comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat cũ corporalit̾ fieret ⁊ appareret. Iamtñsignũ
ẽẽ intelligebaturud exmentis officio erat. sicut
up̃am inquisitionẽ qua requirebatur quid illd̾
significaret utiq mens agebat. quo ñ ꝯꝑto dam
lo signo portenderetur. aꝑuitgneluis dicẽlus ꝓpha

Expanded text:
rat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum rat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum esse intelligebatur, et id ex mentis officio erat, sicut et ipsam inquisitionem qua requirebatur quod illud significaret, utique mens agebat: quo non compertolo signo portenderetur aperuit. Melius dicendus propheta
Abbreviated transcription (Latin):
lis conspicua. nllud alt̾um quo absentia corporalia
cogituntur insinuare difficileẽ. Celimi enĩ it̾uriq̃¬
les ymagnes intuemim uł uerassic̃ ip̃a corpa ui¬
demus ⁊ memoria retinemusułfictas. siẽ cogitacio
formare potu̾it alit̾ enim cogitamus ꝙ noiuimus
lecta conspicitur eas res continet qͥ ñ ħñt ymagimes
minis ipͥa c̾itur. homorił arbor ⁊ alia corporalia
⁊p̃sentia uidentur insuis formis:⁊ absentia cogitã¬
tur imagmib anrnormp̃ssi. L  sunt tuage¬
ña iisionum pͥmũ appłłatur corporale. quia corporis
sensib exhibetm scd m sp̃uale. quia quiaquid corpus
corporale. spũale intellectuale. sigillatim conside¬
randa sunt. scd̾m pͥmam uisionem udit balthas¬
sarmanũ contimioq ꝑ corporis sensũ imago rer
corporalit̾ fc̃e. sp̃i eius mp̾ssa e. atq ip̃o uiso fc̃o
⁊ p̃terito illa incogitatione ꝑmansiti uidebatur il¬
lud insp̃u. ⁊ ñ intelligebatur. nec runcintellectũe¬

Expanded text:
is. Nec illud alterum, quo absentia corporalia cogitantur, insinuare difficile est: ipsules imagines intuemur, vel veras sicut ipsa corpora vidimus et memoria retinemus, vel fictas sicut cogitatio formare potuerit. Aliter enim cogitamus quod novimus, lecta conspicitur, eas res continet, quae non habent imaminus ipsa cernitur. Homo vero vel arbor et alia corporalia et praesentia videntur in suis formis et absentia cogitantur imaginibus animo impressis. Haec sunt tria genera visionum: Primum appellatur corporale, quia corporeis sensibus exhibetur; secundum spirituale, quia quidquid corpus corporale, spirituale, intellectuale, singillatim considerata sunt. Secundum primam visionem vidit Balthasar manum, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui ejus impressa est; atque in ipso viso facto et praeterito illa in cogitatione permansit. Videbatur illud in spiritu et non intelligebatur; nec tunc intellectum e
Abbreviated transcription (Latin):
bstantia qua ds ẽ. quẽ multis figinis uida̾tri facie ad fã¬
ciem ei locutuserat. qr ibi idem milla sp̃e qua d̾s ẽ. lõ¬
dens inistis sẽsibu ᷤ dm̃ uidet. hoc ẽ t̾cium celum .s¬
alit̾ iuxit. adillud t̾cium celum raptũ sedicit a¬
płs. s an incorpore. anĩ aĩa separata. se nescire
dicu. qiͣdic̃et. Non humanosensuuiditut ⁊ sun
corꝑe anima existente uid̾it. nõ sit contͣillud qd̾
dñ dic̃ moysi ñuidebit mehõ ⁊ uiueti tũcenĩ apłe¬

Expanded text:
bstantia qua Deus est, quem multis figuris viderat, et facie ad faciem ei locutus erat, quia ibi, id est in illa specie qua Deus est lonvens in istis sensibus Deum videt. Hoc est tertium coelum, svixit. Ad illud tertium coelum raptum se dicit Paulus, sed an in corpore an anima separata, se nescire dicit. Quasi dicat: Non humano sensu vidi, ut etsi in corpore anima existente viderit, non sit contra illud quod Dominus dicit Moysi: Non videbit me homo et vivet . Tunc enim Ap
Abbreviated transcription (Latin):
Damasciquid illud:
acciditmͥ. damasci .s.¬
qd̾ p̃p̃ositus gentis are¬
the regis qͣui .s sub are¬
tha rege illigentiperat
custodiebat admomiti¬
mascuit me comp̃hen¬
detine amplius p̃dica¬
rem.⁊ ꝑfenestram in
sporta dimissus sũ afii
trib ꝓmurum. Qiuidã
indigne factum ee hoc
cessarium suffragium
d̾i qͣm deficit humauũ.¬

Expanded text:
Damasci. Quid est illud? accidit mihi, Damasci, sepositus gentis Aree regis, qui sub Areta rege illi genti praeerat, custodiebat admoniti136 ut me comprehenderet, ne amplius pper fenestram in sporta demissus sum, a r murum. Hoc quidam indigne factum esse dissarium suffragium Dei, quam deficit humanu
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis qua eis compatior om̃s enim qui scanda¬
lum patiu̾̃tur frixoriũ sunt hñtium caritatẽ .i. os
carnales ũn ⁊ ossa mea sicut infrixorio confripa
sũt. ⁊ notu qd̾ ait. uior. Urimt quid̾ om̃s tͥbulatões
te. mixine aut̃ iste affectus qui hoc ũbouroiexpͥmi¬
tur. purgat. qi decaritate uenit ⁊ cũ ħ sint. Sio¬
porter głari sicut ũtiq
opportet ꝓuob̾. ego glori¬
abor ñ depotẽcia uł gũe

Expanded text:
ritatis qua ei compatior. Omnes enim, quia scandalum patiuntur, frixorium sunt habentium charitatem, id esxorio confrixa sunt . Et nota quod ait, uror. Urunt quidem homines tribulationes, te; maxime autem iste affectus quia hoc verbo uror exprimitur purgat, quia de charitate venit. Et cum haec sunt, sloriari, sicut utique oportet pro vobis, ego gloriabor, non de potentia vel ge
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine. que erãt uł
a serpẽtibusuł penuria
ciborum. Itẽ mꝑicuł. in
iri que nonerant ex
mari. s inmari ut hoc
diu̾sum sit asuꝑiori su¬
ꝑius enim notauit ꝑicu¬
la q̃exman fuerunt.I¬
tem ꝓbatussum nnũst̾¬
qui sunt fratres. ut illi
qui dicunt paulum le¬
galia tene.s ñ facilea

Expanded text:
solitudine, quae erant vel a serpentibus vel a penuria ciborum. Item in periculis in mari, quae non erant ex mari, sed in mari, ut hoc diversum sit a superiori. Superius enim vocavit pericula quae ex mari fuerunt. Item probatus sum ministqui sunt falsi fratres, ut illi qui dicunt Paulum legalia tenere, sed non facile
Abbreviated transcription (Latin):
tur sacra uelantuu ne se
uanitatibus ẽnãtur illu¬
di. Om̃is e nĩmposturate
uanitatib illuduntur.
posset uid̾i seductioque
linguis can̾etur: cũ pu¬
dor eẽtreuelar. Sis¬

Expanded text:
tur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tevanitatibus illuduntur. posset videri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset revelari. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sumiũs a eccłia
sñ int̾p̃te. intretaut̃.
infidelis nõne
dicet quid ĩsa¬
alt̾um ñ indelligat.
fit enĩtumultus qui
audũit putabu̾t õe

Expanded text:
ergo si universa Ecclesia sine interprete, intret autem infidelis, nonne dicet quid insaalterum non intelligat. Fit enim tumultus quidaudiunt putabunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntur:⁊ ñ plus qͣmtres. ne occupenr diem loq̾ndes
lingius ⁊ nõ sit locus ꝓpħis scripturas disẽnentib
qui tocius eccłie sunt illuminatores. dico ut locutõ
lingue fiat sedm̃ duosuł tres ⁊ hocidem fiat ꝑ
pardes eccłie. uł ut inus pꝰ alt̾um loquatuꝵ uł
int̾cise ⁊ ubicũq uł qñcumq quis loquat᷑ uiꝰ¬

Expanded text:
 diem loquentes linguis, et non sit locus prophetis Scripturas disserentibus, qui totius Ecclesiae sunt illuminatores. Dico ut locutio linguae fiat secundum duos aut tres, et hoc idem fiat 108 per partes Ecclesiae. Vel ut unus post alterum loquatur, vel intercise, et ubicunque vel quandocunque quis loquat
Abbreviated transcription (Latin):
infidelibus.
d̾s loqui liugnis sũ int̾pretatõne significatur p̃p̃ĩfi¬
deles hoc fĩ. ne eis reueletur u̾itas. uł ita aliis lin¬
giis loqui ⁊ aliis labus dicit parabolice.⁊ obscure
loqui. qualit̾ mẽdulis loquitur dñs. fidelib aut̃

Expanded text:
infidelium, Deus loqui linguis sine interpretatione, significatur propter infideles hoc fieri, ne eis reveletur veritas. Vel ita: aliis linguis loqui, et aliis labiis dicit parabolice et obscure loqui, qualiter incredulis loquitur Dominus; fidelibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
tantiam reprimens ad
pacem mouet ⁊ ne in¬
dignẽtur seeis annu
mus ad dm̃. qmͣ nõ habetis uos romani. dum in¬
uicẽ arrogatis. Aitẽde qd̾ hie ait iustificati ex fide
qui supͣdyxit iustificati graris ꝑ grãm hoc iõ dix̃
no ip̃a fides suꝑba sit. nec dicat sibi. si exfide quo¬
modo gratis: qd enĩfides m̾etur nõ pocius reddi. ¶ Ci¬
tus qͣm donatur nõ dicat ista hõ ficelis. quia ẽ¬

Expanded text:
tantiam reprimens, ad pacem monet, et ne indignentur se eis annummus ad Deum, quam non habetis, vos Romani, dum invicem arrogatis. Attende quod hic ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne ipsa fides superba sit: nec dicat sibi, si ex fide, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qrimu sp̃m potauimus qͣi
eũ ꝙ ñ qͥat scindi. s infim
datur animis i sensib illa¬
batur. ut secularissitis ex¬
tinguat ardorem.¬

Expanded text:
iritum potavimus; quasi eum qui non queat scindi, sed datur animis, et sensibbatur, ut secularis sitis tinguat ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
apꝰ ñ est infirmatus infide. ifirmatur ille qui he¬
sitat. ⁊ si c̃am qua posset infirmarihr̾et .s. suam sen᷑¬
tutõ ⁊i st̾ilitatẽ. imait. nec cõsid̾auit corpussuũ eẽ em¬
tentẽ dm̃ omĩum demonstraret. aliqui enĩratõe
bilia fecit d̾s. iu qui ꝑ hec cred̾ent saluarẽtur. dĩ de¬
minio mancipati attẽdñdumẽ etiam qd̾ nõ pret̾
magnereifigiam ysaae ceͣnaturamgn̾atõns¬

Expanded text:
atus est in fide. Haimo. Infirmatur ille qui haesitat, etsi causam, qua posset infirmari, habetatem et senectutem. Unde ait: Nec consideravit corpus suum esse emtentem Deum omnium monstraret. Aliqui enim inflatbilia sunt, fecit Deus, ut qui per haec crederent salvarentur, Dei dominio mancipati. Attendendum est etiam quod non praeter magnae rei figuram, Isaac contra nat
Abbreviated transcription (Latin):
tasdiligit ꝓximũ nͥ illa q̃ diligirdm̃. qua gͦ cariate ꝓ¬
xinum diligimus. ip̃a dñ diligimus. s quia aliud ẽ
d̾c aliud ẽ ꝓximus ⁊ simia caritute diliguntur. ñ st̃ tñ
unũ q̃ diliguntu: ⁊ iõ forte dicũtur duo p̃cepta.⁊ alte¬
diffusa ẽ incordib mr̃is ꝑsp̃m scm̃ quidatus e̾ nobisa¬

Expanded text:
diligit, nisi illa quae diligit Deum. Qua ergo charitate proximum diligimus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, non sunt tamen unum quae diliguntur. Et ideo forte dicuntur duo praecepta, et altediffusa est in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
p̾acem namq hab̾e cum dõ fides facit ñ lex ħ enim
nos reconciliat do sublatis peccatis que nosfecerãt
mimicos pacem aut̃ ille ht cum d̾o qui adu̾sum m̃a¬
data eius contraria uoluntate ñ litigat. qui sequit᷑
uissa dm̃.⁊ aqͥom̃e p̃ceptum diuinũ suũ flectit ar¬
bitum pax enim uera ẽ concordare morib ꝓbrs ilit

Expanded text:
Pacem namque cum Deo habere fides facit, non lex: haec enim nos reconciliat Deo, sublatis peccatis, quae nos fecerant Pacem autem ille habet cum Deo, qui adversum mandata ejus contraria voluntate non litigat, qui sequitur jussa Domini, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est, concordare moribus probis, e
Abbreviated transcription (Latin):
elegit nos ante num¬
di constirutionẽ. Quis¬
sufficit hoc explanare :ͥ ẽ¬
ligrntur qui ñ sunt nͦ ex¬
rar qui eligit. nec uane¬
in scre elegit eligit tam̃ ihabet
electos quos creaturus ẽe

Expanded text:
elegit nos ante mundi constitutionem . Quissufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, rat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est
Abbreviated transcription (Latin):
di multomagis habundans tnͣ¬
sut inplures .. mom̃s filios enis. habundans aut̃ et
maierres om̃ib siis magis ꝓdest. qi ñ solum illudo¬
nigmale. ẜetiam adlita peccã soluit. hoc aut̃ donũ
datur ingiã unius hominis iħu xp̃i⁊ ꝑ grãm xp̃i gͣi

Expanded text:
 multo magis abundans transiit, in plures, id est omnes filios ejus. Abundans autem et major res omnibus suis magis prodest, quia non solum illud originale, sed etiam addita peccata solvit. Hoc autem donum datur, in gratia unius hominis Jesu Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ade quia delietum¬
adeunum e. quo multi
multiplex est. qua multi
uiuificati. si gͦ unum de¬
ne qua nichil hab bom causa ade ẽ peccatum illd̃
origmale. cuiusrei sunt om̃s carnalit geniti cet̾a
peccata hñt ex semulta ⁊ si exillo originali sunt ad

Expanded text:
tum Adae, quia delictumae unum est, quo multi multiplex est, qua multi vivificati. Si vero unum dne qua nil habet boni. Causa Adae est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad
Abbreviated transcription (Latin):
ai abolo. taleserant fere om̃s usq adlegeroꝵ ꝑ pau¬
a ut abraham uni d̾o siuerunt. ⁊ meo ͤ reg᷑n auit¬
sumiadĩtu xp̃ilib̾andi sicut de habraham leg̾r
quia qͣmuis aput inferos fu̾it. discretus tamen lon¬
quo int̾uallo erat apec̃torib itaut chaos eẽt ĩgẽs
int̾iustos ⁊ peãores asciendum qd̾ libros qui alit̾ hñt:
dicit anilossus ẽe crruptos. ubi scilicet scͥptum ẽ mor¬

Expanded text:
diabolo. Tales erant fere omnes usque ad legem; perpaudiabolo. Tales erant fere omnes usque ad legem; perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et non iu Christi liberandi, sicut de Abraham legitur, quia quamvis apud inferos fuerit discretus, tamen longo intervallo erat a peccatoribus, ita ut chaos ingens esset inter justos et peccatores . Et sciendum quod liberos qui aliter habent dicit Ambrosius esse corruptos, ubi scilicet scriptum est mor
Abbreviated transcription (Latin):
noi̾unt dlm̃ curarohumana iumdicare. seqͣr s¬
regnauit .q. añ legẽ ñ imputabatur pẽcem. s re¬
gnauit mors aĩe. secure possidente homines diã¬
mors usq ad moysen .i. usq ad legem qr iam time
datu e hominib temeilium quo possent libari subqͣ
tam̃ sice̾nt similes p̃nancationi a de ineos mors reg¬
man̾et.s lexdata ẽ in micio regressionis de egipto
docens de imo d̾o neregnaret mors .s. diabolus uł¬
mortis. Nimne u̾oubiꝙ destiuitur ꝑ xp̃i grãm. Et nota ħ
usq accipi exclusuum. seqͥi. Ingos qui pecrau̾unt insi¬
situdmẽ p̃uaricationieade. alialitt̾a inqua ñ legi¬
tori adẽ. qui .s. neglecto ciratore sĩuerit creature. de¬
os sibi constituenres quos cołent admuriam d̾i. sic̃ ille
loco d̾i diabolo consẽsit. pecẽm enim ade nõ longeẽ
Qeiuenm intellexir siueertmn duce sine indicio
naturali⁊ uen̾atus ẽ dñ nulli honorficentiã
nomiinis acmaiestatis imꝑtiens uĩpeccauit quia i¬

Expanded text:
noverunt Deum curare humana, et judicare. Sed dicat: Ante legem non imputabatur peccatum, sed regnavit mors, animae secure possidente homines diamors usque ad Mosen, id est usque ad legem, quia jam tunc datum est hominibus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolusmortis. Nunc vero ubique destruitur per Christi gratiam. Et nota hic, usque accipi exclusivum, in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Alia littera in qua non legitori Adae; qui scilicet neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constituentes, quos colerent ad injuriam Dei, sicut ille loco Dei diabolo consensit. Peccatum enim Adae non longe qui enim intellexit sive ex traduce, sive indicio naturali, et veneratus est Deum nulli honorificentiam nominis ac majestatis impartiens, si peccavit, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
iligunt quia dicunt mortem corpoꝵ regnasse ĩ culto¬
resimiiis d̾i etiamusq admoysen. s cur ñ usq inf
uem seculis Sint tũ quidam latinicodices quoscon
uauit.⁊ ꝓbat. pꝰtqͣm uero a concordia animis dissi
tatam ingrecis qm mlatins codicibus abħetics cõ¬
tentionis studio murata sunt. qui cum ꝓpͥa auetorita¬
te im ñ possunt adnictoriam u̾ba legis adult̾ant. ut
sensum suum qiͣ u̾bis legis asserant ⁊ contradicẽtib
sibi qͣ auetontare resistant. sequitur. qui adam ẽ fer
unum xp̃m em̃dare qd̾ ꝑunum adam pecratũ erat
di ⁊ forma futuri .i. xp̃i. dr̃ a contrano quia sic̃ ina¬
dam om̃s moriũtun itt ⁊ inxp̃o oñs uuificantur.
exparte conformis e. sicur subseqnt̾ oscẽditur. uł for¬
ma xp̃i dicitur: qui a sic̃ ille simne comi a d̾o factus ẽ.
ita x p̃c exiurgͥie sp̃u scõ oꝑante ꝓcessiti uł adam dr̃
sie xp̃c ẽput om̃ium ẽ sed̾m fidem.⁊ sicut ex lat̾e illꝰ

Expanded text:
rum regnasse in cultores unius Dei, etiam usque ad Mosen, sed cur non usque ad finem saeculi? Sunt tamen quidam Latini codices quos convavit, et probat. Postquam vero a concordia animis dissidta tam in Graecis quam in Latinis codicibus ab haereticis contentionis studio mutata 26 sunt, qui cum propria auctoritate uti non possunt ad victoriam, verba legis adulterant, ut sensum suum quasi verbis legis asserant, et contradicentibus sibi, quasi auctoritate resistant. Qui Adam, est forma, unum Christum emendare quod per unum Adam peccatum eratristi, dicitur a contrario, quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita in Christo vivificabuntur . n ex omni parte conformis est, sicut subsequenter ostenditur. Vel forma Christi dicitur, quia sicut ille sine coitu a Deo factus est, iter est omnium secundum fidem. Et sicut ex latere illius
Abbreviated transcription (Latin):
haib̾e Regnauit mors abadamusq admoysen meos
quipẽcrau̾unt insimilitudiẽ p̃uaricationis ade. qd̾
enamipm illi qui leguntad suꝑiorẽ referunt intelle¬
ctimi ut insiłitudinẽ p̃uancationis adepecrasse accipi¬
ant illos qui nillo pecrau̾unt ut ei similex crearentur
.s. si cutex homine hominesita expecc̃ore pec̃cores exmo¬

Expanded text:
Regnavit mors ab Adam usque ad Mosen in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Quod etiam ipsum illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, scilicet sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, e
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta dilectione uͥ
terrons ũba infertiut in¬
flati humiliarẽtur⁊ se
p̃parent ad recipiẽdum
eũ absit aũ ut pii filii
ga parris qm ꝑrre ĩblan
rem qui uxorẽpatris
tołabant. erant enĩ ip̃i
pertiares dumyatentͤ¬
reum tam iugentis pe¬
ceat secũ incorreptum
iumunes acͥmine de¬
an aduos uemiãin

Expanded text:
manifesta dilectione, utTerroris verba infert, ut inflati humiliarentur, et se praepararent ad recipiendum eum. Absit ut pii filii ga patris, quam perire in blandrem qui uxorem patris tolerabant. Erant enim et iparticipes, dum patereum tam ingentis peccati secum incorreptum immunes a crimine dean ad vos veniam in
Abbreviated transcription (Latin):
grce paschim dicitur. iõ pascha passio eẽ putatu
uł hoc nomine apassione sie applłatum insuau̾o
lingua .i. in hebea pascha transitus dicitur. iõq
tũie primũ pascha celebrauir ppłs dĩ qñ exegipto fu¬
gientes mare rubru transierunt. nunc figum illa
ꝓpħica inĩutate completa ẽ cum sicur onis adĩmo¬
landum ducitur ip̃e cuiꝰ sanguine illitis postib¬
ne hunisseculi tamqͣm a captiuitatẽ egiptidca li¬
B̾amur.⁊ salub̾rimũ transitum agimus cũ adia¬
bolo traussimus ad xp̃m abisto instabili secło ade¬
iusfimdatissimũ regnũ. iõ enĩ ad ꝑmanentẽ dm̃
transimus ne cum hoc mũdo transeunte transea¬
mus. Pascha innioladõ ẽ nõ transitus si cut quibris

Expanded text:
Graece πάσχειν dicitur, ideo pascha passio putatur esse, vel hoc nomine a passione sic appellatum. In sua vero lingua, id est in Hebraea pascha transitus dicitur, ideo quia tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducitur Christus, cujus sanguine illitis postibne hujus saeculi tanquam a captivitate Aegyptiaca liberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non transitus sicut quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rant dum pat̾enturreum. s si quis potestatẽ ñ ht̃
dicis ñ esine accusatore dampnare. ut nec xp̃e iu¬
m̃tum .i. iste unus fornicator alios suo exemplo ad
modicum fermentum
uos corruampit gͦ exprrr¬

Expanded text:
rant, dum paterentur reum. Sed si quis potestatem non habet, judicis non est sine accusatore damnare, ut nec Chrintum, id est unus fornicator alios suo exemplo ad modicum fermentum vos corrumpit, er
Abbreviated transcription (Latin):
inint̾itumm illum ducens. Omͣnis enim carnalis uolu¬
ptas adiabolo ẽ. ⁊ iõ cum hiuic uoluptati relinquit᷑¬
traditus ẽ sathane. ⁊ cũ carnis desid̾io seiungit aĩa
int̾itum patitur. Nor enim hoc am aritudine odii

Expanded text:
in interitum illum ducens. Ambrosius Omnis enim carnalis voluin interitum illum ducens. Ambrosius Omnis enim carnalis voluptas a diabolo est, et ideo cum huic voluptati relinquittraditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine odii
Abbreviated transcription (Latin):
amore fecisse illud. hrc enim apłe ñ crudelit᷑. s a¬
mabilit᷑ti ⁊elocanitatissathane tradidit. Sicut¬
lectione fecisse qd̾ fecit aꝑtissime agnoscitum mũ
aut dimitte illis. aut deleme de librotuo. sic ihe
lias. ⁊ aliiuri bont ñ milla pec̃ca morte ꝑunier¬
unt quia sie unnuumtib utilismetus incutiebatur
s pocratum ꝙ augiposset siuiu̾ent nunuebatur. nõ
temeuidicabant. quibus tale uidicũ donan̾at deus
Iñe ꝙ helyas multos morte affecit ⁊ ppͥa manu.uig¬
dandignẽ desublumi adcõsum̃doseos qui sibi hos¬
picium ñ p̾buerunt. s ignorantiam iudicandi ĩ
apłosrep̃hendit. quia odio ñ amore correc̃tionis
desid̾abant uidictam. tales umdicte ĩ inouo .t.¬
sieuidicasse legitur qñeramines cead̾unti ũ
resuscitatisinit. nł ita rradid̾.⁊ ẽ ut ñ deilla corpo¬
rali uexatione intelligatur. s depͥuatione ecͣcstice¬
intionẽ ecesticam ab illo suspend̾e. ⁊ libum illi facere

Expanded text:
sse. Sic enim Apostolus non crudeliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicutlectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitur in Aut dimitte illis, aut dele me de libro tuo . Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatursed peccatum quod augeri posset, si viverent, minuebatur; non temere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu et igdandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Ts vindicasse legitur, quando exanimes ceciderunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione eccleitionem ecclesiasticam ab illo suspendere, et liberum illi facere
Abbreviated transcription (Latin):
dicaui tradere sathane
uexet isic ille resipiseat¬
hanc enim potestatem
dicitur habuisse apłus
diabolo eum uexand̾
tentiam ꝓficens. amalo

Expanded text:
dicavi tradere Satanae.vexet, et sic ille resipisHanc enim potestatem dicitur habuisse Apostore, diabolo eum vexandum tentiam profitens a malo
Abbreviated transcription (Latin):
didit se homo ꝑliberum arbitͥum sub dñante iniqͥ¬
rare. et accepit ꝓprecio exiguam de arboeuenta ual¬
uptatẽ. sieanus ẽ igitur primus homo rectus sũ cul¬
pasine uico. s ip̃e nõ rectum se fecut quia desuit ĩ¬
patorem ⁊ diuertit a desiorem. cadensq amamifi¬
guliuas fractum ẽ. qd̾ d̾s ꝑmisit. ut misĩa sua ꝓba¬
onim contiñe cumposset uoluit inflctum ẽ ei ñ poe¬
se cumuelit. ꝑmalum uelle ꝑdidit bonum posse. ⁊

Expanded text:
didit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio; sed ipse non rectum se fecit, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figulienim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdidit bonum posse, et
Abbreviated transcription (Latin):
de qd̾ lex moysi ⁊iusta di¬
głii dicitur lex sp̃e. nĩał¬
enmui qͣntum admalos
hicrose. ego aĩ hucusq legem excus auit qd̾ nõ de¬
b resinidi meam culpa. hic dicit qd̾ nec rȩ fundi de¬

Expanded text:
de quod lex Mosi et justa digelii dicitur lex spiritest quantum ad malos hic res est. Ego autem, hucusque legem excusavit, quod non debet refundi in eam culpa. Hic dicit quod non refundi de
Abbreviated transcription (Latin):
uñ infirmussum. s exculpa pͥmi homimȩ qra ꝑ delec¬
tationẽ cibiuetitise ⁊ oms alios uendidit adamenĩ
uẽdidit seprior. ac ꝑhoconine semen euissubiectũ ẽ¬
põtto ut potestate suuti ñ possit. cura & ediennã le¬
gis ade quupep̃uaricatione atq ut ita dicam dãpno¬
sa negociatõne frandulentaꝙ conmessatõe uenditi
sumus. ommnẽ enimplem suam serpentis ꝑsuasione
soletirhic mosint̃ uendentesementesq suari ut isqͥle
tore. Qd̾ eriam int̾adam ⁊ serpentem manifestum est
int̾cessisse. ille enim p̃ciũ lib̾tatis uoxie ⁊ mortiferi po¬
ini aserpente accpiens ananinali lib̾tare discessit.
ti pomi letalep̾cium acceꝑar. qmdeinceps conditõe p̃
d̾e nospotuit. s reddmm̃e ñualuit. uẽdidit nos cura cõ¬
sensu peceati redidiminuur iusticia fid̾i. Sanguis .n.¬

Expanded text:
unde infirmus sum, scilicet ex culpa primi hominis qui pro delectatione cibi vetiti se et omnes alios vendidit. Adam enim vendidit se prior, ac per hoc omne semen ejus subjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasioneSoletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui tore, quod etiam inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali libertate discessit. ti pomi letale pretium acceperat, quam deinceps conditione prdere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis en
Abbreviated transcription (Latin):
malarum ñ ip̃e oꝑabatur: quib nõ consentiebarad
ipetranda peccata. Smultum u̾o fallitur homo qͥꝯ
sentiens cõcupiscentie carnissuer qd̾ illa desid̾at de¬
eͣnens fuc̾e ⁊ statuens putat sibi adhuc ẽẽ dicẽdum
ñego. op . il etiam s od̾it qi consentit. simul onĩe
utiũq ⁊ ip̃e odit q malum ẽe nouit upe fac̃ qr

Expanded text:
m non ipse operabatur, quibus non consentiebat ad perpetranda peccata. Multum vero fallitur homo, qui consentiens concupiscentiae carnis suae, et quod illa desiderat decernens facere, et statuens putat sibi adhuc esse dicendum, non ego operor illud, etiamsi oderit quia consentit, simul enim est utrumque, et ipse odit, quia malum esse novit, et ipse facit quia
Abbreviated transcription (Latin):
manicheimẽtũtur. s exurroq unus homo ẽ. qr
unus ẽ d̾s. a quo factuee homo. M̃de gͥn̾ cõsentio
carne c̃ocupisco. Semꝑitaq pugna ẽ incorpore mor¬
ris huiꝰ. quia ip̃a cõcupiscentia cumqua nati su¬
nius. finir ñ pot̃. qͣmdiu uiuimus. cotidie minui

Expanded text:
Manichaei mentiuntur, sed ex utroque unus homo, quia unus est Deus a quo factus est homo. Mente igitur non consentio, carne concupisco. Semper itaque pugna est in corpore mortis hujus, quia ipsa concupiscentia cum qua nati sumus, finiri non potest quandiu vivimus; quotidie minui
Abbreviated transcription (Latin):
sub gr̃a constitti. dicit enĩ augustinus aliq̃n sibiui¬
sum fuisse in hoc apłi suone describi hominẽ suble¬
ge. ut aute dictum ẽ. s sitͤait ñ ẽ nisi homo gr̃e qui
hieloquitur: qui cõdelectatur legi d̾r i ꝯsentit. ⁊ qͥ
ñ oꝑatur malimi nec uult. ⁊ qui ignorat .i. ñ appro
aut̃ .s.s. qr lex ẽ sp̃ualis. Ego aũ camiał sum. hõc nõ in¬
dicit om̃ie sc̃s. Idem gͦ sp̃u alisẽ. idemqrcamał sp̃u¬
scentiassentit.s ñ totus cam alis quia concupiscẽcus
ñ cõsentit. Exparte gͥ mortali carnalis ẽ. ex sp̃uali par

Expanded text:
sub gratia constituti. Dicit autem Augustinus, aliquando sibi visum fuisse in hoc Apostoli sermone describi hominem sub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit: qui non operatur malum, nec vult, et qui igat: Lex est spiritualis, ego autem carnalis sum. Haec non indicit omnis sanctus. Idem ergo spiritualis est idemque carnscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex par
Abbreviated transcription (Latin):
mine applłat. un̾ orũitur cuncta pecc̃a .i. excarnaliꝯꝰ¬
cupiscentia. Quiqquid eum peõcoꝵ ẽ indictis. infactiᷤ
incogitatõnib ñ oritur nisi exmala cõcupiscgnatia:
q̃ apeão fc̃a ẽ. ⁊ si consentientẽ rraa̾xit atq iueserit ꝯci¬
rit. quia ñ oꝑatur qd̾ approbat.⁊ hoc ẽ u̾e sub peccato
accepto. ñ michi placet ñ consentio. alit̾ enĩ uid̾et᷑
contrarium ẽe illi sũie qua dixit. peccatum ut appare¬
at pecratũ ꝑmandatũ. quomodo enĩ apparet si igno¬
ratur: S ignoro sie dictum ẽ hocloco. ut intelligat᷑¬

Expanded text:
nia peccata, id est carnali concupiscentia. Quidquid enim peccatorum est in dictis, in factis, in cogitationibus, non oritur nisi ex mala concupiscentia, quae a peccato facta est, et si consentientem traxerit atque illexerit, concirat, quia non operatur quod approbat, et hoc est, vere sub peccato accepto, non mihi placet, non consentio. Aliter enim videretur contrarium esse illi sententiae qua dixit, peccatum ut appareat peccatum per mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc loco, ut intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te inlegẽpẽcci .i. inmotum cõcupiscentie. ip̾a enĩ
cõcupiscẽcia e lex pec̃ei. lex autẽ m̃bioꝵ uł carnis ẽ moi¬
bidus quidam affectus uł languor qui ꝯmouet illi¬
cirum desid̾iumm .i. carnalem cõcupiscẽtiam qͣm le¬
gem pec̃ci uorat. que hoe carnale nr̃m captiuumte¬
ner lexergo camis me captiuat. subipa lege pec̾ci.¬
mente. s excarne. ñ extoto s exparte. quia mensrep¬
pugnat.⁊ cõdeleeratur logi d̾i. sic depp̃o apło couueni¬
ent᷑ accipitin: qui dicit se captiuũ duciexcarne.m¬
ensenim ñ consentit pecc̃o tutillauti. sugge̾nti. błã¬
dieuti. qr hab alias int̾ius delectationes oelectatõi

Expanded text:
in motum concupiscentiae. Ipsa enim concupiscentia est lex peccati. Lex autem membrorum, vel carnis est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege peccamente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit se captivum duci ex carne. Mens enim non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti, quia habet interius alias delectationes, delect
Abbreviated transcription (Latin):
le. in .iii.iii. Ecõe partim restat nifirmitas. lexque
inm̾bris e̾ repugnansmñti uieiũ camis eꝰ. qd̾ expena
pẽcer ⁊ extraduce moris ꝓuenit s lexsta q̃ e̾ mrñ
bris remissa ẽ regn̾atõe spirituali imanet ĩ carne
mortal. remissa ẽ quia reatus solutus ẽ sacramẽto
quo renascu̾tur fideles. Manet aut̃. qr oꝑatur desi

Expanded text:
is meis. Ecce partim restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desi
Abbreviated transcription (Latin):
contra illum. dum adiuuaturado. attẽde qd̾ hic ĩ¬
ducir qrram legẽ fid̾i potiorẽ lege moysi qͣm ⁊ gr̃ã
t̾tius actus. : stanis hominis inlege sp̃c. loquitur e¬
nim hie apłc inꝑsona hominis sublege degentis.
quitur s gitur ego ip̃eri c. Quia drxit gra se c̃e libe¬
tum. nequis corpeat securus. qi pȩccatum nõ ultra

Expanded text:
llum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam tertius actus, id est status hominis, in lege spirituominis, sub gratia degentis. Igitur ego ipse, etc. Quia dixit se gratia esse libetum, ne quis torpeat securus quasi peccatum non ultra
Abbreviated transcription (Latin):
guine factumẽ ut qui
ñ su̾iat suum inf̾erus :.
caro. Supͣde ẽ dn̾s tuus. in¬
fiate ẽ caro tua. s̾ui me
pugnantẽ ⁊ etiã captiu¬
antẽ me. uł captiuum¬
ducentem me. ꝑ cõsen¬
suetudine peccandi do

Expanded text:
itime factum est, ut qui on serviat suum inferius, id est caro. Supra te est Dominus tuus, ite caro tua. Servi melpugnantem, et, etiam captivantem me, vel captivumducentem me, per consensuetudine peccandi do
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am d̾i queda¬
ta ẽ eccłiis mace¬
donie qd̾ inmł¬
to expimento
tribulatõnis
habundancia
gaudu ip̃orum
fuit. Et altis¬
sima pauꝑtas
eoꝵ habunda¬
uit indiiciaᷤᷤ
simplicitatis

Expanded text:
am Dei, quae data est in ecclesiis Macedoniae, quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii ipsorum fuit, et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis faciendis in
scõe qui erant iheroso¬
limis. admonet ꝑ exẽ¬
plum macedonũ. ⁊ cõ¬
grue hie. ubi de corree¬
tis agitur. m̃tio fit de
collectis. qi ab alis ñ
q̃rit. quib dare suał¬

Expanded text:
mosynis faciendis in sanctos qui erant in Hierosolymis antemonet per exemplum Macedonum. Et congrue hic ubi de correctis agitur, mentio fit de collectis, quia ab aliis non quaerit, quibus dare sua
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ut incitet oos addan¬
dum ⁊ ꝑficiat inuob̾gra¬
ciam istam dico: ⁊nquo
bundetisetiam inhae gͣ¬
cia largitõnselemosina

Expanded text:
dicit ut incitet eos ad dandum. Perficiat in vobis gratiam istam, dico, et non bundetis etiam in hac gratia largitionis eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
micossibi ⁊⁊ debitores fecenit ꝑm̾̃ita eoꝵ consequẽt᷑
qd ꝑse nõ pot̾unt m̃er. ut ninc fiat equalitas. non
quin differant inclantate s quia idem om̃s habe¬
biuit. ⁊ om̃ib erit sufficientia. Sicut sci¬
icut scriptum

Expanded text:
micos sibi et debitores fecerunt, per merita eorum consequentur quod per se non potuerunt mereri; ut tunc fiat aequalitas, non quin differant in claritate, sed quia id omnes habebunt, et omnibus erit sufficientia; sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
solaturhumil es sp̃u
uł humiles . afflictos
consolatusẽ nosin ad¬
im̃tu titi qr coadiuto¬
quoułqua titus cõso
titum cõsolatũ inuob̾
uob̾. ip̃e dico referens
nob̾ ur̃m desid̾ium.

Expanded text:
solatur humiles spiritu, id est afflictos, consolatus est nos in adtu Titi, quia coadjutoe qua Titus consolTitum consolatum in vobiobis. Ipse dico, referens nobis vestrum desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃diss pͥmũ ded̾unt se¬
metip̃os domino. ut ei obe¬
dirent. quĩaemendantes
errores pͥstinos. ac moꝵui
cia deo se uoũunt. deinde
qr miĩa exceeanr oculos
num auetoritatis niclin¬
nant Quiu̾o dantut no
arguantur fructũ dandi
ded̾unt ut redim̃tes iuei

Expanded text:
dis. Sed primum dederunt semetipsos Domino, ut ei obedirent, quia emendantes errores pristinos ac morum vitia Deo se voverunt, deinde ra excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui vero dant ut non arguantur, fructum dandi dederunt, ut redimentes vi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m corpus redimatur amortalitate. qd̾ prius emp¬
ut tractatum ẽ aꝑiatur. ñ incidimus mnillas mole¬
stias in quib płiq homĩes cc catholicam disciplinã
q̃dam dicẽ coguntur. Scio enim uanos ħeticos de
ħ capitulo multa mipia ⁊ mepta iactasse. Quiae¬
nim apłc inuũ salit̾ ait om̃is creatura igemiscit
głi sublimesq uirtutes coleant ⁊ gemant añqͣm li¬
B̾emurpenitus. s ñ ẽ uenim. Nam ⁊ sinos adiuuant.
si ne dolare hoc ag̾ẽ credendi sunt nemisi extimen¬
tur. p̃st̾ini qr dixit eamdẽ creaturam q̃ ꝯgemiscit
⁊ dolet uanitãti ẽe subiectam. qd̾ desũmis ⁊ excel¬
lentib angłis nefasẽdic̾e .s. qd̾ subiecti sint uanita

Expanded text:
ipsum corpus redimatur a mortalitate, quod prius emput tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse, quia enim Apostolus universaliter ait: Omnis creatura ingemisciti sublimesque virtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati subjectam esse, quod de summis et excellentibus angelis nefas
Abbreviated transcription (Latin):
petimus. ⁊ que longe futura sunt mox fiꝰ uolumus
adiuuari. adiuuat aut̃ qi ñ smit uł ante peti qͣm
debatiul contran.a. Et nota q nõ solum illud qͥd̾
quiequid enĩ orĩo impetrat euident᷑ ostenditur donĩs
d̾i ẽe. ne homo estimet a se ip̃o ẽẽ. qd̾ simpotestate ha¬
u̾et nõ utiq posc̾et. s ⁊ ipm orare ex gr̃a e. milla enĩ
or̾onis p̾ceddunt m̾ĩta. quib nõ gratuita detur. s de¬
bita reddatur iam enĩ nec gra eẽt. ⁊ necẽe ẽ ut sp̃c ad¬

Expanded text:
petimus, et quae longe futura sunt mox fieri volumus, adjuvari. Adjuvat autem quia non sinit vel ante peti quam debeat, vel contraria. Et noQuidquid enim oratio impetrat, evidenter ostenditur donum Dei esse, ne homo existimet a seipso esse: quod si in potestate haberet, non utique posceret, sed ipsum orare ex gratia est. Nulla enim orationis praecedunt merita, quibus non gratuita dentur, sed debita reddantur, jam enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i clemtiam euis qui ⁊pecem punit. ⁊ peccantẽ sanare
intẽdur qui eam subiet ⁊uspe. Hacutiq quia ⁊ p̃a c̃a¬
buntu qui u dũ uocantur filii d̾i. s tm̃ c̾atura mͦ dicun¬
cur cũ sidurni giam adoptõns receꝑ unt homo enĩ sig¬
naculo imaginis ppͥpeceatũ amisso. remiansit tantũ
qui iam filii sumus. isinodum apparet qd̾ erimꝰ. lib̾a¬
biur dico asu̾iture corruptioms uł int̾mis .i. acura q̃¬

Expanded text:
et clementiam ejus, qui et peccatum punit, et peccantem sanare intendit, qui eam subjecit in spe, hac utique; quia ipsa creabuntur, qui nondum sunt filii Dei. Sed tantum creatura modo dicuntur, cum 41 nondum gratiam adoptionis receperunt. Homo enim sigillo imaginis propter peccatum amisso remansit tantummqui jam filii sumus, etsi nondum apparet quid erimus, liberabitur dico, a
Abbreviated transcription (Latin):
q recdlet rationẽ. nõ er¬
goamplius sicut hac̃te¬
cem iudicemus nos exõ
nescimus quõ animo si¬
ita rephendamus ut de
santate desꝑemus. In

Expanded text:
 reddet rationem, non ergo amplius, sicut hactecem judicemus nos, ex ouae nescimus quo animo fiita reprehendamus ut de tate desperemus. In
Abbreviated transcription (Latin):
dicebantur ꝯmunes ⁊ mnũ di. uita udi cibos ex
lege ꝯcessos dicebant mũdos. Quib aũ gentes cõi¬
s qd ꝓce. excord̾. co.hie qui hoc existimat ẽ infirmus
dequo supra dixit. olusmanducet dubitando enĩ
infrmus ẽ. apudistum inniũdũ ẽ ꝙ purat ñ eden¬
dũ. Sienim. Q. iõ ne¬

Expanded text:
dicebantur communes et immundi, et ita Judaei cibos ex lege concessos tantum dicebant mundos. Quibus autem gentes communim . Ambrosius. Qui hoc existimat est infirmus, de quo supra dixit: olus manducet. Dubitando enim infirmus est, apud istum immundum est quod putat non edendum. Si enim. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i donum. in ioccõnem dedenint gentib adsalu¬
tem. qui extollentiam repum uult. ut magissa¬
luti congaudeatur ñ infirmitati nsultetur. faci¬
leenim decipitur: qui gaudet aliems malts.u
u autẽ fide staᷤᷤ
noli altum sa¬
pere s time. si
enimdeus na¬
turalib ramis
non peꝑcit. ne
forte nec tibi
parcat. uide
ergobonitatẽ
iseu̾itatẽ dei.
In eosquidẽqͥ
cecid̾unt seũi¬
tatẽ inteaut̃¬

Expanded text:
Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non infirmitati insultetur. Facile enim decipitur qui gaudet alienis malis. u autem fide sta: noli altum sapere, sed time. si enim deus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat. uide ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te aut
Abbreviated transcription (Latin):
insertus ex dico. ⁊ hocꝯͣ¬
naturam. qui a natu¬
uales ut surculum bo¬
ne arboris inseramus in
truncum male. nõsur¬
culum male intruncum bonue:⁊ hoc insitio dicitur

Expanded text:
Insertus es, dico, et hic cnaturam, quia naturale est ut surculum b arboris inseramus in truncum malae, non surculum malae in truncum bonae. Et hoc insititio dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uet aĩa ned̾s illam des̃¬
tus desat. ⁊ tim̾edebes.
ralib ramis .i. iud̾is qui
quodãmodo naturales
rami sunt p̾rogatiuapa

Expanded text:
et anima, ne Deus illam desertus deserar. Et timere debes: ralibus ramis, id est Judaeis, qui quodammodo naturales rami sunt, praerogativa pa
Abbreviated transcription (Latin):
apłe qd̾ ẽ contra cõsuedinẽ nature qͣm noticiab
humana comp̃hũdit. d̾s aut̃ creator ⁊ conditor. ⁊¬
onĩum naturarum nichil eeͣnaturam facit. qr id
ẽ nature łuatimile cuiq rei qd̾ facit a quo ẽ om̃is i¬
odrs num̃us ordo nature. S tũ ñ in ꝯgrue dr̃ aͥd fa
magnalia uł mirabilia nominant. ccͣ u̾o illã
ũosummã uature legẽ auoticia remotã siue mpioꝵ¬

Expanded text:
 contra consuetudinem naturae, quam notitia humana comprehendit. Deus autem creator et conditor omnium naturarum, nil contra naturam facit, quia id est naturae, vel naturale cuique rei quod facit, a quo est omnis modus, numerus, ordo naturae, sed tamen non incongrue dicitur amagnalia uel mirabilia nominantur. contra illam uero summam naturae legem a notitia remotam siue inpio
Abbreviated transcription (Latin):
nem assũpsit. multoma¬
gilnee uobis parretisi a.
fide recesseritis uł insuꝑ
ergo bonitatẽd̾i. ⁊ qr illi
ꝑncredulirarẽ fractis

Expanded text:
nem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel ergo bonitatem; et quia illi per incredulitatem fracti
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari. In eos quidẽ qrni credid̾unt uide se ui̾tatẽ
inte aũ uidẽ bonitarẽ d̾i. qua tibibñficium confert.
dico inte ẽe bonitatẽdi. tu hac conditione si ꝑmanse¬
seuitatẽ. Sedulli. qiͣ¬
ñsolum tũ exaid̾issi nõ
ꝑmansers ibono.s i¬

Expanded text:
humiliari. In eos quidem qui ceciderunt, vide severitatem; in te autem, vide bonitatem Dei, qua tibi beneficium confert. Dico in te esse bonitatem Dei, tamen hac conditione, si permanseseveritatem. Sed et illi. Quan solum tu excideris, si non permanseris in bono:
Abbreviated transcription (Latin):
tis iuid̾oꝵ gentes insite sãt ꝑfidẽ nspepmissio¬
nis ut dolorẽet uid̾is ħ aũ diciur ceͣ morẽ. ⁊ legẽ
nistionis bona enim arbarmnõbonã inserisolet¬
n hie aut̃ bona inbonam. dic̃ enim oleastrum ĩ ser¬
tuis. necenmi causa gx itiũ abicdetisũr. ẜ quia ñ¬

Expanded text:
missionis, ut dolor esset Judaeis. Hoc autem dicitur contra morem et legem insertionis. Bona etenim arbor in non bonam inseri solet. Hic autem non bona in bonam. Dicit enim oleastrum inserterius. Nec enim causa gentium abjecti sunt, sed quia n
Abbreviated transcription (Latin):
fundati scĩ sũt. Sĩ cut enin radix bona bonum
succũ diffundit iramosubi fuit fructusboni
saporis. ita apłi ⁊ alii qui originẽ dux̾unt ascĩs
qui. probat ad huc
iudos posse assurnũ
repͥmat gentes. qͥĩra¬
mi possunt scĩficari.
qd̾ .i. s si aliqui exra
mis naturalib frae¬
impiiq deppło ud̾oꝵ
tuaut̃ ogentilis. cum
turalit̾ri amarus. in
essocuis .i. particeps
ipamarcharim et

Expanded text:
unt. Haimo Sicut enim radix bona bonum succum diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a sanctis i aliqui. Probat adhuc eos posse assumi ut reprimat gentes, quaRami possunt sanctificari, quod, id est sed, si aliqui ex mis naturalibus fracet impii de populo Tu autem, o gentilis cum turaliter et amarus, inses socius, id est particeps, patriarcharum et
Abbreviated transcription (Latin):
am carnem meã .i uide
dum me. ⁊ ẽ plurib mo ¶s¬
dis expiar conir̃e uid̾os.
ut sihae nõ succedit uia:
sio coꝵ .i. infidelitas re¬
conciliatõ ẽ mundi. que
erit assũpt̃o reliquoꝵ n
uita gentumi exmortu
is .i. exeo qd̾ mortue sũt.

Expanded text:
am carnem meam, id est dum me, et cum pluribus modis experiar convertere Judaeos ut si hac non succedit via, sio eorum, id est infidelitas reconciliatio est mundi, quae erit assumptio reliquorum, nisi vita gentium ex mortuis, id est ex eo quod mortuae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mini.si¬
nos nec tenebit morsillum ꝓquo mortuuseꝰ. liberin
mortuis ⁊ hocẽ qd̾ ait.
Nhocenim xp̃c¬
mortiuis ẽ ⁊re

Expanded text:
mini snos, nec tenebit mors illum pro quo mortuus est liber in mortuis. Et hoc est quod ait: In hoc enim Chmortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
conde.le.d̾i uolens ꝙ ĩp̃a uibet ⁊ gaudens iuuari
abea. Condelecdordico sciłm int̾iorẽ hominẽ. Int̾iorh̾o
animus e. q̃m dicit oblectan hiis que alege trãduntur.
qr in aninio nõ habitat peccatũ s incarne. qr caro est
quia enim caro exadam traducitur. peceatũ niseht̃:¬

Expanded text:
Dei, volens quod ipsa jubet, et gaudens juvari ab ea. Condelector, dico, secundum interiorem hominem. Interior homo animus est, quem dicit oblectari his quae a lege traduntur, quia in anima non habitat peccatum, sed in carne, id quia enim caro ex Adam traducitur, peccatum in se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ enim hoc ago .i. bonũ scd̾m ext̾iorem hominẽ. qd̾ bo¬
num ego int̾ior uolo .i. aꝓpbo. subiectus enum pec̃co fa¬
cit qd̾ nõ uult. quia natnralit᷑ quidem uult bonum
suum uelle adamand̾ honũ qd̾ ad effectum pot̃ ꝑduci
ẽ enim triplex uelle. s uellenature. uelle gr̃e. uelle
uicii. uelle nature ꝑse impotẽs e. nec palmam m̾et᷑.
lincituratq trihitm auelle uicii nisi uellegr̾e sub¬
ueniat. qd̾ uelle incũ fugatri uelle nature lib̾at. Iõ
iste nõ redempius gr̃a carens ait. Nõ ago bonũ qd uo
lemẽe suum pecei ex auo
ẽ malum. hic alt̾um ostẽ¬

Expanded text:
non enim hoc ago, id est bonum secundum exteriorem hominem, quod bonum ego interior, volo, id est approbo. Subjectus enim peccato facit quod non vult, qua naturaliter quidem vult bonumsuum ad amandum bonum quod ad effectum potest perduci. Est enim triplex velle, scilicet velle naturae, velle gratiae, velle vitii. 35 Velle naturae per se impotens est, nec palmam meretur, et vincitur atque trahitur a velle vitii, nisi velle gratiae subveniat, quod velle vitii fugat, et velle naturae liberat. Ideo iste non redemptus gratia carens ait: Non ago hoc quod vollem esse servum peccati, ex quo mbrosius Hic alterum oste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥdm̃s quͣam agẽtẽ. qui enim agitur ag̾e aliquid
iux ntelligitur: qui autẽ regitur aliquid agitiñ
regitur ut recte agatut ergo multum p̾sfitisse
gra saluatoris intelligatur dixit agũtur. ñ uͣt
nicħaganti s quimpetu gr̃e agunturo uix tamen
ut agant. Nam̾ tantomagis efficitur quis filius bo

Expanded text:
quid agentem. Qui enim agitur, agere vix aliquid intelligitur; qui autem regitur, aliquid agit, et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bo
Abbreviated transcription (Latin):
crati. q̃ exconcupiscentie motu concepta ẽ. omĩo nõ
habuit. Id̾o ergo ñ erat caro pec̃ei. quia ⁊̃ excarnali
delectatõne nata erat. s tñ erat similis. qr mortał.
Inbanc similitudinẽmisit d̾s filũi ut sicdampna¬
ret paratũ im̃ sublit. ⁊ depeõo. qͣr misit filium. et
mittẽs .i. ꝑ hominẽ faciene cognosabilem ⁊ uisibilem
ampnait peccatum .i. destruxit diabolum de ꝑec̃co
nim amisit dominiũ retẽtaium animaꝵ sicut sicpͣo

Expanded text:
cati quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex carnali delectatione nata; sed tamen erat similis, quia mortalis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi misit Filium, et mittens, id est per hominem faciens cognoscibilem et visibilem, damnavit peccatum, id est destruxit diabolum, de peccatnim amisit dominium retentarum animarum, sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ misit.i. uisibilem¬
i sibi
ñerat qui ubiq ẽ ue¬
it inuirginẽ qui añ¬
muirgineerat. ⁊ aure
uit. elogit. qm elegit
creauit. attulit iuirgi¬
ni fecũditatẽ ñ abstu¬
lit integritatẽ ueniẽe
an̾ ibi erat. quomodo

Expanded text:
visibilemt sibi n erat qui ubique est: venit in Virginem, qui anvirgine erat, quam vit, elegit; quam elegerat, creavit; attulit Virgini fecunditatem, non abstulit integritatem veniens ante ibi erat, quomodo