comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at bonũ: et est bonum unde fa¬
cias bonum Honum qd̃ facit
bonum : deus est: Non enĩ fat̾
hominẽ bonũ: insi ille qui semꝑ
est bonus: Ergo ut sis bonus:
dm̃ inuoca Aliud aut̾ bonum ẽ
unde facias bonum: id est qͥcquid
habueris: Nurum est. argentũ
est. bonum est: nõ qd te faciat
bonum: s unde facias bonu
Habes aurum. habes argentũ:
ꝙ concupiscis aurum. ⁊ ꝯcupiscis
argentũ: Q̾ habes. ꝙ concupis¬
cis. Et plenus es. ⁊ sitis: Si ple¬
lentia. Sunt homines in mor¬
bo᷑ hũmore pleni sũt: ⁊ semꝑ
siciunt: Humore pleni sunt. ⁊
humorẽ siciunt: Quomͦ gͦ de¬
lectas opulentiam: qui habes
hydropem concupiscẽciã. Habes
gͦ aurum: bonũ est: Habes. ñ un¬
de sis bonus: s unde facias bonũ
Quod bonũ inquis facturus
sum de auro: Nõ audisti psalmũ:
est bonum unde bonus es: id¬
est iusticia Si habes bonum
unde sis bonus: Fat bonũ de bo¬
no unde nõ es bonus: Habes

Expanded text:
at bonum: et est bonum, unde faat bonum: et est bonum, unde facias bonum. Bonum quod facit bonum, Deus est. Non enim facit hominem bonum, nisi ille qui semper est bonus. Ergo ut sis bonus, Deum invoca. Aliud autem bonum est unde facias bonum: id est, quidquid habueris. Aurum est, argentum est; bonum est, non quod te faciat bonum, sed unde facias bonum. Habes aurum, habes argentum; et concupiscis aurum et concupiscis argentum. Et habes, et concupiscis; et plenus es, et sitis. Morlentia. Sunt homines in morbo, humore pleni sunt, et semper sitiunt. Humore pleni sunt, et humorem sitiunt. Quomodo ergo delectas opulentiam, qui habes hydropem concupiscentiam? Habes ergo aurum, bonum est: habes, non unde sis bonus, sed unde facias bonum. Quod bonum, inquis, facturus sum de auro? Non audisti Psalmum? est bonum unde bonus es, justitia. Si habes bonum unde sis bonus; fac bonum de bono unde non es bonus. Habes
Abbreviated transcription (Latin):
uati uana:. Tute saluũ facis.
si uolueris: Sana me domine
et sanabor: Nos bom conditi su¬
mus: abono Fet̃ etũ deus ho-¬
minẽ rectum. Arbitrio autẽ
nto. facli sumus tnali. Potu¬
imus ẽẽ ex bonis mali: ꝙ pote¬
rimus eẽ ex malis boni:. Sed
qui semꝑ est bonus. ip̃e fatit
ex malo bonũ: quia ip̃e homo
uoluntate sua nilnerare se po¬
tuit. Non queris medicũ ut
uulueres te: sed cũ uulnetan̾is
te queris qui sanet te. Bona
gͦ scd̃m tempus. bona tempota¬
lia. corporalia. carualia noum̃ꝰ
clare filiis nris: etiam cũ simꝰ
mali. Hona enim sunt ⁊ istar
Quis dubitet; Pistis. ouun.
aer iste quẽ ducimus: bona st̃:
Hecip̃e diuicie in quib homines
extolluntur. et pares suos hoies
alios non agnoscunt: in quibus
inqmͣ homines extolluntur. ma¬
gis amantes uestem fulgentẽ ꝙͣ
cogitantes ꝯmunẽ cutẽ: Ipẽ gͦ
diuicie bone sũt: S ista omĩa
bona que ꝯmemoraut: a malis
et bonis haberi possent : Q cum

Expanded text:
vani vana: Tu te salvum facis, vani vana: Tu te salvum facis, si volueris? Sana me, Domine, et sanabor. Nos boni conditi sumus a bono: fecit enim Deus hominem rectum ; arbitrio autem nostro facti sumus mali. Potuimus esse ex bonis mali, et poterimus esse ex malis boni. Sed qui semper est bonus, ipse facit ex malo bonum: quia ipse homo voluntate sua se sanare non potuit. Non quaeris medicum, ut vulneres te: sed cum vulneraveris te, quaeris qui sanet te. Bona ergo secundum tempus, bona temporalia, corporalia, carnalia novimus dare filiis nostris, etiam cum simus mali. Bona enim sunt et ista, quis dubitet? Piscis, ovum, ux ista, aer iste quem ducimus, bona sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extolluntur, et pares suos homines alios non agnoscunt: in quibus, inquam, homines extolluntur, magis amantes vestem fulgentem, quam cogitantes communem cutem; ipsae ergo divitiae bonae sunt: sed ista omnia bona quae commemoravi, a bonis et malis haberi possunt; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pit: et querens inueniet. et
pulsanti aperietur. Aut quis
est ex uob̾ homo. a quo petĩt fi¬
lius eius panẽ : nũquid lapide
porrigit ei. Aut si piscem pe¬
cierit: nũquid serpentẽ porrigit
scorpionem porrigit ei ͦ Si ergo
nos inquit cum sitis mali. no¬
stis bona data dare filiis urĩs:
est. dabit bona petentib se. Cũ
sitis inquit mali: nostis bona
data date filiis urĩs Siran¬
da res frẽs: mali sumus: ⁊̃ honũ
patrẽ habemus: Quid eusdentiꝰ:
Audiuimus nomen tirm̃ Eũ
sitis in quit mali: bona data no¬
stis date filiis urĩs  quos dix̃
malos: uidete qualem patrem
illis ostendit: Quantomagis
patec ur̃: Quoꝵ patet: Certe
malorum. Et quał pater. ileõ
idõ mali bonũ patrem habemꝰ.
ne semꝑ mali remaneamus. Ne¬
mo malus facit bonum Si ne¬
mo malus facit bonũ: homo
malus qͦmͦ se facit bonũ: Facit
de malo bonum:. qui semꝑ est
bonus. Sane me inquit dne
et sanabor: saluum me fat et
salius ero Quid michi dicũt

Expanded text:
et pulsanti aperietur. Aut quis est ex vobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem porrigit ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porrigit  porrigit ei scorpium? Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, est, dabit bona petentibus se? Cum sitis, inquit, mali, nostis bona data dare filiis vestris. Miranda res, fratres: mali sumus, et bonum Patrem habemus. Quid evidentius? Audivimus nomen nostrum: Cum sitis, inquit, mali bona data nostis dare filiis vestris. Et quos dixit malos, videte qualem Patrem illis ostendit: Quanto magis Pater vester? Quorum Pater? Certe malorum. Et qualis Pater? Nemo ideo mali bonum Patrem habemus, ne semper mali remaneamus. Nemo malus facit bonum. Si nemo malus facit bonum, homo malus quomodo se facit bonum? Facit de malo bonum, qui semper est bonus. Sana me, Domine, inquit, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero . Quid mihi dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
iecta nec emin potest.
est neq enim potest: nõ homon
potest. sĩ aĩa nõ potest. nõ demq
ip̃a caro quia dei creatura nõ potis
sed prudentia carnis nõ potestui¬
tium nõ potest. nõ natura. quimꝰ
si diceres: ¶laudicatio. recte amibi¬
lationi nõ est subiecła Neq enmi
potest : pes potest. sed clauditatoñ
potest: Tolle claudicationẽ. ⁊ us¬
bis rect̾am ambulationẽ: sed ꝙ¬
diu claudicatio est. nõ potest. Sit
quam diu prudenitia est cariis.
nõ potest: Non sit prudentia car¬
nis: q homo potest: Prudentia
dentia carnis inimica in dm̃i
noli sit accipere qi inimica istai
possit ledere dm̃: Resistendo ĩ¬
mica est: nõ nocendo: Illi autẽ uo¬
cet in quo est prudentia carms
quia uitium nature nocet: inqua
natura nõ est: Medicina autẽ
ideo inuenta est. ut pellatur u¬
tium: ⁊ natura sanetur. Uenit gͦ¬
nit: Hoc ꝓꝓterea dixi: quia ma¬
nichei uolentes aliam contra d̾n
inducere naturam mali qͣr dehe

Expanded text:
is, nec enim potest. Quid est neque enim potest? non homo non potest, non anima non potest, non denique ipsa caro, quia Dei creatura est, non potest: sed prudentia carnis non potest, vitium non potest, non natura. Quomodo si diceres, Claudicatio rectae ambulationi non est subjecta: neque enim potest. Pes potest, sed claudicatio non potest. Tolle claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Sed quamdiu claudicatio est, non potest: sic quamdiu prudentia carnis est, non potest. Non sit prudentia carnis, et homo potest. Prudentia udentia carnis inimica in Deum, noli sic accipere, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non occidendo. Illi autem nocet, in quo est prudentia carnis: quia vitium naturae nocet, in qua natura inest. Medicina autem ideo inventa est, ut pellatur vitium, et sanetur natura. Venit ror. Hoc propterea dixit, quia Manichaei volentes aliam contra Deum inducere naturam mali, aliquant
Abbreviated transcription (Latin):
re : adiuuuari sp̃u in mentẽ: et con¬
cupiscentiis carnis nõ obedire: Sic
ergo impletur in nobis lex: imple¬
tur in nobis iusticia dei: Modo in¬
terim impletut: post concupiscẽ¬
tias tuas nõ eas: Post concupis¬
centias tuas cũ audis: illicitas ac¬
cipez Post concupiscentias tuas
nõ eas: Debet impleri ex uolun
nobis p̃teritoꝵ pcc̃oꝵ. siue ĩ fcĩs.
siue in dictis. siue in cogitationi¬
b: totum deletum est sacro bap¬
tismate Omĩa debita deleuit u¬
na indulgentia. Re̾stat gͦ cum
carne conflictus: quia deleta est
iniquitas sed manet infirmitas
In est titillat delectatio illicite c̃¬
cupiscentie: pugna. resiste. noli
consentire. ꝙ impletur hic post
concupiscentias tuas nõ eas: Qͥ¬
a ⁊ si qũ obrepunt. ⁊ usurpant
sibi ocłm. aurem. linguam. uola¬
titam cogitationenẽ. nec sic despe-¬
remus de salute nr̃a:deo cotidie
dicimus. dimitte nobis debita no¬
stra: Iusticia inquit legis imple¬

Expanded text:
re? Adjuvari spiritu in mente, et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletur in nobis justitia Dei. Modo interim impletur, Post concupiscentias tuas non eas . Post concupiscentias tuas, cum audis, illicitas accipe. Post concupiscentias tuas non eas, debet impleri ex voluntnobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cum carne conflictus: quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. Inest, titillat delectatio illicitae concupiscentiae: pugna, resiste, noli consentire; et impletur hic, Post concupiscentias tuas non eas: quia et si quando subrepunt, et usurpant sibi oculum, aurum, linguam, volaticam cogitationem, nec sic desperemus de salute nostra. Ideo quotidie dicimus, Dimitte nobis debita nostra . Justitia, inquit, legis imple
Abbreviated transcription (Latin):
fide: catholica fide. sp̃m dei in nob̾
ẽẽ. tognoscimus. sed quid decarne
uilla mortali. ꝗd delege ĩmẽbris
ie pugnate legimẽtus. quid de illo
gemitu miser ego homoͦ audi si
aut̃ xp̃s in uobis: corpus quidẽ
corpore mortuo ꝓpt̾ pcc̃m iam de¬
sꝑandũ est nulla spes est : sic
uormit ut nõ audiat. ut surgatᷤ
Absit: Corpus quidem mortu
sticia de nr̃o  corpore: Nemo autͣ
tarnem suam odio habuit: Hi¬
demus qmͣ sollicite curetur sepua¬
tura mortuoꝵ. corpus quidẽ mor¬
solationen:. Uellem quidem ⁊ cor¬
pus meum eẽt inuita. sed quia
nõ potest. sit uel sp̃s m̃s. sił uel
aĩa mea Expecta: noli ẽẽ sollicitus¬

Expanded text:
fide, catholica fide, Spiritum Dei nobis fide, catholica fide, Spiritum Dei nobis inesse cognoscimus. Sed quid de carne illa mortali? Quid de lege in membris nostris repugnante legi mentis? Quid de illo gemitu, Miser ego homo? Audi, Si autem Christus in vobis, corpus quidem corpore mortuo propter peccatum, jam desperandum est? Nulla spes est? Sic dormit, ut non adjiciat ut resurgat . Absit. Corpus quidem mortuustitia de nostro corpore. Nemo autem carnem suam odio habuit . Videmus quam sollicite curetur sepultura mortuorum. Corpus quidem morsolationem, Vellem quidem et corpus meum esset in vita: sed quia non potest, sit vel spiritus meus, sit vel anima mea. Exspecta, noli esse sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
carne sed in sp̃ũ: si tam̃ sp̃s dei
habitat in uobis: Non estis in crͣ¬
ne. quia nõ facitis oꝑa caruis cõ¬
sentiendo concupiscẽtie carnis: sed
estis in spũ. quia scd̃m interiorẽ
homineni condelectamini legi dei:
et hoc est si tam̃ sp̃s dei habitat
mitis: ad huc in carne estis: Sic
gͦ nõ estis in carne: ut in sp̃u dei si¬
tis: Tunc emĩ in carne nõ estis Nã
si recedat sp̃s dei. pondere suo sp̃s
hominis reuoluitur in carnem: redit
ad fcã carnalia redit ad concupiscẽ¬
cias seculares: ꝙ erunt illius hõĩs
peiora nouissima: quam etant pri¬
ma Sic gͦ habete libetum arbitri
um: ut impleretis auxilium: Non
estis in carne Et hoc ex intib ur̃is:
Absit. Unde gͦ ÷ si tam̃ sp̃s dei habitat
habet. hic non est eius: Noñ gͦ
se extendat. nõ se iactet. nõ sibi ar¬
roget. uirtutem ꝓpriam egena ⁊
nus eras nõ stetisti ⁊ tuis uirib
surrexisti ͤ siquis sp̃m xp̃i nõ habꝙ¬
Ex ip̃a dilectione iusticie. integra

Expanded text:
n Spiritu: si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Non estis in carne, quia non facitis opera carnis consentiendo concupiscentiis carnis; sed estis in Spiritu, quia secundum interiorem hominem condelectamini legi Dei: et hoc est, Si tamen Spiritus Dei habitat mitis, adhuc in carne estis. Si ergo non estis in carne, ut in Spiritu Dei sitis; tunc enim in carne non estis. Nam si recedat Spiritus Dei, pondere suo spiritus hominis revolvitur in carnem, redit ad facta carnalia, redit ad concupiscentias saeculares: et erunt illius hominis pejora novissima quam erant prima . Sic um, ut imploretis auxilium. Non estis in carne. Et hoc viribus vestris? absit. Unde ergo? Si tamen spiritus Dei habitat habet, hic non est ejus. Non ergo se extendat, non se jactet, non sibi arroget virtutem propriam, egena et nus eras, non stetisti, et tuis viribus surrexisti? Si quis Spiritum Christi non habex ipsa dilectione justitiae, integra
Abbreviated transcription (Latin):
ulla dubitatione soluentenor e sines
utiq in hot corꝑe loquebati ⁊i
tamen ad uinxit: Uos aute nõ es¬
tis in carne Putas. ẽ hic aliquis
in nobis cui dc̃m est : ecce ppło dei
dixit: ecce eccłie dixit  romanis
quidem scribebat sed iiniu̾se xp̃i et
clesie dixit. sed tritito dixit nõ pa¬
lee masse dixit latenti: nõ stipule
apparenti: ¶nus quisq in corde su¬
o cognoscat: Nos aurib loquim:
conscientias non uidemus: Camẽ
scd̃m ea que superius locuti sumꝰ.
existimo in noĩe xp̃ĩ eẽ implebe qͥ¬

Expanded text:
tatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem non estis in carne. Putas, est aliquis hic in nobis, cui dictum est? Ecce populo Dei dixit, Ecclesiae dixit: Romanis quidem scribebat; sed universae Christi Ecclesiae dixit; sed tritico dixit, non paleae; massae dixit latenti, non stipulae apparenti. Unusquisque in corde suo agnoscat. Nos auribus loquimur, conscientias non videmus: tamen secundum ea quae superius locuti sumus, existimo in nomine Christi esse in plebe
Abbreviated transcription (Latin):
amarche: Ergo nõ ꝑlacuerunt
ꝑlacuerunt scĩ martyres. qui ã
entissime ꝑferebant: placuett̃.
incarne nõ fuetunt. Portabãt
dem: nõ portabantur a carnez Iã
n paralitico dcm̃ erat: tolleꝰ g¬
am tuum. Qui ergo in catñe Nõ
quem admodũ dixi. quem ad¬
modum iam exposui nõ in hoc scło
uiuendo sed carms concupidentis
consentiendo: deo placet pis pnstiis

Expanded text:
ae? Ergo non placuerunt lacuerunt sancti martyres, qui antpatientissime perferebant? Placuerunt, sed in carne non fuerunt. Portabant carnem, non portabantur a carne. Jam enim paralytico dictum erat, Tolle grabatum tuum . Qui ergo in carne sunt, quemadmodum dixi, quemadmodum jam exposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carnis concupiscentiis consentiendo, Deo placere non poss
Abbreviated transcription (Latin):
test. nõ de anima dc̃m e ñss¬
natura adnõ deo uero ⁊ bono cõ¬
ni heri sapiebat scd̃m carnem.
me sapit scd̃m sp̃m: Expulsum
uitium: sanata est natura: Nã
am diu eẽt prudentia illa carnis:
m̃o legi dei eẽ subiecta nõ posset.
lum diu em̃ in ẽ ꝑuitium clau¬
ino: nullo mͦ effe potest recta
mbulatio: Sanato aut̃ uitio: te¬
uanta natura Fuistis aliquãdo
mebre: nũc aut̃ lux in dño ui
igͦꝰ quid sequitur qui aut̃ in
me sunt. id est qui in carne con¬
uit: qui concupistentias suas se¬
situr.qui in his habitant.quie
uoluptatib ob lectantur.: qui ĩ
uin delectationib beatam felicẽ
uitam constituunt: ip̃i enĩ sunt
emue: deo placere nõ possũt. Nõ
Ssit dictum est. qui aut̃ in camne
deo placere nõ possut: ꝙͣ dcm̃ eq¬

Expanded text:
test; non de anima dictum essnatura a Domino Deo vero et bono condita, heri sapiebat secundum carnem, hodie sapit secundum spiritum: expulsum est vitium, sanata est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse non posset. Quamdiu enim inest per vitium claudicatio, nullo modo potest esse recta ambulatio. Sanato aurem vitio, reparata est natura. Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domigo quid sequitur: Qui autem in carne sunt; id est, qui in carne confidunt, qui concupiscentias suas sequuntur, qui in his habitant, qui earum voluptatibus oblectantur, qui in earum delectationibus beatam felicemque vitam constituunt, ipsi sunt in carne; Deo placere non possunt. Non enim sic dictum est, Qui autem in carne sunt, Deo placere no
Abbreviated transcription (Latin):
a carnis odit. prudentiam aĩã
ait grõtionẽ mortis odit. Qor¬
aptibile hoc induat incorrupti¬
mem: ⁊ mortale hoc induat in¬
prtalitatẽ: seminetur corpus
miale. tesurgat corpus spiri¬
ale: ⁊ udebis plenam ꝑfectamq
incordiam: Uidebis creaturam lau-¬
ire creatorem: si ergo sp̃s eius qͥ
iscitauit ihm amortuis habitat
mortuis. uiuificabit ⁊ mortali¬

Expanded text:
a carnis odit, prudentiam carnis a carnis odit, prudentiam carnis odit, contentionem mortis odit. Corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem; seminetur corpus animale, resurgat corpus spirituale ; et videbis plenam perfectamque concordiam, videbis creaturam laudare Creatorem. Si ergo Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat mortuis, vivificabit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. uiuficabit ⁊ mortalia
pora ur̃a. quia sium sangnis̃
dedit ꝓ salute urã Promulines¬
di dubitas: qui tale pignus tens
sic gͦ homo. nõ erit mortis
la contentio: Sic implebitur qͥ
dc̃m est. miset ego homo quisn
liberabit de corpore mortis huis
bis est uinificabit ⁊ morat
corpora ur̃a: sic liberaberis deti¬
pore. mortis huius ñ corpus ã hi¬
bendo uł alterum habendo. sed ñ
ulterius moriendo: Si enĩ to
ad derꝙ mortis huius. ⁊ dur
quis me liberabit de corpore fte¬
te. suggereretur error cogitans¬
nis humane. ⁊ diceretur: Hstel
quia nõ nult deus nos ẽẽ curi
corpore;De corꝑe inquit morne
huius: mortẽ tolle: ⁊ bonũ esti
pus: Detrahatur mors nouissia
inimica: ꝙ erit mͥ inetecnũ cut
mea amica. Nemo em̃ uinꝙͣ cal¬
nem suam hodio habuit: ¶ s
sp̃s concupiscit contra carncl.
⁊ si modo rixa ẽ in ista domo m¬
ritus litigans nõ ꝑ niciem sel
cordiam querit uxoris: Abscfe
contra carnem: oderit carnẽ. I¬

Expanded text:
vobis, vivificabit et mortalia corpora vestra; quia suum sanguinem dedit pro salute vestra. Promissum reddi dubitas, qui tale pignus tenes? sic ergo, homo, non erit mortis illa contentio, sic implebitur quod dictum est, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus bis, vivificabit et mortalia corpora vestra. Sic liberaberis de corpore mortis hujus, non corpus non habendo, vel alterum habendo; sed non ulterius moriendo. Si enim non adderet, mortis hujus, et diceret, Quis me liberabit de corpore? forte suggereretur error cogitationi humanae, et diceretur: Vides quia non vult Deus nos esse cum corpore? De corpore, inquit, mortis hujus. Mortem tolle, et bonum est corpus. Detrahatur mors novissima inimica, et erit mihi in aeternum caro mea amica. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit. Etsi spiritus concupiscit contra carnem, ritum ; etsi modo rixa est in ista domo, maritus litigans, non perniciem, sed concordiam quaerit uxoris. Absit, contra carnem oderit carnem. Viti
Abbreviated transcription (Latin):
limꝰ. ut nos eum meliorẽ faciala¬
mus: Colimus eñ eum adorandor ũ
arando: Ille aut̃ colit nos tanꝙͣ agͥ¬
cola agrum: Qd̾ gͦ ille nos colit meli¬
ores nos reddit: quia ꝙ agricola agrũ
colendo facit meliorẽ: E ipm frutum
in nobis querit: ut eum colamꝰ. Cultaᷤ
ipius est innos. ed̾ nõ cessat uͥbo suo
extirpare mala semina de cordibus nr̃is.
apire cor nr̃m tanꝙͣ aratro sermoni&.
plantare semina p̃ceptoꝵ: expectare
fructum pietatis: Cum enĩ istam cul
gricole nr̃o: sed fructum reddimus cͦ
gaudeat: Et fructus nr̃ nõ illum diti¬
orẽ facit. sed nos beatiores : Ecce audi¬
te. quia sicut dixi colit nos deua. Iam
quia nos colimus deum: nõ opus est
ut ꝓbetur uobis Omĩs eñ homo hic
habet in ore quia homines colũt dini¬

Expanded text:
limus, ut nos eum meliorem colendo faciamus. Colimus enim eum adorando, non arando. Ille autem colit nos tanquam agricola agrum. Quod ergo nos ille colit, meliores nos reddit; quia et agricola agrum colendo facit meliorem: et ipsum fructum in nobis quaerit, ut eum colamus. Cultura ipsius est in nos, quod non cessat verbo suo exstirpare semina mala de cordibus notris, aperire cor nostrum tanquam aratro sermonis, plantare semina praeceptorum, exspectare fructum pietatis. Cum enim istam cultgricolae nostro, sed fructum reddimus quo gaudeat. Et fructus noster non illum ditiorem facit, sed nos beatiores. te, quia sicut dixi, colit nos Deus. Nam quia nos colimus Deum, non opus est ut probetur vobis. Omnis enim homo hoc habet in ore, quia homines colunt D
Abbreviated transcription (Latin):
ceps huius mundi iã iudicntise
pest diabolus princeps iniquo¬
um qui corde non habitant nͥ
lot inundo quem diligunt. et
somundus uocantur: Sicut no¬
sra conuersatio incelis est si resur
nm nobiscũ id est cum corpore suo n¬
nuis est xp̃s: sic cũ om̃ib impiis
nib caput est cum quodam corpore
si unus est diabolus Quaꝓpt̾ sic̃.
ios nõ separam᷑ a irsticia de qua doꝰ
rit quia ad patrem riado: sic impii
ñ separantur ab illo iudicio de quo
xit. quia princeps huius mundi
udigcatus estz¬

Expanded text:
nceps hujus mundi jam judicatus est: nceps hujus mundi jam judicatus est: id est, diabolus princeps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo, quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in coelis est, si resurdum nobiscum, id est, cum corpore suo unus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps hujus mundi jam judicatus est
Abbreviated transcription (Latin):
bralx etiam nos sumus: No
nos nõ debemus ab illa iusticial
paratos putare: quã dñs ip̃ẽ t̃¬
memorat dic̃s de iusticia quiaa
prẽm uado: Cum xp̃o enim et nni
resurreximꝰ. ꝙ nos cũ capite noni
xp̃s sumus. interim fide ⁊ spe Cs¬
bitur aut̃ spes nr̃a: in ultina n¬
surrectione mortuoꝵ: Cum auti
complebitur spes nr̃a. st̃ ꝯplet
etiã iustificatio nr̃a Quã cõpleni
dñs quid sperare debeamus. ost̃¬
dit incarne sua hoc est incapte
nr̃o: in qua resurrexit ꝙ ascendit
ad prẽm Quia sic scͥptum est qͥ¬
ditus est ꝓpt̾ delicta nostra: et te¬
surrexit ꝓpt̾ iustificationẽ urãt
Arguitur gͦ mundus de pecao
in eis: qui nõ credunt in xp̃m ¶
de iusticia in eis: qui resurgur
simus iusticia dei in ipõ. Si cñ
nõ in ip̃o nullo modo iusticias
aut̃ in ip̃õ totus nobis cũ uadril
prẽm: ꝙ hec implebitur in noboꝑ
fecta iusticia Propt̾ hoc et den
dicio mundus arguitur. quia pui¬

Expanded text:
Abrahae etiam nos sumus: hoc ergo ideo nos non debemus ab illa justitia separatos putare, quam Dominus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tetiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua hoc est, in capite nostro, in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Arguitur ergo mundus de peccato, in eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt nos simus justitia Dei in ipso . Si enim non in ipso, nullo modo justitia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec implebitur in nobis perfecta justitia. Propter hoc et de judicio mundus arguitur, quia pri
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum aut̃ ⁊ matrẽ fecit:
Qui erat añꝙͣ fieret. fecit si¬
bi in qua fietet: in fans fuit.
s i carne. Suxit. creuit a¬
lim̃ta sumpsit. P etates cu¬
currit. adiuuẽtam ꝑuenit.
sed in carne Fatigatus dormi¬
uit. sed in carne ẜsunem. sitĩ¬
q passus est: sed in carne. Cõ¬
prehensus. ligatus. flagellatus.
contumelus ad fectus. postre¬
mo crucifixus: sed in carne Qd
exꝑauescis: uerbum dñi. man
in et̾nũ. Qui respuit istam d̾i
humilitatẽ: nõ uult sibiamor¬
tifeco tumore suꝑbie sanitatẽ¬
nẽ suã: carni nr̃e spẽ Suscep̃
eĩ qd̾ noueramus in hac terra:
qd̾ hic abundabat nasci ⁊ mo¬
ri: Nasci ⁊ mori hic ab undabat.
resiugere. et in et̾nũ uiuere.
nõ hic erat: Inuonit hic uiles
mirtes terresites: aitulit pete

Expanded text:
Verbum autem et matrem fecit. Verbum autem et matrem fecit. Qui erat antequam fieret, fecit sibi in qua fieret. Infans fuit; sed in carne. Suxit, crevit, alimenta sumpsit, per aetates cucurrit, ad juventam pervenit; sed in carne. Fatigatus dormivit; sed in carne. Esuriem sitimque passus est; sed in carne. Comprehensus, ligatus, flagellatus, contumeliis affectus, postremo crucifixus, occisus; sed in carne. Quid expavescis? Verbum Domini manet in aeternum. Qui respuit istam Dei humilitatem, non vult sibi a mortifero tumore superbiae sanitatenem suam carni nostrae spem. Suscepit enim quod noveramus in hac terra, quod hic abundabat, nasci et mori. Nasci et mori, hic abundabat: resurgere et in aeternum vivere, non hic erat. Invenit hic viles merces terrestres, attulit p
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Breuit̾ dico: Aqua illa u¬
deicus ppłs erat: Qũiq porti¬
cus. lex. Quinq enĩ libros sccip¬
sit moyses: Etgo aqua quinq
porticib cingebatur. sicut ille po¬
pulus lege ccertebatur: Aque ꝑ¬
turbatio in illo populo est dm̃
passloz Qui descendebat: sana¬
batur: Non isi unus: quia ip̃¬
sa est unitas: Quib cunq ista
displicq xp̃i passio. suꝑbi sut
Nolunt descendere. nõ sanãt᷑.
Ꝙͥ ego inquit crediturꝰ sum do-¬
mino deo: in carne dm̃ natũ ex
femina. dm̃ crucifixũ: flagella¬
tũ. mortuũ. uuln̾atũ. sepultum :
Absit: ut hoc credã de deo. In dig¬
nũ. esti: Cor loquatur: nõ ceruix
Suꝑbo uidetur in digna dñi hu¬
militas. id̾o atalib longe sit sa¬
nitas: Nolite. extollere. Si uis sa¬
nari. descende: Ex pauescere pietas
debuit: si xp̃s in carne muta¬
bilis diceretur Nunc aut̃ ꝯ
us. Noli timere. nõ petit: & ꝑ
ip̃m nec tu peris: Manet. nas¬
citur ex femina. sed in carne:

Expanded text:
a. Breviter dico: aqua illa, Judaicus populus erat; quinque porticus, Lex. Quinque enim libros scripsit Moyses. Ergo aqua quinque porticibus cingebatur, sicut ille populus Lege coercebatur. Aquae perturbatio, in illo populo est Domini passio. Qui descendebat sanabatur, nonnisi unus: quia ipsa est unitas. Quibuscumque ista displicet Christi passio, superbi sunt: nolunt descendere, non sanantur. Et ego, inquit, crediturus sum Deum in carne, Deum natum ex femina, Deum crucifixum, flagellatum, mortuum, vulneratum, sepultum? Absit ut hoc credam de Deo; indignum est. Cor loquatur, non cervix. Superbo videtur indigna Domini humilitas, ideo a talibus longe fit sanitas. Noli te extollere: si vis sanari, descende. Expavescere pietas debuit, si Christus in carne mutabilis diceretur. Nunc autem cus: noli timere, non perit; et per ipsum nec tu peris. Manet, nascitur ex femina; sed in carne.
Abbreviated transcription (Latin):
eternum sẜ unde mquis. ad
deuerbum dñi: Nerbũ caro fac¬
lun est. ꝙ habitauit nobis. Uer¬
bum enim dñi tͥ dici Noli
respuere ꝓmissum meu̾m: quia
nõ respui fenum tuum: Hoc no
flore feni transiremus: Noc gͦ
qd̾ nobis p̃stitit ut uerbum ca¬
ro fieret. Suscipiens camẽ ñ
mutatũ in carnẽ: manẽs ⁊ assu¬
mẽs: manẽs qd̾ erat. assumẽs
qd̾ nõ erat. Hoc gͦ qd̾ nobis p̃s

Expanded text:
de, inquis, ad me Verbum Domini? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Verbum enim Domini tibi dicit: Noli respuere promissum meum, quia non respui fenum tuum. Hoc ergflore feni transiremus: hoc ergo quod nobis praestitit, ut Verbum caro fieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; manens et assumens, manens quod erat, assumens quod non erat: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissima in te¬
aurib urĩs sonuit pise¬
euangłica lectio: et nar¬
ad cognoscendũ quid sibi uelleꝰ
que lecta sunt. fecit attentos:
Noc de me expectari arbito
hoc me ꝓ uirib ex posituti
dño adiuuante polliceor ꝓcid
bio enĩ nõ frustra fiebant i
miracła: q aliquid nob̾ ꝑ et¬
na salute figurabant: Nlamd
uita ur̃a dicit scã scriptura l¬
por est in quid ad modicũ appl¬
rens: de inceps ext̾minabits
Quod gͦ illius hominis cl
ad tempus reddita est sanisal
reddita est nõ nulla uappris
Alud habendũ est: uana saulus
hominis: Ꝙ illud recolite fres il¬

Expanded text:
sima in auribus nostris sonuit evangelica lectio, et ad cognoscendum quid sibi vellent quae lecta sunt, fecit attentos. Hoc de me exspectari arbitror, hoc me pro viribus expositurum, Domino adjuvante, polliceor. Procul dubio enim non frustra fiebant illa miracula, et aliquid nobis pro aeterna salute figurabant. Nam savita vestra, dicit sancta Scriptura? Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus reddita est sanitas, reddita est nonnulla vapori illud habendum est: Vana salus hominis . Et illud recolite, fratres, il
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ: sed priꝰ transit trã¬
si mbulatio uite huius de qua no¬
bis prestat. auxiliũ cui diximus.
i nobis auxilium de tribulatione:
Tota quippe uita ista. intelligenti¬
b tribulatio est. Sunt enĩduo
tortores anime: Non simul torꝙ̃¬
ls. sed cruciatin alternãtes: No¬
tum duoꝵ tormẽtorũ nomina
sunt: timor ꝙ dolor: Quando tͥ
lne est times: Quando male
E doles. Scli huius quẽ non
deipit ꝓsperitas: nõ frangit ad¬
uistas: Tenenda est in hoc feno.
Etin dieb fem: uia tutior uer¬
bluei: Cum enĩ dictum eet oĩs¬

Expanded text:
mor et dolor. Sed prius transit tribulatio vitae hujus, de qua nobis praestat auxilium, cui diximus: Da nobis auxilium de tribulatione . Tota quippe ista vita intelligentibus tribulatio est. Sunt enim duo tortores animae, non simul torquentes, sed cruciatum alternantes. Horum duorum tortorum nomina sunt, timor et dolor. Quando tibi bene est, times: quando male est, doles. Saeculi hujus quem non decipit prosperitas, non frangit adversitas? Tenenda est in hoc feno et in diebus feni via tutior, Verbum Dei. Cum enim dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
dam factus est. Sit ⁊ ocłs cor¬
dis ꝑturbatus atq sauciatus
auertit se aluce iusticie: nec
audet eam cõtemplari nec ua
Cupiditas. auaricia inquitas.
concupiscencia secularis: turbat.
claudit. excecat ocłm cordis: sꝑ
tam̃ẽ quomͦ queritur medicus
cũ ocłs carnis ꝑturbatus est:
Quomꝰ nõ differtur ut aperia¬
tur atq purgetur et sanetut.
unde lux ista uideatur: Turri¬
tur. nemo requiescit. nemouł
differt: si stipula in ocłm cadat
Solem certe quẽ sanis oculis
uidere uolumus : deus fecit:
Multo est utiq lucidiõ ille qͥ
fecit: Nec huius genetis lux
est que ꝑtineat ad oculũ mẽtis:
Lux illa est. et̾ua sapientia fẽ¬
cit aut̃ deus ohomo: te ad iia¬
ginẽ suã Haret ne tͥ unde ui¬
deres solem quẽ fecit.q nõ tibi

Expanded text:
dam factus est: sic et oculus cordam factus est: sic et oculus cordis perturbatus atque sauciatus avertit se a luce justitiae, nec audet eam contemplari, nec vaCupiditas, avaritia, iniquitas, concupiscentia saecularis turbat, claudit, excaecat oculum cordis. Et tamen quomodo quaeritur medicus, cum oculus carnis turbatus est, quomodo non differtur ut aperiatur atque purgetur, ut sanetur unde lux ista videatur? Curritur, nemo requiescit, nemo differt, si vel stipula in oculum cadat. Solem certe, quem sanis oculis videre volumus, Deus fecit. Multo est utique lucidior ille qui fecit: nec hujus generis lux est, quae pertineat ad oculum mentis. Lux illa est aeterna sapientia. Fecit autem te Deus, o homo, ad imaginem suam. Daretne tibi unde videres solem quem fecit, et non tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tio nr̃a in hac uita est sanare
otłm cordis: unde iudetur deus:
Nd hoc sacro scã mysteria cele¬
brantur: ad hoc sermo dei p̃dica¬
tur. ad hoc exhortationes ecclẽ mo¬
rales. id est ꝑtinẽtes ad corrigẽ¬
tos mores. ad enĩdandas carnales
concupiscencias. ad renũciandũ ũ
uoce tantũ sed mutata uita huic
scło. ad hot agunt quicquid ad agũt
diuine scẽq lutere. ut purgetũr il¬
lud interius ab ea re: que nos ĩpe¬
dit ab aspectu dei. Sicut enim
ocłs factus adhanc lucem corpo¬
ralẽ uidendam. q quãuis celestẽ
tam̃ corporeã atq conspicuã non
secum homimil sed etiam uilis¬
simis animantib ad hoc enũ fac¬
tus est ut hanc lucem uideat. ta¬
mẽ si aliquid iniectũ fuerit uł
irruerit unde turbetur: secludi¬
tur ab hac luce: Q quãuis eum
sua p̾sentia circũfundat.: ille tñ
se auertit atq absens est: Non
solum aut̃ absens fit ꝑturba¬
tione sua aluce p̃senti: sed etiã
penalis illi est lux ad ꝙͣ uiten¬

Expanded text:
fratres, in hac vita est, sanare oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad hoc agunt quidquid agunt divinae sanctaeque Litterae, ut purgetur illud interius ab ea re quae nos impedit ab aspectu Dei. Sicut enim oculus factus ad hanc lucem temporalem videndam, et quamvis coelestem, tamen corpoream atque conspicuam, non solum hominibus, sed etiam vilissimis animantibus ad hoc enim factus est, ut hanc lucem videat; tamen si aliquid injectum fuerit, vel irruerit, unde turbetur, secluditur ab hac luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, ille tamen se avertit, atque absens est: non solum autem absens fit perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam poenalis illi est lux, ad quam viden
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos suos dñs intuebatur cum
diceret. qui habet aures audiendi¬
audiat: Quis enĩ ante illums¬
ne corporis aurib stabat: Quas
querebat cũ loqueretur. utiq u¬
dentib ᷑ sed uidentib ꝑ ocłos car
Nam cũ ei diceret philippus. dñ
ostende nobis prẽm q sufficit in¬
bis: bene quidem hoc intellige
ut demonstratus pat̾ possit i¬
ficere: Sed cui nõ sufficiebate¬
qualis patri: quomͦ fufficenꝵ¬

Expanded text:
ntuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendiudiat . Quis enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas ergo quaerebat, cum loqueretur utique videntibus, sed videntibus per oculos carnis? Nam cum ei diceret Philippus, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: bene quidem hoc intelligebat, ut demonstratus Pater posset sufficere; sed cui non sufficiebat aequalis Patri, quomodo suffice
Abbreviated transcription (Latin):
ut interim ocłos fidei sanaret
priusad monetur scd̃m fitem
ut possit ad speciem ꝓuenire :
ne sic putaret ꝓhilippus cogiti
cit: Non credis quia ego in pre
et pater in me: Iam dudũ dix¬
rat: qui me uidet. uidet ⁊ pati¬

Expanded text:
ut interim fidei oculos sanaret, prius admonetur secundum fidem, ut possit ad speciem pervenire. Et ne sic putaret Philippus cogitancit: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Jamdudum dixerat, Qui me vidit, vidit et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
credis quia ego in patre et pa¬
ter in me: Illo enĩ ocło nõdum
uidere poterat net patrẽ. nec
equalẽ patri filium. sed ut sa¬
naretur oculus adiutendũ:in¬
unguendus erat ad credendũ. Iõ
anteꝙͣ uideas qd̾ uidere nõ pot̾es:
crede qd̾ nõdũ uides: Ambula ꝑfi
dem: ut ꝑuenias ad speciem: Spe¬
cies nõ letificabit in patria: quẽ
fidos nõ cõsolatur maua Sic eĩ
dicit apłs: Quã diu sumus incor¬
pore: peregrinam᷑ ad nõ: Statim¬

Expanded text:
credis quia ego in Patre, et Pacredis quia ego in Patre, et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad speciem. Species non laetificabit in patria, quem fides non consolatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Do
Abbreviated transcription (Latin):
purm̃ eoequalẽ: Itaq aciem mẽ¬
ns abhut sãciam. q tantã lucẽ
apicere nõ ualentẽ. sanãdam at¬
ꝙ firmãdam fidei medicam̃tis
initere quod demõstratutus est
credat. sed prius credat: ut ꝑos¬
sit ocłs sanari quod uideat: So¬
la enĩ serui forma exhibebatur
seruilib ocłis. quia ille qui non
rapinã arbitratus est ẽẽ equa¬
lis deo. si abeis quos sanari uo¬
luit iã uteri posset equalis do
nõ opus haberet semet ipm̃
eginanire: ꝙ formã serui acci¬
pere. S quia nõ erat unte ui¬
teretur deus. et erat unde iuide¬
retur homo. qui deus erat fac¬
tus est homo. ut id qd̾ uideba¬
tur. sanaret illud: unde nõ ui¬
debatur: Ip̃e enĩ alio loco ait:
Deati muindo corde: qmĩ ipi dm̃
uidebunt: Poterat utiq ꝓhilip¬
pus respontere ꝙ dicere: Dñe
ecte uideo te Talis ne ẽ pater
quale est hoc qd̾ iuideo. qm̃ dixi¬
sti qui uidet me uidet ⁊ patrem:
dñꝙͣ hoc responderet philippus uł
trem: continuo subiiinxit: Nõ

Expanded text:
qualem. Itaque aciem mentis adhuc sauciam, et tantam lucem aspicere non valentem, sanandam atque firmandam fidei medicamentis m potest videre quod demonstraturus est credat: sed prius credat, ut possit oculus sanari quo videat. Sola enim forma servi exhibebatur servilibus oculis: quia ille qui non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, si ab eis quos sanari voluit jam videri posset aequalis Deo, non opus haberet semetipsum exinanire, et formam servi accipere . Sed quia non erat unde videretur Deus, et erat unde videretur homo; qui Deus erat, factus est homo, ut id quod videbatur, sanaret illud unde non videbatur. Ipse enim alio loco ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Poterat utique Philippus respondere, et dicere, Domine, ecce te video: talisne est Pater, quale est hoc quod video; quoniam dixisti, Qui me vidit, vidit et Patrem? Antequam hoc responderet Philippus, vetrem; continuo subjunxit, Non
Abbreviated transcription (Latin):
tuagesimo et septimo numeto.
misteriũ est remissionis peccatoꝵ
Dot generationes ĩueniuntꝰ axͤ.
usq ad adam Dem̃ paulo dili¬
gentius interroga ip̃us numeri
secretum: Latebrasq eius inqui¬
te. Pulsa diligentius: ut aperiat

Expanded text:
tuagesimo septimo numero tuagesimo septimo numero mysterium est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiat
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ uentũ fuerit qua natꝰ¬
braham et uenit usq ad iosep
descendendo: lucas aut̃ ascenten¬
do ͤ Quia matħs generationem
xͥ ꝯmendabat. qua descendit ad¬
numerare descendendo: Lucas a
quia tunc ccepit iimerare ꝙͣ¬
do baptizatus est xp̃s: ubi est
initiũ ascensionis: Iste ascẽden¬
do numerare coepit ⁊ numeran¬
do aut̃ cõpleuit generationes se-¬
ꝓtuagnita et septem Aquo iu¬
merabat: Intendite aquo exors
dam qui pͥmus peccauit: q nos
cum peccati obligatione genera¬
uit: Puenit uisq ad adam: et
numerant᷑ generationes septua¬
ginta septẽ: Noc est a xp̃o usq
ad adam: quas diximus septu¬
aginta septẽ: ꝙ ab ad am usq
ad xpm: septuaginta seꝑtem
Si ergo nulla generatio p̃t̾missa
est: nulla culpa preteritur. ubi
nõ debeat ignosci Nam ideo ip̃i¬
us septuaginta septẽ generati¬
ones enumerauit. quẽ nume¬
rũ dñs in peccatoꝵ remissione
pit nuimerare. ubi omĩa pectata

Expanded text:
rationem ventum fuerit, qua natrationem ventum fuerit, qua natbraham, et pervenit usque ad Joseph descendendo. Lucas autem ascendo? Quia Matthaeus generationem Christi commendabat, qua descendit adnumerare descendendo. Lucas autem quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus; ibi est initium ascensionis: iste ascendendo numerare coepit, numerando autem complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat? Intendite a quo. Exorsus dam, qui primus peccavit, et nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuaginta septem. Si ergo nulla generatio praetermissa est, nulla culpa praeteritur, ubi non debeat ignosci. Nam ideo ipsius septuaginta septem generationes enumeravit, quem numerum Dominus in peccatorum remissione pit enumerare, ubi omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
sim. S quid ad decem milia¬
que in nos ꝯmituntur paratis¬
mis ignosdere: si nobis desidera¬
mis ignosci: Si enĩ consiteremus
pestata nr̃a. et numerenus quid
facto quid oculo. quid aure. qͥd
tagratione. quid ĩnumerabilib
monibus: nescio utrum dormiamꝰ
sine talento: Ergo petimus coti¬
die: conidie diunas aures orãto
pussamus. cotidie nos ꝓsterminꝰ
q dicinus. dimitte nobis debita
nã. sicut et nos dimittimus de¬
bitorib nrĩs: Que debita tua.
Ounã an aliꝙͣ ꝑtem: Pespondeb̾.
om̃ia Sit ergo et tu: debitori tu¬
o Hant ergo regulam ponis. hãt
conditioñe loqueris. hoc pacto ⁊
placito quando oras cõmemoras.
ut dicas dimitte nob̾ sicut ⁊ nos
dumitimꝰ debitorib nr̃is: Quid¬
sibi ergo uult septuagies septies:
Audite frẽs magnũ misteriũ: ad¬
mirabile sacramẽtũ Quando do¬
minus baptizatus est lucas e¬
uangelista sc̃s̃ iͥ ꝯmemorauit ge¬
nerationes eius. quo ordine. qua
serie. quo stemate ad illam gene¬

Expanded text:
. Sed quid ad decem talequae in nos committuntur parati simus ignoscere, si nobis desideramus ignosci. Si enim consideremus peccata nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus motibus; nescio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commemoras, ut dicas, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus debitoribis nsibi ergo vult septuagies septies? Audite, fratres, magnum mysterium, admirabile sacramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo stemmate ad illam gene
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ iħ̾s xp̃s uasci ex ħomine idẽ
ex maRia uirgine est dignatꝰ
q aiudeis crucifigi: et die t̾cia
resurgere. ut nos tali exemplo.
animati tesurrectionẽ ex mortu¬
is certissime crederemꝰ. Quã qui
nõ credit fu turam: noc hoc qͥdẽ
credit qd̾ xp̃s resurrexit a mortu
sua poterĩt dubitare: SAbstinete
gͦ uos ab om̃i oꝑe malo ab ini¬
micitiis ab ebrietate. a formca¬
tione. afurto. aꝑiurio. afalso
testimonio. adetractione. qͥa hec
om̃ia odit deus. et cos quissta
faciunt pugnioꝵ ĩfuturo: Esto¬
te aut̃ benigni. nusericordes.
inuicẽ honorẽ habentes. et ea
semꝑ oꝑantes que inscĩs siuis
diligit deus. ut possitis cũ sc̃s
eiꝰ ad et̾nã ⁊ ĩmortalẽ głam ꝑu¬

Expanded text:
ristus nasci ex homine, id est, ex Maria virgine, est dignatus, et a Judaeis crucifigi, et die tertia resurgere; ut nos tali exemplo animati, resurrectionem ex mortuis certissime crederemus: quam qui non credit futuram, nec hoc quidem credit, quod Christus resurrexerit à mortuisua poterit dubitare. Abstinete ergo vos ab omni opere malo, ab inimicitiis, ab ebrietate, a fornicatione, a furto, a perjurio, a falso testimonio, detractione: quia haec omnia odit Deus, et eos qui ista faciunt, puniet in futuro. Estote autem benigni, misericordes, invicem honorem habentes, et ea semper operantes, quae in sanctis suis diligit Deus, ut possitis cum sanctis ejus ad aeternam et immortalem
Abbreviated transcription (Latin):
mori uoluit et refurge: netux
resurrectione dubitates: Camẽ
quomodo potes dubitare. quia
nõ sumꝰ resurtectur et mortuis
cũ hoc ꝓmitat deus qui neseir
aliquãdo mẽtiti. qui ⁊ potescsa¬
cete quicqͥd uult quia om̃ips e
et impletꝰ om̃ia que ꝓmitit
quia uerax est et m̃datiũ meo
nõ est: ꝙ dedit nobis pius et
misericors deus uirtutis sue¬
pignus ꝙ grandi testimonio spẽ
nobis resurrectionis ostendit. qi¬

Expanded text:
mori voluit et resurgere, ne tu de resurrectione dubitares. Tamen quomodo potes dubitare, quia nos sumus resurrecturi a mortuis; cum hoc promittat Deus, qui nescit aliquando mentiri, qui et potest facere quidquid vult, quia omnipotens est; et implet omnia quae promittit, quia verax est, et mendacium in non est? Et dedit nobis pius et misericors Dominus virtutis supignus, et grandi testimonio nobis spem resurrectionis ostendit; q
Abbreviated transcription (Latin):
rumuerno temꝑe reu̾tuntur.
et nouo u̾q germine incipiẽ¬
te. letatur agricola Serte herba
que añ uixit et moritur: rur¬
sus reuiuiscit ex somine Sit f̃
et nr̃m corpus teuiiscet: ex
puluere S dicis o homo incͤ
dule ĩo credims futurum ut
arbores et hetbe et omĩa reui¬
iuscãte quia iam facta cognos¬
ͣ ciinus Uñ aut̃ cognoscete pos¬
sumꝰ quia mortui resurgũt cũ ad¬
huc ant̾ amortius nemo tesur¬
rexeri: quisq hoc dicis uel caꝰ¬
tãs: audi pacient. et intelliges

Expanded text:
rum veris tempore revestiuntur, rum veris tempore revestiuntur, et novo ubique germine incipiente laetatur agricola. Certe herba quae ante vixit et moritur, rursus reviviscit ex semine: sic etiam et nostrum corpus reviviscit ex pulvere. 5. edule, Ideo credimus futurum ut arbores, et herbae et omnia reviviscant, quia illa jam facta cognoscimus; unde autem cognoscere possumus quia mortui resurgunt, cum adhuc a mortuis nemo surrexerit? Quisquis hoc dicis vel cogitas, audi patiente
Abbreviated transcription (Latin):
modo te ip̃m̃ non repara ꝓpter
quẽ ꝙ alia reparare dignatus
re que in isto scło udemus: di¬
uine ad ministratõis oꝑa signa
sunt futuroꝵ Cota gͦ mundi
huius administrato testum oĩ¬
um est resurrectoĩs future. Uide¬
mꝰ certe hyemis. aduentu arbo¬
res spolian ponus. nudari folus:
sed eas tursus uerno tempore
speciem resurrectionis ex prime
Que pͥmo quidẽ ĩcipuunt tur¬
gere ĩgẽmis tc̃ coronari inflo¬
rib uestiri in foliis ⁊ post mo¬
dum ponus grauati. Interro¬
gote in fidelis homo q̃m de resur¬
rectione dubitas: Ubi sut ista q̃ ĩ
tẽꝑe quo deus disposuit ꝓducũt᷑
dic mͥ ubi latitant anꝙͣ ꝓdu¬
cãtur. que misꝙͣ quide uidẽtur
s tam̃ deus qui omp̃s est et ea
ex nichilo condidit. et secreta
sua uirtute ꝓducit : Nuit iq̃
ad campos et pratos respicite
que estate transacta herbis siis
spoliantur ac florib: ⁊ nuda re¬
mano ipsa sꝑacia t̾raꝵ. S ite¬

Expanded text:
modo te ipsum non reparat, propter modo te ipsum non reparat, propter quem et alia reparare dignatus re quae in isto saeculo videmus, divinae administrationis opera signa sunt futurorum. Tota ergo hujus mundi administratio testimonium est resurrectionis futurae. Videmus certe hiemis adventu arbores spoliari pomis, nudari foliis; sed eas rursus verno tempore speciem resurrectionis exprimere: quae primo quidem incipiunt turgere in gemmis, tum ornari in floribus, vestiri in foliis, et postmodum pomis gravari. Interrogo te, infidelis homo, qui de resurrectione dubitas: Ubi sunt ista, quae tempore quo Deus disposuit producuntur? Dic mihi, ubi latitant antequam producantur, quae nusquam quidem videntur; sed tamen Deus, qui omnipotens est, et ea ex nihilo condidit, secreta sua virtute producit? Hinc jam ad campos et prata respicite, quae aestate transacta herbis suis spoliantur ac floribus, et nuda remanent ipsa spatia terrarum; sed ite
Abbreviated transcription (Latin):
cit Sed te appello. quicũq in
Quid ẽ anplius exnichilo ho¬
facere qd̾ nũꝙͣ fuit: quã seꝑa¬
re quod fuetit. Quomͦ gͦ im¬
possibile ẽẽ dicis ut deus qui
hominẽ formauit ex nichilo
reformꝙ: quonꝰ nos suscita¬
re nõ potest conu̾sos ĩpul¬
uerem qm si etiam ĩ inchilũ
reditemꝰ facere potetat ut
eẽmꝰ sicut ⁊ fecit nos eẽ cũs̃¬
tea nũꝙͣ fuissem. Ita enĩ beatꝰ
paulus apłs dixit: Sed diciũ
aliqui Quo mͦ resingunt mor¬
tui. equali aut̃ corꝑe uemiũt:
Insipiẽs tu qd̾ seminas ñ uiui¬
ficatur: nisi pͥus moriatur: Ꝙ
qd̾ seminas nõ corpus qd̃ futurũ
est seminas: sed nudũ granum
ut puta tritici aut alicuiꝰ cets¬
toꝵ. Deus aut̃ dat illi corpꝰ
sicut uoluit. et unictuq semi¬
nũ ꝓprium corpus: Noli ergo
inctedule homo de resurrectoẽ
dubitare. qui grana semitiũ
mortua ꝙ putte ftã uiuificat
ꝑ que in hoc scło uiuas : mł¬
to magis te ipm resuscitaibit
que tͥ sunt necessaria: quo¬

Expanded text:
 Sed te appello, quicumque inQuid est amplius, ex nihilo fafacere quod nunquam fuit, quam reparare quod fuerit. Quomodo ergo impossibile esse dicis ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet? Quomodo nos suscitare non potest conversos in pulverem, qui si etiam in nihilum rediremus, facere poterat ut essemus; sicut et fecit nos esse, cum antea nunquam fuissemus? Ita enim beatus apostolus Paulus dixit: Sed dicunt aliqui, Quomodo resurgunt mortui? quali autem corpore veniunt? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, ut puta tritici aut alicujus caeterorum: Deus autem dat illi corpus, sicut voluit, et unicuique seminum proprium corpus . Noli ergo, incredule homo, de resurrectione dubitare. Qui grana seminum mortua, et putrefacta vivificat, per quae in hoc saeculo vivas; multo magis te ipsum resuscitabit, quae tibi sunt necessaria; quo