comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eungłii possessione excluditur
cedit: ⁊ discit que spualiter de¬
beant offerri in eccłia. L. eggi
enim succedit eungłium. Ibi¬
q lex facienda p̃cepta adino¬
net:i gr̃a complet. Primum
quidem quid offerri debeat
ꝑ singłos dies: de hinc quid
in sabbato ꝓpter spem quietis
eterue: quid in kalendis pro
umnouatione uite: quid in paᷤͤ¬
cha qnͣdo consepelimur xp̃o
tnͣseuntes ad utte nouitatẽ:¬
⁊ quid in pentecosten ꝓpter
decimi diei: quid in scenophe¬
gia q̃n figuntur tab̾nacła.
error perfidie ligno crucis int̾¬
ficitur. fitq deinde de amalech
prede diuisio: ⁊ oblatio ex eo
animaꝵ. in tab̾naculo dei .xxix
ost hec filii ruben ⁊ gad.
i dimidia tribus manasse
figurate iudicantes. quia quos¬
multa mundi implicam̃ta oc¬
cupant:habitationẽ celestis
ꝑatrie nequaquã desiderant.¬
ut populus interra scã
ydola destruat: nullus de prio¬
rib habitatorib reseruetur:
ad sig̃candũ. ut dum interrã

Expanded text:
Evangelii possessione excluditur. Evangelii possessione excluditur. cedit Moysi, et discit quae specialiter debeant offerri in Ecclesia. Legi etenim succedit Evangelium, ibique lex facienda praecepta admonet, et gratia complet. 13. Primum quidem quid offerri debeat per singulos dies; dehinc quid in Sabbato propter spem quietis aeternae; quid in kalendis 459 pro invocatione vitae; quid in pascha, quando consepelimur cum Ctranseuntes ad vitae nativitatem; quid in Pentecoste propterdecimo die; quid in scenopegia, quando figuntur tabernacula error perfidiae ligno crucis interficitur, fitque deinde Amalech praedae divisio, et oblatio ex ea animarum tabernaculo Dei. 15. Post haec filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manassae, figurantes quiamulta mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae nequaquam desiderant.ut populus in terra sancta idola destruat, et nullus de prioribus habitatoribus reservetur, ad significandum ut dum in terram
Abbreviated transcription (Latin):
partes uiciatas: illo nos ordi
brim qui ad scortum ingress¬
carnis extinguitur desid̾ium
Post hec rursus populus nume¬
ratur ⁊ leuite: ut interfectis pri¬
nus carnalib nouus populuˢ¬
dĩ recenseatur: qui ꝑ iordanis
baptismum tnseat: ⁊ cȩlestis
hereditatis reꝓmissionẽ perci
orro qd sexcenta milia ar¬
matorum de egipto nume¬
rantur egressa. ⁊ ex ip̃sis ñ sũt
ampluus quam duo tm̃ t̾ram
repmussionis ingressi: hec fi¬
gura demonstrat multos per
baptismũ ad fidem tͣnsire. sed
ad patriam celestem ualde pau¬
cissimos ꝑuenire: scd̃m figurã
illam in euͣngłio. in qua mul¬
ti uocati. pauci autem iueni¬
untur electi. Qd̃ uͦ duo tm̃ in¬
grediuntur: aut ꝓpter eos qͥ
ex utroq popło regni celestis
ꝓmissionẽ adipiscuntur: aut
ꝓpter illos qui ꝑ duas uias
actionis :⁊ ꝯtemplationis ad
et̾nam uitam predestinantur
nt̾pellant dehinc de filiab salphiaat.
oĩ hereditatẽ. accipiunt inter
frẽs suos: nec legis plebs ab

Expanded text:
e vitiatas, illo nos ordinbrem qui ad scortum ingresscarnis exstinguitur desiderium. Post haec rursum populus numeratur, et Levitae, ut, interfectis primis carnalibus, novus Dei populus censeatur, qui per Jordanis baptismum transeat, et coelestis haereditaPorro quod sexcenta millia armatorum de Aegypto numerantur egressa, et ex ipsis non sunt amplius, quam duo tantum terram repromissionis ingressi, haec figura demonstrat multos per baptismum ad fidem transire, sed ad patriam coelestem valde paucissimos pervenire. Secundum illam figuram in Evangelio, in qua multi vocati, pauci autem inveniuntur electi . Quod vero duo tantum ingrediuntur, aut propter eos qui ex utroque populo regni coelestis promissiones adipiscuntur; aut propter illos, qui per duas vias actionis et contemplationis ad eatitudinem praedestinantur. 11. Interpellant dehinc filiae Salphaad ei haereditatem accipiunt inter fratres suos. Nec legis plebs ab
Abbreviated transcription (Latin):
ehinc texit᷑ cathalogus.
uirorum fortium: infigura
scõrum. Qui quamius urtu¬
tum sublimitate ꝓficiant:
tamen usq ad excellentiã dim¬
ne trinitatis nequaqͣm attin¬
gunt. Inde ẽ quod ibi scriptũ
est: usq ad tres ñ ꝑuenit.
Quis enim equabitur domi¬
no. aut quis similis erit dõ

Expanded text:
ehinc texitur catalogus virorum fortium, in figura sanctorum: qui quamvis virtutum sublimitate proficiant, tamen usque ad excellentiam divinae Trinitatis nequaquam attingunt. Inde est quod ibi scriptum est, Usque ad tres non pervenit. Quis enim aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
De duob quinquagenariis cum
militib suis igne combustis.
les & malignas sanauit.¬
III De paruuł ab eo maledictis ce be
stiis deuoratis.
IIIIUbi per seruum suum baculum

Expanded text:
De duobus quinquagenariis cum militibus suis igne combustis. iles, et malignas aquas sanavit. De parvulis ab eo maledictis, et ab ursis devoratis.i, ubi per servum suum baculum
Abbreviated transcription (Latin):
rumũ decalogi mandatũ
ad dm̃ patrem ꝑtinet:
dum dicit. Dñs deus tuus.
deus unus ẽ. Utiq ut hoc
audiens. unum dm̃ patrẽ colas.
⁊ inmultos fictos deos. forui¬
cationẽ tuam ñ effundas. In
hoc precepto ꝓhibetur coli.
atq infigm̃tis hominũ. dĩ si¬
militudo: non quia ñ habet
unaginẽ deus. s quia uulla
unago eius. coli debet: nisi illa
que hoc ẽ. qd̃ ip̃e. nec ip̃a ꝓ illo.
sed cum illo.
etundũ p̾ceptũ ad filiũ ꝑti¬
net. dum dicit. Non assumeᷤᷤ

Expanded text:
rimum Decalogi mandatum ad Deum Patrem pertinet, dum dicit: Dominus Deus tuus Deus unus est. Utique ut haec audiens, unum Deum Patrem colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. In hoc praecepto prohibetur coli aliqua in figmentis hominum Dei similitudo, non quia non habet imaginem Deus, sed quia nulla imago ejus coli debet, nisi illa quae et hoc est quod ipse, nec ipsa pro illo, sed cum illo. ecundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assume
Abbreviated transcription (Latin):
mansio ẽ in lebna: que
latine tͣnsfertur in laterem.
legunus egiptios lateres:
quos populus faciens inge¬
muit. Ex quib discimus in
itiuere istius uite de alio iu
alio tnͣsitũũc noꝰ crescere ñc decͤs¬
cere: & post ordiue eccliasticũ

Expanded text:
mansio est in Lebna, quae Latine transfertur in laterem. Legimus Aegyptios lateres, quos populus faciens ingemuit, ex quibus discimus in itinere istius vitae de alio in aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere et post ordinem ecclesiasticum
Abbreviated transcription (Latin):
exta mansio ẽ elym ubi eral
Iduodecim fontes aquar
septuaguita palme. in figura
quorum fontib doctne potum
haurimus ⁊ dulces fructus
uictorie carpimus. Uñ ⁊ bene
tes fortes. Ip̃i enim sunt robu¬
sti principes gregis: duces oui

Expanded text:
exta mansio est Elim, ubi erant duodecim fontes aquarum, et septuaginta palmae: in figura quorum fontibus doctrinae potum haurimus, et dulces fructus victoriae carpimus. Unde et bene tes fortes: ipsi enim sunt robusti principes, gregis duces ovi
Abbreviated transcription (Latin):
signãtur: ut ꝑ eundem nũm
figura crucis expͥmeretur. Huiꝰ
eium forma. in .x. litt̾a ẽ. N am
recto uno apice:a summo in m̃u
ducitur. Rursus alio ñ dispa¬
ri:ꝑ tnͣsuersa brachiorũ compo
utiq: ꝑ passionẽ crucis. quus

Expanded text:
signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim formae in decem X littera est. Nam recto uno ducitur. Rursus alia non dispari per transversa brachiorum componutique per passionem, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Decimus in passione. ꝑ hos
enim decem gradus quos
ip̃e ꝑumbram legis priscex
descendit: ac rursus post re

Expanded text:
Decimus in passione. Per hos enim decem gradus, quos ipse per umbram legis priscae Christus descendit, ac rursus post re
Abbreviated transcription (Latin):
di effusa ẽ. Ex hac enĩ tribu
fuerunt apłi. qui sunt pͥncipes
eccłiarũ ⁊ duces: pͥucipes zabu¬
lon ⁊ pͥncipes neptalim: qui
sine dubio ad personã referũ¬
tur apłorum. Ip̃i sunt filii ex¬
cussorum. id filii ꝓpħarum:
qui in manu dĩ ommpotñtis
positi. & tanqͣm sagite excusse
ꝑuenerunt usq: ad fines terre.
Uñ ⁊ bñ hic neptalim. ceruus
emissus scribitur: quia imike
apłi. siue predicatores. ueloci
saltu exilientes. in morẽ ceruo

Expanded text:
di effusa est. Ex hac enim tribu di effusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum et duces, principes Zabulon, et principes Nephthalim , qui sine dubio ad personam referuntur apostolorum. Ipsi sunt, filii excussorum , id est filii prophetarum, qui in manu potentis Dei positi, tanquam sagittae excussae pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hinc Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli sive praedicatores veloci saltu exsilientes in morem cervo
Abbreviated transcription (Latin):
si leo requieuit:cepitq: brachiũ
⁊ uerticem: ⁊ uidit pͥncipatum
suũ. Agnoscant itaq: quis re¬
quieuit sicut leõ: nisi xp̃c inse¬
pulcro suo: Quis confregit
uerticẽ brachiaq: potñtium: nͥ
redemptor nr̃. qui humiliauit
uirtutẽ ⁊ suꝑbiam excelsorum:
Quis uidit principatum suũ:
nͥ ille cui datus ẽ principatus.
honor ⁊ regnum:
ser pingus panis eius:⁊
prebebit deuitias regibus.
Aser cuuis nomen sig̃cat deliti¬
arum sapientie ⁊ stientie:. qui
ꝓpter nos pauper factus est.
cum diues eẽt. Cuius panis
pinguis factus ẽ: caro scilicet
eius que ẽ esca scõrum: quam
siquis manducauerit. ñ morie¬
tur inet̾num. Iste etiam p̃bet
delitias sapientie regibus. id:
qui sensus ꝓprios bene regunt:
qui dominantur uiciorũ suorũ
qui castigant corpora sua. &
inseruitutẽ subiciunt.
eptalim quoq inter pretat᷑
dilatatio. Apłos ee predi¬
catdres scõs sigc̃at: quorũ doct᷑¬
na in latitudine totius mun¬

Expanded text:
si leo requievit; coepitque brachium si leo requievit; coepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum. Agnoscant itaque quis requievit sicut leo nisi Christus in sepulcro suo? Quis confregit verticem brachiaque potentium, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsorum? Quis vidit principatum suum, nisi ille cui datus est principatus et honor et regnum? Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Aser, cujus nomen significat divitiarum sapientiae et scientiae. Qui propter nos pauper factus est, cum dives esset. Cujus panis pinguis factus est, caro scilicet ejus, quae est esca sanctorum, quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum . Ita etiam praebet delicias sapientiae regibus, id est qui sensus proprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudine totius mun
Abbreviated transcription (Latin):
ad accinctus p̃liabitur
ante eum. Iste gad accrnc¬
tus. personam domini expͥmit.
qui in pͥmo abuentu. humilita¬
tis sue. ante aduentũ antixp̃i.
preliaturus occurrit. Accinctꝰ
gladio uerbi sui. circa fem᷑
potentissime. quo immicos di¬
uisit. id filium apatre. filiam
a matre. nurum a socru: iuxta¬
ueui pacem mittere in terrã:¬
accingetur retrorsum: claritas
eius ostũditur. Quia cũ uenit
antixp̃e. demi oceurret retrorsũ
id post eius uestigia . xp̃e celeri
aduentu progrediens. ut iuterfi¬
ciat eum gladio oris sui. Unde
⁊ bñ idem gad latrunculus int̾¬
pretatur:. eo qͥd post̾ĩor. id⁊ secus
pedes quasi latrunculus. rapi¬
do atq: improuiso adũntu exi¬
liat. contra aꝑtam. antixp̃i op¬
pugnationẽ. Hinc ẽ qd̃ eungłista
proclamat dicens: quia dies
in gloria maiestatis. Demon¬
strat aꝑte moyses. ꝓphetiã patri¬
arche huius:specialiter ꝑtine¬
re ad xp̃m̃. Sic enim ait. Sene
dictus in latitudine gad: qua¬

Expanded text:
ad accinctus praeliabitur ante eum. Iste Gad accinctus personam Domini exprimit, qui in primo adventu humilitatis suae ante adventum Antichristi praeliaturus occurrit, accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime, quo inimicos diuisit filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. legiueni pacem mittere, seaccingetur retrorsum, claritas ejus ostenditur, quia cum venerit Antichristus, idem occurret retrorsum, est, post ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. 45. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat contra apertam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod evangelista proclamat, dicens: Quia dies in gloria majestatis. Demonstrat aperte Moyses prophetiam patriarchae hujus specialiter pertinere ad Christum. Sic enim ait: Benet, in latitudine Gad. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
renouantuꝵ: eximus qntade¬
cuna die mensis primi in crasti¬
uum pasche. pleno mensis lu¬
mine.post esum agni um acu
tia i bacłos in mauib p̃paratoᷤ.

Expanded text:
renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni tia, et baculos in manibus praeparato
Abbreviated transcription (Latin):
nastabat. ĩcipiet excołe fortitudo. Quẽ
suꝑbia conculcabat: incipiet
loca. ib effectus contrarios¬
possidebunt filii isrł. id amime
uidñtes dm̃. Illud uͦ qd̃ cum
abraham de futuris dñs lo¬
queretur. ñ septem gentes le¬
gitur dinumerasse seb decem:
quarum terra semini eius dani¬
da ꝓmittitur. Qui numerus.
adiecta idolatria gñtium. blas¬
phemia uideorũ. ettore heretico¬
rum: euidentissime adimpletͦ.
Quibus ante noticiam dei:
pia. uł blasphema iudeorum
multitudo subiecta ẽ. donec
in intellectuali egipto cõmorat᷑.
Si aut̾ abrenuncians quis egͣs¬
sus exiñ. ꝑ d̃i grãm ad heremũ
ꝑuenerit spũalem: de impug¬
natione trium gñtium libera¬
tus. contͣ septem tantum que
ꝑ moysen dinumerant᷑. bella

Expanded text:
vastabat, incipit excolore fortitudo; quem vastabat, incipit excolore fortitudo; quem superbia conculcabat, loca, id est, effectuspossidebunt filii Israel, id est, animae videntes Deum. Illud vero quod cum Abraham de futuris Dominus loqueretur, non septem gentes legitur dinumerasse sed quarum terra semini ejus danda promittitur. Qui numerus, adjecta idololatria gentium, blasphemia Judaeorum, errore haereticorum, evidentissime adimpletur. 2. Quibus ante notitiam Dei et ium, vel blasphema Judaeorum multitudo subjecta est, donec in intellectuali Aegypto commorantur. Si autem abrenunsus ex inde, per Dei gratiam ad eremum pervenerit spiritalem, de impugnatione trium gentium liberatus, contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella
Abbreviated transcription (Latin):
septem pͥncipalib uicis. ex qͦꝵ
uatura ista procedunt omia.
ꝑtinus conquieseunt: ac perpe.¬
tua pariter cum hiis int̾nstione
delentur. Qd̃ aut̃ heȩ pestes etiã
robustiores sunt: manifesta ip̃iꝰ
nature impugnatione sentimus.
Fortius enim militat inmem¬
bris nris oblectatio carnaliũ
passionũ. quam studia urrtu¬
tum: que ñ nisi summa contri¬
tione cordis ⁊ corporis adquirũ¬
tur. Quod uͦ istarum ꝑuiciosaꝵ
gñtium regiones salubriter pos¬
sidere precipunur: ita intelligit᷑.
habet enim unum quodq: ui¬
cium. in corde nr̃o ꝓpriam statio¬
nem. S: si cum spiritalib popi¬
lis. ioz uirtutibus contra se di¬
micantibus fi̾unt uicia suꝑata:
locum quem sibi incorde nr̃o.
concupiscũtia uł fornicationis
sp̃c retinebat. deuiceps castitaᷤ
obtinebit. Quem furor ceꝑat:
patientia uendicabit. Quẽ tͥsti¬
cia mortẽ oꝑanᷤᷤ occu pau̾at. ĩcipi¬
gaudio leticia poᷤsidebit. Quẽ accidia

Expanded text:
septem principalibus vitiis, ex quorum septem principalibus vitiis, ex quorum natura ista procedunt, omnes protinus conquiescunt, ac perpetua pariter cum his internecione delentur. Quod autem hae pestes etiam robustiores sunt, manifeste naturae ipsius impugnatione sentimus, fortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum quam studia virtutum, quae non nisi summa contritione cordis et corporis acquiruntur. Quod vero istarum perniciosarum gentium regiones salubriter possidere praecipimur, ita intelligitur. Habet enim unumquodque vitium in corde nostro propriam stationem: sed si cum spiritalibus populis, id est virtutibus contra se dimicantibus, fuerint vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retinebat, deinceps castitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia vindicabit; quem tristitia morte operante occupaverat, incipigaudii laetitia possidebit; quem acedia
Abbreviated transcription (Latin):
multas coram te. Numerosior
ẽ enum qͣm isrł carnaliũ passio¬
num popłs: qui de hoc septena¬
rio fomite uiciorũ ac radice pro¬
cedit. De castrimargia nãꝙ: nacit᷑
comẽsatiões ebrietates. De fornica¬
tione: turpiloquia. scurrilitateᷤ.
ludibria. atq stultiloquia. Defi¬
largiria. nĩdacium. fraudatio.
fuita. ꝑuiria. turpis lucti appe¬
titus. falsa testimonia. uiolentia.
inhumanitas. ac rapacitas. De
irͥa. homicidia. clamor ⁊ in dig¬
natio. De tristicia: tancor pusil¬
laiumitas. amaritudo. desꝑatio.
De accidia: ociositas sompnolẽ¬
tia. importunitas. inquietudo.
ꝑuagatio instabilitas m̃tis:
corporis. uerbositas: i curiositas.
De cenodoxia: contẽtiones. here¬
ses iactantia ac p̃sumptio no¬
uitatum. De suꝑbia. contemptꝰ.
inuidia. inobedientia blasphe¬
nua. murmuratio. detractio. ali¬
aq: qͣmplura similia. Que cum
sint multo maioris numeri qmͣ
uirtutes: deuictis tamen illis

Expanded text:
multas coram te. Numerosior multas coram te. Numerosior est enim quam Israel carnalium passionum populus, qui de hoc septenario fomite vitiorum ac radice procedit. De gastrimargia namque nascuntur comessationes, ebrietates; de fornicatione, turpiloquia, scurrilitas, ludibria atque stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraudulatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas ac rapacitas: de ira, homicidia, clamor, et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio; de acedia, otiositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, pervagatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas; de cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia ac praesumptio novitatum; de superbia, contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio, aliaque quam plura similia: quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes, devictis tamen illis
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ placeat. uxori ⁊ diuisus
ẽ. Nec potest sequi studiũ cõtẽ¬
plationis: qui adhuc in delec¬
tatione defigitur carnis. Nemo
inquit apłs militans deo. un¬
plicat se negociis scłarib: ut ei
plageat cui se ꝓbauit. De xii. gentib
um introduxit te dñs deuͦ xui.¬
tuus interram quam pos¬
sessurus ingredieris. ⁊ deleu̾it
gentes multas coram te etheũ.
gergeseum: amorreum. ⁊ cha¬
iebuseum. septẽ gentes multo
maioris numeri quam tu es:⁊
robustiores. tradid̾itq: eos dñs
tibi. ꝑcuties eos usq ad inter¬
netionẽ. Septem iste gentes.
septem sunt pͥncipalia uicia:
qui ꝑ grãm dĩ unusquisq
spũalis miles exuꝑans: exter¬
minare penitus ammonetur.
Quod uͦ maioris numeri ẽẽ dñr.
hec ratio ẽ quia plura sunt ui¬
cia quam uirtutes. S ⁊ ideo
in cathalogo quidem diuume
rantur septem nationes: inexpn¬
gnatiõe uero earum sine nume¬
ri ascriptione ponuntur. Itae¬
nim dicitur. Et deleuerit gente

Expanded text:
quomodo placeat uxori, et divisus quomodo placeat uxori, et divisus est . 5. Nec potest plationis qui adhuc in delectatione configitur carnis. Nemo, inquit Apostolus, militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Et um introduxerit te Dominus Deus tuus in terram quam possessurus ingredieris, et deleverit gentes multas coram te, Etheum, Gergeseum, et Amorrhaeum, et ChaJebuseum: septem gentes multo majoris numeri quam tu es, et robustiores te, tradideritque eos Dominus tibi, percuties eos usque ad internecionem. 2. Septem istae gentes septem sunt principalia vitia quae per gratiam Dei unusquisque spiritualis miles exsuperans exterminare penitus admonetur. Quod vero majoris numeri esse dicuntur, haec ratio est, quia plura sunt vitia quam virtutes. Sed ideo in catrantur septem nationes: in expugnatione vero earum sine numeri ascriptione ponuntur. Ita enim dicitur: Et deleveris gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓauido: ñ egrediatur ad
faciat corda fr̃m suorum. sicut
⁊ ip̃e timore ꝑterritus est. Qui¬
bus uerbis edocet. ñ posse pro
dere exercitiumr: qui adhuc
nudari terrenis opib ꝑtimes¬
cunt: ne rursus ad infirmita¬
tem m̃tis reuertantur: suoq
exemplo alios ab eungłica per¬
fectione reuocent: iinfideliter
in errore confirment. Iubent᷑
itaq: tales ut discedentẽa pug¬
ua reuertant᷑ in domũ suam:
quia ñ potest duplici corde pre¬
lia dñi preliari. Uir enim du¬
plex animo: inconstans ẽ in õi¬
bus uiis suis. Pales quippe
oportet: ut ne iniciũ quidem
renunciationis arripiant.
Quib melius ẽ. ut in actiua
uita consistant. qm tepide cõ¬
templationẽ sequentes. maiore¬
discrimine semetip̃os ĩuoluai
dere. S imiliter ⁊ ille a tali mi¬
litia ꝓhibet᷑. qui uxorẽ duxit: qͥ
plantau̾it uineã uelut ꝓpagi¬
nes filiorum. Non enim potest
seruire diuiue militie seruus
uxoris: secundũ illud apłicũ.
Qui cum uxore ẽ:sollicitus ẽ.

Expanded text:
avido ut non ingrediatur ad faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse timore perterritus est. Quibus verbis edocet non posse quempere exercitium, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescunt, ne rursus ad infirmitatem mentis revertantur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocent, et infideliter in errore firment. Jubentur itaque tales ut discedentes a pugna, revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tales quippe oportet ut ne initium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est ut in activa vita consistant, quam trepide contemplationem sequentes, majordiscrimine semetipsos involvant. dere. Similiter et ille a tali malitia prohibetur qui uxorem duxerit qui plantaverit vineam, velut propagines filiorum. Non enservire divinae militiae servus uxoris, secundum illud Apostoli: Qui cum uxore est, sollicitus est
Abbreviated transcription (Latin):
am quod etiam
post.lex. annos.se¬
cundum eius dẽ
ieremie ꝓphetiam
reditur ex captiuitate & tẽ¬
plum renouatur: quis fide
lis ñ intelligat. quia post
euoluta tm̃pra. que septena¬
rii dierum numeri repeticio¬
ne tus currunt. etiam nobis
id eccł̃ie dĩ. ad illam celestẽ
tione ÷ redeundum: ꝑ quẽ

Expanded text:
am quod etiam post LXX annos secundum ejusdem Jeremiae prophetiam reditur ex captivitate, et templum renovatur, quis fidelis Christi non intelligat, post evoluta tempora quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est, Ecclesiae Dei ad illam coelestem tione redeundum? Per que
Abbreviated transcription (Latin):
dei edificare:ammonetur
per ꝓpħam ad nõ ita. Non
quia uir sanguinum es. Qt
est igitur qͦd erga ext̾iora bel¬
la laboranti dauid int̾dicitur:
ne domus dĩ ab eo edificaret᷑
Templum quippe dĩ uos sumꝰ:
qui ad ueram uitam in eius
habitatione constrim. pau¬
lo attestante qui ait. Templũ
enim di scm̃ ẽ: quod estis uoᷤ.
S uir sanguinũ templum
d̃o edificare prohibet᷑. quia
qui adhuc carnalib actib
incubat: necesse ẽ ut instruere
spũaliter eccl̃iam ñ presumat.
Quia nequaquam pure macu¬
lam in membro considerat. o¬
culus: quem puluis grauat.
Et suꝑiectas sordes tergere nõ
ualet manus: quȩ luraum te¬
in ꝓphetia sig̃cauit:quãs¬
ta possum breuitate ꝑstͥngã.
Nomina quippe ip̃a int̾pretata
satis ostñdunt: quid etiam
hoc fcm̃ p̾figurau̾it. S auid
ut diximus interpretatur
manu fortis. seu desiderabilis.
Sethsabee puteus sacietatis:
siue puteus septimus. Quã¬
libet aut̃ harum noĩs eius
int̾pretationẽ. in id qͦd dr̃e in¬

Expanded text:
i aedificare, admonetur per prophetam a Domino ita: Non quia vir sanguinum es. 2. Quid est igitur, quod erga exteriora bella laboranti David interdicitur ne domus Dei ab eo aedificaretur? Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam in ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . 3. Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est, ut instruere spiritualiter Ecclesiam non praesumat, quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valet manus quae lutum tein prophetia signaverit, quanta possum brevitate perstringam. Nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefiguraverit. David, ut diximus, interpretatur manu fortis, sive desiderabilis. Bethsabee puteus satietatis, sive puteus septimus. Quamlibet autem harum nominis ejus interpretationem in id quod dicere in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsius mist̾iis breuiter memo
in illo tempore:⁊ sedebat sub pal¬
ma inter rama ⁊ bethel in mõ¬
te effraumn: ascendebanto: ad eã
filii isrł in om̃e uidicium. Del¬
bora que int̾pretatur apis si¬
ue loquela: in ꝓphetie forma
accipienda. ẽ. de qua scͥbitur.
Quam dulcia faucib meis elo¬
quia tua. Consideremus. ubi
socus ꝓpħie describitur. Sub
palma inquit. Sub palma se¬
dem habet prophetia: quia qͦs
sius institutionib erudit: ad
palmã suꝑne uocatiõis adducit.
comus dĩ. Utiq quia uos intͣ
domũ dei positos. ñ que int̾ra
sunt querere docet: s que inceł
sunt. Hec misit:⁊ uocauit ad
se barach. S arach uterpreta¬
tur choruscatio. Choruscatio
ẽ que habet quidem lucem. s
ñ ꝑmanentẽ. Ad modicũ enim
tmp̃ris. resplendet: ⁊ desinit
hic gͦ barach. formam gerit
prioris populi: qui pͥmo om̃i¬
um ꝑ prophetiam uocatus:
iuitatus ad audienda eloqͥa
di. refulsit quidẽ. in legis splẽ¬

Expanded text:
pro suis mysteriis breviter memorpro suis mysteriis breviter memorin illo tempore, et sedebat sub palma inter Rama et Bethel in monte Ephraim, ascendebantque ad eam filii Israel in omne judicium. Debbora, quae intne loquela, in prophetiae forma accipienda est, de qua dicitur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua . Consideremus ubi locus prophetiae describitur. Sub palma, inquit. Sub palma sedem habet prophetia, quia quos suis institutionibus erudit, ad palmam supernae vocationis adducit. domus Dei, utique quia nos intra domum Dei positos, non quae in terra sunt quaerere docet, sed quae in coelis sunt . Haec misit et vocavit ad se Barac . Barac interpretatur coruscatio. Coruscatio est, quae habet quidem lucem, sed non permanentem. Ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. Hic ergo Barac formam gerit prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus et invitatus ad audienda eloquia Dei, refulsit quidem in legis splen
Abbreviated transcription (Latin):
ystoria iudicum:
ñ parua mist̾iorũ
indicat sacram̃ta.
Orimum quod post
iosue succedunt iudices: sicut
⁊ eccłiarum rectores ad gub̃¬
naudos ⁊ regñdos fideles: qͦs
ip̃e ad spẽ eterne repmissiomiͤ.
ꝑducit. ꝑ om̃ia autẽ in hoc
uolumine. delicta iudaici po¬
puli ⁊ seruitutis: clamor quoq
eorum et miseratiões d̃i scribũ¬
tur. Nam multis anius pro
suis offensis multis regib
seruierunt: ⁊ it̾m conuersi libe¬
rati sunt. S quid ẽ quod sep
peccantes in manu hostili tra¬
duntur: nisi qd̃ ur̃a pecc̃a qũ
delinquimus uires hostib pre¬
bent: Et qñ nos facunus malũ
in conspectu dñi: tunc confor
suscitat dñs saluatores ⁊ uidi¬
ces. hoc ẽ principes ⁊ doctores:
quos ad subsidium ds̃ mittit
eorum. qui ad se toto corde cla¬
mau̾int. sicut misit othoniel.
qui expugnauit chusanrasa¬
taim regem mesopotamie. sic̃
misit aoch. qui occidit eglon
regem moab:sicut misit iahel
⁊ delboram. que iunterfecerunt
sysaram. Quarum historia:

Expanded text:
storia Judicum non parva mysteriorum indicat sacramenta. Primum, quod post Josue succedunt Judices, sicut et Ecclesiarum rectores ad gubernandos et regendos fideles, quos ipse ad spem aeternae repromissionis perducit. Per omnia autem in hoc volumine delicta Judaici populi, et servitutes, clamor quoque eorum, et miserationes Dei describuntur. 2. Nam multis annis pro suis offensis multis regibus servierunt, et iterum conversi liberati sunt. Sed quid est, quod saepe peccantes in manu hostili traduntur, nisi quod nostra peccata, quando delinquimus, vires hostibus praebent, et quando nos facimus malum in conspectu Domini, tunc confortsuscitat Dominus salvatores et judices, hoc est principes et doctores, quos ad subsidium Deus mittit eorum qui ad se toto corde clamaverunt, sicut misit Othoniel, qui expugnavit Chusan Rasathaim regem Mesopotamiae; sicut misit Aod, qui occidit Eglon regem Moab; sicut misit Jahel et Debboram, qui interfecerunt Sisaram; quorum historia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ odium uł scismata. Tales in
corpore suo ñ recip̃ xp̃c: cuius
corporis figuram. altaris illuiˢ
constructio obumbrabat. Isti uͦ
ñ secti lapides. ex quib altare
construi iubetur: hii sunt qui
fide morumq unitate solidant᷑.
De qualib dicit apłs. Uos e¬
stis lapides uiur coedificati do¬
mo sp̃uali. Hiis ñ est raiectũ fer¬
rum: quia incorrupti sunt.
iacula maligni ignita ũ recepe¬
runt. Quiq unum altare faci¬
unt: unitate fidei uł concordia
caritatis. Sequitur. De eo qd̵ art
on accedes ꝑgradus ad al¬
tare meum. ib ñ gradatĩ
unum alii preferens. ad me
ꝑuenies. neq priorẽ atq posti¬
orẽ tp̃r discernes. quia duisũ.
atq sequestratũ unitatis dũiiͭ
ꝓpicũi ñ habebis. Hoc enĩ arrĩ¬
ani faciunt: qui inseparabilẽ
ra legis p̾cepta dantur: quib
omissis queq oportumora sũt.

Expanded text:
per odium, vel schismata. Tales in per odium, vel schismata. Tales in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram altaris illius constructio obumbrat. Isti vero non secti lapides, ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fide morumque unitate solidantur. De qualibus dicit Apostolus: Vos estis lapides vivi, coaedificati domui spiritali . His non est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula ignita maligni non receperunt, quia unum altare faciunt, unitate fidei vel concordiae charitatis. CAPUT XXXIV. De eo quod ait: Non accedetis ad tare meum, id est, non gradatim unum alio praeferens ad me pervenies, neque priorem atque posteriorem tempore discernes, quia divisum et sequestratum unitatis Dominum propitium non habebis. Hoc enim Ariani faciunt, qui inseparabilem ra legis praecepta dantur, quibus omissis, quae oportuniora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ram ab eis cor lapidẽr:⁊ dabo
eis cor carneũ. Unde apl̃s. non in
tabulis lapideis: s in tabulis
cordis carnalibus. Neq enim
hoc tabule carnales uolunt: ut
carnaliter sapiamus.S: quia
ricomparatione lapidis qui sñ
sensu est. caro sentit: iccirco ꝑ la.¬
pidis duritiã sig̃catum ẽ corñ
intelligens: ⁊ ꝑ carnalẽ sensibi¬
litatẽ. sig̾catum ẽ cor intelligẽs.¬
a dño. ñ facietis uobis dõs
aureos ⁊ argñteos. altare deter¬
ra facietis mͥ altare de terra face-¬
ẽ: in incarnatiõe mecliatoris spe¬
rare. Tnnc quippe a dõ nr̃o mu¬
mis accipitur: qͣndo in hoc al¬
ce incarnatioĩs fide posuerit. qͥc s¬
quid bene oꝑatur. In altari gͦ
de terra oblationum muniis
offerimus: si actus nrõs. dñice
incarnatiõis fide solidamus.
allud de sectis lapidib xxxi.
illud de sectis lapidibus. Sie¬
nim leuai̾s suꝑ illud cultrũ:
polluetur. Secti lapides hii fc̃
qui unitatẽ scindunt: ac diri¬
dunt semetip̃os a societate fr̃na:

Expanded text:
is cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Unde et Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carnales volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, idcirco per lapidis duritiam significatum est cor non intelligens, et per carnalem sensibilitatem sig: Non facietis vobis deos aureos et argenteos, altare de terra facietis mihi . Altare enim de terra facere, est Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc ale Incarnationis fidem posuerit, quidquid bene operatur. In altare ergo de terra oblationum munus offerimus, si actus nostros Dominicae Incarnationis fide solidamus. illud de seillud de sectis lapidibus. Si enim levaveris super id cultrum, polluetur . Secti lapides hi sunt, qui unitatem scindunt ac dividunt semetipsos a societate fraterna
Abbreviated transcription (Latin):
nanq: quedam minima uicia
nr̃a retinentur. ut sese nr̃a in¬
tentio sollicita de certamine
semꝑ exc̃ceat:i eo de uictoria
ñ suꝑbiat. quo uiuere inise
hostes conspicit. a quib adhuc
unci formidat. Isrl̃ gͦ reserua¬
tis gentib eruditur: q̃n inqͥbꝰ¬
dam minums uiciis elatio uir¬
tutis nr̃e cõprunitur: ⁊ in par

Expanded text:
namque quaedam minima nostra namque quaedam minima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelii nũo. quasi quat̾¬
denas urbes hũtes. Quib: eti¬
am due adiciuntur: quia ni¬
mirũ cuncta que predicant.
populo ꝑcepta repmissionis
terra partiretur: effraim tñ tri
bui chananeus om̃is. id÷ gn̾
tilis populus ñ occisus: s fc̃s
tributarius dicitur: sicut scͥp¬
tum ẽ. in iudicũ libro. habita¬
uit chananeus inmedio effra¬
im tributarius. Quid en
tributarius chananeus gñti¬
lis uideł populus. nisi uiciũ¬
signat: Sepe enuim in magniᷤ
iurtutib t̾ram reꝓmissionis
ingredimur: quia sepe intima
de eternitate roboramur. S
cia quedam tamen parua re¬
tinemus: quasi chanaueum
uiuere in terra nr̃a concedimꝰ.
Qui tamen tributarius effici¬
tur: quia hocipm̃ uicium qd̃
subiugare ñ possumus. ad
recorquemus:ut eo de se mens
⁊iii suis uilla sentiaat. quo
suis uirib etiam parua que
appetit ñ expugnat. Uñ bene
rursum scriptum ẽ. Hee sunt
gentes quas dũs dereliquit.
ut erudiret in eis isrł. Ad hoc

Expanded text:
Evangelii numero, quasi quaterEvangelii numero, quasi quaterdenas urbes habentes. Quibus etiam duae adjiciuntur, quia nimirum cuncta quae praedicant, populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tbui Chananaeus omnis, id est, gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est in Judicum libro: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius ; quid enim tributarius, quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitiusignat? Saepe enim in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aettia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum habitare in terra nostra concedimus, qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad liter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat; unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas eorum: sicut scͥptum
ẽ. Ego hereditas eorũ: ⁊ posseᷤ
sio ñ dabitur eis in isrł. Ego
enim sum possessio eorum. Cle¬
ricorum enim hereditas ⁊ pos¬
sessio ob hoc se dici uoluit ds̃:
quia ministri altaris ip̃ius es¬
fecti sunt: ⁊sors ꝓpter quod i
clericus sortitus int̾pretat᷑.
Ergo dñi hereditatem merito
possidet: qui ut absq ullo
impedĩto deseruire deo ua¬
ut congrue illud ꝑsalmiste
dr̃e possit. Dñs pars heredita¬
uod uͦ habitacula leuiti leu
ab iñu ꝑ om̃s tribus de¬
cernuntur. sig̃catur ut hii
qui in eccłia dei scientie oꝑã
dautes doctrine gr̃am ammi¬
nistuͣt. rursus ab om̃ib quibꝰ
dispensauit duuna. terrena
subsidia que ũ hũt reciprast
ut impleatur illud qd̃ apł̃s
p̃cipit dicens. Si nos uobis
spũalia seminauimus. mag
Et merito isti in cunctis tri¬
bub diuisi dñr: quia dispen¬
satione cunctorum uniunt.
duas urbes accipiunt.:
indubitant᷑ ip̃a predicatio scõ¬
rum signatur. Ip̃i enim pos¬

Expanded text:
haereditas eorum, sicut scriptum est: « Ego haereditas eorum, et possessio eis non dabitur in Israel . » Ego enim sum possessio eorum. Clericorum enim haereditas et possessio ob hoc se dici voluit Deus, quia ministri altaris ipsius effecti sunt et sors, propter quod et clerus sors interpretatur. Ergo Deum haereditate merito possidet qui, ut absque ullo impedimento deservire Deo vaut congrue illud Psalmistae dicere possit: « Dominus pars haereditauod vero habitacula Levitis ab Jesu per omnes tribus decernuntur, significatur ut hi qui in Ecclesia Dei scientiae operam dantes, doctrinae gratiam administrant, rursus ab omnibus quibus dispensant divina, terrena subsidia quae non habent recipiunt, ut impleatur illud quod Aposptum dicentis: Si nos vobis spiritualia seminavimus, non Et merito isti per cunctas tribus divisi dicuntur, quia dispensatione cunctorum vivunt. duas urbes accindubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur; ipsi enim pos
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes expugnant. hii ad spelu¬
cam confuguint: cum se terrens
actib incorꝑore xͥ positi mergũt.
Qui tam̃ pugnante nr̃u. id pre¬
dicatione eungłica suꝑantur:
atq: egrediente uerbo d̃i inno¬
bis. io intͣ speluncam corpo

Expanded text:
homines expugnant. Hi ad speluhomines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt, cum se terrenis actibus in corpore positi mergunt. Qui tamen pugnante Jesu, id est, praedicatione evangelica superantur, atque ingrediente Verbo Dei in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. ⁊ erga seruos dĩ uł
eccl̃ie cul tum uidñtur ẽẽ de¬
noti: nich il hũt em̃dationis
uł uno uationis in moribͦ.
lales igit᷑ tm̃mͦ quasi quo¬
dam salutis signo. intra eccl̃ia
temporalit̾ preferunt᷑. inter
te nr̃u naue stetisse ꝑhibetur
sol ⁊ lu p ua. donec isrłis mimi¬
ci dele rentur. dicnte scͥptura:
stecit Iinquit sol suꝑ gabaoi.
⁊ luna suꝑ uallem elom: ⁊ adi¬
cit scͥptura ⁊ dicit: quia numꝗͣ.
sic auduut deus hominẽ. Iñc gͦ¬
nr̃ solem stare fecit. ñ tunc solu̾:
s multomagis mͦ in adũntu suo.
dum nos bellum gerimus adu̾¬
sus uiciorum gu̾tes: ⁊ collucta¬
mur aduersus pͥncipes ⁊ potesta¬
tes. ⁊ rectores harum tenebraꝵ.
aduersus sp̃ualia nequitie in
celestib sol nobis iusticie inde¬
sment̾ assistir: nec deserit nos
quia ip̃e dĩc. ecce ego uobiscum
sum om̃ib: dieb usq: ad consũ¬
mationẽ scł̃i. Quinq: aut̃ reges.
quinq sensus corporis indicał
qui gabaonitas.ioz carnales

Expanded text:
nt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultus videntur esse devoti, nihil habent emendationis vel innovationis in moribus. Tales igitur tantummodo quasi quoddam salutis signum intra Ecclesiam temporaliter praeferunt, inter ste Jesu Nave stetisse perhibetur sol et luna, donec Israel inimici delerentur, dicente Scriptura: Stetit, inquit, sol super Gabaon, et luna super vallem Elom ; et adjicit Scriptura et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominer solem stare fecit, non tunc solum, sed multo magis modo in adventu suo, dum nos bellum gerimus adversus vitiorum gentes, et colluctamur adversus principes et potestates, et rectores harum tenebrarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus. Sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deseritquia ipse dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant, qui Gabaonitas, id est, carnales
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum tam̃ dolum ut agnoũ:
ligni cesores uł aque geftatoreᷤ
eos constituit. In quorũ figͣ
illi ostñduntur: qui de mundo
ad eccł̃iam uenientes. hũt fidẽ
indeo. ⁊ inclinant caput suum
sacerdotib scĩs quoq: ministnͣt
⁊ seruiunt. ut aliquid utilitatiꝰ
impenbant: ad ornam̃tum etiã

Expanded text:
quorum tamen dolum ut agnovit, quorum tamen dolum ut agnovit, ligni caesores vel aquae gestatores eos constituit. » In quorum figura illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant et serviunt, ut aliquid utilitatis impendant; ad ornatum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
late sunt: illos indicant qui ñ
amore bñdictionũ uł ꝓmissio¬
num: s futurorũ suppliciorum
timore complent que iu lege scͥp¬
ta sunt: ut ꝑueniant ad salutẽ
Om̃s aut̾ circa archam inced̃t:
quia ab eccł̃ie sinu ñ discedunt.
S nobiliores illos ẽẽ dicunus.
qui boni ip̃ius desiderio. et̾ne
bndictionis amore qd̃ bonum ẽ
agunt: qmͣ illos qui ꝓ mali
inetu bonum sectantur. Soluꝰ
gͦ uĩc potens ex om̃ib populis
huiusmͦi mentes animosꝙ: odis¬
cere:⁊ alios quidẽ statuere in
monte garizum ad bñdicũdũ:
alios u statuere in monte ge¬
bal. ad maledictionẽ. Nonut
maledictiones accipiant: sed
ut intuentes p̾scͥptas maledic̃¬
tiones ⁊ penas pecc̃orib consti¬
tutas incurrere caueant: ac se¬
metipõs timoris supplicio corri
meta ꝑditionis metu ꝑterriti.
cum fraude ⁊ calliditate uene
ad uĩm panns calciam̃¬
q uet̾ib induti: deptecã¬
tes ut saluarentur. Statunq
ab nr̃u salutẽ suscipiunt.

Expanded text:
latae sunt, illos indicant qui non amore benedictionum, vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. 4. Omnes autem circa arcam incedunt, quia de Ecclesised nobiliores illos esse dicimus, qui boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque concidere, et alios quidem statuere in monte Garizim ad benedicendum, alios vero statuere in monte Hebal, ad maledictionem; non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes praescriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigperditionis metu perterriti, cum fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceam veteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem suscipiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
nis infrontib fideles populi ad
tutelam salutis: ut hii soli ab
int̾imi liberentur. qui cruore do¬
minice passionis corde ⁊ frorrte
signati sunt: qui etiam oꝑe
loquirnt᷑. signatũ ẽ suꝑ nos lu¬
men uultus tui dñe. Un ⁊ ap¬
pellatur ip̃a sollempnitas pas¬
cha. qd̃ nos tͣnͣsitum possumuᷤ
uocare: eo qd̃ de peiorib ad me¬
liora ꝑgñtes. tenebrosam egiptũ
derelinquamus. Qd̾ autem ait
de agni illius esu. omĩs alien¬
gena. ñ comedet ex eo.:⁊ in una
domo comedetur. nec efferetis
de carnib eius foras: hoc dexp̃i
corporis sacram̃to. euius ille
agnus figuram optinuit. ꝓpͥe
tenetur scͥtum. Cuins corpus
⁊ sanguis inuna domo. idr in u¬
na eccłia uesci p̾cipitur: nec effer¬
ri foraᷤm plebibꝰ scił hereticorũ.
que ab eadem eccl̃ie catholice
uuitate. foris uaganturr. Qe argent

Expanded text:
nis in frontibus fideles populi ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte signati sunt; qui etiam opere loquuntur: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Unde et appellatur ipsa solemnitas Phase, quod nos transitum possumus vocare, eo quod de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinquimus. 3. Quod autem ait de agni illius esu: Omnis alienigena non comedet ex eo, et in una domo comedetur, nec efferetis de carnibus ejus foras, hoc de Christi corporis sacramento, cujus agnus ille figuram obtinuit, proprie tenetur scriptum: cujus corpus et sanguis in una domo, id est, in una Ecclesia vesci praecipitur, nec efferri foras, in plebibus scilicet haereticorum, quae ab eadem Ecclesiae catholicae unitate foris vagantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
se populum nouerat. meunt
pliu: ⁊ captiũ ducunt isrł.
Rursumq in eodem loco pug¬
natur. ex uoto: uctor uincitur.
uicti suꝑant. ꝑ quod intelligi¬
mus: ut cum nos d̃i auxilio
destitutos hostes inuaserint.
duxutq captiuos ñ despere¬
mus salutem. sed iterũ ar̾me¬
mut ad p̾lium. Potest fieri ut
uincamus. ubi uicti sumus: &
in eodem loco triumphemus.
in quo fuimus ante captiui.xx.
ricesima sexta. mansio ẽ tiõe.
in synon: heȩ due mansio¬
nes: in ordine historie ñ inuemi¬
untur. In hiis mortuo aaro:
mueniurant isrłitici populi cõ¬
tra dm̃ ⁊ moysen: manna fa¬
stidiunt. a serpentib uulne¬
rantur. S quid illio sigcat
qdͥ inorsus mortiferi serpentũ.
exaltato ⁊ respecto eneo serpẽ¬
te sanabantur: nisi quod nũt
in tẏpo saluatoris. qui ferre¬
um antiquũq: serpentem in
patibulo triumphauit. dia¬
boli uenena suꝑantur: ita
ut qui uere expresseq: imagi¬
nem fili d̃i. passionẽq conspe¬

Expanded text:
se populum noverant, ineunt se populum noverant, ineunt praelium, et captivum ducunt Israel. Rursumque in eodem loco pugnatur, ex voto victor vincitur, victi superant; per quod intelligamus ut cum nos Dei auxilio destitutos, hostes invaserint, duxerintque captivos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad praelium. Potest fieri ut vincamus, ubi victi sumus, et in eodem loco triumphemus in rigesima sexta mansio est in Phinon. Hae duae mansiones in ordine historiae non inveniuntur. In his mortuo Aaron, murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus vulnerantur. Sed quid illud significat quod morsus mortiferi serpentium, exaltato et respecto aeneo serpente, sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatoris, qui ferreum antiquumque serpentem in patibulo triumphavit, diaboli venena superantur, ita ut qui vere expresseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspe
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentia enim carnis uiuit:
cum tanqͣ petra ꝑcussa. xp̃i hu¬
militas ineruce contempnit᷑.
xp̃c enim crucifixus iudeis
scandalum ẽ: gn̾tib aut̃ stul¬
ticia. Et prudentia carnis
moritur: cum tamquã mon¬
tis eminentia xp̃c excelsus
aguoscitur. Ip̃is enuim uoca¬
uirtus ⁊ dei sapientia est. De¬
ricesuna quarta maissio
ẽ. in monte hor. in exctre¬
mis fiub edom: inquo ascen
no quo nouus populus repro¬
missionis terram intraturus
erat: quia quamqͣm in monte
sacerdotium eleazaro filio suo¬
dereliquerit. lexq: eos qui cã
implei̾unt perducat ad sũmũ:
tamen ip̃a sublimitas. ñ est
tͣnsfluenta iordanis. s inexcre¬
mis terrenorũ oꝑum finib.
Et plangit eum populus:tri¬
guita diebus. Aaron plangit᷑
uĩc ñ plangitur. In lege descũ¬
sus ad inferos: in eungłio ad
paradisum tͣnsinigratio. Au¬
dit quoq canaueus. quod ue¬
nisset isrł̃:i in locum explora¬
torum. ubi quondam offendis¬

Expanded text:
prudentia carnis uiuit, prudentia carnis uiuit, cum tamquam petra percussa Christi humilitas in cruce contemnitur; Christus enim crucifixus Iudaeis scandalum est. gentibus autem stultitia. et prudentia carnis moritur, cum tamquam montis eminentia Christus excelsus agnoscitur; ipsis enim uocauirtus et dei sapientia est. rigesima quarta mansio est in monte Hor. In extremis finibus Edom in quo ascendno quo novus populus repromissionis terram intraturus erat; et quanquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit, lexque eos qui eam impleverint perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Jordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. Et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Jesus non plangitur. In lege descensus ad inferos, in Evangelio ad paradisum transmigratio. Audit quoque Chananaeus, quod venisset Israel, et in locum exploratorum, ubi quondam offendis
Abbreviated transcription (Latin):
Duni enim moyses in scriptu¬
ris scĩs aliam atq aliam pro
re aliqua sig̾canda ꝑsonã ge¬
rat: nunc tamen populi iudeo¬
rum sub lege positi personam
ꝓuunciationẽ figurabat. N ã
sicut moyses petram uirga per¬
cutiens. de dei iurtute dubita¬
uit: ita ille populus qui sub
lege ꝑ moysen data tenebatuꝵ.
xp̃m ligno crucis affigens. eũ
uirtutẽ dĩ eẽ ũ credidit. Sedsic̃
ꝑtussa petra manauit aquã
sitientib sic plaga dñice pas¬
sionis. effecta ẽ uita credentibꝰ.
Habemus aut̃ de hac re p̾cla¬
rissimam ⁊ fidelissimã uocem
dicentẽ. Petra autẽ erat xp̃c.
Hanc gͥ carnalem de xꝑi nati
utate desꝑationẽ in ipsius x
altitudine deus mori iubet:
cum mortẽ carnis moysi in m̃o¬
te imꝑat fieri. Sicut enun pe
uens magaitudo. Quia sicut
ita ⁊ ip̃e dominus. ñ potest ci¬
uitas abscondi suꝑ montẽ cor¬
stituta: se scił montem. fideles
aut̾ suos. in sui nominis gła
fundatos. asserens ciuitatem.

Expanded text:
Dum enim Moyses in ScriptuDum enim Moyses in Scripturis sanctis aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, nunc tamen populi Judaeorum sub lege positi personam etica pronuntiatione figurabat. Nam sicut Moyses, petram virga percutiens, de Dei virtute dubitavit, ita ille popuLege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum Virtutem Dei esse non credidit. Sed sicut percussa petra manavit aqua sitientibus; sic plaga dominicae passionis effecta est vita credentibus. Habemus enim de hac re praeclarissidicentis: petra autem erat Christus. hanc ergo carnalem de Christi diuinitate desperationem in ipsius Christi altitudine deus mori iubet, cum mortem carnis Moysi in monte imperat fieri. sicut enim petnens magnitudo, quia sicut ita ipse dominus: non potest ciuitas abscondi super montem constituta, se scilicet montem, fideles autem suos in sui nominis gloria fundatos adserens ciuitatem.