comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matͥ tue. cur infers uiolenciam mͥ
que de uiscerib meis te ꝓduxi. cur
me uexas aratro ut tͥ fenus reddam¬
in centuplũ. cur me uexas matrem
ut euomam aurũ. Non sufficiũt
ea tͥ que largior spontanea uolũtate.
ciꝑiam. qñ in meis uisc̾ib claudam.
q̃n te exponam u̾mib qui me expo¬
suisti u̾berib. Aude quid ꝯtͣ te dicat
mare. O hõ cur me sultas nauibus
remis u̾beras. scrutaris uistera. reti¬
mergam. si tͥ naufragiũ inferã. si im¬
pugnem procellis et u̾berib uariis.
Audi ꝙͥ ꝯtͣ te dicat deus. Quid ẽ hõ¬

Expanded text:
matri tuae, cur infers violentiam mihi, matri tuae, cur infers violentiam mihi, quae de visceribus meis te produxi? Cur me vexas aratro, ut foenus reddam centuplum, cur vexas matrem ut evomam aurum? non sufficiunt ea quae tibi largior spontanea voluntate, cipiam et in visceribus claudam; quando te exponam vermibus, qui me exposuisti verberibus. Audi quid contra te dicat mare: O homo, cur me sulcas navibus, remis verberas, scrutaris viscera retimergam, si naufragium inferam, si impugnem procellis et verberibus variis. Audi quid contra te dicat Deus? Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
fomite iaceo. sine incentiuo langueo
tu ad cupiditatem irritas uł iuitas¬
tu ad auariciam excitas. tu mͥ das ar¬
ma quib ꝯtͣ te pugnem. tu das in¬
strum̃ta qͥb decertem.tu incitas ut
te hiis quib indiget pximꝰ; cur tͥ
approprias que ꝯmuni̾canda sũt pau¬
ꝑib: Cur cibas hiis tineas. ⁊ uermes
quib cibandi sũt pauꝑes: uis esse
m̾cator optims et fenerator eg̾giꝰ:ꝰ
pͥtens incenarius. da que nõ potest
retinere. ut seqͣris ea que nõ potes
amittere. da modicũ ut conseqͣris tẽ¬
tuplum.da alienam possessionem:
ut cõseqͣris et̾nam heditatem. Audi
liris: cͣ imponis falsa: cur om̃taris
cͣmina ꝯ ut ineam euacues bursam
ut emungas pecuniã. Si inniriaris
mͥ iundicta de te sumitur in instanti.
si me dep̾daris petimia. pͥus te dep̾da¬
ris in anima. si me ułneras ĩ corpore
pͥus uulneraris in mente. Audi qͥd
contͣ te dicant elementa. et maxĩe
tellus mater tua. Cur inuriaris

Expanded text:
fomite jaceo, sine incentivo langueo; fomite jaceo, sine incentivo langueo; tu ad cupiditatem irritas, tu ad avaritiam excitas, tu mihi das arma quibus contra te pugnem, tu das instrumenta quibus decertem; tu incitas ut te his quibus indiget proximus? Cur tibi approprias quae communicanda sunt pauperibus? cur cibas his tineas et vermes, quibus cibandi sunt pauperes? Vis esse mercator optimus, foenerator egregius et prudens mercenarius? Da quae non potes retinere, ut consequaris ea quae non potes amittere, da modicum ut consequaris centuplum; da alienam possessionem, ut consequaris aeternam haereditatem. Audi liris? cur imponis falsa, et commentaris crimina, ut meam evacues bursam, ut emungas pecuniam? Si injuriaris mihi, vindicta de te sumetur in instanti; si me depraedaveris pecunia, prius te depraedaberis in anima; si me vulneres in corpore, prius vulneraberis in mente. Audi quid contra te dicant elementa, et maxime tellus, mater tua: Cur injuriaris
Abbreviated transcription (Latin):
nem nũquam diues eris. Exiguũ nat᷑a
desid̾at. opinio immensum. Congerat᷑
in te quidquid młti locupletes possideãt
ultͣ pͥuatum petunie tcd̃ fortuna te
proueat. auro tegat. p᷑pura uestiat.
cant. ut t̾ram in marmorib abicõdas
turalia ergo desideria sunt finita. ex
falsa opinione nascencia ubi desinãt
nõ hẽnt. Nullus .n. t̾minus falso ẽ¬
ad extremũ error ĩmensꝰ est. Retͣ¬
he ergo te a uanis. et cum uoles sci
licubi cõsistere. s longe progresso sꝑ
tum appetenda est honesta pauꝑtas
obstiterunt diuicie. pauꝑtas expedita
desideriis instantib satiffacere. Qͥd ẽ
cuius mores sanus imitari debet. Si
peri simił. Audi o homo qͥd contͣ te di-¬
cat caro ꝓpͥa. O homo quid qͣ me cõq̃¬
reris: Cur contͣ me q̃rimoniam q̃ris:
ax uctas pc̃ci fomitem. tirannũ in
membris seuientẽ. langorem nature
stimulũ sachane. cur mͥ imponis ꝙ
auaricia asfligeris. cupiditate lauia¬
mere. plures rõnes afferre. cum sine

Expanded text:
nes, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, cat, ut terram marmoribus abscondas, turalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant, non habent, nullus enim terminus falso ed extremum est: error immensus est. Retrahe ergo te a vanis, etlicubi consistere; si longe progresso, setum appetenda est honesta paupertas! obstiterunt divitiae! paupertas expedita desideriis instantibus satis facere. Quid est cuius mores sanus dives imitatur ? si uperi similis. Audi, homo, quid contra te dicat caro propria! O homo, quid contra me conquereris, quid contra me querimoniam deponis? me vocas peccati fomitem, tyrannum in membris saevientem, languorem naturae, stimulum Satanae? Cur mihi imputas quod avaritia affligeris, cupiditate laxanere, plures rationes afferre, cum sine
Abbreviated transcription (Latin):
egrotum. O quam hũilitati dissimił
suꝑbia. que luciferum de celo eietit
bestiam tͣnfformauit. hec est suꝑbia
que dum se supͣ se insolent̾ erigit.
infra se ruitiose descendͭ. hec ẽ que dũ
se extͣ se q̃rit. se intͣ se nõ inuenit.
hec est que in generalitate hoĩem fa¬
cit specialem. in uniu̾sitate singłarẽ
In publico solitarium. In cõuentu pͥ
acta putabis. Que magis infestat
uincenda suꝑbia restat. Hec effeminat
hĩtum. extra regulam ponit gestum
Per quã u̾ba imũdant. mine fłminãt
Arrogatur ꝙ deest. absentat᷑ ꝙ in est.
hec pħiseos tͣdidit in reꝓbum sensũ
excecauit iudeũ. ꝑimit obstimatum
deicit exaltatum. hec p̾latos ꝑcutit

Expanded text:
rosis. O quam humilitati dissimilis est superbia! quae Luciferum de coelo ejecit, bestiam transformavit. Haec est superbia, quae dum supra se insolenter se erigit, infra se ruinose descendit. Haec est quae dum se extra se quaerit, se intra se non invenit. Haec est quae hominem in generalitate facit specialem, et in universitate facit singularem, in publico solitarium, et in conventu acta putabis, Quae mala tunc praestat, vincenda superbia restat. Haec est quae effeminat habitum, extra regulam ponit gestum, per quam verba inundant, minae fulminant, arrogatur quod deest, absentatur quod instat. Haec philosophos tradidit in reprobum sensum, excaecavit Judaeum, perimit obstinatum, dejicit exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
locum pon̾e in imo. ꝑiculosum ẽ stare
in p̾cipitio. Ad humilem d̾ dñs. Ego sum
ros et g̾minabit isrł sicut lilium. liliũ
melius crescit in ualle qͣm in monte. qr
iͥ magis fetundat᷑ irriguo.diucius reti¬
net uiridĩem. diut᷑morem retin cãdo¬
rem. uñ dr̃ lilium cõuallium. Sic ille
ualle hũilitatis plantatus.maiore ir¬
ruguo gr̃e celestis fecundatur. Melius spi¬
ritualiter g̾minat. magis retinet casti¬
tates uirorem. iunccẽtie candorem. Tanto
to se obligatiorem respicit in reddenda

Expanded text:
ponere locum in imo, periculosum est stare in praecipitio, ad 68 humilem dicit Dominus: Ego sum ros, et germinabit Israel sicut lilium . Lilium melius crescit in valle quam in monte; quia ibi magis fecundatur irriguo, diutius retinet viredinem, diuturniorem conservat candorem. Unde dicitur: Lilium convallium . Sic ille valle humilitatis plantatus, majore irriguo gratiae coelestis fecundatur, melius spiritualiter germinat. Magis retinet charitatis nitorem, et innocentiae candorem. « Tanto to obligatiorem se conspicit in reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Sĩc suꝑbia nou̾catur bonis. fruc¬
tum oꝑis ꝑdit. mentem ligat geli¬
cidio pu̾sitatis. De hac dr̃. Om̃e ma¬
lum pandetur ab aquilone. qr suꝑ¬
bia mater est om̃is nequicie. Qd
succensam ab aquilone ego uideo.
hec olla est feruor suꝑbie in qua
detocunt᷑ filii tenebrarum. sectatores
bonoꝵ. uenatores diuiciaꝵ. qui appe¬
tunt pͥmas cathedras. qui in foro
ollam succendit nabucodonosor .i.
dẏabolus. hic flãmam p̾stat suꝑbie
fastus et in hac decoquit᷑ suꝑbus
quent̃ egerit in infernũ. Suꝑbia
uentus est que proitt pulu̾em a-
facie t̾re. qr suꝑbum eicit a stabili¬
tate uite et̾ne. Hic est timor qui
gr̃am ñ recipit. Quatuor aut̃ sũt
sp̃es suꝑbie. que quasi quatuor uẽ¬
ti totum mund̾ ꝑflant. qr munda¬
nos tumorib suꝑbie inflant. Ar-¬
rogantia uidel que sibi ascribit q̃
nõ hẽt. Insolencia que fibi appropͥat
ꝙ aliis d. Fastus qui multa cradit
te se ultͣ uerum. Contumatia: que

Expanded text:
gat; sic superbia novercatur bonis, fructum operis perdit, mentem ligat gelicidio perversitatis, de qua dicitur: Omne malum panditur ab aquilone ; quia superbia mater est omnis nequitiae. Des, Jeremia? Ollam succensam ab aquilone ego video . Haec olla est servorum superbiae, in qua decoquuntur filii tenebrarum, sectatores honorum, venatores divitiarum, qui appetunt primas cathedras, qui volunt iollam succendit Nabuchodonosor, id est diabolus, huic flammam praestat superbiae fastus, in hac decoquitur superbus,  consequenter egerit in infernum. Superbia ventus est, qui projicit pulverem a facie terrae; quia superbum ejicit a stabilitate vitae aeternae. Hic est tumor, quigratiam non recipit. Quatuor autem sunt species superbiae, quae quasi quatuor venti totum mundum perflant, quia mundanos tumoribus inflant. Arrogantia scilicet, quae sibi ascribit quod non habet: insolentia, quae sibi appropriat quod aliis debet; fastus, qui multa credit de se ultra verum; contumacia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et qui p̾cessor est fiat sicut ministͣtor
et alit̾. Quto maior es humilia te ip̃m¬
ĩ om̃ib. hec est que filium dei descend̾e
ut nos indueret uͥtutum ornam̃tis.
hec ẽ que eum cͥcũcidͭ in carne. ut nos
raret flagello pcc̃i. Hec est que regem
nr̃m coronauit spiiris. ut nos ẜuos co¬
ronart et̾ne beatitudinis rosis. Hec

Expanded text:
or est fiat sicut ministrator . Et alibi: Quanto major es, humilia te in omnibus . Haec est quae Filium Dei de sinu Paut nos indueret virtutum ornamentis; haec est quae eum circumcidit in carne, ut nos raret a flagello peccati; haec est quae regem nostrum coronavit spinis, ut nos servos coronaret aeternae bea
Abbreviated transcription (Latin):
deus resistit. humilib aut̃ dat gr̃am.
O homo cõsidera quid auferat suꝑbia
quid hũilitas alumpna uͥtutũ ꝯferat.
Suꝑbia ex angłis demones fecit. hũilitaᷤᷤ
ã de hõib sc̃ĩs angłis similes facit. Suꝑ¬
cilicio. Caueat claustralis ne dicat cũ
pħiseo. Non sum sicut ceteri hoi. s
sunt: qͥs nr̃ dñs est: S potuis clamet
cum publicano. Deus ꝓpitius esto mͥ pͦ¬

Expanded text:
s resistit, humilibus autem dat gratiam . O homo, considera quid superbia auferat, quid humilitas alumna virtutum conferat. Superbia ex angelis daemones fecit; humilitas autem homines sanctis angelis similes facit. Supcilicio. Caveat claustralis ne dicat cum Pharisaeo: Non sum sicut caeteri hominum . Sed sunt, quis noster dominus est ? sed potius clamet cum publicano: Deus, esto p
Abbreviated transcription (Latin):
Niħu: fides intelligitur sine
qua nemo saluatur. In nara¬
reno spes. Nazareth .ii. flos int̾¬
pretatur. de quo fructus sꝑatur
In rege iudeoꝵ: caritas. que ÷
excelsior uia.que reges et sac̾¬
dotes facit. Fides aut̃ illumĩat
rõnem. quam suꝑbia exceca¬
bat. et exclud suꝑbiam. Spes
sb̾leuat concupiscentiam. in qͣm
auaricia inclinabat. et exclu¬
dit auariciam. Caritas tẽꝑat
et ordĩat iram. quã inuidia
corrumpebat. et exclidit inui¬
diam. Sic gͥ uirtute sc̃e cͣcis
et efficatia. exiiimͦ nr̃a uestuᷤ¬
tate. et indiumͦ xͥ nouitate.
Ideo dñs iħx libenter crutẽ suã
baiulabat. ꝑ quã de pͥncipe hiuꝰ
mundi tͥumphabat. ꝑ quam reg¬
nũ mortis et pcc̃i destruebat.⁊¬

Expanded text:
u fides intelligitur, sine qua nemo salvatur; in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior via, quae reges et sacrdotes facit. Fides autem illuminat rationem, quam superbia excaecabat, et excludit superbiam; spes autem sublevat concupiscentiam, quam avaritia inclinabat, et excludit avaritiam; charitas temperat et ordinat iram, quam invidia corrumpebat, et excludit invidiam. Sic igitur virtute sanctae crucis et efficacia exuimur nostra vetustate, et induimur Christi novitate. Ideo Dominus Jesus libenter crucem suam bajulabat, per quam de principe hujus mundi triumphabat, per quam regnum mortis et peccati destruebat,
Abbreviated transcription (Latin):
i p̾dicator intendat ĩuitare auditores
ad gule fugam hac auctoritate deb
uti. Castigo corpus meũ et in ẜuitutem
redigo. Sobrie et iuste pie uiuamꝰ ĩ hoc
scło. Corpus inqͣm castigand̾ est ut uo¬
bis ẜuiat. Indulgend̾ ẽ ei ñ ẜuiendum
Oportet .n. eum multis modis ẜuire
qui corpori ẜuit. qui pro illo nimiũ ti¬
met. ad illud om̃ia refert. Illi uile est
honestum cui corpꝰ nimis est carum.¬

Expanded text:
i praedicator vult invitare auditores ad gulae fugam, hac auctoritate potest uti: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Item: Sobrie et juste, et pie vivamus in hoc saeculo . Corpus, inquam, castigandum est ut nobis serviat, indulgendum est ei, non serviendum; oportet enim multis servire qui corpori servit, qui pro illo nimium timet qui ad illud omnia refert. Illi vile, est honestum, cui corpus est nim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esurias. neq sicias. n algeas. ut fa¬
mem sitimq depellas. Non est nccͣe ne
suꝑbis assidere. lum̃ib nec suꝑtilium
graue et ꝯtumeliosam in humanitatẽ
sequaris castra. parabile est et aposi

Expanded text:
n esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse superbis adsidere liminibus nec supercilium grave et contumeliosam etiam humanitatem sequi castra; parabile est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tas exhibeat purum. Sic gͦ te debes
gerere o homo. ut ñ ꝓp̃ corpus uiuere
uidearis: s tanqͣm sine corꝑe uiuere¬
ñ possis. te ip̃o utere et tui optima par-¬
te. Carnisem magis crede rem eẽ ne¬
tessariam qͣm magnam. ex qua ꝑfluc¬
torie nascunt᷑ uoluptates breues pe-¬
nitende. et nͥ tempentur ĩmoderate fi

Expanded text:
 dominatur. » Sic ergo te debes gerere, o homo, ut non propter corpus vivere videaris, sed tanquam sine corpore vivere possis te ipso utere, et tui optima parte, carnem magis crede necessariam rem quam magnam; ex qua perfunctorie nascuntur voluptates, breves, poenitendae, et nisi temperentur immoderatae,
Abbreviated transcription (Latin):
te potandi. et nemo uiui tam capax
te ꝯtͣ crapulam. assume medicam̃ta
ieiunii contͣ insultus tanti morbi. Ie-¬
iuna a cibo ne lasciuiat caro. Ieiuna
a temporali uoluptate uen̾is ne mens
languescat. Ieiuna a pcc̃o ne animꝰ

Expanded text:
te magnifica et nemo vini tam capax te contra crapulam. Assume medicamenta jejunii contra insultus tanti morbi, jejuna a cibo, ne caro lasciviat; jejuna a temporali voluptate, ne mens languescat: jejuna
Abbreviated transcription (Latin):
in simi abrahe est collocatus. hic pa¬
hic ulcerib plems. hic beata spe
re celestem liquorem sapientie. qui
haustus dat mentis sobrietatẽ. nõ
illum p̾sum̾e qui dat mentis ebri¬
etatem. appetendus est ꝓotus qui¬
sap̃iam affert. fugiendꝰ est potus.
qui sapĩam aufert. Considera o hõ
disum. helias uero ꝑ abstinentiam
astend̾ in celum. Noe ꝑ gulam de¬
nudauit femora. Moyses ꝑ absti¬
nenciam m̾it dei colleqr. Loth per
ebrietatem decidit in intestũ. Da
illa tͥ dicet qualiter debeat ẽẽ lex u¬

Expanded text:
in sinu Abrahae est collocatus; hic pain sinu Abrahae est collocatus; hic pahic ulceribus plenus, ibi beata spe crapula: nonne ex ebrietate nascitur paralysis, et ex vinolentia hydropisis? Quid est ebrietas, nisi mentis alienatio, virtutum depraedatio, imago mortis, similitudo furoris? Per ebrietatem crescit insolenti superbia, crudelitas servo, disum; Elias per abstinentiam ascendit in coelum; Noe per gulam denudavit femora; Moyses per abstinentiam meruit Dei colloquia; Loth per ebrietatem decidit in incestum; Davilla tibi dicet quae debeat esse lex
Abbreviated transcription (Latin):
et oris custodiam expellit. pudoris
caracta rem eicit. Sigillum castita¬
tis frangit. Heo est ebrietas ꝑ quã
quidquid mali latebat em̾gitur. ꝑ¬
quam nimia uis uini animũ pos¬
sedit. et sicut musto estuante rũ¬
pitur dolium: et qd̾ in imo ẽ em̾gͭ
ad sũmũ. sic inundate ebrietate. se¬
imo cordis exit ad sũmitatem oris¬
et sic uinũ a stomacho corporis exit
mit exterius. Hec est uana ydola¬
t̾e filia. cui deus uenter est.que la¬
triam exhibet bato. Unde et bachi
p̾ponit. qui bachum magis qͣm deũ
colit. qui in crapula fua sordescit.
tanqͣm ium̃tum ĩ ft̾core suo putres¬
cit. O hõ considera diuitẽ pupura¬
tũ qui cotidie epulabatur splẽdide
Considera ex opposito lazarum qui
ribus. diues gaudebat in ouiuio¬
qui ꝯseq̃nter positus est in inferno¬
et epulabatur in uita splendide. pꝰ
uitam siciebat stillam aque. pͥmo
indutus fuit ppira. cõseq̃nter ual¬
latus est gehennali flamina. Lazarꝰ
uero in uita mendicus. pꝰ mortem

Expanded text:
et oris custodiam expellit, pudoris characterem ejicit, sigillum castitatis frangit. Haec est ebrietas, per quam, quidquid mali latebat emergit, postquam nimia vini animum possederit; et sicut musto aestuante rumpitur dolium, et quod in vino est emergit ad summum; sic inundante ebrietate, seimo cordis exit ad summitatem oris; quia sicut a stomacho corporis usquemit exterius. Haec est una idololatriae filia, cui deus venter est , quae latriam exhibet Baccho, unde et bacchipraeponit, qui Bacchum magis quam Deum colit, qui in crapula sua putrescit, et tanquam jumentum in stercore suo sordescit. O homo, considera divitem qui quotidie epulabatur splendide; considera ex opposito Lazarum, qui lenus! Dives gaudebat in convivio, consequenter sepultus est in inferno; epulabatur in vita splendide, post vitam sitiebat stillam aquae: primo indutus fuit purpura, consequenter vallatus est gehennali flamma: Lazarus vero in vita mendicus, post vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tate discordant ap̃ hec ⁊ alia que
cͥca p̾sentẽ articłm magis sb̾tiliter
qͣm utilit̾ possent inquiri. Non de
mutari uł com̾iti seu tͣnssubari siue
sicut dr̃ a gͣmatitis ꝙ. a mutatur ĩ
e. cum a presenti format᷑ p̾t̾itum.
ago. egi. qr loco huiꝰ litt̾e .a. ponit᷑
hec lit̾ta e. Qͥdam aut̃ exp̾sse dixũt
qd ip̃a panis essencia u̾e mutatur

Expanded text:
tate discordant. Propter haec et alia quae circa praesentem articulum subtiliter magis quam utiliter possent inquiri, non desmutari, vel converti seu transsubstantiari, sive sicut dicitur a grammaticis, quod a mutatur in e, cum a praesenti formatur praeteritum, ago egi, quia loco hujus litterae a ponitur haec littera e. Quidam autem expresse dixerunt, quod ipsa panis essentia vere mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
erit. et ita panis adnichilatur
ergo nͨ xͥ corpus fit nͨ alid̾ Si uͦ
dicatur qd̾ panis erit corpꝰ xp̃i
statim infertur. aliqd̾ fore corpꝰ
nͨ mortuũ nͨ sepultum. Demõs¬
tratis quoq duu̾sis panib oportebͭ
concedi ꝙ hoc et illd̾ erit idem. ⁊
nõ sunt idem. ħ gͦ fiet illd̾. Rur¬
sus fi hoc erit et nõ est corpus

Expanded text:
erit, et ita panis annihilatur, ergo nec fit corpus Christi, nec aliud. Si vero dicatur, quod panis erit corpus Christi, statim infertur, aliud fore corpus nec mortuum, nec sepultum, demonstratis quoque diversis panibus, oportebit concedi, quod hoc etiam illud erit idem, et non est idem, hoc igitur fiet illud, rurs
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corꝑe. et ss spẽ uini corpꝰ summat᷑ cũ
sangͥne. tñ nͨ sanguis sb̾ sp̃e panis. nͨ
corpꝰ sb sp̃e uiui bibit᷑ aut comedit᷑
Qa sicut nec sanguis comedr̃ nͨ corpꝰ
bibit᷑. ita neutrum sb spẽ panis bibi¬
tur. aut sb̾ sp̃e uini comedit᷑. Et si cõ-¬
cessibile uideat᷑ qd̾ corpꝰ bibendo uł
sanguis comedendo sumat᷑. est gͦ mo¬
dus sumẽdi carnem et sangͥnem qͦ
neutrum mandutat᷑ aut bĩbitur.

Expanded text:
orpus sumatur cum sanguine, tamen nec sanguis sub specie panis, nec corpus sub specie vini bibitur, et comeditur, quia sicut nec sanguis comeditur nec corpus bibitur, ita neutrum sub specie panis bibitur, aut sub specie vini comeditur. Et si concessibile videatur quod corpus bibendo, aut sanguis comedendo sumatur. Est ergo modus sumendi carnem et sanguinem, quo neutrum manducatur et bibitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙ fiat. S id qd̾ accedͭ fit ĩuim
cum illo ad qd̾ accedͭ. Nec corpꝰ accipͣ
ẽẽ panis. s panis accipit ẽẽ corporis.
qr panis tͣnsit in corpꝰ nõ corpꝰ in pa
si reło fiat ad p̾ditatum est falsum
pcc̃m pater ꝙ nͨ genuit nec spirauit.¬

Expanded text:
quid fiat, sed id quod accedit, sit unum cum eo ad quod accedit. Nec corpus accipit esse panis, sed panis accipit esse corpus, quia panis transit in corpus, non corpus in panSi relatio fiat ad praedicatum, est falsum.st Pater, quod nec genuit, nec spiravit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o est in dextera dei sedens. Ad tp̃c tñ
p̾sentiam exhibuit corporalem. ut ad
sp̃ualem p̾senciam ĩuitaret. Cũ sacͣ¬
mentum tenet᷑ comedr᷑ et gustatur
sapore. Qͣidiu corꝑał sensꝯ afficitur
corporał p̾sencia ño aufertur. Post ꝙͣ¬
aut̃ in ꝑcipiendo sensus defitit cor¬
porał. deinceps ñ ẽ q̃renda corporalis
p̾sencia. s spũał ẽ retiuenda. dispẽsa¬
tõe cõplenda. xp̃o de ore tͣnsit ad cor.
melius .n. ẽ ut ꝓcedat in mentẽ: qͣm
desçendat in uentrem. cib ẽ ño car¬
nis. s anime. uenit ut comedat᷑ nõ
ut ꝯsumat᷑. ut gustet᷑ s nõ ut ĩcor¬
poretur. ore comedit᷑ s stomacho ño di¬
g̾itur. reficit ã tm̃ s nõ esfluit in se¬
cessumi. illd̾ ergo sane dẽbet intelligi
qd̾ dñs ait. om̃e qd̾ in os intrat ĩ uẽ¬
trem uad̾ et in secessum emittitur

Expanded text:
 est in dextera Dei sedens. Ad tempus tamen praesentiam exhibuit corporalem, ut ad spiritualem praesentiam invitaret. Cum sacramentum tenetur, comeditur et gustatur,sapore, quandiu corporalis sensus afficitur, corporalis praesentia non aufertur, postquam in percipiendo sensus deficit corporalis. Deinceps non est quaerenda corporalis praesentia, sed spiritualis est retinenda. Dispensatione completa, Christus de ore transit ad cor. Melius est enim ut procedat in mentem, quam ut descendat in ventrem. Cibus est non carnis, sed animae. Venit ut comedatur, non ut consumatur: ut gustetur, non ut incorporetur. Ore comeditur; sed stomacho non digeritur. Reficit animum, sed non effluit in secessum. Illud ergo sane debet intelligi, quod Dominus ait: Omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in sece
Abbreviated transcription (Latin):
corradit᷑ et maculat᷑. s u̾itas nũꝙͣ
corrumpit᷑. aut inqͥnatur. s qñ tale
quid uideb̾ noli timere sibi. s esto sol¬
licitus tibi. ne tu forte ledaris si male
oportet nos in talib nimis cͣiosos exis¬
plus saꝑe qͣm oportet saꝑe. s sapere
ad sobrietatem. Ego nescio quomedo

Expanded text:
corroditur vel maculatur, sed veritas nunquam corrumpitur aut coinquinatur. Si quanto tale quid videris, noli timere sibi, sed esto sollicitus tibi ne tu male laedaris si male oportere nos in talibus curiosos exisplus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem Rom. XII. Ego nescio quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ortasis adhuc cogitatõ fu̾it comestũ
pulsat aĩm querens ꝙ fiat de cor¬
tum.tales sunt cegitatões mortaltũ
ut uix quiest̾e uelint in hiis maxĩe
que q̃renda nõ sunt. Audi cõsilium
sapientis. Altiora te ne quesieras et
fortiora te ne scruteris: s que precep

Expanded text:
ortassis adhuc cogitatio pulsat animum, quaerens quid fiat de cortum? Tales sunt cogitationes mortalium, ut vix quiescere velint in his maxime quae quaerenda non sunt. Audi consilium Sapientis: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scruteris, sed quae praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
bo s de carnali. qd̾ si forte secessus
aut uomitus post solam eucharistie
morib generatur. cũ int̾dum hu¬
mores absq cuiꝰl cibi mat̾ia uł esflu¬
ant in secessum uł emittat᷑ ad uomi¬
tum. Cum gͦ post dispensatõnis of¬
ficiũ aliqd̾ it̾ato sentitur in hoc quos¬

Expanded text:
 secessum. Quod si forte secessus aut vomitus post solam Eucharistiae moribus generatur, cum inter humores absque cujuslibet cibi materia vel effluant in secessum, vel emittantur ad vomitum. Cum ergo post dispensationis officium aliquid iterato sentitur. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tus uiri catholici. qui ꝯtexit᷑ ab initio
fid̾i usq ad osũmacõm uiri ꝑfecti. In
hac scala pͥmꝰ gradꝰ est ꝯfessio. scdꝰ. or̃o.
Tertius gr̃aꝵ actio. Quartus scͥpt᷑arũ
ꝑscrutatõ. Eͥntus si aliquid occurrerit

Expanded text:
tus viri catholici, qui congeritur ab initio fidei, usque ad consummationem viri perfecti. In hac scala primus gradus est, confessio; secundus, oratio; tertius, gratiarum actio; quartus, Scripturarum perscrutatio; quintus, si aliquid occurrat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in apos̃. Ego sto ad ostium
et pulso. Siquis aꝑuerit michi
intrabo ad illum et cenabo cũ
die nał dñi. Primam in missa q̃
cantat᷑ in nocte. Scdam ĩ missa
q̃ cantat᷑ in aurora. Terciam in

Expanded text:
dicens: «Ego sto ad ostium, et pulso; si quis aperuerit mihi, intrabo ad illum, et coenabo cum clesia. Primam, in missa quae cantatur in nocte; secundam, in missa quae cantatur in aurora; tertiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
solem. filia cẽcepit pr̃em. creat᷑a¬
genuit creatorem. simł in unũ
mat̾. et filia. genitrix ⁊ ancilla
que cum ĩtegritate peꝑit ⁊ cũ
uirgĩtate cõcepit. hec nouitas

Expanded text:
solem, filia concepit patrem, creatura Creatorem genuit: simul in unum mater et filia, genitrix et ancilla, quae cum integritate peperit, cum virginitate concepit: quod ignis
Abbreviated transcription (Latin):
et ab inferis resur. s et in celes
głiose ascentõnis. Ut .s. ex imita¬
tione passionis ꝑ mundiciã casti¬
tatis simus et offeramꝰ hostiam
imitatc̃e ascensionis. obtineamꝰ
rectitudĩem intentõis. et simus
et offeramus. hostiam ĩmacłatã.
Ex ꝑticipatõe panis st̃ẽ uite et̾ue
obtineamus unitatem et forti¬
tudĩem caritatis. Ex participacõe
calitis. salutis ꝓpetue. multitudi¬
nem et magnitudĩem exłtatõis¬
obtineamus sicut scriptum est
Et calix meus mebrians qͣm p̾¬
clarus est. Et de his quidem q̃¬
in pͥmo fi̾tit. ex ꝑte diximus.
et quare in hoc qͣrto ordine tͥa
duo precedant innuimus.Tria
igitur nccͣio pͥmũ offerimꝰ ut
altaris digne accedamus. In his
gͥ prudentia. In scd̾o fortitudo. In
t̾cio iusticia. In quarto altaris
sacͣmento. temꝑantia. Propt̾ea

Expanded text:
s gloriosae ascensionis, ut scilicet ex imitatione passionis per munditiam castitatis simus et offeramus hostiam imitatione ascensionis obtineamus rectitudinem intentionis, et simus et offeramus hostiam immaculatam, ex participatione panis sancti vitae aeternae, obtineamus unitatem et fortitudinem charitatis, ex participatione calicis salutis perpetuae, multitudinem et magnitudinem exsultationis, sicut scriptum est: Et calix meus inebrians quam praeclarus est! De his quidem in primo ordine ex parte diximus, et quare in hoc quarto ordine tria duo praecedant, meminimus. Tria igitur necessario primum offerimus ut  est sacramentum altaris, digne accedamus. In his ergo prudentia, in secundo fortitudo, in tertio justitia, in quarto, id est altaris sacramento, temperantia. P
Abbreviated transcription (Latin):
mus. s ut ꝑ eius p̾sentiam
et crucis efficatiam quinq ꝑtitã
obtineamus grãm. ꝑ quam digne
offeramus et sumamnꝰ salutarẽ
hostiam. et eidem ꝯfirmati in scõ¬
rum consortiũ meream᷑ admitti
Dñs iħx in pasẜ ine sua fuit hos¬
tia pura. in resurrectiõe hostia scã
in ascentione hostia ĩmaculata
Panis uite et̾ne. esurientib. Calix
salutis ꝓpetue. iusticiam siciẽtib
Ei ergo assimilari et ꝯformorari
debennus. qui ad ip̃m offerend̃¬
et sum̃dum accedimus. S quia
hoc ñ pͥ fieri. nisi passionem eius¬
et resurrectiõem. et astensionẽ
studeamus imitari. ꝓp̃ea istorũ
tͥum in primis memoriam faci¬
mus ubi dicimus. Uñ et memo¬
res domine et nos tui ẜui. s et
plebs tua scã eiułtem xͥ filii dñi

Expanded text:
mus, sed ut per ejus praesentiam mus, sed ut per ejus praesentiam et crucis efficaciam quinquepartitam obtineamus gratiam, per quam digne offeramus et sumamus salutarem hostiam, et eidem conformati, in sanctorum consortium mereamur admitti. Dominus Jesus in passione sua fuit hostia pura, in resurrectione hostia sancta, in ascensione hostia immaculata. Panis vitae aeternae esurientibus, calix salutis perpetuae justitiam sitientibus. Ei ergo assimilari et conformari debemus, qui ad ipsum offerendum accedimus, sed quia hoc non potest fieri nisi passionem, resurrectionem et ascensionem studeamus imitari, propterea istorum trium in primis memoriam facimus, ubi dicimus: Unde et memores, Domine, nos tui servi, sed et plebs tua sancta ejusdem Christi Fi
Abbreviated transcription (Latin):
babuntauit delictum et p̾cedit
meritum. uñ in euuͦ. Publi¬
cani et meretrites p̃cedent uõ
in regno dei. S nec natura
potint. nec iusticia debuit. ut
panis et uinũ fieret caro et
sanguis. Sola uero diuina gͣ
Sicut ergo sunt tp̃ra tria. tẽ¬
pus añ legem. et tempꝰ sub
lege et tempꝰ gre. et in solo
et hec satͣmentũ celebͣuit et
instituit sic in hoc ordine qͣr¬
to canonis. cõueniemꝰ quã
in ceteris. cotidie uenit et
de pane et uino carnem et
sangͥnem suũ cõsecrat ⁊ ꝯficit
Et hec de t̾cio ordine dc̃a suffi
N quarto ordineciant¬
p̃sente summo et uero sater¬
dote cum iam apud pr̃em ĩ¬
notescunt peticões ñre. p̾sen¬
te sumina et u̾a hostia. iam
maior ostendr̃ mora. Trium
magnalium que fecit cele¬
bratur memoria. ut tam ꝑ
eum quam per ea que fecit
pr̃is flectatur et impetͣtur
clem̃tia. Quinq igitur cru¬
ces facimꝰ. ñ quod eum qui
p̾sens est scm scõrum scĩfice¬

Expanded text:
abundavit delictum, et praecedit abundavit delictum, et praecedit meritum. Unde in Evangelio: Publicani et meretrices praecedent vos in regno Dei . Sed nec natura potuit nec justitia debuit, ut panis et vinum fieret caro et sanguis. Sola vero divina graSicut ergo sunt tria tempora, tempus ante legem, tempus sub lege, et tempus gratiae; et in solo et hoc sacramentum celebravit et instituit, sic in hoc tertio ordine Canonis convenientius quam in caeteris quotidie venit, et de pane et vino carnem et sanguinem suum consecrat et conficit. Et haec de tertio ordine dicta suffiIn quarto ordine, praesente summo et vero sacerdote, jam apud Patrem innotescunt petitiones nostrae; praesente summa et vera hostia, jam major protenditur mora. Tunc magnalium quae fecit celebratur memoria, ut tam per eum quam per ea quae fecit, Patris flectatur et impetretur clementia. Quinque ergo cruces facimus, non quod eum qui praesens est Sanctum sanctorum sanctifice
Abbreviated transcription (Latin):
ni scdo que bñdcã sunt in pͥio
in uerũ et sũmũ sacͥficium
trãfformant᷑ .i. in uerũ corpꝰ¬
ꝙ iste ordo breuis quidem est
s profundus et magna sapi¬
entia plenus. Uñ in hoc ordĩe
Prima q̃o est quare nõ nisi
due cruces fiant. Scd̾a q̃o ẽ
quare in hoc ordine pociꝰ qͣm
in ceteris sb̃stancia. panis et ui¬
ni.in uerum corpꝰ xp̃i et san¬
minis natura erat redim̃da.
.s. corpus et anima. In ħ aut̃
ordĩe nr̃a redemprõ et reꝑatõ
celebratur. ꝑ quam humana
natura liberatur. Uñ qͣre in
hoc ordĩe ñ nisi dupplex crux
fu̾it facienda manifesta appa
dines sunt. Ordo nature. Ordo
iusticie. Ordo gr̃e. Ordĩe nat᷑e᷑
fles precedit fructum. et sonꝰ
tantum. et materia mat̾iatũ
Ordine iusticie pena seq̃r pcc̃m
et uͥtutem p̾miũ. uñ scriptũ
est. Oculum pro cculo et dentẽ
pro dente et t̾. Et reposita est
michi corona iusticie quam
reddet mͥ doꝰ in illa die. Ordĩe
gr̃e suꝑhabundat grã. ubi suꝑ¬

Expanded text:
n primo in verum et summum sacrificium transformantur, id est in verum corpquia iste ordo brevis quidem est, sed profundus et magna sapientia plenus, ideo in hoc duae Prima quaestio, quare non nisi duae cre in hoc ordine potius quam in caeteris substantia panis et vini in verum corpus Christi et sanminis natura erat redimenda, scilicet corpus et anima. In hoc autem ordine nostra redemptio et reparatio celebratur, per quam humana natura liberatur. Unde quare in hoc non nisi duplex fuerit crux facienda, manifesta appardines sunt: ordo naturae, ordo justitiae, et ordo gratiae. Ordine naturae flos praecedit fructum, et sonus cantum, et materia materiatum. Ordine justitiae poena sequitur peccatum, et virtutem praemium, unde scriptum est: Oculum pro oculo, dentem pro dente , etc.; et: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die . Ordine gratiae superabundat gratia ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qua iͣ ordinauit canonẽ. ut ad
ũbum creatõis ñ faciamꝰ signũ
crucis. ad tria seq̃ncia fatiamꝰ.
Sanctificas. uiuificas. Bñdicis.
Et quare : hec est cã qr huma¬
na natura ex statu pͥme cõdicõ¬
nis. nͨ habuerit ꝑfectũ uͥtutis
nec stabilem beatitudinis. Ex.
pͥma quidem creatõe pollebat. na¬
turali rõne gaudebat arbitrii
libertate. ꝑ se autem ñ poterat
stare nec ꝑficere sine grã adiu¬
ergo labilis erat et caduca. ex
uirtute ã scẽ crucis et gre ad¬
iutricis stabilis efficitur ⁊ bata
Propt̾ea ad pͥmũ u̾bum crea¬
cõnis ñ facimꝰ signũ crucis. Ad
tria seq̃ntia facimus. Sc̃ificas
ficas. sacͣm̃tis fidei et uirtute
bonoꝵ oꝑum. Bñdicis. pleĩtu¬
dine grãciarum ⁊ ꝯsũmacc̃e bo¬
noꝵ. Ideo ergo ter crucem facimꝰ
qr ꝑ ẽius uirtutẽ et amorem
hec t̾a obtinemꝰ quib super oĩa
indigemus.

Expanded text:
t ad verbum creationis non faciamus signum crucis, ad tria sequentia faciamus, sanctificas, vivificas, benedicis. Et quare? haec est causa, quia humana natura ex statu primae conditionis nec habuit profectum virtutis, nec stabilitatem beatitudinis. Ex prima quidem creatione pollebat naturali ratione, gaudebat arbitri libertate; per se autem nec poterat stare nec proficere, sine gratia adjuergo labilis et caduca; ex virtute autem sanctae crucis et gratiae adjutricis stabilis efficitur et beata. Propterea ad primum verbum creationis non facimus signum crucis, ad tria sequentia facimus. Sanctificas ficas sacramentis fidei et virtute bonorum operum, benedicis plenitudine gratiarum et consummatione bonorum. Ideo ergo ter crucem facimus, quia per ejus virtutem et amorem haec tria obtinemus, quibus super omnia indigemus.
Abbreviated transcription (Latin):
per filium .n. pater creauit
uniu̾sa. Cum filio oꝑatur. et
filius cum eo. regendo. et dis¬
ponendo creata. uñ in euͣgłio
Pater meus usq modo oꝑat᷑
et ego. oꝑor. Deniq in ip̃so.
cõsũmabñr om̃ia. post nrũdi
.n.ꝯfummatc̃em cũ tradid̾it
regnũ deo et patri.et sbiectus
erit ei qui sͥ fbiecit omĩa. et
cum ꝑfecte cognoscetur ab oĩb
ꝑ filium erit deo patͥ omnis
honor et gloria. In creatione
deo pr̃i ꝑ filium. honor et głia
s ñ omnis donec post ꝯsũma¬
tõem sicut a pr̃e ad filium. sic
a filio hereditas reu̾tatur ad
pr̃em. Propt̾ea quinta crux

Expanded text:
Per Filium enim Pater creavit universa, cum Filio operatur, et Filius cum eo, regendo et disponendo creata. Unde in Evangelio: Pater meus usquemodo operatur: et ego operor . Denique in ipso consummabuntur omnia. Post mundiationem, cum tradiderit regnum Deo Patri et subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia , et cum perfecte cognoscetur ab omnibuper Filium erit Deo Patri omnis honor et gloria. In creatione Deo Patri per Filium honor et gloria, sed non omnis, donec post consummationem sicut a Patre ad Filium, sic a Filio haereditas revertatur ad Patrem. Propterea quinta crux
Abbreviated transcription (Latin):
p̾paret .s. per mundiciam casti¬
tatis. ꝑ uͥtutem et oꝑa pietatis
et ꝑ rectitudĩem intentionis.
et sic de pane illo edat. et de
p̃̾paratus ad sacͣmentũ altaris
accedat. Ideo dominꝰ in euͣgłio.
Sint lumbi mm̃i p̾cincti. et luter¬
ne ardentes in manib ur̃is. et¬

Expanded text:
et per munditiam castitatis, per virtutem et opera pietatis, et per rectitudinem intentionis. Et sic de pane illo edat et de cs et sic praeparatus ad sacramentum altaris accedat. Ideo Dominus in Evangelio: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
ergo cͥcͥem facimus ꝑ cuiꝰ uir¬
tutem et amorẽ obtinemus
que offerimus. et exaudimur
pro quib rogamꝰ. et que peti
ciam captamus beniuolẽtiã
utramq cõmendantes ꝑsonã¬

Expanded text:
ergo crucem facimus, per cujus virtutem et amorem et obtinemus quae offerimus, exaudimur pro quibus rogamus, et quae petimciam, captamus benevolentiam, utramque commendamus persona
Abbreviated transcription (Latin):
largitorem uenie. Tercio do¬
minũ uͥtutis ⁊ gre ⁊ fontem
uite. Quarto regem głie. uñ
scͥptum est. Dominus u̾ͥtutũ
ip̃e est rex głie. Prima potes¬
tas est. qua potest omĩa de
nichilo creare. Scd̃a. qua pͥ
pca dimutere. Terria qua pͥ
grãm et uͥtutẽ augere. Qrta¬
potestas. qua pͭ em̃datos ⁊ głia
et bĩtudĩe coronare. Per ꝙ̃
hec omnia domĩe. sꝑ .bo. cre. ecce
deus nature. Sc̃ificas. ecce largi¬
tor uenie. Uiuificas. ecce fons
cis. ecce rex et corona głie et̾ne.¬

Expanded text:
largitorem veniae, tertio Dominum virtutis et gratiae et fontem vitae, quarto Regem gloriae, unde scriptum est: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . Prima potestas est, qua potest omnia de nihilo creare; secunda, qua potest peccata dimittere; tertia, qua potest gratiam et virtutem augere; quarta qua potest emundatos et gloria et beatitudine coronare. Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, ecce Deus naturae; Sanctificas, ecce largitor veniae. Vivificas, ecce fons cis, ecce rex et corona aete
Abbreviated transcription (Latin):
iam pͥo bñdc̃a sunt. in uerum ⁊
sũmum sacrificiũ tranfform̃tur.
bñdc̃a sunt in id tͣnfferri petimꝰ
sũma dignitate et honore. Ra
dine eius om̃s accepimtꝰ. nõ .n. ad

Expanded text:
o benedicta sunt, in verum et summum sacrificium transferantur. benedicta sunt in id transferri petimussumma dignitate et honore, ratdine ejus omnes accepimus ; et: non enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
a.ei. Ecce sacͣmentũ altaris. In
hoc uere .n. saluator uenit. eti¬
am ꝑ p̾senciam corporis. pulsat
eũ. fidem int̾rogat. Int̾rogat ut
discernat. Discernit ut ꝓbet
et reprobet. probet fideleir
et reꝓbet infidelem. Dominꝰ
.ni. int̾regat iustum et inpiũ.
de corpore et sangͥne dicebat
Nisi mandutai̾ntis car.fi. ho.
uob̃. Nonne int̾irgando discer¬
nebat. discernendo ꝓbabat. et
reprobabat. qñ ducdecĩ rema¬
nentib multi abierũt retro
dicentes. durus est hic ẜmo.
tem fide integra et deuota
suscipimꝰ. Uel ideo. quinq cru¬
ces faciimus qr qͥnq offerimꝰ
pro quinq rogamus. et .u. pe

Expanded text:
ei , ecce sacramentum altaris. In hoc enim vere Salvator venit etiam per praesentiam corporis. Pulsat cum fidem interrogat. Interrogat ut discernat. Interrogat ut probet et reprobet: probet fidelem, reprobet infidelem. Dominus enim interrogat justum et impium . de corpore et sanguine suo dicebat: Nvobis? Nonne interrogando discernebat, discernendo probabat et reprobabat, quando, duodecim, remanentibus multi abierunt retro, dicentes: Durus est hic sermo . tem fide integra et devota suscipimus. Vel ideo quinque cruces facimus, quia quinque offerimus, pro quinque rogamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
est cã ¶Prima cã est int̾rrgatõ
fid̾i ¶ Scda cã est argum̃tũ m̾iti
¶Terria cã est deffectus infirmi
primo .n. int̾rogat fidem. ut in¬
terrogando ꝓbet et discernat.
et gratia donat. Tercio ut nr̃e
inifirmitati pairat. semet ip̃m
ni sue maiestatis claritate nõ
manifestat. s qͣi sub quodam
uelamĩe occultat. Uñ miracłm
istud cõtigit. In niuarensi ecc̃a

Expanded text:
est. Prima causa est interrogatio fidei. Secunda causa est augmentum meriti. Tertia causa est defectus infirmi. Primo enim fidem interrogat ut interrogando probet et discernat. et gratia donat. Tertio, ut nostrae infirmitati parcat, semetipsum in suae majestatis claritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. Unde miraculum istud contigit in Vivariensi
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. Caritas gemina fuit ꝙͣ
ad pr̃em hũit et ad gregem. co¬
Patri obediendo. et pro grege mo¬
riendo. Uł caritas gemina fuit. qͣ
corpus et aĩam posuit. uel qua
sangumem et aqͣm ex lat̾e fudͭ.
Uel ideo qͥnq cruces facimꝰ ut ex
Ex participatõe .s. sangu̾is. remissi¬
onem pcc̃oꝵ. Ex participatõe cor¬
poris. unitatem in sccietate scõꝵ
Ex sũma et et̾na potestate timo¬
rem et sollicitudĩem mãdatoꝵ
Ex sũma dignitate et honcre
honestatẽ uite et maturita¬
tem moꝵ. Ex plenitudine
grãꝵ. plenitudinem p̾mioꝵ
Hac igitur de causa in scc̃o

Expanded text:
isti. Charitas gemina fuit quam ad Patrem habuit et ad gregem, Patri obediendo et pro grege moriendo. Vel charitas gemina fuit qua corpus et animam posuit, vel qua sanguinem et aquam de latere suo fudit. Vel ideo quinque cruces facimus, ut ex missionem peccatorum; ex participatione corporis, unitatem in societate sanctorum; ex summa et aeterna potestate, timorem et sollicitudinem mandatorum; ex summa dignitate et honore, honestatem vitae et maturitatem morum; ex plenitudine gratiarum, plenitudinem praemiorum. Hac igitur de causa in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
damus sine quib salui ẽe ñ pos¬
sumus. ñ quod gradꝰ sint aliqui
in tͥnitate deitatis uł d̾itate tri¬
nitatis : s in eius fide et diłone
gradus. initas eiusdem substancie
Quartus gradus. idem modꝰ exis
unitas spc̃ sc̃ĩ. cum utͦq idest cũ
filio et pr̃e. Et notandum: qr
in hoc ordine or̃o dñica cõtinet᷑.
del. quare in crucib faciendis:
tanta diu̾sitas ostendat᷑. Scd̾a
quare in hoc ordine pocius quam
in aliis or dñica contineatur:
fiunt intelligñr. alia ꝑ ea que
dicũr. s quedam diu̾sitas in cru¬
tib ostendr̃. Prima quidem crux
ex utͣq ꝑte ultͣ calicem ꝓtẽdit᷑
Scd̃a caliti cceqͣtur. Terria infra
talitem coartatur. Quarta eãd̾
est cum pͥma. Qͥnta añ calitẽ
idem modꝰ existendi utͥusq et
añ mũdi constitutoẽm. et post
mundi cõsummationem. Unde
de seraphin legit᷑ qr duabe alis
uelabant caput et duab pe¬
des. et duabus uolabant. In
capite pͥncipium. In pedib fi¬

Expanded text:
i esse non possumus. Non quod gradus sint aliqui in Trinitate deitatis vel deitate Trinitatis, sed in ejus fide et dilectigradus unitas ejusdem substantiae; quarsancti cum utroque, id est cum Filio et Patre. Et notandum quod in hoc ordine Oratio Dominica continetur,  videlicet quare in crucibus faciendis tanta diversitas ostenditur; secunda, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio Dominica contineatur.  ea quae fiunt intelliguntur, alia per ea quae dicuntur. Sed quae diversitas in crucibus ostenditur? Prima quidem crux ex utraque parte ultra calicem protenditur. Secunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem idem modus existendi utriusque, et ante mundi constitutionem, et post mundi consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus alis velabant caput, et duabus pedes, et duabus volabant . In capite principium, in pedibus fi
Abbreviated transcription (Latin):
uidͭ suꝑ illd̃ cͥculũ claritatis
immense. et colunibam miri cã¬
doris suꝑ calicem in eadẽ clarita¬
te. cepit gͥ admirari et ad mirã¬
do intueri. E subito stupefactus
manus exͣ choꝵ dedutẽtes et
euentꝰ u̾itatem ꝑquirentes.
tamdiu p̾cib institerũt donͦ ei
deus uisum restitueret. Et ħ

Expanded text:
vidit super illud circulum claritatis immensae et columbam miri candoris super calicem in eadem claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus manus extra chorum deducentes, et eventus veritatem perquirentes, tandiu precibus institerunt donec ei Deus visum res
Abbreviated transcription (Latin):
eccasione p̾̃dicet᷑ xꝰ. et in ħ gaudeo.
falsa laude qͣm de negata u̾itate.
Talis a̾ p̃dicat̃o ħeticoꝵ sol ẽe. qui
pͥmo u̾a ꝓponunt et ꝯseq̃nter falsa
uerũt mãmas suas et lactauerũt
filios sues. Lamie uirgineas habent
facies s pedes eqͥnos. pedes equini imn¬
gulam ñ fĩdũt s firiuit̾ t̾re affigũt
scorpionis. Primo .n. ꝓponũt uera. ⁊¬
ꝯseq̃nter concludũt fulsa. Pedes uero eqͥ¬

Expanded text:
ccasione praedicetur Christus, in hoc gaudeo, falsa laude, quam de negata veritate. Talis autem praedicatio haereticorum solet esse, qui vera proponunt, et consequenter falsaverunt mammas, lactaverunt filios suos . Lamiae virgineas habent facies suas, sed pedes equinos. Pedes equini ungulam non findunt, sed firmiter terrae affigunt.scorpionis. Primo enim proponunt vera, consequenter concludunt falsa: pedes vero
Abbreviated transcription (Latin):
troꝵ cõsonancias q̃ pocius sũt ad aures
młcendas qͣm ad animũ informandũ
q̃ p̾̃dicatõ teatͣlis est et inimita et ido
om̃ipharie tempuenda. de tali p̾dica
mixta in qua pu̾ilia uł scurrlia u̾ba¬
et animos quodamincdo effeminẽ¬
cia ponũtur. predicatio .n. ñ d splẽd̾e
phaleris u̾borum. ppuram̃tis celorum
nec nimis amo exanguib u̾bis d esse
deiecta. s medium tenuere beati qr
si nimis ess colorib picturata uid̾et᷑¬
ẽẽ nimio studio excogitata. et pocius
elaborata ad fauorem hũanum. qͣm
ad utilitatem ꝓximoꝵ.⁊ ita minus
mou̾et animes auditoꝵ. Qͥ sic p̾di¬
cant: pħiseis ꝯꝑantur. qui ampliant
fimbrias. et dilatabant philacteria
fua. Talis ã p̾dicat̃o suꝑtiliosa pͭ dici

Expanded text:
res demulcendas, quam ad animum instruendum, quae praedicatio theatralis est et mimica, et ideo omnifarie contemnenda, de tali praedicmista, in qua puerilia et scurrilia verbaet animos quodammodo effeminantia ponuntur: praedicatio enim non debet splendere phaleris verborum, purpuramentis colorum, nec nimis exsanguibus verbis debet esse dejecta, sed Medium tenuere beati. Quia, si nimis esset picturata, videretur nimio studio excogitata, et potius elaborata ad favorem hominum quam ad utilitatem proximorum, et ita minus moveret animos auditorum. Qui sic praedicant Pharisaeis comparantur, qui ampliabant fimbrias, et dilatabant phylacteria sua . Talis autem praedicatio potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
ciarum aĩos auditoꝵ emolliat et ad¬
riat ꝯt̾tionem. cõpluat doct᷑nis into¬
net minis. blandiauir ꝓmissir. ⁊ ita
tota tendat ad utilitatem ꝓximorum
tamen p̾dicatio eoꝵ audienda ẽ et
sustinenda. unde dominꝰ. Quid dicũt
facite. qued fatiunt uolite fatere.¬

Expanded text:
imos auditorum emolliat, riat contritionem, compluat doctrinis, tonet minis, blandiatur promissis, et ita tota tendat ad utilitatem proximorum.tamen praedicatio eorum audienda et sustinenda est. Unde Dominus: Quod dicunt facite, quod autem faciunt, nolite fa
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm a suo ꝓpͥo fundam̃to. Maxĩe
ab eungeliis.psalmis. epłis pauli.
et libris salomonis. qr in istis spña¬
liter resultat moralis instructio. De
aliis ⁊ libris sacre pagine sumende
sunt auctoritates si fu̾it nccͣe et ad¬

Expanded text:
tanquam a suo proprio fundamento: maxime ab Evangeliis, Psalmis, Epistolis Pauli et libris Salomonis. Quia in his specialiter resultat moralis instructio. De aliis ergo libris sacrae paginae sumendae sunt auctoritates, si fuerint necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseq̃nt̾ d acced̾e ad auctoritatis
ꝓposite expositõem. et totam inflec¬
tere ad auditoꝵ instructõem. nec
auctoritatem nimis obscuram ł
diffitilem ꝓponat. ne auditores
eam fastidiant. et iͣ minꝰ attente
audiant. nec in auctoritatis expo
ad id asserendum. maxͤ que ꝑtine¬
ant ad ꝓpositum. potest ⁊ ad cause¬
egnicoem int̾serere dc̃a gentilium
ficut ⁊ paulus apłs in epłis suis ali

Expanded text:
et accedere ad auctoritatis propositae expositionem, et totam inflectere ad auditorum instructionem; nec auctoritatem nimis obscuram vel difficilem proponat, ne auditores eam fastidiant, et ita minus attente audiant. Nec in auctoritatis exposad id asserendum, maxime, quae pertinent ad propositum. Poterit etiam ex occasione interserere dicta gentilium, sicut et Paulus a
Abbreviated transcription (Latin):
faciat in cordib eoꝵ. Non ad t̾re¬
num emolum̃tũ. s ad ꝓfectũ et ꝓ¬
uedum eoꝵ ñ quod in aurib uulgi
clamorib extitetur. ñ ꝙ fauorabili
aure multeat᷑. ñ quod theatͣli appi
applausu delinatur s ut aĩmus
eorum informet᷑ et ꝙ ip̃i ꝯsiderare
ñ debent quis loquatur. s quid. Nõ
in spineto ꝯsideranda est spine as-
.ii. fragili mel repperit᷑. et ex lapide
flãma excutitur. Conseq̃nt̾ ostẽd̾e
tere pauca dicturũ et utilia. nec
trahi se ad hoo nͥ amore auditoꝵ¬

Expanded text:
faciat in mentibus eorum, non ad terrenum emolumentum, sed ad provectum et profectum eorum; non quod inanibus vulgi clamoribus excitetur, non quod favorabili aura mulceatur, non quod theatrali applausu deliniatur; sed ut eorum animi informentur, et quod ipsi considerare non debent quis loquatur, sed quid. Non enim in spineto consideranda est spinae asptiam in calamo fragili mel reperitur, et ex lapide flamma excutitur. Consequenter ostendere promittere se pauca dicturum et utilia; nec se trahi ad hoc nisi amore auditor
Abbreviated transcription (Latin):
Rimo gͦ uidend̾ est ꝙͥ sit p̾dicatio.
et quał ẽẽ debeat quo ad suꝑfitiem
u̾borum et pondꝰ sentẽtiarum. et quot eiꝰ
ta et auctoritatum forma ꝓueniens. Ma
dogniata. In conciliabilis .n. suis latenter

Expanded text:
rimo ergo videndum est, quid sit praedicatio, et qualis esse debeat quoad superficiem verborum, et pondus sententiarum, et quot sintta, et auctoritatum fonte proveniens. Mandogmata. In concionabulis enim suis, latenter