comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã sententia dni ipsa appellatione signauit. De in¬
uisibilib uͦ pessimisq diuitiis. loquit᷑ petrus ad dñm. Eece
nos reliquimus omĩa. & sequuti sumus te: Q uid gͦ erit nob.
Quos utiq nichil amplius quã uilissima conscissaq retia cer¬
tũ ẽ dimisisse: que omĩa nͥ in hac abrenuntiatione uitioꝵ.
quȩ uere magna & sũma ẽ fuerint intellecꝰta. nec p̃ciosum
aliquid inuenimus apłos reliquisse. nec dnm̃ habtusse ꝓpter
qđ illis tantã głam beatitudinis largiret᷑. ut ab eodẽ mere¬
rent᷑ audire. In regeneratione cũ sederit filiꝰ hominis in se
duodecim trib ifrł. Si gͥ hi qui ꝑfecte t̾renas istas uisibilesq
abdicant facultates. certis ex causis ad illã apl̃icã caritatem
ꝑuenire ñ possunt. nec illũ sublimiorẽ paucoꝵq admodũ
renuntiationis t̾eiũ gradũ expedito queunt uigore conscen¬

Expanded text:
uerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. de inuerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. de inuisibilibus uero pessimisque diuitiis loquitur Petrus ad dominum: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? quos utique nihil amplius quam uilissima conscissaque retia certum est dimisisse. quae omnia nisi in hac abrenuntiatione uitiorum quae uere magna et summa est fuerint intellecta, nec pretiosum aliquid inueniemus apostolos reliquisse, nec dominum habuisse propter quod illis tantam beatitudinis gloriam largiretur, ut ab eodem mererentur audire: induodecim tribus Israhel. si igitur hi, qui perfecte terrenas istas uisibilesque abdicant facultates, certis ex causis ad illam apostolicam caritatem peruenire non possunt nec illum sublimiorem paucorumque admodum renuntiationis tertium gradum expedito queunt uigore conscen
Abbreviated transcription (Latin):
cile tribuere. cõmunicare thesaurizare sibi fundam̃tũ bonũ
in futurũ. ut app̃hendant uerã uitã. Quas iterũ diues ille
in exgł̃io retinens. ac nequaquã indigentib subministrans. de
cuiꝰ micis saciari pauꝑ lazarus ante fores eiꝰ expositus cupie¬
bat: intolerandis gehenne ignib et̃no deputat᷑ ardori.x
sas gͥ uisibiles mundi diuitias relinquentes. ñ nr̃as s alie¬
nas abicimꝰ facultates: quãuis eas gloriem᷑ uł nr̃o labore
quesitas. uł parentũ ad nos hereditate transmissas. Nich̃ e¬
nĩ ut dixi nrm ẽ: nisi hoc tantũ qđ corde possessũ atq am¬
mȩ nr̃e coherens: a nemine potest ꝓrsus auferri. De illis aut̃
diuitiis uisibilib. eos qui illas tãquã ꝓprias retentantes com¬
mumeare indigentib nolunt: increpans loquit᷑. xp̃e. Si in a¬
lienis fideles ñ fuistis: qđ urm ẽ quis dabit uob̃: ⁊ iudent̃
gͥ has diuitias alienas eẽ ñ solũ cotidiana exꝑientia docet.

Expanded text:
ommunicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. quas iterum diues ille in euangelio retinens ac nequaquam indigentibus subministrans, de cuius micis satiari pauper Lazarus ante fores eius expositus cupiebat, intolerandis gehennae ignibus et aeterno deputatur ardori. Has igitur uisibiles mundi diuitias relinquentes non nostras, sed alienas abicimus facultates, quamuis eas gloriemur uel nostro labore quaesitas uel parentum ad nos hereditate transmissas. nihil enim ut dixi nostrum est nisi hoc tantum, quod corde possessum atque animae nostrae cohaerens a nemine potest prorsus auferri. de illis autem uisibilibus diuitiis ad eos, qui illas tamquam proprias retentantes communicare indigentibus nolunt, increpans loquitur Christus: si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? euidenter igitur has diuitias alienas esse non solum cotidiana experientia docet,
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ dĩ ac similitudinẽ. constare fatet᷑. deposita hac qͣ
retundit᷑. in p̃senti sarcina corporali insensibilẽ fieri.
quȩ omnẽ. rationis ium in sese continens. etiã mutã
atq insensibile materiam carnis participatione sui facit
ẽẽ sensibilẽ: cũ utiq consequens sit & hoc ordo rationis ips
contineat. ut exuta mens ista carnali qua nunc hebeta¬
tur pinguedine. intellectuales uirtutes suas in melius
reparet: & puriores eas ac subtiliores recipiat potiꝰquã
amittat. Intantũ aut̃ hoc qd̃ dicimꝰ beatus apłs uerñ
ẽẽ cognoseit: ut etiã optet ab hac carne discedere: ut se¬
paratione eiꝰ enixius ualeat dño eopulari dicens. Desid̃i¬
um habeo dissolui. ⁊ cũ xp̃o ẽẽ. multo enĩ meliꝰ: qm̃ dũ¬

Expanded text:
olum , ac similitudo consistit, deposita hac qua reconditur in praesenti sarcina corporali, insensibilem fieri, quae omnem rationis vim in se continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem? cum utique consequens sit, et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali, qua nunc hebetatur pinguedine, intellectuales virtutes suas in melius reparet, et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. In tantum autem hoc quod dicimus, beatus Apostolus verum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione ejus enixius valeat Domino copulari, dicens: Desiderium habeo dissolvi, et cum Christo esse, multo enim melius , qu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam dicentis. ñ mortui laudabunt te dne. neq om̃s qͥ
descendunt in infernũ sine dubio peccati: s nos inquit
qͥ uiuimꝰ. ñ ueiis scilicet nec mundo huic s dõ. benedic̃a¬
mꝰ dũm. ex hoc nunc & usq in scl̃m. Non enĩ ẽ in morte
Nullus admittens ea quȩ. dñs execrat᷑ reminiscit᷑ dĩ.
nec seruũ se ueracit᷑ illius ꝓficetur: cuiꝰ p̃cepta contu¬
maci temeritate contẽpnit. In qua morte illã iuduam
uentes in hoc corpore mortui sunt: & in inferno iacen
tes. dm̃ laudare ñ possunt. Et econtrario sunt multi qui
cũ mortui sint corpore. dm̃ spũ benedicunt. atq collau¬
solũ laudare dñi: s etiã int̾pellare dicunt᷑. In gugł̃io qͦq
euidentius dñs ad saduceos. ñ legistis inquit qd̵ dictũ ẽ

Expanded text:
tentiam dicentis: Non mortui laudabunt te, neque omnes qui descendunt in infernum sine dubio, peccati; sed nos, inquit, qui vivimus non vitiis scilicet, nec mundo huic, sed Deo, benedicimus Dominum ex hoc, nunc, et usque in saeculum . Non enim est in morte nullus admittens ea quae dominus execratur reminiscitur dei, nec seruum se ueraciter illius profitetur, cuius praecepta contumaci temeritate contemnit. in qua morte illam uiduam uetes Deum laudare non possunt; et e contrario sunt qui cum mortui sint corpore, Deum spiritu benedicunt atque collausolum laudare Deum, sed etiam interpellare dicuntur . In Evangelio quoque evide
Abbreviated transcription (Latin):
onib ⁊ erũnis hominũ uacent. contra p̃dictȩ scripturȩ sen¬
tentiam infamabimus dm̃. uelut creatorẽ. atq inuentorẽ ma¬
loꝵ. qd̃ scilicet pessimas uoluntates ac naturas ipse condide¬
rit. ad hoc eas creans. ut sẽꝑ in nequitiis ꝑ seuerantes. nũ¬
quã transire possint in bonȩ uoluntatis affectũ. Hanc gͥ
rationẽ diu̾sitatis huiꝰ. traditione patrũ de scãrũ scriptu¬
rarũ fonte ꝑcepimus. uii

Expanded text:
onibus et ruinis hominum vacent, contra praedictae Scripturae senonibus et ruinis hominum vacent, contra praedictae Scripturae sententiam, infamabimus Deum, velut creatorem atque inventorem malorum, quod scilicet pessimas voluntates ac naturas ipse condiderit, ad hoc eas creans, ut semper in nequitia perseverantes numquam transire possint in bonae voluntatis affectum. Hanc igitur rationem diversitatis hujus, traditione Patrum de sanctarum Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
terũ stare habeat in eccłia ꝑ aduentũ antixp̃i. illaq omĩa
quȩ in eugłio secunt᷑. quȩ ⁊ mpleta ante: captiuitatẽ iheroso¬
limoꝵ ⁊ in fine mundi huniꝰ intellegunt᷑ implendei. e quib ne¬
utra opnuo ĩpugnat aliã nec seqͥntẽ pͥor intellecꝰtꝰ euacuat.
t iccireo ꝓposita a uob̃ questio licet ñ satis udeat᷑. nec u
frequent̃ int̃ homines uentilata. nec apud plurimos pateat.
ex hoc ipso apud aliquos ea qus ꝓferimꝰ forsitan uideant᷑ am¬
bigua. ita debemꝰ nr̃am tẽꝑare sententiã. qm̃ fidĩ trmnitatis m¬
chil p̃iuticant. ut int̾ illa habeant᷑ quȩ medie sunt tenen
da. quãꝙͣ. it tali opimione qualis suspitionib tantũ ⁊ coniec¬
qͥ substantialit malũ sit dicente seriptura. Omĩa quȩ fe¬
cit dñs. bona ualde di uͦ a dõ tales isti creati st̃. uł ad
hoc facꝰti ut hos militiȩ gradus teneant. ac semꝑ decepti¬

Expanded text:
terum stare habeat in ecclesia per aduentum Antichristi, illaque omnia terum stare habeat in ecclesia per aduentum Antichristi, illaque omnia quae in euangelio sequuntur, quae et inpleta ante captiuitatem Hierosolymorum et in fine mundi huius intelleguntur inplenda. e quibus neutra opinio inpugnat aliam nec sequentem prior intellectus euacuat. Et idcirco proposita a uobis qufrequenter inter homines ventilata, nec apud plurimos pateat, et ex hoc ipso apud aliquos ea quae proferemus forsitan videantur ambigua; ita debemus nostram temperare sententiam, quoniam fidei Trinitatis nihil praejudicant ut inter illa habeantur quda, quamquam non tali opinione qualis suspicionibus tantum et coniecod substantialiter malum sit, dicente scriptura: omnia quae fecit deus, bona ualdehoc facti, ut hos malitiae gradus teneant, ac semper decepti
Abbreviated transcription (Latin):
quoq constant̃ possumus definre. audent̃q nr̃am ꝓferre
sententiam. Ta uͦ quȩ meditatiom ⁊ exercitio nr̃o reseruans
obtecꝰta seĩs seripturis sp̃c diuinꝰ inseruit. qͥb dã ea uidens indi¬
eiis ⁊ opimionib colligi. ita debent pedetemptĩ cauteq ẽferri
ut sit eoꝵ assertio uł c̃firmatio in disputantis uł suscipientis
arbitrio collocata. Nonnũquã enĩ cũ suꝑ una re diu̾sa ꝓmat᷑
sententia. potest utraq rationabilis udicari. ⁊ sine detrim̃to
fidei. ł fixe. ł medie suscipi. id ẽ ut ei nec plena credulitas nec̾
absoluta refutatio deputet᷑. pͥoriq sequens opinio derogare
ñ debeat. cũ neutra earũ ficti iueniat᷑ obsistere. Quale ẽ. illud.
qd̃ helias uenerit in iohe. ⁊ iterũ sit aduentũ dnã p̃cessurus.
⁊ de abhominatione desolationis qđ steterit in loco scõ ꝑ illud
simulachrũ iouis qdđ hierosolimis in tẽplo positã legimꝰ & i¬

Expanded text:
 constanter possumus definire audenterque nostram proferre sententiam. ea uero, quae meditationi et exercitio nostro reseruans obtecta sanctis scripturis spiritus diuinus inseruit, quibusdam ea uolens indiciis et opinionibus colligi, ita pedetemptim debent cauteque conferri, ut sit eorum adsertio uel confirmatio in disputantis uel suscipientis arbitrio eonlocata. nonnumquam enim cum super una re dinersa promatur sententia, potest utraque rationabilis iudicari et sine detrimento fidei uel fixe uel medie suscipi, id est ut ei nec plena credulitas nec absoluta refutatio deputetur priorique sequens opinio derogare non debeat, cum neutra earum fidei inueniatur obsistere. quale est illud, quod Helias uenerit in lohaune et iterum sit aduentum domini praecursurus, et de abominatione desolationis, quod steterit in loco sancto per illud simulacrum Iouis quod Hierosolymis in templo positum legimus et i
Abbreviated transcription (Latin):
cens. hoc unũ ponit exemplũ. qdđ ñ ẽ medioerit᷑ admirandũ.
Audiuimꝰ ait idem doctor. qd̾ eũ debitũ repeteret᷑ a quodã de¬
functo patris cautione plata. qd̃ filio nesciente apatre ia fuerat
ꝑsolutũ. contristari hõ grauissime cepit. atq mirari. qdđ ei pat̃
moriens. ñ dixerit quid deberet. cũ fecerit etiã testam̃tũ ñ¬
dixerit. Tunc ei nuimis anrio apparint idem pat̾ eiꝰ in soninis:
⁊ibi eẽt reconditũ qđ illa cautio uacuata fuerat indicauit.
Quo iuento uiuenis atq monstrato: ñ solũ falsã debiti calũp¬
niã ꝓpulsain. Setiã pat̾nũ recepit eyrographũ. qđ pat̃ ñ
receꝑat. quancio ẽ pecunia ꝑsoluta. hinc utiq putat᷑ hoͣmmis¬
ignorabat᷑. a magna molestia liberaret in libꝰ ꝓn̾¬
scđm corpus si ponderis sui ordinẽ teneant. inferiora st̃
Unde iii greca lingua origo nominis quo appellant᷑ inferi:
ex eo qđ nicħ sub habeant resonare ꝑhibetur.¬

Expanded text:
 est mediocriter admirandum: « Audivimus, ait idem doctor, quod cum debitum repeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre jam fuerat persolutum, contristari homo gravissime coepit, atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia ignorabat, a magna eum molestia liberaret » . dum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora suntUnde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellantur inferi, pro eo quod nihil sub se habeant, resonare perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
atq ineruditis ꝓ conditione & mediocritate consuetu¬
dinis suȩ impossibilia forsitan uidebunt᷑. De qͥb tamen
si quis uoluerit uerã ꝓferre sententiã. & utrũ imple¬
ri quȩant desiderat experiri. festinet pͥus eoꝵ ꝓposi¬
tũ. simili studio & conu̾satione suscipere: & tunc demũ
ea quȩ supra facultatẽ hominis uidebant᷑ ñ solũ pos¬
sibilia. uerũ etiã suauissimna dep̃hendet. S nunc iã ad
collationes eoꝵ & instituta ꝓperemus. Explicit p̃facio.

Expanded text:
atque ineruditis pro condicione et mediocritate consuetudinis suae inpossibilia forsitan uidebuntur. de quibus tamen si quis uoluerit ueram proferre sententiam et utrum impleri queant desiderat experiri, festinet prius eorum propositum simili studio et conuersatione suscipere, et tunc demum ea, quae supra facultatem hominis uidebantur, non solum possibilia, uerum etiam suauissima deprehendet. sed nunc iam ad conlationes eorum et instituta properemus. CONLATIO A
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ipsos quodãmꝰ suis institutis incorporatos. & qđ maius
ẽ latino disputantes eloquio. uob̃ ex hibere possimus.
hoc sane uolumꝰ ante omĩa tã harũ collationũ quã su¬
ꝑioꝵ uolummũ p̃monitũ eẽ lectorẽ: ut si qua forte in
his ꝓstatus sui & ꝓpositi qualitate. siuie ꝓ usu & conu̾¬
satione cõmuni. uł impossibilia putauerit eẽ uł dura:
ñ ea scd̾m sug facultatis modulũ. s scdm dignitatẽ &
ꝑfectionẽ loquentiũ meciat᷑. Quoꝵ pͥus studiũ atq ꝓ¬
positũ mente concipiat: quo uere mortui huic conuer¬
sationi mundane nullis affectib parentũ carnaliim.
nullis actuũ scłariũ nexib obligent᷑ deinde locoꝵ qͦq
in quib cõmorant᷑ consideret qualitatẽ: qua in solitu

Expanded text:
tes ipsos quodammodo suis institutis incorpolatos et quod maius tes ipsos quodammodo suis institutis incorpolatos et quod maius est Latino disputantes eloquio nobis exhibere possimus. hoc sane uolumus ante omnia tam harum conlationum quam superiorum uoluminum praemonitum esse lectorem, ut si qua forte in his pro status sui et propositi qualitate siue pro usu et conuersatione communi uel inpossibilia putauerit esse uel dura, non ea secundum suae facultatis modulum, sed secundum dignitatem et perfectionem loquentium metiatur, quorum prius studium atque propositum mente concipiat, quo uere mortui huic conuersationi mundanae nullis affectibus parentum carnalium, nullis actuum saecularium nexibus obligantur. deinde locorum quoque in quibus commorantur consideret qualitatem, qua in sol
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ cultu quẽ pͥorib digessimꝰ libris. ad inuisibilem
interioris hominis habitũ transeamꝰ: & de canonicarũ
orationũ modo. ad illiꝰ quã apł̃s p̾cipit orationis ꝑpetu¬
e iugitatẽ ascendat eloquiũ ut qͥsquis iã suꝑioris oꝑis
lectione iacob illiꝰ intelligibilis nom̃ carnaliũ uitioꝵ
supplantatione. ꝓmeruit. nunc etiã ñ tã mea quã pa¬
trũ instituta suscipiens. diuine iã puritatis intuitu
ad meritũ & ut ita dixerĩ dignitatẽ trausiens isrłis.
qͥd in hoc qͦq ꝑfectionis culmine debeat obseruare. si¬
msat instruat᷑. Obtineant itaq orationes ur̃e ab eo
qͥ dignos nos uł uisu ut discipulatu. uł consortio u¬
dicauit: ut nob̃ earũdẽ traditionũ memoriã plenã.
& sermonẽ ad dicendũ facilẽ conferre dignetur: quo
tã scẽ eas tãq integre. quã ab ipsis accepimꝰ ex plican¬

Expanded text:
chorum cultu, quem prioribus digessimus libris, ad inuisibilem chorum cultu, quem prioribus digessimus libris, ad inuisibilem interioris hominis habitum transeamus, et de canonicarum orationum modo ad illius quam apostolus praecipit orationis perpetuae iugitatem ascendat eloquium, ut quisquis iam superioris operis lectione Iacob illius intellegibilis nomen carnalium uitiorum subplantatione promeruit, nunc etiam non tam mea quam patrum instituta suscipiens diuinae iam puritatis intuitu ad meritum et ut ita dixerim dignitatem transiens Israhelis, quid in hoc quoque perfectionis culmine debeat obseruare similiter instruatur. obtineant itaque orationes uestrae ab eo qui dignos nos uel uisu eorum uel discipulatu uel consortio iudicauit, ut nobis earundem traditionum memoriam plenam et sermonem ad dicendum facilem conferre dignetur, quo tam sancte eas tamque integre quam ab ipsis accepimus explican
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ p̃sumptione sectari. s legitimũ doctrinȩ tra¬
mitẽ scõ sp̃ũ suggerente: pene antequã disceret appre¬
hendens: ñ tam suis adinuentionib. quã illoꝵ traditi¬
onib maluit erudiri: in quib mͥ nunc in portu silen¬
tii constituto. immensũ pelagus aꝑitur: ut scilicet de in¬
stituto atq doctrina tantoꝵ uiroꝵ quȩdã tradere. aude
am memoriȩ litteraꝵ. Tanto enĩ ꝓfundioris nauigatio¬
nis ꝑiculis fragilis ingenii cymba iactanda ẽ: quantũ
a cenobiis anachoresis. & ab actuali uita quȩ in congre¬
gationib exercet᷑. contẽplatio dĩ: eui illi mnestimabiles ui¬
ri semꝑ intenti st̃ maior aetuq sublimior ẽ. Urm̃ gͥ ẽ¬
conatus nrõs piis orationib adiuare: ne aut tã sc̃ã
materia imperito qͥdẽ. s fideli sermone ꝓmenda ꝑidi¬
tet᷑ in nob̃: aut rursũ eiusdẽ materiȩ abissis. obruat᷑
nr̃a rusticitas. Proinde ab exteriore ac usibili mona¬

Expanded text:
s est praesumptione sectari, sed legitimum doctrinae tramitem sancto Spiritu suggerente, pene antequam disceret, apprehendens, non tam suis adinventionibus quam illorum traditionibus maluit erudiri. In quibus mihi nunc in portu silentii constituto immensum pelagus aperitur, ut scilicet de instituto atque docam memoriae litterarum. tanto enim profundioris nauigationis periculis fragilis ingenii cumba iactanda est, quantum a coenobiis anachoresis et ab actuali uita, quae in congregationibus exercetur, contemplatio dei, cui illi inaestimabiles uiri semper intenti sunt, maior actuque sublimior est. ueconatus nostros piis orationibus adiuuare, ne aut tam sancta materia inperito quidem, sed fideli sermone promenda periclitetur in nobis aut rursum eiusdem materiae abyssis obruatur nostra rusticitas. proinde ab exteriore ac uisibili mona
Abbreviated transcription (Latin):
De scopone nr̃a. NII De int̾rogatione abb̃is moysi suꝑ ꝓpositione p̃dicta. U¬
De cõparatione eiꝰ qͥ destinata ferre contendat. UI De his qͥ abrenunt⁊¬
antes mundo. ad ꝑfectionẽ sine caritate contendunt. UII De appetenda tranqͥllitate
cordis. UIII Re pͥncipali conatu gͣ diuinaꝵ rerũ contẽplationẽ ⁊ similitudinẽ
mariȩ ⁊ marthȩ. uiiii De int̾rogatione quom̃ efficientĩa uirtutũ. ñ cũ bo¬
mine ꝑseueret. A Responsio qd̃ ñ sit eaꝵ merces s actio cessatura. xi¬
De caritatis ꝑpetuitate xII In t̾rogatio de ꝑseuerantia spĩtał theoriȩ: xiii¬
De aĩe ꝑpetuitate.xIIIi. De contẽplando dõ. XU Int̾rogatio de cogitationũ
mobilitate xUI Responsio qͥd possit mens suꝑ cogitatioñ statu qͥd ue nĩ poss¬
xxiIC õparatio aquaris molȩ ⁊ aĩȩ. xuiii. De tribus cogitationũ nr̃aꝵ pͥncipiis.¬
xix. D e discernendis cogitationib ad similitudinẽ ꝓbabilis traparece xx

Expanded text:
e nostra. De interrogatione abbatis Moysi super propositione praedicta. De conparatione eius qui destinata ferire contendat. De his qui abrenuntiantes mundo ad perfectionem sine caritate contendunt. De appetenda tranquillitate cordis. De principali conatu erga diuinarum rerum contemplationem et similitudine Mariae et Marthae. Interrogatio, quomodo efficientia uirtutum non cum homine perseueret. Responsio, quod non sit earum merces, sed actio cessatura. De caritatis perpetuitate. Interrogatio de perseuerantia spiritalis theoriae. erpetuitate. De contemplando deo. Interrogatio de cogitationum mobilitate. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad similitudinem probabilis trape
Abbreviated transcription (Latin):
tatib obligati. ingruentib repente tẽptationib quȩ mortis ꝑi¬
cula minant᷑. uł amissione bonoꝵ ac ꝓscriptione ꝑcutiunt. uł ca¬
roꝵ morte cõpungunt: ad dm̃ quẽ. sequi in rerũ ꝓspitate: con¬
tempfimus. saltim muiti ꝓperare cõpellimur. Quiꝰ uocationis
neressitatẽ in scripturis quoq sepissime repperimus cũ filios
ob quoꝵ dominationẽ crudelitatẽq seuissimã rursus conu̾sos
elamauert̃ inquit ad dũm. qui suscitauit eis saluatorẽ & libe¬
rauit eos othoniel filiꝰ cenez frat̃ caleph iunior. Et de talibus
in psalmo dicit᷑. Cũ occideret eos tunc querebant eũ. & reuer¬
tebant᷑. & diluculo ueniebant ad eũ. Et recordati st̃ qr. ds̃ ad¬
uitor eoꝵ ẽ. & ds̃ excelsus redẽptor eoꝵ ẽ. Rursũq dt clamane

Expanded text:
tionibus, quae uel mortis pericula conminantur uel amissione bonorum ac proscriptione percutiunt uel carorum morte conpungunt, ad deum, quem sequi in rerum prosperitate contempsimus, saltim inniti properare conpellimur. cuius uocationis neceesitatem in scripturis quoque saepissime repperimus, cum filios ob quorum dominationem crudelitatemque saevissimam, rursus conversos Clamaverunt, inquit, ad Dominum qui suscitavit eis salvatorem, et liberavit eos, Othoniel filium Cenez fratrem Caleb juniorem . Et de talibus in psalmo dicitur: Cum occideret eos, tunc quaerebant eum, et revertebantur, et diluculo veniebant ad eum, et recordati sunt quia Deus adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
tione terrere: nec durissimis sermonib ex asperare. s po¬
tꝰ leni blandaq consolatione reficere: ⁊ scd̃m p̃ceptũ sapi¬
entissimi salomonis. eruere eos qui dueunt᷑ ad mortẽ. &
redimere eos qui uit̾ficiunt᷑ ne parcas: nr̃iq sabuatoris
exempło harundinẽ quassatã ñ confrugere: ⁊ lignũ fu

Expanded text:
tione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interficiuntur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco dñs passus ẽ sauciari: ut saltim in senecta dis¬
ceres compati infirmitatib alienis: ⁊ fragilitati condes¬
cendere uinioꝵ tuis ȩxemplis atq exꝑientia docerẽris.
Qui suscipiens iuuenẽ infestatione diabolica laborantẽ.
ñ mͦ nulla consolatione fouisti. s etiã ꝑniciosa desꝑati¬
one deiectũ. in imici manib tradidisti. quantũ in te ẽ ab
eodẽ lugubrit᷑ deuorandũ. Quã sine dubio nequaquã tã
uehementi conflictu fuisset aggressus. quo te nunc usq
ẽ appetere dedignatꝰ nisi futuro eiꝰ ꝓfectui inuidens i¬
nucus. illã uirtutẽ quã animis eiusꝰ uicẽ cernebat anti¬
cipare. ac ꝑͣuertere suis ignitis iaculis festinasset: ꝓcul
dubio intellegens fortiorẽ. cui tanta uehementia con¬
fligere operẽ p̃ciũ iudicauit. hisce itaq tuis exemplis
laborantib compati. ⁊ ꝑiclitantes nequaꝗͣ ꝑuitiosa desꝑa¬

Expanded text:
idcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disidcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipiens iuuenem infestatione diabolica laborantem non modo nulla consolatione fouisti, sed etiam perniciosa desperatione deiectum inimici manibus tradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa despera
Abbreviated transcription (Latin):
cesserat. Iuẽ abbas apollo uelut amentẽ factũ. qͥbusdam
furiis conspiciens agitari. intellexit ignitũ diaboli qd u¬
derat telũ in corde eius fuisse defixũ. ulãq in eo cõ¬
fusionẽ mentis ac ꝑturbationẽ sensuũ intolerandis estibus
oꝑari. accedensq ad eum. quo inquit ꝓperas. aut quȩ¬
nã te cause senilis illiꝰ grauitatis oblitum. ita pueri¬
lit̾ inquietant. ⁊ mobilit̾ cursitare compellunt.
Cumq ille ꝓ conscientiȩ suȩ reatu. ac turpi exagita¬
tione confusus. crederet ardorẽ sui pectoris dep̃hensũ
tamdẽq te intellege uł ignoratũ a zabulo actenus
uł despectũ. nec in eoꝵ numero reputatũ. quib ille
cottidie confligere ⁊ colluctari ꝓfectib eoꝵ  studiis insti¬
gatur: qui unũ in te eius directũ iaculũ post tantam
annoꝵ seriem quã in hac ꝓfessione triuisti. ñ dicã res¬
puere. s ne uno quidẽ die differre potusti. Quõ te.

Expanded text:
cesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam cesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac perturbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum, quo, inquit, properas aut quaenam te causae senilis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare conpellunt ? cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus crederet ardorem sui pectoris deprehensamtandemque te intellege uel ignoratum hactenus a diabolo uel despectum nec in eorum numero reputatum, quibus ille cotidie confligere et conluctari profectibus eonun ac studiis instigatur, qui unum eius in te directum iaculum post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die differre potuisti. quo te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut reu̾teret᷑ ad suã cellulã dep̃catꝰ. ad monasteriũ p̃¬
dicti senis tota festinatione ꝑrexit. Cũq eidẽ ꝓrimasset.
expansis manib orationẽ cũ lacrimis fundens. conu̾te a¬
it dñe qͥ occultarũ uiriũ ⁊ infirmitatis humane solus ar¬
bit᷑. pus ac secretꝰ es medicus. impugnationẽ illiꝰ iuuenis
in senẽ istũ. ut condescendere infirmitatib laborantiũ.
n⁊ cõpati fragilitatib uinioꝵ. uł in senectute doceat᷑ Cũq
ille hanc p̃cẽ cũ gemitu conclusisset: cernit ȩthiopẽ ni¬
grũ. contra illiͦ bellulã stantẽ: atq ignita adu̾sus eũ ia¬
cula dirigentẽ. Quib cũ fuisset ille ꝓtuꝰ sauciatꝰ. ⁊ ꝓgre¬
suf e cella huc illucq uelut amens ⁊ ebrius cursitaret.
atq egrediens ⁊ ingrediens iã se in cella continere non
posset: eadẽ uia ꝑgere concitus oepit. qua uiuenis ille dis¬

Expanded text:
et ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium pret ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. comqae eidem proximasset, expansis manibus orationem cum lacrimis fundens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus, inpagaationem iuuenis illius in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere concitus coepit, qua iuuenis ille dis
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ ⁊ deiectione coniectans. causã tante ꝑtur bationis
inquireret. atq ille mollit᷑ se cõpellanti sem. neͤ res¬
ponsũ qͥdẽ ullũ possit referre. magis ac magis eũ senti¬
ens senex ñ mnamit̾ cansã tantȩ tristitiȩ silentio uelle
contegere. quã ne uultri qͥdẽ dissimulare p̾ualeret: inten¬
tiꝰ ab eo causã occulti doloris cȩpit inquirere. Quib ille
constrictꝰ. ꝑgere se confitet᷑ ad ucũ. ut qr scd̃m sententiã
illiꝰ senis monachus eẽ ñ posset. nec refrenare stimulos
carnis. & impugnationis remedia consequi iã r̃ ualeret
uxorẽ ducere᷑ ac relicto monasterio reu̾teret᷑ ad sct̃m. Quẽ
senex blanda consolatione demulcens. sese q asserens hisdẽ
cottidie incentiuoꝵ stimulis atq estib agitari. ⁊ iecireo¬
ñ debere eũ ꝓrsus desꝑatione concidere. nec mirari suꝑ
impugnationis ardore. qͥ ñ tã laboris studio quã mĩa dñi

Expanded text:
uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis inquireret, atque ille molliter se conpellanti seni ne responsum quidem ullum posset referre, magis ac magis eum sentiens senex non inaniter causam tantae tristitiae silentio uelle contegere, quam ne uultu quidem dissimulare praeualeret, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. quibus ille constrictus pergere se confitetur ad uicum, ut quia secundum sententiam illius senis monachus esse non posset nec refrenare stimulos carnis et inpugnationis remedia consequi iam ualeret, uxorem duceret ac relicto monasterio reuerteretur ad saeculum. quem senex blanda consolatione demulcens seseque adserens isdem cotidie incentiuorum stimulis atque aestibus agitari, et idcirco non debere eum prorsus desperatione concidere nec mirari super iapngnatioms ardore, qui non tam laboris studio quam misericord
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gestã quȩ instructionẽ necessariã. nob̃ conferre pos¬
sit exponã. Qũ gͥ ad senẽ quendã nob̃ optime cognitũ.
quidã ñ ignauissimoꝵ iuuenũ ꝓfectus sm. ⁊ curationis
grã ꝑrexisset. ⁊ carnalib incentiuis ac formeationis spũ
semetipsũ inquietari simplicit᷑ ꝓdidisset. consolationẽ
credens laborib suis. orationib senis ⁊ remedia inflictis
tians. qui potuerit huiꝰ modi uitio ⁊ concupiscentia ti¬
tillari. ita siuis econtrario correptionib uulnerauit: ut
eũ sũma desꝑatione deiectũ ac lȩtali tristicia const̃natũ.
de sua dimitteret cella. Cũq ei tali merore dep̃sso. nec iã
de remedio passionis. s de expletione conceptȩ c̃cupiscentiȩ
ꝓfunda cogitatione tractanti. abbas apollo senioꝵ ꝓbatissĩ¬
mus occurrisset. laborẽq ⁊ oppugnationis uehementiã.
quȩ in corde eiꝰ tacite uoluebantur de contẽplatione

Expanded text:
tum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre postum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam non ignauissimorum innenom profectus sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis oratione senis et remedia inflictis tians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia titillari, ita suis e contrario correptionibus uulnerauit, ut eam summa desperatione deiectum ac letali tristitia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occurrisset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥb exꝓbratio illa dnĩ satis ꝓprie dirigit᷑ ꝑ ꝓpħam.¬
n comedert̃ alieni robur eiꝰ. ⁊ ipse nescuat. S ⁊ cani ef¬
fusi st̃ in eo. ⁊ ipse ignorauit. Nos inquã in exemplũ
uiniorib ñ uite ꝓbitas. nec ulla ꝓpositi huiꝰ laudabi¬
lis. atq imitanda districtio. s ann̾ositas sola ꝓuexit:
quoꝵ canitiẽ callidissimꝰ inunicus ad deceptionẽ iuimi¬
oꝵ. inp̃iudicata auctoritate ꝓponens. etiã. illos qͥ ad
uiã ꝑfectionis uł suis uł alioꝵ potuerunt monitis incita¬
ri. subuertere. ac decipere exemplis eoꝵ fraudulenta sub¬
tilitate festinat: uł in teporẽ tos scilicet noxium uł in
lȩtalem desꝑationẽ doctrinis eoꝵ uł institutisq ꝑdu¬
cens. Q uiꝰ rei uolens uob̃ exempla ꝓferre: auctoris no¬
mins p̃tͣmisso. ne nos quoq illuis qui patefacta sibi
uitia. frĩs publicauit simile aliquid admittamꝰ: rẽ tan¬

Expanded text:
De quibus exprobratio illa Domini proprie satis dirigitur pDe quibus exprobratio illa Domini proprie satis dirigitur pe nesciuit: sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoranit. hos, inquam, in exemplum iunioribus non uitae probitas nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed annositas sola prouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, qui ad uiam perfectionis uel suis uel aliorum potuerunt monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tan
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓbatissimi repperiri. Diuitiȩ enĩ senũ. ñ s̃ canitiȩ
capitis: s industria uiuentutis. ac p̃teritoꝵ laboꝵ stipen¬
diis meciendȩ. Que enĩ ñ congregasti inquit in iuuẽ¬
tute. quomͦ inuenies in senectute tua: Senectꝰ nãq ho¬
norabilis ñ duiturna. nec numero annoꝵ cõputata. Cani
enĩ st̃ sensus hominis. ⁊ etas senectutis uita immaculata
Et iccirco ñ omĩũ senioꝵ quoꝵ capita canicies tegit. qͦsq
seu traditi adc monita suscipienda: s eoꝵ qͦs laudabilit᷑
uitã suã ac ꝓbatissime cõperimꝰ in uiuentute signasse.
nec p̃sumptionib ꝓpriis. s maioꝵ traditionib institu¬
tos. Sunt enĩ ñnulli quoꝵ etiã qd̃ ẽ lugubruis maior
ẽ multitudo. qͥ in te pore suo quẽ. ab adolescentia sua
concepert̃. atq ignaina senescentes: auctoritatẽ. sibi ñ
maturitate morũ. s annoꝵ numerositate conquiruii.

Expanded text:
vel probatissimi, reperiri. Divitiae enim senum non sunt canitie vel probatissimi, reperiri. Divitiae enim senum non sunt canitie capitis, sed industria juventutis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. Quae enim non congregasti, inquit, in juventute, quomodo invenies in senectute tua ? Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Et idcirco non omnium seniorum, quorum capita canities tegit, quosque seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum quos laudabiliter vitam suam ac probatissime comperimus in juventute signasse, nec praesumptionibus propriis, sed majorum traditionibus institutos. Sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, major est multitudo, qui in tepore suo quem ab adolescentia sua conceperunt, atque ignavia senescentes, auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerositate conquirunt .
Abbreviated transcription (Latin):
nitiosior cunctis. quanto ⁊ infestior mimicus ⁊ ẽgressus
occultior. Et̃ idõ sẽꝑ senioꝵ sũma cautione st̃ sectanda
uestigia. atq ad eos cuncta quȩ in nr̃is cordib oriunt᷑.
sublato confusionis uelamine deferenda. xii Bermanus.
ecasionẽ nob̃ ꝑniciosȩ uerecundiȩ qua cogitationes ma¬
lasestudemꝰ obtegere. illa p̃cipue ereat rausa. qua noni
mꝰ in sirie partib ut credebat᷑ p̃cipuũ senioꝵ. ciuidam
frĩ cogitationes suas simplici confessione ꝓdenti. post¬
modũ quadã indignatione cõmotũ. easdẽ grauit᷑ exp¬
brasse. Unde fit ut dũ eas in nob̃ p̃mimꝰ. ac semori¬
b erubescimnꝰ publicare: curationũ remedia ꝯseqͥ neque
OySes. Sic̃ ñ sunt om̃s uiuenes pari mͦ xiii ẜamͦ.¬
uł feruentes spũ. uł disciplinis ac morib optimis ins
tituti: ita nec senes qͥdẽ cuncti uno mͦ uł ꝑfecti posst̃

Expanded text:
erniciosior cunctis, quanto et infestior inimicus et congressus erniciosior cunctis, quanto et infestior inimicus et congressus occultior. et ideo semper seniorum summa cautione sunt sectanda uestigia atque ad eos cuncta quae in nostris cordibus oriuntur sublato confusionis uelamine deferenda. GERMANVS: Occasionem nobis perniciosae uerecundiae, qua cogitationes malas stadeamus obtegere, illa praecipue creat causa, qua nouim in Syriae partibus, ut credebatur, praecipuum seniorum cuidam fratri cogitationes suas simplici confessione prodenti postmodum quadam indignatione commotum easdem grauiter exprobrasse. unde fit, ut dum eas in nobis premimae ac senioribus erubescimus publicare, curationum remedia consequi nequeamus. MOVSES: Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optituti, ita ne senes quidem cuncti uno modo vel perfecti possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
q alio uitio tã p̃cipitẽ diabolus monachũ ꝑtrahit ac ꝑ¬
ducit admortẽ: quã cũ eũ neglectis consiliis senioꝵ. suo
artes ac disciplinȩ humano ingenio reꝑtȩ ⁊ quȩ nichil
ampliꝰ quã uitȩ huiꝰ tẽporariȩ cõmodis ꝓsunt. licet ma¬
nu palpari queant. ⁊ ocłis ꝑuideri. recte tam̃ a quoquã
sine instituentis doctrina nequeant cõp̃hendi: quã inep¬
tũ ẽ credere hanc solã ñ egere doctore quȩ inusibił
i occulta ẽ. ⁊ quȩ ñ nͥ corde purissimo ꝑuidet᷑ . Cuiꝰ er¬
ror ñ tẽporale dãpnũ. nec qd̃ facile reparet᷑: s animȩ
ꝑditionẽ parit. mortẽq ꝑpetuã. habet enĩ ñ adu̾sus ui¬
sibiles s inuisibiles atq immittes hostes duiturnũ noc¬
turnũq conflictũ: nec contra unũ uł duos. s contra in¬
numerabiles cat᷑uas sp̃itale certam̃. Cuiꝰ casus tanto ꝑ¬

Expanded text:
que alio vitio tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac pque alio vitio tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac perducit ad mortem, quam cum eum, neglectis consiliis seniorum, inartes ac disciplinae humano ingenio repertae, et quae nihil amplius quam vitae hujus temporariae commodis prosunt, licet manu palpari queant et oculis pervideri, recte tamen a quoquam sine instituentis doctrina nequeant comprehendi; quam ineptum est credere hanc solam non egere doctore, quae et invisibilis et occulta est, et quae non nisi corde purissimo pervidetur, cujus error non temporale damnum, nec quod facile reparetur, sed animae perditionem parit, mortemque perpetuam! Habet enim non adversus visibiles, sed invisibiles atque immites hostes diurnum nocturnumque conflictum, nec contra unum seu duos, sed contra innumerabiles catervas spiritale certamen, cujus casus tanto p
Abbreviated transcription (Latin):
me legimꝰ figuratũ. Si mornorderit inquit serpens ñ
in sibilo ñ ẽ abundantia incantatori. taciti serpentis
morsũ ꝑnitiosissimũ eẽ designans: id ẽ si ꝑ confessionẽ
suggestio seu cogitatio diabolica incantatori. eiuquã spi¬
ritali scilicet niro. qͥ carminib scripturaꝵ mederi ꝓti¬
nus uulneri ⁊ extrahere de corde consueuit noxia ue¬
nena serpentis. patefacta ñ fuerit. succurrere ꝑicli¬
tanti. periturouẽ ñ poterit. Hoc gͥ mͦ ad scientiã dis¬
eretionis uere ꝑuenire facillune poterimꝰ. ut senioꝵ
uestigia subsequentes. neq agere quiequã noui. neq
discernere nr̃o iudicio p̃sumamꝰ: sed quẽadmodum
nos uł illoꝵ traditio. uł uitȩ ꝓbitas informauerit. in
omĩb gradiamur. Qua institutione firmatus. ñ mͦ ad
ꝑfectã discretionis rationẽ quisq ꝑueniet. uerũ etiã a
cunctis insidiis inimici tutissimus ꝑmanebit. Nullo nã¬

Expanded text:
me legimns figuratum. si momorderit, inquit, serpens non me legimns figuratum. si momorderit, inquit, serpens non in sibilo, non est abundantia incantatori, taciti serpentis morsum perniciosum esse designans, id est: si per confessionem suggestio seu cogitatio diabolica incantatori cuiquam, spiritali scilicet uiro, qui carminibus scripturarum mederi protinus uulneri et extrahere de corde consueuit noxia uenena serpentis, patefacta non fuerit, succurrere periclitanti perituroue non poterit. hoc igitur modo ad scientiam discretionis uerae peruenire facillime poterimus, ut seniorum uestigia subsequentes neque agere quicquam noui neque discernere nostro iudicio praesumamus, sed quemadmodum nos uel illorum traditio uel uitae probitas informarit, in omnibus gradiamur. qua institutionperfectam discretionis rationem quisque perveniet, verum etiam a cunctis insidiis inimici tutissimus permanebit. Nullo nam
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ⁊ eẽce lampas accensa de sinu meo ꝓcedens: ita cellã
repleuit odore sulphureo. ut uehementia fȩtoris ipsius.
uix in ea nos residere ꝑmitteret. Resumensq admoni¬
tionẽ senex ecor inquit dñs tͥ ueritatẽ sermonũ meoꝵ
uisibilit approbauit: ut passionis illiꝰ incentore de cor¬
de tuo salubri confessione depulsũ oculis ꝑuideres. pa¬
tefactumq hostẽ nequaquã in te locũ ulteriꝰ habitu¬
rũ. aꝑta eiꝰ expulsione cognosceres. Itaq sedm sententiã
senis. ita inqͥt in me confessionis huiꝰ uirtute. dominatio
diabolicȩ illiꝰ tirannidis extincta. atq ini ꝑpetuũ conso¬
pita: ut nũquã mͥ nec memoriã quidẽ. concupiscentiȩ
huiꝰ ulteriꝰ tẽptauerit inimicus ingerere: nec me post
hȩc aliquando pulsatũ. furtiui illiꝰ desiderii instigatio¬
ne ꝑsenserim. Quẽ sensũ in eccłiasten quoq pulcherri¬

Expanded text:
rat et ecce lampas accensa de meo sinu procedens ita cellam rat et ecce lampas accensa de meo sinu procedens ita cellam repleuit odore sulpureo, ut uehementia foetoris ipsius uix in ea nos residere permitteret. resumensque af monitionem senex, ecce, inquit, dominus tibi ueritatem sermonum meorum uisibiliter adprobauit, ut passionis illius incentorem de corde tuo atabri confeesione depnlsum oculis peruideres, patefactumque hostem nequaquam locum in te ulterius habiturum aperta eius expelsione cognosceres. itaque secundum sententiam senis ita est, inquit, in me confessionis huius uirtute dominatio diabolicae illius tyrannidis extincta atque in perpetuum consopita, ut numquam mihi ne memoriam quidem concupiscentiae hBins ulterius temptauerit inimicus ingerere nec me post haec aliquando pulsatum furtiui illius desiderii instigatione persenserim. quem sensum in Ecclesiaste quoque pulcherri
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis ut absolutione durissime captiuitatis adnõ pos¬
ceret imploraui. Tunc senex. confide ait o puer absoluit
te ab hac captiuitate: etiã me tacente confessio tua. Uic¬
torẽ nãq aduersariũ tuũ hodie triumphasti: ualidiuis eñ
tua confessione ꝓsternens. quã ipse fueras ab eo tua taci¬
turnitate: deiectus: quẽ utiq nequaquã uł tua. uł al¬
teriꝰ re p̾onsione confutans. in te nunc usq ꝑmiseras
dominari. scđ̃m illã salomonis sententiã. qr ñ fit contra¬
dictio ab his qͥ faciunt malũ cito. idõ repletu eͣ cor fili¬
oꝵ homuiũ in ipsis. ut faciant mala. Et iccirco  pͣost
hanc publicationẽ tuã. iste nequissimꝰ sp̃e inquieta¬
re ii poterit: nec in te latibulũ sibi tet̾rimꝰ serpens
deuiceps usurpabit. de tenebris cordis tui salutari con¬
fessione ꝓtractus ad lucẽ: Necdũ senex hȩc u̾ba compleue¬

Expanded text:
lacrimis ut absolutionem dirissimae captiuitatis a domino poslacrimis ut absolutionem dirissimae captiuitatis a domino poscerent inploraui. tum senex: confide, ait, o puer. absoluit te ab hac captiuitate etiam me tacente confessio tua. uictorem namque aduersarium tuum hodie triumphasti, ualidius eum tua confessione prosternens quam ipse fueras ab eo tua taciturnitate deiectus. quem utique nequaquam uel tua uel alterius responsione confutans in te nunc usque permiseras dominari secundum illam Salomonis sententiam: quia non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. et idcirco iam te post hanc publicationem suam iste nequissimus spiritus inquietare non poterit nec in te latibulum sibi taeterrimus serpens deinceps usurpabit, de tenebris cordis tui salutari confessione protractus ad lucem. necdum senex haec uerba conpleue
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu edificationis expeterent. Cũq refectione transae¬
ta collatio sp̃italis cȩpisset agitari. respondissetq senex ꝓ
positis int̃rogationib eoꝵ de castrimargiȩ uitio. ⁊ occul¬
tarũ cogitationũ dominatione dissereret. eaꝵq naturam
⁊ atrociffimã uim quã haberent donee celarent᷑ exponer&.
ego collationis huiꝰ uirtute cõpunctꝰ. ⁊ conscientia redar¬
guente ꝑt̾ritus. uelut qui crederẽ ob hoc ea fuisse ꝓlata.
qd̃ seni dñs secreta mei pectoris reuelasset. in occultos pri¬
mũ gemitꝰ excitatꝰ. demn cordis mei cõpunctione crescente
inaꝑtos singultus lacrimasq ꝓrumpens: paximatiũ qd̃¬
uitiosa consuetudine subtraxerã clancule comedendum.
de sinu furti mei conscio ac susceptore ꝓduxi: eũq in me¬
diũ ꝓferens. quẽadmodũ cotidie latent̃ ederẽ ꝓstratus
in t̾rã. cũ ueniȩ postulatione ꝓfessus sũ: ⁊ ub̃tim ꝓfusis

Expanded text:
obtentu aedificationis expeterent. cumque refectione transacobtentu aedificationis expeterent. cumque refectione transacta conlatio spiritaropositis interrogationibus eorum de gastrimargiae uitio et occultarum cogitationum dominatione dissereret earumque naturam et atrocissimam uim, quam haberent donec celarentur, exponeret, ego conlationis huius uirtute conpunctus et conscientia redarguente perterritus, uelut qui crederem ob hoc ea fuisse prolata, quod seni dominus secreta mei pectoris reuelasset, in occultos primum gemitus excitatus, dein cordis mei conpunctione crescente in apertos singultus lacrimaaque prorumpens paxamatium, quod consuetudine uitiosa subtraxeram clancule comedendum, de sinu furti mei conscio ac susceptore produxi, eumque in medium proferens, quemadmodum cotidie latenter ederem, prostratus in terram cum ueniae postulatione confessus sum, et ubertim profusis
Abbreviated transcription (Latin):
ferã uob̃ abbatis serapionis factũ. qd ille iunioribus
frequentissime instructionis grã ꝓponebat. xi
manerẽ. hȩc mͥ mnimici impugnatione ingesta fuerat
consuetudo. ut postquã refecissẽ hora nona eũ sene. i¬
nũ parimatiũ cotiddie i sinu meo latent̃ absconderẽ: qd̃
sero ignorante illo occulte edebã. Qđ furtũ licet coniuen¬
tia uoluntatis ⁊ moliti semel desiderii incontinentia si¬
ne cessatione cõmitterẽ: expleta tam̃ fraudulenta. ad me¬
abar: quã suꝑ esu eiꝰ fuerã iocundatus. Cũq istud mo¬
lestissimũ opus. uelut ab exactorib mͥ pharaonis
indictũ. uice laterũ singulis dieb explere. ñ sine co¬
dis mei compellerer: nec tamen eruere me possẽ ab
hac eoꝵ seuissima tiramnide. ⁊ clandestinũ furtũ. seni
manifestare confunderer: contigit dĩ nutu de. hoc
me captuutatis iugo uolentis eripere. ut quidã fr̃s cellã senis

Expanded text:
eferam uobis abbatis Sarapionis factum, quod ille iuuenioribus eferam uobis abbatis Sarapionis factum, quod ille iuuenioribus frequentissime instructionis gratia proponebat.\' e ingesta fuerat consuetudo, ut postquam refecissem hora nona cum sene, unum pazamatium cotidie in sinu meo latenter absconderem, quod sero ignorante illo occulte edebam. quod furtum licet coniuentia uoluntatis et inoliti semel desiderii incontinentia sine cessatione conmitterem, expleta tamen concupiscentia fraudulenta ad meabar quam super esu eius fueram iucundatus. cumque istud molestissimum opus uelut ab exactoribus mihi Pharaonis indictum uice laterum singulis diebus explere non sine cordis mei dolore conpelierer nec tamen eruere me possem ab hac eorum saeuissima tyrannide et clandestinum furtum seni manifestare confunderer, contigit dei nutu de hoc me captiuitatis iugo uolentis eripere, ut quidam fratres cellam seius