comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ras quid marcus: hoc qd̃ matheus. ioħs & lucas. Si queras qͥd
cies uni sunt: qi noticia fidei qua cognoseunt᷑ a do. ipsa
ẽ in uno quȩ ẽ simul in quatũor. Quiequid enĩ in uno
mueneris: hoc in omnib simul quatuor recte cognoscis.
Et quatuor pennȩ uni: qr dĩ omĩpotentis filiũ dnm ih̾m
xp̃m simul om̃s concordit᷑ p̃dicant. & ad diuinitatẽ eus
m̃tis ocłos leuantes. penna cõtẽplationis uolant. Eugli¬
staꝵ gͦ facies ad humanitatẽ dñi ꝑtinet. penna ad di¬
unitatẽ : qr in eoquẽ corporeũ aspiciunt. quasi facies
intendunt: s dũ eẽ hc̃ incircũscriptũ atq in corpore¬
ũ ex diuinitate annuntiant. ꝑ contẽplationis pennam
quasi in aere leuant᷑. Quia itaq & una ẽ fides incarna¬
tionis eius in om̃ib & par contẽplatio diunitatis eius

Expanded text:
ras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid cies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recte cognoscis. 2. Et quatuor pennae uni, quia Dei omnipotentis Filium Dominumm simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinent, penna ad divinitatem, quia in eo quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam quasi in aera levantur. Quia itaque et una fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinita
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ & postes: ꝑforabitq aurẽ eiꝰ subula. & erit ei ser¬
uus in scł̃m. Paulo latius testimoniũ dedimꝰ: ut distine¬
tionẽ. seruitutis atq libertatis in utraq uita monstre¬
mꝰ. S onerosũ eẽ ñ debet si hoc exponendo exeqͥm: un¬
p̃tat᷑. Et serinis hebreus emit᷑: quando unꝰquisq qui iã ab
hoc scłomente. transit. seruitio omĩpotentis subdit᷑. Ille
eenĩ uere dõ seriure appetit: qui ab hoc scło m̃te tran¬
sire didicerit. Sic moyses transiuit ut iuderet inisũ. se
libani. transiuit ⁊ ecce ñ erat: qr iniquoꝵ potentias¬

Expanded text:
ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei serostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in saeculum . Paulo latius testimonium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque, qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vere Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit in deserto ut videret Libani, transivit et ecce non erat, quia iniquorum potentia
Abbreviated transcription (Latin):
sint gr̃ȩ : quandu tam̃ int̾ ꝓrimos uiuimꝰ. una nob̃ in
necessitate. ẽ. altera in uoluntate. Quis enĩ cognoscens
dñi ad eius regnũ ingredit᷑: nͥ bene pͥus operet᷑ : sine cõ¬
tẽplatiua gͦ uita intrare. possunt. ad cęlestẽ patriã. qui
bona quȩ possunt operari ñ neglegunt : sine actiua aut̃
intrare. ñ possunt. si neglegunt bona oꝑari quȩ posst̃.
llla gͦ in necessitate ẽ: hȩc in uoluntate . ẽ. lula in seruita¬
te: ista in libtate: hinc ẽ enĩ qđ ad moysen dicit᷑. Sie¬
meris seruũ hebreũ sex annis seruiet tͥ: in septimo egͤ
diet᷑ liber gratis. Cũ quali ueste intrauerit: cũ tali exeat.
Si habens uxorẽ: & uxor egrediat᷑ simul. Sin aut̃ dñs dede¬
rit illi uxorẽ & pepererit filios ⁊ filias. mulier & libe¬
ri eiꝰ erunt domini sui: ipse uero exiet cũ uestitasuo.
Qd̾ si dixerit seruus diligo dnm̃ meũ e uxorẽ ac libe¬
ros ñ egrediar liber. offeret dñs diĩs & applicabit᷑ ad

Expanded text:
sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate est. Unde et ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimdietur liber gratis. Cum quali veste intraverit, cum tuli exeat: si habens uxorem, et uxor egredietur simul. Sin autem dominus dederit illi uxorem, et peperit filios et filias: mulier et liberi ejus erunt domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo. Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem ac liberos, non egredi
Abbreviated transcription (Latin):
splendor glȩ & figura substanciȩ eius. portansq omĩa. fiũ
gͦ manꝰ corda nrã portat: eiꝰ manꝰ in contẽplatione nos sub¬
leuat. Nisi enĩ ut dictũ ẽ omp̃s uerbũ ꝓpt̃̾ homines homͦ
fieret: humana corda ad contẽplandã uerbi excellentiã ñ
uolarent. Inde gͦ excelsȩ. factȩ sunt hominũ mentes: un¬
de int̾ homines apparuit humilis dẽ. Dicat᷑ itaq de scĩs
animalib dicat᷑. Et manꝰ hominis sub pennis eoꝵ. de qͥ¬
bus adhuc subdit᷑. Et facies & pennas ꝑ quatuor par

Expanded text:
et figura substantiae ejus, portansque omnia . Ejus ergo manus corda nostra portat, ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi enim, ut dictum est, omnipotens Verbum propter homines homo fieret, humana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur: Et manus hominis sub pennis eorum. De quibus adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
quã contẽplatiua: qr ex bono oꝑe tendit᷑ ad contẽplationẽ.
sontẽplatiua aut̃ maior. ẽ merito quã actiua: qi hȩc inu¬
su p̃sentis oꝑis laborat. illa uͦ sapore intimo uenturã iã
requiẽ degustat. Quid itaq ꝑ manꝰ. nͥ actiua: e quid ꝑ pẽ¬
nas. nͥ contẽplatiua uita designat᷑ : manꝰ gͦ hominis sub
pennis eoꝵ ẽ. idẽ uirtꝰ oꝑis sub uolatu contẽplationis.
Quod bene. in eugłio duȩ illȩ mulieres designant: mar¬
tha scilicet & maria. Martha satagebat circa frequens
ministeriũ: maria aut̃ sedebat ad pedes dñĩ & uerba
tioni. Una actiuȩ seruiebat ꝑ exteruis ministerĩ.
altera contẽplatiuȩ ꝑ suspensionẽ cordis in uerbũ. Et
quãuis actiua bona sit melior. tam̃ ẽ ẽtemplatiua. q is

Expanded text:
itur ad contemplationem; contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus, nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba tioni. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ cũ dicit᷑. Quatuor facies uni.
ȩ quatuor. pennȩ uni. Quid ꝑ faci¬
Iem: nͥ noticia: Et quid ꝑ pennã: nͥ
uolatꝰ expͥmit᷑ : ꝑ faciem quippe unꝰ qͥsq
cognoscit: ꝑ pennã uͦ. in altũ auiũ corpora subleuant᷑.
facies itaq ad fidẽ ꝑtinet : penna ad contẽplationem.
ꝑfidẽ nãq ab omi pote do cognoscit᷑: sic̃ ipse de suis ouib
dic̃. Ego sũ pastor bonus: & cognosco meas & cognoseũt
me meȩ. Q ru̾sus ait. Ego scio quos elegerĩ. ꝑ contẽplati¬
onẽ uͦ. qi dũ suꝑ nosmetipsos tollim᷑. quasi in aere le¬
uam̃. Quatuor. gͦ facies uni sunt: qr si requiras qͥd ma¬
theus de incarnatione dñi sentiat. hoc nimirũ sentit
qd̾ marchus. lucas & ioħs. Si queras quid ioħs sentiat:
hoc pculdubio. qd̾ lucas. marcus & matheus. Si que¬

Expanded text:
uni, et quatuor pennae uni. Quid per faciem nisi notitia, et quid per pennas, nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque agnoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque pertinet ad fidem, penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur; sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Qͥ g̃ oꝑationẽ bonã e pͥusquã ad dĩ seruitiũ ue¬
nerit habere. studuerit: hebreus seruus cũ uxore. ẽp¬
tus ẽ. Et plerũq is qui talis ẽ potest ad contẽplatiuã
uitã transire: &. tam̃ actiuã non deserere. Unde & illie
subdit᷑. Si habens uxorẽ. & uxor egrediat᷑ simul. cũ eo
enĩ ad lib̾tatẽ & uxor. egredit᷑ : quando is qui ad contẽ¬
plationẽ ꝑuenit. etiã foris actionẽ boni oꝑis qua ꝓ¬
desse. possit aliis ñ relinquit. Sin aut̃ dñs dede¬
rit illi uxorẽ & pepererit filios & filias: mulier e li¬
beri enis erunt dnĩ sui. ipse uͦ exibit cũ uestitu suo.

Expanded text:
cunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei servitium vecunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei servitium venerit habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. 12. Et plerumque is qui talis est potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis non relinquit. 1197 Sin autem Dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
riũ numerũ: ñ actiuȩ uitȩ ꝑfectio designat᷑ Q uid ꝑ sep¬
tenariũ: nͥ contẽplatiua expͥmit᷑: Sex gͦ annis seruit.¬
& septimo egredit᷑ liber: ꝙ ꝑ actiuã quã ꝑfecte exibuerit.
ad contẽplatiuȩ uitȩ libertatẽ transit. Et notandũ qd g̃¬
tis liber egredit᷑: qr hi qui postquã omĩa fecerint dierint
se iutiles seruos. eis ꝓculctubio sic̃ ipsa actiua fuit ex mu¬
nere. ita erit ex grã etiã contẽplatiua. Cũ quali ueste in¬
trauerit. cũ tali exeat: qi omĩno necesse ẽ. ut unꝰquisꝙ.
nr̃m in hoc qd̾ incipit ꝑseueret. atq usq ad finẽ oꝑis in
ea qua inchoauit intentione ꝑduret. Ille quip pe
bene ad contẽplatiuã transit : qͥ inactiua uita intẽ¬
tionis suȩ uestẽ. ad deteriora ñ mutauerit. Et sunt
ñ nulli qui pͥusquã omĩpotentis dĩ seruitio in scã conũ¬
satione socient᷑. iã hona oꝑari diligunt: s̃ uͦ alii qui bo

Expanded text:
activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bon
Abbreviated transcription (Latin):
dicatorib uitȩ grauitas fortitudo atq discretio monstra
tuli. Quia enĩ p̃dicatores scĩ boum nomine designant᷑: do¬
cet paulus apls legis testimoniũ exponens. ñ obturabis
os boui trituranti. In scĩs gͦ p̃dicatorib planta pedis ẽ.
titudinẽ in oꝑe. & diuisionẽ ungulȩ in discretione. Non
enĩ facile. p̃dicatio eiꝰ accipit᷑. si leuis eẽ in morib udeat᷑.
et nulla erit maturitatis ostensio. si contra aduersa om¬
nia ñ ad fuerit oꝑis fortitudo. Uirtutis aũt meritũ
ipsa fortitudo oꝑis amittit : si diseretio in intellectu ñ
fuerit. Ecce enĩ sacrã scripturã legimꝰ: si omĩa ad litte¬
rã sentiamꝰ. uirtutẽ. discretionis amisimꝰ: si omĩa ad spi¬
ritalẽ allegoriã ducimꝰ. similit̾ in discretionis stuticia li¬
gam̃. Legunt enĩ sacra eloqͥa p̃dicatores scĩ. ⁊ aliquando
in hystoria litterã suscipiunt. aliquando uͦ ꝑ significatio
tiũ sicuti uixta litterã inueniunt imitant᷑. mͦ quȩdã quȩ

Expanded text:
ctis, vitae gravitas, fortitudo atque discretio monstrartuli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est titudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significatium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa ad sequendã iniquitatẽ ñ sunt retorta. ħli aut̃ pe¬
des rectos ñ habent: qui ad mala mundi quȩ relique¬
runt reflectunt᷑ de quib seriptũ ẽ. Canis reuersus
ad uomitũ suũ: & sussota in uolutabro luti. dolebat
de quibdã doctor egregiꝰ. qd̾ pedũ rectitudines retrode¬
torserant: quib ꝑ inerepationẽ dicebat. Quom̃ ẽuer¬
timini iterũ ad infirma & egena elem̃ta: quib denuoser

Expanded text:
a ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo ser
Abbreviated transcription (Latin):
audit audiat. & qͥ quiescit quiescat. ꝙ domꝰ exasperans ẽ. Se
pe quidẽ multi uerbũ dĩ audire desiderant: s dũ alios
conspiciunt aurẽ auertere: etiã ipsi asalutis auditu deuiañ. & ple¬
rũq mnulti quiescere. appetunt. atq a cunctis mundi huius
actib uacare: nullis ia desideriis t̾renis succũbere: s du uideñ
alios in quiete agendo ꝑficere. atq in hoc mundo diuictis & ho¬
norib extolli. qr necdu in uia rectitudinis firmist᷑. ad praua

Expanded text:
 quiescat, quia domus exasperans est. 18. Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviant; et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere, sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava
Abbreviated transcription (Latin):
tra eũ ꝑ elationẽ suꝑbiat. cui amorẽ suũ & humilitatẽ ꝓ u
tilitate ꝓdere recusat. Sequit᷑. Et circũdabis eã. Circũdat
doctor. auditoris animã. eũ in omẽ qd̵ in hac uita agit᷑ tẽp¬
tarionũ laqueos apponi posse denuntiat: ut dũ uͥq fit meis
pauida. ubiq circũspecta. quanto timidior. tanto uigilanti¬
or uiuat. Seqͥt᷑:. Signũ ẽ domꝰ isrł. Si ad hẏstoriã obsidionis qͣ
si ad mysteriũ qd̃ cottidie. erga uniuscuiusq animã a doctore
agit᷑. signũ ẽ domꝰ esrł. & hoc qd̾ egit. & hoc qd agendũ nunti¬
auit: ꝙ sic̃ domꝰ isrł obsidionẽ corporalit᷑ ꝑtulit. ita unaqueq
anima quȩ iã seruire ompĩ dõ incipit. obsidientes se insidias
malignoꝵ spĩtuũ sentit: a quib si uere eripi appetit. scire de¬
bet. qr eripi sua uirtute. ñ possit: s eius necesse. ẽ. ut ad uito¬

Expanded text:
tra eum per elationem superbiat, cui tamen amorem suum et humilitatem pro tra eum per elationem superbiat, cui tamen amorem suum et humilitatem pro utilitate ejus prodere recusat. Sequitur: « Et circumdabis eam. » Circumdat doctor auditoris animam, cum in omne, quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat, ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Sequitur: « Signum est domus Israel. » Si ad historiam obsidionis, qucit; si ad mysterium, quod quotidie erga unius cujusque animam a doctore agitur, signum est domus Israel, et hoc quod egit et hoc quod agendo nuntiavit. Quia sicut domus Israel obsidionem corporaliter pertulit, ita unaquaeque anima, quae jam servire omnipotenti Deo incipit, obsidentes se insidias malignorum spirituum sentit, a quibus si vere eripi appetit, scire debet quia sua virtute eripi non possit, sed ejus necesse est ut adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
modũ fortẽ munitionẽ. Tc̃ enĩ hc̃ murũ ferreũ inuentũ¬
ri sumꝰ. si nẽ eũ fortit᷑ tenemꝰ: uidelicet docendo. eustodiẽ¬
do. suadendo. merepando. mulcendo. trendo. aliquanda
lenit. aliquando uͦ etiã seuernis agendo. De qua recte seueri
nime eui cȩlestis pacis uisionẽ doctor denuntiat. si adhue eã in¬
firmari in suis actib conspicit. remissiorẽ & clementiorẽ se¬
minime ostendat.Unde seriptũ ẽ. filiȩ tͥ st̃ serua corpus
illaꝵ: & ñ ostendas hẏlarẽ faciẽ tuã ad illas. infirme qͥppe
animȩ: atq appetitui mundi deditȩ. aliquando melius ex seue¬
ritate seruant᷑: ut obfirmata facies idẽ ꝑseueritatis custodi¬
ã ab omĩ spe friuolȩ remissionis abducta instant animã tͣ¬
reat. atq a delectatione uitioꝵ districtionis uigore constrĩ¬
gat. Qd̃ cũ a doctore agit᷑. sẽꝑ necesse ẽ ut dulcedo & humi
litas in corde teneat᷑: quatenꝰ & multũ amet. & nũquã con¬

Expanded text:
odum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De qua severitate penimae cui coelestis pacis visionem doctor denuntiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus cminime ostendat? Unde scriptum est: Filiae tibi sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae atque ad appetitum mundi deditae, aliquando melius ex severitate servantur, ut obfirmata facies, id est per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis abducta, inconstantem animam terreat, atque a delectatione vitiorum districtionis vigore constringat. Quod cum a docttum amet, et nunquam con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe. sp̃c. mens ad ingluiiẽ uentris rapit᷑: & dũ cibis uent᷑ extẽ¬
dit᷑. ad luxuriã caro trahit᷑ suꝑbiendo captiua. Et rursũ ex mul¬
tiloquio fillatia generat᷑: qr ualde diffic: le ẽ. ut qͥ multa loqͥ¬

Expanded text:
quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenquippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loqu
Abbreviated transcription (Latin):
m imo iacent sẽꝑ ꝑ actionẽ. Adhuc qͦ addit᷑. & cõportabis aggerẽ.
Cenĩ mens desiderare celestia ceperit. eo in illã maligni sp̃e tẽpta¬
tionib siuis terrenas ampliꝰ cogitationes ex aggerant. Propħ̃a gͦ ag-¬
gerẽ cõportat. cũ p̃dicatõsc̃s bonis m̃tib qualit t̾rena desideria
subripere solent denuntiat. Atq ad huc addit᷑ & dabis eontra eã
castra. & pones arietes in gẏro. Quasi dat contra animã doctor.
castra. quando malignoꝵ sp̃uũ contra eã collectas atq adunatas
insidias indicat: ut aliquando ñ solũ mͦ ex uno. s ex coniunctiᷤ
uicus simultẽptet. Nã st̃ quȩdã uitia quasi ꝑ quandã sibi cogna
tionẽ ꝓpinqua. sic̃ dissolutio sp̃c. appetitus gulȩ & in munditi¬
a luxuriȩ. sic̃ multiloquiũ fallatia atq ꝑuiriũ. Ex dissolutione

Expanded text:
in imo jacent semper per actionem. 26. Adhuc quoque additur: Et comportabis aggerem. in imo jacent semper per actionem. 26. Adhuc quoque additur: Et comportabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coeperit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas amplius cogitationes exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additur: Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex conjunctis vitiis simul tentent. 27. Nam sunt quaedam vitia quasi per quamdulae, et immunditia luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque perjurium. Ex dissolutione
Abbreviated transcription (Latin):
sermone corruperit. hancetiã in cogitationẽ. corrũpat: ut qͥ
uerũ dicere. noluit qd̃ intellexit. iã nec intellegat qd̃ dicere ua¬
leat. Orciinat᷑ gͦ a p̾dicatore obsidio. cũ ꝑ sc̃ȩ ammonitionis uerba
singulis qͥbrisq uirtutib quȩ uł quib modis uicia insidient᷑ ostẽ.¬
dit᷑. Et contra iherłm quã descripsit in latere p̃dicator munitio¬
nes ȩdificat. quando mala queq quã muncta contra m̃tẽ ueniant
demonstrat. ut sese uicia subspecie: uirtutũ abscondant: quatenꝰ
sic̃ sepe iã diximꝰ immoderata ira iustitia uideri appetat. & disci¬
plinȩ remissio mansuetudo uideriuelit. & tenatia sese parsimo¬
niã nominet. & inordinata rerũ effusio se beniuolentiã appellet.
Quasi enĩ edificatȩ contra m̃tẽ munitiones st̃: quando uicia sub
uirtutũ specie excrescunt. & in alto se ostendunt ꝑ imaginẽ. quȩ

Expanded text:
sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui verum dicere noluit quod intellexit jam nec intelligat, quod dicere valeat. Ordinatur ergo a praedicatore obsidio cum per sanctae admonitionis verba singulis quibusque virtutibus quae vel quibus modis vitia insidientur ostenditur. Et contra Jerusalem, quam describit in latere, praedicator munitiones aedificat quando mala quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet. Quasi enim aedificatae contra mentem munitiones sunt, quando vitia sub virtutum specie excrescunt, et in alto se ostendunt per imaginem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iherłm in latere. dicit᷑ ꝓpħe. & ordinabis aduersus eã obsidi¬
onẽ. & edificabis munitiones: & cõportabis aggerẽ. In qua enĩ
iã pacis uisio describit᷑: ei necesse ẽ ut tẽptationũ bella nunti¬
ent᷑. Nã ut ualeat ad illa pacis gaudia eterna ꝑtingere: hane hie
ꝓculdubio oportet tͥbulationũ certamina multa sustinere: De qua
bene dicit᷑. Ordinabis aduersus eã obsidionẽ. Predicator qͥppe. cõ¬
tra erudiendã animã obsidionẽ ordinat: cũ p̃monendo indicat.
quib semodis uicia uirtutib opponant. qͦmͦ luxuria castitatẽ.
feriat. qualit̾ ira tranqͥllitatẽ animi ꝑturbet. quantũ inepta
lȩticia uigorẽ. m̃tis resoluat. qualit᷑ multiloquiũ munitionẽ.
cordis destruat. qͦmͦ inuidia caritatẽ. int̾ficiat. quẽadinodũ suꝑ¬
bia arcẽ humilitatis effodiat. qualit fallatia cũ ueritatẽ. in

Expanded text:
tem Jerusalem in latere, dicitur prophetae: Et ordinabis adversus eam obsiditem Jerusalem in latere, dicitur prophetae: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est ut tentationum bella nuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul dubio 1303 oportet tribulationum certamina multa sustinere. De qua bene dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem. Praedicator quippe contra erudiendam animam obsidionem ordinat cum praemuniendo indicat quibus se modis vitia virtutibus opponant, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quantum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia cum veritatem in
Abbreviated transcription (Latin):
exut ab eo. Quid ẽ enĩ qd̵ obsessũ hominẽ antiquus hostis que
possessũ ñ cdiscerpserat deserendo discerpsit: nisi qd̾ plerũq dũ
de corde. expellit᷑ acriores in eo tẽptationes generat. quã pͥus
exxitauerat quando hune quietus possidebat: Unde isrłite qͦ¬
q ad moysen & aaron dicunt. Uideat dñs & uidieet. qm̃ fete.¬
re. fecistis odorẽ. nr̃m corã pharaone & seruis euis. & p̾buistis
ei gladiũ ut occideret nos. in moẏse enĩ.&. aaron. lex & ꝓpħe.
figuratȩ. st̃. Et sepe apud se infirmꝰ animꝰ quasi contra saera
eloquia murmurat: qr postquã uerba cȩlestia audire & seqͥ
cȩperi t. regis egyptii aduersitas idẽ maligni sp̃e teptatio ex¬
crescit. Debet gͦ uigilant᷑ doctor. ꝓficienti animȩ. quȩ illã se¬
quant᷑ tẽstationes innotescere. ut cautã se ualeat contra ma¬
ligni sp̃e insidias p̃parare. Unde bene. nẽ post descriptã eutita¬

Expanded text:
exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et Israelitae quoque ad Moysen et Aaron dicunt: Videat Dominus, et judicetre fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut occideret nos . In Moyse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloquia murmurat, quia postquam verba coelestia audire et sequi coeperit, regis Aegyptii adversitas, id est maligni spiritus tentatio, excrescit. 25. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae quae illam tentationes sequantur innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias praeparare. Unde bene nunc, post descriptam civita
Abbreviated transcription (Latin):
sint illa int̾nȩ pacis gaudia uera cognoscere. & ad conspieien¬
dã głam patriȩ celestis anhelare. Quasi in t̾ra uisio pacis deseri¬
bit᷑: quando mens quȩ pͥus t̾rena sapuerat. ꝑ amorẽ iã ad contẽ.¬
plantlã głam regni cȩlestis eleuat᷑ s mox ut animꝰ amare. cȩles¬
tia ceperit. mox ut ad uisionẽ pacis intimȩ tota se. intentione.
collegerit. antiquuis illi aduersarius qͥ de cęlo lapsus ẽ inuidet
& insidiari ãplus incipit. acriores quã consueuerat tẽptationes
admouet: ita ut plerũq sic resistentẽ animã tẽptet. sic̃ ante nũ¬
quã tẽptauerat quando possidebat. Unde scriptũ ẽ. fili accedeis
ad seruitutẽ. dĩ. sta in iusticia & timore: & p̃para animã tuã ad
tẽptationẽ. Unde & demoniacus qͥ a dño sanat᷑. ab ereunte. dȩmo¬
ne. discerpit᷑. siẽ seriptũ ẽ. Et clamans & multũ discẽpens eũ.

Expanded text:
sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciensint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur. 24. Sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius qui de coelo lapsus est invidet, et insidiari amplius incipit, et acriores quam consueverat tentationes admovet, ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat quando possidebat. Unde scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad teum discerpens eum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenet. recte ei nc̃ dicit᷑. Sume tͥ laterẽ: & pones eũ corã te. Om̃is &¬
enĩ doctor. eũ terrenũ quẽpiã auditorẽ. ad cȩlestis uerbi doctrinã
suscipit. laterẽ assumit. Cuidũ loqui cȩperit quȩ sit retributio
oȩlestis patriȩ. quȩ usio pacis suꝑuȩ: eiuitatẽ. iherłm deseribit in
laterẽ. Quẽ corã se ponit: qr interta m̃te qualitatẽ audientis cõ
siderat. id ẽ ꝓfectũ uł defectũ conspieit. & iuxta eiꝰ intellegentiã
p̃dicationis suȩ uerba moderat᷑: ut describi in audientis m̃te. eiui¬
tas iherłm. idẽ iusio pacis possit. Dicat᷑ gͦ. sume tͥ laterẽ. uidelicet
ꝓrimi cor t̾renũ. Pones eũ corãte: scilicet ut uitã atq intellec
tũ illius intenta m̃te custodias. & describes in eo eiuitatẽ. iherłm:
ut ei quȩ sint suꝑna gaudia de usione pacis in notescas. Quasi
eñ iã iherłm in latere descripta ẽ: cũ t̾rena mens ceperit quȩ

Expanded text:
laterem, et pones eum coram te. Omnis enim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit. Cui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere. Quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audisiderat, id est provectum vel defectum conspicit, et juxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente civitas Jerusalem, id est visio pacis, possit. Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet ut vitam atque intetum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem; » ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e saerificiũ holocaustũ. St̃ enĩ multa quȩ. agunt᷑ saeri¬
ficia s holocaustũ ñ st̃: qr totã m̃tẽ in amore spiritali mui¬
nime incendunt. Q enĩ sic oꝑant᷑ ea quȩ dĩ st̃ ut tam̃ & q̃
dã quȩ st̃ scłi ñ relinquant. nimirũ sacrificiũ & ñ holo¬
caustũ offert̃. Q aut̃ cuncta quȩ mundi st̃ deseruit. & to¬
saerificiũ & holocaustũ fiunt. Simila itaq in sartagine. e.
muncla mens iusti in xeli spiritalis afflictione. quȩ ꝑ sol¬
licitudinẽ ammaꝵ frigit᷑ & ñ solũ sacrificiũ s etiã holocau¬

Expanded text:
rificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrificia, sed holocausta non sunt, quia totam mentem in amore spirituali minime incendunt. Qui enim sic operantur ea quae Dei sunt, ut tamen ea quae sunt saeculi non relinquant, nimirum sacrificium, et non holocaustum, offerunt. Qui autem cuncta quae mundi sunt deserunt, et tosacrificium et holocaustum fiunt. Simila itaque in sartagine est munda mens justi in zeli spiritalis afflictione; quae per sollicitudinem animarum frigitur, et non solum sacrificium, sed etiam holocau
Abbreviated transcription (Latin):
friget᷑. offeret eã calidã in odorẽ. suauissimũ dño sacerdos qͥ
patri uire. successerit: ꝙ tota cremabit᷑ in altari. Te enĩ simila
in sartagine. frigit᷑: cũ munda mens iusti ꝑ zeli seĩ ardorẽ
cremat᷑. Que. cõsparsa oleo eẽ. p̃cipit᷑. idẽ caritati miscđiã mis¬
ex misec̃iȩ urtute & ardeat & clarescat. Amat enĩ euudẽ
ipsñ quẽ insegui udet᷑. Unae e eaida in odorẽ suaussuimũ ab̃o
offert᷑. ealore simila amisit. Et notandũ quis eã offerre. p̾cip¬
t᷑ iuidelicet sacerdos qui patri iuire. suecesserit. Ille enĩ sacerdos
pat. Quȩ in altari tota eremari p̃cipit᷑: ut uidelicet holoca¬
ustũ fiat. Nolocaustũ enĩ. totũ incensũ dicimꝰ. Unde & in
teanslatone altera hoc in loco hȩc eadẽ similia quȩ in sar¬
tagine frigit᷑ holocaustũ fieri iubet᷑. hoc aut̃ int̾ holocaus

Expanded text:
odorem suavissimum Domino sacerdos, qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi zeli sancti ardore crematur. Quae conspergi oleo praecipitur, id est charitas misex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offertur calorem simila amisit. Et notandum quis ea offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos pat. Quae in altare tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat: holocaustum enim totum incensum dicitur, unde et in translatione altera hoc in loco, haec eadem simila quae in sartagine frigitur, holocaustum fieri jubetur. Hoc autem inter holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
pascit᷑. Necesse: ẽ gͦ. ut int̾ occulta quȩ penetrat filiꝰ hominis uocet᷑:
ut sẽꝑ agnoscat qd̃ ẽ. & nũquã extollat᷑ de his ad que. ducit᷑. Qid̃ ẽ
enĩ ꝓpħȩ ad spiritalia subleuato semꝑ fili hominis dicere: nͥ eũ in¬
firmitatis ꝓpͥȩ memorẽ. facere: ut conseius conditionis infirmȩ
eleuari in cogitatione. ñ debeat de magnitudine. conteplationis suȩ:¬

Expanded text:
ocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia sublevato semper fili hominis dicere, nisi eum infirmitatis propriae memorem facere? Ut conscius conditionis infirmae, elevari in cogitatione non debeat de magnitudine contemplationis su
Abbreviated transcription (Latin):
pa sua sine. flagello derelictos. Hinc enĩ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Auer¬
sio paruuloꝵ int̾ficiet eos: & ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos. Qenĩ a
ciplinȩ inuenit᷑ alienꝰ. Dicat᷑ gͦ. Qͥ audit audiat. & qͥ qͥescit qͥescat:
qr domꝰ erasperans ẽ. Ac si aꝑte. diceret᷑. uos qͥ iã & uerba ueritatis
audire: & a praua cȩpistis actione. quiescere: nolite. illos imita¬
ri. quoꝵ me exasperari morib uidetis. Quod tam̃ intellegere.
& alit̾ possumꝰ. Quidã enĩ uerbũ audientes ñ audiunt: qm̃ au

Expanded text:
pa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Averpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a escat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ plebs isrłitica deseruit reuerti nollens. libellũ repudii
accepit. Deseruit uidelicet peccando. s libellũ repudii acce¬
pit insuis iniqͥtatib sine flagello remanendo. anima enĩ quȩ
peccat. recedit: s sieã post peccatuĩ ꝓsperitas sequat᷑. nulla dis¬
ciplina. nulla districtionis increpatio reuoeat ad cor. indiui¬
sionẽ quã int̾ se & dm̃ fecit. etiã libellũ repudii accipit: ut
iã ueluo aliena derelicta faciat inala que. uult. zeli dĩ fla¬
gella non sentiat: quatenꝰ ad ȩt̃na supplicia ꝓfundiꝰ descendat.
S soror. eiꝰ iuda qm̃ dimissã isrłiticã plebẽ in suis uoluptatib
uidit. ipsa quoq in inmunditia fornicationis erarsit.
Quia enĩ asperit ad ulterã in sua ꝑuersitate. florere. ipsa e¬
tiã ñ timuit deteriꝰ peccare: atq a coniunctione. dñi quasi
a uiri legitimi cubili recedere: unde. necesse ei ut peccantes
quosq tẽ c̃sideremꝰ ãpliꝰ miseros: quando eos c̃spicimus in cul¬

Expanded text:
m plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in cul
Abbreviated transcription (Latin):
in saero uerbo. utraq teneamꝰ: quatenꝰ & obsessionẽ. iherosolimoꝵ quȩ
iuxta litterã postmodũ facta ẽ. in ꝓpħȩ uerbis & factis credamꝰ eẽ
figuratã. & tam̃ ꝑ eandẽ obsidionẽ. obsidio alia id ẽ iñterior designe¬
t̃. In qua iure querimꝰ qid̃ ꝑ sartaginẽ ferreã quȩ murus ferreus di¬
cit᷑ ualeat designari. Illã itaq obsidionẽ qua iherosolimoꝵ ciuitas
destructa ẽ iã factã nouimꝰ. s nc̃ aliã intrinsecus quȩ cottidie agit᷑

Expanded text:
eamus, quatenus et obsessionem Jerosolymorum, quae juxta litteram postmodum facta est, in prophetae verbis et factis credamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem obsidio alia, id est interior, designetur. In qua jure quaerimus quid per sartaginem ferream, quae murus ferreus dicitur, valeat designari. Illam itaque obsidionem qua Jerosolymorum civitas destructa est, jam factam novimus; sed nunc aliam intrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
bis aduersus eã obsidionẽ. & edificabis munitiones. & cõportabis
aggerẽ. & dabis contra eã castra & pones arietes in gyro. S ꝙ uͥ
deseribant. oportet ut hȩc eadẽ dicta que ꝓtulimus spiritalit᷑
disseramꝰ: maxime. qr in eis int̃ponit᷑ qd teneri posse ad litterã
ñ uidet᷑. cũ dicit᷑. Et tu sume sartaginẽ ferreã. & pones eã mu¬
rũ ferreũ int̾te & ciuitatẽ. & obfirmabis faciẽ tuã ad ea. & .e.
rit in obsidione. Nisi enĩ reb hystoricis mystica miscerent᷑. qͥd̃
sartago ferrea necessaria ꝓpħ̃ȩ fuit. ut hanc int̾ se. & eiuitatẽ.
poneret : quatenꝰ se ab eiꝰ obsidione. separaret.  cũ enĩ dicit᷑ su¬
me tͥ sartaginẽ ferreã & pones eã murũ ferreũ int̾ te & ei¬

Expanded text:
 obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, pones arietes in gyro. » Sed qudescribant, oportet ut haec eadem dicta, quae protulimus, spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur, quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum, inter terit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et ci
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ actib ociosi st̃ corpore: s ꝑuersitatẽ. operũ ex delecta¬
tione uersant mm̃te. Hincẽ enĩ qd̃ de uidea ad captiuitatẽ
ꝑueniente scriptũ ẽ. Uidert̃ eã hostes eius. & derisert̃ sabba¬
ta eiꝰ. Hostes qͥppe. sabbata derident. quando maligni sp̃e o
ciose m̃ti prauas cogitationes initiunt: ut & si qͥescit ab o¬
pere: ñ qͥescat amaloꝵ operũ delectatione: Recte gͦ nẽ dici¬
t᷑. qui audit audiat: quatenꝰ sic fiat sermo in aure corpo¬
ris. ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat: ut
prauitatis desideria repellant᷑ a cogitatione. eũ iã repul¬
sa uident᷑ ab opere. uͥ ne maloꝵ sic̃ diximꝰ ȩxempla sequam᷑. adiungit᷑. qr
domꝰ exasperans ẽ. Mali aut̃ & si du tolerant᷑ subito corruunt. & eoꝵ
pęnas infirmi conspiciunt: ne quoꝵ culpas impunitas estimant imi¬

Expanded text:
perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut diximus, exempla sequamur, adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imi
Abbreviated transcription (Latin):
audire. is qui docet᷑ noluerit. dactor tam̃ ꝓ relo quẽ exhibet de
tatẽ ponit: quia in ultionis tẽpore inde doctor a dampnatio¬
nis periculo munit᷑. unde. nc̃ ꝑzelũ custodiȩ cordis frixurã

Expanded text:
audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet de audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet de et civitatem ponit, quia in ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ineadẽ obsidione. ñ erit. si sartaginẽ ferreã int̾ se. & ciuitatẽ.
murũ ferreũ ponit. Ecerte siue in ea captiuitate. quȩ pͥus. siue mea
quȩ postmodũ isrłitieo popło contigit. nullus ab eusdẽ captiuitatis
periculo fuit. s om̃s simul par calamitas inuoluit: qͥd gͦ intellegi uix¬
ta litterã potest. ut ꝓpħa int̾ se ꝙ eiuitatẽ quȩ obsidenda ẽ sar¬
taginẽ. ferreã ponat : s quãuis om̃ẽ hoc qd̃ indescriptione. lateris
sub signo iherosolimoꝵ ciuitatis legit᷑ iuxta litterã factũ sit: nob̾ ta¬
m̃ sciendit ẽ q tẏpicũ aliquid ꝑ sartaginẽ. figurat᷑. s & obsidio ihero

Expanded text:
a in eadem obsidione non erit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit. Et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem quae obsidenda est sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc quod in descriptione lateris sub signo Jerosolymorum civitatis legitur juxta litteram factum sit, nobis tamen sciendum est quia typicum aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
uonim dño gub̃nante iam estis in regia constituti. & ꝓpe est
dies quo ad celestis regis ueluti consistorium ueniatis. moneo
uos frẽs knĩ ut p̃cem legitimam patri & dõ offeren¬
dam ante discatis. Nam qr stupida mens hominum & ignara
celestium nescire. nec inuenire poterat quemadmodum dig
ne p̃caret᷑: ipse uerus dñs ⁊ magister ostendit. ⁊ docuit ꝑ se

Expanded text:
ue gubernante, jam estis in regia constituti, et prope est dies quo ad coelestis regis veluti consistorium veniatis, moneo vos, charissimi, ut precem legitimam Patri et Deo offerendam ante discatis. Nam quia fastidiosa mens hominum et ignara coelestium, nec scire nec invenire poterat, quemadmodum Deum digne precaretur; ipse verus Dominus et magister ostendit et docuit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ante archã: unũ qd̃ ȩre cooꝑtũ ẽ. aliud qd̃ auro nes¬
tit᷑: atq in altari ȩreo cremant᷑ carnes. in altari uͦ aure¬
cremant᷑ carnes intꝰ aromata: nͥ qd̾ cottidie uidemus qr¬

Expanded text:
aliud ante arcam; unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vesaliud ante arcam; unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vestitur. Atque in altari aereo cremantur carnes, in altari vero aurecremantur carnes, intus aromata, nisi hoc quod q
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃dictũ ẽ corpora castigant. quatenꝰ hoc qd̃ ꝑ magistrũ
gentiũ dicit᷑ impleant. ut exhibeatis inquit corpora ur̃a
hostiã uuentẽ. scãm. dõ placentẽ. Hostia qͥppe occidit᷑ ut
offerat᷑ S hostia uiuens ẽ. corpus ꝓ dño afflictũ. Qd̃ & hos¬
tia dicit᷑ & uiuens. qr uiuit in uirtutib & ẽ a u̾ciis occi¬
sum. Hlostia uidelicet qđ iã huic mundo ẽ a prauis actib mor¬
tuum: uiuens aut̃ qr cuncta quȩ pualet bona operatur.
S qr. sub altaris nomine de cõpunctionis flãma sermo se
intulit: hecessariũ puto quȩ sit diuersitas eiusdẽ compunc¬
tionis ostendere. Alia qͥppe cõpunctio ẽ quȩ ꝑ timore nascit᷑
alia quȩ ꝑ amorẽ : qr aliudͤ supplicia fugere. aliud p̃mia de¬
siderare. Unde & in tab̾naculo ꝑ legẽ duo altaria fieri ui¬
bent᷑: unũ uidelicet exterius. aliud uͦ interiꝰ unũ in atrio.

Expanded text:
ut praedictum est, corpora castigant, quatenus hoc quod per Magistrum ut praedictum est, corpora castigant, quatenus hoc quod per Magistrum gentium dicitur impleant: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Hostia quippe occiditur ut offeratur. Sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum. Quod et hostia dicitur, et vivens, quia vivit in virtutibus, et est a vitiis occisum. Hostia videlicet, quia jam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae praevalet bona operatur. 20. Sed quia sub altaris nomine de compunctionis flamma sermo se intulit, necessarium puto quae sit diversitas ejusdem compunctionis ostendere. Alia quippe compunctio est quae per timorem nascitur, alia quae per amorem, quia aliud est supplicia fugere, aliud praemia desiderare. Unde etiam in tabernaculo per legem duo altaria fieri jubentur, unum videlicet exterius, aliud vero interius; unum in atrio,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Sunt aut̃ int̾ eos plurimi qui adhuc carnalit᷑ ui¬
uunt. qui & si fortasse litteras ignorant & p̃cepta dĩ le¬
gere ñ ualent. certe in multoꝵ fideliũ conuersatione bo¬
cottidie oculis opponunt᷑: nec excusatione sua dicere pote¬
peccatoꝵ suoꝵ memores. lacrimis maculas lauant. carnẽ
ꝑ abstinentiã macerant nullis se huiꝰ mundi actioni¬
bus miscent. quȩ habent indigentib tribuunt. & habe
quȩ ñ habent non concupiscunt. Recte gͥ hoꝵ cor altare.
dicit᷑ dĩ. uͥ ex mer ore compunctionis ignis ardet & consu
fideli popło quasi intẽpli atrio uidemꝰ nunquid ñ eoꝵ ui¬
tã nobis ad exemplũ nobis ꝓpositã indesinent᷑ accipimus
Altare gͦ ante faciẽ templi ẽ. cum multi in scȩ eccłiȩ cons¬
pectu sunt positi. qui ęt̃ni uidicis memores semetipsos cot¬
tidie dõ sacrificium in lam̃tum cõpunctionis mactant. qͥ

Expanded text:
fuerit. Sunt tamen inter eos plurimi qui adhuc carnaliter vifuerit. Sunt tamen inter eos plurimi qui adhuc carnaliter vivunt. Qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe in multorum fidelium conversatione boomnium oculis opponuntur. Nec in excusatione dicere potepeccatorum suorum memores lacrymis maculas lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se mundi hujus actionibus miscent, quae habent indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non concupiscunt. Recte igitur horum cor altare Dei dicitur, ubi ex moerore compunctionis ignis ardet, et carofideli populo quasi in templi atrio videmus? Nunquid non eorum vitam nobis ad exemplum propositam indesinenter aspicimus? Altare ergo ante faciem templi est, cum multi in sanctae Ecclesiae conspectu sunt positi, qui, aeterni judicii memores, semetipsos quotidie 1428 Deo sacrificium in lamento compunctionis mactant. Qui,
Abbreviated transcription (Latin):
sa sustinere ꝑ fortitudinẽ minꝰ ualet atq in timore a¬
nimũ deicit. si ꝑ p̾cipitationẽ suam aliquando ad iniustitiȩ oꝑa
quȩ bona sunt custodiat. quibus malis resistat. si minꝰ se a
uoluptatis appetitui temꝑat. s uĩcitur delectatione. iu
stitiȩ oꝑam minus tenet atq aliquando iustitiȩ dominati¬
one suꝑat᷑. minus ẽ fortis. Magna ẽ iustitia. s si minus quã
libet int̾ usta & iniusta oꝑa discernit. si minus acura mũ¬
di & delectatione temꝑat. si minus se contra aduersa. confor.¬
tat. minus est iusta. Mensuret᷑ gͦ ꝑfectoꝵ fideliũ uita ꝑ
quadrũ: & tantũ habeat spiritalis atrii latus unũ. quan¬
tũ latera singula: qr unusquisq prudens ẽ quantũ tem¬
ꝑans fortis & iustꝰ tantum temꝑans quantũ prudens
fortis & iustꝰ. tantum fortis quantum prudens tẽperans
& iustus. tantũ iustus quantũ prudens temꝑans & fortiᷤᷤ

Expanded text:
sa sustinere per fortitudinem minus valet, atque in timore asa sustinere per fortitudinem minus valet, atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando ad injustitiae opera quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando in injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa et injusta opera discernit, si minus curam mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera singula. Quia unusquisque tantum pruperans, fortis et justus; tantum temperans quantum prudens, fortis et justus; tantum fortis quantum prudens, temperans et justus; tantum justus quantum prudens, temperans et fortis