comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignant᷑: s ambo sanati gͣtulant᷑. Deniq
ñ sic̃ pittant . & sic̃ iactant tales eos sus¬
cipimus qͣles fuert̃. s omnino mutatos.
qr ẽẽ catholici ñ incipiunt nͥ heretici
ẽẽ destiterint. Neq enĩ sacram̃ta eoꝵ
nob̾ inimica sunt. que in illis nob̾ st̃ cõ
munia. qr ñ humana sunt. s diuina.
ꝓprius eoꝵ error auferendꝰ ẽ quẽ male
ĩbibert. ñ sacram̃ta qͣ simulant̾ accepe¬
rt᷑. que ad pęnã suã portant & habent.
qͣnto indignius habent. s tam̃ habent.
Errore itaq derelicto. separationis pͣuita¬
te correcta. ab heresi ad eccłe pacẽ transe¬
unt quã ñ habebant. sine qua illis ꝑni¬
ciosũ fuerat qđ habebant. S si cũ trans¬
iussionis ad nos t̾rore tͣnsier̃t. tales post¬
erius in ñnullis tẽptationib inuenti
st̃: ut qͥbdã ueterib catbolicis pͣferren¬
t᷑. Non ergo nichil agit᷑ cũ instant̾ agit᷑.

Expanded text:
dignantur. sed ambo sanati gratulantur. Denique dignantur. sed ambo sanati gratulantur. Denique non, sicut putant et sicut iactant, tales eos suscipimus, quales fuerunt, sed omnino mutatos, quia esse catholici non incipiunt, nisi haeretici esse destiterint. neque enim sacramenta eorum nobis inmunia, quia non humana sunt sed divina. Proprius eorum error auferendus est, quem male imbiberunt, non sacramenta quae similiter acceperunt, quae ad poenam suam portant et habent, quanto indignius habent, sed tamen habent. Errore itaque derelicto, separationis pravitate correcta, ab haeresi ad Ecclesiae pacem transeunt quam non habebant, sine qua illis perniciosum fuerat quod habebant. Sed si cum transjussionis ad nos terrore transierunt, tales posterius in nonnullis tentationibus inventi sunt, ut quibusdam veteribus catholicis praeferrentur. Non ergo nihil ag
Abbreviated transcription (Latin):
to adultero pricius baptizari. quã amani¬
festo casto. Restat utiq ut qͥlibet ministroꝵ
hominũ accesserit. ideo ratus sit baptismꝰ:
Et tam̃ cũ tã ꝑspicua ueritas aures & cor¬
da hominũ feriat. tanta qͦsdã male consue¬
tudinis uorago sũmersit: ut omnib aue¬
toritatib rationibq resistere quã consen¬
tire malint. Resistunt aũ duob modis.
aut seuiendo. aut pigrescendo. Iuidgͥ hie
faciat ecclȩ medicina. salutẽ omniũ ma¬
t̾na caritate conquirens. tanqͣm inter
frenetieos & letargicos estuans: Nũqͥd
contẽpnere. nũqͥd desistere uł debet uł
potest: Utrisq sit necesse ẽ molestia.
qr neutris ẽ inimica. Nam & frenetici no¬
lunt ligari. & letargici uołt exeitari s
ꝑseuerat diligentia caritatis. freneticũ
castigare: letargicũ stiulare ambos a¬
mare. Ambo offendunt᷑. s ambo diligun¬
t᷑. Ambo molestati quãdu eggri stꝰ in¬

Expanded text:
to adultero potius baptizari quam a manito adultero potius baptizari quam a manifesto casto, restat utique, ut, quilibet ministrorum hominum accesserit, ideo ratus sit baptismus,Et tamen cum tam perspicua ueritas aures et corda hominum feriat, tanta quosdam malae consuetudinis uorago submersit, ut omnibus auctoritatibus rationibusque resistere quam consentire malint. resistunt autem duobus modis: aut saeuiendo aut pigrescendo. quid igitur hic faciat ecclesiae medicina salutem omnium materna caritate conquirens tamquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? numquid contemnere, numquid desistere uel debet uel potest? utrisque sit necesse est molesta, quia neutris est inimica. nam et phrenetici nolunt ligari et lethargici nolunt excitari; sed perseuerat diligentia caritatis phreneticum castigare, lethargicum stimulare, ambos amare. ambo offenduntur, sed ambo diliguntur; ambo molestati, quam diu aegri sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
dictus omnis qͥ spẽ suã ponit ĩ homine. s spẽ
suã suã ponit in xp̃o. qͥ sic accspit formã ser¬
ui ut ñ amitteret formã di. de qͦ dictũ ẽ ip¬
se ẽ qͥ baptizat. ꝓinde homo qͥlibet minis¬
ter baptisini eiꝰ. qualecũq sarcinã portet.
ñ iste. s suꝑ quẽ cołuba descendit. ipse ẽ qͥ
baptizat. Illos aũ uana sentientes tanta
absurditas sequit᷑. ut qͦ ab ea fugiant ñ
inueniant. Cũ enĩ fateant᷑ ratũ & uerum
eẽ baptismũ qͣndo baptizat apud eos aliqͥs
criminosus. cuiꝰ crimina latent. dicimꝰ eis.
demꝰ. Si gͦ cũ baptizat homo iustus ma¬
nifestus ipse scificat. cũ aũ baptizat homo
iniquus occultus. tc̃ ñ ipse. s ds sc̃ificat.
optare debent qͥ baptizant᷑ ab occultis ma¬
lis hominib potius baptizari: quã amani¬
festis bonis. Multum enĩ eos melius deus.
quã quilibet homo iustus scĩficat. Id̾ absur¬
du ẽ. ut qͥsq baptizandus optet ab occul¬

Expanded text:
 spem suam ponit in homine, sed spem suam ponit in Christo, qui sic accepit formam serui; ut non amitteret formam dei. de quo dictum est: Ipse est, qui baptizat. proinde homo quilibet minister baptismi eius qualemcumque sarcinam portet, non iste sed, super quem columba descendit, ipse est; qui baptizat. illos autem uana sentientes tanta absurditas sequitur, ut, quo ab ea fugiant, non inueniant. cum enim fateantur ratum et uerum esse baptismum, quando baptizat apud eos aliquis criminosus, cuius crimina latent, dicimus eis: demus: \'Si ergo, cum baptizat homo iustus manifestus, ipse sanctificat, cum autem baptizat homo iniquus occultus, tunc non ipse sed deus sanctificat, optare debent, qui baptizantur, ab occultis malis hominibus potius baptizari quam a manifestis bonis; multum enim eos melius deus quam quilibet homo iustus sanctificat. quod si absurdum est, ut quisque baptizandus optet ab occul
Abbreviated transcription (Latin):
S sane sufficit orbi t̾rarũ tenere ꝓmis¬
siones di. & in se uidere ctipleri qđ ꝓpħȩ
tanto ante p̃cinert̃. in eiscłe scripturis
agnoscere ȩccłam. ubi & rex eiꝰ xp̃c ag¬
noscit᷑. Ubi enĩ de xp̃o talia p̃dicta st̃.
qͣlia cõpleta in eugło legimꝰ. illic pͣdicta
sunt de eccła qualia cõpleri toto orbe
lã cernimꝰ. nͥ forte quẽquã prudentiũ
ꝑ mouebit qͦd de baptismo solent dicere.
tc̃ ẽẽ uerũ baptismũ xp̃i. cũ ab homine
euidentissimã & euangelicã ueritatem:
ubi ahes ait. qͥ me misit baptizare in

Expanded text:
sed sane sufficit orbi terrarum tenere promissed sane sufficit orbi terrarum tenere promissiones dei et in se uidere compleri, quod prophetae tanto ante cecinerunt, in eisdem scripturis agnoscere ecclesiam, ubi et rex eius Christus agnoscitur. ubi enim de Christo talia praedicta sunt, qualia completa in euangelio legimus, illic praedicta sunt de ecclesia, qualia compleri toto orbe iam cernimus. Nisi forte quemquam prudentium permouebit, quod de baptismo solent dicere, tunc esse uerum baptismum Christi. cum ab homine euidentissimam et euangelicam ueritatem, ubi Iohannes ait: Qui me mis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ob aliud ab istis rebaptizanda censetur:
nͥ qr in ea causa in qͣ qͥd ueri eẽt iudicare ñ
potuit. eiꝰ potiꝰ qͥruãicart potuer̃t ꝙͣ eiꝰ qͥ nec suꝑati
cesser̃ credendu putaũ: Onngnũ crunen om¬
niũ gentiũ qͣs insemine abrahȩ benedi¬
cendas ꝓmisit d̾s. & sic̃ ꝓmisit ex hibuit.
que cũ uoce una dixer int. quare uos
uultis rebaptizare: respondet᷑ eis. Quia
nescitis qͥ fueruit in africa sc̃oꝵ codicum
traditores. & in eo qđ nesciebatis. iudici¬
b magis quã accusatdrib credere uolu¬
istis. Si crim̃ alienũ ũ gͣuat quẽquã qͥd
ꝑtuet ad orbem t̾rarũ qđ ĩ africa qͥsq
cõmisit ͦ Si crim̃ incognitũ ñ gͣuat quẽ¬
quã unde potuit orb t̾rarũ cognoseere
uł crim̃ iudicũ. uł reoꝵ: Iudicate qͥ cor
habetis. hec ẽ hereditaria iusticia ut qr
orb̾ t̾raꝵ ñ dãpnat erim̃ incognitũ. parᷤᷤ
donati dãpnet orbẽ t̾rarũ ⁊ auditũ

Expanded text:
non ob aliud ab istis rebaptizanda censetur, non ob aliud ab istis rebaptizanda censetur, nisi quia in ea causa, in qua quid veri esset judicare non potuit, eis potius qui judicare potuerunt, quam eis qui nec superati cessernium gentium, quas in semine Abrahae benedicendas promisit deus et, sicut promisit, exhibuit! quae cum uoce una dixerunt: \'Quare nos uultis rebaptizare\', respondetur eis: \'Quia nescitis, qui fuerint in Africa sanctorum codicum traditores, et in eo, quod nesciebatis, iudicibus magis quam accusatoribus credere uoluistis\'. si crimen alienum non grauat quemquam, quid pertinet ad orbem terrarum, quod in Africa quisque commisit? si crimen incognitum non grauat quemquam, unde potuit orbis terrarum cognoscere uel crimen iudicum uel reorum? iudicate, qui cor habetis. haec est haeretica iustitia, ut, quia orbis terrarum non damnat crimen incognitum, pars Donati damnet orbem terrarum inauditum?
Abbreviated transcription (Latin):
ani accusatores fuerunt. cuiꝰ auctoritatẽ
omitib tͣnsmarinis epĩs p̃tulert̃. ut ñ ad
illos s ad illos eccłȩ causã deferrent: ut ab
eo datũ in urbe roma episcopale iudiciũ
ĩqͦ primũ uicti st̃. rursus apud ilłu accu¬
sarent. ut ab altero ad arelatẽ dato epis¬
copali iudicio ad ilłu appellarent. apud
quẽ tam̃ nouissime suꝑati. ĩ sua ꝑu̾si¬
tate mansert̃. Puto qđ ipse diabolus si
auctoritate iudicis quẽ ultͦ elegerat
totiens uinceret᷑. ñ eẽt tã ĩpudens ut
ĩ ea causa ꝑsisteret. S hec humana uidi¬
cia dͥeputent᷑. & circũueniri ac falli. uł eti¬
ã corrũpi potuisse dicant᷑. Cur gͦ ad huc
accusatur xp̃ianꝰ orb̾ tͥrarũ. & nescio quib
traditoꝵ criminib infamat᷑. qͥ utiq nec po¬
tuit nec debuit. nͥ electis iudicib potius qͣm
uictis litigatorib credere: habent apud
̃m illi iudices causã suã. siue bonã siue ma¬
ła. Quid fecit ȩccła toto orbe diffusa. que

Expanded text:
 cuius auctoritatem omnibus transmarinis episcopis praetulerunt, ut non ad illos sed ad illum ecclesiae causam deferrent, ut ab eo datum in urbe Roma . episcopale iudicium, in quo primum uicti sunt, rursus apud illum accusarent, ut ab altero ad Arelatum dato episcopali iudicio ad illum appellarent, apud quem tamen nouissime superati in sua peruersitate manserunt. puto, quod ipse diabolus, si auctoritate iudicis, quem ultro elegerat, totiens uinceretur, non esset tam inpudens, ut in ea causa persisteret. Sed haec humana iudicia deputentur et circumueniri ac falli uel etiam corrumpi potuisse dicantur. cur ergo adhuc accusatur Christianus orbis terrarum et nescio quibus traditorum criminibus infamatur, qui utique nec potuit nec debuit nisi electis iudicibus potius quam uictis litigatoribus credere? habent apud deum illi iudices causam suam siue bonam siue malam; quid fecit ecclesia toto orbe diffusa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in istos postea quã uicti sunt pnunti¬
auit: S uidelicet eis accusantib atq
superantib cecilianꝰ eiꝰq college pelle¬
rent᷑ sedib qͣs tenebant. uł etiam in sua
conspiratione durantes gͣuus puiurent᷑:
neq enĩ poterat uictos &s resistentes re¬
gia censura contẽpñe. tr isti ꝓuisionẽ
suã & ꝓ eccła sollicitã curã p̃dicandam
laudib uentilarent. Nẽ aũ qr ipsi suꝑati
st̃. qr ea que intendebant ꝓbare mini¬
me potuert̃. si qͥd. ꝓsua iniquitate pati¬
untur: ꝑsecutionẽ uocant. nec tantũ fu¬
rorem ꝑditũ minime reprimunt. uerũ
etiã honorẽ martyrũ quert̃: qͣsi uͦ xp̃i¬

Expanded text:
quod in istos, posteaquam uicti sunt, pronuntiquod in istos, posteaquam uicti sunt, pronuntiauit? sed uidelicet si eis accusantibus atque superantibus Caecilianus eiusque collegae pellerentur sedibus, quas tenebant, uel etiam in sua conspiratione durantes grauius punirentur — neque enim poterat uictos et resistentes regia censura contemnere —, tunc isti prouisionem suam et pro ecclesia sollicitam curam praedicandam laudibus uentilarent. nunc autem quia ipsi superati sunt, qui ea, quae intendebant, probare minime potuerunt, si quid pro sua iniquitate patiuntur, persecutionem uocant; nec tantum furorem perditum minime reprimunt, uerum etiam honorem martyrum quaerunt, quasi u
Abbreviated transcription (Latin):
ddiffusa sit ȩccła sic̃ futura p̾dicta ẽ. quã
maluit oppugnare quã agnoscere: Et si ea
que ꝑ miseri cordisimã disciplinã patiunt᷑.
cõꝑarent᷑ eis factis que furiosa temerita¬
te cõmitunt. qͥs ñ uideat qͥ magis ꝑseou¬
tores uocandi st̃ Quãquã filii mali eo
tantũ qͦ ꝑdite uiuunt. etiã si nullas
uiolent᷑ inferant manꝰ. parentũ pieta¬
tem grauuis ꝑsequunt᷑. quã cũ illos pat̾.
aut mat̾ qͣnto amplius diligunt. tanto
ampluis ad bonã uitã sine ulla dissimula¬
tione cõpellunt. Ex tant puplicoꝵ muni¬
m̃toꝵ firmissuna docum̃ta. que potes lege¬
re si uolueris. unmo peto & hortor ut legas.
quib ꝓbat᷑ qđ maiores eoꝵ qͥ pͥmi se ab eccła
pace quusert̃. ultro ꝑ anulinũ tc̃ ꝓconsułe
apud constantinũ ĩꝑat orẽ accusare ausi st̃
cecilianũ. in qͦ utiq iudicio si uicissent.
qͥd erat cecilianꝰ ab ĩꝑatore passurus. nͥ

Expanded text:
diffusa sit Ecclesia, sicut futura praedicta est, quam diffusa sit Ecclesia, sicut futura praedicta est, quam malunt oppugnare quam agnquae per misericordissimam disciplinam patiuntur, comparentur eis factis, quae furiosa temeritate committunt, quis non uideat, qui magis persecutores uocandi sunt? quamquam filii mali eo tantum, quo perdite uiuunt, etiam si nullas uiolenter inferant manus, parentum pietatem grauius persequuntur, quam cum illos pater aut mater, quanto amplius diligunt, tanto amplius ad bonam uitam sine ulla dissimulatione compellunt. Extant publicorum monumentorum firmissima documenta, quae potes legere, si uolueris, immo peto et hortor, ut legas. quibus probatur, quod maiores eorum, qui primi se ab ecclesiae pace diuiserunt, ultro per Anulinum tunc proconsulem apud Constantinum imperatorem accusare ausi sunt Caecilianum. in quo utique iudicio si uicissent, quid erat Caecilianus ab imperatore passurus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. uerũ etiã ꝓ eoꝵ correctiͤ qͥ ñdu sunt :
Nã si ꝑtinatia insuꝑabiles ures habere co¬
natur. qͣntas decet habere c̃stantiã. que ĩ
eo bono qͦd ꝑseuerant̾ atq infatigabiliter
agit. & deo placere se nouit. & ꝓculdubio
ñ potest hominib prudentib displicere:
Quid aũ infelicius atq ꝑuersius. sic̃ dona¬
tistȩ faciunt qͥ se ꝑsecutionẽ ꝑpeti głant᷑.
quã de cohercione iniqͥtatis sue ñ sołu
nescire confundi. s etiã uelle laudari ig¬
norantes cecitate mirabili. uł animosi¬
tate dapnabili se scire dissimulantes
qͦd martyres ueros ñ faciat penas cau¬
saͦ. ꝙ hoc quide adu̾sus eos dicerẽ quos
sola caligo hereticierroris in uolueret:
ꝓ qͦ sacrilegio pȩnas dignissimas luerẽt.
nec tam̃ ulla quẽ quã uolenta insania
ledere audderent. adu̾sus istos aũ qͥd dicã
quoꝵ tã ꝑniciosa ꝑuersitas. uł dãpnoꝵ¬
t̾rore coercet᷑. uł docet᷑ exilio qͣm ubiꝙ

Expanded text:
t, verum etiam pro eorum correctione qui nondum sunt? Nam si pertinacia insuperabiles vires habere conatur, quantas decet habere constantiam, quae in eo bono quod perseveranter atque infatigabiliter agit, et Deo placere se novit, et procul dubio non potest hominibus prudentibus displicere? 2. Quid autem infelicius atque perversius, sicut Donatistae faciunt, qui se persecutionem perpeti gloriantur, quam de cohercitione iniquitatis suae non solum nescire confundi, sed etiam uelle laudari ignorantes caecitate mirabili uel animositate damnabili se scire dissimulantes, quod martyres ueros non faciat poena sed causa? et hoc quidem aduersus eos dicerem, quos sola caligo haeretici erroris inuolueret, pro quo sacrilegio poenas dignissimas luerent, nec tamen ulla quemquam uiolenta insania laedere auderent. aduersus istos autem quid dicam, quorum tam perniciosa peruersitas uel damnoterrore coercetur, vel docetur exsilio quam ubique
Abbreviated transcription (Latin):
tes nr̃i. quã qͣm & iste qͥ se tot annoꝵ ep̃m
dieit. quid in me tirone timeat. qͦ minus
mecũ uelit ẽferre sermonẽ. ñ satis intel¬
ligo. Si doctrinã liberaliũ litterarũ. quas
forte ipse aut ñ didicit. aut minꝰ didicit.
qͥd hoc ꝑtinet ad eã questionẽ que uel
de scĩs scͥpturis. uł docum̃tis eccłasticis
aut publicis discutienda ẽ. in qͥb ille ꝑ
tot annos u̾sat᷑. unde ineis deberet eẽ
pericior᷑ Postrem o ẽ hic fr̃ & collega m̃s
samsicus ep̃c turensis eccłe. qͥ nullas ta¬
les didicit qͣles iste dicit᷑ formidare. Ipse
assit. agat cũ illo. rogabo eũ & ut con¬
fido in noĩe xp̃i facile mͥ concedet. ut
suscipiat ĩ hac re uicẽ meã. & eũ dñs ꝓue
ritate certantẽ. qͣmuis sermone ĩpolitũ.
tam̃ uera fide eruditũ. sic̃ confidimꝰ ad

Expanded text:
tes nostri. 6. Quanquam et iste qui se tot annorum episcopum dicit, quid in me tirone timeat, quominus mecum velit conferre sermonem, non satis intelligo: si doctrinam liberalium litterarum, quas forte ipse aut non didicit, aut minus didicit, quid hoc pertinet ad eam quaestionem, quae vel de sanctis Scripturis, vel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda est, in quibus ille per tot annos versatur, unde in eis deberet esse peritior? postremo est hic frater et collega meus Samsucius, episcopus Turrensis ecclesiae, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur formidare; ipse adsit, agat cum illo; rogabo eum et, ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut suscipiat in hac re uicem meam, et eum dominus pro ueritate certantem. quamuis sermone inpolitum, tamen uera fide eruditum, sicut confidimus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
derit. Postremo diabolus ẽ primꝰ omnium
peccatoꝵ. qͥ ẽuerti adiusticiã nũquã po¬
terit. & tam̃ nec ipse dñs de lege dedig¬
natꝰ ẽ ei respond̾e. ut intelligatis istos
ideo nobiscũ nolle conferre. qr causam suã
ꝑditã nor̃t. Nos ignoramꝰ qͥd adu̾sus ipsoᷤᷤ
homines iactent. qͥ całupniosis dissensi¬
onib gaudent. In scripturis didicimus
turas cõmunit̾ habemꝰ. Quare ñ in eis &

Expanded text:
derit. postremo diabolus est primus omnium derit. postremo diabolus est primus omnium peccatorum, qui conuerti ad iustitiam numquam poterit, et tamen nec ipse dominus de lege dedignatus est ei respondere, ut intellegatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. Nos ignoramus, quid aduersum se ipsos homines iactent, qui calumniosis dissensionibus gaudent. in scripturis didicimus turas communiter habemus; quare non in
Abbreviated transcription (Latin):
łu ds uisibiłe sacram̃ti formã. ipse aũ do¬
nat inuisibiłe grãm. Hoc sapiamꝰ om̃s.
fr̃s. diligimꝰ uos. hoc uob̃ uolumꝰ qͦd & no¬
bis. Si ꝓpt̾ea nos grauius odistis. qr erra¬
re uos & ꝑire ñ ꝑmittimꝰ: hoc dõ dici¬
te quẽ timemꝰ. minantẽ malis pastorib
& dicentẽ. qͦd errauerat ñ reuocastis. &
qđ ꝑierat ñ inqͥsistis. Hoc uob̾ ꝑ nos q̾s
ipse facit. siue obsecrando. siue muinando.
siue corripiendo. siue dãpnis. siue laborib
siue ꝑ suas occultas ad monitiones. uł uisi¬
taciones. siuie ꝑ potestatũ tẽꝑaliũ leges.
Intelligite qͥd uobiscũ agat᷑. Perire uos
ũ uult ds in sacrilega discordia. alienatos a
matre ur̃a catholica. Niciul innos aliqͣndo
nũquã nobiscũ pacifice conferre uoluert̃.
qͣsi fugientes cũ peccatorib loqͥ Suis ferat
istam suꝑbiam:. quasi paulus apłs ñ contu¬
lerit cũ peccatorib & cũ ualde sacrilegis.
de lege liabuerit. eisq congruent respon¬

Expanded text:
us uisibilem. sacramenti formam, ipse autem donat inuisibilem gratiam? hoc sapiamus omnesfratres; diligimus uos; hoc uobis uolumus, quod et nobis. si propterea nos grauius odistis, quia errare uos et perire non permittimus, hoc deo dicite, quem timemus minantem malis pastoribus et dicentem: Quod errauerat, non reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges. intellegite, quid uobiscum agatur; perire uos non uult deus in sacrilega discordia alienatos a matre uestra catholica. nihil in nos aliquando num nobiscum pacifice conferre uoluerunt quasi fugientes cum peccatoribus loqui? quis ferat istam superbiam? quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum ualde sacrilegis — de lege habuerit eisque congruenter respon
Abbreviated transcription (Latin):
hõ dilectissimo &. homirabiliac
suscipiendo filio festo. aus̃ ĩ dño
sione & c̃iuucta modis om̃ib falsitate tan¬
ta p̃sumunt. ut eoꝵ salutẽ requirenti ca¬
tholicȩ eccłȩ tã audacꝰter insidiari mina¬
riq ñ cessent. qͣnto magis equũ ẽ & oportet
eos qͥ pacis & unitatis xp̃iane asser̃t ueri¬
tatẽ. omnib etiã dissimulantib & cohiben

Expanded text:
o dilectissimo et honorabili ac suscipiendo filio FESTO, AUGUSTINUS, isione et convicta modis omnibus falsitate tanta praesumunt, ut eorum salutem requirenti catholicae Ecclesiae tam audacter insidiari minarique non cessent; quanto magis aequum est, et oportet eos qui pacis et unitatis christianae asserunt veritatem, o
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑire de t̾ris. si unitati ȩccłȩ de qͣ lapsus
fuerat inuideret. & sacrilegas dissensioneᷤᷤ
liberas ẽẽ ꝑmitteret. Hec erat eiꝰ p̃dican¬
da iusticia. qͣm supplicantes rogatianꝰ &
pontius laudauert. dicentes homini apo¬
statȩ. qđ apud eũ sola iusticia haberet
locũ. Huic successit iouinianꝰ. qͥ qm cito
mortuus ẽ. nichil de reb talib iussit. De¬
inde ualentia nꝰ. legite que contͣ uos uis¬
serit. Inde gͣcianꝰ & theodosius. legite
qͣndo uultis qͣ de uob̾ ẽstituerint. Quid
gͦ de filus theodosii miramini. qͣsi aliud ĩ hac
causa seqͥ debuert̃ qͣm c̃stantini iudiciũ.
ꝑ tot xp̃ianos ĩꝑatores firmissime custo¬
ditũ : Ad c̃stantinũ aũ sic̃ diximꝰ. sic uob̾ qͣn¬
douultis si tam̃ ignorans ostendemus. maio¬
res ur̃i causã ceciliani ultro de tulert. De¬
functꝰ ẽ constantinꝰ. s iudieiũ ẽstantini con¬

Expanded text:
se perire de terris, si unitati ecclesiae, de qua lapsus se perire de terris, si unitati ecclesiae, de qua lapsus fuerat, inuideret et sacrilegas dissensiones liberas esse permitteret. haec erat eius praedicanda iustitia, quam supplicantes Rogatianus et Pontius laudauerunt dicentes homini apostatae, quod apud eum sola iustitia haberet locum. huic successit Iouianus, qui quoniam cito mortuus est, nihil de rebus talibus iussit. deinde Valentinianus; legite, quae contra uos iusserit. inde Gratianus et Theodosius; legite, quando uultis, quae de uobis constituerint. quid ergo de filiis Theodosii miramini, quasi aliud in hac causa sequi debuerunt, quam Constantini iudicium per tot Christianos imperatores firmissime custoditum? Ad Constantinum autem, sicut diximus, sicut uobis, quando uultis, si tamen ignoratis, ostendimus, maiores uestri causam Caeciliani ultro detulerunt. defunctus est Constantinus, sed iudicium Constantini con
Abbreviated transcription (Latin):
arelatẽ gallie ciuitatẽ .&. ab ipsis ur̃i ad
ip̃m ĩꝑatorẽ appellauer̃t. donec etiã ipse
causam cognosceret. &. cecilianũ in no¬
centẽ. illos aũ całupniosos ꝓñciaret. Nec
sic totiens uicti quieuert. s de felice ap¬
tungitano ꝑ quẽ cecilianꝰ fuerat ordi¬
natus. cottidianis int̾pellationib ipsi
ĩꝑatori tediũ fecert̃. dicentes eũ eẽ tra¬
ditorẽ. & ideo cecilianũ ep̃m ẽẽ nͣ posse.
qđ a traditore fuerit orduiatꝰ. donee &. ip¬
se felix iussu ĩꝑatoris causa coginta ab
heliano consule ĩnocens. ꝓbaret᷑. Tc̃ ẽstan¬
tuiꝰ prior contra partẽ dona¬
legẽ dedit.
Hlunc umitati filii eiuis: talia p̃cepe¬
r̃t̃. Quib succedens iulianꝰ desertor xp̃i
& inimicus. supplicantib
tionis parti donati ꝑmisit. Deniq tẽ
redlidit basilicas hereticis qͣndo tẽpla
demoniis. eo mͦ putans xp̃ianũ nom̃ pos¬

Expanded text:
Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipsis uestri ad Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipsis uestri ad ipsum imperatorem appellauerunt, donec etiam ipse causam cognosceret et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. nec sic totiens uicti quieuerunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, cotidianis interpellationibus ipsi imperatori taedium fecerunt dicentes eum esse traditorem et ideo Caecilianum episcopum esse non posse, quod a traditore fuerit ordinatus. donec et ipse Felix iussu imperatoris causa cognita ab Aeliano proconsule innocens probaretur. Tunc Constantirius prior contra partem legem dedit. hunc imitati filii eius talia praeceperunt. quibus succedens Iulianus, desertor Christi et inimicus, supplicantibustioni parti Donati permisit; denique tunc reddidit basilicas haereticis, quando templa daemoniis. eo modo putans Christianum nomen pos
Abbreviated transcription (Latin):
it mͥ in c̃spec tu meo anmntia¬
regnũ sempit̾nũ. & potestas eius
ad edictũ regis. uos in sc̃a sollempnita¬
te signatis: Sͤ mͦ ꝙ nichil apud ĩꝑatores
potestis. nob̾ uide uultis facere in uidiã.
Si aũ aliqͥd possetis qͣnta faceretis. qͣndo
nichil potestis & ñ cessats: Scitote qđ
de nob̾ qͥcqͥd potueritis. S qͥa c̃stantinꝰ
ñ ẽ ausus de causa ep̃i uidicare. eã dis¬
cuciendã atq finiendã ep̃is delegauit.
qͦd & factũ ẽ in urbe roma. p̃sidente mel¬
tiade ep̃o illius ȩccłẽ. cũ mutris collegis
suis Q in cũ cecilianũ innocentẽ ꝓñcias¬
sent. & donatũ qͥ scisma carthagini fece¬
rat. sententia ꝑcussissent. iterũ ur̃i ad ĩ¬
ꝑatorẽ uenert̃. de iudicio ep̃oꝵ in qͦ uic¬
ti fuerant. mur murauer̃t. Quando enĩpo¬
test malus litigator laudare iuidices. quib
iudicantib uictus ẽ: Iterũ tam̃ clem̃tissi¬
mus ĩꝑator alios udices ep̃os dedit apud

Expanded text:
ectu meo adnuntiaregnum sempiternum et potestas eius ad edictum regis uos in sancta sollemnitate signatis? sed modo quia nihil apud imperatores potestis, nobis inde uultis facere inuidiam; si autem aliquid possetis, quanta faceretis, quando nihil potestis et non cessatis! Scitote: de nobis, quicquid potueritis. sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum uestri ad imperatorem uenerunt, de iudicio episcoporum, in quo uicti fuerant, murmurauerunt. quando enim potest malus litigator laudare iudices, quibus iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud
Abbreviated transcription (Latin):
tione liberatȩ eruant᷑ a uetustissima falsi¬
tate. &. assuestant in aꝑtissima ueritate :
Nã qͦs a nob̾ nolentes dicitis cogitis. multi
etiã se cogi uolunt: qͦd nob̃ antea & postea
c̃fitent᷑. ut uł sic euadant oppressiones ur̃as.
Et tam̃ qͥd ẽ melus. ꝓferre ueras ĩꝑatoꝵ
uissiones ꝓ unitate. anfalsas ĩdulgentias
ꝓpt̾ ꝑu̾sitatẽ: Qd uos fecistis. & mendatio
ur̃o subito totã africã ĩplestis. In qͦ facto
nichil aliud ostendistis. nͥ partẽ donati sem¬
ꝑ de m̃datio p̾sum̃tem omni uento iactari
& circũferri. sic̃ scriptũ ẽ. Nui fidit infalsisꝰ
hic pascit uentos. Sicut enĩ uera fuit ista ĩ¬
dulgentia. sic uera st̃ crimina ceciliani.
& traditio felicis autungensis ꝑquẽ ordi¬
natꝰ ẽ. &. qͥcqͥd aliud contra catholicos di¬
cere c̃suestis. ut apace eccłȩ xp̃i infelices
seꝑ etis. & in felicit̾ seꝑemini. De nulla qͥ¬

Expanded text:
tione liberatae eruantur a uetustissima falsitione liberatae eruantur a uetustissima falsitate et adsuescant in apertissima ueritate! nam quos a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam cogi se uolunt, quod nobis antea et postea confitentur, ut uel sic euadant oppressiones uestras. ! Et tamen quid est melius, proferre ueras imperatorum iussiones pro unitate an falsas indulgentias pro peruersitate, quod uos fecistis et mendacio uestro subito totam Africam implestis? in quo facto nihil aliud ostendistis nisi partem Donati semper de mendacio praesumentem omni uento iactari et circumferri, sicut scriptum est: Qui fidit in falsis, hic pascit uentos. sicut enim uera fuit ista indulgentia, sic uera sunt crimina Caeciliani et traditio Felicis Aptungensis, per quem ordinatus est, et quicquid aliud contra catholicos dicere consuestis, ut a pace ecclesiae Christi infelices separetis et infeliciter separemini. de nulla qu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e fundi ꝓpt̾ pericułu suȩ salutis extingue¬
rent. Et tam̃ cũ crispinꝰ ꝓpt̾ hoc factũ in
pc̃sulari iudicio c̃iunceretur hecicus. eius¬
de ep̃i possidii int̾cessu decẽ libras auriñ
ẽ exactus. cuiꝰ benuiolentiȩ &. mansuetu¬
dini ingratus. ad ĩꝑatores catholicos au¬
sus ẽ apellare. unde hauc ĩ uos irã dĩ de
qͣ murmuratiᷤᷤ multo ĩportunius & uehe¬
mentius ꝓuocauit. Uidetis qr uos contͣ
pacẽ xp̃i uiolent̾ insurgitis. & patimini
ñ ꝓ ipso s ꝓ iniqͥtatib ur̃is. Iue ẽ ista de¬
mentia. ut cũ male in uitis latronũ fac¬
ta faciatis. & cũ iure punimini. głam mar¬
tyrũ reqͥratis: Si gͦ uos pͥuata ur̃a auda¬
tia tã iuolent̾ cogitis homines. aut ire ĩ
errorẽ. aut ꝑmanere mnerrore. qͣntomagis
nos debemus ꝑ ordinatissimas potestates q̃s
ds scđm suã ꝓphetiã sub didit xp̃o resistere
furorib ut̃is. ut misere animȩ de ur̃a dña¬

Expanded text:
sdem fundi propter periculum suae salutis extinguesdem fundi propter periculum suae salutis extinguerent. et tamen cum Crispinus propter hoc factum in proconsulari iudicio conuinceretur haereticus, eiusdem eest exactus. Cui benevolentiae et mansuetudini ingratus, ad imperatores catholicos ausus est appellare. Unde hanc in vos iram Dei, de qua murmuratis. multo importunius et uehementius prouocauit. Videtis, quia uos contra pacem Christi uiolenter insurgitis et patimini non pro ipso sed pro iniquitatibus uestris. quae est ista dementia, ut, cum male uiuitis, latronum facta faciatis et, cum iure punimini, gloriam martyrum requiratis? si ergo uos priuata uestra audacia tam uiolenter cogitis homines aut ire in errorem aut permanere in errore, quanto magis nos debemus per ordinatissimas potestates, quas deus secundum suam prophetiam subdidit Christo, resistere furoribus uestris, ut miserae animae de uestra domina
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ ꝓ suo scelere euersȩ sunt: Quid am¬
pluis dicamus : Rodo p̾conẽ misistis qͥ
clamaret siniti. qͥsqͥs maximiano cõmuni¬
cauerit. incendet᷑ domꝰ eius. Iui antequã
ipse ad catholicã conu̾sus eẽt. & ñdũ de
transinarinis remeasset. ad qͥd aliud pb̃rm
siniti miseramꝰ. nͥ ut nulli molestus nr̃os
uisitaret. & in domo iuris sui positus pacẽ
catholicã uolentib p̃dicaret : Iuẽ uos inde
cũ graui iniuria ꝓiecistis. Q uid aliud ageba¬
mꝰ. quando unꝰ nr̃m calam̃sis ep̃c possidius
ibat ad fundu figulinensẽ. nͥ ut nr̃i quãus
pauci qͥ illic erant᷑ uisitarent᷑. & audito u̾bo
dĩ ad unitatẽ. xp̃i qͥ uellent ẽuerterentur:
Cui ambulanti uiã suã latronũ more in¬
sidiati st̃. & qr in eoꝵ insidias cadere ñ po¬
tuit. eũ aꝑta uiolentia ĩ fundo liuetensi
pȩne uiuum cũ domo quo fugerat incen¬
derent. nͥ t̾cio subpositas fłamas coloni eiꝰ¬

Expanded text:
domus pro suo scelere euersae sunt. Quid amdomus pro suo scelere euersae sunt. Quid amplius dicamus? modo praeconem misistis, qui clamaret Siniti: Quisquis Maximino communicauerit, incendetur domus eius\'. quid? antequam ipse ad catholicam conuersus esset et nondum de transmarinis remeasset, ad quid aliud presbyterum Siniti miseramus, nisi ut nulli molestus nostros uisitaret et in domo iuris sui positus pacem catholicam uolentibus praedicaret? quem uos inde cum graui iniuria proiecistis. quid aliud agebamus, quando unus nostrum Calamensis episcopus Possidius ibat ad fundum Figulinensem. nisi ut nostri quamuis pauci, qui illic erant, uisitarentur et audito uerbo dei ad unitatem Christi, qui uellent, conuerterentur? cui ambulanti uiam suam latronum more insidiati sunt et, quia in eorum insidias cadere non potuit, eum aperta uiolentia in fundo Oliuetensi paene uiuum cum domo, quo fugerat, incenderant, nisi tertio suppositas flammas coloni eiu
Abbreviated transcription (Latin):
iuste querimini. qr uob̾ omnia ista ut
iuberent᷑ coegistis. Nã ut longe p̃teri¬
ta & multa ñ repetamꝰ. saltẽ recentia
facta ur̃a cogitate. Marcus pƀr caspalia¬
nensis a nemine coactus. ꝓpria uoluntate
catholicus factus ẽ. Iuare ilłu ur̃i ꝑsecu¬
ti sunt. & pene occidessent. nͥ manꝰ dñi
ꝑ homines suꝑuenientes uiolentias eoꝵ
cõp̃ssisset: Restitutꝰ uictorianensis. ad ca¬
tholicã nullo cogente se tͣnstulit. Iuare
raptus ẽ de domo suac᷑ Cesus. in aqua uo¬
lictatꝰ. bruda nestitꝰ. &. nescio ᷤ dies in capti¬
uitate retentꝰ ẽ: nec libertati ꝓprie fortas¬
se restitutus eẽt. nͥ iã pene ꝓpter ipsã cau¬
sam ꝓculianꝰ sibi ex hibitionem uideret
ĩminere. Marcianꝰ urgensis catholicã uni¬
tatẽ ꝓpria uoluntate delegit. Iuare sub¬
diaconũ eiꝰ cũ ipse fugisset ꝓpe usq ad mor¬
tẽ cesũ clerici ur̃i lapidib obruer̃t. quoꝵ

Expanded text:
iuste querimini, quia, uobis omnia ista ut iuste querimini, quia, uobis omnia ista ut iuberentur, coegistis. nam ut longe praeterita et multa non repetamus, saltem recentia facta uestra cogitate. Marcus presbyter Casphalianensis a nemine coactus propria uoluntate catholicus factus est; qua re illum uestri persecuti sunt et paene occidissent, nisi dei manus per homines superuenientes uiolentias eorum compressisset. Restitutus Victorianensis ad catholicam nullo cogente se transtulit; qua re raptus est de domo sua, caesus, in aqua uolutatus, buda uestitus et nescio quot dies in captiuitate retentus est nec libertati propriae fortasse restitutus esset, nisi iam paene propter ipsam causam Proculianus sibi exhibitionem uideret imminere. Marcianus Urgensis catholicam unitatem propria uoluntate delegit: qua re subdiaconum eius, cum ipse fugisset, prope usque ad mortem caesum clerici uestri lapidibus obruerunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
& ddicitis recedite a plebib nr̃is quas doce¬
tis ut uob̾ credant. & xp̃o ñ credant. Hos
enĩ dicitis ꝓpt̾ tͣditores ur̃of quos ñ osten¬
ditis. remansisse ȩccłam xp̃i in sola affri¬
ca partis donati. qđ ñ de lege. ñ de ꝓpħa.
tatis. Xp̃c aũ dicit p̾dicari in nomine suo
penitentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s
gentes incipientib ab ierłm. Eui ecclȩ
ex ore xp̃i manifestatȩ uos ñ cõmunica¬
tis: & alios in ur̃am ꝑditionẽ trahentes li
ni: hoc uos fecistis. qui ubicũq uellemus
p̃dicare ueritatẽ. ut eã qͥsq securꝰ audi¬
ret. & uolens eligeret. nũquã ꝑmisistis ꝑui-
olentias & t̾rores nr̃os. Holite stridere. &
ꝑt᷑bare animas ur̃as. Pacient̾ si fieri po¬
test c̃siderate qđ dicimꝰ. & recolite fac¬
ta circũcellionum ur̃oꝵ .&. clericoꝵ. qui
duces eoꝵ semꝑ fuert̃. & uidebitis que
causa uobis hoc excitauerit. unde in¬

Expanded text:
et dicitis \'recedite a plebibus nostris\', quas doceet dicitis \'recedite a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et Christo non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa partis Donati, quod non de lege, non de propheta, tatis. Christus autem dicit praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipieex ore Christi manifestatae uos non communicatis et alios in uestram perditionem trahentes libni, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uellemus praedicare ueritatem, ut eam quisque securus audiret, ut uolens eligeret, numquam permisistis per uiolentias et terrores uestros. nolite stridere et perturbare animas uestras; patienter, si fieri potest, considerate, quod dicimus, et recolite facta Circumcellionum uestrorum et clericorum, qui duces eorum semper fuerunt, et uidebitis, quae causa uobis hoc excitauerit. unde in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃as uultis facere. ne sint xp̃i. quãuis
eas sub eiꝰ nomine possidere conemini.
tanqͣm si seruus furet᷑ oues de grege
diũi sui. & quecũq ex illis natȩ fuerĩt.
caractharẽ dñi sui eis infigat. ne fur¬
tũ eiꝰ possit agnosci. Sic enĩ fecer̃t ma¬
iores ur̃i. Separauert̃ ab ȩccła xp̃i po¬
pulos habentes baptismũ xp̃i. & quicũq
illis ad creuert̃. baptismo. xp̃i eos rebap¬
tizauert̃. s dñs & fures puit & latro
nes siñ se correxerint. & oues aberrore
reuocat ad gregẽ. nec meis suũ ext̾mi¬
nat carath erem. Dicitis nos tradito¬
res. q̃d nec maiores ur̃i in maiores nr̃õs
potuert̃. nec uos in nos ꝓbare ullomͦ pote¬
ritis. Q uid uob̃ uultis faciamtis. qͥ qͣndo
uob̾ dicimꝰ ut causã nr̃am & urãm pacien
t̾ audiatis. ñ nostis nͥ suꝑbire & insanire ᷤ.
llã utiq ostenderenius uob. qr illi potiꝰ
traditores fuert̃. qui cecilianũ & socios
eius qͣsi tradicionis crimine dãpnauert̃.

Expanded text:
ultis uestras facere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci. sic enim fecerunt maiores uestri; separauerunt ab ecclesia Christi populos habentes baptismum Christi et, quicumque illis adcreuerunt. baptismo Christi eos baptizauerunt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostrater audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi traditionis crimine damnauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sibi iudiciũ acquirit. Nã & uit̾ homi¬
nes penas luit. & apud dm̃ frontẽ ñ ha¬
bebit qͥ hoc facere noluit. qdđ ei ꝑ cor regis
ipsaueritas uissit. sic̃ ipse nabuchodono¬
sor postea miraculo salutis triũ pueroꝵ
cõmotꝰ atq mutatꝰ. ꝓ ueritate contͣ erro¬
rẽ edictũ ꝓposuit. ut qͥcũq blasphe ma¬
rent dm sydrac misac & ab denago in in¬
teritũ irent. & domꝰ eoꝵ ĩ disꝑsionẽ. & ñ
uultis ut tale qͥd cont̃ uos iubeant ĩꝑato¬
res xp̃iani. cũ sciant auob̃ in eis qͦs rebap¬
tizatis xp̃m exsufflari. Si uissiones re¬
gũ ñ ꝑtinẽt ad p̾dicandã religionẽ &
sacrilegia ꝓhibenda. qͣre ad eddictũ regis
talia iubentis etiã ipsi uos signatis : An
ignoratis uerba regis ẽẽ reginabucho

Expanded text:
irit; nam et inter homines poenas luit et apud deum frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christiani, cum sciant a uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufflari? si iussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad edictum regis talia iubentis etiam ipsi uos signatis? an ignoratis uerba regis esse: Signa et
Abbreviated transcription (Latin):
tores innocentiũ fuisse. si uelitis possimꝰ os¬
tendere. S qͥcũq illi & qualescũq fuerint.
portent sarcinas suas. Ecce scͥpturȩ cõmu¬
tis: Si in ip̃m xp̃m quẽ legitis & ñ iudetis.
tam̃ ꝓpt̾ ueritatẽ scripturarũ creditis. qͣre
ȩccłam negatis. qͣm & legitis & uidetisͤ
Elec uob̾ dicendo & ad hoc bonũ pacis & li¬
nitats & caritatis cõpellendo. inimiciuo¬
b facti sumꝰ. & mandatis qi occidetis nosqͥ
ueritatẽ uob̃ dicimꝰ. & in errore uos ꝑire
qͣntũ possumꝰ ñ ꝑmittimꝰ. Uindicet nos ds
de uob̾. ut ip̃m errorẽ ur̃m in uob̾ occidat.
& nob̾cũ de ueritate gaudeatis. Ex plic

Expanded text:
tores innocentium fuisse, si uelitis, possimus ostores innocentium fuisse, si uelitis, possimus ostendere. sed quicumque illi et qualescumque fuerint, portent sarcinas suas. ecce scripturae commutis? si in ipsum Christum, quem legitis et non uidetis, tamen propter ueritatem scripturarum creditis, quare ecclesiam negatis, quam et legitis et uidetis? haec uobis dicendo et ad hoc bonum pacis et unitatis et caritatis uos compellendo inimici uobis facti sumus et mandatis, quia occidetis nos, qui ueritatem uobis dicimus et in errore uos perire, quantum possumus, non permittimus. uindicet nos deus de uobis, ut ipsum errorem uestrum in uobis occidat et nobiscum de ueritate gaudeatis. amen. C
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑniciosȩ lib̾tatis exeamus. ꝓpt̾ hoc enĩ his
atq aliis similitudinib dñs seruoꝵ suoꝵ tole¬
rantiã c̃firmauit. nedu se boni putant ma¬
loꝵ ꝑmixtione culpari. ꝑ humanas & teme¬
rarias dissensiones. aut paruulos ꝑdant. aut
paruuli ꝑeant. d̾ usq adeo cȩlestis magis¬
malis plebẽ securã faceret. ne ꝓpt̾ illos doc¬
trinȩ salutaris cathedra desereret᷑. in qͣ cogun¬
tͣ etiã mali bona dicere. Neq enĩ sua sunt que
dicunt: s di. qͥ incathedra unitatis doctri¬
nã posuit ueritatis. Pinde ille uerax & ipse
ueritas. de p̃positis sua mala facientib & di
bona dicentib ait. Que dicunt facite. que
aũ faciunt facere nolite. Dict̃ enĩ &. ñ faciũt
son utiq diceret que faciunt facere nolite.
nͥ manifestasset mala que faciunt. Nongͦ ꝓp¬
t᷑ malos inmala dissensione pereamꝰ. qͣmuis
ur̃os maiores ñ execratores maloꝵ. s accusa¬

Expanded text:
re perniciosae libertatis exeamus. propter hoc enim his re perniciosae libertatis exeamus. propter hoc enim his atque aliis similitudinibus dominus seruorum suorum tolerantiam confirmauit, ne, dum se boni putant malorum permixtione culpari, per humanas et temerarias dissensiones aut paruulos perdant aut paruuli pereant. quod usque adeo caelestis magismalis plebem securam faceret, ne propter illos doctrinae salutaris cathedra desereretur, in qua coguntur etiam mali bona dicere. neque enim sua sunt, quae dicunt, sed dei, qui in cathedra unitatis doctrinam posuit ueritatis. proinde ille uerax et ipsa ueritas de praepositis sua mala facientibus et dei bona dicentibus ait: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. non utique diceret: Quae faciunt, facere nolite, nisi manifesta essent mala, quae faciunt. Non ergo propter malos in mala dissensione pereamus, quamuis uestros maiores non execratores malorum sed accusa
Abbreviated transcription (Latin):
uł quacũq disciplina in sp̃u mansuetudi¬
nis & diligentia caritatis. qͦs aũ corrige¬
re ñ ualemꝰ. etiã si necessitas cogit ꝓ salu¬
te ceteroꝵ ut di sacram̃ta nobiscũ cõ¬
municent. peccatis tam̃ eoꝵ ñ cõmuni¬
cemꝰ. qͦd ñ fit nͥ c̃sentiendo & fauendo :
Sic enĩ eos in isto mundo in qͦ eccła catho¬
lica ꝑ om̃s gentes diffundit᷑. quẽ agrum
suũ dñs dicit. tanqͣm zizania int̾ triti¬
cũ. uł inhac unitatis area tanqͣm paleã
frum̃to ꝑmixtã. uł intra retia. u̾bi & sa¬
cram̃ti tanqͣm malos pisces cũ bonis inclu¬
sos. usq ad tempꝰ messis. aut uentilationiꝰ.
aut litoris toleramꝰ: ne ꝓpt̃ illos eradicemꝰ &
triticũ. aut grana nuda ante tẽpus de area
seꝑata ñ in horreũ mittenda purgemꝰ. s uola¬
tilib colligenda ꝓiciamꝰ. aut diruptis ꝑ scisma¬
ta retib dum quasi mal. os pisces cauemꝰ. ĩ ma¬

Expanded text:
uel quacumque disciplina in spiritu mansuetudiuel quacumque disciplina in spiritu mansuetudinis et diligentia caritatis, quos autem corrigere non ualemus, etiam si necessitas cogit pro salute ceterorum, ut dei sacramenta nobiscum communicent, peccatis tamen eorum non communicemus, quod non fit nisi consentiendo et fauendo? sic enim eos in isto mundo, in quo ecclesia catholica per omnes gentes diffunditur, quem agrum suum dominus dicit, tamquam zizania inter triticum uel in hac unitatis area tamquam paleam frumento permixtam uel intra retia uerbi et sacramenti tamquam malos pisces cum bonis inclusos usque ad tempus messis aut uentilationis aut litoris toleramus, ne propter illos eradicemus et triticum aut grana nuda ante tempus de area separata non in horreum mittenda purgemus, sed uolatilibus colligenda proiciamus aut disruptis per schismata retibus, dum quasi malos pisces cauemus, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
turis. qm̃ multi filii desertȩ magis quã eiꝰ
que habet uirũ. Dix̃ enĩ dñs. Dilata locũ
tabernaculi tui. & aulas tuas c̃fige. ñ est
qͦd parcas. porrige longiꝰ funiculos. & pa¬
los ualidos confirma. etiã atq indexterã
atq sinistrã extende. Sem̃ enĩ tuũ here¬
ditabit gentes. & ciuitates que desertȩ e¬
rant possidebif in habitabis. Non ẽ qͦd me¬
tuas. p̃ualebis enĩ. Nec erubescas qͦd detes¬
tabilis fueris. c̃fusionẽ enĩ ĩꝑpetuum obli¬
uisceris. ignominiȩ uidurtatis tuȩ ñ eriᷤ
memor. quõ ego sum dñs qͥ feci te. dñs no¬
m̃ ei . &. qͥ eruit te. ipse d̾s isrł uniu̾se t̾rȩ
uocabit᷑. Non nouimus quid de traditorib
dicatis. quos nũquã conuincere. nũquam
ostendere potuistis. ñ dico qͥa ur̃i potius
in tali crimine de tecꝰti & c̃fessi manifestan¬
t᷑. Quid ad nos ꝑtinet de sarcinis alienis.
nͥ ut qͦs possumꝰ corrigamꝰ. uł correptione.

Expanded text:
turis, quoniam multi filii desertae magis quam eius turis, quoniam multi filii desertae magis quam eius quae habet uirum. dixit enim dominus: dilata locum tabernaculi tui et aulas tuas confige — non est quod parcas —, porrige longius funiculos, palos ualidos confirma, etiam atque etiam in dextram atque sinistram extende. semen enim tuum hereditabit gentes et ciuitates quae desertae erant inhabitabis. non est quod metuas — praeualebis enim — nec erubescas quod detestabilis fueris. confusionem enim in perpetuum obliuisceris, ignominiae uiduitatis tuae non eris memor. quoniam ego sum dominus qui facio te, dominus nomen ei et, qui eruit te, ipse deus Israhel uniuersae terrae uocabitur. Non nouimus, quid de traditoribus dicatis, quos numquam conuincere, numquam ostendere potuistis. non dico, quia uestri potius in tali crimine detecti et confessi manifestantur; quid ad nos pertinet de sarcinis alienis, nisi ut, quos possumus, corrigamus uel correptione
Abbreviated transcription (Latin):
fregisse omĩa regna t̾ rarũ. utiq illa que
de culturis demonũ p̃sumebant: ibi agno¬
rabt̃ in c̃spectu eiꝰ unꝰ qͥsq de loco suo. om̃s
insulȩ gentiũ. Nͥbi agnouimꝰ xp̃m ĩ eo qͦd
scͥptũ ẽ: ds ab affrico ueniet. & sc̃s de mon¬
te umbroso. operiet cȩlos uirtꝰ eiꝰ. ibi ag¬
nouimꝰ eccłam ĩ eo qͦd seqͥt᷑. & laudis eius
plena ẽ t̾ra. Ab africo enĩ posita ẽ ierłm
sic̃ legit᷑ in libro iħunaue. unde nomen
xp̃i diffusũ ẽ: & ibi ẽ mons umbrosus.
mons oliueti. unde ascendit in cȩłu. ut
cooꝑiret cȩlos uirtꝰ eiꝰ. & impleret᷑ eccła
ꝑ omnẽ t̾rã laudis eiꝰ. Ubi agnouimꝰ xp̃m.
in eo qđ scriptũ ẽ. sicut oiuis ad immolandu
ductus ẽ. & sic̃ agnꝰ corã tondente se fuit
sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. & cet̾a. que
illic de eius passione dicunt᷑. ibi agnoui¬
iꝰ & eccłam in eo qđ illic dr. letare sterilis
que non paris. erũpe & exclama que ñ par

Expanded text:
fregisse omnia regna terrarum utique illa, quae de culturis daemonum praesumebant, ibi agnou eius unusquisque de loco suo omnes insulae gentium. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Deus ab Africo ueniet et sanctus de monte umbroso; operiet caelos uirtus eius, ibi agnouimus ecclesiam in eo, quod sequitur: Et laudis eius plena est terra. ab Africo enim posita est Hierusalem, sicut legitur in libro Iesu Naue, unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons oliueti, unde ascendit in caelum, ut cooperiret caelos uirtus eius et impleretur ecclesia per omnem terram laudis eius. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Sicut ouis ad immolandum ductus est et sicut agnus coram tondente se fuit sine uoce, sic non aperuit os suum et cetera, quae illic de eius passione dicuntur, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod illic dicitur: Laetare sterilis, quae non paris, erumpe
Abbreviated transcription (Latin):
henti qđ talia uelimꝰ. habeas qđ respon¬
deas. Q& si suꝑfluo feci. qđ iã ista uł didi¬
ceras. uł ipse cogitaueras. aut onerosus
fui. qđ curis publicis tã occupato ꝓlixam
ȩpłam ingessi. peto des ueniã. du tam̃ qđ
suggessi & rogaui ñ sꝑnas. Sic te tueat᷑¬

Expanded text:
henti, quod talia uelimus, habeas, quod responhenti, quod talia uelimus, habeas, quod respondeas. quod si superfluo feci, quod iam ista uel didiceras uel ipse cogitaueras, aut onerosus fui, quod curis publicis tam occupato prolixam epistulam ingessi, peto des ueniam, dum tamen, quod suggessi et rogaui, non spernas. sic te tueat