comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Comturis. anxiis letitia reddita sollicitis securitas at tributa. Tunc
omente die debita numinib afiliis tuis tura reddantur. ꝑquȩ &
ifiliis ꝑseueres in columis & tibi filii condonentur Audiens hȩc
tanquillinus dixit. Ill ustrissime iurorum examinis ur̃i librams
uditis erga me & filios meos equa lance pensare: agnoscere potitis
uedusse cognoscor ut non solum tu illos ab errore ñ tolleres: sea illi te
insuis errorib in retirent. Tranquillinus dixit. ꝑgłam ur̃am nom̃
tactus diait. Tu dic quȩ oꝑa erroris nom̃ accipiant Tranquillinus
dixit. P riinꝰ error est uiam uitȩ relinquere . & ꝑ uiã mortis gratant̃
incedere. Prectus dixit & quȩ est uia mortis: Tranquillinus ait.
en tibi uia mortis esse: mortius hominib deitatis nom̃ imponere
xfiguras eorũ ꝑligna & lapides ad orare P refectus dixit. Ergo non
sunt di. quos colimus: Tranquillinus dixit. Intantũ non t̃ du. ut

Expanded text:
llata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tuit: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestrPraefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut
Abbreviated transcription (Latin):
assertionem. Nã ab origine mundi cũ agricolis & past arib: ouiĩ do
habuit racionẽ & iuxta finẽ mundi: non elegit gramaticos &ori¬
tores si piscatores & simplices & ipsis tradidit notitiam suam cir
pratius dixit Cur ergo me dicis prius dehe re cognaescere quis sit
ectoa meus quẽ nisi cognouerĩ salut ẽ inuenire ñ possum dõ
selustianus dixit. Quia multos deos & inultas deas coliusti ni
hos acorde tuo exelueris & i magines eoꝵ exeluseris a corde tuo ae¬
ognoueris unũ & uerũ dm̃: uita & salutem inuenire ñ potens
ac ue nenit aspicit prius ne sordes aliquȩ intus lateant & n cas
ar ab eis Sẽs selastianus diait. Na nobis pocestate utomia as

Expanded text:
onem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagenpotero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
Si transeuntes ddlores anima hominis ñ suffert. quid de illis actura ẽ qub¬
euis inpictura: tantũ distat int̃ dolores quos nunc patitur coranle
los quos anima passura ẽ si ignara creatoris sui p̃sentis iutȩ implel
munus Age ergo nobiscũ prnis de illis laborib atq dolorib & esto de illa
geua sollieitus qͣue habae ignem semꝑ ardentim & ũ mẽ seꝑ edeutem
Erigo rusticos & simplicissimos hominies ñ uidemus esse xp̃ianos. ut int̃ ni¬

Expanded text:
Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribet picturam ejus, tantum distat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum prius de doloribus illis, et esto de illa poena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ego sed credendo inueni creatorẽ meum & qui eiã padiaos
erigo apud animũ meũ ipsum me creasse qui me renouarele¬
natus est & sicut dedit restaurationẽ corpori: ita quoq ani
post istã dare ꝓmisit. si tom̃ ñ dubins nec timidus hominũ fan
As fecit inuenire c̃seruem P refectus dixit. Ignoras trani¬
line quanta in uictissimorũ principũ erga xpianos iradese¬
Tranquillinus dixit. Stuituis timor est: quod plus tinet huma
mus & uano furore nos cȩperint suis mornib: attrectare past
nobis de animo tollere hoc quod nos honunes sumꝰ racicnabils

Expanded text:
ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico em. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terrDeus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeis. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humanantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabile
Abbreviated transcription (Latin):
uore. om̃i sc̃ĩ p̃gandio laerimas effundebant & rogabanꝰ
incolumes reddite ut qunsi puerulus renouatus pedib pis
in fontẽ descender& clamans & dicens Tu es s unus & ueris
quẽ nuser iste mundus ignorat. Hoc itaq ordine suo baptiu
cebant dies ar noctes inymins & canticis & quaia tideles milittii a¬
iabant animos suos ad dimicandũ ꝓ api nomine martyrio ied¬

Expanded text:
i prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizacebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi
Abbreviated transcription (Latin):
exultat romanunperded quod peius ẽ đs qui hoc prestat ñ eos¬
nosertur. & ercaturȩ eius ad scribitur. quicquid acreatore praꝰ¬
t̃rarum uisitat ut semina suscepta parturiant. & geni ne
sobolis grana inculmo restituat. atq uniũsis salutis nr̃e utili
seruum suũ quispiam clientib suis tribuat quod rogat᷑ infi¬
nita stultitia est si neglectus ille qui prestitit: seruus perquẽ
prestiterit honoretur. Et ut aliquã huĩ dicti cõparationem
colitis: xp̃m quẽ iudei crucifixerunt ñ colitis Tranquillinus
respondit. Recte hȩc inquireres si credere destinares Inere¬

Expanded text:
rium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitur, quidquid a Creatore praeviscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utiservum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui praestitit, servus per quem praestiterit honoretur. Et ut aliquam hujus dicti comparationemcolitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinares. Incre
Abbreviated transcription (Latin):
nbunũ hominẽ faciunt quomodo aurũ & gẽma ununs
tuos ut anulũ de sordib eriperent: & nulla racione eũ eru¬
ere potuer̃t Mlisit & ꝓphetas suos ds̃ de celoloquens ad eosi
ut humanũ genꝰ a sordib huius mundi eriperent. & nulla
a seruili indut̃ indum̃to descendisti incloaca & manꝰ tuas
tas diuinitatis suȩ splendore non tam̃ superna relinquens
& indiut se seruuiłi nr̃i corporis indumento & incloacam
huius mundi descendens de celo: misit manus suas in sordib
nislonũ nir̃arũ & passionẽ que meritis nr̃is debebatur inseapso
suscipiens głe nos suorum reddidit digitorum:. Nam qui miseri
nib: nt ille tuus anulus restituti blumquid serui qui tex

Expanded text:
ma unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas tas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incrinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enim plenũ gaudiũ nem̃. q
amplius ñ ẽ. frui trinitate dͥo
hoc aliquando ita loquit᷑ a
ad beatitudinẽ nram. et ich̃
lus fufficit. quia seꝑari apatios
et filio ñ potest. Sicut por
sufficit solus. quia separati ap¬
tre et spu sc̃o ñ potest. Quidi
nim sibi uult quod ait. siditi¬
gitis me man̾clata mea seruit
et ego rogabo patrẽ et aliũ p¬
raclitũ dabit uobis. ut uoba
enim homo. ñ ꝑcipit que linl
sp̃c diꝰ. Sed adhuc udetip¬
test iđo dictum. et ego rogil
patrem et aliũ paraclitũ cos
uob̾. quasi ñ sufficiat solia sl¬
us. Ilo autem loco itade
dictum ẽ. tanquã solus omine
sufficiat. Cum uenerit ille ss
ueritatis. docebit uos omem
ritatem. Numquid etgos

Expanded text:
t enim plenum gaudium nostrum, quo amplius non est, frui Trinitate Deo, ad hoc aliquando ita loquimur dad beatitudinem nostram; et ideo solus sufficit, quia separari a patre ac filio non potest, sicut et pater sufficit solus, quia separari a patre et spiritu sancto non potest. quid enim sibi uult quod ait: si diligitis m e, mandata mea seruate. et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobiautem homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed adhuc uideri potest ideo dictum: et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ebastianus uir xp̃ianissimus mediolanensium partium
eum c̃spestui sẽꝑ adstare iuberent: Erat enim uir tocius
prudentiȩ insermone uera xiniudicio iustus: inconsilio pra¬
udus: in cõmisso fidelis: in int̾uentu strenud in bonitate
onspiouus: inuniuersa morum honestate p̃clarus Hunc milites acse
uerem uenerabantur. hunc uniuersi qui p̃erant palatio. toto uenę¬
tabantur affec tu E rat enim uerus dĩ cultor & necesse erat. utquẽ
xibebat officium sed agebat quatinus hoc sacrilegis regib esset oc¬
cultum: non passionis timore ꝑt̾ritus. nec patrimonii sui amore
onstrictus: sed ad hoc tantum sub clamide terreni imperii. xp̃i mi¬
item tegebat ab sconditum: ut xp̃ianorum animos. quos int̾ torm̃ta
udebat deticere. cenfortaret: &. xp̃o redderet animas. quas diabolus
onabatur auferre .Deniq post quam multas martyrum mentesa
tanore passionis eripuit. & ad coronam ꝑpetuȩ glȩ ineitauit: spse¬

Expanded text:
ebastianus vir christianissimus Mediolanensium partibuseum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir tustus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem ie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dati acsinceritate induti alacres ꝑgamus ad xp̃m. Hec &his simia
psequente policarpo : uniusi gauisi st̃ & unusquisq: nom̃ suum
ubi ista agebantur . & dicit nicostrato Vehem̃ter p̃fectura com¬
erinbant sue uduerit dom̃ mancipare eustodie restondit

Expanded text:
dati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia dati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura comretinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
adtantã głam ꝑuenistis ut etiam ad pasronem aqua dolent̃
alios re uceare uoluistis ad ipsam desideretis currere: hoc it
lum fi delium animos apposito pretatis reuocabat sed &iu po¬
lentes axp̃o discedere lapidib obruebat. Hlunc nobis ipse dis us
prius gratulabatur: insuis post modũ passionib lecabatur
Ipse quiꝰ tunc in apło suo uirtutẽ istam exercuit: ipse nunc de
ipso inferorũ conelaui ex ipsis draconũ faucib aruimarum
ur̃arum captiuitatẽ eripuit & uobis nunc atenebris ddlucĩ
re meantib et̃nȩ uitȩ ianuas patefecit. Quia ergo om̃s demo¬
nes qui st̃ filii tenebrarum contristantur nunc: & om̃s s̃i
angeli qui sunt filii luminis gratulantur. accedat unus qͥsq
te ieiunio: festiuum baptis matis sacramentum oportunum
tẽpus inuemiat lustum ẽ enim ut lux amortali mundo ab¬
se edens ad nr̃as mentes in miortales acceclat: ut qui inisto
seculo inluto tenebrarum sumus aqua sc̃ificationis abluti & mĩ¬

Expanded text:
ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle lum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat: hunc nobis ipse Dominusprius gratulabatur, in suis postmodum persecutionibus laetabatur. Ipse ergo qui tunc in apostolo suo virtutem istam exercuit, ipse et nunc de ipso inferorum conclavi, et ex ipsis draconum faucibus animarum vestrarum captivitatem eripuit, et vobis nunc a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, contristantur, unde et omnes sancti angeli, qui sunt filii lucis, gratulantur; accedat unusquisquete jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mun
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o regnaturos confidimus ẽ ongratulemtr anctorie hostium
conculcata eorum ceruice congaudeamus martyru puante ru
dutis et celi factos consules gloriemur. Endies in quo se uinceto
more marty rii & iã nr̃os suscitemus affectus ut illũ qui de nĩa
captiuitate uoluit uictoriã capere: pugnando fortit capiañ
& quasi agrani somno exꝑgefacti aperiamus oculos animarũ
nt uidentes foueas quas in nr̃a ꝑnitie inimicus aptauęruat.
nos quidẽ auxiliante dõ euadamus. & ipso diabolo qui foueaet¬
effoderat incidente: nos cũ piheta dicamus Foderunc antefa

Expanded text:
 regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, conculcata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere more martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum sate
Abbreviated transcription (Latin):
candidis iuuenis apparuit uixta ẽum. dans ei pacẽ & dicens. tusenu
mecum eris. hlec autẽ gerebantur intradomum primiscrinii nomi¬
ne nicostrati apud quem custodiebantur marcellianus & marcus
Qui nicostratiis habebat uxorem nomine toe. hȩc autẽ ante sexanns
egritudinis nimietate facta erat muta. P rudentiã tam̃ audiendi
anus dixerat. & tantum lum̃ circa eum uidisset. cũq. om̃s tremest¬
ti miraculo stupore terrerentur : in nuebat manu om̃ib ut quast
expbrandi essent. qui tã euidenti assertioni non crederent. Et genb
silentu ꝑcunctatus: didicit sersnonis copiam nimiaui infirmitats
ablatam. Tunc beatiis sebastianus dixit. Si ego uerus xp̃i seruus sũ
&siuera sunt omia quȩ ex ore meo hec mulier audiuit & credidit
iubeat dñs m̃s iħc xp̃c ad eam redire labrorum officium. & aperiat

Expanded text:
clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta, prudentiam tamen audiendi anus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infirmitatis ablatam. Tunc B. Sebastianus dixit: Si ego verus Christi servus sum, et si vera sunt omnia quae ex ore meo haec mulier audivit et credidit, jubeat D
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s dese p̃sumentes irrisit: & ita nullũ om̃no certum reddidit. urẽ¬
nib probetur tuisse mentita: atq u̾tinam solius mendacu culpȩ eset
obnonia: et ꝑ om̃ia crimina currere suos non cogeret amatores: Ipla
edacitatem glutõnib ⁊psa ebrietatem ingerit temulentis: ipsa nautra¬
gium pudoris. ad ulteris: ipsa execrabilem tradit peruei sitatem in cd
ipsa ad monet furem ut rapiat : iracundum ut seiuat: mendicens
fallat: Ipsa inter coniuges diuortia seminat: int̾ amicos discoraias. a

Expanded text:
cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut ocunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter
Abbreviated transcription (Latin):
nis pondere fatigari : in medio eorum se obiciens. dixit :o fortissimi milta
xp̃i. o instruotissimi diuini glii bellatores ꝑ nimiã uirtutẽ animi fora
uenistis ad palmã & nunc per misera blandim̃ta coronam de ponitit
ferroNolite uictoriarum ur̃arum insignia. ꝑ mulierum blandim̃ta abi¬
cere subiectas pedib ur̃is hostis insani ceruices. ad uictricia & rediuis
iterum bella laxare cuiis quãiuis seua contra uos extiterit & ꝑqua¬
lorum: Isti quos plorantes aspicitis. gauderent utiq si possent scirr
que uos scitis: Sciunt enim quod ista uita sit sola:duȩsi finem accept
frulla uitalis animȩ corpore deficiente. portio. ualeat remanel Sed sisciren
esse alt̾am uitã agnaram mortis. trititiȩ nesciam. in qua in mortalitas
exultatione ꝑ man&: et penitus finiri non nouit: Ista uita fugitiua
ẽ & tam infidelis ut nec amatorib suus. fidem purã seruanerit: Abori¬
gine enim mundi. inse credentes fefellit: om̃s se ex pectantes decepit

Expanded text:
it: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et perlorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiaco. maxi miano & aquilino c̃sulib fac̾ta ẽ ꝑsequtio talis. ut̃ nuł
uieos circa nimphea quoq erant positi c̃pulsores. qui nec man¬
di copiam darent. aut haurientib aquam ipsã facultatem tri¬
erent. nisi qui idolis delibassent. Tunc scĩ gau ep̃i consilio habito
ũsos it̾a fouebat ut nullus om̃ino sacrificando necessitati suc cum¬
bera. Uerũ quia tanta uis ꝑsequtionis extiterat ut opinio xp̃i
amtaris eius celari non possit meruit ex sacro rescripto chroma¬
tius ut medendi grã in campano litore moraretur. in quo erat
lati cespitis dominus. tribuitq copiã om̃i xp̃iano ire uolenti cũ
u& eũ chromatio. qui tantum populum susceperat xparurna uib¬

Expanded text:
tiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullutiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nulluvicos, circa nymphea quoque erant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito,versos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum iret cum Chromatio, qui tantum populum susceperat Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gendas actiones anglicas cũ unus esse cepero exeorum numero qui&
nam uitã accipiunt. & efficiunturca dici sc̃itatis. Tunc amplerit᷑
est cumbeatus selastianus: Quẽ cum bapti tasset sc̃s policarpꝰ ⁊pse plt̃
susceptionis enis factus ẽ. Igitur dũ panci ad modũ transissent dies
baptismatis nouitatẽ. & cũ eo ex familia eius ꝓmiscui sexus mille
quadringente anime. quos om̃s prius manu missionis gr̃a aseriutu¬
tis nodo exsoluit .&. donis optimis instruxit. dicens hoc qđ isti qui
din incipiunt habere patrem serui hominis non debent. E rataut̃¬
papa ronie nomine gaus. uir magne prudentie magneq sc̃ĩtatis
imperantib tunc carino diocletiano .& max inuano. Diocleciañ¬
enta xp̃ianos esse ceperat. Hic carinus habebat aliquos amicos quos
hiuꝰ tituli ꝑfessio decorabat. Igit᷑ occiso carino inciuitate mogun¬

Expanded text:
gendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui gendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debent epapa urbis Romae nomine Caius, vir magnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletiancirca Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Magun
Abbreviated transcription (Latin):
frosequta ẽ int̾rogatio sacerdotis uitrum abreneiarae om̃ib peccatis
ñ baptitatus ut omñul: quib: sum irat inaulgeã om̃ib debitorib meis
enregrapha restituam. si cui aliquid uiolent̃ abstuli integrĩ red
uuã & maritis tradã & ab om̃i nexu seruili abstrabã priuatot prbl¬
ro actuum meorum nodos ex soluam . &. ita denium renunciata¬
cises policarpus prbt Beatiorẽ te celestis unda perfundet eu
ea quȩ arbitrio tuo dicis te esse facturũ tota festinatione cõpleueris. Nam
& quadragesime tẽpus ideo bapti tandis iniungit᷑: ut tot dieb: ipsi discir
reñciaturos se om̃tb artib inimici .& mundi cõmertias huqui uens¬
si me uolt̃ effici xp̃ioni. Tunc tiburtius uiuenis sapientissimus diei
Pater si tibi prenunciandis negotis tẽpus flagitas: ego qui adhuc sie¬
turꝰ eram negotia soli susceptionis uoluntati renuncio & qui futurui
erã ad uocatiis ad agendas causas tnortaliũ. suscipiam xpranitatẽ ada¬

Expanded text:
Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; nibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum redet maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturos se esse omnibus artibus inimici et mundi commeri volunt Christiani. 62. Tunc Tiburtius juvenis sapientissimus dixit: Pater, si tibi pro renuntiandis negotiis tempus flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad a
Abbreviated transcription (Latin):
illi contẽplationi corda munden
cur. illa maxime sentencia. bea¬
ti mundicordes. qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt. Et quia hec ẽ uita et̃¬
na : dicit ds in psalmis. Longi¬
tudine dierũ replebo eũ. et os¬
tenclam illi salutare meum.
Siue qͦ audiamꝰ ostende nob fili¬
um. siue audiamus ostende no¬
bis patrẽ. tantun dẽ ualet. qr
neuter sine altero potest osten¬
di. Unũ qͥppe sunt. sicut ait:
ego et pat̾ unũ sumꝰ. Deniq
ꝓpt̃ ipsam inseꝑabilitatem:
sufficient᷑ aliquando nominato
uel pat̾ sol. uel silius solus. ⁊on

Expanded text:
illi contemplationi corda mundenilli contemplationi corda mundentur, illa maxime sententia: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et quia haec est uita aeterna, dicit deus in psalmis: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur uel pa
Abbreviated transcription (Latin):
quis quid sperat: Si autem
quod ñ uidemꝰ speramꝰ ꝑ pa
cientiani expectamꝰ. quo adus¬
q rex in accubitu suo ẽ. Tuno
erit quod scriptũ. ẽ. adinple¬
bis me leticia cũ uultu tuo.
lla leticia nichil amplius reqͥ¬
retur. quia nec erit quid am¬
plius requirat᷑. Ostendetur
enim nobis pater & suffitiet nobis: qͦd
bene intellexerat philippus ut dicer&
dño. Ostende nobis patrem & suffi¬
cit nobis. Sed nondũ incellexerat.
nobis te: & sufficit nobis. Ut enĩ
hoc intelligeret. responsum est
ei a dño. Tanto tempore uob̾cũ
sũ. & non cognouistis me: Phi¬
et patrem:
Sed uolebat eum ex ficde udere. an¬
tequã illud posset uidere: secutꝰ
.ẽ. et ait. Non credis qm̃ ego in
patre. et pater in me: Quandi¬
u enimsumus incorꝑe: peregri¬
nam᷑ a dño. Perfidẽ enĩ ambu¬
lamꝰ. et ñ ꝑ speciem. Contẽplacio
quippe. merces ẽ fidi. Cui mer¬
cedi. ꝑ fidẽ corda mundantur.
sicut scriptum. ẽ. fide mundanᷤ
corda eorum. ꝓbatur autẽ quod

Expanded text:
si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, quoadusque rex in recubitu suo est. Tunc erit quod scriptum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Illa laetitia nihil amplius requiritur, quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis, quod bene intellexerat Philippus ut diceret: Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis: sed nondum intellexerat enobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum est ei a Domino: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Phiet Patrem. Sed quia volebat eum ex fide vivere antequam illud posset videre, secutus est, et ait: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum . Probatur autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
ndo uos deb& inuitare. ubi sunt trilinia anro puro radiantia.
ue exgemmis & margaritis habent zetas instructas: Illic flos pur¬
ureus rosarũ nũꝗ marcesfrit. illic nemorosa floscida ꝑpetua uiridi¬
ate uernant. illic prata recentia ꝑpetiis fluunt riuis. illic croceis
ramina florib redolent. & exalantes campi iocundis ad modum pol¬
nebris nocturnis die oculi ꝑfruiatur. Nulla ibi impediuntur occu¬
uione delicie nulla penitus soliicitudine. numquam securitas con¬

Expanded text:
do invitare domorum ubi sunt triclinia auro puro radiantia, quae ex gemmis et margaritis habent zetas instructas? Illic flos purpureus rosarum numquam marcessit: illic florida nemora perpetua viriditate vernant: illic prata recentia semper melleis fluunt rivis: illic croceis gramina floribus redolent, et halantes campi jucundis admodum otenebris nocturnis die oculi perfruuntur. Nulla illic impediuntur occupatione deliciae, nulla penitus sollicitudine ibi securitas cont
Abbreviated transcription (Latin):
tes ur̃o uos reddamꝰ creatori. Diabolus enim nec dñs ur est noc
ercator. nec pater esse dinoscitur ds autẽ & pat̾ & dñs om̃ium
a conditor esse cõprobatur ł tsihinc derelinquentes adillum
quantomagis ad eum redeundum est qui unicum filium suũ
passioni & morti tradidit ut nos a passionib & amorte ꝑpetues
cũ lacrimis. et flexis genib ceperunt cordis mugitum reddere
& se peccasse & impie egisse penitentię uocib exclamant. Fun¬
debant ergo amaras lacrimas & se xp̃o uelle credere unanimis
uorib resonabant. Tunc beatus sebastianus iub& eos om̃s auin¬
pum presbiterũ ubi erat causa ꝑsecutionis occultꝰ. & narrauit
eiomia quȩ st̃ gesta. Q uib auditis policarpus gras egit đo. & unad
cum eo uenit addomum nicostrati primiserinu & uiders turlias
eredieris iunꝰ. salitans dieos cñ om̃i gaudio ait Beati uos om̃s qu

Expanded text:
tes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec tes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illumet exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a muniversi, et flexis genibus coeperunt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se velle Christo credere, unanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinsanctum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis Polycarpus gratias egit Deo et una cum eo venit ad domum Nicostrati: et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio, ait: Beati vos omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis fuerit reuelatum. Cui sẽs sebastianus dixit. &luta dignita¬
tem tuam & incipe esse magis primiscrimus quã p̃fecti dudi itas
consilium meum. & om̃s quos carcer inclusit. uincula tenent. quo
ergastula conficiunt in unũ redige. Qđ cũ feceris antistitem si¬
cro sc̃ȩ legis adhibebo ut cum om̃ib qui credere uoluerint:
misteriĩ suscipias sacramentum. Si enim diabolus xr̃o scõs eius
adhe respondit dicens. Quo modo iniquis & contamina¬
tis possunt scã cõmitti Sc̃s sebastianus ait. Saluat or m̃
pro peccatorib suam nobis dignatus estexhabeueniã¬
onuersionis tuȩ hoc munus primum situ conferas epo
nius abit ad claudium commentariensem &i. seuinũ¬
llo quitur Crimina diabolica sidiuinis uirte
tigio positos ad cenum conaretur mergere inferorum ac
ut uos quos iã lucratus fuerat inimicus: de eiꝰ captiitate tollen¬

Expanded text:
ligionis fuerit traditum. Cui sanctus Sebastianus dixit: Muta dignitaligionis fuerit traditum. Cui sanctus Sebastianus dixit: Muta dignitatem tuam, et incipe esse Christi magis primiscrinius, quam praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrosanctae legis adhibeam, ut cum omnibus qui credere voluerint mysterii suscipias sacramentum. Si enim diabolus Christo sanctos ejus ad haec respondit, dicens: Quomodo iniquis et criminosis possunt sancta committi? Sanctus Sebastianus ait: Salvator noster pro peccatoribus suam nobis dignatus est exhibereonversionis tuae hoc munus primum si tu conferas Chrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jualloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollen
Abbreviated transcription (Latin):
sam posse regere : seruitia nr̃a ab eius dominatione tollentes altam
cui merito seruiendum sit requiramiis. Quantos enĩ amatores ei
ruina subito grauis oppressit. fragor celi percussit. fulm̃ incendit
naufragia perdederunt. texit cahos. caribdis ebibit. gladius iugula¬
uit. & ista miseri cum dolorib amittentes: uitã illã penitus inue¬
nire non possunt. Ad illã enĩ uitam non ducit tortura sed causa.
Uno deniq eodẽq penarũ genere & in nocentib salus ęt̾na confert᷑.
& pena delinquentib in rogatur. Igitur cũ hec & hissi milia mare¬
ꝓsequeretur. ceperunt oñis qui aderant dõ gratias agere. atq uni¬
p̃tulerant. & quia abagone martyrii ausi fuerant animos reuocare
scõrum. Cumq om̃s qui ad decipiendos scõs uenerant unaninuter¬
crederent xp̃m. nicostratis cum coniuge sua urgebat se dicens
Non capiam hodie cibũ aut potum. nisi misterium mihi xpĩane re¬

Expanded text:
sam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram sam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus irrogatur. prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque unint amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omcrederent Christum: Nicostratus cum conjuge sua urgebat dicens: Non capiam cibum, neque potum, nisi mysterium mihi Christianae re
Abbreviated transcription (Latin):
ctideo tormenta infert. ne spes eius pereat mortẽ minaturut
treat. uitam ꝓmittit ut eripiat securitatẽ pollicet᷑ ut tollat
Hec tota belli calliditas. hoc fraudis consilium a suppliciis corpas eripere¬
& uitus animã sub iugare. Nos ẽtra contendamus hosti ñ cedere. cor¬
pus c̃ tepminere. anime subuenire. Cur enim fortissimi duces mili¬
tib fortissimis t̃ga conuertunt. & in eo bello deficiunt in quo possunt
esse uictores Uel qua racione mori timeant. qui sciunt hanc homi¬
nis esse naturam non penam Cur inquam mori timeant. qui ere¬
dunt istã uitã falsã esse & uerã uitã inuenire ñ posse nisi qui abam¬
peccata imperat: Suadet facinora. ingerit crimina. nihilq aliua
ab amatorib sis exigit nisi ut penitus de ꝑenni uita non cogitent
& regnũ celeste esie desperent. Nune uideamꝰ quib casib fubiac&
quibꝰ ue periculis seruit ancilla. ut cum eã probauerimus nec se ip¬

Expanded text:
et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereat: mortem minatur, ut et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereat: mortem minatur, ut terreat; vitam promittit ut eripiat; securitatem pollicetur, ut tollat. Haec tota belli calliditas, hoc fraudis consilium, a suppliciis eripere corpus et vitiis animam subjugare. Nos e contra contendamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab anipeccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seip
Abbreviated transcription (Latin):
edum. qui int̾ra nullum solatium requisistis. O in cõparabile facti p̃co¬
nium. oimitabile uirtutis exemplum. nonduni uos ad xpm sacri baptis¬
matis unda ꝑduaxit. nondũ ꝑtirocina initia salutaria id est signa milu¬
trepidos optatis ꝓpoccidendis occidi. Cum hȩc audientes om̃s pariterfle¬
tb penitentiã p̃t̃ite ꝑsuasionis ostenderent: marc̾ait Discite paren
atqͥ int᷑ acies tyrannici exercitus hosti ñ cedere dimicare acrius qu¬
dum tenere & ad regem fortit̃ ꝑuenire. Insurgant quantũ uolunt
& seuiant satellites demonum & quib uolunt᷑ penis corpora nr̃a
dilanient. corpus occidere possunt. animã uero ñ possunt uincere
ꝓfidei ueritate pugnantem. Gloriosiores faciunt milites uulnet
ꝓ imperatore suscepta. In hõc enim diabolus tyrannidis furore
nunc seuit inquo puid& ꝑseuerantiȩ ur̃e tropheo se posse torqueri

Expanded text:
m intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisistis. O incomparabile facti praecom intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisistis. O incomparabile facti praeconium! o quam imitabile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa trepidos optatis pro occidendis occidi. 27. Cum haec audientes omnes pariter fletibus poenitentiam praeteritae persuasionis ostenderent, Marcus ait: Discite, parenatque inter acies tyrannici exercitus hosti non cedere, dimicare acrius, gradum tenere, et ad regem fortiter pervenire. Insurgant quantum volunt, et saeviant satellites daemonum, et quibus volunt poenis corpora dilanient nostra; corpus occidere possunt, sed animam vincere non possunt pro fidei pugnantem veritate. Gloriosiores faciunt milites vulnera pro Imperatore suscepta: in hoc enim diabolus tyrannidis suae furore nunc saevit, in quo praevidet perseverantiae vestrae tropaeo se posse torqueri:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam petere ꝓpt̃ hoc quod imperiali & p̃fectorio iussu scõs dĩ
ae grnua eorũ amplexatus rogare cepit ut dignarentur abscedere. dicens
quam beatus essem si pro ur̾a mererer salute c̃stringi Forsitan sangui¬
rus mei effusione ablucrer. ut mortem illam penarum et̃narit̃ euadẽ
eadllam uitã ꝑtiugerem quã nobis ds̃ ꝑos domini mer sebastiani mani
sesare dignatus est᷑. Cumq rogar& marcellianũ & marcũ ut abscede¬
centr aierunt illi. Si tu fidei gloriam quam nuniquã habueras cog¬
nib ad se uenientib meliora exib& quã rogatur. Si enĩ cũ essetisan
aimagisterio eius sũpsit ex ordium & om̃ia que eruditio annosa uix c̃¬
fert: inspatio unius horȩ c̃cepistis. Hulla uos memoria parentum
impedit credere. nulluis tenere etatis infilios ur̃os reuocat nutritꝰ
affectus. Contẽpnitis subito quod seꝑ amastis & queritis quod nũꝗ

Expanded text:
tiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei tiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei  genua eorum amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiani mo ad neophytos. 26. Cumque rogaret Marcellianum et Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras acnibus venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis a magisterio sumpsit exordium, et omnia quae eruditio annosa vix confert, spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uocem beati sebastian. exclamauit mulier uoce magna dicens
Beatus estu: x benedictiis sermo oris tui. & beati qui credunt ꝑte
xpm̃ filiũ dĩ uui. Ego enim iudioculis meis angłm adte uenient̃
de celo & libros ante oculos tuos tenentem ex quorũ lectione: im¬
uersa sermonis tii oratio decucurrit. Beati qui in om̃ib que loqutꝰ
es eredunt .&. maledicti qui dubitauerint tinunto uerbo ex his
om̃ib que audierunt. quoniã sicut iurora suꝑueniens uniũsas
tenebras noctis excludit .x. omiũ oculis quod nox ceca negauerat red¬
dit: ita lu& sermonũ tuorum omnẽ caliginẽ omnẽq ignorantie mȩe
cecitatem extersit. & oculis recte credentium serenũ post tenebras
diem reddidit. A me autem non solum incredulitatis cenebras ex¬
tersit uerum &iam sermonis ostium quod ꝑsex annos clausum erat
patefecit Uidens autem nicostratustir eius quod ess& tanta uirt̃
xp̃i insua uxore celebrata: cepit peđib eius ad uolui & indulgen¬

Expanded text:
m S. Sebastiani, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae caecitatem extersit, et oculis recte credentium serenum post noctis tenebras diem reddidit: a me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum erat, patefecit. 25. Videns autem Nicostratus, vir ejus, quod esset tanta virtus Christi in sua uxore celebrata, coepit pedibus ejus advolvi, et indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
inssimȩ inemoriȩ. & ingenii singularis. omiumq liberalium peritia lit¬
arum imbuti: quȩ ista repentẽ insania ur̃a uoluntate progenita mor¬
s uos fecit amatores : Numquam ista uiuentib placuit: numquam
orituris suum amorem induxit: ad quoscumq autem ꝑuenire po-¬
nt. uolenter ad missa est: & non ex uoluntate. ab ullo uiuente suscep¬
ẽ dihanc nudus debitor. sub auaro feneratore positus. nulla potest

Expanded text:
lentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterlentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest
Abbreviated transcription (Latin):
flios ultro ad mortem ꝓperantes:. quos si mihi hostes auferrent. ꝑ
dias sequerer acies bellatorum: Siudicia uolenta concluderent: carce
simul inrum perem moritura: elouum hoc genus ẽ pereundi: in quo
emifex rogatur ut feriat: iuta optatur ut pereat: mors inuitatur ut
put Nouus hic luctus est: noua miseria: inqua natorũ uiuentus spon
fanititur: & parentum miseranda cogitur senec tus. ut uiuat: Ista
is similia matre ꝓsequente. infirmus pat̃ & grauis iam senio. manib
llacitur seruulorum: & cigneo capiti puluerem terrȩ spargens: inuꝰ modi
ut uoces ad celum :ed mortem ultro ꝓficiscentib filiis: ualedicturꝰ
uentꝰ ut uniuersa.quȩ afiliis sepulturs meę exibenda paraueram
infelix filios sepulturus. expendam: Ofilii. meebaculus senec tutis & ge¬
num meorum uiscerum lumen: nati feliciter .&. prospere educati: excel¬

Expanded text:
filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excel
Abbreviated transcription (Latin):
lios parer& : & geminum patri filiorũ funderet affectam Nurel
insanabilis dolor: in consolabilis penatinre mediabid cruciatus nũ¬
parabilis partus est: quo spes & gaudium tollicur: uita contemnitus
tinem:& uos patres esse dulcium filiorum. ł ad moniti mementot
ee & his similia anucis dicentib miseram se clamans mat̾ aduenie
uestem qua pectus tegebaturscidic. & cunctis flentib ostendebae
la xis pellib quas suxerant mamillas: et blandimenta quę
infantit eorum exibuerat. eiulando lacrimis cõmemorabat: de¬
bat ergo ad ambos. Tu mihi semper plus blanditus es filie tulas¬
plius uerecundatus es In illũ imaginem meam peperi: inte paẽ¬
nos uultus effudi Tupatri utilior: iste similior Neu me miseram
circum uallant me ex om̃i parte intolerabiles dolores: in audicam¬
seria. gemina orbitas: nullis penitꝰ cribulationib comparandards¬

Expanded text:
filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda