comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi molendinũ intelligitur: qͥa sic uertit᷑
mundus iste qͦmͦ mͦ la. Ue enĩ qͦsc̾terit.
Sic ibi uersant᷑ fideles boni: ut una exeis
consumatur. altera assumat᷑. Quosdã enĩ
actiones mundi faciunt dilectores scłi. frau¬
datores. simulatores. alii aut̃ sic ibi st̃. qͦmͦ
utentes sint. Prȩterit enim figura huiꝰ
mundi. Uolo uos sine sollicitudine ẽẽ. Aud
quȩ assumet᷑ de molendino. Certe eñi
multa peccata uidentur ad diuites ꝑtinere.
Cum eñi plus agunt & plus ad ministrant.¬
& plus adeos pendet res familiaris ampla.
difficile ÷ ut non plura peccata c̃trahant.
Ede illis dictũ ÷. qͥa faciliꝰ ÷ camelum int̾re¬

Expanded text:
ubi molendinum intelligitur; quia sic vertitur ubi molendinum intelligitur; quia sic vertitur mundus iste, quomodo mola: vae enim quos conterit. Sic ibi versantur fideles boni, ut una ex eis consumatur, altera assumatur. Quasdam enim actiones mundi faciunt dilectores saeculi, fraudatores, simulatores. Alii autem sic ibi sunt, quomodo tes sint; praeterit enim figura hujus mundi: volo vos sine sollicitudine esse» . Audis quae assumetur de molendino? Certe enim multa peccata videntur ad divites pertinere. Cum enim plus agunt, et plus administrant, et plus ad eos pendet res familiaris ampla, difficile est ut non plura peccata contrahant; et de illis dictum est quia «facilius est intr
Abbreviated transcription (Latin):
suos. habent malos suos. Detrib eñi ipsis
generib dictum ÷: duo in agro. unꝰ assir¬
metur. & unus relinquetur. Et duo ĩlecto.
unꝰ assumetur. & unꝰ relinquetur. Et duȩ
in molendino. una assumetur. & una re¬
linquetur. In agro sunt qui gub̾nant
eccłam. unde dicit apłs. Uidete si non in
agro erat. Ego plantaui. appollorigauit.
sed ds̃ increm̃tum dedit. In lecto autem
eos intelligi uoluit : qui amauerunt qͥetẽ.
ꝑ lectum enim qui etem uoluit intelligi.
non se miscentes turbis. non tumultui
generis humani. in otio seruientes dõ.
E inde tam̃ unus assumet᷑. & unus relinꝗͦͣt
St̃ ibi ꝓbi & st̃ ibi rȩꝓbi. Ne expauescatis.
quando ibi inueniuntur reꝑbi. Nã & la¬
tent quidam. qui non inueniunt᷑ nͥ infinẽ.
Duȩ item in molendino. In molendino. ex
nomine generis feminini appellauit.
Plebes enim intelligi uoluit. Quare in
molendino : Quia in isto mundo uersant᷑.

Expanded text:
suos, habent malos suos. De tribus enim ipsis suos, habent malos suos. De tribus enim ipsis generibus dictum est: «Duo in agro; unus assumetur, et unus relinquetur: et duo in lecto; unus assumetur, et unus relinquetur: et duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur» . In agro sunt qui gubernant Ecclesiam. Unde dicit Apostolus videte si non in agro erat: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit» . In lecto autem eos intelligi voluit, qui amaverunt quietem; per lectum enim quietem voluit intelligi; non se miscentes turbis, non tumultui generis humani, in otio servientes Deo: et inde tamen unus assumetur, et unus relinquetur. Sunt ibi probi, et sunt ibi reprobi. Ne expavescatis quando ibi inveniuntur reprobi; nam et latent quidam, qui non inveniuntur nisi in fine. Duae item in molendino ex nomine generis feminini appellavit; plebes enim intelligi voluit. Quare in molendino? Quia in isto mundo versantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ut ad moneatis unum quenq ut atten¬
dat. Solum attendat & comparet. Quid
sobriis. p̃cipites cuin consideratis. furente ᷤ
cum simplicib. uagantes cum c̃gregatis.
Sed tam̃ dicere consuerunt. Quid sibi uult
nomen monachorum :. Quanto melius dicimꝰ¬
nos. Quid sibi uult nomen circellionume
Dicturi sunt nob̾ integrum nom̃ ipsoꝵ
Forte circum celliones uocantur. ñ circellio¬
nes. Plane si hoc uocantur: exponant
quid sint. Nam circum celliones dicti
sunt: qđ circũ eundo cellas uagantur.
Solent enim ire hac illac nusquam
habentes sedes. & facere que nostis. &
quȩ illi nort̃. uelint. nolint. Uerũtam̃¬
kmñi st̃ qui & nonachi falsi st̃. & nos
nouimꝰ tales. s non ꝑit frat̾nitas pia
ꝓpt̾ eos qui ꝓfitentur qđ non sunt.
Tam sunt enim monachi falsi: quam
& clerici falsi. & fideles falsi. O m̃a
genera fr̃s mei tria. quȩ aliqͣndo uob̾¬
cõm̃ dauimꝰ. & ut puto ñ semel: habent bonoᷤ

Expanded text:
nisi ut admoneatis unumquemque ut attennisi ut admoneatis unumquemque ut attendat; solum attendat, et comparet. Quid sobriis, praecipites cum consideratis, furentes cum simplicibus, vagantes cum congregatis. Sed tamen dicere consueverunt: Quid sibi vult nomen monachorum? Quanto melius dicimnos: Quid sibi vult nomen circellionum? Dicturi sumus vobis integrum nomen ipsorum? Forte circumcelliones vocantur, non circelliones. Plane si hoc vocantur, exponant quid sint. Nam circumcelliones dicti sunt, quia circum cellas vagantur: solent enim ire hac, illac, nusquam habentes sedes; et facere quae nostis, et quae illi norunt, velint, nolint. 4. Verumtamnt et qui monachi falsi sunt; et nos novimus tales: sed non periit fraternitas pia, propter eos qui profitentur quod non sunt. Tam sunt enim monachi falsi, quam et clerici falsi, et fideles falsi. Omnia genera, fratres mei, tria quae aliquando vobcommendavimus, et ut puto, non semel, habent bonos
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi pͥmo habitauert̃ in unũ. qͥ om̃a
quȩ habebant uendidert̃. rerũq suarũ
p̾tia ad pedes apłoꝵ posuert̾. sicut in
aliqͥd ꝓpͥum. sed erant illis om̃a cõmunia.
Et quid ÷ inunũ: Et erat illis inquit
anima una & cor unũ in dm̃. Ergo
ipsi pͥus audier̃. ecce quã bonũ & quamio.¬
cundum habitare fr̃s in unũ. Primi au¬
diert̃: sed non soli audier̃. Non en̾i usq
ad illos ista dilectio & unitas fr̃m uenit
Uenit eni & ad posteros ista caritatis exul¬
enim & ipsi aliquid dõ ut dictũ ÷: uouete
quam uouere & non reddere. Sed debet
ẽẽ impiger animꝰ. ut & uoueat & reddat.
ne cum se minꝰ idoneũ putat ad reddendũ:
piger sit aduouendum. plane nunqͣm
reddet: si de suo seputauerit redditurũ.
Ex uoce huiꝰ psalmi appellati sunt & monachi:
neqͥs uob̾ de isto nomine insultet catholici.
Quando uos recte hereticis decircu̾̃cellio¬
nib insultare cęꝑitis ut erubescendo sal-¬
uentur: illi uobis in sultant de monachis.

Expanded text:
omnia quae habebant vendiderunt, rerumque suarum pretia ad pedes Apostolorum posuerunt, sicut in aliquid proprium, sed erant illis omnia communia.» Et quid est, «in unum? Et erat illis,» inquit, «anima una et cor unum in Deum» . Ergo ipsi prius audierunt, «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Primi audierunt, sed non soli audierunt. Non enim usque ad illos ista dilectio et unitas fratrum venit. Venit enim et ad posteros ista charitatis exsulenim aliquid Deo, et dictum est: «Vovetequam vovere et non reddere . Sed debet esse impiger animus, ut et voveat, et reddat; ne cum se minus idoneum putat ad reddendum, piger sit ad vovendum. Plane nunquam reddet, si de suo se putaverit redditurum. 3. Ex voce hujus psalmi appellati sunt et Monachi, ne quis vobis de isto nomine insultet Catholicis. Quando vos recte haereticis de Circellionibus insultare coeperitis, ut erubescendo salventur; illi vobis insultant de monachis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ in noctib. Locuta es inqͥt: qͣsi una
& insipientib mulierib. Sibona susce¬
mulierib. Adã putris reppulit euam:
canquam dicens. Sufficit qđ ꝓpter
te mortalis effectus sum. Ualueras in
paradiso. sed uinceris in stercore. Magna
gr̃a diꝰ. S unde hoc. nisi quia ros her¬
non cõpluuerat illã animam . & dederat
dñs suauitatẽ. ut terra nr̃a daret fru¬
aum suũ: Innoctib extollite manus
dicat te oNS exSyoꝵ Quifeert cȩlũ
es terram. Plures hortatur ut
quia explurib unum fecit. quia¬
inunum. Pluralis mimerꝰ fr̃s. sed sin¬
gularis habitare in unum. idõ bene¬
dicat te dñs exsyon qui fec̃ cęlum & t̾rã.
futas quis ÷ quẽ dixit. benedicat te dñs

Expanded text:
dicentem in noctibus: «Locuta es,» inquit, «quasi una dicentem in noctibus: «Locuta es,» inquit, «quasi una ex insipientibmulieribus.» Adam putris repulit Evam, tanquam dicens: Sufficiat quod propter te mortalis effectus sum. Valueras in paradiso, sed vinceris in stercore. Magna gratia Dei! Sed unde hoc, nisi quia ros Hermon compluerat illam animam, et dederat Dominus suavitatem, ut terra nostra daret fructum suum ? «In noctibus extollite manus dicat te Dominus ex Sion, qui fecit coelum et terram. Plures hortatus estquia ex pluribus unum fecit: uin unum» . Pluralis numerus, «fratres;» sed singularis, «habitare in unum:» ideo, «Benedicat te Dominus ex Sion, qui fecit coelum et terram.» Putas q
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ti. Quomͦ fr̃s mei intelligimus
quam oram dicat. quo potuit descen¬
dere unguentũ : Non puto qđ oram
uestimenti in laterib uoluit in telligi
sunt enim orȩ in laterib: sed abarba
descendere unguentum ad orã potunt
quȩ in capite ÷ ubi aꝑitur caput. Iales
sunt qui habitant in unũ. ut qͦmͦ por
istas intrat caput hominis ut uesti
se: sic ꝑ con cordiã frat̾nã xp̃sintrae
qui ÷ caput nr̃m ut uestiatur & heta¬

Expanded text:
vestimenti. Quomodo, fratres mei, intelligimus, quam oram dicat, quo potuit descendere unguentum? Non puto quod oram vestimenti in lateribus voluit intelligi. Sunt enim orae in lateribus. Sed a barba descendere unguentum ad oram potuit, quae in capite est, ubi aperitur capitium. Tales sunt qui habitant in unum: ut quomodo per oras istas intrat caput hominis, ut vestiat se; sic per concordiam fraternam Christus intrat, qui est caput nostrum, ut vestiatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis aut̃ diues ille erat qͥ induebat᷑ purd
& bisso. & epulabat᷑ cotidie splendide. &u
ñ ab surde tria hȩc genera intelliginꝰ cin
miserit dñs gladium int̾ra. E si fuerint
olim illi lib̾ati st̃. sed inistĩ trib nomins
tria genera quȩlam sign ificauit. Nor
significat rectores eccłȩ. quia ipse archas
indiluuio gub̾auit. Danihel aut̃ uitamo
etã elegit incelibatu seruire dõ. id÷ ipos
non quȩrens. Erat uir sc̃s. in desiderise
lestib uitã gerens. tẽptatꝰ inmultis. & nͥ¬
uentus aurum obrizum. Quã qͥetꝰ ert qͥ
& int̾ leones securꝰ erat. Ergo in nomie
danihelis. qͥ etiam uir de siderioꝵ ÷ appels¬
assumit᷑. Habebat eñi uxorẽ. habebat sis
habebat multas diuitias. Etã multa hl¬
bebat in isto scło: ut diabolus hoc eiobs¬

Expanded text:
erat qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et non absurde tria haec genera intelligimus: «Cum miserit Dominus gladium in terram, etsi fuerint illi olim liberati sunt, sed in istis tribus nominibus tria genera quaedam significavit. Noe significat rectores Ecclesiae, quia ipse arcam in diluvio gubernavit . Daniel autem vitam quietam elegit, in caelibatu servire Deo, id est, uxorem non quaerens. Erat vir sanctus, in desideriis coelestibus vitam gerens; tentatus in multis, et inventus aurum obrizum. Quam quietus erat, qui et inter leones securus erat ! Ergo in nomine Danielis, qui etiam «vir desideriorum» est appellaassumetur. Habebat enim uxorem, habebat filios, habebat multas divitias; et tam multa habebat in isto saeculo, ut diabolus hoc ei ob
Abbreviated transcription (Latin):
iã desꝑauerant: consolatꝰ ÷ eos dñs dicens.
Que hominib impossibilia sunt: dõ facilia
sunt. Quomͦ aut̃ illud facile facit ds̃ :
Audi apłm. si ñ neglegas qđ p̃cipit. Precipe
inquit diuitib huiꝰ scłi: non suꝑbe sapere.
Inuenis eñi pauꝑẽ suꝑbientẽ. diuitẽ hm¬
xp̃ianũ. bene considerantẽ qͥa omaia
p̃tereunt. & p̃ter fluunt qͥa nichilataui
in hunc mundum. nichil potest denia
auferre. cogitantẽ quẽ ad modũ duois
qui ardebat inflãma apud inferos qr
sibi distillari dedigito desiderauit &q̃
micas dem̃sa eiꝰ c̃cupierat. Cogitantes

Expanded text:
ant, consolatus est eos Dominus dicens: «Quae hominibus impossibilia sunt, Deo facilia sunt» . Quomodo autem illud facile facit Deus? Audi Apostolum, si non negligas quod praecepit: «Praecipe,» inquit, «divitibus hujus saeculi non superbe sapere.» Invenis enim pauperem superbientem, divitem hianum bene considerantem quia illa omnia praetereunt et praeterfluunt, quia nihil attulit in hunc mundum, nihil potest de mundo auferre; cogitantem quemadmodum dives ille qui ardebat in flamma apud inferos, guttam sibi destillari de digito desideravit ejus qui micas de mensa ejus concupierat. Cogitantes ista,
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce. postea in celo exaltatum. Ineruce
cum humiliaretur: sed humiliatio illius.
satio minus minusq fiebat. quȩ significa¬
batur in iohe. dĩ dispensatio in dño nr̃o
ostenditur. Nam ille natus ÷ sic̃ tradit

Expanded text:
in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliatio illius nsatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Dei dispensatio in Domino nosbus eorum ostenditur. Nam ille natus est, sicut tradit
Abbreviated transcription (Latin):
irib ñ ex suis meritis: sed exilliꝰ dono. s
pima de suꝑ descendat. ic̃ qͦcłã loco in
olilno pluuiã uoluntariam segregabis
os horeditati tuȩ. Quare dix̃ uolunt᷑ariã:
uia non meritis nr̃is. sed illiꝰ uoluntate.
ud enim boni meriumus peccatores: Qͥa
uoni meruimꝰ iniqui: Ex adam adam. &
sopadam multa peccata. Nascit᷑ qͥs qͥs. na¬
satar adam. nascitur damnatꝰ de clãnato.
eaddidit male inuendo suꝑ adam. Quid
enm boni meruit adam ÷ E tamen miseri¬
coł amauit. & sponsus dilexit non pulchra:
eđ at faceret pulchram. Ergo gram cdĩ
axit rorem hermon. sed hermon qͥd sit:
hosse ddebetis. Cons ÷ qͥdã. longe disiunctꝰ
se ait᷑ sicͥ ros hermonꝰ longe sit disiuntꝰ
aliquam interp̃tationem hermon queramꝰ.
fomi enim hebreum ÷. & habemꝰ int̃ptatio¬
nem ab eis qui illam linguam nouert̃.
hermon int̾p̃tari dr̃ lumen exaltatum.
Axp̃o enim ros. Nam nullum lum̃ exalta¬
cun. nisi xp̃s. Quomꝰ exaltatum ÷: Primo

Expanded text:
viribus, non ex suis meritis, sed ex illius dono, spluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimus peccatores? quid boni meruimus iniqui? Ex Adam Adam, et super Adam multa peccata nascuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivendo super Adam. Quid enim boni meruit Adam? Et tamen misericors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse debetis. Mons est quidam longe disjunctus sic aitaliquid interpretatione Hermon quaeramus. Non enim hebraeum est, et habemus interpretationem ab eis qui illam linguam noverunt. Hermon interpretari dicitur, Lumen exaltatum. A Christo enim ros: nam nullum lumen exaltatum, nisi Christus. Quomodo exaltatum est? Primo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habente maculã aut rugã. Mundatir
ut ñ habeat maculã. extendit᷑ ut ñ haba
rugam. Ubi eam extendit fullo nͥ imlg
crucifigi. Crucifigunt᷑: ut rugã ñ habeq
Quid ÷ gͦ ora uestim̃ti:. Fr̃s mei. in orius¬
stim̃ti quid accepturi sumꝰ: Ora. fins

Expanded text:
n habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi incrucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vestimenti quid accepturi su
Abbreviated transcription (Latin):
habitura erat eccła fr̃s habitantes in
unum  Anmora ꝑfectionẽ intelligmꝰ
quia in ora uestim̃tum ꝑficitur : ꝗ ilip
fecti: qui nor̃t habitare in unũ. Ili pfeq
qui legẽ implent. Quomͦ aut̃ impletir
lex xp̃i ab eis. qui habitant in unũ fr̃s.¬

Expanded text:
atres habitantes in unum? an in ora perfectionem intelligimus, quia in ora vestimentum perficitur; et illi perfecti, qui norunt habitare in unum? Illi perfecti qui legem implent. Quomodo autem impletur lex Christi ab eis qui habitant fr
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitare inunum concupierunt.
ste uersus: fuit tuba ipsoꝵ. Sonuit ꝑ
omnem orbem terrum. & qui diuisi erant
congregati sunt. Clamor dĩ. clamor sp̃s
sc̃i clamor ꝓpħicus non audiebatur in
iudea & auditus ÷ in toto orbe terrarũ.
Iduersus istum sonum surdi erant int̾
quos cantabatur. & aꝑtis aurib inuenti
sunt de quib dictum ÷. Quib ñ ÷ nun¬
tiatũ de illo uidebt̃. & qͥ ñ audier̃ intelli¬
gent. Ueruntam̃ dilectissimi sic̾ sidere

Expanded text:
qui habitare in unum concupierunt; qui habitare in unum concupierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit per omnem orbem terrarum, et qui divisi erant, congregati sunt. Clamor Dei, clamor Spiritus sancti, clamor propheticus non audiebatur in Judaea; et auditus est in toto orbe terrarum. Adversus istum sonum surdi erant, inter quos cantabatur; et apertis auribus inventi sunt, de quibus dictum est: «Quibus non est nuntiatum de illo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent» . Verumtamen, dil
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUS BAEIE
⁊ sed ualde notusa
ualde nominatus.
Ecce guacꝯ sonõ
e QUAM IoCΩΠDUM
haertare FRS INUNUO
Ita sonus iste dulcis ÷: ut & qui psaltria
nesciunt. ipsum uersum cantent. lam
dulcis ÷ quam dulcis ÷ caritas. quȩ fati
fr̃s habitare unum. Et hoc quidem
fr̃s non indiget int̾p̃tatione aut ex¬
positione. quam bonum & quã iocundũ
sit habitare inunũ: sed ea quȩ sẽquit᷑.
habent aliquid qđ pulsantib aꝑiatur.
Uruntam̃ ut abisto uersu descendat nob̾
intellectus uniuersȩ texturȩ psalmi: hoc
pͥmum etiam atq etiam consideremꝰ. ut rum
de om̃ib xp̃ianis dictum sit. quam bonũ
& quam iocundũ sit habitare fr̃s in unũ.
in aliqui sint certi atq ꝑfecti qui habitant
munuam. nec ad om̃s ꝑtineat ista benedi¬
eno sed ad quosdã: a quib tam̃ descendat ad
cteros. Ista enim uerba psalterii. iste
dulcisonus. ista suauis melodia: tã in canti¬
co quam mintellectu etiam monasteria
pepit. Adhuc sonum excitati st̃ fr̃s:

Expanded text:
salmus brevis est; sed valde notus et nominatus. «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Ita sonus iste dulcis est, ut et qui Psalterium nesciunt, ipsum versum cantent. Tam dulcis est, quam dulcis est charitas quae facit fratres habitare in unum. Et hoc quidem, fratres, non indiget interpretatione, aut expositione, quam bonum et quam jucundum sit habitare in unum; sed ea quae sequuntur, habent aliquid quod pulsantibus aperiatur. Verumtamen ut ab isto versu descendat nobis intellectus universae texturae Psalmi, hoc primum etiam atque etiam consideremus: utrum de omnibus Christianis dictum sit, «Quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres
Abbreviated transcription (Latin):
filii excussoꝵ. Sicut ia scientib loqͥm᷑
unde illi quingenti qui dñm post re¬
surrectionẽ uidert. quos cõmemorat
apłs paulus: Unde illi centũ uiginti.
qui simul erant in uno loco post re¬
surrectionem dñi & ascensionẽ incelũ.
quib in uno loco constitutis. suꝑuenit
sp̃s sc̃s die pente costes missus decȩlo.

Expanded text:
filii excussorum» ? Sicut jam scientibus loquimur. Unde illi quingenti qui Dominum post resurrectionem viderunt, quos commemorat apostolus Paulus ? Unde illi centum viginti qui simul erant in uno loco post resurrectionem Domini et ascensionem in coelum, quibus in uno loco constitutis supervenit Spiritus sanctus die Pent
Abbreviated transcription (Latin):
Melius quippe ita inter prȩtatum est
quam sicut quidam codices habent.
in eternum & in seculum seculi: quia
non potuerunt dicere & ineternum
ȩterni. Lex itaq ista intelligenda :
de qua dicit apłs: plenitudo legis
caritas. Hȩc enim asc̃ĩs quorum ex
ore non aufertur uerbum ueritatis.
hoc ÷ ab ipsa xp̃i ȩccła custodietur.
non solum in hoc seculo id ÷ donec
finiatur hoc seculum : sed etiam in
alterum quod appellatur seculum sołi.
Neque enim prȩcepta legis sicut hic
etiam ibi accepturi sumus quȩ custodi¬
amus: sed ipsam legis ut dixi pleni¬
tudinem sine ullo peccandi timore
ser uabimus. quia & deum plenius
cum uiderimus amabimus. & ꝑximũ.
quia d̾s̃ erit omnia in omnib. nec
falsȩ cui quam de ꝓximo suspicioni
erit locus: ubi nullus nulli erit oc¬
cultus.¬

Expanded text:
melius quippe ita interpretatum est, melius quippe ita interpretatum est, quam, sicut quidam codices habent, «in aeternum et in saeculum saeculi;» quia non potuerunt dicere, et in aeternum aeterni. Lex itaque ista intelligenda est de qua dicit Apostolus, «Plenitudo legis charitas» . Haec enim a sanctis, quorum ex ore non aufertur verbum veritatis, hoc est, ab ipsa Christi Ecclesia custodietur, non solum in hoc saeculum, id est, donec finiatur hoc saeculum; sed etiam in alterum, quod appellatur «saeculum saeculi.» Neque enim praecepta legis, sicut hic, etiam ibi accepturi sumus quae custodiamus, sed ipsam legis, ut dixi, plenitudinem sine ullo peccandi timore servabimus: quia et Deum plenius, cum viderimus, amabimus, et proximum, quia Deus erit omnia in omnibus ; nec falsae cuiquam de proximo suspicioni erit locus, ubi nullus ulli erit occultus.
Abbreviated transcription (Latin):
de ore tuo uerbum ueritatis usq ualde.
Sequitur. Quia in iodicus ⁊ois sꝑaui.
Uel sicut de greco quidam diligentius
ex presserunt: super speraui. Quod uer¬
b̾um. & siminus usitate cõpositum ÷ : tam̃
implet ueritatis inter prȩtandȩ necessi¬
tatem. At tentius ergo nob̾ loci huius
rimandus ÷ sensus. ut intelligamus quantũ
ds̃ adiuuat quid sibi uelit in uerb̾ tius
speraui. inuidiciis tuis super speraui.
Respondebo inquit exprobrantibus mͥ
uerbum. qm̃ speraui in uerbis tuis. id ÷
Ecce enim sancti & humiles corde: de
te presumendo in persecutionibus ñ
defecerunt. Ecce etiam qui de se p̾¬
sumendo defecerunt. & tam̃ ad ipsũ
corpus pertinuerunt: sibi in notescendo
fleuerunt. & tuam gr̃am solidius inue-¬
nerunt quia suam superbiam perdi¬
abstuleris ex ore meo uerbum ueritatiᷤ.
semper. Aliquando & enim semper in¬
telligitur quam diu hic uiuitur: sed hoc
non ÷ in seculum & in seculum seculi.

Expanded text:
ex ore tuo verbum veritatis «usque valde.» ex ore tuo verbum veritatis «usque valde.» Sequitur, «Quia in judiciis tuis speravi;» vel, sicut de graeco quidam diligentius expresserunt, «supersperavi»: quod verbum etsi minus usitate compositum est, tamen implet veritatis interpretandae necessitatem. Attentius ergo nobis loci hujus rimandus est sensus, ut intelligamus, quantum Deus adjuvat, quid sibi velit, «In verbis tuis speravi, In judiciis tuis supersperavi. Respondebo,» inquit, «exprobrantibus mihi verbum, quoniam speravi in verbis tuis:» id eEcce enim sancti et humiles corde de te praesumendo, in persecutionibus non defecerunt; ecce etiam qui de se praesumendo defecerunt, et tamen ad ipsum corpus pertinuerunt, sibi innotescendo fleverunt, et tuam gratiam solidius invenerunt, quia suam superbiam perdiabstuleris ex ore meo verbum veritatis, «semper.» Aliquando etenim «semper» intelligitur, Quamdiu hic vivitur; sed hoc non est, «in saeculum et in saeculum saeculi:»
Abbreviated transcription (Latin):
quia unitas corporis loquitur : in cuius
membris etiam illi deputantur. qui de¬
fecerunt adhoram negando. sed pęniten¬
do postea reuixerunt uł etiam martirii
quam perdiclerant palmam reparata
confessione sumpserunt. Non igitur usq
ualde. uł sicut quidam codices habent
non usq quaq hoc ÷ non omimodo exore
petri in quo erat tipus ȩccłȩ. uerbum ueri¬
tatis ablatum ÷. Quia & si adhoram nega¬
uit timore turbatus: tamen flendo est
reparatus. & confitendo ÷ postea coronatꝰ.
quia negantib plurimis remanserunt
fortes. qui usq ad mortem proueritate
certarent. siue quia & exiis qui negauert̃
multi reparati sunt: non ÷ ablatum exore
eius uerbum ueritatis usq ualde. Quod
autem ait ne auferas: intelligendum:
ne auferri sinas. Propter quod orando
dicimus. ne nos inferas intemptationẽ.
Et ipse dñs ad petrum rogaui inquit ꝓte.
nedeficiat fides tua. hoc ÷ ne auferatur

Expanded text:
quia unitas corporis loquitur, in cujus quia unitas corporis loquitur, in cujus membris etiam illi deputantur qui defecerunt ad horam negando, sed poenitendo postea revixerunt, vel etiam martyrii palmam quam perdiderant, reparata confessione sumpserunt. Non igitur «usque valde,» vel, sicut quidam codices habent, non «usquequaque,» hoc est non omnimodo, ex ore Petri, in quo erat typus Ecclesiae, verbum veritatis ablatum est: quia etsi ad horam negavit timore turbatus, tamen flendo est reparatus , et confitendo est postea coronatus.quia, negantibus plurimis, remanserunt fortes qui usque ad mortem pro veritate certarent, sive quia et ex iis qui negaverant multi reparati sunt, non est ablatum ex ejus ore verbum veritatis «usque valde.» Quod autem ait, «ne auferas,» intelligendum est, ne auferri sinas; propter quod orando dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Et ipse Dominus ad Petrum, «Rogavi,» inquit, «pro te, ne deficiat fides tua» ; hoc est, ne auferatur
Abbreviated transcription (Latin):
exprobrant: offendunt & cadunt᷑ in eũ.
Nos autem ne offendamus & cacdamus: op¬
probria eorum netimeamus. sed responde¬
amus eis uerbum. hoc ÷ uerbum fidei qđ
prȩdicamus. quia si credideris inquit in
Iad iustitiam. Parum ⁊ ergo in corde ha¬
bere xp̃m. & nolle confiteri dumtimet᷑
opprobrium: sed exprobrantibus respon¬
dendum ÷ uerbum. Ut autem hoc mar¬
tires possent : promissum ÷ eis & dictum
Non enim uos estis qui loquimini: sed sp̃s
patris ur̃i qui loquitur in uobis. Ideo
& iste cum dixisset. respondebo expro¬
brantibus michi uerbum: continuo se¬
quitur. QMͦ speraui INUERBIS TOIS.
Quod ÷ utiq in promissis tuis. Sed qm̃
plurimi quamuis ad ipsum corpus cuius
hec uerba sunt ꝑtinentes. graui pondere
ꝑ secutionis urguente. non ualuerunt
sustinere exprobrationem. & xp̃m de¬
ficiendo negauerunt: ideo sequitur.
Etneauferas deone ooeo uerrũ uenrtats̃
USque ualde. Ex ore suo quippe dicit.

Expanded text:
exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in in salutem . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis» . Ideo et iste cum dixisset, «Respondebo exprobrantibus mihi verbum;» continuo sequitur, «Quoniam speravi in verbis tuis:» quodplurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non valuerunt sustinere exprobrationem, et Christum deficiendo negaverunt; ideo sequitur, «Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usque valde.» Ex ore suo quippe dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt. tanquam sint. Nondum enim
erant quibus ꝓmitteretur: nequisquam
de meritis głaretur. Et quibus promissu ÷
xp̃i dicat. Gr̃a dĩ sum id quod sum Et
uerbum respondebo: ambiguum ÷. Sed qđ¬
exprobrant quibus ÷ crucifixus uł scanda¬
lum uł stultitia ignorantes quia uerbum
caro factum ÷ & habitauit in nobis. Quod
uerbum in principio erat. & apud dm̃ erat:
& ds̃ erat. Sed & si non ipsi uerbum ex ꝓbran
quod eis latet. quia diuinitas eius ab eis ñ
cognoscitur. aquibus eius infirmitas ineruce
contemnitur : nos tamen uerbum responde¬
amus. nec exprobratione terreamur
aut confundamur. Uerbum enim si cogno¬
uissent : nunquam dñm głȩ crucifixissent.
conterat. Nam super quosdam conterendoᷤᷤ
uenturus ÷: qui nunc in eum dum spernunt
eius humilitatem. offendendo quassantur.
Sic enim dicit in eugło. Qui ceciderit super
lapidem istum conquassabitur. superquẽ
uero ceciderit conteret eum. Qui ergo nob̾

Expanded text:
non sunt, tanquam sint» . Nondum enim non sunt, tanquam sint» . Nondum enim erant quibus promitteretur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum Christi dicat, Gratia Dei sum quod sum . Everbum respondebo, ambiguum est; sed uexprobrant, quibus est crucifixus vel scandalum, vel stultitia ; ignorantes quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quod Verbum in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat . Sed etsi non ipsi Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent .conterat. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; super quem vero ceciderit, conteret eum» . Qui ergo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbis eius quȩ sequuntur. iste iungen¬
dus ÷. Hȩc uerba sunt. Et ueniat sꝑ
ae misericordia tua oiĩe. Quȩ sententia
superiori uidetur annexa. Non enini ait
superior. Ecce concupiui mandata tua. in
tuanistitia uiuificame. Deinde sequitur.
Et ueniat super me misericordia tua dñe.
Quid hic ergo poscit nisi ut mandata quȩ c̃¬
cupiuit. ꝑ eius miscđam fiant qui mandauito
Exponit enim quodãmͦ quid dixerit. intua
promissionis intelligi. ne arbitremur nr̃m
.ẽẽ. quod sumus: sed totum dĩ gr̃ȩ tribuamꝰ.
Factus ẽ enim nobis xp̃s sapientia adeo &
iustitia. & scĩficatio. & redemptio. ut quem¬
ad modum scriptum ÷: qui głatur in dño
głetur. Quod ergo ait. in tua iustitia uiuifia
me: in xp̃o utiq uiuificari cupit. & ipsa est
miscđa. quam super se poscit uenire Ipse
quam miscłam diceret ubi ait. & ueniat
Salutare tuum scd̾m eloquium tuum. Ab
eo quippe hoc ꝓmissum ÷ qui uocat ea quę

Expanded text:
te jungendus est. Haec verba sunt: «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Quae sententia superiori videtur annexa: non enim ait, superior, «Ecce concupivi mandata tua; in tua justitia vivifica me:» deinde sequitur, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Quid hic ergo poscit, nisi ut mandata quae concupivit, per ejus misericordiam faciat, qui mandavit? Exponit enim quodammodo quid dixerit, «In tupromissionis intelligi ; ne arbitremur nostrum esse quod sumus, sed totum Dei gratiae retribuamus. «Factus est» enim «nobis» Christus «sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio; ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur» . Quod ergo ait, «In tua justitia vivifica me;» in Christo utique vivificari cupit, et ipsa est misericordia quam super se poscit venire. Ipsequam misericordiam diceret ubi ait, «Et venia«Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatib curiȩ etiam popłoꝵ. & una ciuitas¬
multas curias habet: sic̃ roma triginta
quinq curias habet popłi. hȩ dicuntur
tribus. Has popłs isrł: duodecĩ habebat
scłm filios iacob Ouodecim tribus erant
popłi isrł. Sed erant ibi mali erant ibi boni.
Quam enim male tribus. quȩ crucifixerunt
dñm : Quam bonȩ tribus. quȩ cognouerunt
dnm̃: Illȩ ergo tribusq crucifixert᷑ dñm:
tribus st̃ diaboli. Cum ergo hic diceret. illuc
ascendert̃ tribus: ne om̃s trib intelligeres ad¬
didit tribus dñi. Quid est trib dñi ÷ Quȩ co¬
gnouerunt dnm. Exipsis enim duodecim
tribub malis erant ibi bonĩ debonis tribub
quȩ cognouerunt fabricatorẽ ciuitatis. & ipsa
erant grana inter illas tribus. quȩ int̾paleas
commixta sunt. Ascendunt aut ñ cumpaleis:
sed tribus purgatȩ. electȩ quasi tribus aua
Illuc enim ascendert̃ tribus trib adñ. Quid ÷¬

Expanded text:
tatibus curiae etiam populorum; et una civitastatibus curiae etiam populorum; et una civitasmultas curias habet, sicut Roma triginta quinque curias habet populi. Hae dicuntur tribus. Has populus Israel duodecim habebat, secundum filios Jacob. 8. Duodecim tribus erant populi Israel: sed erant ibi mali, et erant ibi boni. Quam enim malae tribus quae crucifixerunt Dominum? Quam bonae tribus quae cognoverunt Dominum? Illae ergo tribus quae crucifixerunt Dominum, tribus sunt diaboli. Cum ergo hic diceret, «Illuc enim ascenderunt tribus;» ne omnes tribus intelligeres, addidit, «tribus Domini.» Quid est, «tribus Domini?» Quae cognoverunt Dominum. Ex ipsis enim duodecim tribubus malis, erant ibi boni de bonis tribubus quae cognoverunt fabricatorem civitatis; et ipsa erant grana inter illas tribus, quae inter paleas commixta sunt. Ascenderunt autem, non cum paleis, sed tribus purgatae, electae, quasi tribus Domini. «Illuc ascenderunt tribus, tribus Domini.» Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cuius participatio eius ÷ inidipsum. Ergo
illuc ascenditur. in ierłm. homo autem
qui descendebat ab ierłm iniericho. incidit
inlatrones. Sinon descender et : ñ incideret
i latrones. Quia uero descendendo incidit
in latrones: a scendendo ueniat adangłos.
Ascendat gͦ: quia ascendert̃ trib. Sed qͦuid
st̃ tribus ÷ Alulti nouert̃. & multi ñ nouer̃.
Sed & nosqui nouimus descendamꝰ ad illos
qui non nouerunt trib: ut nob̾cũ ascendant.
quo ascendert̃ tribus. Tribus alio nomine
dici pͥossunt curiȩ sed non ꝓprie. Itaq tͥb.
uno nomine alio ꝓpͥe dici non possunt:
sed incino dicuntur curiȩ. Nam ꝓpͥe si cdi¬
xerimus curias: non intelliguntur nͥcurię
quȩ sunt inciuitatib singulis singulȩ. unde
curiales & decuriones. id ÷ qđ sint incuria
uł decuria. Et nostis quia tales curias sin¬
gulas. habent singulȩ ciuitates. Sunt
autẽ uel er̃t aliquando in istis quoq ciui-¬

Expanded text:
«cujus participatio ejus in idipsum.» Ergo «cujus participatio ejus in idipsum.» Ergo illuc ascenditur, in Jerusalem. Homo autem qui descendebat de Jerusalem in Jericho, incidit in latrones . Non descenderet, et non incideret in latrones. Quia vero descendendo incidit in latrones, ascendendo veniat ad Angelos. Ascendat ergo, quia ascenderunt tribus. Sed quae sunt tribus? Multi noverunt, multi non noverunt. Sed et nos qui novimus, descendamus ad illos qui non noverunt tribus, ut nobiscum ascendant quo ascenderunt tribus. Tribus alio nomine dici possunt curiae, sed non proprie. Itaque tribus uno nomine alio proprie dici non possunt; sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id est, quod sint in curia vel decuria: et nostis quia tales curias singulas habent singulae civitates. Sunt autem vel erant aliquando in istis quoque civi
Abbreviated transcription (Latin):
Mens ipsa hominis quȩ dicitur rationalĩs.
mutabilis ÷ non ÷ idipsum. Modo uult. mͦ
non uult. Modo scit. mͦ nescit. Modo memi¬
nit . mͦ obliuiscit᷑. Ergo idipsũ nemo habet
ex se. Qui uoluit exse hab̾e idipsũ. ut quasi
ipse sibi e& idipsum: lapsus ÷. Cecidit an¬
gelius & factus ÷ diabolus. Propinauit ho¬
mini superbiam deiecit secum inuidentia
eum qui stabat. Esti qui sibi uoluerunt icdipsũ
c̾e: sibi pͥncipari. sibi dominari uoluerunt.
Noluerunt habe uerum dm̃. qui uere ÷ idipsũ:
cui dictum ÷ Mlutab̾ ea & mutabuntur. tuaut̾
idem ipse es. Tam gͦ post tantũ languorem.
post tantos morbos. difficultates. labores. re¬
deat anima humiliata ad idipsum. & sit in
illa ciuitate: cuius participatio eiꝰ÷ inidipsũ.
enim quo ascendat qui cecidit. quia diximꝰ
ascendentis hominis uox ÷ & ascendentis
eccłȩ. Putamiisne quo ascendit. qͦ it qͦ erigit᷑:¬
quit tribus. Quo ascendert̃ trib : Inciuitatẽ.

Expanded text:
Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idipsum, cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus participatio ejus in idipsum.enim quo ascendat qui cecidit; quia diximus, ascendentis hominis vox est, ascendentis Ecclesiae. Putamusne quo ascendit? quo it? quo erigitquit, «tribus.» Quo ascenderunt tribus? In civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ins uocas illum diem. siuis anni sunt. siuis
dies ÷. Qd cunq cogitaueris. stat tamen.
psus stabilitatẽ participat illa ciuitas cuiꝰ
participatio ÷ midipsum. Merito gͦ quia illiꝰ
stabilitatis fit particeps. dicit iste qui illuc
Uis & tu ibi stare. & nontransire : Illuc curre.
Idipsum nemo habet exse. Intendite fr̃s.
Corpus habet. non ÷ id ipsum quia ñ inse stat
Mutatur ꝑ ętates. mutatur ꝑmutationes
locorum ac tempoꝵ mutatur ꝑ morbos
& defectus carnales. Non gͦ insestat. Cor¬
pora cȩlestia. non inse stant. Habent qͣsdã
mutationes suas. & si occultas. Qerte delociᷤᷤ
in loca mutantur. Ascendunt ab oriente
inoccidentem. & rursus circũ eunt adorientẽ.
Hon ergo stant. non sunt id ipsum. Anima
humana. nec ipsa stat. Quantis enim mutatio¬
nibus & cogitationib uariatur : Quantis
uoluntatib immutatur: Quantis cupidi¬
tatibus diuerberatur atq distenditur:

Expanded text:
vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur!
Abbreviated transcription (Latin):
michi nom̃ ÷ mȩternum. Nolid
ctiias. & mutabilitate rerũ &iurice
nortalitatis humane percipere non potes.
đ÷ idipsum. Ego descendo. quia tu uenire
non potes. Ego sum ds̃ abraham. & ds̃ isaac
NO Pac ob. Insemuine abrahã s ꝑa aliquid
at confirmari possis ad uidendum quiuenit
one anni nr̃i cotidie deficiunt. nec stant
smino ÷ Nam & qui uenerunt iam ñ sunt:
oqui futuri sunt. nondũ sunt. Iam illi defe¬
cerunt: & illi defecturi uenturi sunt. In hoc
ingo ipso uno die fr̃s. ecce quod mͦ loqͥmur.
nmoinento ÷ Preteritȩ hore transierunt.
sutue nondum uenerunt. Et cũ uenerint:
aipse transibt̃ & deficient. Qin sunt anni
qui non deficiunt nͥqui stant ⁊ Si gͦ ibi anni
tant : & ipsi anni qui stant unus annus est
&ipse unus annus qui stat unus dies ÷: quia
ipse unus dies nec ortum habet nec occasum.
ne inchoatur ab hesterno. nec excluditur
aerastino secl stat semper ille dies. Et quod

Expanded text:
mihi nomen est in aeternum» . Noli de luctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. fr̃s e Qui non sua quęrit in hac uita
udi paulum apłm habentem caritatem.
Dit Placete om̃ib ꝑ om̃ia: sic̃ & ego om̃ib
pom̃a placeo. Ubi ÷ gͦ qđ dixisti si ad huc
hominib placerem. xp̃i seruus ñ essems
Et modo dicis te placere. mͦ hortaris ut &
illi placeant .⁊ Sed non ibi posuit finem.

Expanded text:
est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant
Abbreviated transcription (Latin):
mobis quandam mortem dilectio. Ipsa morte
ꝙucifixiis ÷ & ego mundo. Ipsa morte mor¬
tu erant. quib dicebat. Mortui enim estis.
Ualia ÷ sicut mors dilectio. Sicꝰ gͦ ualida est
fortis ÷ & magnȩ uirtutis. & ipsa ÷ uirtus. &
ꝑipsam reguntur infirmi a firmis. terra a
ȩlo popłi asedibus. Adõ fiat pax inuirtute
tua fiat pax indilectione tua. & per istam
uirtutem. & ꝑ istam dilectionem. ꝑ istam pacẽ.
siat abundantia inturrib tuis. id ÷ in excelsis
tuis. Pauci enim sedebt̃ inudicio. sed multi
ad dexteram positi. faciunt popłm ciuitatis
ilius. Multi enim ꝑtinebt̾ ad singulos qͦsq
excelsos. aquibus recipiantur intab̾nacula
eterna. & erit abundantia in turrib eius.
Penitudo autem delitiarum & sufficientia
auntiarum : ipse ds̃. Ipse idipsum.
ipse cuius participatio ÷ ciuitatis inidipsũ.
ipse erit abundantia nr̃a. Sed unde : Per
caritatem. hoc ÷ per uirtutẽ. In qͦ ÷ autem

Expanded text:
nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte rucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, «Valida est sicut mors dilectio.» Si ergo valida est, fortis est et magnae virtutis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo, «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per istam dilectionem, per istam pacem, fiat «abundantia in turribus tuis:» id est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem
Abbreviated transcription (Latin):
quod habet det: ut accipiat qđ non hi¬
bet. Emat exeo qđ habet: illud qdđ non
habet. Et abundantia iis qui diliguit
te. Fiat pax inuirtote toa. Oierłn.
ociũitas quȩ edificaris ut ciuitas. cuꝰ
participatio tua midipsum: fiat pax
inuirtute tua. fiat pax indilectione tus
quia uirtus tua dilectio tua. Audi can¬
tica canticoꝵ. Ualida ÷ sic̃ moisdilecto
Magnum uerbum fr̃s: ualida ÷ sieuc
mors dilectio. Magnificentius ex pͥmi
non potuit fortitudo caritatis: quam
ut diceret. ualida ÷ sicut mors dilet̃
Quis enim resistit morti e Fr̾s intendis
caritas ur̃a. Resistitur ignib undis
ferro. resistitur potestatib resistit is
regibus. Uenit una mors. quis ei resistit :
Iichil ÷ illa fortius. Propterea uirib eius
caritas comparata ÷: & dictum ÷ ualida ÷ sic̃
mors dilectio. Et quia ipsa caritas occidit
quod fumus. ut simus quod non eramus: facit

Expanded text:
eo quod habet, det, ut accipiat quod non haeo quod habet, det, ut accipiat quod non habet; emat ex eo quod habet, illud quod non habet. «Et abundantia his qui diligunt Fiat pax in virtute tua.» O Jerusalem! o civitas quae aedificaris ut civitas, cujus participatio tua in idipsum, «fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua; quia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata est, et dictum est, «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete si imꝰ. Int̾roget se unus quisoa
in digentem fr̃em. qualis ÷ erga inqͦi¬
gentem mendicum. Uideat si uiscera
enis ñ sunt angusta. quia int̾rogarete
habent sedes quȩ sedebt̃ in udicium e
debent inuenire quȩ sunt ad pacem e¬
rusalem. Et quomͦ interrogant : Vin¬
quam sedes dĩ. Ds̃ interrogat. Sidma
quid latet: & illas sedes aliquid intero¬
gantes fugere potest. Interrogate que
te. Ad ipsam ierłm c̃uertit uocẽ abui¬
dantia ÷ illis quidiligt̃ eã. Abundanta
ex in opia. Hic in opes. ibi abundantes hi
infirmi ibi firmi. Hic egeni. ibi diutᷤ.
Inde facti diuites e Quia dedert̃ he qd
accepert adõ ad tẽpꝰ. & accepert̃ ibi qđ̾ pot¬
ea ds̃ retribuet in et̃num. Hic fr̃s mei.
& diuites pauꝑes sunt. Bonũ ÷ diuit.
ut agnoscat se pauperem. Sienimsẽ
plenum putat : tumor ÷ illi ñ plenitido
Agnoscat se manem: ut possit impleri.
Quid habet : Aurum. Quid nondũ hait.
Uitam ȩternam. At tendat quid habe.
& uideat quid nondum habeat. Fr̃s e

Expanded text:
 interroget se unusquisque indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt ad pacem Jerusalem. Et quomodo interrogant? Tanquam sedes Dei. Deus interrogat. Si Deum latet aliquid, et illas sedes aliquid interrogantes fugere potest. «Interrogate quae te.» Ad ipsam Jerusalem convertit vocem. Abundantia est illis qui diligunt eam. Abundantia ex inopia: hic inopes, ibi abundantes; hic infirmi, ibi firmi; hic egeni, ibi divites. Unde facti divites? Quia dederunt hic quod acceperunt a Deo ad tempus, et acceperunt ibi quod postea Deus retribuet in aeternum. Hic, fratres mei, et divites pauperes sunt. Bonum est diviti ut agnoscat se pauperem: si enim plenum se putat, tumor est ille, non plenitudo. Agnoscat se inanem, ut possit impleri. Quid habet? Aurum. Quid nondum habet? Vitam aeternam. Attendat quid habeat, et videat quid non habeat. Fratres, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ardeam. caritatem aut̃ non habeam :
nichil mͥ ꝓdest. Siaut̃ sit sola caritas
quȩ non inueniat qđ distribuat pauꝑib
diligat solum. calicẽ aquȩ frigidȩ det:
tantum illi imputabitur quantum
z acheo. qui dimidium patrimonii dedit
pauperib. Quare hoc e Ille tam mo¬
dicum dedit. ille tam multum dedit.
& tantum illi imputabitur: Tantum
plane. Impar enim facultas: sed non
impar caritas. I gͦ interrogant.¬

Expanded text:
autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. I