comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leuat ꝓfunda de tenebris: & ꝓducit in lucem
umbrã mortis. Qui mustiplicat gentes ꝙ ꝑdit eas.
qr subu̾sas in integrũ restituit. Qui mimutat cor
pͥncipum populi t̾re. & decipit eos ut frustra ince¬
dant ꝑ inuium. Palpabt̾ quasi in tenebris & non
in luce: & errare eos faciet quasi ebͥos. Ecce om̃ia
inferior ur̃i sum. S tam̃ ad om̃ipotentẽ loqirar.
& disputare cum deo cupio. prius uos ostendens
fabricatores mendacii: & cultores ꝑuersor̾ ⁊ dog¬
matum. Atq utinam taceretis: ut putaremini
iudicium labioꝵ meoꝵ attenoite. Numqͥd deus ĩ¬
diget ur̃o mendatio. ut ꝓ illo loquamini dolos :
nitimini : Aut placebit ei quẽ celare nichil po¬

Expanded text:
velat profunda de tenebris, et producit in lucem velat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis. Qui multiplicat gentes, et perdit eas, et subversas in integrum restituit. Qui mutat cor principum populi terrae, et decipit eos ut frustra incedant. Per invium palpabunt quasi in tenebris, et non in luce, et errare eos faciet quasi ebrios. Miror inferior vestri sum: Sed tamen ad Omnipotentem loquar, et disputare cum Deo cupio: Prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum. Atque utinam taceretis, ut putaremini judicium labiorum meorum attendite. Numquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Nt pro Deo judicare nitimini? Aut placebit ei quem celare  Al
Abbreviated transcription (Latin):
qr uolatilra celi. & indicabunt tͥ. Loquere t̾re & res¬
pondebit tibi: & narrabunt pisces maris. Quis ig¬
norat quod omĩa hec manus domini fecerit: In cui
manu anima om̃is uiuentis. & sp̃s uniu̾se carnis
hominis. Nonne auris u̾ba diiudicat. & fauces come¬
dentis saporem. In antiquis est sapientia. & in mul
to tempore prũdentia. Apud ipsum est sapientra
ꝙr fortitudo. ipse habet consilrum. o intelligentrã.
Si destruxerit nemo est qui edificet. q si incluserit
hominem nullus est qui aꝑiat. Si continuerit aqͣs
omnia siccabuntur. & si emiserit eas subu̾tent t̾rã.
apud ipsum ẽ fortitudo & sapientra. ipse nouit
⁊ decipientem. & eum qui decipitur. Adducit cõ
siliarios in stultum finem: q iudices in stuporẽ.
Balteum regum dissoluit. & p̾cingit fune renes
eoꝵ. Oucit sacerdotes inglorios: & optimates sup¬
plantat. Commutans labium ueratiũ: & doctri¬
iam senum auferens. Effundit despectionẽ suꝑ
pͥncipes. & eos qui opp̾ssi fuerant releuat. Qui re¬

Expanded text:
olatilia coeli indicabunt tibi. Loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? in cujus manu anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis. Nonne aures verba dijudicant, et fauces comedentis saporem? In antiquis est sapientia, et in multo tempore providentia  Vulg. prudentia. Apud ipsum est sapientia et fortitudo; ipse habet consilium et intelligentiam. Si destruxerit, nemo est qui aedificet. Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Si continuerit aquas, omnia siccabuntur; si emiserit eas, subvertent terram. Apud ipsum est fortitudo et sapientia; ipse novit et decipientem et eum quisiliarios in stultum finem, et judices in stuporem. Balteum regum dissolvit, et praecingit fune renes eorum. Ducit sacerdotes inglorios, et optimates supplantat: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens, Effundit despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
ua mortuus sum. egressus ex utero non statim ꝑii:¬
& sompno meo requiescerem cum regib & consulib
t̾re qui edificant sibi solitudines. aut cum pͥncipibus
qui possident aurum. &r replent domos sitas argento.¬
Aut sicut abortiuum absconditũ. non subsisterem: uel
qui concepti non uidert lucem. Ibi impii cessauert̾ a tu¬
multu. q ibi requiescent fessi robore. Et quondam uin¬
cti pariter sine molestia: non audiert̃ uocem exauctoris
Paruus & magnus ibi sunt: & seruus liber a domino
suo. Quare data est misero lux. & uita his qui in ama¬
ritudine anime: Qui expectant mortẽ e non uenit. qͣ¬
si effodientes. thesaurũ: gaudentq uehement̾ cum

Expanded text:
ua mortuus sum? egressus ex utero non statim t somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines; aut cum principibus, qui possident aurum et replent domos suas argentoaut sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem. Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt fessi robore. Et quondam vincti pariter sine molestia. Non audierunt vocem exactoris. Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo. Quare data misero est lux, et vita his, qui in amaritudine animae sunt? Qui exspectant mortem, et non venit. Quasi e
Abbreviated transcription (Latin):
iudicate. Et non inuenietis in lingua mea iniqͥ¬
tatem: nec in faucib mis stulticia ꝑsonabit. Mili¬
cia est uita hominis suꝑ t̾ram: & sicut dies mercen¬
narii dies enis. Sicut seruus desiderat umbrã. et
sicut merce narius p̾stolatur finem oꝑis sui: sic &r
ego habui menses uacuos. & noctes laboriosas enu¬
meraui michi. Si dormiero dico: Quando consurga:
Et rursum expectabo uesꝑam. & replebor dolorib
usq ad tenebras. Induta est caro mea putredine. et¬

Expanded text:
iudicate et non invenietis in lingua mea iniquiudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stultitia personabit militia est vita hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut servus desiderat umbrasicut mercenarius prestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi michi. Si dormiero dicam: quando consurgam? et rursus expectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras». Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es men p̾terserunt me: sicut torrens qui rapti tñ¬
sit in conuallib Qui timent pranã: iriuet suꝑ eos
nix. Tempore quo fuerint dissipati: ꝑibt̃. & ut inca¬
lueiint soluentur de loco suo. Inuolute sunt semrte
gressuum eoꝵ : ambulabunt in uacuum. &e ꝑibunt.
Considerare semitas cheman. itinera saba: expecta¬
ie paulisper. Confusi sunt quia sꝑaui. uenerant
quoq usq ad me. q pudore cooꝑti sunt. Nune ue¬
nistis. qr modo uidentes plagam meã timetis. Nũ
qund dixi afferte michi. & de substantia ura do
nate michi. uel liberate me de manu hostis. & de
bo: & si quid forte ignoraui instraite me. Quare
detraristis sermonib u̾itatis: cum euobis nullus
sit qui possit arguere me: ad increpandũ tm̃ elo¬
quia concinatis: & in uentum u̾ba ꝓfertis. Suꝑ
pupillum irruitis: & subuertere nitimini amicũ
urm. Uerumtam̃ quod cepistis explete. p̃bete au¬
rem: q uidete an mentiar. Respondete obsecro abs¬
q contentione: &e loquentes hoc quod iustũ est

Expanded text:
es mei praeterierunt me sicut torrens qui raptim transit in convallibus qui timent pruinam inruet super eos nix tempore quo fuerint dissipati peribunt et ut incaluerit solventur de loco suo involutae sunt semitae gressuum eorum ambulabunt in vacuum et peribunt considerate semitas Theman itinera Saba et expectate paulisper confusi sunt quia speravi venerunt quoque usque ad me et pudore cooperti sunt nunc venistis et modo videntesquid dixi: Afferte mihi de substantia vestra, et donate mihi, vel, liberate me de manu hostis, et de ignoravi, instruite me. Quare detraxisti sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere me? Ad increpandum tantum eloquia concinnatis, et in ventum verba profertis. Super pupillum irruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebete aurem et videte an mentiar respondete obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est
Abbreviated transcription (Latin):
contradicet ei : Ipse enim nouit hominũ uanitatẽ.
& uidens iniquitatẽ nonne considerat. Uir uanꝰ
in suꝑbiam erigitur. & tanquam pullum onagri
se liberum natum putat. Tu autem firmasti cortu¬
um. & expandist ad dm̃ manus tuas. Si iniquita¬
tem que est in manu tua abstuleris a te. q non man¬
serit in tab̾naculo tuo iniusticia. tum leuare pote¬
ris faciem. tuam absq macula. & eris stabilis. & nͣ
timebis. Miserie quoq obliuisceris. ꝙ quasi aquar̃
que p̾terierunt recordabis. Et quasi meridranus
fulgor consurget tibi ad uesꝑam: ar cum te consũp¬
tum putau̾is orieris ut lucifer. Et habebis fiduci¬
am ꝓposita tibi spe: & defossus securus dormies.
Requiesces. ꝙ non erit qui ext̾reat. & dep̾cabuntur

Expanded text:
novit hominum vanitatem; et videns iniquitatem, nonne considerat? Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia: Tunc leris faciem tuam absque macula et eris stabilis et non timebis. Miserie quoque oblivisceris et quasi aquarum que preterierint non recordaberis. Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam, et cum te consumptum putaveris, orieris ut lucifer. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe, et defossus securus dormies. Requiesces, et non erit qui exterreat. Et d
Abbreviated transcription (Latin):
uitam & miscd̃iã tͥbuisti micbi: & uisitatio tua custo¬
diuit sp̃m meum. Licet hec celes in corde tuo: tamen
scio quia uniũsoꝵ memineris. Si peccaui. &r ad horã
peꝑcisti michi. cur ab iniquitate mea mundũ me ẽẽ
non pateris: Et si impius fuero: ue michi ẽ. Et si ui
stus: non leuabo caput. saturatus afflictione & mi¬

Expanded text:
itam et misericordiam tribuisti mihi, et visitatio tua custodivit spiritum meum. Licet haec celes in corde tuo: tamen scio quia universorum memineris. Si peccavi, et ad horam perpecisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Estus, non leuabo caput, saturatus afflictione & mi
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃i ore quasi mel indulcabit᷑ eus memoria: or ut
musica in coninino uini. Ipse est
directus diumit̾ in penitentiã
gentis: ꝙ tulit abhominationes
impietat̾i.

Expanded text:
in omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria et ut musica in convivio vini ipse est directus divinitus in paenitentia gentis et tulit abominationes impietati
Abbreviated transcription (Latin):
tue stabilientur. Ne declines ad dext̾am ⁊ ad sinistm.
aũte pedem tuum a nraso Uras enim quẽ a dex¬
tͥs sunt nouit dommus: ꝑu̾se uero sũnt que a si¬
nistris sunt. Ipse autem rectos faciet cursus tuos.
itinera autem tua in pace ꝓducet.s
ilimi attende sapientiam meam: ꝙ prudentie
mee inclina aurem tuam: ut custodias cogita¬
tiolies. & disciplinam labra tua conseruent. fanus
enĩ distillans labia meretͥcis: ꝙ nitidius oleo gutt᷑
eius: Nouissima autem illiꝰ amara quasi absinciuĩ.¬
ar acuta quasi gladius biceps. ꝓedes eius des¬
cendunt in mortem: & ad inferos gressus illius¬
penetͣnt. ꝑ semitam uite non ambulant. uagi
sunt gressus enis nm st dbiles. Nunc ergo fils
audi me: qr ne recedeis a u̾bis oris m̃i. Longe fac
ab ea uiam tuam. ⁊ ne appropinques forib di

Expanded text:
bilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. fauus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur -eius. nouissima autem illius amara quasi absinthiet acuta quasi gladius biceps. pedes eius descendunt in mortem penetrant, per semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam et ne apropinques for
Abbreviated transcription (Latin):
cor tium prudentie. si quesieris eam quasi pecuni¬
am. ⁊ sicut thesauros effoderis illam. tunc intelli¬
ges timorem dñi. & scientiam dĩ inuenies. Quia
dominus dat sapientram: ⁊ exore eius scientiã or
prudentia. Custodiet rectorum salutem: & ꝑte¬
get gradientes simpliciter: Seruans semitas iu

Expanded text:
si pecuniam et sicut thesauros effoderis illam tunc intelleges timorem Domini et scientiam Dei invenies quia Dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter servans semitas
Abbreviated transcription (Latin):
erit. innocens malus. semen autem iustoꝵ saluabit᷑.
Circulus aureus in narib suis: mulier pulera ⁊ fa¬
te sunt. Aninra que benedicit inpinguabit᷑. & qui
inebriat ipse quoq in ebriabitur. Qui abscondit fru
menta maledicet᷑ in popłis: benedictio autẽ suꝑ
caput uendentium. Bene consurgit diluculo qui qͣ¬
rit bona: qui autem inuestigator malorum est oppͥ¬
metur ab eis. Qui confidit in diuiciis suis corruet.
iusti autem quasi uirens folium g̾minabunt. Qͥ

Expanded text:
erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fate sunt anima quae benedicit inpinguabitur et qui imenta, maledictus in populis: benedictio autem super caput uendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eis. qui confidit in diuitiis suis, hic corruet: iusti autem quasi uirens folium germinabunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atus est: ⁊ tradetur impius ꝓ eo. Simulator ore
decipit amicum suum: ust autem lib̾abunt᷑ sci̾a.
In bonis iustoꝵ exultabit ciuitas. & in ꝑdicione im¬
pioꝵ erit laudatio. Benedictione iustoꝵ exaltabit᷑
ciuitas: ⁊ ore impioꝵ subu̾tetur. Qui despicit ami
cum suum indigens est corde: uir aut̃ prudens ta¬
cebit: Qui ambirlat fraudulenter reuelat archana.
qui autem fidelis est celat amii commissum.
Uͥ non est gub̾nator popłs corruet. salus aut̃ ubi
multa consilia. Affligetur malo qui fidem facit ꝓ
extraneo. qui autem cauet laqueos securus est.
Mulier gratiofa habebit głam:⁊ robusti habebt̾
diuitias. Benefacit anime sue uir miseri cors: qui
autem crudelis est ⁊ ꝓpinquos abicit. Impius facit
opus instabile. seminanti autẽ iusticiã merces fide¬
lis. Clementra ꝑ̾arauit uitam. ⁊ sectatio maloꝵ mor¬
tẽ. Ab hominabile domino cor prauũ: & uoluntas eiꝰ
in his qui simplicit̾ ambulant. Manus in manu nõ

Expanded text:
detur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicum suum, indigens corde est: uir autem prudens tacebit. qui ambulat fraudulenter, reuelat arcana: qui autem fidelis est animi, celat commissum. ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. adfligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cauet laqmulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non
Abbreviated transcription (Latin):
piger his qui miser̾t eum. Timor ctñi apponet dies
& anni impioꝵ breuiabunt᷑. Expectatio iustorũ
leticia: spes autem impioꝵ ꝑibit. Fortitudo simpli
cis ura domini: ⁊ pa uor his qui oꝑantur malum.
Iustus in et̾num non cominouebit᷑: impii autemñ
habitabunt suꝑ t̾ram. Os iusti parturi et sapientiam:
lingua impioꝵ ꝑibit: Labia iust considerant placita:
⁊ os impioꝵ peruersa.
tatera dolosa ab hominatio est ante dm̃. ⁊ pondus
equũ uoluntas eius. Ubi fu̾i̾t suꝑbra: ibi erit qr
contumelia. Ubi autem humilitas: ibi ⁊ sapientia.
Simplicitas iustoꝵ diriget eos. ⁊ supplantatio ꝑuer¬
soꝵ uastabit illos: Non ꝓderunt diuicie in die ultio

Expanded text:
piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur expectatio iustorum laetitia spes acis via Domini; et pavor iis qui operantur malum. Justus in aeternum non commovebitur: impii autem non habitabunt in terra. Os justi parturiet sapientiam: lingua pravorum peribit. Labia justi considerant placita, et os impiorum perversa statera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius ubi fuerit superbia ibi erit et contumelia ubi autem humilitas ibi et sapientia simplicitas iustorum diriget eos et subplantatio perversorum vastabit illos no
Abbreviated transcription (Latin):
os autem stulti confusioni ꝑximum est. Substantia¬
diuitis urbs fortitudinis eius. pauor pauꝑum eges¬
tas eoꝵ. Opus iuisti ad uitam: fractus autem impii
ad peccatum. Uia uite custodienti disciplinam. qui
autem increpationes relinquit errat. Abscondunt
odium labia mendatia: qui ꝓfert contumelias insi¬
piens est. In multiloquio peccatum non deerit: qui
autem moderat᷑ labra sira prudñtissimus est. Argñ¬
tum electum lingira iusti. cor impioꝵ ꝑ nichilo. la¬
bia iusti erudiunt plimos: qui autem indot st̃
in cordis egestate morientur. Benedictio dñi diuites
facit: nec sociabitur eis afflictio. Quasi ꝑ issum stul¬
tus oꝑatur scelus: sapientia autẽ est uiro pruden¬
ta. Quod timet imprus: ueniet suꝑ eum Desider¬
um suum iustis dabitur: quasi tempestas t̃nsiens
non erit imprus. Iusti autem: quasi fundamentum
sempit̾num. Sicut acetum dentib ⁊ fumus ocłis: sic

Expanded text:
os autem stulti confusioni os autem stulti confusioni divitis, urbs fortitudinis ejus: pavor pauperum, egestas eorum. Opus justi ad vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatum non deerit; qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est. Argentum electum, lingua justi: cor autem impiobia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic
Abbreviated transcription (Latin):
ilius sapiens letificat patrem.
filus uero stultus mesticia est matͥs sue. Non ꝓdert̃
thesauri impietatis: iusticia uero liberabit a morte.
Non affliget dñs fame animam iusti: ꝙ iusidias impi¬
oꝵ subũcet. Egestatem oꝑata est manus remissa. ma¬
nus autẽ fortium diuitias parat Qui congregat ĩ
messe filius sapiens est: qui autem stertit estate filius
confusionis. B eneclictio dñi suꝑ caput iusti. os autẽ
impioꝵ oꝑit iniquitatem Memoria iusti cum lau¬
dibus: ⁊ nom̃ impioꝵ putrescet. Sapiens corde p̾cepta¬
suscipiet: stultus ceditur labiis. Qui ambulat sim¬
pliciter ambulat confidenter: qui autẽ deprauat
uias suas manifestus erit. Qui annuit ocło dabit
dolorem. stultus labiis ũberabitur: Uena uite os
iusti: & os imꝑioꝵ oꝑit inquitatẽ. Odium susci¬
tat iixas: ꝙ uniu̾sa delicta oꝑit caritas. In labiis
sapientis inuenietur sapientia: q uirga in dorso es
qui indiget corde. Sapientes abscondunt scientiam.

Expanded text:
ilius sapiens laetificat patrem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Non proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dorum subvertet egestatem operata est manus remissa manus autem fortium divitias parat qui congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde psuscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam:
Abbreviated transcription (Latin):
fores meas cotidie ⁊ obseruat ad postes hostii m̃i
Qui me inuenerit inueniet uitam: ⁊ hauues es sa¬
lutem a domino Qui aute̾ in ne peceau̾it ledet
aninã suã Omnes qui me oderunt diligt̃ mor
suas miscuit uinũ. & ꝓposuit mensam suam Mi¬
sit ancillas suas. ut uocarent ad arcem: q ad me¬
nra eiuitatis. Si quis est paruulus ueniat ad
me Et insipientib locuta est. Uenite comedice
panem meum: ⁊ bibite uinum quod miscui uo¬
bis. Relinquite infantiam ⁊ uiuite. ⁊ ambulate

Expanded text:
res meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderunt, diligunt mosuas, miscuit vinum, et proposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et ad moena civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locuta est: Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infa
Abbreviated transcription (Latin):
na: ⁊ cardines orbis tre. Quando p̃parabat celos
aderam: quando certa lege ⁊ gyro uallabat abys¬
sos quando echera firmabat sursum or librabat
fontes aquarũ. quando circum dabat man t̾mim
suum ⁊ legem ponebat aquis ne tͣnsixent fines u¬
os. qnͣdo append ebat fundamta t̾re. cũ eorettm an
cta componens. ⁊ delectabar ꝑ singulos dies. ludn

Expanded text:
am faceret . Et item: Quando praeparabat coelos, aderam; quando certa lege et gyro vallabat abyssos, quando aethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum, et legem aquis ponebat ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terrae cum ecta componens; delectabar per singulos dies, ludens
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam magis quam aurum eligite. Mer¬
lior est enim sapientia cunctis opib pciosissimis:
⁊ omne desiderabile ei non pot̾ comparar. Ego sapi¬
entia habito in consilio.i eruditis int̾sum cogitati¬
onib. Timor dñi odit malum. Arrogantiã ⁊ suꝑbiã
&& uram prauama ros bilingue detestor Meum est
consilium. ⁊ equitas: mea prudentia mea fortitudo
Per me reges regnant ⁊ legum conditores iusta de¬
cernunt: ꝑ me pͥncipes imꝑant: & potentes decernt
iusticiam. Ego diligentes me diligo:⁊ qui mane ui¬

Expanded text:
doctrinam magis quam aurum eligite medoctrinam magis quam aurum eligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant et potentes decernunt iusti
Abbreviated transcription (Latin):
cit quia de ꝑicło anime illius agitur. Nunc eigo
tur. in uiĩs illius mens tua: neq decipiaris seni
tis eius. Multos enim urulneratos deiecit. ⁊ fortis¬
simi quiq int̾fecti sunt ab ea. Uie inferi domus
eius. penetͣntes inferiora mortis. Numquid ñ
sapientia clamitax. & prudentia dat uocem sua
in summis excelsis q ũticib s̾ suꝑ uiam in me¬
diis semitis stans Iuxta portas ciuitatis: in ip¬
sis forib loquitur dicens. O uirrad uos clamito
& uox m̾a ad filios hominũ. Incelligite paruu¬
h astuciam: & insipientes animadũtite. Audite
qm̃ de reb magnis locutur sum: ⁊ aꝑientur
labia mea ut recta p̃dicent. Ueritatẽ meditab¬
tur guttur meum ⁊ labia mea decestabunt
impium. Iust sunt om̃es sermones mi: non est
in eis prauum quid neq ꝑuersum. Recti suis
intelligentib: ⁊ equi inuenientib scientiã.
ccipite disciplinam mea̾ ⁊ non pecuniã

Expanded text:
cit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, cit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, tur in uiis itis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans iuxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astquoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam accipite disciplinam meam et non pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
mulier occurrit illi oriatu meretricio. p̃parata ad
capiendas annn̾as. garrula &r uaga. quietis imꝑatienᷤ.
nec ualens in domo consistere pedib suis. Nunc foris
nunc ĩn plateis. minc iuxta angulos insidians.
Apprehensumq deosculatur iuuenem. ⁊ ꝓcaci
uultu blanditur dicens. Uictimas ꝓ salute debui:
hodie reddidi uota mea: Idcro egressa sum in occ᷑
sum tuum: defiderans te iudere.i repperi. Ingexui
fanib lectum meum. straui tapetib picłis ex egyp¬
to. Asꝑsi cubile meum mirta. ⁊ aloe. &r cynamomo.
ueni i nebiienur ubib. ⁊ fruamur cupitis ample¬
deibus. donec illucescat dies. Nlon enm est uir in
domo sua: abiit uia longissima. Sacculũ peu¬
nie secum tulit: in die plene lune reu̾surus et
domum fuam. Irretiuit eum multis sermonib
⁊ blandiciis labioꝵ ꝓtraxit illum. Statim eamse¬
quitur quasi bos ductus ad uictimã ⁊ quasi ag
cula stultus trahatur. donee tͣnffigat sagitta u¬
cur enis. uelut si auis festinet ad laqueum: or nes¬

Expanded text:
rata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egrsum tuum, desiderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est  inquit, eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum; statim eam sequitucula stultus trahitur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nes
Abbreviated transcription (Latin):
ri gła: opes suꝑbe. ⁊ rusticia. Melior est fructꝰ meus
auro: ⁊ lapide p̃cioso: ⁊i genimina mea argento ele¬
cto. In uiis iusticie ambulo in medio semitarum
iudicii. ut ditem diligentes me. ⁊ thesauros eorũ
pleam. Dominus possedit me in mitio
uiarum suarum. ante quam quicqͣm facẽt a pͥnci¬
pio. Ab et̾no ordinata sum: & ex antiquis anteqͣm¬

Expanded text:
fructus meus auro et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno ordinata sum
Abbreviated transcription (Latin):
genias. in nouissimis quando consumpseris car¬
nes cuas. & corpus tuum. & dicas. Cur decestatꝰ
sum disciplinam. ꝙ increpationib non acqͥeuit
cor meum nec audiui uocem docentrum me. ꝙ
magistris. non inelinaui aurem meam: Pene fur
in omni malo. in medio ecclie ⁊ synagoge. Bibe
aquam. de cist̾na tua: & fluenta putei tui. Diri¬
uentur fontes turforas: & in plateis aquas tuas
druide. habeto eas solus: nec sint alieni partici¬
pes tui. Sit uena tira benedicta. ⁊ letare cum
muliere adolescentie tue. Cerua carissima. &
gratissimus hẏmnulus: ub̃a eius inebrient te
omni tempore: & in amore illiꝰ delectare iugit᷑
Quare seduceris filimi ab aliena: & forieris in¬
sinu alt̾ius e Respicit dñs uias hominis: ar om̃s

Expanded text:
carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide habeto eas solus nec sint alieni participes tui sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius respicit D
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi ne effluant hec ab ocłis tuis: Custodi le¬
gem atq consilium: ⁊ erit uita anime tue. qr
gra faucib tuis. Tunc ambulabis fiductaliter in
uia tua: & pes tuus non unpinget. Si dormieris nõ
timebis: quiesces ⁊ suauis erit sompnus tuus. Ne pa¬
ueas repentino t̾rore. ⁊ irruentes tibi potentias in¬
pioꝵ. Dominus enim erit in latere tuo: ⁊ custodiet
pedem tuum ne capiaris. Noli ꝓhibere benefacere
eum qui pot̾: si uales ⁊ ipse bene fac. Ne dicas ami¬
co tuo uade ⁊ reu̾tere. ⁊ cras dabo tibi: cum statim̾
possis dare: Ne moliaris amico tuo malu̾: cum ille
inte habeat fiduciam. Ne contendas adu̾sus homine̾
frustra: cum ipse nichil tib mali fecerit. Ne emuleris
hominem initistum nec inniteris uias eius: quia ab¬
hominatio dñi est omius illusor. ꝙ cum simplieib
sermotinatio enis. Egestas a omino in domũ impi
Tab̾nacuila autem iustoꝵ benedicentur. Illusores ip¬
se deludet: & mansuetis dabit grãm. Głam sapi¬

Expanded text:
ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dis moniam ꝑdet. animam siani. Turpitudinẽ
c̃a ignomintam congregat sibi. Lobpbriuim ilĩ
non delebitur. quia zelus ⁊ furor uiri non par¬
cet. in die uindicte nec acquiescet cuius quam pͣ¬
cib. nec suscipiet ꝓ redemptione dona płima.
ilimi custodi serͣmones meos. ⁊ pͣcepta mea recũ
de tͥ. Serua mandata mea ⁊ uiues.⁊ legem mea̾
quasi pupillam ocłi tui. Liga eam in digitis tuis:
scͥbe eam in tabulis cordis tui. Dic sapientie soror
mea es: ⁊ prudentiam uoca amicam tuam: ut custo¬
diat te a muliere extͣnea. q ab aliena: que u̾ba sua
dulcia facit. De fenestra enmm domus mee. ꝑ cancel¬
los ꝓspexi. ⁊ udeo paruulos. considero uecordem
iuuenem. qui tͣnsit ꝑ plateam iuxta angulum. &

Expanded text:
dis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea recives et legem meam quasi pupillam oculi tui liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cordis tui dic sapientiae soror mea es et prudentiam voca amicam tuam ut custodiat te a muliere extranea et ab aliena quae verba sua dulcia facit de fenestra enim domus meae per cancellos prospexi et video parvulos considero vecordem iuvenem qui transit
Abbreviated transcription (Latin):
autem immoderata est conteret sp̃m. Stultus irri¬
det stulticiam patͥs sui: qui autẽ custodit increpa.¬
tones astucior fiet. Domus iusti płima fortitudq
ar in fructib impii conturbatio. labia sapientiũ¬
disseminabunt scientiam: cor stultorum dissimile erit
Uictime impioꝵ abhominabiles dño: uota iustorũ
placabilia. Ab hominatio est dño uta impii: qui seqͥ¬
tur iustictam diligitur ab eo. Doctrina mala deseren¬
ti uiam uite: qui increpationes odit moriet᷑. Infernꝰ
qr ꝑditio coram domino: quantonragis corda filioꝵ
hominum: Non amat pestilens eum qui se corripit
nec ad sapientes graditur: Cor gaudens exhilarat faciẽ
in merore animi deicitur sp̃s. Cor sapientis querit
doctrinam. ⁊ os stultoꝵ pascitur imꝑicia. Om̃s dies
pauꝑis mali: secura mens quasi iuge conuiuium.
Melius est parum cum timore dñi: quam chesauri
magiri ⁊ insactabiles.
elius est uocare ad olera cũ caritate: quam ad

Expanded text:
ae inmoderata est conteret spiritum stultus inriae inmoderata est conteret spiritum stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur labia sapientiudisseminabunt scientiamabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Dohominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura meMelius est paruum cum timore domini quam thesauri magni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
mendatia u̾sipellis. In timore dñi fioutia fortitudi¬
nis : ⁊ filiis eius erit spes: Timor dñi fons uite. ut de¬
clinet a ruina mortis. In multitudine popłi digni¬
tas regis: ⁊ in paucitate plebis. ignominia prin
cipis. Qui patiens est multa gub̾nat᷑ prudentia.
qui autem impaciens est exaltat stulticiam suã.
Uita carnium sanitas cordis. putredo ossuũ in ui¬
dia. Qui calumniat᷑ egentem exꝓbrat factori suo.
honorat autem eum qui miseret᷑ pauꝑis. In malicta
sua expellitur impius: sꝑat autem ustus in mor¬
te fua. In corde prudentis requiescit sapientia: qr
indoctos quosq erudiet.
usticia eleuat gentem: miseros facit popłos pec¬
catum. Acceptus est regi minister intelligens. ira¬
cundram eius inutilis sustinebit. Responsio mol
Lingua sapientium ornat scientiam: os fatuoꝵ e
bullit stulticram. In om̃i loco: ocłi dñi contemplant᷑¬
bonos ⁊ mralos. Lingua placabilis lignũ uite. que¬

Expanded text:
mendacia versipellis in timore Domini fiducia fortitudimendacia versipellis in timore Domini fiducia fortitudinis et filiis eius erit spes timor Domini fons vitae ut declinet a ruina mortis in multitudine populi dignitas regis et in paucipis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum, qui miseretur pauperis. In malitia sua expelletur impius: sperat autem justus in morte sua: in corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet. Justitia elevat gentem: miseros facit populos peccatum. Acceptus est regi minister intelligens: iracundiam ejus inutilis sustinebit. Cap. XV. ResLingua sapientium ornat scientiam: os fatuorum ebullit stultitiam. In omni loco oculi Domini contemplanta placabilis lignum vitae qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem anime sue: ingaudio eius non miscebit᷑
extraneus: Domus impioꝵ delebitur. tab̾nacula iu-
stoꝵ germinabunt.
st uia que uidet᷑ homini iusta: nouissima aũ¬
tirr: ⁊ extrema gaudii luctus occupat. uiis suis
replebitur stultus : ⁊ suꝑ eum erit uir uonus. In no¬
cens credit omtu u̾bo: astutus considerat gressus su¬
os. Sapiens timet ⁊ declinat malum: stultus tͣnsilit
qr confidit. Impaciens oꝑabit᷑ stulticram: qr uir u̾bo¬
sus odiosus est. possidebunt paruuli stulticiã: ꝙ
astuti expectabunt scientrã. Iacebt̃ mali ante bo¬
nos: & impii ante portas iustoꝵ. Etram ꝓximo suo
pauꝑ odiosus erit. amici uero diuitum multi. Qͥ
oespicit ꝓximum suum peccat: qui autem miseret᷑
ritas p̃parant bona: in om̃i oꝑe bono erit bundan
tia. uͥ autem u̾ba sunt pli̾ma: ibi frequent̾ egestas.
Corona sapientium diuitie eoꝵ: fatuitas stultoꝵ
imprudentia Liberat animas testis fidelis. ⁊ ꝓfeit

Expanded text:
tudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur tudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima auttur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur ritas praeparant bount plurima frequenter egestas corona sapientium divitiae eorum fatuitas stultorum inprudentia liberat animas testis fidelis et profert
Abbreviated transcription (Latin):
iustis retͥbuent᷑ bona. Bonus relinquet heredes fili¬
os ⁊ nepotes: & custoditur iusto substantia peccato¬
ris. Multi cibi in noualib patrum: ⁊ alii congregan¬
tur absq iudicio. Qui parcit uirge odit filrũ suũ.
qui aut̃ diligit illum iustant̃ erudit. Iustus comedit
insipiens quoq exstructam desttuet manib
Ambulans recto itinere ⁊ timens dm̃: despicit᷑ ab eo
qui infami graditur ura: In ore stulti uirga suꝑbie.
labra sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boues
p̃sepe uacuum est: ubi autem płime segetes. ibi ma¬
nifesta fortitudo bouis: Testis fidelis non mentie¬
tur. ꝓfert mendatrum dolosus testis. Querit derisor
sapientiam ⁊ non inueniet. doctͥna prudentiũ facił.
uade contra urrum stultum ⁊ nescit: labra prudñ¬
tie sapientia. Callidi est intelligere uiam suam: q
imprudentia stultoꝵ errans. Stultus illudit peccatũ.
inter iustos morabitur gr̃a. Cor quod nouit amari¬

Expanded text:
justis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes filijustis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, insipiens exstructam quoque destruet manibus. Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo, qui inientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam et non inuenit: doctrina prudentium facilis. uade contra uirum stultum et nescito labia inprudentiae. sapientia callidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amari
Abbreviated transcription (Latin):
bos semꝑ uirgia sunt. qui autẽ agunt can¬
cta cum consilio reguntur sapientia. Substantia fe¬
stinata minuetur. que autẽ paulatim colligit᷑ manu
multiplicabit᷑. Spes que differtur affliget animã: lig¬
num uite desiderium ueniens. Qui dechit alicui rei.
ipse se in futurã obligat: qui autem timet p̾ceptũ
in pace u̾sabitur. Lex sapienti fons uite: ut declinet a
rumã mortis. Doctrina bona dabit gr̃ãm. in itinere cõ¬
temptoꝵ uorago. Astutus omnia agit cum consilio: qͥ
autem fatuus est aꝑiet stalticram. Nuncius impii ca-¬
det in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas & ig¬
nominia ei qui deserit disciplinam: qui autẽ adqui¬
escit arguent glorificabit᷑. Desiderium si compleat᷑
delectat animan. detestantur stalti eos qui fugiunt
mala. Qui cum sapientib graditur fapiens erit. amicꝰ
stultoꝵ efficiet᷑ similis. Peccatores insequit᷑ malũ. qr

Expanded text:
erbos semper jurgia sunt: qui autem agunt cunerbos semper jurgia sunt: qui autem agunt cuncta cum consilio, reguntur sapientia. Substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti gldelectat animam: detestantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bono lecificabitur. Qui negligit dampnũ ꝓpt̾ amicũ
iustus est: iter autem impioꝵ decipiet eos. Non inue¬
met fraudulentus lucrum: ⁊ substantia hominis
erit auri p̃cium. In semita iusticie uita. it̃ autẽ deuiũ¬
ducit ad mortem. filius sapiens doctͥna patris: qui
autem illusor est. ñ audit cum arguitur De fructu
oris homo saturabitur bonis. anima autẽ p̃uaricatoꝵ¬
animam suam. qui autẽ inconsideratus est ad
loquendum sentiat mala. Uult ⁊ ñ uult piger: ar̃a
autẽ oꝑantium impinguabit᷑. Uerbum mendax iustus
detestabitur: impius autem confundit. ⁊ confundetur
Iusticia custodit innocentis uiam᷑. Impietas uero pec¬
catorem subplantat. Est quasi diues cum nicħ habeat.
⁊ est quasi pauꝑ cum in multis diuiciis sit. Redẽp¬
tio anime uiri diuicie sue: qui autẽ pauꝑ ẽ
increpationem ñ sustinet. Lux iustoꝵ letificat.
lucerna autem impioꝵ extinguet᷑. Inter suꝑ¬

Expanded text:
bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pducit ad mortem filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur de fructu oris homo saturabitur bonis anima autem praevaricatoranimam suam qui autem inconsidloquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui increpationem non sustinet. Lux justorum laetificat: lucerna autem impiorum exstinguetur. Inter sup
Abbreviated transcription (Latin):
um suarum retͥbuetur ei. Ura stulti recta in ocłis
eius: qui autẽ sapiens est audit consilia. fatuus
statim indicat iram suam: qui autẽ dissimulat
mniuriam callidus est. Qui quod nouit loquitur
uidex iusticie est: qui autem mentit᷑. testis est frau¬
dulentus. Est qui ꝓmittit. ⁊ quasi gladio pungit᷑
conscientie. lingua autẽ sapientium sanitas est.
Labium u̾itatis firmum erit inꝑpetuum: qui aũ
testis est repentinus concumat lingua mendacii:
Dolus in corde cogitantium mala: qui autẽ inuemunt
pacis consilia sequitur eos gaudium: Non contͥstabit
iustum quicquid ei acciderit: impii autem replebin¬
tur malo. Ab hominatio est dño labra mendatia: qui
autẽ fideliter agunt placent ei. Homo u̾sutus cetat
scientiam: & cor infipientium ꝓuocat stultictam Ma¬
nus fortium dñabit᷑. que autẽ remissa est tͥbutis ser¬
uiet. Meror in corde urri humiliabit eum: ⁊ sermone

Expanded text:
um suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis um suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placent ei homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam manus fortium dominabitur quae autem remissa est tributis serviet maeror in corde viri humiliabit illud et serm
Abbreviated transcription (Latin):
uite. ⁊ qui suscipit animas sapiens est. Si iustus in
t̾ra recipit. quantomagis impius & pccorͦ Qui
diligit disciplinam diligit scientiam: qui autem
odit increpationes insipiens est. Qui bonus est
hauriet a domino gram: Qui autem confidit cogi¬
tationibꝰ suis. impie agit. Non roborabitur hõ ex
impietate t ⁊ radix iustoꝵ non commouebitur.
Mulier diligens corona est turo suo. ⁊ putredo in
ossib eius que confusione res dignas gerit. Pogi¬
tationes iustoꝵ iudicra: ⁊ consilia impioꝵ fraudu¬
lenta. U erba impioꝵ insidiant᷑ sanguini: os iustoꝵ
liberadit eos. Uerte imꝑios ⁊ non erunt: domus aũ
iustoꝵ ꝑmanebit. Doct̾ia sua noscitur uir. qui aũ
uanus ⁊ uecors est. patebit contemptui. Melior est
est. Desiderium impii monumentum est pessimoꝵ: ra¬
dix autem iustoꝵ ꝓficiet.
ropt̾ peccata labioꝵ ruina ꝑximat malo: effu¬
giet autem iustus de angustia. De fructu oris
sui unus quisq replebitur bonis. ⁊ uxta oꝑa manu¬

Expanded text:
iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est est desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manu
Abbreviated transcription (Latin):
Monseria fiimi p̾cepta pats tina tne duim¬
tasi legem. matris tue. Liga ea in corde tu
nugiterr as circumda guitius tuo. Cum ambu¬
eeris gramantur decum. cum dormieris custode¬
ent te ⁊ euigilans. lo quere cum eis. quia mans¬
itisoa lucertia est  lesi lus &r uia uite in crepiau
aiscpline. Ut custodiat te amuliere
eat puletudinem enus cor tuum: nec capiaris
ntitib ultus. Pcium enim scorti uix unius est
pauis. mmlier auitem uir p̃ciosam aninram copit
rhumquid abscondere pocest homo ignem in sini
suoate uestimenta illius non airdeante: Ant a¬
bulare suꝑ. pranas & non comburentur plan¬
feremios Sic auii iugreditur ad mulierem ꝓxiii
sii si siomerit mundis cum tetigerit eam. N on
gm̃ais estt culpa: cum quis furatus fuit furat᷑¬
ui suim:. aitlesurienten impleat. animani. Dephet¬
nsus nucd. reodet. septuplum ⁊ ompem substaniã

Expanded text:
Conserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliercat pulchritudinem eius cor tuum, ne capiaris nutibus illius: pretium enim scorti uix unius est panis: mulier autem uiri pretiosam animam capit. numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ut uestimenta illius non ardeant? aut ambulare super prunas, et non conburentur plantae eius? sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus, cum tetigerit eam. non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem inpleat animam: deprehensus quoque reddet septuplu