comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uaget᷑ ꝑnitiosis cogitationib: ⁊ instat fornicã¬
tis iecłm om̃i transeñti diuaricet pedes suos.
Dũ eẽm iuuenis ⁊ solitudinis me deserta ual¬
larẽt incentiua nicioꝵ ardorẽq nature ferre ñ
poterã. Que cũ crebris ieum us frangerẽ: mẽs
tñ cogitatiõib estuabat. Ad ꝙͣ edomandã cui¬
dam fr̃i qui ex hebreis crediderat me ĩ discipli¬
nam dedi. Ut ptꝰ qͥntiliani a cumina eỹconisq
fluuios gͣuitatẽq fontonis ⁊ lenitatẽ płumi
alphabetũ disceren: studentia anhelantiaq u¬
ba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim
quid sustinuerim difficultatis quotiẽs disꝑa¬
uerim. quotiensq cessauetm. ⁊ cõtentione dis¬
cendi rursus inceperim: testis est cõscĩa tam mea
qui passus sũ qͣm eoꝵ qui mecũ duxerũt nitã.
⁊ gr̃as ago do̾: qd̃ de amaro semine łraꝵ dulces
fructus capio. Dicam ⁊ aliud ꝙ ĩ egypto uderĩ
Grecꝰ adolescẽs erat in cenobio qui nulla absti¬

Expanded text:
uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulescens erat in coenobio, qui nulla conti
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uicio remediant᷑. nos amore uirtutũ. uicia
suꝑemꝰ. Declina ait a malo ⁊ facbonũ: quere pa¬
cem ⁊ ꝑsequere eam. Nisi oderimꝰ malũ: bonum
net sufficit eam q̃rere nisi intientã fugientẽ om̃i
studio ꝑsequam᷑ q̃ exuperat omnẽ sensum: in quo
slld̃ apłi. Hospitalitatẽ ꝑseq̃ntes ut non leui iusita¬
toq sermone ut non ita loquar sũmis labus hospi¬
dentes secũ delucto nr̃o atq cõpendio. cue

Expanded text:
cato remediantur, nos amore uirtutum uitia superemus. declina, ait, a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum nec sufficit eam quaerere, nisi inuentam fugientemque omni mur, quae exsuperat omnem sensum, in qua illud apostoli: hospitalitatem persequentes, ut non leui citatoque sermone et - ut ita loquar — summis labiis hospirentes secum de lucro nost
Abbreviated transcription (Latin):
ber. Corpus parit̾ animꝰq tendat ad dñm
Iram iunce pacĩa. ama scĩam scripturaꝵ ⁊ car¬
nis uicia nõ amabis. Nec uacet mens tua ua¬
riis ꝑturbationib: q̃ si pectori inserit dñabũt᷑
ti ⁊ tededucent ad delictum maximũ. Fac ⁊ ali¬
qͥd oꝑis: ut semꝑ te dyabolus ĩueniat cccupatũ.
Uel fiscellam texe iunco: uel canistrũ lentis fle¬
cte iuminib. Saciat᷑ humꝰ areole equo limite.
duudant᷑. In quib cum olerũ iacta fuerint se¬
mina. ł plante ꝑ ordinẽ posite. aque ducant᷑ ir¬
rigue. ut pulcherrimoꝵ u̾suũ spectator assistas
Inserant᷑ in fructuose arbores. ł gẽmis ł surculis
ut paruo pt᷑ tp̃re labons tui dulcia poma. decer¬
pas. Apũ fabricare aluearia: ad qͣs te mittũt
⁊ manus oꝑet᷑ cibos: ⁊ aĩa lc̃one saciet᷑. In deside¬
riis est .n. om̃is ociosus. Egyptioꝵ monast̾ĩa hũc

Expanded text:
. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistasInserantur infructuosae arbores, vel gemmis, vel surculis, ut parvo post tempore, laboris tui dulcia poma decerpas. Apum fabricare alvearia, ad quas te mittunt et manus operetur cibum, et animus lectione saturetur.. In desideriis est
Abbreviated transcription (Latin):
An u̾o eum ydoneũ putabo qͥ mͥ det cõsililim
uacet cuĩ animũ uoluptates occupent libido
deuincat. auaricia subiuget. cupiditas ꝑtur¬
m̾e ex hostiũ manib eripere. subtrahere subt᷑¬
here hoĩes neci: et macime feminas turpitu

Expanded text:
o. an vero eum ydoneum putabo, qui mihi det consilium vacet? cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturre, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
toq clarior. Facile enĩ pecunia consumit᷑: con¬
silia exhanriri nescĩt. s usu augent᷑. Pecunia
eo redundantior manet: ⁊ in fontem suũ recurrit.
In se eñi refluit libertas prudentie: ⁊ quo plurib
flurerit. eo ex̾citatiꝰ fit om̃e qd̃ remanet. libera
litatis ã mod̾ tenendꝰ est. s ⁊ calcar plerũq iude¬
tur adhibendũ. Modus id̾o ut qd̾ bene facis id
cotidie facias. nec subthas nccĩtati qd̃ indulseris
effusioni Calcat ã idcirco qr meliꝰ operat᷑ pecũia
ĩpauꝑis cibo: qmͣ in diuitis sacculo. Cane gͦ ne int̾
loculos tuos inludas salutẽ inopũ: ⁊ tanquã ĩ
tumulis sepelias uitam paupeꝵ. Poterat quidẽ
u̾o iure uirũ bonũ aliqͥd relaxare nõ solũ libe¬
ralitatis: s plerũq ⁊̃ cõmoditatis. Drimũ eni¬
dispendio litis carere: nõ mediocte lucrũ est. De¬

Expanded text:
t . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAlitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit douo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; de
Abbreviated transcription (Latin):
so ĩex̾titu uictus in uibem refugit. Cũq senat᷑ de sub¬
monendo eo deliberaret. p̃r eius fabius maximꝰ igno¬
nuniã filii dep̃cat᷑ legatũ de filio iturũ ultro optulit.
si illi depellende ignominie. it̾m gerendi belli facul¬
tas daretur. Qua ĩpetͣta p̃lioq ꝯserto cũ subito pugnã¬
tem filiũ suũ consulem: isistente pontio sannitarum¬
duce: ⁊ infestis hostiũ telis cõlusũ ud̾et in mediũ sea¬
gtũ pus senex equo uestus ingessit. Quo fc̃o ꝑmoti ro¬
mani tota ibi incubuere acie. donec ip̃m ducẽ pontiũ
deleto hostili ex̾titu uictũ oppressumq ceperũt. Cesa st̃
meo p̃lio saniutũ .xx. milia: capta . iiiiͣ. milia. cũ rege

Expanded text:
s perditis, victus in Urbem refugit. Itaque cum senatus de summovendo eo deliberaret, pater ejus Fabius Maximus ignominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium consulem, insistente Pontio Samnitiumduce, et infestis hostium telis conclusum videret, in medium se agmen pius senex equo vectus ingessit. Quo facto permoti Romani tota ibi incubuere acie, donec ipsum ducem Pontium, deleto hostili exercitu, victum in eo proelio Samnitium xx milia, capta autem IIII milia cum rege
Abbreviated transcription (Latin):
fabiꝰ maximꝰ. qui cũ a se qͥnqͥes ⁊ a pr̃e auo ⁊ ꝓauo ma
tes quib filiꝰ eius cõsensu sũmo consul curabat᷑. qͣm cõ¬
stant᷑ potuit cũ ppło id egit ut aliqñ uacationẽ huiꝰ ho¬
noris fabie genti darent. nõ quidẽ iurtutib filii diffi¬
dens. Erat.n. illustris: s ne maximũ ĩꝑiũ. ĩ una fami¬

Expanded text:
 Maximus, cum a se quinquies et a patre, auo, proauo maitiis, quibus filius eius summo consensu consul creabatur, quam potuit constanter cum populo egit ut aliquando uacationem huius honoris Fabiae genti daret, non quod uirtutibus filii diffideret, erat enim inluster, sed ne maximum imperium in una fami
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonẽ ꝓfectus est: cupiens originẽ diuinitatis
acqͥrere simł ⁊ matrẽ infamia liberare. ꝑp̃missos ã fub¬
hornat. antistites: qͥd sibi R̾enderi uellet. Ingredientẽ tem¬
plũ statim eũ antistites ut ãmonis filiũ salutant. Letus
de adoptatione hoc se pr̃e censeri iubet. Orosius. li .iii. Sic

Expanded text:
ander cupiens originem divinitatis adquirere, simul et matrem infamia liberare, per praemissos subornat antistites, quid sibi responderi vellet. Ingredientem templum statim antistites ut Hammonis filium salutant. Ille laetus dei adoptione hoc se patre censeri iubet. Rogat deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
riliarib mille adu̾sus. dc. milia hostiũ in campis
marathoniis ĩ p̾liũ egrediũt᷑. Miliciades dux belli erat
⁊ auctor ñ expectandi auxilii. quẽ tanta fiducia ceꝑat.
ut plus p̾sidii in celeritate ꝙͣ ĩ sociis duc̾et. Tanta q
ĩpugnã enntib aĩoꝵ alacritas fu it: ut cũ mille
passus int̾ duas acies ẽẽnt. citato cursu aute iac¬
tũ sagitaꝵ ad hostem uenerĩt. Ne au dacie eiꝰ euentꝰ
defuit. Pugnatũ est .n. tanta iurtute ut hinc uiros

Expanded text:
xiliaribus mille adversus sexcenta milia hostium in campis Marathoniis in proelium egrediuntur. Miltiades et dux belli erat et auctor non exspectandi auxilii; quem tanta fiducia ceperat, ut plus praesidii in celeritate quam in sociis duceret. Magna igitur in pugnam euntibus animorum alacritas fuit, adeo ut, cum mille passus inter duas acies essent, citato cursu ante iactum sagittarum ad hostem venerint. Nec audaciae eius eventus defuit. Pugnatum est enim tanta virtute, ut hinc viros
Abbreviated transcription (Latin):
centis gła emicuit: ⁊ cynegiri militis atheniensis. Q
pꝰ p̃lii ĩnum̾as cedes cũ fugientes hostes ad naues egiss.
onustam nauẽ dext̾a manu tenuit: nec prius dimisit
ꝙͣ anutt̾et. Qua dimissa: simstra. qͦ nauẽ tenuit. Qmͣ
⁊ ip̃am cũ amisisset: ad postremũ morsu nauẽ detinuit
Siq nec cedib fatigat᷑: nec duab manib amissis iuctꝰ
trucus ad ultimũ uelut rabida fera dentib duicanit

Expanded text:
centis gloria emicuit et Cynegirii militis Atheniensis, qui post prelii innumeras cedes, cum fugientes hostes ad naves egisset, onustam navem dextera manu tenuit, nec prius dimisit quam amitteret: qua amissa, sinistra quoque navem tenuit, quam et ipsam cum amisisset, ad postremum morsu navem detinuit, sicque nec cedibus fatigatus, nec duabus manibus amissis victus, truncus ad ultimum, velut rabida fera, dentibus dimicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
lib hoĩm scithiam ĩgressus est. Non faciẽtib ã scithis
pugne potestatẽ metuẽs ne uit̾rupto ponte hystri redi¬
tus sͥ iit̾dudecet᷑ amissis. lxxx. milib hoĩm trepidus
refugit. Que iactura habũdante multitudĩe ĩter damp¬
na num̾ata nõ est. Iñ asyam ⁊ macedoniã domuit.
ses iouib contͤ se auxiliũ tulissent: omnẽ ĩpetũ belli
ĩ eos cõuertit. Quo audito: athenienses a lacedemo¬

Expanded text:
libus hominum Scythiam ingressus, non facientibus hostibus pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi intercluderetur, amissis LXXX milibus hominum trepidus refugit;quae iactura abundante multitudine inter damna numerata non est. Inde Asiam et Macedoniam domuit; ses Ionis contra se auxilium tin eos convertit. Cuius adventu audito Athenienses auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
di ẽẽnt uiri: p̾cepit ut siquidẽ ad sacrificand̃¬
uenirẽt ⁊ deos eiꝰ colerent circa eũ ẽẽnt ⁊ ĩsuo
cingulo ꝑmanerẽt. Si uͦ tefugerẽt: egrederent᷑
de palatio gr̃as agentes qͦ minime punirent᷑.
Cumq gͥ in utroq apparerẽt alii quidẽ religi¬
a suo colloqͥo: credẽs eos nũquã circa pͥncipẽ¬
tores. Eusebiꝰ ut sͣ. Itaq neq ex ꝯsortii ra

Expanded text:
ecepit dicens, ut siquidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent: si vero refugerent, egrederentur de palatio, gratias agentes, quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem religia suo colloquio, credens nunquam eos circa principetores.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ arrogatis ut eiꝰ silii uł nepotes si qͦs in potestate
ħt: transeunt ĩ potestatẽ arregantis. qd̾ nõ est ĩ
eo qui adoptant᷑. Itẽ arrogator tenetur relinq̃re
filio arrogato. qͣttã ꝑtem oĩm bonoꝵ q̃ ht siue ĩ
testamento siue eũ uelit mancipate. s adoptator
adoptiuo nichil tenetur relinq̃re nisiuelit. Sp̃es¬
autẽ adoptionis sũt tres. Prima .q. descendennũ¬

Expanded text:
Item arrogatus et eius filii vel nepotes, si quos in potestate Item arrogatus et eius filii vel nepotes, si quos in potestate habet, transeunt in potestatem arrogantis quod non est in eo qui adoptatur. Item arrogator tenetur relinquere filio arrogato quartam partem omnium bonorum que habet, sive in testamento, sive alias eum velit emancipare, sed adoptator adoptivo nihil tenetur relinquere, nisi velit. Species adoptionis sunt tres, una quasi descenden
Abbreviated transcription (Latin):
optione proueniẽs. Adoptõ est extranee ꝑ¬
sone in filiũ uel nepotem uł deinceps assumptio
legitima. Species eiꝰ sũt due. Una dicit᷑ arroga¬
tio alia simplex adoptio. Arrogatur ille qui sui
iuris est .i. qui ñ ht̃ patrẽ uł si ht̃: emancipat᷑¬
ri debent auctoritate p̾ncipis. Adoptat᷑ ille qͥ est
in potestate sui pr̃is ⁊ id̾o nõ transit in potestatẽ
adoptantis. Et hoc fit imꝑio magistratꝰ. Adopta¬
re pot̾ pat̾familias qui sui iuris est et qui gene¬
rare pot̾. Nam qui generare nõ pot̾ ut spado uel¬
est .xx. amus. nisi uista cã interueniẽte. Mulier
uͦ adoptare nõ pot̃: nisi ex rescripto principis in so¬
latio filioꝵ amissoꝵ ei cõcedatur. Pot̃ adoptari
quilib tam masculus qͣm femina. dũ mͦ sit mino¬
ris etatis. p̃re adoptino . i. qd̾ filiꝰ eiꝰ naturał ẽẽ pos¬
sit. Effectus adoptionis est ut ille qui adoptatur
ꝑ onuĩa .q. filiꝰ heatur. iͣ ut ⁊̃ ab ĩtestato succedat

Expanded text:
penitentie Adoptio est extranee persone in filium vel in nepotem vel deinceps assumptio legitima. Species eius sunt due: una dicitur arrogatio, alia simplex adoptio. Arrogatur ille qui sui iuris est, id est qui non habet patrem vel, si habet, emancipatri debent auctoritate principis. Adoptatur ille qui est in potestate sui patris et ideo non transit in potestatem adoptantis. Et hoc fit imperio magistratus. Adoptare potest pater familias, qui sui iuris est et qui generare potest. Nam qui generare non potest, si hoc eest XX annis, nisi iusta causa interveniente. Mulier vero adoptare non potest, nisi ex rescripto principis in solatium filiorum amissorum ei concedatur. Potest adoptari quilibet, tam masculus, quam femina, dummodo sit minoris etatis patre adoptivo, ita quod filius eius naturalis esse possit. Effectus adoptionper omnia quasi filius habeatur, ita ut etiam ab intestato succedat.
Abbreviated transcription (Latin):
gabat᷑ grus longo collo: ut medicinã p̃staret lupo. Idegit
ut caput mitt̾et: ⁊ malũ de faucib extraheret. Sanato
lupo grus reddi sͥ ꝓmissa p̃mia peciit: ⁊ lupꝰ ait. O ĩuria
meis uirtutib. Ingrata ẽ illa grus que caput ĩ columis
extulit. ñ uexatum dente nr̃o ⁊ m̃cedẽ sͥ postulat:

Expanded text:
gabatur grus collo longo, ut medicinam prestaret lupo. Id egit, gabatur grus collo longo, ut medicinam prestaret lupo. Id egit, ut caput mitteret et malum de faucibus extraheret. Sanato lupo, grus reddi promissa premia petiit: et lupus ait: o iniuria, meis virtutibus ingrata est illa grus, que caput incolumis extulit non vexatum dente nostro; et mercedem sibi postulat.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ udiss in aqͣ. patefec̾ os suũ ut illã caꝑet. Statĩq eã
qͣm pͥus tenebat fluuius tulit. ⁊ illam quã eẽ sũb aqua
putabat. obtin̾e ñ potuit. Sic quisqͥs alienũ q̃rit. dum
plus uult suũ ꝑdit. Itẽ cont᷑ illos qui ĩ caute sociant᷑ potẽ¬
tib: fingit ꝙ uaccã et cape a ⁊ oius fuerunt socie simł
cũ leone. Qui cũ ĩ saltib uenarent᷑ ⁊ c̾uũ caꝑent: fc̃ĩs ꝑ¬
tib. leo sic ait. Ego pͥmꝰ tollo. qi leo. Scd̾a ꝑs mea ẽ: eo q̃
fortior uobis sim. Terciã uero mͥ defendo: q plus uobis
tucurri. Quartã a qͥ tetigit inimic̃ me hẽbit. Sicq totã
p̃dam illã sola ĩprobitas abstulit. Itẽ contra illos qui
malos ĩ caute iuuant fabulã cõponit dicẽs. Ossa dũ lupͥ
deuoraret: unũ ex illis transu̾sũ grauit̾ infaudib hesit.
Lupꝰ magno p̾cio qui hoc malũ extraheret: inuitauit. Ro¬

Expanded text:
cum vidisset in aqua, patefecit os suum, ut illam caperet et statim eam cum vidisset in aqua, patefecit os suum, ut illam caperet et statim eam quam prius tenebat fluvius tulit et illam quam sub aqua esse putabat, obtinere non potuit. Sic quisquis alienum querit, dum plus vult, suum perdit. Item contra inviditibus, fingit quod vacca et capella et ovis fuerunt socie simul cum leone. Qui cum in saltibus venarentur et cervum caperent, factis partibus leo sic ait. Ego primus tollo, quia leo; secunda pars mea est, eo quod fortior sum vobis; tertiam vero mihi defendo, quia plus vobis cucurri: quartam autem qui tetigerit inimicum me habebit: sicque totam predam illam, sola improbitas abstulit. Item contra illos qui malos incaute iuvant, fabulam componit, dicens. Ossa dum lupus devoraret, unum ex illis transversum graviter in faucibus hesit; lupus magno pretio, qui hoc malum extraheret, invitavit. Ro
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a. Cont᷑ calumpmosos fingit: qd̃ agnꝰ ⁊ lupꝰ sitientes
ad ruiulũ ediu̾so uener̃t. Sursum bibebat lupꝰ: longeq
inferior agnꝰ. lupꝰ nt agnũ uidit: sic ait. Turbasti mͥ aꝙͣ
bibenti Agñ patiẽs dixit. Qũo aꝙͣ nirbaui tͥ: a te ad me
deturrit. Cui lupꝰ. Et maledicis mͥ inqͥt: Ait ille. Nõ male¬
dixi. Lupꝰ nͦ. Pat̾ inquit tuus multa mala mͥ ostendit. In
fine ã alt̾catioĩs lupꝰ ĩproba uoce dixit. Et ad huc mͥ loq̃ris
latro: Statimq se ĩ enm direxit: ⁊ ĩnocenti uitam eripu¬
it. Contͣ illos ꝙ̃ qͥ aliene saluti insidias parant fingit ꝙ
mus ut flum̃ transiret auciliũ rana peciit. Illa grossũ
linnũ petẽs murẽ ad pedẽ s̃ ligauit: ⁊ natare cepit. In me¬
dio uͭ fliũe: ralia se ĩnstt. At ille ualidiꝰ dũ teneret uires
miluꝰ econt᷑ nolans murẽ cũ ungub rapuit: simł et
nis flum̃ transiẽs partẽ carius ore tenebat. Cuiꝰ umbrã

Expanded text:
bi gratia contra calumniosos fingitur, quod agnus et lupus sitientes ad rivulum e diverso venerunt, sursum bibebat lupus, longeque inferior agnus. Lupus ut agnum vidit, sic ait: turbasti mihi aquam bibenti. Agnus patiens dixit, quomodo aquam turbavi tibi? A te ad me decurrit. Cui lupus: et maledicis mihi inquit. At ille: non maledixi. Lupus vero; pater, inquit, tuus multa mala mihi ostendit. In fine autem altercationis, lupus improba voce dixit. Et adhuc mihi loqueris latro: statimque in cum direxit et innocenti vitam eripuit. Contra illos qui aliene saluti insidias parant, fingit quod mus ut flumen transiret, auxilium a rana petiit, illa grossum filum petens, mutem ad pedem sibi ligavit, et natare cepit: in medio vero flumine rana se immersit: at ille validius dum teneret vires, milvus econtra volans, murem cum unnis flumen transiens, partem carnis ore tenebat; cuius umbram
Abbreviated transcription (Latin):
Cico s̾formiano suo ab ħ ennio ⁊ pompilio eccid̃i: sexa¬
gessio qͣrto etatis sue anno. Caput eiꝰ cũ manu dexte¬
ra ꝓ rostris positũ. uixtaq coronata põpilii militis y¬
Gayus falcidꝰ tribunꝰ plebis legẽ trlit. neqͥs plus te¬
stamẽto legaret ꝙͣ ut quarta ꝑs hedib suꝑeẽnt. Anno¬

Expanded text:
 Phormiano suo ab Herennio et Publio occiditur, sexagesimo quarto aetatis suae anno. Caput ejus cum manu dextera pro rostris positum est, juxta coronatam Publii militis iCaius Falcidius tribunus plebis legem tulit, ne quis plus testamento legaret, quam ut quarta pars haeredibus superesset,
Abbreviated transcription (Latin):
dit aĩm. Templis cum plurib dona detraxit:
simulachraq ex auro ⁊ argento fabricata cõflauit.
stra strangulare meditatus. p̾mo dimisit ut sterilem
s ĩ probante diuortiũ ppło nec ꝑcente cõuiciis ⁊̃ relega¬
uit. Deniq octidit sub falso crimine adult̾ioꝵ. Pompei¬

Expanded text:
timo templis compluribus dona detraxit simulacraque ex auro uel argento fabricata conflauit, stra strangulare meditatus dimisit ut sterilem, sed improbante diuortium populo nec parcente conuiciis, etiam relegauit, denique occidit sub crimine adulteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrahit᷑ ex ꝑncipatiõe cũ illis qui sũt ĩ maiori.
Hec seꝑat a ꝑceptione sacramẽtoꝵ. nõ a cõione
fideliũ. Nõ em transit exc̃oicatõ ĩ t̾tiam ꝑsonã.
nec etiã ĩ quosdam qui excipiunt᷑ ĩ decretis. De
hac põt absolu̾e quilibet sacerdos: de pͥori tm̃
ille qui tulit. uł suꝑior. Itẽ excõicationũ q̃dam
est usta q̃dam in uista. Iusta q̃ fit aĩo corripien¬
di. ⁊ pp̃ culpam debitã. ⁊ uiris ordine seruato. In¬
iusta est ĩ qua p̃dc̃a omittũt᷑ corinthiũ fornica

Expanded text:
contrahitur ex participatione cum illis qui sunt in maiori. Hec separat a perceptione sacramentorum, non a communione fidelium. Non enim transit excommunicatio in tertiam personam, nec etiam in quosdam qui excipiuntur in decretis. De hac potest absolvere quilibet sacerdos; de priori tantum ille qui tulit vel superior. Item excommunicationum quedam est iusta, quedam iniusta. Iusta est que fit animo corripiendi et propter culpam debitam et iuris ordine servato. Iniusta est in qua predicta omittuntur. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ndia ab indo flumine dc̃a est: ꝙ ex ꝑte occidentali
claudit᷑. ħ a meridiano mari porresta. usq ad ortũ¬
hñs gentes multas ⁊ oppida: insulã qͦ raphanam
genus ⁊ elephantis refectam. crisan ⁊ argiren au¬
n̾ ⁊ argento fecundas. tylen quoq arboꝵ foliis nũ¬
illustrantes indos. Terra. indie fauonii sp̃u saluber¬
rima: in anno his metit fruges: inde hyemus ethe¬
sias patit᷑. Gignit ã tincti coloris hoĩes. elephantes
ĩgentes. monoceron bestiã. psytacũ auẽ. ebenũ quo¬
lapides quoq p̾ciosos berillos. crisopͣsos ad amantẽ
carbuncłos. lignites. margaritas. et mirones. quib
nobiliũ feminaꝵ ardet ambitio. Ibi sũt ⁊ montes
aurei quos adire pp̃dracones ⁊ grifes ⁊ ĩmensoꝵ
ꝑ osto milia passuũ: maxĩa ꝑ .xx. patet. Altitudo uͥ
uadosissimꝰ est. mẽsurã .c. pedũ deuorat. In gange in¬

Expanded text:
a ab Indo flumine, quo ex parte Occidentali clauditur. Haec a Meridiano mari porrecta usque ad Ortuhabens gentes multas et oppida: insulam quoque Taprobane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunillustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quolapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum per octo milia passuum, maxima per uiginti patet; altitudo, ubi uadosissimus est, mensuram centum pedum deuorat. Gangari
Abbreviated transcription (Latin):
elephantoꝵ .uiii. milia õib dieb ad stipendiũ uocat
Ultra palibotram mons malcꝰ est: in quo ũbre hye¬
me in septenitriones. estate in austros cadunt. ui¬
cissitudine hac durante senuis mensib. Septẽtriões
nire. Indo flum̃i ꝓximãtes u̾sa ad meridiẽ plaga: ul¬
tra alios torrentes hñt: calores deniq syderis ꝓdit
hõĩm color montana pignei tenẽt. At hii quib est
uicinꝰ occeanꝰ: sine regib degũt. Pandea gens a femi¬
nis regit᷑: cui reginã pͥmã assignant ħcułꝰ filiã. In¬

Expanded text:
elephantorum octo milia omnibus diebus ad stipendium uocat. Vltra Palibothram mons Malleus, in quo umbrae hieme in septemtriones, aestate in austros cadunt, uicissitudine hac durante mensibus senis. Septemtriones nire. Indo flumini proximantes uersa ad meridiem plaga ultra alios torrentur calore; denique uim sideris prodit hominum color. Montana Pygmaei tenent. At hi quibus est uicinus Oceanus sine regibus degunt. Pandaea gens a feminis regitur, cui reginam primam adsignant Herculis filiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe ⁊ cõsultatione uenditoris erga emptorẽ: ut̃ĩ
no ⁊ grauistoico: aliud antipatro discipło eiꝰ. Hoĩ
actutissĩo antipater omnia patefaciẽda: ut ne quid
oĩno qd̃ uenditor norit emptor ignoret. Dyogeni
uenditorẽ q̃tiñ iure ciuili cõstitutũ s: dr̃e. iucia opor¬
tere. Ceta sine insidiis age: et q̃m uendat. uelle ꝙͣ op¬
time uend̾e Aduexi exposui. uendo meñ. ñ pluris ꝙͣ
ceu̾: fortasse ⁊̃ minoris. cũ maior ẽ copia. Cui fit ũ̾n¬
ria: Ecorit᷑ antipũ tõ: ex alt̾a ꝑte. Qͥ d ais: Tu cũ ho¬
minib ꝯsulere debeas ⁊ seriure humane societati ea¬
q̃ lege nat᷑ sis. ⁊ ea hess principia ne. quib ꝑar̾e et
qͥ seqri debeas ut ntilitas tua sit. celabis hoĩes quid
huis absit cõmoditatis ⁊ copie: Rendit dyogenes: for¬
tasse sic Aluid est celare: alind tace. Neq ego tunc
q̃ t̃ plus ꝓdessent ꝯgnita. qm taciti utilitas. S nũꝙͣ

Expanded text:
tione et consultatione venditoris erga emptorem: utrum no et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut ne quid om-nino, quod venditor norit, emptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere et, quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utius adsit et commoditatis, et copiae: Respondit Diogenes fortasse sic; aliud quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non,
Abbreviated transcription (Latin):
audiss demones inter se loquentes. qr qñ ad tracũ¬
eam q̃ ad pacem sũt dicens qr ego pectaui: statim
sentimꝰ omtiẽ nrãm uirtutẽ maccessere.⁊ approxi¬
mat eis gr̃a diuine potentie. Quidam senex¬
dixit. Si quis tetũ de scripturis aut de quacum¬
q cã locutus fuit: nõ cõtendas cũ eo. Et si bene di¬
cit cõsenti ei: si uero male dic ei. Tu scies qũo lo¬
queris. ħ .n. obseruans ⁊ in humilitate semꝑ te¬

Expanded text:
audisset daemones inter se loquentes, quia quando ad iracunea quae ad pacem sunt, dicens: Quia ego peccavi, statim sentimus omnem nostram virtutem marcere, quia approximat eis gratia divinae potentiae. 19. Redixit: Si quis aut de Scripturis aut de quacunque causa locutus fuerit, ne contendas cum eo; sed si quidem bene dicit, consenti ei; si vero male, dic ei: Tu scias quomodo loquaris . Hoc observans, et humilitatem po
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊̃ reditas allegans. Post ħ ⁊̃ defuncto p̃re suc¬
cessit ĩ ep̃atũ. apud narañ breue oppidũ
Et inde cũ post ualentis arriani tp̃ra. catho¬
lici recepissent ect̃as ꝯstantinopolim ad ĩstru¬
endam uł docendã eccãm transire exhortatꝰ ẽ:¬

Expanded text:
etiam reditus allegans. post haec etiam defuncto patri succedit in episcopatum apud Nazianzum breue oppidum. et inde, cum post Ualentis Arriani tempora ecclesias catholici recepissent, Constantinopolim ad instituendam uel docendam ecc
Abbreviated transcription (Latin):
grũ custodiẽs. cũ pħ̾ie studiis adhuc imior aꝑd
athenas floreret. iudit ꝑ soporẽ sedenti s̾ ⁊ legen¬
ti. duas satis decoras dextra. leuaq feminas cõ¬
sedisse. Qͣs ille castitatis instinctu. oculo torui¬
ore respiciens:quenam ẽẽnt ⁊ quid sͥuellent ꝑ¬
cunctabat᷑. At ille eũ familiaciꝰ cõplestentes. ai¬
unt. Ne moleste accipias iuuenis. note tͥ satis
⁊ famliares sumꝰ. Altera ex nobis erũ sapĩa. al¬
tera castitas dicit᷑. ⁊ misse sumꝰ tecũ hĩtare: quia

Expanded text:
 cum philosophie studiis adhuc iunior apud Athenas floreret, vidit per soporem sedenti sibi et legenti, duas satis decoras dextra levaque feminas consedisse. Quas ille castitatis instinctu oculo torviore respiciens, quenam essent et quid sibi vellent percunctabatur; que eum familiarius complectentes aiunt, ne moleste accipias iuvenis, note tibi satis et familiares sumus, altera enim ex nobis sapientia, altera castitas dicitur et misse sumus tecum habitare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re ad alia. Prmũ se dic̾ fuisse euforbiũ scdo talidem t̾¬
cio ħmoniũ qͣrto pinũ ad extremũ pitagorã ⁊ pꝰ certos
tp̃im curriculos. ea q̃ fuerant rursũ fieri. Nich ĩmũdo ui¬
deri nouũ. Philosophiam meditationẽ ẽẽ moitis coti¬
die de carce corꝑis nitentẽ aĩe educe libertatem. Mlatyse sana¬

Expanded text:
do Callidem, tertio Hermotimum, quarto Pyrrhum, ad extremum Pythagoram: et post certos temporum circulos, ea quae fuerant, rursum fieri: nihilque in mundo videri novum. Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem:
Abbreviated transcription (Latin):
oueptor ĩ ut admonitionẽ hylaritate pueniae Di¬
anti esto tacitꝰ auditor requirẽti facile ende. conten¬
denti fatile cede. Om̃s tͥ pares feceris si nec ĩferiores
siꝑpbiendo cõtempnas. nec suꝑbiores recte uiuendo ti¬
meas Quuctis esto benignus nemini blandꝰ paucis
familiarie. oĩb equis. Eeuerior esto iudicio qͣm sermo¬

Expanded text:
itate prevenias. Dicenti esto tacitus auditor, requirenti facile responde, contendenti facile cede. Omnes tibi pares feceris, si nec inferiores superbiendo contemnas, nec superiores recte vivendo timeas. Cunctis efamiliaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermo
Abbreviated transcription (Latin):
est tisus si est ĩ moderatꝰ. si puerilit̾ effusus. si muliebu
⁊ clatꝰ aut malignꝰ. ⁊ furtiuꝰ ant malis aliens
euecatꝰ. Non sit scurrilis. s grata urbanitas. Sales
tui sine dẽte lint. ioci sine uulttate. fisus sine cachinno.
uox sine clamore: intessus sine tumultu. Qmes tibi
nestiq tractau̾is. Tam t̾ triste sit landari a turpib
qm si laudetis ob turpia.  ifficillimũ cõtinẽtie
op᷑ est. assentationes adulatoꝵ repellere. quoꝵ ser
mones anmũ qͥ̃dam uoluptate reioluñta. ullus
absentationẽ amiciciã merearis. nec ad tuam pro¬
merendam ꝑ hãc aditũ pandas. Hon sis artogans
no and. Submuttas te nõ ꝓicias grauitate seruata

Expanded text:
est risus, si est immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriet clarus, aut malignus et furtivus, aut malis alienis evocatus. Non sit tui sine dente sint, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi rtutibus Tam tibi triste sit laudari a turpibus, quam ut lauderis ob turpia. Difficillimum continentie opus est assentatmones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata,
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ qͥs tã ferrens eẽt qͥ hanc uitã fecre poss. qi¬
q nõ afferet uoluptatũ oĩm stuctã solitudo.: Na .n. nich
solitariũ amat uñ uerũ est. ꝙ ab archita tarentino
ut opinor dici solitũ a senib nr̃is audiui. Si qͥs ĩ ce¬
lu ascendiss. nam ꝙ mũdi ⁊ pulchritudinẽ syderũ ꝑ¬
speriss ĩ suauẽ illi fore ad miratiõem: q̃ iocundissimã

Expanded text:
otestatem; quis tam ferreus esset, qui hanc vitam ferre posset; cuique non auferret voluptatum omnium fructum solitudo? natura enim nihil solitarium amat. Unde verum est quod ab Archita Tarentino, ut opinor, dici solitum a senibus nostris audivi. Si quis in celum ascendisset, naturamque mundi et pulchritudinem syderum per
Abbreviated transcription (Latin):
lentia iũcti pͥmũ cupiditatib qͥb cet̾i seruiũt sꝑant
dem̃ eqͥtate ⁊ iusticia gaudẽt: oĩaq alt̾ ꝓ alt̾o suscipit
nec qͥcꝙͣ ñ rectũ ⁊ honestũ alt̾ ab alt̾o petit: nec solum
colũt seintͥ se ⁊ diligt̃. s ⁊̃ uereat᷑. Nami ornamẽtum
amicicie tollit: qͥ ex ea tollit uerpũdiã. Pnciosus q ⁊̃
ihiis error est: qui existimãt libidinũ peccatoꝵeꝑ oĩũ
ĩ amicicia patere licẽtiã. Uirtutũ .n. amicicia ad utrre
a na data est nõ uicioꝵ comes: ut q̃ni solitaria nõ
poss iurt̾ ad ea q̃ sũma sũt ꝑuenire ꝯuĩsta ⁊ sociata cũ

Expanded text:
mum cupiditatibus, quibus ceteri serviunt imperant; deinde equitare et iustitia gaudent, omniaque alter pro altero suscipit, nec quicquam nisi rectum et honestum alter ab altero petit; nec solum colunt se inter se et diligunt, sed etiam verentur. Nam ornamentum amicitie tollit, qui ex ea tollit verecundiam; perniciosusque in his furor est, qui existimant, libidinum peccatorumque omnium, in amicitia patere licentiam. Virtutum enim amicitia adiutrix a natura data est, non vitiorum comes; ut quoniam solitaria non posset virtus ad ea que summa sunt pervenire, coniuncta et sociata cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq dieb ad canes ꝓiectus ess ⁊ nullus eũ tã¬
g̾e p̃sũpsiss a familia sua nocte raptꝰ est ⁊ cũ
rõ epymacho quẽ idem uilianꝰ dudũ octidi uis¬
serat sepultus est. Actor.¬

Expanded text:
quinque diebus ad canes proiectus fuisset et nullus eum tanquinque diebus ad canes proiectus fuisset et nullus eum tangere presumpsisset a familia sua nocte raptus est et cum beato Epimacho quem idem Iulianus dudum occidi iusserat sepultus est anno
Abbreviated transcription (Latin):
nolebat cõpellere ad sacrificandũ. S tandem ꝑ p̃¬
dicationẽ ip̃rus ianuarii cõu̾sus ꝑrexit flens ad
ucorẽ suam noĩe marinã. ⁊ simul corã scõ ianu¬
atio ꝓstrati baptismũ petebant. Ad hec sc̃s ianua¬
rius rendit. Uidete si bene creditis: ⁊ ne qͥd ĩ abscõ¬
ditis teneatis. M arina Rndit. Unam ymaginẽ
touis hẽmꝰ repositã: qua dei mr̃es torquebant᷑. ⁊
sit ducens eũ in thalamũ suũ ostendit et symła¬
chrs̃. Qd̃ sc̃s ianuariꝰ apprehendens igne cõfla¬
uit ⁊ ĩ cloacã ꝓiecit: ⁊ sic baptreauit gordianũ
cũ uxore ⁊ aliis. lui. Pt̃ dies .xiiii iussit uilianus
ĩpator clementiano ut uideret si ianuariꝰ ydolis
dens gͦ clementianꝰ ⁊ gordianũ ꝑ eũ cõu̾sum: cu¬
curtit hec nũtiare uiliano. Qui irat᷑: iussit ia¬
nuariũ exilio cõdempnari. Gordianũ ueto a cle¬
mentiano loco eiꝰ substituto ad sacrificandũ cõ¬
peslli: aut nolentẽ protiiꝰ decollari. Decollat᷑ gͦ cũ

Expanded text:
uolebat compellere ad sacrificium, sed tandem per predicationem ipsius Ianuarii conuersus perrexit flens ad uxorem suam nomine Marinam. Et simul coram sancto Ianuario prostrati baptismum petebant. Ad hoc sanctus Ianuarius respondit: «Videte si bene creditis et ne quid in absconditis teneatis». Marina respondit: «Vnam ymaginem Iouis habemus repositam, qua dei martyres torquebantur». Et sic ducens eum in thalamum suum ostendit ei simulachrum. Quod sanctus Ianuarius apprehendens igne conflauit et in cloacam proiecit. Et sic baptizauit Gordianum cum uxore sua et aliis LIII. Post dies XIIII iussit Iulianus imperator Clementiano ut uideret si Ianuarius ydolisdens ergo Clementianus etiam Gordianum per eum conuersum, cucurrit hoc nuntiare Iuliano. Qui iratus iussit Ianuarium exilio condempnari, Gordianum uero a Clementiano loco eius substituto ad sacrificandum compelli aut nolentem protinus decollari. Decollatus ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ secane ꝓstratꝰ orauit dm̃. ut ibi baptizate¬
tur. Et cũ ibi baptiratus ẽẽt uenit uox dicens
S̾ aiumane dilige qd̃ inuenite uolusti. Statĩ¬
q fixit baculũ in t̾ram ⁊ fc̃a or̃one coram mul¬
tis astantib nirga illa ramos ⁊ frondes et flo¬
res ꝓduxit ⁊ ex illis qui hec uiderunt mille. et
ĩueniẽtes orantem. timuerũt accede̾ ad eũ ⁊ ce¬

Expanded text:
uium Sequane prostratus orauit dominum ut ibi baptizaretur. Et cum baptizatus esset, uenit uox dicens: «Sauiniane, dilige quod inuenire uoluisti». Statimque fixit baculum in terram. Et facta oratione coram multis astantibus uirga illa ramos et frondes et flores produxit; et ex illis qui hoc uiderunt mille XVIIinuenientes orantem timuerunt accedere ad eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Noli flere ego uadam ⁊ celeriꝰ reu̾tar ad eã sepeliẽ¬
dam. Misit gͦ p̃conẽ ꝑ urbem. Uenite õs inquit
lierũt eam. Ubi mulier q̃dam ceca ⁊ clauda ⁊ manͦ
aridas hñs: tecepit integrã sanitatẽ.

Expanded text:
«Noli flere; ego uadam et celerius reuertar ad eam sepelien«Noli flere; ego uadam et celerius reuertar ad eam sepeliendam». Misit ergo preconem per urbem: «Venite omnes», inquit, lierunt eam, ubi mulier quedam ceca et clauda et manus aridas habens recepit integram sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis: dixit famule sue ut modicũ repausa¬
rent. Tunc exiens de urbe uir quidam uenerabilis
liceriꝰ. dixit eis. Unde estis: Sauina Rndit. Dñe
hinc sum nõ de alia ciuitate. At ille. Cur mentiris:
Quia loq̃la tua te indicat ẽẽ ꝑegrinam. Sauina
quiro frẽm meum sauinianũ. Rendit liceriꝰ uit
ille quẽ q̃ris ante paululũ ꝓ xp̃o decollatꝰ est. et
ibi ĩ illa domo sepultꝰ. Uade gͦ illuc ⁊ reu̾t̾e ad nos
et bene erit tibi nobiscũ qͣm diu iuxeris. Et illo
p̾tereunte sauina ꝓstrauit se: ⁊ orans dixit. Dñe
ds qui me semꝑ ĩ castitate seruasti. nõ me ꝑmit
famulã meã q̃ pp̾me tanta sustinuit. ⁊ fr̃em me
migrauit ad dñm. Q uidẽs famula eiꝰ grauit ce¬
pit flere. qr nichil hẽbat qd̾ eiꝰ sepulture nccͣciũ
erat. Illa ã flente. ecce liceriꝰ rediẽs ad uebem. ut sa¬
uinam ĩuenit iam defunctã: ait ad famulam eiꝰ

Expanded text:
ciuitatis dixit familie sue ut modicum repausciuitatis dixit familie sue ut modicum repausrent. Tunc exiens de urbe uir quidam uenerabilis Licerius dixit eis: «Vnde estis?». Sauina respondit: «Domine hinc sum de illa ciuitate». At ille ait: «Cur mentiris? Quia loquela tua te esse indicat peregrinam». Sauinaquiro fratrem meum Sauinianum». Respondit Licerius: «Vir ille quem queris ante paululum pro Christo decollatus est et ibi in illa domo sepultus. Vade ergo illuc et reuertere ad nos et bene erit tibi nobiscum quamdiu uixeris». Et illo pretereunte Sauina prostrauit se et orans dixit: «Domine deus qui me semper in castitate seruasti, non me permifamulam meam que propter me tanta sustinuit et fratrem mmigrauit ad dominum. Quod uidens famula sua grauiter cepit flere, quia nichil habebat quod eius sepulture necessarium erat. Illa autem flente ecce Licerius rediens ad urbem et Sauinam inuenit iam defunctam ait ad famulam suam:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi duos cetos et duos cõtractos. Et fuit ibi quin¬
q amus. Dormiẽti gͥ apparuit angłs dñi dicens
Sauina quid fecisti: Cur dimisisti parẽtes ⁊ oĩa
q̃ hẽbas. et nuc in deliciis epularis.⁊ nõ ꝑegrina¬
ris: Surge ⁊ uade itrecas ciuitatẽ capanie ⁊ ibi
inuenies fr̃ẽm tuũ. Euigilans gͦ: dixit famule
nobis. Et accepto pane ordeaceo discessit inde. Et
uenit ĩ tirbẽ rauenensẽ. Cũq ueniss añ domũ
cuiꝰdam diuitis cuiꝰ filia moriebat᷑: dixit ancille
domꝰ q̃ foras exierat. ut ibi hospitaret᷑. Que res¬
pondit. Dña: qũo hic potes hospitari: Quia filia
Cui beata sauina. Nõ pp̃ me moriet᷑. Intrauit erge
ancilla ad dñam: que statim accurrens introdu¬
xit sauinã. Et ꝓtin̾ sauina app̃hensa manu dex¬
tera egrotantis: orans erexit eam sanã. Et cum
uellẽt parentes retin̾e eã nõ potuerũt. Et uide ue¬
nit ĩtrecas ciuitatem. Ubi cum eẽt ad miliariũ

Expanded text:
ibidem duos cecos et duos contractos et fuit ibi quinibidem duos cecos et duos contractos et fuit ibi quinque annis. Dormienti igitur apparuit angelus domini dicens: «Sauina, quid fecisti? Cur dimisisti parentes et omnia que habebas et nunc in deliciis epularis et non peregrinaris? Surge et uade in Trecas ciuitatem Campanie et ibi inuenies fratrem tuum». Euigilans ergo dixit famule nobis». Et accepto pane ordeaceo discessit inde et uenit in urbem Rauennensem. Cumque uenisset ante domum cuiusdam diuitis cuius filia moriebatur, dixit ancille domus que foras exierat ut ibi hospitaretur. Que respondit: «Domina, quomodo hic potes hospitari quia filia Cui beata Sauina: «Non propter me morietur». Intrauit ergo ancilla ad dominam. Que statim accurrens introduxit Sauinam. Et protinus Sauina apprehensa manu dextera, orans erexit eam sanam. Et cum uellent parentes retinere eam non potuerunt. Et inde uenit in Trecas ciuitatem. Vbi cum esset ad miliarium
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ei angelus domini dicẽs. Sauina noli fle¬
re.s q̃cumq habes derelinq̃. ⁊ ĩuenies frẽm tu¬
um ĩ honore marimo cõstitutũ. Que statim
eiugilans dixit ad collectaneã suam. Amica m̾a
sensisti aliqͥd: Que R̾ndit. Sensi dña. qr iudi ho¬
minẽ ĩcognitũ aũ te stantẽ. nescio quid loq̃ntẽ.
Et sic in crastino ambe oĩa relinq̃ntes fuger̃t.
Et cũ p̃r eiꝰ feciss eam q̃ri ꝑ montes ⁊ ualles ⁊ in¬
ueniri non poss. expandẽs manꝰ ad celũ dixit. Si
tu es deus potens incelo qui saluare nõ possis.
descende nũc ⁊ ꝑcute omĩa ydola mea q̃ usq nũc
adoraui: q̃ mͥ nõ potuerũt saluare natos meos
Tunc dñs de celo intonãs cõfregit oĩa ydola que
ibi erant. Qd̃ multi audiẽtes. crediderunt ĩ xp̃m
post hec beata sauina uenit romam ad tumulũ
sc̃i petri. Cũq fama eiꝰ ꝑueniss ad eusebiũ ppͣm.
baptirauit: eam. Et cũ eẽt ĩ albis oraris. sanauit

Expanded text:
ruit ei angelus domini dicens: «Sauina, noli flere, sed quecumque habes derelinque et inuenies fratrem tuum in honore maximo constitutum». Que statim euigilans dixit ad collactaneam suam: «Amica mea, sensisti aliquid?». Que respondit: «Sensi, domina. Quia uidi hominem incognitum ante te stantem, sed nescio quid loquentem». Et sic in crastino ambe omnia relinquentes fugerunt. Et cum pater eius fecisset eam queri per montes et ualles et inueniri non posset, expandens manus ad celum dixit: «Si tu es deus potens in celo qui saluare nos possis, descende nunc et percute omnia ydola mea, que usque nunc adoraui, que michi non potuerunt saluare natos meos». Tunc dominus de celo intonans confregit omnia ydola que ibi erant. Quod multi audientes crediderunt in Christum. Post hec beata Sauina uenit Romam ad tumulum sancti Petri. Cumque fama eius peruenisset ad Eusebium papam, baptizauit eam. Et cum esset in albis orans sanauit
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ extitit: qͥ cõposuit trocheũ. De toto ueteri
⁊ nouo testamento ꝑsonis excerptis cõmen¬
tatꝰ est: ⁊ ĩ morem grecorũ exameron de mũdi
fabrica usq ad cõditionẽ pͥmi hoĩs ⁊ p̃uarica¬
tionẽ eius. Composit ⁊ libellos quos greca
appellatione p̾titulanit apoth̾osis. chyothina¬

Expanded text:
toto Veteri et Novo Testamento personis exceptis. Commentatus est autem in morem Graecorum Hexaemeron de mundi fabrica usque ad conditionem primi hominis et praevaricationem ejus. Composuit et libellos, quos Graeca appellatione attitulavit Apotheosis, Psychoma
Abbreviated transcription (Latin):
ita est a dissentio int̾ iuideos ⁊ gentiles ĩ cesa¬
rea de honore cuulitatis. Iudei enĩ p̃ferebant
se gentilib. qr herodes ascalonita qui cirtũtisionẽ
susceꝑit. fuerat cõditor ciuitatis: ⁊ appellauit cesa¬
ram ĩ honore tesaris. Gentiles se p̃ferebant uideis
dicentes qd̾ agentilib fc̃a est pͥmaria edificatio ei¬
uitatis: que anteqmͣ edificaretur ab herode dc̃a est
pregostratonis. Felix a pͥmo fouit ꝑtem iudeoꝵ do¬
ne exhausit marsupia eoꝵ Postea fouit ꝑtem gen¬
tiliũ: ĩ tm̃ qd̾ militib gentiliũ licentiã dedit intrã¬
di domos uideoꝵ ⁊ diripiendi bona eorum. Unde accu¬
satus est auideis ad neronẽ ⁊ biẽnio ab accusatõ¬
ne amotꝰ ẽ a p̃sidatu: ⁊ substitutꝰ est ei festꝰ. uolẽs
a in fine p̃sidat᷑ sui placere uideis: reliqͥt paulum

Expanded text:
ta est enim dissensio inter Judaeos et gentiles in Caesarea de honore civilitatis; Judaei enim praeferebant se gentilibus, quia Herodes Ascalonita, qui circumcisionem accepit, fuerat conditor civitatis, et appellaverat eam Caesaream in honorem Caesaris. Gentiles se praeferebant Judaeis, dicentes quod a gentilibus facta est primaria aed ficatio civitatis, quae antequam reaedificaretur ab Herode dicta est Pyrgo Stratonis. Felix autem primo fovit partem Judaeorum, donec exhausit marsupia eorum, postea fovit partem gentilium in tantum quod militibus gentilium dedit licentiam intrandi domos Judaeorum, et diripiendi bona eorum. Unde accusatus est a Judaeis ad Neronem, et biennio ab accusatione amotus est a praesidatu, et substitutus est ei Festus. Volens autem in fine praesid
Abbreviated transcription (Latin):
dicta
Uidi inqͥt in ripa fluminis hoĩem usq ad genua
ĩ limo demersũ. U enientes a̾ quidã ut eum por¬
recta manu extraherent usq ad collũ demerserunt
Qͤ fr̃es sermone cõpunti eum qui discesserat ad
ĩ illũ qui impugnat eum dicens. Ue mͥ qr iste uolẽs
uictus est. Sic ⁊ ego. Et plange ⁊ inquire dei sola¬

Expanded text:
ditam Vidi, inquit, in ripa fluminis hominem usque ad genua in limo demersum: venientes autem quidam ut eum porrecta manu extraherent, usque ad collum demerseruntes poenitentiam, eum qui discesserat ad in eum qui impugnat eum, dicens: Vae mihi, quia iste nolens victus est, sicut et ego; et plange, et inquire Dei sola
Abbreviated transcription (Latin):
mexiliũ. Helynandꝰ. Ad ĩuidiam usꝙ policratis samioꝵ
tyranni: habundãtissĩs bonis cõspicuus uite fulgor ex¬
cessit. Net sine causa. Om̃s eñi conatꝰ eiꝰ placido excipie¬
bant᷑ itin̾e: spes certũ cupite rei fructũ apprehendebat.¬
Semel dũtarat uultũ mutauit ꝓbreui tristicie salebra
recuꝑauit: capto pisce qui eũ deuorau̾at. S hũc cuiꝰ
felicitas sꝑ plenis uelis prospetũ cursũ tenuit: orõtes
darii togis p̃fetus. in extelsislimo micalensis montis
ĩ amantia mẽbra. samos. amara seruitute aliꝙͣ diu p̾ssa.

Expanded text:
milia. Ad inuidiam usque Polycratis Samiorum tyranni abundantissimis bonis conspicuus uitae fulgor excessit, nec sine causa: omnes enim conatus eius placido excipiebantur itinere, spes certum cupitae rei fructum adprehendebasemel dumtaxat uultum mutauit, perquam breui tristitiae salebra recuperauit capto pisce, qui eum deuorauerat. sed hunc, cuius felicitas semper plenis uelis prosperum cursum tenuit, Orontes Darii regis praefectus in excelsissimo Mycalensis montis manantia me
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit numerũ stadioꝵ. Dispositis qͦ ꝑ int̾u̾alla
locoꝵ a septentͥone meridiẽ u̾sus. uasis horoscoprcis
silłi demẽsione ⁊ gnomonũ eqͣ longitudĩe formatis.
totidem gnomonice supputatiõis hoĩes doctos ꝙ ua
sa fuerãt singulis quibq imposuit. atq una die
õs umbrã meridiani tp̃us obseruare fecit. ⁊ notare
unãquãq sui gnomonis ũbram qͣnte eẽt longitu¬
dinis. Atq ita ꝯꝑit ꝙ ultra. dcͣc stadia ad mu̾ lon¬

Expanded text:
invenit numerum stadiorum; dispositis quoque per intervala locorum, a septentrione a meridie versus, variis oroscopus simili dimensione, et gnomonumequalilongitudine formatis totidemnogmonicesupputacionis, homines doctos quos vasa fuerant singulis quibus imposuit, atque una die omnes umbram meridiani temporis observare fecit; et notare unumquemque sui nogmonis umbram, quante esset longitudinis, atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
usus orb̾. Comestor. Uolens enĩ scite nũm regio¬
nũ ĩ orbe qͣ rõne suberãt ditiomi. nũm ⁊̃ ciuitatũ
ĩ qͣlibet regione: nũm qͦ capitũ ĩqͣlibet tiuitate.
p̾ceꝑat ut de suburbanis oppidis uicis ⁊ pagis ad
suam ꝯfluerent hoĩes ciutatẽ. maxime uride tra¬

Expanded text:
s . » Volens Caesar scire numerum regionum in orbe, quae Romanae suberant ditioni, numerum etiam civitatum in qualibet regione, nomina quoque capitum in qualibet civitate, praeceperat, ut de suburbanis oppidis, vicis, et pagis ad suam confluerent homines civitatem, et maxime ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc iudex nequissimꝰ dictauit siũam. diceris.
religionẽ et noluit sacrificiis participari: u¬
uam incendi p̃cipimꝰ. Statimq rapta a mi
nistris ducta est ad insulã fluiii. q̃ dr lecte:
eterno me liberes qui ⁊ animã simul ⁊ corpꝰ
exurit. Et hiis dictis expletis cirtumdata sar¬
nat᷑ es hostiã hre pro noĩe tuo qui pro toto
mũdo solus hostia oblatꝰ es in cruce iustus ꝓ
ĩiustis. bonus ꝓ malis. bñdictus pro male¬

Expanded text:
tunc iudex| nequissimus dictauit sententiam dicens m professa est . et noluit sacrificiis| participari uiuam+ precipimus statimque rapta a mi| nistris ducta est in insolam fluii . que dicituraeterno me libera| qui et animam simul et corpus exuret . et his dictis expletis .| circumdata sarnatus es hostiam habere| pro nomine tuo qui pro toto mundo solus hostia oblatus est| in cruce iustus . pro iniustis . bonus . pro malis . benedictus . pro ma| le
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo te explana mͥ quẽadmodũ nõ es impug¬
natus. Dicit ei senex. Ex quo fc̃s sũ monachus
nõ sũ satiatꝰ: neq pane neq aqua neq sompno
qm̃ tu dixisti. Abas pemen dixit. In nullo sic
gaudet inimitꝰ: qũo ĩ illo qui nõ uult cogitatio¬

Expanded text:
rogo te, explana mihi quomodo non es impugnatus? Dixit ei senex: Ex quo factus sum monachus, non sum satiatus neque pane, neque aqua, neque somno,  177. Abbas Poemen dixit: In nullo sic gaudet inimicus, quomodo in illo qui non vult cogitatio