comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt & pamore eiꝰ intrinsecꝰ solana
illius desiderent uisionẽ: prȩtimore uͦ¬
illius unpositt̃ sibi extrinsecus humilit̃
ex ib eant actionẽ. ut ⁊ uacare dõ appe¬
tant ex gr̃a dilectionis: ⁊ rursũ curas
suꝑ imp̃ositas ex conditione expleant
seruitutis: Cumq occupationes extrin¬
secus ꝑstrepunt: in trinsecus in amore
pacatissima qͥes tenetur. atq occupatio¬
nũ tumultus ex terius ꝑstrepentes: dis¬
pensat interuis p̃sidens ratio. ⁊ tranqͥllo
moderamine ea quȩ circase minꝰ sunt
tranqͥlla disponit Sicut enim uigor
m̃tis frenandis prȩ ẽ. motib carnis : sic
sepe suꝑ impositos cumultus occupatio¬
nis bene regit amor qͥ etis Quia ex terio¬
rescurȩ siꝑ uerso amore ñ appetuntur.
ñ confuso sedordinato animo ministra¬
ri queunt Sc̃i ⁊ enim uiri neqͣqͣm eas
appetuntꝰ: s occulto oroine sibi suꝑ¬
impositas gemunt Etquã uis illas ꝑme
liorẽ intentionẽ fugiant : tam̃ ꝑsubditã

Expanded text:
 amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam
Abbreviated transcription (Latin):
cietãte fastidiũ: qr ⁊ sicientes saciabi¬
mur ⁊ saciati siciemus Uidebimꝰ igit᷑
dm̃: ipsũq erit p̃miũ laboris nr̃i. ut
post mor talitatis huiꝰ tenebrus acces¬
sa eiꝰ luce gaudeamus. Sed cũ eiꝰ lucẽ
dicimꝰ accẽssã: obsistit animo qđ paulꝰ
dicit. Qui lucẽ habitat in accessibi¬
lem: quẽ uidit nullus hominũ . s
nec uide potest Ecce rursũ audio.
qđ psalmista ait Accedite a deum.
& illuminamini: Quomͦ gͦ accedendo
illuminam̃. si ipsã luc̃ẽ qua illum¬
nari possimus non uidemus : Si uͦ ae¬
cedenoo ad eũ ipsã qua illuminamitr
lucẽ uid enius. qͦmͦ inaccessibilis eẽ ꝑ¬
hibet᷑ : qua inre pensandũ ÷ qđ in ac¬
cessibilẽ dix̃: s homini. Homini s hu¬
mana sapienti Scriptura qͥppe sa¬
era: om̃s carnaliũ sectatores huma¬
nitatis nomine notare c̃sueuit Unde
isdem apłs: qͥb: dã discordantibꝰ dic̃
Cũ enĩ sit int̾ uos telus ⁊ contentio non¬

Expanded text:
uia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipseque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo, quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem: quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad Deum, et illuminamini . Quomodo ergo accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus, non videmus? Si vero accedendo ad eum, ipsam qua isibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit ised omni homini humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores, humanitatis nomine notare solet. Unde isdem apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, non
Abbreviated transcription (Latin):
Ponge sib eẽ: intulit: Hon conferdur
anets indie coloribus Atq sub uinx̃:
Nec lapidi sardonco p̃ciosissimo: uł
quabitur ei aurũ : uł uitrũ: Ut ꝓpħas
quoq ei sub ẽẽ ostenderet: ad uinxic
Nec cõmutabuntur ꝓ ea uasa excelsa et
eminentia: nec cõmemorabuntur eg̃
quconoratione eiꝰ. Trahitur enimsapien¬
tia de occultis Ad extremũ uͦ ut ipsos
litatis errore uenientes. fidem quã ꝑci¬
piunt ꝑ suꝑbtã scindunt: addidit:
Non adehuabit ei topaziũ: de ethiopia
Acsi aꝑte in suiuet dicens Hi qͥ expecca¬
ti nigredine ad conuersionẽ ueniunt.
ȩquari dõ homini ñ possunt: quãuis
multis coloꝵ uirtutibꝰ resplendere ui¬
dectur Quoꝵ ut suꝑbia refucetur: apte
ipsis uirtutũ speciem non habent. sed
ex dono grẽ suꝑ uenientis tenent: Lincti
enim ñ eent: si sc̃itatẽ naturalit̃ habuis¬
sent Sed mundissimȩ tincturȩ sunt: qr
humilit̃ custodiunt suꝑ uenientẽ inse ur¬

Expanded text:
longe subesse, intulit: Non conferetur longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel quabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsolitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere videantur. Quorum ut superbia refutetur, apte ipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincti enim non essent si sanctitatem naturaliter habuissent. Sed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se vir
Abbreviated transcription (Latin):
go ⁊ ancilla dñi ẽẽt ⁊ mat̾ Sic qͥppe
ei: ab helisebeth dr̃. Unde hoc mihi.
ut uemat mat̾ dñi mei adme: Et ip¬
sa uirgo ẽcipiens: dicit Ecce ancilla.
diii. fiat mini scđm uerbũ tuũ & quã¬
uis ipse aliud expatre. aliud ex uirgine.
ñ tam̃ alius xpatre. alius ex iuirgine:
Sed ipseẽ. et̃nus ex patre: ipse tempo¬
ralis ex matre. Ipse qͥfecit: ipse qͥ fuc¬
tus est. Ipe speciosus forma prȩfiliis
hominũ ꝑduunitatẽ. ⁊ ipse deqͦ dictũ
est uidinus eũ ⁊ ñ erat aspectꝰ:. ⁊ non
erat speues ti neq decor ꝑ humantatẽ:
pse ante scła de patre sine matre:
tor opis ipse opus auctoris: Mlanensunꝰ
exutriq & inutraq natura: Nec natura¬
ẜũ copulatione c̃fusus: nec naturarũ dis¬
lonce distare abhac sapientia angłos
demonstraret: dix̃. Hon dabitur au¬
rũ obri⁊ ũ pro ea Qui ut antiqͦs pa
genti in cõmutatione eiꝰ Ut philoso¬
ꝑhoꝵ qͥq sapientiã huic monstraret

Expanded text:
 ancilla domini esset et mater. Sic quippe ei ab Helisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater domini mei ad me? Et ipsa virgo concipiens dicit: Ecce ancilla domini: Fiat / mihi secundum verbum tuum. Et quamvis ipse aliud ex patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex patre, alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse, qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo dictdimus eum, et non erat aspectus: et non est species ei, nec decor. Per divinitatem ipse ante saecula de Patre sine matre, tor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque et in utraque natura. Nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum dislonge distare ab hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etgentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ gͦ qđ tot testam̃ti ueteris patres
dm̃ se uidisse testatist̃: ⁊ tam̃ de hac
tent̃ datur intellegi. qr quã oui hic
morttilit̃ uiuit᷑ uideri ꝑqͣsdã imagines
Apotest sed ꝑ ipsa naturȩ suȩ speciem
qͥ dm̃ se ui disse testatur: hunc rnisi in
angło uidit: Hlinc ÷ qđ morses qͥcũ dõ
facie adfaciem loqͥt᷑. sicut homo solet
loqͥ cũ amico suo: ei in ipsa uerba suȩ
lo quutionis dicit: Si inueni gr̃am in cons¬
pectu tuo: ostenoe mihi tẽmet ipsum
manifeste. ut uideam te Certe enĩ si ds̃
ñ erat cũ qͦ loquebat᷑ cur sẽ petebat ui
scriptȩ naturȩ suȩ claritatẽ cernere:
quẽ iã ceꝑ at ꝑ quasdã imagines uidere:
ut sic suꝑna essentia m̃tis eiꝰ ocłis ad eẽt:
qͣtinꝰ ei ad et̾nitatis uisionẽ. nulla imago
creata temporalit̾ int̾ eẽt &iud er̃ gͦ¬

Expanded text:
quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi scriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre: ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem in illa imago creata temporaliter interesset. Et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suis dilectoribꝰ hȩc dĩ scipientia se qͣn¬
doq ostender et : ipse pollicetur dicens
Qui diligit me diliget᷑ apatre meo: et
ego diligã eũ ⁊ manifestabo me ipsũ
illi. Acsi patent̃ dicat:. Iui in ur̃a me
cerntis: restat ut in mea me natura
uideatis Hinc rursus ait Beati mundo.
corde: qm̃ ipsi dm̃ udebunt Hinc pau¬
lus dicit Hunc uidemꝰ ꝑspeculũ in e¬
nigmate: tunc autẽ facie ad faciens
Nunc cognosco ex parte : tunc cõ gnoscã

Expanded text:
enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quanenim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi . Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat, ut in mea me natura videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. nec ipse ipsũ iã mundus appeteret.
Si enim duofortasse inuno loco sint: qͦꝵ unꝰ
Predicator autẽ dĩ. ut ostenderet qr ꝑ ab¬
iectionẽ quase humiliando dececerat. ta¬
lis iã fact᷑ eẽt. ut nec ipse mundũ. nec
mundus ipsũ c̃cupisceret : ñsolũ ait se
mundo crucifixũ. ut ipse mundi głam
quã appeteret tanquã mortuus ñ ude¬
ret: sed eiam mundũ sibi asseruit
crucifixũ. in qͦ tanta se humilitate de¬
iecerat: ut & ipse mundus tanquã
ad eũ mortuus paulũ humilẽ atq des¬
pectũ iã uide nequaquã posset Scien¬
dũ uͦ ẽ. qđ fuere ñnulli qͥ dm̃ dicerent.
etiam inilla regione beatitu dinis in¬
claritate qͥdẽ sua conspici: sed in na¬
tura minime uderi qͦs nimirũ minor
inqͥsitionis subtilitas fefellit Neq enĩ
illi simpłici ⁊ in cõmutabili essentiȩ aliud
ẽ claritas aliud natura: s ipsa natura
sua cdaritas. ipsa claritas netipa est Iuia

Expanded text:
dum, nec ipsum jam mundus appeteret. dum, nec ipsum jam mundus appeteret. Si enim duo fortasse in uno loco sint, quorum unus Praedicator autem Dei ut ostenderet, quia per abjectionem qua se humiliando dejecerat, talis jam factus esset, ut nec ipse mundum, nec ipsum mundus conspiceret, non solum ait se mundo crucifixum, ut ipse mundi gloriam cum appeteret, tanquam mortuus non videret; sed etiam mundum sibi asseruit crucifixum, in quo tanta se humilitate dejecerat, ut ei ipse mundus tanquam ad eum esset mortuus, paululum humilem atque despectum jam videre nequaquam posset. Sciendum vero est quod fuere nonnulli, qui Deum dicerent etiam in illa regione beatituclaritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ẽ. uidit. huic uitę funditꝰ morit᷑. ne
iã eiꝰ amore teneatur Nullus qͥppe eã ui¬
dit. qͥ ad huc carnalit̾ uiuit: qr nemo po¬
test amplecti diñ simul ⁊ scłm. Qui enĩ
dm̃ uidet: eo ipso morit᷑ quo uł in tenti¬
one cordis uł effectui oꝑis. ab huiꝰ uite
delectationib tota mte separatur. Un
de ao eundẽ qͦq morsen or. Non enim
uidebit me homo: ⁊ uiuet: Acsi aꝑte di¬
ceret᷑: Nullus umquã dm̃ spitalit̃ udit:¬
& mundo carnalit̃ uiuit: Unde ⁊ paulus
quoq apłs. qͥ adhuc dĩ inuisibilia sicut ip¬
se testat᷑ exparte cognouerat. iã huic mun¬
do totust mortuuĩ eẽ ꝑhibebait. dicens Mi¬
chi mundus crucifixus. ẽ: ⁊ ego mundo Si¬
cut enĩ ũ longe suꝑius diximꝰ. ñ suffecit
ut diceret mundo se crucifixũ: nisi etiam
p̃t̃mitteret. mundus mͥ crucifixus ẽ: ut ñ
solũ se mundo mortuũ. sed etiã mundum
sibi mortuũ ẽẽ testult᷑ur: qͣtinꝰ nec ipse mun¬

Expanded text:
itus moritur ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum vidit eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel affectu operis, ab hujus vitae dilectionibus tota mente separatur. N Moysen dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet . Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter videt, et mundo carnaliter vivit. Unde Paulus quoque apostolus, qui adhuc Dei invisibilia, sicut ipse testatur, ex parte cognoverat , jam huic mundo totum se mortuum esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Sicut enim jam longe superius diximus, non sufficit ut diceret, Mundo crucifixus sum, nisi etiam praemitteret, Mihi mundus crucifixus est, ut non solum se mundo mortuum, sed etiam mundum sibi mortuum esse testaretur, quatenus nec ipse mun
Abbreviated transcription (Latin):
ibis ante faciem dñi: parare uias. eius.
Quisqͥs ⁊ enĩ p̃dicando sordib uicioꝵ cor¬
da audientiũ mundat: uenienti sapien¬
tiȩ uiã p̃parat. Habet gͦ uiã ista sapi¬
entia: h abet ⁊ locũ: Uiam qͣuenit
locũ qͦ manet Sicut ipsa ait Si qͥs oiligit
me sermonẽ meũ seruabit: & pat̾ m̃s dĩ¬
liget eũ tadeũ ueniemꝰ ⁊ mansionẽ apud
eũ faciemus: Uia est igit᷑ quauenit: loc

Expanded text:
ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud e
Abbreviated transcription (Latin):
iudea sequeret᷑ sicut scriptũ est. do¬
nec plenitudo gentiã intraret ⁊ sic om̃is
isrł saluus fieret: oicit. Aethiopia:
p̃ ueniet manꝰ eiꝰ dõ: Io est pͥus qua iudea
credat: salucndã se offert omipotenti
dno peccatis nig a gentilitas: Iopa liũ
oredidit. exeu inulti itas dono sẽi sp̃s
locupletuti ut quasi multis coloribꝰ
scmultis iurtutib lucetnt S ed ne ac¬
ceptis quisem nirtutib extollatur:
a sco uiro nunc dr̃ Hon ad eqͣbitur
ei topariũ deethiopia Acsi aꝑte di¬

Expanded text:
ea sequeretur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo , id est, priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium credidit, ex ea multi ita sunt dono sui Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisquam virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
illius Hec coȩt̃na dõ scipientia: alit̾
intelligat : ñ localẽ. Nã teneri corpo¬
ralit ñ potest ds̃. sed sicut dictũ est lo¬
cus intelligit᷑ ñ localis Locus sapientię
pat̾.ẽ: locus patris sapi entia. sicut ipsa
sapientia. attestunte dr̃ Ego in patre
& pat̾ inme Alit̃ gͦ sapientia habet uã.
atq alit̃ locũ. Uiã ꝑhumilitatis transi¬
ñ transit unde et̃na est: sed inoe transit
unde ꝓpt̃ nos apparuit tẽporalis Sic
nãq in euangłio seriptũ ÷ qr egredi¬
ens abhiericõ ons transiȩbat Duo aute
ceci sedentes uixtt uiã: clamauerant di¬
centes. Dne miserere nr̃i fili dauid Ao qͦꝵ
uocẽ sicut illic scriptũ ÷ steat ihs: ⁊ lumen

Expanded text:
na Deo sapientia aliter intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. non transit. unde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
indelictis peꝑit me mat̾ mea Ille aut̃
solus ueracit᷑ ses natus ẽ: qui ut ipsã con¬
ex cõmixtione carnalis copulȩ ẽcept̾ ñ ẽ
Huic scpientiȩ qͣsi qđ dã topatiũ deethiopia
aequari uoluit: cũ quiddã herestarches
lo ⁊ ipse possũ fieri Qui iħm dñm
nr̃m non ꝑmisterĩ conceptionis. sed ꝑꝓ
tione astruens eũ purũ hominẽ natum.
sed ut ds̃ eẽt ꝑ meritũ ꝓfecisse: atq ob
hoc estimans:⁊ se & qͦslibet alios ei pos¬
se co equari qui filii dĩ ꝑ grãm fiunt non
intelligens. ñ ad tendens: qr ñ ad equabit᷑
ei topatiũ deȩthiopia Aluid. ẽ. enim
natũ hominis gr̃am ad optionis ꝓcipere.
aliud unũ singularit᷑ ꝑ diuinitatis poten¬
tiã. dm̃ exipso conceptu ꝓdisse. Nec eqͣ¬
ri potest gla uigeniti habita ꝑnaturã.
aliis accepta ꝑ gr̃am Mediator quippe
hereticus desipit. alt̾ inhumanitate: alt̃
indĩtate est Non purꝰ homo conceptus
aoq editus. post ꝑmeritũ ut os eet ac¬

Expanded text:
me mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ipsam conex commistione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha lo, et ipse possum frum non per mysterium conceptionis, sed per tione astruens, eum parvum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse; atque ob hoc aestimans, et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt; non intelligens, non attendens quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natum hominis gratiam adoptionis percipere; aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse: nec aequari potest gloria unigeniti habita per naturam, aliis accepta per gratiam. Mediator quippe haereticus desipit, alter in humanitate, alter in Deitate est; non purus homo conceptus atque editus, post per meritum, ut Deus esset, ac
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti ueteris patres in tueor: mul¬
tos horũ teste ipsa sacrȩ loquutio¬
nis hystoria dm̃ uidisse cognosco:
Vidit qͥppe iacob dñm: qui ait. Ui di
dnm̃ facie adfaciem: ⁊ salua facta ẽ.
anima in ea Uidit moyses dm̃ : deqͦ

Expanded text:
Testamenti Veteris Patres intueor, multos horum, teste ipsa sacrae elocutionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Vidit Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
modo adñ ẽẽ.itur. dũ ab eo qđ fue¬
rat. semꝑ ad aliud ꝑ mom̃ta tempoꝵ
ducitur. Ut gͦ paraicipatione illius es¬
sentiȩ aliqͥo simus cognoseamꝰ nosinet¬
ipsos qr ꝓpe nihilũ sumus Bene itaq
dicitur. nec cõmutabunt᷑ cõparatione
eiꝰ: q uasa auri excelsa ⁊ eminentia
quȩ ex participatione sapientiȩ nob
ueneranda s̃. in comparatione sapien¬
tiȩ etiam memoranda sunt Quia uͦ hȩc
scipientia humanis cordib latent̃ infun¬

Expanded text:
modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri excelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus latenter infun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarũ dñm credit Ipsã qͥppe ad se
uenisse sapienitã uidens: noluit se in
illis aureis uasis figere. sed in eã studuit
fide certissuna ꝑ transire Unde incan¬
ticis canticoꝵ dicit Inuener̃ meuigil es.
qͥ custodiunt ciuitatẽ Nũ quẽ dilexit
anima mea uidistis: paululũ cũ per¬
transissẽ eos: inueni quẽ dilex anima
diunt. nisi priores patres uł ꝓpħas acci¬
pimus. qͥstuduer ad custodiã nr̃am sc̃ȩ
p̃dicationis uoce uigilare : Sed cũ re¬
dẽptorẽ suũ eccła que reret. ixipsis
antiqͥs p̃dicatorib spẽ figere noluit:
que dicit. Paululũ cũ ꝑ transissẽ eos: in¬
ueni quẽ diligit anima mea Illũ qͥppe
inuenire ñ posset: siistos transire no¬
luisset In istisse custo dibꝰ infioeles fixerit:
uentos uigiles sc̃a eccta transiit: quȩ
ꝓpharũ dnm̃ unũ quẽ libet exꝓphis
credere c̃temsit : Dicatur gͦ. Nec cõmu
tabunt᷑ ꝓ ea uasa auri excelsa ⁊ emi¬

Expanded text:
arum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima itatem, nisi priores Patres vel prophetas accipimus, qui studuerunt ad custodiam nostram sanctae praedicationis voce vigilare? Sed cum Redemptorem suum Ecclesia quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Illum quippe invenire non posset si istos pertransire noluisset. In istis se custodibus infideles fixerant,ventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum Dominum unum quemlibet ex prophetis credere contempsitabuntur pro ea vasa auri excelsa et emi
Abbreviated transcription (Latin):
celestẽ uitã naturalit̃ ñ abet. s suꝑueni¬
ente spũ pulchritudine donoꝵ cõponit᷑:
ñ alba sed dealbata memoratur & no¬
tandũ qđ suꝑius cũdixisset ñ confertur
tinctis indiȩ colorib : eosdem colores
ñ intulit mundos: Hoc uͦ in loco ut tinc
turam ueraciũ uirtutũ ab illa philoso¬
phoꝵ factione distingueret: tinctu¬
ras dicens. ad didit mundissi mas Tinc¬
turȩ enim mundissimen rec te no¬
minantur hi qͥ prius ꝑ praua oꝑa
fȩdi fuerant: suꝑ ueniente tam̃ sp̃u
nitorȩ gr̃ȩ uestium etur. ut longe ali¬
ud appareant eẽ quã erant Uqde
etiam baptisma ud est tinctio dr̃. ip¬
sa nr̃a inaquã descensio Tinguimur qͥp¬
pe. ⁊ qui prius indecori eramꝰ defor¬
mitate uicioꝵ: accepta fide reddimꝰ¬

Expanded text:
coelestem vitam naturaliter non habet, sed superveniente Spiritu pulchritudine donorum componitur, non alba, sed dealbata memoratur. Et notandum quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos. Hoc turam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi qui prius per prava opera foedi fuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori eramus deformitate vitiorum, accepta fide reddimu
Abbreviated transcription (Latin):
nec sumꝰ: Hince qđ sc̃i om̃s qͦͣndo indĩ
uisione ꝓficiunt. quanto magis oiui¬
nitats aetna conspieiunt: tantona¬
gis se nuhil eẽ cognoscunt Nusquã qͥp¬
pe legit᷑ qđ abraħã cinerẽ & puluerẽ
se etꝰ ꝓfessus. ẽ: nisi cũ habe dĩ meruit
collocutionẽ. Ait enim: Lo qͣr ad dñn
meũ : cumsim puluis ⁊ cinis Esse enĩ
se aliquẽ fortasse credet: si uera cẽ
essentiã quȩ suꝑ ipsũ ẽ. minine sensis¬
set At uͦ ubi ad incõmutabilẽ con¬
tẽplandũ suꝑ se raptꝰ ẽ: impletꝰ tante
contẽplationis potentia. dũ uideret
illũ : nihil se e̾e nisi puluerẽ uidit Hinc¬
etiã ẽ: qđ ꝓpħa repletꝰ eadem sapi¬
entia exclamat. Mem̃to dñe : qđ pul¬
uis sumus Qui rursus eiꝰoẽ in cõmuta¬
bilitatẽ essentię ẽ tẽplatꝰ: ait. Om̃ia
sicut uestũntũ ueterascerit. ⁊ sicut oꝑto¬

Expanded text:
ndo in Dei visione proficiunt: quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis . Esse enim se aliquem fortasse crederet, si veracem essentiam, quae super ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad incommutabile contemplandum super se raptus est, impletus tantae contemplationis potentia, dum videret illum, nihil se eetiam quod Propheta repletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterasce
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã scimꝰ Angłi eoꝵ: incęlis semꝑ
uident faciem p̃atris mei qͥ incelis. ẽ
Iunqͥo gͦ aliud ueritas. aliud p̃dicator
in sonãt ueritatis : S si sententia utra¬
q confertur: qr sibi neqͣqͦm discor¬
det agnoscitur Din qͥppe angłi ⁊ ui¬
deri mninime ꝑfruant᷑: desideriũ
sine fructu anxietatẽ habet.⁊ an¬
pena anxietatis longe sunt : qr nũ¬
quã simul pena ⁊ beatitudo c̃ueni¬
unt Rursũ cũ eos dicimꝰ dĩ uisione sa¬
ciari: quia & psalmista ait. sacia¬
bor dũmanifestabitur gła tua : con¬
siderandũ nob̾ est qm̃ sacietatẽ so¬
let fastidiũ subseqͥ Ut gͦ recte sibi
utraq c̃ueniaoit.: dicat ueritas qr
enim sit indesiderio anxietas desi¬
derantes saciantur Ne autẽ sit insa¬
cietate fastidium scioiati deside¬
rant & o esiderant igitur sine labo¬
re. qr desideriũ sacietas tomitatur.
& saciantur sine ftstidio. qr ipsa
sacietas ex desioerio semꝑ accendit᷑.

Expanded text:
entiam scimus: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque conferatur, quia sibi nequaquam discordet, cognoscitur. Deum quippe angeli et viderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet; et anpoena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo sibi conveniunt. Rursum cum dicimus, eos Dei visione satiari, quia Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est, quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas, quia enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ nuncupant᷑. S illa iustitia
iustificans: isti iusticia iustificata De dõ
qͥppe qͥsapientia ẽ. dr̃ Ut sit ipse iustꝰ:
& iustificans: Istiuͦ: dicunt Vt nos effice¬
remur iusticia dĩ: in ipso Alit̃ gͦ uene¬
randũ : lum̃ illuminans: alit̃ lum̃ illu¬
minatu Alit̃ iustitia iͥstificans: alit̃ aus
tam̃ hoc habent eẽ qđ saꝑe Hã ⁊ esse
possunt: & sapientes ñ eẽ ħ abet uitã
sapientia: s ñ aliuo habet. Aliuo ẽ:

Expanded text:
nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justamen hoc habent esse quod sapere; nam esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc sanũ sapiens iuxta liteeram
sentire dignet᷑: Clitrũ qͥppe ut suꝑiꝰ
diximus: auro longe ẽ. ulius & post¬
quã dictũ ÷ qđ aurũ huic sapientiȩ
ñ equat᷑ adhuc quasi crescendo sub¬
uingitur. qđ ei quoq nec uitrũ possit
equari. Sed ipsa nos littera ab hystori¬
co intellectu deficiens: ao indagandũ
allegriȩ misteriũtgũ mictit.
Aarinaq metallũ: noiumꝰ potiori me¬
ttallis om̃ib claritate fulgere: Clitri
uͣ natura ẽ: ut extrinsecus uisũ pura
intrinecus ꝑ spicuitate ꝑliiceat. In alio
metillo qͥeqͥd intrinserus continetur
Absc ditur: in uitro uͦ qͥlibet liqͦr qlis
connetur interius calis exterus de¬
oontniturꝰ atq utita oirerim om̃is
ius inuitreo uasculo elausus pater:
Quiouꝰ aliud inauro uł iitro accipimꝰ.
msilla suꝑnã patriã illã bectorũ ci¬
ius societate. quorũ corda sibi inucẽ
audaristee fulgent ⁊ puritate traus¬
lucent: Quã ioħs in apocalypsi con¬

Expanded text:
Quis hoc sanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe est vilius; et postquam dictum est quod aurum huic sapientiae non adaequatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namque metallum novimus potiori metullis omnibus claritate fulgere. Vitri vero naturae est ut extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate luceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita diliquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent? Quam Joannes in Apocalypsi con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ. ⁊ esse or̃ ⁊ nesciri: sed io circo nes¬
ciri r de est. eo scilicet loquenoi ge¬
nere : quo uiangustiis qͥsq dephensus
cũ remediũ subuentionis ñ inuenit.
meritũ qđ illã ꝑcipiat ñ inuenire:
Adhoc nãq p̃ciũ damꝰ : ut eiꝰ uicȩ requã
appetimus possio ere debeamus Quid
pe: redemti sumus Illa nãq sola oꝑa.
male uiuendo dedimꝰ : qͥb si uista re¬
tributio seruaretur. ñ xp̃s sed supplicia
redderent᷑ Sed aliuo ꝑiustitiã homo
meruit: aliud ꝑ gr̃am accepit Testat᷑
paulus prius quã mens illius semen
p̃mebatur erroris Qui prius in qͥt fui
blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor. ⁊ c̃tumeliosus.
sed miscđiam c̃secutꝰ sũ: qr ignorans feci
in incredulitate Testet᷑ ꝓ qualibꝰ xp̃s

Expanded text:
pretium et esse dicitur et nesciri; sed idcirco nespretium et esse dicitur et nesciri; sed idcirco nesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque deprehensus, cum remedium subventionis non invenit, meritum, quo illam percipiat, non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem, quam appetimus, possidere debeamus. Quid pe redempti sumus. Illa namque opera sola male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus, priusquam mens illius semen ibus premebatur erroris. Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incre
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. uł teneri loco. uł emiouitiꝰ
potest Sed uir sc̃s misticis sensib plenꝰ
ad alia intelligenda nos trans mittit:
ut ñ creatũ. sed creantẽ reqͥramus
rimamur: eti utiq quȩ secuntur
om̃ino sunt digna des pectui: si ex sola
hỹstorica narratione pensentur: Paulo
post nãq dicit No adeqͥbitur ei aurũ:
uł uitrum Et cũ sicut nouimꝰ uitrũ longe
atq: dissimilit̃ auro sit uilius: cur pꝰt
auri nom̃ metalli utiq p̃ciosi ꝓinm̃sa
Iaude itrũ qͦq dixit sapientiȩ non
equari  ipsa gͦ lutere difficultate
compellimur : ut adsententias horũ
uerboꝵ misticas uigileinus: Uir itucu
ses quã sapientiã contemplatur nisi eã
tum ẽ : sapientia eoificauit sibi domũ.¬
& deqͣ psalmista ait. om̃ia insapientia
fecisti: Huiꝰ nimirũ sapientiȩ homo
p̾̃ciũ nescit : qr nil dignũ estimatione
illius inuenit Non autẽ hoc sapientiȩ

Expanded text:
sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed creantem sapientiam rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus quam sapientiam contemplatur, nisi eam tem, et Dei sapientiae qua Psalmista ait: Omnia in sapientia fecisti? . Hujus nimirum Sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimatione illius invenit. Non autem hoc sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tate conspicua: nec aliuo se ꝑ fallaciam
p̃tendit exterius. ⁊ aliud seruat interuis
Neq indictis suis pulchra uideri appecit
nitore sermonis : sed integritate ueri¬
tatis In mandatis igitur  ᷤ. fapientiȩ.
sapientia non confẽrtur tinetis indie co¬
loribꝰ: qr dum fueata eloquentiȩ orna¬
menta non habet quasiuestis sine tuictura
placet Quã fucationẽ tincturȩ bene
pcuilus oespexerat: cũ dicebat. Que ⁊ lo
quimur ñ in doctis humane scpientiȩ ues¬
bis : sed ino octrina sp̃s Maleb at qͥppe
hanc sapientiã. sola puritate ueritatis
ostendere : ñ autẽ eloquii tinctione fu

Expanded text:
tate conspicua; nec aliud se per fallaciam tate conspicua; nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicquimur non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina Spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione fu
Abbreviated transcription (Latin):
quid enim ꝑ indiã quȩ ingrũ popłmn mitat
nisi hic mundus accipitur: inqͦuita homi¬
nũ ꝑculpã obseura generatur : Tincti aitẽ
coloressunt indiȩ: huiꝰ munoi sapientes.
qͥquamuis ꝑ infidelitatẽ ⁊ plerũq ꝑ acai¬
onẽ fedisint: ante humanos tum̃ oclos
suꝑ ductȩ honestatis colore fucantur
Sedco ȩt̾̃na dĩ sapientia tinctis inaie colo¬
rib non confertur: qr quisqͥs hane ue¬
racit̃ diligit. ab his hominibꝰ quos mun¬
dus sapientes coluit: quã longe distet
agnoscit Ipsaq eiꝰ mandatoꝵ uerba :¬
abhuiꝰ mundi sapientib differunt. Qui
dũ intendunt eloquentiȩ: eoꝵ dicta
quasi pulchra apparent spetie. & fuca¬
tiones tincturȩ & cũ rerũ uirtute ca¬
reant : aliuo se ẽẽ quã sunt uerborũ
cõpositionibꝰ quasi suꝑ ductis colorib
mentiuntur At contra doctrina sapien¬
tiȩ ⁊ p̃dicatione pulchra est. ⁊ pura ueri¬

Expanded text:
Quid enim per Indiam, quae nigrum populum mittit, Quid enim per Indiam, quae nigrum populum mittit, nisi hic mundus accipitur, in quo vita hominum per culpam obscura generatur? Tincti autem colores sunt Indiae, hujus mundi sapientes, qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sint, ante humanos tamen oculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtute rerum careant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veri
Abbreviated transcription (Latin):
erat̾ qđ ꝑ acc̾essũ temporũ deficientis
scłi languores excrescerent : actũ ẽ
hunc ⁊ nimiȩ infirmitatis egrotũ. idẽ.
ꝑtotũ mundũ. iacenf langiuidũ genꝰ
humanũ. ut trans missis pͥus p̃dicato¬
ribꝰ qͦsi qͥbꝰ dã uisitatoribꝰ tanto post¬
modũ maior ueniret potentia medici.
quanto magis morbꝰ creiusset egroti.
Quia uͦ nullũs uice eiꝰ ad saluandõs nos
mittitur: dicatur recte Pec appenoi¬
tur argentũ: in cõmutatione eiꝰ: qm̃
tis luce polleat: aouentũ nob suꝑnȩ sa¬
pientię ꝑ suã p̃sentiã non commutat: Se
fuere multi gentilium. qͥ mundi huiꝰ sapi¬
entum disciplitus dediti: ea quȩ sunt int
homines honesta seruarent. ⁊ saluandos
seruata honestate se cređent: ne iã me¬
diatorẽ dĩ ⁊ hominũ quȩrerent. cũ quasi
sufficientem sibi phy losophoꝵ doctrinã
tenerent: In quoꝵ despectu: mox subdirt᷑¬
Non confertur tictis indiȩ roloribus:

Expanded text:
erat quod per accessum temporum deficientis erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quantQuia ergo nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ac tis luce poileat, adventum nobis supernae 592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditNon conferetur tinctis Indiae coloribus. -
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ in legis latorẽ ponerent : ⁊ suȩ
salutis auctorẽ moysen putarent. Si¬
cut ⁊ cuida sanato: maledicentes di¬
cunt: Tusis discipłs eiꝰ : nos enim mor¬
si discipłi sumus: Unde adhuc congrue
sub infertur: Nec appenoitur argen
tũ: in cõmutatione eius. Quia enim¬
ꝑ argentũ sepe eloquia diuina signan¬
tur : possunt argenti uocabulo etiam
eiusdem eloquii scriptores intelligi
quoꝵ uita int̾ turbas hominũ resplen¬
duit luce uirtutũ S qr lex peccata
indicare potuit ñ auferre : ñ qͥsquam
ueterũ patrũ. ñ legis lator moyses.
humani generis redemtor extitit
Argentũ gͦ in cõmutaitione huiꝰ sapien¬
runt. in cõparatione unigenit filu
nullius meriti fuisse pensantur Qui
nisi huiꝰ sapientiȩ seruos se cognosce¬
rent: scĩ nullatenꝰ fuissent Ad hoc qͥp¬
pe illimissisunt ut in cordib hominũ
uia huic sapientiȩ p̃dicando prȩpa¬
rarent: neq ut ꝓ ea. sed ꝑ eam subiec¬
tos ppłos regerent Quia enĩ certũ

Expanded text:
spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc congrue subinfertum in commutatione ejus. - Quia enim argento saepe eloquia divina signantur, possunt argenti voejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapienrunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum
Abbreviated transcription (Latin):
gỹptꝰ gͦ muscis ꝑcutit᷑ : qr eoꝵ corda
qui t̾renã uitã diligunt. desiderioꝵ
suoꝵ inqͥ etuo inib feriuntur. Turbis
cogittitionũ carnaliũ adima de p̃s¬
sa sunt : ut adqͥetis intimȩ desideriũ
non leuentur Unde cũ mira ope pie¬
tats ad corueritas uenit: prius ab eo
cogitationũ carnaliũ estus eicit. & pt
in ẽo iustutũ dona ois ponit Qđ bene
nob scera ȩuangłi i hystoria innuit:¬
Et cũ eiecta ẽẽt tͥba: intrauit ⁊ temu
manũ eius. ⁊ surrex̃ puella foras gͦ tus¬
ba eicitur ut puella suscite tur: qr sin
prius a secretioribꝰ cordis repellitur in¬
portuna scłariũ multitudo curarũ. a¬
nima que intrinsecus iacet mortua ñ
resurgit: Nã dũ se ꝑ innumeras t̃renoꝵ
desi derioꝵ cogitationes sparggit: adc̾si¬
derationẽ sui sese nullatenus colligit.
Inhis itaq inqͥetudinũ fluctibꝰ habitare
sapientiã ñ posse cognoscens: ait Ꝙma¬
re loqͥtur : ñ ẽ. mecũ Nullus qͥppe eã

Expanded text:
gyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui terrenam vitam diligunt, dum desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii hEt cum ejecta esset turba, intravit et tenuit manum ejus, et surrexit puella . » Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam
Abbreviated transcription (Latin):
trã. S qr repulsi apli asinagoge fi¬
rent dͥppe eã istitorũ filii: sip̃dica¬
toressci eiꝰdẽ sẏ nagogȩ nicia calte
uirtutis p̃merent: Si autẽ insbitores.
ligi Rui synagogã minime calcauer̃
q̾ dũ eoꝵ patres ĩdẽ. apli ab illa repul¬
sifunt: ipsi qͦq: ab eius uocatione cessa
uer̃. Perquã uidelicet sẏnagogã leena
ñ ꝑtransiit: qr scã ȩccła collectioni gen¬
tiũ dedita. neqͦ qͣm se ad illũ udeȩ̃ ppłm
diu occupauit Recte autẽ eccła leena
nuncupatur: q male uiuentes in uicus
ore sc̃ȩ p̃dicationis int̾ficit Unde & ip¬
si primi pastori : qͦsi leene ore dr̃ : Macta¬
cidit᷑: iduͦ qđ comeo itur. in comeo en¬
tis corpore cõmuttitur Macta uͦ ⁊ mon¬
ouca dr̃ idẽ. a peccato eos in qͦ uiuunt
int̾fice: & ase ipsis in tua illos membra

Expanded text:
aeis repulsi, a Synagogae firent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae vitia calce virtutis premerent. Si autem institores eligi. Qui Synagogam minime calcaverunt, quia dum eorum patres, id est apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque ab ejus vocatione cessaer quam videlicet Synagogam leaena non pertransiit, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita nequaquam sese ad illum Judaeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur, quia male viventes in vitiis, ore sanctae praedicationis interficit. Unde et ipsi primo pastori quasi ciditur; id vero quod comeditur, in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt, interfice, et a seipsis in tua illos membra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa carnis impendimus. esti uͦ int̃ rañ
ambulant: sed ut nub es uolant Qu
dũ celestia appetunt: de t̾renis desi¬
derus nichil tooigunt Ait gͦ : qr dĩ
sapientia sardõnico uł saphẏro lapi¬
di nonc̃fertur. Acsi patent̃ insinu¬
et. dicens. Ei qͥh omo int̾ homines
cernit̾: nec in antiqͥs qͥsquã. nec in no¬
uis patrib eqͣtur: qr exdeitate habet
qđ in humanitate quẽ quã similẽ ñ ha¬
bet Unde adhuc subditur

Expanded text:
pera carnis impendimus; isti vero in terra non pera carnis impendimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut nubes volant, qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis nihil tangunt. Ait ergo quia Dei sapientia sardonycho, vel sapphiro lapidi non confertur, ac si patenter insinuet, dicens: Ei qui homo inter homines cernitur, nec in antiquis quisquam, nec in novis patribus aequatur, quia ex Deitate habet quod in humanitate quemquam similem non habet. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tre rubrȩ speciem sardonicus lapis
habeat: non in merito hominẽ desig¬
nat qr ⁊ adam qͥpͥmus ẽ. c̃oitus: latĩ¬
no sermone t̾ra rubra nominatur:
dno. aut qͥssimilis erit dõ int̾ filios dĩ:¬
possunt autẽ ꝑsardonicũ lapidẽ pa¬
tres testam̃ti ueteris: ꝑ saphrrũ uͦ p̃¬
dicatores exprimi testam̃ti noui Illi
qͥppe quãuis magnã iustitiȩ uitã te¬
nerent: carnali tum̃ ꝓ pagini serui¬
ebant. Quia igitꝰ constat. qđ quędã
t̃rena agerent: non in merito ꝑsar¬
donicũ lapidẽ qͥ ut p̃diximus t̃rȩ ru¬
bre tenet speciem d esignant᷑ ꝑ saphy
noui c̃gruę p̃dicatores accipimꝰ : qui
carnalis ꝓpaginis desideria postpo¬
nentes. cęlestĩa sola sectatisunt Unde
& ꝓpħa conspiciens cuncta cartuis
desideria scõs apłos spĩtali ardore
trans cendere: ad miratꝰ ait Qusunt
isti qͥut nubes uolant: Acsi aꝑte dicat:
Nos ꝑt̾rã gRadiniur. qͥ adhuc eoniugi¬
is implicamur: ⁊ ꝓpagande soboli o¬

Expanded text:
terrae speciem lapis sardonychus habeat, non immerito hominem designat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermone terra rubra nominatur. Domino, aut quis similis erit Deo inter filios DPossunt autem per sardonychum lapidem patres testamenti veteris, per sapphirum vero praedicatores exprimi testamenti novi. Illi quippe quamvis magnam justitiae vitam tenerent, carnali tamen propagationi serviebant. Quia igitur constat quod quaedam terrena agerent, non immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per sapnovi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelestia sola sectati sunt. Unde et propheta, conspiciens cuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli o
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ñsunt. Quia uͦ hec sapientia dĩ ma¬
nens cũ patre ante scła. incarnanda
erat infine scłoꝵ: ut a dredimendũ
genꝰ humanũ ñ scõs angłos ñ ustos ho¬
mines mitteret: sed inmanifestatione
tusionis ꝑsemet ipsã ueniret: recte sub¬

Expanded text:
non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante saecula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genus humanum non sanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetipsam veniret, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥd qđ plerosq antiquoꝵ patrũ noui¬
mus hanc sapientiã. ⁊ intrinsetꝰ uiuacit̃
tenuisse : ⁊curas munor extrinsecus sol¬
lert̃ ministrasse : Anꝑceptione huiꝰ sa¬
pientiȩ ioseph priuatũ dicimꝰ. qͥ ftmis
tempore totius egypti cura  susci¬
piens ñ solũ egẏptus alim̃ta p̃buit. seo
uita qͦq ex teriorũ aduenientiũ minis¬
terusui arte seruauit: Anabhac sapi¬
entia danhel alienus e̾xtitit. qͥ achaldeoꝵ
rege in babẏlonia pͥnceps magistratuũ
effectus. tanto maiorib curis occupatꝰ ÷
quanto ⁊ sublimiori dignitate om̃ib prȩ¬
latus : cũ igitur constet plerũq etiam
bonos ñ terreno studio t̃renis curis un¬
plicari : patent̃ cognoscimꝰ. q sic ñnum¬
quã ciues hierł m angarias soluunt
babylontȩ sicut sepe ciues baby lome:
impedunt angarias hierłm Nã sunt

Expanded text:
Sed quid quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse? An perceptione hujus Sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias Jerusalem. Nam sunt