comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: iudicando dona confundit. Rect iͦi inde¬
scriptione ordo seruatur: cum priꝰ nosei uanitas.
et post considerari iniquitas ꝑhibetur. Om̃is quip¬
pe iniquitas uanitas. non tamen om̃is uanitas ẽẽ.
iniquitas solet. Uana nanq agimꝰ: quotiens tran¬
sitoria cogitamꝰ. Unde et euanescere. dr̃. quod re¬
pente abintuentiũ oculis aufertur. Hinc psalmi
dẽ uanitas dr̃. sed nequaqu̾a recte etiã iniquitas
appellatur. Quia et side poena ẽ. culpȩ quod de¬
ficit. non tamen hoc ipsũ culpa ẽ. quod auita ꝑ¬
currit. Uana sunt itaq quȩ transeunt. Unde et ꝑ
nitatẽ ꝓtinꝰ iniquitas subinfertur: qr dũ ꝑquȩdã
transitorie ducimur. inquib dã noxie ligamur.
Cunq mens incominutabilitatis statũ non tenet:
asemet ipsa defluens. adiucia ꝓrumpit. Auancate
eͦ adiniquitatẽ labit᷑. quȩ assueta reb mutabilib
dũi ȩxaliis adalia semꝑ impellitur. suborientib cul¬

Expanded text:
conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in deconspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmisdem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per nitatem protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus cul
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa hȩc impugnatio aut resistentẽ exerceat.
aut delectationib seductã frangat. Recte itaq
nunc dr̃. Si subuerderit om̃ia uel inunũ coar¬
tauerit. quis contradicet ei. uel quis ei resistere
potest. cur ita facis: Quia nimirũ diuuinũ iu¬
diciũ. nec aduersitate ualet imminui. nec it¬
quisitione cognosci: cũ uel uirtutes quas tri¬
buerat subtrahit: uel has om̃ino non adimens.
uiciorũ concuti impugnatione ꝑmiccit. Sepe
nanq inelatione cor tollitur: cũ lȩcis successib
iniuircute roborat᷑. Seddũ latentes motꝰ audatiȩ
incogitatione condicor conspicit. se sibi hominẽ
ostendendo derelinquit. Ut eius mens derelicta
quid sit inueniat. quȩ male inse secura gaudebat.
Unde cũ subuerti om̃ia uel inunũ coartari dice¬
rentur: ꝓtinꝰ additur. Ipse enĩ nouit¬
ne considerat: Acsi p̾missa patefaciendo sub¬
iungeret dicens. Quia tolerando succrescere uicia

Expanded text:
haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus additur: CAPUT XI discrimen. --Ac si praemissa patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia
Abbreviated transcription (Latin):
quantula inhubietate contabescat. Quatinus et
certa se auisibilib eleuet. et exquib dam sese in¬
certa ꝑturbet. Nam plerunq ad ȩt̾na appeten-¬
da seerigit. et subortis cogitationũ stimulis agi-¬
tata. sibimet ipsa contradicit. Inunũ gͦ t̾ra mareq
tabilitate ꝑfidię aura dubietatis uersat. Annon
insuo pectore coartari t̾rã mareq cognouerat.
qr et ꝑfidẽ sperans et ꝑ infidelitatẽ fluctuans di¬
cebat. credo dñe. adiuua incredulitate meã: Qd
itaq ẽ quod se et credere asserit. et adiuiari in se in¬
credulitate quęrit: nisi quod coartari in suis
cogitationib t̾rã cũ mari dep̾henderat. qui et
exorare certꝰ iã ꝑfidẽ coeꝑat. et ad huc incertꝰ.
undas ꝑfidiȩ ex incredulitatẽ tolerabat: Quod¬
tamen occulta fieri dispensatione ꝑmittitur:
ut cũmens ia surgere ad rectitudinẽ coeꝑit.
prauitatis suȩ reliquiis impugnet᷑. Quatinus

Expanded text:
quantula in dubietate contabescat; quatenus et quantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipsa contradicit.  Vet. XIII.  In unummutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? tamen occulta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
incogitatione toleret quod erubescat . Decȩlo
quippe lux oritur. infernꝰq redigit᷑. cum
nis portat. Certe iã eatisꝰ tercii cęli culmen a¬
scenderat. iã paradysi secreta cognouerat: et
tam̃ adhuc carnis bella tolerans gemebut.
dicens. Uideo aliã legẽ inmẽnbris meis. repu¬
gnantẽ legi mentis meȩ. et captiuum me du-¬
centẽ in lege peccati: quȩ ẽ in mẽnbris meis. &d
g in hũ tanti p̃dicatoris pectore. nisi celũ infer¬
nũq coartauerat. qui et uisionis intimȩ ĩa lum̃
acceꝑat: ec tamen adhuc tenebras decarne tole¬
rabat: Suꝑ se uiderat quod letꝰ appeteret. inse
cernebat quod metuens doleret. lam cȩlestis pa-¬
triȩ lur trradiauerat: sed ad huc tẽptationis
obscuritas animũ confundebat. Cũ celũ gͦ in¬
fernũ ꝑtulit: qu̾e et illuminatũ securitas erȩxit.
et cẽptatũ gemitꝰ strauit. Et sepe contingit: ut
fides inmente ĩa uigeat. sed tamen exparte ali-¬

Expanded text:
in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem nis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gfides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte ali
Abbreviated transcription (Latin):
m opis aduersis irruentib intercidit. Subuer¬
tit mare: cũ fluctuationẽ nr̃ȩ titubationis emer¬
gente subito pauore confundit: Dubietate
quippe sua cor anxiũ: hoc ipsũ qr titubat:
ualde formidat. Et quasi mare subuertit᷑: cũ
ipsa indm̃ nr̃a trepidatio. considerato eiꝰ iudicii
diximꝰ. nunc aliquantulo laboriosiꝰ restat.
ut hȩc qualiter inunũ coartari ualeant de¬
ĩa mentẽ sp̃s eleuet: sed tamen hanc importu¬
nis caro temptationib impugnet. Cunq ad
contẽplanda cȩlestia animꝰ ducit᷑. obiectis a¬
ctionis illicitȩ imaginib reuerberat᷑. Nam car-¬
nis repente hunc stimulꝰ sauciat: qu̾e extra
carnẽ contẽplatio scã rapiebat. Cȩlũ gͦ simul
infernꝰq coarcatur: cũ tinã eandẽq mentẽ
et sulleuatio contẽplationis illuminat. et
importunitas tẽptationis obscurat:. Ut et uide¬
at intendendo quod appetat. et subcũbendo

Expanded text:
ni operis adversis irruentibus intercidit. Subverni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, dejam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo
Abbreviated transcription (Latin):
ogitationũ motus districte uidicando. Sed eius
celftudo et ꝓfunditas. qu̾a sit in uestigabilis nullꝰ
agnoscit. nisi qui uel contẽplatione ad sũma
ꝓuehi. uel occultis motib resistens: tempta¬
tionũ coeꝑit importunitate turbartUnde et¬
beato iob dr̃. Excelsior cȩlo ẽ. et quid faci¬
es: Profundior inferno. et unde cognosces:
Acsi ei aꝑto despectu diceret. Profunditatem
eius atq excellentiã quando cu cognoscere
sufficis. qui uel uirtute ad sũma etiehi. uel te¬
met ipsũ rep̃hendere incẽptationib nescis:
unũ coartauerit. quis contradicet ei. Uel quis
dicere ei potest. cur ita facis: Subuertit dñs
cȩlũ: cũ terribili et occulta dispensatione hu-¬
manȩ contẽplationis celsitudinẽ destruit. Sub¬
uertit infernũ: cũ cuilibet mentẽ insuis tẽ¬
ptationib pauidã. cadere etiã addeteriora
ꝑmictit. Subuertit t̾rã: cũ fructificationẽ bo¬

Expanded text:
cogitationum motus districte judicando. Sed ejus cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbarbeato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis. unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum, cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram cum fructificationem bo
Abbreviated transcription (Latin):
ret dicens. Quis nouit potestat̾e irȩ tuȩ. et p̾timo¬
retuo irã tuã dinumerare: Cuius bene potentiã
egregius doctor nobis insinuat. cũ breuiter nar¬
rat. Ut possidis comp̃hendere cũ om̃ib scĩs. quȩ sit
lacitudo. longitudo. sullimitas et ꝑfundũ. Habet
quippe ds̃ laticudmẽ. qr dilectionẽ suã usq ad col-¬
lectionẽ ꝑsequentiũ tendit. Habet longitudinẽ.
qr aluitȩ patriã nos longanimiter tolerando
ꝑducit. habec sullimitatẽ. qr ipsorũ quoq intel¬
ligentiã qui recepti insuꝑna fuerint congrega¬
tone transcendit. habet ꝓfundũ: qr damnacis
inferiꝰ. districtionis suȩ iudictũ incõprehensibi¬
liter exerit. Quȩ scilicet quattuor. nobis in hac
uta positis singulis exercet: et latitudine̾ aman-
do. et longitudinẽ tolerando. et celsitudinem
non solũ nrãm intelligentiã sed etiã uota suꝑan-¬
do. et ꝓfunditatẽ suã exhibet. occultos et illicitos

Expanded text:
ret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timoret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis sido, et longitudinem tolerando, et celsitudinem non solum intelligentiam nostram, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos
Abbreviated transcription (Latin):
mcr. etiã cũ supnosinet ipsos eleuam᷑. Inferno ꝓ¬¬
fundior. qr nimirũ plus iuidicat. qũa ipse sehu¬
nanus animꝰ intemptationib inuestigat. Terra
longior. qr fructus uitȩ quos infine retribuit.
nequaqu̾a nunc uel spes nr̃a cõprehendit Ma¬
pilatior qr humana mens fluctuans. multa de
his quȩ uentura sunt conicit. sed cũ ĩã cernere
que estimauerat coeꝑit. angustã se fuisse insua
osalmista in altũ posuerat: sed nec se eũ contigis¬
cius subciliora iudicia ꝑtimescens: dicebat. Nichil
michi conscius sũ. sed non in hoc iustificatꝰ sum.
Qui autẽ iudicat me: dñs ẽ. Longiorẽ t̾ra uide¬
rat: cũ minora ẽẽ. eohumanȩ mentis uota pen¬
sabut dicens. Qui potens ẽ om̃ia facere suꝑ habun¬
danter qu̾a petimꝰ aut intelligimꝰ. Latiorẽ ma¬
ri conspȩxerat: qui timendo pensabat. qi nequa¬
qu̾a mens humana immensitatẽ districtonis eius
agnosceret. quantumlibet inquirendo fluctua¬

Expanded text:
levamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in suaPsalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisejus subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctua
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑsequentẽ se plebẽ diligeret: ipse sibi cestim.¬
nio exticit. qr culmen ex quo de iectꝰ est ñ amant.
hec dauid ante iniquũ regẽ ethumilicate aom¬
moint ad fugã. et pietate repleuit ad uenũ. au
ꝑlecutorẽ siuũ et timendo fugit ut adũm etia¬
men cũ pocestatẽ feriendi repꝑit. non agnous
memicu Bec hathan et contra peccant̃e sege ii
auroricate liberȩ increpationis sustulit. ecu
regi culpa de esset. in pecitione humltes ba¬
tes. h ec ꝑr saiam nuditatẽ carnis in pdicaure
non erubuit. et subducto carnali uelamune ꝑ¬

Expanded text:
cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimocum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam; qui persecutorem suum et timendo fugit ut dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset, in petitione humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine
Abbreviated transcription (Latin):
sũ bonũ filiũ medullitus flere: gerere. et prauo¬
rũ filiorũ p̃sentiã subȩquanimitate tolerare.
Hȩc ioseph docuit afr̃ib uenundatũ. et liberta¬
te animmi infracta seruiciũ ꝑpeti. et eisdẽ post
fr̃ib mente non elata principari. Hȩc moy sen de¬
linquente popło etusq ad pecitionẽ mortis in
pcib strauit: et usq ad interfectionẽ popl̃ ꝑstu
diũ reli erexit. Ut et ꝓpereunte plebe sese morti ob¬
ceret. et contra peccantẽ ꝓtinꝰ uice dñi irascentis
seuiret. Hec finees brachiũ inultionẽ peccantum
erexit: ut arrepto gladio coeuntes transsignt.
et irã dñi irat᷑ꝰ placaret. Hȩc iesũ exploratorẽ docu-¬
it. ut et priꝰ contrafalsiloquos ciues ueritatẽ ue¬
bo defenderet. et hanc post modũ gladio conta
hostes allegaret. Hȩc samuel et in pͥncipatu bum¬
lẽ p̃buit. et integrũ indeiectione seruaut al

Expanded text:
sum bonum filium medullitus gemere et pravosum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio, coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ad innumera oꝑa multiformiter accen¬
dit. Cuius diuersitatẽ breuiter expͥmimus. si
inelectis singulis. bona illi ꝑstringendo nume¬
remꝰ. Hec nanq ꝑabel: et electa dõ munera obtu¬
lit. et fr̃is gladium non reluctando tolerauit.
Hȩc enoch. et inter homines uiuere sp̃ualiter
docuit.: et adsullimen uitã abhominib etiam
corporaliter abstraxit. Hȩc noe. despectis om̃ib
solũ dõ placabilem ostendit. atq in arce fabri¬
cã studio longi laboris exercuit: et mundo suꝑ-¬
stitem pio oꝑe exercendo seruauit. Hex ꝑsem ẽt
iaphec humiliter uerecunda patris erubuit: et sin¬
iecto dorsis pallio quȩ non uidebat abscondit. hyes
abrahȩ dexterã qr admortẽ filii oboediendo extu¬
lit: hunc plis innumerȩ gentiũ patrẽ fecit. hȩc
ẏsaac mentẽ. qr semꝑ admundiciam tenuit: ca-¬
ligantib ętate oculis. aduidenda longe post
uentura dilatauit. hȩc iacob compulit. et anis¬

Expanded text:
hanc ad innumera opera multiformiter accenhanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illiusremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit. Hdocuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amis
Abbreviated transcription (Latin):
scendat. t ingratos beneficiis ad amorẽ ꝓuo¬
cet: ut gratos quosq ministeriis in amore
seruet. Uc ꝓaimorũ mala cũ corrigere non
ualet taceat. ut cum corrigi loquendo possunt.
silentiũ consensum esse ꝑtimescat. Ut sic ea quȩ
tacet toleret. ne tamen mnanimo uirus doloris
occulte. ut sic maliuolis munꝰ benignitatis exhi¬
beat. ne tamen ꝑgrãm aiure rectitudinis ex ce¬
dat.ut cuncta ꝓcrimis quȩ p̾ualet impendat.
sed hȩc impendendo non tumeat. Ut sic inbo¬
nis quȩ exhibet: tumoris p̾cipitiũ paueat. ne
tam̃ aboni exercitio torpescat. Ut sic quȩ possi¬
dec tribuat. quatinꝰ quanta sit largitas remu¬
nerantis attendat. Ne cũ terrena largitur. suã
plusqũa necesse ẽ. in opiã cogitet. et in obla¬
tione muneris. hilaritatis lumen tristicia obs
curet. Bene gͦ lex dĩ multiplex dr̃. qr nimirũ
cũ una eadẽq sit caritas. si mentẽ plene coeꝑit:

Expanded text:
scendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provoscendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritcuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
rifaciat. quȩ ipse sibi fieri abaltero expectat:
pensat nimirũ ut malis bona. ut bonis meliora
respondeat. Ut erga ꝓcaces mansuetudinẽ lon¬
ganimitati ᷤ exhibeat᷑. ut maliciȩ peste languen¬
tib grãm benignitatis impendat. Ut discordes
pace uniat. ut concordes ad concupiscentiam
uerȩ pacis accingat. Ut indigentib necessaria
tribuat. ut errantib uiam rectitudinis osten¬
dat. Ut afflictos uerbo et compassione mulce¬
at: ut accensos in huius mundi desideriis incre¬
patione restringat. Ut minas potentiũ ratioci¬
natione mitigetꝰ ut oppressorũ angustias qͣn¬
ta p̃ualet ope leuet. Ut foris e sistentib opponat
patientiã: ut intus suꝑbientib exhibeat cũ pa¬
tientia disciplinã. ut erga errata subditorũ. sic
mansuetudo zelũ temperet. quatinus a iusticiȩ
studio non eneruet. Sic adultionẽ telus fer¬
ueat. ne tamen pietatis limitẽ feruendo tran¬

Expanded text:
ri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, ri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo tran
Abbreviated transcription (Latin):
ta intentione cogitantur: cor ad innumera uir¬
tutũ ministeria tenditur. Ne uel ad inferenda
quȩ non debet desideriis inquietata mens fer¬
ueat: uel erga exhibenda quȩ debet. otio resoluta
torpescat. Nã cũ cauet alteri facere. quod nequa¬
qu̾a uult ab altero ipsa tolerare: sollicita se in¬
tentione circumspicit. ne se suꝑbia eleuet. et
usq ad despectũ ꝓaimi animũ deiciens exaltet¬
Ne ambitio cogitationẽ laniet. cunq hanc ad
appetenda aliena dilatat angustat. Necor lu¬
xuria polluat: et subiectũ desideriis ꝑillicita
corrumpat. Ne ira exasꝑet. et usq ad ꝑferendã
contumeliam inflammet. Ne inuidia morde¬
at. et alienis felicitatib emula sua se face consu¬
mat. He immoderate lingu̾a loquacitas ꝑtra¬
hat. eãq usq adlascuuã obtrectationis exten¬
dat. Ne odiũ malicia ȩxcitet. et os usq adiaculũ
maledictionis irritet. Rursũ cũ cogitat. ut ea alte.¬

Expanded text:
ta intentione cogitantur, cor ad innumera virta intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alte
Abbreviated transcription (Latin):
tinguit᷑: qr extoto corde. ex tota anima. atq ex
tota fortitudine. diligi conditor iubet᷑. Qua in
re notandũ est quod diuinꝰ sermo cũ dm̃ dili¬
gi prȩcipit: non solũ narrat ex quo. sed etiã in¬
format ex quanto. ⁊ cũ subiungit ex toto Uc uide¬
licet qui ꝑfecte dõ placere desiderat: sibi de se
nichił relinquat. Proximi autẽ dilectio ad duo
p̃cepta diriuatur: cũ et ꝑ quendã iustũ dicit᷑.
quod abalio tͥ odis fieri. uide ne tu alteri facias.
et ꝑsemet ipsam ueritas dicit. Quȩ uultis ut faci¬
ant uobis homines: ea et uos facite illis. Quib
duob scilicet utriꝰq testamenti mandatis ꝑunum
malicia compescitur. ꝑ aliud benignitas p̾rogat᷑.
Ut malũ quod pati non uult quisq non faciens.
cesset anocendi oꝑe. et rursũ bonũ quod sibi fie¬
ri appetit impendens. erga utilitatẽ se ꝓximi ȩxer¬
ceat exbenignitate. Sed hȩc nimirũ duo dũ sollici¬

Expanded text:
tinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudre notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu altet per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, ea et vos facite illis . Quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult quisque non faciens; cesset a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit, 341 impendens, erga utilitatem se proximi exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollici
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet tibi secreta sapientiȩ. Qui eã quoq qua
se suꝑ amicũ pollere estimat. obtando scientiã
ostentat: cũ ꝓtinꝰ subdit. Et quod multiplȩx sit
lex eiꝰ. Quid hoc loco dĩlex accipi nisi caritas debet.
ꝑ qu̾a semꝑ inmente legit᷑. p̾cepta uitȩ qualiter
mnactione teneantur : Dehac et enĩ lege. ueritatis
uoce dr̃. Hoc est p̾ceptũ meũ: ut diligatis inuicẽ.
Dehac eaulus ait. Plenitudo legis. dilectio: De hac
iterũ dicit. Inuicẽ onera ur̃a portate: et sic ad¬
implebitis legẽ. xp̃i. Lex et enĩ xp̃i. quid congru¬
entiꝰ intelligi qu̾a caritas debet: Qu̾a tunc uere
ꝑficimꝰ: cũ fraterna onera examore toleramus.
Sed hȩc eadẽ lex multiplex dr̃. qr studiosa sollici¬
tudine caritas ad cuncta uirtutũ facta dilatat᷑.
Quȩ aduob quidẽ p̾ceptis incipit. sed se ad innu¬
mera extendit. Huius nanq legis initiũ. dilectio
dĩ est acdilectio ꝓximi. Sed dĩ dilectio ꝑtria dis¬

Expanded text:
sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex etenim Christi quid congruentius intelligi quam charitas potest, quam tunc vere perficimus cum fraterna onera ex amore toleramus.Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed Dei dilectio per tria dis
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus eorũ. Ac ne paucos ẽẽ. crederemꝰ. quos
ꝓficere usq ad summã tantȩ ꝑfectionis agno¬
scimꝰ. ilico adiunxit: oinumerabo eos. et suꝑ
arenã multiplicabuntur. Quod itaq nunc̃
ꝓamore ueritatis sese libenter humiliant:
tot cunc iniudicio lampades choruscant:oi¬
catur igitur recte. Lampas contempta apud
cogitationes diuitũ. parata ad tẽpus statutũ.
Quia uniꝰcuiusq iusti anima uelut abiecta
contemnitur: dũ degens infertus głam non
habet. sed admirabilis cernitur: dum desuꝑ
as mentis oculos attollere: sensimq amẽnbris
ad caput uenire. Ipse enĩ nobis lampas uera¬
citer extitit. qui ꝓredemptione nr̃a incruce
moriens. tenebrosis nr̃is mentib luce ꝑlignũ
fudit. Hac nos lampade iohannes illumina¬
ri conspexerat: cũ dicebat. Erat lux uera. quȩ
illuminat omnẽ hominẽ uenient̾e in mun
dũ. Qũa tamen apud cogitationes diuitum

Expanded text:
cipatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos cipatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summa tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia uniuscujusque justi anima velut abjecta contemnitur cum degens inferius gloriam non habet, sed admirabilis cernitur dum desuperas mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum
Abbreviated transcription (Latin):
iudices illa intern consessus curia non habe¬
bit. Sed nimirũ duodenario numero. quan¬
titas uniuersitatis exprimitur. Quia quisquis
stimulo diini amoris excitatus. hic possessa
reliquerit. illuc ꝓculdubio culmen iudici¬
ariȩ potestatis obtinebit. Ut simul tunc iu¬
dex cũ iudice ueniat: qui nunc consideratio¬
ne iudicii sese spontanea pauꝑtate castigat.
Hinc ẽ enĩ quod de scȩ ȩccliȩ sponso ꝑsalomo¬
nẽ dr̃. Nobilis inportis uir eius. quando se¬
derit cũ senatorib t̾rȩ. hinc ysaias ait: Oñs ad
iudiciũ ueniet: cũ seniorib popłi sui. hinc
eosdem seniores ueritas non iam famulos sed
amicos denuntiat dicens.Non iam dicã uos ser¬
uos: sed amicos meos. Quos nimirũ psalmista
intuens: ait. oichi autẽ nimis honorificati
sunt amici tui ds̃. Quorũ dũ celsitudinẽ cor
dis aspiceret: mundi głam qua calce calca¬
rent. ꝓtinꝰ addidit. Nimis confortatus ẽ. prin¬

Expanded text:
judices illa interni consessus curia non habejudices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est prin
Abbreviated transcription (Latin):
extra urbẽ trahitur. qr extinctꝰ estimatur.
Sed usquequo lampas ista contemnitur. us¬
quequo despicabilis habetur. Nunquid-¬¬
nã fulgorẽ suũ nullatenꝰ exerit. et nunqu̾a
quanta claritate candeat ostendit: Ostendit
plane. Nam cũ lampas contẽpta apud cogi¬
tationes duntũ diceretur: ꝓtinꝰ additur.¬
contẽpte lampadis tempus est: extre¬
mi iudicii p̃destinatus dies. quo iustus quisq
qui nunc despicitur: quanta potestate ful¬
Tunc eorũ lux tanto latiꝰ emicat: quanto eos¬
nunc manꝰ ꝑsequentiũ duriꝰ angustat. T̃unc
reꝓborũ oculis patescet. quod celesti potestate
subniri sunt: qui om̃ia terrena sponte reli¬
querunt. Unde electis siuis ueritas dicit. Uos
qui secuti estisme: in regeneratione cũ sede¬
rit filius hominis insede maiestatis suȩ. sede
bitis et uos suꝑduodecim sedes. iudicantes duo¬
decim trib isrł. Neq enĩ plusqu̾a duodecim

Expanded text:
extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additurcontemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque, qui nunc despicitur, quanta potestate fulTunc eorum lux tanto latinunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominis inbitis super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Neque enim plusquam duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio ur̃m. Eius uͦ auditorib nimirũ tu¬
mor diuitũ adhuc in corde remanserat.: cũ
dicebant. Eplȩ graues sunt et fortes. p̃sentia
autẽ corporis infirma: et sermo contẽptibilis.
Qu̾e enĩ talia dicere posse cognouerant. secũ
cõmuniter uiuere non posse iudicabant. Cin¬
que eũ et humilẽ uiuendo cernerent. et altũ
sermone pensarent: sua eos elatio compulit.
ut qu̾e ꝑscripta timuerant: ꝑp̾sentiȩ uerba
despicerent. Quid igitur Paulus. nisi contepta
lampas apud cogitationes diuitũ fuit. qui un
de  detumescere debuit excreuit: dum mens
elata carnaliũ hoc quasi dedignabile reppu¬
lit. quod magister imitabile ostendit. An con¬
tempta lampas non erat. qui tot uirtutib e¬
micans. tanta aꝑsecutorib aduersa tolera¬
bat: Legatione in catena fungitur. eiusq uin¬
cula in om̃i p̾torio manifestantur. Uirgis cȩ¬
ditur. multisq exgenere et exgentib pericu¬
lis urgetur. Lapidib listris tunditur. pedib

Expanded text:
in medio vestrum . Ejus vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Quem enim talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui de detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Neq enim intemptationem dñs inducit:
qui semꝑ a temptatione subditos misericorditer ꝓce¬
git. Sed tameri in temptationem quasi eius inducere
est. atemptationis nos illecebra non munire. Et tunc
nos intemptationis laqueum non inducit.: cum tẽ¬
ptari nos ultra qu̾a possumus non ꝑmittit. Sicut
gͦ ds̃ in ducere nos intemptationem dicitur. si nos
ab aduersario induci patiatur: ita aduersarius serua¬
re animam dicitur. cum hanc temptando superare

Expanded text:
tionem. Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit. Sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit cum tetari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare
Abbreviated transcription (Latin):
excuiꝰ nobis incarnatione datũ est ut qui ȩxuo¬
lunta I te ꝓpria incorruptionẽ cecidimꝰ.
uocanti nos dõ quandoq ad incorruptionĩ s
głam respondere ualeamus. Qua inre largita¬
tẽ diuinȩ misedĩȩ pensare quis ualeat. qđ ad
tantã ꝑducit głam hominẽ post culpã: Pen¬
sat ds̃ mala quȩ facimꝰ: et tamen ꝑ benignita

Expanded text:
Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voEx cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat D
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsa non ualet. sed solius om̃ipocentis dĩ
dono agit᷑. ut adtant̃a incorruptionis głam ꝑ¬
mutetur. recte subiungitur. ꝑimanuũ¬
lccurto creatura tua corruptibilis ꝑsistere ad
incorruptionẽ potest: qr tuȩ pocestatis ma¬
nu erigitur. et tui respectus gr̃a ut ꝑsistat te¬
netur.humana nanq creatura. eo ipso quo
creatura ẽ: insemet ipsa habet subse deflue¬
re. Sed aconditore suo homo accipit. ut et suꝑ
se contẽplatione rapiatur: et insemet ipso iN¬
incorruptione teneatur. Creatura gͦ. ne subse
defluat. sed in incorruptione ꝑsistat. ad incõ¬
mutabilitatis statũ auctoris sui dextera leuat᷑.
Potest quoq dexterȩ nomine filiꝰ de signari: qr
om̃ia ꝑipsũ facta sunt. Oꝑi igitur manuũ sua¬
rũ porrexit om̃ps ds̃ dexterã suã: qr ut abiectũ
atq ininfimis iacens ad summa erigeret genꝰ
humanũ. incarnatũ ad hoc unigenitũ misit:

Expanded text:
semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungitur: CAPUIdcirco creatura tua corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit.
Abbreviated transcription (Latin):
nitati creatura subiecta ẽ. non uolens. sed ꝓpter
eũ qui subiecit in spe: qr et ipsa creatura libera
liorũ dĩ. Scimꝰ enĩ. qđ om̃is creatura congemi¬
scit. et parturit usq ad huc. Sc̃s gͦ uir incorru¬
ptionis statũ desiderans: dicat. Cunctis dieb
quib nunc milito: expecto donec ueniat im¬
mutatio mea. Inqua immutatione quid agat᷑.
congrua aduicẽ oꝑa reddimꝰ. In illa gͥ cõmuta¬
tione uocat dñs. et respondet homo: qr ante in¬
corrupti claritatẽ. incorruptus homo ostendit᷑
post corruptionẽ. Nunc et enĩ qua usq subditi
corruptioni sumꝰ. auctori nr̃o minime respori¬
demus: qr dũ corruptio ab incorruptione lon¬
ge est. similitudo apta nr̃e responsionis non ẽ.
De illa uͦ immucatione scriptũ est. Cum apparu¬
erit similes ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est
łunc gͦ uocanti dõ ueraciter respondebimꝰ: qͣn¬
do ad summȩ incorruptionis iussũ. in corru¬

Expanded text:
nitati creatura subjecta est, non volens, sed propter nitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ipliorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: « Cum apparuerit, similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti est. Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorru
Abbreviated transcription (Latin):
nec ueniat immutatio mea. Qui itaq immu¬
tationẽ suam tanto desiderio expectat: qu̾a sit de
resurrectione securus insinuat. Etcursum uitȩ
huiꝰ quantũ despiciat innocescit: qui hunc mi¬
liciã appellat. Per miliciã quippe semꝑ adfinẽ
tenditur: et cotidie conclusionis terminꝰ expe¬
etat᷑. Cursũ itaq uitȩ huiꝰ despicit. et statũ soli¬
ditatis requirit: qui ꝑhoc quod mutabiliter mi¬
litat. adimmutationẽ suã ꝑuenire festinat. Iustiˢ
quippe in hac uita ipsa sarcina suȩ corruptio¬
nis onerosa ẽ. Quod uigiliȩ defatigant. somnꝰ
querit᷑: ut uigiliarũ labor anxictasq tempe¬
retur. Sednonnunqu̾a etiam somnꝰ occidit:
fames corpꝰ atterit: atq ut eiꝰ necessitas repel¬
latur: cibi requirunt᷑. Sed seix et cibi grauant.
qr adrepellendũ debilitatis grauamen quȩsiti
fuerant. Grauis itaq ẽ. sarcina corruptionis. Quȩ
nsi ita grauis esset. Eaulus nequaqu̾a diceret Ua¬

Expanded text:
nec veniat immutatio mea. - Qui itaque immunec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innolitiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Va
Abbreviated transcription (Latin):
bias adsoliditatẽ trahant. Quod nimirũ dũ faci.¬
unt: exemplũ nr̃i capitis sequuntur. Passioni
quippe dñs ꝓpinquans: infirmantiũ inse sũpsit
dicens. Pat̃ mi: si possibile est transeat ame calix
iste. Eorũq timorẽ ut abstraheret accepit: et
rursus ꝑ oboedientiã uim fortitudinis osteN¬
dens. ait. Ueruntamen non sicut ego uolo: sed
sicut tu. &tcũ hoc imminet quod fieri nolumꝰ.
sic pinfirmitatẽ petamꝰ ut non fiat. quatinus
ꝓfortitudinẽ parati simus. ut uoluntas conditoris
nr̃i etiam contra uoluntatẽ nrãm fiat. Hoc igit᷑
exmplo. non nunqu̾a afortib infirmuĩtatis uer¬
ba suscipienda sunt: ut ꝑ eorum post p̃dicamen¬
ta fortia. infirmorũ corda gratius roborentur.
onde beatus iob cum quasi dubitantis uerba ꝓ¬
culit dicens. putasne mortuus homo rursũ uiuet:
ilico sententiam suȩ certitudinis adiunxit. qui ait.¬
nictis dieb quib nunc milito: expecto do-¬

Expanded text:
bias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum facibias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri etiam contra voluntatem nostram fiat. Hoc igitur exemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua aitnctis diebus quibus milito, exspecto do
Abbreviated transcription (Latin):
partẽq reliquit: non occidit funditus sed momor¬
dit infernũ. Dicit gͦ. Ero mors tua omors. ⁊dest
inelectis meis te funditus perimo. Ero morsus
tuus inferne: qr sublatis meis te exparte trans¬
figo. Sciens gͥ beatus iob hunc aduentũ ad infe¬
ros redẽptoris nr̃i: petat qđ futurũ p̾uidet. et
dicat. Et constituas michi tempus in quo recor¬
homo rursum uiuec: Solent iustiuiri in eo qđ
ipsi certũ acsolidũ sentiunt. quasi ex dubietate
aliquid ꝑferre: ut infirmorũ inse uerba trans¬
ferant. Sed rursũ ꝑfortẽ sententiam infirmanti
dubietati om̃imodo contradicunt: Quatias
ꝑhoc quod dubie ꝓferre cernuntur. infirmis
aliquatenꝰ condescendant. et ꝑhoc qued certã senten
tiam infirmanti dubietite om̃imodo contradiunt
Quatinus ꝑhoc quod dubie ꝓferre cernuntur.
infirmis aliquatenꝰ condescendant. et ꝑhoc quod
certã sententiam ꝓferunt. infirmorũ mentes du¬

Expanded text:
partemque reliquit, non occidit funditus, sed momorpartemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorme calix iste . Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, emodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes du
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos qui sublege erant redimeret. Hanc itaq re¬
demptionẽ uir dñi p̾sciens. inqua erant multi
etiã exgentilitate liberandi: sicut ipse ait. licet hec
cȩles incorde tuo. tamenscio quod uniuersorũ
memineris. apud om̃ipotentẽ dm̃ tempus sibi
constitui suȩ recordationis petit. hinc ẽ. enĩ qd
ineuangelio dñs dicit. Et ego si exaltatus fuero
at̾ra: om̃ia traham ad me ipsum. Om̃ia uidelicet
electa. Non enĩ ab inferno rediens dñs. electos
simul et reꝓbos traxit. sed illa ex inde om̃ia sustu¬
lit. quȩ sibi inhȩsisse p̾scunt. Unde etiam posee
ꝓpħam dicit. Ero mors tua omors: tro morsus
tuus inferne. Quod enĩ occidimꝰ: agimꝰ ut pe¬
nitus non sit. Ex eo enĩ quod mordemꝰ. partẽ
abstrahimus: partẽq relinquimꝰ. Quia gͦ in ele¬
ctis suis funditꝰ dñs occidit mortẽ: mors mor¬
tis extitit. Quia uͦ ex inferno parte̾ abstulit.

Expanded text:
ut eos qui subut eos qui subdemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: « Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris . » Apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: « Et ego, si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . » Omnia videlelecta. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit,