comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq deos: Absit ut inttelligamꝰ
deos gentiũ suie id ola siue aliꝗͣ
pret bomines cȩlestẽ trestrẽtie creaturã. cũ
paulo post hunc uersũ idẽ iste psalmꝰ asse.¬
rat. Et qͦs deos intelligi uelit: inquoꝵ sina¬
goga stetit ds̃. aꝑtiꝰ exprimat: ubi ait. Ego
dixi diĩ estis: & filĩ altissimi om̃s. Nos aut̃
sicut homines moriemini: & sic̃ unꝰ deprin

Expanded text:
ntelligamus deos Gentium, sive idola, sive aliquam praeter homines coelestem terrestremve creaturam: cum paulo post hunc versum idem iste psalmus asserat, et quos deos intelligi velit, in quorum synagoga stetit Deus, apertius exprimat, ubi ait: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes; vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus d
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo canit᷑. Quasi peccꝰ factꝰ sũ apđ te: & ego
semꝑ tecuꝰ. Quando utiq. ꝗͣuis uni uero dõ
mancipatꝰ uideret᷑: ꝓmagnis tam̃ ac sũmis
bonis ab illo carnalia trena cẽꝑalia requirebaNł
Inuenimꝰ eos sepe etiam filios appellatos: ñ ea
grã quȩ adnouũ testam̃tũ ꝑtin& s illa quȩ
aduetꝰ. Qt & ipsa grã ÷ qua elegit abraham:
& eiꝰ carne tã magnũ ppłm ꝓpagauit. qͣñdũ
natũ ia cob dilȩxit. esau aut̃ odio habuit.
qͣ lib̾auit exegipto. qͣ nit̾rã reꝑmissionis eiectiᷤᷤ
gentibꝰ introduxit. Nisi enĩ & ipsa. eẽt. gr̃a:
loꝵ capessendũ. data ÷ potestas filios dĩ fieri.¬

Expanded text:
 apud te, et ego semper tecum» : quando utique, quamvis uni vero Deo mancipatus videretur, pro magnis tamen ac summis bonis ab illo carnalia, terrena, temporalia requirebat. Invenimus eos saepe etiam filios appellatos; non ea gratia quae ad Novum Testamentum pertinet, sed illa quae ad Vetus: quia et ipsa gratia est qua elegit Abraham, et ex ejus carne tam magnum populum propagavit; qua nondum natos, Jacob dilexit, Esau autem odio habuit ; qua liberavit ex Aegypto, qua in terram promissionis, ejectis Gentibus, introduxit. Nisi enim et ipsa esset gratia, lorum capessendum data
Abbreviated transcription (Latin):
iomĩb gentibꝰ. Quid isi t̾ram: hoc ÷ eos
qͥ tr̃ena sapiunt. Siue ipsũ affectũ increden¬
tib trenȩ cupiditatis & elationẽ absumens:
siue ñ credentes tram conterendã ꝑdendãq
discernens. Sic ꝑ mẽbra sua quoꝵ conuersatio
in celis : uidicat tr̃am: ⁊ disꝑgit momĩb genti¬
b. Nec p̃tereundũ qđ ñ nulli codices habent
ꝑ caritatẽ: quã suis p̃ceptis & grã miseri cordit̃
excolendo. trenã disꝑdit cipiditatẽ
salori huiꝰ titulus ÷ canticũpsalm
asaph. Iam sepe diximꝰ qͥd int̃preta¬
t᷑ asaph: id ÷ congregatio. Homo
gͦ illȩ qui uocabat᷑ a sapł: infigura congrega¬
tionis ppłi dĩ in multoꝵ psalmoꝵ titulis po¬
nit᷑. Grece aut̃ congregatio: sin agoga dicit᷑.
Qđ uelut ꝓprium nom̃ uideoꝵ ppłs tenuit ut

Expanded text:
ram? hoc est, eos qui terrena sapiunt; sive ipsum affectum in credentibus terrenae cupiditatis et elationem absumens; sive non credentes, terram conterendam perdendamque discernens. Sic per membra sua, quorum conversatio in coelis est, judicat terram, et disperdit in omnibus gentibus. Nec praetereundper charitatem, quam suis praeceptis et gratia misericorditer excolendo, terrenam disperdit cupiditatem. hujus titulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut proprium nomen Judaeorum populus tenuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tacuert̃. uelut innocentes imitari uoluistis. Usq¬
qͣ uidicatis iniqͥtatẽ. & facies peccatoꝵꝵ sumitis:
N ũ qͥd etiã nc̃ & ipsȩ heres ueniens occidendus est:
N onne ipse ꝓpt̾ uos sine patre. eẽ. uoluit tã qͣ pupi¬
lus: Nonne ꝓpt̾ uos esuriuit & sitiuit ut egenꝰ:
Nonne aduos clamauit. discite a me qr mitis sũ e
humilis corde: Nonne pauꝑ factꝰ ÷ cũ diues c̃t
ut ipsiꝰ pauꝑtate ditaremini : Iudicate ereo
Non sllos ꝓpt̃ se suꝑbos & diuites. s istũ ꝓpt̾ uos
hrumlẽ & pauꝑem iustũ credite: iustũ p̃dicate.

Expanded text:
tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usqutacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Numquid etiam nunc et ipse haeres veniens occidendus est? Nonne ipse propter vos sine patre esse voluit tanquam pupillus? nonne propter vos esurivit et sitivit ut egenus? nonne ad vos clamavit, «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» ? Nonne pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius paupertate ditaremini ? «Judicate» ergo Non illos propter se superbos et divites, sed istum propter vos humilem et pauperem, justum credite, justum praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c scłm carnẽ. Ut enĩ star&e ds̃ insinagoga
deoꝵ: adhoc exipsis scd̾m carnẽ. S qͥs ds:
Neq enĩ quales ili inquoꝵ dãꝵ sinagoga ste.
nosco & inmedio dm̃ sponsũ: deqͦ amicꝰ eiꝰ
qͥdã dicit. In medio aut̃ urmstat: quẽ uos
nescitis. Quippe: dequibꝰ paulo post in hoc
uidebant dm̃. qualẽ se uolebat uideri dicens.
Qui uid& me:. uid& et patrẽ. Discernit aut̃ dõs
ñ eoꝵ meritis s grã sua. exeadẽ consꝑsione faci.¬
ens alia uasa inhonorẽ: alia incontumeliam.
dni diuidentis flãmã tgnis. Us queqͦ u¬
dicatis iniqͥtatẽ. & facies peccatoꝵ sumitis: Sic̃
alibi Usqueqꝰ graues corde: Nũqͥd & usq ad
adiuentũ eiꝰ quilimñ ÷ cordis: Dedi legẽ. durtt̃
restitistis. Misi ꝓpħas. inuuriis affecistis: aut int̃feci¬
stis. aut hȩc agentibꝰ conibiustis. S ut illis nec
loqͥ dignũ sit: qͥ occidert̃ seruos dĩ ppemissos adse:
uos qͥ cũ h&̧ fierent taciustis. id÷ uos qͥ eos qui tẽ

Expanded text:
cundum carnem:» ut enim staret Deus in synagoga deorum, ad hoc ex ipsis secundum carnem. Sed quid Deus? Neque enim quales illi, in quorum deorum synagoga stetinosco et in medio Deum sponsum, de quo amicus ejus quidam dicit: «In medio vestrum stat, quem vos nescitis» . Quippe de quibus paulo post in hoc videbant Deum, qualem se volebat videri, dicens: «Qui me vidit, vidit» «et Patrem» . Discernit autem deos, non corum meritis, sed gratia sua; ex eadem conspersione faciens alia vasa in honorem, alia in contumeliam .Domini dividentis flammam ignis : «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Sicut alibi: «Usquequo graves corde» ? Numquid et usque ad adventum ejus qui lumen est cordis? Dedi legem; duriter restitistis: misi Prophetas; injuriis affecistis, aut interfecistis, aut haec agentibus connivistis. Sed ut illis nec loqui dignum sit, qui occiderunt servos Dei praemissos ad se; vos qui cum haec fierent tacuistis, id est, vos qui eos qui tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ta t̾rȩ intelligunt᷑. qͦrũ tr̃enã felicitatẽ p̃pollentẽ
atq potentẽ homines inuidendo eoꝵ auctori.¬
tate adhuiꝰ modi bona concupiscenda ꝑtrahim¬
catori dictũ ÷ tr̃a es & int̾rã ibis. Ec celi enarrant
suꝑbia ÷. Contͣ ꝗͣuenit humilitas xp̃i: exꝓbrans
eis qs uult exhumilitate filios altissimi facere:
atq increpans. Ego dixi diĩ estis: & filii attis¬
simi om̃s. V os aut̃ sicut homines moriemini:
& sicut unꝰ depͥncipib cadetis. Siue adillos di¬
xerit ego dixi dĩ estis: & filii altissimi om̃s. adeos
utiq qui p̃destinati sunt inuitã ȩtnã: adalios
uͦ uos aut̃ sicut homines moriemini. & sic̃ imnꝰ
depͥncipib cadetis. Hoc mͦ etiã dos discernens.
siie om̃s simul increpat. uit obedientes correctos.¬
so alsennat. E go inqͥt dixi diĩ estis. & filĩ attis

Expanded text:
ntur, quorum terrenam felicitatem praepollentem atque potentem homines invidendo, eorum auctoritate ad hujusmodi bona concupiscenda pertrahuncatori dictum est, «Terra es, et in terram ibis» ; et, «Coeli enarrant bia est, contra quam venit humilitas Christi, exprobrans eis quos vult ex humilitate filios Altissimi facere, atque increpans: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis.» Sive ad illos dixerit, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes,» ad eos utique qui praedestinati sunt in vitam aeternam; ad alios vero, «Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis,» hoc modo etiam deos discernens: sive omnes simul increpat, ut obedientes correctosque discernat, «Ego,» inquit, «dixi, Dii estis et filii Altis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinata ÷ gentiũ plenitudo. Nam & inipsa mor¬
te dii t̃ra mota ÷: & petre scisse st̃. Et si intelligamꝰ
fundam̃ta t̾rȩ tr̃enoꝵ bonoꝵ copia felices. recte p̃.¬
dictũ ÷ qđ mołerent᷑: uł atlmirando sic amari.
sic coli. humilitatẽ. pauꝑtatẽ. mortẽ. uelut mag¬
nã sccłm ipsos miseriam xp̃i: uł ipsi quoq huiꝰ
mundi uana felicitate contẽpta. illã diligendo
atq sectando. Ita mouent᷑ omĩa fundamenta
tr̃e cũ partim mirant᷑. partim etiam cõmouent᷑.
Sic enĩ ñ absurde dicimꝰ fundam̃ta celi: quibꝰ reg¬
nũ celoꝵ suꝑ ȩlificat᷑ inscĩs & fidelib. qͦs dicit
script᷑a lapides utuos. quoꝵ fundam̃tũ primũ

Expanded text:
destinata est Gentium plenitudo. Nam et in ipsa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et si intelligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vana felicitate contempta, illam diligendo atque sectando. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus ñ extollemini: s cadetis. Uelut si dice¬
r&. Cũ tã pauci sunt dies uitȩ ur̃e. ut cito sic̃
homines moriamini: ñ uob̃ ꝓd ÷ ad cõrrectio¬
nẽ s tãꝗͣ diabolus cuiꝰ dies inhoc scło mutti
sunt: qi carne ñ morit᷑ extollimini ut cadatis.
Ediabolicã qͥppe suꝑbiam factũ: ut. xp̃i głe¬

Expanded text:
diabolus, non extollemini, sed «cadetis.» Velut si diceret: Cum tam pauci sint dies vitae vestrae, ut cito sicut homines moriamini, non vobis prodest ad correctionem; sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia carne non moritur, extollimini, ut cadatis. Per diabolicam quippe superbiam factum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ & occisis ÷ xp̃c: nec illos fiusse a tanto scelen¬
conibuert̃. eũq interimi a malignis & inudis
uideoꝵ principibꝰ ꝑmisert̃. Qui si uoluissent u¬
merent᷑ semꝑ: ut nũꝗͣ inillũ sceleratoꝵ p̃ualat
manꝰ. Dehis qͥppe: & alibi dr̃. Canes muti neldt̃.
latrare. Dehis etiã illud̃. ł cce qͦmͦ iustꝰ pertt ł
mͦ potiꝰ qđ erait ꝑditũ requirebat : Porio ifl
iustȩ increpant᷑ & merito arguunt᷑: qͥtantũ selis
fieri disimuilando siluert̃: qͦm in crepandi aut

Expanded text:
est Christus, nec illos fuisse immunes a tanto sceleconniverunt, eumque interimi a malignis et invidis Judaeorum principibus permiserunt; qui si voluissent, timerentur semper, ut nunquam in illum scelmanus. De his quippe et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt latrare» . De his etiam illud: «Ecce quomodo justus periit, et modo potius quod erat perditum requirebat? Porro, si isti juste increpantur, meritoque arguuntur, qui tantum scelus fieri dissimulando siverunt; quomodo incr
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ di p̃sentiam quȩ congruit. eẽ. substantie. ne¬
gari ñ pot̃ ab eo. eẽ. conditis reb mtrabili in¬
delies et ux paucis intelligibili mͦ cui dicit᷑.
Si ascendero incelũ tu illic es: si descendero inui¬
fernũ ades. Unde merito ꝑhibet᷑ stare ds. in
dicat. Nec tantũ ꝑhibet᷑ s ꝓ captu mentis
humane ut cũq cognoscit᷑ stare. meis quȩ
creauit. Si & homo ste et audiat eũ. & gaucdi¬
ogaudeat ꝓpt̃ eiꝰ intimã uocẽ. Herũtam̃ qͣn¬
tũ arbitror psalmꝰ istȩ aliqͥd insiniare mo¬

Expanded text:
lem Dei praesentiam, quae congruit ejus substantiae, negari non potest adesse conditis rebus, mirabili videlicet et vix paucis intelligibili modo, cui dicitur: «Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades» . Unde merito perhibetur stare Deus in dicat : nec tantum perhibetur, sed pro captu mentis humanae utcumque cognoscitur stare in eis quae creavit, si et homo stet et audiat cum, et gaudio gaudeat propter ejus intimam vocem . Verumtamen, quantum arbitror, psalmus iste insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
nuo contristatisunt. dicentes apđ se ipsos qͥs nã po¬
terit saluari: frgo qͣndo dicebant qͥs nã
poterit saluari. diuites paucos attende¬
bant. Latebat eos tanta tẽꝑum multitudo.
nũ sibi poterant dicere si difficile ẽ. immo
inpossibile ut intrent diuites in regnũ cęlo¬
rũ. sicut impossibile ẽ. ut intret camelus
ꝑforamen acus. om̃s pauꝑes intrent in reg¬
nũ celoꝵ: diuites soli exeludant᷑. Qt̃ sufs
enĩ duites: At u pauꝑum milia innume¬
rabilia. Non enĩ tunicas inspecturi sumꝰ
in regno cȩlorũ. sed uestis ciiq fulgor iu¬
sticiȩ deputabit᷑. frunt ergo pauꝑes ueqͣ¬
les angłis dei. incditistolis ĩmortalitatis.
fulgebunt sicut sol in regno patris sui.
Ouid nob̃ est de diuitib paucis sollicitos. eẽ.
aut laborare: Non hoc senserunt apli.
Sed cũ dñs hoc dixiss& faciliꝰ ẽ. camelũ ꝑfora

Expanded text:
nt, dicentes apud seipsos: Quisnam poterit salvari ? Ergo quando dicebant, Quisnam poterit salvari? divites paucos attendebant; latebat eos tanta pauperum multitudo? Non sibi poterant dicere: Si difficile est, imo impossibile ut intrent divites in regnum coelorum, sicut impossibile est ut intret camelus per foramen acus, omnes pauperes intrent in regnum coelorum, divites soli excludantur? Quot sunt enim divites? At vero pauperum millia innumerabilia. Non enim tunicas inspecturi sumus in regno coelorum; sed vestis cujusque fulgor justitiae deputabitur: erunt ergo pauperes aequales Angelis Dei; induti stolis immortalitatis, fulgebunt, sicut sol in regno Patris sui : quid nobis est de divitibus paucis sollicitos esse aut laborare? Non hoc senserunt Apostoli: sed cum Dominus hoc dixisset, Facilius est camelum tra
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ eiciant: tam̃ qr humorẽ ñ habent. sole
orto continuo arescunt. At uͦ illi qui altiꝰ
figunt radicẽ. qͥd audiunt ab apło: flecto
ibi iam radix: ut possitis inqͥd cõp̃hendere.
quȩ sit altitudo. latitudo. longitudo. & ꝓ.¬
fundũ. scire etiũ suꝑ eminentẽ scientiã cari¬
tatis xp̃i: ut impleamini in omnẽ pletutudi¬
nẽ dĩ. Talib fructi b digna ẽ. tanta radix:
tam simplex.tam germinans. ingermina
ta alte & ꝓfunda fundata. At uͦ huiꝰ radix
gͦ. & discernamꝰ duo ista tẽꝑa. satis utilit̃ tim̃¬
di &e ridendi. Quandui enĩ sumꝰ in hoc scło:¬
nondũ ÷ ridendũ ne postea ploremꝰ. Legimꝰ qͥd

Expanded text:
dicem ejiciant, tamen quia humorem non habent, sole dicem ejiciant, tamen quia humorem non habent, sole orto continuo arescunt . At vero illi qui altius figunt radicem, quid audiunt ab Apostolo? Flecto ibi jam radix, Ut possitis, inquit, comprehendere quae sit altitudo, latitudo, longitudo et profundum; scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Talibus fructibus digna est tanta radix, tam simplex, tam germinans, in germina tam alte fundata. At vero hujus radix ergo et discernamus duo ista tempora satis utiliter timendi et ridendi. Quamdiu enim sumus in hoc s ridendum, ne postea ploremus. Legimus quid
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatꝰ. Nonne massa in horreo &e palea mig¬
ne: Nonne totꝰ iste doech ad sinistrã stabit.
qͣndo dicͥurꝰ ẽ. dñs. ite inignẽ ec̃nũ qͥ paratꝰ
ẽ. diabolo & angłis eiꝰ : Destru& gͦ te ds̃ iN
finẽ. euell& te & emigrabit te detab̃naculo.
Modo gͦ doech istȩ iditmeus ẽ. intab̃naculo.
Sed seruus ñ man& indomo in ȩc̃nũ. Oꝑat᷑
& iste aliqͥd bomi. Et si ñ faccis suis: saltẽ ũbis
dĩ. ut in ȩccłia qͣndo sua quęsierit. saltẽ quȩ
sunt xp̃idicat. S ed emigrabit te detaber¬
det̾ra uiuentiũ. Ergo int̾ra uiuentiũ: nos
debemꝰ habere radicẽ. Radix nr̃a ibi sit. In
occulto ÷ radix. fructꝰ uideri possunt. radix
uideri ñ pot̃. Radix nr̃a: caritas nr̃a. fruc¬
ritate ꝓcedant: Tunc ẽ. radix tua int̾ra ui¬
uentiũ. Inde eradicabit᷑ iste doech. Nec omĩ¬
no poterit ibi ꝑmanere. qͥa nec altiꝰ figit ibi
radicẽ: sed qͦmͦ illa semina in petra. Et si ra¬

Expanded text:
fuerit. Nonne massa in horrea, et palea in igfuerit. Nonne massa in horrea, et palea in ignem ? Nonne totus iste Doech ad sinistram stabit, quando dicturus est Dominus, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Destruet ergo te Deus in finem: evellet te, et emigrabit te de tabernaculo tuo. Modo ergo Doech iste Idumaeus est in tabernaculo: sed servus non manet in domo in aeternum . Operatur et iste aliquid boni, etsi non factis suis, saltem verbis Dei, ut in Ecclesia quando sua quaerit , saltem quae Christi sunt dicat. Sed emigrabit te de taberde terra viventium. Ergo in terra viventium nos debemus habere radicem. Radix nostra ibi sit. In occulto est radix: fructus videri possunt, radix videri non potest. Radix nostra charitas nostra, frucritate procedant, tunc est radix tua in terra viventium. Inde eradicabitur iste Doech, nec omnino poterit ibi permanere, quia nec altius ibi fixit radicem: sed quomodo illa semina in petra, etsi ra
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ. ut deorsũ eant. ñ illa facias. ẽẽ. fu¬
pra bona: sed tu cũ eis mergeris in mala.
uerba submersionis. Eripe gͦ te si potes a
submersione. Naufragiũ fubis. & plubũ
amplecteris : Si ñ uis mergi: tabulam ap¬
prehende. ligno portare. crux te ꝑducat.
Nunc gͦ q doech es idumeus motꝰ. & t̾renꝰ qͥd
facis : Dilexisti ontĩa uerba submersionis:
linguũ dolosam. Exp̃ssit uerba submer¬
losa: Ministra fallaciȩ ẽ. lingua dolosa.
aliud incorde gestantiũ: aluid ore ꝓmen¬
ropterea destru& te ds̃ infinẽ. Et sinunc
nũ ut flosfeni. fẽnũ aruit. ⁊ flos decidit:
uerbũ aut̃ dñi man& inȩt̾̃nũ. Ecce qͦ te tene¬
as. adhoc qđ man& inȩc̃nũ. Nam adfęnũ &
ad florẽ fenisi te tenueris: qm̃ fenũ aresc& et
flox decid&. destru& te ds̃ infinẽ. Et si mͦ
non: certe infine destru&. qͣndo illud uentila¬
brũ uenerit & aceriis paleȩ amassa fuerit

Expanded text:
necesse est ut deorsum eant, non illa facies esse sunecesse est ut deorsum eant, non illa facies esse supra bona, sed tu cum eis mergeris in mala. verba submersionis. Eripe ergo te, si potes, a submersione. Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Si non vis mergi, tabulam apprehende, ligno portare, crux te perducat. Nunc vero quia Doech es Idumaeus, motus et terrenus, quid facis? Dilexisti omnia verba submersionis, linguam dolosam. Haec praecessit, verba submerlosa ministra fallaciae est. Lingua dolosa aliud in corde gestantium, aliud ore promenPropterea Deus destruet te in finem. Et si modo nis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quo te teneas, ad quod manet in aeternum. Nam ad fenum et ad florem feni si te tenueris, quoniam fenum arescet, et flos decidet, destruet te Deus in finem: etsi non modo, certe in finem destruet, quando illud ventilabrum venerit, et acervus paleae a massa separatus
Abbreviated transcription (Latin):
Inique. mordinate. ꝑuerse. uis leuare aquã
suꝑ olcũ : Demergit᷑ aqua. oleũ suꝑemine¬
bit. Ponere subtenebris lucẽ: fugabunt᷑ tene¬
brȩ: luxremanebit. Suꝑ cęlũ t̾̃ram uis collo¬
care: Pondere suo cadit t̾ra. in locũ suũ. Iugͦ
mergeris: diligendo maliciam suꝑ benigni¬
tatẽ. Nam nũꝗͣ benignitatẽ malicia suꝑa¬
uit. Dilexisti maliciũ suꝑ benignitatẽ.
iniquitatẽ magis ꝗͣ loqui ȩquitatẽ. Ante
te ÷ ęquitas. ante te : iniquitas. Unã lui¬
guã habes: quauis eam uertis. Quare ergo
potiꝰ adinquitatẽ. & ñ adęquitatẽ: sibos
amaritudinis non das uentri tuo. & cibos
iniquitatis das linguȩ tuȩ: maligne. Sic̃
eligis qđ uescaris: sic elige qđ locaris. Pre¬
ponis gͦ iniquitatẽ equitati: & p̃ponis ma¬
liciũ benignitati. Tu quidẽ p̃ponis. sed su¬
pra. eẽ. quid pot̃. nͥ benignitas & ȩquitas:
Sed tu imponendo te quodãmͦ suꝑ ea quȩ

Expanded text:
Inique, inordinate, perverse vis levare aquam Inique, inordinate, perverse vis levare aquam super oleum; demergetur aqua, oleum supereminebit. Ponere vis sub tenebris lucem; fugabuntur tenebrae, lux manebit. Super coelum terram vis collocare; pondere suo cadet terra in locum suum. Tu ergo mergeris diligendo malitiam super benignitatem. Nam nunquam benignitatem malitia superabit. Dilexisti malitiam super benignitatem: iniquitatem magis quam loqui aequitatem. Ante te est aequitas, ante te est iniquitas: unam linguam habes, quo vis eam vertis; quare ergo potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das linguae tuae malignae? Sicut eligis quo vescaris, sic elige quod loquaris. Praeponis ergo iniquitatem aequitati, et praeponis malitiam benignitati: tu quidem praeponis, sed supra esse quid potest nisi benignitas et aequitas? Sed tu imponendo te quodammodo super ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. ut bene agere. Clausit ocłos: altice p̃¬
senti. Et quid sequit᷑ : lniquitatẽ meditatꝰ ẽ.
incubili suo: hoc ẽ. mninteriore secreto cordis
sui. Tale hoc obicit᷑. huic doech idumeo: malig¬
no corꝑi motui t̾reno. ñ ꝑmanenti. ñ cęlesti
Dilexisti malitiam: suꝑ benignitatẽ. Nam uis
nosse. ꝗͣuideat malus: Utrũq Ut illud potiꝰ
eligat: hinc se auertat. Quare clamat qͣndo
inique aliqͥd patit᷑: Quare tunc exaggerat.
qͣntũ pot̾ iniquitatẽ & laudat benignitatẽ.
rep̃hendens eũ qui in illo oꝑatꝰ ẽ. malignita.¬
tẽ suꝑ benignitatẽ: Sit gͦ regła sibi aduiden¬
dũ. De se ipso udicabit᷑. Porro sifaciat qđ
scriptũ ÷ diliges ꝓximũ tuũ tanꝗͣ te ipsum:
& que uultis ut faciant uob̃ homines bona.
hec & uos facite illis: apđ se hab& unde no¬
uerit. Quia qđ inse ñ uult fieri: ñ deb& facere
alteri. Dilexisti malitiã suꝑ benignitatem.

Expanded text:
ligere ut bene ageret, clausit oculos a luce prligere ut bene ageret, clausit oculos a luce praesenti. Et quid sequitur? Iniquitatem meditatus est in cubili suo , hoc est in interiore secreto cordis sui. Tale quid objicitur huic Doech Idumaeo, maligno corpori, mortui terreno, non permanenti, non coelesti. Dilexisti malitiam super benignitatem. Nam vis nosse quam videat malus utrumque, et illud potius eligat, hinc se avertat? Quare clamat quando inique aliquid patitur? Quare tunc exaggerat quantum potest iniquitatem, et laudat benignitatem, reprehendens eum qui in illo operatus est malignitatem super benignitatem? Sit ergo regula sibi ad vivendum: de seipso judicabitur. Porro si faciat quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum ; et, Quae vultis ut faciant vobis homines bona, haec et vos facite illis ; apud se habet unde noverit, quia quod in se non vult fieri, non debet facere alteri . Dilexisti malitiam super benignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rigauit. Quid significans: Quici cũ misertꝰ
fueris alicuiꝰ: debes & subuenare fipotes. Cum
enĩ misereris: tanꝗͣ lacrimas fundis. Cũ sub¬
uenis: capillis tergis. Et fi hoc cuicũq qͣnto
magis pedib dñi : Qui sunt pedes dñi : ł uuan¬
głistȩ scĩ: dequib dictũ ÷ quã speciosi sunt
pedes eoꝵ qui annuntiant pacẽ: qui annun-¬
tiant bonci. Ergo acuat sicut nouaculam.
linguã suã doech: acuat dolũ qͣntũ potest.
Ablaturꝰ ẽ. suꝑflua tẽꝑaliu. Nũquid necessaria
geres. Nonenĩ aliqͥd erogaturꝰ eras. aut quos
diligeres de longinqua nauigatione ablatu.¬
rꝰ eras. Benignitas ante te: malignitas ante te.
Comꝑa & elige. Sed forte habes ocłm quo ui-¬
deas malignitatẽ. & ñ habes ocłm quo udeas
benignitatẽ Uȩ iniqͦ cordi. Eto peiꝰ ẽ : Aduer¬
tit se: ne uideat qđ iudere pot̃. Quid entm
de talib alio loco dictũ ẽ Noluit inqͥd intel

Expanded text:
rigavit . Quid significans? Quia cum misertus rigavit . Quid significans? Quia cum misertus fueris alicujus, debes et subvenire, si potes. Cum enim misereris, tanquam lacrymas fundis: cum subvenis, capillis tergis. Et si hoc cuicumque, quanto magis pedibus Domini? Qui sunt pedes Domini? Evangelistae sancti, de quibus dictum est, Quam speciosi sunt pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Ergo acuat sicut novaculam linguam suam Doech; acuat dolum quantum potest: ablaturus est superflua temporalia; numquid necessaria geres. Non enim aliquid eras erogaturus, aut quod diligeres de longinqua navigatione allaturus eras. Benignitas ante te, iniquitas ante te: compara, et elige. Sed forte habes oculum quo videas malignitatem, et non habes oculum quo videas benignitatem. Vae iniquo cordi! Quod pejus est, avertit se ne videat quod videre potest. Quid enim de talibus al
Abbreviated transcription (Latin):
capilli: suꝑflua rerũ tẽꝑaliũ significant.
Qui quidẽ capilli ñ suꝑflue factisunt adõ iN
corꝑe hominũ : sed ad aliqd ornamentũ.
Iam̃ qr sine senfu precidunt᷑: illi qui adhe¬
rent corde deo. sic habent ista t̾rena tanquã
capillos. Sed aliqͣndo & aliquid boni de ca¬
pillis oꝑandũ ÷ qͣndo frangis esurienti pa
nẽ tuũ. egenũi sine tecto inducis indomũ
tuam. si uideris nudũ: uestis. Postremo etiã
ipsi marttres imitantes dñm sanguinẽ pro
ȩclici fundentes. audientes uocẽ illam sic̃ xp̃c¬
ꝓ nob̃ animũ suã posuit. sic & nos debemꝰ pro
fr̾ib animã ponere. qͦdã mͦ de capillis fuis
bene nob̃cũ fecerunt: Id ẽ. dehis reb qͣs pot̃
amputare uł radere illa nouacula. Ouia gͦ
& deipsis capillis bon aliqͥd fieri pot̃: signi¬
ficauit & illa mulier paratox: que cũ ficius¬
s& suꝑ pedes dñi: capillis fuis tersit qͦs lacrimis

Expanded text:
capilli superflua rerum temporalium significant. capilli superflua rerum temporalium significant. Qui quidem capilli non superflue facti sunt a Deo in corpore hominum, sed ad aliquod ornamentum: tamen quia sine sensu praeciduntur, illi qui haerent corde in Domino, sic habent ista terrena tanquam capillos. Sed aliquando et aliquid boni de capillis operandum est, quando frangis panem esurienti, egenum sine lecto inducis in domum tuam, si videris nudum, vestis : postremo etiam ipsi martyres imitantes Dominum, sanguinem pro Ecclesia fundentes, audientes vocem illam, Sic nobis posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere , quodammodo de capillis suis bene nobis fecerunt, id est de his rebus quas potest amputare vel radere illa novacula. Quia ergo et de ipsis capillis boni aliquid fieri potest significavit et illa mulier peccatrix, quae cum flevisset super pedes Domini, capillis suis tersit, quos lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
o iniqͥtatis totadie. & meditatio ma lignita¬
tis & in lingua tua sine int̾missione. quid
agit. quid fec̃ : Sicut nouacła acuta: fe¬
cisti dolũ. Ecce quid faciunt scĩs mali. Capil¬
los radunt. Qd ẽ. qđ dixi: sisint talesciues
hierłm qui audiant uocẽ dñ sui regis sui di¬
centis. nolite timere eos qui corpꝰ occidunt
animã autẽ ñpossunt occidere: qui audia t
uocẽ quȩ mͦ ex ȩuuangłio recitata ẽ. qͥd ꝓd̃¬
ẽ. homini si totũ mundũ lucret᷑. se ipsũ aut̃
detrim̃tũ faciat: Contẽpnunt omĩa p̃sen¬
tia bona. insitꝑ & tpsam uitã. Et quid fac¬
tura ẽ. nouacula doech homini meditanti
inhac t̾r̃a regnũ cęloꝵ. & futuro inregnũ
cȩloꝵ & habentisecũ dm̃ & ꝑmansuro cum
deo: Quid ẽ. factura illa nouacula: Capillos
rasura. caluũ factura ẽ. Et hoc ad xp̃mꝑti
n& quimloco caluariȩ crucifixus ẽ. facit &
filiũ chore. qͥ int̃pretat᷑ caluitiũ. Namisti

Expanded text:
o iniquitatis tota die, et meditatio malignitao iniquitatis tota die, et meditatio malignitatis in lingua tua sine intermissione, quid egit? quid fecit? Sicut novacula acuta fecisti dolum. Ecce quid faciunt sanctis mali; capillos radunt. Quid est quod dixi? Si sint tales cives Jerusalem qui audiant vocem Domini sui, regis sui dicentis, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ; qui audiant vocem, qudest homini si totum mundum lucretur, se autem ipsum detrimentum faciat , contemnunt omnia praesentia bona, insuper et ipsam vitam. Et quid factura est novacula Doech homini meditanti in hac terra regnum coelorum; et futuro in regno coelorum, habenti secum Deum, et permansuro cum Deo? quid est factura illa novacula? Capillos rasura, calvum factura est. Et hoc ad Chrin loco Calvariae crucifixus est. Facit et filium Core, quod interpretatur Calvitium. Nam isti
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã ꝓficientiũ. ñ ꝓpt̃ obp̃ssionẽ tio¬
centiũ. Huic gͦ potentiȩ cõꝑatũ corpꝰ illud
niniquitate totadie: id ẽ. toto tẽꝑe sine
lassitudine. sine int̃uallo. sine pausatione
Et qͣndo ñ facis: cogitus. Ut qͣndo aliquid
mali ab ẽ. amanib: a corde ñ absit. Aut
facis malũ: aut dũ ñpotes facere. dicis ma¬
lũ. Noc ẽ. muledicis. Aut qͣndo nec hoc potes:
uis & cogitas malũ. Totadie gͦ id ÷ sine inter¬
missione. expectamꝰ hiichomini penã. Parua
sibi pena ẽ. Mnaris ei tu : Cũ ei minaris quo
eum uis mittere: In malũ. Dimitte eũ in se.
Ut multũ seuieris: subiatur. ẽ. bestuis. Inse¬
ipsum peior ẽ. bestuĩs. Bestia enĩ lacerare cor¬
pus eiꝰ pot̃: ipse cor suũ sanũ relinquere nots
pot̃. Interiꝰ inse ipse seuit. & tu exteriꝰ plagas
aut contra malos. sedꝓpħici qͥd sit euenturũ
malis. Nonitaq putetis ex maliuolentia psal

Expanded text:
disciplinam proficientium, non propter oppressionem innodisciplinam proficientium, non propter oppressionem innocentium. Huic ergo potentiae comparatum corpus illud In iniquitate tota die, id est toto tempore, sine lassitudine, sine intervallo, sine pausatione. Et quando non facis, cogitas; ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit: aut facis malum, aut dum non potes facere, dicis malum, hoc est, maledicis: aut quando nec hoc potes, vis et cogitas malum. Tota die ergo, id est sine intermissione. Exspectamus huic homini poenam. Parva sibi poena est? Minaris ei: tu eum ei minaris, quo cum vis mittere in malum? Dimitte illum in se. Ut multum saevias, subjecturus es bestiis: in seipsum pejor est bestiis. Bestia enim lacerare corpus ejus potest: ipse cor suum sanum relinquere non potest. Interius in se ipse saevit, et tu exterius plagas aut contra malos, sed prophetia quid sit eventurum malis. Non itaque putetis ex malevolentia Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
cia. Aliqͥd magnũ ÷ głari inmalicia. E di¬
ficare donũ paucoꝵ ẽ. Destruere. multorũ.¬
Qui ius ignurus pot̾ seminare frum̃ta. excole¬
re segetẽ. expatare donec maturescat. Et in eiꝰ
fructu inqͦ laborauit gaudere: paucoꝵ ẽ. Una
pere infantẽ natũ. nutrire. ȩducare. adtuue¬
nisem ȩtatẽ ꝑducere: magnũ offictũ ẽ. Occi¬
dere illũ uno puneto tẽꝑis: qui iuspot̃. Ergo
ea quȩ addestructionẽ fiunt: facillime fiunt.
rus es opotens. qͥd facturꝰ es: multũ te iactats:
Occisurꝰ es hominẽ: hoc ⁊ scorpiꝰ. hoc &una
febris. hoc & fungꝰ malus. Huc ne redacta ÷
omĩs potentia tuci. ut malo fungo coȩquet᷑:
Noc gͦ faciunt boni ciues in ierłm. qui ñ iN
malicia sed inbonitate głant᷑. Primo. ut ñ
inse sed in dño głent᷑. Demde ut ea quȩ ad
edificationẽ faciunt: studiose faciant. et
talia faciant: quȩ ualeant adꝑmanendum.
Quȩ autẽ faciunt ad destructionẽ: factunt ꝓpt̃

Expanded text:
liquid magnum est gloriari in malitia? Aedificare domum paucorum est, destruere quivis ignarus potest. Seminare frumenta, excolere segetem, exspectare donec maturescat, et in ejus fructu in quo laboravit gaudere, paucorum est: upere infantem, natum nutrire, educare, ad juvenilem aetatem perducere, magnum officium est: occidere illum uno puncto temporis quivis potest. Ergo ea quae ad destructionem fiunt, facillime fiunt. rus es, o potens, quid facturus es, multum te jactans? Occisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Hucne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt boni cives Jerusalem, qui non in malitia, sed in bonitate gloriantur: primo ut non in se, sed in Domino glorientur; deinde ut ea quae ad aedificationem faciunt, studiose faciant, et talia faciant quae valeant ad permanendum; quae autem faciunt ad destructionem, faciant propter
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd deme: Noli inde te excipere. noli seꝑare.
nisi uideris & timueris: pꝰ ea rideas. Nã qͥd
tibi ꝓdest si egesfacuitate. & ardes cupidita
illi diuiti contristato dixerat uende omĩa
tua quȩ habes & dapauꝑib & habebis thes¬
aurũ incelo & ueni sequere me. & magnam
desꝑationẽ diuitib p̃mntiarat ut dicer& fa

Expanded text:
numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate et ardes cupiditatilli diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et magnam des
Abbreviated transcription (Latin):
quebar: & meis sermonib ñ intendebatis.
Et ego ur̃ȩ ꝑditioni suꝑridebo: Hoc fi& tunc
aiustis: mistũ doech. Mͦ aut̃ uideamꝰ. & ti¬
meamꝰ: ne hoc simꝰ qđ in eũ dicimꝰ. Et si hoc
E.cce homo qui ñposuit dm̃ aduttorẽ suum.
Uidete corp trenũ. Qnͣtũ habebis: tantꝰ eris.
Prouerbiũ auaroꝵ. rapactũ. innocentes oppri.¬
mentiũ. res alienas inuadentiũ. cõmendata
negantiũ. Quale hoc ꝓuerbiũ: quantum
habebis: tantꝰ eris. Id ÷ qͣntũ habueris peccui¬
me qͣntũ ad quisieris: tanto plus poteris. Ecce
homo qui ñ posuit dm̃ adiutorẽ suũ. Sed
sꝑauit inmultitudine duntiarũ suarũ.
Non dicat pauꝑ forte malus. ego ñsũ dehoc
corꝑe. Audiuit enĩ ꝓpħam dicentẽ: sꝑauit
in multitudine duittiarũ suarũ. Et conti¬
nuo si pauꝑ ẽ. attendit pannos suos. respe¬
xit uixta se forte diuitẽ in pͦpłõ dĩ ornatiꝰ
uestitũ. & ait in corde suo. De isto dicit.

Expanded text:
quebar, et meis sermonibus non intendebatis; quebar, et meis sermonibus non intendebatis; et ego vestrae perditioni superridebo . Hoc fiet tunc a justis in istum Doech. Modo autem videamus et timeamus, ne hoc simus quod in eum dicimus: et si hoc rem suum. Videte corpus terrenum. Quantum habebis, tantus eris. Proverbium avarorum, rapacium, innocentes opprimentium, res alienas invadentium, commendata negantium. Quale hoc proverbium? Quantum habebis, tantus eris; id est, quantum habueris pecuniae, quantum acquisieris, tanto plus poteris. Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Non dicat pauper forte malus: Ego non sum de hoc corpore. Audivit enim Prophetam dicentem, Speravit in multitudine divitiarum suarum: continuo si pauper est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃c apparuerit uita ur̃a. tunc & uos ap¬
parebitis cũ ipso ingła: tunc iusti irridebt̾
istũ doech. Non ẽ enĩ iam fubueniendi locꝰ.
Non qͦmͦ nunc: qͣndo uides hominẽ int̾te ui¬
uentẽ: uis cũ illo laborare ut corrigus: Qu
qͣntũ potes si berignꝰ es si ñ diligis maliciã
suꝑ benignitatẽ. ut ambulantẽ hominẽ in
uiam malã & errantẽ: corrigas aduiam bonã.
Tunc uͦ cũ uenerit iudicũ tẽp correctionis
locꝰ non erit: sed tantũ dãpnationis. Erit
ibi penitentia. sed infructuosa: qi sera. Uis
ut sit fructuosa: Nonsit sera. Confidera: ho¬
die te corrige. Reus es: ille iudex ẽ. Corri¬
ge reatũ: & gaudebis adiudicẽ. Nodie enĩ
hortat᷑te: ne iudic& te. Et qui uidextuus
futurꝰ ẽ: ipse ÷ hodie aduocatꝰ tuus. Tunc
gͦ fr̃s̃: restatridendi tẽp:. Nam ipsam irrisi
uit liber ille sapientie. Infuꝑ enĩ miquoꝵ
animas cũ trans fert se sapientiu: factura ÷
qđ dixit. Increpabã: & ñ exaudiebatis. Lo¬

Expanded text:
ra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria ; tunc justi ridebunt istum Doech. Non est enim jam subveniendi locus: non quomodo nunc, quando vides hominem injuste viventem, vis cum illo laborare ut corrigas; quiquantum potes, si benignus es, si non diligis malitiam super benignitatem, ut ambulantem hominem in via mala et errantem corrigas ad viam bonam. Tunc vero cum venerit judicii tempus, correctionis locus non erit, sed tantum damnationis: et erit ibi poenitentia, sed infructuosa, quia sera. Vis ut sit frutuosa? Non sit sera: hodie te corrige. Reus es, ille judex est: corrige reatum, et gaudebis ad judicem. Hodie enim hortatur te, ne judicet te; et qui judex tuus futurus est, ipse est hodie advocatus tuus. Tunc ergo, fratres, restat ridendi tempus. Nam ipsam irrisioit liber ille Sapientiae. In suis enim, in quorum animas transfert se sapientia, factura est quod dixit: Increpabam, et non exaudiebatis; lo
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ ẽ. Insinu diuitis pauꝑ. anpotiꝰ deo ambo
diuites. ambo acupiditate pauꝑes: Qa ergo
in hoc doech culpat scriptura: ñ dix̃ ecce hõ
qͥ fuit diries. sed e ee homo qͥ ñ posuit dm̃ ad¬

Expanded text:
latus est. In sinum divitis pauper: an potius ambo Deo latus est. In sinum divitis pauper: an potius ambo Deo divites, ambo a cupiditate pauperes? 15. Quid ergo in hoc Doech culpat Scriptura? Non dixit, Ecce homo qui fuit dives; sed, Ecce homo qui non posuit Deum ad
Abbreviated transcription (Latin):
illi apł se. Qiuis nam poterit saluri: quid
attenderunt: Nonfacultates: sed cupiditates.
Uiderunt enĩ etiam ipsos pauꝑes & si ñ habentes
pecciiniã. tam̃ habere auaritiam᷑. Et ut noue¬
rtris ñ peccuniam induite. sedauaritiã condẽp¬
nari: aduertite qł dico. Respicis illũ diuitẽ
stantẽ iuxta te: & forte millo ẽ. peccunia
& non÷ auaricia. Inte non ÷ peccunia: &
ẽ auaritia. Pauꝑ ulcerosus: oriminosus.
linctꝰ acanib nonhabens op̃ẽm. ñ habens
escã ñ habens forte ipsam uestem ablatus est
ab angłis instrai abrahe. Eia tupauꝑ: gau¬
desmͦ. nũqͥd nã tibi & ulcera optanda sua:
Nonne patrimonium tuũ sanitas est: pon ÷
in hoc lazaro meritũ pauꝑtatis: sedpietatis
N am diues qui sublatꝰ ẽ: ñ uides quo sublatꝰ
sit. Quis ÷ sublatꝰ ab angłis: Pauꝑ erĩnos¬
uł ulcerosus. Quosublatus ẽ: Insunui abrahȩ
Lege scripturas: & inuenies diuitẽ abrahem.
Ut noueris qr ñ diuitie puniunt᷑: habebat.

Expanded text:
irentes, Quisnam poterit salvari? quid attenderunt? Non facultates, sed cupiditates. Viderunt enim etiam ipsos pauperes, etsi non habentes pecuniam, tamen habere avaritiam. Et ut noveritis non pecuniam in divite, sed avaritiam condemnari, advertite quod dico: respicis illum divitem stantem juxta te; et forte in illo est pecunia et non est avaritia, in te non est pecunia et est avaritia. Pauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a canibus, non habens opem, non habens escam, non habens forte ipsam vestem, ablatus est ab Angelis in sinum Abrahae . Eia tu pauper gaudes modo, numquidnam tibi et ulcera optanda sunt? Nonne patrimonium tuum sanitas est? Non est in hoc Lazaro meritum paupertatis, sed pietatis. Nam vides qui sublatus est, non vides quo sublatus est. Quis est sublatus ab Angelis? Pauper, aerumnosus, ulcerosus. Quo sublatus est? In sinum Abrahae. Lege Scripturas, et invenies divitem Abraham . Ut noveris, quia non diviti
Abbreviated transcription (Latin):
putat plus ualere nũmũ quã dm̃: frgo isto
dãpnato qͥ dixit beatũ ppłm cui hȩc sunt. tu
de te sentis: qͥd tͥ sꝑas: Ego aut̃. Iam mͦ cõrpꝰ
illud audi E go autẽ sicut oliua fructifera
indomo draĩ. Non imꝰ homo loqrit᷑. sed olitia
illiͥ fructifera unde amputati sunt suꝑbi rami
& insertꝰ humilis oleaster. Sicut oliua fructi¬
fera indomo drũ: sꝑabo in miscđia dt̃. Ilȩ
quid: inmuftitudine diuitiarũ suarũ. idõ
radix eiꝰ euellet᷑ detr̃a uiuentiũ. Ego autem
sic̃ oliua fructifera indomo dĩ. cuiꝰ radix nu¬
trit᷑ ñ eradicat᷑: sꝑaui in miscłia dĩ. Sed for¬
temͦ. Nam & hinc erant homines aliquando.
Dm̃ quidẽ colunt: & ñ sunt iam simil es isti do¬
ech. Sed quãuis de dõp̃sumant ad tẽꝑalia.
tam̃ ut dicant sibi colo dm̃ meũ qui me fac¬
turꝰ ẽ. diutẽ intr̃a. quim̃ filios daturꝰ st
qͥmͥ uxorẽ daturꝰ ẽ. Talia quidẽ ñ dat nͥ ds̃.S
non uult se ꝓpt̾ talia diligi ds̃. Ideo enĩ sepe

Expanded text:
isto damnato qui dixit beatum populum cui haec sunt: tu de te sentis? quid tibi speras? Ego autem, jam modo corpus illud audi; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei. Non unus homo loquitur, sed oliva illa fructifera, unde amputati sunt superbi rami, et insertus humilis oleaster . Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. Ille quid? In multitudine divitiarum suarum: ideo radix ejus evelletur de terra viventium. Ego autem quia sicut oliva fructifera in domo Dei, cujus radix nutritur, non eradicatur, speravi in misericordia Dei. Sed forte modo? Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo Deum meum, qui me facturus est divitem in terra, qui mihi filios daturus est, qui mihi uxorem daturus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed non vult se propter talia diligi Deus. Ideo enim saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ qm̃ iocundũ ẽ. Et ci ꝓbas. qr iocundũ
dnm qͣntũ potes. & exaggera dulcedinẽ eiꝰ qͥb
ualueris uerbis. Nomo nesciens qͥd sit mel nͥ
gustauerit. nescit qͥd dicat᷑. Ideo magis add
exꝑim̃tũ inuitans psalmꝰ quid ait: Gustate.
ueniat᷑ ñ insolis uocib tãꝗͣ tantũ mͦ infoli¬
is. ne maledicto dñi arescere tãꝗͣ illa ficul¬
tis: si gustaueritis. Nomini autẽ ñ gustanti.
unde ꝓbas: Laudando iocunditatẽ nomi¬
nis dei. Qnͣtic cũq dixeris: uerba sunt. Ali¬
ud ẽ gustꝰ. Verba laudis eiꝰ audiunt & im¬
pii. ñ autẽ gustant ꝗͣ iocundũ ÷ nisi scĩ.
D inde iste sentiens dulcedinẽ nominis dei.
sentire ñ possunt: qđ gustare nolunt. Qͥ a
gͦ facit deiocunditate nominis dei: iulit
se continuo aturbis impioꝵ. Expectabo
inqͥt nom̃tuũ: qm̃ iocundũ ẽ. inconspec¬
in conspectii impioꝵ. Egoscio ꝗͣ dulcis sitT¬

Expanded text:
 jucundum est. Et cui probas quia jucundum mel quantum potes, exaggera dulcedinem ejus quibus valueris verbis: homo nesciens quid sit mel, nisi gustaverit, quid dicas nescit. Ideo magis ad experimentum te invitans psalmus, quid ait? Gustate, veniatur, non in solis vocibus, tanquam tantummodo in foliis, ne maledicto Domini arescere tanquam illa ficultis, si gustaveritis. Homini autem non gustanti, unde probas? Laudando jucunditatem nominis Dei, quantacumque dixeris, verba sunt: aliud est gustus. Verba laudis ejus audiunt et impii: non autem gustant quam jucundum est, nisi sancti. Proinde iste sentiens dulcedinem nominis Dei, autem sentire non possunt quod gustare nolunt: quid ergo facit de jucunditate nominis Dei? Tulit se continuo a turbis impiorum: Et exspectabo, inquit, nomen tuum, quia jucundum est in conspecin conspect
Abbreviated transcription (Latin):
uitorẽ situm: Deniq ille qͥd p̃cepit: Diuites
sint in oꝑib bonis. facile tribuant cõmiti¬
cent. Et qͥd si facile tribuerint. si cõmuni¬
cauerint ñ habenti intrare ꝑ foramen acus:
Intrabunt plane. nam & ꝓillis: iam ipse came¬
lus intrauit. Ipse enĩ prior intraitit: quẽ
sic̃ camelũ nemo sarctna passionis honerar&
nͥ se ipse utt̾ram deponer&. Quia & ipse hoc
dix̃. qđ hominib mpossibile : deo facile ẽ.
Dap̃net gͦ iste doech: timeant de illo mͦ iusti.
rideant suꝑ eũ p: ea usti. Merito enĩ dãp¬
nat᷑ qui ñ posuit dm̃ adtutorẽ sitũ. sic̃ tu
qui forte habes peccuniam. Sed de deo p̃fu¬
mis ñ de pecuma. Et sꝑauit in multitu¬
dine diuitiarũ fuarũ. Similis factꝰ ẽ. illis
qui cũ dicerent beatũ pͦpłm cui hec sunt.
id ÷ ista t̾rena retulit continuo iste qui
tũ ppłm: enumerat psalmꝰ. Lo quittisunt
enĩ tãquã filt̃ aliena: tãꝗͣ iste doch idumeus.

Expanded text:
rem suum? Denique illis quid praecepit? Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent . Et quid, si facile tribuerint, si communicaverint non habenti? Intrabunt per foramen acus? Intrabunt plane: nam et pro illis jam ipse camelus intravit. Ipse enim prior intravit, quem sicut camelum nemo sarcina passionis oneraret, nisi se ipse in terram deponeret. Quia et ipse hoc dixit, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est . Damnetur ergo iste Doech, timeant de illo modo justi, rideant super eum postea justi. Merito enim damnatur, qui non posuit Deum adjutorem suum, sicut tu: qui forte habes pecuniam; sed de Deo praesumis, non de pecunia. Et speravit in multitudine divitiarum suarum: similis factus est illis qui cum dicerent, Beatus populus cui haec sunt, id est ista terrena, retulit continuo iste qui tum populum, enumerat Psalmus. Locuti sunt enim tanquam filii alieni, tanquam iste Doech Idumaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
qi ignorans feci. Confitebor tibi in scłm qr fe
cistis: & expectabo nom̃ tuũ qm̃ iocundũ ẽ.
Amarũ. ẽ. scłm. sed nom̃ tuũ iocundũ. Et sidul¬
cia quȩdam sunt inscło sed cũ amaritudine
digerunt᷑. p̃ponit᷑ nom̃ tuũ ñ solũ magnitu¬
dine: sed etiam iocunditate. Narrauerunt

Expanded text:
quia ignorans feci . Confitebor tibi in saequia ignorans feci . Confitebor tibi in saecisti. 18. Et exspectabo nomen tuum, quia jucundum es. Amarum est saeculum, sed nomen tuum jucundum. Et si dulcia quaedam sunt in saeculo, sed cum amaritudine digeruntur. Praeponitur nomen tuum, non solum magnitudine, sed etiam jucunditate. Narraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
inscłm qm̃ fecisti. Quid fecisti: Doech dãp¬
nasti: clauid coronasti. Confitebor tibi inscłm:
qm̃ fecisti. Magna confessio: qm̃ fecisti. Quid
fecisti. nͥ hȩc ipsa quȩ supͣ dicta sunt: ut tãquã
oliua fructifera indomo dei sꝑarẽ in etnũ &¬
inscłm scti: Tufecisti. Impiꝰ iustificare se ñ pot̃
Sed quis ẽ. qui uistificat: Credenti in qͥd in eũ
qui iustificat impiũ. Quid enĩ habes qđ non
accepisti: Si aut̃ accepisti. qͥd głaris quafi
ñ acceꝑis: quasi exte habeas: Absit ut & ego sic
głier ait iste qͥ oppositꝰ ẽ. contra doech: qͥ tolerat.
doech int̾ra donec emigret illẽ detab̾nacłõ.
& eradicet᷑ det̾ra uiuentiũ. Nongłor quasi
ñ acceꝑim: sedindño głior. Et confitebor tibi
qm̃ fecisti. Idẽ. qr tufecisti: ñ exmeritis meis.
sed exmiscłia tua. Ego enĩ quid feci: Sirecolas:
pri fui blasphemꝰ & ꝑsequittor & inuiriosus
Tu aut̃ qͥd fecisti : Sed miscdĩã consequitꝰ sum:

Expanded text:
iam fecisti. Quid fecisti? Doech damnasti, David coronasti. Confitebor tibi in saeculum quoniam fecisti. Magna confessio, quoniam fecisti. Quid fecisti, nisi haec ipsa quae supra dicta sunt, ut tanquam oliva fructifera in domo Dei, sperarem in saeculi? Tu fecisti: impius justificare se non potest. Sed quis est qui justificat? Credenti, inquit, in eum qui justificat impium . Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis , quasi ex te habeas? Absit ut ego sic glorier, ait iste qui oppositus est contra Doech, qui tolerat Doech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasi non acceperim, sed in Deo glorior. Et confitebor tibi quoniam fecisti, id est, quia tu fecisti, non ex meritis meis, sed ex misericordia tua. Ego enim quid feci? Si recolas, prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed misericordiam consecutus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nouelle constabilite in uiuentute sua. fi¬
liȩ eoꝵ cõposite & ornate sic̃ similitudo tẽpli.
Cellaria eoꝵ plena: eructantia ex hoc in hoc.
Oues eorũ fecundȩ multiplicantes mexitib
fitis. boues eoꝵ crassȩ. Nonẽ. ruina sepis nec
exitꝰ. neq clamor inplateis eoꝵ. Quasi mag¬
nã felicitatẽ uident᷑ habere pacis trene. sed
ille qui t̃renꝰ ẽ. etiã motꝰ ẽ: id ÷ tã ꝗͣ puluis
quẽ ꝓicit uentꝰ afaciȩ t̾rȩ. Deniq quid in
illis rep̃hendit᷑: Nũqi ista habuerint: Flã
& boni: habent ista. Sed quid÷ Hoc inten¬
dite nepassim diuites rep̃hendatis. & rurstis
ne depauꝑtate & ȩgestate p̃sumatis. Si enĩ
ñ ẽ. p̃sumenclũ de diuitiis. qͣntomagis ñ est
p̃sitiendũ depauꝑtate sed de deo uiuo:
In quo gͦ isti notant᷑: Quia beatũ cdaxtrunt

Expanded text:
uentute sua. filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eorumSed ille qui terrenus est, etiam motus est, id est tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Denique quid in illis reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de paupertate, sed de Deo vivo? In qu