comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mamus. Siquis tres ypostases. idẽ. tres sub¬
sistentes ꝑsonas ñ confitetur: anathema sit.
Siquis autem ypostasimusiam intelligens.
ñ trib ypostasim ꝑsonis unam ypostasim
indicit. alienus axp̃o ẽ: qui sciicet tres ypo¬
stases dicens. sub nomine pietatis tres na¬
turas conatur asserere. Sufficiat nobis dicẽ
unam sub̃am: &e tres ꝑsonas. ꝑfectas. eqͣles.
sentiunt: aut si rectum putatis tres ypostaseᷤ
cum int̾p̃tationib suis debere nos dicere ñ
negamus. S michi credite. uenenum sub
melle latet. Transfigurat enim se angelus
utendum eẽ nomine ypostasis. s hereticos
eo praue usos ostendit: contra quos caute¬
la opus erat. indistictione significatioĩs.
Auoqum sibi contradiceret: qui supͣ tres ypo¬
stases confitetur
de nominibꝰ eaꝵ relatiuis. Capitłm. cui

Expanded text:
mamus: Si quis tres hypostases, id est, tres submamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim indicit, alienus a Christo est; qui scilicet tres hypostases dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substantiam et tres personas perfectas aequales; secum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, umelle latet. Transfigurat enim se angelus utendum esse nomine hypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat in distinctione significationis; alioquin sibi contradiceret, qui supra tres hypostases confitetur. 2. de nominibus earum relativis. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc de ꝓprietatibꝰ ꝑsonarum tulũ. cii.¬
quas frequent̃ inboc tractatu comme¬
morauimus aliquid nos loquioportet. S
pͥmum audiamus quid de hoc nomine
scilicet ypostasi ieꝵ dic̃ Ait enim sub hoc no¬
mine uenenum latere. S hoc dicit scdm
quod heretici eoutebantur. ut simplices se¬
ue diceretur unatm̃ ypostasis. siue tres. mi¬
nus ꝑitos ad inconueniens deducerent. cũ
ñ erat hoc nom̃ ita apud catholicos uulga¬
tum. nec ita eius significatio det̃minata ut
modo: & ideo ieronimus dicit hoc nomine
ñ utendum fore. sine distinctione uł expositi-¬
one. tc̃ scilicet quando cum hereticis conten¬
debatur: itascribens de fide catholica adda¬
masum papam. Ab ãrrianoꝵ p̃sule ypostasi¬
on nouellum nom̃ ame homine romano exi-¬
gitur. Int̾rogamus quid tres ypostases ar¬
bitrentur intelligi. Tres ꝑsonas subsisten¬
tes auint. Respondemus nos ita credere: ñ
sufficit eis sensus: ipsum nom̃ efflagitant:
quia nescio quid uenem insillabis latet. Cla¬

Expanded text:
unc de proprietatibus personarum, quas frequenter in hoc tractatu commmoravimus, aliquid loqui nos oportet. Sed primum audiamus quid de hoc nomine hypostasis Hieron. dicit: ait enim sub hoc nomine venenum latere; sed hoc dicit secundum quod haeretici eo utebantur ut simplices se, ut sive diceretur una tantum hypostasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sine distinctione vel expositione, tunc scilicet quando cum haereticis contendebatur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. ꝓpt̾ quid. ce quid scđ̃m quid dicat᷑. prudens
&e diligens &e puis lector intelligat: hec de corri
mee consumantur usq in cinerem. Si xp̃c
fuisse: non ẽ suꝑuacaneum in quirere. u¬
trum fidem &e sp̃e sicut caritatem habuerit.
Sienm his caruit: ñ iudetur plenitudinem
gr̃arumhabuisse. Ut autem hec questio uale¬
at aꝑtius explicari: dehis singulis aliqua m
medium ꝓferenda st̃ & pͥmum de fide scd̃m
m̃suram cuius p̃cipit apłs unicuiq sapere.¬

Expanded text:
pter quid, et quid secundum quid dicatur, prudens et diligens et pius lector intelligat. Haec de corrigmeae consumantur usque in cinerem. DISTINCfuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium proferenda sunt, et primum de fide, secundum mensuram cujus praecepit Apostolus unicuique sapere.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam queri si congruent̃ dici possit fuiꝰ
hominis. uel ille homo. descendisse de celo. uł
ubiq eẽ. sicut dicitur filius dĩ. uł ds̃. de celo
uenisse & ubiq eẽ. Ad quod dicimus si ad uni¬
tatem ꝑsone referatur dicti intelligentia. sa
dit incelum nisi qui de celo descendit: & cetera.
Sigͦ attendas distinctiones substantiaꝵ. filiꝰ d̾i
descendit. & filius hominis crucifixus ẽ. Siuero
unitatẽ ꝑsone de filius hoĩs descendit. & filius
dĩ est crucisixus. Propt̃ hanc unitatẽ ꝑsone.
ñ solum filium hominis descendisse de celo. s
etiam dixit ẽẽ incelo: cum loqueret᷑ int̾ra. Ppt̃
hanc eandem. dicit᷑ d̾s głe crucificus. qui tam̃
ex forma serui tantum crucifixusẽ. ñ scd̃m hoc¬

Expanded text:
etiam quaeri si congruenter dici possit filius hominis vel ille homo descendisse de coelo, vel ubique esse, sicut dicitur Filius Dei vel Deus de coelo venisse, et ubique esse. Ad quod dicimus, si ad unitatem personae referatur dicti intelligentia, sandit in coelum, nisi qui de coelo descendit, etc. Si ergo attendas distinctionem substantiarum, Filius Dei descendit, et filius hominis crucifixus est; si vero unitatem personae, et filius hominis descendit, et Filius Dei est crucifixus. Propter hanc unitatem personae non solum filium hominis descendisse de coelo, sed etiam dixit esse in coelo, cum loqueretur in terra: propter hanc eamdem dicitur Deus gloriae crucifixus, qui tamen ex forma servi tantum crucifixus est. No
Abbreviated transcription (Latin):
uod autẽ scdm substantiam dicatur. &
eẽntiam alquando significet: supra ex
dictis augustim aꝑte ostendimus. Quod ũ ꝓ
ypostasi atq ꝓprietate accipiatur. ex auctori-¬
tatib scõrum ostendi oportet: ne comecturis
nr̃is aliquid ausidicere uideamur. De hoc ieꝵ
aliquis intͥnitate gradus. nichil qd̃ inferius
suꝑnis ue dici possit: s tota ditas sui ꝑfec¬
tione equalis ẽ ut exceptiꝰ uocabulis que ꝓp̾
na ꝑsona dr. de tribus dignissime possit in¬
telligi: atq ut confutantes arrium una eand̃eq
dicimus trinitatis eẽ substantiam. ce unum
intribus ꝑsonis fatemur dm. Ita impietatem
sabellii declinantes tres ꝑsonas exp̃ssas sub
ꝓprietate distinguimus: ñ ipsum sibi patrem.
ẽe ꝑsonam. Non enim nomina tantum modo.
s etiam nominum ꝓprietates. idest ꝑsonas.

Expanded text:
uod autem secundum substantiam dicatur, et essentiam aliquando significet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis ris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieraliquis in Trinitate gradus, nihilque quod inferius superiusve dici possit; sed tota divinitas sui perfectione aequalis est, ut exceptis vocana persona dicitur, de tribus dignissime possit intelligi. Atque ut confutantes Arium unam eamdemque dicimus Trinitatis esse substantiam, et unum in tribus personis confitemur Deum; ita impietatem Sabelli declinantes, tres personas expressa sui proprietate distinguimus, non ipsum sibi Patrem, ancti esse personam: non enim nomina tantummodo, sed etiam nominum proprietates, id est, personas,
Abbreviated transcription (Latin):
nostra locutio ꝑtempora uarietur. de eo ue¬
re dicuntur uerba cuius libet temporis:
qui nullo tempore defuit. uł deest. uł de-
est scientia: que non est aliud quam eẽnti¬
a. Audiet ergo dixit. de eo quod audiuit
et. Ecce hic dicit augustinus uerba cunisli-¬
bet temporis dici de deo. sed ꝓprie est. Hic¬

Expanded text:
nostra locutio per tempora varietur, de eo venostra locutio per tempora varietur, de eo vere dicuntur verba cujuslibet temporis, qui nullo tempore desiit; vel deest, vel deerest scientia, quae non est aliud quam essentia. Audiet ergo, dixit, de eo quod audivit, et. Ecce hic dicit beatus Augustinus verba cujuslibet temporis dici de Deo, sed proprie est. I
Abbreviated transcription (Latin):
ic diligenter est aduertendum quo¬
modo intelligi debeant illa uerba
ieronimi. scilicet deus tantum est. et non
nouit fuisse tamquam non possit de deo
dici. fuit uł erit sed tantum est: cum de deo
frequenter scriptum repꝑiamus. fuit ab et̃no.
fuit semꝑ. et erit inscła. et huius modi. Un¬
de uidetur quia non est tantum dicendũ.
de deo: fuit. uł est. uelerit. Si enim dicẽt᷑
tantum fuit: putaretur quod desierit eẽ.
Si diceretur tantum est. putaretur quod
non semꝑ fuerit. sed ẽẽ ceꝑit. Si tantum
diceretur. erit: putaretur non ẽẽ modo.
Dicatur ergo quod semꝑ fuit. est. et erctut
intelligatur. quia nec cepit nec desut. nec de¬
sintt. nec desinet ẽẽ. De hoc augustinus suꝑ
iohannem ita ait. Cũm de sempiterna re ꝓ¬
prie dicatur est: scd̃m nos bene dicitur.
fint. et erit. fuit: quia numquam desut:
erit: quia numquam deerit: est: quia sẽꝑ
est. non p̃teriit. quasi quod non maneat. ñ
orietur. quasi quod nonerat. Cum ergo

Expanded text:
ic diligenter advertendum est quomodo intelligi debeant illa verba sancti Hieronymi scilicet: Deus tantum est, et non novit fuisse; tanquam non possit dici de Deo, fuit, vel erit, sed tantum, est, cum de Deo frequenter scriptum reperiamus: Fuit ab aeterno, fuit semper, et erit in saecula, et hujusmodi; unde videtur quia non est tantum dicendum de Deo, fuit, vel est, vel erit. Si enim diceretur tantum, fuit, putaretur quod defuerit esse; si diceretur tantum, est, putaretur quod non semper fuerit, sed esse coeperit; si tantum diceretur, erit, putaretur non esse modo. Dicatur ergo quod semper fuit, est et erit, ut intelligatur, quia nec coepit, nec desiit, nec desinit, nec desinet esse. De hoc sanctus Augustinus super Joannem ita ait: Cum de sempiterna re proprie dicatur, est, secundum nos bene dicitur, fuit, est et erit; fuit, quia nunquam desiit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est: non praeteriit, quasi quod non maneat; non orietur, quasi quod non erat. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes autem inepła canonica ait. Ds
quod si dixisset absolutior eẽt sermo: et ñ
parua pars questionis decisa. Sed quia di¬
xit deus caritas est. incertum est. et ideo
querendum: utrum deus pater sit caritas.
anfuius. an sp̃c sc̃s. andeus ipsa trinitas.
sicut sapientia. & pat̾ dicit᷑. e filius. & sp̃c¬

Expanded text:
oannes autem in Epistola Canonica ait: Deus quod si dixisset, absolutior esset sermo, et non parva pars quaestionis decissa; sed quia dixit, Deus charitas est, incertum est et ideo quaerendum, utrum Deus Pater sit charitas, an Filius, an Spiritus sanctus, an Deus ipsa Trinitas,  sapientia et Pater dicitur, et Filius, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
docet: s incorꝑib ꝑ coitum seminatis atq for¬
matis infundi. & infundendo creari. Nñ in eccl̃
cieatas sicut origenes fingit dicimus: neq cũ¬
corꝑib ꝑ coitum seminari. sicut luciferiani
ce cyrullus. & quidam latinorum p̃sumptores
affirmant. S dicimꝰ corpus tantum. ꝑ conui¬
gii copulam semmari. Creationẽ uͦ anime so¬
lum creatorem nosse: eiꝰq iudicio corpꝰ coagu¬
lari inuulua. & compingi atq formari. atq
formato iam corpe animam creari. & infundi.
ut uiuat in ut̃o. homo ex anima constans
ce corꝑe. & egrediatur uiuus exut̃o plenus
traduce dicunt: inducens auctoritatem ꝓphe.
facit ds̃. s singuiatim animas de nichilo

Expanded text:
docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et infundendo creari. Unde Aug. in eatas, sicut Origenes fingit, neque in corporibus per coitum seminari, sicut Luciferani et Cyrillus, et quidam Latinorum praesumptores affirmant. Sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari, creationem vero animae solum Creatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus traduce dicunt, inducens auctoritatem Prophefacit Deus, sed sigillatim animas de nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
efficientiam. quasi ꝑhec sacram̃ta p̃sta. ut sicut
sacram̃talit̾ camem ip̃i sumimꝰ. itaspũalit̃ sumamꝰ.
uim sumit᷑: manifesta tusione sic̃ ineẽntia diuimi¬
tatis ẽ. quandoq capiatur. Constat gͥ abonis et
non ẽẽ in altari nisi insigno. Cap̃. Lui.

Expanded text:
icat: Per haec sacramenta praesta ut sicut sacramentaliter carnem Christi sumimus, ita spiritualiter sumamus. vini sumitur, manifesta visione, sicut in essentia divinitatis est, quandoque accipiatur. Constat ergo a bonis et NON ESSE IN ALTARI NISI IN SIGNO. 1. Su
Abbreviated transcription (Latin):
ducans sacram̃talit̾. aliquando manducat spualit̃.
& econũso. Et quimanducant spũalit̃ ũitatẽ cai¬
nis &e sanguinis dicuntur sumere: quia ipsamef¬
ficientiam habent. idẽ. remissionẽ pecc̃oꝵ: ꝓqua
uidetur oran. cum dicit᷑. Eficiant innobis domine
q̃s̃ tua sacram̃ta quod continent: ut quod nc̃ spe¬

Expanded text:
ducans sacramentaliter, aliquando manducat spiritualiter, et e converso. Et qui manducant spiritualiter, veritatem carnis et sanguinis dicuntur sumere, quia ipsam efficientiam habent, id est, remissionem peccatorum, pro qua videtur orari cum dicitur: Perficiant in nobis, Domine, quaesumus, tua sacram
Abbreviated transcription (Latin):
iustiuł iniusti creati sint angłi: & an aliqͣ mora
fuerit int̃ creationẽ &e lapsum. uł sine mora in
ipso creationis exordio ceciderint. Opinio quo¬
rumdam dicentium anglos in malitia creatoᷤ
& sine om̃i mora ruisse. Putant enim quid̾a
angłos qui ceciderunt creatos ẽẽ malos ce ñ
lbero arbitrio in malciam declinasse:s in
malicia a deo factos ẽẽ nec aliqũa fuisse morã
int̾ creationẽ & lapsum: s abinitio apostatas¬
se. Alios uͦ creatos fuisse. plene beatos. Qui opi¬
monem suam muniunt auctoritate auoꝰtimi:
pot̃ ab initio temꝑis diabolum cecidisse. nec
cũ scĩs angłis pacatũ aliquando uixisse &e be¬
atum: s mox apostatasse. Unde dñs ait. Ille
creatus ẽ: qui staret si stare uoluissẽt. Idemin
initio temporis uel conditionis sue diabolum
cecidisse: & numquam inueritate stetisse. Unde
quidam in hanc maliciã lib̾o arbitrio ñ eẽ flexũ
s in hac quamuis ad̃o putant eẽ creatum. scd̃

Expanded text:
justi vel injusti creati sint angeli; et an aliqua mora fuerit inter creationem et lapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio ceciderint. 5. Opinio quorumdam dicentium angelos in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt auctoritate Aug., lib.putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; unde Dominus ait Joacreatus est, qui staret si stare voluisset. Item in initio temporis vel conditionis suae diabolum cecidisse, et nunquam in veritate stetisse; unde quidam in hanc malitiam libero arbitrio non esse flexum, sed in hac a Deo putant esse creatum, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ait. Draco iste quem formasti ad iliudendlũ
ei: tamquã primo factꝰ sit malꝰ inuidꝰ. ꝙ diabolꝰ.
ñ uoluntate deprauatũs. his aliisq testimoni.¬
is utuntur quidicunt angłos qui ceciderunt
creatos fuisse malos. & sine mora corruisse: eos uͦ
Auctoritate aug̾tini qͥ suꝑ genesim dicit. ꝑ celũ
significari creaturã spũalem: que ab ex ordio qͦ
facta ẽ & ꝑfecta. & beata est semꝑ.
Alior senten¬
tia ꝓbabilis. qui dñt õs angłos creatos ẽẽ bonos:

Expanded text:
Draco iste quem formasti ad illudendum ei. Tanquam primo factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos verauctoritate Augustini, qui super Genes., dicit per coelum significari creaturam spiritualem, quae ab exordio quo facta est beata est semper. 6. Aliorum sententia probabilis, qui dicunt omnes angelos creatos esse bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
indubitant̃ teneamus. quod ieronimus iex¬
planatione fid̃i catholice addamasum pap̃a
iouimani ce manichei ac pelagui. errores col¬
udens. docet. Liberum in quit sic confitemur
arbitrium. ut dicamꝰ nos semꝑ indigere dei
o dicunt hominem peccatum uitare ñ posse:
quam illos quicum iouiniano asserunt ho¬
minem ñ posse peccare. Nterq tollit arbitrii
libertatem. Nos uͦ dicimus. hominem semꝑ
& peccare & ñ peccare posse: ut semꝑ nos liberi
confiteamur ẽẽ arbitrii. hec est fudes quam
incatholica eccł̃ia didicimus: & quam semꝑ¬

Expanded text:
neamus quod Hieron., in Explanatione fidei catholicae ad Damasum papam, Joviniani, et Manichaei, et Pelagii errores collidens, docet. Liberum, inquit, sic coarbitrium, ut dicam, nos semper indigere Dei o dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos, qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare. Uterque enim tollit arbitrii libertatem. Nos vero dicimus hominem semper et peccarconfiteamur esse arbitrii. Haec est fides quam in catholica Ecclesia didicimus, et quam sem
Abbreviated transcription (Latin):
auoꝰ. iuliano heretico nullum peccatũ
mnpariulis esse contenilenti respondens aꝑte
asserit. Peccatum originale ex uoluntate ade
ꝓcessisse: ac ꝑ eius inobedientiã in mundũ
intrasse. Ouerit enim uilianus ꝑ quid pecca.¬
peccat iste qui nascitur: ñ peccat ille qui ge-¬
nuit: ñ peccat ille qui condidit. ꝑ quas igccͣ
rimas int̃ tot p̃sidia innocentie. peccatũ fin-¬
gis ingressum: Ei respondet sc̃a pagina. P
amplius: Quid querit aꝑtius: Item inquit
iulianus. Si ꝑ homine peccatũ intrauit in
mundum: peccatum uł ex uoluntate uł ex na¬
tura est. Si ex uoluntate ẽ mala est uoluntaᷤ.
que peccatum facit. Si autem ex natura est:
mala est natura: cui respondeo. Ex uolunta¬
te peccatum est. Quent forte utrum originale
peccatum ex uoluntate sit. Respondeo ꝓrsus.
&e originale peccatum ex uoluntate eẽ. quia
hoc ex uoluntate primi hominis seminatũ
ẽ ut in illo eẽt & ĩom̃es transiret. Obiectie
quorumd̾a contra id qd̃ supͣdictũ ẽ.omnes in

Expanded text:
Aug. Juliano haeretico nullum peccatum in parvulis esse contendenti respondens, aperte asserit peccatum originale ex voluntate Adae processisse, ac per ejus inobedientiam in mundum is. Sed quaerit Julianus per quid peccapeccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui credidit. Per quas ergo rimas inter tot praesidia innocentiae peccatum fingis ingressum? Ei respondet sancta pagina. Per amplius, quid quaerit apertius? Idem inquit Julianus: Si per hominem peccatum intravit in mundum, peccatum vel ex voluntate est, vel ex natura est. Si ex voluntate est, mala voluntas est quae peccatum facit; si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntate primi hominis seminatum est, ut in illo esset, et in omnes transiret. 12. Objectio quorumdam c
Abbreviated transcription (Latin):
sensus autem ꝓficit. quia sensus ido sapientia.
Qui sensus ꝓficiebat: Si humanus: g̃ ipse su
Qd̃ enim ꝓficit. mutatur inmeliꝰ. s qd̃ diuinũ
est: ñ mutatur. Od̃ gͦ mutatur: ñ ẽ. diuinum.
Sensus gͥ ꝓficiebat humanus. Sensũ gͦ suscepit
Nam quomodo implebatur. quiut omnia
tionis infantia. Pbumanã utiq imprudentiã
xp̃m diuidimus: Numquid cum in eo inagi¬
nem di. crucemq ueneram̃ diuidimus eum:
Apłs certe qui deeo dixit qm̃ &e sicrucifixus ẽ
ex infirmitate nra. uunt tam̃ ex uirtute dei:
ipse dixit quia non diuisus ẽ. xp̃c. Num quid
etam cum dicimus. quia animam rationa¬
lem &e intellectus nr̃i suscepit capacẽ diui-¬
dimus eum: Non enim ipse d̃s ũbum ꝓ amni-¬
ma rationali ce intellectus capaci in carne su¬
a fint: s animam rationalem. ce intellectus ca¬
pacem. & ipsam humanam &e eutisd̃e substan¬
tie. cuius nr̃e sunt anime. ce carnem nr̃e simiłe

Expanded text:
profecit, et quia sensus, ideo sapientia. Quis sensus proficiebat? Si humanus, ergo ipse pquod enim proficit, mutatur in melius; sed quod divinum est, non mutatur. Quod ergo mutatur, non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanNam quomodo implebatur, qui ut omnia tionis infantia, per humanam utique imprudentiam, tum dividimus? Numquid cum in eo imaginem Dei, crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divisus est Christus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunt animae, et carnem nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
ebat sapientia & etate & gr̃a: apud dm̃ & hoiẽs.
Si enĩꝓficiebat sapientia &e gratia: ñ uidetur a
conceptione habuisse plenitudinẽ grẽ. sine m̃su¬
ra. Ad quod sane dici potest. ipsũ scđ̃m hominem
ut ds̃ ei plenius conferre non potuerit: ae tam̃
uere dicitur ꝓfecisse sapientia ce grã. ñ quidem
inse. s in aluis. qui de eius sapĩa &e grã ꝓficiebant
in quadam omelia ait. Iuxta hominis naturam
ꝓficiebat sapientia. ñ quod ipse sapientior ex
tempore qui a prima oceptionis hora spirttu
sapientie plenus ꝑmanebat s eand̃e quaple¬
nus erat sapientiam cetis extemꝑe paulatim
demonstrabat. Iuxta hominis naturam ꝓfici-¬
ebat etate. de infantia ad uiuentutẽ Iuxta bo¬
minis naturam. ꝓficiebat grã. ñ ipse qdñbabe¬
bat pacressum temꝑis accipiendo.s pandende¬
donum gr̃ẽ qd̃ habebat apud dm̃ &e homines:
tantum eos ad laudem dĩ excitabat: & sic d̃õ patͥ

Expanded text:
ebat sapientia, aetate, et gratia apud Deum et homines . Si enim proficiebat sapientia et gratia, non videtur a conceptione habuisse plenitudinem gratiae sine mensura. Ad quod sane dici potest ipsum, secundum hominem, Deus ei plenius conferre non potuerit; et tamen vere dicitur profecisse sapientia et gratia, non quidem in se, sed in aliis qui de ejus sapientia et gratia proficiebant,  Lucae, ait: Juxta hominis naturam proficiebat sapientia; non quod ipse sapientior esset ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritus sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temdonum gratiae quod habebat, apud Deum et homines;  inerant, tantum eos ad laudem Dei excitabat; et sic Deo Patri
Abbreviated transcription (Latin):
sic etiam ñ recte dat qui ab unitate re¬
cedit. sed tamen dat: & ideo qui ab eo ac¬
cipit. uenienti ad unitatem ñ iteratur.
Idem. aliud ẽ ñ hr̃e aliquid: aliud ẽ ñ iure
hr̃e. uł illicite usurpare. Nongͥ ido ñ ft̃
sacram̃ta xp̃i & eccłie. qr eis illicite utunt᷑¬
ñ mͦ heretici. s etiã om̃s impii: s illi corri¬
gendi sunt & puniendi: illa autẽ agnos¬
cenda & ueneranda. Item oꝵ. Qu̾od dicitiᷤ.
ut qui ordinati sunt it̃m ordinentur: ualde
ridiculosum ẽ. Ut enim baptizatus semel.
it̃m̃ baptizari ñ debet: ita qui consecratꝰ ẽ
semel. in eod̾e ordine ñ uaiet itm̃ consecrari.
His aluisq auctoritatib uidet᷑ asseri. in oĩb
impiis. etiam inhereticis p̃cisis & damna¬
tis. xp̃i sacram̃ta ꝑmanere: cũ iure dandi.
Possunt enim dare s ꝑnitiose: & quibus
dederint. ñ st̃ itm̃ ordinandi q̃ p̃missis
ex opposito obuiare uidentur. Det̃mina¬

Expanded text:
sic etiam non recte dat qui ab unitate resic etiam non recte dat qui ab unitate recedit, et tamen dat; et ideo qui ab eo accipit, venienti ad unitatem non iteratur. Idem: Aliud est non habere aliquid, aliud est non jure habere, vel illicite usurpare. Non ergo ideo non sunt sacramnon modo haeretici, sed etiam omnes impii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliisque auctoritatibus videtur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis praecisis et damnatis, Christi sacramenta permanere cum jure dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex opposito obviare videntur. 3. Determina
Abbreviated transcription (Latin):
ita ordinatio mansit integra: ꝙr in p̃cisione
fuerat uitiatũ. qd̾ unitate pacis ẽ correc¬
tum: ñ insacram̃tis: que ubic̃q st̃. ipsa st̃.
& cumipsi expedire uidet᷑ eccłiȩ. ut p̃positi
eoꝵ uenientes ad catholicam societatem
honores suos ibi administrent ñ eis tam̃
ipsa ordinationis sacram̃ta detrahuntur.
ponitur: ne non homini. s ips sacram̃to
fiat iniuria. Sicut autem in baptismo est
qd̃ ꝑ eos daripossit: sic mordinatione ius
dandi ẽ᷑ utrumq quidẽ ad ꝑnitiem suam¬
s aliud ẽ. ñ habere: aliud ꝑnitiose habere.
aliud salubrit habere. Idemdehis qͥ ab
eccłia unitate separati sunt. nulla iam q̃stio
ẽ. quin habeant & dare possint: s ꝑnitiose
hñt. ꝑnitioseq dant: qr extra uinculum
pacis sunt. peutri sacram̃to. facienda inu
ria est. Sic̃ ñ recte habet qui ab unitate rece¬
dit. s tam̃ habet. & ido redeunti ñ reddit᷑:

Expanded text:
ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat uitium quod unitatis pace correctum est, non in sacramentis, quae ubicumque sunt ipsa s cum ipsi expedire videtur Ecclesiae, ut praepositi eorum venientes ad cathonores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramento fiat injuria. Sicut autem in baptismo est quod per omnes dari possit, sic in ordinatione jus dandi; utrumque ad perniciem suamSed aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. Idem: De his qui ab Ecclesiae unitate separati sunt, nulla jam quaestio est quin habeant et dare possint; sed perniciose habent, pernicioseque dant, quia extra vinculum pacis sunt. Neutri sacramento facienda est injuria. Sicut non recte habet qui ab unitate recedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur,
Abbreviated transcription (Latin):
contra autem aliĩ sentire p̃missis.¬
uidentur. quod ab hereticietiã p̃cisis
sacri ordines sic̃ & bap̃s tradiualeant:
nec ab hereticis redeuntes. qui illic ordina¬
ti st̃ & baptizati. itm̃ ordinandi sunt: sicut
nec baptirandi. Vnde auoꝰ. De hereticietiã
damnatis quod quidã dicunt᷑. bãptisma
quod accepit ñ amitat. qui recedit ab ec¬
clesia. ius dandi qđ accepit amittit. mul¬
tis modis apparet inanit̾ dici: pͥmo quia
nulla ostenditur causa. cur ille qͥ illud
baptisma amitt̾e ñ pot̃. ius dandi possit
amntere. Utrumq enim sacram̃tum ẽ.
& quadam consecratione utrumq homi¬
n datur. Illud cum baptizatur: & illud
cum ordinatur. Ideo ñ licet in catholica u
trumq itãri. Nam si quando ex ipsa parte
uenientes etiam p̃positi ꝓbono pacis correc¬
to scismatis errore suscepti sunt: & si uisũ ẽ
opꝰ ẽẽ ut eadẽ offitia gererent que agebant.
ñ st̃ rursꝰ ordinandi. S sic̃ baptismus in eis.

Expanded text:
Contra autem alii sentire videntur quod ab haereticis etiam praecisis sacri ordines, sicut et Baptismus, tradi valeant; nec ab haereticis redeuntes, qui illic ordinati sunt et baptizati, iterum ordinandi sunt, sicut nec baptizandi. Unde Augustinus: De haereticis etiam damnatis quod quidam dicunt, Baptisma quod accepit non amittit, qui recedit ab Ecclesia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non licet iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ad se: s ꝓpt̾ indignam hereticoꝵ
tractationẽ. Id̾̃o G&. communionem
arrii uocat execrationem: q innocentiꝰ
bonosii ordinationem. damnationem:
ñ qd̾ ita in se sint. s quia maledantes
uł accipientes tales facit. Sic̃ etiam
ie& sacͥficĩa eoꝵ panem luctꝰ uocat. ñ
qͣnͣtum ad se: s qnͣtum ad effectum. Ñ.¬
nulli uͦ tradunt: illos hereticos qui mn
eccłia ordinati st̃. ius ordinandi & conse¬
crandi etiam cum separati fuerint. hr̃e.
Oui uͦ inscismate ut heresipositi abeis
ordinati & inuncti fuerint. illo iure
carent. Iõoq cum ordinare uolunt
uulnus potius infigant: qmͣ grãm
conferant.

Expanded text:
quantum ad se, sed propter indignam haereticorum quantum ad se, sed propter indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus vocat; non quantum ad se, sed quantum ad effectum. Nonnulli vero tradunt illos haereticos qui in Ecclesia ordinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam p̃cisis scdm formam eccłie celebra¬
ta. uera ẽẽ & rata: quia recedentes ab eccłia.
ius dandi & consecrandi ñ ꝑdiderunt:¬
& qui sic ab hereticis ordinantur. cũ rede¬
unt itm̃ ordinandi ñ sunt. Que uͦ ab he¬
reucis alit̃ quam in eccłia fiunt. falsa st̃.
& inania: & quia talib ordinari uident᷑.
ñ munus s uulnus accipiunt: & scđd̾m
hanc differentiam uarie de his locunt᷑
doctores. Q uid̃a uͦ dñt eadem sacram̃ta
ab hereticis p̃cisis posse celebrari que a
catholicis. si ab illis forma eccłie seruet᷑¬
& ab eis celebrata. uera eẽ & rata qnͣtũ
ad se. qnͣtum uͦ ad effectũ. falsa & inania.
& in his qui male tractant. & inhis qui
male suscipunt. idõ irritata & falsa.
quia qd̃ ꝓmittunt & conferre credunt᷑.
ñ tribuunt: damnanda etiam dñr. qr
illicite dantib uł accipientib. st̃ in
iuditium. Polluta etiam dicuntur. ñ

Expanded text:
et praecisis secundum formam Ecclesiae celebraet praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talibus ordinari videntur, non munus, sed vulnus accipiunt. Et secundum hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui male tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et falsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuunt. Damnanda etiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ẽ dandi ius retinere: s ñ hr̃e faculta¬
tẽ tribuendi sacros ordines. uł consecran¬
di dominicum corpus. pꝰt quã p̃cisi sunt¬
&e damnati ab eccłia. Sic̃ degradatus epẽ
facultatem tam̃ baptizandi ñ amisit. Qd̃
uͦ auoꝰ ait. intelligunt dictum de hereti¬
cis. qui ñ sententia eccłie. s prauitate
sensus sui a fidei uitate ac doctrine uni¬
tate diuisi sunt: qui licet tales sint. ius tñ
ordinandi et consecrandi hñt. & qui
ab eis ordinant᷑ ante manifestã p̃cisio¬
nem. etiam si cũ eis aꝑte exierint. & sen¬
tentia eccłie damnati fuerint. tam̃ sire¬
dierint. itm̃ ordinandi ñ st̃: & ubicũq
legit᷑ de ordinatis ab hereticis. qd̾ ser-¬
uatis eis ordinib ministrare ualeant.
uł itm̃ ordinandi ñ sint. de huiusmodi
accipiendũ dicunt. Nam postqũa p̃cisi
fuerint & damnati iuditio eccłie. uis or¬
dinandi & consecrandi eis detractum as¬
serunt: ut degradatis uł excommunica¬
tis. alii uͦ dicunt. sacram̃ta ab ħeticis

Expanded text:
quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut degradatus episcfacultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, etiamsi cum eis aperte exierint, et sententia Ecclesiae damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
olet etiã queri utrũ ds hominẽ repente
inuirib etate fecerit an ꝑficiendo &e eta¬
tes augendo. sicut nc̃ format in matris ut̃o.
auoꝰ suꝑ genesim dicit. quod adam inetate ui.

Expanded text:
olet etiam quaeri utrum Deus hominem repente in virili aetate fecerit, an perficiendo et aetates augendo, sicut nunc format in matris utero. August., super Genes., dicit quod Adam in virili
Abbreviated transcription (Latin):
redire consortium: dimittendũ ẽ & incul¬
pabile iudicand̾u. qd̃ necessitas intulit: &
restituendũ ẽ. qd̃ fides poscit. Sinaũ aliqͣ
ut malint his coherere. quã ad legutimũ
excusabili. contaminationẽ criminis elege¬
qͥa sic̃ mulieres que ad uiros suos reũti no¬
lunt. impie st̃ habende: ita ille que redeunt.

Expanded text:
redire consortium, dimittendum est, et inculredire consortium, dimittendum est, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum quod fides poscit. Sin autem aliut malint his cohaerere quam ad legitimum de re excusabili contaminationem criminis elegequia sicut mulieres quae ad viros suos reverti noluerint, impiae sunt habend
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑ de illis feminis q̃ Cap̃ .ccxiii.¬
putantes suos uiros intemptos in
captiuitate. uł ab iniqua dominatione ñqm
lib̾andos. in alioꝵ coniugia tnͣsiert̃ si ili qui
putabant᷑ piisse remearint. utrũ eis reddi
debeant: & anscd̃i fornicati sint. & ip̃e reẽ
adult̾ii. De hoc leo pp̃ sic ait. Necesse ẽ ut le
gittimaꝵ federa nuꝑtiaꝵ reitegranda
credamus: & remotis his q̃ hostilitas intu¬
lit. cuiq id legittime reformet᷑ qd̾ intulit.
ꝓcurandum ẽ. ut recipiat quisꝙ qd̃ ꝓprium
ẽ nec tam̃ culpabilis iudicetur. & quasi alie¬
ni iuris ꝑuasor habeatur. qui ꝑsonã eius
mariti qui iam ñ eẽ estimabat᷑. assũpsit. Sic
enim multa que ad eos qui incaptiuitatẽ
ducti st̃ ꝑtinebant. inius alienum tnsire po¬
tuerunt: & tam̃ plene iusticie ẽ. ut eisdem
reũsis reformentur. Id̃oq si uiri post lon¬
gam captiuitatẽ reu̾si. ita indilectiõe suaꝵ
coniugũ ꝑseuerant. ut eas cupiant insuũ

Expanded text:
ic quaeritur de illis feminis quae putantes viros suos interemptos, vel in captivitate, vel ab iniqua dominatione nunquam liberandos, in aliorum conjugia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, et ipsae reae adulterii. De hoc Leo papa sic ait: Necesse est ut gitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus; et remotis his quae hostilitas intulit, cuique id legitime reformetur quod intulit; procurandumque est ut recipiat quisque quod proprium est. Nec tamen culpabilis judicetur, et quasi alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eisdem reversis reformentur. Ideoque si viri post longam captivitatem reversi, ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiunt in suum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ꝑ ignorantiam aliquã excusationem
hr̃e de pecc̃o: & tm̃ pͥmam copułã eẽ legiti¬
mã ñ scdam. Ueniam tam̃ hr̃elsi careat op¬
ꝓbrio male uoluntatis. S siquis relicta
in patria sua uxore. in longinqũa abiens re¬
gionem aliam ducat. deinde penitentia duc-¬
tus eã dimitt̾e uelit se asserens aliã habuisse
q̃ uiuit. nec eccłia ꝑmittat. que qͦd ille asserit
ignorat: querit᷑ aninhac scła copula sit con¬
iugium. Sane dici pot̃ ñ ẽẽ coniugiũ: et muli¬
erẽ de crimine excusari ꝑ ignorantiã: uirũ
autẽ adult̾iũ admisisse. S ex qͦ adpͥma redire
uolens nec ualens. cogit᷑ eccłie disciplina
hanc ten̾eincipit excusari ꝑ obedientiã
& timorẽ de hoc quod poscenti mulieri de¬
bitum reddit: aqua ip̃e numqm poscere
debet. & sic de aliis huiꝰmodi sciendum ẽ.¬

Expanded text:
aliquam excusationem habere de peccato, et tantum primam copulam esse legitimam, non secundam; veniam tamen habere, si careat opprobrio malae voluntatis. Sed si quis relicta in patria sua uxore in longinquam abiens regionem aliam ducat uxorem, deinde poenitentia ductus eam dimittere velit, asserens se aliam habuisse quae vivit, nec Ecclesia permittat, quae quod ille asserit ignorat, quaeritur an in hac secunda copula sit conjugium. Sane dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimine excusari per ignorantiam, virum autem adulterium admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de aliis hujusmodi sentiendum es
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ ostenditur. qd̾ ingenitꝰ relatiue dicitur.
ce de solo patre accipitur. aliaq notio ẽ. qua
d̾r̃ ingenitus. aua qua pat̃. atq tantum ua¬
iet cum dicitur ingenitus. quantũ ñ genitꝰ

Expanded text:
denter ostendit quod ingenitus relative dicitur, denter ostendit quod ingenitus relative dicitur, et de solo Patre accipitur. Alia notio est qua dicitur ingenitus, alia qua Pater. Atque tantum valet cum dicitur ingenitu
Abbreviated transcription (Latin):
cula ñ id efficit ut quod sine illa tantumde¬
relatiue dicitur. eadem p̃posita ñ fuius.¬
substantialit̃ dicatur: s id tantum negatur.
qd̃ sine uia aaebatur. sicut in aliis p̃dicam̃¬
tis. C umdicimus bomo est: substantiã desig¬
namus. Ouigͣ dicit non homo ẽ. ñ aliud
genus p̃dicam̃ti enunciat: s tantum uiud
negat. Sicut gͦ scd̾m sub stantiam aio. homoẽ.
sic scł̃m substantiam nego. cũ dico. ñ homo ẽ
at si tantum ualet qd̃ dr genitus. quantum
gͥ negamꝰ dicendo ñ genitus. Ingenitꝰ porro
quid est. nisi ñgenitꝰ: Nongͦ receditur a rela-¬
ingenitus ñ ad se dicitur. s qd̃ exgenitore ñsit.
ostenditur. Utrumq tam̃ relatiue dicitur.
Ouod autẽ relatiue ꝓnunciatur: ñ indicat
substantiam. Quamuis gͦ diũsum sit genitꝰ
&e ingenitus. ñ tam̃ indicant diu̾sam sub̾am:
quia sic̃ fuiꝰ ad pattẽ. & ñ fuius ad non patrẽ
refertur: itagenitus ad genitorem. &e ñ genuꝰ
ad ñ genitorem referatur. necesse est. Ecce eui-¬

Expanded text:
cula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur, sed id tantum negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum dicimus: Homo est, substantiam designamus. Qui ergo dicit: Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud negat. Sicut ergo secundum substantiam aio: Homo est, sic secundum substantiam nego, cum dico: Non homo est. At si tantum valet quod dicitur genitus, quantum autem negamus dicendo non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relaingenitus, non ad se dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur; utrumque tamen relative dicitur. quod autem relative pronuntiatur, non indicat substantiam: ita quamvis diversum sit genitus et ingenitus, non indicat diversam substantiam: quia sicut filius ad patrem, et non filius ad non patrem read non genitorem referatur necesse est. Ecce evi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ Namsine intĩori nemo auultus renouat᷑
s extĩores satissactiones. ꝙ afflictiones. scilicet
sordes penitentium. ibi dimittuntur. Multũ
gͦ confert baptismus etiam iam ꝑfidẽ iustifi-¬
cato: qui accedens adbaptismum quasi ramꝰ
a columba portatur marcham: ante intus e¬
rat iuditio dĩ. s nc̃ etiam iuditio eccłie intꝰ est.
Cum uͦ inbaptismo peccatum deleatur. ce satis¬
factio extĩor ñ imputetur: quent᷑ cur penali¬
tas cui ꝓ peccato addicti sumus ñ tolatur.
hec ideo fieritradunt sc̃i. quia si apena homi¬
nes ꝑbaptismum lib̾arentur. ipsã putarent
baptismi p̃tium. ñ et̃num regnum.: lõo soluto
reatu peccati. temꝑalis pena tam̃ manet: ut il¬
la uita studiosuis queratur. que erit apenis
omnib aliena. Id̃o etiã manet ut sit fideli cer-¬
tanoi matĩa e uncendi ocasio: quin unceit
si non pugnaret: nec pugnaret si inbaptismo
Cuius rei baptisius qui da¬

Expanded text:
dum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; dum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones et afflictiones, scilicet, sordes poenitentium, ibi dimittuntur. Multum ergo confert Baptismus, etiam jam per fidem justificato; quia accedens ad Baptismum, quasi ramus a columba portatur in arcam; qui ante intus erat judicio Dei, sed nunc etiam judicio Ecclesiae intus est. Cum vero in Baptismo peccatum deleatur, et satisfactio exterior non imputetur, quaeritur cur poenalitas cui pro peccato addicti sumus non tollatur. Hoc ideo tradunt fieri sancti, quia si a poena homines per Baptismum liberarentur, ipsam putarent Baptismi pretium, non aeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in Baptismo Cujus rei Baptismus, qui da
Abbreviated transcription (Latin):
detur eis p̃stare cum ꝑfidem & contritionẽ iam
remissis peccatis nstificati sint. Ad̃qd̾̃ sane pot̾
dici eos quidem ꝑfidem & contritionẽ iustifica¬
tos. idẽ. amacula peccati purgatos. & adebito
et̃ne pene absolutos: tam̃ adhuc teneri satisfac¬
tione temꝑali. qua penuentes ligantur in eccłia.
Cũ autẽ baptismũ ꝑcipiunt. & apeccatis siqua
interim post conũsionẽ contraxerunt. munda st.
homo tunc dici possit. fomes quoq pecc̃i in eo
amplius debilitat᷑. Ioeo ieꝵ dicit. quod fides
que fideles facit inaquis baptismi datur uł
nutritur: quia ñ habenti aliquando ibidatur:
&e iam habenti ut plenus habeatur: sic de aliis
intelugendum est. Q uigͦ mundus accedit. ibi
fit mundior: & omni habenti ibi ampliꝰ datur.
Ouod uͦ omins ext̾ior satiffactio ibi elaxetur.
ambr ostendit suꝑ illum locum. sine peni-¬
tentia sunt donadĩ & uocatio. dicens. Gr̃a d̃i
inbaptismo ñ requirit gemitum uł planctum.
quidem de extĩori gemituuł planctu accipien¬

Expanded text:
jam remissis peccatis justificati sunt. Ad quod sane dici potest eos quidem per fidem et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum autem Baptismum percipiunt, et a peccatis, si quae interim post conversionem contraxerunt, mundantur, vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur vel nutritur: quia non habenti aliquando ibi datur, et jam habenti ut plenius habeat datur, sic et de aliis intelligendum est. Qui ergo mundus accedit, ibi fit mundior, et omni habenti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior satisfactio ibi relaxetur, Ambros. ostendit super illum locum, Rom. 11: Sine poenitentia sunt dona Dei et vocatio, dicens: Gratia Dei in Baptismo non requirit gemitum vel planctum,quidem de exteriori gemitu vel planctu accipien
Abbreviated transcription (Latin):
erum nobis magis placet. ut ipsa lib̾taᷤ
arbitrii sit & ulla quaquis liber ẽ ad
malum: & illa quaquis liber est ad bonum
faciendum. Ex causis enimuarius sortitur
diũsa uocabula. Dicitur enimlibtas ad ma¬
lum faciendum antequam ꝑgrãm sit repara¬
ta̾. s cum ꝑ grãm fuerit reparata dicit᷑ liber¬
tas ad bonum faciendum: quia ante grãm li¬
ba est uoluntas ad malum faciendunt per
grãm uͦ e lib̾a fit adbonum. Semꝑ igit᷑ uo¬
luntas hominis aliquomodo libera est s. ñ
semꝑ bona est. Nonenim est bona nisi apee¬
cato lib̾ata: est tam̃ anecessitate lib̾a. Unde
ausꝰ. in libro de grã & libero arbitrio. Sẽmꝑ.
in nobis uoluntas libeta est. s ñ semꝑ bona ẽ.
Aut enim lib̾a est iusticae. quando seruit yec¬
cato & tuns est mala: aut apecc̃o lib̾a est. qͣndo
seruit iusticie. & tunc est bona. De lib̾tate a

Expanded text:
erum nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad malum faciendum, antequam per gratiam sit reparata; sed cum per gratiam fuerit reparata, dicitur libertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper ergo voluntas hominis aliquo modo libera est, sed non semper bona est. Non enim est bona, nisi a peccato liberata; est tamen a necessitate libera. Unde in lib. de Gratia et libero Arbitrio: Semper in nobis voluntas libera est, sed non semper bona est. Aut enim libera est justitiae, quando servit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est quando servit justitiae, et tunc est bona. 14. De libertate a
Abbreviated transcription (Latin):
quid tres sunt queramus. quid qm cogitat᷑.¬
commune habeant. Non enimpossunt dici
tres patres. quia tantũ pat̾ ibipat̃ ẽ. nec
tres filũ. cum nec pat̾ ibi sit fuius. nec sp̃c sc̃s
ne est eis: id quod ꝑsona ẽ. Certe enim quia
pat̾ est ꝑsona. et filius ẽ ꝑsona. & sp̃c sc̃s ẽ.¬
mus tres ꝑsonas: quia commune ẽ eis id quod
ꝑsoña ẽ. Exp̃dictis aꝑte intelligi potest. qua
necessitate dictum sit a iatinis tres ꝑsone. cũ
ꝑsona scd̃m substantiam dicatur. Unde &e

Expanded text:
quid tres sint quaeramus, quid commune habeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit Filius, nec Spiritus sanctus;ne est eis id quod persona est. Certe enim quia Pater est mus tres personas, quia commune est eis id quod persona est. Ex praedictis aperte intelligi potest qua necessitate dictum sit a Latinis tres personae, cum persona secundum substantiam dicatur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno. scilicet abingenito genius. ꝓprie¬
tate uidelicet in uno quoq et innascibili
ꝑsonarum intelligentia. & distincto inna¬
scibilitatis natiuitatisq sensu: solitariꝰ
ds̃ non ẽ opinandꝰ. Discretio gͦ uł distinc¬
tio ꝑsonarum inscripturis posita ẽ: innul¬
lo autem nature distinctio.
Arriani nite¬
bant᷑ ꝓbare alt̾ius sub̾e patrẽ. alt̾ius filiũ.
quia ille ingenitꝰ. illegenitꝰ: quibꝰ respon¬
dens ambix dixit se hoc nom̃ inscͥpturis ñ le-

Expanded text:
ab uno, scilicet ab ingenito genitus, proprietate videlicet in unoquoque et originis et s personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discretio ergo vel distinctio personarum in Scripturis posita est, in nullo autem naturae distinctio. 4. Ariani nitebantur probare alterius substantiae Patrem, alterius Filium, quia ille ingenitus, iste genitus; quibus respondens Am
Abbreviated transcription (Latin):
sisse a xp̃o. quando post resurrectionem in suf¬
flauit indiscipulos: his uerbis. Cum resur
sanabat om̃s: et ut ostenderet hanc ꝓces

Expanded text:
isto, quando post resurrectionem insufflavit in discipulos, his verbis, Joan. 20: sanabat omnes. Et ut ostenderet hanc proce