comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erant thesalonice quod a paulo p̃dicaretur
uerbũ dei in beroe: uen̾unt illue ꝯcitantes
multitudinem. ⁊ statim dimiserunt paulũ
motheus rȩmanserunt iͥ. Qͥ ã declucebant pau¬
lum: ꝑdux̾unt eum usq athenas. Et uidens
ciuitatem y dolat̾e deditam: cito remisit ad ti¬
motheũ et silam. ut uenirent ad eum. Et ue¬
niunt. Et disputantes cum paulo epycurei qͥ
ponebant felicitatem hõĩs in sola uoluptate cor¬
sentientes: in ĩpugnationem apłi unanimit̾
sor morum. De hmͦi messione: expectͥans ub̾em
fructum. Alii autem dicebant. nouoꝵ demoni¬
orum uidet᷑ anmĩtiator ẽẽ. Etapprehensum du¬
x̾nt ad ariopagum .i. ad uicum martis. in qͦ
.is. erat templum martis. qr athenienses singu¬
los uicos denominabant a diis qͦs colebant. u
uic̃ in quo colebat᷑ mars uocabant ariopagũ.
qr arioth d̾r mars. Uicꝰ in qͦ colebatur pan: uo¬
cabatur panopagꝰ ⁊ ita a singulis diis iingłos
uicos denominabant. Erat aut̃ uicꝰ excellen¬

Expanded text:
erant Thessalonicae, quod a Paulo praedicaretur verbum Dei in Beraea, et venerunt illuc concitantes multitudinem Et statim dimiserunt Paulum motheus remanserunt ibi. Qui autem deducebant Paulum, perduxerunt eum, usque ad Athenas, et videns civitatem idololatriae deditam, » cito remisit ad Timotheum et Silam, ut venirent ad eum, et venerunt. Et disputabant cum Paulo Epicurei, qui ponebant felicitatem hominis in sola corsentientes, in impugnatione Apostoli unanimiter sor morum, de hujusmodi messione exspectans uberem fructum. Alii autem dicebant: « Novorum daemoniorum videtur annuntiator esse. Et apprehenseum duxerunt ad Areopagum, » id est ad vicum Martis, in quo scilicet erat templum Martis, quia Athenienses singulos vicos denominaverunt a diis, quos colebant, ut vicum, in quo colebatur Mars vocabant Areopagum, quia Arioth dicitur Mars. Vicum in quo colebant Pan, vocabant Panapagum, et ita a singulis diis singulos vicos denominabant. Erat autem vicus excellen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet nob̃ suscipere: c̃ simus romani. Iam i
decretum erat a romanis ut nullus deus
de nouo coleretur. nͥ approbante senatu. Et
cucurrit plebs adu̾sus eos. ⁊ magr̃atus ⁊ scis¬
sis eoꝵ turicis: iusserunt eos uirgis cedi. ⁊ fla¬
gellatos miserunt in carc̾e̾m. p̃cipientes custo¬
di ut diligenter custodiret eos. Qͥ acceptomã¬
dato misit eosi int̾iorem carcem. pedes eorũ
hẏmnos. ⁊ adorantes laudabant dm̃. ⁊ dũ
media noct̾e orarent : subito fr̾s est t̾re motus.

Expanded text:
non licet nobis suscipere, cum simus Romani. » Jam enim non licet nobis suscipere, cum simus Romani. » Jam enim decretum erat a Romanis, ut nullus deus de novo coleretur, nisi approbante senatu. « Et cucurrit plebs adversus eos, et magistratus, et scissis eorum tunicis jusserunt eos vergis caedi, et flagellatos miserunt in carcerem, praecipientes custodi, ut diligenter custodiret eos. Qui accepto mandato misit eos in carcerem interiorem pedes eorum hymnos, et orantes laudabant Deum . » Et dum media nocte orarent « subito factus est terrae motus,
Abbreviated transcription (Latin):
actum De sp̃u phitonico a puella eietto.
te magica. ut slla que ad petitionem saulis ab
inferis nocauit ar̃am samuelis. uł potiꝰ ꝑ easpi
ritum ĩmundũ: ħ ã sp̾ẽs artis magice ab apolli¬
ne phitio inuenta est. ⁊ ab eiꝰ cognom ine ag¬
nico possidetur.⁊ ea utitur qͣi organo stio ad
adiuuandum. qͣlit̾̃ hic potiꝰ uidetur accipi. ⁊
erat questuosa dñis suis. qr multum ꝑcipie¬
bant emolumentum ex diuinatione ip̃ius.
hec subsecuta paulum ⁊ euis socios clamabat
dicens. Isti homines sunt serui dei excelsi. qͥ
annuntrant nob uram salutis. ⁊ sic clama
rum loqueretur urgente. Conu̾sus aut̃ pau¬
exiit cadem hora. qr indignum erat ut u̾ba
eungłii ꝑ eam spc̃ mendax ãnuntiaret. Ui¬
dentes aucem hoc domini eius scientes q ma¬
ximum inde sument inꝯmodum. apphen¬
derunt silam ⁊ paulũ. ⁊ dux̾unt eos inforũ
ad ꝓͥncipes. Et offerentes eos magr̃atib dix̾ũt.
dei predicantes nouam ꝗͣdam religionem. ꝙͣ

Expanded text:
 De spiritu pythonico a puella ejecto. te magica, ut quae ad petitionem Saulis ab inferis vocavit animam Samuelis, vel potius pro ea spiritum immundum. Haec autem species artis magicae ab Apolline Pythone inventa est, et ab ejus cognomine coggano suo ad divinandum, qualiter hic potius videtur accipi. Et erat quaestuosa dominis suis, quia multum percipiebant emolumentum ex divinatione ipsius « Haec subsecuta Paulum, et socios ejus clamabat, dicens: Isti homines sunt servi Dei excelsi, qui annuntiant nobis viam salutis. » Et sic clamabrum loqueretur, urgente. « Conversus autem Pauexiit ab ea, » quia indignum erat ut verbum Evangelii per eam spiritus mendax annuntiaret. « Videntes autem hoc domini ejus scientes, quia maximum inde sumerent incommodum, apprehenderunt Silam et Paulum et duxerunt eos ad forum ad principes, et offerentes eos magistratibus dixerunt: daei, praedicantes novam quamdam religionem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui erant loci illuis ut non ascenderet in ie
ñ solũ alligari s etiam mori in ierłm paratus
suadere: quieuunꝰ dicentes. Dñe fiat uoluntaᷤᷤ
tua. Postea p̃parati. ascendimꝰ ierłm. ⁊ ñ nulli
de discipulis qui erant in cesarea nobcum ad

Expanded text:
et qui erant loci illius, ut non ascenderet in Jeret qui erant loci illius, ut non ascenderet in Jernon solum alligari, sed etiam mori in Jerusalem parasuadere, quievimus, dicentes: « Domine, fiat voluntas. » Postea praeparati ascendimus Jerusalem, et nonnulli de discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm me .i. qͣm aĩam meam. dum mͦ ꝯsũmem
cursum meum. ⁊ mmist̾ium ꝙ. accepi ado¬
mino iħu.s. testificari eungłium gr̃e dei. Et
nc̃ ecce scio qr amplius ñ uidebitis faciem me¬
am. Et pꝰ multam exhortationem positis ge¬
nib una c̃ om̃ib illis orauit. Et ꝑcumbentes
suꝑ collum pauli : flentes osculabant᷑ eum.
multas urbes ⁊ regiones uenimꝰ tẏrum. uͥman¬
bmus . uii. dieb. inuentis ibi discipulis quib
illi euentura erant in ierłm. ⁊ dissuadentibus
ne ascenderet. Pꝰ ea profecti sumꝰ delucentibꝰ nos
õibꝰ ẽ ixxoribꝰ ⁊ filiis: usq foras ciuitatem. Et ua¬
le facientes eis: ascendimꝰ nauem. Illi aut̃ redi¬
erunt in sua. Nos uͦ ascendimꝰ ꝑtolomaidem. ⁊¬
salutatis frib mansimꝰ cũ eis una die. De hoc qͦd¬
cesaream. ⁊ intͦiuimꝰ domum philipi diaconi
huic erant .iiii. filie uirgines ꝓpħisse predicen
nisset ad nos tulit zonam pauli. ⁊ ligans sibi
in manꝰ gentium. ħ audientes rogabamus nos.

Expanded text:
 est quam animam meam, « dummodo consummem cursum meum, et ministerium, quod accepi a Domino Jesu, testificari Evangelium gratiae Dei. Et nunc ecce scio, quia amplius non videbitis faciem meam. » Et post multam exhortationem, positis genibus una cum omnibus illis, oravit. Et procumbentes super collum Pauli, flentes osculabantur eum,multas urbes et regiones venimus Tyrum, ubi mansimus septem diebus, inventis ibi discipulis quibusilli eventura erant in Jerusalem, et dissuadentibus ne ascenderet. Postea profecti sumus deducentibus nos omnibus cum uxoribus, et filiis, usque foras civitatem. Et valefacientes eis ascendimus navem. Illi autem redierunt in sua. Nos autem ascendimus Ptolemaidem, salutatis fratribus mansimus cum eis una die. CAP. XCVsaream , et introivimus domum Philippi diaconi. Huic erant quatuor filiae virgines, prophetissae, praedicentnisset ad nos, tulit zonam Pauli, et ligans sibi in manus gentium. » Haec audientes, rogabamus nos
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste ⁊ plene mundatꝰ es. Nemini di
est. S ostende de sac̾doti. ad cuius arbitͥum
reuocandus es. Ecce nondum docet alios sol¬
pũm eiꝰ ꝑaliticum. Et ait iħe. Ueniam et
curabo eũ. uenit aũ potentia sanandi ñ cor¬
ꝑe. Nam ⁊ ait centurio. Non sum dignꝰ ut in¬

Expanded text:
manifeste, et plene mundatus es. Nemini dixest, sed « ostende te sacerdoti , » ad cujus arbitrium revocandus es. Ecce alios nondum decet solpuerum ejus paralyticum . Et ait Jesus. « Veniam, et curabo eum. » Venit autem potentia sanandi, non corpore. Et ait centurio: « Non sum dignus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem discipłis insuꝑcilio montil sedendo.
pꝰ in latere montis ꝯmunit᷑ discipuł ⁊ turbis. cꝰ¬
nec scire int̾est an mons in quoħ fcã sunt fu¬
erit thabor: an alius mons ingalilea. Sermo¬
nem quidem a dño ad discipulos fcm̾ legimꝰ
que .uiii. partes ht̃. Prima est captatiobe¬
niuolentie. qͣm secunt᷑ .uii. petitiones. et diti¬
ad petendum a patrein nomine suo. Tres pͥme
peticiones spectant ad uitã fit᷑am sic. Scĩfict᷑¬

Expanded text:
se discipulis in supercilio montis sedendo, post in latere montis communiter discipulis, et turbis nec scire interest, an mons in quo haec facta sunt fuerit Thabor, an alius mons in Galilaea. Sermonem quidem hunc a Domino ad discipulos factum, legimus quae octo partes habet : prima est captatio benevolentiae, quam sequuntur septem petitiones et diriad petendum a Patre in nomine suo. Tres primae petitiones spectant ad vitam futuram, sic
Abbreviated transcription (Latin):
sogolła .i. p̃cipuũ. ł gregiũ uł peculiarem. ob
hoc fortelucas uidens mathm uidisse gogolla
ꝙ sonat peculiatem. dyxit cotidianũ. Gretu
uero int̾ptes matħi qr uidit eum duxisse so¬
golla ꝙ sonat egregium dint epuision. Tres
que secunt᷑ patent. Amen. hebreus in fine
ponit unum ex hiis tribus. amen. sela. sa¬
lem. que sonant. uere. semꝑ. pacem. Qd̃ apłi

Expanded text:
st praecipuum, vel egregium, vel peculiarem. Ob hoc forte Lucas videns Matthaeum dixisse sogolla, quod sonat peculiarem, dixit « quotidianum. » Graecus vero interpres Matthaei, quia vidit eum dixisse sogolla, quod sonat egregium, dixit epiusion. Tres quae sequuntur patent. « Amen. » Hebraeus in fine ponit unam ex his tribus, amen, sela, salem, quae sonat, vere semper pacem. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem in isrł. Subaudi huiꝰ tp̃is. Nec includũ¬
tur ĩ nomine isrł sequentes cum. qr ad eos lo¬
quebat᷑. quantam in hoc gentili. Et sanatꝰ ẽ
puer in illa hora.
t ingͥssus synagogam sabb̃o

Expanded text:
fidem in Israel, » subaudi, hujus temporis, nec includuntur in nomine Israel, sequentes eum, quia ad eos loquebatur, quantum in hoc gentili. « Et sanatus est puer in illa hora. » Et ingressus synagogam Sabb
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo filiam sicut ⁊ alias pͥus uocauit mariã.
⁊ hauc dixit ⁊ ebedeus. habuit q: ex ea filios.
iacobum maiorem ⁊ ioħem. qͥ licet post̾us sit
natꝰ maior tñ dictus est. qr pͥus uocatus esta do

Expanded text:
ex eo filiam, sicut et alias prius, vocavit Mariam. ex eo filiam, sicut et alias prius, vocavit Mariam. Et hanc duxit Zebedaeus, habuitque ex ea filios, Jacobum majorem et Joannem, qui licet posterior natu, major tamen dictus est, quia prius
Abbreviated transcription (Latin):
gem edesse. Simonem chananeutm ⁊ iudam scari¬
othem. In hoc cathalogo nomina apłoꝵ ꝯbina¬
ta quasi parium potunt᷑: non satis nota causa.
Quare uͦ iacob alphei post̾i̾or numeretur lacobo
zebedei. ⁊ minor dicitur ⁊ ille maior: cum p̃ro¬
gatiua sci̾tatis sue factus sit ab apłis post archie¬
piscopꝰ ierosolimoꝵ.⁊ senior alio fuerit: merito
qr̃. ad qͦd melius uidendum dm̃s. quodãna mor¬
catamq mariam dedit in uxorem alpheo dequa
nati sunt alfeo .iiii. ꝯsobrini dñi. lacob. simon.
⁊ uidas apłi. ⁊ iosepħ qui & barsabas. qui pro iu¬
da pꝰ cum mathia electus fuit. ⁊ hii .iiii. p̃cet̾is
ꝯsangͥneis dicti sunt fr̾es dñi. qui ñ solum oogna¬
ti. s ⁊ agnati eius putabantur. Tanquam ex du¬
ob fratbus iosepħ ⁊ cleopha descendentes. Int̾ qͦs
tñ qͣi antonomasice iacob diccꝰ ẽ frat᷑ dñi. quia
qͣ msimillimꝰ fuit ei in facie. It̃ mortuo deopha:
anna nupsit uiro t̾cio. s. salome. susceptamq

Expanded text:
eus, Simonem Chananaeum, et Judam Iscariotem . In hoc catalogo nomina apostolorum combinata, quasi parium, ponuntur non satis nota causa. Quare vero Jacobus Alphaei posterior numeretur Jacobo Zebedaei, et minor dicatur, et ille major, cum praerogativa sanctitatis suae factus sit ab apostolis postea archiepiscopus Jerosolymorum, et senior fuerit, merito quaeritur. Ad quod melius videndum dicimus, quod Anna morcatamque Mariam, dedit in uxorem Alphaeo, de qua nati sunt Alphaeo quatuor consobrini Domini, Jacobus, Simon et Judas apostoli, et Joseph, qui et Barsabas, qui pro Juda post cum Mathia electus fuit Et hi quatuor prae caeteris consanguineis dicti sunt fratres Domini; quia non solum cognati, sed et agnati ejus putabantur, tanquam ex duobus fratribus Joseph, et Cleopha descendentes. Inter quos tamen quasi antonomastice Jacobus dictus est frater Domini, quia quam simillimus fuit ei in facie. Item mortuo Cleopha, Anna nupsit viro tertio, scilicet Salome susceptamque
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec dum habitaret inber labee
quẽ diligis ysaac. ⁊ uade in t̾ram uisionis
⁊ offer eũ mͥ inholocaustũ suꝑ unũ mõ¬
tium quẽ monstrauero tͥ. Terram uisio¬
nis dix̃ illam partem uidee. que ẽ in mon¬
tanis. qr ⁊ ipsa a longe.⁊ de ea a longe ui

Expanded text:
ost haec dum habitaret in Bersabee, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, et offer mihi eum in holocaustum super unum montium, quem monstravero tibi. Terram visionis dixit, illam partem Judeae, quae est in montanis, quia et ipsa a longe, et de illa longe vi
Abbreviated transcription (Latin):
mens reliqͥt argos. ⁊ tnͣstulit regnũ apd̾
micenas. Si legis in hystoriis regnũ ħ ꝓces¬
sisse ab inacho.usq ad stelenum. intelli¬
ge pꝰteros de gn̾e inachi. usq tc̃ regnasse.
⁊ cdatũ regnũ danao: qͥñ erat de gn̾e̾ regio¬
De uenditione pͥmogenitarũ esau.
orro cũ adoleuissent filii ysaac: fc̃s
ẽ esan uenator ⁊ iacob agͥcola ⁊ pa¬
stor in tab̾nacłis habitauit. Pat̾ diligebat
esau tũ qr pͥmogenitꝰ erat. tũ. qi de uena¬
tione eiꝰ libent̾ uescebat᷑. Mat̾ uͦ diligebat
ia cob tũ ꝓ simplicitate. tũ dĩ inspirati¬

Expanded text:
mens reliquit Argos, et transtulit regnum apud Mycenas. Si legeris in historiis regnum hoc processisse ab Inacho, usque ad Telenum, intelligitur posteros de genere Inachi, usque tunc regnasse, et datum regnum Danao, qui non erat de genere regiotione primogenitorum Esau. Porro cum adolevissent filii Isaac, factus est Esau venator, et Jacob agricola, et pastor in tabernaculis habitavit. Pater diligebat Esau, tum quia primogenitus erat, tum quia de venatione ejus libenter vescebatur. Mater vero diligebat Jacob, tum
Abbreviated transcription (Latin):
.& d. esurio. nͨ ꝓ lassitudine sufficio mͥ pul¬
m̃tũ parare. Cuidix̃ iacob. uende mͥ p̾mo¬
gentia tua. Esau pariupendens pͥmogem¬
ta : se moriturũ ħ comed̾et in instantipu¬
tans : dedit ei pͥmogenita ꝓ edulio lentis.
⁊ iurauit. talem uenditionẽ se ratũ habi¬
turũ. Et qr lenticła fulua ẽ. hebraice aũ
edõ: fuluũ dr᷑: extẽ uocatꝰ ẽ edõ a qͦ pꝰea
dicta ẽ regio idumea. Erant aũ pͥmogenita:
q̃dam dignitates qͣs habuert̃ pͥmogeniti
in cognationibꝰ suisusq ad aaron. Habe¬
bat u pͥmogenitus uestẽ sp̃alem. qua in¬
duebant᷑.: tm̃ in sacͥficuis offerẽdis. ⁊ recepeͦs
finalem bñdidtionẽ i patre. Ipse in sollẽp¬
nitatibus in ꝯuiuiis bñdicebat minoribꝰ.
⁊ in his duplam ciborũ portionẽ recipi¬
ebat. Tradunt cẽ ꝙ. indiuisione hedita¬
tissimłr in duplum reciꝑet. De descen su

Expanded text:
 Esurio, nec pro lassitudine sufficio mihi pulmentum parare. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditionem ratam se habiturum , et quia lenticula fultem Edom, a quo postea dicta est regio Idumaea. Erant autem primogenita quaedam dignitates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt etiam, quod in divisione haereditatis similiter in duplum reciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
De morte abrahe pꝰ susceptã sobolẽ de cechia.
braham: aliam dux̃ uxorẽ noie ce
mortua sara: transiit in ꝯtugem. deñco¬
pulata: in copulatam. ne senex nouis nup¬
nint ei liberos .ui. Inuenis is de sene pare¬
re p᷑. Et seꝑauit eos abrabam dũ uiueret
ab ysaac: ad plagã orientalẽ. cunctaq q̃
possȩtat dedit ysaac. aliis uͭ largitꝰ ẽmimia.
filii tñ cechure a noĩe libere se sartace dixert̃.
cemarabiam usq ad t̾minos maris rubri.
Refert iosephꝰ ꝙ. ex uno eorũ natꝰ ẽ oͣpher
qui castra sua fix̃ in libiam. ꝗͣ posti eiꝰ
in habitantes ab illo affricam denoĩaue¬
dictus ẽ. historiam tudeorũ scͥpsisse.: sic̃
⁊ moyses scͥpsit. quẽ refert dixisse ab uno
tam. ab alio uͦ qͥ dictus ÷ apherã affricã
dcãm. cui descendenti in libiã hertules
auxiliũ tulit. ⁊ filiã ipsius nõie echeã.
dux̃ hertules urorẽ. ⁊ ex ea genuit do¬
dorin cꝰ filiꝰ fuit phoron. Fueit añ dies

Expanded text:
De morte Abrahae post susceptam sobolem de Cethura. Abraham aliam duxit uxorem, nomine Cetmortua Sara, transit in uxorem, de non copulata in copulatam, ne senex novis nupnuit ei liberos sex. Juvenis enim de sene parere potest. Et separavit eos Abraham dum viveret ab Isaac ad plagam orientalem, et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a noArabiam, usque ad terminos maris Rubri. Refert Josephus, quod ex uno eorum natus est Afer, qui castra sua fixerat in Lybiam, quam posteri ejus inhabitantes ab illo Africam denominavedictus est, historiam Judaeorum scripsisse, sicut et Moyses scripsit. Quem refert dixisse, ab uno tam. Ab alio vero, qui dictus est Apher, Africam dictam. Cui descendenti in Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem, et ex ea genuit Dodorim cujus filius fuit Phorom. Fuerunt autem dies
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur hicͣ snat᷑. qi mandatũ patrisde
filia tradenda. qd̾ ei reliquerat decedens
nc exposuit. Lotuit i fieri ut eam tͣdendã
generi suo delegass. Audiens hoc puer a¬
brahe adorauit dñm: qͥ direxãt gͥssũ susi.
It ꝓtulit uasa aurea. ⁊ argentea. ⁊ uestes
qmͣ fecat in uia: ⁊ dñs senetutẽ. Cũꝙ ro¬
gassent ut saltem .x. dies mane̾t apd eos:
noluit. Et dixerunt. Nocemꝰ gͦ puellã. ⁊ q̃¬
ramꝰ eiꝰ uoluntatẽ qͥb sciscitantibꝰ siuell
ire: ait. uadam. & hic pͥmo legit᷑ consensꝰ

Expanded text:
vocatur hic mater, quia mandatum patris de vocatur hic mater, quia mandatum patris de filia tradenda, quod ei reliquerat decedens, nunc exposuit. Potuit enim fieri, ut eam tradendam generi suo delegasset. Audiens hoc puer Abrahae adoravit Dominum, qui direxerat iter suum, et protulit vasa aurea, et argentea, et vestes quam fecerat in via, et domini senectutem. Cumque rogassent, ut decem dies maneret apud eos, noluit. Et dixerunt: Vocemus ergo puellam, et quaeramus ejus voluntatem. Quae sciscitantibus si vellet ire ait: Vadam. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ in domo patͥs admanend̾. acceptouͦ
ꝙ cẽt filia batuelis filii nachor ⁊ melche
soror laban: ꝓtulit in aures aureas ⁊ armillas.
⁊ dedit ei. Cucͣrit puella in domũ matͥs:
nuntians que audierat. Pgressusq labem
uitͦdux̃ uirũ inhospatiũ. ⁊ destrauit came¬
los. deditq eis paleas. ⁊ fenũ. ⁊ lauit pedes
hospitum. ⁊ apposuit eis panẽ. Noluit aũ
elieter comedere donͨ loq̃ret᷑ sermones ꝓ
qͥbus uenãt. Cũ g̾ dixiss se seruũ abrahe
fr̃is eorũ ⁊ ꝯm̃dass abrabam in multis. ex¬
posuit eis pͥet couẽ abrabe. ⁊ iuram̃tũ ꝙ
exauditam. Respondertq laban. ⁊ batuel.
a dño egressus ẽ sermo. ⁊ sermescił abrahe
loqͥ. Eoce rebecca coram te ẽ. tolle eam. ⁊ sit
puellam querenti ad puteũ: cꝰ eẽt filia.
Etiam moyses hucusq uidet᷑ uoluisse eã
si tc̃ habuisse patrẽ: cũ suꝑiꝰ dixi̾t. cucͣrit
puella in domĩ matͥs. Forte nomine patͥs

Expanded text:
locus in domo patris ad manendum. Accepto vero locus in domo patris ad manendum. Accepto vero quod erat filia Bathuelis filii Nachor et Melchae, soror Laban, protulit inaures aureas et armillas, et dedit ei. Cucurritque puella in domum matris, nuntians, quae audierat, egressusque Laban, introduxit virum in hospitium, et destravit camelos, deditque paleas, et fenum, et lavit pedes hospitum, et apposuit eis panem. Noluit autem Eliezer comedere, donec loqueretur sermones pro quibus venerat. Cum ergo se dixisset servum Abrahae fratris eorum, et commendasset Abraham in multis, exposuit eis petitionem Abrahae, et juramentum quod exauditam. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo, scilicet Abrahae, dquam loqui tibi. Ecce Rebecca coram te est, tolle eam, et puellam, quaerenti ad puteum, cujus filia esset. Etiam Moyses hucusque videtur velle, eam nec tunc habuisse patrem. Superius dixit: Cucurrit puella in domum matris. Forte nomine patris
Abbreviated transcription (Latin):
femore poni manũ uoluit. inuit carnẽ
xp̃i suꝑ omneᷤᷤ fut᷑am. Tulit gͦ elieter .x.
camelos. ⁊ abiit: ex om̃ibus bonis dñi
sui portans secũ. maxͥ que rara ẽẽ nouit
ĩ t̾ra: ad qm ibat. ꝑret̃q mesopotamiã
ad charam urbem nachor. multo qͥdẽ la¬
in mesopotamia luti ꝓfunditas. in
estate: aque defectio. in saltibus. latrones.
fecit aũ camelos accũbere. iuxta puteũ
añ urbem. impotos nolens introduc̾e. Cũ
aũ uesꝑe egrecłentur mulieres. ad hauri¬
endam aqm. ceauit dñm. ut int̾ illas inue¬
niretur uxor dñi fui. si aliqͣ gentis illsꝰ
dño suo debebat᷑. ⁊ cognosc̾e̾tur ita ut ali¬
is negantibus a qmͣ sͥ poscenti. ipsa p̾beret.
Et ecce rebeca batuel filia descend̾at. ⁊ m¬
pleuerat ydriam. aliis qͥdem adu̾tentibꝰ¬
seꝑeiuo: aqm̃ p̾buit: i adiecit. qͥn ⁊ camel
dens in canalibus pocũ dedit camelis. Ille
aũ tacius intuens eam utr̃ idonea ẽẽt
dño ᷤ quesiuit abea cuiꝰ filia eẽt. ⁊ sieieẽt

Expanded text:
luit, innuit carnem Christi super omnes futuram. Tulit ergo Eliezer decem camelos, et abiit, ex omnibus bonis Domini sui portans secum, maxime, quae rara novit esse in terra ad quam ibat. Perrexitque Mesopotamiam ad Charbem, urbem Nachor. Multo quidem tein Mesopotamia est luti profunditas, in aestate aquae defectio, in saltibus latrones. Fecit autem camelos accumbere juxta puteum ante urbem, impotatos nolens introducere. Cum autem vespere egrederentur mulieres, ad hauriendam aquam, oravit Dominum, ut inter illas inveniretur uxor Domini sui, si aliqua gentis illius domino suo deberetur, et cognosceretur ita, ut aliis negantibus aquam, sibi poscenti ipsa praeberet. Et ecce Rebecca, Bathuelis filia, descenderat, et impleverat hydriam, et aliis quidem avertentibegrino aquam praebuit, et adjecit, quin et camelis dens in canalibus potum dedit camelis. Ille autem tacitus intuens eam, utrum esset quaesivit ab ea cujus filia esset, et si ei esset
Abbreviated transcription (Latin):
hac angustia. Diem aũ lib̾ationis ysaac.
dñt iudei pͥmam diem septembris. uñ
in ea sollempni⁊ãt ⁊ dangunt cornibꝰ prcudnni
in memoriam arietis. Et iurauit dñs ꝑͥ
seipm̃ de semine multiplicando ex ysaac.
⁊ de t̾ra danda semini eiꝰ. Alto̾ die rediit
abraham. ⁊ reu̾sus ẽ in bersabee. nũtiatũ
q ei ꝙ. melcha genuiss nacbor fr̃i suo:
filios .uiii. Primogenitũ hus: de cuiꝰ fyr¬
pe iob descendit. sic̃ scͥptũ ẽ. iuir erat
balaam. qͥ scd̾m hebreos dr᷑. lob̾eliubu¬
rites. Errant ꝯͦ qͥ dñt iob de genere esau
tsislatus sit: ⁊ ꝙ ipse quartus abesau:
echit añ abraham ad cõuallem
tibus ꝓ eo echeis .i. popło t̾re. Erat aũ
in sepulturam: generi suo. in suꝑiori. se¬
peliebant᷑ uiri. minferiori. mulieres.
Tñ adam ⁊ eua iam ibidẽ sepulti erant.
Nõ peccauit abraham em̃do. uͨ ille uen¬
dendo. sic̃ nͨ hodie qͥ emeret agr̃. ut fa¬
cẽt cymiterium. nͥ forte qi ibi sepulti erãt:

Expanded text:
hac angustia. Diem autem liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filios octo; primogenitum Hus, de cujus stirpe descendit Job, sicut scriptum est: Vir eratBalaam, qui secundum Hebraeos dicitur in Job Eliu Buzites. Errant ergo qui dicunt Job de genere Esau translatus sit, et quod ipse quartus ab Esau, Rediit autem Abraham ad convallem tibus pro eo Hethaeis, id est populo terrae. Erat autem in sepulturam generi suo. In superiori sepeliebantur viri, in inferiori mulieres. Tamen Adam, et Eva jam ibidem sepulti erant. Nec peccavit Abraham emendo, nec ille vendendo, sicut nec hodie, qui emeret agrum, ut faceret coemeterium, nisi forte quia sepulti erant ibi
Abbreviated transcription (Latin):
hispidꝰ. ⁊ dictus ob hoc seyr. Hebrei it sey¬
ron capillaturã dñt. dictus ẽ aũ noie ꝓpͥo¬
esau .i. fortis. ꝓtinꝰ alt̾ egrediens plantã
sr̃is mranu tenebat. qiͣ retrahere uolens
frãm a pͥmogenitura. ⁊ obhoc dictꝰ ẽia¬
cob .i. supplantator. Sexagenariꝰ erat gͦ
ysaac qñ nati st̃ ei paruuli. uiuebat
adhuc abrahe:xu. anni ad uitam. hoc iõ dixi¬
mus qr iosephꝰ sicait. Porro pꝰ mortẽ abrahe
cõcep̃ uxor ysaac. ⁊c̾. mortẽ es forte appellãs
qñ iam penitꝰ effeto corꝑe gen̾are desuit.

Expanded text:
hispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Scihispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Sciron capillaturam dicunt. Dictus est pest fortis.--Protinus alter egrediens, plantam fratris in manu tenebat, quasi retrahere volens fratrem a primogenitura, et ob hoc dictus est Jacob, id est supplantator.--Sexagenarius ergo erat Isaac quando nati sunt ei parvuli. Vivebat adhuc Abrahae quindecim anni ad vitam. Hoc ideo diximus, quia Josephus sic ait: Porro, et post mortem Abrahae concepit uxor Isaac, etc. mortem ejus forte appellans, quando jam penitus effeto corpore g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ naturam. cessisse alt̾i ꝑ grãm. in postĩs
etiam eorũ futam dissensionẽ. iam tẽ figu¬
uit̾ afflicta. nolli concepisse. ⁊ fere des¬
tis hostiis substratis pellibus earũ in¬
ꝯbalis. ꝑ somiũ accep̃ oracłm. Forte mo¬
re gentiũ quẽ uid̾at inparentibꝰ spetiẽ
lauri. qmͣ tripodẽ dñt capiti supposuit.¬
⁊ ramis arboris q̃ agnꝰ castus dr̃ incu¬
buit. ut uisiones capitis fantasticas
dormiens ñ sentiret. uł adhuc iuuentẽ
melchisedech ꝯsuluit. Quoc̃q aũ mͦ fe¬
cerit. responsũ accep̃ a dño. D̾ue gentes
sint in utero tuo .i. duo pr̃es duarũ gen¬
maior seruiet minori. Ꝙ de paruuł ne
qͣqm dc̃m ẽ c̃maior semꝑ p̾fuit minori.
s de ppłis. Idumei n qͥde esau futi erãt:
tͥbutarii dauid qͥ de racob. nͥ forte intelli¬
gatur esau seruisse iacob dũ ꝑsecutꝰ est
eũ ut lima confert ferro  fornax auro.
Nagellum gͣno. Cũ gͦ duos peꝑiss qͥpͥor
eg̾ssus ẽ. rutꝰ erat. ⁊ totus in mod̾pellis

Expanded text:
 naturam, cessisse alteri per gratiam, in posteris etiam eorum futuram dissensionem, jam tunc figugraviter afflicta, nollet concepisse, et fere destis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculum. Forte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quocunque autem modo fecerit, responsum accepit a Domino: Duae gentes sunt in utero tuo, id est patres duarum genmajor serviet minori. Quod de pait minori, sed de populis. Idumaei enim qui de Esau futuri erant, tributarii erant David, qui de Jacob. Nisi forte intelligatur, Esau servisse Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior egressus est rufus erat, et totus in modum pellis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserat impleret. Et concep̃ muliẽr
hñs duos in utero. S cũ uicina eẽt
aquila. confringebant᷑. Si machꝰ insuꝑ¬
ficie ferebant᷑. in similitudinẽ nauis:
legitimo pond̾e carentis. Mouebant᷑ it
mixtim pueri ut uicissim. alt̾. pͥor altõ
iud̾ecur posse ꝓdire ad ortũ. Nõ ꝑ exili¬
tate ut̾i matñi: qi uix geminos capien¬
tis. intłłnd̃ ẽ hoc accidisse. ut qͥb̾dam
uisum ẽ. s tm̃ ex uoluntate d̾uiã de¬
monstrantis inñdũ natis ꝙ. fut᷑m erat
inadultis. pͥmogeniturã .s. qm̃ alt̾ hũt¬

Expanded text:
miserat impleret. Et concepit mulier, habens duos in utero. Sed cum vicina esset Aquila confringebantur, Symmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in adultis, primogenituram scilicet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
annos ⁊ mortuus ẽ. tradt̃ illũ
hebrei disenteria mortuũ fuisse. corã
eiꝰ ablila usq sur. Est aũ eiula in¬
dia ab eila nepote noe sic dicta. Sur
aũ ẽ solitudo int̾ cades ⁊ barad. extñ
dens desertũ usq ad mare rubrũ: iegyp¬

Expanded text:
annos, et mortuus est , tradunt illum Hebraei dysenteria mortuum fuisse coram cejus ab Evila usque Sur; est vero Evila India, ab Evila nepote Noe sic dicta. Sur autem est solitudo inter Cades, et Barath, extdens desertum usque ad mare Rubrum et Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac in gerarasᷤ ⁊ forte de ambula¬
bat ꝑuiã q̃ ducit ad puteũ iuuentis ⁊ ui¬
dentis. Egressus it erat ad meditand̾ in agͦ.
forte demora serui. Alia litt̾a ht̃.ad ex̾citã¬
dum. forte. laborans in agro: ł qͥppiam oꝑis
ad deducendũ agens. Rebecca uͦ iuso ysaac
⁊ compsit se. Est aũ teristrũ genꝰ arabicis
uestim̃ti muliersi. ysaac uͦ introdux̃ eã
in tab̾nacłm matͥs sue:⁊ intm̃ dilex̃ eã ut

Expanded text:
at in Gerara, et forte deambulabat, per viam, quae ducit ad puteum viventis et videntis. Egressus enim erat ad meditandum in agro, forte de mora servi . Alia littera habet, ad exercitandum, forte laborans in agro, vel quidpiam operis ad deducendum agens. Rebecca vero, Isaac vi compsit se. Est autem teristrum genus Arabici vestimenti mulierum. Isaac vero introduxit eam in tabernaculum matris
Abbreviated transcription (Latin):
duoru dierũ. Tercio die eleuatis ołis:
uidit loc̃ ꝓcul. Hinc ꝓbant᷑ illi errassẽqͥ
Tocus i ille ñ distat a monte moriã ꝑ it̾
uniꝰ diei. Et c̃ accepiss⁊ ligna ⁊ ignẽ. re¬
lidis infra iuuenibꝰ c̃ asinoascendit solꝰ¬

Expanded text:
duorum dierum. Tertio die, elevatis oculis, vidit locum procul. Hinc probantur illi errasse Locus enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum fil
Abbreviated transcription (Latin):
tis ignẽ adhibuit. Befert aũ iosephꝰ u̾ba
patͥs ad puer̃ dicentis. qr sic̃ ex uoluntate
d̾i ingressus fuerat mundũ mirabilit̾. ita
⁊ et dĩ uoluntate necesse erat ei egredi mira¬
biłt: quẽ dñs qͥdem dignũ uidicasset. ñ eg
tudine. ñ bello ñ aliqͣ passione humana.
uitam finire. s orationibus ⁊ sacͥficiis aiãm
ipsus ad se reuocare. ⁊ ꝙ. suscitaret eũ ob
implendas ꝓmissiones. ⁊ sic ysaac libñs ac¬
cessit ad aram. ł mortẽ. De hoc alcumꝰ dic̃.
Indubitanti aĩo mactare filiũ uolebat
Laudandus ẽ in ostanitia offerendi.⁊ infi¬
de suscitandi filii. Arrepto aũ gladio ut
filiũ unmolaret: clamauit ad eũ angłs.
Don extendas manũ in puer̃. nc̃ cognoui
ꝙ tumeas dñm. Nõ it sanguinẽ puerisi

Expanded text:
 ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris ad puerum dicentis: Quia sicut ex voluntate Dei ingressus fuerat mundum mirabiliter, ita etiam ex voluntate Dei, necesse erat ei egredi mirabiliter, quem Dominus quidem judicasset digtudine, non bello, non aliqua passione, humanam vitam finire, sed cum orationibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguinem pueri si
Abbreviated transcription (Latin):
sicut t̾ra egypti. q̃ bñficio fluminis feꝯ¬
datur. uͥ ꝑ hortos aque diriuant᷑ irrigue.
s erat montuosa ⁊ campestͥsi de celoplu¬
uiam expectans. ⁊ iõ ibi plurimũ colendꝰ¬
ẽ ds̃. ut daret eis pluuiã temꝑibus suis

Expanded text:
sicut terra Aegypti, quae beneficio fluminis fecsicut terra Aegypti, quae beneficio fluminis fecundatur, ubi per hortos aquae derivantur irriguae, sed erat montuosa et campestris, de coelo pluviam exspectans; et ideo plurimum ibi colendum Deum, ut daret ei pluviam te
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i u̾bo ꝙ ꝓcedit de ore d̾i. Panẽ uocauit
hic onnĩe cibũ hominũ. Consueuit enĩ scͥp¬
t᷑a panẽ ꝓ cibo ponere. Et ẽ sensus. Nolite
mirari si cibum insolitũ dedit uob̃ dñs. qr
ñ in solis usitatis cibis uita hominis sta¬
bilita ẽ aput dm̃. s solo u̾bo pͥ craare no¬
ua i ex quib uiuat homo. Addidit qͦ int̾
res atcͥci erant. ⁊ ꝗ. euaserant serpentes
flatu urentes circonstantia. qͦs forte supͣ¬
dixit ignitos. ⁊ corpiones. ⁊ dipsades . que
⁊ adeo parue sunt. ut cũ calcant᷑ uix ui¬
deant᷑. cͣuiꝰ uenenũ añ extinguit ꝗͣ. senti¬
at᷑. nͨ tͥsticiam sentit moriturꝰ. Dicit᷑ aũ
situla ꝑ ꝯtͣrium. Uas enĩ ꝙ. situla dr᷑ au¬
fert sitim hec affert. sic̃ pharet᷑ que m x¬
fert mortem feretrũ qr fert. ł aufert
mortuum. Ut ⁊̃ ostñd̾et q̃ necc̃itas in a¬
beret eis obserirandi p̾cepta dñi in t̾ra
ꝓmissionis: addidit. qr ñ erat t̾ra illa.

Expanded text:
 procedit de ore Dei . » Panem vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari si cibum insolitum dedit vobis Dominus, quia non in solis usitatis cibis vita hominis stabilita est apud Deum, sed solo verbo potest creare nova, ex quibus vivat homo. Addidit quoque inres attriti erant, et quod evaserant serpentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et dipsades , quae adeo parvae sunt, ut cum calcantur vix videantur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, nec tristitiam sentit moriturus. Dicitur autem situla per contrarium; vas enim quod situla dicitur. aufert sitim, haec affert. Sicut pharetra quae infert mortem, feretrum, quia fert vel aufert mortuum. Ut etiam ostenderet quae necessitas incumberet eis, observandi praecepta Domini, in terra promisionis, addidit, quia non erat terra illa,
Abbreviated transcription (Latin):
batur lectus ipsiꝰ ferreus in rabath fihioꝵ
amon .ix. cubitos hñs longitudinis ⁊ iiii.
eꝑauit moyses tres cuutates refu¬
gii tnͣs iordanẽ. bosor. in tͥbu ruben.
Lamoth. ingalaach in tͥbu gad. Golam in
basan. in tͥbu manasse. harũ usus h erat
Si quis nolens hominẽ occidisset. ⁊ fugie¬
bat ad aliqm harũ. ⁊ ibi a ꝯsanguineis oc¬
cisi tutus erat. Si enim excra fines alicuiꝰ ha¬
rũ inueniret cũ. qͥ ultor sangͥnis effusi ẽe¬

Expanded text:
atur lectus ferreus ipsius, in Rabath filiorum atur lectus ferreus ipsius, in Rabath filiorum Ammon, novem cubitos habens longitudinis, et quatuor avit Moyses tres civitates refugii trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi e
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesimo anno ab exitu filioꝵ
isrł de egypto. un decimo mense. pͥ¬
ma die mensis uidens moyses diẽ mortis
sͥ ĩminere. locutus ẽ ad om̃s filios isrł. ꝯgͤ¬
gans eos sccłm iosepħm ad iordanẽ ui loco
uͥ nc̃ eiuitas abidal ẽ. locꝰq palmarũ. Sa¬
ne recapitulationẽ moysi ꝓ seqñtes. que
supͣ dicta sunt: omittamꝰ. suꝑ addita dicemꝰ.
quetdam q̃ uident᷑ cõtraria inemorabimꝰ
det̾minando. Itaq in recapitulando ait
moyses. Dixi uobis eo temꝑe. ñ ualeo solꝰ
nra negocia sustin̾e̾. date ex uobis uiros
sapientes. ⁊ pona eos tbunds. centurrone
qͥnqͣgenarios. ⁊ decanos. Hoc iudet᷑ ꝯtͣ¬
rium p̾dictis. Supͣ enĩ ꝯsilio ietro dixit
ad ꝯsiliũ soceri faciendũ secreto ꝓposu¬
it. Postea auctoritate ⁊ assensu ppłi ꝯple¬
uit᷑. Ad pusillanimitatẽ qͦ eoꝵ ꝯfortan
dã ita̾uit moyses de uictoria og regis
basan. qui restita̾t de stirpe gigantiũ ⁊
in argum̃tũ magnitudinis eiꝰ monstra¬

Expanded text:
uadragesimo anno ab exitu filiorum Israel de Aegypto, undecimo mense, prima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Isrgans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenarios, et decanos. » Hoc videtur contrarium praedictis. Supra enim, consilio Jethro dixit ad consilium soceri, faciendum secreto disposuit, postea auctoritate et assensu populi complevit. dam, iteravit Moyses de victoria Og regis Basan , qui restiterit, de stirpe gigantum, et in argumentum magnitudinis ejus, monstr
Abbreviated transcription (Latin):
dictiones ⁊ maledictiones scͥptas in ubro hoc:
tnͣsito iordane in ingressu suo dioen̾t in hc̃
modũ. Sex tͥbus maiores natu: ascendent¬
in montẽ garitim cũ sac̾dotib ⁊ leuithis.
⁊ sex minores montẽ ebal. e regione.⁊ qui
ingaritim: om̃s bñdidõnes dreñt suꝑlegis
obseruatores. ⁊ qͥ in hebal. respond̾ent Am̃.¬

Expanded text:
dictiones et maledictiones scriptas in libro hoc, transito Jordane; in egressu suo dicerent, in hunc modum: Sex tribus majores natu ascenderent montem Garizim cum sacerdotibus et Levitis, et sex minores montem Ebal e regione, et qui in Garizim omnes benedictiones dicerent super legis observatores, et qui in Ebal responderent: Am
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ dedicatio in dieb iħu obsentabatur ĩ hyeme.
forte adhuc hoc est festũ luminũ. ap̃ iudeos. qr ⁊
stum. uł hẽ diem luminũ. Et ambulabat iħc
u templo inporticu salomonis. Nomine tem¬
pli sepe uocat᷑ porticꝰ templi ut iͥ. n tẽplũ n nõ
ascendebant nisi ministri tẽpli. Porticꝰ aũ illa
dicebatur salomonis. inqͦsolebat salomon stare
ad orandum. in qua in die dedicationis erex̾
colũpnam eream. suꝑ ꝗͣ ⁊ orauit flexis genib
rent eum tanꝗͣ cc augustum se erigentẽ.Iõ xͦ
⁊ ñ creditis. Oꝑa que ego facio testimoniũ per¬
hibent de me. Cũq dixiss ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ¬
sustulunt sustulerunt uidei lapides ut iac̾ent
in eum. Et c̃ dixissent se uelle lapidare eum¬
ꝓ blasphemia. qr c̃ eet homo se dm̃ faciebat. di

Expanded text:
Et haec dedicatio, in diebus Jesus, observabatur in hieme. Et haec dedicatio, in diebus Jesus, observabatur in hieme. Forte adhuc hoc est festum Luminum apud Judaeos, quia et atum hunc diem, diem Luminum. « Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. » Nomine templi saepe vocatur porticus templi, ut hic: In templum enim non ascendebant nisi ministri templi. Porticus ante illa dicebatur templum Salomonis, in quo solebat stare ad orandum, in qua in die dedicationis erexit columnam aeream, supra huam oravit, flexis genibus, rent eum, tanquam contra Augustum se erigentem. Ideo Cet non creditis; opera, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Cumque dixisset: Ego et Pater unum sumus, sustulerunt Judaei lapides, ut jacerent in eum. Cumque dixissent se velle eum lapidare pro blasphemia, quia, cum esset homo, Deum se facieb
Abbreviated transcription (Latin):
aut uas aut uestis. a ꝯmuni usu ad celebrẽ
⁊ diuinum usum subuehitur .ꝙ. latinus di¬
cit dedicationem. Tam̃ hebreus uocat᷑ dedica¬
tionẽ inchoationem usus noue rei. ut c̃ pͥmo
ĩhabitamꝰ nouam domũ. aut indiumꝰ no¬
uam uestem. hͥ ã enchenia uocantur festum
delicationis templi. ꝙ. annuatim fiebat. ħ
ã festum ñ ad pͥmã uł ad scd̾am dedicatioñe
tẽpli spectabat: s ad t̾ciam. pͥma i fuit in
autũpno.qr salomon dedicauit templum
.x. die septembͥs ⁊ usq ad templi eu̾sionem
fiebant quot ãnis duofesta eodem die. dedi¬
catio.s. ⁊ expiatio. Cũ uͦ reedificatum fuit dẽ¬
plum aredeuntib de babilone: dedicatum
Cũ ã antyochꝰ epyphanes polluisset templũ
sordib ydoloꝵ ⁊ ꝓphanass utensilia eiꝰ. iudaᷤᷤ
machabeus. filius asamonei de gñe sac̾dotũ
mundauit templũ. ⁊ restituit utẽsiba eiꝰ in lo¬
cis suis. ⁊ qͣi dedicauit illud .u. die decembris.

Expanded text:
aut vas, aut vestis a communi usu ad celebrem et divinum usum subvehitur, quod Latinus dicit dedicationem. Tamen Hebraeus vocat dedicationeem, inchoationem usus novae rei, ut cum primo inhabitamus novam domum, aut induimus novam vestem. Hic autem Encaenia vocantur, festum dedicationis templi, quod annuatim fiebat. Hoc autem festum, non ad primam, vel secundam dedicationem templi spectabat, sed ad tertiam. Prima enim fuit in autumno, quia Salomon dedicavit templum decima die Septembris, et usque ad templi illius eversionem fiebant quotannis duo festa eadem die, dedicatio scilicet, et expiatio. Cum vero reaedificatum fuit templum a redeuntibus de Babylone, dedicatum Cum autem Antiochus Epiphanes polluisset templum sordibus idolorum, et profanasset utensilia ejus, Judas Machabaeus, filius Asamonaei, de genere sacerdotali, mundavit templum, restituit utensilia in locis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Decembris.
Abbreviated transcription (Latin):
ut unꝰ hõ moriatur et
ñ tota gens ꝑeat. Et ꝓ¬
pħauit utilem gn̾i humano mortem xpisti.
licet nesciens. Ab illo gͦ die cogitan̾unt quomo¬
do int̾ficerent cum. ĩmo edix̾unt. ut inuentus

Expanded text:
ut unus moriatur homo, et non tota gens pereat. » Et prophetavit utilem generi humano mortem Christi, licet nesciens. « Ab illa ergo die cogitaverunt eum interficere, » imo conduxerunt, ut inventus
Abbreviated transcription (Latin):
Uragͦ iam desti.I ander ⁊ põpeiꝰ ⁊ alii uene¬
rati sunt ip̃m ⁊ reges¬
homo docet facra nr̃a ab¬
obenda. ⁊ uana. G̃ roma¬
ni sitientes opes templi¬
tollint eas audientes¬
impune tollendas. Tc̃¬

Expanded text:
nder, et Pompeius, et alii ve sunt ipsum, et regeshomo docet, sacra nolenda et vana. Ergo Romni scientes opes templtollent eas, audienteimpune tollendas.
Abbreviated transcription (Latin):
Et nota qr si uidas bonꝰ erat adhuc: tẽ hora di¬
ei erat. Et si iã malus ꝓ substituto mathia
rare in uolũtate me lapidandi: Sic̃ horesũt
mutabiles sic ⁊̃ affectas hominum. Et ⁊̃ sepiꝰ
mutat᷑ indie cor hõis: ꝗͣ hore. Et qͥ ambulat in
die .i. in pace. sicut ego ⁊ uos: ñ offendit aliquẽ
indicat: toboratur fides eoꝵ. Recliit gͦ iħe ibetha
Sethana niam cũ discipulis. ⁊ martha ce¬
nõ distat. currit ei extra castellum. Et ad¬
aictłm m uacata maria multis ierosolimitiᷤᷤ¬
tores: uen̾unt ad monumentum. ⁊ ad uocem
iħn non solũ suscitatus est : s ꝓdiit licit liga¬
tus institis. Multigͦ de uideis ad phariseos abi¬
erunt: ⁊ nũciau̾unt que uiderant. ⁊ celebrifẽ¬
rat sermo de eo apud multos. Multi iã ascen¬
debant ad diem festum: ut scificarent se. leg̃r

Expanded text:
Et nota quia si Judas adhuc erat bonus, tunc hora diei erat, et si jam malus pro Mathiarare in voluntate me lapidandi. Sicut horae mutabiles sunt, sic et affectus hominum. Et etiam saepius mutatur in die cor hominis quam horae. Et qui ambulat in die, id est in pace, sicut et ego, et vos, non offendit aliquem, indicat, roboratur fides eorum. Rediit ergo Jesus in Bethaniam cum discipulis suis, et Martha occurrit ei extra castellum. Et advocata Maria, multis Hierosolymitirores, venerunt ad monumentum, et ad vocem Jesu, non solum suscitatus est, sed prodiit licet ligatus institis. Multi ergo de Judaeis ad Pharisaeos abierunt, et nuntiaverunt quae viderant, et celebris erat sermo de eo apud Judaeos. Multi enim jam ascenderant ad diem festum ut sanctificarent se. Cr
Abbreviated transcription (Latin):
guria: diuinationes obseruari ꝓhibuit. nͦ
agrum seri diu̾so semine. nͨ uim̃ta diu̾si
generis coire. nͨ ueste ex duob texta in¬
dunͦ comam in rotundũ tonderi. nꝰ barbã
radi. nͨ carnes suas suꝑ mortuo incidinͦ
figuras aliqͣs : aut stiginata .i. signa in¬
carne sua fieri. in qͥb ⁊ similib ad littãm
sub intelligendum ẽ ẜ ritum gentiũ ⁊¬

Expanded text:
guria, divinationes observari prohibuit, nec guria, divinationes observari prohibuit, nec agrum seri diverso semine, nec jumenta diversi generis facere coire, nec veste ex duobus texta indui, nec comam in rotundum tonderi, nec barbam radi, nec carnes suas super mortuo incidi, nec figuras aliquas, aut stigmata in carne sua fieri, cum quibus, et similibus, ad litteram subintelligendum est, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
recapitulando p̾dc̃a. ⁊ suꝑ addendo no¬
ua. de quibus ñ nͥ illa ꝑstruiximꝰ. que ad
intelligentiam lectionis sacre scͥpture
sunt necessaria. sane ꝓhibuit dñs: ne hõ
ad domesticam carnis sue accedẽt. nͦ re¬
uelaret turpitudinẽ eiꝰ .i. disco oꝑiret.
⁊ iutraret pudenda ipsius. In pͥori qͥdẽ
parentũ conuigio ꝓpt̾ hominũ rarita¬
tem. solũ duas ꝑsonas exclusit dñs a ⁊iu¬
qͦ sunt fere .xii. mat̾. nou̾ca. soror. neptis.
amita. mat̾tera. uror patrui. nurus. u tor
frĩs. S hec det̾minationẽ recip̃. Priuignra:
filia pͥuigni. ł p̾iugne: soror uxoris. Paucas
tr̃ exclusit. ut multiplicarent᷑ hoĩesci re¬
plerent t̾ram. Sub grã plurime excludun¬
colligerent spicas. uł racemos remanentes.
nͨ gͣna decidentia. s relinquerent ea pau¬
ꝑibus t̾re. sͦi opꝰ m̾cenarii retin̾e̾ usq mane.
nͨ acciꝑe ꝑsonas. diligi amicũ sic̃ seipm̃:
p̾cep̃ ubi .lxx. ꝓximũ ponunt. somiua. au¬

Expanded text:
endo nova, de quibus non nisi illa perstrinximus quae ad intelligentiam lectionis sacrae Scripturae sunt necessaria. Sane prohibuit Dominus ne homo ad domesticam suae carnis accederet, nec revelaret turpitudinem ejus, id est discooperiret, et intraret pudenda ipsius. In primorum quidem parentum conjugio propter hominum raritatem solum duas personas exclusit Dominus a conjuquae sunt fere duodecim , mater, noverca, soror, neptis, amita, matertera, uxor patrui, nurus, uxor fratris. Sed haec determinationem recipit privigna, filia privigni, vel privignae, soror uxoris. Paucas tunc exclusit, ut multiplicarentur homines, et replerent terram. Sub gratia plurimae excluduncolligerent spicas, vel racemos remanentes, ne grana decidentia; sed relinquerent ea pauperibus terrae, nec opus mercenarii retinere, usque mane, nec accipere personas, diligi amicum sicut seipsum praecepit, ubi LXX proximum ponunt. Somnia, au
Abbreviated transcription (Latin):
dauid mulã legit᷑ habuisse. suꝑ qmͣ po¬
situs ẽ salomon. ⁊ delanis ad fonte gion:
ad inunguendũ. s egyptius oĩgenũ ue¬
uerans monstra d̾ orum. in honore diu̾so¬
rum d̾orũ qͦs putabat talibus p̾eẽ dulsa
semina in agro. diu̾sas matĩas in ueste so¬
crabat. diu̾sos &̃ cicinnos capitis diu̾sis di¬
is sacͣbat. uñ ⁊ inpͥncipio horũ p̾ceptoꝵ
qua habitatis. ñ facietis. uxta morẽ regi¬
onis ad qmͣ introducã uosn agetis. addi¬
sionis. uͥt auferrent p̾pͥutia arborũ. qͣs
plantarent. Qd̾ qͣi exponens subdit.
Poma q̃ g̾minant. inmunda erunt uob̃.
hoc tñ ñ ẽ in hebreo. ⁊ uidet᷑ uelle qd̾ fru¬

Expanded text:
sse, super quam positus est Salomon, et delatus ad fontem Gihon ad inungendum . Sed Aegyptus omnigenorum venerans monstra deorum, et in honore diversorum deorum, quos putabat talibus praeesse, diversa semina in agro, diversas materias in veste sociabat, diversos etiam cincinnos capitis diversis diis sacrificabat. Unde et in principio horum praeceptoqua habitastis, non facietis, juxta morem regionis, ad quam introducam vos, non agetis. » Addisionis, ut auferrent praeputia arborum quas plantarent. Quod quasi exponens subdit: « Poma quae germinant, immunda erunt vobis, » hoc tamen non est in Hebraeo. Et videtur velle quod fru