comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi suꝑ iohannem ticluriae filium in derraon
Quia enim illũ praedicare uenelit quenu
erat : e ꝑ regem gentium er pringrua
iudaecrũ praedicaitionis eius temoopis
signantur. Quia autẽ gentilitas eolige

Expanded text:
ni super Joannem, Zachariae filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designa
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanu. Securis uero ẽ. scilicet
redemptor nr̃ : qui uelut exmanubrio
et ferro tenetur ex humanttate. sed inci¬
dit ex diuinitate. Quae uidelicet secu¬
ris iam ad radicem arboris posita ẽ: qr
et si ꝑpatientiam expectat. uidetur
tamen quid factũ est. Onis enim arbor
non faciens fructũ bonũ. excidetur et
in ignem mittetur. Quia unus quisq
ꝑuersus paratam aitius gehennae con¬
cremationem in uenit : qui hic fructum
boni operis facere contempntt. Et no¬
tandũ quod securem non iuxta ramos po¬
sitam. sed ad radicem dicit. Cũ enĩ malo¬
rũ filii tolluntur. quid aliud quã ram
in fructuosae arboris absiduntur Cu
uero tota simul progenies aĩ parenta tol¬
les suc creseitr In quibus iohannis buptists
uerbis constit quod uudientĩ corda
turba ta sunt : cu sprotinus sub infertius

Expanded text:
genus humanum. Securis vero est genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tolles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat quod audientium corda turbata sunt, cum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
quia dũ dura corda gentilum si adsaunit
mine id .ẽ in xp̃o crediderunt i cuis. dil s
facti sunt cuius semini sunt unteus fili
men estis. Siigitur nos ꝑficen xhi sra¬
hȩ iam semen existimus. uidii prrcdra
ꝑfidiam abrahȩ filui ee doserus: Par
uero in illo die tremendi eximins. sanu¬
tes boni: malis filus procdese nn posunt.
estatur propheta qui diat. Hoe dnnes
et iob. si fuerint in medio eiis. iuuoego
dicit dñs cĩs. quia filium et filuan nonli¬
berabunt: sed ipsi iustitia sua libera¬
bunt animas suas. Et rursum. quia boni
filii : nichil malis parentibus prosint. ses
ad reatum potius malorũ parentũ profia¬
at bonitas filiorũ. Ipsa perse uertas
non credentibus iudacis dicit. Siego in
beel zebub eicio demonia. filii ur̃i in quo
eiciunt. ideo ip̃si iudices ur̃i erunt.
Sequitur. lam enim securis ad radicem ar¬
boris posita.ẽ. Omnis enim arbor non faciens
fructum bonũ. ex cidetur et in ignem mit¬
tetur. Arbor huius mundi.ẽ. unauersum

Expanded text:
uia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est, in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde semen estis . Si igitur nos per fie jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: boris posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentute deliquisse meminit :
deflete. Morũ operum que maculas:
lacrimis tergite. Amemus redem̃pto¬
ris nr̃i uestigia. quae peccando con¬
tẽpsimus. Ecce ut diximus ad recipi.¬
endos nos. suꝑnae pietatis sinus ape¬
ritur. Hec maculosa in nobis uita
contẽpnitur. ꝑ hoc quod in quinatio¬
nem Nrãm ꝑ horrescimus. in ternae
iam munditiae concordamus.
Reuertentes nos dñs clementer ampla.¬
titur. quia peccatorũ uita ei esse
in digna iam non potest: quae fleti¬

Expanded text:
juventute deliquisse meministis, juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc quod inquinationem nostram perhorrescimus, internae jam munditiae concordamus. Revertentes nos Dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna jam non potest, quae fleti
Abbreviated transcription (Latin):
se quaeritur. Nemo engo tanti saner e¬
cordiae tempus ꝑdat: nens oscuta
remedia. diunae pietatis & eblata
Eece supna benignitas. auensos nos reuo¬
ent. et nobis reuertentibul net reuo.¬
mentiae sinũ parat. Vniis quici eba¬
tur pensee quo debito constringnsanis
quando illũ ds expectat : ne gi temp¬
tus ex asperetur. Qui ergo ꝑmanere
noluit. redeat. Quistare contempsit:
saltim post lapsum surgat. Quanto
nos amore conditor nr̃ ex pectat insinu¬
at cũ ꝑ prophetam dicit. Rotendio
aus cultaui. nemo quod bonũ ẽ loquit᷑.
N on est qui recogitet in corde suo. et elt
cat. Quid feci. Certe nũquã cogtare
mala debuimus: sed quia cogitare
recta nolumus. Ecce adhuc sustinet:
ut recogitamus. Cidetae tantae pie¬
tatis sinũ. considerate aꝑtũ uobis
miseri cordiae gremium. quos male
cogitantes ꝑdidit. bene cogitantes
tentem peccatricem mulierem. inex.¬
emplum uobis imitationis ante ferce.
Quaeq: uos in adolescentia. quaeq in

Expanded text:
se queritur. Nemo ergo tantae miserise queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur; non est qui recogitetcat quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus: sed quia cogitare recta noluut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantes tentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam ostendit. Quasi enim
manus moysi leues reddidit. qui pon¬
dus mandatorũ legis ad uirtutem con¬
fessionis retorsit. Hanc nobis sequentes
misericordiae promissionem in nuit.
cũ ꝑ prophetam dixit. Holo mortem
peccatoris. sed ut conuertatur & uiuat.
inc iterũ sub iudeae spaeciae unicuiq
peccatrici animae dicitur. Si dereliq¬
quaerit uir dixorem suam. et illa re.¬
cedens duxerit uirũ alterũ. num̃¬
eum ultra.ł Numquid Non polluta
et contantinata erit mulier illa.
uautẽ fornicata es cũ amatorib mul¬
tis. uerum tamen reuertere ad me dicit
dñs. Ecce paradigia turpis mulieris.
dedit : oftendit quod post turpitudi.¬
nem recipi non possit. Sed hãee ipsum
para digma quod protulit: ꝑ misericor¬
diam uincit cũ dicit. Pornicanten
mulierem recipi nequaquam
posse: & tamen ipse fornica
clus tantae pietatis. Donsate fus. pon
et quos in quinatos denustiat. qi qoet
amplecti quaerit a quib  sbisieua

Expanded text:
intelligentiam ostendit. Quasi enim intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentibus misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae speccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nuneum ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis. Tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit; sed hoc ipsum paradigma quod protulit, per misericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicans pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ues. Sumentes igitur lapidem : posue:¬
runt subter in quo sedit. Aaron autem
et hur sustentabant manus eius.
Mases quippe sedit in lapidem : cũ lex
rquieuit in ecclesia. Sed haec eadem
lex manus graues habuit : quia peccantes
quosq non miseri corditer ꝑtulit. sed
seuera districtione ꝑ cussit. Aaron uero.
mons fortitudinis. Hur autẽ. ĩgnis in¬
terpraetatur. Quẽ itaq iste mons for¬
tituanis signat.: nisi redemptorem nr̃m.
Dequo ꝑ prophetam dicitur. Erit in no¬
uissimis dieb praeparatus mons domus
dñi. in uertice montium. Aut quis ꝑ
ignem. nisi sp̃s sc̃s figuratur. Dequo
isdem redemptor dicit. Ignem ueni
mittere interram. Narori ergo ethur.
graues manus moysi sustinent: atq sus¬
tentando leulores reddurt. quia medi¬
ator dł et hominũ. cũ igne sci sp̃s ueni.¬
ens: mandata legis grauia : quae dũ
carnalttar tenerentur. portari non po¬
terant. Tolerabiliora nobis ꝑspiritalem

Expanded text:
ves; sumentes ergo lapidem, posueves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium ? Aut quis per ignem, nisi Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentiae umbra temperabat.
ensemus quantae pietatis fuerit pecca¬
tricem mulierem. non solũ adse ad¬
mittere sed etiam ad tangendũ pedes
praebere. Consideremus grãm miseri.¬
cordis dĩ. et damnemus multitudinẽ
reatus nr̃i. Ecce peccatores uidet et
sustinet. Resistentes tolerat: et tam̃
cotidie ꝑ euangelium chemen¬
ter uoeat. Corifessionem prãm expuro corde
desiderat. et ameta quae ddiquimus relaxat.
emperauit nobis districtionom legis. miseri¬
cordia redẽptoris. In illa quippe seriptũ ẽ.
Siquis hoc riel illua fearit. morte moriatur.
Siquis haec uel illa fecerit: lapidibus obru.¬
atur. Apparuit conditor nr̃ in carne.
confessio peccatorũ nom poenam. sed uitam
promittit. Mulierem sua uulnera confi¬
fentem suscipit. et sanã dimitat. Infle.¬
xit ergo ad misericordiam duritiam legis
qui quos iuxta illa damnat. ipse miseri¬
corditer laberat. Un de bene quoq in lege
scriptũ est : Quia manus moysi erant gra¬

Expanded text:
poenitentiae umbra temperabat. 8. poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant gra
Abbreviated transcription (Latin):
sub specie honiili ceruorũ quaer tu
snl anticis santicorĩ dicit. In diea maebi
quẽ diligit᷑ꝰ anima mea: ubi pascas
ubi cubes  in meridie. Ceruorũ quippe
honulus dñs appellatur : uixta ad¬
sũptam carnem: antiquorũ filius pa¬
trum. Feruentior uero in meridie aestus
ardescit : et umbrosum locũ hynulus
quaerit. quem aestus ign is non afficit.
n illis ergo cordib dñs requiescit. quae
amor praesentis scłi non accendit. quae
carnis desideria non exurunt. quae
in censa siuis anxietatib in huius mun-¬
di con cupiscentus non arescunt.
Unde et mariae dicitur. Sp̃s sc̃s suꝑ
umbrabit tibi. Umbrosa ergo loca in
meridie ad pascendũ hynulus in quirit :
quia talib mentib dñs pascitur.
quae ꝑ respectũ grãe temperatae cor¬
poralib desiderus non uruntur. Plus
ergo paenttens mulier pascebat pitus.
quã pharisaeus dñm pascebat foras.
Qiua ab aestu carnalium. quasi hynu¬
lus redẽptor nt̃ ad illius mentem
fugerat.: quã post uitiorũ ignem

Expanded text:
aerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. Unde et Mariae dicitur: Spiritus sanctssimi obumbrabit tibi . Umbrosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝑ carnem filios recognoscunt.
n tormentis autẽ diues postus. quinq
fr̃s habere se ꝓhibet: quia suꝑbus isdan
iudaicus populus qui exmagna iampir¬
te dampnatus. ẽ : sequaces suos queso
suꝑ terram reliquit quinq sensibduse
poris deditos nouit. Quin reuenit
numero fr̃s quos reliquerat᷑ exprintt.
quia eos ad spiritalem intelligerum
non ad surgere in inferno positus geniaiu
Paen ađ fungos lazarus mittatur : eu quia
mersim a prophaetas nobeant dicis ex
Sed ait. quia non credunt nisi si quis ex
mortuis resurrexerit. Cui protinis
mespondeturi siinopsen et prophetas
non audiunt:  neq siquis exmortuoss
ien an diurt credent .ei. Certe demoy se
uaritos diat. Si crederitis morsi.
crederetis utiq et michi. Deno lesussi¬

Expanded text:
tamen per carnem filios recognoscunt. tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. quia ceternis suppicis
datus. optat operatione iustorũ uel
ultima participari. Cui respondetur.
Quod in hac uita bona recepertt
quia omne suum gau atum. Feluci¬
tatem transitori am putauit.
Habere hic et enim possunt et iufti
bona. Nec tamen haec inre conpenseti¬
one recipere. Qui adũ meliora idẽ.
aeterna appetunt: eorũ iudicio quę¬
libent boria ad fuerint. cũ scis desiꝰ¬
derus aestuant : bona minime ui¬
dentur. Unde dauid propheta qui
regni diuitiis. multisq obsequiis ful¬
ciebatur : quã ius et nace ad necessita¬
tem bona esse conspiceret. uni tamen
sin gulariter bono in hianter a estua¬
batꝰ dicens. Michi autem adherere
dõ bonũ. ẽ. Inter haec uero notandũ
ẽ. quod ei dicitir memento fili.
Ecce enĩ abraham filium uocat: quẽ
ta men a tormento non liberat. Qm̃
huius infidelis populi praecedentes
patres fideles. quia multos asua
Fide deuiasse considerant: eos nulla
compassione a tormentis eripiunt. quos

Expanded text:
siderat, quia aeternis suppliciis siderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ abraham et isaac et iacob in regno
caelorũ. łilii autẽ regni huius : eicien¬
tur in tenebras exteriores. Qui enim
purpura et bẏsso indutus dicitur. recte
regnifilius uocatur: Qui delongico
ad uidendũ lazarũ oculos leuatꝰ: quia
dũ ꝑ damnationis suae supplicia ini¬
deles inimo sunt: fideles quosq
ante diem ex tremi iudicii. suꝑ se in
requi em ad tendunt. quorũ post gau¬
dia con templari nullatenus possunt
Longe uero ẽ. quod conspiciunt: quia
illuc ꝑ meritũ non ad tigunt. In lin.¬
gua autẽ amplius ardere oftenditur
eũ dintur. dOtcte lazarũ ⁊ in tino
extremũ digita sui in aq iͫt igut
legis in ore tenuit uorus eba
et neglegentibus ꝑsalomonom doldoctis
O mnis labor hominis in orren clietam¬
ma illius non implebi tus: sed an
quisquis hoc solũ modo laboret uinso¬
adnquid loqui debeat : artipi tscer¬
tione suae scientiae. mente ibsa u fe¬
iunat. Ab extremo eigit setadia de¬

Expanded text:
cum Abraham et Isaac et Jacob in regno cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenLonge vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et legis in ore tenuit, quae in oet negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi de
Abbreviated transcription (Latin):
res scĩ peccata damnant. confessionem
uero peccatorũ ad probant dicentes.
Confitemini alterutrũ peccata ur̃a : et
orate pro in uicem ut saluemini.
Allcera latari canes lingunt. Sci et enĩ
doctores dũ gntilium confessi onem
accipiunt: mentium uulnera saluti
restitiuint. Unde o̾ bene latarus in
terpretatur ad uutus. quia ipsi hunc
ad di reptionem iuuant : qui eius uul.¬
nera ꝑ linguae correptionem curant.
Potest etiam ꝑ linctionem canũ: lata
adulantiũ lingua signari. Adulan¬
tibus et enim uulnera nr̃a lingere. ẽ.
quod plerũq solent etiam ipła mala
quae nos innobis reprehendimus. in pro¬
bo fauore laudare. Contigit uero: ut
uterq morerentur. Diues qui in dueba¬
tur purpura et bysso : sepultus . ẽ. in in¬
ferno. in sinu uero abrahȩ: lazarus ab
angelis ductus ẽ. Quid abrahȩ sinus.
nisi secretam requiem significat patris.
equa ueritas dicit. Multi in quit ueni¬
ent ab oriente et occidente : et recũbent

Expanded text:
res sancti peccata damnant, confessionem res sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. sed ad elationem  quasi deaccep¬
tis opib tumuit. Et quia ei uerba de¬
fluebant descientia: quasi mice cade¬
bant demensa. At contra iacentis pau¬
peris uulnera. lingebant canes. Hon¬
nũ quã solent in sacro eloquio ꝑ canes prae¬
dicatores in tellegi. Canũ et enim lingua.
uulnus dum lingit curat. Quia et doc¬
tores scĩ. dũ in confessione peccati nr̃i
nos instruunt : quasi uulnus mentis.
ꝑ linguã tangunt. Et quia nos loquen¬
do apeccatis eripiunt. quasi tangendo
uulnera ad salutem reducunt. Quia enĩ
canũ nomine. praedicatorũ lingua sig¬
natur : dũ ꝑ psalmiftam dicitur. Lingua
canũ tuorũ eximicis ab ipso. Ex iudaeis
quippe infidelibus scĩ praedicatores
electisunt : qui in assertionem ueritatis
contra fures latronesq uenientes. mag¬
nos pro dño ut ita dicam : latratus de¬
derunt. Quo contra dequorumdam re¬
probatione dicitur. Canes muti non ua.¬
lertes latrare. Quia igitur praedicato¬

Expanded text:
habuit, sed ad elationem, quasi de accephabuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uiddicũ populum signat. Qui cultum
uitae exterius habuit: qui acceptę legis
delicus ad nitorem usus. c̃. non aditilitatẽ:
Quẽ uero latarus ulceribus plenus. nisi gen¬
tilem populũ figuraliter ex primit: qui
dũ conuersus ad dm̃ peccata sua confiteri.
non erubuit. huic uulnus in cute fuit.:
n cutis quippe uulnere uirus auisceribus
trahitur. et foras erũpit. Quid .ẽ. ergo pec¬
catorũi confessio. nisi peceaterĩt quaedam
uulnerũ ruptio ⁊ Quia peccati uirus
silubriter aperitur in confessione : quod
pestifere la tebat inmente. Uulnera etio¬
enim cutis : in suꝑficiem trahunt humorẽ
putredinis. Et confitendo peccata quid
agimus. nisi malum quod in nobis latebat
Iaperimus . Sed latarus uulneratus
cupi ebat saturari demicis quae cadebant
demensa cdiuitis. et nemo illi dabat : quia
gentilem quemq ad cognitionem legis ad¬
mittere suꝑb ille populus despiciebat.
Qui dũ doctrinã legis non ad carteatem

Expanded text:
nisi Judaicum populum significat, qui cultum nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
prius seruanda .ẽ. ueritas historiae
eti postenodũ requrenda sparitalis in¬
telligentia allegoriae. Iunc nãq alle¬
goriae fructus suauiter carpitur: cum
prius phistoriam ueritatis radice soli¬
datur  Sed quia nonnũ quã allegoria
fucdem aedificat. et historia moralita¬
tem : Nos quia auctore dõ iam fide¬
lib loquimur. non abre credimus.
si ipsum loquendi ordinem post pona.¬
mus. auatenus qui fidem iam rectam
tenetis. prius deallegoria aliquid bre¬
uiter audire debeatis : et quod uobis
demoralitate historiae ualde ẽ. necessa.¬
rium. hoc in expositionis nr̃ae ordine
seruetur ex tremũ: Quia ea plerumq
solent melius recoli. quae contingit post¬
modũ audiri. Sensus ergo allegoricos
sub breuitate trans currimus. ut ad
moralitatis latituainem eitius uenire
ualeamus. Homo quidam erat diues qui
in duebatur purpura et bysso. et ȩpulalatur
cotidie splendide. Quẽ fr̃s hm̃i quẽ diues¬
iste qui in duebatur purpura et brsso. et

Expanded text:
prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quem, frbysso, et
Abbreviated transcription (Latin):
sigilla conspiomus: & da quasi
ꝑ ferta laudamus. M ad huc artifex
coi sederat et linat. laudui iam
audit: & tamen eam tiuulre meli¬
oran do non desinit. Hae quã prae¬
diximus romula : ea quã greco uoca¬
bulo medici paralisin uicant᷑ moles¬
tia corporali ꝑcussa est Multisq
annis in lectiło decubn: pene
omni iacełit membrorĩ Iorficio des.¬
tituta. Hes tamen haec eadem
eius mentem: ad in pacientiam
flagel la ꝑduxerant. Isam ipsa
ei detrimenta menbrorũ: facta fu¬
erant in crementa uirtutũ. Quia
tanto sollicitius ad usum orationis
suc creuerat. quanto et aliud qua¬
libet agere nequa ꝑlebat.
plebat.
Iocte igitur quadasi eã dem redes.¬
tam quã praefacus sum quae utras¬
q discipulas suc filiarũ loco nutri¬
ebat. ÷ uocauit dicens. Mater ueniꝰ
mater ueni. Quae mox cũ alia eius
discipula surrexit : sicut utrisq
referentibus & multisres eadem
claruit. ego quoq eodem tempore
agnoui. Cumq noctis medium lec.¬

Expanded text:
sigilla conspicimus, et jam quasi sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mp̃ hensibilis cernitur moneri deb&.¬
Ei despici non debet. Si uero rep̃hensi¬
eris nihil hab&: uenerari sum mopere
sicut in tercessor deb&. Sed ecce multos
cernimus : quis cuius sit meriti nescimͦ.
mnes ergo uenerandisunt. Tantoq neces¬
se. ẽ. ut omnib te humiliare debeas.
Uẽ frater : et conpresbiter meus speci¬
osus nouit. Eodem tempore quo mo¬
nasterium petii anus quaedã redẽpta
nis urtitibus pollens siꝑ quenas¬
nunc ad huc suꝑ est: qua quam si¬
cie scio: sed nomine nesccil lm
itaq hae uno habita cilo co ninen¬
tes meorum quidem qui tus pori
sed tamen rebus pauperanttus plou¬
cebant. Haec atem qua psetudom
pulã suam magnis uitae metas
ante ibat. Erat quippe mire pici¬
entiae. summȩ oboedienti enra pe
or.is. siI.d silentium studiosatia¬
de ce ad continuae orationis usum.
summi opifigis .adiuid in ꝑsecdo¬
nis habent: sicut saepe imperra
homines. nec dũ ꝑ fecti sailpentis

Expanded text:
cum reprehensibilis cernitur, moneri debecum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monastenis virtutibus pollens, super Praenesnunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum pulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie lazarũ sinon quaerimus ceriimus.
Ecce in portune se pauperes offerint.
rogant nos qui tunc pronobis ii terces¬
sores ueniant. Certe nos omnino roga¬
re debuimus : & tamen rogariur.
id&ẽ si negare debemus quod painiur.:
quando patronisunt qui pount. Holte
ergo misericordiae tempora ꝑdepe.
nolite accepta remedia dissimulare.
nte supplicium: cogitate desupplicio.
ũ quos lib& in hoc mundo ab iectos aspi¬
citis  & iamt siqua rep̃hensibilia eorũ
esse uideantur. nolite despicere. Quia
fortasse quos morũ in firmitas uulnerat:
meclicina pauꝑtatis curat. Quorũ si qua
sunt talia quae debeant iure rep̃hendi.
haec si uultis ad isum uestrae mercedis
in flectitis : ut ex ipsis eorũ uicis cu¬
mulentur uobis in crementa piecatis.
quatenus panem pariter d&is & uerbũ.
anem refectionis : cũ uerbo egreptionis.
Et duo auobis alimenta ꝑcipiant. qui
unũ quaerebuant. dũ & exterius cibo
in terius saciantur eloquio. Pauꝑ ergo

Expanded text:
quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionem sequuntur omnia dimitti iubas.¬
Illa pecciti earnis reserat. redemptor
uero noster. inlicitas & iam cogitationes
dampnat. Siergo moy̾sen & prophaeas
non audiunt. neq siquis ex mortuis
resurrexerit credent ei. Qui a hi qui
uilsera legis praecepta implere negle¬
gunt: saluatoris nr̃i mandatis altiori¬
bus oboedire quando con ualescunt
Et nimirũ constat. quia ciius in plere
dicta renniuunt. ei pro culdubio crede¬
re recusant. Haec nos de ipsa rei gostȩ
consideratione dixisse sufficiat.
poenam diuitis cognoscentes: sollerter
agite. culparũ ur̃arũ in tercessores quę¬
rite : atq ad uocatos uobis indie uidicis
pauperes procurate. Multos & enim
nunc lazaros hab&is. ante ianuas ur᷑ s
lacent. atq his indigent quae uobui
iam saciatis cotidie demensa cadunt
Uerba sacre lectionis debent nos instru¬
ere : ad inplenda mandata piętatis.
Fotidie lazarũ lasi quaerimus in uenimus:

Expanded text:
perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet.perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet.Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus;
Abbreviated transcription (Latin):
in obsequio gaudiorũ. quando & in
pictura nigerꝰ color substernitur. ut
albus uel rubeus clarius uideatur
Et quãuis eis sua gaudia ad ꝑfruendũ
plene sufficiant. mala tamen repro¬
borũ absq dubio semꝑ aspiciunt. Quia
qui creatoris sui claritatem uident : nihil
in creatura agitur quod uidere non possint.
etenti autẽ diuiti ut latarus mittatur.
abraham protinus respondȩc. Habent
moysen & prophetas illos audiant. Sed
qui dĩ uerdbi dispexert : haec audire
non posse suos sequaces estimabat. Vnde &
respondit diues. Hon patermi : sed siquis¬
ad eos ex mortuis ierit credent. Edl sitous
uerad sententia dicitur. Simossen nex
prophetas non audiunt: neq siquis ex
mortus resurrexerit credent ei. Quiaf
numirũ qui uerba legis despiciunt. re¬
demptoris prȩcepta qui exmortuis resur¬
rexeritis quanto subtiliorasunt tanto haci
difficilius implebunt. Minus est enum
precipit : redemptor uero nr̃ ab his qui

Expanded text:
in obsequia gaudiorum, quando in in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatPetenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia diprophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt, redemptoris prrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim praecipit, Redemptor vero noster ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ponia inigne non esset : si non in hac
quod ipse patitur. etiam suis timerti
Utero peecatores in supplicio amplius
puniantur. & eorũ uident igloriam
quos contempserunt. & deillorũ etiam
poena torquentur: quos initaliter.
ante r& ributionem extrema iudicu in¬
uisti in requie. quosdam iustos conspiciunt:
ut eos uidentei in gaudio non solum de
suo supplicio. sed eciam deillorũ bona
crucentur. lusti uero intormentis semꝑ
in tuentur in iustos. ut hinc eorum
gaudium crescat: quia malum cons
piciunt. quod misericorditer euaserunt.
T antasq maiores ereptori suo gratias re¬
ferunt: quanto uident in aliis quod ipsi
ꝑpectꝰsi essent relicti potuerunt. Nec
illã tante beatitudinis claritatem apud
iustorũ animũ. fuseat aspecta poena
reproborum. Quia ibi iam compassio
miseriae noerit. minuere procul
clubio beatorũ lgitiam non ualebit.
Quid autẽ mirũ sidũ iusti in iustorũ
tormenta conspiciunt. hoc eis eueniat

Expanded text:
poena in igne non esset, si non hoc poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter ante retributionem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, piciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet
Abbreviated transcription (Latin):
auetore suo conspiciunt. se⁊nulla.¬
tenus esse repulsos. Hec in iusti ergo.
ad beatorũ sortem transeunt. quia
dampnatione ꝑpetua constringuntur.
Iec iusti transire  ad reprobos possunt:
miserentur. Sed post quã ardenti
diuiti dese spes tillitur. eius ani¬
mus ad propinquos quos reliquerat
recurrit. Quia reproborũ mentem
p̃oena sua quando que inutiltter
erudit ad caritatem. ut iam tuno
&lam suos spiritaliter diligant.
qui hic dũ peccata diligerent. nec
se amabant. Vnde nunc dicitur
ogo ergo tepater ut mittas eũ in do¬
mũ patris mei. Habꝑo enĩ quinque
ne et ipsi ueniant in hunc locũ tor¬
mentorũ. Qua inre notandũ ẽ: ar¬
denti diuiti quanta ad supplicium eu¬
mulanttur. Ad poenã nãq suomi. ei
eti cognitio seruatur et memioria.
Cognosett eñi lacarũ quẽ despextuu
feliquit quoe sestorei quippe ultio de
paugert. non esset. si hune masert¬
batione non recognos ceret. S ꝑferta

Expanded text:
auctore suo conspiciunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam, ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
uđ uos nonpessunt ÷ neq inde hue trans¬
mlues noriba lire ualde quaerendũ ẽ
quomodo dicatur. hi qui uolunt ad uos
transire non possint. Quia enuim hiqui
ininferno sunt ad beatorũ sortem tran¬
sire cupiunt : dubium non est. Qui
uero iam in beatitudinis sorte suscepti
sunt  quo pacto dicitur. quia traisi¬
re ad eos qui in inferno crucianter
uolunt: Sed sicut transire reprobi
ad electos cupiunt. id s a suppliciorũ
suorũ afflictione migrare: tta ad
afflictos atq instarmentis positos.
transire iustorũ .ẽ. mente ire ꝑmiseri¬
cordiam. eosq uelle liberare. Sed
qui uolunt debeatorũ sede ad afflic¬
tos atq in tormeatis positos transire
non pssunt : quid iustorũ anime quã¬
uis instiat naturae bonitate miseri¬
com passione meueantur. Ipse quippe
iudici concordant: cut inherent. Et
eis quos eripere non possunt: nec ex
misericord con descendunt. Quia
tanto illos tunc ase uidebunt extra¬
neos: quanto & abeo quẽ diligunt

Expanded text:
ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatisunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare; ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericompassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
si quando turbatus sp̃u in fremu¬
isse dicitur: ipse diuinitus dis¬
ponebat. quantum ipse huma¬
nitus turbaretur In muttibi¬
liter om̃i bus presidens: & se¬
met ipsum muttibilem in satir¬
factione in firmittitir ostenders
Qui etus ergo insemae ipso ma¬
nens: disposuit quid quid pro
ostendenda humanitate quã
susceperat. & iam turbulentis
gimus: nil in rebur conditis a¬
nimci nr̃a carius amamus &
sicut animam nos eos diligere
didicimus. quibus amoris nr̃i
exprimere pondus curamus.:
Potest per eius animam. electo¬
rum uita signari & cũ satcita¬
cd feriendam redemptoris. carrem
pmittitur. ab anima separacur
Quuacum corpus erus ad passio¬
nem accepit electos euis aute
sug pocestacis amtetienistumq
asiur caro ꝑerucem moritur: ho¬
rum mens contra temptamenta
solidatur. dicatur ergo. Ecce
in manu tua est uerũtcimen ani¬
mam illius serua Acsi aperte
audicit : licenciam contra eius¬
corpus accipe: & ab electir illius¬

Expanded text:
si quando turbatus spiritu infremusi quando turbatus spiritu infremuisse dicitur , ipse divinitus disponebat quantum ipse humanitus turbaretur, immutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate, quam susceperat, etiam turbulentus gimus, nihil in rebus conditis anima nostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amoris nostri exprimere pondus conamur, potest per ejus animam electorum vita signari. Et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur; quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a jure suae potestatis amittit; cumque illius caro per crucem moritur, horum mens contra tentamenta solidatur. Dicatur ergo: Ecce in manu tua est, verumtamen animam illius serva. Ac si aperte audiat: Licentiam contra corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur tenebat Ut ipse iti
se adusum pietatis in torquer&
quid quid eorum contrase mali¬
cia ꝑ missa seuiret Dicatur er¬
go scittine Ecce in manu tua
est. Quia adferiendam carnem
seuiens licenciam accepit: sed
pocesttiti illius nesciens de seruruut:¬
Arimci uero eiur seruare preei¬
pitur. N ion quod hanc temture ꝓ¬
lbetur: sed quod hanc temptture
Non posse conuincitur: neq enimn
sicut nos qui puri hominer sumꝰ
in ruente sȩpe temptticione con¬
cutimꝰ: itti redemptoris nr̃i ani¬
ma temptticionis est necessitaite
turbatti Hostis namq. ñr & si in
excelsum montem eum ꝑmissum
ad sumpsit. sidaturum seregna
nundi ꝑhibuit. siquasi in pa-¬
ne uertendos lapides ostendit:
mentẽ tameri mediatoris dei
& hominum. temptticione qͦs¬
scre Nonualuit: Sic enim dig¬
natus est hȩc exterius cuncta
suscipere: ut ttĩmen eiur mens
in terius diuinitatis suȩ inhereis
in concussa ꝑmaneret: Qui &

Expanded text:
tenebatur tenebat; ut ipse in tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se malitia permissa saeviret. Dicatur ergo ei: Ecce in manu tua est; quia ad feriendam carnem saeviens licentiam accepit, sed potestati illius nesciens deservivitAnimam vero illius servare praecipitur, non quod hanc tentare prohibetur, sed quod hanc superare non posse convincitur. Neque enimsicut nos, qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster etsi in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et
Abbreviated transcription (Latin):
S me potestatem: nisi tibi data es¬
set desuper:. Sed ttimen hanc po¬
testatem quam contrase ei extrin¬
secus dederat : suis seruire lucris in¬
trinsecus com pellebat Pilatus enĩ
uel scittn qui eiusdem pilati ca¬
put extiterat. sub potestate illi¬
us suꝑ quem potestatem accepe¬
rant tenebantur Quia & su¬
perius ipse disposuerat: hõc qđ
in ferius accidens aꝑ secutore
tollertbat. At cum exmala m̃¬
te in fidelium surgeret: utilita¬
ti tuimen electorum omnium
ipsa quoq crudelitas deseruiret:
Pie igitur disponebat in tus: qđ
sem& ipsum pati nequiter ꝑmit¬
tebat foris Hinc est enim: quod
deillo in caena dicitur: Sciens
iħs qui om̃ia dedit ei pater ini
Imanus. & quia adeo exiuit &
Naddeum uadit: Surgit aceria
& ponie uestimenta sua Ecce
in manus persequencium itu¬
rus: sciebat quod in manu suc ip¬
sos & iam ꝑ secutores acceperat:
Qui enim om̃ia accepisse senous¬
rtit : consttit quici & ipsos aquib

Expanded text:
n me potestatem, nisi tibi data esn me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Sed tamen hanc potestatem, quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus 86 compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius, super quem potestatem acceperat, tenebatur; quia et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat; ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter permittebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus, quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus