comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit gͦ cum te inderint egyptirdi¬
cent qruxor illiꝰ hȩc. factũ ẽ autẽ
statim ut intrauit abraham in egẏptum
uidentes egyptii mulierẽ qr spetiosa erat
ualde. Quomͦ accipiat᷑ qđ abraham uenieis
megyptũ celare uoluit uxorẽ suiã sarrani.
hoc ꝯuenerit tam scõ uiro: an sub fectio fidĩ
eiꝰ intelligat᷑. sic̃ ñ nulli arbitrati st̃: Iam
quidẽ ⁊ cont᷑ faustũ de hac re disputaui:
roiligentiꝰ ap̃sbitero hieronimo exposit̃
÷ quare ñ sit osequens. Ut cũ aliquot di¬
es apud regẽ egypti sarra fecerit: etiã eiꝰ
ꝯcubitu credat᷑ eẽ polluta: Qm mos erat
regiꝰuicib ad se ammutere mulieres suas:
&e nisi lomentis & unguentis dui pͥꝰ accura¬
to corꝑe. nulla intrabat ad regẽ. Quȩ duni
fierent. afflictꝰ ÷ pharao manu dĩ. ut uiro
red di iub̃et intactam.: quã ipsi dõ maritꝰ cõ¬
miserat.: tacens qđ uxor eẽt. s: ñmentiens
qđ soror eit. Ut caueret qđ̃ poterat. qͣntũ

Expanded text:
rit ergo cum te uiderint Aegyptii, dicent quia uxor illius haec. factum est autem, statim ut intrauit Abram in Aegyptum, uidentes Aegyptii mulierem quia speciosa erat ualde. quomodo accipiatur quod Abram ueniens in Aegyptum celare uoluit uxorem suam esse Sarrahoc conuenerit tam sancto uiro an subdefectio fidei eius intellegatur, sicut nonnulli arbitrati sunt? iam quidem et contra Faustum de hac re disputaui et diligentius a presbytero Hieronymo expositum est, quare non sit consequens, ut. cum aliquot dies apud regem Aegypti Sarra fecerit, etiam eius concubitu credatur esse polluta, quoniam mos erat regius uicibus ad se admittere mulieres suas et nisi lomentis et unguentis diu prius accurato corpore nulla intrabat ad regem. quae dum fierent, adflictus est Pharao manu dei, ut uiro redhiberet intactam, quam ipsi deo maritus commiserat tacens quod uxor esset, sed non mentiens quod soror esset, ut caueret quod poterat, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uet: in quib & me eẽ. confiteor nã qͥd de aĩã
firmissime teneã ñ tacebo: deinde subuinga
qͥd mͥ adhuc expediri uelun: aĩa homuinis
imortat. ẽ: scđ̃m quenõa modĩt suĩ. ñ enĩ

Expanded text:
uet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima uet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non eni
Abbreviated transcription (Latin):
tore ꝓꝑauit᷑. fania excuꝰ. qđ atue posset de hns
quȩ scire uellet qͥcqͥd uellet audire: neq nul¬
lii cepit aduentꝰ sui fructur pͥmo ne de me
multu fame credet̾ deinde doctri homine
qđ potui. Qđ̃ aut̃ ñ potuiuinde discere pos¬
set aamouui: atq ut ad te uet lioitatꝰ sum
qua in re consiliũ uł p̃ceptũ meũ cũ libent
& obedient acciꝑet. iogaui eñ ut abste ueni¬
ens ꝑ nos ad ꝓpͥa remearet: quã eiꝰ poslicita¬
tionẽ tenens. occasionẽ mcredidi a dño ẽĩ
concessã. qua łͥ scͥberẽ de lus quȩ ꝑte sare
cupio. Querebã etũ que ad te mitters̃ nec
mͥ facile occurrebat idoneus & fide agen¬
diͥ & alacritate obediendi. & etercitatione
peregrinandi . ubi gͦ istũ iuuenẽ exꝑtꝰ suns
eũ ipsum ẽẽ qualẽ ad omino petebã dubita¬
re ñ potui accipe gͥ que mͥ peto aꝑii ꝥ acdis¬
serere ñ graueris. Questio de aĩa multosmo¬

Expanded text:
tore properauit fama excitus, quod a me posset de his, tore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum: primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quemihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mo
Abbreviated transcription (Latin):
sera uidi pot̾: qr & si senes magis decet doceie
quã discere. magtam̃ discere quã quid doce¬
ant ignorare: nich equidẽ molestiꝰ fero in oibꝰ
angustus nicis. quas patior in difficillimnis
questionib. quã intã longinquo tuȩ carita¬
tis ab sentia. ut uix possim ieas dare. uix re¬
ciꝑe literas tuas. ꝑ int̾uala ñ dierũ ñ m̃si¬
um. s aliquot annoꝵ: cũ si fieri posset coti¬
die te p̃sentẽ hab̾e uellẽ. cũ quo loquerer
qͥcqͥa uelle nec idõ t̾am̃ ñ debui facere qͥdͥ po¬
tui:. si ñ potui totũ qđ uolui. Ecce uenit ad
me religiosus uiueniscatholita pace fr̃. eta¬
te filiꝰ. honore conp̃sbit nr̃ orosiꝰ uigil inge¬
moͥ ꝑatꝰ eloquiõ. flagrans studio. utile uas
indonio dñi ẽe. defid̾ans. ad repellendas. fal¬
sas ꝑnitiosasq doctrinas:̃ que aĩas hispa nor
ntulto infeliciꝰ quã corꝑa barbaricꝰ gladiꝰ ta¬
cidarunt: nã inde ad rios usq ab occeani li¬

Expanded text:
sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim cipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium sed aliquot annorum. cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si uon potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis catholica pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius quam corpora barbaricus gladius trucidarunt. nam inde ad nos usque ab Oceani li
Abbreviated transcription (Latin):
scđm trib ⁊ scđm gc̃s:⁊ scđ̾m linguas suas.
nͥ qr ꝑ recapitulationẽ pꝰea omemorat qđ
pꝰ erat: S obscuritatẽ facit qđ eo genere
locutionis ista contexerit: quasi narratio
de his que postea facta sunt ꝯsequatur.
lxxxu. Quomͦ sarra cũ aliquot dies apud
regẽ egipti fecerit eiꝰ ꝯcubitu ñ credat᷑ ẽẽ pol-¬
luta. Ex eođ lib question de genesi. t̃. xxui.

Expanded text:
secundum linguas suas, nisi quia per recapitulationem postea commemorat quod prius erat ? sed obscuritatem facit, quod eo genere locutionis ista contexit, quasi narratio de his quae postea facta sunt consequatur. LXX. QVOMODO SARRA, CVM ALIQVOT DIES APVD REGEM AEGVPТI FECERIT, EIVS CONCVBITV NON CREDATVR ESSE POLLVTA.
Abbreviated transcription (Latin):
gis quã tẽptatio dĩ fuit. Unde ⁊ achaz ap̃d
esaiam timet signũ petere. ne dm̃ tẽptare
uidet᷑: tum hoc eum dñs ammoneat ꝑ ꝓ
pħam: Credo existimans qđ ab ipso ꝓpħa
exploraret᷑. utrĩ p̃cepti memor ẽẽt. quo
tẽptare dũm ꝓhibemuiR: xoui. de eo qd

Expanded text:
gis quam temtatio dei fuit. unde et Achas apud gis quam temtatio dei fuit. unde et Achas apud Esaiam timet signum petere, ne deum temtare uideatur, cum hoc eum dominus admoneat per prophetam, credo, existimans quod ab ipso propheta exploraretur utrum praecepti memor esset, quo temtare deum prohiberemur. LXXXI. EX E
Abbreviated transcription (Latin):
uerendũ quid differant auguratio lxiii.¬
nes illicitȩ. ab illa petitione signi
qua petiuit seruus abrahe ut ei ds̃ osten¬
d̾et ipsam eẽ futurã uxorẽ dñi sui isaac.
cũ aqua p etiuisset ut bibet aiceret᷑ illibi
be & tir&e adaquabo ⁊ camelos tuos quo¬
adusq bibere desinent. Aliud ÷ enĩ mi-¬
rum aliqͥd petere. qđ ipso miracło signũ
sit: aliud ea obseruare que ita fiunt
ut mira ñ sint. s a comectorib suꝑstitio¬
sa uanitate int̃p̃tant᷑. S hoc ipsum etiã
qđ mirũ aliqͥd postulat᷑. quo sigcet᷑ qđ qͥsq
uult nosse utrũ audiendũ sit: ñ parua
questio ẽ. Conanq ꝓtinet: qđ dicunt᷑ qͥ
hoc recte ñ faciunt tẽptare dnm̃. Namip¬
se dñs cũ adiabolo tẽptaret. testimoniũ te
qͦ exploraret ipse quantꝰ eẽt: id ÷ quã mul¬
tũ ap̃ddm̃ posset qđ uitiose sit cũ fit. Ab
hoc aut̃ defernit᷑ qđ gedeon fecit: pugne im¬
minente ꝑicło. Consulatio quippe illa. ma¬

Expanded text:
erendum quo differant augurationes inlicitae ab illa petitione signi, qua petiuit seruus Abrahae, ut ei deus ostenderet ipsam esse futuram uxorem domini sui Isaac, a qua cum petisset, ut biberet, diceretur illi: bibe et tu, et adaquabo camelos tuos quoadusque bibere desinent. aliud est enim mirum aliquid petere, quod ipso miraculo signum sit, aliud ea obseruare, quae ita fiunt, ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa uanitate interpretentur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod uult nosse, utrum audendum sit non parua quaestio est. eo namque pertinet quod dicuntur qui hoc recte non faciunt temtare deum. nam ipse dominus cum a diabolo temtaretur, testimonium de quo exploraret ipse quantus esset, id est quam multum apud deum posset; quod uitiose fit, cum fit. ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo. consultatio quippe illa ma
Abbreviated transcription (Latin):
sine x sacramto de corpibꝰ exier etia par¬
uulor ñ nͥ in damnationẽ trahi. Obsecro
tr qͥmͦ hȩc opinio defendit᷑ qͥ credunt aiẽ
nex illa ita pͥmi homĩis fieri onĩs es sicut
puto posse refellere: sicuti ẽ. illud. Quo
cam sibi quidã iudẽt uiguere. Quomͦ
ꝯsĩmauerit ds om̃a oꝑa fua sexto die
& septimo requieuit. si nouas adhuc
aĩascitat: Quib si diterimꝰ qđ ex euangło
opãt: respondent. Opat᷑ dictũ ẽ insticu¬
tas antinistrardo. nouas instituendo na¬
turas: ne scͥpte: geneseos contradicat᷑.
libi aptissime legit᷑ cosũmasse dm̃ omina
oꝑa sua. Nam qđ eũ scͥptũ ẽ. requieuisse.

Expanded text:
i sacramento de corporibus exierint, etiam pari sacramento de corporibus exierint, etiam paruulorum, non nisi in damnationem trahi, obsecro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut , facile puto me posse refellere, sicuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quomodo consummauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerimus, quod ex euangelio  respondent: \'operatur\' dictum est institutas administrando, non nouas instituendo naturas, ne scripturae Geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deum omnia opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
queso qđ doceĩ. doce qđ tenea. & aic michi
saie singillatim siguł hoditq nascenti¬
bꝰ fiumt. ubĩ in paruuł peccent. ubi indige¬
ant sacram̃to xpi ꝑ remissionẽ peccatoꝵ ͥ¬
peccantes in sba ex qͦcarti ẽ ꝓpagata pec¬
ati Aut si ñ peccatit qua iusticia creato¬
ris ita peccato obligant᷑ alieno. cũ exinde
ꝓpagatis m̃bris mortalib inserunt᷑. ut
eas nͥ pecdiã subuentũ fuent daninatio
ꝯsequat tum inearũ pocestate ñ sit. ut
eis possit gr̃abaptismi subueniri. Tot
gͥ anmarĩ milia quȩ in mortibꝰ paruu¬
loꝵ sine inadulgentia xp̃iani sacram̃ti de
corꝑib exeunt. qua aequitate daminant᷑:
si noue creature nullo suop cedente pec¬
cato. s uoluntate cieatoris singłe sin¬
głis nascentib adhesei. Quib eas an¬
mandis ille creauit & dedit. qui utiq
nouerat qđ una queq earũ nulla sua
culpa sine baptismo xp̃i de corpe fuerat
in noceutes. neq negare fas nobẽ. eas ꝗ̃¬

Expanded text:
 teneam. Et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant sacramento Christi, remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? Cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur: ut er ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente peccato sed uoluntate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat innocentes, neque negare fas nobis es
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs nouit cito morittiros: possumꝰ respon¬
de parentũ hinc peccata uł conunici uł
flagellati. Possumꝰ etiã recte illiꝰ modatiõis.
istarelinq̃re. que scimꝰ omtũbꝰ tt̃palit̃ tran
scuntibꝰ rebͦ ubi st̃ etiã aĩaliũ ortꝰ & obit. cuñ
ornadisimũ ati gnatisimũ dare.S nos isti
sentne ñ poss i  si sen tiremꝰ delectatione in¬
ded: qui ꝓfert numerose scłm. Uude muca
id ÷ scieatia sensu̾e modulandi admoniaone
magne rei: etiã mortalib rationales haben:¬
tib aĩas dĩ largitate ꝯcessa ẽ. Unde sihonio
faciendi artifex caiminis. notuit qͥs qͥb moras
Quantomagis d̃s tuiꝰ sapientia ꝑ quã fecit
omia. longe omibꝰ artib p̃ferenda ẽ: Nulla
in nat᷑is nascentibꝰ & occidentib tẽpoꝵ spa¬
tia quȩ tanꝗͣ sillabȩ adu̾ba. ad particulas
huiꝰ scłi ꝑtinent. in hoc labentiũ rerũ tanqͦ
nuirabili cantico uł buius uł ꝓductiꝰ ꝗͣ modu¬
latio p̃cognita ⁊ p̃finita deposcit. p̃terire

Expanded text:
quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus tt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione indeo: qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue modulandi, ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire
Abbreviated transcription (Latin):
nea facere si illa una quȩ iã erat eas ciea¬
re uł ex fonte aliqͦ siue thesauro qͦdã quẽ
tẽ fecit easimitere: facile respondẽt᷑ etiã
illis sex dieb dñ multa cieasse exhis natu¬
ris qͦs iã creauerat. Sic̃ ex aquis alices&e
pisces ex t̾ra aũt. arbores. fenũ aninalia
s qđ ea que ñ erant. tunc fecerit. mani¬
festũẽ. Ntlla eñĩ erat auis. nullꝰ piscis:
nulla arbor: uullũ aĩal. Ꝙ̾ bene intel¬
ligit᷑ ab hiscreaturis requieuisse quȩ non
eiant & creata sunt: idest cessasse neult᷑
nec de ipso tanꝗͣ suas particulas irrorare.
nec de illa una originalit trahere. nec
ꝓ delictis ante carnẽ omissis carneis uin¬
cuł cõpedire. s nouascreare singłas sin
ante ñ fecerat. Iam enii sexto die fecerat
hominẽ ad inagniẽ suã: qđ utiq sed̾m
aniniã rationalẽ fecisse utelligit᷑. Hoc ae
ñc facit. instituendo qđ ñ erat. is multi¬

Expanded text:
nt, facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est. nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non erant et creata sunt, 2 id est cessasse, ne ultra, nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas sindicitur, quod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem ad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem fecisse intellegitur. hoc et nunc facit
Abbreviated transcription (Latin):
urẽ petrui: nec aliꝰ petrũ etiã ꝑpost̾ĩore pau¬
lũ. A quocũq uerũ dr̃: illo donante dr̃. qͥ÷
ta neq orando. neq legendo. neq cogitan¬
dore ratiocinando inuenire potuimꝰ. ut ꝓ¬
bem ñ solu indostos qͣnta doceamꝰ. uerũ adoe¬

Expanded text:
rem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut probemur, non solum indoctos quanta caritate do
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. In ueritate aut̃ ñ stetit. & hoc ab
mitio ex quo ipse cieatꝰ ẽ: qui staret. si sta¬
re noluisset. xx¬
gendum sit illud esaie quomͦ cecidit
de cebo lucifer. & in erechiel tu es signa¬
culum sunilitudinis c corona decoris
indelicus paradisi fuisti. Ex eođ libro
.x. de genesi. ad litteram.

Expanded text:
fuit. in ueritate autem non stetit et hoc ab fuit. in ueritate autem non stetit et hoc ab initio. ex quo ipse creatus est. qui staret, si stare uoluisset. gendum sit illud Esaiae: quomodo cecidit de caelo Lucifer, et in Ezechiel: tu es signaculum similitudinis et corona decoris; in deliciis paradisi fuisti. ex eodem libro XI. de genesi ad litteram.
Abbreviated transcription (Latin):
Uando gͦ deiecerit suꝑbia diabolum.
ut naturã suãbonã pͣua uolunta¬
te ꝑuiteret: scͥpt᷑a ñ dicit. Ante tam̃ factũ
fuisse. & ex hac eũ bomini inuidisse: ratio
manifesta declarat. In promptu ẽ. eñĩ õib
hec intuentib. ñ ex inuidentia suꝑbiã nas¬
ci: s ex suꝑbia potꝰ inuidentiã. Non autẽ
frustra putari põt ab initio tẽporis dia-¬
bolũ suꝑbia cecidisse: nec fuisse ullum̃
antea tẽpꝰ qͦ cũ angłis scĩs pacatus uixerit
& bcatꝰ: ⁊s ab ipio pͥmordio creature. a suo
creatore apostatasse. Ut illud ÷ qđ dñsait.
Ille homicida erat ab iuitio: & in uerita¬
te ñ stetit. Utrũq ab intio intelligam᷑n
solũ qđ homicida fuit:s etiã qđ in tieri¬
tate ñ stecit. & homicida quidẽ ab illo
initio: ex quo homo potuit occidi ñ aut̃
potuit occidi. anteꝗͣ eẽt qui occidec᷑. Ah
nutio gͦ homicida diabolꝰ. ꝙr ipse occidit
hominẽ pͥntũ: ante quẽ nullꝰ hominum

Expanded text:
uando ergo deiecerit superbia diabolum, ut naturam suam bonam praua uoluntate peruerteret, scriptura non dicit; ante tamen factum fuisse et ex hac eum homini inuidisse ratio manifesta declarat. in promtu est enim omnibus haec intuentibus non ex inuidentia superbiam nasci, sed ex superbia potius inuidentiam. non autem frustra putari potest ab initio temporis diabolum superbia cecidisse nec fuisse ullum antea tempus, quo cum angelis sanctis pacatus uixerit et beatus, sed ab ipso exordio creaturae a suo creatore apostatasse, ut illud, quod dominus ait: ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit. utrumque ab initio intellegamus. non solum quod homicida fuit. sed etiam quod in ueritate non stetit. et homicida quidem ab illo initio, ex quo homo potuit occidi; non autem potuit occidi. antequam esset, qui occideretur. ab initio ergo homicida diabolus. quia ipse occidit hominem primum, ante quem nullus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimii ordinẽ rerũ. diuine ꝓuiden¬
tiȩ lege subiecta ẽ. Quibꝰ illusionib & de¬
ceptionib euenit: ut istis suꝑstitiosis &e ꝑni¬
tiosis diuinationũ generibꝰ multa p̃t̃ita &
fut᷑a dicant᷑. nec alit accidant ꝗͣ dicant᷑. Otilta¬
q obseruantib scd̾m obseruationes suas eue¬
mant: quibꝰ implicati curiosiores fiant. &¬
sese magis magisq inserant multiplicib
laqueis ꝑnitiosissimi erioris. Hoc genꝰ forni¬
cationis aĩe salubrit diuia scͥpta ñtacuit:
neq ab ea sic deterrtut animã ut ꝓptea ta¬
lia negaret ee. sectanda q falsa dicuntur
a ꝓfessorib eoꝵ. S etiã si dixerint uob̾ in¬
quit & ita euenerit: ne credatis eis. Non
enĩ qr imago samuelis mortui sauli regi
uera ꝓmintiauit. ꝓptea talia sacrilegia
quib umago illa p̃sentata ẽ. minꝰ exerran.¬
da sunt : aut qr in actib apłoꝵ uentriloqua
femina uerũ testimoniii ꝑhibuit apłis dni

Expanded text:
pulcherrimum ordinem rerum diuinae prouidenpulcherrimum ordinem rerum diuinae prouidentiae lege subiecta est. quibus inlusionibus et deceptionibus euenit, ut istis superstitiosis et perniciosis diuinationum generibus multa praeterita et futura dicantur nec aliter accidant, quam dicuntur, multaque obseruantibus secundum obseruationes suas eueniant, quibus implicati curiosiores fiant et sese magis magisque inserant multiplicibus laqueis superstitiosissimi erroris. hoc genus fornicationis animae salubriter diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegia, quibus imago illa praesentata est, minus execranda sunt, aut quia in Actibus apostolorum uentriloqua femina uerum testimonium perhibuit apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ẽẽt consultꝰ a quodã qui sibi a soricib erosas
caligas diceret: respondit ñ eẽ. illud monstrũ
s u̾e moustrũ. habendũ fuisse si sorices a ca¬
tiose suꝑstitionis segregandi st̃: qui geneth¬
uulgo mathematici uocant᷑. Nam & ipsi quã¬
uis uerã stellarũ positionẽ cũ quisq nascitur
consectent᷑ & aliquando etia ꝑuestigent: cum
tam̃ inde conant᷑ uł actiones nr̃as uił actio¬
nũ euenta p̃dicere nimis errant. Itẽ pꝰ aliqͦ¬
Uare iste quoq opiniones: quibͦdam
rerii signis humana p̃sũptione insti¬
tutis ad eadẽ illa quasi quedã csi demonib
pacta &e conuenta referende st̃. Hinc em̃ fiȩt
ut occulto quodã rudicio diuino cupidima
larũ rerũ homines tradant᷑ illudendi & de¬
cipiendi ꝓmeritis uoluntatũ suarii. illu¬
dentib eos atq decipientib p̃uaricatorib
anglis. quib ista niundi pars infima scđm

Expanded text:
cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret; respondit non esse illud monstrum, sed vere monstrum habendum fuisse, si sorices a caciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethvulgo mathematici vocantur. Nam et ipsi, quamvis veram stellarum positionem, cum quisque nascitur, consectentur et aliquando etiam pervestigent, tamen quod inde conantur vel actiones nostras, vel actionum eventa praedicere, nimis errant. Item de uare istae quoque opiniones, quibusdam rerum signis, humana praesumptione institutis, ad eadem illa, quasi quaedam cum daemonibus pacta et conventa, referendae sunt. Hinc enim fit ut, occulto quodam judilarum rerum homines tradantur inludendi et decipiendi pro meritis uoluntatum suarum inludentibus eos atque decipientibus praeuaricatoribus angelis, quibus ista mundi pars infirma secundum
Abbreviated transcription (Latin):
as. his adiungunt᷑ milia in anissimaꝵ
obseruationum Simbrũ aliqđ salierit ⁊si
tunctũ ambulantib amicis lapis aut ca¬
nis aut puer mediꝰ int̾uenerit: atq illud
qd lapidẽ calcant taꝗͣ dirẽptorẽ amiciciȩ:
minꝰ molestii ẽ. quã cũ innocentẽ puerũ
colapho ꝑcutiunt. si parit̃ ambulantib in¬
t̃turrit. S bellũ ẽ. qđ aliquando pueri
uindicant᷑ a cambꝰ: nã plerũq tam suꝑsti¬
tiosi sunt quidã: ut etiã canẽ qui medius
int̾uenent ferire atideant. Non ĩpune. nã¬
q auano remediocito intdũ ille ꝑcussorẽ
suũ ad uerũ medicum mittit. Hinc sunt
etiã illa lum̃ calcare cũ ante domũ suã tͣn¬
sit: redire ad lectũ. si qͥs dũ se calciat ster¬
nitauerit. redire domũ si ꝓcedens offẽ¬
dit: cu uestis a soricib rodit᷑. plus tremere sus¬
picionẽ futuri mali. quã p̃sens damnũ dole¬
re. Unde illud elegant̃ dictiiẽ. catonis. Qui

Expanded text:
as. his adiunguntur milia inanissimarum as. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cucolapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. Sed bellum est quod aliquando pueri vindicantur a canibus: nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem qui medius intervenerit, ferire audeant, non impune; namque a vano remedio cito ille interdum percussorem suum ad verum medicum mittit. Hinc sunt etiam illa, limen calcare cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis dum se calceat sternutaverit; redire domum, si procedens offenderit; cum vestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali, quam praesens damnum dolere. Unde illud eleganter dictum est Catonis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lã creature: uł ad confultationes & pacta
quedã significationũ cũ demonibꝰ placi¬
ta atq fed̾ata: qualia st molimina ma¬
gicarũ arcrr̃i. Quȩ quidẽ cõmemorare
potiꝰ quã docere assolent poete. Ex qͦ gene¬
re sunt s quasi licentiore uanitate: ha¬
iuspicũ & augurũ libri Ad hoc genꝰ
ꝑtinent om̃s etiã ligatuie atq remedia
que medicoꝵ qͦ disciplina condẽpnat:
Siue in p̃cantationibꝰ: fiue in quibꝰdam
notis qͦs caracteres uocant̾ stue inqͥb q re¬
b suspendendis atq illigantis. uł etiã sal¬
tandis qͦdã m ñ ad tẽꝑationẽ corpori.s ad
qͣsdã significationes aut occultas aut etiã
manfestas. Quȩ mitiore nomine phifica
uocant ut quasi n suꝑstitione ĩplicares:
nat᷑a ꝓdẽe uideant᷑. Sic̃ st̃ inaures in sũ¬
mo auriũ singłarũ: aut dextrochiriũ offi¬
b ansule indigitis. aut cũ tͥ dr̃ singulti¬
entiait dextra manu sinistrii pollicẽ tene¬

Expanded text:
e uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae, ex quo genere sunt, sed quasi licentiore uanitate, aruspicum et augurum libri. ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sine in praecantationibus siue in quibusdam notis, quos caracteres uocant, sine in quibusque rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextra manu sinistrum pollicem tene
Abbreviated transcription (Latin):
cõputationẽ uiuere pꝰ diluniũ potuerit: cũ
om̃s prẽt eos qui in aitha ing̃ssi sunt ꝑisse
dicant᷑. S hanc questionẽ plurium codicũ
m̃dositas peꝑit. Nou solũ quippe in hebre¬
is alit̃ inuenit᷑: uerũ etiã inseptuagrnta
int̃p̃tatione matusalam in codicib pau¬
cioribꝰ. s ueratiorib sex annos ante diluui-¬
um repꝑit᷑ fuisse defunctus.

Expanded text:
 diluuium potuerit, cum omnes praeter eos qui in arcam ingressi sunt perisse dicantur. sed hanc quaestionem plurium codicum mendositas peperit. non solum quippe in hebraeis aliter inuenitur uerum etiam in Septuaginta interpretatione Mathusalam in codicibus paucioribus sed ueracioribus sex annos ante diluuium reperitur fuisse defunctus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dõ aut̃ inquit gr̃as qui sẽꝑ triumphare
nos facit inxp̃o iħu: & odorem noticiae
suȩ manifestat ꝑ nos in om̃i loco᷑ qr xp̃i
bonꝰ odor sumꝰ dõ. in his qui salui fiunt
& in his qui ꝑeunt᷑. Quibꝰdã quidẽ odor
mortis inmortẽ. quibꝰdã aut̃ odor uite
in uitã. Ecce unde grãs agit miles acer¬
rimꝰ. & defensor inuictissimꝰ gr̃e: ecce un-¬
de gr̃as agit. Quia xp̃i bonꝰ otor sunt
apłi do: & in his qui salui fuint gr̃a eiꝰ.
& in his qui ꝑeunt iudicio eiꝰ. S ut in inꝰ¬
succenseat᷑ hȩc parũ intelligentibꝰ: ipse am¬
monet cũ adiungit & dic̃. & ad hȩc qͥo
idoneus: Uerĩi redeamꝰ ad ostiiaꝑtionẽ:
qua iniciũ fidei audientũ sigcauit apłs.¬

Expanded text:
deo autem, inquit, gratias, qui semper triumphare deo autem, inquit, gratias, qui semper triumphare nos facit in Christo et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus deo ihis qui pereunt, quibusdam quidem odor mortis in mortem, quibusdam autem odor uitae in uitam. ecce unde gratias agit miles acerrimus et defensor inuictissimus gratiae; ecce unde gratias agit: quia Christi bonus odor sunt apostoli deo et in his qui salui fiunt gratia eius et in his qui suscenseatur haec parum intellegentibus, ipse admonet, cum adiungit et dicit: et ad haec quis idoneus? uerum redeamus ad ostii apertionem, qua initium fidei audientium significauit apos
Abbreviated transcription (Latin):
Uomͦ apit᷑ ostiũ ubi. nͥ cũsensꝰ aꝑitur
audientis ut credatꝰ. & initio fidei
facto. eaquȩ ad aedificandã salubrẽ doctri¬
nã p̃dicant & disputant᷑. amimittat. ne ꝑ
infiaelitatẽ corde clauso ea quȩ dicunt᷑ im¬
ꝓbet ac repellat᷑. Unde &e ad corinthios ait.
ꝑmaneho auit ephesi usq ad pentecosten:
ostiun enĩ mͥ aꝑtum est magnũ& eui¬
dens: ⁊ adusarii multi. Quid hic aliud
pot intelligi nͥ ꝑdicat o ibi ꝑeũ pͥmitꝰ
euangło credidisse multos: &e multos eiꝰ dẽ
fidi adu̾sarios extitissẽ: scđ̾m illud dñi.
Nemo uenit ad me nͥ cui datũ fuerit a
patre meo. & uob datũ ẽ. nosse misteri¬
um regni cęloꝵ. illis aut ñ. ẽ. datum᷑
Ostrum gͦ aꝑtũ est in eis quib datum ::
raquiẽ sp̃ui meo qđ ñ mueni titũ frẽm
meũ. s uale illis faciens exii in macedo¬
nã. Quibꝰ uale fecit nͥ eis qui credider:
Inquor scilicet cordib euangelizanti aꝑ.¬
tũẽ ostiũ. Quid auit̃ adtungat. attendite.

Expanded text:
o aperitur ostium uerbi, nisi cum sensus aperitur audientis, ut credat, et initio fidei facto ea quae ad aedificandam salubrem doctrinam praedicantur et disputantur admittat, ne per infidelitatem corde clauso ea quae dicuntur improbet ac repellat? unde et ad Corinthios ait: permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios extitisse secundum illud domini: nemo uenit ad me, nisi cui datum fuerit a patre meo, et: uobis datum est nosse mysterium regni caelorum, illis auOstium ergo apertum est in eis quibus datum est: requiem spiritui meo, quod non inueni Titum, fratrem meum, sed uale illis faciens exii in Macedoniam. quibus uale fecit, nisi eis qui crediderant, in quorum scilicet cordibus euangelizanti apertum est ostium? quid autem adiungat attendite:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m nouũ dabo eis. Nudiant eciã il¬
lud. Spm̃ meũ dabo in uob: & faciam
ut iniustificationib meis ambuletis.
aut̃ corda dñs. Audiant. Credidunt qͦt¬
quot erant p̃ordinati in intã ȩc̾nã. Ru¬
diant hȩc & alia quecunq ñdixi: quibꝰ
ostendit us ad regnũ etiã cęloꝵ & ad uitã
aetnã parare & ꝯu̾tere hominũ uolun¬
tates. Cogitate aut̃ quale sit ut creda¬
mꝰ ad constituenda regna t̾rena hominũ
uoluntates oꝑaridm̃: & ad capessendũ
regnũ celoꝵ homines oꝑari uolunta¬

Expanded text:
m novum dabo eis. Audiant etiam illud: Spiritum meum dabo in vobis, et faciam ut in justificationibus meis ambuletis; autem corda 70 Dominus; audiant: Crediderunt quotquot erant praeordinati in vitam aeternam; audiant haec et alia quaecunque non dixi, quibus ostenditur Deus ad regnum etiam coelorum et ad vitam aeternam parare et convertere hominum voluntates. Cogitate autem quale sit, ut credamus ad constituenda regna terrena hominum voluntates operari Deum, et ad capessendum regnum coelorum homines operari volunta
Abbreviated transcription (Latin):
tio. etiã ipsum untiũ fidĩ ẽẽ. donũ der:
Nonem̃ orando pec̾et ab eo: nͥ ab ipsotri¬
bui credet᷑. Hoc donii cęlestis gr̃e in il¬
la purpuraria descendat: cui sic̃ scrip-¬
eiꝰ & intendebat in ea quȩ a paulo dice¬
bant᷑. Sic eni uocabat ut cred̾et. Agit
ad iuuando. uł iudicando: ut etiã ꝑ eoᷤ
regnoꝵ & paralipomenon scͥptura tes¬
te ꝓbauimꝰ:. cũ d̃s uult fieri qđ ñnisi
uolentib hominib oportet fieri incli¬
nari eoꝵ corda ut hoc uelint: & eo scili¬
cet inclinante qui in nob̾ mirabili mͦ
& uiesfabili oꝑat᷑ & uelle. Ad causã de
qua disserimꝰ ñ ꝑtinere dixeĩ: qͥd ÷ alitid
nicħ dicere. & tam̃ contͣdicere. nͭ forte exis¬
timant ad regna trena facienda dm̃ in-¬
clinare: ad regnũ uͦ cęleste obtinendũ
dm̃ ñ inclinare quoꝵ uoluerit uolunta¬

Expanded text:
tio etiam ipsum initium fidei esse donum Dei? Non enim orando peteretur ab eo, nisi ab ipso tribui crederetur. Hoc donum coelestis gratiae in illam purpurariam descenderat, cui, sicut Scripejus, et intendebat in ea quae a Paulo dicebantur. Sic enim vocabatur ut crederet. Agit adjuvando, vel judicando, ut etiam per eoRegnorum et Paralipomenon scriptura teste probavimus, cum Deus vult fieri, quod non nisi volentibus hominibus oportet fieri, inclinari eorum corda, ut hoc velint, eo scilicet inclinante, qui in nobis mirabili modo et ineffabili operatur et velle, ad causam de qua disserimus, non pertinere dixerunt. Quid est aliud nihil dicere, et tamen contradicere? nisi forte existimant ad regna terrena facienda, Deum inclinare, ad regnum vero coeleste obtinendum, Deum non inclinare, quorum voluerit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ mrultis modis res similes¬
reb apparent: ñ putemꝰ ẽe p̃scͥp¬
tũ ut qđ in aliqͦ loco res aliqͣ ꝑsimilits¬
diuẽ signi ficauerit. hoc eã sẽꝑ signifi¬
care credamꝰ. Nam & uituꝑatione po¬
suit feritũ dñs cũ diceret. cauete a
ferm̃to phariseoꝵ. & in laude cũ dice.¬
ret. simile ẽ. regnũ cȩloꝵ mulieri quȩ
abscondit feritũ uicrib isuris fari¬
ne donec totũ ferm̃taret᷑. Huiꝰ gͥ uarie¬
tatis obseruatio: duas ht̃ formas. Siͨ em̃
aluid atq aliud res queq sig̾cant: ut
aut contͣria. aut tantũmͦ diu̾sa sig̾cent.
Contraria scilicet: cũ alias in bono. ali¬
as in malo. res eadẽ ꝑ similitudinẽ po¬
nit᷑. Sic hoc ẽ. qđ de feriñto supͣdiximꝰ.
Tale .ẽ. etiã qđ leo sigcat xp̃m. ubi dr̃¬
uicit leo de tribu uida: sig̾cat & diabo
tes: in malo aut serpens euã sedux iuas¬
tucia sua. In bono panis. Ego sum pa¬
nis uinus gui de cęlo descendi. in malo

Expanded text:
m multis modis res similes apparent, non putemus esse praescriptum ut quod aliquo loco res aliqua per similitudinem significauerit, hoc eam semper significare credamus. nam et in uituperatione posuit fermentum dominus, cum diceret: cauete a fermento Pharisaeorum, et in laude, cum diceret simile esse regnum caelorum mulieri, quae abscondit fermentum in tribus mensuris farinae, donec totum fermentaretur. huius igitur uarietatis obseruatio duas habet formas; sic enim aliud atque aliud res quaeque significant, ut aut contraria aut tantummodo diuersa significent. contraria scilicet, cum alias in bono, alias in malo res eadem per similitudinem ponitur» sicut hoc est quod de fermento supra diximus. tale est etiam, quod leo aigicit leo de tribu Juda . Significat et diaboltes . In malo autem: Serpens Evam seduxit astutia sua . In bono, panis: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . In malo,
Abbreviated transcription (Latin):
bis me leticia cũ uultu tuo. Illa leticia
nichil ampliꝰ requiret: qr nec erit qđ am¬
pliꝰ requirat̃. Ostendet᷑ eñ ĩ nob pat̃ & fuffi¬
ciet nob. Qđ bene intellexerat philippꝰ:
ut diceret dñe ostende nob patrẽ. & suffi¬
cit nob s ñdũ intellexerat eo quoq mͦ
id ipsum se potuisse dicere: dñe ostende
nob te. & sufficit nob̾. Ut enĩ hoc intel¬
ligeret: responsumẽ. ei a dño. Tanto tẽ¬
pore uobcũ sum. & ñ cognouistime:
Philippe: qui uidet me. uidet & patrẽ.
S qr uolebat eum ex fide inuere. anteꝗͣ
illuo posset uidere: secutꝰ ÷ & ait. Noncre¬
dis qr ego in patre. & pat̾ in me: Quã dro
em̃ simus in corꝑe: ꝑegrinam adño. ꝑ fidẽ

Expanded text:
bis me laetitia cum vultu tuo . Illa laetitia nihil amplius requiretur; quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis. Quod bene intellexerat Philippus, ut diceret Domino, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: sed nondum intellexerat, eo quoque modo idipsum se potuisse dicere, Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum ei a Domino est, Tanto tempore uobiscum sum, et non cognouistis me? Philippe, qui uidet me, uidet et patrem. sed quia uolebat eum ex fide uiuere, antequam illud posset uidere, secutus est et ait: non credis, quia ego in patre et pater in me? quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ forma serui: quã intuentes
hoc solia eẽ. xp̃m putabant qđ uidebãt.
Inde ÷ ⁊ illud qđ ait. Si diligeretis me.
gauderetis qm eo ad patrẽ: quia pater
ad patre: quia dumme ita uidetis esti

Expanded text:
tes hoc solum esse Christum putabant quod uidebant. inde est et illud quod ait: si diligeretis me, gauderetis, quoniam eo ad patrem, quia pater ad patrem; quia, dum me ita uidetis et
Abbreviated transcription (Latin):
tii ẽ. tanꝗͣ solus omĩno sufficiat. Cũ ue¬
nerit ille sp̃s ueritatis. docebit uos om¬
nem ueritate. Il unqͥd gͦ hinc seꝑatur.
tanꝗͣ ipse ñ doceat omne uentate. Aut
it docere filiꝰ: Dicant gͦ si placet maiorẽ
ẽẽ. filio sp̃m sc̃m: que minorẽ illo solent
dicere. An quia ñ dictũ ẽ. ipse solusaut
nemo nͥ ipse uos docebit omnẽ ueritatẽ.
idõ ꝑmittunt ut cũ illo docere credat᷑
sciendis his que st̃ dĩ. ubi ait. Sic & q̃
st̃ di uemio scit nͥ sp̃s diꝯut iã isti ꝑu̾¬
ut diceret qr hec locutꝰ sum uob tristi¬
cia cor urm impleu̾it. S ed ego uerita¬
tẽ dico. expedit uob ut ego uadam:¬
Nam sin abierd: aduocatꝰ ñ ueniet ad
uos. Hoc aut dix ñ ꝓpt̃ inequalitatem
p̃sentia filii hominis apud eos. quo mi¬
nus ueniret ille qui minor ñ eẽt: qr n
mam serui accipiens. Qđ utile crede¬

Expanded text:
cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritatem. numquid ergo hinc separatur, tamquam ipse non doceat omnem ueritatem ? aut it docere filius? dicant ergo, si placet, maiorem esse filio spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. an quia non dictum est: "ipse solus" aut: "nemo nisi ipse uos docebit omnem ueritatem", ideo permittunt, ut cum illo docere credatursciendis his quae sunt dei, ubi ait: sic et quae sunt dei nemo scit nisi spiritus dei, ut iam isti perueut diceret: quia haec locutus sum uobis, tristitia cor uestrum impleuit. sed ego ueritatem dico: expedit uobis, ut ego eamon abiero, aduocatus non ueniet ad uos. hoc autem dixit non propter inaequalitatem praesentia Filii hominis apud eos, quominus veniret ille qui minor non esset, quia mam servi accipiens, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
similes ei erimꝰ: qm uidebimꝰ eũ sicuti
ẽ. Qđ enimdix fantulo suo moysi ego
sum qui sum. & dices ita filuis isrł. qui est
misit me ad uos: hoc contẽplabim cũui¬
uenus in gt̃num. Ita quippeait. Hȩc est¬
aut uita et̾na: ut cognoseant te solum
fiet: cum uenerit dĩs & illuminauerit
occulta tenebrarum: Cũ tenebre mortali¬
tatis huiꝰ corruptionisq transierint: tunc
erit mane ñnr̃de quo inpsalmo dicitur.
Mane astabo tibi: & contẽplabor. De hac
contẽplatione incelligo dictũ. cũ tradidit
regnũ dõ patri.Idest cũ ꝑduxerit iustos.
quib nunc ex fide uiuentib regnat me¬
diator dĩ & homunum homo xp̃s iłis. ad
cõcẽplationẽ di & patris. S i desipio:¬
corrigat me qui meliꝰ sapit. Michi aliud
inuidct᷑. Neq enĩ querimꝰ aliud. cũ ad
illiꝰ ꝯtẽplationẽ ꝑuenerimꝰ: quȩ nc̃ ñ ẽ.¬

Expanded text:
 sicuti est. quod enim dixit famulo suo Moysi: ego sum qui sum; et dices itaque filiis Israhel: qui est, misit me ad uos: hoc contemplabimur, cum uiuemus in aeternum. ita quippe ait: haec est uita aeterna, ut cognoscant te unum fiet, cum uenerit dominus et inluminauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac contemplatione intellego dictum: cum tradiderit regnum deo et patri, id est cum perduxerit iustos, quibus nunc ex fide uiuentibus regnat mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ad contemplationem dei et patris. si desipio,corrigat me qui melius sapit; mihi aliud non uidetur. neque enim quaeremus aliud, cum ad illius contemplationem peruenerimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ & uiture. id ÷ ut necessaria ñ sit dis¬
peniatio similitudinũ ꝑ angłicos pͥnci-¬
patꝰ. & potestates. & uirtutes. Ex quarii
ꝑsona: ñ inconnenient̃ incelligit᷑ dicim
cantico canticoꝵ ao sponsam. S imili¬
tudines auri faciemꝰ tͥ cũ distinction¬
b argenti: quoadhusq rex inrecubitu

Expanded text:
ut jam necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelos, et principatus, et potestates, et virtutes: ex quarum persona non inconvenienter intelligitur dici in Canticis canticorum ad sponsam: « Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti quoad usque rex in accubitu
Abbreviated transcription (Latin):
& carnẽ ñ ht̃ sic̃ me uidetis hab̾e. possidet
regirũ dĩ: caro auc̃ cũ scđm corruptionẽ
intelligit᷑. ñ possidebit. Hoc eñĩ expontũ ẽ
cũ diceret᷑. caro & sanguis regnũ d̃i ñ pos¬
sidebunt: in eo qđ ꝯtinuo additii ẽ. neq
corruptio incorruptionẽ possidebit. sic̃

Expanded text:
 sicut me videtis habere, possidebit regnum Dei; caro autem cum secundum corruptionem intelligitur, non possidebit. Hoc enim expositum est cum diceretur, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, in eo quod continuo additum est, neque corruptio incorruptionem possidebit; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
s int obsecrationes. mrationes. postulationes.
grarii actiones. quas ad timotheuim dic̃ apłs.
Ex eodẽ lib̾ at paulinum. Icc xii.¬
lla plane difficillime discernunt: ubi adt¬
motheũ scribens ait. Obsecro itaq pͥmi aim
omium fieri obsetrationes. orationes: int¬
depcatione. Multi nri hoc idẽ putant: &
hoc cotidiano usu iam onimo p̃ualuit. Qui
aut̃ distinctiꝰ latine locuti st̃. p̃cationib
utebant᷑ in obtandis bonis: Nep̃cationib
uͦ indeuitandis mał: p̃cari enĩ dicebant ẽẽ:
p̃cando bona optarẽ. In p̃cari mala. qđ uul¬
go iamdicit᷑ maledicere. Depcari aut. ma¬
la p̃cande depellere. S: usicatũ iã loquen¬
di modũ potiꝰ sequam. & siue pcationes site¬
depcationes inueneriuiꝰ. quas greci deesis
uocant. ñ putemꝰ ee. emendandum. Item¬
inter cetera:
Ulta hinc dicipossunt. que iꝓban¬
da ñ sint. Sed eligo inhist̾ibis hoc
intelligere. qđ om̃ĩs uł pene omĩs freqntat
ȩccłã ut p̃cationes accipiamꝰ dictas qͥs faci¬

Expanded text:
sint obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones quas ad Timotheum Apostolus; ex eodem libro ad Paulinum. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait: Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, intdeprecationem multi nostri hoc idem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius Latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse precando bona optare, inprecari mala, quod uulgo iam dicitur maledicere. deprecari autem mala precando depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius sequamur et, siue precationesdeprecationes inuenerimus, quas Graeci derjaeis uocant, non putemus esse emendandum. INTER CETERA. Multa hinc dici possunt, quae improbanda non sint. sed eligo in his uerbis hoc intellegere quod omnis uel paene omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas faci
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dedit ei ⁊ uidiciũ facere: qr filiꝰ homĩs.
÷ Hic ostendit qđ uica carnie ueniet iudica¬
unde agimꝰ. nolut inquit mirari hoc. qc
ueiet hora inqua om̃s. qui in monuñ¬
tis suut audient uocẽ eiꝰ: ⁊ꝓcedent: qui

Expanded text:
dedit ei iudicium facere, quia filius hominis est. Hic ostendit, quod in ea carne ueniet iudicaunde agimus: Nolite, inquit, mirari hoc, quia ueniet hora, in qua omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
seundo. De qua morte: ait apłs paulꝰ.
Ergo om̃s mortui st̃. ⁊ ꝓ omibꝰ mortuus
÷unꝰ: ut & qui uiuunt iam ñ sibi uiuanł.
s ei qui ꝓ ipsis mortuus ÷ & resdrrec̃. Om̃s
itaq mortui st̃ in peccatis. nemine ꝓrsꝰ
excepto: siue originalib sine etiã uolun¬
tate additis. uł ignorando. uł sciendo
nec faciendo qđ̃ iustũ ÷. Et ꝓ om̃ibꝰ mor¬
tius uinis mortuus: unꝰ ⁊id ÷ nullũ
habens omĩno peccatũ: Ut qui ꝑ remissio

Expanded text:
seundo. De qua morte ait apostolus Paulus: seundo. De qua morte ait apostolus Paulus: Ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, q
Abbreviated transcription (Latin):
uoce filii dr̾ce qui audierint uiuent.
Sic̃ eñĩ pat̾ habit uitã insemeripso. sic
dedit & filio hab̾e uitã insemet ipso. Non¬
dum de scđa resurrectione id÷ corpoꝵ loqͥ-¬
tur: que in fine futuraẽ s de pͥma quę
nc ÷. Hanc quippe ut distingueret: ait.
Uenit. hora: nnc̃ ÷. Non aut̃ ista corpoꝵ:
s auimarũ ÷. habent erũ & aĩẽ mortem
suam in inpietate
atq pecca¬
mortẽ mor¬
tui sunt. de qͥbꝰ
idẽ dñsait.
Sine mortuos sepelire mortuos suos. Ut sci¬
licet in aĩa mortui. in corpore mortuos sepe¬
lirent. Pxopt̾ gͦ istos impietare ⁊ iniquita¬
te in aiã mortuos: uenit inquit hora &
nc̃ ÷ quando mortui audient uocẽ filii
dĩ ̃ & qui audierint uiuent. Qui audie¬
rint dix̃: qui obedierint᷑. qui credidint᷑:¬
& usq in finẽ ꝑseuerauerint. Nec fecit
hic ullã differentiã bonoꝵ cemalaꝵ omĩ¬
b enim bonũ ẽ audue uocẽ eiꝰ. & uiuere
ad uicã pietatis. ex impiecatis. morte tͣn¬

Expanded text:
qui audierint uiuent. Sicut enim Pater habet uitam in semet ipso, sic dedit et Filio habere uitam in semet ipso. Nondum de secunda resurrectione, id est corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. Hanc quippe ut distingueret, ait: Venit hora, et nunc est. Non autem ista corporum, sed animarum est. Habent enim et animae mortem suam in inpietate adque peccamortem mortui sunt, de quibus idem Dominus ait: Sine mortuos sepelire mortuos suos; ut scilicet in anima mortui in corpore mortuos sepelirent. Propter istos ergo inpietate et iniquitate in anima mortuos: Venit, inquit, hora, et nunc est, quando mortui audient uocem filii Dei; et qui audierint, uiuent. Qui audierint dixit qui oboedierint, qui crediderint et usque in finem perseuerauerint\\ Nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum. Omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex inpietatis morte tran
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ resurrex̃ ꝓp̾ter iustificationẽ nraam. t
credentes ui eũ qui iustificant impium ex
impietate iustificati tanꝗͣ ex morte uiui¬
fitati. ad pͥmã resurrectionẽ quȩ nc̃ẽ. ꝑti¬
nere possemꝰ. Aohanc enĩ pͥmã ñ ꝑtinent᷑
nisi qui beati erunt in aet̾nũ: ad scdam uͦ
de qua mox locutueꝰ ⁊de beatos ꝑtinere
docebit ⁊ miser Ia ⁊ ao

Expanded text:
et resurrexit propter iustificationem nostram, ut credentes in eum qui iustificat impium ex impietate iustificati tamquam ex morte uiuificati ad primam resurrectionem, quae nunc est, pertinere possemus. ad hanc enim primam non pertinent nisi qui beati erunt in aeternum; ad secundam uero, de qua mox locuturus est, et beatos pertinere docebit et misero
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pꝰ scdam quę corpoꝵ futura ẽ. resurrec¬
tionẽ p̃cipitabunt᷑: qui in pͥma quȩ aia¬
rum ẽ. ñ resurgunt. Ueniet em̃ hora ubi
in monunĩtis sunt audient uocẽ eiꝰ & ꝓ
cedent. Non dix quẽ ammodum in pͥma :
& qui audierint uuent: ñ enĩ om̃s ui¬
uent. eauita scilicet: quȩ qm̃beata ẽ. sola
uita dicenda ẽ. Ilani utiq ñ siue qualicq
tuta possent audire: ⁊ de monum̃tis re¬
surgente carne. ꝓced̾e. Quaie aut̃ ñ om̃s
erunt: qr in pͥma quȩ nc̃ ÷ animarũ re¬
surrectione ñ reuixerunt Aut in eo qđ
reuixer̃. nomini finẽ usq manser̃. Sic̃ gͦ
duę sunt regenerationes de quibꝰ iã suprã
locutꝰ sum una scđm fidẽ. quȩ nc fic ꝑbap¬
tismũ. alia scđm carnẽ. quȩ fiet in eiꝰ incor

Expanded text:
t secundam quae corporum futura est resurrectionem praecipitabuntur qui in prima, quae animarum est, non resurgunt. ueniet enim hora - uin monumentis sunt, audient uocem eius et procedent. non dixit, quemadmodum in prima: "et qui audierint uiuent"; non enim omnes uiuent, ea uita scilicet, quae quoniam beata est, sola uita dicenda est. nam utique non sine qualicumque uita possent audire et de monumentis resurgente carne procedere.. quare autem non omnes erunt, quia in prima, quae nunc est, animarum resurrectione non reuixerunt aut in eo, quod reuixerant, non in finem usque manserunt. Sicut ergo duae sunt regenerationes, de quibus iam supra locutus sum, una secundum fidem, quae nunc fit per baptismum; alia secundum carne