comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit infixe. quia dolorib ciꝰ requies
esse non poterat. Sic enim & ipse bea¬
tissimꝰ dicit. Quia sagitte dñi in me
sunt. quarum indignatio ebibit sp̃m
meum. & terrores dm̃ militant contͣ
me. Sequitur & confirmasti suꝑ me
manũ tuam. Cum diuina uirtꝰ fide¬
lium salutem uitamq semꝑ operet᷑.
hic quasi manib ciꝰ imputat᷑. qd̾ diu
cladib numerosis affligitur. non quia
ipse filios ciꝰ extinxerat. facultatem lace¬
rauerat. ipsumq ulcerum dolore per¬
cusserat. s qm̃ tardabat diabolum re¬
mouere. qͥ talia ꝓbabatur infligere.
Ita & in ꝓprio eiꝰ libro positum est.
Cur non tollis peccatum incũ. & qua¬
re non aufers iniquitatẽ meã.  Quod
congruent̾ a potestate iuidicis dicitur.
ut salutaris beniuolentia comparetur.
ec est sanitas in carne mea a uultu ire
tue. non ẽ pax ossib meis a facie peccatoꝵ
meoꝵ. Ab infirmitate qͦ ꝑsone sue¬
miscłiam mouet. qm̃ caro eiꝰ bellum

Expanded text:
dixit, infixae, quia doloribus ejus requies dixit, infixae, quia doloribus ejus requies esse non poterat. Sic enim et ipse beatissimus dicit: Quia sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum, et terrores Domini militant contra me. Sequitur, et confirmasti super me manum tuam. Cum divina virtus fidelium salutem vitamque semper operetur, hic quasi manibus ejus imputatur quod diu cladibus numerosis affligitur; non quia ipse filios ejus exstinxerat, facultatem laceraverat, ipsumque ulcerum dolore percusserat; sed quoniam tardabat diabolum removere, qui talia probabatur infligere. Ita et in proprio ejus libro positum est: Cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam ? Quod congruenter a potestate judicis dicitur, ut salutaris benevolentia comparetur. Vers. 3. Nec est sanitas in carne mea a vultu irae tuae, non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Ab infirmitate qiam movet, quoniam caro ejus bellum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in animo hominis irascentis. s ex hu¬
manis motib translato uocabulo un¬
dicta eiꝰ que ñ nisi iusta est. ire nom̃
accepit. De ira deniq uel furore illa
sufficiant. quȩ de talib uerbis in psilmo
ut in illo udicio non debeat puniri.
qui malis p̾sentib uehemͣt afflictꝰ ẽ.
Oñs enim cum hoͥc uindicat. ibi parcit.
qm̃ clementia ipsiꝰ in idipsum duas ñ
exigit ultiones. sicut scriptum ẽ. Non
uidicabit dñs bis in idipsum. S cum
fidelissimꝰ famulus se cognosceret dia¬
bolica fraude uexari. sciebat tam̃ eum
in se non potuisse p̾ualere. nͥ licentiã
diuinis uissionib accepisset. Idoq ad
illum loquit᷑. in cuiꝰ potestate uniuer¬
sa sunt posita. Sagite: & in bono & ĩ
malo accipiuntur. In bono. ut ẽ illud.
Sagittas tuas ardentib effecit. Nam
hic sagittȩ designant diabolicas potesta¬
tes. quȩ tamquam tela uulnerant. qͣndo
dñi ꝑmissione dirigunt᷑. Et bene

Expanded text:
est in animo irascentis hominis; sed ex huest in animo irascentis hominis; sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. De ira denique vel furore illa sufficiant quae de talibus verbis in psalmo ut in illo judicio jam non debeat puniri, qui malis praesentibus vehementer afflictus est. inus enim cum hic vindicat, ibi parcit, quoniam clementia ipsius in idipsum duas non exigit ultiones; sicut scriptum est: Non judicabit Dominus bis in idipsum . Sed cum fidelissimus famulus se cognosceret diabolica fraude vexari, sciebat tamen eum in se non potuisse praevalere, nisi licentiam divinis jussionibus accepisset; ideoque ad illum loquitur in cujus potestate universa sunt posita. Sagittae et in bono et in malo accipiuntur. In bono, ut est illud, Sagittas suas ardentibus effecit . Nam hic sagittae designant diabolicas potestates, quae tanquam tela vulnerant, quando Domini permissione diriguntur. Et bene
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ne in ira tua arguas me. neq
in furore tuo corripias me. Uir
iste sc̃issimꝰ sicut de ipso dñs
dicit. simplex. rectꝰ. ac tuncnis dm̃. &
recedens amalo. cum temptationib
diaboli fuisset traditꝰ ad ꝓbandum.
int̾ dolores anxiꝰ. non erat tantũ de
sua pena sollicitꝰ. quantũ de dñi offen¬
sione suspectꝰ. rogat ne torm̃ta que
paciebat᷑ irato uidice sustineret. Uer¬
beratio enim quȩ uenit a quieta m̃te.
correctio ẽ: sicut legit᷑. Argue sapientẽ
& amabit te. Que autẽ uenit ab infen¬
so udice. rationabilit̾ formidat᷑. Illa
enim em̃dationem p̾stat. ista exigit ul¬
tionem. Hinc est qd̾ rogat ut non ar¬
guat᷑ in ira. ne in eum dampnatione
ꝑpetua uindicet᷑. Sic enim metuens
& in libro suo dicit. Iratꝰ est contͣ me
furor eiꝰ. & sic me habuit quasi hostẽ
suum. De ira uͦ dñi pat̾ augustinus
in libro enchiridion pulchrã breuitate
disseruit dicens. Cum aut̃ d̾s irasci dr̃.
non eiꝰ significatur ꝑturbatio. qualis

Expanded text:
ne, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Vir iste sanctissimus; sicut de ipso Dominus dixit: Simplex, rectus, et timens Deum, ac recedens a malo , cum tentationibus diaboli fuisset traditus ad probandum, inter dolores anxius, non erat tantum de sua poena sollicitus, quantum de Domini offensione suspectus, rogat ne tormenta quae patiebatur irato judice sustineret. Verberatio enim quae venit a quieta mente correctio est, sicut legitur: Argue sapientem, et amabit te ; quae autem venit ab infenso judice rationabiliter formidatur. Illa enim emendationem praestat, ista exigit ultionem. Hinc est quod rogat ut non arguatur in ira, nec in eum damnatione perpetua vindicetur. Sic enim metuens et in libro suo dicit: Iratus est contra me furor ejus, et sic me habuit quasi hostem suum . De ira vero Domini Pater Augustinus in libro Enchiridion pulchra brevitate disseruit dicens: Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ emphasis. qd̾ gradatim crescit ad
motũanimi concitandum. Multipli¬
cati sunt uͦ qui eum oderant iniq.
quando supra ipsum sp̃uum immun¬
doꝵ numerꝰ augebat᷑. Unus enĩ peculi¬
um uastabat. alt̾ patrimonia lacerabat.
filios qͦ ipsiꝰ alii trucidabant. Et ne¬
cesse erat ut ei int̾ tot calamitates
hostes crescerent. qui tam numerosa
ꝓbatꝰ est ꝑicula tolerasse. Iniq uero
additum est. qm̃ uir scissimꝰ apra¬
ius sp̃itib iniuste semꝑ horretur. qd̾
ad uoluntatem uidelicet diabolicam

Expanded text:
dicitur emphasis, quod gradatim crescit ad dicitur emphasis, quod gradatim crescit ad motum animi concitandum. Multiplicati sunt vero qui eum oderant inique, quando supra ipsum spirituum immundorum numerus augebatur. Unus enim peculium vastabat, alter patrimonia lacerabat, filios quoque ipsius alii trucidabant; et necesse erat ut ei inter tot calamitates hostes crescerent, qui tam numerosa probatus est pericula tolerasse. Inique vero additum est, quoniam vir sanctissimus a pravis spiritibus injuste semper horretur. Quod ad voluntatem videlicet diabolic
Abbreviated transcription (Latin):
tie uirtꝰ ostenditur. Primum est.
ut peccatores nos dño ꝓnuntiemus.
sicut dicit in libro suo. Peccaui. quid
facium tͥ o custos hominum. d ecce pro¬
nuntiacio sc̃i uiri. ecce uera confessio
que uitam ñ abstulit. s salutis gaudia
geminauit. Uerum ne crederes in
confessionib hanc solam ꝓpiciationẽ
semꝑ sufficere potuisse. addidit. Et
cogitabo ꝓ peccato meo. id ẽ talia te do¬
nãnte faciam. que meum possint abo¬
lere peccatum. scilicet fletꝰ adhibeam.
elemosinas faciam. & ab hoc qd̾ deliqui
cos suos spiritales nequicias dicit. quas
ad ꝓbationem sui. ꝑmissu dñi uir scĩs¬
simꝰ sustinebat. Uiuent. cum dolore
ꝓnuntiandum ẽ: id ẽ uoluntatis suȩ
libertate potiunt᷑. nec mortẽ metunnt:
quam nos in corpore sustinemꝰ. Cui
non solum sufficit dicere uiuent. nisi
ctiam addidisset & confortiti st̃ suꝑ
me. Deinde quod grauiꝰ ureret: ad¬
iecit. multiplicati sunt. Hoc schema

Expanded text:
ntiae virtus ostenditur. Primum est, ntiae virtus ostenditur. Primum est, ut peccatores nos Domino pronuntiemus, sicut dicit in libro suo: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? Ecce pronuntiatio sancti viri, ecce vera confessio, quae vitam non abstulit, sed salutis gaudia geminavit. Verum ne crederes in confessionibus hanc solam pronuntiationem semper sufficere potuisse, addidit, et cogitabo pro peccato meo; id est talia, te donante, faciam, quae meum possint abolere peccatum; scilicet fletus adhibeam, eleemosynas faciam, et ab hoc quod deliqui,cos suos spirituales nequitias dicit, quas ad probationem sui permissu Domini vir sanctissimus sustinebat. Vivunt, cum dolore pronuntiandum est, id est, voluntatis suae libertate potiuntur; nec mortem metuunt, quam nos in corpore sustinemus. Cui non solum sufficit dicere, vivunt, nisi etiam addidisset, et confortati sunt super me. Deinde quod gravius horret, adjecit, multiplicati sunt. Hoc schema
Abbreviated transcription (Latin):
spũ mansuetudinis. Qm̃ ego in
flagella paratꝰ sum. & dolor m̃s ante
me est semꝑ. Ecce quare dñs supplicẽ
merebat᷑ audire. quia dum fragilitatẽ
suam nosset deliquisse. merito se ad pe¬
nam uidebat᷑ aptare. Sic sentiunt. qͥ
se semꝑ adiciunt. ut in illa iudicatiõe
possint absolui. qui hic mcrucrint ꝓpͥus
confessionib accusari. Elagella enim
hic ñ uerberationes loreas dicit. s doloꝵ
asꝑrimas passiones. Sequit᷑ enim. &
dolor m̃s ante me ẽ semꝑ. Dolor cont̃
se erat uiro iustissimo. cum a mandatis
dñi declinasse uideretur. ut salutarem
innocentiam ꝑderet. & mortiferos ad¬
quisisset errores. Imitandꝰ dolor. rec̃¬
tum uidicium. contͣ se iustum honui¬
nem irasci. quia impiꝰ defensor fautor
meam ego ꝓnuncio. & cogitabo ꝓ pec¬
cato meo. Aꝑuit unde ilłe p̃missꝰ do¬
lor existere potuisset. Nã si de peccato
suo minime doluisset. nequaquam
tantȩ confessionis puritas appareret.
Quob enim modis ꝑfecte penite¬

Expanded text:
m ego in flagella paratus sum, et dolor meus ante me est semper. Ecce quare Dominus supplicem dignabatur audire, quia dum fragilitatem suam nosset deliquisse, merito se ad poenam videbatur aptare. Sic sentiunt qui se semper addicunt; ut in illa judicatione possint absolvi, qui hic meruerint propriis confessionibus accusari. Flagella enim hic, non verberationes loreas dicit, sed dolorum asperrimas passiones. Sequitur enim, et dolor meus ante me est semper. Dolor contra se erat viro justissimo, cur a mandatis Domini declinasse videretur, ut salutarem innocentiam perderet, et mortiferos acquisisset errores. Imitandus dolor, rectum judicium, contra se justum hominem irasci: quia impius defensor, fautormeam pronuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Aperuit unde ille praemissus dolor existere potuisset. Nam si de 131 peccato suo minime doluisset, nequaquam tantae confessionis puritas appareret. Duobus enim modis perfectae poenite
Abbreviated transcription (Latin):
penalis. Sequit᷑ biꝑtita narratio. ubi
& corpꝰ suum diuersis penis afflictum
commemorat. & animũ refert amicoꝵ
imputationib grauit̾ sauciatum. ut
cum nulla consolatio in utraq parte
relinquit᷑. totis uirib dñs exoretur.
Tercio subiungit᷑ collatio medicine sa¬
lutaris. qm̃ int̾ multiplices calamitates
spem suam dicit in dño posuisse. More
autẽ deuotissimi famuli paratum se
qͦ ad flagella testatur. qm̃ plꝰ se adhuc
mereri putat. quam uidet᷑. eẽ. ꝓpessꝰ.
Post hec ꝓuenit que semꝑ penitentib
datur exultatiua conclusio. ubi iam a

Expanded text:
poenalis. Sequitur bipartita narratio, ubi poenalis. Sequitur bipartita narratio, ubi et corpus suum diversis poenis afflictum commemorat, et animum refert amicorum imputationibus graviter sauciatum; ut cum nulla consolatio in utraque parte relinquitur, totis viribus Dominus exoretur. Tertio subjungitur consolatio medicinae salutaris, quam inter multiplices calamitates spem suam dicit se in Domino posuisse. More autem devotissimi famuli paratum se quoque ad flagella testatur: quoniam plus se adhuc mereri putat, quam videatur esse perpessus. Post haec provenit quae semper poenitentibus datur exsultativa conclusio: ub
Abbreviated transcription (Latin):
exercitatissimꝰ miles. xp̃i afflictꝰ dicit᷑.
tironis inde animus efficatiꝰ imbuat᷑.
Quappt̃ in afflictionib asꝑis gaudeamꝰ.
in carnis nr̃e cruciatione letemur. qm̃
hoc nos ab et̾na pena liberat. quod hic
Consid̾andum est etiam. qd̾ in his
psalinis penitentiũ. nullꝰ tanta legat᷑
esse ꝑpessꝰ. ut merito ad mensurã ma¬
loꝵ recipi credat᷑ qualitas gaudioꝵ.
confixa. uermib scaturiens. in suꝑ exꝓ¬
brationib sauciata. & int̾ tot calamita¬
tes obsessa. sola ficłi uiuacitate sinissima.
Quam merito beato iob & nos credinꝰ
applicandam. quando huic & crũpne
similes exfiterunt. & pene ipse sermo
udetur. ẽẽ. consimilis. Quappt̾ ꝑ loca
singła de libro ipsiꝰ testimonia dabimꝰ.
ut om̃ino passiones ipse sibi congruere
ac conuenire uideant᷑. Psalmꝰ gͦ iste pe¬
nitentis quad rifaria distinctione diuisꝰ
est. Primo. continet exordium. in quo
miscdiam mouet benigni iudicis uita

Expanded text:
exercitatissimus miles Christi afflictus dicitur, exercitatissimus miles Christi afflictus dicitur, tironis inde animus efficacius imbuatur. Quapropter in afflictionibus asperis gaudeamus, in carnis nostrae cruciatione laetemur: quoniam hoc nos ab aeterna poena liberat, quod hic Considerandum est etiam quod in his psalmis poenitentium nullus tanta legatur esse perpessus, ut merito ad mensuram malorum recipi credatur qualitas gaudiorumconfixa, vermibus scaturiens, insuper exprobrationibus sauciata, et inter tot calamitates obsessa, sola fidei vivacitate sanissima. Quam merito beato Job et nos credimus applicandam, quando huic et aerumnae similes exstiterunt, et pene ipse sermo videtur esse consimilis. Quapropter per loca singula de libro ipsius testimonia dabimus; ut omnino passiones ipsae sibi convenire ac congruere videantur. Psalmus ergo iste poenitentis quadrifaria distinctione divisus est. Primo continet exordium, in quo misericordiam movet benigni judicis vita
Abbreviated transcription (Latin):
Psilimis dauid i cominemoratione
icendo in commnemoratione. hoc
nobis titulus iste ꝓnuntiat. ut
quia peccatum om̃imodis effugere ñ
ualemus. certe ipsum delictum in cõ¬
memoratione semꝑ habere debeamꝰ.
quatinꝰ dum culpe memores sumus.
a delictoꝵ frequentia temperemꝰ Sic̃
enim & in tricesimo pͥmo psalmo po¬
situm ẽ. dauid intellectꝰ. sic & in qͥnqͣ¬
gesimo psalmo ipse ꝓfitet᷑. & peccatũ
meũ contra me ẽ semꝑ. S licet ꝓpħa
nominis sui testimoniũ dicat. quã
maxime de futuris: tam̃ nec p̾terita
derelinquit que ad salutẽ fidelis ppli
ꝑtinere cognoscit. Hic enim psalmꝰ
ut quidã uoluerunt. totꝰ ad beati iob
uiuacissimã ꝑtinet passionẽ. qͥ suꝑi¬
tor fuit uite mortalis. carnis suȩ debel¬
lator. atq triumphator ingentium
supplicioꝵ. scilicet ut penitentib onal
sua reddat leiua. dum grauissime tt̃¬
tationis referunt᷑ exempla. Consuctl¬
do est enim scripture diuine. ut aus

Expanded text:
Psalmus David in commemoratione. Dicendo in commemoratione, hoc nobis titulus iste pronuntiat, ut quia peccatum omnimodis effugere non valemus, certe ipsum delictum in commemoratione semper habere debeamus; quatenus dum culpae memores sumus, a delictorum frequentia temperemus. Sicut et in tricesimo primo psalmo positum est, David intellectus; sicut et in quinquagesimo psalmo ipse profitetur, et peccatum meum contra me est semper . Sed licet propheta nominis sui testimonium dicat quam maxime de futuris, tamen nec praeterita derelinquit, quae ad salutem fidelis populi pertinere cognoscit. Hic enim psalmus ut quidam voluerunt totus ad beati Job vivacissimam pertinet passionem, qui superator fuit vitae mortalis, carnis suae debellator, triumphator ingentium suppliciorum; scilicet ut poenitentibus onera sua reddantur levia, dum gravissimae tentationis referuntur exempla. Consuetudo est enim Scripturae divinae, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
apud patrem suum ẽ unctꝰ in regem. Uerũ
hic titulꝰ de ipsa unctione ñ loquit᷑. sed
illam pociꝰ cominemorare dinoscit᷑. qͣndo
pꝰ ꝑsecutiones saulis uoto popłi ẽ ꝑductꝰ
ad regnũ. cũ & istum psalmum rerũ ipsaꝵ
testificatione eum conscripsisse manifestũ
sit. Ham si illam pͥmam unctionẽ uelis
aduertere. nullũ ante ipsam psalmũ legit᷑

Expanded text:
apud patrem suum est unctus in regem. Verum hic titulus de ipsa unctione non loquitur, sed illam potius commemorare dignoscitur, quando post persecutiones Saulis, voto populi est perductus ad regnum , cum et istum psalmum rerum ipsarum testificatione eum conscripsisse manifestum sit. Nam si primam illam unctionem velis advertere, nullum ante ipsam psalmum legitur
Abbreviated transcription (Latin):
ab inimicis suis acerrimis. ꝑ totum
formidare. S int̾ aduersa huiꝰ scli unũ
sibi testat᷑ suffugium. ut licet ꝑiculis cor¬
poralib iactaretur. ipse in domo dñi fir¬
missima deuotione mentis habitaret.
Scd̾a positione multiplici clade liberatꝰ

Expanded text:
ab inimicis suis acerrimis, per totuformidare, sed inter adversa saeculi unum sibi testatur esse suffugium, ut licet periculis corporalibus luctaretur, ipse in domo Domini firmissima devotione mentis habitaret. Secunda positione multiplici clade liberatus,
Abbreviated transcription (Latin):
uictu. Eo quippe m̃ se ꝓbat ad plenam
correchionẽ uenisse. quia se uoluit a maloꝵ
pietate frequens oratio. & sola ẽ quȩ numia
decet. & inportuna conciliat. Assũpsit.
suscepit uult intelligi. tamq̃. aliqͥd mani¬
bus acceptũ. Et intuere magnũ exulta¬
tionis archanũ. ut orationẽ suam &
aurib dicat auditã. & quasi oblationẽ
aliquam fuisse susceptam. Sic enĩ facere
letantes solent. ut diuersis modis eadẽ
repetant. unde magno impetu gratula¬
tonis exultant. Nec uacat qd̃ in uno
munere tercio sibi dicit dnm p̾stitisse.
scilicet ut supplicationib suis scãm tri¬
nitatẽ ad fuisse monstraret. Erubes

Expanded text:
victu. Eo quippe modo se probat ad plenam victu. Eo quippe modo se probat ad plenam correctionem venisse, quo se voluit a malorupietate frequens oratio, et sola est quae 30 nimia decet, et importuna conciliat. Assumpsit, suscepit vult intelligi, tanquam aliquid manibus acceptum. Et intuere magnum exsultationis arcanum; ut orationem suam et auribus dicat auditam, et quasi oblationem aliquam fuisse susceptam. Sic enim facere laetantes solent, ut diversis modis eadem repetant, unde magno impetu gratulationis exsultant. Nec vacat, quod in uno munere tertio sibi dicit Dominum praestitisse; scilicet ut supplicationibus suis sanctam Trinitatem adfuisse monstraret. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
formudolosiꝰ quam illũ irasci. qͥ si ñ mise¬
reatur extinguit. Bcłs enĩ dictꝰ est quasi
ocior lux. qd̾ cito intentata respiciat. siue
qd̃ palpebris occulentib ꝓbat᷑ occultus.
nueteraui int̾ om̃s mumicos meos: Inue¬
teraui. id est in ueteris hominis ade an¬
tiquitate ꝑmansi. qͥ ad differentum no¬
ui hominis id est. xp̃i uetustꝰ merito nũ¬
cupatur. Int̾ om̃s mimicos meos siue ĩt̾
sp̃c diabolicos. siue int̾ nr̃a peccata. Ipsa
st̃ enim ueracit᷑ aduersa. que animas in
tartarum deducunt. & adhuc feraliter
blandiunt᷑. Completa est ꝓmissa nar¬
ratio. Est enĩ sicut p̾cipit᷑ breuis & luci¬
da. idonea qͦ ad iracundiam uidicis tem¬
perandam. Nunc de saluberrima correc̃
fictionib emendationis ingreditur
partem. ut qui maloꝵ collegio peccaue¬
rat. fugatis a se talib. mandauis dñi
deuotissimꝰ appareret. Quod argum̃tũ
ab adtributis ꝑsonarũ tractũ dicit᷑ a

Expanded text:
formidolosius quam illum irasci, qui si non miseformidolosius quam illum irasci, qui si non misereatur exstinguit? Oculus enim dictus est, quasi ocior lux, quod cito intentata respiciat: sive quod palpebris occulentibus probatur occultus. Inveteravi inter omnes inimicos meos. Inveteravi, id est, in veteris hominis Adae antiquitate permansi, qui ad differentiam novi hominis, id est, Christi, vetustus merito nuncupatur. Inter omnes inimicos meos: sive inter spiritus diabolicos, sive inter nostra peccata. Ipsa sunt enim veraciter adversa, quae animas in tartarum deducunt, et adhuc feraliter blandiuntur. Completa est promissa narratio: est enim, sicut praecipitur, brevis et lucida, idonea quoque ad iracundiam judicis temperandam. Nunc de saluberrima correctiflictionibus, emendationis ingreditur partem; ut qui malorum collegio peccaverat, fugatis a se talibus, mandatis Domini devotissimus appareret. Quod argumentum ab attributis personarum tractum, dicitur a
Abbreviated transcription (Latin):
adolescat. fiatq ex peccatore iustꝰ ex lu¬
gente letꝰ. ex egroto sanissimꝰ. Nam si
stratum collectionẽ uestiũ uelis aduer¬
tere. ipsa impossibilitas occurrit. que
de lecti lauatione surrexit. Suie hoc ꝑ
figuram hyꝑbolen potest accipi. per
quam solent aliqua in magnitudinẽ
exaggerationis extendi. sic̃ de nauigan¬
tib ĩn centesimo sexto psalmo dictũrus
est:Ascendunt usq ad celos. & descen¬
dunt usq ad abyssos. Et in quinqua¬
gesimo psalmo. Latiabis me & suꝑ niuẽ
ue p̃cepit. Liber hic legis non recedat
de manu tua. & meditaberis in eo dieb
ac noctib. ut scias ingredi uiam tuam.
Simili mͦ & alt̾ penitens in centesimo pͥmo
psalmo dicturꝰ est. C merem sic̃ panem
ẽ pre ira ocłs m̃s. Cum suꝑiꝰ & gemu¬
isse se asserat & plorasse confirmet. inep¬
tum est ut subito indignatione ꝓpria
cordis sui ꝓfitet᷑. eẽ. turbatũ. Quid enĩ

Expanded text:
adolescat, fiatque ex peccatore justus, ex luadolescat, fiatque ex peccatore justus, ex lugente laetus, ex aegroto sanissimus. Nam si stratum collectionem vestium velis advertere, ipsa impossibilitas occurrit quae de lecti lavatione surrexit. Sive hoc per figuram hyperbolen potest accipi, per quam solent aliqua in magnitudinem exaggerationis extendi: sicut de navigantibus in centesimo sexto psalmo dicturus est: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos . Et in quinquagesimo psalmo: Lavabis me, et super nivem ve praecepit: Liber hic legis non recedat de manu tua: et meditaberis in eo diebus ac noctibus, ut scias ingredi viam tuam . Simili modo et alter poenitens in centesimo primo psalmo dicturus est: Cinerem sicut panemest prae ira oculus meus. Cum superius et gemuisse se asserat, et plorasse confirmet, ineptum est ut subito indignatione propria cordis sui profitetur esse turbatum. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃s duob libris ita disseruit. ut merito
apud grecos aurei oris nomen acceꝑit.
lauabo ꝑ singulas noctes lectum meum.
Si aut̃ ad litteram uelis accipere. merito
quidẽ lectum quẽ noctib polluerat:
lacrimis abluebat. S occurrit inpossi¬
bilitas. ut tanta fuisset copia lacrimaꝵ
que ñ solum faciem. s & lectum lauisse
diceretur. Quappt̾ meliꝰ lectũ delecta¬
tionem corꝑis intelligamꝰ. in qua ue¬
lud in cubili nr̃o marcqnte uoluptate
remittit᷑. Quam potest homo lacͥmis
quamuis paucis lauare. si eum contin¬
gat celesti inspiratione deflere. Lectꝰ
autem ab electis & mollib herbis dictꝰ
est. supͣ quas antiquitꝰ quiescentiũ cor¬
ꝑa remittebant᷑ in sompnũ. Lacrimis¬
meis stratum meũ rigabo . R. igare.
iterũ repetere uelit stratum. Stratum
significat cumulũ peccatoꝵ. Qd̃ ido la¬
crimis rigat. ut eod̃ saluberrimo imbre
resoluto. homo in nouã messẽ uirtutis

Expanded text:
Joannes duobus libris ita disseruit, ut merito Joannes duobus libris ita disseruit, ut merito apud Graecos aurei oris nomen acceperit. Lavabo per singulas noctes lectum meum. Si hoc ad litteram velis accipere, merito quidem lectum, quem noctibus polluerat, lacrymis abluebat. Sed occurrit impossibilitas, ut tanta fuisset copia lacrymarum, quae non solum faciem, sed etiam lectum lavisse diceretur. Quapropter melius lectum, delectationem corporis intelligamus: in qua velremittimur; quam potest homo lacrymis, quamvis paucis lavare, si eum contingat coelesti inspiratione deflere. Lectus autem ab electis ac mollibus herbis dictus est: supra quas antiquitus quiescentium corpora remittebantur in somnum. Lacrymis stratum meum rigabo. Rigare uiterum repetere voluisset stratum? Stratum enim significat cumulum peccatorum; quod ideo lacrymis rigat, ut eodem saluberrimo imbre resoluto, homo in novam messem virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
in morte significat transitũ uitȩ. In m¬
ferno uͦ custodiam locoꝵ. quã ꝓ sius
meritis anime sustinere noscunt᷑. In
utroq tam̃. negat᷑ absolute suscipienas
confessio. Hactenꝰ dictũ est de pͥncips
orcuo diligentissime comparata. uens
ad narrationẽ actuũ suoꝵ. asserens p¬
nitentiam suam magis cruciatib ful
completam. quia ñ tantũ uerbis ocise¬
s etiam afflictione ꝓbabili maximc l¬
nialis efficit᷑ penitudo. Gemitꝰ ias
& iste dicit᷑. qͥ aut pondere nunio al¬
uats. aut uulnere sauciatis euenerit.
S ille querendus est xp̃ianis. qui cordis
compunctione ꝑagitur. cum & maloꝵ
nr̃oꝵ reminiscimur. & future pene con¬
sidđatione terremur. Gemitꝰ enĩ dictꝰ
est geminatꝰ luctꝰ. Quẽ merito fideles
appetunt. qm̃ lugentes consolatur. peni¬
tentes emundat. diabolum fugat. xp̃o
conciliat. Amaritudo dulcis. lacrime fe¬
lices. salutaris afflictio. De qua re beatꝰ

Expanded text:
in morte significat transitum vitae; in iin morte significat transitum vitae; in inferno vero custodiam locorum quam pro suis meritis animae sustinere noscuntur. In utroque tamen negatur absolute suscipienda confessio. Hactenus dictum est de principiis; xordio diligentissime comparata, venit ad narrationem actuum suorum, asserens poenitentiam suam magnis cruciatibus fuisse completam: quia non tantum verbis otiosis, sed afflictione probabili maxime venialis efficitur poenitudo. Gemitus itaque et iste dicitur, qui aut pondere nimio curvatis, aut vulnere sauciatis evenerit. Sed ille quaerendus est Christianis, qui cordis compunctione peragitur, cum et malorum nostrorum reminiscimur, et futurae poenae consideratione terremur. Gemitus enim dictus est geminatus luctus. Quem merito fideles appetunt, quoniam lugentes consolatur, poenitentes emundat, diabolum fugat, Christo conciliat; amaritudo dulcis, lacrymae felices, salutaris afflictio. De qua re beatus
Abbreviated transcription (Latin):
mores di. De qͥb & ysaias ait. Non cni
qͥ in inferno sunt laudabunt te. neq
qui mortui st̃ benedicent te. Nam sic̃
dicit apłs. in nomine iĩu om̃e genu
flectat᷑. celestiũ. terrestriũ. & infernoꝵ
hic de solis infidelib ac ꝑtinacib debet
accipi dictum. qui nullam fiduciam
confessĩonis suȩ habere ꝓmerent᷑. Mi¬
rito gͦ hic sibi festinat dimitti. quia pꝰ
lucis occasum non restat nͥ sola retribu¬
tio meritoꝵ. In inferno aut̃ qͥs confite¬
bitur tͥ  subaudiendũ ad uemiani. sic̃
& salomon de impiis dicit. Quia dicent
int̾ se penitentiã habentes. & pre angͥ¬
tia spc̃ gementes. & cet̾a. Nam & diues
qui lazarũ uidebat in requie constitumꝰ
mala sua ꝓbat᷑. ẽẽ. confessꝰ. s non ẽ ad
uotum supplicationis auditꝰ. quia in
hoc mundo ꝓprie confessio dicit᷑. ubie
uenia repperit᷑. Et ut aliquam duuso¬
nem in his uerbis intelligere debeamr

Expanded text:
mores Dei, de quibus et Isaias: Non enim mores Dei, de quibus et Isaias: Non enim qui in inferno sunt, laudabunt te; neque qui mortui sunt, benedicent te . Nam cum dicit Apostolus: In nomine tuo omne genu flectetur, coelestium, terrestrium et infernorum , hic de solis infidelibus ac pertinacibus debet accipi dictum, qui nullam fiduciam confessionis suae habere promerentur. Merito ergo hic sibi festinat dimitti, quia post lucis occasum non restat nisi sola retributio meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Subaudiendum ad veniam; sicut et Salomon de impiis dicit: Quia dicent inter se, poenitentiam habentes, et prae angustia spiritus gementes , etc. Nam et dives qui Lazarum videbat in requie constitutum, mala sua probatur esse confessus , sed non est ad votum supplicationis auditus: quia in hoc mundo proprie confessio dicitur, ubi et venia reperitur. Et ut aliquam divisionem in his verbis intelligi debeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
onuertere dñe & eripe animã meã. sal¬
uum me fac ꝓpt̾ miscłiam tuã. Cũ dõ
dicit᷑ conuertere. iundictȩ relaxatio postu¬
exigat ultiones. Siue more nr̃o dicit᷑ do
conuertere. sicut auersi solent rogari.
qͥ aut respicere nolunt. aut subuenire
contempnunt. Eripe animã meã. ab
imminenti scilicet supplicio. qd̃ debetur
errantib. Auertit enĩ a nobis debitas
penas. cum eas relaxauerit benigna re¬
missio. Tongrue uͦ conuertere in peni¬
tentis prece ponit᷑. qd̾ sitisfacientib dñs
pollicet᷑ dicens. Conuertimini ad me.
& conuertar ad uos. Saluũ me fac ꝓpt̾
miscłiam tuam. Quã pulcherrime ista
supplicatio ꝓpriis ac ꝓficuis sermonib
explicatur. Saluũ se petit sieri. ñ scd̾m
merita sua. s ꝓpt̾ diuinam miscdiam
in qua dum fixa spes ponit᷑. uenia faci¬
dicat in morte nullũ esse memorẽ di.
dum uicina possit ampliꝰ ira iudicis
contremisci. S bene ꝑfidos dicimꝰ in me¬

Expanded text:
 et eripe animam meam; sal et eripe animam meam; salvum me fac propter misericordiam tuam. Cum Deo dicitur, Convertere, vindictae relaxatio postuexigat ultiones. Sive more nostro dicitur Deo, 29 Convertere, sicut aversi solent rogari: qui aut respicere nolunt, aut subvenire contemnunt. Eripe animam meam, ab imminenti scilicet supplicio, quod debetur errantibus. Avertit enim a nobis debitas poenas, cum eas relaxaverit benigna remissio. Congrue vero, convertere, in poenitentis prece ponitur; quod satisfacientibus Dominus pollicetur dicens: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos . Salvum me fac propter misericordiam tuam. Quam pulcherrime ista supplicatio propriis ac proficuis sermonibus explicatur! Salvum se petit fieri, non secundum merita sua, sed propter divinam misericordiam, in qua dum fixa spes ponitur, venia facidicat, in morte nullum esse memorem Dei, dum vicina possit amplius ira judicis contremisci: sed bene perfidos dicimus imme
Abbreviated transcription (Latin):
Sana me dñe qm̃ conturbata sunt om̃ia
ossa mea. In depͣcatione eadẽ ꝑseuerat.
Pio medico dicit᷑. egritudinẽ tabidã usq
ad interiora uenisse. ne differret auxiliũ.
cui imminere cognoscebat exitiũ. Ossa¬
hic ꝑ allegoriam fortitudinẽ mentis de¬
bemꝰ aduertere. quȩ cũ delicit uigor
om̃is elabit᷑. sicut & ossib quassis cõrpꝰ
minime continetur. Et anima mea
turbata est ualde. & tu dñẽ usq qͦ. He
corpꝰ intelligeres qd̾ ossa nominauit. ani¬
mam suã dixit. eẽ. turbatam. Bene aut̃
ualde dictũ est. ne clemens auditor pa¬
teret᷑ diutiꝰ differendũ. si nimis eum
ñ cognosceret fuisse turbatũ. Usq. quo:
subaudiendũ differs. qͥ usq ad finem
preces supplicum ñ soles ullatenꝰ obliuisci᷑
Supplicatio quippe ista magnis cõmendat᷑
angustiis. ut recepta sanitas. preciosior
possit agnosci. Et intuere quia ad iusti¬
ciam diũ semꝑ penitens iste refugit. &
consuetudinẽ eiꝰ benignitatis exposcit.

Expanded text:
 quoniam conturbata sunt omnia ossa mea. In deprecatione eadem perseverat. Pio Medico dicitur, aegritudinem tabidam usque ad interiora venisse, ne different auxilium, cui imminere cognoscebat exitium. Ossahic per allegoriam, fortitudinem mentis debemus advertere, quae cum deficit, vigor omnis elabitur, sicut et ossibus quassatis corpus minime continetur. Vers. 4. Et Anima mea turbata est valde: et tu, Domine, usquequo? Ne corpus intelligeres, quod ossa nominavit, animam suam dixit esse turbatam. Bene autem valde additum est, ne clemens auditor pateretur diutius differendum, si nimis eum non cognosceret fuisse turbatum. Usquequo subaudiendum, differs, qui usque ad finem preces supplicum non soles ullatenus oblivisci? Supplicatio quippe ista magnis commendatur angustiis; ut recepta sanitas pretiosior possit agnosci. Et intuere, quia justitiam Domini semper poenitens iste refugit, et consuetudinem ejus benignitatis exposcit.
Abbreviated transcription (Latin):
S hi cũ essent reb celestib impleti. ut
nichil terrenũ caꝑe debuissent. aniiul¬
uerte quid sequit᷑. saturati st̃ porcini
Oiniquitas execranda:. Audiebat sensꝰ
coꝵ mandata di. & illi saturabantur
sordib peccatoꝵ. nouoq modo bouls
çelestib pasti. maloꝵ fecib explebantur.
Porcina enĩ ad polluta respicit. quȩ int̾
cet̾a ueteris testam̃ti p̾cepta. inmunda
p̃notat᷑. Transmiserunt aut̃ reliquias
peccatoꝵ filiis suis. quando clamabant
singuis huiꝰ suꝑ nos. & suꝑ filios nr̃os.¬

Expanded text:
Sed hi cum essent rebus coelestibus impleti, ut Sed hi cum essent rebus coelestibus impleti, ut nihil terrenum capere debuissent, animadverte quid sequitur, saturati sunt porcina. O iniquitas exsecranda! Audiebat sensus eorum mandata Dei, et illi saturabantur sordibus peccatorum, novoque modo bonis coelestibus pasti, malorum faecibus explebantur. Porcina enim ad polluta respicit, quae inter caetera Veteris Testamenti praecepta immunda praenotatur. Transmiserunt autem reliquias peccatorum filiis suis: quando clamabant: Sanguis ejus super nos et super filios nos
Abbreviated transcription (Latin):
minine refugere uideat᷑. sic̃ in quinto
psilmo iam dictum ẽ. Non habitabit¬
uixta te malignꝰ. neq ꝑmanebunt in¬
iusti ante ocłoͣs tuos. Sic̃ & de can fcrip¬
tura dicit. Egressꝰ cam a facie dñi. habi¬
tabat in terra ꝓfugꝰ. Daturatos gͦ iuidos
dicit de innuindiciis. quȩ adño abscon¬
dita. id ẽ noscunt᷑. ẽẽ. ꝓbibita. Si uͦ in
bonam partẽ hoc positum lector accipi¬
as. ut ẽ illud. Quã magna multitudo
dulcedinis tuȩ dñe. quam abscondisti
tim̃tib te. & ꝑfecisti eam sperantib in
te. Enumerant᷑ beneficia. ut maior
ingratoꝵ ostendatur offensa. De abscom
gloriosa dispensatione facturꝰ. Uenite
ipsoꝵ. sensum significat om̃ino carna¬
lem. in qͦ mandata dñi tamq̃. in uen¬
tre recondita sunt. Et bene sensꝰ coꝵ
comparatꝰ est uentri. unde cibi spiria¬
les uelut uilissima purgam̃ta ꝓiecti st̃.
dum ab eis corrupta mente dilabunt᷑

Expanded text:
minime refugere videatur; sicut in quinto minime refugere videatur; sicut in quinto psalmo juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos ; sicut et de Cain Scriptura dicit: Egressus Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus . Saturatos ergo Judaeos dicit de immunditiis, quae a Domino abscondita, id est noscuntur esse prohibita. Si vero in bonam partem hoc positum lector accipias, ut est illud: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam absconditi timentibus te, et perfecisti eam sperantibus in te ! Enumerantur beneficia, ut major ingratorum ostendatur offensa. De abscondgloriosa dispensatione facturus. Ventrem ipsorum, sensum significat omnino carnalem, in quo mandata Domini tanquam in ventre recondita sunt. Et bene sensus eorum comparatus est ventri, unde cibi spirituales velut vilissima purgamenta projecti sunt, dum ab eis corrupta mente dilabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui humanũ genꝰ ꝯtraria dũo semper
uoluntate dilacerant. Precat᷑ etiam ut
a paucis id ẽ ab apłis diuidant᷑ incredu¬
li. dum a terra huiꝰ mundi uiciosa se¬
parati: Suertunt᷑ ad dñm. Eorũ qͥppe
uiuante dño p̃dicatione factum ẽ. ut
tam isrłite quã gentes a terrena iniqui¬
tate diuisi. xp̃m sequerent᷑ auctorem.
Supplanta eos. hic in bono positum ẽ.
Supplanta  enĩ. & illi accipiendi sunt
qͥ dampnatis crrorib ad rectas semitas
transferunt᷑. In uita ipsoꝵ qd̃ addidit.
hoc est in mundo isto dum uiuunt¬
ubi penitentie locꝰ est. ubi clamatur
ad dñm. ñ tantũ ore quam mente.
ubi recipiunt᷑ purissime supplicantes.
De absconditis tuis adimpletꝰ est uent̾
eoꝵ. saturati sunt porcina. & relique
Abscondita dĩ. & in bono & in malo pos¬
sumꝰ congruent̃ accipere. quia omne
peccatũ illi ab ominabile atq a ꝯspectu
eiꝰ extraneum ẽ. quamuis eiꝰ noticiam

Expanded text:
qui humanum genus contraria Domino semper qui humanum genus contraria Domino semper voluntate dilacerant. Precatur etiam, ut a paucis, id est ab apostolis dividantur increduli: dum a terra hujus mundi vitiosa separati, convertuntur ad Dominum. Eorum quippe, juvante Domino, praedicatione factum est, ut tam Israelitae quam gentes a terrena iniquitate divisi, Christum sequerentur auctorem. Supplanta eos, hic in bono positum est; supplantati enim et illi accipiendi sunt qui damnatis erroribus ad rectas semitas transferuntur. In vita ipsorum quod addidit, hoc est in mundo isto, dum vivuntubi poenitentiae locus est; ubi clamatur ad Dominum, non tam ore quam mente; ubi recipiuntur purissime supplicantes.de absconditis tuis adinpletus est uenter eorum. saturati sunt porcina uel, sicut Abscondita Dei et in malo, et in bono possumus congruenter accipere: quia omne peccatum illi abominabile, atque a conspectu ejus extraneum est, quamvis ejus notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad rectam semitã reducunt᷑. Eripe
animã meã ab impio. utiq adiabolo.
Qui merito impiꝰ dicit᷑. quia piis seꝑ
contrariꝰ approbat᷑. Eripe. fac resur¬
gere. qd̾ impletũ. eẽ. manifestum est:
Frameã tuam. Breuit̃ ꝯclusum est. qͥd
sit anima dr̃ saluatoris. Framea enĩ
est patris. quando ꝑ ipsam diabolum
uicit. ꝑ ipsam mundũ a sordida suꝑsti¬
tione purgauit. ꝑ ipsam debellata est
captiuitas. que humani generis sobolẽ
possidebat. Frameam uͦ diximꝰ multaꝵ
esse significationũ. mͦ cunctũ. mͦ loricã.
mͦ glãdium significat bis acutũ. quȩ tũ
om̃n ad̃strumenta armoꝵ certũ ẽ ꝑtine¬
re. Nemento aut̃ qd̾ in hoc uersu qͥn¬
ta species definitionis est. que grece cata
antilexin. latine aduerbiũ dicit᷑. Uno
enim uerbo definiuit quid sit anima
fit oratio ꝓ uideis. qͥ diaboli potestate
constricti. nefariis erant ausib incitan¬
di. Demones enĩ st̃ inimici manꝰ dñi.

Expanded text:
ad rectam semitam reducuntur. Eripe ad rectam semitam reducuntur. Eripe animam meam ab impio; utique a diabolo, qui merito impius dicitur, quia piis semper contrarius approbatur. Eripe: fac resurgere, quod impletum esse manifestum est. Frameam tuam. Breviter conclusum est quid sit anima Domini Salvatoris; framea est enim Patris, quando per ipsam diabolum vicit; per ipsam mundum a sordida superstitione purgavit; per ipsam debellata est captivitas, quae humani generis sobolem possidebat. Frameam vero diximus multarum esse significationum: modo contum, modo loricam, modo gladium significat bis acutum; quae tamen omnia ad instrumenta armorum certum est pertinere. Memento autem quod in hoc versu, quinta species definitionis est, quae Graece κατὰ τὴν λέξιν, Latine ad verbum dicitur; uno enim verbo definivit quid sit anima fit oratio pro Judaeis, qui diaboli potestate constricti, nefariis erant ausibus incitandi. Daemones sunt enim inimici manus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
rati st̃̾ pͥncipes iudeoꝵ. qͦ auctore fre¬
inuerunt. & tam̃ multo peiores effecti
sunt. Diquidẽ diabolꝰ dñm temptauit.
cruci aut̃ istoꝵ insania crudelis affixit.
Catulum aut̃ leonis dixit reliquũ popłm
iudeoꝵ. qui se diaboli filios effecerunt.
Sic erum de ipsis in eiuũgło dicitur. Uos
ex patre diabolo estis. Habitans in abdi¬
tis. ꝑmanens in insidiĩs. Detestabiliũ
siquidẽ hominũ ꝯsuetudo est mala uo¬
ta tegere. ut latent̾ ad effectum possint
meã ab impio. frameã tuã. Tercia sectio
beate orationis intrat᷑. Exurge in pecra¬
tores dicit. quẽ illi putant more huma¬
no posse quiescere. ut cognoscant iugi¬
lare. dum coꝵ ñ ꝑmittunt᷑ iniquitates
excrescere. Preueni aut̃ dixit. ut ante
subuertantur. quam peccata ꝑficiant
hunc sensum bene aptari. Dcelerati¬
misceri ñ ꝑmittunt᷑ in licitis. Subuer¬
tunt᷑ enĩ & illi felicit̾. qͥ de pͣuis ui iis¬

Expanded text:
rati sunt principes Judaeorum, quo auctore frerati sunt principes Judaeorum, quo auctore fremuerunt; et tamen multo pejores effecti sunt, siquidem diabolus Dominum tentavit, cruci autem istorum insania crudelis affixit. Catulum autem leonis dicit reliquum populum Judaeorum, qui se diaboli filios effecerunt. Sic enim de ipsis in Evangelio dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Habitans in abditis: permanens in insidiis. Detestabilium siquidem hominum consuetudo est mala vota tegere, ut latenter ad effectum possint meam ab impio, frameam tuam. Tertia sectio beatae orationis intratur. Exsurge in peccatores dicit, quem illi putant more humano posse quiescere; ut cognoscant vigilare, dum eorum non permittuntur iniquitates excrescere. Praeveni autem dixit, ut ante subvertantur quam peccata perficiant. hunc sensum bene aptari 57 sceleratiiscere non permittuntur illicitis. Subvertuntur eni
Abbreviated transcription (Latin):
non etiam corde locuti st̃. quia sceleratoꝵ
mos est illa frequent̾ sermone defend̾e.
quȩ noscunt᷑ conscientia teste dampnare.
Proicientes me nc̃ circum dedert᷑. oculos
suos statuerunt declinare in terrã. Pro¬
icientes. extra ciuitatẽ eicientes. Nunc
circumdederunt. ñ obsequio s furore.
quando cruci eũ constat affixum. Nc̃
aut̃ qd̾ dictum ẽ. p̃sens tempꝰ posuit
ꝓfuturo. qd̾ apud ꝓpħ̾as. eẽ. noscitur
usitatum: Sequitur. Ocłos suos sta¬
tuerunt declinare in terram. Dicit
hoc ẽ iudei apilato. quando eis dixit.
Tollite eum. & scdm legẽ ur̃am crucifi¬
gite eũ. Qd̃ auide suscipientes & uotũ
sue crudelitatis implentes. merito feraꝵ
seuicie comparant᷑. Leonem diximꝰ &
diabolum dici. & xp̃o sepiꝰ comparari.
Qui modus locutionis int̾ ꝓpria scriptu¬
rȩ diuine recipiendꝰ ẽ. hic tam̃ euident̃
diabolum designat. Ipsi eiuĩ iuste compa¬

Expanded text:
non etiam corde locuti sunt: quia sceleratorum non etiam corde locuti sunt: quia sceleratorum mos est illa frequenter sermone defendere, quae noscuntur conscientia teste damnare.Projicientes me nunc circumdederunt me: oculos suos statuerunt declinare in terram. Projicientes, extra civitatem ejicientes; nunc circumdederunt non obsequio, sed furore, quando cruci eum constat affixum. Nunc autem quod dictum est, praesens tempus posuit pro futuro, quod apud prophetas esse noscitur usitatum. Sequitur: Oculos suos statuerunt declinare in terram. Dicit hoc est Judaei a Pilato, quando eis dixit: Tollite eum, et secundum legem vestram crucifigite eum , quod avide suscipientes, et votum suae crudelitatis implentes, merito ferarum saevitiae comparantur. Leonem diximus, et diabolum dici, et Christo saepius comparari. Qui modus locutionis inter propria Scripturae divinae recipiendus est; hic tamen evidenter diabolum designat. Ipsi enim juste compa
Abbreviated transcription (Latin):
expostulat. Hec aut̃ comparatio uenit
ab auib. que caros filios alaꝵ suaꝵ ex
mam meã circum dederunt. Uersus
hic est om̃ino diligentiꝰ intuendus.
Afacie impioꝵ. demones significat. qui
excitatũ popłm iudeoꝵ in necem dñi
ardore precipiti compulerunt. Hacies
enum ipsoꝵ truculenta p̾sentia fuit. sic̃
in eiũgło de uida dicit. Intrauit in illũ
sithanas. Sic gͦ actum est. ut instigati¬
one demonũ inimici eiꝰ iudei animam
ipsiꝰ id ẽ uitã tẽꝑalẽ eriꝑe uoluissent.
Uan & ipsum uerbũ circiundederunt.
euiigłice narrationis expͥmit ueritatẽ.
quando cum gladĩs & fustib eũ insanoꝵ
turba circumdedit. Adipem suum
Concludunt adipem. qui multa uoraci¬
tate pinguescunt. sic̃ udei scelerum nuie¬
tate siginati:uere intelligentiȩ acumina
ꝑdiderunt. Restabat aut̃ ut qͥ pinqui¬
ssima inmanitate tumuert̃. suꝑba soqͦ¬
rentur. Et bene hic dixit tantũ ore

Expanded text:
expostulat. Haec autem comparatio venit expostulat. Haec autem comparatio venit ab avibus, quae charos filios alarum suarummam meam circumdederunt. Versus hic est omnino diligentius intuendus. A facie impiorum, daemones significat, qui excitatum populum Judaeorum in necem Domini ardore praecipiti compulerunt. Facies enim ipsorum, truculenta praesentia fuit; sicut in Evangelio de Juda dicit: Intravit in illum Satanas . Sic ergo actum est, ut instigatione daemonum inimici ejus Judaei animam ipsius, id est vitam temporalem eripere voluissent. Nam et ipsum verbum circumdederunt evangelicae narrationis exprimit veritatem, quando cum gladiis et fustibus eum insanorum turba circumdedit. Vers. 11. AdConcludunt adipem, qui multa voracitate pinguescunt; sic Judaei scelerum nimietate saginati, verae intelligentiae acumina perdiderunt. Restabat autem ut qui pinguissima immanitate tumuerunt, superba loquerentur. Et bene hic dixit tantum ore,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qͣndo eũ crucifigere decreuerunt
Custodi me dñe ut pupillani ocłi. subũ¬
bra alarũ tuaꝵ ꝓtege me. Per scemaicon
que latine d̾r imaginatio. pupillȩ se ocli
dñs comparauit. Pupilla est enĩ. in
medio posita ꝑspicua pars oculi. quaar¬
porũ colores uaria qualitate disceriumꝰ
dicta a paruitate sui pupilla. quasi pu¬
silla. Huic conuenient̾ comparatꝰ est
xp̃c. cui datũ est in suo uidicio iustos a
peccatorib segregare:Aptissime itaꝙ
petit custodiri se ut pupillam oculi
quando & ꝑ ipsam res iusuales disceris¬
mꝰ. & in nr̃o corpore nichil prestantꝰ
muenit᷑. Sequit᷑. Sub umbra alarii
tuaꝵ ꝓtege me. Hic aluid introduci
schema. qd̾ grece parabole. latine ompl¬
ratio dr̃. quando sibi genꝰ dissimile i
aliqua communione socut᷑. Paterius
num ꝓtectionib ale sunt comparate.
Miscdia quippe & caritas. quasi ale sunt
patris. quib se ꝓtegi congruenter

Expanded text:
sunt quando eum crucifigere decreveruntsunt quando eum crucifigere decreveruntCustodi me, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege me. Per schema icon, quae Latine dicitur imaginatio, pupillae se oculi Dominus comparavit. Pupilla est enim in medio posita perspicua pars oculi, qua corporum colores varia qualitate discernimus: dicta a parvitate sui pupilla, quasi pusilla. Huic convenienter comparatus est Christus, cui datum est in suo judicio justos a peccatoribus segregare. Aptissime itaque petit custodiri se ut pupillam oculi, quando et per ipsam res visuales discernimus, et in nostro corpore nihil praestantius invenitur. Sequitur, sub umbra alarum tuarum protege me. Hic aliud introducitur schema, quod Graece parabole, Latine comparatio dicitur, quando sibi genus dissimile in aliqua communione sociatur. Paternis enim protectionibus alae sunt comparatae. Misericordia quippe et charitas, quasi alae sunt Patris, quibus se protegi congruenter
Abbreviated transcription (Latin):
Qui clamat qm̃ exaudit᷑. utq purꝰ inno¬
cens & immaculatꝰ agnoscit᷑. Nam con¬
fident᷑ orauit qm̃ se exaudiri posse de
concientie pur ate p̾sumpsit. Intel¬
ligamꝰ aut̃ qd̾ dicit. inclina aurẽ tuã:
qm̃ ad eum ꝑ sẽ ñ ualet humana infix¬
mitas ꝑuenire. Sic enĩ exiudit cum se
benignꝰ indulserit. & clementiã suam
ante largit᷑. ut possit supplicantiũ uota
tiam miscdłiaꝵ in se iuste fieri dep̃catu.
quia mirũ. ẽẽ. ñ poterat. nisi qd̾ sub ali¬
qua fuisset nouitate conspectũ. Signifsi¬
cat enim nirabilia que in carne facturꝰ
erat. quȩ uideus popłs & si uniuersꝰ ñ
credidit. tam̃ sub ammiratione conspexit
Saluos facis sperantes in te. id ẽ in ȩt̾na
uita constitues. Nam frequent̃ illi ma¬
gis in hoc mundo trucidati st̃. qͥ eiꝰ noni¬
ni crediderunt. Pulchre aut̃ dixit. a
resistentib dexterȩ tuȩ. Dextera enim
patris est filiꝰ. cui uidei repugnare nisi

Expanded text:
Qui clamat, quoniam exauditur, utique purus, innoQui clamat, quoniam exauditur, utique purus, innocens et immaculatus agnoscitur. Nam confidenter oravit, quoniam se audiri posse de conscientiae puritate praesumpsit. Intelligamus autem quod dicit: Inclina aurem tuam: quoniam ad eum per se non valet humana infirmitas pervenire. Sic enim exaudit, cum se benignus indulserit, et clementiam suam ante largitur, ut possit supplicantium vota tiam misericordiarum in se juste fieri deprecatur, quia mirum esse non poterat, nisi quod sub aliqua fuisset novitate conspectum. Significat enim mirabilia, quae in carne facturus erat, quae Judaeus populus, etsi universus non credidit, tamen sub admiratione conspexit. Salvos facis sperantes in te, id est in aeterna vita constitues. Nam frequenter illi magis in hoc mundo trucidati sunt, qui ejus nomini crediderunt. Pulchre autem dicit: A resistentibus dexterae tuae. Dextera enim Patris est Filius, cui Judaei repugnare nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestis patriȩ munera ꝑuenimus.
S: quid est hoc qd̾ priꝰ gressꝰ dixit. sta¬
timq uestigia subiungit: Gressꝰ dici¬
mus. quib mouem᷑ de loco ad locum
Nis merito comparant᷑ actꝰ humani. qͥ
nos de uno negotio in aliud ducunt. &
ꝑ tempora uitȩ nr̃e diuersa qualitate
transponunt. Uestigia uͦ dicunt᷑ signa
plantarũ. que relinquimꝰ transcuntes.
fideles suos apłos congruent̃ accipimꝰ
in qͥb pꝰ ascensionẽ głosam religionis
catholice signa dereliquit. Ialis gͦ sensꝰ
est. Custodi me in mandatis tius. ut
imitantes me minime moueant᷑ abste.
Bene siquidẽ sequax pergit. ubi ille qui
exemplum prebet rectꝰ incesserit. Ego¬
clamaui qm̃ exaudisti me d̾s. inclina
aurem tuã mͥ & exaudi uerba mea:
Sadam sectionem sc̃ẽ orationis ingredit᷑.
Sed ꝑscrutandum ẽ cum dici soleat ex ui¬
disti me. quia clamaui: cur hec senten¬
tia ordinẽ uideat᷑ habere conuersum

Expanded text:
ad coelestis patriae munera pervenimus. ad coelestis patriae munera pervenimus. Sed quid est hoc quod prius gressus dixit, statimque vestigia subjungit? Gressus dicimus, quibus movemur de loco ad locum: his merito comparantur actus humani, qui nos de uno negotio in aliud ducunt, et per tempora vitae nostrae diversa qualitate transponunt. Vestigia vero dicuntur signa plantarum, quae relinquimus transeuntes. fideles apostolos congruenter accipimus, in quibus post ascensionem gloriosam, religionis catholicae signa dereliquit. Talis ergo sensus est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum praebet rectus incesserit. ina aurem tuam mihi, et exaudi verba mea. Secundam sectionem sanctae orationis ingreditur. Sed perscrutandum est, cum dici soleat: Exaudisti me, quia clamavi: cur haec sententia ordinem videatur habere conversum?