ne « Congrega populum, et obside civitatem, quia capienda est urbs, ne cum capta fuerit, nomini meo ascribatur victoria . » De quo et subditur quia tulit diadema regis eorum de capite ejus, et impositum est super caput David. Pro regis eorum, in Hebraeo scribitur Melchom. mis principibus illa colentibus, tanquam quam de diademate illorum se atque Ecclesiam suam coronavit. Unde eidem Ecclesiae suae dicit in canticis: « Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus pardorum . » Nam et tunc tulit idem David uxorem Uriae Ethaei, ipsumque Uriam fecit occidi, ferentem in manu sua scriptam suae mortis sententiam , grave quidem committens piaculum secundum rem gestam, sed grande praesignans mysterium, per Christum regem vere manu fortem atque desiderabilem suo tempore peragendum. Sic enim hic verus David, Dominus noster, cum in solario domus
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitate de aduentu scĩ sp̃c. statim e¬
uestigio głam sc̃e trinitatis dominicȩ sub¬
sequentis officio recta dispositione concini¬
mus: uidelicet qr post aduentũ eiusdem
spc̃ scĩ. predicari statim ⁊⁊ credi. &e in baptiꝰ¬
mo celebrari cepit fides ⁊ confessio nominis patris ⁊ filir i
huius distinctionẽ aꝑte traditã uel obseruata legimus:
nͥ cũ post resurrectionẽ suã ait discipłis suis. Euntes docete
S̾: tune quidem hec regła tradita ẽ nunc aũ primũ acha
exhibita: ubi ipsa die pentecostes primitꝰ in trib milib ec¬
clesiȩ baptisma cebratum ẽ. Sicq cepit in notescere turris
fortitudinis nomen dñi. ꝓpugnantib magni dauid regis xp̃i du¬
cib: ipso quidem corporaliter absente. s per diuinitatis presen¬
tiam totam belli sũmã regente ac disponente: sũmaq cura ni
suo s eius nomini ascribatur uictoria: quẽ admodũ & dauidil¬
li dictũ legimus a duce suo obsidente rabath filioꝵ ammon.

Expanded text:
solemnitate de adventu sancti Spiritus, statim evestigio gloriam sanctae Trinitatis, Dominicae subsequentis officio, recta dispositione concinimus, videlicet quia post adventum ejusdem Spiritus sancti, praedicari statim, et credi, et in baptismo celebrari coepit fides et confessio nominis Patris et Filii ehujus distinctionem aperte traditam vel observatam legimus, nisi cum post resurrSed tunc quidem haec regula tradita est, nunc autem primum actu exhibita, ubi ipsa die Pentecostes primitus in tribus millibus Ecclesiae baptisma celebratum est. Sicque coepit innotescere terris fortitudinis nomen Domini, propugnantibus magni David regis Christi ducibus, ipso quidem corporaliter absente, sed per divinitatis praesentiam totam belli summam regente ac disponente, summaque cura nitsuo, sed ejus nomini ascribatur victoria, quemadmodum et David illi dictum legimus a duce suo, obsistente Rabath filiorum Amon:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. non etiam gentium: illũ inquã carnalẽ popłm hoc modo in¬
terficit. Ablato a corde eius interiore sensu legis litterã solam
in manu eius dereliquit: qua accusante reus teneatur. sicut
ait ipse dñs. Eit qui accusat uos. moyses in quo uos sꝑatis. Hoc
bene ꝑ illud figuratur: qd̃ conscriptam a rege dauid mortis
sue sententiã urias ipse portare iubetur. Igit᷑ cebrata ut su¬
pradictum est sollempnitate de aduentu scĩ sp̃e. quo acepto

Expanded text:
 vocabulum illum, inquam, carnalem populum hoc modo interficit, ablato a corde ejus interiore sensu legis suae, litteram solam in manu derelinquit, qua accusante reus teneatur, sicut ait ipse Dominus: « Est qui accusante vos Moses, in quo vos speratis . » Hoc bene per illud figuratur, quod conscriptam a rege David mortis suae sententiam Urias ipse portare jubetur . Igitur celebrata, ut supradictum est, solemnitate de adventu sancti Spiritus, quo accepto,
Abbreviated transcription (Latin):
tificare ñ potest. & manꝰ cũ abscisa fuerit de corpore. manꝰ qͥ¬
dẽ ẽ. s corporis uitã sensũq in se retinere. non potest. Quapptͥ
cũ baptizati a talib ad catholicã reu̾tuntur eccłam. ñ quidẽ
repetitur in illis lauachrũ carnis. si qͥdẽ baptizati sunt in
nomine patris. & filii. &e sp̃c scĩ. multe: quippe hereses sic qͦ bap¬
tizant. s ꝑ impositionẽ manuũ accipiunt sp̃m sc̃m. que foris
troitu. manꝰ imponentiũ & dicentium. Accipite iocunditatẽ
głe ur̃e. grãs agentes deo qui uos ad celestia regna uocauit.
Qd̃ de apłicis sũptũ epłis parce alutera detortũ ẽ. Nam ꝓ eo
cunt. accipite iocunditat̾e głe ur̃e. Siqͥdem paulus ad corm¬
thios scribens qͥ ab eiꝰmodi fu̾rib & latronib quos in supͣdicto

Expanded text:
rit de corpore, manus quidem est, sed corporis vitam sensumque in se retinere non potest. Quapropter cum baptizati a talibus, ad catholicam revertuntur Ecclesiam, non quidem repetitur in illis lavacrum carnis, siquidem baptizati sunt in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti: multae quippe haereses sic quoque baptizant; sed per impositionem manuum accipiunt Spiritum sanctum, quem foris,troitu, manus imponentium et dicentium. Accipite jucunditatem gloriae vestrae gratias agentes Deo, qui vos ad coelestia regna vocavit. Quod de apostolicis sumptum epistolis, parce a littera detortum est. Nam pro cunt: Accipite jucunditatem gloriae vestrae. Siquidem Paulus ad Corinthios scribens, qui ab ejusmodi furibus et latronibus, quos in supradicto
Abbreviated transcription (Latin):
p̃signatur. uidei scił atq gentilis: qui tandẽ uno eodẽq
spũ se illuminatos ꝓfitentes. agnitũ ambo sine controu̾sia se¬
quent᷑ xp̃m. Nuo namq ceci qui in eugłio referunt᷑ illumina¬
ti. hos duos significant ppłos : qd̃ ex preeunte lectione epłe
intelligentib clarũ ẽ. ubi longa ⁊⁊ ualida disputatione cau¬
satur uideos & grecos om̃s sub p̾eccato ẽẽ: nec istos excusabile
ẽẽ ꝓpt̾ ignorantiã d̃i. nec illos iustificari potuisse ex oꝑib
leg̃is. ⁊ om̃ib equȩ necessariã ẽẽ. xp̃i grãm. Qͥb om̃ĩb sub
peccato inclusis: tandẽ infert. Iustificati gͥ ex fide: & cet̾a.
Itaq duo ceci illuminati. mystice duo st̃ popłi: quoꝵ ⁊ illa uox
est in introitu sũpto de predicta lectione ȩpłe. Caritas dei
diffusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ inhabitantẽ spm̃ eiꝰ in nob̃. Adeo
ieuniũ fieri p̾senti ebdomada ratio uł auctoritas exigit. ut

Expanded text:
aesignatur, Judaei scilicet atque gentilis, qui tandem uno eodemque Spiritu se illuminatos profitentes, agnitum ambo sine controversia sequentur Christum. Duo namque caeci, qui in Evangelio referuntur illuminati , hos duos significant populos, quod ex praeeunte lectione Epistintelligentibus clarum est, ubi longa et valida disputatione causatur Judaeos et Graecos omnes sub peccato esse, nec istos excusabiles esse propter ignorantiam Dei, nec illos justificari potuisse ex operibus legis, et omnibus aeque necessariam esse Christi gratiam. Quibus omnibus sub peccato conclusis tandem infert: Justificati igitur ex fide , etc. Itaque duo caeci, illuminati, mystice duo sunt populi, quorum et illa vox est in introitu, sumpto de praedicta lectione Epistolae: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per inhabitantem Spiritum ejus in nobis. Adeo jejunium fieri praesenti hebdomada, ratio vel auctoritas exigit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
les ꝑcipiunt medullã cũ iudei carnales tantũ ext̾iorẽ ut irra¬
tionabilia pecora sectent᷑ paleã. Sermo namq diuinꝰ frum̃tũ
ẽ. in qͦ litt̾e suꝑficies palea. sensus uͦ spũalis qui a nob̃ querit᷑
medulla ẽ. Unde liquet qd̃ sp̃e sc̃s quasi pinguedo diuine sub¬
tantie sit. de quo in psalmo d̾r. sic̃ adipe &e p̾inguedine reple¬
atur animamea : qr uidelicet eiꝰ inspiratio u̾bi dei pinguedinẽ
nrĩs animab inserit. Cibauit inꝗͤ eccłam de gentib exadipe
frum̃ti ut dictũ est. saturauit etiã eos melle fluente de petꝰ
id ẽ de doctͥna & sapientia & solutione archanoꝵ quȩ ꝓcesser̃
de dño iħu. in quo st̃ om̃s thesauri sapientie & scientie abscon

Expanded text:
rationales, percipiunt medullam, cum Judaei carnales tantum exteriorem, ut irrarationales, percipiunt medullam, cum Judaei carnales tantum exteriorem, ut irrationalia pecora, sectentur paleam. Sermo namque divinus frumentum est, in quo litterae superficies palea; sensus vero spiritualis, qui a nobis quaeritur, medulla est. Unde liquet quod Spiritus sanctus quasi pinguedo divinae substantiae sit, de quo in psalmo dicitur: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , quia videlicet ejus inspiratio Verbi Dei pinguedinem nostris animabus inserit. Cibavit, inquam, Ecclesiam de gentibus ex adipe frumenti, ut dictum est. Saturavit etiam eos melle fluente de petra, id est doctrina et sapientia et solutione arcanorum, quae processerunt de Domino Jesu, « in quo sunt omnes the
Abbreviated transcription (Latin):
subinductꝰ ẽ : cũ ille benedictionẽ esau pͥmogenito suo dare dis¬
poneret. Nam ysaac xp̃m. esau popłm uidaicũ. iacob gentilẽ.
to in uenationib: id ẽ priore popło intento cerimoniis carna¬
lib. Ingredit᷑ inꝗͣ. uinior popłs cũ obseruantia decẽ mandatoꝵ
u. habens circa manꝰ collũq pelliculas hedoꝵ. id ẽ aꝑt̾a ꝓfereis
confessionẽ peccatoꝵ. cibosq offerens. id ẽ fidẽ quȩ oꝑatur per
dilectionẽ: tandẽ p̃ripit benedictionẽ quȩ. in apłos descendit
sic̃ audiuimꝰ in supradicta lectione. Adhuc loquente petro cec
dit sp̃c sc̃s suꝑ om̃s qͥ audiebant u̾bũ. & erant loquentes lin¬
guis. & magnificantes dm̃. Magnitudinẽ tante benedictionis
hic introitus innuit. CIbauit eos ex adipe frum̃ti & de petra me¬
le saturauit eos. ꝑ hoc enĩ felicitas gentiũ innuit᷑ quȩ ꝑ sp̃m scm̃

Expanded text:
subintroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare dissubintroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare disponeret . Nam Isaac Christum, Esau populum Judaicum, Jacob gentilem, t in venationibus, id est, priori populo intento caeremoniis carnalibus. Ingreditur, inquam, junior populus cum observatione decem mandatorum u, habens circa manus collumque pelliculas haedorum, id est apertam proferens confessionem peccatorum, cibosque offerens, id est fidem, « quae operatur per dilectionem , » eamdem praeripit benedictionem, quae in apostolos descendit, sicut audivimus in supradicta lectione: Adhuc loquente Petro, cecs qui audiebant verbum, et erant loquentes linguis et magnificantes Deum. Magnitudinem tantae benedictionis hic introitus innuit: Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . Per hoc enim felicitas gentium innuitur, quae per Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ qͦ gentib penitentiã ad uitã dedit ñ esse factũ mutabi¬
litate consilii: cũ filiꝰ anteꝗͣ pateret᷑ idem uoluerit. licet per
seipsũ t̾ẽ gentib p̃dicare noluerit. ĩmo discipłos mittens dixe¬
rit eis. in uiam gentiũ ne abieritis. Nam qͦd hic ait petrus.
m ueritate comperi qr ñ ẽ ꝑsonaꝵ acceptor ds. s in om̃i gen¬
te qͥ timet dm̃ & oꝑatur iusticiã. acceptꝰ est illi. hoc in euigłio tes¬
tatur filiꝰ dĩ dicens missũ se eẽ ñ ad iudiciũ s ad salutẽ totius
mundi. & subiungens absq distinctione iudei atq gentilis. ut
omĩs qͥ credit in ipsũ non pereat. s habeat uita eternã. & cet̾a
quȩ sequunt᷑. Adeo nicħ quidẽ ꝑ se gentib p̃dicauit xp̃c. s de
illaꝵ salute suiq apud illas glorificatione multas dixit. Sic ysa¬
ac nicħ qͥdem ꝑ seipsũ uiniori filio suo iacob de afferendis sibi¬
met cibis mandauit. s ꝑ concorporalẽ illi conuigẽ rebeccã iacob

Expanded text:
nitentiam ad vitam dedit , » non esse factum mutabilitate consilii, cum Filius, antequam pateretur, idem voluerit, licet per seipsum tunc gentibus praedicare noluerit, imo discipulos mittens dixit eis: « In viam gentium ne abieritis . » Nam quod hic ait Petrus: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Hoc in Evangelio testatur Filius Dei, dicens missum se esse, non ad judicium, sed ad salutem totius mundi , et subjungens, absque distinctione Judaei atque gentilis: ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam, et caetera quae sequuntur. Adeo nihil quidem per se gentibus praedicavit Christus, sed de illarum salute suique apud illas glorificatione multa praedixit. Sic Isaac nihil quidem per seipsum juniori filio suo Jacob de afferendis sibimet cibis mandavit, sed per concorporalem illi Rebeccam Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe multiplic̃e scientiam: consonantib maxime his que ieiu¬
nio deputate st̃ eugłicis ac ꝓpħicis lectionib. Ille nãq lectiões
triũ dierũ ieuinii magis consonant officioꝵ partib reliquis
ñ solũ sensu. s int̾dũ & lict̾a. ut ille introitus. caritas di diffu¬
sa est in cordib nr̃is. qui de lectione ȩpłe que ieiunio de-¬
putatur sũptus ẽ. Unde satis ecclesiastice & hoc romana cen¬
set auctoritas ut semꝑ in hac sacra pentecostes ebdomada siui
tardiꝰ siue temꝑius termini occurrant ieuinioꝵ celebretur
sollempnitas: quod ab antiqͥs qͦ p̃finitũ ẽẽ apłicis ñ dubia tes¬
tant᷑ ipsoꝵ scripta. Non enĩ ab islis tradita ẽ noua hec allego¬
ria. scđm quã uisũ est quibdã nr̃oꝵ a pͥma ebdomada mar¬
in xp̃i generatione contexuit. S qr pͥmũ ieiuniũ ueris. scd̃m

Expanded text:
his quae jejunio deputatae sunt evangelicis ac propheticis lectionibus. Illae namque lectiones trium dierum jejunii magis consonant officiorum partibus reliquis, non solum sensu, sed interdum et littera, ut ille introitus: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris , qui de lectione Epistolae, quae jejunio deputatur, sumptus est. Unde satis ecclesiastice, et hoc Romana censet auctoritas, ut semper in hac sacra Pentecostes hebdomada, sive tardius, sive temperius termini occurrant, jejuniorum celebretur solemnitas, quod ab antiquis quoque praefinitum esse apostolicis non dubia testantur ipsorum scripta. Non enim ab illis tradita est nova haec allegoria, secundum quam visum est quibusdam nostrorum a prima hebdomada Marin Christi generatione contexuit. Sed quia primum jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
exprimere dignata ẽ dicendo. faciamꝰ hominẽ. Nam in u̾bo fac¬
amꝰ manifeste ꝑsoꝵiaꝵ pluralitas innuit᷑ : in quo ⁊⁊ ꝑ consiliũ qd̾
sic p̾mittit᷑ eadem diligentia de qua iam dictũ ẽ magnificentiꝰ cõ¬
m̃datur. & in hoc oꝑe plasmatio ꝓpria patris oꝑatio ẽ. Nuo uͦ que
in hoc plasmate ultra cetera animalia que iam creata fuerant ad¬
ẽ sicut apłs ait de illo loquens qͥ ẽ ymago d̾i inuisibilis. ⁊ alibi.
qͥ cũ sit splendor głe ⁊ figura substantie eiꝰ. ad ymaginẽ in quã di¬

Expanded text:
exprimere dignata est, dicendo: « Faciamus hominem . » Nam in verbo, facexprimere dignata est, dicendo: « Faciamus hominem . » Nam in verbo, faciamus, manifeste personarum pluralitas innuitur, in quo per consilium quod sic praemittitur, eadem diligentia de qua jam dictum est, magnificentius commendatur. Et in hoc opere plasmatio, propria Patris operatio est. Duo vero, quae in hoc plasmate, ultra caetera animalia, quae jam creata fuerant, adest, sicut Apostolus ait, de illo loquens: « Qui est imago Dei invisibilis , » et alibi: « Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus ; ad imagine
Abbreviated transcription (Latin):
de cetero pares fusti: uideł qi tam in illiꝰ quã in tua m̃te ta¬
lentũ bone artis appensũ ẽ. S uide quantã int̾te: atq illũ
distantiã diligentia siue beniuolentia quȩ in te ẽ effecerit. Dum
ille fodit in terrã ⁊⁊ abscondit pecuniam dñi sui. ti oꝑando in¬
credito tͥ talento duplicia lucraris. uidensq ꝑ singłos ꝓfectus
qr bonũ luchrũ ampliꝰ sitis: &e pre magnitudine defiderii labo¬
rem in oꝑe ñ sentis. Crescit luchrũ: crescit lucͥ desiderium.
Ad hanc gͦ similitudinẽ ꝑpendis qͣntũ in oꝑe dĩ. diligentia uł
bonitas eiꝰ effecerit: que magnifice delectata ẽẽ monstrat᷑ in
Tantũ in oꝑe scdi diei ñ ẽ illud additũ. certi gr̃a mysterii. de
quo iam alias dictũ ẽ. Illa uͦ diligentia uł bonitas alia ut dic
Nũ in eo quẽ uniu̾sis p̃ponere decernebat. id ẽ in homine seipsã

Expanded text:
de caetero pares fuistis, videlicet quia tam in illius quam in tua mente tade caetero pares fuistis, videlicet quia tam in illius quam in tua mente talentum bonae artis appensum est. Sed vide quantam inter te atque illum distantiam diligentia sive benevolentia, quae in te est, effecerit. Dum ille fodit in terram, et abscondit pecuniam Domini sui , tu in operando credito tibi talento, duplicia lucraris, vidensque per singulos profectus, quia bonum est lucrum, amplius sitis, et prae magnitudine desiderii laborem in opere non sentis. Crescit lucrum, crescit lucri desiderium. Ad hanc ergo similitudinem perpendis quantum in opere Dei, diligentia vel bonitas ejus effecerit, quae magnifice dTantum in opere secundi diei non est illud additum, certe gratia mysterii, de quo jam alias dictum est. Illa vero diligentia vel bonitas, alia, ut dicautem in eo quem universis praeponere decernebat, id est, in homine seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
num. nimiam oꝑantis diligentiam atq beniuolentiam intelli¬
gimꝰ. que ꝓculdubio ñ est aliud quã qui t̾cia in tͥnitate ꝑso¬
na ẽ spc̃ sc̃s. Non enĩ casu aut suꝑuacue sic positũ ꝑ singła
uidit d̾s qd̃ esset bonum estimare debemꝰ. s magnã creatoris
diligentiam nob̃ cõmendatã fideliter adu̾tamꝰ. & ut scias qͣntũ
illa diligentia de qua loqͥmur in oꝑe di ꝓfecerit. conu̾tere ad
pice quantũ in oꝑe. tuo dilengentia tua contulit. Certe in m̃¬
te tua quodammodo sic habebas artem: sicut erat in pͥncipio
apud dm̃. Euis artis tͥ consciꝰ: non ociosum te eẽ passus es. Q¬
re.Sut de multis quȩ: subesse potuert causam meliorẽ infe¬
rã. utilitatis amor .i. intentio ꝓficiendi plurimis. otii te. im¬
patient̾e reddidit. Una causa hȩc aib illo te disc̾nit. qͥ malus
& piger arguit᷑: dũ tu laudaris seruus bonꝰ ⁊ fidelis. Nam

Expanded text:
num, » nimiam operantis diligentiam atque benevolentiam intellinum, » nimiam operantis diligentiam atque benevolentiam intelligimus, quae procul dubio non est aliud quam qui tertia in Trinitate person. Sed magnam Creatori diligentiam nobis commendatam fideliter advertamus. Et ut scias quantum illa diligentia, de qua loquimur, in opere Dei profecerit, convertere ad pice quantum in opere tuo diligentia tua contulit. Certe in mente tua quodammodo sic habebas artem, sicut erat in principio Verbum apud Deum. Ejus artis tibi conscius, non otiosum te esse passus es. Quare? Ut de multis, quae subesse potuerunt, causam meliorem inferam, utilitatis amor, id est intentio proficiendi plurimis, otii te impatientem reddidit. Una causa haec ab illo te servo discernit, qui malus et piger arguitur, dum tu laudaris servus bonus et fidelis . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ꝑ fidem aꝑtos habentes cum supͣ dictis seraphim uel cũ
nr̃o qui sedet suꝑ thronum ⁊⁊ agno: uidelicet qr librũ iam dictũ
aꝑiens agnus trinitatis mysterium in illo descriptum ostendi
quod nesciebatur. Nam cum int̾rogantib iudeis & dicentib tu
quis es. respondisset. ego pͥncipium qui ⁊ loquor uob̃. aperuit
nob̃ qr uixta qd̃ ⁊ in psalmo dicit. in capite libri scriptũ est
de me. non aliud moyses pricipium intelligi uoluit ubi ait
in pͥncipio creauit ds celũ & t̾ram: non aliud in quã pͥncipi
libri quẽ agnꝰ apꝑuit beata p̃fulget trinitas. ꝑ has fores tri¬
fidas scãm ingressus scripturam. passim deinde resꝑsos inuenis
aureos eiusdem diuini nominis titulos. Primũ in oꝑe sex die¬
rũ ꝑ singła si uigilant̃ attendas : eadem com̃datur trinitas.
Uerbi gr̃a. Dixit d̾s. fiat lux. Ac deinceps. & uidit d̾s qd̾ eẽt bo¬
agnoscimꝰ. Et in eo quod addidit. ⁊ uidit d̾s qd̃ addidit esset bo¬

Expanded text:
cordis per fidem apertos habentes, cum supradictis seraphin, vel cumnostro qui sedet 137 super thronum et Agno , » videlicet quia librum jam dictum aperiens Agnus, Trinitatis mysterium in illo descriptum ostendit, quod nesciebatur. Nam cum interrogantibus Judaeis et dicentibus: « Tu quis est? » respondisset: « Ego principium, qui et loquor vobis , » aperuit nobis, quia juxta quod et in psalmo dicit: « In capite libri scriptum est de me , » non aliud Moses principium intelligi voluit, ubi ait: « In principio creavit Deus coelum et terram ; » non aliud, inquam, principlibri, quem Agnus aperuit, beata praefulget Trinitas. Per has fores trifidas sanctam ingressus Scripturam, passim deinde respersos invenis aureos ejusdem divini nominis titulos. CAPUT XVIrum, si vigilanter attendas, eadem commendatur Trinitas, verbi gratia: « Dixit Deus: Fiat lux . » Ac deinceps: « Vidit Deus quod esset boagnoscimus. Et in eo quod addidit: « Et vidit Deus quod esset bo
Abbreviated transcription (Latin):
detis inꝗͣ non cibũ qͥ perit. s qͥ ꝑmanet in uitã eternã: de quo
ad introitũ in ꝑsona eiꝰ que suscitanda ẽ. dicimꝰ. Repleatur os
meũ laude tua. & cet̾a. Quappt̃ nec illud a mysterio uacat. quod
cũ puellam dñs suscitaret. additũ ẽ. & iussit illi dare mandu¬
care. Refecta enĩ interiꝰ dicet id qd̃ in offerenda canimꝰ. Benedi
anima mea dño. ꝙ cet̾. E tunc magis uniu̾salit̾ impletũ erit¬

Expanded text:
detis, inquam, « non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam , » de quo ad introitum in persona ejus, quae suscitanda est, dicimus: Repleatur os meum laude tua , etc. Quapropter nec illud a mysterio vacat, quod cum puellam Dominus suscitasset, additum est: Et jussit illi dari manducare . Refecta enim interius dicet id, quod in offerenda canimus: Benedic, anima mea, Domino , etc. Et tunc magis universalit
Abbreviated transcription (Latin):
qr petrus idem apłoꝵ princeps uniꝰ ancille uoce t̾ritꝰ illum
quẽ ut iã dictũ est xp̃m filiũ dĩ uiui confessus fuerit. se nos
cipis imꝑiũ timuit: s usq ad mort̾ẽ confitens eadẽ morte sua
apłica que utiq cepit ab iherłm. id ẽ a iuidea. sic̃ alibi loqui
ri poscimꝰ : qr pret̃ hc̃ quicqͥd credimꝰ. qͥcqͥd baptizam᷑. qͥcqͥd¬

Expanded text:
quia Petrus, idem apostolorum princeps, unius ancillae voce territus, illum quem, ut jam dictum est, Christum Filium Dei vivi confessus fuerat, se nosscipis imperium timuit, sed usque ad mortem confitens, eadem morte suaica, quae utique coepit ab Hierusalem , id est, a Judaea, sicut alibi loquitri poscimus, quia praeter hunc quidquid credimus, quidquid baptizamur, quid