comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re & amore di salus eẽ ñ potest. Cetera indifferen¬
tia st̃: nec salutẽ si sciantur. nec damnationẽ si
nesciant᷑ habentia. Non tam̃ dico contemnendam
aut negligendã scientiam litt̾aꝵ que ornat aĩam.
et erudit eam: et facit ut possit etiam alios eru¬
dire. S duo illa oportet et expedit ut p̃cedant:
in qͥb sũmã salutis constitu suꝑior ratio decla¬
rauit. & uide si ñ intuebat᷑. & si non docebat hc̃
ordinẽ qͥ dicebat. Seminate uob̃ ad iusticiam. me¬
tite sp̃ẽ uite : & tc̃ demũ. illuminate uob̃ ait lum̃
scientie. Ultimã posuit scientiam. tamꝗͣ picturã
duo p̾misit & subiecit illi tamquã si solidũ aliqͥd
picture substerneret. Securus iam intendã scien¬
tiȩ. si uite pus per beneficium. spei securitatẽ
acceꝑo. Tu gͦ seminasti tͥ ad iusticiam: si ex uera¬
tui noticia eiugilasti timere dm. tenetipsũ hu¬

Expanded text:
re et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferenre et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferentia sunt, nec salutem, si sciantur, nec damnationem, si nesciantur, habentia. 2. Non tamen dico contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit scientiam, tanquam picturaduo praemisit et subjecit illi, tanquam si solidum aliquid picturae substerneret. Securus jam intendam scientiae, si vitae prius per beneficium spei securitatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justitiam, si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum, temetipsum hu
Abbreviated transcription (Latin):
uto non habemꝰ nunc opus hortari ad u¬
gilandũ: cũ absq dubio sermo ille suggilla¬
torus uigilet: ut pote adhuc recens: qui
heri a nob̾ caritatiue ꝓlatus. bene aliqͦs exꝑgefecit.
Ergo tenetis memoria quod teneam assensum ur̃m.
neminẽ absq sui cognitione saluari: de qua nimi¬
rũ mat̾ salutis humilitas oritur: & timor dñi qͥ et
ipse sic̃ mnitium sapientie. itã & salutis. Nemo dico
absq illa cognitione saluat᷑: qͥ tam̃ etatẽ habeat ac
facultatẽ cognoscendi. Qđ ꝓpt̾ paruulos loquor. ꝙ ꝓpt̃
fatuos: quoꝵ alia ratio ÷. Qd. si ignoras dm̃:ͦ Poterit¬
ne spes esse salutis cũ dĩ ignorantia: ne ħ qͥdem. Nec
enĩ potes. aut amare quẽ nescias: aut habere quẽ
ñ amaueris. Noueris ꝓinde te ut dm̃ timeas: noue¬
ris et ipsũ ut eque ipsũ diligas. In altero iniciaris
ad sapientiam. in altero et consũmaris: qr iniciũ
gͦ utraq ignorantia cauenda ẽ tibi: quã sine timo¬

Expanded text:
uto, non habemus nunc opus hortari ad vigilandum, cum absque dubio sermo ille suggillatorius vigilet, utpote adhuc recens, qui heri a nobis charitative prolatus, bene aliquos expergefecit. Ergo tenetis memoria quod teneam assensum vestrum, neminem absque sui cognitione salvari: de qua nimirum mater salutis humilitas oritur, et timor Domini, qui et ipse sicut initium sapientiae, ita est et salutis. Nemo, dico, absque illa cognitione salvatur, qui tamen aetatem habeat ac facultatem cognoscendi. Quod propter parvulos loquor, et propter fatuos, quorum alia ratio est. Quid, si ignoras Deum? poteritne spes esse salutis cum Dei ignorantia? Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quem nescias, aut habere quem non amaveris. Noveris proinde te, ut Deum timeas; noveris ipsum, ut aeque ipsum mitigas. In altero initiaris ad sapientiam, 1402 in altero et consummaris quia initium ergo utraque ignorantia cavenda est tibi, quam sine timo
Abbreviated transcription (Latin):
so habitaculo suo. illuc qͦq humilitatis odor
ascendit. In altis habitat inquit: & humilia
respicit in celo & in t̾ra. Ergo cũ ee̾t rex in ac¬
cubitu suo: nardus mea dedit odorẽ suũ. Accu¬
bitus regis sinus ẽ patris: qr semꝑ in patre. filiꝰ.
Iec dubites regem hunc eẽ clem̃tem: cui ꝑhen¬
nis accubitus ẽ pat̾nȩ benignitatis diu̾soriũ.
Merito clamor humilium ascendit ad eũ. eui fons
de patre ẽ. ut nicħ ꝓrsus in regia maiestate
nͥ pat̾num. humiliũ trepidatio suspicetur. Beniq
sponsi grã. penuria meritoꝵ. sola de humilita¬
te pͣsumens. Regẽ deniq nominat. nã sponsũ
interim t̾rita increpatione ñ audet : & in
alto habitare fatetur. nec sic tñ diffidit hu¬
militas. Primitiue eccłiȩ potes hunc cõgru¬
entissime aptare sermonẽ. si recordaris dies
illos quib assumpto dño uͥ erat pͥus ⁊ seden¬
te in dextera patris. illo suo antiquo nobili

Expanded text:
so habitaculo suo, illuc quoque humilitatis odor so habitaculo suo, illuc quoque humilitatis odor ascendit. In altis habitat, inquit, et humilia respicit in coelo et in terra . 10. Ergo, cum esset rex in accubitu suo, nardus sponsae dedit odorem suum. Accubitus regis, sinus est Patris; quia semper in Patre Filius. Nec dubites regem hunc esse clementem, cui perennis accubitus est paternae benignitatis diversorium. Merito clamor humilium ascendit ad eum, cui fons de Patre est, ut nil prorsus in regia majestate, nisi paternum, humilium trepidatio suspicetur. Deniquesponsi gratia penuria meritorum, sola de humilitate praesumens. Regem denique nominat, nam sponsum interim territa increpatione non audet; et in alto habitare fatetur, nec sic tamen diffidit humilitas. 11. Primitivae Ecclesiae potes hunc congruentis sine aptare sermonem, si recordaris dies illos, quibus, assumpto Domino ubi erat prius, et sedente in dextera Patris, illo suo antiquo nobili
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ nec laude. Audierat. pulchre sunt ge¬
nȩ tue sicut turturis: ⁊ collũ tuũ sicͣ moni¬
lia. Acceꝑat ⁊ reꝓmissionẽ ornatꝰ aurei. ⁊ ni¬
chilominꝰ tñ eu᷑ humilitate respondet: ⁊ qͣn¬
to maiorẽ se audit tanto humiliat se in oĩ
b. Non głat᷑ se in meritis. ñ int̾ laudes hu
militatis obluuscit᷑. quã ⁊ humilit᷑ confitet᷑
sub nardi nomine. Aesi uoce uirginis marie
dicat. Nulliꝰ meriti mͥ conscia sũ ad tantã dig¬
nationẽ : nͥ qd̃ respexit dnͣs humilitatẽ ancil¬
le suȩ. Nam quid ẽ aliud nardus mea dedit
odorem suũ: quã placuit mea humilitas.S
Non mea inquit sapientia. nͣ mea nobilitas. ñ
mea pulchritudo. qͣ nulla erant mͥ. s quȩ sola
inerat humilitas dedit odorem suũ. id ẽ soli¬
tũ. Solito dõ placet humilitas. Solito plane
atq ex consueto excelsus dñs humilia respicit.
⁊ idõ cũ ẽẽt rex in accubitu suo. id in excel¬

Expanded text:
minatur, nec laude. Audierat: Pulchrae sunt geminatur, nec laude. Audierat: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis, et collum tuum sicut monilia . Acceperat et repromissionem ornatus aurei, et nihilominus tamen cum humilitate respondet: et quanto majorem se. Non gloriatur in meritis, nec inter laudes suas humilitatis obliviscitur, quam et humiliter confitetur sub nardi nomine; ac si voce virginis Mariae dicat: Nullius mihi meriti conscia sum ad tantam dignationem, nisi quod respexit Deus humilitatem ancillae suae . Nam quid est aliud, nardus mea dedit odorem suum, quam: Placuit mea humilitas? Non mea, inquit, sapientia, non mea nobilitas, non mea pulchritudo, quae nulla erant mihi, sed quae sola inerat humilitas dedit odorem suum, id est solitum. Solito placet Deo humilitas; solito plane atque ex consueto excelsus Dominus humilia respicit: et ideo, cum esset rex in accubitu, id est in excel
Abbreviated transcription (Latin):
eo constitutis. Ego plus dico. subdere parib
subde & minorib. Sic enĩ decet nos inquit
omne̾ implere iustitiã. Uade & tu ad mino¬
rẽ si uis in iustitia ẽẽ ꝑfectus: defer inferi¬
ori. iunori te inclinato. hoc enĩ faciens. tra¬
hes ⁊ ipse ad te sponse sermonẽ quẽ dixit.
qr nardus mea dedit odorem suũ. Odor de¬
uotio ẽ. odor bona opinio que ad om̃s ꝑue¬
nit: ut xpiͣ sis bonꝰ odor in omiͣ loco. specta¬
bilis om̃ib. amabilis omĩb. Non potest hoc
ille humilis quẽ ueritas ad humilitatẽ co¬
git. qmĩ sibi habet illã. ⁊ exire nͣ patit᷑ ut
sparsa foris redoleat. Magis autͣ ñ habet o¬
dorẽ qr ñ ht̃ deuotionẽ: ut pote qui nͣ spon¬
te neq libent᷑ se humiliat. Sponse uͦ humili¬
tas tamquã nardus spargit odorẽ suũ: amo¬
re calens. deuotione uigens. opinione redo¬
lens. Sponse humilitas. uoluntaria ẽ: ꝑpetua
ẽ. frucꝰtifera ẽ. Odor eiꝰ nec rep̾hensione exter¬

Expanded text:
eo constitutis. Ego plus dico, subdere paribus, subdere et minoribus. Sic enim decet nos, inquit, omnem implere justitiam . Vade et tu ad minorem, si vis in justitia esse perfectus; defer inferiori juniori te inclinato. Hoc enim faciens, trahes et ipse ad te sponsae sermonem quem dixit: Quia nardus mea dedit odorem suum. Odor devotio est, odor bona opinio, quae ad omnes pervenit, ut Christi sis bonus odor in omni loco, spectabilis omnibus, amabilis omnibus. Non potest hoc ille humilis, quem veritas ad humilitatem cogit; quoniam sibi habet illam, et exire non patitur, ut sparsa foris redoleat. Magis autem non habet odorem, quia non habet devotionem, utpote qui non sponte, neque libenter se humiliat. Sponsae vero humilitas, tanquam nardus, spargit odorem suum, amore calens, devotione vigens, opinione redolens. Sponsae humilitas voluntaria est, perpetua est, fructifera est. Odor ejus nec reprehensione exter
Abbreviated transcription (Latin):
sciens uideł bonũ et non faciens: An non responsũ
mortis & damnationis totiens in semetipsa habebit:
quotiens in m̃tẽ uenerit sermo quẽ dixit d̃s. quia
aie̾ ꝓpħa plangeret dicens. uentrẽ meum doleo.
uentrẽ meum doleo. nͥ quod ipsa geminatio gemi¬
nũ uidet᷑ innuere sensum: ut pret̃ hẽ quẽ diximꝰ
etiam alium reqͥramꝰ. Puto enĩ quod et in sua ꝑsona
potuit hoc dixisse ꝓpħa: quod uideł scientia plenus
et estuans caritate. & omino effunde cupiens non
inueniret qͥ curaret audire: & sic quasi oneri sua
scientia sͥ erat. quã cõmunicare non poterat. Plan¬
git itaq pius eccłȩ doctor: tam illos qͥ scire contẽp¬
nunt quomodo sit uiuendũ. quã illos qͥ scientes. ina¬
le nichilominꝰ uiuunt. Ꝙ hoc ꝓ eo qđ eundẽ ser¬
monẽ ꝓpħa repetit. Adu̾tisne quã uerũ sentit a¬

Expanded text:
sciens videlicet bonum et non faciens? An non responsum sciens videlicet bonum et non faciens? An non responsum mortis et damnationis toties in semetipso habebit, quoties in mentem venerit sermo quem dixit Deus, quiaanimae propheta plangeret, dicens: Ventrem meum doleo, ventrem meum doleo . Nisi quod ipsa ingeminatio geminum videtur innuere sensum, ut praeter hunc quem diximus, etiam alium requiramus. Puto enim quod in sua persona potuit hoc dixisse Propheta, quod videlicet scientia plenus, et aestuans charitate, et omnino effundere cupiens, non inveniret qui curaret audire; et sic quasi oneri sua sibi scientia erat, quam communicare non poterat. Plangit itaque pius Ecclesiae doctor tam illos qui scire contemnunt quomodo sit vivendum, quam illos qui scientes, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
sione scientiȩ: quippe qͥ ad hoc uolunt intellig̾e. ut
benefaciant. Peniq intellectꝰ bonꝰ: oĩb facientib
eum. Reliqͥ om̃s audiant. Scienti bonũ & ñ facienti:
peccatũ ẽ ei. Ac si ꝑ similitudinẽ dicat. Sum̃ti cibũ
et non digerenti. ꝑniciosũ ẽ ei. Cibus qͥdẽ indigestꝰ
et qͥ bonã non habet decoctionẽ. malos generat hu¬
mores: & corrumpit corpus & non nutrit. Ita & mul¬
ta scientia ingesta stomaco anime que ẽ memoria.
si decocta igne caritatis ñ fuerit. & sic ꝑ qͦsdã artꝰ
anime. mores scił atq actus transfusa atq digesta.
quatinꝰ ipsa de bonis que nouerit uita attestante
et morib bona efficiatur: nonne illa scientia repu¬
tabit᷑ in peccatũ. tamꝗͣ cibus conuersus in prauos
noriosq humores: An non malus humor peccatũ:
an ũ mali humores. praui mores. An ñ inflati
& tortiones in conscientia sustinebit qͥ eiusmodi est:

Expanded text:
sione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut sione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque actus, transfusa atque digesta, quatenus ipsa de bonis quae noverit, vita attestante et moribus, bona efficiatur; nonne illa scientia reputabitur in peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An non malus humor peccatum? an non mali humores pravi mores? At non inflationes et tortiones in conscientia sustinebit qui hujusmodi est,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ ꝓbat multa scientẽ: si sciendi modũ nescierit:
uides inquã qͦmͦ fructũ et utilitatẽ scientiȩ in modo
sciendi constituit: quid gͦ dicit modũ sciendi : qͥd.
nͥ ut scias qͦ ordine. quo studio. quo fine. queq nosse
oporteat. quo ordine: ut id pͥus qd̾ maturiꝰ ad salu¬
tem. Quo studio: ut id ardentiꝰ qd̃ uehem̃tius ad amo¬
rem. Quo fine: ut ñ ad manẽ głam. aut curiositatẽ.
aut aliqͥd simile: s tantũ ad edyficationẽ tuã uł pxi¬
mi. St̃ namq qͥ scire uolunt. eo fine tantũ ut sci¬
ant: et turpis curiositas ẽ. E st̃ qͥ scire uolunt ut sci¬
ant᷑ ipsi: et turpis uanitas ẽ. Qui profecto non e¬
Q st̃ itẽ qͥ scire uolunt ut scientiam suam uendant.
u̾bi causa ꝓ pecunia. & honorib: et turpis quȩstus:.
st̃itẽ. qui scire uolunt ut edyficent᷑: et prudentia ÷.
Horũ om̃ium soli ultimm duo. ñ inueniunt᷑ in abu¬

Expanded text:
quoniam non probat multa scientem, si sciendi modum nescierit. quoniam non probat multa scientem, si sciendi modum nescierit. Vides, inquam, quomodo fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi constituit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire ant, et turpis curiositas est; et sunt qui scire volunt ut sciantur ipsi, et turpis vanitas est; qui profecto non eEt sunt item qui scire volunt, ut scientiam suam vendant, verbi causa, pro pecunia, pro honoribus, et turpis questus Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet sapere: s plus saꝑe quã oportet. Qͥd ẽ aut̃
saꝑe ad sobrietatẽ: uigilantissime obseruare: qͥd
scire magis pͥusue oporteat. Tempꝰ enĩ breue. ẽ. Est
aut̃ qd̃ in se ẽ omĩs scientia bona. que tam̃ uerita¬
te subnixa sit. s tu qͥ cũ timore &e tremore tuãipsi
oꝑari salutẽ. ꝓ temporis breuitate. festinas. ea scire
prius ampliusq curato. que senseris uiciniora saluti.
Nonne medici corpoꝵ medicine portionẽ diffiniunt
eligere in sum̃dis cibis. qͥd pͥus. quid posteriꝰ: & quẽad
modũ qͥdq sumi oporteat. nam et si bonos constat
ẽẽ cibos quos d̾s creauit. tu tam̃ ipsos tͥ in sum̃do mo¬
dũ ⁊ ordinẽ ñ obserues. reddis plane ñ bonos. Ergo qd̾
dico de cibis: hoc sentite et de scientiis. S meliꝰ mitto
uos ad magistrũ. Non ẽ enĩ nr̃a ista sententia. s illiꝰ:
imino et nostra. qm̃ ueritatis. Qͥ se inqͥt putat scire
aliqͥd: nondũ scit qͦmͦ oporteat eum scire. Uides

Expanded text:
prohibet sapere, sed plus sapere quam oportet. Quid est autem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare quid scire magis priusve oporteat. Tempus enim breve est. Est autem, quod in se est, omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit: sed tu qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem definiunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum quidque sumi oporteat? Nam, etsi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in sumendo modum et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. 3. Sed melius mitto vos ad Magistrum. Non est enim nostra ista sententia, sed illius; imo et nostra, quoniam Veritatis. Qui se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides
Abbreviated transcription (Latin):
munus indultum ẽ scĩtatis: neq id solũ s addita
insuꝑ ad cumulũ bonoꝵ. uite ȩternȩ ꝓmissio. fẽ¬
lix qui tantũ iam messuit. habens interĩ qͥdem
fructũ suum in scĩficationẽ: finẽ uͦ uitã eternã.
Merito qͥ se inuento fleuit. gauisus ẽ uiso dño: ad
cuiꝰ utiq miserationis intuitũ tantos iã leuauit
manipłas. remissionẽ. scĩficationẽ. sp̃e uitȩ. O quã
uerus est sermo qͥ in ꝓpłia legitur. Qui seminant
in lacͥmis: in exultatione metent. Ubi breuit̃ cõp̃¬
hensa utraq cognitio ÷: & nri qͥdem in lacͥinis se¬
rens: que aut̃ dei. metens in gaudio. Hac gͦ in nob̃
gemina p̃eunte noticia. iam ea quȩ forte suꝑcre¬
uerit. scientia minime inflat: ut pote que nicħ
afferre ualeat t̾rem cõmodi uł honoris. quod ñ sit
sane inferiꝰ spe concepta: leticiaq spei iam altius
radicata in animo. Epes aũ ñ confundit: qr ca¬

Expanded text:
s indultum est; neque id solum, sed et addita insuper ad cumulum bonorum vitae aeternae promissio! Felix qui tantum jam messuit, habens interim quidem fructum suum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam! Merito qui se invento flevit, gavisulevavit manipulos, remissionem, sanctificationem, spem vitae. O quam verus est sermo qui in Propheta legitur: Qui seminant 1403 in lacrymis, in exsultatione metent . Ubi breviter comprehensa utraque cognitio est: et nostri quidem in lacrymis serens; quae autem Dei, metens in gaudio. 5. Hac ergo in gobis gemina praecunte notitia, jam ea quae forte supercreverit scientia minime inflat, utpote quae nihil afferre valeat terreni commodi vel honoris, quod non sit sane inferius spe concepta, laetitiaque spei jam altius radicata in animo. Spes autem non confundit; quia cha
Abbreviated transcription (Latin):
nob. Erit gͦ quandoq nob̃. ingens cumulus
gł̃e . qui mͦ eͣ fasciculus myrrȩ. Annon fasci¬
culus: cuius iugũ suaue ⁊ onus leue.Nlot
q. leue in se. nec enĩ leuis passionis aꝑitas.
mortis amaritudo: s leuis tam̃ amanti. Qͣ
idõ ñ ait tͣm fasciculus myrre dilectus m̃s.
sim inquit quȩ diligo fasciculus ẽ Unde. ꝙ
dulect ã nominat. monstrans dilectionis iim
oninẽ a maritudinũ suꝑare molestiam. & ꝙr
fortis ẽ ut mors dilectio. Ꝙ ut scias ñ in se
side durͣ adiutorio p̃sumere fortitudinẽ. di¬
eit illum int̾ ub̾a sua cõmoraturũ. eui secu¬
ra decantet. Etiã si ambulauero in medio um¬
one mortis. ñ timebo mala: qm̃ tu mecũ es.
Al emiui me in uno suꝑioꝵ sermonũ. duo spon¬
se uba congratulationẽ dixisse ⁊ cõpassionẽ
iunta pauli doctrinã dicentis: gaudere cum

Expanded text:
. Erit ergo quandoque nobis ingens cumulus gloriae, qui modo est fasciculus myrrhae. An non fasciculus, cujus jugum suave est, et onus leve? Non quia levis in se nec enim levis passionis asperitas, mortis amaritudo, sed levis tamen amanti. Et ideo non ait tantum: Fasciculus myrrhae dilectus meus; sed: Mihi, inquit, quae diligo, fasciculus est. Unde et dilectum nominat, monstrans dilectionis vim omnium amaritudinum superare molestiam, et quia fortis est ut mors dilectio . Et ut scias non in se sed de Domini adjutorio praesumere fortitudinem; dicit illum inter ubera sua commoraturum, cui secura decantet: Etiamsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . 2. Memini me in uno superiorum sermonum duo sponsae ubera congratulationem definisse atque compassionem, juxta Pauli doctrinam, dic
Abbreviated transcription (Latin):
bene adu̾tas posteriorẽ hominẽ ire pecorib iudi
dicabis. An non siqͥdẽ tͥ uidet᷑ ipsis bestiis quodãmͦ
bestialior ẽẽ ratione uigens: & sratione uiuens: Nlam
pecus qͥdem si se rõne non regat excusationẽ habet a na¬
tura. a qua hoc ei penitꝰ munus negatũ est: ñ ht
hõ cui ab ipsa speciali p̃̾rogatiua donatũ ẽ. Merito
pinde eo ipso censet᷑ hõ egredi. et pꝰ ire gregalib
animantib. qd̃ solũ hoc animal conu̾satione dege¬
neri iura nature transgrediens rõnis compos. rati¬
tat᷑. Conuincitur gͦ ire post greges hõ: & nc̃ quidẽ
deprauatione nature. postmodũ aut̃ extremitate
pene. Ecce sic maledicetur homo: qui ignorantiam dĩ
habere inuentus fuerit. Bei dicã an sui: utrũq sine
dubio: utraq ignorantia damnabił est. utralibet
sufficit ad ꝑditionẽ. His scire q ita ẽs de di mi¬
nime dubitas. si tn constat tͥ non aliam ẽẽ uitam

Expanded text:
bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, rationis compos ratitatur. Convincitur ergo ire post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei minime dubitas, si tamen constat tibi non aliam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ hoc nec ad supplicium. Sciat gͦ anima rationa¬
lis que se ob pͥorem ignorantiam erubescit pecudes
habere sodales in ꝑfruendis utiq bonis t̾re. non eti¬
am similit̃ socias habiturã in ꝑferendis torm̃tisge¬
henne : & tc̃ demũ etiam ab ipsis gregib suoꝵ soda¬
lium iim̃toꝵ. cũ dedecore exturbandã: nec iamuł
cũ ipsis ituram. s plane pꝰ: quando illis nicħ mali
sentientib. ipsa malis omĩb exponet᷑. A qͥb ñ lib̃a¬
bit᷑ in et̃num: si qͥdẽ scdo ignorare adiecerit. Egre¬
dit᷑ itaq hõ & solitariꝰ post greges sodaliũ suoꝵ: c̃
solꝰ in inferno inferiori retruditur. An ñ tͥ post̾io¬
rẽ uidet᷑ tenere locũ qͥ ligatis manib ac pedib ꝓ¬
icit᷑ in tenebras ext̾iores.  et ert̃ ꝓfecto nouissima᷑
hõĩs illiꝰ peiora pͥorib : quando qui pͥus bestiis eqͣ¬
bat᷑. nc̃ et postponit᷑. Nuco qd̃ ⁊ in p̃senti uita si

Expanded text:
ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationaac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore exturbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, sed plane post, quando illis nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum solus in inferno inferiori retruditur. Annon tibi posteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribus, quando qui prius bestiis aequabatur, nunc et postponitur. 8. Puto quod et in praesenti vita, si
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ inuenti fuerimꝰ. multo plura ⁊ grauiora pͥo¬
rib mala inueniant nos: dicaturꝰ de nob̃. curaui¬
mꝰ babylonẽ et non ẽ sanata. Q uide etiam ne for
crepationis tonitruo det̃reret. ꝓpt̾ea minime dixe¬
rit egredere cũ gregib. aut egredere ad greges.
s egredẽ ait pꝰ greges sodalium tuoꝵ. Utqͥd hoc:
Sane ut scđam ꝓinde ignorantiam pͥore magis pa¬
uendã pudendamq ostendet: qđ illa hominẽ bes¬
stuis parẽ fecisset. ista et posteriorẽ. Nam hoĩes qͥdẽ
merito ignorantie ignorati id ẽ reꝓbati. & ad trem̃¬
dũ illud iudicium stare. & igni ꝑpetuo tradi habent.
ñ aut̃ et pecudes. Nec dubium fore deteruis his
qui sic erunt : quam qͥ omnino non erunt. Me¬
liꝰ illi fuerat inqͥt sinatus ñ fuisset hõ ille. Non utiq
grã aut pecus aut alia quepiam creatura: que
qm̃ iudicium ñ haberet. ad iudicium ñ ueniret:

Expanded text:
tionem, inventi fuerimus, multo plura et graviora priotionem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito crepationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: Egredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem. Nam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utiqu, verbi gratia, aut pecus, aut alia quaepiam creatura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret,
Abbreviated transcription (Latin):
fideles inueniant᷑: qͥ ista sunt d̾i mirabilia p̃locuti.
Cognosce pecus quẽ non cognouisti hõ: adora in sta¬
bulo quẽ fugiebas in paradyso: honora p̃sepium cuiꝰ
contempsisti imꝑium: comede fenũ. quẽ panẽ:⁊ pa¬
nẽ angłicũ fastidisti. S quȩ nã causa inquis tante
deiectionis: ꝓfecto qd̵ hõ cum in honore ẽẽt ñ intel¬
lexit. Qͥd non intellexͣ:Non dicit: nos dicamꝰ. Positꝰ
homo de filus captiuitatis. & prudent᷑ adu̾tit ⁊ ue¬
racit᷑ ꝓtulit dicens. Qͥ se putat aliqͥd ẽẽ cũ nicħ sit ip¬
se se seducit. Ue misero quod ñ fuit qͥ iam tẽ diceret
ei. Qͥ d suꝑbis t̾ra et cinis: hinc egregia creatura gͤ
tot milia maloꝵ uniu̾so nr̃o generi ꝓuener̃t: ait
enĩ ꝓpt̾ea hominẽ ium̃tis insipientib comparatũ:
qr non intellex̃. Cauenda ꝓinde omĩmodis igno¬
rantia: ne forte si adhuc sine intellectu n post uexa¬

Expanded text:
fideles inveniantur, qui ista Dei mirabilia sunt praelocuti. fideles inveniantur, qui ista Dei mirabilia sunt praelocuti. Cognosce pecus, quem non cognovisti, homo. Adora in stabulo, quem fugiebas in paradiso. Honora praesepium, cujus contempsisti imperium. Comede fenum, quem panem et panem angelicum fastidisti. Sed quaenam causa, inquis, tantae dejectionis? Profecto quod homo, cum in honore esset, non intellexit. Quid non intellexit? Non dicit, nos dicamus. Positus homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit, dicens: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Hinc egregia creatura gretot millia malorum universo nostro generi provenerunt? Ait enim propterea hominem jumentis insipientibus comparatum, quia non intellexit. Cavenda proinde omnimodis ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexa
Abbreviated transcription (Latin):
inquit scm̃ tuum uidere corruptionẽ. Haud dubi¬
um quin de corpore dicat: qđ in sepulchro iacebat
exanime. Hoc enĩ scm̃ et angłs qui nunciauit uͥ¬
gini locutꝰ est dicens. E qd̾ nascetur ex te scm: uo¬
cabit᷑ filiꝰ d̾i. Quo gͥ pacto scm̃ fenũ poterat uidere
corruptionẽ: qd̾ de incorrupti uteri ꝑpetuo uiro¬
re u̾nantib pascuis ortũ. etiam auidos angłoꝵ
ꝑdat sane fenũ uiriditatẽ suam: si maria uirgini¬
tatẽ amiserit. Ergo cibus hominis mutauit se in
pabulũ pecoris: homine. mutato in pecus. Heu tristiᷤᷤ
et lacͥmosa mutatio: ut hõ paradysi acola. t̃re dñs.
celi ciuis. domesticꝰ dnĩ sabaoth. fr̾ beatoꝵ spũum. et
celestium coheres uirtutũ. repentina se conu̾sione
inuenerit: et ꝓpt̾ infirmitatem iacentẽ in stabulo.
tum ẽ. In chamo et freno maxillas eoꝵ constringe:
qͥ non apꝓximant ad te. Agnosce tam̃ o bos posses¬
sorẽ tuum. et tu asine p̃sepe dñi tui. ut ꝓpħȩ dei

Expanded text:
inquit, Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim sanctum et angelus qui nuntiavit Virgini, locutus est dicens: Et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filicorruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, et jam avidos angelorum ter oblectando? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio, ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini Sabaoth, frater beatorum spirituum, coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invenerit et propter infirmitatem jacentem in stabulo, tum est. In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Agnosce tandem, o bos, possessorem tuum, et tu, asine, praesepe domini tui, ut prophetae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuas et̃nitates. S et scio uͥ legerim. scientia in¬
flat: & rursũ qͥ apponit scientiam apponit ⁊ do¬
lorẽ. Uides qi differentia ẽ scientiaꝵ: quando alia
inflans alia contristans ẽ. ⁊ibi uͦ uelim scire que¬
nam eaꝵ uideat᷑ utilior. seu necessarior ad salutẽ:
illa ne que tumet. an que dolet. S ñ dubito quin
dolentẽ tum̃ti p̃feras: qr sanitatẽ quã tumor simu¬
lat. dolor postulat. Qͥ autẽ postulat ꝓpinquat salu¬
ti: qm̃ qͥ petit accipit. Deniq qͥ sanat contritos cor¬
de. execratur inflatos: dicente sapiente qr d̾s suꝑbi
resistit. humilib aut̃ dat grãm. & apłs aiebat. Bico

Expanded text:
ntia inntia inflat : et rursum: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Vides quia differentia est scientiarum, quando alia inflans, alia contristans est. Tibi vero velim scire quaenam harum videatur utilior seu magis necessaria ad salutem, illane quae tumet an quae dolet. Sed non dubito quin dolentem tumenti praeferas, quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat, propinquat saluti; quoniam qui petit accipit . Denique qui sanat contritos corde, exsecratur inflatos, dicente Sapientia, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
medio t̾re. Non in sapientia quȩ ĩn ipsis ẽẽt. plus
quã in cunctis uiuentib. quẽadmodũ sc̃s aliquis
de semetipso confessus ẽ. s in fide et lenitate ip¬
soꝵ saluas fecit illos: etiam et scõs. etiã ⁊ magis¬
tros. Beniq notas fecerunt mundo uias uite. et
non in sublimitate sermonis. aut in doctis huma¬
ne sapientie u̾bis. s sic̃ placuit do ꝑ stulticiam p̃¬
dicationis saluos facere credentes: qr mundus eum¬
in sua sapientia ñ cognouit. uidear forsan nimius
in suggillatione scientie: & quasi rep̃hende doc¬
tes ac ꝓhib̾e studia litteraꝵ. Absit. Non ignoro qͦn¬
tũ ecclesie ꝓfueruit & ꝓsint litt̾ati sui: siue ad re¬
fellendos eos qͥ exaduerso st̃. siue ad simplices in¬
struendos. Beniq legi. Qͥa tu repulisti scientiam
repellam te et ego. ut ñ fungaris mͥ sacerdotio. Legi.
Qͥ docti fuerint fugebunt quasi splendor firmam̃ti:
⁊ qui ad iusticiam erudiunt multos. quasi stellȩ in

Expanded text:
io terrae. Non in sapientia, quae in ipsis esset plus quam in cunctis viventibus quemadmodum sanctus aliquis de semetipso confessus est, sed in fide et lenitate ipsorum salvos fecit illos, etiam et sanctos, etiam et magistros. Denique notas mundo fecerunt vias vitae, et non in sublimitate sermonis, aut in doctis humanae sapientiae verbis, sed sicut placuit Deo per stultitiam praedicationis eorum salvos facere credentes, qin sua sapientia non cognovit. Videar forsitan nimius in suggillatione scientiae, et quasi reprehendere doctos, ac prohibere studia litterarum? Absit! Non ignoro quantum Ecclesiae profuerint, et prosint litterati sui, sive ad refellendos eos, qui ex adverso sunt, sive ad simplices instruendos. Denique legi. Quia tu repulisti scientiam, repellam et ego te, ut non fungaris mihi sacerdotio . Legi: Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi ste
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ex nob̃. Cũ in honore eẽt inquit. In qͦ honore
queris: habitabat in paradyso. et in loco uolup¬
tatis conu̾satio eiꝰ. nichil molestie nicħ indigentiȩ
sentiebat. odoriferis stipatꝰ malis. fulcitꝰ floribus.
gła et honore coronatus. et constitutꝰ suꝑ opera
manuum plasmatoris. Mag̃ aut̃ ob insigne diui¬
ne similitudinis p̃cellebat. ⁊ erat illi sors ac societaᷤᷤ
cũ plebe angłoꝵ. et cũ om̃i militia celestis exercitꝰ.
S mutauit istam głam in similitudinẽ uituli co¬
medentis fenũ. Inde ẽ qd̃ panis angłoꝵ factus est
fenũ. positum in p̃sepio: appositũ nobis tamqͣ. iu¬
m̃tis. uerbũ quippe caro factũ est: et iuxta ꝓpħam
omĩis caro fenum. At fenũ istud minime desiccatũ
ẽ. uec ex eo decidit flos: qr requieuit suꝑ eum sp̃e¬

Expanded text:
unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ip
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra unde ex ea quȩ preterit mundi hꝰ figura suam sẽ¬
ꝑ famelicam curiositatẽ aliquatenꝰ consoletur. Exitus
aquaꝵ deducant ocłi mei suꝑ huiꝰmodi aĩam: que cũ
nutriret᷑ in croceis. demũ amplexat᷑ stercora. Pauit e¬
nĩ iuxta beati uiri sententiam sterilẽ que ñ habebat
filios: et uidue. ũ benefecit. Ꝙ uide qr non simplicit
egredẽ. s egrede. inquit et abi post greges sodaliũ
tuoꝵ. & pasce hedos tuos. In qͦ ut mͥ uidetur: magne
ctiusdam rei nos ammonet. Qͥ d istud: heu qd̾ egre
pruens non salte. int greges remanere ꝑmittitur:
s post abire iubetur. & uomodo inquis quomodo
legis: homo cũ in honore eẽt non intellexit: cõpara¬
tus ẽ iumentis insipientib et similis factus ẽ illis.
Ecce qͦmͦ de grege facta ẽ. egregia creatura. Puto dice¬
rent ium̃ta. si loqui fas eẽt. Ecce adam factꝰ ẽ quasi

Expanded text:
terra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus figura, suam semterra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus figura, suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur. Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora . Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem quae non habebat filios, et viduae non benefecit . Et vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu! quod egregiiserabiliter proruens, non saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo, inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cuis greges dñicos pascere consueuer̃t. Neq enim
suam eis. s dnui p̃dicant uoluntate. At hedi qͥ st̃
corporis sensus. cȩlestia ñ reqͥrunt. s uixta tab̾na¬
cła pastoꝵ. in om̃ib uideł bonis sensib ħꝰ mundi.
que est regio corpoꝵ. sumunt unde desideria sua.¬
non tam sacient quã irritent. Turpis mutatio stu¬
dioꝵ. ut cui studii ante fuerat ꝑegrinantẽ & exulẽ
animã suam sacris meditationib celestib pascere bo¬
nis. di pͥlacitũ et mysteria uoluntatis eiꝰ inqͥrere. pe¬
netrare deuotione celos. et mente suꝑnas circiure man¬
siones. salutare patres. atq apłos. et choros ꝓpħaꝵ. mar
tyrũq ammnirari triumphos. ac stupere pulcherri¬
mos ordines angłoꝵ: nc̃ om̃ib his omissis turpi se man¬
cipet corporis seruituti. ad obediendũ carni. ad satis¬
faciendũ uentri et gulȩ. ad mendicandũ in uniu̾sa

Expanded text:
cuis greges Dominicos pascere consueverunt. Neque enim cuis greges Dominicos pascere consueverunt. Neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At hoedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt, sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus videlicet bonis sensilis hujus quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient, quam irritent. Turpis mutatio studiorum, ut cui ante studio fuerat peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus exquirere, penetrare devotione coelos, et mente supernas circuire mansiones, styrumque admirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa
Abbreviated transcription (Latin):
carnalium sensuum sustinere tumultus. Terribi¬
lis ꝓinde et nimis formidolosa cõminatio: egredẽ
et pasce hedos tuos. Qđ est. Indignã te noueris il¬
la tua familiari et suaui rerũ contemplatione &ȩ
gredẽ de scũario meo corde tuo. uͥ secretos sacrosq
ueritatis ac sapientiȩ sensus dulcit̃ haurire sole¬
bas: et magis tamquã una de scłarib. pascendis
et oblectandis tue carnis tuȩ carnis sensib nutri¬
care. Hedos qͥppe . qͥ peccatũ significant. ⁊ in iudi¬
cio collocandi sunt a sinistris. dicit uagos ae petu¬
lantes corporis sensus: ꝑ qͦs peccatũ tamquã morsꝑ
fenestras intrauit ad animã. Cui n bñ congruit
qđ seq̃r in scriptura: iuxta tab̾nacła pastoꝵ. Non
enĩ supra sic̃ agni: s iuixta tab̾nacła pastoꝵ hedi
pascunt᷑. Pastores siqͥdem qͥ ueri pastores sunt licet
tab̾nacła habeant de t̾ra ⁊ in t̃ra. corpora uideł sua.

Expanded text:
carnalium sensuum sustinere tumultus. Terribicarnalium sensuum sustinere tumultus. Terribilis proinde, et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos, quod est: indignam noveris te illa tua familiari et suavi rerum contemplatione coelgredere de sanctuario meo, corde tuo, ubi secretos, sacrosque veritatis ac sapientiae sensus dulciter haurire solebas, et magis tanquam una de saecularibus pascendis, et oblectandis tuae carnis sensibus intricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt a sinistris, dicit vagos ac petulantes corporis sensus, per quos peccatum tanquam mors per fenestras intravit ad animam. Cui et bene congruit, quod sequitur in scriptura: juxta tabernacula pastorum. Non enim supra sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum hoedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pastores sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua h
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uiuant. talis inquã dĩa nescio an uł ipsã gehen¬
nã ad tempus exꝑiri horribiliꝰ penaliꝰ ue ducat. ꝗͣ
pꝰ sp̃ualis studii huiꝰ gustatã suauitatẽ exire denuo
ad illecebras. uł potius ad molestias carnis sensuũq
in explebilẽ repetere curiositatẽ: dicente eccłaste.
Ocłs non impletur uisu: nec auris auditu. Audi enĩ
scãm illam animã conaretur. puto haud secus ac¬
cepisset quã si se de paradyso et ipso introitu głe
conspicet deturbari. audi adhuc et alium similẽ
hiuic. Uibi dix̃ cor meum ait. exquisiuit te facies me¬
a: faciem tuam dñe reqͥram. Unde et dicebat. Mi¬
chi aut̃ adherere deo bonũ est. & item loquens ad
aĩam suam dicit. Conu̾tere aĩa mea in requiem
tantũ formidet qͥsqͥs hoc beneficium semel accepit.
quã ne gr̃ã derelictus necesse habeat denuo egredi
ad carnis consolationes. immo desolationes: rursũq

Expanded text:
nem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, dicente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu . Audi enimsanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; et item loquens ad animam suam dicit: Convertere, anima mea, in requiem tantum formidet, quisquis hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus necesse habeat denuo egredi ad carnis consolationes, imo desolationes, rursumque
Abbreviated transcription (Latin):
Dite inquit ignoras: egredere. mo.xxxuꝰ.
Dura ⁊ asꝑa increpatio: qđ dic̃ egrede. Hoc
quippe uerbũ serui audire solent a ualde
iratis et indignantib dñis: uł ancille a dña¬
b suis cũ grauit᷑ illas offendint. Exi hinc. exi a me:
egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc gͦ u
bo asꝑo atq amaro satis. nimiumq increpatiuo uti¬
tur modo sponsus contra dilectam: sub conditiõe
tam̃ si seipsam ignorauerit. Nil quippe ualidius ef¬
ficaciꝰ ue. ad t̾rendũ potuit in eam intendẽ: quam
ut egredi minaretur. Qđ et tu adu̾tere potes: si bñ
attendas. unde. quo. egredi iubeat᷑. Vnde enĩ. quo
putas. nͥ de spũ ad carnẽ. de bonis animi ad scłaria
desidia: de interna requie m̃tis ad mundi strepitũ.
et inqͥetudinẽ curaꝵ ext̾ioꝵ: in qͥb om̃ib ñ est nͥ
labor et dolor: atq afflictio sp̃c. Quȩ enĩ aĩa semel a
dño didicit & accepit intrare ad seipsam. et in inti
ueritate eos ambulare: et ñ in carne. ut scđm car¬

Expanded text:
te, inquit, ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere, quam ut egredi minaretur. Quod et tu advertere potes, si bene attendas unde quo egredi jubeatur. Unde enim, quo putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis spiritu ambulare, et non in carne, ut secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
Caruis nomine hoc loco uicium designari intelli¬
ge: non naturã. Nec enĩ natura sp̃m expungit: s
uicium. ꝓpt̃ uicrum gͦ omis caro fenũ: et om̃is gła¬
eiꝰ tamquã flos feni. Ericcatũ est inquit fenũ & ce¬
cidit flos. s ñ ille flos qͥ de uirga et radice iesse as
uerbũ aut̃ diũ manet in eternum. Si enim fenũ
maneat in et̾num. Alioqum qͦmͦ uitã p̃bet et̾nã
si ipsũ minime manet in eternũ: Ait aut̃. Si qͥs
manducauerit ex hoc pane: uuiet in et̃num. Et¬

Expanded text:
Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium. Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gria ejus quasi flos feni. Exsiccatum est, inquit, fenum, et cecidit flos . Sed non ille flos, qui de virga et radice Jesse descVerbum autem Domini manet in aeternum. Si enim fenum maneat in aeternum. Alioquin quomodo vitam praebet aeternam, si ipsum minime manet in aeternum? Ait autem: Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tem: qm̃ nulla ẽ uirtus sine conuenientia
apparere foris. quã te inuenis intꝰ. Alioquin.
tune ne de te ipso legas. Qm̃ dolose egit in
conspectu eiꝰ: ut inueniatur iniquitas eiꝰ ad
odium. Pondus inquit & pondus: ab homi¬
natio ẽ apud dm̃. Quid enĩ: Tu te. dep̾ciaris
in secreto apud te ipsum ueritatis tritina
ponderatus: ⁊ foris alt̾ius p̃cii mͣtiens. maio¬
ri te pondere uendis nob̾ quã ab ipsa acoe¬
pisti. Time dni ⁊ noli rem hanc pessimam
facere: ut quẽ humiliat ueritas extollat uo¬
luntas: hoc enĩ ẽ resistere ueritati. hoc pug¬
nare contra dm̃. Mlagis aut̃ adquiesce dõ.
sit uoluntas subdita ueritati: nec tantũ sub¬
erit anima mea: At parũ ẽ ẽẽ subiectũ deo.¬

Expanded text:
tem, quoniam nulla est virtus sine convenientia tem, quoniam nulla est virtus sine convenientia apparere foris, quam te invenis intus. Alioquin time, ne de te ipso legas: Quoniam dolose egit in conspectu ejus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Pondus, inquit, et pondus abominatio est apud Deum . Quid enim? tu te depretiaris in secreto apud te ipsum, veritatis trutina ponderatus; et foris alterius pretii mentiens, majori te pondere vendis nobis, quam ab ipsa accepisti? Time Deum, et noli hanc rem pessimam facere, ut quem humiliat veritas, extollat voluntas: hoc enim resistere est veritati, hoc pugnare contra Deum. Magis 1417 autem acquiesce Deo, et sit voluntas subdita veritati; nec tantum suberit anima mea? 9. At parum e
Abbreviated transcription (Latin):
sit discussio ueritatis. Propt̾ea dixi hane uo¬
luntarie humilitatis speciem. nͣ redargutio¬
ne ueritatis. s caritatis intra nos infusioẽ
creari : qr cordis ẽ. qr affectionis. qr uolun¬
tatis. An uͦ recte : tu iudica. Itemq etiã hoc
uno eque examinet᷑ iuidicio. digne ne eande̾
dñõ assignarim. quẽ caritate constat ex in¬
anitũ. caritate minoratũ ab angelis. cari¬
tate parentib subditũ. caritate baptistȩ
manib inclinatũ. caritate carnis infirma
passũ. caritate postremo morti obnoxiũ. cru¬
ce inglorium extitisse. S &. hoc unũ adhuc¬
tui sit considerare arbitrii. recte ne etiam
hanc ipsam humilitatẽ ita caritate calentem
herba humili & calida. id ẽ nardo putaue¬
rim designatam. E si ita cuncta ꝓbaueris. ꝓ¬
babis enim rationi manifestissim᷑ȩ acquies¬
cens. tc̃ si iã apud te ipsum humiliatus es ne¬
cessaria illa humilitate. quã serutans corda
adhibe uoluntate᷑ ⁊ fac de necessitate uirtu¬

Expanded text:
eritatis. 8. Propterea dixi, hanc voluntariae humilitatis speciem, non redargutione veritatis, sed charitatis intra nos infusione creari, quia cordis est, quia affectionis, quia voluntatis: an vero recte, tu judica. Itemque etiam hoc tuo aeque examinetur judicio, dignene eamdem Domino assignarim, quem charitate constat exinanitum, charitate minoratum ab angelis, charitate parentibus subditum, charitate Baptistae manibus inclinatum, charitate carnis infirma passum, charitate postremo morti obnoxium, cruce inglorium exstitisse. Sed et hoc unum adhuctui sit considerare arbitrii, rectene etiam hanc ipsam humilitatem ita charitate calentem, herba humili et calida, id est nardo, putaverim designatam. Et si ita cuncta probaveris probabis enim rationi manifestissimae acquiescens tunc si jam apud te ipsum humiliatus es necessaria illa humilitate, quam scrutans corda adhibe voluntatem, et fac de necessitate virtu
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco recte ab alio quã a semetipso humiliatꝰ ille
da decreuerit. S quo ꝓgredim̃. Satient̃ ut uideo sus¬
tinetis excessum in uerbo de humilitate et patien¬
tia. S reu̾tamur ad locũ de quo digressi sumꝰ. Id nãq
incidit nob̃ ex occasione responsi quo grandia p̃sum̃¬
tẽ sponsam repͥmendã censuit sponsus. ⁊ ñ ad insi¬
pientiam illi: s ut sane ex eo ꝓbabilioris ⁊ maioris
humilitatis daret᷑ occasio: ꝑ quã dignior. potior. atq
eoꝵ ipsoꝵ que petebat capacior efficetur. Uerũtam̃
qr adhuc in ianuis sumꝰ p̃sentis capituli. discussio¬
nis eiꝰ initium. pͥncipio si placet sermonis alterius
ordiam᷑: p̃sertim ne u̾ba sponsi uł recenseantur cũ
tedio uł audiant᷑: quod ipse au̾tat a seruis suis iłie

Expanded text:
idcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus illeidcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus illeda decreverit. 5. Sed quo progredimur? Patienter, ut sentio, sustinetis excessum in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur occasio, per quam dignior potiorum, atque eorum ipsorum quae petebat, capacior efficeretur. Verumtamen quia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis ejus initium principio, si placet, sermonis alterius ordiamur, praesertim ne verba sponsi vel recenseantur cum taedio, vel audiantur. Quod ipse avertat a servis suis Je