comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stringebatui amitte meruit. Et ꝯ forte in uicinia cenobii stĩ
g alli uenisser ꝑ uisionem ei sicut referre solitus erat. p̃cep¬
tum est: ut scĩ uiri patrociuia q̃rens monasteriũ adiret. pa¬
rit᷑u ĩdicatũ quod ibidem cutulũ quem uno ad huc ferebat n
bi tlorio amissurꝰ. et aptate gr̃au sani̾tatis esset adepturus.
ad ille desidirio ꝓnuisse salutis ardescens. ut pote qui tauto
tenebatur cruciatu. et totũ brachiũ iam ferro iuiuersd in tu¬
morem esset cõu̾suui iter ad monasteriũ maturauit
Cũq uocturius ibidem uigiliis interesset. alto sopo¬
re depressus. senem assistere indet canicie nenerã¬
dũ casula indutũ. sibiq dicentẽ. Quid tu o hõ ceteris
landem dñi celebrantib somni torpore depͥmeris:
Cuꝰ p̃senciam ꝑterritꝰ cũ responsũ reddere nõ aude¬
ret baculo senex qũe manu gestabat. loꝯ enis nul¬

Expanded text:
stringebatur, amittere meruit, et cum forte in vicinia coenobii sancti stringebatur, amittere meruit, et cum forte in vicinia coenobii sancti Galli venisset, per visionem ei, sicut referre solitus erat, praeceptum est, ut sancti viri patrocinia quaerens monasterium adiret, pariterque indicatum, quod ibidem circulum, quem uno adhuc ferebat in brachio, amissurus et optatae gratiam sanitatis esset adepturus. At ille desiderio promissae salutis ardescens, utpute qui tanto tenebatur cruciatu, ut totum iam brachium, ferro immerso, in tumorem esset conversum, iter ad monasterium maturavit. Cumque nocturnis ibidem vigiliis interesset, alto sopore depressus, senem assistere videt canitie venerandum, casula indutum sibique dicentem: 'Quid tu, o homo, ceteris laudem Domini celebrantibus, somni torpore deprimeris?' Cuius praesentia perterritus, cum responsum reddere non auderet, baculo senex quem manu gestabat locum ei vul
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis obstaculo. optato deinceps potiretur incessu.
diue cõtraria tabefactus est: ut pene ꝑ annũ integrũ
fastidio labrans deficeret. et solacia alimentoꝵ nt sauita¬
tis recuperacio posc̾e udebatur. ꝑciꝑe uł cõtinere nõ po¬
tuisset. Is ad cenobiũ bt̃i galli. ꝑ hac eadem causa est¬
ꝑductꝰ. post diutur nas gͥ p̃ces ⁊ suspiria ꝯsacre obla¬
bõis ꝯsũmaret᷑ officiũ bũdictionis panem de mauu sacer¬
dotos accrpit. Quo ꝯmesto caruit fascidio. ⁊ desiderio uuera¬
tualliũ ꝯgrue ꝑcepto. bñdicẽs dño et merita stĩ galli mira¬
us sautis cum gandio ao propris remeauit.
anꝑtulus quidãn ꝓpt homicidix reatũ. circulis firreas
afficeret. ꝑ solutos quos fertũ carnib eiꝰ ĩ fluperat
atus remediot admissi celcris abolicions illustras eraduui¬
ua tandem misei act̃e respectus: nexus quib incollo uł uno brachio

Expanded text:
firmitatis obstaculo optato deinceps potiretur incessu. firmitatis obstaculo optato deinceps potiretur incessu. dine contraria tabefactus est, ut pene per annum integrum fastidio laborans deficeret, et solatia alimentorum, ut sanitatis recuperatio poscere videbatur, percipere vel continere non potuisset. Is ad coenobium beati Galli pro hac eadem causa perductus est. Post diuturnas igitur preces et suspiria, cum sacrae oblationis consummaretur officium, benedictionis panem de manu sacerdotis accepit. Quo comesto, caruit fastidio, et desiderio victualium congrue percepto, benedicens Domino, et merita sancti Galli miratus, sanus cum gaudio ad propria remeavit.ulus quidam, propter homicidii reatum circulis ferreis afficeretur, per sulcos quos ferrum carnibus ejus inflixerat, uciatus remedio et admissi sceleris abolitione lustrasset, divina tandem miseratione respectus, nexus, quibus in collo vel uno brachio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ usq ad nesperam ibidem orantib insiste̾t ab ei̾sdem ad
hospicuã reportalatur. O uod dũ aliquot ag̾etur diebus
presbit quidam eiꝰdem ꝯgͣgacõis die quadam ĩ ip̃a eccłia
nõ longe sacris oblacõibus ꝯperam dedit: subitoq pretei
los ꝯ milius adesset eger celitus ꝑ merita ut credineꝰ
stã galli cuꝰ suffragia sedulo flagitabat uisitatꝰ. cofusa
horribilit̾ cepit noce ꝑstrepere ita ut idem sac̾dos nter sa¬
era missaꝵ sollempina secut sepiꝰ testari solitꝰ erat : non
miniuo quateret᷑ terrore et metu. Eũq circũspitieus
eculis cuncta luscrasset. ⁊ ꝑ alicuiꝰ p̃senciam maguitudi¬
nem timoris desideraret euincere : membris miseri ad
statũ suũ redeuntib crepitũ quas irgaꝵ manditate
fractaꝵ audiuit. et huc illuc q se p̃ augustia uertens post
panlubũ eũ qͥ debilis fuerat. sanũ decripta ꝓdire cõspexi
Cui eciam tanta mox sanitatis accessit ꝑfectio. ut sue ĩ¬

Expanded text:
dum usque ad vesperam ibidem orationibus insisteret, ab eisdem ad hospitium reportabatur. Quod dum aliquot ageretur diebus, presbyter quidam ejusdem congregationis die quadam in ipsa ecclesia non longe sacris oblationibus operam dedit: subitoque praeter illos cum nullus adesset, aeger coelitus per merita, ut credimus, sancti Galli cujus suffragia sedulo flagitabat visitatus, confusa horribiliter coepit voce perstrepere, ita ut idem sacerdos intra sacra missarum solemnia, sicut saepius testari solitus erat, non minimo quateretur terrore et metu. Cumque circumspiciens oculis cuncta lustrasset, et per alicujus praesentiam magnitudinem timoris desideraret evincere, membris miseri ad statum suum redeuntibus, crepitum quasi virgarum in ariditate fractarum audivit: et huc illucque se prae angustia vertens, post paululum eum qui debilis fuerat, sanum de crypta prodire conspexit. Cui etiam tanta mox sanitatis accessit perfectio, ut sine in
Abbreviated transcription (Latin):
bsecro itaq te gotherte karissime abba monasteri
stĩ galli cunctos q frẽs qui sub te milicie deseuiũt
spiritali ut me or̃onib adiuetis. quatenus et hoc op
et alia deiceps digne deo merear explicare. Nam si
gratanter recte a nobis pofita susceperit is olementex
uris titubantia correxeritis. et si dñs ꝑmiserit huiꝰ
operis agreste pulmentũ. postmodum aliquibus metroꝵ
condimentis infuuidam Dignũ quippe est ut nr̃is lau¬
dib ꝑ orbem celebretur. quem de extremis orbis fi¬
nib ad ur̃am salutem dñs descinauit. Bene ualent ͤ
et ur̃i memorem paterntatem ur̃am meternum
saucta trinitas consernare dignetur. Amen.

Expanded text:
bsecro itaque te, Gozberte carissime, abba monasterii bsecro itaque te, Gozberte carissime, abba monasterii Sancti Galli, cunctosque fratres, qui sub te militiae deserviunt spiritali, ut me orationibus adiuvetis, quatenus et hoc opus et alia deinceps digne Deo merear explicare. Nam si gratanter recte a nobis posita susceperitis, clementer vero titubantia correxeritis, et si Dominus permiserit, huius operis agreste pulmentum postmodum aliquibus metrorum condimentis infundam. Dignum quippe est, ut nostris laudibus per orbem celebretur, quem de extremis orbis finibus ad nostram salutem Dominus destinavit. Bene valentem et nostri memorem paternitatem vestram in aeternum sancta Trinitas conservare dignetur. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia ꝓuinciaꝵ descͥpciones actingimꝰ liceat pancis
hibernie insule de qua nobis tantũ nobis decus emicuit.
inxta cosdem anctores sitũ cõmemorare. Hibernia ĩ sul
ut scribit orosius. inter brictanniam ⁊ hispauiam sita
longiore ab affrico in boream spacio porrigitur. Hec ꝓpͥoi
britamue spacio terraꝵ angustior. s celi solis q tẽ ꝑe
magis utibis. ⁊ ut supͣdictus solmus tastatur ita ppt
ppłosa ut pecua ibi insi interdũ estate a pastibus arc¬
antur. inpericulũ agat sacies illic nullus anguis auis
rara. Quam horrenda nero ip̃e uel alii de moribus ĩ co¬
lar eiꝰ testentur fide xp̃i iam lucente super sedendũ
est quia ubi habũdauit peccatũ. suꝑ habũdauit gr̃a.
et a solis ortu indis uel ethiopibus usq ad occasum bri¬
tanuis nel scotis iam laudabile est nomẽ dñi. Excel¬
sus eñi est suꝑ omnes gentes de dñs. et super celos¬
sm gloria eius aster

Expanded text:
Et quia provinciarum descriptiones attigimus, liceat paucis Et quia provinciarum descriptiones attigimus, liceat paucis Hiberniae insulae, de qua nobis tantum decus emicuit, iuxta eosdem auctores situm commemorare. Hibernia insula, ut scribit Orosius, inter Brittanniam et Hispaniam sita, longiore ab africo in boream spatio porrigitur. Haec propior Brittanniae, spatio terrarum angustior, sed caeli solisque temperie magis utilis, ulosa, ut pecua ibi, nisi interdum aestate a pastibus arceantur, in periculum agat satias. Illic nullus anguis, avis rara. Quam horrenda vero ipse vel alii de moribus incolarum ejus testentur, fide Christi jam lucente supersedendum est; quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia; et a solis ortu Indis vel Aethiopibus usque ad occasum Britannis vel Scotis jam laudabile est nomen Domini. Excelsus enim est super omnes gentes Dominus, et super coelos gloria eius.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem alpium trauscendamꝰ. et nõ pocuis ꝑ maiorem
retiam recto itinere uoricũ usq tendamꝰ. In qua eciam
rhͣtia scd̃m supͣdictam sentenciam briganciũ oppidum
iam netustate cõlaps ñ lacii. qui reno interfluente ef¬
ficitur inemen dedit. Qͥ alie nõie ixta grecam ethimo¬
logiam potamitꝰ appellat᷑. Igitur quia muixti alemanius
sueui partem germanie ultra danubiũ partẽ rhtre
inter alpes et histruni. parteniq gallie cuta aari
obsederunt. antiquoꝵ nocabuloꝵ ueritate obsernata
ab incolis nomẽ patrie diriuemꝰ. et allemaniam uel sue¬
uiam nõĩemꝰ. Nami ꝯ duo sint nocabula unam gentem sig¬
nicancia pͥori nõĩe nos appellant cir ꝯposite gentes. que
laciuũ seruonem habent᷑ sequenti usus nõ nuncupat bai¬
baroꝵ. Scimꝰ sumliter fi aucos partes germane uel
gallie nõ solũ potestati. sed ⁊ eciam suo nõĩ subiugasse.

Expanded text:
ritatem Alpium transcendamus et non potius per maiorem ritatem Alpium transcendamus et non potius per maiorem Rhetiam recto itinere Noricum usque tendamus? In qua etiam Rhetia secundum supradictam sententiam Brigantium oppidum, iam vetustate collapsum, lacui qui Rheno interfluente efficitur nomen dedit, qui alio nomine iuxta Grecam ethimologiam Potamicus appellatur. Igitur quia mixti Alamannis Suevi partem Germaniae ultra Danubium, partem Rhetiae inter Alpes et Histrum partemque Galliae circa Ararim obsederunt, antiquorum vocabulorum veritate servata, ab incolis nomen patriae dirivemus et Alamanniam vel Sueviam nominemus. Nam cum duo sint vocabula, unam gentem significantia, priori nomine nos appellant circumpositae gentes, quae Latinum habent sermonem; sequenti usus nos nuncupat barbarorum. Scimus similiter Francos partes Germaniae vel Galliae non solum potestati, sed etiam suo nomini subiugasse.
Abbreviated transcription (Latin):
mesiam a meredie histriam. ab affrico alpes peniu uas
ab occasu galliam belgitã. a ciricio damibii foutem a
septentrione damibiũ et gͦmaniani. Cũ noritus regio
sit baioarioꝵ. et eiꝰ septentriaualis terminus damibi
et germania necesse est reciam que simul ponitur eis dẽ
fuib aquibonem uersus terminari. Solins quoq in
poli histore. ubi gallie facit mẽcionẽ. has ꝓuincias
nno terraꝵ tractu positas. his uerbis designat. Ex
isto sim iuidelicet gallie. quaqua parte orbis uelis ex¬
eas si tracaa tracia sit petenda excipit ager rhticus
bomis frugibꝰ brigantino lacu uobilis. Iudẽ noriens
frigidus partirs frnctuosus. qua subdicitrur a igiet ẽt¬
pium ad miodum lecꝰ De int paronie uiro fortes
solo plano ubertaq drauosauoq mclitis anubꝰ olus¬
flue. Si recia solummodo infra alpes est ut multi uolũt
que cõsequencia est ut noricũ a gallia ꝑgentes. aspe¬

Expanded text:
Moesiam, a meridie Histriam, ab africo Alpes Penninas, Moesiam, a meridie Histriam, ab africo Alpes Penninas, ab occasu Galliam Belgicam, a circio Danubii fontem, a septentrione Danubium et Germaniam. Cum Noricus regio sit Baioariorum et eius septentrionalis terminus Danubius et Germania, necesse est Rhetiam, quae simul ponitur, eisdem finibus aquilonem versus terminari. Solinus quoque in Polyhistore, ubi Galliae facit mentionem, has provincias uno terrarum tractu positas his verbis designat: Ex isto sinu, videlicet Galliae, quaqua parte orbis velis exeas: si Tracia sit petenda, excipit ager Rheticus, bonus frugibus, Brigantino lacu nobilis, inde Noricus frigidus, partius fructuosus, qua subducitur a iugis Alpium, admodum laetus. Dehinc Pannoniae viro fortes, solo plano ubertoque, Dravo Savoque inclytis amnibus circumfluae. Si Rhetia solummodo infra Alpes est, ut multi volunt, quae consequentia est, ut Noricum a Gallia pergentes, aspe
Abbreviated transcription (Latin):
disciagui limitib. Ego cũ me non possum ab hoc ex¬
cusare negocio. eligo pocius ꝓ ignouia lacerari. quan
ꝓ mobediencia ꝯdempnari. Porro dum pridem tp̃m opͦ
ꝑlegerem. ĩueni ab anctore eiusdem eoscͥpcionis t̾rã
quã uos alemannũ uł sueni incolimus. altimaniam sepi
nõĩari. Sed ipsius nõis originem quereus. apud nil¬
lum scͥptoꝵ quor ad huc nõticia nos resꝑsit. eiꝰ reppe¬
ri mencionẽ. Nisi fallor em̃ ab alto situ ꝓuincie idem
uocabilũ a moderius cõfictũ est. Nam iuxta scͥptores
authenticos pars alemannie nel suelue. inter alpes
pennina et meridianũ litus damibii sita rhetia dicit᷑
porro qd̵ est ad septentrionalem plagam hist ri gemanie
deputatur. Et ut non nr̃a dic̾e̾ existimem. aliquos ĩpi
rei testes ad scscimus. Paulus orosuis incmꝰ dictis fi¬
des oĩum cõcordar de situ terre scribeus hec inter cet̾a
pouit. Pannonia. noricus. et rhetia habent ab oriente

Expanded text:
distingui limitibus. Ego cum me non possim ab hoc exdistingui limitibus. Ego cum me non possim ab hoc excusare negotio, eligo potius pro ignavia lacerari, quam pro inoboedientia condemnari. Porro dum pridem ipsum opus perlegerem, inveni ab auctore eiusdem conscriptionis terram, quam nos Alamanni vel Suevi incolimus, Altimaniam sepius nominari; sed ipsius nominis originem quaerens, apud nullum scriptorum, quorum adhuc notitia nos respersit, eius repperi mentionem: nisi fallor enim, ab alto situ provinciae idem vocabulum a modernis confictum est. Nam iuxta scriptores authenticos pars Alamanniae vel Sueviae inter Alpes Penninas et meridianum litus Danubii sita Rhetia dicitur; porro quod est ad septentrionalem plagam Histri, Germaniae deputatur. Et ut non nostra dicere existimemur, aliquos ipsius rei testes assciscimus. Paulus Orosius, in cuius dictis fides omnium concordat, de situ terrae scribens, haec inter cetera ponit: Pannonia, Noricus et Rhetia habent ab oriente
Abbreviated transcription (Latin):
implenit. nec sciencia cõmẽdluit. emꝰ dicta uec doctri¬
na corroborat. nec uita cõfirmat. p̃sertim cũ ea scͥ¬
bere iubeatis. ⁊ ordinare quor dignitatẽ iux auimo
torpente conicio. tres tamẽ obcansas andiendi talia
niam ĩuenio. scilicet qdͥ credo me a dño sublenandum
ob cuiꝰ iussa pariter et ꝓmissa. qd uiriũ cõsideracione
exhorriũ obediendi cupiditate suscepi. de inide qd̾ me
ꝯfido bt̃i galli intercessione ur̃isq p̃cib adiuuari ꝓ
quoro ueueracõe ⁊ amore grande onus humeris ap¬
tam debilib. postremo qd alienis insisto uestigiis neri¬
tatisq tenende lieam nouis tantũ modo cogor passib
dementiri. Uitam gͥ sc̃ĩ ⁊ ꝯfessoris xp̃i galli patroni
nr̃i cuiꝰ corporis thescturũ fideliliuis seruatis excubus
sensu nobilem. scͥpto degenerem. uultis a me lumi¬
ne recte locucionis ornari et seriem cõfusam. copłoꝵ

Expanded text:
implevit nec scientia commendavit, cuius dicta nec doctriimplevit nec scientia commendavit, cuius dicta nec doctrina corroborat nec vita confirmat? Praesertim cum ea scribere iubeatis et ordinare, quorum dignitatem vix animo torpente conicio. Tres tamen ob causas audendi talia viam invenio: scilicet quod credo me a Domino sublevandum, ob cuius iussa pariter et promissa, quod virium consideratione exhorrui, oboediendi cupiditate suscepi; deinde quod me confido beati Galli intercessione vestrisque praecibus adiuvari, pro quorum veneratione et amore grande onus humeris aptavi debilibus; postremo quod alienis insisto vestigiis veritatisque tenendae lineam novis tantummodo cogor passibus dimetiri. Vitam igitur sancti confessoris Christi Galli, patroni nostri, cuius corporis thesaurum fidelibus servatis excubiis, sensu nobilem, scripto degenerem vultis a me lumine rectae locutionis ornari et seriem confusam capitulorum
Abbreviated transcription (Latin):
serar ammis icaꝙ ce ueate galle xp̃i cõfessor. ur sicut
ciemitateut mpoꝵ menitis tius multistecotstiss
delansimius: ita nõis mentibus. diniue miseiacionis isse¬
delam implorare digneris. Ameii.
isi me stãꝵ auctoritas scͥpturtio. et p̃cipue illa ue¬
ridi ꝓpħe sentẽcia qua sacͥficia obediencia ꝓfert
ad necessitatem obediendi constringeret. p̃ceptis nr̃is
o stĩssimi patres apollogie huiꝰ modi genus opponerem
et priusquã exiret de nentre stĩficatꝰ est. dũ eũ dñs
spñ suo inlustiaus uerbi officio iuctuciparet. de etatis
infurmitate et ignorancia conquestus ẽ: quid ego pec¬
cator acturꝰ siii qui in ĩqͥtate ꝯceptꝰ. et in delicto ꝓ¬
fusus. ꝓpt̾ sordes uite intirꝯcisus sum corde et auribus
quia indelicet nec scienda digne ꝑcipio. nec andica deuo¬
te cõserno: Qͦmͦ institicias dñi enarrabo. et assuuam
testamentũ eiꝰ ꝑos meũ: Cuꝰ etatẽ iet tẽpus ad huc

Expanded text:
secramus itaque te, beate Galle, Christi confessor, ut sicut sanitatem corporum meritis tuis multis te contulisse retulimus, ita nostris mentibus divinae miserationis medelam implorare digneris. Amen.auctoritas Scripturarum, et praecipue illa veridici prophetae sententia, qua sacrificio obedientia praefertur , ad necessitatem obediendi constringeret, praeceptis vestris, o sanctissimi Patres, apologiae hujusmodi genus opponerem: et priusquam exiret de ventre, sanctificatus est, dum eum Dominus spiritu suo inlustrans, verbi officio manciparet, de aetatis infirmitate et ignorantia conquestus est; quid ego peccator acturus sum, qui in iniquitate conceptus et in delicto profusus, propter sordes vitae incircumcisus sum corde et auribus, quia videlicet nec scienda digne percipio nec audita devote conservo? Quomodo iustitias Domini enarrabo et assumam testamentum eius per os meum, cuius aetatem nec tempus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nichilꝙ incẽmodi dei famulis irrogarer. Quam petitio¬
ule eti ꝓcp̃temptu inlatur uni uindictam. Et mop orato¬
uiũ lt̃i galli ꝯfessoris quasi oraiturꝰ ingredit᷑ etͣ aute aram
afflictiones quas aliis se iurogaturũ iurauerat cõnementi
saris talione recepit. Nam in testina ciꝰ.more sartaginis igni
supeosite feruere seperũt. et tam dire iscerũ tortiso n
nuaserũt extimplo: ut siũe alioꝵ ãminiculo nequaqud
ngredi potuisset. Sed qd̾ dic̾e ꝓudet egestio natiu en ue
nupetu ꝓrumpeus ꝯ astautes niuno fetote gatetisue
piora ab eccłia eiectus: uehiculo quo disceder monasteno
posset i situt rogtherat est impositus: sici ĩ moder este flo¬
ere uature. osuetudine carens uasi in quo ĩ iedttteflu¬

Expanded text:
nihilque incommodi Dei famulis irrogaret. Quam petitionihilque incommodi Dei famulis irrogaret. Quam petitiocelerem pro contemptu inlaturum vindictam. Et mox oratorium beati Galli confessoris quasi oraturus ingreditur et ante aram afflictiones quas aliis se irrogaturum juraverat, convenienti satis talione recepit. Nam intestina ejus more sartaginis igni superpositae fervere coeperunt, et tam dirae viscerum torsiones illum invaserunt extemplo, ut sine aliorum adminiculo nequaquam egredi potuisset, sed quod dicere pudet egestio naturae turpi impetu prorumpens, cum astantes nimio fetore gravaret, sine mora ab ecclesia ejectus, vehiculo quo decedere monasterio posset, sicut rogaverat, est impositus. Sicque immoderato fluore, naturae consuetudine carens, vasi in quod egesta deflu
Abbreviated transcription (Latin):
tenderent miratbant᷑ illisq quam partẽ peteret diligẽtꝭ
notentib domũ quaudam lictori contignami in quares p̃fa¬
te itinere apte sernabant᷑ morauit. Mirũ dictu mox
sandem cella flãma corripiens inaltũ ꝓrupit. ⁊ oĩa
q̃ ibidem cõgesta fuerant peuitus cõsup̃sit. ut nichil eoꝵ
omias huit intendio suꝑ esset. fiebat q iusto dei iudie
insaua sliena ꝑpotenciam rapuerat suis ꝑ suꝑuani
insticiam fi audaretur
empore quoque alio. idem ep̃c ad monasteriũ neneus.
dum quadam molencia exdem locũ episco pie subitere
sue ꝙ dt annidi nõ cõsenciens uronachos quasi iusto rebel¬
les muris multiplicib formis affic̾e temptanissẽt. telło qͥ dẽ
iuriensis eccłie p̃sul. misit ad eũ humiliter deprecaus
ut sm amoris cAusa quam eoꝵdem frũ aliqui cõsatugu¬
uitatis nuculo illi erant cõuinctiab eoꝵ cessaret ĩ uurns

Expanded text:
ortenderent, mirabantur; illisque, quam partem peteret, diligenter ortenderent, mirabantur; illisque, quam partem peteret, diligenter notantibus, domum quandam litori contiguam, in qua res praefato itineri aptae servabantur, intravit. Mirum dictu! Mox eandem cellam flamma corripiquae ibidem congesta fuerant penitus consumpsit, ut nihil eorum omnino huic incendio superesset. Fiebatque iusto Dei iudicio, ut qui aliena per potentiam rapuerat, suis per supernam iustitiam fraudaretur. 17. Tempore quoque alio idem episcopus ad monasterium veniens, dum quadam violentia eundem locum episcopio subicere suaeque tyrannidi non consentientes monachos quasi iusto rebelies iniuriis multiformibus afficere temptavisset, Tello quidam Curiensis ecclesiae praesul misit ad eum, humiliter deprecans, ut sui amoris causa, quoniam eorundem fratrum aliqui consanguinitatis vinculo illi erant coniuncti, ab eorum cessaret iniuriis
Abbreviated transcription (Latin):
episcopi partibus subitere stũderet. Et hoc idcuto fece¬
runt ut eo licenciꝰ ip̃o machinacõib eoꝵ faurnte. es
que muite miuste absculerant. retinere potuisent.
pontifex gͥ cũ suasionio eor libenter p̾beret assensim
monasterium ingressus frẽt opprimere emidem locũ e¬
piscopii rebus su biçere molestus est. Porro fiẽs du
porentie illius resisc̾e nõ auderent inftluerũt eiꝰ dicioni
parere᷑ quam tot aduersitatib implicari Sed sequen¬
cia ꝓbãt quam ꝑuerse egerit qui ꝑauaricie morbum
sacri loci priuilegiũ ausus est molare
sitã ꝑ quoꝵpdam manꝰ fr̃m. ad episcopium tr ansiiscrũt. Cũs
qui missi fuerant mauigare cepissent. anis quedam. ut sepe
ficiũ esset p̃biturã facili p̃ibat uolatu. Et dñ ꝑ tociꝰ lacus
nastitatem ip̃iꝰ uicognito nterent᷑ ducatu. ꝓspero tandem
successu ad portum ẜ uenientes quidꝰ none ducis obsequia e¬

Expanded text:
episcopii partibus subicere studeret. Et hoc idcirco feceepiscopii partibus subicere studeret. Et hoc idcirco fecerunt, ut eo licentius, ipso machinationibus eorum favente, ea quae iniuste abstulerant retinere potuissent. Pontifex igitur, cum suasionibus eorum libenter praeberet assensum, monasterium ingressus, fratres opprimere et eundem locum episcopii rebus subicere molitus est. Porro fratres, dum potentiae illius resistere non auderent, maluerunt eius ditioni parere, quam tot adversitatibus implicari. Sed sequentia probant, quam perverse egerit, qui per avaritiae morbum sacri loci privilegium ausus est violare. sita per quorundam manus fratrum ad episcopium transmiserunt. Cumque qui missi fuerant navigare coepissent, avis quaedam, ut sepe officium esset praebitura, facili praeibat volatu. Et dum per totius. lacus vastitatem ipsius incognito uterentur ducatu, prospero tandem successu ad portum venientes, quid haec novae ducis obsequia p
Abbreviated transcription (Latin):
partem sibimet uendicarunt. Nam tributa que bone
memorie pupinꝰ eisdem frĩbus concesserat abstulerunt.
alia. q quam plurima queq ex donacione quoꝵdcam re¬
ligiosoꝵ eidem cenobio fuerant cõtradita sue rapati¬
tãtis abscrapere ꝓteruia. insuꝑ eciam ip̃m abbatem ꝯ
ꝓ hac re apud principeni illos accusasset uinculis mie¬
cerũt et in quandam rem fluminis inisulam iuxta loꝯ qui
scem dicit̾ in eustodis religarunt. Ubi cũ aliqufntum tẽ¬
poris sub artissima discrictone mansisset. de cardere huiꝰ
nite ad leticiam cõmigͣuit celestẽ. expletis non minus.
pl. annis regimiuis sui quo scĩ illiꝰ loci stacũ et głiam uobi¬
liter amplificauit et auxit.
tĩ loci possessiones retiuentes. Iohannem quẽdam mona¬
hum de ꝓ pimo montisterio in eiꝰ locũ subrogauerunt. Ac de¬
inde ut sue tiramudis cͥmen angientarent. sydouium cõ¬
stanciensis eccłie p̃sulem instigarunt. ut idem moniasteriũ

Expanded text:
partem sibimet vindicarunt. Nam tributa, quae bonae partem sibimet vindicarunt. Nam tributa, quae bonae memoriae Pippinus eisdem fratribus concesserat, abstulerunt aliaque quam plurima, quae ex donatione quorundam religiosorum eidem coenobio fuerant contradita, suae rapacitatis abstraxere protervia. Insuper etiam ipsum abbatem, cum pro hac re apud principem illos accusasset, vinculis iniecerunt et in quandam Rheni fluminis insulam iuxta locum qui Stein dicitur in custodiam religarunt. Ubi cum aliquantum temporis sub artissima districtione mansisset, de carcere huius vitae ad laetitiam commigravit caelestem, expletis non minus XL annis regiminis sui, quo sancti illius loci statum et gloriam nobiliter amplificavit et auxit. ti loci possessiones retinentes, Iohannem quendam monachum de proximo monasterio in eius locum subrogaverunt ac deinde, ut suae tyrannidis crimen augmentarent, Sidonium Constantiensis ecclesiae praesulem instigarunt, ut idem monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
Qu darze altati ⁊ꝓpropiantes dintissime dulci modula
qd inquit cause est o hoiis quod hic ꝑuox tenebrarun
trebisigis solus horrorem: Crede tautum et ab hac ĩf¬
mitate deiceps erib securus. Ergo sanus exur ge
liber egredere. Qͥ ꝓtimis surgens. et om̃i debilitate
summota. egressus ad suos samis abcessit.
gitur ochinarus abbas cũ multis annis idem cenobium
strenue reisset possessiones ip̃ suis loci religiosis quibusq
circũquaq degentib. ob amorem mercedis eterne pl¬
rima sue largitatis dona conferentibus intantum
amplificauit. utĩfra pancos annos suppetente ꝯxterieꝵ
copia rerũ ⁊ uite eiꝰ clarescetemundicia multoꝵ pr̃ exist̾et
monachoꝵ. Comites quidemi uo uuarinus et ruodhardus
qui tocius tunt alemannie curam ad ministrabant. cum
nifra dicienis sue termiuos ecclesiasticaꝵꝭ nõ muinimam
partem rerũ sue ꝓprietatis dño ꝑ potenciam subitere
niterent᷑. maximam deeiꝰdem monasterii possessio mibus

Expanded text:
Qui dum altari appropiantes diutissime dulci modulam'Quid', inquit, 'causae est, o homo, quod hic pernox tenebrarum transigis solus horrorem? Crede tantum, et ab hac infirmitate deinceps eris securus. Ergo sanus exsurge, liber egredere'. Qui protinus surgens et, omni debilitate summota, egressus, ad suos sanus abscessit. 14. Igitur Otmarus abba cum multis annis idem coenobium strenue rexisset, possessiones ipsius loci, religiosis quibusque circumquaque degentibus ob amorem mercedis aeternae plurima suae largitatis dona conferentibus, in tantum amplificavit, ut infra paucos annos, suppetente exteriorum copia rerum et vitae eius clarescente munditia, multorum pater existeret monachorum. Comites vero quidam, Warinus et Ruadhardus, qui totius tunc Alamanniae curam administrabant, cum infra ditionis suae terminos ecclesiasticarum non minimam partem rerum suae proprietatis dominio per potentiam subicere niterentur, maximam de eiusdem monasterii possessionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dencia uirtutis cõstat actitatũ. ut in eydem nouitaxe mira¬
uli. uenerabilis gallus apłicis actib equaretur quate nꝰ
hoc quoq modo meritoꝵ eiꝰ magnitudo claresceret unuer
et mutꝰ multoꝵ ibi frm̃ cognicioni notissimus utpore
qui idem monasteriũ solitus fuerat frequentare. cum
nocturuis interesset excubiis. repente inpulsu nalido. in
paimento deiectus est. Statimq ꝯ ab enꝰ ore ⁊ auribus
plurimꝰ sangius ꝓrũperet: siue mora utriusq meubrĩ
niunia recepit. et sanus abcessit.

Expanded text:
ovidentia virtutis constat actitatum, ut in ejusdem novitate miraovidentia virtutis constat actitatum, ut in ejusdem novitate miraculi venerabilis Gallus apostolicis actibus aequaretur, quatenus hoc quoque modo meritorum ejus magnitudo claresceret univeret mutus, multorum ibi fratrum cognitioni notissimus, utpote qui idem monasterium solitus fuerat frequentare, cum nocturnis interesset excubiis, repente impulsu valido in pavimentum dejectus est; statimque cum ab ejus ore et auribus plurimus sanguis prorumperet, sine mora utriusque membri munia recepit, et sanus abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
tib horribile ĩgereretur miraculum. Adminiculo igit᷑
parentũ romam ꝑductus corporis quidem reliqui resolu¬
tis nexib pristinum uigorem recepit et statũ. cecitatis
uenisset. ⁊ quadam dnica uocturnis land̃ib interesset᷑. so¬
pore depressus. quasi duas ardentes sagittas. ab altari
uidit emissas. ⁊ sibi moculoꝵ loca defixas. Statĩmq tãta
nisione ꝑterritꝰ exclamauit. ⁊ tremens ad terram cõçidit
Fũq diu inpanimẽto uobuitaret᷑. eute que oculis suꝑcre it
uelud gtadii sectione recisa. cõtino de luminis amissi restitu¬
cõe ganisus est. Temꝑe deinde ꝓcedenti. oculorp eiꝰ acies tai
purti inspectatib apparuit. ut pueri ꝑspicaces niuc̾e ide t
eꝓtutꝰ. Potuit quidemi ut indubitant̾ credimꝰl ille. apłoꝵ exi¬
mius ciu a dño ligandi soluendiq potestas colata ẽ. meritis er
ẜcib suis om̃i eũ debilitatis genere liberare. s dĩuine ꝓu¬

Expanded text:
tibus horribile ingereretur miraculum. Adminiculo igitur tibus horribile ingereretur miraculum. Adminiculo igitur parentum Romam perductus, corporis quidem reliqui, resolutis nexibus, pristinum vigorem recoepit et statum, in caecitavenisset et quadam dominica nocturnis laudibus interesset, sopore depressus, quasi duas ardentes sagittas ab altari vidit emissas et sibi in oculorum loca defixas. Statimque tanta visione perterritus exclamavit et tremens ad terram concidit. Cumque diu in pavimento volutaretur, cute quae oculis supercrevit velut gladii sectione recisa, continuo de luminis amissi restitutione gavisus est. Tempore deinde procedenti oculorum eius acies tam pura inspectantibus apparuit, ut pueri perspicaces vincere videretur optutus. Potuit quidem, ut indubitanter credimus, ille apostolorum eximius, cui aprecibus suis omni eum debilitatis genere liberare: sed divinae pr
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ. cũ interiꝰ hõ ꝑflagellũ a ꝓcc̃o c̃opescitar: ⁊ ii¬
tus stõꝵ liquido cõprobetur. ꝯ ꝓ illoꝵ meritis exterius
sauitas exhibetur. sfit eciam interdũ ut qui dei occulto
iudicio nõ uni s plurib in fu uitatib subiace̾t. nõ ꝑit̾ oĩa
sed diuersis teporib et intercessorib debilitatis amittat
nicomoda ut dũ alicuiꝰ remediũ mali ꝑ uiꝰ merita stĩ cõte¬
ortine ⁊ edintegrato santatis. alteruis p̃cibus et honori
seauetur. Quꝵ om̃iñ reꝵ euidens indiciũ dabit subiecta
narrato. Quidam molencia fulminis ictus post egrotacõ¬
nẽ d̾iuturnam. ita tociꝰ formam corporis ⁊ meubror
officia ꝑdidit. ut monstruosum qͥddam pociꝰ quam hoĩen
indẽtur expͥmere. Siquidem et statura flebili cõtractio¬
ue deposita. et gradiendi facultas ablata est. Facies uero
tanta cõbustionis est. feditate corrupta. ⁊ oculoꝵ sedes
ita sunt carue ⁊ cute suꝑductis cõplanate. ut inspicien¬

Expanded text:
ium, cum interius homo per flagellum a peccato compescitur, et virtus sanctorum liquido comprobetur, cum pro illorum meritis exterius sanitas exhibetur. Fit etiam interdum, ut qui Dei occulto iudicio non uni, sed pluribus infirmitatibus subiacet, non pariter omnia, sed diversis temporibus et intercessoribus debilitatis amittat incommoda; ut dum alicuius remedium mali per unius merita sancti conceditur, redintegratio sanitatis alterius praecibus et honori servetur. Quarum omnium rerum evidens indicium dabit subiecta narratio. Quidam violentia fulminis ictus, post aegrotationem diuturnam ita totius formam corporis et membrorum officia perdidit, ut monstruosum quiddam potius quam hominem videretur exprimere. Siquidem et statura flebili contractione deposita et gradiendi facultas ablata est; facies vero tanta combustionis est foeditate corrupta, et oculorum sedes ita sunt, carne et cute superductis, complanatae, ut inspicien
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝓ catusa hoc scelus uellet admitt̾e ꝑcontat᷑. Qͥ ꝯꝓ spo
liis ip̃iꝰ accipiendis id facere uoluisse  fateretur: cõtinuo
brachia que diuina obrignerãt iussione deposuit. Perpendẽs
itaq alter se diuima misencordia ꝑ merita bt̃i galli a nec
seruatũ pacem ꝯ illo fecit: et inlesum abire permisit.
reterea tam multi a furore demonũ ꝑ enisdem stĩ patris
merita sũt liberati. ut si om̃iũ curacionẽ ꝯmemorare
uelunꝰ. fastidiosis lectorib occasionẽ mur murandi tribuamꝰ
Unĩgͦ e plurib replicamꝰ. ne hoc u̾tutũ genus uiro stõ defu¬
fuoisse priterta. Prrella quedam seuissum hostis antique uexa¬
pouis detenta. et no ignobilũ labore parentũ admonaste
horr ⁊bi demonis infestacoe agitata. ad terreia otidsta ter
unse rabilite su deiscerpens. horrendo clanore. spurcisi ma
ulis cepiti e ffiuide. Qua cansa nnus e frib stephan usie¬

Expanded text:
qua pro causa hoc scelus vellet admittere, percontatur. Qui cum pro qua pro causa hoc scelus vellet admittere, percontatur. Qui cum pro spoliis ipsius accipiendis se id facere voluisse fateretur, continuo brachia, quae divina obriguerant iussione, deposuit. Perpendens itaque alter, se divina misericordia per merita beati Galli a nece servatum, pacem cum illo fecit et inlaesum abire permisit. 23. Praeterea tam multi a furore daemonum per eiusdem sancti patris merita sunt liberati, ut, si omnium curationem commemorare velimus, fastidiosis lectoribus occasionem murmurandi tribuamus. Unum ergo e pluribus replicamus, ne hoc virtutum genus viro sancto defuisse putetur. Puella quaedam saevissima hostis antiqui vexatione detenta et non ignobilium labore parentum ad monastehorribili daemonis infestatione agitata, ad terram concidit, et miserabiliter se discerpens, horrendo clamore spurcissima verba coepit effundere. Qua causa unus e fratribus Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
obuiũ habuit. eñ ss rogare cepit. ut interiu custos sui ex¬
isterer. douec inportunitatẽ sonni parmuꝑ quiescendo de¬
pelleret. At ille pacem simulans fidem spospondit. It aque
iodicũ diuerteus palliũ capiti supponit. ⁊ se ꝓsterneus beati
uiri suffragia his uerbis inplorat. scẽ galle. tua me ꝓtec¬
cione custodi. Signaculo crucis deinde munitus cũ obdor¬
misset. inifidus eustes. sponsionis ĩmemor sũptis armis
soporatũ quasi ꝑempturꝰ aggreditur: de collo nestem sub¬
trahit. quo faciliꝰ uno ictu ꝑimat dormientẽ: sed ꝯ gladiumi
mictũ uellet deponere. artub rigore scupefactis inflecti
brachia nequiuerunt. Interea dormienti quidam astitit. et
in sonuo dixit. Quiã sonno depͥmeris: quẽ ab ĩmiuenti inter¬
fectione modo tutatꝰ sũ: At ille enigilans. et fidelem sociũ
nudato gladio cernens capiti ĩminere exilit: et cõprehensũ

Expanded text:
obvium habuit eumque rogare coepit, ut interim custos sui exobvium habuit eumque rogare coepit, ut interim custos sui existeret, donec importunitatem somni parumper quiescendo depelleret. At ille pacem simulans fidem spopondit. Itaque modicum divertens pallium capiti supponit, et se prosternens, beati viri suffragia his verbis implorat: 'Sancte Galle, tua me protectione custodi!' Signaculo crucis deinde munitus, cum obdormisset, infidus custos sponsionis immemor, sumptis armis, soporatum quasi perempturus aggreditur, de collo vestem subtrahit, quo facilius uno ictu perimat dormientem. Sed cum gladium in ictum vellet deponere, artubus rigore stupefactis, inflecti brachia nequiverunt. Interea dormienti quidam asstitit et in somnio dixit: 'Quid somno deprimeris, quem ab imminenti interfectione modo tutatus sum?' At ille evigilans et fidelem socium nudato gladio cernens capiti imminere, exilit et comprehensum,
Abbreviated transcription (Latin):
endo cõuentit. Estimans itaq id ꝑ famuloꝵ cõtigisse neglectũ.
iratꝰ resiliit et caballũ regirari cicius iussit Cũq scd̾a ac
t̾cia uice. ascede̾ cupiens pari luderetur etrore. taudem cli¬
entiũ ammminiculo equo suꝑpositꝰ monasterio ꝯrubore decessit.
Non lõge añt̃ inde positũ sułbito eũ dirus oculoꝵ dolor in ua¬
sit. ac deide ꝑ momẽta singła decrescente iuisu ceatatis hor¬
pore dampnatum. materiali funditus luce prinauit.
Nuodatꝰ eciam uenerabilis gallus qũapintũ impendat au¬
uiliũ sequenti liquebit exemplo. Quidam uir dim ꝑ sibuam
quandam iter ageret. ac circunuspecte nicursus latrouu
qui in ea solebant cõmorari multis q noc̾e festinaũdo deuita¬
re conretur. tantꝰ eũ subito sopor iuuasit: ut ix incedere
potuisset. Cñq periculi metũ spectos haberet itiueris casꝰ
et dormiendi causa. paulisꝑ diuert̾e nellet. rusticũ quendã

Expanded text:
endo convertit. Aestimans itaque, id per famulorum contigisse neglectum, endo convertit. Aestimans itaque, id per famulorum contigisse neglectum, iratus resiliit et caballum regirari citius iussit. Cumque secunda ac tertia vice ascendere cupiens pari luderetur errore, tandem clientium adininiculo equo superpositus, monasterio cum rubore decessit. Non longe autem inde positum subito eum dirus oculorum dolor invasit ac deinde, per momenta singula decrescente visu, caecitatis horrore damnatum materiali funditus luce privavit. 22. Invocatus etiam venerabilis Gallus quam promptum impendat auxilium, sequenti liquebit exemplo. Quidam vir dum per silvam quandam iter ageret ac circumspecte incursus latronum, qui in ea solebant commorari multisque nocere, festinando devitare conaretur, tantus eum subito sopor invasit, ut vix incedere potuisset. Cumque periculi metu suspectos haberet itineris casus et dormiendi causa paulisper divertere vellet, rusticum quendam
Abbreviated transcription (Latin):
rebus ilaturũ. Mox mauus aperta: gadiũ deposuit.
Qͥ ob testimoniũ miraculi meodeu loco suspensus. multo
tẽpore ibi ꝑuictusit. inuasorib ecclesiasticaꝵꝭ rerũ grande
timoris pondus nicuciens.
rumoldus quidarii noĩe de possessione quadam eiꝰdem
Amonasterii aucillas duas in absculir. et sue seruituti
subiecit. Is ab aduocato ꝓ ensdem feminis sepiꝰ interpel¬
latuf. tandem censura iudicũ coactus est. ut eas uł me¬
uasterio redd̾e̾t. uł suo uirpͥ ꝯsacramento maltari beati
galii ꝑacto firmaret. Itaq auaricia iupellente iuramen¬
tum ꝑuipendens. monasceriũ ꝯsus adiit. et ut diuidicatũ
fuerait audart᷑ ꝑegit. S ꝓcõtemptu stĩ dei ulcio eñ festint
p̃uenit. Nam iuramẽto expleto ad ꝓpͥa iturꝰ basilicam sie¬
gressus est. iumentoq adducto. ꝯ suꝑ illid saliendo ueller
ascede̾. mente captꝰ. faciem suam ad posteriora equi in sidi¬

Expanded text:
rebus inlaturum. Mox manus aperta gladium deposuit. rebus inlaturum. Mox manus aperta gladium deposuit. Qui ob testimonium miraculi in eodem loco suspensus, multo tempore ibi permansit, invasoribus ecclesiasticarum rerum grande timoris pondus incutiens. 21. Frumoldus quidam nomine de possessione quadam eiusdem monasterii ancillas duas vi abstulit et suae servituti subiecit. Is ab advocato pro eisdem feminis sepius iuterpellatus, tandem censura iudicum coactus est, ut eas vel monasterio redderet vel suo iuri cum sacramento in altari beati Galli peracto firmaret. Itaque, avaritia impellente, iuramentum parvi pendens, monasterium cum suis adiit, et ut diiudicatum fuerat, audacter peregit. Sed pro contemptu sancti Dei ultio eum festina praevenit. Nam, iuramento expleto, ad propria iturus, basilicam egressus est, iumentoque adducto, cum super illud saliendo vellet ascendere, mente captus, faciem suam ad posteriora equi insid
Abbreviated transcription (Latin):
str udad festiuauit. diuq or̃onib nicubens. indiu ie solu¬
rac iladiũ sute attai ⁊ dimisit. E gressus uo cogiarr cepit
uichil obesse. si ligna q̃ p̃ciderat domu defriret s non aupẽ
ꝓꝑdess: si putrefarta perigent. Subiunctis gͦ bobus carpeutt
iaids ilulsm remeat: ⁊ p̃cisa munũ comportat. Que cũ
uebiculo uellet iponere dolore quodam prenalido ceu st¬
nilis urgeretur. inposteriorib artactus est. Quo cũ sie
mora inftuũ ꝓtõdiret. gladiũ quẽ corã altari diuiiserar.
fortuitu recepit. Digitis aũt manubriũ cõstringeus. de¬
cestabile munus tam ualide retinuit. ut artieuloꝵ iuncture.
ianicem laxari putarentur. Tunc miser dolore cãpulsus ad
eccłiam recurrit: ibiq ꝓscratus ueniam ꝑ cr̃misso. et ab¬
solutõem manus depesica. Eñq diu morõne ꝑsisterer.
et gladiũ nequaquam dimictere potuisset iuraiento tãdẽ¬
tandem ac noto ꝓmisit nũꝙͣ deinceps se dampuũ brati galli

Expanded text:
nstructam festinavit, diuque orationibus incumbens, manu resoluta, gladium ante altare dimisit. Egressus vero, cogitare coepit nihil obesse, si ligna quae praeciderat domum deferret; non autem prodesse, si putrefacta perirent. Subiunctis ergo bubus carpento, ad silvam remeat et praecisa in unum comportat. Quae cum vehiculo vellet imponere, dolore quodam praevalido, ceu stimulis urgueretur, in posterioribus attactus est. Quo cum sine mora manum protenderet, gladium, quem coram altari dimiserat, fortuito recepit. Digitis autem manubrium constringens, detestabile munus tam valide retinuit, ut articulorum iuncturae invicem laxari putarentur. Tum miser dolore compulsus ad ecclesiam recurrit, ibique prostratus, veniam pro commisso et absolutionem manus deposcit. Cumque diu in oratione persisteret et gladium nequaquam dimittere potuisset, iuramento tandem ac voto promisit, numquam deinceps se damnum beati Galli
Abbreviated transcription (Latin):
spectaculũ ꝯuenirent. rogauit om̃s. ut eiꝰ intendia
resciuguerent. Illis aũt certatimi in eũ aquã mittẽ¬
tib. pena diuiuitꝰ mlata humanis nirit extiugui nou
petuit. Non paucib deinde dieb oactis in hoc misera¬
bili gen̾e tormẽtoꝵ inscluus uitam finiuit. Alter u̾o
ꝯsui celeris sociũ tali cruciatu iidisset dampnatũ ad
p̃positũ supdictũ uenit. ultroq diui̾nũ ꝑhorresceus iñ¬
diciũ delictumi cõfessus est. duesq bouas ꝓ debito obtulit.
ac se uoto cõstriuyit. qd deinceps nĩquam reb scĩ galłi
dampnũ inferret. frat̾ aũt idem penitudiuem eiꝰ/ aguos¬
roscene bone hnadiisi escepeit sed abire enm cñ suis ad

Expanded text:
spectaculum convenirent, rogavit omnes ut ejus incendia spectaculum convenirent, rogavit omnes ut ejus incendia restinguerent. Illis autem certatim in eum aquam mittentibus, poena divinitus illata humanis viribus exstingui non potuit. Non paucis deinde diebus exactis in hoc miserabili genere tormentorum insanus vitam finivit. Alter vero cum sui sceleris socium tali cruciatu vidisset damnatum, ad praepositum supradictum venit, ultroque divinum perhorrescens judicium, delictum confessus est, duosque boves pro debito obtulit, ac se voto constrinxit quod deinceps nunquam rebus sancti Galli damnum inferret. Frater autem idem poenitudinem ejus agnoscens, boves non suscepit, sed abire eum cum suis ad
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quam bt̃i galli merita claruerũt: dum ad usus
sibi famulantiũ ignotũ animantibꝰ pastum ostendit. et
ea rursus aurabili ordine ad ꝓpria reuocauit.
rater quidam eiusdem monasterii possessioneo quasdã
sub sua cura habens. in quodam remociori loco. ob
nutrimẽta p̃cc̃eꝵ peccoꝵ scabula cõstruxit. ⁊ illit qũa
pluriuũ feui recõdit. Duo itaq hõĩes diabolica instiga¬
ti ꝑsuasione. eadem repositoria ꝯ om̃ib que mibi cõgesta¬
erant. noctu igni apposito succẽderũt. S dum iam pene
toto anno huiꝰ auctores factĩ laterent. inus eoꝵ arrep¬
tus a demonio cepit ꝑuiciua discurre loca. publite pro¬
clamaus. Stabula peccoꝵ bt̃i galli succẽdi. ⁊ ideo uersi
uice ab ip̃o inuisibilit᷑ incẽdor Cũ itaq diuiuũ in eo
cõtinuam tim iudiciũ patescͥet plures q mportuuis e
laniorib cõcitati. ꝑ loca singula ad hoc miserabile

Expanded text:
aliud quam beati Galli merita claruerunt, dum ad usus aliud quam beati Galli merita claruerunt, dum ad usus sibi famulantium ignotum animantibus pastum ostendit et ea rursus mirabili ordine ad propria revocavit? 19. Frater quidam eiusdem monasterii, possessiones quasdam sub sua cura habens, in quodam remotiori loco ob nutrimenta pecorum stabula construxit et illic quam plurimum foeni recondit. Duo itaque homines, diabolica instigati erant, noctu igni apposito succenderunt. Sed dum jam pene toto anno hujus auctores facti laterent, unus eorum, arreptus a daemonio, coepit per vicina discurrere loca, publice proclamans: Stabula pecorum beati Galli succendi, et ideo versa vice ab ipso invisibiliter incendor. Cum itaque divinum in eo continuatim judicium patesceret, pluresque importunis ejus clamoribus concitati per loca singula ad hoc miserabile
Abbreviated transcription (Latin):
heremi secreta penetrauit. Subuleus aũt subitam smi pet¬
coris fugam. miratꝰ/ euestigio inseqͥtur. et gregẽ quen
pessum ire putatbat ⁊epperit capiosissimus pascuis mino¬
rauteii. Fũq uiam redeuudi nesciret. mansit ibi. fructibus
arboꝵ et carnibus uictitaus. douec grex totꝰ affatii
caruib gͣuaretur obesis. Itaq domum redire cupiens.
cepit aꝵ̃ aupie cogitare. quo ingemo ignotum iter ag¬
gredi potuisset. Fecte gͥ quadam uidi in sommo senem
quendam reuerendi habitus. eg uultꝰ canicie uenera¬
bilem dicentem sibi. Quia ut uideo porti quos sequeris
uberti s ut sagiuati: iam redire parato. Qui dñ respõd ͭ.
se uidm nescire: dixit iłl. Scͣofctm ꝙͣ totꝰ greꝵ quasi
ductricem sequi solet cedito: et quocũq illa presserit.
tendito gressum Quod ille fac̾et. et preentem diligẽ¬
ter sequeretur siue errore ad monasteriũ cuuctis ali¬
ud suspicantibus ex mnopinato ꝑuenit. Qua inre quid

Expanded text:
heremi secreta penetravit. Subulcus autem subitam sui peheremi secreta penetravit. Subulcus autem subitam sui pecoris fugam miratus, e vestigio insequitur et gregem, quem pessum ire putabat, reperit copiosissimis pascuis immorantem. Cumque viam redeundi nesciret, mansit ibi, fructibus arborum et carnibus victitans, donec grex totus affatim carnibus gravaretur obesis. Itaque domum redire cupiens coepit anxie cogitare, quo ingenio ignotum iter aggredi potuisset. Nocte igitur quadam vidit in somnio senem quendam reverendi habitus et vultus, canitie venerabilem, dicentem sibi: 'Quia, ut video, porci, quos sequeris, ubertim sunt saginati, iam redire parato'. Qui dum responderet, se viam nescire, dixit illi: 'Scrofam, quam totus grex quasi ductricem sequi solet, caedito, et quocumque illa praecesserit, tendito gressum'. Quod dum ille faceret et praeeuntem diligenter sequeretur, sine errore ad monasterium, cunctis aliud suspicantibus, ex inopinato pervenit. Qua in re quid
Abbreviated transcription (Latin):
ei acta suꝑiorib sentenciis imacione qua nos satis ue
copheudisse credimꝰ. qͣm sacer locꝰ ꝑ meritabe stigalli
sit diffeliuatꝰ. et possessionib dilatatus. nec nõ quib alt
maliuoꝵ quoꝵdam molicionib impetitus. et que quosdã
humiliauerit ulcio. nint replicandũ esse censenus .a
quauta beatꝰ uir p̃sidia sibiet famulantib. ad res suas
custodiendas nel defendendas accomodet quaq anctoricte
spostulantibus. et de se p̃sumẽtib. multiporim̃ genere
u̾tutũ succurrat dño meritoꝵ e magnitudinem siguo ꝵ
assiduite mortalib declarante. Quodam tẽꝑe dñ sterilitas
terre fructꝰ arboꝵ nõ mausolũ porcis. sed eciam siluestrib
feris uel animantib deuegaret. ita ut inꝓpinus heremi
ꝑtib nusquam sagiua posset ĩueniri. qua sues qui ĩ usus
monasterii untriebantur pasci potuissent. occulto quodam
impulsu grex suillus ꝑ siluar ania celeri cur sñ cepir
absced̾e. trctusuadatoq reni fluminis alueo remio doris

Expanded text:
eracta superioribus sententiis relatione, qua nos satis vere comprehendisse credimus quomodo sacer locus per merita beati Galli sit diffamatus et possessionibus dilatatus, necnon quibus sit malevolorum quorumdam molitionibus impetitus, et quae quosdam humiliaverit ultio, nunc replicandum esse censemus, quanta beatus vir praesidia sibimet famulantibus ad res suas custodiendas vel defendendas accommodet, quaque auctoritate se postulantibus et de se praesumentibus multiformi genere virtutum succurrat, Domino meritorum eius magnitudinem signorum assiduitate mortalibus declarante. Quodam tempore dum sterilitas terrae fructus arborum non solum porcis, sed etiam silvestribus feris vel animantibus denegaret, ita ut in proximis heremi partibus nusquam sagina posset inveniri, qua sues, qui in usus monasterii nutriebantur, pasci potuissent, occulto quodam impulsu grex suillus per silvarum avia celeri cursu coepit abscedere, transvadatoque Rheni fluminis alveo, remotioris