comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui mandailint curatoridãꝙͣ si
negõa absenciũ gesserit̃. Ꝙsicũ
solicreditores seeẽ extimarẽt id
danda est. meos crurmandailẽt.
Sicut aut̃ tib̃um ẽ mãdatũ ĩ gͦci

Expanded text:
qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia absentium gesserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id danda est in eos qui mandauerint. Sicut autem liberum
Abbreviated transcription (Latin):
ssionẽ accepto tusit creditor. no
minꝰ restitudoriam accoũidari
debere. in anẽ n obligõm dimisit
nerit ne repete possit ste prior de
⁊ cumei mulien que repet̾e nõ
pot̾at si soluiss accepto tisłit cͥo¬
cõnõ tñ omnib restituit᷑. ut pu¬
ta duo reistiplandi fu̾ĩt ap̃alt̾¬
um uud̾r int̾cessit ei soli restit
ulien hĩs exticent creditor ind¬
ũ dũẽan restitutoria utiñ possit

Expanded text:
ssionem accepto tulerit creditor, nihilo minus restitutoriam actionem ei dari debere: inanem enim obligationem dimisit. uerit, ne repetere possit, iuste prior deb cum ei mulieri, quae repetere non poterat, si soluisset, accepto tulit creio, non tamen omnibus restituitur. ut puta duo rei stipulandi fuerunt: apud alterum mulier intercessit: ei soli restituulieri heres extiterit creditor, uidendum, an restitutoria uti non possit
Abbreviated transcription (Latin):
actumẽ nt corꝑora nũmoꝵ ead̃
redderentur nã suł dm̃tẽ sotũ¬
entuyconuent. egredietur ea
resdᷤ poiti notissimos t̾mmnos ĩ
quaqiõne si deppĩti accõ nõ de
iõm usuraꝵ nr̃i nõ facile di¬
est quidẽ cõstitutũ inuoẽ.fi. iu¬
diciis quo adusuras actin ut
stipło ẽ¶ S cõtͣ bonam fidẽ ⁊ mͣu
depoĩti u̾suras desiderare ab eo

Expanded text:
actum est, ut corpora nummorum eadem redderentur: nam si ut tantundem solueretur conuenit, egreditur ea res depositi notissimos terminos. in qua quaestione si depositi actio non teionem usurarum haberi non facile diest quidem constitutum in bonae fidei iudiciis, quod ad usuras attinet ut stipulatio: sed contra bonam fidem et deposit
Abbreviated transcription (Latin):
ulla cã int̾uenit q̃r putare pꝰsit
dũm reddi nolle. ħ ita ⁊ si pocũ
sufficit bonam fidem ad eẽ. e ⁊
si añ eiꝰ rei fintũ fecerat ẜ uus. si
tũ ingnoraũ isap̃ ꝙ̃ deposũ uł cre¬
didit dñm noninutũ fore eiꝰso
sõne bb̾an potest bonai. fides
exigitur non tm̃ aut̃ siremanẽ¬
Eimasia depoitum fuit ñ rome
reddatur uicet᷑ id ostm uñ ĩpẽsa
posuit. ¶ Depoĩm eolcco restitu

Expanded text:
ulla causa interuenit, quare putare possit dominum reddi nolle'. hoc ita est, si potuit sufficit bonam fidem adesse. sed et si ante eius rei furtum fecerat seruus, si tamen ignorauit is apud quem deposuit uel credidit doms, liberari potest: bona enim fides exigitur. non tantum autem si remanenin Asia depositum fuerit, ut Romae reddatur, uidetur id actum, ut non inpensa posuit. Depositum eo loco restitu
Abbreviated transcription (Latin):
am ut inanumitt̾em. ueluti si con¬
pai̾uent. cumpꝰea falsas rõnes con¬
fetisse uisidias uite poris dmñĩ ftxis¬
setenebor il demĩciacõni ꝓcurato¬
ns ꝑuero. si uonullaiusta ca pro¬
curatori fu̾it deminciandu ne inͫ
anumitceretur non pat̾it mecũ

Expanded text:
anumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum
Abbreviated transcription (Latin):
timpcias qͣhere possunt smanẽte ma¬
tͥmoĩo non ꝑditure nxori obhascãs do̾
reddi pot̾ ut sese suosq alat utstuid̾ p̃do¬
neum eniat tit mexiliũ uł mĩsulam
relegato ꝑenti pret alimorirm aut

Expanded text:
trahere possunt. Manente matrimonio non perditurae uxori ob has causas dos reddi potest: ut sese suosque alat, ut fundum idoneum emat, ut in exilium uel in insulam relegato parenti praestet alimonia, aut
Abbreviated transcription (Latin):
itamaseio cum usuris futuri dẽꝑis in
dotem ꝓmitcenda demõstraũ eas quo
dotis porcõm ẽẽ qͥrũ dies uꝰmptias cess¬
ic rõms est. ¶ Usuraldotis instipiat
cuidote pdiorciũ deenictas ex die sedi m̾
accõ locinu hr̃e cepit medii aũ temꝑit de¬
missasusuras reu̾sus urmꝑbe petit.
aret cum int̾mod̾ costituende dotis ⁊ cor¬
pus inguotum diffra mangna sit do¬

Expanded text:
itam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda demonstrauit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote post diuortium deductas ex die secundi actio locum habere coepit: medii autem temporis demissas usuras reuersus uir improbe petit. aret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: do
Abbreviated transcription (Latin):
quib assensior si non mło tp̃rm
t̾poĩto reconciliati fu̾mt uͦ nit̾ mo¬
ras aut illa alii nupsertaũ s ali
pꝰm eiꝰ prĩ demonst̾ti qui mrĩmoĩo
cõsenserit ut nupcẽ contͣhant᷑ necc̃e
nĩe mariti ream postuttiit iure
pͥunignos contͣhi nupce p̾eãt. ⁊ si
frẽm conmu unẽ ex nouo ꝑẽtũ ma

Expanded text:
quibus adsentior, si non multo tempore interposito reconciliati fuerint nec inter moras aut illa alii nupserit aut hic am eius patri demonstrari, qui matrimonio consenserit, ut nuptiae contrahantur, necesse iure mariti ream postulauit, iure priuignos contrahi nuptiae possunt, etsi fratrem communem
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat it diuorcõ sc̃o eod̃ p̃cõ uxori
⁊ diuortiũ erat fr̃m. ł abo putat uro
gͣtatẽ fi deb̾eaitr̃ uelit ducenta ne
ti oꝑtere idcuto pntoh̾ labeonem
respp̃disse. qm̃ uolũtate młri tuo¬

Expanded text:
r et diuortium erat factum. Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum uelit ducenta uel tti oportere. idcirco puto hoc Labeonem respondisse, quoniam uoluntate mu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tud̾cam facit fecitne ne. senator¬
is filia neptis ne exfitio ꝓueritis ue
ꝙ nepte filio uato nataͣ libimo ei
uxorẽue eamhẽto. ¶ħ capite ꝓhi¬
beͣ senator lib̾tinã duc̾e eã necꝰ pr̃nĩr

Expanded text:
tem ludicram facit fecerit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio nato nata libertino eiuuxoremue eam habeto'. Hoc capite prohibetur senator libertinam ducere eamue, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tiri cotempore filiinõie cõdepnari
oporcelitt. ꝙ sinõruitentͥappuit decus
niłt obligõne sensit p̃sũptõm a tuii
debitum spectare s uen sile ẽil natura
nrt̾uenssẽt. ¶ ꝯimłtancillam pãphi

Expanded text:
trem eo tempore filii nomine condemnari oportebit. quod si non euidenter apparuit, de cuius mulier obligatione sensit, praesumptionem ad filii debitum spectare uerisimile est, nisi nteruenissent. Si mulier ancillam Pamphil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfudem ĩeũ coslata bona prĩs pt̃
uitelcimi reuo tarioporteat. ¶ Deil¬
lodnbitati pot̃ si aiuis tutelam g¬
essit neptis ex filio emancipato
tiate an nepoti exalt̾o filio eã colloc¬
are possit. sui emancipato sui ĩp̾ta¬

Expanded text:
udem in eum collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteat. De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato si
Abbreviated transcription (Latin):
cutͣas exigat nõut loc te for¬
de ip̃e locau̾at nõ tenebitur
excertitor simagr̃ locau̾it.
uł si ad locandum tm̃ ñ ad
exigendum id ẽ er̃dicend̾ au
si ad ħ ut uectorib loq ũut

Expanded text:
uras exigat, non ut locet quod forte ipse locauerat, non tenebitur exercitor, si magister locauerit: uel si ad locandum tantum, non ad exigendum, idem erit dicendum: aut si ad hoc, ut uectoribus locet, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
ttiarii ł lĩthearii dantuestẽ. ccũ¬
fendam. ⁊ disthendã quos uul go
citores applłamꝰ. & ⁊ mͣlliores cmis
ꝓp̾e institor es appłłati Item fulis¬
rii quo loco nstitoꝵ hñdi sunt.
s si tab̾narꝰ ẜ uũ suũ pegͤ mitͥ

Expanded text:
tiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus.Sed et muliones quis proprie institores appellet, Item fullorii quoque loco institorum habendi sunt.Sed et si tabernar
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. gͦ ꝙͣ ad butinũ hũit tõcinator.
alius eiꝰ ꝙͣ tͣnstibͥmi. eq̃ssim̃ puto
seꝑatim tͥbucõm faciendam ne
exatt̾ius rem̃tes uealii ĩdẽpnes
fiaut alii dampnũ sentiant
plane simeadem tab̾m m̃cesa feri¬

Expanded text:
 quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex alterius re merceve alii indemnes fiant, alii damnum sentiant. Plane si in eadem taberna mer
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ si pͥornanta pͭ ͤ retentꝰ nauiga¬
re cimi tius m̾cib ꝓhĩtus fuerit.
Idem uiris er̃cumea cõducõne ate
loco exposuiss inquem deuehẽt¬
aseas meires locass nec ꝑeũ starz
ea pena spectaret: itẽuins ĩ eod̾ ge¬
tum fu̾it nantam morbo inꝑedi¬
tum nauigare nõ potuisse Idẽ
raꝑ duo miliũ ⁊ibiãphoras ꝑtasti

Expanded text:
erit, si prior nauta publice retentus navigare cum tuis mercibus prohibitus fuerit. idem iuris erit, cum ea condicione a te loci exposuisset, in quem devehendas eas merces locasset, nec per eum staret, ea poena spectaret. idem iuris in eodem getum fuerit nautam morbo itum nauigare non potuisse. idemrarum duo milium et ibi amphoras portasti
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ꝯpet̃ mͥ u̾o adu̾ suste uł de pecłio
dispesatoris si ex conducto agere
uelim uł de petłio incarii cui ei
mͥtem uendendam mandai̾um
p̃cium ꝙ qͦ emisti inrem tuã u̾sũ

Expanded text:
tet, mihi uero aduersus te uel de peculio dispensatoris, si ex conducto agere uelim, uel de peculio uicarii, quod ei mercem uendendam mandauerim: pretiumque, quo emisti, in rem tuam uersum
Abbreviated transcription (Latin):
dare scio ne uectores recipi¬
ant ⁊ sio ut c̾ta regõne ⁊ c̾to
mari negocient᷑ ut ecce ft̃ na¬
durachio uectoris tͣ hiciuit ad
hon̾a ihabiles. ¶ Idem q̃dã¬
ad flumma capaces ad mare
non sufficientes ¶Si płes sunt
magñ non diuisis officiis
ꝙc̃q tum uno gest̃ er̃ oblig¬
abit ex̾citorem. ¶ Si diuisis
nealt̾ sñ alt̾o quid g̾at qͥ cũ

Expanded text:
dare scio, ne uectores recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari negotietur, ut ecce sunt naDyrrachio uectores traiciunt ad onera inhabiles, item quaedam fluuii capaces ad mare non sufficientes.Si plures sint magistri non diuisis officiis, quodcumque cum uno gestum erit, obligabit exercitorem: si diuisis, ne alter sine altero quid gerat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bi. raꝓpbat. contͣsi scapha c̃ꝑte
m̃ciũ salua est. nauis ꝑnecat
e salua uenit. ¶ S si nans q̃
intempestate ractu m̃tiũ muꝰ m̾¬
catoris leuata est ĩ cꝰ loco sb̾m̃s
pur natores extͣcre sũt data m̃ce

Expanded text:
robat. contra si scapha cum parte mercium salua est, nauis periit,e salua uenit.Sed si nauis, quae in tempestate iactu mercium unius mercatoris leuata est, in alio loco summersa per urinatores extractae sunt data me
Abbreviated transcription (Latin):
a grĩ autẽ inponunt᷑ uł ioc¬
andis nauib nł ad merces.
uł uectorib cõducendis. ar¬
mam̃tis uehemendis s ⁊¬
si nĩcib emendis uł uendẽ¬

Expanded text:
agistri autem imponuntur locandis nauibus uel ad merces uel uectoribus conducendis armamentisue emendis: sed etiamsi mercibus emendis uel uenden
Abbreviated transcription (Latin):
uenauẽ uł nautas exibẽdõ
niutuat᷑ ẽ sunde q̃rit offitus
si ad reficiendam nauẽ mu
ninauẽ in pensimꝰ mox mu¬
tauit uoluntatẽ teni excͥtitor¬
em inputaturũ ⁊̃ eͣ dalem

Expanded text:
ue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutin nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑari non pͭ. ⁊ in sũma aliꝙͣ di¬
ligentiam meam rem c̾ditorẽ
debe̾ pr̃ãre . ¶eadem fe dd̾a ait ⁊si
de institotia accõne t̃ratur nãtũt
quoꝙ creditorem scire deb̾e̾ ne

Expanded text:
ari non potest? et in summa aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare. Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quaeratur: nam tunc quoque creditorem scire debere ne
Abbreviated transcription (Latin):
ucius ticuis cumẽet uxoris sue gaie
seie debitor sb pingnore. siuĩ ypoche¬
ca p̃dioꝵ eadẽ p̃dia cum uxoresua se¬
ie septicie ĩs filie nor̃e seraꝑnio ma¬
rito eiꝰ futuro indodẽ dedit. pꝰ ea desũc¬
do lucõ ticõseꝑticia filia absimuit
se ab h̾editate pr̃na. q̃ro anmater

Expanded text:
ucius Titius cum esset uxori Gaiae Seiae debitor sub pignore siue hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an mater
Abbreviated transcription (Latin):
cieni secumam uteri. id ẽ cũ iurepĩgͦ¬
ris s bone fi. possõres non alit̾ cogẽ¬
dos creditorib edifi cm̃x estitu̾e ꝙ si sũ¬
ptus in extructõne erogatos qͥtenꝰ
p̃cõsiorres fc̃a est retiperẽt᷑. ¶ Sisci¬

Expanded text:
ciem secutam uideri, id est cum iure pignoris: sed bona fide possessores non aliter cogendos creditoribus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, reciperent.Si sci
Abbreviated transcription (Latin):
Et aue nõ dum sũt. sutura tñsũt. yꝑ¬
odece dan pꝰsunt. ut fructꝰ pendẽtẽ ꝑt̾
ancille. fetꝰ pecoꝵ ⁊ ea cĩ nascũt᷑. suit
ꝯpadece obligata. Idempp suad̃ est
ꝓrare debere cum cõueniebat rem
mbomi drebudris fuisse adea coue

Expanded text:
Et quae nondum sunt, futura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, probare debere, cum conueniebat, rem in bonis debitoris fuisse, ad eam conue
Abbreviated transcription (Latin):
bitari potest ⁊ quidẽ urbanoꝵ sũ
pignorisꝑtin nõ młcũ aburbar¬
is poiis differunt. ꝑPomp̃.¬
N gratuitam iĩtacõm cõductor m̾
p̃stitent mnuecta amedño ĩsule
fidenbat c̃ res illiꝰ adebitore ꝓtꝰ fideĩsit
pĩgnori data sit uenssime ĩ tlłigt¬
res aras eẽ obligatas sane sip᷑easnt
eiꝰ tes ypotece date nõ enĩt obligade.

Expanded text:
bitari potest. et quidem urbanorum sine pignoris pertinet, non multum ab urbanis praediis differunt. 5 M gratuitam habitationem conductor mihi praestiterit, inuecta a me domino insulae fideiubeat, cum res illius a debitore pro quo fideiussit pignori data sitres suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae.
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑ it. simiꝰ nõ ea condicõ sit e q̃ĩ uito
debitore ipler non pꝰsit. ⁊ o ⁊ si hrs
obea legata a sb̾ cõdõne data erĩt
de pĩgnore rei sue cõueniss. ⁊ p̾ea ea¬
demp̃a pingnora od pͣm cditam
pugnori dedit ac post cõditõlegatoꝵ
alienum ticõ pĩgnoridedit pꝰ menio

Expanded text:
dicio sit, quae inuito debitore impleri non possit.Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legatorum alienum T
Abbreviated transcription (Latin):
ori eiressuas om̃s obtugaũ. tintulit
seie ꝑtem debiti ⁊ reniłm sũmũ uoua¬
cõne fr̃a eidem ꝓnisit ĩ qͣ obligõne
siłr ũ supͣ ce pĩgnore cõuenit qsitũ est
ansera p̾serendasit fisco. mullis reb
qͣstituis tempore pͥoris obligõnis nũit.
Item inhiis reb cłs post pͥorẽ ob ligõm¬

Expanded text:
intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praeferenda sit fisco et in illis rebus, quas Titius tempore prioris obligationis habuit, item in his rebus, quas post priorem oblig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usuremedii temporis nich .n. ĩtest
debitor pingnus datũ uendndat an
denno ꝑingnori obliget. I deocy
int recte eis offerat qͣmuis ep̃cõnis tui
non tamad quirẽ di dontinii. ce suan¬
dipingnoris suicã intlłigitur pꝰmde¬
disse. ⁊ iõ offerri ei ⁊ a debitore p̃.¬

Expanded text:
 usurae medii temporis: nihil enim interest, debitor pignus datum uendidit an denuo pignori obliget. 4 Idem int, recte eis offertur, quamuis emptionis tinon tam adquirendi dominii quam seruandi pignoris sui causa intellegitur pecuniam dedisse et ideo offerri ei a debitore p
Abbreviated transcription (Latin):
am dari sibiuõ recte desideraũ si tã
pꝰsideat excepcõne tou defenoit.¬
¶ Cũuẽditor mun̾ata sibi ꝑte p̃tiĩp̃di¬
um oeuenierat pĩgnoria ccepisset
acpꝰea residnũ ũcim ep̃tori lut̾is
ad eum imisis donci eocy defũcto
donõnẽ qi uibdam modis ĩ utilẽ ẽẽ
dnum pͥma uolũtate donacõis ẽẽ¬
lex facit cͥ nõ est totꝰ in pĩgnore lib̾¬
icadam qͦs defensor dedit: ñ deuebu᷑.

Expanded text:
am dari sibi non recte desiderabit: si tamen possideat, exceptione doli defenditur.Cum uenditor numerata sibi parte pretii praedium quod uenierat pignori accepisset ac postea residuum pretium emptori litteris ad eum missis donasset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse ctum prima uoluntate donationis lex facit, cui non est locus in pignore libericatam quos defensor dedit non tenebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cumqͥdẽ ad creditorẽ debitorlib̾atur
qͣntũ u̾oad dñm reisinõ dũ pĩgnꝰ eu¬
ictũ est uł ad ep̃torẽ ꝑꝰ emccõm ipẽ de¬
bitor utiliaccõe tene᷑ ne exalien a ĩac¬
ores fructꝰ forte petẽs afideĩsore credit¬
or abstulit umiũsos i qͣntitatẽ debiti ac¬
cepto fc̃e debebit ⁊ cũ ꝑ ĩnuiã iudicis
dño remquedebitoris nõ fuiss abstu¬

Expanded text:
debitor liberatur: quantum uero ad dominum rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iacores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris no
Abbreviated transcription (Latin):
uon debuoriatiuo ypothecã
accepit concessit u en dit̃orere dicẽd̾ ẽ
nocere ei excepcõms ⁊ sunt᷑ aumin
aubiennũ concefsent treditoruẽde.¬
pꝰ hdemporis uendendo nõ auffert
pignꝰ creditori. ¶ si creditor ẏpode¬
caria usus apꝰsore utis estimacõm
cõnsecutꝰ fu̾it. ⁊ a debitore petat. de¬
bitum puto do . m. exceꝑcõm ei obsta¬

Expanded text:
non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem.Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uende tempus uendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali exceptionem ei obsta
Abbreviated transcription (Latin):
fuit cumuidiciũ acciperet᷑ uił qs
copiam rei hũs possit ex̾equi ac¬
cõe ꝙ destinauit in ulło cãu gͣm
intendit lesa gͣmuis de nõ restitu.¬
endo s ad exibendũ agatur ꝓ ĩte
si post litem contestatam usu cap¬
tum exibeat non uidetur exibusse
cũ petitor intentõm suã ꝑdiderit ⁊
ideo absolui eum non opordere nͥ
ꝑatꝰ sit repetita die intencõm ꝯus¬
ciꝑe. itaut fuctus scd̃m legem
extimentur. ¶Quia sĩne cã pecito.
timħc accõne restituuntur. sab¬

Expanded text:
fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinavit in nullo casu quam intendit laesa, quamvis non de restituendo, sed de exhibendo agatur. Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non videtur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdideriideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem suscipere, ita ut fructus secundum legem aestimentur.Quia tamen causa petitori in hac actione restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dẽbere disceptare quiꝰ ad exhibẽd
mrandi. reiq iudicate. ¶Interdũ
equitas exibicõnis efficit ut q̃muis ex
bibendũ agi nõ possit. inftm̃ tñ actõ
uxoris mȩe tõnes meas cõscͥpsit. hee
rões ate possidentur. desidero eas eri¬
beri ait iuł. siquidem in mea carta
scͥpte sunt locum eẽ huic accõm qr ⁊
uendicareeas possum. nan unu car

Expanded text:
ipsum debere disceptare, qui ad exhibenduiurandi reique iudicata‹e›.Interdum aequitas exhibitionis efficit, ut, quamuis ad exhibendum agi non possit, in factum tamen actio duxoris meae rationes meas conscripsit: hae rationes a te possidentur: desidero eas exhiberi. ait Iulianus, si quidem mea charta scriptae sint, locum esse huic actioni, quia et uindicare eas possum: nam cum char
Abbreviated transcription (Latin):
inri possũt qr facdtas est restituẽdi
nam ⁊ possidere ⁊usu caꝑe eos pꝰse cõ¬
debere cõdempuari nͥ restituat.¬
ISiquiscũ iuidicii accepti tempore pꝰ¬
sideret p̾ea sñ do .in. possidere desiert᷑.

Expanded text:
iri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse condebere condemnari, nisi restituat.Si quis, cum iudicii accepti tempore possideret, postea sine dolo
Abbreviated transcription (Latin):
Desaurus meus intuo fundo estnec
hibendũ eo nose ag̾e recte nõ posse
me labeo ait. quia n poffideres eũ
n dolo fecens quo miꝰ possidereᷤ. ut¬
pote cũ fien possit. ũ nescis esi tesau¬

Expanded text:
saurus meus in tuo fundo est nechibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nesci
Abbreviated transcription (Latin):
tõ opcõ data ẽ ad exibẽtiũ agͥe pot̃.¬
¶siquis ex nuis meis mustũ fecent
uł exoluus oleum. uł ex lanauestum̃¬
ta cum sciret ħ̾aliena ẽẽ itͥus uo¬
miue ad exibendũ accõne tenebit᷑
quia ꝙ exre nra sit nr̃m eẽ u̾iꝰ est tͭ¬

Expanded text:
to optio data sit, ad exhibendum agere potest.Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena esse, utriusque nomine ad exhibendum actione tenebitur, quia quod ex re nostra fit n
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ ẽẽ qui nõ incidiss si ẽt ex¬
¶Heres nõ qͣi heres s suo nõmine h
accõe uti pot̃. ¶tem heres possorĩ
suo nomine tenetur. gͥ nõ ꝓcedit
q̃rere an heredi ⁊ in heredem dãda
sit. ꝑlane ex dolo defuncti dãta ẽ
inhrdem ħ accõ si locuplecõr h̾ eon¬

Expanded text:
mortuum esse, qui non incidisset, si tum exh.Heres non quasi heres, sed suo nomine hac actione uti potest: item heres possessoris suo nomine tenetur: igitur non procedit quaerere, an heredi et in heredem danda sit. plane ex dolo defuncti danda est in heredem haec actio, si locupletior heredi
Abbreviated transcription (Latin):
alticõdempnandũ ẽẽ intelligebat. q̃¬
situmi ẽ anpossit ꝯpensacõnẽ. Rutͦq
citro ꝯdempnacõe fc̃a eũ solũ cuiꝰ
fs̃ma cxcederet eiꝰ dñ taxat sũiue q̃
ita excederet dampnare ⁊ placuit¬
⁊ posse id arbitr̃ fr̃e. ¶ Cũ frħ p¬

Expanded text:
ellegebat: quaesitum est, an possit pensatione ultro citroque condemnationis facta eum solum, cuius summa excederet, eius dumtaxat summae, quae ita excederet, damnare, et placuit posse id arbitrum facere.Cum f
Abbreviated transcription (Latin):
acius uidicem ad exhibendũ actenꝰ cõg¬
dum accõ cõpetit qr ominũ int̾ est
exhib̾i hominẽ. ¶ Ibidem sb̾uĩgit
iudicem ꝑ arbitͥum sibiex ħc accõe
ꝯrnissum s̃ excepcõ nes existimare
qͣs possõr obicit. e si q̃ dameuidens sit¬
excepcõ ut facile expellat agentem
delere possorẽ absolui sl obscuror uł qͤ¬

Expanded text:
atius iudicem ad exhibendum hactenus cogdum actio competit, quia omnium interest exhiberi hominem.Ibidem subiungit iudicem per arbitrium sibi ex hac actione commissum etiam exceptiones aestimare, quas possessor obicit, et si qua tam euidens sit, ut facile repellat agentem, debere possessorem absolui, si obscurior uel q
Abbreviated transcription (French):
ꝓdest ualeat. ¶ Sint̾ socios cõ¬
uenissec ne intͣcertũ tempꝰ soci¬
eadem exͦ ne submouebitur qͣact¬
or euis sub moueret᷑ ¶ Si ꝑacis cͤaͣt
socius ne ꝑtem suam petat effectu
doln̾t ᷑ societas. I rem.¬

Expanded text:
dest, ualet.Si inter socios conuenisset, ne intra certum tempus socieadem exceptione summouebitur, qua auctor eius summoueretur.Si paciscatur socius, ne partem suam petat, effectu tollitur societas. 15 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
miliuscasns int̾uerne pot̃. quili
genꝰ deductõnis impediat. ¶ Siego
mos gerendusest. Nam si ego dotam
h̾editatem possideo. ⁊te exꝑtedimidi¬
a. ħedem eẽ consiteor. si a cõmimnone
discedere uolo ipetire debeo .f .ħ.¬

Expanded text:
lus casus interuenire potest, qui hoc genus deductionis impediat.Si ego a ique nostrum mos gerendus est: nam si ego totam hereditatem pos‹s›ideo et te ex parte dimidia heredem esse confiteor, sed a communione discedere uolo, impetrare debeo f
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. sũ minicõ nullũ
sit ꝯꝑmissum  sme sit. s
pendeat an ex eo pena exi
oxte. acceptiło̾ne. iud̾o. pac¬
to. sac̾doco obueniente.
uidebimꝰ. ancogat᷑ arbit᷑

Expanded text:
ponat, siue initio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exiorte acceptilatione iudicio pacto.Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter
Abbreviated transcription (Latin):
¶In sc̃m accone caupo teneͣ
pro hiit eui hĩtandicã in
no recipit᷑ ułi niator.¬
Postumꝰ aũ furti uł dãpm
in iutͥe accõe nticũ naut¬
is ut c̾ti hõis ft̾m argnamꝰ.

Expanded text:
In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in no recipitur, ueluti uiator.Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum argua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eũ futurũ¶s iumł ex ħe¬
dib cebitoris portõem su¬
am solilit. tũ cota res pĩg
coluiss si annua bnna
ut nͥ sua. qͣ die pꝰ soluta

Expanded text:
em eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris portionem suam solverit, tamen tota res pignosolvisset. Si annua bima ut nisi sua quaque
Abbreviated transcription (Latin):
hret ⁊ si non tõuen̾it de
dist̾ hendo pĩgnore ħtñ
iure utim᷑ noͣn liceat dnstͣ¬
here simodo nõ cõuenit
ne liceat iͥ u̾o cõuenit ne

Expanded text:
etsi non convenerit de distrahendo pignore, hoc tamen iure utimur, ut liceat distrahere, si modo non convenit, ne liceat. ubi vero convenit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
taxat accipientis gr̃a ꝯm
fiat estiniacõ sic̃ ĩ reb. pĩg¬
noridatis ⁊ dotaub estima¬
ꝯmodata res suĩdepõit c̾e¬
t̾ior ab eoqui accoꝑit fc̃a git
non soł iste sũt accõnes de
ł t̃ si qͥ eaꝵ actũ fu̾it alie
tollunt᷑ spsunt iuste cãe ĩt̾¬
uenire ⁊ͣ quib cumeo qͥ ꝯ¬
modass agi debet᷑ ułi si
dempensis inualitudĩe
endideducendi  eiꝰ cã fr̃a
eentnam cibauoꝵ ĩpẽse¬

Expanded text:
taxat accipientis gratia cfiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimacommodata res sive deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de  fuerit, aliae tolluntur. Possunt iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem endi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impens
Abbreviated transcription (Latin):
noris non ob ẽe ꝙ d ebitor
test̾in creditoris in quose
emisse pingnꝰ exp̃ssit singͣs¬
se ꝓpõĩtur. Pomp̃.¬
totum debitum offerenti
creditor possõm restitile
cõgetur. ¶Sebitoris fił d¬

Expanded text:
noris non obesse, quod debitor testamentum creditoris, in quo se emisse pignus expressit, signasse proponitur. Paptotum debitum offerenti creditor possessionem restituere cogetur. Debitoris fi
Abbreviated transcription (Latin):
eo soluco pp̃ ꝙ obluga t̃ est
locumi ht̃ pĩgnoratitã.¬
¶ Siũ autẽ usure instipłat̃
sint deducte siũ nõ sitir
si tñ pĩgnꝰ ⁊ ineas ⁊̃ oblig¬
atum fũ ꝙͣ dui quid ex eis
debetur pingnoratic̃a ces¬
suͣ licitũ modũ ꝓmisit. nã
hee penitꝰ illicite sunt.¬
¶ Si cͥoitori płes ħ̾edes extit̾¬
nit ⁊ uni ex hedib ꝑs eiꝰ sol¬

Expanded text:
eo soluto propter quod obligatum est locum habet pigneraticia. sive autem usurae in stipulatum sint deductae sive non, si tamen pignus et in eas obligatum fuit, quamdiu quid ex his debetur, pigneraticia cesnam hae penitus illicitae sunt. Si creditori plures heredes exstiterint et uni ex his pars eius sol
Abbreviated transcription (Latin):
nec talem effic̾e rẽ pĩgno¬
ratam ut granis sit debito¬
ri ad recuꝑandũ putasal¬
tũ gͣndẽ pingnoridatũ ab
hoĩe qui uix lire pot̃ nec dũ
excołe tu acceptũ pĩgnori
excolusti sic ut magmi
p̃cii saceres alioquin nõ ẽ
eqũ querere mealios cͥdit

Expanded text:
nec talem efficere rem pigneratam, ut gravis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui vix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres. alioquin non est aequum aut quaerere me alios credit
Abbreviated transcription (Latin):
caudela a debitore ꝓdoẽpn¬
itate ei pr̾anda. Inuitum
n. cͥditorem cogiuendere
sat̾ in hummañ est. ¶ Sicͥd¬
itor płis fimdum pĩgnor¬
at̃ uendid̾it si id fen̾et us¬
uram eiꝰ pecĩe pr̃are or eiqͥ

Expanded text:
cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. inuitum enim creditorem cogi uendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum uendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ siego ticõ qui rẽmeã
obligan̾at sñ mea uolũ¬
tate. hr̃s extit̾o .ħ .n. modo
pingnoris ꝑ secucõ ꝯcedẽ¬
da nou ẽ c̾ditori necutiq
sufficiat idad conpetẽtã
utilem pignoratitiã ac
ore ut ex suo mĩda cõ arg¬
uat᷑ in ꝑberesiftit quo
nuꝰ utił accõ moneatur.

Expanded text:
meam obligaverat sine mea voluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pigneraticiam actore, ut ex suo mendacio arguatur, improbe resistit, quo minus utilis actio moveatur.
Abbreviated transcription (Latin):
łuti mortes ẜuor q̃ sũ dolo
⁊ cłpaeuis accidunt. latro¬
num hostiũ neturũ piraͭ¬
taꝵ nisidias naufr giura
nicendiũ fugas ẜuoꝵ qui
cꝰtodiri nõ solent. Eant̃¬

Expanded text:
luti mortes servorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumve incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas servorum qui custodiri non solent.
Abbreviated transcription (Latin):
re.pap̃ cõfitet᷑. ⁊ ẽ u̾m ⁊̃ si
condicõne an debitosicĩ¬
putandũ indeaꝰ ⁊ quidẽ
non oportere id ei restitui
ꝙ ipe ex furti accõne p̾sti¬

Expanded text:
se condictione, an debito sit imputandum videamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praesti
Abbreviated transcription (Latin):
s omnib pensionib p̾t̾¬
sit pĩgnꝰ pot̃ ueniress siͣ
ceͥptũ sit si qͣ pecuma sua
die soluta non er̃ statim
ꝯpetit ei pacti cõuentq̃tẽ
uendendo pĩgnore ĩ pẽ
ꝑaccõ cõcipienda ẽ n õs
cõtineantꝰ ss ⁊ si c̾ditoris
dum talxat ꝑsona fu̾it ꝯ¬

Expanded text:
ensionibus praetesit, pignus potest venire. sed si ita scriptum sit: "si qua pecunia sua die soluta non erit", statim competit ei pacti conventio. De vendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris dumtaxat persona fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ⁊si obligatꝰ. solu̾o. oꝓ
i me pet̾e uelles huic ecc̾o
locus ñ ef.¬
¶ Si tutor pupilli uł angnatꝰ
furiosi alienau̾it utił accõ ꝯ¬
petit. q ꝯsiliũ hiꝰ fraudit in¬
ire ñ pꝰũt. Idem .ẜ .i. opm̃.
uan nules postulabat suo
nomine litigare. de possõni¬
b. cis sibi donatas ẽẽ dicebat.¬

Expanded text:
 si obligatus soluero quod a me petere uelles, huic edicto locus non erit. Si tutor pupilli uel adgnatus furiosi alienauerint, utilis actio competit, quia consilium huius fraudis inire non possunt. 11 Idem lium miles postulabat suo nomine litigare de possessionibus, quas sibi donatas esse dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
Si pꝰscñe cesserit ñ tenebr᷑.
¶Si qnis añ ob ualitudinẽ aũ
etatẽ aũ occuꝑacões necessa¬
rias lit̾e lite in aliũ tͣnsferat
in eacã non. ut ħ etc̃o tene¬
at᷑. cũ in ħ edc̃o doli mali fiat
eos plerũq ex iusta cã tnͣs lato.

Expanded text:
sione cessit, non tenebitur. Si quis autem ob valetudinem aut aetatem aut occupationes necessarias litem in alium transtulerit, in ea causa non est, ut hoc edicto teneatur, cum in hoc edicto doli mali fiat eos plerumque ex iusta causa translato.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siqnis infraudem c̾ditoꝵ
usiurandũ decusit debit¬
replicõ fͣudis creditorib¬
d darii p̾tetea si fraudator
aetułit insurandũ coitori
mox bonis eiꝰuenditis exꝑi¬
riuolet audenegari d. accõ
aũ excepcõ opponat᷑ frau¬
datoꝵ cditor. ¶usiurãdũ
defensoris yꝓcuratoris. rei

Expanded text:
et si quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitreplicatio fraudis creditorib praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegari debet actio aut exceptio opponitur fraudatorum creditorum. Iusiurandum defensoris uel procuratoris e
Abbreviated transcription (Latin):
ticõ duo suo mortuo iam
dari stipłatꝰ sit ꝓ eł dubio
dari stipłatus ẽẽt. dñdũ
hr̃ditati eũ adquisisse. sic̃
n. nob̾m ip̃is ex renr̃a ꝑ¬

Expanded text:
tio domino suo mortuo iam dari stipulatus sit, procul dubio dari stipulatus esset, dicendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ipsis ex re
Abbreviated transcription (Latin):
p lustrum completũ fructꝰ cõꝑ¬
ceꝑit. condici eos constat itã
mitate ꝓͣcͥul dubio cessat cõ¬
portata sunt. ꝯdici pꝰsũt.
escuum fore id detͥm̃tũ cõstat
s cum queratur auꝑte fcm̃sit.
aĩadũti debebit non solu̾ĩpat̃¬
tate tua fuit idnec neaut do.

Expanded text:
 lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita duntate, procul dubio cessat conportata sunt, condici possunt.es, tuum fore id detrimentum constat. sed cum quaeratur, an per te factum sit, animadverti debebit, non solum in potestate tua fuerit id nec ne aut dolo
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ditam. nani sĩ eoitorem
meũ uissero t̾ dare pecĩã.
obligans mͥ ꝙ uis meosnũ¬
est. uͥcũ ex cãmandati pe¬
crediti nomine eam reci

Expanded text:
ditam. nam si tibi debitorem meum iussero dare pecuniam, obligaris mihi, quamuis meos numest, ut, cum ex causa mandati pecrediti nomine eam reti
Abbreviated transcription (Latin):
uirando. suo posse cõuẽtri.ꝙ.
qui uirauit eam que uxorsua
fu̾it rem suam s̾ in dotẽ ded¬
isse. Nam ⁊huxori ait utilẽ
de dote accõm dandam qͣ n
ẽẽ exͣ equitatẽ poĩtam ñ ne¬
gau̾im ¶Si quis uirau̾it in re
pecumana ꝑ geniũ p̾ncipis
dare send oportere. ⁊ ꝑiura¬
certu tompus urau̾it se sol¬
ntͣum nec solu̾it. Inꝑat or ñr

Expanded text:
urando suo posse conveniri, ququi iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negauerim. Si quis iurauerit in re pecuniaria per gen‹i›um principis dare se non oportere et peieracertum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster
Abbreviated transcription (Latin):
ł edicore qui de mnutua pꝰ conͣ
pupillũ ꝯtendebat iꝰ iͦ and̾ de¬
ferente. pupillus iurauit sed¬
are non oportere eande pͫ
a fide uissore eiꝰ. petit an excł¬
tiendus sit excepc̃õne ur̾ui¬
r̃di. quid tͥ placet resc̾bemͥ
eam rẽ aꝑcuis explicat uł nã
si controu̾sia int̾ creditorem
⁊ pupillum fũit a nominno
pecumam mutuam accep

Expanded text:
editore, qui de mutua pecunia contra pupillum contendebat, iusiurandum deferente pupillus iurauit se dare non oportere: eandem pecuniam a fideiussore eius petit: an excudendus sit exceptione iurisiurandi? quid tibi placet, rescribe mihi. eam rem apertius explicat Iulianus. nam si controversia inter creditorem et pupillum fuerit, an omnino pecu
Abbreviated transcription (French):
hrditate pꝰsid̾ em tuq cepsses
petere a mecum aduisus te
uirassẽ excepcõe. menti de¬
b̾e. uinsurandi. ¶ piaue
si alius ame h̾editatẽ pet̾e

Expanded text:
ditate possiderem tuque coepisses petere eam a me, cum adversus te iurassem, exceptione me uti debere iurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere
Abbreviated transcription (Latin):
Diactor defat uisiirandũ
de sola constituta pͣ. ⁊ͣ
te .i. de priore obligõne cõ¬
ueniatur excepcõ cessab̃
uisi de hac quo uirau̾it:

Expanded text:
actor deferat iusiurandum de sola constituta pecuniaid est de priore obligatione conveniatur, exceptio cessabit, nisi de hac quoque iuraverit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝙ uolil quis s̾ uirari idon¬
eum est. ⁊ siex eo fu̾it iira¬
an debeatur qͣi sat̾ ꝓbatũ
sit uirun̾do. ¶ s siciuis il¬
licitum usuirandũ deculit¬

Expanded text:
 voluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eo fuerit iuraan debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando. Sed si quis illicitum iusiurandum detul
Abbreviated transcription (Latin):
calũpina d uirare. si ħ ex¬
igatur. dem̃ siceoiabit᷑.⁊
¶S iusuirandũ de calũpnia.
itur. ¶ Si dẽ qͣlitate iͣ am̃ti
su̾it int̾ ꝑtec dubitatũ coͣ¬
cepcõ eiꝰ arbitrio iudicãtis
lit ref̾at utsiurrandũ Esi is

Expanded text:
iurare, si hoc exigatur, deinde sic ei iurabitur. hoc iusiurandum de calumnia itur.Si de qualitate iuramenti fuerit inter partes dubitatum, conceptio eius arbitri iudi cantis lit, referat iusiurandum: et si is
Abbreviated transcription (Latin):
pecĩam isqui inc̾ditũ uł in
alii porro increditũ uł ĩsdlu¬
tũ dederit ꝯsup taea. ⁊ ip̃e
pupillo obligatur. uł eñ a
se lib̾aũ. ⁊ eũ cu̾ced̾it obli¬
gatum hẽdrẽ. ł seab eo li¬
b̾auit. Nam oĩo qui alie

Expanded text:
pecuniam is, qui in creditum vel in alii porro in creditum vel in solutum dederit, consumpta ea et ipse pupillo obligatur vel eum a se liberabit et eum cui dederit obligatum habebit vel se ab eo liberabit. nam omnino qui alie
Abbreviated transcription (Latin):
mine añ qdm enusses susciꝑe
attizie ita creditor qr necc̃ĩt¬
atem forte ꝑficiscendi hãt.
de posu̾it apud te hanc eãdẽ
pecĩam. ut si emisses crediti
nomine obligatus eẽs h̃ de¬
poĩtum pericło est eius qui
susceꝑit nam qui remuen¬
cendam acceꝑ it ut p̃cõ utͥe᷑.¬

Expanded text:
mine antequam emisses suscipeatque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem vendendam acceperit
Abbreviated transcription (Latin):
nos singłos dan stipłatꝰ est
publius in euꝰspospõdi. eͦ
sucius ticius quenit q ĩt̾
nos nt publio meio ex sũ¬
m ã supccͥpta menstruos re¬
tunde debã deñ. trescentos.
ex ommi sũma ei ħ̾edi neeiꝰ
s qr pacta in cõtinẽti sc̃astip

Expanded text:
 est Publius Maevius, spopondi ego Lucius Titius. convenitque inter nos, uti pro Maevio ex summa supra scripta menstruos refundere debeam denarios trecenos ex omni summa ei heredive eius". quia pacta in continenti facta stip
Abbreviated transcription (Latin):
te pecume pensionis c̾ ce u
añ. sortis nõ solute usuras
petiposse. ꝙͣ ip̃a sors peti po¬
tu̾at. ¶ pactum aut̃ ꝙ sb̾¬
iectumi ẽ quidã dicebant.

Expanded text:
tae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
doli exceptõne utipot̾it. qr
scd̃ uolundatem dantis nũ¬
ui sũt cõsũpti. ħam si ego.
qͣi deponens tibi ded̾o tuqͣ
dederis ego qͣi cõmodatam
ostendendi gr̃a accepi. s m
ntro cãu ssũptis nũtis ꝯ¬

Expanded text:
doli exceptione uti poterit, quia secundum voluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi dederis, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis
Abbreviated transcription (Latin):
eius tuntuam dedit. ⁊ fide¬
iussorẽ hẽbit accepit exͦ
eo quo si tutor pupilli aire
tͣicator iuenis. pecĩam
alt̾utus eoꝵ oditam. sti¬
płatus fu̾it accõm dari

Expanded text:
eius mutuam dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuvenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, actionem dari
Abbreviated transcription (Latin):
ut oĩodo penes accipiẽtẽ
maneret . c̾ditum autẽ eͤ e
qr ex soluendi c̾ã mag̃ dare᷑
q alt̾ius obligandi. gͥ si is
qͥ pecĩam hc condutõe accep
ut michi increditũ darz ac

Expanded text:
ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum dar
Abbreviated transcription (Latin):
nebu codicto. ¶ O ⁊ si eini¬
mailo cͥ postea bonis intͥdtũ
est. mox ab eo stipłer puto pri¬
os meos tuo noĩe dedero ue¬
ld̾ dos absente de ⁊ ĩgnorãte

Expanded text:
nebit condictio. Sed et si ei numeravero, cui postea bonis interdictum est, mox ab eo stipuler, puto puos meos tuo nomine dedero velut tuos absente te et ignorante
Abbreviated transcription (Latin):
iipcias dos ꝓmittatur.
In mutindacõne oportet oñm
quale si uoluntate in ea cu
des petĩam nammichi accõ
ad quir̃ lices mei numini ñ
fu̾mt. ¶ Uerb̃ quol credimꝰ¬

Expanded text:
nuptias dos promittatur. In mutui datione oportet dominum quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuerint. Uerbis quoque credim
Abbreviated transcription (Latin):
cLum quid mutuũ ded̾mius
gn̾e sit reddere. ułi u̾nũ nouũ
ꝓ ueteri. nam incont᷑hendoꝙ
agitur ꝓ cauto hñdũ est. id
autem aguntelligit᷑ ut eiꝰtẽ

Expanded text:
Cum quid mutuum dederimusgenere sit, reddere, veluti vinum novum pro vetere: nam in contrahendo quod agitur pro cauto habendum est, id autem agi intellegitu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ mlis. ex locato decslag̾e ũ pecie mͥ
ielitiuũ restituai. oessem ĩspici¬
en detolono cũ aliena ẽẽ nõ ĩgnora¬
res sustislisticõdid̾e tibi frum̃tũ dñimn
pse. lab̾o ait ut ⁊ idfaciat: colonũ
excõducto cum dño actur̃. Loca¬
tor horrei ꝓpõitũ hint se aurũ argẽ¬
tum margaritam nõ reciꝑe suo ꝑ¬
icło. dem̃ cum sciret hͣłres inferri:
passus ẽ. ꝑĩ. cum futursitͥ obligat̃
dixi ac sippoitũ fũ remissũ iͣ E

Expanded text:
locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspiciente colono, cum alienam esse non ignorares, sustulisti. condicere tibi frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum margaritam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum dixi, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderem mox ħ ꝑiert̃ ni ĩgnit
aũ alia uimaiore ꝑicłm memi
mine praturũ exquo app utique
cꝰtodiam adme ꝑtiiere. ¶ siquic
sponsiomi cã anilos acceꝑit ił tod¬
dit uictori pͥit̾ptis ũbis atcõ meũ
conpetit nec .n. recipiẽda sabmi
opruo qui cõeici uł sunti agi ex h ł

Expanded text:
ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
fructuanꝰ locau̾it fimd̃ in q̾n q̃nni¬
si ⁊ decessent ħrdem eiꝰ nõ cen̾ i utfru
pr̾et non mag̾ ꝙy isula exusta te¬
net᷑ locador oductori. s ari ex lo¬
cato teneat᷑ ꝯductor ũ ꝑ rata tẽp¬
oris quo fructin ẽpensionẽ pr̃et

Expanded text:
ructuarius locaverit fundum in quinquennium et decesserit, heredem eius non teneri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur locator conductori. sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet,
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ dudiũ nõ est nasci cnulem
ueris mͥ qͣnti int̾est in ea illẽdeqͦ
quenit accipere. uł si i eñ retiꝑe
rẽ datum renon setuta s siciph¬
am pr̃are debes explicatꝰ ẽ articłs
illedourdes. ¶ atcua douͥ faciais
rem : noner̃ locatõ. s nascet᷑ cuu¬

Expanded text:
esse, dubium non est nasci civilem neris mihi, quanti interest mea illud de quo convenit accipere: vel si meum recipere rem datum re non secuta. sed si scypham praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facias, rem do, non erit locatio, sed nascetu
Abbreviated transcription (Latin):
hicatores no mignnt cãticõdẽp¬
nan oportere Eꝯilisminimici¬
pio balnea cõciux̾at ũ eoãncio in¬
ex cõducto ũ ꝓ porcõne teꝑis quo
lauacõm ñ prestitiss: pecume
conthucio fierz. ¶ui mulas ad
certũ pondus hon̾is locass c̃ ma¬
iore honere ⁊ductor eas rupiss:

Expanded text:
habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno mex conducto, ut pro portione temporis, quo lavationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdux̾it an m̃tes uehendas locanit
cuulem accõm infcm̃ eẽ dandã lab̾
ccͥ. ¶ Idem siquis p̃cii exploraiai
grãrem tradat. n depõitũ n co¬
modatum et̾ s non exhibita fide
usitata attõnũ noĩs p̾scꝑtis ib̾a¬

Expanded text:
n merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit.Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fide usitata actionum nomina, praescripti
Abbreviated transcription (Latin):
alienas merces innare ꝓ iecit ulła
tenet᷑ accõne. sisi sñ cũ id fecisset: in
gore mortuns sit: deuestañtis quo
furti agipot̾it de ẜuo n̾o inftm ag¬
end̾ dnmuli pena adulsus eũ ẜuata

Expanded text:
alienas merces in mare proiecit, nulla tenetur actione: sed si sine causa id fecisset, in gore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata
Abbreviated transcription (Latin):
locatori conductorẽ prãtur adout
comodam ei douiũ adhĩtaud̃ dare.¬
das nͨ repetere ius. ages uichominꝰ
exlocato cum fullone. s uidicẽ esti¬
eiꝰ esset: redeptor ex uolũtate loca¬

Expanded text:
locatori conductorem praestaturum, adeo utcommodam domum ei ad habitandum dare.Htas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fulloneeius esset: redemptor ex voluntate loca
Abbreviated transcription (Latin):
nem cõduxiss : pẽsionẽ tociꝰ annide¬
dent: dem̃ insula pꝰ sexm̃ses coruerit
ue incendio cõsũpta sit: pensionẽ
residiu tẽporis rectissime mela scͥ.
ex cõducto accõne repetitũtũ ñ qͥũ¬

Expanded text:
nem conduxisset, pensionem totius anni dederit, deinde insula post sex menses ruerit vel incendio consumpta sit, pensionem residui temporis rectissime Mela scripsit ex conducto actione repetiturum, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur̃ ee. ¶ auẽ cõdux̃ ñ de xiuincia
airenensi acdͥle iam nauigarz olei
modiis octomilib c̾ca m̃ cede. S eu¬
erait uc houerata nauit in ip̃ã ꝓu¬
inciti .ix. m̃sibus retineret᷑. ⁊ i lonꝰ
irpoĩcũ cõmisso tolleret᷑. q̃sitũ est

Expanded text:
turum.Nauem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ccõ de estimato pponit᷑ col̃l u ip̃.¬
ende dubitatõis gr̃a sut De estui
n. mag̃dubitatũ cũ rest toria ac¬
estimata uentenda dat᷑ utr̃ cõne
an exlocato: qͣirẽ uendẽdam loca

Expanded text:
estimato proponitur tollendae dubitationis gratia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata uendenda datur, utrum an ex locato, quasi rem uendendam locas
Abbreviated transcription (Latin):
uero siquis ita f̾undũ uendid̾it
uerit ep̃torem an ex ep̃to inducõ
alioquin ep̃torcapiat᷑ qui fortas
ł inmoris ep̃turꝰ ẽẽt. si cerciorat᷑
ꝑat. ẜuitutes si q̃derent᷑. ł debebũ¬

Expanded text:
ero, si quis ita fundum uendiderit, uerit emptorem, an ex empto iudicio alioquin emptor cap‹i›atur, qui fortasinoris empturus esset, si certioratus perat: 'seruitutes si quae debentur, debebun
Abbreviated transcription (Latin):
ficõꝵ uoticiam inqiõnẽ petipassũt
nconducto fundo. si conductor sua
ex conducto nicum dũo fundi exꝑui
int̃. Qui contͣ legẽ cõduccõis suosi
añ tempus sñ usta ac ꝓbabilicã d̃¬

Expanded text:
ficiorum notitiam in quaestionem peti possunt. In conducto fundo si conductor sua ex conducto cum domino fundi experiri potest. Qui contra legem conductionis fundum ante tempus s
Abbreviated transcription (Latin):
locau̾is ⁊ amphoris ꝯductorlo¬
ep̃tori accessurã ẽẽ dix̾is idacc¬
edere ꝙ tͥ tociꝰ tnsule cõductor
dededit Eieum fũd̾ nẽdidisti
iiquo sepłciũ hñisti nͨnoĩatĩtͥ se

Expanded text:
locaveris et amplioris conductor loemptori cessuram esse dixeris, id accedet, quod tibi totius insulae conductor debebit. Si eum fundum vendidisti, in quo sepulcrum habuisti, nec nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
lo hr̃de inslituto decessit. ⁊ tũtutorcõsti¬
tuiss adstin̾e pupillũ h̾editate. ego fũ¬
dũ płris locam dem̃ pupillꝰ restitutꝰ
ẽ mbona pr̃na exconoucto nich̾ ãpliꝰ
eni cõsetuturũ cͥ ũ locatõe lib̾e̾t᷑ m¬

Expanded text:
lo herede instituto decessit et, cum tutor constituisset abstinere pupillum hereditate, ego fundum pluris locavi: deinde pupillus restitutus est in bona paterna. ex conducto nihil amplius eum consecuturu