comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oruianꝰ anno .i. ui dũ se ab exercitu imꝑatorẽ fieri conspi¬
ceret. seq xp̃ianũ affirmans. paganis p̃ẽẽ ñ posse assereret:
nes inqͥt om̃is exercitꝰ qͥ ꝑ uilianũ nom̃ xp̃i abiecimꝰ. tecuni¬

Expanded text:
us octo. Qui, dum se ab exercitu imperatorem fieri conspius octo. Qui, dum se ab exercitu imperatorem fieri conspiceret, seque Christianum affirmans, paganis praeesse non posse assereret, Et nos, inquit omnis exercitus, qui per Julianum nomen Christi abjecimus, tecu
Abbreviated transcription (Latin):
geret. ad uereꝰ nr̃os dimicaturꝰ de fide. diu̾tens ꝑ forũ constan¬
stini nd necessariã causam. uiscera eiꝰ repente simul cũ uita
effusa st̃. E idẽ tẽpus. athanasiuis. ⁊ hylariꝰ doctͥna ⁊ confesi¬
one fidei celebrant᷑. Heresis antropomorphitar̃ in sẏria ⁊m
macedonia . ⁊ in constantinopoli nascit᷑. Donatus artis grama¬
tice seriptor ac p̾ceptor. Iheronimi. rome illustͥs habetur.
antoniꝰ monachꝰ morit᷑. Ossa audree ⁊ lucȩ apłoꝵ constantino¬
iudeis reparare ꝑmisisset. atq ex omĩb ꝓuinciis iudei collec¬
ti noua tẽpli fundam̃ta iacerent: subito nocte oborto t̃rȩ mo¬
tu. saxa ab imo fundam̃toꝵ excussa. longe lateq sparsa st̃. Igneᷤ
qͦ glob ab interiori ede tẽpli egressus. plurimos eoꝵ suo ꝓ¬
stiauit incendio. Quo tͣrore. reliqui pauefacti: xp̃m confit᷑e¬
bant᷑ iuiti. & ne hoc casu crederent factũ. sequenti nocte
ni uestĩtis cunctoꝵ erucis apparuit sygnũu d lax¬

Expanded text:
aturus, divertens per forum Constantini ad necessariam causam, viscera eius repente cum vita effusa sunt. Per idem tempus Athanasius et Hilarius doctrina et confessione fidei celebrantur. Heresis Anthropomorphitarum in Syria et Macedonia, in Constantinopoli nascitur. Donatus grammatice scriptor ac preceptor Hieronymi illustris Romam habetur. Antonius moritur monachus. Ossa Andree et Luce apostolorum ConstantinoIudeis reparare promisisset atque ex omnibus provinciis Iudei collecti nova templi fundamenta iacerent, subito nocte, oborto terre motu, saxa ab imo fundamentorum excussa, longe lateque excussa sunt. Igneus quoque globus ab interiore ede templi egressus, plurimos eorum suo prostravit incendio. Quo tbantur inviti. Et ne hoc casu crederent factum, sequenti nocte in vestimentis cunctorum crucis apparuit signum. Jul
Abbreviated transcription (Latin):
moth istiꝰ. umbͣm eiꝰ ꝓtegunt: qr peccatores qͥq in qͦ sͥ male st̃ c̃scii
in eo aliũ peccantẽ defendunt. Umbis umbrã eiꝰ ꝓtegunt: dũ neqͥs¬
simoꝵ facta nequiores ꝑuersis patͦciniis tuentur. Qd̾ hoc ni¬
mirũ studio faciunt: ne dũ culpa in qua ⁊ ipsi obligati st̃. in
bera correptione confuindi. Sicq fit. ut sũma cͥminũ dũ defei¬
dit᷑ augeat᷑ : ⁊ uniꝰ cuiꝰq nequitia eo sit ad ꝑpetrandũ facilis. qͦ
difficilis ad puniendũ. Seclera qͥppe peccantiũ. tanto maiora
ncrem̃ta ꝑcipunt: qͣnto ꝑ defensionem potentiũ dͥui in alta
tolerant᷑. S tales quiq seu extͣ eccłiam seu mtͣ scãm eccl̃iam ẽt̃
uideant᷑ : tanto se aꝑtiores dei hostes exhibent. qͣnto maiores st̃
patrõni uicioꝵ. Contra illũ quipne suis defensionib ꝓugnant:
cũ ea quȩ ei displicent defen̾endo multiplicant Qd factũ be

Expanded text:
moth istius umbram ejus protegunt, quia peccatores quique in quo sibi male sunt conscii, in eo et alium peccantem defendunt. Umbrae umbram ejus protegunt, dum nequissimorum facta nequlores perversis patrociniis tuentur. Quod hoc nimirum studio faciunt, ne dum culpa in qua et ipsi obligati sunt, in bera correptione confundi. Sicque fit ut summa criminum dum defenditur augeatur, et uniuscujusque nequitia eo sit ad perpetrandum facilis, quo difficilis ad puniendum. Scelera quippe peccantium tanto majora incrementa tolerantur. Sed 1031 tales quique seu extra, seu intra sanctam Ecclesiam esse videantur, tanto se apertiores Dei hostes exhibent, quanto majores sunt patroni vitiorum. Contra illum quippe suis defensio nibus pugnant, cui ea displicent, quae defendendo multiplicant. Quod factum be
Abbreviated transcription (Latin):
agentes. n abent etiã nequiores alios defensores suos unẽe illic ap¬
te ꝓtinꝰ subdidut. & paliurus in munitionib ei. Palititꝰ qͥppe tau¬
ta spmar̃ curcundatione densesit. nt p̃ asꝑitate tang uix possit.
gitur urtica ⁊ spina nascit᷑. s utrumq hoc exteriꝰ ꝑ paliurũ mu¬
nit᷑: ꝙ uidelic& minores miqͥ mala quelib. faciunt. si ea neqͥssimi

Expanded text:
Unde illic apte protinus subdidit: Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate tangi vix possit. Intus igitur urtica et spina nascitur, sed utrumque hoc exterius per paliurum munitur, quia videlicet minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
ut recedat pungit᷑. quoties ab eiꝰ amore intimo. ad et̃na suspi¬
rat᷑. ꝙ tante eũ uoces excitant. qͣntȩ ex illoꝵ m̃tib scẽ cogitatio¬
nes ad clũ clamant. Unde fit ut bonarũ actionũ armis ter¬
ritꝰ. ac suꝑioꝵ spicrilis ꝑcussus fugiat. & ad corda reꝓboꝵ fri¬
gida rediens. etim quã securꝰ possidebat maliciȩ umbͣm querit.
q ubi ab illo inueniat᷑ ostendit᷑. cũ ꝓtinꝰ subifert᷑. In secreto
do uerbũ manens. aliqͣndo doctoꝵ pericia. aliqͣndo mobilitas
m̃tis. aliqͣndo nitor głe tẽporał accipit᷑. Pex calamũ qͥppe uerbi
et̾uitas designat᷑: cũ uoce patͥs ꝑ psalmistã dr̃. lingua mea cala¬
mꝰ scribe. uelocit̾ seribentis. Quia enĩ qđ loqͥm transit. qd̾ scribi¬
mꝰ patet. lingua patris scribȩ calamꝰ dr̃: qr ab eo ẽ uerbũ illiꝰ co¬
eternũ ac sine transitu generatũ. Rursũ ꝑ calamũ seriptoꝵ doc¬

Expanded text:
ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinfertur: In secreto do verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeternitas designatur, cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doc
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis ⁊ & cooꝑuit nos umbͣ mortis. N mbͣ em̃
mortis elec¬
tos dei opprimit: cũ mors carnis quȩ ymago
mortis et̃nȩ ẽ. ab hac eos uita disiungit: qi sic̃ illa a deo animam.
ita hec ab anima separat corpꝰ Uel cerit umb̃ eos mortis opprimit:
qi dde antiqͣ hoste scriptũ ẽ. nom̃ illi mors. Nmbͣ gͣ mortis st̃ om̃s
repbi. q illiꝰ neqͥtiã elationis nitant᷑: eiꝰq ymaginẽ quasi uemab
expmunt. dũ eiꝰ in se malicie similitudinem trahunt. ꝙ elec tos
dei oꝑuint. dlũ contͣ illos in atrocitate ꝑsecutionis tẽporalit eon
ualescunt. Hoc autẽ loco umbͣ. neqͥtie torpor accipit ⁊in qͥ ester
ehemoch dormit: qi contͣ corda caritate. calentia. sollieitlus uig¬
lat. in frigidis autẽ m̃tib securus iacet. Dormise aut̃ẽ in scõꝵ cor¬
dib non potest: qr ⁊ si quando se in eis ad breue momentum
collocat. ipse eũ desiderioꝵ celestiũ estus fatigat: ꝙ toties qͣsi

Expanded text:
ctionis, et operuit nos umbra mortis. Umbra enim ctionis, et operuit nos umbra mortis. Umbra enim mortis electos Dei opprimit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit; quia sicut illa a Deo animam, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos mortis opprimit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elationis imitantur, ejusque imaexprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt, qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter valescunt. Hoc autem loco umbra nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire enim in sanctorum mentibus non potest, quia et si quando se in eis ad breve momentum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtege me. Wel sic̃ sponsa in canticis canticor. aduentũ sponsi presto¬
lata p̃nuntiat dicens S ub umbͣ illiꝰ quã desiderauerã sedi. Ac si di¬
quieui. Rursũ ꝑ umbͣm recedente caritate. torpor frigide ñitis
expͥmit᷑: sic̃ de peccante homine seriptũ ẽ. ꝙ secutus ẽ umbrã.
alorem eiũ caritatis fugiens. ueritatis solem homo deseruit: & sul
umbra se interni frigoris abscondit. Unde ⁊ uoce eiusdẽ uerita¬
tis dr̃. Habunddauit muqͥtas : refrigescet caritas multor. Unde pͥmꝰ¬
absconsus muenit᷑. Quia enĩ meridianũ caritatis calorẽ. perdiderat.
iam sub pegati umbͣ qͣsi sub frigore unbrt toryebat. Iete qͥ behemot¬
qr in illis qͣsi quanddã reqͥem muenit. qͦs a ueri solis arc̾ore subt̃hen¬
uba rẽ ꝓbi: qͥ antiqͥ hostis tenebis. sttidio praue oꝑationis mutan¬
tur. Unde uo¬
e martyrũ ꝑ psalmistã ̃r. Nł umiliasti nos
m loco affui¬

Expanded text:
protege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestoprotege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata pquievi. Rursum per umbram recedente charitate, torpor frigidae mentis exprimitur, sicut de peccante homine scriptum est, quia secutus est umbram . Calorem enim charitatis fugiens, veritatis solem homo deseruit, et sub umbra se interni frigoris abscondit. Unde et voce ejusdem Veritatis dicitur: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Unde absconsus, invenitur: quia enim meridianum calorem charitatis perdiderat, jam sub peccati umbra, quasi sub frigore aurae torpebat; sicut de eoquia in illis quasi quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahenlibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce marin loco affli
Abbreviated transcription (Latin):
bia generat᷑ S qr audiuimꝰ qͥd iste behemoth cõmendat: nc̃ au¬
duiamꝰ necesse ẽ ubi interim ꝑ pͣtũ suũ desideriũ reqͥescat. Sequit᷑.¬
in sacro eloqͥo. aliqͣndo incarnatio dñi ponit᷑: uł mentis refrige¬
riũ a feruore carnaliũ cogitationũ. Unde ⁊ appellatione timbrȩ
ex suꝑna ꝓtectione: hoc ipsũ refrigeriũ cordis insnuari solet.
Aliqͣndo uͦ umbra. recedente caritate. torpor frigidȩ m̃tis accipit᷑.
sam qd dñica incarnatio. seruata ueritate historie umbͣtionis
appellatione signet᷑. angłicꝰ sermo testat᷑: qui ad mariã dicit.
uirtus altissimi obumbͣbit. tͥ. Quia enĩ umbra ñ alit̃ expͥmitur.
nͥ ꝑ lum̃ ⁊ corpꝰ. uirtus ei altissimi obumbͣuit: qr in eiꝰ utero lux
incorporea corpꝰ sumpsit: ex qͣ uidelicx obumbratione. om̃e m
se refrigerium mentis accepit. Rursũ ꝑ umbram ex suꝑna ꝓtecꝰti¬
one refrigeriũ corddis expͥmit᷑. sic̃ ꝑsalmista ait. Sub ũbra alarum tuar̃

Expanded text:
 Sed quia audivimus quid iste Behemoth comedat, nunc audiamus necesse est ubi Interim per pravum suum desiderium requiescat. Sequitin sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum: unde et appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insAliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad Mariam ait: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepit. Rursum per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
ex sola catholica ȩccłia ueritas conspicit᷑: apud se ẽẽ locum
dñs ꝑhibuit. de qͦ uideatur. In petra moyses ponit᷑. ut speciẽ
contẽpletur: qi nͥ qͥs fidei soliditaiẽ tenuerit. diuinã p̾sentiã
non agnoscit. De qua soliditate dñs dic̃. Suꝑ hanc petram edi¬

Expanded text:
ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur, apud se esse locum ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur; quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã excłiam quã diligo postulate. Ipse uolo dimittere.
id qd mͥ m ipsa deliqͥstis: ut heç ur̃am incolumitatẽ obtineat.
quȩ ex ur̃o languore laborabat. Sola qͥppe ẽ ꝑ quã sacͥficium
dñs libent̾ accipiat: sola quȩ ꝓ errantib fiducialit̾ int̾cedat.
Und̾e etiã de agni hostia dñs precep̃ dicens. In una domo co¬
medet᷑. nec efferetis de carnib eiꝰ foras. In una nãq domo ag¬
nͦ comedit᷑: qr in una catholica eccłia uera hostia redẽptoris
immolat᷑. De cuiꝰ carnib diuina lex efferri foras ꝓhibet: quia¬
dari. sc̃m canib uetat. Sola ẽ enĩ in qua opꝰ bonũ fructuo¬
se ꝑagitur. Unde ⁊ mercedẽ denarii. non nͥ qui intra uneam
laborauerant acceperunt. Sola ẽ quȩ intra se positos ualida
caritatis cõpage custodit. Inde ⁊ aqua diluuũ artã quidem
ad sublimiora sustulit: om̃s enĩ qͦs extra arcã muẽnit extin
lo post. Tollã manũ meã: ⁊ uideb̾ posteriora mea. Quia eñ

Expanded text:
catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id, quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, quae ex vestro languore laborabat. Sola quippe est, per quam sacrificium Dominus libenter accipiat, sola, quae pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de agni hostia Dominus praecepit dicens: « In una domo comedetur, nec efferetur de carnibus ejus foras . » In una vero domo agnus comeditur; qui in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina lex efferri foras dari sanctum canibus vetat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde mercedem denarii non nisi qui intra vineam laboraverant acceperunt. Sola est quae intra se positos valida charitatis compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit; omnes autem quos extra arcam invenit, exstinxlo post, Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
o qͥppe hȩc st̃ uicia. quȩ humano generi mimanit᷑ dnantur.
unũ uidelicet sp̃c. atq aliud carnis. Elatio nãq sp̃m erigit:
luxuria carnẽ corrũpit. Antiquus itaq hostis humanum g¬
nꝰ. uł ꝑ elationẽ p̃cipue. uł ꝑ luxuriã p̃mens. in secreto cala¬
mi atq in locis hum̃tib domit: qi dũ natũ hominẽ sub ddi¬
tione suȩ dñationis. aut ꝑ elationẽ sp̃c. aut ꝑ carnis elatio
nẽ tenet. qͦsdã uͦ in utroq possid̾a: qr cũ eos suꝑhiȩ sp̃c ele¬
uat. ã tumore suȩ altitudinis nec uerecundia corruptionis
melnat. S nũqͥd contͣ hos intͣ scãm eccłiam incessant̃ cotidie
uirtutũ magistri ñ uigilant:  inũqͥd redarguere uoluptates m¬
firmas : ⁊ suadere gaudia patriȩ cȩlestis cessant: s prauoꝵ
mentes tanto obstinatiꝰ sũma ñ audiunt. qͣnto arciꝰ infunis in¬
heserunt: qͥb neq hoc suffic̃ ut ipsi pereant. ẜ adhue qd deceriꝰ.

Expanded text:
 quippe vitia, quę humano generi inmaniter dominantur, unum videlicet spiritus atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue vel per luxuriam premens, in secreto calami atque in locis humentibus dormit, quia damnatum hominem sub dicionibus sue damnationis aut per elationem spnem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia patriae coelestis cessant? Sed pravorum rum tanto obstinatius summa odiunt, quanto arctius infimis inhæserunt: quibus neque hoc sufficit vt ipsi pereant, sed adhuc, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Qd̾ gͥ illic spciosus in multis frondib. qd̵ illic sumacłm si¬
militudmis. qđ illic cherub. qd illic ꝓtegens dr̃: hoc hic uoce
dnica. hehemoth iste uiarũ dei principiũ uocat᷑. De qͦ iccieo
tã mira in qͥb fuit. ꝙ quȩ amisit insmuat: ut t̾rito homini o¬
stenqdat. qd̾ ipse si suꝑbiat q̃e elationis culpa suȩ passurus sit.
si feriendo illi parcere noluit. quẽ ereando in gła tantȩ clarita¬
tis eleuauit. Consideret gͦ homo qͥd elactis in t̃ra mereat᷑ : si ⁊ p̃latꝰ

Expanded text:
dit. § 4. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum sidit. § 4. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic Cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Beemoth, iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira, in quibus fuit, et quae amisit, insinuat, ut territo homini ostendat, quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mer
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant ꝑforati penetrantes se muc̃e caritate ligati st̃: atq m
munere. isto cadente meruert̃. ut neqͣquã iã de ornam̃to regio
cadendo soluant᷑. huiꝰ principatꝰ celsitudinẽ adhuc iscdẽ ꝓpħa
intuens ad iungit. Tu cherub extentꝰ ⁊ ꝓtegens. in monte sc̃o dei:
in meddio laꝑidũ ignitoꝵ ꝑfectus ambulasti. Cherub qͥppe
plenitudo scientis int̃pretat᷑. E icciros iste cherub dr̃. ꝙ trais¬
cendisse cunctos scientia ñ dubitat᷑. Qui i medio lapidum
ignitoꝵ ꝑfectus ambulauit: qi int̃ angłoꝵ corda caritatis
igͥne succensa clarus gła conditionis extitit. Quẽ bene extentũ
ac ꝓtegent̾ẽ dic̃. Oñe enĩ qd̾ extendo ꝓtegimꝰ: obumbͣmꝰ. S qd̾¬
ipse extentus ⁊ ꝓ̃tegens fuisse ꝑhibet᷑. Reliquos enĩ qͣsi obum¬
brando oꝑuit: qui eoꝵ magnitudinẽ excellentia maiore tͣnseen¬

Expanded text:
fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur; et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur. Qui in medio ignitorum lapidum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igneac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, ob umbramus, ipse extentus et protegens fuisse reperitur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcen
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad orͣm̃tũ suũ habuit: quoꝵ dũ claritatẽ. transcenderet. ex eoꝵ
comparatione clarior fuit. De cuiꝰ adhuc illic descriptione. subiing̃.
Aurũ opꝰ decoris tui: ⁊ foramina in die qua condit᷑ es p̃parata st̃.
Aurũ opꝰ decoris eiꝰ extitit: qr sapientiȩ claritate candiuit. ꝗͣ bene
ereatꝰ accep̃. foramina uͦ iccirco in lapidib fiunt. ut uinculati au¬
ro in ornam̃to cõpositione iungant ⁊ neqͣquã sͥ dissidunt. quos
int̃ fusũ aurũ repletis foraminib ligat. Huiꝰ gͦ lapidis in die con¬
ditionis sue foramia p̃parata st̃: qr uidelicet capax caritatis ẽ
conditus. Qua si repleri uoluisset stantib angł̃is tamꝗͣ positis in
regis ornam̃to lapidib putiusset inherere. Si enĩ caritatis auro se¬
se penetrabilẽ p̃busset. scĩs angłis sociatus: in ornam̃to ut dixi¬
mꝰ regio. lapis fixus maneret. Nabuit gͦ lapis iste foramina: s su
culis ligari contempsit. Nc̃ autẽ ceteri lapides qͥ ut hic similiter

Expanded text:
tem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus decoris tui, et foramina in die qua conditus es, praeparata sunt . Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit quam bencreatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus. Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, 1073 sculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ans dr̃. Insidians ꝑ miracłoꝵ speciẽ: leo ꝑ fortitidinẽ scł̃arem.
Ut enĩ eos qͥ aꝑte iniqͥ st̃ ꝑtrahat. secularẽ ꝑtentiã ostentat:
ut uͦ iustos etiã fallat. signis sanctitatẽ simulat. Ilis enĩ suade
elationem magnitudinis: istos decip̃ ostensione scĩtatis. De
hac cauda behemoth istius sub draconis specie ꝑ iołiem dr. Et
cauda eiꝰ trahebatt̃ciam partẽ stellarũ celi: & misit eas in t̾ram.
selũ namq est ȩccłia. quȩ in hac nocte uite presentis. dũ in se
mnumeras scõꝵ uirtutes continet. radiantib desuꝑ siderib ful¬
get. ẜ draconis cauda in t̃ram stellas deic̃: qi illa sathane ex¬
tremitas ꝑ audatiã assumpti hominis erecꝰta. qͦsdã qͦs uelut e¬
lectos d̃i in excłia muenit. obtinendo reꝓbos ostendit. Stella itaẽ
de cȩlo in t̾ram cadere ẽ: relicta ñnulo spe celesti illo duce ad

Expanded text:
ans dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. ans dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. De hac cauda Behemoth istius sub draconis specie per Joannem dicitram . Coelum namque est Ecclesia quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus fulget. Sed draconis cauda in terram stellas dejicit, quia illa Satanae extremitas, per audaciam assumpti hominis erecta, quosdam quos velut electos Dei in Ecclesia invenit obtinendo reprobos ostendit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdigia: ita ut errorem mittant᷑ si fieri potest etiã elecͦti: nẽ enĩ¬
electi nr̃i mira faciunt. cũ ꝑuersa patiunt᷑: tẽ autẽ behemoth hn¬
uis satellites etiã cũ aduersa inferant. mira facꝰturi st̃. Pensemꝰ gͦ
tus ñ ab ipso cogitacionũ fundo quatiat᷑. qͣndo is qͥ flagris eru¬
delitate torm̃ti. Non enĩ sola tẽ potestate erigit᷑. s etiã signoꝵ
suo. ad aꝑtã nãq potentiã suffecisset ut leo cẽt: etiã si insi¬
dians in occultis non fuisset. Rursũq ad occultas uersucias
suffecisset: ut insidians subripet. etiã si leo ñ eẽt. S qr hic an¬
tiquus hostis in cunctis suis uirib effrenatus seuire ꝑ utͣq ꝑ
mititur: ut contͣ electos in certamine ⁊ uirtute ⁊ fraude lax¬
et᷑: uirtute ꝑ potentiã. Fraude ꝑ signa: recte gͦ & leo &. insidi¬

Expanded text:
prodigia, ita ut in errorem mittantur, si fieri potest, etiam electi . Nunc fidprodigia, ita ut in errorem mittantur, si fieri potest, etiam electi . Nunc fideles nostri mira faciunt, cum perversa patiuntur; tunc autem Antichristi satellites, etiam cum perversa inferunt, mira facturi sunt . Pense mus tus non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruerabit.---Non enim sola tunc potestate erigitur, sed etiam signorum suo . Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic antiquus hostis in cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis:⁊ infirmitatẽ refoueat. de breuitate. S considerandũ ual¬
de ẽ. cũ behemoth iste caudã suã sic̃ eedrũ subleuat: in qͦ tẽ a¬
trocior ꝗͣ nc̃ se exerit surgat. Quȩ enĩ genera penar̃ nouimꝰ: quȩ
ñ iam uires martyrũ exercuisse guidemꝰ  alios nãq in ꝓuiso ic¬
tu mersos. iugulo gladiꝰ strauit. alios crucis patibulo affiẽ. in qͦ
mors ⁊ ꝓuocata repellit᷑: ⁊ repulsa ꝓuocat᷑ Alios hirsiitis sere
dentib attriuit. alios armato fermo insulcans ungula sparsit.
Allos beluina rabies morsib detrundo cõminuit: alios ab inti¬
mis uiscerũ ꝑ cutem p̾ssa uis uerberum rupit. alios uiuentes
fregit. Alios in uase. piectos. aqua replendo absorbuit. alios e¬
dax flãma usq ad eineres de parte. consumpsit. Cũ gͥ behemot
iste caudã suã in fine mundi nequiꝰ dilatat. qͥd ẽ qd his torm̃¬
tis tc̃ atrociꝰ crescat. nͥ hoc qd̾ in ex̃geliũ ꝑ semetipsam ueritas

Expanded text:
Considerandum valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta consumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc quod in Evangelio per semetipsam Verita
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̾ exprimit᷑: qualis in sigillo eodẽ essentialit habet᷑. ꝙ licet
hõ ad similitudinẽ dei cieatus. angło tam̃ qͣsi manus aliqͥd tribu¬
ens. ñ eũ ad similitudinẽ dei conditũ. s ipsũ signaculũ dei simili¬
tudinis dr̃: ut quo subtilior ẽ in natura. eo in illum similitudo
dei pleniꝰ credat᷑ exp̃ssa. hinc ẽ qd primatus eiꝰ potentiã adhuc insi¬
nuansidem ꝓpħa subiungit. Emĩs lapis p̃ciosis oꝑim̃tũ tuũ. sardꝰ.
toparius: i iaspis. crisolituf. onix. ꝙ berillus. saphirus. carbunculus.
archangłi. throni:⁊dna¬
tiones. uirtutes. pͥncipatꝰ.
potestates. cherubm. atq
seraraphin: aꝑta narrati

Expanded text:
naliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet naliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut, quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatur expressa. § 1. Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans idem Propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, et topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx et berillus, sapphirus, et carbunculus, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, Cherubim et Seraphi
Abbreviated transcription (Latin):
radysi dei. ñ ẽ assimilatũ illi ⁊ pulcritudiͣ eiꝰ: qm̃ speciosũ fec̃ eũ
in multis condensisq frondib Qui namq accipi in cedris uł abi¬
etibus ⁊ platanis posst̃: nͥ illa uirtutũ celestiũ ꝓorrȩ celsitudmis
agmina in et̃nȩ leticiȩ uiriditatae plantata: quȩ quãuis excelsa
sint condita: huic tam̃ nec p̃lata st̃. nec equͣta. Qui speciosus fac
tanta illũ species pulcriorẽ reddidit. quanta ⁊ subposita anglłor
multitudo decorauit. Ista arbor in paradyso dei. tot quasi densas
frondes habuit: qͦt sub se positas suꝑnoꝵ sp̃uum legiones atten¬
dit. Qui iocirco peccans sine uenia dampnat᷑ ẽ: qr magnꝰ sine com¬
paratione fuerat creatus. Ainc enĩ rursus ꝑ eundẽ ꝓpħam dr̃. iu
liciis paradysi dei fuisti. Multa enĩ de eiꝰ magnitudine locuturꝰ.
primo uerbo coplexus ẽ. Quid nãq boni ñ habuit. Ss ignaculũ
simitudinis dei fuit. De sigillo quippe anuli similitudo imagi¬

Expanded text:
assimilatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus. Qui namque accipi in cedris et abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina in aeternae laetitiae viriditate plantata? Quae quamvis excelsa sunt condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata, qui speciosus facttanta illum species pulchriorem reddidit, quanta ei supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eundem Prophetam diciliciis paradisi Dei fuisti. Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit qui signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imagi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes scłariũ tẽporali głe dedite designant᷑: qͥ tanto apud sema¬
ipsos int᷑ mardescunt. qͣnto alti ⁊ iitidi exteri ostendunt᷑: qr dũ
ad exteriorẽ głam ꝑ suꝑficiẽ defluunt. nulla intꝰ firmitate solida¬
quȩxit᷑ : tanto eoꝵ corda grauiorib cogitationũ stimulis agitant᷑.
Unde recte nc̃ behemoth iste in secreto calami dormire ꝑhibet᷑. qͥa
quoꝵ studia ad appetitũ tẽporalis nitoris atq altitudinis cõmo¬
uet. eoꝵ corda tacitus tenet. & quasi ibi ipse quietus dormit.
ubi eos qͦs possidet qͥescere non ꝑmittit. Bũ excedere enĩ oeteros
bonoꝵ altitudinẽ ambiunt. dũ more calami. ꝑ nitorem exterioris
mundatie. iustoꝵ speciẽ quasi solidarũ arboꝵ cortice uincunt:
m hoc qd̾ ipsi iteri uacui remanent. locũ behemoth nsti uibi apd̃
quã reliquerat uacuã scopis smundatã repperit. hanc multiplici¬
ot intrauit. Quia enĩ fluxa sit t̾ra quȩ infundit᷑. loca arentia

Expanded text:
saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi exterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidaquaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius vacui remanent, locum Behemoth isti, ubi apud quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit. Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia
Abbreviated transcription (Latin):
homine potuit. nec rursus inuadere bruta animalia ñ iussus
p̃sumpsit dicens. Si eicis nos: mitte. nos in gregẽ porcorũ. qs ali¬
sũma licentiã non p̃b&. grassari nec in porcos ualet. Quando g
iste sua sponte nocere factis ad dei ymaginẽ hominib audeat᷑:
de qͦ nimirũ constat qđ̵ ñ nissus contingere nec porcos p̃sumat :¬

Expanded text:
homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malisumma licentiam non praebet, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃ ⁊ multũ potast : ⁊ minꝰ ꝑeutit. eĩ gladiũ pietas conditoris
astringit : ut replicatus intra eiꝰ conscientiam lateat. & ultͣ
quã desuꝑ iuste disponit᷑. sese in mortes hominũ eꝰ malicia
ñ extendat. Qđ gͥ ad multa fortit̾ p̃ualet: hoc de pͥncipio
magne conditionis potest Qd̾ uͦ ã quibdã iuincit᷑ eiꝰ nimirũ
gladiꝰ ab auctore replicat᷑. Ite nãq behemoth qͥ pͥncipiũ uiañ
dei ẽ. cũ contͣ uir̃ sc̃m licenciã tẽptationis accep̃. gentes mo¬
uit. greges abstulit. ignẽ de celo deposuit: ꝑturbato aexe uen¬
tos excitauit. domũ concutiens subruit. conuiuantes filios
extinx̃. uxoris m̃tẽ in dolo pͣue suasionis exercuit. mariti car¬
nẽ inflictis uulnerib inflix̃. S eiꝰ gladius ã conditore replica¬
tur. cũ dr̃: animã illiꝰ serua. Qui replicato gladio. quante infir¬
mitatis sit. exgłio testante describit᷑: qr nec manere in obsesso

Expanded text:
ter et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur, sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest, quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. 1074 Iste namque Behemoth, qui principiu » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso
Abbreviated transcription (Latin):
bis montiũ ludunt: q ꝓiecta de suꝑiorib in hoc mundo demo¬
nia. prauis suꝑboꝵ oꝑib delectantur. Bestiȩ in agris. ludunt:
cũ ieꝓbi sp̃c humana corda in illicitas eogitationes ꝑtrahunt.
An ñ immundis cogitationib ludere ẽ : m̃tes hominũ ad dei yma
gnẽ conditas. mͦ uacuis terrorib irridere.mͦ eis tͣnsitoria gau¬
dia qͣsi mansura impͥmere: mͦ mansuras penas qͣsi tͣnsitoria leui¬
gare: harũ ꝓculdubio bestiarũ illusionẽ ꝑtimuerat. qͥ dicebat. Ds̃
mĩs in te confido ñ erubescam: neq irrideant me mimici mei. Ea
no spũi pͣua cogitatione p̃paret᷑. recte de herbis montiũ dr̃. om̃s
bestie agri ludent ibi. Pro eo enĩ qđ suꝑbi qͥq nullũ malũ togi¬
tando pretereunt: nulla agri bestie ẽ. quȩ ñ hoꝵ montiũ her¬
ba satiet᷑. Nam ⁊ si qͣndo carnis luxuriã fugiunt interioris lux¬
urie uiciũ de ipsa castitate głando cõmittunt. Si qͣndo nichil

Expanded text:
 1077 quia projecta de superioribus in hoc mundo daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bestiae in herbis ludunt cum reprobi spiritus humana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, mdia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat iste, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici  prava cogitatione praeparetur, recte de herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae non horum montium herbis satietur. Nam etsi quando carnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil
Abbreviated transcription (Latin):
comparatur: cum ꝑ ꝓpħam apparente in ueritate carnis dño dr̃.¬
d̃a lamũ qͣssatũ ñ confringet: ⁊ lignũ fumigans ñ extinguet. ⁊ud
eñĩ calami nomine. nͥ iudaici popłi temporale regnũ denuntiat:
nitens qͥdẽ exteriꝰ. s interiꝰ uacuũ: ͦ & q in eodẽ popło genꝰ iã re¬
gale defecerat: ⁊ regnũ eiꝰ alienigena susceꝑat: apte hoc idem regnũ
qdlineis nunir̃ uestib utebat᷑sᷤ qd̾ qr in aduentũ dñi caritatis ardo¬
rẽ ꝑddidit: quasi amisso iam igne fidei. ñ ardens s fumigans fu¬
it. Incarnatꝰ autt̃ dñs calamũ quassatũ ñ confreg̃: ⁊ linũ fumigais

Expanded text:
ritate carnis Domino dicitur: Calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non exstinguet . Quid enim calami nomine, nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum quod lineis nimirum vestibrem perdidit, quasi amisso jam igne fidei non ardens sed fumigans fuit. Incarnatus ergo Dominus calamum quassatum non confregit et linum fumigans
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͦ in cuncꝰta conditione rerũ. nullũ rationale animal nͥ angłs
⁊ h̃o est: qͥcqͥd ratione uti ñ potest. cũ homine factũ ñ ẽ: dicatur
tẽ tam̃ naturȩ rationalis mimme amisit: ecce behemot quẽ feci
tecũ. ut dũ hõ eũ qͥ in ratione secũ factus ẽ ꝑisse considerat. uici¬
nũ sͥ casũ suꝑbiȩ ex ipsa ꝓpnqui sui ꝑditione ꝑtimescat. In his
autẽ uerbis sollert̃ intuentlũ ẽ: qd̵ aꝑte uoce dñica nesq̃iũ manis
dogna rep̃hendit᷑. Qui cdũ duo principia loqͥt᷑ tenebrarũ gentẽ
ñ facꝰtam ad serere conat᷑. Quom enĩ non facta gens neqͥssima dr̃
dũ behemoth istũ iudelicet autorẽ neqͥtiȩ. ꝑ naturã bene condi¬
tũ se ddñs fecisse testat᷑. s ꝙ behemoth iste. cũ qͦ sit factus audi

Expanded text:
Quia ergo in cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus Quia ergo in cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur tem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo eum qui in ratione secum factus est, periisse considerat, vicinum erbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim non facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem nequitiae per naturam bene conditum se Dominus feciss
Abbreviated transcription (Latin):
una sit substantia angłi ⁊ hominis. neq hõ ex angło. ñeq angłs
ex homine. ꝓferat᷑. si uͭ ꝓpt̃ hoc factus behemoth cũ beato iobdĩ
qd ereatura om̃is ab actore qͥ in actione sua neqͣ quã tẽporis ꝓte¬
latione distendit᷑. simul condita ñ dubitat̃: eus de behemoth spe¬
cialiter dr. qd̃ cõmune cum ereaturis om̃ib generalit᷑ habetur.ᷤᷤ
s si rerũ causas subtili dispensatione pulsamꝰ. simul facꝰtũ an¬
gelũ hominẽq cognoscimꝰ: simul uidelicet ñ unitate tẽporis. s
cogitatione rationis. simul ꝑ acceptã ymaginẽ sapientiȩ: iñ simul
ꝑ coniuncꝰtã sub formȩ. Scriptũ nãq ẽ de homine. faciamꝰ homi
culũ similitudinis plenꝰ sapientia:⁊ ꝑfectus decore. in deliciis
paradisi dei fusti In cuncta gͥ creatura ho ⁊ angłs simul con¬
ditus extitit: qđ ab om̃i natura irrationabili distincꝰtus ꝓcessit.

Expanded text:
una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili discussione pensamus, simul angelum factum hominemque cognoscimus, simul videlicet non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam suculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore in deliciis paradisi Dei faisti . In cuncta igitur creatura, homo et angelus simul conditus exstitit quia ab omni creatura irrationali distinctus processit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾ram:⁊ om̃e iurgultũ agri. anceꝗͣ oriret᷑ in t̾ra. omnẽq herbã
regionis. Qui enĩ diuersis dieb creatũ celũ.:⁊ tre uirgultũ. her¬
bamq narrauerat. nc̃ uno die facta manifestat: ut liquido oste¬
minã creauit eos. Aec dũ enĩ eua facta describit᷑. & ia h̃o ma̾cultis
⁊ femina phibet᷑. S q ex ads latere erat ꝓculdisode ftasut ꝓces¬
sura: in illo iam cõputat᷑ ꝑ substanciã ã quo fu̾esfat  ꝓdiendã ꝑ
formam. Considerare. tam̃ hȩc ⁊ m minimis possũad. ut e mtiĩ
maiora pensemꝰ. Herba nãq cũ creat᷑ necdñ in illa fotiłtũs s Srã¬
ostendit᷑. Inẽ uͦ ei etiã cũ ñ apparet. fructꝰ ⁊ sem̃ q̃ ntt̃agut stalul
st̃ in radicis substantia. quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ tẽpoeis ⟦Reg̃e.¬
S q hȩc simul ereata ꝑ substantiã dicimꝰ. quȩ ꝓdite alia g̃r alas
inuenimꝰ: qͦ pacꝰto cũ beato iob behemoth crrat᷑ asserit᷑. cũ neqꝰ

Expanded text:
e herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostem Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, ostenditur. Inest vero ei, etiam cum non apparet, fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incre haec simul creata per substantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth creatus asseritur, cum neque
Abbreviated transcription (Latin):
q fit. ut dum rep̃ssa uitia renĩti quidẽ nob̃ patim᷑. ⁊ tamen
hȩc nobiscũ congredi ex equo ꝓhibemꝰ: nec uitia contͣ uirtutẽ
succumbat. Qua in iẽ sola elatio funditꝰ extinquit᷑: q quamius
uictorie seruiat. ad domandã tam̃ cogitationũ suꝑbiã. conti¬
nua nobis pugna seruatur. Unde hic bene quĩ unusquisq uir
continens & debite necessitati congruit. ⁊ iuolenti uoluptati
autẽ discretus uir eo ad intelligenda suꝑiora se eleuat. quo
in se carnis incentiua castigat: recte post contemptũ. exacꝰto¬

Expanded text:
que fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen que fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati dit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exacto
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationem ñ sufficiat. dũ incentiua uicioꝵ in se funditus sul¬
focare festinat. Adiutorẽ qͥppe habemꝰ intentionis int̾ne hunc
hominẽ. quẽ exteriꝰ gestamꝰ: ⁊ ipsi insunt motui lasciuȩ. ipsi ef¬
fectus suppetunt. metas oꝑationis bonȩ. Sepe uͦ dũ in illo hostẽ
in seqiim᷑: etiã quẽ quẽ diligimꝰ trucidamꝰ. E sepe dũ quasi
conciui parcimꝰ: ad pͣlium hostẽ nutrimꝰ. Eisdẽ namq alim̃tis
uitia suꝑbiunt: quib nutrite: uiuunt uirtutes. Et cũ urtus
alitur: plexũq uires uitiis augentur. Cum uͦ mim̃sa continen¬
tia uitioꝵ uires extenuat: etiam uirtus defitiens anbelat. Un
inter se etiã ⁊ eũ quẽ exteruis gestat: quatinus ei homo suus
libera ceruce contͣdicat: nec moueat si qͥd suggerendo submur¬
murat. dũ mͦ eũ semꝑ suꝑposita caloe dominationis p̃mat. Sie¬

Expanded text:
praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus sufpraedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimlium hostem nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires vitiis augentur. Cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Undinter se, et eum quem exterius gestat, quatenus ei homo suus libera cervice contradicat; nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore qͦ necessitatis debitũ soluit᷑. q ꝑ esũ uoluptas necessitati
misẽtur: quid necessitas petit. & quid sicut dictũ ẽ uoluptas
supetit ignorat᷑. Sepe uͦ ⁊ discernimꝰ: ⁊ qr utramq sibi conunc¬
tã nouimꝰ: in hoc qd̵ extra metas rapim᷑. libet ut sciendo fallamͣ
dũ sibi mens ex necessitate blandit᷑. ex uoluptate decipit᷑. Scrip¬
tũ qͥppe ẽ. Carnis curã ne feceritis in desideriis. Que gͥ fieri in de¬
siderio ꝓhibet᷑: in necessitate concedit᷑. S dũ incaute necesfita
ti condescendimꝰ: desideriis deseruimꝰ. Nonnũꝗͣ uͦ dũ desideriis
moderatiꝰ obuiare. nitim: necefitatis miserias augemus Sic enĩ
necesse ẽ ut arc̃ẽ quisq continentiȩ teneat: quatenꝰ ñ carnẽ.s
uitia carnis occidat. Nam plerũq dũ plus iusto caro restͥngitur.
etiã ab excitationc boni oꝑis eneruat᷑: ut ad orationẽ qͦq uł

Expanded text:
tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur. Scriptum quippe est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in necessitate conceditur. 63. ti condescendimus, desideriis deservimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut artem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ exactoris ẽ. necessaria postulatio naturȩ. Elamor uͦ eiꝰ est.
m̃ suram necessitatis transiens appetitus gulȩ. Hic itaq onager
exactoris huiꝰ sermonẽ audit. clamorẽ ñ audit: qr discretus u
ac continens: ⁊ usq ad temꝑandam necessitatẽ uentrẽ reficit.
N uoluptatẽ restringit. Sciendũ uͦ ẽ qr sic uoluptas sub necessi¬
tate se palliat: ut uix eam ꝑfectus quisq discernat. Nam dũ
solui debitum necessitas petit. uoluptas expleri desideriũ sup¬
petit: ⁊ tanto gulam securius in p̃ceps rapit. quanto sub ho¬
nesto nomine necessitatis explende se contegit. Sepe autẽ in ip¬
t̃ libera etiã p̾ire conat᷑. Facile autẽ ẽ dep̃hendere. cũ uoluptas
eiꝰ necessitatẽ p̃uenit. s ualde ẽ difficile discernere. cũ in ipso
esu necessario se occulta subiungit. Nam qr ꝑ eundt̃ nature
appetitũ sequit᷑. quasi a tergo ueniens tardius uidet᷑. Lo enim

Expanded text:
hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac cet a voluptate restringit. Sciendum vero est quia sic voluptas sub necessitate se palliat, ut vix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas explere desiderium suppetit, et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ippudenter libera etiam praeire conatur. Facile est autem deprehendere, cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim