comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guiti cubitoꝵ: añ faciẽ tem¬
pli. Et dixit ad me. Loc
ẽ scm sc̃orum. Et mẽsus ẽ
parietẽ douiꝰ sex cubitoruz.
Et latitudĩem lateris quͣ¬
tuor cubitorũ: undiq ꝑ sir¬
cuituz domꝰ. Latera autez.
latus ad latus: bis trigĩta
tria. Et erant emiuẽtia q̃
ingrederẽtur ꝑ parietẽ domꝰ
in lateribꝰ ꝑ circintũ: ut cõ¬
tinerẽt ⁊ nõ atting̾ent pa¬
rietem templi. Et platea
erat in rotundũ. ascendens
naculũ templi deferebat ꝑ
gyrum. Idcirco latius erat
templũ in suꝑioribꝰ. ⁊ sic de
inferioribꝰ ascendebat᷑ ad su¬
piora ĩ mediũ. Et indi ĩ do¬
mo altitudinẽ ꝑ tircuitũ fu-¬
data latera ad mẽsuram
calami. sex cubitorũ spacio.
Et latitudinẽ ꝑ parietem
lateris forinsetꝰ: qͥnq cubi¬
torũ. Et erat interior domꝰ
in lateribꝰ domꝰ. Et inter
gazophilatia latitudinem
ingĩti cubitorũ: in circuitu
domꝰ iindiq. Et ostiũ late-¬
ris ad or̃onem. Ostiũ uuu
ad uam aquilonis: ⁊ ostrũ

Expanded text:
templi: Ex dixit ad me: Hoc est Sanctum sanctorum. Et mensus est parietem domus sex cubitorum: et latitudinem lateris quatuor cubitorum undique per circuitum domus. Latera autem, latus ad latus, bis triginta tria: et erant eminentia, quae ingrederentur per parietem domus, in lateribus per circuitum. ut continerent, et non attingerent parietem templi. Et platea erat in rotundum, ascendens naculum templi deferebat per gyrum: Idcirco latius erat templum in superioribus: et sic de inferioribus ascendebatur ad superiora in medium. Et vidi in domo altitudinem per circuitum, fundata latera ad mensuram calami sex cubitorum spatio: Et latitudinem per parietem lateris forinsecus quinque cubitorum: et interior domus in lateribus domus. Et inter gazophylacia latitudinem viginti cubitorum in circuitu domus undique, et ostium lateris ad orationem: ostium unum ad viam aquilonis, et ostium
Abbreviated transcription (Latin):
couspectu ydolorũ suoruz:
⁊ facti sunt domui ifrł in
offendiculũ inquitatis.
Idcirco leuain mairũ meã
suꝑ eos: dicit domnꝰ deus.
suam: ⁊ nõ appropinqͣbũt
ad me: ut sacerdotio fungã¬
tur michi. Neq accedant
ad om̃e sc̃uariuz meũ uix-¬
ta sancta scoru: sed porta¬
bunt cõfusiouẽ suã ⁊ scele-¬
ra sua que fecerũt. Et dabo
eos ianitores douiꝰ in om̃
minsterio eiꝰ᷑. ⁊ in innu̾sis
que fiunt in ea.
acerdotes aũt leuite
filii sadoch. qui custo¬
dierũt terimonias sc̃uarii
mei. cum errarent filii isrl
a me: ip̃i accedent ad me
ut iustrẽt michi: ⁊ stabũt
in conspectu meo. ut offerãt

Expanded text:
conspectu idolorum suorum, et facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis: Idcirco levavi manum meam super eos, ait Dominus Deus, non adpropinquabunt ad me ut sacerdotio fungantur mihi neque accedent ad omne sanctuarium meum iuxta sancta sanctorum sed portabunt confusionem suam et scelera sua quae fecerunt et dabo eos ianitores domus in omni ministerio eius et universis quae fiunt in ea sacerdotes autem Levitae filii Sadoc qui custodierunt caerimonias sanctuarii mei cum errarent filii Israhel a me ipsi accedent ad me ut ministrent mihi et stabunt in conspectu meo ut of
Abbreviated transcription (Latin):
bant. de nniferioribꝰ. ⁊ deme-¬
diis edificii. Eristega eniui
erant: ⁊ nõ hebant colũpnas
sicut erant colũpne atrioꝵ.
Proptea eminebant de infe-¬
rioribꝰ ⁊ de mediis a f̾ra cubi¬
tis qͥnquagiita. Et ꝑiboiꝰ
exterior scd̃m gazophilatia
que erant in uia atrii exteri-¬
oris aũ gazophilatia. Lon¬
gitudo eiꝰ quinqͣgnita cubi¬
torũ: quia longitudo erat ga-¬
zoplulatioꝵ atrii exteriore
qͥnquaginta cubitoꝵ. Et lõ¬
gitudo ante faciẽ templi: tẽ¬
tum cubitoꝵ. Et erat subt
gazophlatia bec introitus
ab oriente: ingrediẽtiũ in
ea. de atrio exteriori. ĩlatitu-¬
dine ꝑhiboli atrii qd̃ erat
contra uiã orientalẽ: in fa¬
cic edificii seꝑati. Et erant
añ edificiuz gazophilatia:¬

Expanded text:
bant de inferioribus, et de mediis aedificii. Tristega enim erant, et non habebant columnas, sicut erant columnae atriorum: propterea eminebant de inferioribus et de mediis a terra cubitis quinquaginta. Et peribolus exterior secundum gazophylacia, quae erant in via atrii exterioris ante gazophylacia: longitudo ejus quinquaginta cubitorum. Quia longitudo erat gazophylaciorum atrii exterioris, quinquaginta cubitorum: et longitudo ante faciem templi, centum cubitorum. Et erat subter gazophylacia haec introitus ab oriente ingredientium in ea de atrio exteriori. In latitudine periboli atrii, quod erat contra viam orientalem, in faciem aedificii separati, et erant ante aedificium gazophylacia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓ delicto. Locus eñi sanct̃
est. Cuin aũt ingressi fu.¬
eruit sacerdotes: nõ egredi¬
entur de sc̃is in atrium ex¬
terius. Et ibi reponẽt ues¬
tuuenta sua in quibꝰ mini¬
trant: quia sc̃a sunt. Uesti¬
enturq uestimẽtis aliis: ⁊
sit ꝓredent ad ppłu. Cũq¬
complesset mẽsuras ite.¬
rioris: edurit me ꝑ mai
porte que respiciebat ad in¬
am orientalem. Et mẽsꝰ
ẽ eam undiq ꝑ circuitum.
Mensus ẽ aũt contra uẽtũ
orientalem calamo mẽsiire :
quingentos calamos. in ca¬
lamo mẽsure ꝑ cirtintum.
Et mẽsus ẽ contra uentuz
aquilonẽ quingentos cala

Expanded text:
 delicto. locus enim sanctus est. Cum autem ingressi fuerint sacerdotes, non egredientur de sanctis in atrium exterius: Et ibi reponent vestimenta sua in quibus ministrant, quia sancta sunt: Vestienturque vestimentis aliis, et sic procedent ad populum. Cumqcomplesset mensuras domus interioris, eduxit me per viam portae, quae respiciebat ad viam orientalem: et mensus est eam undique per circuitum. Mensus autem est contra ventum orientalem calamo mensurae, quingentos calamos in calamo mensurae per circuitum. Et mensus est contra ventum aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
Latitudo aũt añ faciẽ domꝰ
⁊ eiꝰ qd̾ erat separatim cõtra
orientẽ centuz cubitoꝵ. Et
mẽs ẽ longitudĩem edificii
contra faciem eiꝰ qd̃ erat se-¬
patuni ad dorsu: ⁊ hecthe¬
tas exutraq parte centum
cubitoꝵ. Et templũ interiꝰ
⁊ uestibula atrii. limnia ⁊
fenestras obliquas: ⁊ hecthe¬
tas in circuitu ꝑ tres partes
tuzq ligno ꝑ gyrũ in circiu¬
tu. Terra aũt usq ad fenes¬
tras: ⁊ fenestre cdause. Suꝑ
ostia et usq ad domũ inte¬
riorem. ⁊ forisetꝰ ꝑ om̃em
parietem ĩ circintu: intrin¬
setus ⁊ forisetꝰ ad mẽsirrã:

Expanded text:
 faciem domus, et ejus quod erat separatum contra Orientem, centum cubitorum. Et mensus est longitudinem aedificii contra faciem ejus, quod erat separatum ad dorsum, ecthetas ex utraque parte centum cubitorum: et templum interius, et vestibula atrii. Limina, et fenestras obliquas, et ecthetas in circuitu per tres partes, tumque ligno per gyrum in circuitu: terra autem usque ad fenestras, et fenestrae clausae super ostia. Et usque ad domum interiorem, et forinsecus per omnem parietem in circuitu intrinsecus, et forinsecus, ad mensur
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad suꝑiora porte: cheru¬
bui ⁊ palme celate erãt in
pariete templi. Iinẽ qua-¬
drangulũ. Et facies sc̃ua-¬
rii aspectus contra aspectuz.
Altaris lignei triũ cubitoꝵ
altitudo: ⁊ longitudo eiꝰ du¬
orũ cubitoꝵ. Et anguli eiꝰ.
⁊ longitudo eiꝰ. ⁊ parietes eiꝰ
lignei. Et locutꝰ ẽ ad me.
Hec ẽ mẽsa corã domino.
Et duo ostia erant ĩ tẽplo
⁊ in sc̃uario. Et in duobus
ex utraq parte bina erant
ostiola: que iuse inuicẽ pli¬
cabant᷑. Bina eĩ ostia erant
exutraq parte ostioꝵ. Et¬
celata erant in ip̃is ostiis
templi cherubin. Et sculptu¬
re palmarũ: sicut in parieti
rem erant ⁊ grossiora ligna
in uestibuli fronte forise¬
cus. Suꝑ que fenestre erãt

Expanded text:
iora portae cherubin et palmae celatae erant in pariete templi limen quadrangulum et facies sanctuarii aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitorum et anguli eius et longitudo eius et parietes eius lignei et locutus est ad me haec est mensa coram Domino et duo ostia erant in templo et in sanctuario et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola quae in se invicem plicabantur bina enim ostia erant ex utraque parte ostiocelata erant in ipsis ostiis templi cherubin, et sculptura palmarum sicut in parietibrem erant grossiora ligna in vestibuli fronte forinsecus super quae fenestrae
Abbreviated transcription (Latin):
res intulum de armẽto imi-¬
maculatũ: ⁊ arietẽ de grege
ĩmaculatũ. ⁊ offeres eos in
conspectu donuu. Et mit¬
tent sacerdotes suꝑ ecs sal.
⁊ offerent eos holocaustuz
domino. Septem diebꝰ faci-¬
es hyrcũ ꝓ pcc̃o cotidie: ⁊ in¬
tulum de armẽto. ⁊ arietez
de peccoribꝰ ĩuaculatos offe

Expanded text:
tulum de armento immaculatum, et arietem de grege immaculatum. Et offeres eos in conspectu Domini; et mittent sacerdotes super eos sal, et offerent eos holocaustum Domino. Septem diebus facies hircum pro peccato quotidie: et vitulum de armento, et arietem de pecoribus, immaculatos o
Abbreviated transcription (Latin):
contra inguiti cubites atrii
interioris: ⁊ contra pauunẽ¬
tũ stratũ lapide atrii exferi¬
oris: ubi erat porticꝰ uncta
porticui triplici. Et añ ga-¬
zophilatia de ambulatio de¬
cem cubitorũ latitiidius:
ad interiora respiciẽs uie
cubiti uuiꝰ. Et ostia coruz
ad aquilonẽ. ubi erãt gazo¬

Expanded text:
tos atrii interioris, et contra pavimentum stratum lapide atrii exterioris, ubi erat porticus juncta porticui triplici. Et ante gazophylacia deambulatio decem cubitorum latitudinis, ad interiora respiciens viae cubiti unius: Et ostia eorum ad aquilonem: Ubi era
Abbreviated transcription (Latin):
t introdurxit me in
templum. Et mẽsꝰ
est frontes sex cubitos lati¬
tudinis huic: ⁊ sex cubitos
altitudinis inde latitudĩez
tab̾uaculi. Et latitudo por¬
te decem cubitorũ erat. Et
latera porte. quinq̃ tubitis
hunic: ⁊ qͣͥnq tubitis inde.
Et mẽsus ẽ longitudĩem
eiꝰ quadraginta cubitorũ:
⁊ latitudinẽ ingĩti cubitoꝵ.
Et introgressꝰ intriusecuᷤ.

Expanded text:
t introduxit me in templum, et mensus est frontes, sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde, latitudinem tabernaculi. Et latitudo porae, decem cubitorum erat: et latera portae, quinque cubitis hinc, et quinque cubitis inde: Et mensus est longitudinem ejus quadraginta cubitorum, et latitudinem viginti cubitorum. Et introgressus in
Abbreviated transcription (Latin):
git in maresam. At illi qui
cuni esdriu erant duitius pug¬
uantibu  ⁊ fatigatis: ĩnecauit
dũm uidas adiutorẽ. ⁊ ducem
belli fieri: incipiẽs ute patria.
⁊ cum hymus clamorẽ extol¬
lens: fugam gorgie militibꝰ
intussit.
udas añt collecto exer-¬
citu: ueuit in ciuitatez
odollam. Et cui septima
dies suꝑueniret: scd̃m cõsue¬
tudinez purificati. in eodem
loco sabbatũ egerũt. Et seq̃n¬
ti die uenit cum sius ndas.
ut corpora prostratorũ tolle-¬
rent: ⁊ cum parentibꝰ poueret
in sepulcris paternis. Inuene
runt aũt sub tunicis inter-¬
fectorũ de donariis ydoloruz
que apud ianiias fuerant:
a quibꝰ lex ꝓhibet ndeos. Sĩ¬
bus gͦ manifestũ factum ẽ:
ob hanc causain eos corruis¬
se. Om̃s itaq bñdixerunt
iustum iudiciũ dñi: qui occul¬
ta fecerit manifesta. Atq ita
ad p̾es conu̾si: rogauerũt ut
id qd̾ factũ erat delictũ: oblite¬
raretur At uero fortissiuꝰ¬
iudas ortabatur ppłm conf¬
uare se sine ptr̃o: sub cculis

Expanded text:
at illis qui cum Esdrin erant diutius pugnantibus et fatigatis invocavit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce patria et cum hymnis clamorem extollens fugam Gorgiae militibus incussit Iudas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam et cum septima dies superveniret secundum consuetudinem purificati in eodem loco sabbatum egerunt et sequenti die venit cum suis Iudas ut corpora prostratorum tolleret et cum parentibus poneret in serunt autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum quae apud Jammam fuerant, a quibus lex prohibet Judaeos. Omnbus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse omnes itaque benedixerunt iustum iudicium Domini qui occulta fecerit manifesta atque ita ad preces conversi rogaverunt ut id quod factum erat delictum obliteraretur at vero fortissIudas hortabatur populum conservare se sine peccato sub oculis
Abbreviated transcription (Latin):
cum suis agebat: ⁊ feni cibo
uescentes demorabant᷑: ne ꝑ-¬
ticipes ẽẽnt comquinatiom¬
¶ Sed nõ p᷑ multũ temporis.
misit rex senẽ quendã autio¬
chemũ: qui compelleret nidess
ut se traufferrent apatriis ⁊
dei legibꝰ: contaminare etiã
quod in ierusoluuis erat tẽ¬
plum. ⁊ cegnominare iouis
olimpii: ⁊ in garizun ꝓut e¬
rant hi qui locum in habita¬
baut.iouis hospitał. D essi¬
ma aũt ⁊ uniusis granis:
malorũ erat inciirsio N ain
templum luxuria ⁊ comessa.¬
tiouibꝰ erat plenumr. ⁊ scortã.¬
tuun cum meretricibꝰ. Sacra¬
tisq edibꝰ mlieres se ultro
ingerebant: introferentes ea
que nõ licebat. Altare etiam
plenũ erat illicitis: que legib̃
ꝓbibebantur. Neqͣ sabbata cus¬
todiebantur : neq dies solẽnes
patrii ẜuabant᷑: nec simplicit̾
Ducebantur aũt cum amara
necessitate in die natal regi:
ad sacrificia. Et cum liberi sa¬
tra celebrarent᷑: cogebant᷑ ede¬
ra coronati libero circuire.

Expanded text:
gebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis sed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympii et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Iovis Hospitalis pessima autem universis et gravis malorum erat incursio nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres seingerebant intro ferentes ea que non licebat Altare etiam plenum erat illicitis que legibus prohibebantur. Neque autem sabbata custodiebantur, neque dies sollempnes patrii servabantur, nec simpliciDucebantur enim cum amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia. Et cum Liberi sacra celebrarentur, cogebantur hedera coronati Libero circuire
Abbreviated transcription (Latin):
Et eodeui tempore. licet poᷤ¬
terior hic in chaldea: ieren.¬
as in nidea ꝓphauerũt. Ser¬
mo eiꝰ nec satis disertus ẽ:
nec ad modum rusticus. s
exutroq medie temperatus.
Sacerdos ⁊ ip̃e sic̾ ieremias:
pncipia uolununis ⁊ finez
magnis liabens obscurita¬
tibꝰ inuoliita. Sed ⁊ nulga

Expanded text:
licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uis michi tribuat rit.¬
ut siin nreta menses
pristiuos: scd̃m dies quibꝰ deꝰ
custodiebat me: Quando-
splendebat lucerna eiꝰ super
caput meũ: ⁊ ad lumẽ eius
ambulabã in tenebris. Sit̃
fin in diebꝰ adolescentie mee:
qñ secreto deus erat in taber¬
nacło meo. Quando erat oĩ¬
potens mecũ: ⁊ in circuitu m̃o
pueri mei. Quando lauabã
pedes meos butyro: ⁊ petra fũ¬
debat mi chi riuos olei.
Quando ꝓcedebã ad porta
ciitatis: ⁊ in platea parabãt
cathedrã michi. Tlidebant
me iuenes ⁊ abscondebãt᷑:

Expanded text:
uis mihi tribuat ut sim iuxta menses pristinos secundum dies quibus Deus custodiebat me quando splendebat lucerna eius super caput meum et ad lumen eius ambulabam in tenebris sicut fui in diebus aquando secreto Deus erat in tabernaculo meo? Quando erat omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei? Quando lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi rivos olei? Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi? Videbant me juvenes, et abs
Abbreviated transcription (Latin):
dimim̾at: Si ambulaui
ĩ uanitate. ⁊ festinauit ĩdo-¬
lo pes meus : appendat me
instatera iusta : ⁊ sciat deus
simplicitatẽ meã. Si decli¬
uaint gressꝰ meꝰ de ma. ⁊ si
secutꝰ ẽ cculꝰ meꝰ cor meum.
⁊ mambꝰ meis adhesit ma

Expanded text:
I.: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus; appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Si declinavit gressus meus de via; et si secutus est oculus meus cor meum, et in manibus meis a
Abbreviated transcription (Latin):
larentur. Cuinq leuassẽt
bus: sparserũt puluerẽ suꝑ
caput suũ in celũ. Sederũtq
cum co in fra septẽ diebꝰ et
septem noctibꝰ. ⁊ nemo leq̃¬
batur ei ubũ. Uidebant eni
dolorem ẽẽ uehementẽ.
ost lec

Expanded text:
Cumque levassent bus sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. POST HAEC
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ in domo fr̃is sui pͥmo-¬
geniti: nunciꝰ uenit ad iob
qui diceret. Boues arabãt:
⁊ asine pascebant᷑ iuxta eos:
et irruerũt sabei. tuleruntq
oñna: ⁊ pueros ꝑtusserunt
gladio: ⁊ euasi ego solus ut
nunciarem tibi. Cumq ad¬
huc ille loqueret᷑: uenit aliꝰ
⁊ dixit. Iguis dei cecidit de ce-¬
lo: ⁊ tactas oues puerosq cõ¬
sinupsit: ⁊ effugi ego solꝰ ut
m̃ciarem tibi. Sed ⁊ illo ad¬
huc loquente: ueuit alius ⁊
dixit. Chaldei fecerunt tres
turmas: ⁊ inuaserũt camie¬
los: ⁊ tulerunt ess. Nec nõ
⁊ pueros ꝑcusserunt gladio:
et ego fugi solus ut nũciarẽ
tibi. Ioquebatur ille: ⁊ ecce
alius intrauit ⁊ dixit. Filii
tius ⁊ filiabꝰ uescentibꝰ ⁊ bibẽ

Expanded text:
in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter,  dixit ignis Dei cecidit e caelo et tactas oves puerosque consumpsit et effugi ego solus ut nuntiarem tibi sed et illo adhuc loquente venit alius et dixit Chaldei fecerunt tres turmas et invaserunt camelos et tulerunt eos necnon et pueros percusserunt gladio et ego fugi solus ut nuntiarem tibi loquebatur ille et ecce alius intravit et dixit filiis tuis et filiabus vescentib
Abbreviated transcription (Latin):
q afferri sibi historia sibi ⁊¬
auales priorũ tempoꝵ. Que
quu illo presente legerent᷑
lientũ ẽ ad illũ locum ubi
scriptum erat. quomodo nũ.¬
siasset mardocheꝰ inisidias
bagathau ⁊ thares eunucho.¬
rum: regem affuerũ iugula¬
re cupientium.
uod cum rex audiss:¬
ait. Quid ꝓ hac fide
honoris ac p̾mii mardochens
consecutꝰ ẽ: dixerũtq ei ẜm¬

Expanded text:
que adferri sibi historias et aque adferri sibi historias et annales priorum temporum qui cum illo praesente legerentur ventum est ad eum locum ubi scriptum erat quomodo nuntiasset Mardocheus insidias Bagathan et Thares eunuchorum regem Asuerum iugulare cupientium uod cum rex audissait quid pro hac fide honoris ac praemii Mardocheus consecutus est dixeruntque ei
Abbreviated transcription (Latin):
latii. ⁊ nõ solum nõ ad furre¬
risse sibi. s nec motũ quidẽ
de loco fecisse sessionis sue: i.¬
dignatꝰ ẽ ualde. Et dissimi¬
lata ira. reu̾sus ĩ domũ su¬
am conuocauit ad se amicoᷤ.
⁊zares uxorem suã: ⁊ ex po¬
suit illis maguntudĩez diu¬
ciarum suarũ. filiorũq tur¬
baui: ⁊ quanta eũ glia suꝑ
ouis principes ⁊ fuos suos
rex eleuasset. Et pꝰ hec ait.
Regnia quoq hester. mełluz
alium uocaiit cum rege ad
comuinũ: pret᷑ me. Apud
quã etiam cras cũ rege prã¬
furus sum. Et cum hec oĩa
habeam anchil me hr̃e puto:
ꝙͣdui indero mardocheũ ii¬
deuu sedentem añ fores re-¬
gias. Nesponderũtqz ei za¬
res ueor eiꝰ. ⁊ ceteri amici.
Iube parari excelsam frabez
habentẽ altitudimis quĩqua¬
ginta cubitos: ⁊ dic mane
regi ut appendat᷑ suꝑ eam
mardocheꝰ: ⁊ sic ibis cum rege
letus ad conuiuiũ. Piacu.¬
it ei consiliũ: ⁊ iissit excelsã
parari crucẽ. Q octem illã
ree dirxit in sompnẽ. Iussit¬

Expanded text:
on solum non assurrexisse sibi, sed nec motum quidem de loco sessionis suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos, et Zares uxorem suam: et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum filiorumque turbam et quanta eum gloria super omnes principes et servos suos rex elevasset et post haec ait regina quoque Hester nullum alium vocavit cum rege ad convivium praeter me apud quam etiam cras cum rege pransurus sum et cum haec omnia habeam nihil me habere puto quamdiu videro Mardocheum Iudaeum sedentem ante fores regias responderuntque ei Zares uxor eius et ceteri amici iube parari excelsam trabem habentem altitudinem quinquaginta cubitos et dic mane regi ut adpendatur super eam Mardocheus et sic ibis cum rege laetus ad convivium placuit ei consilium et iussit excelsam parari crucem noctem illam rex duxit insomnem iussit
Abbreviated transcription (Latin):
eris: impetrabis. Cui respon¬
dit hester. Peticio mea ⁊ p̾¬
cegiste sũt. Si inueni gr̃az
in conspectu regis. ⁊ si regi pla¬
cet ut det michi qd̃ postulo:
⁊ meã impleat petitionem.
uemat rex ⁊ aman ad cõui-¬
uium qd paraui eis: ⁊ tras
regi aꝑiam uoluitatẽ mã
gressus ẽ itaq illo

Expanded text:
eris inpetrabis cui responeris inpetrabis cui respondit Hester petitio mea et preces istae sunt si inveni gratiam in conspectu regis et si regi placet ut det mihi quod postulo et meam impleat petitionem veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis et cras regi aperiam voluntatem meam egressus est it
Abbreviated transcription (Latin):
tertio induta ẽ hester rega¬
libus uestimẽtis: ⁊ stetit in
atrio domiꝰ regie qd̃ erat inte¬
rius contra basilicam regis.
At ille sedebat suꝑ soliũ suũ ĩ
consistorio palacii: contra
ostium domꝰ. Cuuiq indis¬
set hester reginã stantẽ. pla¬
cuit ocuł er᷑. ⁊ extendit cõtra
caui uirgã aureaz ꝙͣ tenebͣt
maini. Que accedeus: oscu¬
lata c̃ sumitatẽ uirge eis.
Dieitq ad eam rex. Quid
uis hester regina: Que est
petitio tua: Etiam si dindiã¬
parten regni mei petieris:
dabitur tibi. At illa respõdit.
Si regi placet. obsecro ut
uemas ad me hodie. ⁊ amã
tetum : ad cominiũ qd̃ pa¬
raui. Statimq rex nocate
aman inqͥt citorut hester o¬
bediat uoluitati. ¶ener̃t¬
itaq rex ⁊ aman: ad cõuiui¬
uz qd̃ eis regina parauerat.
Dixitq ei rex: postꝙͣ unnim
biberat habundant. Quid
petis ut detur tibi: aut ꝓ qua
re postulas: Etiam si dimi-¬
diam parteni regui mei peti-¬

Expanded text:
tertio induta est Esther regatertio induta est Esther regalibus vestimentis, et stetit in atrio domus regiae, quod erat interius, contra basilat ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus cumque vidisset Hester reginam stantem placuit oculis eius et extendit contra eam virgam auream quam tenebat manu quae accedens osculata est summitatem virgae eius dixitque ad eam rex quid vis Hester regina quae est petitio tua etiam si dimidiam regni partem petieris dabitur tibi at illa respondit si regi placet obsecro ut venias ad me hodie et Aman tecum ad convivium quod paravi s inquit cito Aman ut Hester oboediat voluntati veneritaque rex et Aman ad convivium quod eis regina paraverat dixitque ei rex postquam vinum biberat abundanter quid petis ut detur tibi et pro qua re postulas etiam si dimidiam partem regni mei peti
Abbreviated transcription (Latin):
atriumi regis ĩtrait. absq
ulla cunctatõe statim inter-¬
ficiat᷑. insi forte rex auream
uirgã ad eum tetenderit
ꝓ singno clementie. atq ita
possit uiuere. Ego igit quo¬
modo ad regem intrare po¬
tero: que triginta iam die¬
bus nou sumi nocata ad eũ:
nod cum audisset
mardocheꝰ: rursũ mã¬
daint hester dicens. Ne pu¬
tes ꝙ aĩam tuã tantũ libereᷤ
qr in domo regis es p̾cunctiᷤ
uideis. Si em̃ nũc silueris.¬
ꝑ aliam occasionẽ lib̾abũt᷑
bitis. Et quis nouit utruz
idcirco ad regnũ ueneris:
ut in tali tempore parareriͤ:
Rursimq hester. lec mardo¬
cheo uerba mandauit. Uade
⁊ congrega om̃s ndees qͦs
in susis reppereris: ⁊ orate
ꝓme. Non comedatis. ⁊ nõ
bibatis tribꝰ diebꝰ ac noctib:
⁊ ego cum ancillis meis sum¬
lit̾ ieumabo. Et tunc ingre¬
diar ad regeni. contra legem
faciens nõ uocata: tradens
me morti ⁊ ꝑiculo. Iuit ita¬
q mardoche: ⁊ fecit oñna q̃
ei bester p̾ceperat. D ie aũt

Expanded text:
atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur: nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae, atque ita possit vivere. Ego igitur quomodo ad regem intrare potero, quae triginta jam diebus non sum vocata ad eum? Quod cum audisset Mardochaeus, rursum mandavit Esther, dicens: Ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc silueris,per aliam occasionem liberabuntur bitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes Iudaeos quos in Susis reppereris et orate pro me non comedatis et non bibatis tribus diebus ac noctibus et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheei Esther praeceperat. Cap. V.
Abbreviated transcription (Latin):
persus. ⁊ a se mutuo separatꝰ.
nõuis utens legibꝰ ⁊ cerio¬
niis: insuꝑ regis scita cõtẽp¬
uens. Et optime nosti:. qd̃
nõ expediat regno tuo. ut ĩ¬
solescat ꝑ licentiam. Si tibi
placet decerne ut pereat: ⁊
decem nulia talentoꝵ appen-¬
dam argentariis gaze tue.
Tulit gͦ rex anuluz quo u¬
tebatur de manu sua: ⁊ dedit
eum aman filio amadathi.
de progenie agag. hosti in¬
deorũ. Dreitq ad eum. Argẽ¬
tum qd̃ polliceus tuũ sit: de
ppso age quod tibi placet.
Tocatiq sunt scribe regis
mense pͥmo uisan. tertia de¬
scriptum ẽ ut iusserat amã
ad om̃is satrapas regis. ⁊ n-¬
dices ꝓuinciarũ. dnisarũq
gentuun. at queq gens leg̾e
poterat ⁊ audire ꝓuarietate

Expanded text:
persus, et a se mutuo separatus, persus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat: et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense primo nisan tertiadescriptum est ut iusserat Aman ad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere poterat
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. Cunctiq ẜmi regis qui
inforibꝰ palatii uersabant᷑.
flectebant gemi: ⁊ adorabãt
aman. Sic eñi p̾ceꝑat im¬
perator. Solus mardocheus
nõ flectebat genu: neq a do-¬
rabat euui. Cui dixerunt re-¬
gis pueri: qui ad fores palatii
p̾sidebant. Cur p̾ter ceteros.
nõ obfuas mandata regis:
Cumq hoc crebriꝰ dicerent.
⁊ ille nollet audire: mincia¬
uerint aman: scre cupiẽtes
utrum ꝑseueraret ĩ sententia.
Quod cum audisset amã.
⁊ ceꝑiuento ꝓbasset quod
mardocheꝰ non flecteret sibi¬
genu nec se adoraret: iratus
ẽ ualde. Et ꝓuichilo duxit
in unũ mardocheũ mittere
mauꝰ suas. audierat em̃ qd̃
eẽt gentis nidee: magisq uo-¬
luit om̃emi indeorũ qui erãt
nem. Meuse pͥmo cuiꝰ uoca¬
bulum ẽ nisan. anno duode¬
cimio regni assueri. missa ẽ
sors in uruan. que hebraite
dicitur phur. coram a mau:
quo die ⁊ quo mense gens
ideorũ deberet interfici. Et
exunt mensis duodecumus:
qui uocatur adar.

Expanded text:
i regis qui in foribus palatii versabantur flectebant genu et adorabant Aman sic enim eis praeceperat imperator solus Mardocheus non flectebat genu neque adorabat eum cui dixerunt regis pueri qui ad fores palatii praesidebant cur praeter ceteros non observas mandata regis cumque hoc crebrius dicerent et ille nollet audire nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseverareQuod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod Mardochaeus non sibi flecteret genu, nec se adoraret, iratus est valde, et pro nihilo duxit in unum Mardochaeum mittere manus suas: audierat enim quod esset gentis Judaeae. Magisque voluit omnem Judaeoru« Mense primo, cujus vocabulum est Nisan, anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur Phur, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici, et exivit mensis duodecimus qui vocatur ADAR.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ecciderent ⁊ delerẽt om̃s
uideos. a pu̾o usq ad senez:
pariulos ⁊ mulieres uno die.
hoc c̃ tertio deciio mensis
duodecini qui uocat᷑ adar:
⁊ bona eoꝵ diriperẽt. S ũ¬
ma aũt epłarum hec fuit :¬
ut om̃s ꝓuincie scirẽt. ⁊ para¬
rent se ad p̾dictam diem. Fes¬
tinabant cursores qui missi
erant: explere regis imꝑiũ.
Statimq in susis pependit
edictũ: rege ⁊ aman celebrã¬
qui in urbe erãt flentibus.

Expanded text:
erent atque delerent omnes Iudaeos a puero usque ad senem parvulos et mulieres uno die hoc est tertiodecimo mensis duodecimi qui vocatur adar et bona eorum diriperent suma autem epistularum haec fuit ut omnes provinciae scirent et pararent se ad praedictam diem festinabant cursores qui missi erant explere regis imperium statimque in Susis pependit edictum rege et Aman celebranqui
Abbreviated transcription (Latin):
capiti: ⁊ in platea medie ci
res palatii gradiens. Non¬
em̃ erat licitum: indutũ sac¬
co aulai regis intrare. Iu
oñubꝰ quoq ꝓuinciis. oppidis
ac locis ad que crudele rege
dognia ꝑuenerat. planctꝰ
ingens erat apud indess:
icuiniũ: ululatus. ⁊ fletus:
sacco ⁊ ciuere multis ꝓstra¬
to utentibus.
ngresse sut aũt puel¬
le bester ⁊ enmichi: nũ¬
ciauerũtq ei. Quod audic̃s:
consteruata ẽ. Et misit ues-¬
tem: ut ablato sacco indue-¬
rent eũ. Quã acciꝑe noluit.
Accitoq athag euinicho. quẽ
rex ministrũ ci dederat. pre¬
cepit ut iret ad mardocheuz.
⁊ disceret ab eo cur bor fac̾et.
Egressusq athag iuit ad
mardocheuz stantem in pla-¬
tea ciuitatis: aũ ostiũ pala¬
tii. Qui iudicauit ei omina
que acciderant: quomodo
amau ꝓuusisset ut in the-¬

Expanded text:
cheus in platea medie civres palatii gradiens enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare. In omnibus quoque provinciis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puelae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat praecepit ei ut iret ad Mardochaeum, et disceret ab eo cur hoc faceret. Egressusque Athach, ivit ad Mardochaeum stantem in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quomodo Aman promisisset, ut in the
Abbreviated transcription (Latin):
es dicit dounuꝰ deus.
Calicẽ sororis tue
bibes ꝓfundũ ⁊ latuur: eris
inderisũ ⁊ in subsãnatõem.
que es capacissima: ebrieta¬
te ⁊ dolore repleberis: calicẽ
meroris ⁊ tristicie. calicẽ so-¬
roris tue samarie. Et bibes
illum ⁊ epotab̾ usq ad feces:
⁊ fragmẽta enis deuorabis.
et ub̃a tua lacerab̃: qr ego
lecutꝰ sui ait domniꝰ deus.
Proptrea hec dicit dũs deus
Quia oblita es mei. ⁊ pro¬
iecisti me pꝰ corpus tuũ: tu
quoq porta scelus tuũ a for¬
incatõnes tuas. Et ait doꝰ
ad me dicẽs. Fili hominis:
iumꝙͥ iudicas o ollã. ⁊ ooli¬
laui. ⁊ auuũcias eis scelera
earũ. quia adultere sũt. et
sanguis in manbꝰ eariu:
sũt: Insup ⁊ filios suos quos
genuerũt michi. obtulerũt
sc̃uarium meũ in die illa:
⁊ sabbata mea ꝓphanauer̃t.
Cumq ĩmolarent filios
suos idolis suis. ⁊ ingrederẽ¬
tur scũarium meũ in die
illa ut polluerẽt illud: ctiã
hec fecerũt in medio domꝰ

Expanded text:
cit Dominus Deus calicem sororis tuae bibes profundum et latum eris in derisum et in subsannationem quae es capacissima ebrietate et dolore repleberis calice maeroris et tristitiae calice sororis tuae Samariae et bibes illum et epotabis usque ad feces et fragmenta eius devorabis et ubera tua lacerabis quia ego locutus sum ait Dominus Deus propterea haec dicit Dominus Deus quia oblita es mei et proiecisti me post corpus tuum tu quoque porta scelus tuum et fornicationes tuas et ait Dominus ad me dicens fili hominis numquid iudicas Oollam et Oolibam et adnuntias eis scelera earum quia adulterae sunt et sanguis in manibus earum sunt: insuper et filios suos quos genuerant mihi, obtulerunt sanctuarium meum in die illa: et sabbata mea profanaverunt. Cumque immolarent filios suos idolis suis, et ingrederentur sanctuarium meum in die illa, ut polluerunt illud, etiam haec fecerunt in medio d
Abbreviated transcription (Latin):
remanet: ꝓsa oratione con-¬
tererit. Quod sicui udetur
incredulum metra scilicet
cẽ apud hebreos: ⁊ in morẽ
nr̃i flacci greciq pindari. ⁊
alchei ⁊ saffo: uel psalteriũ.
uel lamentatões lueremie.
uel ouna ferme scripturarũ
cantica comp̾hendi: legat
phylonẽ ⁊ iosephuui: orige¬
nem: cesarieusez eusebiũ:
⁊ eorũ testimonio me uerũ
dicere compbabit. Audiãt
quapptͤ canes mei idcirco
me in hoc uoluuu̾e laborasse:
nõ ut int̾pretatõem antiquã
rep̾henderẽ: s ut ea que in
illa aut obscura sũt aut o.¬
nussa. aut certe scͥptorum
uicio deprauata: manifesti.¬
ora nr̃a interp̾tatõe fierent.
qui ⁊ hebreũ ẜmonẽ ex parte
didicimꝰ. ⁊ in latino pene ab
ip̃is cunabuł int̾ grãmati-¬
cos ⁊ rethores. ⁊ philosophos
detriti sumꝰ. ꝙ si apud gre.¬
cos pꝰ septuaginta editionez.
iaui xp̃i euangelio coruscã¬
te: uudeus aquila. ⁊ symachꝰ.
ac theodotion. iudaizantes

Expanded text:
remanet, prosa oratione conremanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fmonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, ju
Abbreviated transcription (Latin):
tanto cicius elabit᷑. Memini
me ob intelligentiã huiꝰ uo-¬
lummis. lyddeũ quendã pre-¬
ceptoreni qui apud hebreos
pͥmꝰ haberi putabat᷑: nõ pau.¬
cis redemisse ñmus. Euiꝰ
doctrina an aliquid ꝓfeceriz:
nẽscio. Hoc unũ scio: nõ po.¬
tuisse me int̾pretari: insi qd̃
autea intellexerã. A pͥncipio
itaq uolunũs usq ad uerba
iob:apud hebreos prosa or̃o.
ẽ.Porro a u̾bis iob in qͥbus
ait pereat dies in qua natꝰ
sum ⁊ nox in qua dictum ẽ
conceptus ẽ homo: usq ad
eum locum ubi añ finẽ uo-¬
lumĩs scriptũ ẽ. idcirco ipse
me rep̾hendo. ⁊ ago penitẽciã
in fauilla ⁊ cinere: erametri
usus sũt dactilo spoudeoq cͣ¬
rentes: ⁊ ꝓpt̾ lingue idioni᷑
crebro recipientes ⁊ alios pe¬
des: nõ earũdem sillabariz¬
sed eorũdem temporũ. Iuter¬
dum quoq rithuꝰ ip̃e dulcis
solitis: qd̃ metrici magis ꝙͣ
simplex lector intelligũt. A
supra dicto aũt u̾su usq ad
finem libri paruũ coma qd̃

Expanded text:
Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo, usque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarsed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod
Abbreviated transcription (Latin):
mea froute portans: cuius
studiũ fuit omissa repetere:
de prauata corrig̾e: ⁊ sacra¬
menta eccl̃ie puro ⁊ fideli a¬
perire ẜmone : uel a fastidio¬
sis uel a maliguis lectoribꝰ
nõ debeo repbari: Habeãt
qui uolunt ueteres libros
uel ĩ uiemibranis purpure¬
is auro argentoq descͥptos:
uel uncialibꝰ ut uulgo am̃t
literis onera magis exara-¬
ta ꝙͣ codices: dumi modo inͥ
meisq ꝑmittant pauperes
habere scedulas: ⁊ nõ tam
pulcros codices ꝙͣ emẽdatos.
Utraq editio ⁊ septuagĩta
iuxta grecos: ⁊ mca iuxta
hebreos: in latinuĩ meo labo¬
re translata ẽ. Eligat unus¬
quisq quod uult: ctiam stu-¬
diosum me magis ꝙͣ mali¬

Expanded text:
mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam mal
Abbreviated transcription (Latin):
pue in iob. Cui si ea que sb̃
asteriscis addita sũt subtra-¬
xeris: pars maxima uolu-¬
minis detruncabit᷑ ⁊ hoc duz¬
taxat apud grecos. Ceterum
apud latiuos ante eam trãs¬
lationẽ ꝙͣ sub asteriscis et
obelis inꝑ edidim᷑: septingẽ¬
ti ferme aut octingenti u̾sir
desunt ut decurtat᷑ ⁊ lacerat᷑

Expanded text:
si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desun
Abbreviated transcription (Latin):
gelus. Ego samĩ ducaur. ⁊
sanũ tibi reducã filiũ tunz.
Respondes aũt tobias ait.
Bene ambuletis: ⁊ sit deus
in itiuere nr̃o: ⁊ angelꝰ ens
comitet᷑ nol̃tum. Tunc pa.¬
ratis om̃ibꝰ que erant ĩ uia
portanda: fecit tobias uale
pr̃i suo ⁊ matri sue: ⁊ ambu-¬
lauerũt ambo simul.

Expanded text:
gelus: Ego sanum ducam, et gelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo s
Abbreviated transcription (Latin):
inditauit inim̃sa bec patri
suo. Suꝑ que admiratus
pat̾: regauit ut introiret ad
eum. Ingressus itaq salu-¬
tauit eum: ⁊ dixit. Gaudi¬
uiu trbi semꝑ sit. Et tobi-¬
as ait. Quale michi gau¬
diũ erit: qui intenebris se¬
deo. ⁊ lumẽ celi nõ uideo:
Cui ait niuenis. Forti am-¬
mo esto. In ꝓximo ẽ: ut a
deo cureris. Dixit itaq illi
tobias. Numꝙͥ poteris ꝑdu-¬
cere filiũ meũ ad gabelu
in rages ciuitatẽ medoru:
Et cum re dieris: restituaz
tibi mertedẽ tuã. Et dixit
ei angelꝰ. Ego ducã eũ et
reducam ad te. Cui tobia ᷤ
respondit. Rogo te: indica
michi de qua domo aut de qͣ
tribu es tu. Cui raphael an¬
gelus dieit. Benus queris
mertẽnarii. an ip̃m merten¬
nariũ qui cũ filio tuo eat.
Sed ne forte sollicitũ te red.¬
dam: ego sum azarias ana.¬
uie magui filiꝰ. Et tobias
respondit. Ex magno ge¬
uere es tu. Sed peto ne iras¬
caris: qd̃ uoluerim cognosce
genꝰ tuũ. Dixit aũt illi an-¬

Expanded text:
indicavit universa haec patri indicavit universa haec patri suo super quae admiratus pater rogat ut introiret ad eum ingressus itaque salutavit eum et dixit gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaque illTobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi an
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepisti michi faciã pater
Quomodo aũt hanc peccu
mam inquirã: ignoro. Ille
me nescit: ⁊ ego illũ ignoro.
Quod signũ dabo er: Sed
illuc aliquando cognoni-
Tunc pat̾ sius respondit
illi: ⁊ dixit. Cyrographuz
quidẽ illiꝰ penes me habeo.
Quod dum illi ostenderis:
statim tibi restituet. Sed ꝑ-¬
ge nũt. ⁊ inquire tibi aliꝙͣ
fidelem uiruz qui eat tecum
salua mercede sua: dum ad¬
huc uiuo: ut recipias ea.
didum p̾cinctum: ⁊ quasi pa
ratũ ad ambulãdu. Et ig¬
norans ꝙ augelꝰ dei ẽẽt: sa¬
lutauit cum ⁊ dreit. Unde
te habeniꝰ bone niueĩs: At
ille respondit. Ex filiis isrł.
Et tobias dixit ei. Nosti
uiam que ducit ĩ regionẽ
medoꝵ: Cui respoudit. No-¬
ui: ⁊ om̃nia itinera ciꝰ frequen¬
ter ambulain. Et mansi a¬
pud gabelũ fr̃em nr̃m. qui
moratur in rages ciitate
ĩdoruz: que posita ẽ in mõ¬
te erbathanis. Cui tobias
ait. Sustuie me obsecro:
donec hec ip̃a nũciem patri
meo. Tunc ingressꝰ tobias

Expanded text:
pisti mihi, faciam, pater. Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. diduratum ad ambulandum et ignorans quod angelus Dei esset salutavit eum et dixit unde te habemus bone iuvenis at ille respondit ex filiis Israhel et Tobias dixit ei nosti viam quae ducit in regionem Medorum cui respondit novi et omnia itinera eius frequenter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum qui moratur in Rages civitate Medorum quae posita est in monte Exbathanis cui Tobias ait sustine me obsecro donec haec ipsa nuntiem patri meo tunc ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
entur. ¶uansacta autem
tercia uocte: accipies u̾ginez
cum tunore domini: amore
filiorũ magis ꝙͣ libidinis
ductus: ut in semine abrahe
benedictõem in filiis conse¬
quaris.

Expanded text:
Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris.
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe conugẽ. Pete ergo
eam a patre crꝰ᷑ ⁊ dabit tibi
eam ureorem. Tunc respou-¬
dit tobias: ⁊ dixit. Audiui
⁊ mortui sũt. Sed ⁊ hoc au¬
sidit. Timeo gͦ ne forte ⁊ mͥ
hec euemãt: ⁊ cum sun uni-¬
cus parentibꝰ meis. deponã
senectutẽ illoꝵ cum tristicia
ad inferos. Cunc augelꝰ
raphiael dixit ei. Audi me :¬
⁊ ostendã tibi qui sũt quibꝰ
p̾ualere potest demounum.
Hi nainq qui conugiuz
ita suscipũĩt. ut deum a se

Expanded text:
accipere conjugem. Pete ergo accipere conjugem. Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. Tunc respondit Tobias, et dixit: Audio et mortui sunt, sed et hoc auillos. Timeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita susc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ siccum: ⁊ palpitare cepit
añ pedes enis. Tunc dreit
ci angelꝰ. Exentera hunc
piscem: ⁊ cor eiꝰ ⁊ fel ⁊ iecur
repone tibi. Sunt eñi hec
necessaria ad medicamẽta
utilit᷑. Quod cũ fecisset : as¬
saint carnes eiꝰ. ⁊ secũ sustu¬
lerunt ĩ uia. Cetera sallier̃t:¬
que sufficerent eis quousq
ꝑuenirent ĩ rages ciuitatez
medorũ.
unc inf̾regauit to¬
bias angelum: ⁊ di¬
xit ei. Obsetro te azaria frͣ.
ut dicas michi quod remedi
um habebunt ista: que de
pisce ẜuare iussisti. Respon¬
deusq dreit ei. Cordis eius
particulã si suꝑ carbones po¬
nas: funiꝰ ciꝰ extricat om̃e
siue a muliere: ita ut ultra
nõ accedat ad eos. Et fel
ad migẽdos oculos in quibꝰ
fuerit albiigo ⁊ sanabiit᷑.
Et dixit ei tobi. Ubi uis
ut maneamꝰ: Iespondẽsq
angelꝰ ait. Est hic raguel
noĩe. ꝓpinquꝰ uir de tribu tuͣ:
⁊ hic habet filiã noĩe saraz.
Sed neq masculũ neq fe¬
minã ullum habet aliu:
pref eam. Tibi debet᷑ om̃is

Expanded text:
lpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierquae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remum habebunt ista quae de pisce servare iussisti respondensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat omne sive a muliere ita ut ultra non accad ungendos oculos in quibus fuerit albugo, et sanabuntur. Et dixit ei Tobias: Ubi vis ut maneamus? Respondensque angelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam habet aliam praeter eam. Tibi debetur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mittis: his qui m̃ocant te.
Ad te dommne faciẽ meã con-¬
uerto: ad te ccłos meos ꝯu̾to.
eto domine ut de uinculo
improyii huiꝰ absoluas me:
aut certe desuꝑ fram eripiaᷤ
me. Tu scis domine. qr nũꝙͣ
concupun uirũ: ⁊ mũdam ẜ

Expanded text:
mittis his qui invocant te. mittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et m
Abbreviated transcription (Latin):
nũc domine scd̃m uoluitatẽ
tuã fac mecũ mĩam: ⁊ p̾cipe
in pace recipi sp̃m meu̾. Ex¬
pedit eñi michi mori: magi
ꝙͣ uiuere. Eadem itaq
die contigit. ut sara filia ra¬
guhel in ciuitate medorum.
ut ⁊ ip̃a audiret improꝑiuz
ab una ex ancillis pris sur:
qm̃ tradita fuerat septem
uiris: ⁊ demoniũ noĩe asino¬
ideus ocriderat eos. mox ut in¬
gressi fuissent ad eam. Ergo
cum ꝓ̃ culpa sua ĩcreparet pu¬
ellain: respondit ei dicẽs. Am¬
pli. ex te nõ indeamꝰ filium
aut filiã suꝑ fr̃am: interfes¬
trre uirorũ tuoꝵ. Nuimnqͥi et¬
me occidere uis. sicut iain cc.¬
icidisti septẽ uiros a cosdo⁊
domiꝰsue ⁊ tribus diebꝰ. ac
tribus noctibꝰ nõ manduca¬
uit neq bibit ⁊ sed in or̃one
ꝑsistens. cum lacrimis dep̾ca¬
bat dũmi: ut ab isto impro.¬
perio liberet eam. Factum ẽ
aũt tercia die cum cõpleret
dreit. Benedictũ ẽ nomen
tuũ deus patrũ nr̃oꝵ : qͥ cuz
tempore tribulatõis pcc̃a di.¬

Expanded text:
 Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum: expedit enim mihi mori magis quam vivere. Eadem itaque die contigit, ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. Numquid et occidere me vis sicut jam occidisti septem viros? Ad hanc domus suae: et tribus diebus, et tribus noctibus non manducavit, neque bibit: sed in oratione persistens, cum lacrymis deprecabatur Deum, ut ab isto improperio liberaret eam. Factum est autem die tertia, dum compleret dixit: Benedictum est nomen tuum, Deutempore tribulationis peccata di