comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fideles deponite ñ solũ sup̃dicta grandra
motus. Post maiora ꝓhib ninora. ne uide¬
ait hec non et̃ piculosa addit incignat᷑
de alio sublimato. maliciã effectũ ire .s. ⁊
indignationis. Nalicia it. est. qͣ quis molit᷑
tiri. ⁊ p̃cipue m̃tiri assidue. Dico nolite m̃itiri.
uos dico
Ixpoliantes uos ueterẽ hoem

Expanded text:
ut omnes alii fideles, deponite, non solum supradicta grandia motus. Post majora, prohibet minora, ne videantur haec non esse periculosa; addit, indignationem, de alio sublimato; malitiam, effectum irae, scilicet indignationis. Malitia autem est qua quis molitur ntiri, et praecipue mentiri assidue. Dico, nolite mentiri: vos dico, exspoliantes vos veterem hom
Abbreviated transcription (Latin):
quodam᷑ redit in gr̾am pꝰ inimicitias qͣs
int̾ hoẽs ⁊ scõs angłos peccã fecer̃t: ⁊ ex ip̃a
hominũ redẽptione. ruine illiꝰ angelice
dãnũ reparat᷑. Et utiꝙ nouer̾̃t angłi scĩ
humano integͥtas illiꝰ ciuitatis expectet.
Instaurant᷑ ã que in celis st̃. cũ id ꝙ inde
cecidit in angłis reddit᷑ ex hõibꝰ. Instaurã¬
tur ã q̃ in t̾ris sunt. cũ ip̃i hões qui p̃desti¬
nati st̃ in uitã eternã a corruptionis uetu¬

Expanded text:
reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damnum reparatur; et utique noverunt angeli sancti entum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in angelis redditur ex hominibus. Instaurantur etiam quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ addidit. ut hinc maxĩe mon̾et eos. cum
ꝯsid̾arent: quo p̃cio em̾it possessionẽ quã
in eis amittebat. Pita. Uere fascinati estis.¬
seritis. xp̃c ẽ a uobis ꝓscriptꝰ. sicut a pẏlato.
i. ita peccatis: sicut peccauit pylatꝰ ꝓscri¬
bendo eũ. ⁊ dũ insufficientẽ creditis: cruci¬
fixꝰ ẽ in uob̾ .i. a crucifixoribꝰ peccĩ qͣtitate ñ
differns

Expanded text:
quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere fascinati estisseritis, Christus est a vobis proscriptus, sicut a Pilato, id est ita peccatis, sicut peccavit Pilatus Jesus proscribendo eum, et dum insufficientem creditis, crucifixus est in vobis, id est a crucifixoribus, peccati quantitate non differtis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iudeũ. scd̾m illud osee. Ero mors tua õ
mors. ⁊ c̃. Hec ẽ uirga moysi que u̾sa in
serpentẽ. deuorauit serpentes magorũ
Hic ẽ sũmꝰ sac̾dos in lege. in cuiꝰ morte qͥ
sanguinẽ prum fuderant ignorant̾. ⁊ ob
id metuentes ad ciuitatẽ refugii se ꝯtułas.
scriptũ in lamina aurea sũm pontifi¬
passionis uite iste. Aesi dice̾nt. Iue cuiꝰ iste
legalis sacerdos gerit ꝑsonã. ẽ nob̾ ꝑ passionẽ
autor ⁊ reꝑator uite ꝑ adã amisse. Unde. Qui
ascendit suꝑ occasũ dñs nom̃ illi. Occasũ it.
⁊ mortẽ dãnando. S ocłis stultoꝵ uidet᷑
ꝯdẽpnatꝰ tm̃: ⁊ in eoꝵ sensu crucifixꝰ ut hõ
in qͦ nulla spes salutis sit. In illis gͦ iiuit

Expanded text:
 secundum illud Osee: Ero mors tua, o mors, etc. Haec est virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerscriptum in lamina aurea summi pontifipassionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum Dominus nomen illi . Occasum enim et mortem damnando. Sed oculis stultorum videtur damnatus tantum, et in eorum sensu crucifixus ut homo, in quo nulla spes salutis sit. In illis ergo vivit
Abbreviated transcription (Latin):
fuistis .o. dolendo dicit uos galathe estis insẽ¬
sati. qr nec se circũuentos cognoscunt. ⁊ cum
priꝰ recte instructi fueritis. qͣuos fascinauit.
i. decepit u̾itati ñ obe. Ueritas .it se ingerit
uob̾. ⁊ uos ei ñ creditis. ⁊ qͥs uos ita fascina.
sicut magicis ludificõnibꝰ alit̾ quedã ocłis
nasciones. Dr̃ ⁊̃ fascinꝰ siue fasciiatio uulgo
fieri: ut huic peccõ inseruiant demones.
Simiłr inuidia tãꝗͣ fascinꝰ urit. Inusdꝰ it
ñ mͦ sibi nocet. cũ aliena felicitate tabescit.
s ⁊̃ his in qͥbꝰ aliqͣ bona ẽẽ incipiunt. und̾
in libro qͥ sapientia salomonis inscribit᷑.
fascinatio malignitatis obscurat bona Sic
factũ est ut inuidi tãꝗͣ fascinantes nocuert̃

Expanded text:
fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos ita fascinavisicut magicis ludificationibus aliter quaedam oculis citur etiam fascinus sive fascinatio vulgo fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad oꝑationẽ future. aut si qͥd iam accepi de
qͦs in hac epła laudat. ⁊ in quoꝵ fide ⁊ deuo¬
tione se gaude testat᷑. ut hões inflatiõe extol¬
lant᷑. s laborent ad dere. ut ip̃e facit. qͥtantꝰ.i.
deẽẽ sibi ad ꝑfectionẽ ꝯfitet᷑. q̃tomagis hii¬

Expanded text:
est ad comparationem futurae, aut si quid jam accepi de quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. deesse sibi ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Data ẽ ler: ut egrũ de morbo ꝯuino̾et. qͥ sibi
sanus iudebat᷑. ut peccã demonstrarent᷑. ñ
ut auferrent᷑. Data ẽ ut inueniret se hõ.
ñ ut morbꝰ sauaret᷑. s ut p̃uaricõne mor¬
bo crescente. medicꝰ quereret᷑. Qͥ gͦ negat
egͥtudinẽ suã: suꝑiluũ iudicat saluatorẽ.
gͦ ⁊ in nat᷑a nr̃a creatorẽ laudemꝰ. ⁊ p̃p̃ui

Expanded text:
Data est lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
n sapĩa dĩ ꝗͣ habetis ambulate .⁊i ꝓficite lobis.¬
usq ad eos illuininandos qͥsunt foris .i. extͣ ecclã
ne fiat eis occõ blasphemandi. ⁊ ne incitentur
ad ꝑsequendũ. Sapient ambulate dico: ñ im
ł in gr̃a. p̃dicanda. ñ in lege. ⁊ sit ꝯditꝰ sapĩe
sale. ita ut sciatis qͦmͦ uoso.re. unicuiq. quia

Expanded text:
n sapientia Dei, quam habetis, ambulate, id est proficite usque ad eos illuminandos, qui sunt foris, id est extra Ecne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico, non imVel, in gratia, praedicanda, non in lege, et sit conditus sale sapientiae, ita, ut sciatis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab hõibꝰ erpedita. qr sp̃c regit. caro domatur.
sp̃ui subdit᷑: fpũ seruimꝰ dõ. qͥ carnẽ doma
regit᷑. nec sp̃c bene regit. si ñ regit᷑. In ñnuli̾
ꝑ s nota spm scm̃ eẽ dm̃. cui latria exhibetur.
.s. seruitꝰ soli creatori erhibenda. Alia ẽ seruitꝰ
qua ꝑ caritatẽ iubemͣ seruire inuicẽ. q̃ g̾de

Expanded text:
ab omnibus expedita, quia spiritus regit, caro domatur. spiritui subditur, spiritu servimus Deo qui carnem domamregitur; nec spiritus bene regit, si non regatur. In nonnulis  Notat Spiritum Domini cui latria exhibetur, sed ea servitus soli Creatori exhibenda. Alia est servitus, qua per charitatem jubemur servire invicem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uite aĩalis. Luminaribꝰ bñ scõs cõparat. sic̃
eñi stellas celi ñ extinguit nox. sic m̃tes ficle¬
liũ adherentes celo sacre scripture ñ obscu¬
rat mundana iniqͥtas. ⁊ ficut illa quicqͥd
agat᷑ in terra. ⁊̃ si qͥs m̃tiat᷑ de ipsis. suos tñ

Expanded text:
arat. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae non obscurat mundana iniquitas, Et sicut illa quidquid agatur in terra etiam si quid mentiantur de ipsis, suos tame
Abbreviated transcription (Latin):
hesitetis pati ꝓ xͦ. s ꝓmpti sitis. ita oĩa facite
sitis simplices. ñ duplices. ut qͥ duobꝰ dñis ser¬
uire uolunt. Otra ꝙ dictũ ẽ. Non potestis
dõ seriure ⁊ mãnione. Simplices dico. sicut
filii dĩ. sicut .u. ds simplex ẽ. ita filii eiꝰ puro
⁊ simplici corde debent incedere. ⁊ etiã qͣtũ

Expanded text:
haesitetis pati pro Christo, sed prompti sitis. Ita omnia facite sitis simplices, non duplices ut qui duobus dominis servire volunt. Contra quod dictum est: Non potestis Deo servire et mammonae . Simplices, dico, sicut filii Dei. Haimo Sicut Deus simplex est, ita et filii ejus puro ac simplici animo debent incedere; et etiam quantum
Abbreviated transcription (Latin):
estis ui lege ⁊ ꝓphetis ab antiquo indige.
ure. ut uos doceamini sicut ⁊ pueri qͥbꝰ
pͥma elem̃ta litt̾aꝵ dant᷑ ad legendum
elem̃ta eiꝰ sunt mat̾ia ꝗͣ ꝯtinet. ut na¬
tiuitas. passio. ⁊ fcĩ estis .i. ad ħ redacli
quibꝰ opꝰ sit lacte ad sumlitudinẽ infan¬
tiũ .i. humili sermone ñ ĩ solido cibo.

Expanded text:
estis in lege et prophetis ab antiquo, indigetvestrae, ut vos doceamini, sicut pueri quibus prima elementa litterarum dantur ad legendum,elementa ejus sunt materia quam continet, ut nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit lacte, ad similitudinem infantium, id est humili sermone, non etiam solido cibo,
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat increatꝰ. fcm dicit. Fecit gͦ eũ pat̾.
qͦ fc̃s est ex muliere. Qd ẽ i. natiuitas filii
de uͥgine Maria : certe assũptio forme serni
Nã qd est aliud nasci filio. ꝗͣ acciꝑe formã
fecit. ⁊ filiꝰ filiꝰ quidẽ ñ pat̾ natꝰ est de uir¬
gine maria s natiuitatẽ filii de maria. ⁊
s filiꝰ. passionẽ tñ filii. ⁊ pat̾ ⁊ filiꝰ oꝑatꝰ est.

Expanded text:
qui erat increatus factum dicit. Fecit ergo eum Pater quo factus est ex muliere. Quid est enim nativitas Filii de Virgine Maria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est aliud nasci Filio quam accipere formam fecit et Filius: Filius quidem, non Pater natus est de virgine Maria, sed nativitatem Filii de Maria et sed Filius; passionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
est: Habes i scriptũ qi filiꝰ a patre ⁊ spñ
eiꝰ dicat se ẽẽ missũ. Tides gͦ ꝙ simplicitas
sermonis. ñ iniuria sit missionis. misit gͦ
muliere. ñ ait ex uͥgine. s ñ moueat. u¬
trũqꝙ i de scͥptura dr̃. ⁊ ex uͥgine. ⁊ ex mu¬
liere. Ex iͥgine ubiꝰ Ecce uirgo conci ⁊ c̃.
hebreoꝵ. Usus it hebree locutionis muli¬
eres dicit. ñ uͥginitate corruptas. s feminaᷤ.
sic̃ in genesi legit᷑ de eua. qñ ip̃a facta est.
formauit eã in mulierẽ. nec adhuc passa
ut sit s fit ut aliqͥd alicui sit. sicut dicit᷑.
Dñe refugiũ factus es nob̾. Quando fc̃s ẽ.
qui numꝗͣ factus estͦ Dominꝰ aũt xp̃c

Expanded text:
est? Habes enim scriptum, quod Filius a Patre et Spiritu ejus dicat se esse missum. Vides ergo quod simplicitas sermonis, non injuria sit missionis. Misit ergmuliere, non ait ex virgine, sed non moveat. Utrumque enim de Scriptura dicitur, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine, ut ibi: Ecce virgo concipiet, etc. Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis mulieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas, sicut legitur de Eva, quando ipsa facta est: Formavit eam mulierem , nec adhuc passa ut sit, sed fit ut aliquid alicui sit, sicut dicit: Domine, refugium factus es nobis , quando factus est qui nunquam factus est. Dominus autem C
Abbreviated transcription (Latin):
epła ad romanos ꝑtractatũ ẽ. urta huma¬
ne capacitatis ualitudinẽ. hic ꝑstringimꝰ.
ad alia festinantes. Si tñ sobrie de dei filio
q̃ digna st̃ opinem᷑. iõ mussũ intellig̾e debe¬
mus. q ex illo incõp̃hensibili. menarrabiliq
secreto. maiestatis ꝓfunde. dedit se cõp̃hen¬
cdendũ nr̃is m̃tibꝰ dĩ uerbũ. ñ solũ cũ se exi¬
naniret. s ñ cũ habitaret in nob. sic̃ scͥptũ

Expanded text:
a ad Romanos pertractatum est juxta humanae capacitatis valetudinem, hic perstringimus ad alia festinantes. Si tamen sobrie de Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo incomprehensibili inenarrabilique secreto majestatis profundae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃ceptis dĩ seruire coegit. fuit ⁊ĩ tutor ⁊
auctor nideis. qͦs d̃s heredes instituit. dũ par¬
uuli erant cognitione dĩ. ⁊ iuribꝰ resistẽdi
tuti. His gͥ fuit lex tutoris loco. dũ contͣ
malignoꝵ spĩ̃ impugnationes. ⁊ genti¬
liũ ꝑsuasiones. qͥ ad ydolatriã traherent
illos defendebat. admonendo. increpando
aliq̃n puniendo ⁊ sic eterna bona illis ꝯser¬
uauit. qm̃ ex illis xp̃e multos ab inferno li¬
berauit. fuit eis ⁊ actor. q cãm eoꝵ. apucl
dm̃ bene egit. dũ ꝑ sacrificia ⁊ expiationes
dm̃ eis placauit. ⁊ ħ usq ad tp̃s p̃funitũ .i.¬

Expanded text:
et praeceptis Dei servire coegit. Fuit etiam tutor et et praeceptis Dei servire coegit. Fuit etiam tutor et actor Judaeis quos Deus haeredes instituit, dum parvuli erant cognitione Dei, et viribus resistendi tuti. His fuit lex tutoris loco, dum contra malignorum spirituum impugnationes et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam traherent illos, dealiquando puniendo, et sic aeterna bona illis conservavit, quoniam ex illis Christus multos ab inferno liberavit. Fuit eis et actor, quia causam eorum apud Deum bene egit, dum per sacrificia et expiationes Deum eis placavit, et hoc usque ad tempus praefinitum, i
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo ꝓbat eos qͥ sub lege fuer̃t ꝑuui¬
los fuisse circa meritũ. nec lib̾tatẽ habri¬
isse cã peccĩ. uñ hanc illis cõꝑationem
fidẽ ⁊ iusticiã. sicut ab elem̃tis primũ¬
usum dicendi assum̃t ꝑuuli. elem̃tis dico:
mundi. Bene lex dr̃ elem̃ta mundi:. ꝙr lex
ñ celestia ⁊ et̾na: s t̾rena ꝓmittebat. ł tran¬
sitoria. ut ẽ mundꝰ. Uel in elem̃tis significã¬
tur neomenie .i. lunares dies. ⁊ salbm que
iudei obseruabant. Si itaq iudei sub ele¬
m̃tis erant. qͥd differ̃t a paganis: Pagani
ñ sub elem̃tis serurunt. sed ip̃is elementis.
⁊ hmodi. In elem̃tis gͦ: neomenias .i. lu
nares dies significat ⁊ salb̾m. q̃ obserua¬
bant uidei. ñ ꝙ in elem̃tis sperarent. ut
pagani. s ui his dm̃ uen̾abant᷑. dũ ꝑuuli
erant ⁊ ad tp̃s plenitudins ñ ꝑuenerant.
Sicut gͦ paruulꝰ sub pedagogo ẽ ⁊ actore
⁊ tutore anteꝗͣ sit adultꝰ. ita uideis adhue
ꝑulis lex fuit pedlagog̾. qr timore cõpssit.

Expanded text:
exemplo probat eos qui sub lege fuerunt parvulos fuisse circa meritum, nec libertatem habuisse causa peccati, unde hanc illis comparationem fidem et justitiam, sicut ab elementis principium discendi assumunt parvuli. Elementis, dico, mundi, bene lex dicitur elementa mundi, quia lex non coelestia et aeterna, sed terrena promittebat, vel transitoria, ut est mundus. Vel in elementis significantur neomeniae, id est lunares dies et Sabbatum, quae Judaei observabant. Si itaque Judaei sub elementis erant, quid differunt a Paganis? Pagani non sub elementis serviunt, sed ipsis elementis. modi. In elementis ergo neomenias, id est lunares dies significat et Sabbata, quae observabant Judaei, non quod in elementis sperarent, ut pagani, sed in his Deum venerabantur, dum parvuli erant, et ad tempus plenitudinis non pervenerant. Sicut ergo pantequam sit adultus, ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ꝯningit. in ꝓpͥa uenit. illuc ã missus ẽ:
qͦ uenit ⁊ si in hc̃ mundũ missus. qi exiuit
a patre. ⁊ uenit in hc̃ mundũ. ⁊ in ħm̃do
erat. illuc gͦ missus ẽ. ubi erat. uñ illud
in ꝓpħa dicit. celũ ⁊ terrã ego impleo. O si
de patre dictũ accipiat᷑. ubi potuit ẽẽ sine
nerbo suo. sñ sapĩa sua. q̃ ꝑtendit a fine usq
ad finie fortit᷑. ⁊ disponit oĩa suauit̃. S neq

Expanded text:
 missus est quo venit, et si in hunc mundum missus est, quia exivit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est ubi erat. Unde et illud in propheta dicit: Coelum et terra ego impleo . Quod si de Patre dictum accipiatur, ubi potuit esse sine Verbo suo, sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suavi
Abbreviated transcription (Latin):
tnctꝰ est: qr hõ d̾s. s qͦ oleoͦ ñ nisi spuali
ũn subdit. uux̃ dico: oleo leticie ł exulta¬
hylaris fuit ei. Unxit gͦ eũ d̾s pat̾. non
noĩe exultõnis olei fugurata ut solet lo¬
cutione sig̃c. Hac unctiõe filiꝰ. qͥ sic hõ fc̃s
est: ut man̾et d̃s. plenꝰ erat .i. spũ scõ. ut

Expanded text:
 homo Deus. Sed quo oleo, non nisi spirituali? Unde subdit: Unxit, dico, oleo laetitiae, vel exsultascientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus Pater, non i exsultationis figurata, ut solet, locutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sanguĩe redempti ce mundati sumus
q nr̃a emundatio ⁊ dei ꝓꝑiciatio. nob̾
sine sanguine nulla ẽ. Sicut enĩ moy¬
ses sanguinem p̃dictoꝵ animalium ac¬
cepit. ut eo asꝑg̾et. ce mundaret p̃dicta:¬

Expanded text:
sanguine redempti, et mundati sumus, quia nostra emundatio et Dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est. Sicut ergo Moyses sanguinem praedictorum animalium accepit, ut eo aspergeret et mundaret praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
erroris .i. ab errore ueniunt. ł ad errorẽ
ducunt. Nonnulli putant ꝙ uetꝰ homo
corpus sit ⁊ nouus aĩa. s corpus. exterior
hõ est. aĩa int̾ior. ⁊ in int̾iori agit᷑ ħ uetustaᷤ¬
ut corpꝰ deponat᷑. s ut uita in meliꝰ mutet᷑.
Si aũt in nouitate uite ambulat. alienis

Expanded text:
erroris, id est ab errore veniunt, vel ad errorem ducunt. Nonnulli putant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et interiori agitur haeut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. si autem in novitate vitae ambulat alienus a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe añ ip̃m humanã naturã. ⁊ longe
fugientẽ: longe .u. eramꝰ. insecutꝰ appre¬
hendit. ñ anglice nature data ẽ ħ digni¬
tas. ut ds̃ ei in unã ꝑsonã iungeret᷑. et
reuera magnũ ⁊ mirabile. ⁊ stupore plenũ
est: carnẽ nr̃am fursũ sed̾e. ⁊ adorari ab
sans. excessũ patior. magna de gen̾e huia¬
no ymaguas.

Expanded text:
am naturam et longe fugientem. Longe enim eramus, insecutus apprehendit. Non angelicae naturae data est haec dignitas, ut Deus ei in unam personam jungeretur, et revera magnum et mirabile et stupore plenum est carnem nostram sursum sedere et adorari ab sans excessum patior magna de genere humano imaginans.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ cõpellant᷑ egestare neccĩa pet̾e. nec est
ꝯtra illud ꝙ p̃dictũ est. Nolite solli eq. in
s ñ ut ista uitueant᷑. non p̃p ista faciant:
quicquid i eugłii p̃conio fac̾e ubentuR.
Iudiuimꝰ u. int̾ uos quosdã
ambulare inqͥete: nichil ope

Expanded text:
ut non compellantur egestate necessaria petere. Nec est contra illud quod praedictum est: Nolite solliciti esssed non ut ista intueantur, nec propter ista faciant quidquid Evangelii praeconioconantur et sibi et caeteris caliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere nolint, sed
Abbreviated transcription (Latin):
corurthios abstinuit. Hic u ꝓ exẽplo dando
Idonei .. magistͥ est. ea q̃ uerb docet: oꝑibꝰ
nerandi st̃ qͥ negligentibꝰ magistris. de soliᷤᷤ
u̾bis ꝓficiunt. Apss gͦ forma erat his. qͥ tenueᷤᷤ
erant sub̾a in plebe. ut disc̾ent lib̾tatẽ suã ñ
amittẽ. Uñ ⁊ salomon. Raro inqͥt inferes
pedẽ ad amicũ tuũ. nesatiatꝰ cui od̾it te

Expanded text:
Corinthios abstinuit. Hic enim pro exemplo dando Idonei enim magistri est ea quae verbis docet operibus nerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbis proficiunt. Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te
Abbreviated transcription (Latin):
ita a mundi amore destitute. honora sũp¬
tibꝰ eccłe sustentando. ⁊ solatiis fouendo.
reg̾e d .s. in qͦ ꝓbabit᷑. ut tc̃ demũ digna sit.
iudua eccłẽ nuncupari. Preire .u. debent
m̾ita: ut debitꝰ honor tribui uideatur.

Expanded text:
ita a mundi amore destitutae, honora, sumptibus Ecclesiae sustentando, et solatiis fovendo.  suam, in quo probabitur, ut tunc demum digna sit vidua Ecclesiae nuncupari. Praeire enim debent merita, ut debitus honor tribui videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad oꝑationẽ future. aut si qͥd iam accepi de
qͦs in hac epła laudat. ⁊ in quoꝵ fide ⁊ deuo¬
tione se gaud̾e testat᷑. ut hoẽs inflauõe extol¬
lant᷑ s laborent addere. ut ip̃e facit. qͥ tantꝰ.℥
Si u. ip̃e qui tanta caritate p̃ditꝰ est adsͤ¬

Expanded text:
est ad comparationem futurae, aut si quid jam accepi de quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est d
Abbreviated transcription (Latin):
elaborandũ sͥ ẽẽ intellige debent. ut uistifi¬
cationũ merita. ac ꝑfectionis metã adipisce¬
rent᷑. Nemo gͦ fideliũ. ⁊ simultũ ꝓfec̾it dicat
sufficit mͥ. Qui u ħ dixit: hesit in uia añfinẽ.
ꝗ̃ currens intuebat᷑ apłs. ⁊ de sua imꝑfcõne
ꝯfitebat᷑. aliud ui se intueus. aliud alibiq̃reis.
ꝑfidẽ i. ambulabat. ñ ꝑspeciẽ. Uel ita. Ꝙ iõ¬

Expanded text:
 ut justificationum merita et perfectionis metam adipiscantur. Nemo ergo fidelium, etsi profecerit, dicat: Sufficit mihi. Qui enim hoc dixit, haesit in via ante finem, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Per fidem enim ambulat, non per speciem. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ ne doctores alit̾ docerent ꝗͣ nos. neꝙ
subditi intenderent fabuł iudeoꝵ. qͥ dict̃
duas mulieres fuisse pͥmo hõi euã ⁊ alt̾am
ex qͣ dicunt multos filios ẽẽ natos. ꝙ nusꝗͣ
sacra pagina narrat. ꝑfabulas hic dicitꝰ
doctrinã illoꝵ qͥlegẽ cũ gr̾a p̃clicant esse
idarrantes: alit̾ coc̾e ppłm q̃ ip̃e tͣcdid̾at.
nec subcitos intend̾e fabulis eoꝵ ⁊ geneał
qͣi eis falus debeat᷑ ł quibꝰ narrant xp̃m
non ẽẽ de dd̾. genealogiis dico: int̾minatiᷤ.

Expanded text:
ribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis Judaeorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram ex qua dicunt multos filios esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse judaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genequasi eis salus debeatur; vel quibus narrant Christum non esse de David. Genealogii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩe scrupułꝰ mest. Ille . sperat qͥ bonã ꝯsci¬
entiã gerit q̃ uͦ pungit mala ꝯscĩa: retrahit
se aspe. addit. ⁊ de fide ñ ficta .i. simulata. in
qua .s. qͥs ñ sibi q̃lib fingat. s catholica. uel
fide ñ ficta .i. sictili ⁊ fragili. s ꝯt᷑ adu̾sa forti¬

Expanded text:
conscientiae scrupulus inest. Ille enim sperat qui bonam conscientiam gerit, quem vero pungit mala conscientia retrahit se a spe. Addit: Et de fide non ficta, id est simulata, in qua scilicet quis non sibi quaelibet fingit, sed Catholica. Vel, fide non ficta, id est fictili et fragili, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hot loco aͥtuiina eloqua fabulas apelasse.
sieut ⁊ alibi. cũ ait ꝓphanas ⁊ amles fabłas
deuita. Qͥs ita nͥ hereticꝰ. ⁊ multũ cecꝰ erraret:
Cur gͦ ipse idẽ facit. si ħ ẽẽ aniles fabulas iuddica¬
uit: Cur dicit abrahã duos filios hũit. ⁊ huiꝰ
qͣs memorit̾ tenent. ⁊ alt̾ in alt̾m loquen¬
do tranffundit. qͦs deut̾osin uocant. ubi
dicunt ⁊ credunt. duas uxores dm̃ pͥmo
homini creasse. ex quibꝰ terunt genealogiaᷤᷤ
insinitas. parientes iufructuosas q̃stiones
nes. ad qͣs ⁊̃ ꝑtinebant ille de qͥbꝰ dñs ait.
Irricũ fecistis p̃ceptũ dĩ p̃p traditiones ur̃as.¬
iudeos. ꝙ de pareutibꝰ ñ honorandis. impie¬
tatẽ docerent filios suos. Moyses .i. dicit.

Expanded text:
appellasse, sicut et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo ipse idem fecit, si haec esse aniles fabulas indicavit? Cur dicit: Abraham duos filios habuit quas memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, quas Deuterosin vocant, ubi dicunt duas uxores Deum primo homini creasse, ex quibus texunt genealogias infinitas, parientes infructuosissimas quaesiones, ad quas etiam pertinebant illa de quibus Dominus ait: Irritum fecistis praeceptum Dei, ut traditionem vesJudaeos quod de parentibus non honorandis impietatem docerent filios suos. Moses autem dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ finit᷑ tunica alit̾ fuut᷑ bic. ł ibi ager
Pinit᷑ panis manducando. funt᷑ tunica terẽ¬
do. ⁊ibi sonat finis:⁊ illic. s panis finitur.
ut ꝯsumat᷑. tunica: ut ꝯsũmet᷑. Panis finit᷑
ut ñ sit: tunica: ut ꝑfc̃ã sit. Sic gͥ caritas

Expanded text:
aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et illic; sed panis finitur ut consumatur, et tunica ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica ut perfecta sit. Sic ergo charitas
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s diligi ⁊ ꝓximꝰ. ut ã quisq se diligat alio
speciali p̃cepto ũ est opꝰ. Caritas ista amordĩ
est u ꝓxim. amor istiꝰ secłi cupiditas dicit᷑.
nunuit᷑ cupiditas caritate crescente. cupi¬
ditas gͦ refrenet᷑. caritas excitet᷑ qr cari . f. ẽ p̃.¬

Expanded text:
Deus diligi et proximus, ut autem quisque se diligat alio speciali praecepto non est opus. Charitas ista amor Dei et proximi est. Amor hujus saeculi cupiditas dicitur, minuitur cupiditas charitate crescente; cupiditas ergo refrenetur, charitas excitetur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ham ⁊ infirmatꝰ est usq ad
mortẽ s ds misertꝰ est eius
Non solũ aũt eiꝰ. uerũetiam¬
⁊ mei. ne tͥsticiã suꝑ t̾sticiã
hr̃em. Festinantiꝰ gͦ misi illũ.
ut uiso eo it̾m gaudeatis. I¬
et ego sine tristicia sim.

Expanded text:
Nam infirmatus est usque ad mortem; sed Deus misertus est ejus. Non solum autem ejus, verum etiam mei, ne tristitiam super tristitiam haberem. Festinantius ergo misi illum, ut viso eo iterum gaudeatis, et ego sine tristitia sim.
Abbreviated transcription (Latin):
qui de plenitudine eiꝰ accipunt caput est.
assũpsit illũ hoẽm: ut cet̾os. s multo excellẽ¬
tiꝰ. multoq sublimiᷤ. quomͦ ipsũ solũ assu¬
mi oportitit. in quo sapĩa hõibꝰ appareret.
sicut eã uisibilit̾ decebat ostendi. De ceteris

Expanded text:
qui de plenitudine ejus accipiunt, caput est. assumpsit illum hominem ut caeteros, sed multo excellentius, multoque sublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. D
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s dñr. quoꝵ beneficio ũ fecit. ꝙ faciendũ
exploratores dicti sunt si ħ illũ fac̾s nolebas
ꝙ facturꝰ erat : S pp̾ istos ñ fecit. Sĩ aũt ñ
erat facturꝰ: sñ dubio pp̃ istos fecit. Litt̾a ħ
Quomͦ a ad horã negaret se cessisse. cũ ꝓbet᷑
cessisse. Nec ad horã .N. cessit: q̃ nũquã cessit.
Qͥd si aliqn cessit: quomͦ nec ad horã: Cur
⁊̃ dicit se cessisse pp̃ falsos fr̃s. si ꝑ se facturus
erat: Aut i cessurꝰ pp̃ falsos fr̃s ñ cessit aut
ñ cessurꝰ pp̃ falsos fr̃s cessit. Unũ it ex his
duobꝰ restat intelligi. Cessit gͦ inuitus. ñ
sponte p̃p̃ illos faciens: qr ꝑ se ñ fac̾et. hu¬
nulians se legi cͥcũciso timotheo: ut dolꝰ
⁊ scandalũ uideoꝵ cessaret. qͥ parati erat
cõmou̾e tumultũ ⁊ seditionẽ. su llũ filiũ
oport̾e̾ eos circũcidi. s iudei credentes cir¬
cũcidebant filios suos. nec epła apłoꝵ ħ
nec tytus ẽ cõpulsꝰ cirtũcidi qͥ de grecis

Expanded text:
r, quorum beneficio non fecit quod faciendum exploratores dicti sunt, si hoc illum facere nolebant, quod facturus erat: sed propter istos non fecit? Si autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit: aliud eniQuomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetssisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam dicit se cessisse propter falsos fratres, si per se facturus erat? aut enim cessurus propter falsos fratres non cessit, aut non cessurus propter falsos fratres cessit. Unum enim ex his duobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium oportere eos circumcidi. Sed Judaei credentes circumcidebant filios suos, nec epistola aposnec Titus est compulsus circumcidi, qui de Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
neq cͥcũcisio aliqͥd ꝯfert. neq p̃putiũ. S
fides hec ñ erat ap̃ udeos: q credentes cir¬
cũcidebant filios suos. Attende diligent̾
ñ ẽẽ cõpulsũ circũcidi. ⁊ subicit dicens. sed
ad horã cessit pp̃ illos : Si aũt p̃p illos falsos
fr̃s ñ ceffit. sicut legit᷑ in qͥbꝰdã codicibus. ñ
uoluntate ñ cessit. nã cessurũ se sigc̃auit.

Expanded text:
cumcisio aliquid confert, neque praeputium, sed fides: hoc enim erat apud Judaeos, quia credentes circumcidebant filios suos. Attende diligenternon esse compulsum circumcidi. Et subjicit dicens: Sed ad horam cessit propter illos? Si autem propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se signi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ydolatͥa detestanda ẽ. cũ illã d̾̃s fieri p̃¬
ceperit. hanc sathanas ꝑsuaserit. Iõ gͦ
ñ fecit in tyto ꝙ in timotheo: ut ostend̾et
illa sacram̃ta. nec tãꝗͣ nec̃cia deb̾e appeti
nͨ tamꝗͣ sacͥlega deb̾e dãnari. ł scd̾m aliã
litterã. Quidã .i latini codices ñ habeis
qua cõpulsꝰ est fac̾e ꝙ nolebat.s. ꝓscandalo¬

Expanded text:
idololatria detestanda est: cum illam Deus fieri praeceperit, hanc Satanas persuaserit. Ideo ergo non fecit in Tito quod in Timotheo, ut ostenderet illa sacramenta nec tanquam necessaria debere appeti, nec tanquam sacrilega debere damnari. Vel secundum aliam litteram. Quidam enim Latini codices non habentquare compulsus est facere quod nolebat, scil
Abbreviated transcription (Latin):
ego credo. oꝑor. ⁊ doceo.ita ⁊ uos faciatis.:⁊ si
iuite nr̃e .s. qͥ ita credt̃ ihiuunt. ⁊ docent. sicut
his iungant᷑ i qͥbꝰ sensũ magist̾ fui agnou̾int.
cebam nob̃. eos obseruetis. qͥ ita amibu¬
biscũ. de legis ab olitiõe s legẽ cũ euangłio
tenendã ẽẽ p̾dicantes. qͦs se. dũ p̃sens eram
ap̃ uos di uob̾. ẽẽ ini micos crucis xp̃i.

Expanded text:
ego credo, operor et doceo, ita et vos faciatis. Et si ilicet qui ita credunt, vivunt, docent. Sicut his jungantur in quibus sensus magistri sui agnoverunt : Dico ut eos observetis qui ita ambunobiscum de legis abolitione, sed legem cum Evangelio tenendam esse praedicantes, quos saepe, dum praesens eram apud vos, dicebam inimicos crucis Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
siaẽ ⁊baptisnũ ⁊ fli d̃i ꝑ adoptionem
q̃ est lux u̾a. ⁊ ħ in dño. ñ in uob̾. Tenebre
quidẽ fuistis in uob. nc̃ ã lux estis i dño qui
in dño cũ ait. fiustis te. s cũ ait. nc̃ aũt lux.
Et qr lux estis in dño. io amb̾. bonoꝵ oꝑm
ĩmaculate. Hic .i. fructus ẽ l .i. ħ sunt oꝑa¬

Expanded text:
ptionem, qui est lux vera. Et hoc, in Domino, in vobis. Tenebrae quidem fuistis in vobis, lux autem estis in Domino, qui in Domino, cum ait fuistis tenebrae, sed cum ait, nunc autem lux et quia lux estis in Domino, ideo ambulate bono operum ancte et immaculate. Hic enim fructus lucis est
Abbreviated transcription (Latin):
a uita dĩ .i. a dõ qui ẽ aĩe uita qr ds̃ deserit
eos. Due qͥppe st̃ uite. una corꝑalis alt̾a aĩe.
⁊ sic̃ uita corporis ẽ aĩa. sic aĩe uita est deus.
⁊ quoni si aĩa deserat morit᷑ corpꝰ. sic anim
morit᷑: si deserat ds̃. Anima recedens a luce
iusticie. qͣntomag̃ q̃rit qͥd inueniat ꝯtra
rusticiã tanto plus repellit᷑ a lumine ueri¬

Expanded text:
 id est et a Deo qui est animae vita, quia Deus deserit eos. Duae quippe sunt vitae, una corporis, altera animae: et sicut vita corporis est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veri
Abbreviated transcription (Latin):
Si sustinemꝰ pro xͦ tͥbulationes ⁊ passiones.
⁊ ꝯregnabimꝰ cũ illo in et̾na bĩtudine. P ita.
sideł sermo. nã si ita ordina litt̾am ⁊ ꝯtinua
Q ut sustineas. esto menor xp̃m resurre¬
xisse. nã si cõmortui sumꝰ xͦ. in ipsa morte
⁊ ꝯuiuemꝰ. ⁊ si sustinemꝰ in ip̃a passione
⁊ ꝯregnabunꝰ in gła cũ eo. ⁊ iste sermo fi
illi ꝙ ip̃e ait. Qͥ me ꝯfessus fuerit corã¬

Expanded text:
tribulationes et passiones, et conregnabimus cum illo in aeterna beatitudine. Vel ita: Fidelis sermo, nam si, ita ordina litteram et continua, quia ut sustineas memor esto Christum resurrexisse, nam si commortui sumus Christo in ipsa morte, et convivemus et si sustinemus, in ipsa passione, et conregnabimus, in gloria cum eo. Et iste sermo fidilli quod ipse ait: Qui me confessus fuerit cora
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝯsolatio ce adhortatio. ne dicam ad
gitudinẽ sermonis abnuere. Hoc qͥppe
et honorando. frem nr̃m thimotheũ¬
.s. coapłm. ⁊ coadiutorẽ in p̃dicatione. a
me dimissum. in it qd̾ uolebat. uel ad
p̃dicandũ directũ. uel forsitan dimissũ
reddit attentos ⁊ mansuetiores.

Expanded text:
est consolatio et adoratio, ne dicam admgitudinem sermonis abnuere: Haimo hoet honorando, fratrem nostrum Timotheustolum et coadjutorem in praedicatione; a me dimissum in iter quod volebat, vel ad praedicandum directum, vel forsitan, dimissumreddit attentos et mansuetiores.
Abbreviated transcription (Latin):
guĩe test̾. et̾ .i. per effusionem sangui
ut uelitis. ⁊ ut ⁊̃ oꝑe faciatis uoluntatẽ
eiꝰ .i. ea q̃ ip̃e uult. aptet uos ip̃e dico. fa¬
ciens in uob̾ qd placeat coram se. qi ñ ẽ
ex uob̾ bonũ. s ip̃e facit. Nich enĩ boni
habere potestis. nisi illo p̾ueniente. ce
subsequente. faciat bonũ in uob̃ dico.

Expanded text:
eterni, id est per effusionem sanguinut velitis, et ut etiam opere faciatis voluntatem ejus, id est ea quae ipse vult. Aptet vos dico, faciens in vobis quod placeat coram se, quia non est ex vobis bonum, sed ipse facit. Nihil enim boni habere potestis, nisi illo praeveniente et subsequenti. Faciat bonum in vobis dico.
Abbreviated transcription (Latin):
Nogo autem uos fr̾a¬
tres. ut sufferatis uerbũ
solatii. etenim ꝑ pauceᷤ
scripsi uobis. Cognosci¬
de fr̃em nr̃m thimote¬
um dimissum. cum qͦ
si celerus uen̾it uidebo

Expanded text:
ogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii. Etenim perpaucis scripsi vobis. Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum, cum quo si celerius venerit videbo
Abbreviated transcription (Latin):
erat int̾ illos duos ppłos. Hinc ex lege. m̃ex
ydolat᷑a soluit remouens legẽ a iudeis. et
ydolatriã a gentibꝰ. Qui paries d̃t̃ maceria
qr ñ erat stabilis nec robustꝰ. Est it. maceria
ꝯgeries lapidũ sñ cem̃to. ut fit circa orros.
Daries gͦ macerie ẽ. qͥ facile destrueret᷑ ueni¬
eite gr̃a. q̃ ⁊ legẽ amouit. ⁊ corda gentium
inmicitie. ira ⁊ inuidia int̾ eos. q̃ abolita
sunt. destructo pariete. uñ subdit.⁊ ꝑ ħ est
hic exponit parietẽ ꝗͣtũ ad partẽ iudeoꝵ Q¬

Expanded text:
erat inter illos duos populos, hinc ex lege, inde ex idololatria solvit, removens legem a Judaeis, et idololatriam a gentibus: qui paries dicitur maceriae, quia non erat stabilis neque robustus. Est enim maceria congeries lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et corda gentium inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos, quae abolitae sunt destructo pariete. Unde subdit: Et per hHic exponit parietem quantum ad partem Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
loth degebat. ⁊ captꝰ ẽ a quatuor.
chisedech. ⁊ bñdix̃ ei. abrahe. cui mel¬
chisedech ⁊ abrahã decimas oĩũ ñ dico
natus ẽ. ccc. lxxxx. annos habuisse.
⁊ abrahe ut nepoti obtuasse. ⁊ panẽ
in refectionẽ eiꝰ. ⁊ suoꝵ ꝓtulisse. ⁊ ut sa¬
cerdotẽ dĩ decimas accepisse. Salem uͭ¬
plurimi dict fuisse ierłm. s ftut opidũ
regionis sychem. ꝙ ⁊ hodie salem dr
ubi ex magnitudine ruinarũ palatiũ
melchiseãech ostendit᷑. Unde in engłio¬
dr. Erat ioħes baptizans ĩ en non iuxta salẽ.

Expanded text:
captus a quatuor. chisedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas omnium, non dico,natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Ennon, juxta Salem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħat. Quid: In labore se futurũ ł timore
Qͥd est tempꝰ redunere: Redunit ille tempꝰ
anuitis: aliqͥd acqͥris. Sicut gͦ ꝑdis nũmos
ut emas tͥ aliqͥd. sic ꝑdas de tuo. ut emas tͥ
quietẽ. H est tempꝰ redim̾e. Unde dñs ait.
Siqͥs uult iudicio tecũ ꝯtend̾e. ⁊ tunicam
tollere. dimitre ei ⁊ palliũ. ut habeas qͥe
tũ cor. ne ꝑdas tempꝰ uacandi dõ tuo. a qͦ
uult te auocare dãno ⁊ litibꝰ. Uel ita.
restituite in alio. dimidiantes dies. quos
impii ñ dimidiant. Alii a dumidiant.
alii implent dies. alii nec incipuint .i. alii
i. in hac uita multa occurrunt impedi¬
menta. ñ possunt oĩa agi pro libitu

Expanded text:
at. Quid? in labore se futurum, vel timeQuid est tempus redimere? Redimit ille tempusamittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde Dominus ait: Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam tolletum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita si in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt, id est alii d est, in hac vita multa occurrunt impedimenta, nec possunt agi pro libito.
Abbreviated transcription (Latin):
ria hominũ. Cet̾m dies isti. ꝗͣtũ ꝑtinet ad
spacia horaꝵ. ordinati st̃. Ducunt a. uices.
agunt temꝑa. orit᷑ sol ⁊ occidit. transeug
liciã hongitũ. ⁊ miseriã s miseria hoĩs cõ¬
nunis ẽ. ñ deb malicia ẽe cõmunis. Ex quo

Expanded text:
ria hominum. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt litiam hominum et miseriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
nos parit̾ ⁊ uos de po. tenebraꝵ .i. ignoras¬
Diabolus it. ⁊ angłi eius captiuauerant
p̃destinatos ad dei głam. a redẽptore ã nr̃o
foras missi. qͥ dñari infidelibꝰ solebant
intͥnsecꝰ. fideles oppugnant extͥnsecꝰ. sed ñ
expugnant. ⁊ tͣnstulit nos de mundo in
regni fili. ⁊. ut essemꝰ regiũ fili. de q̃ ipse
dicit. Regnũ meũ n est de ħ mundo. N̾ ait
ũ est hic s ñ est hinc. qr ꝑgͥnat᷑ quidẽ in m̃do.
s ñ est de mundo. Regno it suo ddicit. de ñdo
ñ estis. s ego elegi uos de m̃do. Erant de m̃do
qu attollens nos de imo tartaro. induxit in
celũ cũ uero filio suo. Iam a crecdentes. qͥ fira
m̃te deuoti st̃. exeiites de scło duce dextre
erimꝰ. Attende diligentꝰ ꝙ dicit. filii caritatis s.
Si caritas qͣ pat̾ diligit filiũ ⁊ patrẽ diligit

Expanded text:
 ignoranDiabolus enim et angeli ejus captivaverant praedestinatos ad Dei gloriam, a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mundo in regnum Filii, id est ut essemus regnum filii. De quo ipse dicit: Regnum meum non est de hoc mundo Non ait Non est hic, sed, non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo, sed non est de mundo. Regno enim suo dicit, De mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo. Erant de mundo, egnum, scilicet quando attollens nos de imo tartari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextrae erimus. Attende diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ꝙ interiꝰ hũit altare incensi ante
fores sub diuo altare holoeaustoꝵ ꝙ
dotes. accendentes lum̃ doctne. ⁊ pascen¬
tes ppłm pane di. qͥ scꝑ m̃sam ẽ sacre
scripture. a salb̾o spei. usq ad sabbatũ¬

Expanded text:
erat, quod intus habuit altare incensi ante fores sub divo altare holocaustorum rant sacerdotes accendentes lumen doctrinae, et pascentes populum pane Dei qui super mensam est sacrae Scripturae, a Sabbato spei usq
Abbreviated transcription (Latin):
rii. ł candelabra sunt dona sc̃i sp̃e.
que in eccła lucent. panis suꝑ mensã
i. uerbum sacre scripture p̃sto est a¬
salbato spei. ubi in xp̃o a turbine scłi
tuti sumus usq ad salbatum plene
quietis. nbi spes implebit᷑. Sequitur.

Expanded text:
rii; vel candelabra sunt dona sancti Spiritus quae in Ecclesia lucent. Panis super mensam, id est verbum sacrae Scripturae praesto est Sabbato spei, ubi in Christo a turbine saeculi tuti sumus usque ad Sabbatum plenae quietis, ubi spes implebitur. VERS. 3-8.--
Abbreviated transcription (Latin):
tifer cũ sanguine semel in anno. qr xꝰ
benignitatis. effuso sanguine in remis
sionẽ pecc̃oꝵ in int̾iora celi introruit.
laniã paractysi ãn clausã. fidelibus
patulã faciens. His decursis insiste lit

Expanded text:
tifex cum sanguine semel in anno, quia Cbenignitsionem peccatorum; in interiora coeli introivit januam paradisi ante clausam fidelibus patulam faciens. His decursis insiste litt
Abbreviated transcription (Latin):
noe. ꝑ illos qͥ st̃ in lecto: ꝯtinentes. sic̃
gati. sic̃ ⁊ ꝑ iob. Prima parꝰ hastilium
erat. qͣi calami aurei .pꝰ. erant ciphi
iñ sperule auree. tandẽ lilia. C alami
sunt sc̃ĩ qͥ in hiuidis diuim fontis mn¬
ciphi. dũ aliis ꝓpinant ꝙ biberunt. sapi¬

Expanded text:
 illos qui sunt in lecto, continentes sicut ugati, sicut et per Job. Prima pars hastilium erat quasi calami aurei, post erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti qui in humidis divini fontis nuscyphi dum aliis propinant, quod biberunt, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa. qͦs nichil detineat donec ueniant
ad lilia et̾ne ioꝯditatis. qͥ ñ hñt tinors
angulũ. nec elationis suꝑciliũ. Suꝑhis
stiũ diuina script᷑a ẽ. q̃ ꝑmanet. q̃ in¬
mͦ ad ipsa ꝑueniat᷑ ostendit. cibũ uite
suggerit. In ea panes mundi erant .i

Expanded text:
uos nihil detineat, donec veniant ad lilia aeternae jucunditatis qui non habent timoris angulum, nec elationis supercilium. Super his stium divina Scriptura est, quae permanet, qomodo ad ipsa perveniatur ostendit, cibum vitae suggerit. In ea panes mundi erant, i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ. ĩmtcebant᷑ uectes. ut poss portari.
qͥ erant de lignis sechĩ. ⁊ auro circũda¬
ti. ⁊ suꝑ m̃sam erant .xii. panes deo
ꝓpositi qͥ erant de simila. ⁊ singłis sab¬
batis om̃s mutabant᷑. Si uͦ añ sabb̾m
aliqͥs eẽt necc̃ius. ñ pot̾at sumi. nͥ alius
statĩ loco eiꝰ substitueret᷑. ⁊ suꝑ panes e¬
rat patena aurea. ⁊ pugillꝰ lucidissim:
thuris. In eodẽ qͦ tab̾nacło erat altare
incensi. ubi s. adolebat᷑ incensũ fuper
ciuieres calentes. qͥ illuc defe̾bant᷑ ab
altari sacͥficioꝵ ꝙ erat extra tab̾nacłm
in atrio. sub diuo. ⁊ erat qͣdratũ . u. cu¬
bitis latũ. ⁊ totidẽ longũ. Primũ taber

Expanded text:
ortari, qui erant de lignis Setim, et auro circumdati, et super mensam erant duodecim panes Deo propositi, qui erant de simila, et singulis Sabbatis omnes mutabantur. Si vero ante Sabbatum aliquis erat necessarius, non poterat sumi, nisi alius statim loco ejus substitueretur. Et super panes erat patena aurea, et pugillus lucidissimi thuris. In eodem quoque tabernaculo erat altare incensi, ubi scilicet adolebatur incensum super cineres calentes, qui illuc deferebantur ab altari sacrificiorum, quod erat extra tabernaculum in atrio sub divo. Et erat quadratum quinque cubitis latum, et totidem longum. Primum taber
Abbreviated transcription (Latin):
diũ in latitudine. tantũdẽ ĩ altitudine.
⁊ in uno quoq angulo anulũ aureũ.
duos a dextͥs. ⁊ duos a sinistris. in quibꝰ
assidue erant ad portanũ uectes de
lignis sethĩ. auro purissimo deaurati
ꝑpiciatoriũ erat tabula suꝑ archã eiꝰdẽ
longitudinis ⁊ latitudins. suꝑ ꝗͣ stabaN
cherubyn. in ꝗͣ semꝑ aspiciebant. Ad ħ¬
nͥ cũ sanguine semel in anno. ⁊ si forte
aliq̃n exigebat necc̃itas. ꝓ pecc̃o sac̾dotiᷤᷤ
ł uniu̾se synagoge. In priori ã tab̾nacło
cotidie intrabant sacerdotes.ritũ sac̾fici¬
oꝵ explentes. Hoc ã totũ ꝑabola ẽ. ⁊ um¬
bra celestiũ. Primũ .u. tabnacłin. p̃sens

Expanded text:
dium in latitudine, tantumdem in altitudine, et in unoquoque angelo aureum annulum, duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis Setim auro purissimo deaurati; propitiatorium erat tabula super arcam ejusdem longitudinis et latitudinis, super quam stabant cherubim, in quem semper aspiciebant. Ad hre cum sanguine semel in anno. Et si forte aliquando exigebat necessitas pro peccato sacerdotis vel universae Synagogae in priori autem tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum parabola est et umbra coelestium. Primum enim tabernaculum praes
Abbreviated transcription (Latin):
parabola ẽ instantis temꝑis. Quia de
tab̾nacło locus loq̃ndi se obtulit. de eo
q̃dã sub cõpendio iudenda st̃. Sciendũ
est gͥ tab̾naculũ . xxx. cubitos habuisse
in longitudine. ⁊ .x. in latitudine. toti¬
dẽq in altitudine. Habebat ã uelum

Expanded text:
parabola est instantis temporis. Quia de tabernaculo loquendi locus se obtulit de eo quaedam sub compendio videnda sunt. Sciendum est igitur tabernaculum triginta cubitos habuisse in longitudine, et decem in latitudine, totidem in altitudine. Velum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾. In pͥmo ã tab̾naculo erat cande¬
labrũ aureũ. s apłs dicit candelabra
chia. erat .it. in medio hastile hñs ꝑ¬
iui. loca ciphos. speras. ⁊ lilia. a qͦ pro¬
cedebant brachia tria ã dextera parte.
⁊ tria a sinistra. hñtia ꝑtria loca ci¬
phos. sꝑas. ⁊ lilia. In eodẽ ĩ erat m̃sa
q̃ hebat labiũ aureũ ꝑ circuitũ. ac d̾suꝑ
coronã aureã int̾rasilẽ altã digitis .iiii.¬

Expanded text:
. In primo autem tabernaculo erat candelabrum aureum, sed Apostolus dicit candelabra chia. Erat enim in medio hastile per quatuor loca, scyphos, sphaeras, et lilia. A quo procedebant brachia, tria a dextera parte, et tria a sinistra habentia per tria loca scyphos, sphaeras, et lilia. In eodem etiam erat mensa quae habebat labium aureum per circuitum, ac desuper coronam auream interrasilem altam digitis
Abbreviated transcription (Latin):
rint in nob̃ sicut ingentibꝰ. ñ desperet
gentilis. qͥn par iudeis fiat. qr ⁊ nos sic̃
illi eramꝰ filii ire. In hac ira cũ eẽnt hões
ꝑ originale peccm̃. tanto grauiꝰ ⁊ ꝑniciosiꝰ.
qͣnto maiora ł pła insuꝑ addiderant. ne¬
cessariꝰ erat mediator .i. reconciliator. qͥ hãc
irã singłaris sacͥficii obl
placaret. unde subcuti¬

Expanded text:
rint in nobis sicut in gentibus, non desperet gentilis quin par Judaeis fiat, quia nos sicut illi eramus filii irae. In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, id est reconciliator qui hanc iram singularis sacrificii oblatione placaret. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
uindicte filii pene. filii gehenne. Quomͦ
natura: qr peccante pͥmo hoĩe. uicĩ pro
natura inoleuit. Tenebat᷑ .N. iusta dãna¬
tione genꝰ humanũ. ⁊ erant õs filii ire.
De qͣ ira dũs dicit. Q ñ credit in filiũ ñ¬

Expanded text:
vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Q
Abbreviated transcription (Latin):
blimẽ tenet locũ. diuitiis hꝰ scłi studeat q
ñ solũ sibupsi. s .⁊ ceti omibꝰ obest. quib
ꝯtrariã dat formã. sectare ñ insticiã. faci¬
endo unicuiq ꝙ ius exigit. ꝙ ñ cuipidꝰ facit.
in miseriis fieri diues. nec pluris ẽ ei mundꝰ.
ꝗͣ d̾s. caritatẽ dĩ ⁊ ꝓximi qͣ penitus caret.
Certa bonũ certamen fidei.

Expanded text:
tudeat; quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest, quibus contrariam dat formam. Sectare vero justitiam, faciendo unicuique quod jus exigit quod non cupidus facit; in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret fert