comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cũ longo qͥs bonȩ actionis
exercitio edoctꝰ. diitinȩ or̃ois
dulcedine instructꝰ. crebra lacͥ¬
maꝵ cõpunctiõe assuefactꝰ. a
cunctis mundi negocũs uacare.
&e in sola dilectiõe ocłm m̃tis
intendere didicerit : gaudiũq
ꝑpetue beatitudinis qd̾ in futu¬
ra ꝑcepturꝰ ẽ uita. etiã in p̾sen¬
ti ceꝑit ardent̃ desiderando p̃

Expanded text:
est, cum longo quis bonae actionis est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit arde
Abbreviated transcription (Latin):
Nossumus mystice in his quȩ
petro ee ioħ a dño p̾dicta
atq in eis st̃ gesta: dueis eccł̃iȩ
uitas qͥb in p̾senti exercet᷑. ac¬
tiuã scilicet & contẽplatiuam
designatas acciꝑe. Quaꝵ actiua
cõmunis popło dei uia uiuendi
ẽ: ad contẽplatiuã uͦ ꝑpauci ꝙ
in hoc sublimiores qͥq post re
dunt: Actiua qͥppe uita ẽ. stu¬
diosũ xͥ famulũ iustis insistere
laborib: & pͥus qͥdem seipsũ ab
hoc scło immacłatum custodire.
mentem. manũ. lingu̾a. ac men¬
bra corporis cetera. ab om̃i inqͥ¬
namento culpȩ temptantis con¬
re. esurienti cibũ. potũ sitien¬
ti. algenti uestitũ ministrando:
egenos uagosq in domũ reci¬
piendo. infirmũ uisitando.
mortuũ sepeliendo: eripiendõ
inopẽ de manu fortioris eius.
egenũ & pauꝑẽ a rapientibus
eũ. s & erͣanti uiã ueritatis
ostendendo. ac cet̾is se manci¬
pando fr̃nȩ dilectionis obseqͥis:
insuꝑ oe usq ad morte̾. ꝓ iusticia

Expanded text:
stice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores quique post rdunt. Activa quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis conre, esurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justitia
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ de ioħe. sic eũ uolo manere
donec uenio. statũ contẽplatiuȩ
uirtutis insinuat: quȩ ñ ꝑ mor¬
tẽ finienda ut actiua. s post
complenda. Actiuus namq labor
cũ morte deficit: mercede post
mortẽ accepturus et̾nam. Qͥs
enĩ in illa uita panẽ esurienti
dat: ubi nemo esurit: Qs aqmͣ
sitienti: ubi nemo sitit: Qs mor¬
tuũ sepelit : ubi t̾ra uiuentiũ
g ibi labor nullus: s solus p̃te¬
ritȩ actioĩs ꝑpetuus remanet

Expanded text:
e Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut activa, sed per complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet
Abbreviated transcription (Latin):
libet suꝑiora parũꝑ attendere.
upra enĩ retulit Le .uiii.
płis post resurrectionẽ dñi in
conclaui residentib. dix̾ eis
symon petrꝰ. Uado piscari. Dict
ei alii discipłi. llenimꝰ & nos
tecũ. Ascendit gͦ symonpetrus
ce thomas qͥ d̾r didimus ce na¬
thanahel qͥ erat a chanagalileȩ:
&e filii rebedei. & alii ex discipłis
eiꝰ duo. Illis frustra tota noc¬
te in piscando laborantib ma¬
ne stetit iħc in littore: eoꝵq
ne repleuit. Egressisq illis ad
t̃ram ait.llenite prandete. In
qͦ pͣndio: dñs petrũ ter. an
se amaret interrogauit. Uniu.

Expanded text:
r attendere. Supra enim retulit idem pulis post resurrectionem Domini in conclavi residentibus, dixit ei Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei alii discipuli: Venimus et nos tecum. Ascendit ergo Simon Petrus, et Thomas qui dicitur Didymus, et Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando laborantibus, mane stetit Jesus in littore, eorumque um replevit. Egressisque illis ad terram, ait: Venite, prandete. In quo prandio Dominus Petrum ter an se amaret interrogavit. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
plenius intuendum preuenire
satagit. & ille deintus dicat. No
limͥ molestus ẽẽ. iam ostium
clausum est. & pueri mei mecũ
sunt in cubili: non possum sur¬
gere & dare tibi. Ostium amici.
diuini est intelligentia sermoni.
quod sibi apłs orat aꝑiri ad lo¬
quendum mysterium xp̃i: clau¬
sumq est tempore famis uerbi.
cum intelligentia non datur. ꝙ
illi qui eugłicam sapientiam tã¬
quam panem erogantes ꝑ orbem
terrȩ predicauerunt pueri patͥs¬
familias. iam sunt in secreta qͥe¬
te cum dño: &e tamen orando
efficitur. ut accipiat desiderars
intellectum. ab ipso dño. etiam

Expanded text:
plenius intuendum pervenire plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili. Non possum surgerdivini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
te & dicet illi. amice commoda
Imͥ tres panes. qm̃ amicus meus
uenit de uia ad me & non habeo
quod ponam ante illum: & rł.
a discipłis saluator. non modo
formam orationis: sed & instan¬
tiam frequentiamq tradit oran¬
di. Amicus gͦ ad quem media noc¬
te uenitur. ipse d̃s intelligitur:
cui in media tribulatione. suppli¬
care. ee tres panes id est intelle¬
gentiam trinitatis. qua presen¬
tis uitȩ consolentur labores effla¬
gitare debemus. Amicus qui ue¬
nit de uia. ipse nr̃ est animus:
qui totiens a nobis receoit. quo¬
tiens ad appetenda terrena et
temporalia foris uagatur. Nedit
uero celestiq alimonia reficide¬
siderat: cum in se reuersus suꝑn
ceꝑit. ac spiritalia meditari. ł.ii
De quo pulcre qui petierat ad¬
iungit. non se habere quod
ponat ante illum: qm̃ animȩ
post scłi tenebras dm̃ suspiranti.
nil preter eum cogitare: nil loqͥ
nillibet intueri: solum quod re¬
cognouit summȩ trinitatis gau¬
dium contemplari. atq ad hoc

Expanded text:
dicet illi: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod ponam ante illum. discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit, non se habere quod ponat ante illum. Quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando. ut
salutaria prorsus. et precib sol¬
licitis & deuotis queramus acti¬
onib. nec tamen statim quȩ pe¬
timus obtineamus. sed in futu
rum peticionis nr̃ȩ differatur
effectus: sicut cum genib flexis
cotidie rogamus patrem dicentes.
adueniat regnum tuum: idem
tamen regnum. non mox oratio¬
ne finita seo tempore congruo su¬
mus accepturi. Quod pia prouisio¬
ne nr̃i conditoris constat actitari:
ut uidelicet desideria nr̃e deuoti¬
onis dilatione crescant: & crem̃¬
to cotidiano magis magisq pro¬
uecta. tandem ꝑfectius capiant
gaudia quȩ requirunt. Interq
notandum. qr cum ꝓ peccantib
oramus. & si eoꝵ saluationẽ im¬
petrare neqͥmus. nequaqmͣ tam̃¬
fructu precis nr̃ȩ priuamur: qr
ce si illi non sunt digni saluari.
nos tamen amoris quem illis im¬
pendimus mercede donabimur:
sicq in tali quoq petitione im¬
pletur nobis illa dñi ꝓmissio qua
ait. si quid petieritis patrem in
noĩe meo dabit uobis.¬

Expanded text:
aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in rum petitionis nostrae differatur effectus, sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes: Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi. Quod pia provisione nostri Conditoris constat actitari, ut, videlicet, desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et incremento quotidiano magis magisque provecta, tandem perfectius capiant gaudia quae requirunt. Inter quae notandum quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamfructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait dñs de ȩccłia quȩ super
eum edificanda erat. &. portȩ in¬
feri ñ preualebunt aduersus eã:
S hȩc suis in locis plenius expo¬
nentur. Nun aut̃ reuertentes ad
explananda ex ordine lectionẽ
dñicam: pͥmo uideamus de loco
in quo habita memorat᷑. Nenit
inquit iłc in partes cesareȩ phi¬
lippi. Le.uii. Philippus
ut lucas testatur erat tetrarcha
ituree. & trachonitidis regionis.
hic gͦ statuens ciuitatẽ in loco
uͥ iordanis ad radices out libani
montis. & ẽ terminus iudee con¬
tra septẽtrionem: appellauit
eam cesaream philippi: in me¬
moriã uidelicet sui nõis parit᷑q
honore tyberii cesaris sub quo
ipse regnabat. In cuiꝰ partes ue¬
niens iħc: int̾rogabat discipłos
suos dicens. Qu̾e dicunt homi¬
nes ẽẽ filiũ hominis: Non autẽ

Expanded text:
nus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis, pariterque honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium homin
Abbreviated transcription (Latin):
mercede remuneret. Nam sicut
int̾rogatis generalit̾ om̃ib. pe¬
trus respondit unus ꝓ om̃ib:
Sita qd̾ petro dñs respondit. in
petro om̃ib respondit. Le .ix.¬
deo qͥd alii de se sentiant dñs¬
inquirit: ut expositis primo
sententiis errantiũ. discipłi ꝓ¬
barent᷑ ueritatẽ suȩ confessio¬
nis non de opinione uulgata.
sed de ipso ꝑcepisse dñicȩ reue¬
lationis archano. Qu̾e inqͥt di¬
eunt homines ẽẽ filiũ hominis:
Pulchrȩ dñs homines appellat
eos qui de filio hominis tantum
loqͥ nouerant: qͥ diuinitatis eiꝰ
archana nesciebant. Na qui di¬
uinitatis eius mysteria capere.
norunt. merito supra homines
ẽe dicunt᷑: apło attestante qui
ait. qd̾ ocłs non uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis

Expanded text:
t. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor homi
Abbreviated transcription (Latin):
set. conuocatis contribulib &
consacerdotib ad altare: accer¬
sut or eos qui in arce erant.
Et ostenso capite nichanoris
scelesti. manuq nefaria quam
extendit contra domũ scãm:
inguam etiam impũ ni¬
chanoris p̃cisam iussit par¬
ticulatim auib tradi: manum
autẽ dementis contra tẽplum
suspendi. Omnes gͥ. celi dnm̃
benedixerunt dicentes. bene¬
dic̃tus qui locum suum incon¬
taminatũ custodiuit. Suspen¬
dit autẽ nichanoris caput in
summa arce euidens ut eẽt:
& manifestũ eẽt auxiliũ dei
Itaq omnes communi consilio
decreuerunt nullomꝰ diem istũ¬
absq celebritate p̃terire: habe¬
re aut̃ celebritatem t̾cia die. m̃¬
sis adar: qd dicit᷑ uoce sẏriaca
pͥdie mardochei die. Igit his
erga nichanorẽ gestis. & ex illis
temporib ab hebreis ciuitate.
possessa: ego quoq finem faciã

Expanded text:
set convocatis contribulibus set convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam inguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾fecisti de castris sennache¬
rib centũ octoginta qͥnq mi¬
lia. Et nc̃ dñe dominator çȩloꝵ.
mitte angłm tuum bonũ ante
nos. in timore & tremore mag¬
nitudinis brachii tui: ut metu¬
ant qͥ eũ blasphemia ueniunt
aduersus scm̃ popłm tuum. Ei
hic qͥdem ita ꝑorauit. Aichanor
aut̃ ce qͥ eũ ipso erant cũ tubis
&e canticis admouebant: iudas
uͦ & qͥ cũ eo erant. inuocato dõ
ꝑ orationes congressi sunt: ma¬
nu qͥdem pugnantes. sed & cor¬
dib dñm inuocantes: ꝓstraue.¬
runtq non minus triginta¬
quinq milia: presentia dĩ mag̃¬
nifice delectati.
umnq cessassent ce cum gau¬
dio redirent: cognouert̃
nichanorẽ ruisse cũ armis suis.
facto itaq clamore ce ꝑturba¬
tione excitata: patria uoce õi¬
potentẽ benedicebant. Precepit
autẽ iudas qͥ ꝑ omnia corpore
& animo mori ꝓ ciuib paratꝰ
erat: cahut nicanoris &e manũ
eũ humero abscisam iherosoli¬
mam ꝑferri. Quo cum uenis¬

Expanded text:
Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenis
Abbreviated transcription (Latin):
plo oꝑis nr̃i hoc agere. ut ma¬
ioꝵ nobis delic̾toꝵ uenia non
dã istũ qͥ debebat decẽ milia ta¬
lenta diabolũ interp̃tari. cuius
uxorẽ. & filios uenundandos ꝑ¬
seuerante illo in malicia. insipi¬
entiam &r malas cogitationes in¬
tellegi uolunt. Sicut enĩ iusti
uxor dicit᷑ sapientia: sic uxor
iniusti & peccatoris appellari
stulticiã. Sed quomͦ ei dimit¬
tat dñs decem milia talenta.
&e ille nobis conseruis. centũ
denarios non dimiserit: nec
ȩccłiasticȩ int̾pretationis ẽ: nec
a prudentib uiris recipienda.
ic & pat̾ ñ÷ celestis Le.¬
faciet uodil: si ñ remiseritis
unusqͥsq fr̃i suo de cordibus

Expanded text:
plo operis nostri hoc agere, ut maplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non dam istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
nere cum seruis suis. & reliqͣ.¬
maxime palestinis ad omnem
sermonẽ suũ ꝑabolas iungere:
ut qd̾ ꝑ simplex p̃ceptum tenerĩ
ab auditorib non potest. ꝑ sumi¬
litudinẽ exemplaq teneatur.
Precepit itaq petro sub comꝑati¬
one regis &e dñ. & serui. qui de¬
bitor decem miliũ talentoꝵ a do¬
mino rogans ueniã impet᷑uerat.
ut ipse quoq dimittat conser¬
uis suis minora peccantib. Si enĩ
ille rex ce dñs seruo debitori de¬
cem miliũ talentoꝵ tam facile
dimisit: quantomagis serui con¬
seruis suis debent minora dunit¬
tere: Quod ut manifestiꝰ fiat:
dicamus sub exemplo. Si qͥs nr̃m
cõmiserit adult̾ium. homicidiũ.
sacͥlegiũ. maiora cͥmina. decem
nuliũ talentoꝵ rogantib dunit¬
tunt᷑: si &e ipsi dimittant mino¬
ra peccantib. Si aut̃ ob factã con¬
tumeliã simꝰ implacabiles. & ꝓpt̾
amariꝰ uerbũ ꝑpetes habeamus
discordias: ñne nob̃ uidet᷑ recte
redigendi in carcerẽ : & sub exẽ¬

Expanded text:
nere cum servis suis. Fmaxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentotantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exem
Abbreviated transcription (Latin):
altitudines in statera appendere.
ñc̃ humiliatꝰ ad t̾ram. in gestato¬
rio portabat᷑. manifestã dei uir¬
tutẽ in semetipso contestans: ita
ut de corpore impĩ uermes sca¬
turirent. ac uiuentes in doloub
carnes eius effluerent.: odore etiã
Aliꝰ & fetore exercitꝰ grauaret᷑
sydera celi contingere st ar¬
bitrabat᷑: eum nemo poterat.
ꝓpter intolerantiam fetoris porta¬
re. Hinc gͥ cepit ex graui suꝑbia
deductꝰ ad agnitionem sui ueni¬
re diuina admonitꝰ plaga: per
mom̃ta singła dolorib suis aug¬
menta capientib. & cum nec ip¬
se iam fetorẽ suũ ferre posset:
ita ait. Iustum ẽ subditum ẽẽ d̾o:
ee mortalem non paria deo ser¬
tire. Orabat aut̃ hȩc scelestꝰ dnm̃:
a qͦ non eẽt miscdĩam consequu¬
turus. & ciuitatẽ ad qm festinꝰ
ueniebat ut eã ad solũ deducerce.
&e sepulchrũ congestoꝵ faceret. nc̃
optat liberã reddere: & uideos qͦs
nec sepultura qͥde se dignos habi¬
turũ. sed auib & feris diripiendoᷤᷤ

Expanded text:
atera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur et sidera caeli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat pter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos
Abbreviated transcription (Latin):
meũ: & cibauit mae uolumine
illo. E dix̃ ad me. fili hominis
uent̃ tuus cõmedet: & uiscera tua
cõplebunt̃ uolumine isto quod
tũ est in ore meo sicut mel
dulce. & dix̃ ad me. fili homi¬
nis uade ad domũ isrł: ce loque¬
ris uerba mea ad eos. Non enim
ad popłm ꝓfundi sermonis et
ignotȩ linguȩ tu mitteris ad
domũ isrł: neq ad popłos mul¬
possis audire sermones. Et si ad
illos mittereris: ipsi audirent te.
B̾omꝰ aut̃ isrł nolunt audire te :
qr nolunt audire me. Omnis
qͥppe domꝰ isrł attrita fronte
est: & duro corde. Le .iii.

Expanded text:
t me volumine illo et dixit ad me fili hominis venter tuus comedet et viscera tua conplebuntur volumine isto quod tum est in ore meo sicut mel dulce et dixit ad me fili hominis vade ad domum Israhel et loqueris verba mea ad eos non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae tu mitteris ad domum Israhel neque ad populos mulpossis audire sermones; Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te. Domus autem Israel nolunt audire te: quoniam nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. E
Abbreviated transcription (Latin):
pondentib illis ẽ dñs uiuos
ipse in cęlo ꝑꝯtens qͥ iussit agi
septimã diem: ille ait. Et ego
potens sum suꝑ t̾ram qͥ imꝑo
sumi arma: & negocia regis
impleri. Tam̃ non obunuit
ut consiliũ ꝑficeret. & nicha¬
nor qͥdem cum sũma suꝑbia
erectus cogitauerat commune
tropheum statuere de uida:
machabeus aut̃ confidebat sẽ¬
per cũ om̃ĩ spe auxiliũ sibi
a dño futurum: ce hortabat᷑
suos ne formidarent ad aduen¬
tum nationũ. sed in mente
haberent adiutoria sibi fac̾ta
de cȩlo: ce nc̃ sꝑarent ab om̃i¬
potente affuturã sibi uictoriã.
admonens etiam certaminũ
quȩ fecerant pͥus ꝓmptiores
eos constituit: ita animis eoꝵ
erectis. simul ostendens genti¬
um fallatiam & iuram̃toꝵ p̃¬
uaricationẽ. Singłos autem
illoꝵ armauit. ñ elypei neꝙ
hastȩ munitiõne: sed sermonib
optimis. & exhortationib: ex¬
posita digna fide somniũ. ꝓpt̾
qd uniuersos letificauit. Erat
aut̃ huiꝰmodi uisus. Oniam qͥ¬

Expanded text:
pondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat aut
Abbreviated transcription (Latin):
side. Intrauerat enĩ in ea que.
dicit᷑ ꝑsipolis. & tẽptauit expo¬
lare tẽpla &e ciuitatẽ oppͥme¬
re: sed multitudine ad arma
concurrente in fugã uersi st̃.
& ita contigit: ut antiochus
post fugã turpit̾ rediret. Et̃
cũ uenisset circa hȩcbathana:
recognouit quȩ erga nichano¬
rem ce timotheũ gesta sunt.
Elatus aut̾ ira: arbitrabat᷑ se
inuiriã illoꝵ qͥ se fugauerart.
posse in uideos recorquere. Idõ¬

Expanded text:
side intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideo
Abbreviated transcription (Latin):
flectit᷑ atq mutat᷑. si parua fr̃i¬
b ñ dimittimꝰ. magna nob a
dñõ non dimittentur. E quia
potest u. usqͥsq dicere. nichil
habeo conͤ eum ipse nouit. ha¬
qͥd uelit agere. ego ignoui ei.
confirmat sententiã suam. &
omẽm simulationẽ ficte pacis
excludit dicens. Si ñ remiseri¬
tis unusquisq fr̃i suo de cordib

Expanded text:
parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit, haquid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit dicens: Si non remiseritis unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fr̃m amator ce popłi ifrł: Hic
ẽ qͥ multũ orat ꝓ popło ce uni¬
uersa scã ciuitate. iheremias
ꝓpłia dñi. Extendisse aut̃ ihere
runt dimicare &e confligere
fortit̃: ut uirtus de negoeiis
iudicaret. eoqd̃ ciuitas. q: scã. &
I rat enim ꝓ uxorib ce filiis.

Expanded text:
 Hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei. Extendisse autem Jeremrunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et erat enim pro uxoribus
Abbreviated transcription (Latin):
habebat: ꝓ his qͥ congressuri
erant. Et cũ iam sꝑarent iudi¬
cui fururũ hostesq adeẽnt.
atq exercitus eẽt ordinatus.
positi. considerans machabeus ad¬
uentũ multitudinis. & appara¬
tum uariũ armoꝵ. & ferocita¬
tẽ. hestiarũ. extendens manus

Expanded text:
s qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus b conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manu
Abbreviated transcription (Latin):
ita defunctꝰ est. Nichanor aut̃
ut cõꝑit uidã ẽẽ in locis sama¬
riȩ: cogitauit die sabbati cũ
om̃i impetu cõmittere. Iudeis
uͦ qͥ illũ pre necessitate seque¬
bant᷑. dicentib ne ita ferocit̾
&e barbare feceris: s honorẽ
tribue diei scĩficatiõis. & ho¬
nora eũ qui uniuersa conspic̃.
Ille infelix int̾rogauit: Lc.iiĩ.

Expanded text:
a defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrog
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾q duab alis uelabat corpus
suũ: & alterũ similit̾ uelabat᷑.
& audiebã sonũ alaꝵ. quasi so¬
nũ aquarum multaꝵ: quasi so¬
num subbimis dei. Lc.uiͣ.¬
quasi sonus erat multitudi¬
ñis. ut sonus castroꝵ. Tũq sta¬
rent: dimittebantur pennȩ eoꝵ.
Nlam cum fieret uox sup̃ firmam̃

Expanded text:
abat corpus suum, et alterum similiter velabatur. Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quasi sonum sublimis Dei: Cquasi sonus erat multitudinis ut sonus castrorum. Cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cum fieret vox
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: & amara int̾ioꝵ torm̃ta:
Equidẽ satis iuste: qͥppe qͥ mul¬
tis &e nouis cruciatib alioꝵ tor¬
serat uiscera. licet ille nullomodo
a sua malicia cessaret. Suꝑ hec
aut̃ suꝑbia repletꝰ ignẽ spirans
animo in udeos & p̃cipiens acce¬
lerare negociũ. contigit illũ im¬
petu euntẽ de curru cadere:ꝙ
graui collisione corporis menbra¬

Expanded text:
 amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec autem superbia repletus ignem spirans animo in Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi co
Abbreviated transcription (Latin):
rentib: ac ꝑhoc addendo dignꝰ
est enim oꝑarius cibo suo. pror¬
sus aꝑluit ce illustrauit unde
hȩc omĩa loqueretur. Hanc aut̃
potestatem uirgȩ nomine:. sig¬
nificauit cum dicit. ne quid
tollerent in uia nisi uirgam tm̃:
ut intelligatur qr ꝑ potestatem
erunt. Hoc & de duab tunicis
intelligendum est: ne quisqmͣ
eoꝵ preter eam qmͣ ẽẽt indu¬
tus aliam portandã putaret
sollicitꝰ. ne opus ẽẽt cum illa¬
ex potestate yosset acciꝑe. F&. ui¬
sedens docuerit pb̃ri.
quando seribis ce pha¬
riseis consedentib ꝑaliticũ
curauit. lucas breuiandi gr̃a
preterit: seo matħs ee marcꝰ
naum hoc eum fecisse testan¬
tur: quȩ difficilius soluerent᷑.
si matħs etiam nazareth nomi¬
naret. Nunc uͦ uel ipsa galilea
in qua erat natareth intelligen¬
da est dicta ciuitas xꝑi ad distinc¬
tionem uidelicet regionis trans¬
marinȩ gerasenoꝵ: de qua tͣns¬
fretando sicut matħs scribit ue¬

Expanded text:
rentibus, ac per hoc addendo: dignus rentibus, ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia potestate erunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus, aliam portandam putaret sollicitus: ne opus esset, cum ex illa potestate possit accipere. sedens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus naum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerazenorum: de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tentationi huius uitȩ: sed quia
sic eos mittebat. ut eis hec deberi
monstraret ab illis quib eugłi¬
um credentib annuntiarent.
Claret autem hȩc monita prece.¬
pisse dnm̃: tanquam euglistȩ
uiuere aliunde non debeant.
qm eis prebentib quib annum¬
tiant eugłium. alioquin contͣ
hoc p̾ceptum fecit apłs qͥ uictũ
de manuum suaꝵ laborib tran¬
sigebat. ne cuiquam grauis eẽt.
sed potestate dedisse iñgua sci¬
rent sibi ista deberi. Ic.ii.i.¬
um. a dño aliquid imꝑatur. nͥ
fiat inobedientiȩ culpa est:
cum aut̃ potestas datur. licoe cu¬
iq non uti & tanqmͣ de suo iu¬
re cedere. Hoc gͦ ordinans dñs
qd̾ eum ordinasse: dicit. apl̃s his
qui eugłium annuntiant de
eugłio uiuere : illa apłis. loque¬
batur. ut securi non possidereis
neq portarent huius uitȩ ne¬
cessar ia. nec magna nec minuna.
ldeo posuit nec uirgã: ostendeis
a fidelib suis omĩa deberi mi¬
nistris suis nulla suꝑflua requi

Expanded text:
tentationi hujus vitae, sed quia tentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab eis quibus evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem haec ita non praecepisse Dominum, tanquam evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis praebentibus quibus annuntiant evangelium. Alioquin contra haec praeceptum fecit Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset , sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet unicuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dicit Apostolus, his qui evangelium annuntiant, de evangelio vivere , illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent hujus vitae necessaria, nec magna, nec minima. Ideo posuit, nec virgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi minis
Abbreviated transcription (Latin):
seo infidelib. & ait ad illos. Nichil
tuleritis in uia: neq uirgam.
neq peram. neq panem. neꝙ pe¬
cuniam: neq duas tunicas habe.¬
atis. Solet queri quomͦ math̃s
& lucas cõmemorauerint dixis¬
se dnm̃ discipłis ut nec uirg̾a
ferrent: cum dicat marcꝰ. & pre¬
cepit eis ne qͥd tollerent in uia.
nisi uirgam tm̃. Qd si ita soluit᷑
ut intelligamus sub alia signifi¬
catione dictam uirgam. q̃ scdĩn
marcũ ferenda ẽ. & sub alia illã
ferenda: sicut sub alia significa¬
tione intelligit᷑ temptatio de qͣ
dictũ est. ds̃ neminẽ temptat.¬
& sub alia de qua dictũ est. temp¬
gitis eũ: cum illa seductionis est.
trumq accipiendum ẽ a dño
apłis dictum: ut nec uirgam
ferrent. & ut non nisi uirgam
ferrent. Cum enĩ scdm̃ matħm
diceret eis nolite possidere aurũ
neq argentũ & cetera: continuo
subiecit. dignus est oꝑariꝰ cibo
suo. Ulnde satis ostendit eur eos
hȩc possidere ac ferre noluerit.
non quo necessar ia non sint sus¬

Expanded text:
os: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, ferenda: sicut sub alia significatione intelligitur tentatio de qua dictum est, Deus neminem tentat ; et sub alia de qua dictum est, Tendiligitis eum . Illa seductionis est, ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum, ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis, Nolite possidere aurum et argentum, etc., continuo subjecit, Dignus est operarius cibo suo . Unde satis ostendit, cur haec eos possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sint sus
Abbreviated transcription (Latin):
S primum potestate pb̃ri.
nitudini attestaretur etiam
magnitudo factoꝵ. fidemq uer
bis daret uirtus ostensa: & no¬
ua facerent qui noua predica¬
rent. Unde nunc quoq cum
fidelium numerositas excreuit.
intra scãm eccłiam multi sunt
qui uitam uirtutum tenent. &
signa uirtutum non habent: qr
frustra miracłm foris ostendit᷑.
si deest qd̃ intus oꝑetur. Nã iux¬
ta magistri gentium uocẽ: lin¬

Expanded text:
s primum potestatem signorsorum magnitudini attestaretmagnitudo factorum, fidemque vel bis daret virtus ostensa, et nova facerent quia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui vitam virtutum tenent, et signa virtutum non habent, quia frustra miraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam, juxta Magistri gentium
Abbreviated transcription (Latin):
non carnalem. Patres gͦ istoꝵ. id
est mali patres maloꝵ. infideles
patres infidelium. murmurato¬
res. patres murmuratoꝵ. Nam
de nulla re magis dm̃ offendis¬
se ille popłs dictus est: quã con¬
tra dm̃ murmurando. Ideo &
dñs uolens ostendere talium fi¬
lios: hinc ad eos cepit. Qͥd mur¬
muratis inuicem: mur mura¬
tores filii murmuratoꝵ: Patres
ur̃i manna manducauerunt: ꝙ
mortui sunt. Non qi malũ erat
Imanna: sed qr male manducaue¬

Expanded text:
non carnalem: patres ergo istorum, id non carnalem: patres ergo istorum, id est mali patres malorum, infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Deum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando: ideo et Dominus volens ostendere talium filios hinc ad eos coepit, Quid murmuratis in invicem, murmuratores filii murmuratorum: patres vestri manna manducaverunt, et mortui sunt. Non quia malum erat manna, sed quia male manducave
Abbreviated transcription (Latin):
de suo. accepit a te: ubi more¬
retur pro te. assumpsit gͦ uita mor¬
tem: ut uita occideret mortem.
Nam qui credit inquit. habet ui¬
tam ȩternam: quod non patet.
sed quod latet. llita enim et̃na:
uerbum in pͥncipio erat apud dm̃.
or d̃s erat uerbum: & erat lux
uita hominum. Mori uenit. sed¬
tercia die resurrexit. Ego sum in¬
quit panis uitȩ. Et unde illi suꝑ¬
&e mortui sunt: Qͥa quod uide¬
bant credebant: quod non uide¬
bant non intelligebant. Id̃o pa¬
tres ur̃i: qr similes estis illoꝵ.¬
aron. & ceteri sci qui fuerunt
in popło manna. & non st̃ mor¬
tui: qr spiritaliter uisibilem
cibum intellexerunt: spirita¬
liter esurierunt. Alii uero man¬
ducauerunt & ꝑmanserunt in
taliter uerba eius intellexert.
ldeo dixit eis. Patres ur̃i man¬
ducauerunt manna in deser¬
to: & mortui sunt. Qua morte:
nisi infidelitatis: Nam comiu¬
ni morte: mortui st̃ e sc̃i qui
fuerunt inter eos. Id̃o signauit
dñs his uerbis mortem sp̃ualem

Expanded text:
de suo; accepit a te ubi morede suo; accepit a te ubi moreretur pro te. Assumpsit ergo vita mortem, ut vita occideret mortem. Nam qui credit, inquit, habet vitam aeternam, non quod patet sed quod latet: vita enim aeterna Verbum in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et erat lux vita hominumtertia die resurrexit. « Ego sum, » inquit, « panis vitae. » Et unde superet mortui sunt? Quia quod videbant credebant: quod non videbant non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illoruaron et caeteri sancti qui fuerunt in populo, manna, et non sunt mortui: qui spiritaliter visibilem cibum intellexerunt, spiritaliter esurierunt. Alii vero manducaverunt et permanserunt in taliter verba ejus intellexerunt. Ideo dixit eis: Patres vestri manducaverunt manna in deserto et mortui sunt; qua morte: nisi infidelitatis. Nam communi morte mortui sunt et sancti qui fuerunt inter eos: ideo signavit Dominus his verbis mortem spiritalem,
Abbreviated transcription (Latin):
mo uidet patrem: nisi is qͥ
est a deo. hic uidet patr̃e.
Ego sum a patre: & ideo
patrem uideo. Quid ẽ aute
uos trahi a patre: nisi discere.
a patre. Qͥd est discere a patre
nisi audire patrem: nisi audire.
uerbum patris id est me:. Ne for¬
te gͦ cum dico uobis. om̃is qui au¬
dit a patre didicit. dicatis apud
uos. sed numquam uidimꝰ patre:
quomͦ autem discere potuimus
a patre:s a meipso audite. Non
qr patrem uidet quisquam: sed
qui est a deo hic iudet patrem.
Ego noui patrem ab illo sum: sed
quomͦ uerbũ ab illo cuius ẽ uer¬
bum. non qd̵ sonat & transit:
sed quod manet cum dicente. &
trahit audientem. Le.iii.¬
men amen dico uobis: qui ere¬
dit in me habet uitam xter¬
nam. Neuelare se uoluit. quid
ẽet. Nam compendiosius dicere
potuit: qui credit in me habet
inquit. it ad me: & qui it ad me
habet me. Qͥd est autem habere
me: habere uitam ȩternã. Mor¬
tem assumpsit uita ȩterna. Aloui
uo  luit: sed de tuo o homo. ñ

Expanded text:
mo vidit Patrem, nisi is qui mo vidit Patrem, nisi is qui est a Deo; hic vidit Patrem. Ego sum a Patre, et ideo Patrem video. « Quid est autevos trahi a Patre nisi discere a Patre: quid est discere a Patre? nisi audire Patrem, nisi audire Verbum Patris? id est, me. Ne forte ergo cum dico vobis omnis qui audit a Patre et didicit, dicatur apud vos, sed nunquam vidimus Patrem? quomodo autem discere potuimus a Patre? a meipso audite, non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem, ego novi Patrem, ab illo sumus, sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente et trahit audientem. AAmen amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam aeternam. Revelare se voluit, quid esset: nam compendio dicere potuit: Qui credit in me, habet inquit, it ad me, et qui it ad me, habet me. Quid est autem habere me? Habere vitam aeternam. Mortem assumpsit vita aeterna, et mori voluit; sed de tuo, o hom
Abbreviated transcription (Latin):
rit eum: continuo subiunxit.
& ego suscitabo eũ in nouissimo
die. Raddo qd̵ sperat. uidebit
qd̃ adhuc non uidendo credidit:
manducabit qd̃ esurut. satiabi¬
tur eo qd̃ sitit: ubi: In resurrec¬
tione mortuoꝵ: qr ego resusci¬
tabo eum in nouissimo die: Scͥp¬
om̃s docibiles dei. Quare hoc
cuit: quomͦ potestis me cognos¬
cere: Om̃s regni illius homines :¬
docibiles dei erunt. Non ab ho¬
minib audient: & si ab homi¬
nib audiunt. tamen qd̵ intel¬
ligunt intus datur: intus co¬
ruscat. intus reuelatur. Homi¬
nes foras uerbum sonare posst̾.
seo in uanum laborant. nisi in¬
tus ds̃ docens aꝑiat sensus. Ille
est deo docibilis: qu̾e d̾s intus
ueritatis instruit agnitione.
modo trahit pater: docendo de¬
lectat. non necessitatẽ ponendo :
qr nemo necessitate credit. sed uo¬
luntate. filius dicebat: pater do¬
cebat. Homo qui uidebatur lo¬
quebatur: sed ut d̃s in corde
audientis interius docebat. Id̾o
patrem ẽẽ uisibilem uobis. Ne¬

Expanded text:
continuo subjunxit: Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Credendo quod sperat, videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esuriit, satiabitur eo quod sitit. Ubi? in resurrectione mortuorum. Quia ego resuscitabo eum in novissimo die. omnes docibiles Dei. Quare hoc cuit: quomodo potestis me cognoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audiunt; et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt intus datur, intus coruscat, intus revelatur. » Homines foris verbum sonare possunt, sed in vanum laborant, nisi intus Deus docens aperiat sensus. Ille est Dei docibilis, quem Deus intus veritatis instruit agnitione emodo trahit Pater? Docendo delectat, non necessitatem imponendo; quia nemo necessitate credit, sed voluntate. Filius dicebat, Pater docebat; homo qui videbatur, loquebatur sed ut Deus in corde audientis interius docebat. Ideo Patrem esse visibilem vobis; ne
Abbreviated transcription (Latin):
potest uenire ad me: nisi pa¬
ter qui misit me attraxerit
potest uenire ad me:nisi
qr nemo potest credere in
me nisi pater qui misit me
attraxerit eum: ille uenit:
quem gr̃a dei preuenit. Cui
cum propħa dicamus. Miscdia¬
eius preueniet me. & iterũ.
Miscdĩa eius subsequatur me.
Preueniat uelle: subsequatur
ꝑficere. Trahit pater ad filiũ
eos qui propterea credunt in
filium. qr eum cogitant pa¬
trem habere dm̃. Deus enim
pater. equalem sibi genuit fi¬
lium: & qui cogitat atq in fi¬
de sua sentit & ruminat ȩqua¬
lem patri ẽẽ eum in quem ere¬
dit. ipsum trahit pater ad fili¬
um. Qui enim. xp̃o dicit. non
es d̃s uerus. non eum thrahit
pater: sed sua ꝑuersa cogita¬
tio t hit eum ueritati non
consentire. Ille tractus est a pa¬
tre qui ait. Tu es xp̃c filius dĩ
uiui. iui dñs inquit. beatus
es symon bar iona: qr caro et
sanguis non reuelauit tibi: sed
pater meus qui in cęlis est. Ista
reuelatio: ipsa est attractio.

Expanded text:
Pater, qui misit me, attraxerit potest venire ad me, nisi quia nemo potest credere in me, nisi Pater, qui misit me, attraxerit eum? Ille venit, quem gratia Dei praevenit, cui cum Propejus praeveniet me. Et iterum: Misericordia ejus subsequetur me . Praevenit velle, subsequitur perficere. Trahit Pater ad Filium eos qui propFilium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium: et qui cogitat atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credit, ipsum trahit Pater ad Filium. » Qui enim de Christo dicit, Non est Deus verus, non trahit eum Pater, sed sua perversa cogitatio trahit eum veritati non consentire. « Ille tractus est a Patre, qui ait: Tu es Christus Filius Dei vivi. Cui Dominus inquit: Beatus es, Simon BarJona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio ipsa est attractio.
Abbreviated transcription (Latin):
recentissime recitata est
ambulauit. & de apło petro qui
ambulans timendo titubauit. &¬
diffidendo mersus. confidendo rur¬
sus emersit: admonet nos intel¬
Ipse enim petrus in apłoꝵ ordi¬
ne pͥmus. in xp̃i amore ꝓmptis¬
simus : sepe unus respondit pro
uarias discipłis respondentibus.
rursusq dño interrogante & di¬
cente uos autẽ quem me ẽẽ dici¬
tis: respondit petrus. Tu es xp̃c
filius dei uiui. Unus ꝓ multis de¬
dit responsum: unitas in multis.

Expanded text:
recentissime recitatum estambulavit; et de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelIpse enim Petrus, in apostolorum ordine primus, in Cristi amore promptissimus, sepe unus respondit pro varias hominum discipulis respondentibus, rursusque Domino interrogante et dicente, Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Unus pro multis dedit responsum, unitas in multis.
Abbreviated transcription (Latin):
sarios. & ego uobis dico. łetite.
& dabitur uobis. querite & in¬
uenietis: pulsate & aꝑietur uo¬
bis. Lomꝑatio est a minore. Si gͦ
amicus homo surgit de lecto. &
dat non amicicia seo tedio cõpul¬
sus: qnͣtomagis dat ds̃. qui sine
tedio largissime donat quod peti
nr ad celestis regni gaudia nos
ꝑuenire desiderans: & nos eadem
gaudia a se petere docuit. &e no¬
bis petentib se hȩc daturum ẽẽ
ꝓmittit. letite inquit. & dabit᷑
uobis. querite & inuenietis: pul¬
sate &e aꝑietur uobis. fx.uiͣ. Incͣ

Expanded text:
os. Et ego vobis dico: Petite, et dabitur vobis. Quaerite, et invenietis. Pulsate, et aperietur vobis. Comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod petinoster ad coelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
omnem sollicitudinẽ faciens scri¬
bendi uobis de communi ur̃a sa¬
deprecans suꝑcertari semel tra¬
ditis sc̃is fidei. Subintroierunt
enim qͥdam homines qui
olim prescripti sunt in
hoc iudicium impii. dei nostri
autem uos uolo scientes semel om¬

Expanded text:
omnem sollicitudinem faciens scribendi uobis de communi nostra sadeprecans supercertari semel traditae sanctis fidei subintroierunt enim quidam homines qui olim praescripti sunt in hoc iudicium impii Dei nostri autem vos volo scientes semel om
Abbreviated transcription (Latin):
ni cȩlestis. aliaq ꝑplura doctrine
euangelicȩ sacramenta domino re¬
uelante didicit. Respondit ih̃c: &
dixit ei. amen amen dico tibi: nisi
quis renatus fuerit denuo. non po¬
test uidere regnum dei. Quȩ sen
tentia tanto apertius cunctis fide¬
libus lucet: quanto constat. quia
sine huius luce: fideles eẽ neq̃unt.
Quis etenim sine le ix

Expanded text:
ni coelestis, aliaque perplura doctrinae ni coelestis, aliaque perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante, didicit. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest vidertentia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis etenim sine l