comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante ad iusticiam redeant: quã sese tra iudicis in extinguibili¬
ter exengͣuat. ne ultimo flagello de prehensi. simul eis finiat᷑
uita cũ culpa. Flagellum namq tc̃ diluit culꝑam: cũ muta¬
uerie uitam. Nam cuius mores non mutat: non expiat actiones.
Omis gͦ diuina ꝑcussio. aut purgatio in nob̾ uitȩ presentis est.
aut initium penȩ sequentis. Ipter eos enim qui ex flagello
flagellatur iniquus & corrigit᷑. audire preceptum noluit
audiuit dolorẽ. Dolor gͦ in precepto fingit᷑ ei : quia malis oꝑib
quasi precepti uice dolore cohibetur. De his uero quos damp¬
nant flagella non libant: dicit᷑. ꝑcussisti eos nec doluert̃:
attriuisti eos. & renuerunt acciꝑe disciplinam. His flagella ab
ad inferos deorsum. Quantũ ad presentẽ etenĩ ꝑcussionem
spectat recte dicit᷑. ignis exarsit ab ira mea: quamtũ uͦ ad
ȩternam dampnationẽ apte mox subditur & ardebit usq

Expanded text:
ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello flagellatur iniquus et corrigitur, audire praeceptum noluit, dolorem audivit. Dolor ergo in praecepto fingitur ei qui a malis operibus quasi praecepti vice dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella, non liberant, dicitur : Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et noluerunt accipere disciplinam; his flagella ab ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque
Abbreviated transcription (Latin):
ciens feriendo corrigit: ad hoc flagellum emittit ut parcat. Cum
uero eius uitam in peccato ꝑmanentẽ feriendo concludit: flagel¬
lum emittit. sed nequaquã parcit. Qui enim flagellũ emisit ut
parceret: ad hoc emittit quandoq ne parcat. In hac namq uita
dñs tantomagis studet ut parcat: quamtomagis exspectando
flagellat: sicut ipse uoce angeli ad iohannẽ ait. Ego quos amo¬
redarguo & castigo. Et sicut alias dicit᷑. Quẽ diligit dñs casti¬
gat : flagellat omnẽ filium quẽ recipit. Econtra aut̃ de flagello
dampnationis scriptum. ẽ. In oꝑib manuũ suarum comprehen¬
sus est peccator. De quo ꝑ ieremiã dñs dicit. dũ incorrigibiliter
delinquentes populos uidet. quos non iam sub disciplina filio
uerbis aliis declarat᷑. Quid clamas suꝑ contricione tua. Insa¬
nabilis.ẽ. dolor tuus. Unde hoc semꝑ electi p̃uident. ut

Expanded text:
ties feriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat. Cum ties feriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat. Cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: Ego quos amo, arguo et castigo . Et sicut alias dicitur: Quem diligit Daminus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Econtra autem de flagello damnationis scriptum est: In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filiosverbis aliis declaratur: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde hoc semper electi provident, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bit tͥ. Quamuis hac in re ꝑ obumbrationis uocabulum
incarnandi dei utraq pocuit natura signari. Umbra enim a
lumine format᷑ & corpore. Dñs aut̃ ꝑ diuinitatẽ lumen est:
corpus. Quia gͦ lumen incorporeum in eius erat utero corporandũ:
ei quę incorporeum concȩpit. ad corpus dicit᷑. Uirtus alcissimi
obumbrabit tͥ. id est corpus inte humanitatis acceꝑit corporeiun
lumen diuinitacis. Sed iam de iniquo quolibet qđ cȩpimus
exsequamur. Collit gͦ eum uentꝰ urens: quia uidelicet ma¬
lignus sꝑs eum quẽ nunc succendit igne ꝑuersȩ concupi¬
scentiȩ. rapit postmodum ad flãmas gehennȩ. Sequit᷑. Et¬
uelut turbo rapiet raptet eum de loco suo. Locus ꝑuersoꝵ. ẽ.
temporalis uitȩ delectacio: & carnalis uoluptas. Quasi tur¬
bine gͥ unusquisq de loco suo rapit᷑: eum a cunctis suis
delect̾acionib extremo territus die separat᷑. De quo extremo die apte

Expanded text:
bit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum bit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est, tem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obrumbabit tibi; id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. Sequitt turbo rapit eum de loco suo. Locus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo extremo die apte
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis solet: qui dirit. Sedebo in monte testamenti. in
laterib aquilonis : ascendam suꝑ altitudinẽ nubium.
Ab huius gͥ urentis uenti. uniꝰcuiꝰq electi mens adusti¬
one temꝑatur. quando in ea uitioꝵ feruor extinguitur: & desi¬
dioꝵ carnalium flamina frigescit. Uude &e scã ȩccłia inspon¬
si sui laudib leta clamat. Sub umbra illius quam desida¬
ueram sedi. De huius ardoris temꝑie ei ꝑ ysaiã ꝓmittence
dño dicitur. Pro saliunca ascendĩt abies: & ꝓ urcica crescłt
myrtus. Pro saliunca namq in ea ascendit abies: dum in
scõꝵ. corde ꝓ abiectione terrenȩ cogitacionis. altitudo suꝑnȩ
concẽplationis exoritur. Uircica uero ignee omnino nacurȩ. ẽ.
crescit mirtus: cum iustoꝵ mentes a prurigine & ardore
uitioꝵ. ad cogitacionũ temꝑiem tranquillitatẽq ꝑueniunt.
dũ iam terrena non appecunt. dum flãmas carnis. deside

Expanded text:
Aquilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in Aquilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium . Ad hujus igitur urentis venti uniuscujusque electi mens adustione temperatur, quando in ea vitiorum fervor exstinguitur, et desideriorum carnalium flamma frigescit. Unde et sancta Ecclesia in sponsi sui laudibus laeta clamat: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . De hujus ardoris temperie ei per Isaiam promittente Domino dicitur: Pro saliunca ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus . Pro saliunca namque in ea ascendit abies, dum in sanctorum corde pro abjectione terrenae cogitationis altitudo supernae contemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae est. crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideri
Abbreviated transcription (Latin):
auis nec intuitus ẽ ooulos uulturis: quia & si uidit eum quẽ
in morte tenuit. uidẽ noluit quanta uitȩ nr̃ȩ gła de eius mor¬
te sequeretur. Ilude ad crudeluatem qͦ ꝑsequutionis exarsit: uer¬
ba uitȩ ꝑciꝑe renuit. predicatores regni celoꝵ. ꝓhibendo. seuiendo.¬

Expanded text:
avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae percipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, s
Abbreviated transcription (Latin):
Ruito g mediator dei  hominũ redemptor nr̃ uulturis ap¬
pellatione signat᷑: qui manens in altitudine diuinatati soe
quasi a quodam uolacu sublimi. cadauer motalitatis nis con¬
speri in infunis: ce sese de celestib adima sũmisie: fieri quipe¬
mortem apud nos qui apud se erat inmortalis inuenit. Sed huius uul¬
turis oculus. fuit ipsa intentio nrę resurrectionis: quia ipse ad tri¬
duum mortuus. ab ȩterna nos morte lib̾auit: Ille gͦ ꝑfidus udeaꝵ
populus. mortalẽ iudit : sed quod morte sua nrãm mortẽ destrueret
minime attendit. Consperit quidẽ uulturem. sed oculos uulturis
non aspexit: qui dum humilitatis eius uias quib nos ad altu sub¬
leuauit considare noluit. semitam auis ignorauit. Neq enim
pensare studuit. qđ eius nos humilitas leuaret ad celestia: &
mortis eius incentio reformaret ad uitã. Semitam gͥ ignorauit

Expanded text:
Recte ergo mediator Dei et hominum redemptor noster vulturis apRecte ergo mediator Dei et hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quipmortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit
Abbreviated transcription (Latin):
sione grẽ in ꝓfessionis & oꝑis unanimitate tenuerunt. Dicat
maiori uirtute claruit. quanto se in deũ acꝑxinitiꝰ maiori unan¬
mitate construixit. Sed hoc aurum ꝑfidiȩ est postmodum tenebris
obscuratum. Cuiꝰ ꝓfecto nigredinem ieremias ꝓpħa iatuens de¬
plorat dicens. Quom obscuratum ẽ aurum: mutatꝰ. e. color
optimus.: Aurũ namq obscuratum ẽ: qr in eis antiquus
ille fidei atq innocentiȩ splendor irruente ꝑfidia. malicie
se nocte fuscauit. Quia gͥ quid fuit audiuimꝰ. locus sciliet sa¬
phiri lapides eius. & glebȩ illius aurum: nẽ iam dilectus ille
deo populus cur canta hęo bona ꝑdiderit. audiamꝰ. Sequitua.
asumpsit. ascendendo ad ethera librauit.: Qiu apte ꝙͦ etiam
uulturis appellacione expͥmit᷑. Witur quippe dum uola. y le
iacens cadauer conspicit: ad esum se cadaueris deponioi. Et ple¬
rumq sic in morte capit᷑: dũ ad mortuũ animal de sũmis uenit

Expanded text:
sione gratiae, in professionis et operis unanimitate tenuerunt. De quisione gratiae, in professionis et operis unanimitate tenuerunt. De quimajore virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majore unanimitate constrinxit. Sed hoc aurum perfidiae, est post 1482 modum tenebris obscuratum, cujus profecto nigredinem hic propheta intuens, deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus. Sequituassumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadaveris deponit; et plerumque sic in morte capitur, dum ad mortuum animal de summis venit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cognitionẽ fidei a peccatoꝵ suoꝵ tenebris. in clara luce
iusticiȩ cõmutatur. Tempus gͦ posuit tenebris: & uniuei¬
soꝵ finem ipse considerat. Uniuersoꝵ nomine. et electos
uoluit & reꝓbos conp̃hendi. Nã bona faciens & ordinans
deus. mala uero non faciens. sed abiniquis facta ne in¬
ordinate eueniant ipse disponens. considerat uniuersoꝵ
finẽ. & patienter tolerat omĩa: atq intuet᷑ electoꝵ termi¬
num. quod ex malo mutent᷑ ad bonũ. Incuet᷑ etiã rep¬
boꝵ finem : quo de malo oꝑe dignum se trahantur
ad supplicium. Uidit finem ꝑsequentis sauli quo
ꝓstratus diceret. domine quid me iubes facere. Uidit
finẽ quasi obsequentis discipuli: quod ꝓ cõmisso scelere
guitur laqueo stringeret: seq & peccantẽ puniret.
et deterius puniendo deciꝑet. Ulidit niniuitas delinquentes:
sed considauit finẽ delinquentiũ. pęnitentiã correctoꝵ Ali¬

Expanded text:
per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quod ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quod do malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed consid
Abbreviated transcription (Latin):
predicationẽ sonorus fiat. Quod bene ꝑ ysaiam dicit᷑. Qui con¬
fidunt in dño. mutabunt fortitudinẽ. forcitudinẽ mutamus:
cũ conuersi tanta fortitudine prȩsens scłm fugimus. quanta
hoc ante querebamus. Quia aut̃ male ab aduersariis catholi¬
coꝵ morib aute acta uita reputat᷑: recte subdit᷑. Tempus
posuit tenebris: & uniuersoꝵ finẽ ipse considerat. Tempus
posuit tenebris: iniquis uidelicet modũ quo iniqui. ẽẽ.
desistant. Unde eis ꝑ apłm dicit᷑. Eratis aliquando tenebrȩ
nceͣ aut̃ lux in dño.Sicut aliis qͦ discipulis isdem doctor
egregius dicit. Nox precessit dies aut̃ appinquauit: abicia¬
mus gͦ oꝑa tenebrarũ. & induamꝰ nos arma lucis. sicut
in die honeste ambulemus. Unde & in cantieis canticoꝵ ȩccłia
ueniente dicit᷑. Quȩ est ista quȩ ꝓgredit᷑ quasi aurora con¬
surgens: Apte enĩ ȩccłia aurore compata describit᷑: quȩ

Expanded text:
praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui conpraedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus. Quia autem male ab adversariis catholicorum moribus ante acta vita reputatur, recte subdposuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis per Apostolum dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arm. Unde et in Canticis canticorum Ecclesia veniente dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
infidelium corda transfixit. Et qui infirmus prius despectusq
fuerat ꝑ terrena negotia: fortis postmodum factus. ẽ. ad cęle¬
stia prȩdicamenta. Unde adhue subiungit᷑. Et lapis solutus¬
calore. in ȩs uertit᷑. Tẽ lapis calore soluitur. cum cor durũ
atq a diuini amoris igne frigidum. eodẽ diuini amoris
igne tangit᷑. & in feruore sp̃c liquatur : ut ad sequentem
uitam desidioꝵ estu ardeat. quã prius audiens insensi
bilis manebat. Ex quo ardore scilicet & emollit᷑ ad amorẽ
& roboratur ad oꝑationẽ: ut sicut prius durus fuerat
in amorẽ seculi. ita se postmodũ fortẽ exerat in amorẽ
dei : & quod antea audire renuebat. iã & credere &
predicare incipiat. Lapis gͦ solutus calore. in es uertit᷑
quia dura mens suꝑni amoris igne liquefacta. ad
ueram fortitudinẽ cõmutat᷑ : ut peccator qui prius in¬
sensibilis exstiterat. postmodum &e ꝑ auctoritatẽ fortis. & ꝑ

Expanded text:
infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subjungitcalore in aes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensibilis manebat. Vet. XVII. Ex quo ardore scilicet, et emollitur ad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per
Abbreviated transcription (Latin):
lint heretici de iusticiȩ suȩ contͣ nos elatione glori¬
ari: atq oꝑa sua ostentationis inflatione iactare: nosq ini¬
quos ut diximus. aut. ẽẽ. aut fuisse criminant᷑ ꝑ humilli¬
mã gͦ confessionem. & ueracem defensionẽ contra eos uir sc̃s
loquitur dicens. ferrum de terra tollitur. Ae si aꝑte dicat.
fortes uiri qui acutissimis linguarũ gladuis in hac acie de¬
fendendȩ fidei ferrum fiunt : Aliquando terra in infimis
actionib fuerunt. Peccanti quippe homini dictum ẽ. Teri
es: & in terram ibis. Sed de terra ferrum tollit᷑: cum fortis
ꝓpugnator eccłiȩ a terrena quam prius tenuit actione se¬
parat᷑. Non gͦ in eo despici quicquid fuit : qui iam accipi
ẽẽ quod non fuit. An non matheus in terra inuentus est: qͥ
terrenis negotũs implicatus. thelonei usib seruiebat: Sed
de terra ablatui in fortitudine ferri conualuit: Cuiꝰ uidelicet
lingua. quasi acutissimo gladio ęugłii administratione dñs

Expanded text:
lent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactare, nosque iniquos, ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem, et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur, dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes viri, qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed de terra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
fecto presentium gentilitatẽ circũiens. mundũ ꝑambu¬
latut uniuetsum. De quib ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et in ambu¬
labo in eis. An pes euis non erat. qui tentus in compedib
dicebat. ꝓ quo legatione fungor in catena. Sed eoꝵ
qui umbra mortis & lapis caliginis extiterunt pes hominis egen¬
tis oblitus est : quia in ipso initio nascentis ęccłiȩ. dũ scĩ apłi
nichil omnino ꝓficerent. ad predicandũ gentib deflexert̃:
sicut ipsi in suis actib dicunt. Uob̾ oportebat primũ loqui
uerbum dei. sed qm̃ repellitis illud & indignos uos iudi

Expanded text:
profectus praesentiam gentilitatem circumens, mundum perambuprofectus praesentiam gentilitatem circumens, mundum perambulavit universum. De quibus per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sancti apnihil omnino proficerent, ad praedicandum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judi
Abbreviated transcription (Latin):
cati sunt: quia nequaquã de iusticiȩ suȩ luce suꝑbiunt:
sed ꝑ humilitatis gratiam peccatoꝵ in se nigredinẽ confi¬
tentur. Unde etiam ab electoꝵ eccłia dicit᷑. Higra sum sed
formosa. Et iohannes ait. Si dixerimus quia peccatum nͣ
habemus nos ipsos seducimus. Qui uidelicet corui subsa¬
nantis ocitlum effodiunt: quia prauoꝵ ac ꝑuicatium hominũ
intentionẽ uincunt. Ex hoc itaq testimonio. si hic qͦ torrens
predicatio debet intelligi. lapidem caliginis &e umbrã morti
diuidit torrens a populo ꝑegrinante: quia scoꝵ predicatio
obduratas mentes reꝓboꝵ deserit: & ad pia humilium ᷤ cor¬
da conuercit. Unde adhuc subdit᷑. Eos quos oblitus .ẽ. pes
egentis hominis: & incuos. Quis hoc loco alius accipit᷑
egens homo. nisi ille de quo ꝑ paulum dicitur. qui ꝓpt̾
nos egenus factus. ẽ. cum diues ẽẽt. Cuius uidelicet egen¬
tis hominis pedes scĩ predicatores fuerunt : ꝑ quoꝵ ꝓ

Expanded text:
cati sunt, quia nequaquam de justitiae suae luce superbiunt, 578 sed per humilitatis gratiam peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab electorum Ecclesia dicitur: Nigra sum, sed formosa . Et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorobduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se corda convertit. Sequitur: Et eos quos oblitus est pes egentis hominis, et invios. - Quis hoc loco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: « Qui propter nos egenus factus est dum esset dives? » Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum
Abbreviated transcription (Latin):
re. Inore tenebant legẽ: sed legis ꝑ sequebant᷑ auctͥorẽ. Terra gͦ¬
de qua oriebat᷑ panis. in loco suo igne subuersa est: quia ui¬
dea in semetipsa & prius habuit legẽ quȩ reficeret: & post
inuidiam quȩ cõcremaret. De cuius adhuc descriptione sub

Expanded text:
re. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Rere. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Rede qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione sub
Abbreviated transcription (Latin):
Panem uidea dare consueuerat : quȩ legis uerba ꝓferebat
Quam uidelicet legem quia intelligere lam reꝓbi atq ex¬
planare non poterant: ꝓpħa ieremias in lamentis deplorat
erat. Sed hec terra in loco suo ssubuersa est: quia fideltũ
signa conspiciens inuidiȩ se face comcremauit. Quia enĩ
sepe inuidia de suꝑbia nasci solet: in loco sus igne ꝑũt
quȩ. iccirco arsit inuidia. quia suꝑbiam non reliquit. Terra gͦ quȩ
prius panem habuit. post igne subuersa est: qm̃ sẏnagoga quȩ
mandata dei ꝑ legem ꝓtulit. nascentẽ ȩccłiam ꝑsequens inuidiȩ
se igne consumpsit. An non ȩmulationis suȩ facib ardebat.
cum redemptoris nr̃i signa conspiciens. ꝑ quosdã suos diceret.
quid. facunꝰ quia hic hono multa signa facit. Alel certe. iui¬
detis quia nichil ꝓficimus: ecce tocus mundus pt eum uadit.
Uidebant unde conuerti debuerant: atq exide ꝑuersiores fi¬
ebant. Querebant extinguere: quẽ cernebant mortuos uuifica¬

Expanded text:
Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat,t eis . Sed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suQuid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivifica
Abbreviated transcription (Latin):
translati. Qui st̃ gͦ qui inmensa cordis duricia ꝓ obseu¬
ritate cordis quasi quidã lapis caliginis & umbra mor-¬
tis a ꝑegrinante scõꝵ populo diuiduntur : nisi hi qͦs
pes egentis hominis. ẽ. oblitus : id ẽ quos predicato¬
res diui uidelicet ꝑ humanitatẽ pauꝑes. ꝓ suꝑbie suȩ
tumore reliquerunt. eoꝵq omnino obliti sunt: dũ
predicationis suȩ semina ad solã fructificationẽ gen¬
tium transtulerunt. uos recte quoq et inuios uocat:
quia dum infidelitate sua obdurati sunt: uerbis iutȩꝰ cor uiã
prebre uoluerunt. Sed uidea hȩc quȩ sic obduruit. uel qualis
dudũ fuerit. uel quid post ꝑtulerit. audiamus. Sequitur

Expanded text:
ia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae suae tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
prebens terga feriat᷑. Qui tam̃ hoc ipsum quod curpit̾ ges¬
sit crubescens. ante ducis sui ocłos maiores ex ipsa uere¬
cundia iures sumit: tantaq post fortia exercet. quatinꝰ
& presentẽ głam uirtutis ꝑagat. et preterita ignomi¬
niã debilitatis tegat. Sic gͦ nonnumqͣm quidã in dei ser¬
uitio ex ante acta acrius debilitate roborant᷑: eosq ad
custodienda mandata. & futuroꝵ trahit desiđium. &
impellit memoria prȩteritoꝵ: ut hinc aduentura a mor
men aduersarii eccłiȩ dum sũmis p̾ditos uirtutib ui¬
derint. eisq in presenti uita unde derogent quia inue¬
nire nequaquã possunt. accusare illos de p̾teritis mo¬
liunt᷑. Sicut moy sen nr̃m manicheus impetit. in quo sequẽ¬
tium uirtutũ gratiam transacti homiculii conatur cul¬
pa fedare: in quo non attendit postmodum quã pa-¬
tiens ad sustinendũ. sed prius quã preceps ad feriendũ

Expanded text:
praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gespraebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor men adversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ non nisi in catholiea eccłia ueri mar tyres fiunt: di¬
catur recte. Auro lociis ẽ in quo con flatur. Qm̃ non
clareseit anima in fulgore ȩternȩ pulchritudinis: nisi ut
ita dicam prius hic arserit in officina caritatis. Pensan
dum preterea. ẽ. quod occulto onsilio omp̾e deus quos¬
dam ab ipsis erordiis suis innocentes custodiens. usq
ad uirtutũ sũma ꝓuheit: ut ętate crescente simulin
eis ꝓficiat et annoꝵ numerositas. et celsitudo mericoꝵ.
Alios uero in exordiis suis deserens. scaturientib u¬
tiis. ire ꝑ abrupta ꝑmictit : plerumq tam̃ etiam eos respicit.
&e ad sequendum se. scĩ amoris igne succendit: atq inolitas. in
eoꝵ cordib prurigines uicioꝵ. uertit in feruorẽ uircutũ: &
eo magis ignescunt ad desidium requirendũ pietatis dei:
quo magis erubescunt memoriã iniquitatis suȩ. Sicut sȩpe
contingit ut in pugnȩ certamine miles ante ducis sui
oculos consticutus. hostili uircuti turpit̾ cedat : & enaerui

Expanded text:
go non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit in officina charitatis. dum praeterea est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ thraitur fuerint liniam̃ta. Quis aut̃ mortis nomi¬
ne. nisi diabolus uocat᷑. De quo ꝑ quandam ministri sui
significationẽ dicitur. Et nom̃ illi mors. Cuius ille popu¬
lus umbra extit̾it : quia iniquitatẽ illius sequens. eius
in se imaginem expressit. Quid uͦ torrentis nomine.
uisi ille a conspectu tremendi uidicis ꝑ ultimũ ex amen
egrediens. atq electos & reꝓbos diuidens ignis uocatur.Ø

Expanded text:
e qua trahitur fuerint lineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egredien
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipsa irrigatio. scẽ predicationis intelligre uixta id quod
ꝑ sãlomtonem dicit᷑. Sculũ qui subsannat patrem et despi¬
cit partũ matris suȩ ÷ effodiant illum corui de torrentib.
ꝑuersi quippe dũ diuina iudicia reprehendunt: subsannant
patrẽ. Et quilibet heretici dum predicationẽ sc̃e eccłiȩ fecundi¬
tatemq illius deridendo contempnunt. quid aliud quã partũ
matͥs despiciunt.uã non inmerito eoꝵ qͦ matrẽ dicimus:
quia de ipsa exeunt. qui contͣ ipsam loquunt᷑: iohanne at¬
testante. qui ait. Anob̾ exicrunt: sed non erant ex nob̾. Nã si
fuissent ex nob̃: mansissent utiq nob̾cum. Corui uͦ de torren¬

Expanded text:
e ipsa irrigatio sanctae praedicationis intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi
Abbreviated transcription (Latin):
seruus ille in corde suo moram facit dñs meus uenire. & cȩꝑit
ꝑcutere conseruos suos. manducet aut̃ & bibat cum ebriis:
ueniet dñs serui illius in die qua non sꝑat. & hora qua ig¬
norat. hinc paulus discipulis dicit. Uos aut̃ fr̃s non estis
in tenebris: ut uos dies illa tanquam fur comprehendat.

Expanded text:
servus ille in corde suo: Moram facit dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos; manducet autem et bibat cum ebriis; veniet dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua ignorat . Hinc Paulus discipulis dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
mit eum tempestas. Quid hic noctẽ nisi absconditũ
tempus repentini exitus appellat. Tempestatis uero
nomine iudicii turbinem designat : quod etiam psal¬
mista testatur dicens. Deus manifestus ueniet: deus
noster & non silebit. Ignis in conspectu eus ardebit:
& in cireuitu eius tempestas ualida. De qua tem pe¬
state etiam sapientia ꝑ salomonẽ dicit. Ego quoq
in interitu ur̃õ ridebo : & subsannabo cũ uobis quod time¬
batis aduenerit. Cũ irruerit repentina calamitas : &
interitus quasi tempestas ingruerit. Et quia ipsa uen¬
turi exirus ignorantia nox uocat᷑. nocte opprimit eũ
tempestas: id ẽ turbo eũ diuini iudicii dũ ignorat appre¬
hendit. Hinc est namq quod ꝑ semetipsam ueritas dicit.
Si sciret patfamilias qua hora fur ueniret : uigilaret utiq
& non sineret ꝑfodi: domũ suã. Et uos estate parati:

Expanded text:
met eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos estote
Abbreviated transcription (Latin):
lantis. Ait enim. Pater abraham miserere mei. & mitte
lazarum ut intinguat extremum digiti sui in aqua:
& refrigeret linguam meam. quia crucior in hac flãma.
Quib uerbis nob̾ non hoc innocescit᷑. quia illic in tan¬
to ardore tc̃ ad sufficientiã refrigerii aquȩ stilla requirat᷑:
sed quod is qui de habundantia peccauerit. illi ȩstuanti
nimis inopia cremetur. Ulidimus eniꝰ in uerbis diuitis.
ex subcilissimo dei iudicio. qm̃ digna tali culpȩ pena
responderit. Agente namq inopia illie usq ad minima peten¬
da compulsus est: quia hic agente tenacia usq ad minima
neganda ꝑuenit. Quid retribui subtilius. quid districtius po¬
test. Guctam aquȩ petiit : qui micas negauit. App̾hendit
eum quasi aqua inopia. Non inmerito aquȩ. te̾ illa inopia
compͣat᷑. quia in inferno cruciat: qui susceptos in ꝓfun¬
dis absorbens. solet lacus nomine designari. Unde ꝑ ꝓpħã

Expanded text:
lantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte lantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam Quibus verbis nobis non hoc innotescitur quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namqda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
contra se in ꝑꝑetuũ ingemiscunt. Dicat gͦ. Aꝑit oculos suos
&e nichil inueniet: quia illic aꝑit ad supplicia. quos hic ad
miscdiam clausos tenebat. Aꝑit oculos. & pietatis fructũ
non inuenit: quos hic clausos tenuit cum inuenit. Tarde
qͦ illi oculos aꝑiunt. qui teste sapientia dampnationis suȩ
tempore dicturi referunt᷑. Quid nob̾ ꝓfuit suꝑbia. & di¬
uiciarũ iactantia quid contulit nob̾ Transierunt omia
illa tanqͣm umbra : & tanquã nuntius p̾currens. Uilia
& fugitiua fuisse quȩ tenuerant. iam amissa cognoset:
Quȩ quamdiu aderant. stultis eoꝵ cordib. & magna &e man¬
sura uidebant᷑. Sero diues aꝑuit oculos. quando lazarũ
requiescentẽ uidit: quẽ iacentẽ ante ianuam uidere con¬
tempsit. Intellexit ibi: quod hic facere noluit. In damp¬
natione sua cognoscere compulsus ẽ : quid fuit quod
ꝑdidit. quando indigentẽ ꝓximum non agnouit. De qͦ
ardencis diuicis: cuius tanta habundantia fure ępu¬

Expanded text:
ravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit. De quo ardentis divitis, cujus tanta abundantia fuit epu
Abbreviated transcription (Latin):
qui sanos se suis uirib exultant: siusq prȩcedentib meritis re¬
demptos se eẽ gloriant᷑. Quoꝵ ꝓfecto assertio inuenit᷑ sibi metipsi
contraria: quia dũ & innocentes se asserunt. & redemptos. hoc ip
sum in se redemptionis nomen euacuant. Om̃is namq qui re¬
dimitur. ex aliqua ꝓculdubio captiuitate libatur. linde gͦ qͥli¬
bet iste redemptus ẽ: si prius non fuit sub culꝑa captiuus.
Liquet itaq quia multum desipit: quisq hȩc sapit. Hominis
quippe meritum suꝑna grã non ut ueniat inuenit. sed post¬
quam uenerit facit: atq & ad indignam mentẽ ueniens oł
dignam sibi exhibet ueniendo: & facit in ea meritũ qđ re¬
muneret. qui hoc solum inuenerat quod puniret. libet int̾
hȩc mentis oculos ad illũ latronẽ ducere. qui de fauce ascen¬
dit crucem: de cruce paradisum. Intueamur qualis adpatibu¬

Expanded text:
qui se sanctos suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis requi se sanctos suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur; quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis contraria; quia, dum innsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec sapit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atque dignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod puniret. Libet inter haec mentis oculos ad illum latronem reducere qui de fauce ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibu
Abbreviated transcription (Latin):
pere eande sapientiã mereremur: Huiꝰ itaq sapientiȩ ho¬
mo prȩcium nescit: quia quisquis a brutis animalib ra¬
cionis intellectu discretus ẽ: qm̃ suis meritis non sit saluatus
intelligit: nichil se dedisse honi oꝑis ut ad fidem ueniret ag¬
noscit. Quasi enim ad ꝑcipiendam sapientiam prȩciũ dare est.
cognoscendum dm̃ actionis suȩ mercede preuenire. Non ẽẽ huiꝰ¬
sapientiȩ precium cognouerat: qui dicebat. Quis prius dedit
ei. & ret̾buet᷑ ei: hinc iterum scriptum ẽ. Gratia salui facti
ut ne quis głietur. Hinc de semetipso loquit᷑ iterum dicens.
Grã dei sum id qd sum. Ex cuius nimirũ aspiratione grẽ quia
uircutũ oꝑa ꝓtinus in corde generant᷑. ut ex libero qͦ arbicͥo
subsequat᷑ actio. cui post hanc uitam retributio ȩterna respondeat¬
ilico adiecit. Et grã eius inme uacua non fuit. Sed sunt non nulli

Expanded text:
pere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae hopere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam quod suis meritis non sit salvatus intelligit, nihil se dedisse boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae mercede praevenire. 63. Gratis est, pretium cognoverat, qui dicebat; Quis prior dedit illi, et retribuetur ei . Hinc iterum scriptum est: Gratia salvi facti peribus, ut ne quis glorietur . Hinc de semetipso loquitur iterum, dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Ex cujus nimirum aspiratione gratiae quia virtutum opera protinus in corde generantur, ut ex libero quoque arbitrio subsequatillico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli,
Abbreviated transcription (Latin):
tibili mortalit᷑ uiuunt. aurũ quide eẽ. possunt. obrixũ
omĩno non possunt: quia corpus quod corrumpit᷑ aggra¬
cogitantẽ. Nã quamuis in hac uita ex magna iusticiȩ
clarirate resplendeant: nequaquã tam̃ ad puruni pec
rimus quia peccatum non habemꝰ. nos ipsos seducimus. & ue¬
ritas non est in nob. Affirmanteᷤᷤ iacobo. qui astruit dicens. In
multis enĩ offendimus om̃s. ꝓpħa etiam deprecante. qui ait.
Lon intres in iudicium cũ seruo tuo: qtua non iustificabitur
in conspectu tuo om̃is uiuens. Atirũ gͦ obrixum illi nuncu
pant᷑. qui in ea in qua st̃ conditi innocentia ꝑdurantes &e fui¬
gent claritate iusticiȩ. & nullis uel minimis maculantur
redem ptor humani generis mittendiis fuio: ne quis sp̃e
in his quos in adiutorio hominũ sepius apparusse didi¬
cimus angelis poneret: dictũ ẽ non dabit᷑ aurum obri

Expanded text:
tibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse tibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse omnino non possunt, quia corpus, quod corrumpitur, aggraHomines justi quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum sordrimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veis non est ; et affirmante Jacobo, qui astruit, dicens: In multis enim offendimus omnes . Propheta etiam deprecante, qui ait: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . A qui in ea quae sunt conditi innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculantur redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepius apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur obri
Abbreviated transcription (Latin):
dedicȩ presentis uitȩ curis & sollicitudinib ꝑturbant᷑: & ieciro
euisde sapientiȩ tranquillitate ꝑfrui nequaquã possunt: recte¬
uisi scłariũ mentiũ amara inquietudo signat᷑. Quȩ dum se
uicissim inimicitiis impetunt : quasi aduersantes se undȩ col¬
lidunt. Recte etenim mare uita scłariũ dicit᷑: quia dum ꝓcel¬
losis actionũ motib concitat᷑. ab internȩ sapientię quiete
atq stabilitate disiungit᷑. Quo contra bene ꝑ ꝓpħam dicitur
Suꝑ quẽ requiescit sp̃s m̃s. nisi suꝑ humilem & quietum ce
trementẽ sermones meos. Aterrenis aut̃ mentib tanto lon¬
gius sꝑs fugit : quanto apud has quietem non inuenit. Hinc
c̃. enĩ qd̵ de quib dam ꝑ psalmistam dicit᷑. Contricio & infȩ¬
licitas in uiis eoꝵ: & uiam pacis non cognouerunt. A qua nimirum con

Expanded text:
deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas in vi
Abbreviated transcription (Latin):
sũmentur mille anni. Millenario enim numero non quantitatẽ
tẽporis. sed uniuersitatẽ qua regnat ȩccłia designauit. Antiquus
aut̃ serpens ligatus catena in abyssum mittit᷑ : quia religatꝰ a bo¬
noꝵ cordib. apud reꝓboꝵ mentes reclusus. eis atrocius dñatur.
Qui paulo post qͦ de puteo abyssi educi describit᷑ : quia de iniquoꝵ
cordib ncͣ occulte seiuientib tẽ accepta contͣ ȩccłiam potestate in
iuim aꝑtȩ ꝑsecutionis erumpit. Hȩc itaq abẏssus in qua nunc
diabolus seruat᷑. occultus. non ẽẽ in se sapientiã dicit : quia alię¬
nam se a uera sapientia iniquis oꝑib ostendit. Dũ enĩ maliciã
quisq tegit in corde. ore aut̃ blandimenta exibet. dum cogita¬
tiones suas duplicitate obnubilat. dum puritatis uerba quasi
fatuitatẽ deuitat. dum uias simplicis innocentiȩ declinat: quasi
hab̾e abyssus dei sapientiã recusat. Et qr huic mundo mentes

Expanded text:
sumentur mille sumentur mille temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes
Abbreviated transcription (Latin):
& gaudio diri. Quid frustra decipis: Sicat itaq uir sc̃s. de sapi¬
entia. nec inuenit᷑ in terra suauit̾ uiuentium: quia nimirũ qui
in hoc mundo suauit᷑ uiuunt. ita adhuc stulti sunt. ut hoc ip¬
inme. Quid hoc loco abissum. nisi corda hominũ uocat.que
de ꝑ lapsum fludida. & ꝑ duplicitatis sunt caliginem tenebin¬
sa.  Que nimirum abyssus non ẽẽ in se hanc sapientiam
ꝓficetur: quia iniqua mens. dum eẽ sapiens carnalit appetit.
stultam se adspiritalia ostendit. Nam quia teste paulo sapi¬
entia huius mundi stulticia ẽ apud deum : tanto quisquę
amplius intꝰ stuitus fit. quanto conat᷑ exteriꝰ sapiens iułi.
De hac ab ysso ꝑ iohannẽ dicit᷑. ludi angelum descendentem
de glo. habentẽ clauem abysu. &e eatenã magnã iumanu¬
sua: & apprehendit draconẽ serpentẽ antiquum. qui est diabolus et sa¬
thanas: & ligauit eum ꝑ annos mille. & misit in abyssum. & clau-¬
sit & signauit suꝑ illum. ut nͣ seducat amplius gences: donec con¬

Expanded text:
dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipQuid hoc loco abyssum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quanto conatur exterius sapiens videri. De hac abysso per Joannem dicitur: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam isua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit in abyssum, et clausit, et signavit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec con
Abbreviated transcription (Latin):
collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina
scȩ ȩccłiȩ riui &e lati & patentes sunt: quia eius dicta ce in¬
uenientib multa sunt. & quęrentib plana. Ait gͦ. ꝓfunda¬

Expanded text:
collectione obscurissima constrinxerunt. At contra, doctrina collectione obscurissima constrinxerunt. At contra, doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt; quia ejus dicta, et invenientibus multa sunt, et quaerentibus plana. Ait