comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debemus: ne forte precidi mereamur. Quem de¬
lectat insultare precisis: fr̃s mei qualis cumqꝙ
ep̃i uox sonuit uobis: rogamus uos ut caueatis
quicumq in eccła estis. Nolite insultare eis qui ñ
sunt intus: sed orate potius ut ipsi intus sint. Potẽs
est enum ds̃: iterum inserere illos. De ipsis uideis
dixit hoc apls: et factum est in eis. Nesurrexit
dñs: et multi crediderunt. Non intellexerunt cũ
crucifigerent: tamen postea crecdiderunt in eũ:
et donatum est eis tam magnium delieaun s
dĩ sanguis. donatus est homicidis. at noua
deicidis: quia si cognouissent. nunquam as
sanguis innocentis: et ipsum sanguinem que
ꝑ insaniam fuderunt ꝑ gr̾am biberunt. bis
ergo dõ: quam metuencla sunt oꝑa tuaa
metuenda: Quia cecitas ex parte isył factas
ut plenitudo gentium intraret. Ogentium
nitudo: dic dõ. quam metuenda sunt opua
et sic gaucle ut contremiscas: noli extolli sipn

Expanded text:
debemus, ne forte praecidi mereatur, quem dedebemus, ne forte praecidi mereatur, quem delectat insultare praecisis. Fratres mei, qualiscumque episcopi vox sonuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nolite insultare eis qui non sunt intus; sed orate potius ut et ipsi intus sint. Potens est enim Deus iterum inserere illos. De ipsis Judaeis dixit hoc Apostolus; et factum est in eis. Resurrexit Dominus, et multi crediderunt: non intellexerunt cum crucifigerent; tamen postea crediderunt in eum, et donatum est eis tam magnum delictum. Fusus Domini sanguis donatus est homicidis, ut non dicam deicidis; quia si cognovissent, nunquam Domsanguis innocentis; et ipsum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberunt. Dicite ergo Deo: Quam timenda sunt opera tua! Unde timenda? Quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . O Gentium plenitudo, dic Deo, Quam timenda sunt opera tua! et sic gaude ut contremiscas; noli extolli super
Abbreviated transcription (Latin):
id est non suꝑbientes non enim tu radicem por¬
tas ait. sed radix te: magis terreamini quia ui-¬
detis amputatos ramos naturales. Iudei enim
ꝑ patriarchas uenerunt: de carne abrabę nati
sunt. Et quid ait aplsͦ Secl dicis. fracti sunt
rami: ut ego inserar. Bene. Propter infidelitatem
fracti sunt: tu autem inquit fide stas. Nloli altum
sapere: sed tume. Si enim naturalibus ramis non
peꝑcit ds̃: neq tibi parcet. Ad tende ergo ramos
fractos: et te insertum. Noli extolli suꝑ ramos
fractos: sed magis dicito dõ. Quam metuenda
sunt oꝑa tua. Fr̃s si aduersus iudeos olim precisos
de radice patriarcharum. extollere nos non de¬
bemus. sed timere potius et dicere dõ quam tim̃¬
cla sunt oꝑa tuas quanto minus non debemus ex¬
tollere aduersus recentia uulnera precisionum:
Precisi sunt ante iudei. De ipsa insertione precisi
sunt heretici. Sed neq contra illos nos extollere

Expanded text:
id est non superbientes. Non enim tu radicem porid est non superbientes. Non enim tu radicem portas, ait; sed radix te. Magis terreamini, quia videtis amputatos ramos naturales. Judaei enim per Patriarchas venerunt; de carne Abrahae nati sunt. Et quid ait Apostolus? Sed dicis: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter infidelitatem fracti sunt. Tu autem, inquit, fide stas; noli altum sapere, sed time: si enim naturalibus ramis Deus non pepercit, neque tibi parcet. Attende ergo ramos fractos, et te insertum: noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo, Quam metuenda sunt opera tua! Fratres, si adversus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum extollere nos non debemus, sed timere potius, et dicere Deo, Quam timenda sunt opera tua! quanto minus non nos debemus extollere adversus recentia vulnera praecisionum? Praecisi sunt ante Judaei, insertae sunt Gentes; de ipsa insertione praecisi sunt haeretici; sed neque contra illos nos extollere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos: Quid fecisti. Uidemus quia dignatus es: et
membra tua sumus: uidemus. Abscondisti dm̃: et¬
hominum aspectibus obiecisti hominem. Quare
hoc: Ut cecitas ex parte in isrł fieret: et plenitudo
gentium intraret. Ad hoc abscondisti dm̃: et ho-¬
minem aspectibus obiecisti. Uidebant: et non uide¬
bant. Uidebant quod acceꝑas: non uidebant quod
eras. Uidebant formam serui: et non uidebant for¬
mam dĩ. formam serui qua maior est pater: non for¬
mam dĩ ꝓpter quam modo audistis. ego et pater
unum sumus. Tenuerunt quod uidebant: crucifi¬
xerunt quod uidebant. Insultauerunt ei quem
uidebant: non agnouerunt qui latebat. udi
apłm dicentem. Si enim cognouissent: nunqu̾ã
dñm głȩ crucisixissent. Ergo gentes quȩ uocatę
estis ad dendite ramos precisos ꝓpter seueritatem:
uos autem insertos ꝓpter bonitatem: et participes
factos pinguedinis oleȩ non altum sapientes.

Expanded text:
superbos? quid fecisti? Videmus, quia dignatus es, et superbos? quid fecisti? Videmus, quia dignatus es, et membra tua sumus; videmus: abscondisti Deum; objecisti hominem. Quare hoc? Ut caecitas ex parte Israel fieret, et plenitudo Gentium intraret. Ad hoc abscondisti Deum, et hominem aspectibus objecisti. Videbant, et non videbant: videbant quod acceperas, et non videbant quod eras: videbant formam servi, non videbant formam Dei ; formam servi, qua major est Pater ; non formam Dei, propter quam modo audistis, Ego et Pater unum sumus . Tenuerunt quod videbant, cruxifixerunt quod videbant; insultaverunt ei quem videbant, non agnoverunt qui latebat. Audi Apostolum dicentem: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ergo Gentes quae vocatae estis, attendite ramos praecisos propter severitatem; vos autem insertos propter bonitatem, et participes factos pinguedinis oleae, non altum sapientes;
Abbreviated transcription (Latin):
gati sunt pedes et ceciderunt: nos autem surrexi¬
mus et erecti sumus. Audi ipsum dñm nr̃m hoc
idem dicentem. Ego ueni inquit ut qui non ui¬
dent uideant: et qui uident ceci siant. Uide in u¬
na parte bonitatem: inalia quasi maliciam. Sed
quid illo melius: Quid miscdius: Quid iustius:
Quare ergo qui non uident uideant: Propter boni¬
tatem. Quare et qui uident ceci fiant: Propter ela¬
tionem. Et uere uidebant: et facti sunt ceci. Non
dñs. Si ceci essetis: peccatum non haberetis. Modo
autem quia dicitis uidemus: peccatum ur̃m in uobis
manet. Ad medicum uenisti: uidere te dicis: Cessa¬
bunt colliria: semꝑ cecis remanebis. Confitere te
cetum: ut illiuninari merearis. Adtende uideos:
acdtende gentes. Qui non uident uideant inquit.
ideo ueni: et ut qui uident ceci fiant. Ipsum dñm
Ecce qui uiderunt erucifixerunt: qui non uidert̃
crediderunt. Ergo quid fecisti o. xp̃e. aduersus

Expanded text:
gati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surrexigati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus . Audi ipsum Dominum nostrum hoc idem dicentem: Ego inquit, veni; ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Vide in una parte bonitatem; in alia quasi malitiam. Sed quid illo melius? quid misericordius? quid justius? Quare ergo, qui non vident, videant? Propter benitatem. Quare, et qui vident, caeci fiant? Propter elationem. Et vere videbant, et facti sunt caeci? NonDominus; Si caeci essetis, peccatum non haberetis: modo autem quia dicitis, Videmus, peccatum vestrum in vobis manet . Ad medicum venisti; videre te dicis? Cessabunt collyria; semper caecus remanebis: confitere te caecum, ut illuminari mercaris. Attende Judaeos; attende Gentes. Qui non vident, videant, inquit: ideo veni, ut qui vident, caeci fiant. Ipsum Dominecce qui viderunt, crucifixerunt; qui non viderunt, crediderunt. Ergo quid fecisti, o Christe, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
udem expectantes: et cum adhuc egroti essent.
snisscesse putabant: et inde ꝑicłosius egrotabant.
lmsiuel mitius egrotarent: non frenetici medi
imanancla: Aucli aliam uocem psalmi. Serui
asio in tunore: et exultate ei cum tremore. Quid
ain saimore et tremore: Subiecit causam. Deus est
din quopatur in uobis: et uelle et oꝑari ꝓ bona
uluitate. Si ergo dñs oꝑatur in te: gr̾a dei bene
pss ion uiribus tuis. Ergo si gaudes et time:
ddte quoi clatum est humili auferatur suꝑbo.
it noueritis boc esse factum: de ipsa suꝑbia
edaen qnasst exopibris legis iuistificantium.
et ideo gaudentium. dicit alius psalmus. His in cur¬
ribus et hii in equis: quasi in sius quibusclam passi¬
bus et instrumentis ad erectionem suam: nos autem
inquit in nomine dñi dĩ nr̃i magnificabimur. Hii
tollebantur in se: uidete quemadinodum isti gła¬
bantur in dõ. Propterea quid secutus est: Iilis obli¬

Expanded text:
edem exspectantes. Et cum adhuc aegroti essent, edem exspectantes. Et cum adhuc aegroti essent, sanos se esse putabant, et inde periculosius aegrotabant. Nam si vel mitius aegrotassent, non quasi phrenetici medicnon amanda? Audi aliam vocem psalmi: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Quid cum timore et tremore? Subjecit causam: Deus est enim qui operatur in vobis, et velle, et operari, pro bona voluntate . Si ergo Deus operatur in te, gratia Dei bene operaris, non viribus tuis. Ergo si gaudes, et time; ne forte quod datum est humili, auferatur superbo. Nam, ut noveritis hoc esse factum de ipsa superbia Judaeorum, quasi se ex operibus Legis justificantium, et ideo cadentium, dicit alius psalmus: Hi in curribus, et hi in equis, quasi in suis quibusdam passibus et instrumentis ad erectionem suam; nos autem, inquit, in nomine Domini Dei nostri magnificabimur: Hi itollebantur in se; vide quemadmodum isti gloriabantur in Deo. Propterea quid secutum est? Illis obli
Abbreviated transcription (Latin):
ta mundi prius elegit: cum tantum ei pͥhlas
uli suꝑbirent. si non prius eligeret piscatras
git duutes: seci clicerent merito liuutiarinl
um ꝑseatorise quam ut piscator ploret ad me¬
auuim anpatoris. Infirma enum mundi elegit: ut
qlit tanquam ea quȩ sunt: ut ea quȩ sunt eua¬
auni. Et quid sequitur: Conclusit apłs: ut non
uoatur coram dõ om̃is caro. Uilete que madmo
anuibis abstulit głam ut claret głam: ab stulit
nit daret suam. Abstulit in anem: ut daret
sum. Abstulit nutantem: ut cdlaret solidam.
Margo in te debes gloriari quocd ꝓbibuit ueritas.¬
uscapis. hoc precepit ueritas. Qui głatur: in
augltur. Date ergo głam laudi eius. Nolite
intariuideos qui quasi meritis suis uolebant
nnere iustificationes suas: et inuidebant genti¬
sis accedentibus ad gr̃am eugłicam ut peccata
m̃ia donarentur eis quasi illi non haberent
quod sibi donaretur: iam quasi boni oꝑarii mer-¬

Expanded text:
ta mundi prius elegit; cum tantum el perhibuta mundi prius elegit; cum tantum el perhibu sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum moriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deussunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur. Et quid sequitur? Conclusit Apostolus: Ut non glorietur coram Deo omnis caro. Videte quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritasus, hoc praecepit veritas, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Date ergo gloriam laudi ejus. Nolite imitari Judaeos, qui quasi meritis suis volebant tribuere justificationes suas, et invidebant Gentibus accedentibus ad gratiam evangelicam, ut peccata omnia donarentur eis; quasi illi non haberent quod sibi donaretur; jam, quasi boni operarii, merc
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis qui secuti erant dñm dicentem. inuenimi
messiam quod interpretatur. xp̃c: quessuit ine
Et dictum est a natareth. Et ille. A natarapit
aliquid boni esse: Proculdubio qui intellent ad
a narareth potest aliquicd boni esse. ꝑitus erat lei
et bene ꝓpħas inspexerat. Noui esse in ilis uets
aliam ꝓnuntiationem. sed a prudentioribus mn
est approbata: ut quasi despasse uidetur. ille aur
audiens dixisset a narareth potest aliquitd bon
esse: id est nunquid potest: Sic ꝓnuntiandos
si desꝑaret. Sequitur autem ibi. Ueni et uide
potest aliquid boni esse: respondetur. Uenites
quod non credis. Rursus si dicas confirmala
natareth potest aliquid boni esse: respondeas.
Ueni et uide quam uere sit bonum quod nis
a natareth: et quam recte crecdas. ueni expsi
Hinc tamen existimatur doctus ille in lege sust
quia non est electus inter discipłos. ab eo quil¬

Expanded text:
uno ex eis qui secuti erant Dominum, dicente, Invenimus uno ex eis qui secuti erant Dominum, dicente, Invenimus Messiam, quod interpretatur Christus, quaesivit unde; et dictum est, A Nazareth: et ille, A Nazareth potest aliquid boni esse. Procul dubio, qui intellexit quia a Nazareth potest aliquid boni esse, peritus erat Legis, et bene Prophetas inspexerat. Novi esse in illis verbis aliam pronuntiationem; sed a prudentioribus non est approbata: ut quasi desperasse videretur ille, cum audiens dixisset, A Nazareth potest aliquid boni esse? id est, numquid potest? Sic pronuntiando quasi desperaret. Sequitur autem ibi, Veni, et videpotest aliquid boni esse? respondetur, Veni, et vide quod non credis. Rursus si dicas confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; respondetur, Veni, et vide quam vere sit bonum quod nuntio a Nazareth; et quam recte credas, veni, et experire. Hinc tamen existimatur doctus ille in Lege fuisse, quia non est electus inter discipulos ab illo qui stul
Abbreviated transcription (Latin):
infirma mundi elegit ds̃ ut confundat fortia:
et ignobilia mundi elegit dĩ. et ea quȩ non sunt
tanquam ea quȩ sunt: ut ea quȩ sunt euacuentur.
Quid uoluit dicere: quid uoluit ostencdere: Descen¬
dit dñs ds̃ noster iħs xp̃c in sp̃u reparare genus hu¬
manum. et clare gr̃am suam om̃ibus intelligentibus:
quia gr̃a illius est. non merita eorum. Et ne queli¬
bet ꝑsona głaretur in carne: infirmos elegit. Nam
inde non est electus etiam ille nathanaei. Quid enĩ
tibi udetur ut publicanum in theloneo sdiao
geret matheum: et non eligeret nathanaeenoi
hibuit testimonium ipse dicens: ecce uere i s
quo dolus non est: Intelligitur ergo iste nati
doctus fuisse in leger non quia cloctos non e
turus. sed si ipsos primo elegisset. doctrine uei
rito se electos putarent: ita illorum seientia sa¬
retur. et laus xp̃i gr̃e minueretur. Perhibut a¬
nium tanquam bono fideli iti quo dolus noneg
sedtamen eum non assumpsit inter illos disci.

Expanded text:
fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur . Quid voluit dicere? quid voluit ostendere? Descendit Dominus Deus noster Jesus Christus reparare genus humanum, et dare gratiam suam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam ille Nathanael. Quid enim tibi videtur, ut publicanum in telonio sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipse Dominus, dicens: Ecce verus Isquo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientia laudaretur, et laus Christi gratiae minueretur. Perhibuit testimonium tanquam bono fideli, in quo dolus non erat; sed tamen eum non assumpsit inter illos discipu
Abbreviated transcription (Latin):
cdeinde opus est. nisi ut ꝑseueremus usꝙ iiste
Et hoc quis dabit: nisi de quo consequentr e
est Et non dedit in motum pedes meo:
suit animam meam in uitam: ipse regit et pen
ne nutent et moueantur et dentur in moti ei¬
se nos faciet uiuere. ipse ꝑseuerare usꝙ infiti
ut in ȩternum uiuamus. Et non dedit iimitis
pedes meos: Quid enum passus es aut quid pe
potiusti: ut mouerentur pedes tui: Quid ae
quid sequatur. Quare dixi. non dedit in mei
des meos: Quia multa passi sumus de quibutd
uerentur de uia pedes nr̃i nisi ipse regeret is
in motum non daret. Quȩ sunt ista :¶Inte
ꝓbasti nos ds̃. ignisti nos sicut ignitur arstimu
Non ignisti sicut fenum: sed sicut argentum
bendo nobis ignem. non in cinerem conuerail b
sordes abliuisti. Ignisti nos sicut ignitur argento
uidete quomodo seuit dĩ in illos: quorum anis
posuit in uitam. nduxisti nos in muscipilo
Non ut capti moreremur: sed unde liberati er

Expanded text:
deinde opus est, nisi ut perseveremus usque in finem? Et hoc quis dabit, nisi de quo consequenter dictum est, Et non dedit in motum pedes meos? Ipse posuit animam in vitam, ipse regit pedes, ne nutent, ne moveantur, et dentur in motum; ipse nos facit vivere, ipse perseverare usque in finem, ut in aeternum vivamus. Et non dedit in motumpedes meos? Quid enim passus es, aut quid pati potuisti, ut moverentur pedes tui? Quid? audi quae sequantur. Quare dixi, non dedit in motum pedes meos? Quia multa passi sumus, de quibus moverentur de via pedes nostri, nisi ipse regeret, et eos in motum non daret. Quae sunt ista? Quoniam probasti nos Deus; ignisti nos, sicut ignitur argentum. Non ignisti sicut fenum, sed sicut argentum: adhibendo nobis ignem, non in cinerem convertisti, sed sordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur argentum. Et vide quomodo saevit Deus in illos, quorum animam posuit in vitam. Induxisti nos in muscipulam: non ut capti moreremur, sed unde liberati exp
Abbreviated transcription (Latin):
i e mare obseuit ꝓcellis: sed retia quȩ nos cepunt
ducntur aci litus. Litus est enim finis maris. Er
npuntio in finem scli. Interim infra ipsa retia fr̃s
taenuamus: non retia rumpentes foras exeamus.
sitienm ruperunt retia. et seismata fecerunt:
ehus exierunt: quia malos pisces infra retia cap
sthrare se nolle cdixerunt. Ipsi mali facti sunt
pmus quam illi quos se non potuisse tolerare di¬
nint. Namq illa retia ceꝑunt pisces et bonos
tnalos. Dñs dicit. Simile est regnum cȩlorum sage
ipiise in mare: quȩ congregat ex om̃i genere. Quȩ
an impleta esset eclucentes. et secus litus sedentes:
aigrunt bonos inuasar malos autem foras misert̃.

Expanded text:
adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Interim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non retia rumpentes foras exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra retia captos tolerare se nolle dixerunt; ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse tolerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pisces et bonos, et malos. Dominus dicit: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, quae congregat ex omni genere; quam cum impleta esset educentes, et secus littus sedentes, elegerunt bonos in vasa, malos
Abbreviated transcription (Latin):
finium terrȩ in mari longe: et quia iñmao
longe. Mare enim in figura dicitur sclnhae
salsitate amarum: ꝓcellis turbulentumr uslb
nes cupiditatibus ꝑuersis et prauis. faca suti
lut pisces inuicem se deuorantes. Adtende ns
malum: mare amarum: fluctibus seuum d¬
dite qualibus hominibus plenum sit. Qunlas
hereditatem: isi morte alterus: Quis opta
nisi clampnio alterius: Quam multi aliouands¬
tione eupiunt sublimari: Quam multiutas
ꝓinnit. et qui possunt deuorant: Et eum leuo¬
ast inis piscis maior minorem.: deuoratur et ip.
unuoeit Opiscis male. prelam uis de paruor pre
uscieis mnagno. Cotidie ista eueniunt: aute nos
ut uieemus illar horreanius illa. Non illa agamus
Mur longe: non diceret discipłis siuis. fãciam uos
aetores hominum. Iam in mari capti ꝑretia ficdei:
pehumnis nos ibi natare achuc infra retia. quia

Expanded text:
finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum; attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant  invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quotidie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus,in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa erunt bona dĩ. Aucdi illum regem euis.
tur: quia uenit ut te reducat. et se tibi face
Quid diecite Beati qui esuriunt et sitiuitu¬
admirabile in iusticia. Et ipsum templuns.
nolite preter uos cogitare. Amate iusticiami
estis templum dĩ. Epxaudi nos ds̃ salitaris te
ad te om̃is caro ueniet. Exauli nos cis salit
noster. Ille unus uir qui assumitur in tenpins
et plures sunt et unus est: et unius ꝑsona dit
pluribus constat: modo ait. Exaudinos dis lu¬
taris noster. Audi illum iam aꝑtius predicm
Exaudi nos ds̃ salutaris nr̃. Spes om̃iunta
terre: et in mari longe. Ecce unde dictumet
te om̃is caro ueniet. Undiq uenitur. Spesom
finium terrȩ. Non spes unuis anguli nonsi
solius uicdee non spessolius affricȩ: nonspe
noniȩ: non spes orientis aut occidentis: seh
om̃ium finium terrȩ: et in mari longe puia

Expanded text:
ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiuntadmirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et vos estis templum Dei. 9. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ad te omnis caro veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui assumitur in templum Dei, et plures sunt, et unus est. Ex unius persona dipluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deus, salvator noster. Audi illum jam apertius praedicari: Exaudi nos, Deus, salvator noster; spes omnium finium terrae, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
lectat. Quibus uocibus: Quo cantu: Et si forte
alholescens bene cantauit: om̃ia cum etate de¬
fecerunt. An forte sonus uerborum eus delectat
aures tuasy quȩ uerba uix plene enuntiat lapsis
dentibus: Tamen si ustus est. si alienum non
concupiscit. si de suo quod habet erogat indi¬
gentibus. si bene monet et rectum sapit: si inte¬
grum credit. si paratus est ꝓ fide ueritatis etiã
ipsa confracta membra impendere. multi enun
marcyres etiam senes: inde illum amamus. Qa¬
in illo bonum uidemus oclis carneis: Nichil.
Quedam ergo est pulchritudo iusticiȩ: quam ui¬
demus ocłis cordis et amamus. et exardescimus.
Quam multum dilexerunt homines in ipsis mar¬
tyribus: cum eorum membra bestiȩ laniarent.
Nonne cum sanguis fedaret om̃ia. cum in mor¬
sibus beluinis uiscera funderentur:. non habebant
ocłi nisi quod horrerent: Quid ibi erat quod
amaretur: nisi quia erat in illa feclitate dilani¬
atorum membrorum integra pulebritucon

Expanded text:
lectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte lectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Nihil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexerunt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo j
Abbreviated transcription (Latin):
rum: ad argentiunt et cętera preciosa. Noli ista que¬
rere. Ista premunt: non leuant. Hic ergo iam bona
illa iherłm. bona illa domus dñi. bona illa templi
dñi meclitemur: quia domus dñi hoc ipsum tem¬
plum dñi. Replebimur in bonis cdomus tuȩ Scm̃¬
est templum tuum: mirabile in iusticia. Ista sunt
bona clomus illius. Non dixit templum scm̃ mira¬
bile in columpnis mirabile in marmoribus: mi¬
rabile in tectis auratis: sed mirabile in uisticia. Ha-¬
bes foris ocłos. unde uideantur marmora et aurũ:
intus est ocłs unde uideatur pulcbritudo iusticiȩ.
Intus inquam est ocłs: unde uideatur pulchritu¬
do iusticiȩ. Si nulla est pulebritudo iusticier un¬
de amatur iustus senex: Quid affert in corpores
quod ocłos delectet: Curua membrar frontem
rugatam: caput canis albatum: imbecillitatem
undiq querelis plenam. Sed forte quia tuos oclos
non delectat senex iste decrepitus: aures tuas de¬

Expanded text:
rum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae domus Domini, hoc ipsum templum Domini. Replebimur in bonis domus tuae: sanctum templum tuum, mirabile in justitia. Ista sunt bona domus illius. Non dixit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Intus, inquam, est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas de
Abbreviated transcription (Latin):
tem: quantis bonis referta sit. quam copiosa sit. quam
multa uasa ibi aurea. sed et argenteas quantum
familię. quantum iumentorum et animali um.
Ipsa deniꝙ domus quam delectat picturis. marmo¬
re. laquearibus columpnis. spaciis. cubiculis: et desi¬
derantur taliar sed adhuc ex confusione babiloniȩ.
Amputa ista om̃ia desideria o ciuis iherłm: amprita.
Siuis redire: non te delectet captiuitas. Sed iam
cepisti exire: noli retro respicere. noli remanere in
ua. Non desunt adhuchostes: qui tibi ꝑsuadeant
captiuitatem et ꝑegrinationem. Iam non preualeant
suꝑ te sermones iniquorum. Domũ dei cdesidera et
uel indomo tua. uel in cdomo uicini tui. uel in do¬
mo patronitui. Aliud est quiddam bonum domꝰ
illius. Quid opus est ut nos dicamus quȩ sint bona
illius domus: Ipse incdicet qui cantat: exiens de ba¬
bylonia. Replebimur in bonis inquit domus tuȩ.
Quȩ sunt ista bona: E rexeramus fortasse cor a clau¬

Expanded text:
tem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam tem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum et animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Amputa omnia ista desideria, o civis Jerusalem; amputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum. Domum Dei desidera, etvel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt bona ista? Erexeramus fortasse cor ad au
Abbreviated transcription (Latin):
uiri xp̃c. Ipse est ille beatus uir qui non abiit in con¬
silio impiorum: et cetera quȩ ibi dicuntur. Ipse est
qui assumitur. non est extra nos. In ipsius membris
sumus: sub uno capite regunur. Uno sp̃u om̃s uiui¬
mus: unam patriam om̃s desideramus. Uideamus
ergo quod ad xp̃m dicitur: utrum ad uos ꝑtineat.
et de nobis dicatur. Interrogemus conscientias nr̃as.
morem illum ꝑscrutemur: et si alhuc paruus est.
et modo natiis amor iste. forte enim modo in aliquo
germinauit: diligenter extirpet. iuxta germinantes
spinas. idest curas scłares ne crescendo scm̃ germen
effocent. Beatis quem elegisti et assumpsisti. In illo
simus: et assumemur. In illo simus: et electi erimus.
Et quid nobis cdabitur: nhabitabit inquit in atriis
tius iherłm. Illa est enumn cui cantant. qui incipiunt
exire de babylonia.: inhabitabit in atriis tuĩs Neple¬
bimur in bonis domus tuȩ. Quȩ sunt bona domus
dĩe fr̃is. constituamus nobis aliquam clomum diui¬

Expanded text:
put viri Christus est . Ipse est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite regimur, uno spiritu omnes vivimus, unam patriam omnes desideramus. Videamus ergo quod ad Christum dicitur, utrum ad nos pertineat, et de nobis dicatur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquo germinavit, diligenter exstirpet juxta germinantes spinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assumpsisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divi
Abbreviated transcription (Latin):
iegem. scd̃m quam uiuendo. et hic haberent unues¬
nalias et in resurrectione mortuorum talia p¬
bant de qualibus hic gaudebant. Propterea sius
qui negabant resurrectionem futuram. iudeus¬
pondere non poterant ꝓponentibus questinas
quam dño ꝓposuerunt idem saducẽi. hinc cus
intelligimus eos hanc questionem soluere nosse¬
tuisse: quia dño soluente mirati sunt. hoponas
ergo saducei questionem de quadlam multes¬

Expanded text:
Legem secundum quam vivendo et hic haberent bona cLegem secundum quam vivendo et hic haberent bona carnalia, et in resurrectione mortuorum talia sperabant de qualibus hic gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuram resurrectionem, Judaei respondere non poterant proponentibus quaestionem, quam Domino proposuerunt iidem Sadducaei. Hinc enim intelligimus eos hanc quaestionem solvere non potuisse, quia Domino solvente mirati sunt. Proponebant ergo Sadducaei quaestionem de quadam mulie
Abbreviated transcription (Latin):
enim hymnum dicent. Aliud est clamatt is
legium: aliud clamare laudes dei.Si clana.
blasphemia: spinas ꝓtulisti. Si clamas in himi
nicribitur in titulo psalmus iste: in finem canti:
psalini resurrectionis. In finem cum aucitis ques
psalmi ꝓnuntiantur: in xp̃m intelligite. clcnti
apło. finis enim legis xp̃c: ad iusticiam om̃i cide
Quomodo ergo hic cantetur resurrectio: et cun
resurrectio: quantum ipse aꝑire et donare digu¬
tur audietis. Resurrectionem enim xp̃iam nm
nr̃a. Ad hoc credimus. ad hoc duramus et ꝑsetra¬
mus in tanta malignitate huius scłit consolantn
spe. ante quam spes fiat res. Res enim erit. cune
nos resurrȩxerimus: et in cęlestem habitum con¬
tati equales angłis facti fuerimus. Quis hoc sps
auderet:. nisi ueritas ꝓmitteret: Hanc aitns
ꝓmissam sibi iudei tenebant: et de bonis atte¬
si ustis oꝑibus multum głabantur. quod atat

Expanded text:
Etenim hymnum dicent. Aliud est enim clamarEtenim hymnum dicent. Aliud est enim clamarsacrilegia, aliud clamare laudes Dei. Si clamas in blasphemia, spinas protulisti; si clamas in hymno, . 1. Inscribitur in titulo psalmus iste, In finem, canticum Psalmi resurrectionis. In finem cum auditis, quando Psalmi pronuntiantur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Quomodo ergo hic cantetur resurrectio, et cujus resurrectio, quantum ipse donare et aperire dignatur, audietis. Resurrectionem enim Christianinostra: ad hoc credimus, ad hoc duramus, et perseveramus in tanta malignitate hujus saeculi, consolante nos spe, antequam spes fiat res. Res enim erit cum et nos resurrexerimus, et in coelestem habitum commutati, aequales Angelis facti fuerimus. Quis hoc sperare auderet, nisi veritas promitteret? Hanc autem spem promissam sibi Judaei tenebant; et de bonis et quasi justis operibus multum gloriabantur, quod acceperant
Abbreviated transcription (Latin):
res. facta est ergo prima messis: et inde de ipso
frumento quod tunc purgatum est. seminatus est
orbis terrarum: ut surgat alia messis. quȩ in fine
metenda est. In scda messe suꝑseminata sunt tira¬
nia: modo hic laboratur. Quomodo in illa prima
sccła laborauerunt apłi. et om̃s predicatores ue¬
ritatis laborant: quousq in finem dñs mittat
in messem angłos suos. Autea ergo desertum erat:
sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi ꝓphȩ non
sonueru̾nt: dñs ꝓpħarum acceptus est. Pinguescẽt
fines deserti. et exultatione colles accingentur.
nduti sunt arietes ouium: sub audiendum exul¬
tatione. Qua enim exultatione colles accingentur:
hac induuntur arietes ouium. Ipsi arietes: qui col¬
les. Colles enim eminentiore gr̃a: arietes quia du¬
ces gregum. Arietes ergo apłi induti sunt exulta.¬
tione: gaudent fructibus suis. Non sine causa la
mento: quia clamabunt. Quid clamabunt

Expanded text:
res. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso res. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima secunda laboraverunt Apostoli, et omnes praedicatores veritatis laborant, quousque in finem Dominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione colles accingentur.nduti sunt arietes ovium: subaudiendum, exsultatione. Qua enim exsultatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa labfrumento, quia clamabunt. Quid clamabunt?
Abbreviated transcription (Latin):
serti: et exultatione colles accingentur. Campi.
colles. fines deserti: idem ipsi sunt homines. Campi
ꝓpter equalitatem. Ergo ꝓpter equalitatem: inde
sunt dieti campi. ppłi iusti. Colles ꝓpter erectionẽ.
qua erigit in se dĩ eosqui se humiliant. fines deser¬
ti: om̃s gentes. Quare fines deserti: Deserti erant:
nullus ad eos ꝓpħa missus erat. Sic erant illi quomo¬
do heremus: qua non transit homo. Nullum uer¬
bum dĩ missum erat ad gentes: sed ppło isrł predi¬
cauerunt ꝓpħȩ. Uentum est tamen ad dñm: cre¬
diderunt frumenta in ipso ppło iudeorum. Nam
dixit tunc discipłis. Dicitis quia longe est messis:
respicite et uidete quia iam albȩ sunt regiones
ad messem. Fuit ergo messis prima: erit secta in
ultimo scło. Messis prima de uideis: quia mit¬
tebantur ad illos ꝓphȩ annuntiantes uenturum
deȩ. Alii inquit laborauerunt: et uos in eorum
labores introistis. Laborauerunt ꝓphȩ ut semina¬
rent: et uos cum falce intrastis ad aliorum labo¬

Expanded text:
s exsultatione accingentur. Campi, colles, fines deserti, iidem ipsi sunt homines. Campi propter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum est ad Gentes: soli populo Israel praedicaverunt Prophetae. Ventum est ad Dominum; crediderunt frumenta in ipso populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia albae sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes venturum daeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis . Laboraverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labo
Abbreviated transcription (Latin):
tritico: Non opprimetur titanus triticum: imino
ꝑ tolerantiam titaniorum crescit fructus frumen¬
torum. Ipse enim dñs dixit quibusclam oꝑ ariis.
uolentibus eradicare titania. Sinite utraq eres¬
cere usq ad messem: ne forte cum uultis eradicare
rirana. eradicetis simul et frumentum. Secl in
tempore messis dicam messoribus. Colligite primũ
titania et alligate fasciculos ad comburendum:
frumentum autem recondite in horreum meum.
Iule est finis anni: messis scłi. Benedices coronam
anni benignitatis tuȩ. Coronam ubi audis: gła
uictoriȩ significatur. Uince diabolum: et habebis
coronam. Benedices coronam anni benignitatis
tuȩ. Rursus cominendat benignitatem dĩ: ne quis¬
quam de suis meritis gtorietur. Et campi tui¬

Expanded text:
tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fructus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum; frumentum autem recondite in horreum . Ille est finis anni, messis saeculi. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Vince Diabolum, et habebis coronam. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Rursus commendat benignitatem Dei, ne quisquam de suis meritis glorietur. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
nios ad capienclam illam uberem sapientiam
eacdieit apłs. Sapientiam loquimur inter ꝑ¬
wi lcetur inter ꝑfectos: letetur in stillicidiis.
a gortar et augetur roboratur: capiet et
sapientiam quomodo infans nutritur lacter et fit
idoneus cibo. Tamen primo de ipso cibo cui minus
idoneus erat: illi lac factum est. In stillicidiis suis
seminatur. Erit et messis: et modo suꝑ semen semi¬
nauit inimicus zitania. et exorti sunt mali inter
bonos pseudo. xp̃iani: similem babentes herbam.
sed non parem fructum. Et enim zirania ea ꝓprie
dicuntur quȩ nascuntur in similitudine frumen¬
torum: sicuti est lolium. sicuti est auenas et cetera
talia quę primam herbam prorsus similem habent.
Propter eam disseminationem ⁊iraniorum: hoc
dixit dñs. Uenit inimicus: et suꝑseminauit rira¬
nia. Cum autem creuisset herba et fructum fecis¬
set: tunc apparuerunt ritania. Ergo uenit ini¬
micus: et suꝑ seminauit ritania. Sed quid fecit

Expanded text:
idoneos ad capiendam illam uberem sapientiam, idoneos ad capiendam illam uberem sapientiam, de qua dicit: Sapientiam loquimur inter perfectos . Laetetur in stillicidiis suis, cum exoritur et augetur; roboratus capiet et sapientiam: quomodo infans nutritur lacte, et fit idoneus cibo; tamen primo de ipso cibo cui minus idoneus erat, illi lac factum est. In stillicidiis suis seminatur, erit et messis. Et modo super semen superseminavit inimicus zizania; et exorti sunt mali inter bonos, pseudochristiani, similem habentes herbam, sed non parem fructum. Etenim zizania ea proprie dicuntur, quae nascuntur in similitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicuti est avena, et caetera talia quae primam herbam prorsus similem habent. Propterea de seminatione zizaniorum hoc dicit Dominus: Venit inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Phebum illorum: quoniam ita est preparatio
al sͥmn quia te ꝓmeruerunt: quibus peccata do.¬
uei serta illorum iala erant: sedtu ꝓpter miscor¬
aintuam. quia ita est preparatio tua. ita prepa
mo silei qui inebriantur: duricia pectoris nr̃i
qitut uomere sermonis dñi. Sulcos eius inebria:
tiplca generationes eius. Uidemus. crecdunt: et
nerdintibus alii crecdunt: et ex illis alii credunt:
tnon sufficit uni homini ut factus sit ipse fidelis¬
nsi alium lucretur. Sic multiplicatur et semen.
luri grana mittuntur: et segetes exurgunt. Sulcos
insnebria. multiplica generationes eius. In sta¬
lrdis suis letabitur: cum exorietur. In sfillicidiis¬
sus idest ante quam sit forte: non ea capacitate
summis cum exorietur. in stillicidiis suis. il est sibi
angnis letabitur. Paruulis enim adhuc et infirmis
iliatur quedam de sacramentis: quia non possunt
apt plenituclinem ueritatis. Aridi quomodo stillet
ptuilis dum ȩxoriuntur: idest in recenti ortu minꝰ¬

Expanded text:
lorum; quia ita est praeparatio tua. Non quia te promeruerunt, quibus peccata donasti: merita illorum mala erant; sed tu propter misericordiam tuam, quia ita est praeparatio tua, ita parastprimo sulci qui inebrientur: duritia pectoris nostri aperiatur vomere sermonis Dei, Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus. Videmus: credunt, et ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt; et non sufficit uni homini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Sic multiplicatur et semen: pauca grana mittuntur, et segetes exsurgunt. Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus: in stillicidiis suis laetabitur, cum exorietur. Id est, antequam sit forte idonea capacitati fluminis, cum exorietur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laetabitur. Parvulis enim adhuc et infirmis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillet parvulis dum exoriuntur, id est in recenti ortu min
Abbreviated transcription (Latin):
non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid:
unde impietas expietur et ꝓpicietur. Impietas e¬
nim tunc dicitur ꝓpiciari: cum ꝓpicius fit cleus
impietati. Quid est fieri dm̃ impietati ꝓpicium:
Idest ignoscentem: et ueniam clantem. Sed ut ue¬
nia dĩ impetretur: ꝓpiciatio fit ꝑ aliquod sacrifi.¬
cium. Extitit ergo a dño dõ missus quidam sacer¬
dos noster: assumpsit a nobis quod offerret deo.
Ipsas dicimus scãs primitias carnis ex utero uirginis:
hoc holochaustum obtulit dõ. Extendit manus in
cruce ut diceret: dirigatur oratio mea sicut incen¬
sum in conspectu tuor eleuatio matiuum mearũ
sacrificium uesptinum: sicut nostis. quia dñs circa

Expanded text:
non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid, non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid, unde impietas expietur et propitietur. Impietas enim tunc dicitur propitiari, cum propitius fit Deus impietati. Quid est, fieri Deum impietati propitium? id est, ignoscentem et veniam dantem. Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod sacrificium. Exstitit ergo a Deo Domino missus quidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
se acl xp̃m. et postea recordantes impietates parentũ
suorum: dicunt iam quod dixit ꝓpħa ipse iheremias.
Uere menclacium coluerunt patres nr̃i: uanitatem
quȩ eis non ꝓfuit. Cum ergo iam hoc dicunt: renun¬
tiant opinionibus et sacrilegiis parentum suorum
iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opi¬
nionibus et sacrilegiis ꝑsuasiones fecerunt eorum.
qui quanto etate precedebant. tanto auctoritate
precedere uidebantur: confitetur iam redire uo-¬
lens ad iberłi de babylonia et dicit. Sermones¬
enim iniquorum preualuerunt aduersum nos:
duxerunt nos mala docentes: ciues babyloniȩ nos
fecerunt. Dimisimus creatorem: adorauimus crea¬
turam. Dimisimus eum a quo facti sumus: adora-¬
uimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquo¬
rum preualuerunt suꝑ nos: sed non tamen opp̃s¬
serunt nos. Quare impietates nr̃as tu ꝓpiciaberise
Intendat caritas ur̃a. Propiciaberis iniquitates nr̃as

Expanded text:
sae ad Christum postea, et recordantes impietates parentum sae ad Christum postea, et recordantes impietates parentum suorum, et dicentes jam quod dixit propheta ipse Jeremias, Vere mendacium coluerunt patres nostri; vanitatem quae eis non profuit : cum ergo jam hoc dicunt, renuntiant opinionibus et sacrilegiis parentum suorum iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opinionibus et sacrilegiis, persuasiones fecerunt eorum qui quanto aetate praecedebant, tanto auctoritate praecedere debere putabantur; confitetur jam redire volens ad Jerusalem de Babylonia, et dicit: Sermones iniquorum praevaluerunt adversus nos. Duxerunt nos mala docentes; cives Babyloniae nos fecerunt: dimisimus Creatorem, adoravimus creaturam; dimisimus eum a quo facti sumus, adoravimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquorum praevaluerunt super nos: sed tamen non oppresserunt nos. Quare? Impietates nostras tu propitiaberis. Intendat Charitas Vestra. Propitiaberis impietates nostras:
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uenerunt greci: et non uenerunt romanie Aut
uenerunt romanis et non uenerunt barbarie Et
quis numerat om̃s gentes uenientes ad eum. cui cdic
ꝓpiciaberis. Quid est sermones iniquorum preua¬
luerunt suꝑ nos. et impietates nr̃as tu ꝓpiciaberis:
Quod nati sumiis in bac terra: iniquos inuenimꝰ
quos loquentes audiuimus. Si possim explicare
quod sentio: adiuuet me intentio caritatis ur̃ȩ.
Om̃is homo ubicumq nascitur. ipsius terrȩ uel re¬
gionis. uel ciuitatis linguam discit: illius imbuitur
moribus et uita. Quid faceret puer natus inter
paganos ut non coleret lapidemt quando illum
cultum insinuauerunt parentes: Inde prima
uerba audiuit: illum errorem cum lacte sugsit. Et
quia illi qui loquebantur maiores erant. et puer qui
loqui discebat infans erat: unde poterat paruulus
nisi maiorum auctoritatem sequi. et id sibi bonum
ducere. quod illi laudarent: Ergo gentes conuer¬

Expanded text:
aut venerunt Graeci, et non venerunt Romani? aut aut venerunt Graeci, et non venerunt Romani? aut venerunt Romani, et non venerunt Barbari? Et quis numeret omnes gentes venientes ad eum cui dictums nostras tu propitiaberis. Quid est Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis? Quod nati sumus in hac terra, iniquos invenimus quos loquentes audivimus. Si possim explicare quod sentio, adjuvet me intentio Charitatis Vestrae. Omnis homo ubicumque nascitur, ipsius terrae, vel regionis, vel civitatis linguam discit; illius imbuitur moribus et vita. Quid faceret puer natus inter Paganos, ut non coleret lapidem, quando illum cultum insinuaverunt parentes? Inde prima verba audivit; illum errorem cum lacte suxit: et quia illi qui loquebantur majores erant, et puer qui loqui discebat infans erat, unde poterat parvulus nisi majorum auctoritatem sequi, et id sibi bonum ducere quod illi laudarent? Ergo gentes conver