comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re ad dm̃. laudare dm̃. Oꝑa bona quȩ m̃ nosꝰ pdu¬
cunt. ñ ibi erunt. Diximꝰ & hesterno die gtũ poto¬
imus. Ubi erunt oꝑa miscđiȩ. ubi nulla ettor¬
seri: Egentẽ ñ inuenies. nudũ ñ inuenies. seno
tibiSoccurret sitiens. Nullus ꝑegrinꝰ erit
nullus egrotus quẽ uisites. Nullus
mortuus quẽ sepelias. nullus litigatoꝵ int̃ qͥs
pacẽ cõponas. Quid facturus es: An forte ꝓpt̃ ndes¬
sitatẽ corꝑis nr̃i nouellabimꝰ & arabimꝰ & nego craib.¬
mur. & ꝑegrinabimur: Magna ibi quies. Nãibi
omĩa oꝑa quȩ necessitas flagitat subtrahentur
Mortua necessitate. ꝑ ibunt oꝑa necessitatis. Qus
gͦ erit: Quomodo potuit dixit lingua humana
T̃ anꝗͣ iocundatoꝵ om̃iũ habitatio ẽ inte. Qud
ẽ tanquã: Quare tanꝗͣ: Quia talis erit ibi iocun¬
ditas. qualẽ hic ñ nouimꝰ. Uideo hic multas ioci¬
ditates. Et multi gaudent inscło. alii hinc alii

Expanded text:
ere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perduere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; non ibi erunt opera misericordiae, ubi nulla erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii
Abbreviated transcription (Latin):
hanc cuitatẽ & oratores. s ñ uenirent nͥ p̃cedent
piscatores. Magna hec. S ubi hȩc nͥ in illa ciuita¬
te dĩ. de qua głosissima dicta sunt: Id̾o collatis
om̃ib gaudiis atq conflatis. quomͦ clausit :
cundatoꝵ habitatio. om̃iũ iocundatoꝵ in hac er¬
uitate. In ꝑegrinatione ista conterim̃. habitatio
nr̃a iocunditas sola erit. Piet labor et gemitus
Transeunt orationes. succedunt laudationes.
Ibi gͦ habitatio iocundatoꝵ ñ erit gemitꝰ desi¬
dantiũ.s leticie ꝑfruentiũ. Aderit enĩ cui mͦ
suspiramus. Similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti ẽ. Ibi totũ negociũ nr̃m ñ erit. nͥ laudare
dm & frui dõ. Et quid aliud quęremꝰ. ubi solus
sufficit. ꝑ quẽ facta st̃ omĩa: Habitabimꝰ & hab¬
Habendo aurũ. habendo argentum numcrosin
familiam multiplice ꝓlem: Unde beatr ulatr
sidemus fr̃s. cũ uenerimꝰ ad hoc nos pare n did¬

Expanded text:
hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloriosissima dicta sunt. 9. «vers.» 7. Ideo collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? cundatorum habitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habiHabendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beatsideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaud
Abbreviated transcription (Latin):
principũ: hoꝵ qui fuerunt in ea. Principes qͥ fac̃¬
ti st̃ in ea. in ea facti st̃ pͥncipes. Nam ante ꝗͣ in ea
fierent pͥncipes. abiecta mundi elegit ds. ut con¬
fundet fortia. Nunqͥd pͥnceps piscator: Nunquid¬
pͥnceps publicanꝰ: Princeps plane. S quia facti
sunt in ea. Quales isti pͥncipes uenerunt de baby¬
lone. pͥncipes credentes de scło. pͥncipes uenerunt
ad urbẽ romã quasi caput babẏlonis. Non ierunt
ad tẽplũ imꝑatoris. s ad memoriã piscatoris. Un¬
de enim isti principes: Infirma mundi elegit ds̾.
ut confundat fortia. & ignobilia elegit ds̃. & ea q̃
ñ sunt. tanquã quȩ st̃. ut ea quȩ st̃ euacuent᷑. hoc
facit qui erigit de t̾ra inopem. & de stercore exal¬
tat pauꝑem. Ut quid erigit: Ut collocet eũ cum
pͥncipib cũ pͥncipib ppłi sui. Magna res. mag¬
num gaudium. magna leticia. Postea uenert̃ in

Expanded text:
principum? Horum qui facti sunt in ea. Principes qui facprincipum? Horum qui facti sunt in ea. Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid pprinceps publicanus? Principes plane; sed qui facti sunt in ea. Quales isti principes venerunt de Babylone? Principes credentes de saeculo, principes venerunt de urbe Roma, quasi caput Babylonis, non ierunt ad templum imperatoris, sed ad memoriam piscatoris. Unde enim isti prinut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Quis homo: Qui homo factus ẽ in ea. In ea ipse fa¬
ctus ẽ homo. s ipse fundauit eã. Quomͦ in ea factꝰ
ẽ & ipse fundauit eã : Ut in ea fieret homo ĩa fun-¬
data erat. Sic intellige si potes. Et enĩ mat̃ syon
dicet. s homo. Mat̃ sẏon dicet. homo autẽ factꝰ
ẽ in ea. Ipse autẽ fundauit eã. ñ homo. s altissimꝰ
Sic fundauit ciuitatẽ in qua nasceretur. quomͦ
creauit matrẽ de qua nasceretur. Quid ẽ hoc fr̃s:
Quales ꝓmissiones. quantã spem tenemꝰ: Ecce ꝓpt̃
nos altissimus qui fundauit ciuitatẽ. mat̃ dicit
ipsi ciuitati. & homo in ea factus ẽ . s altissimꝰ eã
t̾ram & celum. ante scła. Hic gͦ homo ꝓpter nos
factus ẽ in ea. idem ipse altissimꝰ fundauit eam.
Unde ista scimꝰ: Dñs narrabit in scͥpturis ppłoꝵ.
Hoc enim sequitur in psalmo. mat̾ syon dicet ho.
& homo factusẽ in ea. & ipse fundauit eã altissimꝰ.
Dñs narrauit in scͥpturis ppłoꝵ. & pͥncipũ. Quoꝵ

Expanded text:
in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eaterram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura populorum et principum.» Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dñs duo decĩ apłos. unus cecidit in locum
ipsius. sc̃s mathias ordinatus ẽ impletꝰ ẽ duo de¬
narius numerꝰ sediũ. Primo locũ inueni ubi se¬
deas. & sic te minare iudicaturũ. Duodecĩ gͦ sedes
qͥd sibi uelint uideamꝰ. Sacram̃tũ ẽ cuiꝰdam uni
uersitatis. quia ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ futura erat ȩccła
unde uocatur hoc edificiũ ad xp̃i cõpagẽ. Et id̾o
quia undiq uenit᷑ ad iudicandũ. duodecĩ sedes
st̃. sicut quia undiq intratur in illã quitatẽ. du¬
o decim portȩ st̃. Non solũ gͦ illi duodecim & apłs¬
uniu̾sitatis ad duodecĩ sedes ꝑtinent. quẽ admo¬
dũ qͦtqͦt intrabunt ad duodecim portas ꝑtinens.
Partes enĩ mundi quatuor st̃ oriens. occidens.
aquilo. & meridies. Istȩ quatuor partes assidue
nominant᷑ in scͥpturis. Ab õib istis quatuor par-¬
tib sic̃ dicit dñs in eu̾głio a quatuor uentis se

Expanded text:
dixit Dominus duodecim Apostolis; unus cecidit Judas, in locum dixit Dominus duodecim Apostolis; unus cecidit Judas, in locum ipsius Matthias ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam us; quia per totum orbem terrarum futura erat Ecclesia, unde vocatur hoc aedificium ad Christi compagem: et ideo quia undique venitur ad judicandum, duodecim sedes sunt; sicut quia undique intratur in illam civitatem, duodecim portae sunt. Non solum ergo illi duodecim et aposuniversitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se
Abbreviated transcription (Latin):
In istis cuitatib alia ẽ fabrica edificioꝵ alii st̃
ques inhabitantes in fabrica. Iila ciuitas ciuib
suis edificatur. Ipsi ibi st̃ lapides qͥ st̃ qiues. Lapides
enim uiui st̃ Et uos inquit tanquã lapides uui e-¬
dificamini in domũ spualẽ. Ad nos directa uox ẽ.
gͦ sequam᷑ de ista quitate. Fundam̃ta eiꝰ in monti¬
b scĩs. diligit dñs portas sẏon. Iã id̾o p̃locutus sũ.
ne putetis alia eẽ fundam̃ta. alias portas. Qua-¬
ritas portat infirmitatẽ nr̃am. Quare st̃ portȩ :
Quia ꝑ ipsos intramꝰ ad regnũ dĩ. Predicant enim
nob̾. Et cũ ꝑ ipsos uitramus. ꝑ xp̃m intramꝰ. Ipse
duodecim portis xp̃c. Et id̾o duodenariꝰ numerꝰ
apłoꝵ. Sacram̃tũ magnũ huiꝰ duodenarii signi¬
nisi apostatas angłos. nescitis inquit quia angłos
iudicabimꝰ: Responderet gͦ turba. Quid te iac̾-¬
tas iudicaturũ: Ubi sedebis: Duo decim sedes

Expanded text:
In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritualem» . Ad nos directa vox est. Ergo sequamur de ista civitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quaritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, per Christum intramus: ipse duodecim portis Christus: et ideo duodenarius numerus Apostolorum. Sacramentum magnum hujus duodenarnisi apostatas angelos? «Nescitis,» inquit, «quia angelos judicabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim sedes
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. facunt uiuũ qd̾dã edifiqũ. Hoc edificiũ mͦ
clamat de cordib ur̃is Hoc agit artificiosa manꝰ
di etiã ꝑ linguã nr̃am. ut ad illius edificii fabricã
conquadremini. Non enĩ frustra etiã de lignis qͦ¬
dratis edificata ẽ archa noe. quȩ nichilominꝰ figurã
gestabat eccłȩ. Quid ẽ enĩ quadrari: Attendite si¬
militudinẽ quadrati lapidis. Similis debet esse
Et si impellit᷑. & quasi uertitur: ñ cadet. Nã qua-¬
dratũ lapidẽ quacunq uerteris: stat. Cad̾e uisi
sunt martyres cũ ꝑcuterent᷑. S qͥd dix̃ q̃dã uox
cantici: Cũ cecidit iustus ñ conturbabitur. quia
dñs confirmat manũ eiꝰ. Sic gͦ conq̃dramini ad
om̃s tẽptatioẽs parati. qͥ cqͥd impulerit: ñ nos euer-¬
tat. Stantẽ te inueniat om̃is casus. Frigeris ergo
in hanc fabricã affectu pio. religione sincera. fi¬
de. spe. caritate. ꝙ ipsũ edificari ambulare est.

Expanded text:
tatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo tatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse adit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non conturbabitur; quoniam Dominus confirmat manum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ianua. Quom gͦ tu omĩa: Quomͦ ꝑ me omĩa: Uer-¬
bigra. cum paulus intrat ꝑ ianuã. nonne xp̃c intrat
ꝑ ianuã: Quare: Nonquia paulus xp̃c s quia in
mentum eiꝰ uultis acciꝑe. qui in me loquitur xp̃c:¬
Cũ scĩeiꝰ &. fideles eius intrant ꝑ ianuã. ñ ne xp̃c in¬
trat ꝑ ianuam: Quomꝰ ꝓbamus: Quia ipsos scõs eiꝰ
ꝑsequebatur saulus ñdũ paulus. quando ei cla-¬
mauit de cȩlo. saule saule qͥd me ꝑsequeris: Ergo
fundam̃tũ ꝙ lapis angularis ipse ẽ: & ab imo sur-¬
gens si tñ abimo. Et enĩ origo fundam̃ti huiꝰ sum¬
mitatẽ tenet. & quẽad modũ fundam̃tũ corporeȩ
fabricȩ in imo ẽ. sic fundam̃tũ sp̃ualis fabrice in
sũmo ẽ. Si ad t̾rã edificaremur. in imo nob̃ ponen¬
dum erat fundam̃tũ. Quia celestis fabrica ẽ. ad cȩ¬
los p̃cessit fundam̃tũ nr̃m Ipse gͦ angularis lapis

Expanded text:
sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Versum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per januam, nonne Christus intrat per januam? Quare? Non quia Paulus Christus; sed quia in mentum ejus vultis accipere, qui in me loquitur CCum sancti ejus et fideles ejus intrant per januam, nonne Christus intrat per januam? Quomodo probamus? Quia ipsos sanctos ejus persequebatur Saulus, nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis lapis,
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ fundam̃toꝵ: Sigͦ sacram̃ĩta cogites:¬
xp̃c sc̃s scõꝵ. Si gregẽ subditũ cogites: xp̃c pastor
pastoꝵ. Si fabricã cogites: xp̃c fundam̃tũ fun-¬
dam̃toꝵ. In edificiis istis ñ potest eẽ idẽ lapis. in
imo ꝙ in sũmo. Si fuerit in imo: in sũmo ñ erit.
Si in sũmo fuerit: in imo ñ erit. Angustias enĩ
oĩa pene corꝑa patiuntur. nec ubiq possunt eẽ.
nec semꝑ. Diuinitas autẽ quȩ ubiq presto ẽ. un¬
diq ad eam potest duci similitudo. Et totũ potest
ẽẽ in similitudinibꝰ. quia nichil hoꝵ ẽ in ꝓpͥetati¬
as factas a fabro: Nonutiq ꝙ tñ dix̃. ego sũ ianua.
Aut ñ quid sic ẽ pastor. quẽ admodũ uidemꝰ pastores
istos p̃positos pecoꝵ : Et dixit. ego sum pastor. et
uno loco ambas res dixit. In eũgłio dix̃. quia pastor
ꝑ ianuã intrat. Et ibi dix̃. ego sum pastor bonus.
ꝓ ibi dix̃. ego sũ ianua. Pastor intrat ꝑ ianuam.

Expanded text:
fundamentum fundamentorum? Si ergo sacramenta cogitesgregem subditum cogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatias factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quęreres ꝑ quẽ uenit raab. babylon alieni¬
genȩ. tyrus. ethiopes ecce ꝑ quẽ uenert̃. Mat̃ syon
dicet homo. & homo natꝰ ẽ in ea. & ipse fundauit
eã altissimꝰ. Quid aꝑtiꝰ fr̃s: Uere quia głosissima¬

Expanded text:
quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alieniquasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid a
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiam tuã scientib te. Et ut noueritis qͥa in ra¬
ab & babylone gentes significauit. quasi dicere¬
tur. quid ẽ qd̾ dixisti memor ero raab & babylonis
& tyrus. S quousq gentes: Usꝙ ad fines terrȩ
Elegit enĩ ppłm qui in fines t̾rȩ ẽ. Et ppłs inquit
ethiopũ hii fuerunt ibi. Si gͦ ibi raab. ibi ex baby¬
lone. quia ibi alienigenȩ. ibi tyrus. ibi ppłs ethi¬
ꝑ quẽ illic babylon iam ñ babylonia. Caret enuim
babylone. & incipit eẽ iherłm. Diuidit᷑ filia ad uer
sus matrẽ suã. erit in mẽbris regine illuis cui dr
obliuiscere ppłm tuũ & domũ patris tui. concu¬
piuit rex speciem tuã. Nã unde babylon aspira¬
ret ad iherłm. unde raab ad illa fundam̃ta ꝑue¬
niret. unde alienigene. unde tyrus. unde ppłs
ethiopũ: Audi unde. Mat̃ syon. dicet homo. Est
unt isti om̃s. S iste homo qͥd ẽ. dicit. si audiamus.
si capiamꝰ. Mat̃ syon dicet homo. Sequitur ibi.

Expanded text:
misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Ramisericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim populum qui in fine terrae est: «Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia ibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiper quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipsus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est unt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dñs suꝑbientib phariseis. Am̃ dico uobis:
publicani et meretͥces p̃cedent uos in regnũ cęloꝵ
Precedunt. qͥa uim faciunt. Impellunt credendo.
& credit᷑ fidei. nec obsistere potest quisqͣ. qͥa qui
uim faciunt diripuint illud. Ibi enĩ positũ ẽ reg-¬
nũ cęloꝵ uim patitur. ꝙ qui uim faqunt diri¬
punt illud. Hoc fecit ille latro. fortior in cruce.
quã in fauce. Memor ero raab & babylonis Baby
ad babyloniã ꝑtinent. quomͦ om̃s sc̃i ad iherłm
S delib̾atus de babylone in iherłm. Unde nͥ ꝑ
eũ qͥ iustificat impiũ: Pioꝵ quitas iherłm ĩ pioꝵ¬
quitas babylon. S uenit ille qui iustificat impiũ.
quia memor ero inquit. ñ solũ raab. s etiã babylo¬
nis. S quomͦ memor ero raab & babylonis: Scien¬
tib me. ldo quodã loco dicit scͥptura. Effunde irã
tuã ingentes q̃ te ñ nouerunt. Hic ait. effunde uã
tuã in gentes quȩ te ñ nouerunt. & alibi. p̃tende

Expanded text:
ibus Pharisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babad Babyloniam pertinent; quomodo omnes sancti ad Jerusalem. Sed delabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Pioitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de quitate quadã. quã spũalit̃ intelligit. eu¬
uis umbra ꝙ figura erat illa ciuitas t̾rena. ait di¬
ligit dñs portas sy on suꝑ oĩa tab̾nacła iacob Dili¬
git illam sp̃ualem ciuitatẽ suꝑ oĩa figurata. qͥb
intimabatur illa qiuitas semꝑ manens. & sẽꝑcȩle
dei. Quasi intuebat᷑ qiuitatẽ illã ihe¬
rusalem in t̾ra. Nam udete quã quitatẽ dicit.
de qua dicta st̃ quȩdã głosissima. Nã illa destru¬
cta ẽ in t̾ra. Hostes passã cecidit in t̾rã. iã ñ ẽ quod
erat. Expressit imaginẽ. transuit umbra. Unde
mor ero raab ꝙ babilonis scientib me. In illa ci¬
uitate inquit iã ex ꝑsona di memor ero raab. me¬
mor ero babylonis. Raab ñ ꝑtinet ad ppłm iudeo¬
rum. babylon ñ ꝑtinet ad ppłm iudeoꝵ Nã sequit᷑.
Et enĩ alienigene & tyrus. & ppłs ethiopũ hii fue-¬
gentes. quarũ quedã nominatȩ st̃. ut om̃s intelli¬
gantur. Memor ero inquit raab. Quȩ ẽ ista: Mere¬

Expanded text:
iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelesDei.» Quasi intuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde mor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuegentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est mere
Abbreviated transcription (Latin):
quit q̃ desunt p̃ssurarũ xp̃i in carne mea. Ut idi¬
pleam. Quid: Quȩ dest̃. Cui desunt: Pressuraruã
xp̃i. Et ubi desunt: Incarne mea. Nunqͥd aliquo
pressurarũ deerat in illo hoĩe qd̾ factũ ẽ uerbũ
dĩ. nato de maria uirgine: Passus ẽ enĩ qͥcqͥd pati
deberet ex sua uoluntate. ñ expeccati necessitate
& uidetur quia omĩa. Incruce enĩ positꝰ accepit
passionũ nichil mͥ deest. oĩa q̃ de me p̃dicta st̃
cõpleta st̃. tanquã id̾o expectaret ut cõplerent᷑.
Quis ẽ. qu sic ꝓficiscatur. quomͦ ille de corpore
egressus ẽ : S quis ẽ qui hoc potuit: Qui primo
dixerat. potestatẽ habeo ponendi animã meã. ꝯpo¬
testatem habeo iterum sumendi eã. Nemo tollit
eã ame. s ego pono eã ame. & iterũ sumo eã. Posut
quando uoluit. sũpsit quando uoluit. Nemo ab¬
stulit. nemo extorsit. Ergo impletȩ erant omnes
passiones s in capite. restabant adhuc in corꝑe xp̃i

Expanded text:
quit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit passionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passio
Abbreviated transcription (Latin):
laborat. & xp̃c hic patiebatur. a saulo. qͣdo audunt
saulus. saule saule quid me ꝑsẽqueris. quom̃ solet
dicere lingua calcato pede calcas me. lingũa nul¬
lus tangit. cõpassiõe clamat. ñ attritioe. Adhuc
xp̃c in carcere includit᷑. Iniuriã ei facimꝰ. si ñ ipse
clamat. esuriui & dedistis mͥ manducare. sitiui
& potastis me. hospes & collegistis me. nudus & ue¬
stistis me. eger & uisitastis me. Et illi Quando te
uidimꝰ hȩc patientẽ & nmistrauimꝰ tͥ: Et ille. Cũ
uni ex minimis istis fȩcistis. mͥ fȩcistis. Ergo edifice¬

Expanded text:
laborat; et Christus hic patiebatur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non attritione. Adhuc hic in carcere includitur. Injuriam ei facimus, si non ipse dixit: «Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; hospes, et collegistis me; nudus, et vestistis me; aeger, et visitastis me. Et illi: Quando te vidimus haec patientem, et ministravimus tibi? Et ille: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo aedifice
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet clamore aures hominũ feriat. muitꝰ e
Uidete quomͦ erant amatores huiꝰ ciuitatis. ardẽ¬
tes illi ipsi ꝑ quos hȩc dicta sunt. ꝑ quos hecno¬
bis cõmendata st̃. quanto ꝑ eos affectu ista can¬
tata st̃. Affectũ istũ generabat in eis amor eiui¬
tatis. amorẽ autẽ ciuitatis infudat spc̃ di Rar¬

Expanded text:
quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝙ udetis ꝗͣ exiguo temꝑe ad t̾minũ usq ꝑductꝰ
Hic nob̃ quantũ dñs donare dignatur cũ ur̃a ca-¬
ritate tractandus mͦẽ. ꝓpositus a beatissimo pre-¬
sente patre nr̃o. Repentina ꝓpositio mȩ graua¬
ret. nisi me continuo ꝓponentis oatio subleua¬
ret. Intendat gͦ caritas ur̃a. Cuiitas q̃dam in isto
psalmo cantata & cõmendata ẽ. cuiꝰ qiues sumꝰ. in
quantũ xp̃iani sumꝰ. & unde ꝑegͥnam̃ quandiu
quasi dumetis et sentib int̾clusa ñ inueniebat᷑.
Rex ipsius quitatis se fecit uiã. ut ad eiuitatem
ꝑueniremꝰ. Ambulantes gͦ in xp̃o . & adhuc ꝑegri¬
nantes donec ꝑueniamꝰ. & suspirantes desidĩo
cuiꝰdam ineffabilis quietis. quȩ habitat in quita
te illa. de qua quiete dictũ ẽ hoc nob̾ ẽẽ ꝓmissũ.
qd̾ ocł̃s ñ uidit. nec auris aucdhuit. nec incor ho.¬
minis ascendit ambulantes gͦ sic cantemꝰ ut des¬
deremꝰ. Nam qui desidãt. & si lingua taceat. can¬

Expanded text:
 exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantquasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, can
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarũ. habens constructionẽ tantȩ quitatis.
S om̃is ista cõpages. ubi nititur. ubi incũbit. ut
laris lapis ẽ xp̃c iħc. in illo quidem duo parie¬
tes cõpaginantur. Neq enĩ angulũ faciunt nis
duo parietes in unũ de diuerso uenientes. sicut
ppłi duo excircuncisione & p̃putio ad pacẽ xp̃ia¬
nam sibimet conexi. in una fide. una spe. una ca¬
in fundam̃to. ille in angulo. S cogitet qui hoc di¬
cit angulum & infundam̃to ẽt̃. sleq enĩ ibi est
angulus ubi uidet᷑ ut surgat in apicẽ. A funda¬
mento enĩ incipit. Nam ut noueritis qͥa & fun

Expanded text:
arum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, ut laris lapis est Christus Jesus, in illo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una chain fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fun
Abbreviated transcription (Latin):
fac uiam inconfessioẽ peccatoꝵ. Ideo et iohannes
cũ baptizaret in aqua penitentiȩ. et uellet ad se
uenire penitentes de suis pͥorib factis: hoc dice¬
bat. Parate uiam dño. rectas facite semitas dei¬
nr̃i. Placebas tͥ in peccatis tuis ohomo. displice
tͥ qd̾ eras. ut possis ẽẽ qd̾ ñ eras. Parate uiã dño.
Precedat ista iusticia ut confitearis peccata. ue¬
niet ille: uisitabit te. quia ponet in uia gressus
suos. Est enĩ ubi iam ponat gressus suos. ẽ ubi ad
te ueniat. Ante autẽ quã confitereris peccat.
int̾cluseras ad te uiam di. ñ erat qua ad te uens

Expanded text:
fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te venir
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã glebas frangentes. ne semĩ rapiant uo¬
latilia. ut possit ibi germinare qd̾ seininatũ ẽ.
Et nͥ dñs pluerit. quid ꝓdest qd̾ seminat᷑: hoc
ẽ. dñs dabit suauitatẽ. & t̾ra nr̃a dabit fructũ
suũ. Ille enim uisitationib suis in ocio. in nego¬
cio. in domo. inlecto. in conuiuio. incollocutiõe.
in deambulatiõe uisitet corda ur̃a ubi nos ñ
sumꝰ ueniat ymber dĩ. et fructificet qd̾ ibi se¬
minatũ ẽ. Et ubi non sumꝰ nos. et securi qͥescimꝰ.
aut aliud agimꝰ. det ds̃ increm̃tum seminilꝰ ꝙ̃
sparsimꝰ ut attendentes pꝰea bonos mores ur̃os.i
eũ ambulabit et ponet in ura gressus suos. Iuti¬
cia illaẽ. que ẽ inconfessione peccatoꝵ. Ueritas
enim ipsa ẽ. Iustus enĩ debes ẽẽ in te. ut puinias
te. Ipsa ẽ pͥma hominis iusticia. ut punias te ma¬
lum. et faciat te bonũ. Quia gͦ ipsa ẽ pͥma hõis
iusticia ipsa fit uia do. ut ueniat ad te ds. Ioial

Expanded text:
tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant votanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, eum praeibit, et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ñ ꝓsunt. ingemisce ad dñm. et confitens ill
peccata tua. mereb̾is ab illo delectationẽ. et suaui¬
tatẽ iusticiȩ faciendȩ dabit tͥ. ut incipiat te de¬
lectare iusticia quẽ pͥmo delectabat iniquitas.
ut qui pͥmo gaudebas in ebrietate. gaudeas in
sobrietate. et qui pͥmo gaudebas defurtis. ut
tolleres homini qd̾ ñ habebas. quęras donare non
habenti qd̾ habebas. et quẽ delectabat raꝑe. de¬
lectet donare. quẽ delectabat spectare. delectet
orare. quẽ delectabant cantica nugatoria et ad¬
ulterina. delectet hymnũ dicere do. currere ad
eccłam. qui pͥmo currebas ad theatrũ. Unde nata
ẽ ista suauitas. nͥ quia dñs dabit suauitatẽ. & t̾ra
nr̃a dabit fructũ siũ : Ecce enĩ uidete qd̾ dico.
Ecce locuti sumꝰ uob̃ uerbũ dĩ. semen sparsumnꝰ
entes aratro confessionis. deuotioe et intentiõe
suscepistis semen. cogitate de uerbo qd̾ audistis

Expanded text:
tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus ra vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis,
Abbreviated transcription (Latin):
uersus ẽ ad puniendũ peccatũ suũ. conuertar
restat. peto ut sine tedio sit. qd̾ dicturus sum.
Attendite rem necessariam fr̃s mei. attendite
se se agnoscat impius impiũ. se autẽ fieri pium¬
ñ posse. nisi ille fecerit cui confitetur credendo
in eũ qui uisti ficat impiũ. Tua gͦ peccata
potes habere. fructũ bonũ ñ habebis. nisi ille
dedit cui confiteris. Ideo cũ dixisset. ueritas de
t̃ra orta ẽ et iusticia de cęlo ꝓspexit. tanꝗͣ diceret᷑
inquit dñs dabit suauitatẽ. et terra nr̃a dabit
fructũ suũ. Nos gͦ respiciamꝰ nos. et si nichil in no¬
bis inuenerimus. nisi peecata. oderimꝰ peccata. et
desideremus iusticiã. Cũ enĩ ceꝑimus odisse pec¬
cata. iam ipsum odiũ peccatoꝵ similes nos inci-¬
pit facere dõ. quia hoc odimꝰ. qd̾ odit et ds̃. Cũ
gͦ ceꝑis odisse peccata. et confiteri dõ. cũ te dele-¬
ctationes illicite rapiunt et ducunt te ad ea quȩ

Expanded text:
versus est ad puniendum peccatum suum; convertar versus est ad puniendum peccatum suum; convertar restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, se agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquam diceretur inquit, «Dominus dabit suavitatem et terra nostra dabit fructum suum.» Nos ergo respiciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ dico uob. quia descendit iustificatus publi¬
canus ille magis ꝗͣ phariseus. quia omis qui se
exaltat humiliabitur. et qui se humiliat. exal¬
tabitur. Orta ẽ ueritas de t̾ra in confessioẽ pec¬
catoꝵ et iusticia de celo ꝓspexit. ut descenderet.
iustificatꝰ publicanus ille magis ꝗͣ phariseus.
Nã ut noueritis quia ueritas ꝑtinet ad confessionẽ
peccatoꝵ: ait ioħis eu̾głista. Si dixerimꝰ quia pec-¬
catũ ñ habemꝰ. nos ipsos seducimꝰ. et ueritas in no¬
bis ñ est. Quomͦ gͦ ueritas de t̾ra orietur. ut iust¬
cia de celo ꝓspiciat: Audi illũ sequentẽ et dicen¬
tem. Si confiteamur peccata nr̃a. fidelis ẽ et iu¬
stus ut remittat nob peccata nr̃a. et purget noᷤᷤ
ab om̃i iniquitate. Ueritas gͦ de t̾ra ẽ orta. et ui-
sticia de cęloꝓsperit. Quȩ iusticia de cȩlo ꝓspexit:
Tanquã dĩ dicentis. parcamꝰ huic homini. quia ip¬
se sibi ñ peꝑcit. Ignoscamꝰ quia ipse ĩgnoscit. Con¬

Expanded text:
Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur» . «Orta est veritas de terra,» in confessione peccatorum; «et justitia de coelo prospexit,» ut descenderet justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus. Nam ut noveritis quia veritas pertinet ad confessionem peccatorum, ait Joannes evangelista: «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est.» Quomodo ergo veritas de terra oritur, ut justitia de coelo prospiciat, audi illum sequentem et dicentem: «Si confiteamur peccata nostra, fidelis est et justus, ut remittat nobis peccata, et purget nos ab omni iniquitate» . «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» Quae «justitia de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ possessionẽ habebimꝰ dm̃: cõmunẽ pacem
habebimꝰ dm̃. Quicqͥd enĩ ẽ qd̾ mͦ nob̾ dat. ipse
nob erit ꝓ om̃ib q̃ dat. Ipsa erit ꝑfecta et plena
pax. hanc loquitur in plebem suã. Hanc uolebat
audire ille qui ait. audiã qͥd loquatur in me dñs¬
ds. qm̃ loquetur pace in plebẽ suã. et suꝑ scõssu¬
os. ꝙi eos qui conuertunt eor ad ipsum. Eia fr̃s
uultis ut ad uos ꝑtineat pax ista quã loquit᷑ ds̃:
Conuertite cor ad ipsũ. ñ ad me. aut ad illũ aut¬
illũ. aut ad quenꝗͣ hominẽ. Quisqͥs enĩ homo uo-¬
luerit conuertere ad se corda hominũ: cadit cũ
ipsis. Quid. ẽ. melius ut cadas cũ illo ad quẽ con-¬
uerteris. an ut stes cũ illo cũ quo conuerteris:
Gaudiũ nr̃m. pax nr̃a requies nr̃a. finis om̃iũ mo.¬
lestiarũ ñ ẽ nisi ds. Beati qui conu̾tunt cor ad ipsũ.

Expanded text:
munem possessionem habebimus Deum; communem pacem munem possessionem habebimus Deum; communem pacem habebimus Deum. Quidquid enim est quod nobis modo dat, ipse nobis erit pro omnibus quae dat: ipsa erit perfecta et plena pax. Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam quid loquetur in me Dm loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertunt cor ad ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
multũ ieunando. inde morieris. S semꝑ ut nolis
surgere. morieris inde. Ambula semꝑ ut nolis qͥ.¬
escere. morieris inde. Uigila semꝑ ut nolis dormi¬
re. morieris inde. Dormi semꝑ ut nolis uigilare:
morieris inde. Quando gͦ absorta fuerit mors in
uictoria. ñ erunt ista. et erit pax plena et ȩt̃na. Fri¬
mus in quadam quitate fr̃s. Quando de illa loqͦr:
finire nolo. Et maxime quando scandala crebres-¬
cunt. quis ñ desidẽt illam pacem unde amicꝰ noz
exit. quo inimicus ñ intrat. ubi nullus tẽptator ẽ.
nullus sediciosus. nullus diuidens ppłm d̃ĩ nul¬
lus fatigans eccłam in ministerio diaboli. quan-¬
do ipse princeps ipsoꝵ mittitur in ignẽ ȩt̃num.
et hii cũ illo quicunq illi consentiunt. et recede
ab eo nolunt: frit gͦ pax purgata in filiis dĩ oĩb
amantib se uidentib se plenis dõ. cũ erit ds oĩa
in om̃ib Cõmune spectaculũ habebimꝰ dm̃. cõ¬

Expanded text:
multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista; et erit pax plena et aeterna. Erimus in quadam civitate: fratres, quando de illa loquor, finire nolo, et maxime quando scandala crebrescunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et recedere ab eo nolunt? Erit ergo pax purgata in filiis Dei, omnibus amantibus se, videntibus se plenos Deo, cum erit Deus omnia in omnibus . Commune spectaculum habebimus Deum; com
Abbreviated transcription (Latin):
ñ si ꝑseueraueris iterũ deficias. Qualis gͦ est ista
pax. qua hic habent homines. tantis resistentib
molestiis. cupiditatibꝰ indigentiis. lassitudinibꝰ:
Non ẽ ista uera ñ ẽ ꝑfecta pax. Quȩ erit ꝑfecta pax:
Oportet corruptibile hoc induere incorruptio¬
nem. et mortale hoc induere ĩmortalitatẽ. T̃unc
fiet sermo qui scͥptus ẽ. Absorta ẽ mors in uictoria.
Ubi ẽ mors aculeus tuus: Ubi ẽ mors contentio
tua: Ubi enim adhuc mortalitas. quomͦ ẽ plena
pax: Et enĩ de morte uenit lassitudo ista. quã in¬
uenimus in om̃ib refectionib nr̃is. De morte est.
quia corpus mortale portamꝰ. Qd̾ quidẽ mortuũ
dicit apłs. et ante anime resolutionẽ. Corpꝰ quidẽ
inquit mortuũ ẽ ꝓpt̾ peccatũ. Nã si ꝑseueraueris
in eo qd̾ reficis etiam morieris. Pseuera in multũ
manducando. ipsa res te interficiet. Pseuera in

Expanded text:
non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo est ista non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta pax. Quae erit perfecta pax? «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua» ? Ubi enim adhuc mortalitas, quomodo est plena pax? Etenim de morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus; quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum» . Nam si perseveraveris in eo quo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te interficiet: persevera in
Abbreviated transcription (Latin):
contineat. S ecce mͥ iam delectat illicitũ uł contra
famẽ et sitim pugnat cotidie. Quis eñ iustus hine
alienuis : Pugnat gͦ fames et sitis pugnat cont᷑ nos
lassitudo carnis. pugnat delectatio somini. pug¬
nat oppressio. Uigilare uolumus. dormitamus.
Ieiunare uolumꝰ esurimꝰ sitimꝰ. Stare uolumus.
defatigamur. quęrimꝰ sedere. Si et hoc diu facimꝰ:
deficimus. Quicqͥd nob ꝓuiderimꝰ ad refectionẽ.
illie rursus inuenimꝰ defectionẽ. Esuris dicit tib
aliquis respondes esurio. Ponit ante te cibum.
Ad refectionẽ posuerat. ꝑseuera in eo qd̃ posuit
Certe reficere te uolebas. hoc age semꝑ. Hoc agen¬
do in eo qd̾ adhibueras ad resũptionẽ. ibi inueni¬
es lassitudinẽ. Multũ sedendo defatigatus eras.
surgis. deambulando reficeris. ꝑseuera in eo quod
reficeris. Multũ deambulando lassaris. sedere ite¬
rũ quȩris. Inueni mͥ aliquid unde te reficias. ubi

Expanded text:
contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
auchuit. Quid: Qm̃ loquet᷑ pacem in plebẽ suam¬
uocat. Cia dicit quicunq ñdũ estis in pace. amate
pacẽ. Quid melius uobis de me inuenire potestis.
quã pacem: Pax quid ẽ: ubi nullũ bellũ ẽ. Quid ẽ
ubi nullũ bellũ ẽ: Ubi nulla contradictio. ubi
nichil resistit. nichil aduersum ẽ. Uidete si iã
ibi sumus. uidete si iã ñ ẽ conflictus cũ diabolo.
uidete si ñ om̃s sc̃ĩ et fideles cũ principe demoni¬
oꝵ luctantur. Et quomͦ cũ illo luctant᷑ quẽ non
uident: Luctantur cũ concupiscentiis suis. qͥb
ille suggerit peccata. et ñ consentiendo qd̾ sug¬
gerit. et si ñ uineunt. tam̃ pugnant. Nondũ ẽ gͦ pax:
ubi pugna ẽ. Aut date mͥ hominẽ qͥ nichil tẽptati¬
onis patitur in carne sua. et possit mͥ dicere quia iã
pax ẽ. Nichil quidẽ temptationis forte patitur in
illicitis uoluptatib saltim suggestiones ipsas pati¬
tur. ueł suggeritur illi qd̾ respuit. uł delestat unde

Expanded text:
suamvocat. Eia, dicit, quicumque nondum estis in pace, amate pacem: quid enim vobis melius de me invenire potestis quam pacem? Pax quid est? Ubi nullum bellum est. Quid est, ubi nullum bellum est? Ubi nulla est contradictio, ubi nihil resistit, nihil adversum est. Videte si jam ibi sumus; videte si jam non est conflictus cum diabolo, videte si non omnes sancti et fideles cum principe daemoniorum luctantur. Et quomodo cum illo luctantur, quem non vident? Luctantur cum concupiscentiis suis, quibus ille suggerit peccata: et non consentiendo quod suggerit, etsi non vincuntur, tamen pugnant. Nondum est ergo pax, ubi pugna est. Aut date mihi hominem qui nihil tentationis patitur in carne sua, ut possit mihi dicere quia jam pax est. Nihil quidem tentationis forte patitur in illicitis voluptatibus, saltem suggestiones ipsas patitur: vel suggeritur illi quod respuit, vel delectat unde
Abbreviated transcription (Latin):
ubi: Ubi erant eloquia di. Miscdia ubi: Inillis
qͥ dimiserant dm̃ suũ. et conuerterant se ad de¬
monia. Nunqͥd et ipsos desperit: Quomͦꝰ si dice¬
ret. uoca et illos longe fugitiuos. qͥ multũ a
me recesserunt. uoca inuenient me q̃rentẽ se.
quia ipsi nolebant querere me. Ergo miscđia
et ueritas occurrerunt sibi Iusticia et paxos¬
eulatȩ sunt. Fac iusticiã et habebis pac̃ẽ ut os¬
culentur se iusticia et pax. Sienim ñ amaueris
Iusticiã. pacẽ ñ habebis. Amant eium se duo ista
usticia et px. et oseulantur se. ut qͥ fecerit iust¬
cia inueniat pacẽ oseulantẽ iusticiã. Duȩ amice
sunt lii forte unã uis. et alterã ñ facis. Nemo ẽ enĩ

Expanded text:
 Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veritas occurrerunt sibi; justitia et pax osculatae sunt se.» Fac justitiam, et habebis pacem; ut osculentur se justitia et pax. Si enim non amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et a
Abbreviated transcription (Latin):
man psinla. Loquebatur alis et dicebat ostendã
me ipsuili Quare: Nonerat ipse qui lo q̃batur:
S carnẽ caro uidebat. diumitatẽ cor ñ uidebat.
Ad hoc aute carnẽ caro uidit. ut ꝑfidẽ cor munda¬
retur unde ds uideretur: Dictũ ẽ de dño. fide mũ¬

Expanded text:
meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de