comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saecreta redeunt: cum ab hoc
mundo uel ultra uotum pros¬
pera. uel ultra uirer aduersa
paciuntur. Atque externis
laboribus fessi: quasi stratum
uellectulum cubilia: mentis
petunt Seddum quibus dã
imaginacionibus cogitacio¬
num quam sint subtili auidicia
diuina conspiciunt. quasi
in ipsa strattͥ sui requie som̃nii
uisione turbantur Contem¬
plantur enim quam districtꝰ
udex ueniat. qui dum inmen¬
se magnitudinis cordium secre
ca it hensant quanta illa sit
uerecundia in conspestu tunc
uercus umani generis enge¬
lorum omnium arhangelox¬
post con usione critiatuima¬
pest Cum ce reatus animum
inmortalitate morientẽ oe mede¬
suienter deficientẽ. carnem
gebenna consumat: Cum ttaq
tam pauida imagiatione menꝰ
quatitur. quid aliuo quam pe
instrato triste somnium uidet᷑.
Dicat ergo. Si dixero consolabi¬
tur me lectulus meus. & rele¬
uabor loquens metum instrata
meo. terrebis me per somnia
Et per uisionem horrore concu¬

Expanded text:
secreta redeunt, cum ab hoc secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secretcat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorpost confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concu
Abbreviated transcription (Latin):
ero. paraclitus non ueniet.
Acsi aꝑte diceret. si ab intencio¬
nis uestrȩ oculis corpus non
sub traho: ad intellectũ uos in¬
uisibilem ꝑ consolatorem sn
non ꝑduco. Hinc deuistir spsai¬
mistam dicitur: Exultabpsal
scĩ ingła: lactabuntur ient
libus suis Quia scilicet eunbi¬
la ab exterioribus fugiunt.
securi. Intramencium secreta
gloriantur: sed tunc laeticia
cordium ꝑfecta erit: cumcar¬
nis exteruis pugna non fuerit.
Nam quousquȩ caro inlicit qͥa
quasi domus nr̃ȩ paries quati¬
tur: &iam cubile turbatur.
Unde & recte ꝑeundẽ psalmistã
dicitur: Uniuersum stratum
eius uersasti in infirmita te
eius Quia dumnos temptacio
carnis concutit. treme facta
nr̃a in firmitas. etiam mentis
cubile confundit Quid uero
hoc loco somnia ueluisioner
accipimus. nisi imaginaciones
ultimi districtiq examinis
Q uodiam ut cumq ꝑtimorem
cernimus. sed tamen ut est ue¬
raciter non uidemus Scĩ itaq
uiri ut diximus ad cordis semꝑ

Expanded text:
ero, Paraclitus non veniet . ero, Paraclitus non veniet . Ac si aperte diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , quia scilicet cum mala ab exterioribus fugiunt, securi intra mentium secreta gloriantur. Sed tunc laetitia cordium erit perfecta cum carnis exterius pugna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque viri, ut diximus, ad cordis semper
Abbreviated transcription (Latin):
ucilescant Electi autẽ quo¬
usque abintima quiete dif¬
feruntur ad corsuum redeuns
ibique carnis suae tumultib
d griuissimos lubores inue¬
uit ubi magnã requiem
abore quaesierant Unde
eta cordis spacia redire festi.¬
nans. quia eandem rixam
in intimis inuenit quam ab
exterioribus fugit. ꝓtinus
consolabitur melectulus ms.
& releuabor loquens mecum
ties. In sacro namq. eloquio.
lectus cubile. uel stratum secre.¬
tum solet cordis intellegi
Hinc est enim quod sub unius¬
ciuusq animae speciesponsa
occultis stimulis sci amoris
excitata : in canticis canticoꝵ
dicit. In lectulo meo ꝑ nocter
quaesiui: quem diligit anima
mea. In lecto quippe & ꝑnoc¬
tem dilectur quaeritur: qͥ a
nimirum in uisibilis condito.¬
ris specier repraessa om̃i corpo¬
reȩ uisionis imagine: in cubile
cordis in uenitur. Unde & eis¬
dem suis dilectoribus ueritas
dicit. Regnum dei intrauos
est. Et rursum Siego non abi¬

Expanded text:
nvalescant. Electi autem quonvalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus ibi gravissimos labores inveniunt, ubi magnam requiem a labore quaesierant. Unde eta cordis spatia redire festinans, quia eamdem rixam et in intimis invenit quam ab exterioribus fugit, protinus Consolabitur me lectulus meus, et revelabor loquens mecum ties. lectulus, cubile, vel stratum, secretum solet cordis intelligi. Hinc est enim quod sub uniuscujusque animae specie sponsa, occultis stimulis sancti amoris excitata, in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea . In lectulo quippe et per noctem dilectus quaeritur, quia nimirum invisibilis conditoris species, repressa omni corporeae visionis imagine, in cubili cordis invenitur. Unde et eisdem suis dilectoribus Veritas dicit: Regnum Dei intra vos est . Et rursum: Si ego non abi
Abbreviated transcription (Latin):
pur quod corrum pitur adgra¬
uat animam & de premit ter¬
rena inhabitacio sensum multa
cogitantem. Intencione iam
quidem ultra semet ipsos emi¬
nent: sed tamen adhuc infirmi.¬
tatis suae incertis motibus sub.¬
diti: corrupcionis se carcere clau¬
sos dolent Ait gͦ Num quid
mare sum ego aut caetus. quia
cireum dedisti me carcere: Acsi
aꝑte diceret. Mare uel cętur
iniqui uidelicet eorum quae
auctor malignus sp̃s. quia
effrenari ad solam ꝑ petran¬
dȩ iniquitatis licenciam ap¬
petunt: recte pęne suae car¬
cere constringuntur Ego au¬
tem qui iam aeternitatus tue
libertatem desidero: eur ad¬
huc meae carcere corrupcionis
premor. quod tamen nec auis.¬
tis suꝑbe requiritur . quia
amore ueritatis accensi. infir¬
mitatis suae angustias tranr¬
gredi ꝑfecte concupiscunt:
Hec ab auctore iustorum in uis¬
te disponitur: quia electorũ
suorum uota differens cruciat.
crucians purgat: ut ad ꝑcipi.¬
endum quod desiderant quan¬
daq melius exdilacione ẽ¬

Expanded text:
corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc infirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc meae carcere corruptionis premor? Quod tamen nec a justis superbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, infirmitatis suae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione co
Abbreviated transcription (Latin):
teritum inde licet ꝑ trahit. quã
ꝑ spem ꝓpriam ab inter nae for¬
titudinis fiducia e uellit.
Sed quia beatus iob & uirtute
pollet. & in semet ipso fiduci¬
am non habet. atq. ut ita di¬
xerim. uires infirmas haba
cussi animus recurrat: cum in
se sibi. eẽ. auxilium de negat
Sed quia infirmum se insemet¬
ipsom insinuat: ad maioris
ad huc fortitudinis meritũ.
quomodo etiam aꝑximis des¬
Hecessarii quoq mei: recesser
ame: sed ecce despectus ex¬
terius: intus solio uidicũ
praesidet. Namcum derelic¬
tum seasserit: protinus ad sen¬
tencias erumpit dicens. Qui¬

Expanded text:
teritum videlicet pertrahit quam teritum videlicet pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in semetipso fiduciam non habet, atque, ut ita dixerim, vires infirmus habetcussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis desNecessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet. Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lli ergo more lapidum ꝑ cussi
nec uoces habent Isti autem
innullo eris imitacionẽ fugi¬
ut: qui in ꝑcussione positi bo¬
na quae non ostendunt locun¬
tur. Illi ueneracione ferien¬
tis. et uerba denegant: isti
pollicenter quod non in pleat̃
sine uita clamant Uirigitur
ses reproborum duriciam in¬
ter uerbera fugienr dicat.¬
De fortitudo lapidum fortitu¬
Io mea: neccaro mea aenea ẽ.
Aen apte fateretur dicenr Re¬
proborum similitudinẽ suo
disciplinae uerbe refugio qͥa
nec more uipidum ita obdurui
ue fubꝑcussionir stimulo am¬
sid ꝑeussonem reꝑbi debiliter
forter sunt. electi autem ua¬
lenter in firmi: Beatus iob
dum sorcem se ꝑ insciniam non
eẽ. asserit fortem se ꝑstatm
tes quos habae arroget poten¬
cer admortem curat. Herio
enim uirtus habitti: decenur
quam side && interficit: Qui
dum adsui confideneiam mon¬
tem erigit: hanc elcicions
gladio trans figit: Cumq.
eam quasi robortindo uiuisi¬
cat eleuando nec at. Adix¬

Expanded text:
Illi ergo more lapidum percussi, Illi ergo more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui in percussione positi, bona, quae non sentiunt, loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant: isti pollicentes quod non implent, sine vita clamant. Vir igitur sanctus reproborum duritiam, inter verbera fugiens, dicatNec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ac si aperte fateatur, dicens: Reproborum similitudinem sub disciplinae verbere fugio, quia nec more 223 lapidum ita obdurui, ut sub percussionis stimulo a mssionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse asserit, fortem se per statum res quas habet arroget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, elevando necat; ad in
Abbreviated transcription (Latin):
osnon surtae finem consbicios
cirpondus eiuis pacior cuuuis
muesti quiq st dexinus toei¬
ferunt quanto auidius deles¬
feruone pascuntur: Berumn
morrcandem reprobo dues
nisl insensibilium hominẽ
cos da esignanture ipuisae pe
& supernos ietus accipiunt
& taimen nulla discipline
ꝑcussione mollescunt: Quo
contra electis ꝑ ꝓphetã pol¬
doriapideu &e dabo uobis cor cune¬
u. Paulus quoq ait si liuigurs ho¬
darum sonum reddere neque.¬
unt: &s uero cum percuatii
coorus ualde sonitus exeius
percussione formatur: quad quia
ut lapides uita cara. sensum
in sontum non haba. sgliont
non muilli qui lapidibus mules¬
ut cun eos percusio superne
ammaduar iconti humilis confer¬
sionis reddunt. Quidam uero
metallo eris in nullo discrepan¬
tes cum flagella suꝑnȩ peur¬
sionis accipiunt: piae confessio¬
nis sonitum emittunt Sed quia
humilitatis uoces excorde ñ
proferunt: ad staitũ scilutis re¬
ducti nesciunt quod ꝓmiser̃:

Expanded text:
aesentis vitae finem conspicio, aesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus injusti quique, ut diximus, tferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur; recte mox eamdem reproborum nisi insensibilium hominum corda signantur, qui saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo contra electis per prophetam, polcor lapideum, et dabo vobis cor carneum . Paulus quoque aitclarum sonum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia, ut lapides, vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus sut cum eos percussio supernae nequaquam sonitum humilis confessionis reddunt. Quidam vero metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis, accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt, sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti nesciunt quod promiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dontuaulias uibent fetumnt e: Ab ape¬
ceretat suiliuut: I cussionbus dre¬
cetin: ⁊ mali imundi tolerarit pio
osunao ensq uit ia doreri gauelia
qun e oteperdunt: Nec tamer
het pardendo satgantur. Cinde be¬
ne exhumani generis. uoce penb
gefemia dicita: Inebriauie nre
absintio  cbrius qͥtuppe. quod pa¬
atur nescit: Absintio ergo est ebri
quis quid pro mundo sustinee. le¬
ut deputat: Laboris amartudi¬
nen quã tolerat ignorat: quia
ni mirũ delectabilit̾ ad cuncta
aucitur. in quibus poenaliter fati¬
gatur It contra uir iustus adn
mundi pericula promundo toleras¬
da. eẽ. debilis stud&: finem suũ
conspicit. uita presens quam sit tran¬
sitoria attendit: & pro ea ext̃ius
labores perpeti rennuit: cuius in¬
trisecus delectationem iucit:
Beatus igitur iob p̃sentis uitae
auersitatibus pressus : dicat ex
sua. dicat ex omnium uoce ui¬
stors. Quae est enim fortitudo
mea ut sustme am. aut quis finis
meus ut patient̾ agam : acsi aꝑ¬
te insinure. dicens mal ci enundi

Expanded text:
nt, ab apperarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec pendendo fatigantur? Unde ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: « Inebriavit me absynthio . » Ebrius quippe, quod patitur, nescit. Absynthio igitur est ebriuquidquid pro mundo sustinet, leve aestimat; laboris amaritudinem, quam tolerat, ignnimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justormea, ut mala sustineam?  aut quis finis meus, ut patienter agam? Nec erte insinuet, dicens: Mala mundi
Abbreviated transcription (Latin):
fectus operacionum In eo e.¬
nim nobis loquitur: quod er
ganos tacitus operatur. Bea¬
tus igitur iob sermonib dei
contra diceret: side eius per¬
cussionibur murmurarene.
Sed quid de ꝑcussori suo senciat
indicat: qui sicut iam diximꝰ
quem ferientem tolerat scm̃
uocat: Sequitur Quae est
enim fortitudo mea ut susti¬
nean. aut quis finis meus ut
est fortitudo reproborum
Iustorum quippe fortitudo ẽ:
carnem uincere ꝓpruis uo¬
luotatibus contra ire. Delec¬
tacionem uitae praesentis ex¬
tinguere : huius mundi as¬
pera ꝓaeternis p̃mus amare.
Prosperitatis blandimenta c̃¬
tempnere: aduersitatis uumi¬
borum uero fortitudo est
transitoria sine cessacione
diligere: contra flagella
conditoris in sensibiliter ꝑ¬
durare: ab amore rerũ tempo.¬
ralium. nec exaduersitate
qui escere: ad manem głam
etiam uitȩ detrimento ꝑ ue¬
nire. maliciȩ augmenta ex¬
quirere. bonorum uitã non
solum uerbis ac moribus. sed

Expanded text:
fectus operationum. In eo efectus operationum. In eo enim nobis loquitga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui sicut jam diximus quem ferientem tolerat, sanctum vocat. Seqenim fortitudo mea ut sustineam? aut quis finis meus ut est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis mborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flconditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pe cum ꝑ petrasse se inlicita
Nouerunt sed ꝑscrutanter
in ueniunt. quia nulla ꝓ in¬
licitis aduersa. ꝑ pessisunt.
Ui in mensae formidinis tabes¬
cunt. pauore aestuant. sinis¬
tris aeegitati suspicionibus
laborant: Ne in aeternuni
se gra de seruerit: quosin p¬
senti uitti mali sui retribucio
nulla custodit Timent ne
ulcio quae suspenditur eoin¬
uior in fine seruetur. Ferim
paterna correpcione de side¬
rtnt: & dolorem uulneris me¬
dicamina salutis puttnt Recte
Sergo nuncdicitur. Haiec mͥ sit con¬
solacio: ut ad fligens medolore
non parcat Acsi aꝑte diceret᷑
Qui ideo hic quibus dam parcit
ut eos inperpetuum feriat.
ideo hic me feriat. ut non par¬
cendo in perpetuum parcat Ex
afflictione enim consolor quia
corrupcionis humanȩ putre¬
dinem scient: adspem scilutis
exuulnere certus reddor. Qđ
quia non tumenti sed humili
mente aedidit: sub ungen do
ut p̃diximus pate facit dicers¬
Dec contra dicam sermonib sc̃i.
Plerumq ad nos uerba dei non

Expanded text:
e illicita noverunt, sed perscrutantes inveniunt quia nulla pro illicitis adversa perpessi sunt, vi immensae formidinis 221 tabescunt, pavore aestuant, sinistris agitati suspicionibus laborant, ne in aeternum se gratia deseruerit, quos in praesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut p« Non contradicam sermonibus sancti. » Plerumque ad nos verba Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
incubat. necesse est ut instituere
spiritaliter proximorum men¬
tes erubescat. Gene ergo dici
tur: Quare detraxistis sermo¬
nibus ueritatis. cum euobis nilłꝰ
sit qui possit arguere me. desiaꝑ¬
te diceretur: quã temertate audita
reprȩhenditis. qui percussionis meę
causas ignorantes adhuc repraeben¬
sibilia profertis: Sequitur ad in¬

Expanded text:
incumbit, necesse est ut instruere incumbit, necesse est ut instruere spiritualiter proximorum mentes erubescat. CAP. VIIQuare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ere me. Mundus inse. esse. aui¬
tiis debet: qui curat aliena cor¬
rigere: ut terrena non cogitet
ut̃ desideriis infimis non succũ¬
bat. quatinus tantum perspica¬
tius. aliis fugienda uideat. quan¬
tum hȩc ip̃se perscientiam & ui¬
tam uerius declinat. quia nequa¬
quam pure maculam in mem¬
bro consderat oculus. quem
pulius grauat. et super iectas
sordes tergere non ualent ma¬
nus quȩ lutign enent. quod iux¬
ta antique mans sationis ferrem.
Bene ictilauid erga exteriora bel¬
la ladorantem. per significationẽ
diuina uox innuit cum dicit. Nõ
tu ꝑ̧ dificabis mͥ templũ. quia uir san¬
oiimum es: Di autem templũ
edificat: qui corrigendis. atq insti¬
tuendis proximorum mentibus ua¬
cat: Templũ quippe dĩ nos sumꝰ
qui aduerã utam exeius in habi¬
tacionem constrliemur. paulo
a testante qui ait: Templũ di sc̃m
est: quđi estis uos sed uir sanguins
templum dõ edificare prohibetir
quia qui adhuc actis carnalib

Expanded text:
etc.--Mundus in se esse a vietc.--Mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
pas quippe de lin quene
& si exalto inerepante
unt. semet ipsos t
apudie subciłis¬
liora agentibus. nuuaquani
parcunt: eo uigilantiis aliena
facta reprebendunt Quid enĩ
dehumana potentia mirari exte¬
rius poterunt: qui semetipsos qͦq
despitiunt. &iam cum intime pe¬
nȩ iam artem sublimitatis app̃¬
hendunt. Id cirro igitur bene fo¬
ris ditndicant. altitdinem terre¬
ne celsitudinis. quia intus oculum
non grauat pondus timoris. Un¬
de oe beatus iob cum in amicis du¬
ra loquentibus terrenã prudenti¬
am uires substantiam q. dispiceret
dicens. Numquid dixi afferte mͥ
& de substantia ur̃a donate mihi
uel liberate me demanu hostis
& demanu robustorum eruite
me. Docete me & ego tãcebo
& si quid forte ignoraui instruite
me. Quid de semet ipso sentiat
paulo inferus maniffestat dicens
super pupillũ irruitis Luce itaq
clarius patet quantȩ se infirmi¬
tatis conspiciat quem pupillum
uocat. sequitur. Quare detrax

Expanded text:
Culpas quippe delinquentium, Culpas quippe delinquentium, et si ex alto increpantes feriunt semetipsos tamen apud se subtilimeliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, is. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instme; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulo post. Orauit uir dei
faciem dñi: & reuersa est
manus regis ad eum. & fac¬
ta est sicũt prius fuerat.
Quia enim suꝑbiaa gnere
uirtuter nesci uanta
ex humilitate ꝓait uox in¬
ere pacionis
cum eerpandaro eolxamn
pronus strauit: sicur serap¬
tuonissunciauerunt regi dieen¬
tes. Aa est nathan pro phetae
Cumque introisset ante conspec¬
tum regis: adorauit illum ꝓ¬
nus uterra. Quomodo morses
regi aegrptio libere resistens
eum dispicere potuit: qui dõ
familiariter conloquens. se¬
quentem se iethro cognatum
humilis adorauit: Cuius eti¬
am consilio tantam oboedi¬
enciam praebuit: ut post se¬
creta dei conloquia magnũ
lucrum duceret. quod foris
ab hore hominis audiret Ex
alus ergo scõrum factis dici.¬
mus: quid de alus pensare de¬
beamus sc̃i & enim uiri nec
exelacione sunt liberi: nec
extimore sum missi Sed cũ
rectitudo eos ad libertatẽ
uocis erigit. consideracio
in firmitatis propriae
humilitate custodit

Expanded text:
Et paulo post: Oravit vir Dei Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox iepationis cum increpanda culpa in pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
fom̃ium ꝓphetarũ
pati xp̃m suum impleuit sic.
Quos aduitam inisericorditer
trahit. dicens. Penitemini igit᷑
& conuertimnim ut de leantur
ura peecata. Quomodo helisae¬
us uidere naheman exelacio¬
ne noluit. qui noꝵ solum ie cors¬
piei &edite neri etiam amulie
ppinisit. Pequa semptũ esti
Cumque uenisset adu um dei
iimonte adphendit pedes eiꝰ
Et acces sit gezi. ut amoueret
eam. & ait homo dei. Dunit¬
ite illam. anima enim eiꝰ ina-¬
maritudine est Quomodo.
helias suꝑbo regi increpacio¬
nis uerba ꝑ tumorem intu-¬
lit qui ante eius currũ humi¬
liter cucurrit: sicut scriptũ
est Accinctis que lumbis
currebat ante achab Quo
modo uirdei hierobͦam prae¬
senciam exelacione dispe¬
xit: quia rentẽ eius dexte¬
ram sciluti pristinȩ protinur
expiettite reparauit. sicut
scriptum est Cumque au¬
diss& rexsermonem homi.¬
nis dei quẽ inclamquerat
contra altare in bethel.
extendit manum suam de
altari dicens Ad prae hendit
eum : & exaruit manus eius.

Expanded text:
omnium prophetarum pati Christum suum, implevit sic . Quos ad vitam misericorditer trahit, dicens: Poenitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra . Quomodo Elisaeus videre Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Deiin monte, apprehendit pedes ejus, et accessit Giezi ut amoveret eam. Et ait homo Dei: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currmodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
abstatus sui uertice mentis
nr̃e elacio succisci cadit: Ut
de semet ipsa nil audeat sed in¬
firmitats suae ictu prostrata
manum leuantis quaera : hite
est quod scĩ uiri cumde occulta
ergase disposicione sus peet sc
plus pros pera ipsa ꝑtimeieu
temptari appetunt. Flagellar
concupiscunt: quatinus ixa¬
cutum mentẽ metus & do¬
lor erudiat. Ne inhac pere¬
grinacionis uici. hoste egansi¬
dus erumpente suaȩandem
deterius securitas sternate
hinc psal mista ait Probame
dicit. Ego adflagella para¬
tussum Quia enim scĩ men¬
tis suae corrupcionis uulnus
sine putredine non eẽ. consi-¬
derant: libenter se submanu
medici. ad sectionis parant.¬
Ut aꝑto uulnere uirus pecca.¬
ti exeat: quod sana cute iti¬
tus occidebat Unde & ad huc

Expanded text:
a status sui vertice mentis a status sui vertice mentis nostrae elatio succisa cadit, ut de semetipsa nihil audeat, sed, infirmitatis suae ictu prostrata, manum levantis quaerat. Hinc est quod sancti viri, cum de occulta erga se dispositione suspecti sunt, plus prospera ipsa pertimescunt, tentari appetunt, flagellari concupiscunt, quatenus incautam mentem metus et dolor erudiat, ne in hac peregrinationis via, hoste ex insidiis erumpente, sua eamdem deterius securitas sternat. Hinc Psalmista ait: Proba me, dicit: Ego ad flagella paratus sum . Quia enim sancti mentisine putredine non esse considerant; libenter se sub manu medici ad sectionut, aperto vulnere, virus peccati exeat, quod sana cute intus occidebat. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
post duiinae correpionis ex¬
oredia antiquus. hostis subri¬
piat atque adiurtuterom¬
praccione grahat sc̃s uir con¬
grue exorat dicens. Quicoe¬
pit ipseme conterat Acsi ap¬
te dicat. Hoc quod in me ex¬
orsus est ꝑficere feriendo
non desinat. Nede sertuni me
aduersario ad contricionem
tradat Ubi & apte subditur
Soluat manum suam: & succi.¬
dat me sȩpe namq. fiducia
longe prosperitatis in flati.
in quodam statu elacionis e
rigimur: Cumq nos extolli
conditor conspicit. sed amorẽ
suum erganos ꝑ uerbera non
exercet: quasi ad ferienda
nr̃a uitrianum ligatã te.¬
net Annon affectus sui ma.¬
num ligauerat cum peccan-¬
ti populo dicebat. Iam noN
irascar tibi: & telus meus re¬
cessitate. soluat ergo ma-¬
num dicitur: exerceat. affec¬
tum Recte autẽ subiungit᷑:
Et succidat me Cum enim secu¬
ros nos ac de uirtutum afflu-¬
encia elatos repentinus uel¬
flagelli dolor. uel in firmita¬
tis temptaicio ꝑcutit: ꝓtinus

Expanded text:
divinae correptionis exordia antiquus hostis subrepat, atque ad virtutum confractionem trahat; sanctus vir congrue exorat, dicens: « Qui coepit, ipse me conterat. » Ac si aperte dicat: Hoc quod in me exorsus est, perficere feriendo non desinat, nec desertum me adversario ad contritionem tradat. Unde et bene subditur: « Salvat manum suam, et succidat me. » Saepe namque fiducia longae prosperitatis inflati, in quodam statu elatirigimur. Cumque nos extolli conditor conspicit, sed amorem suum erga nos per verbera non exercet, quasi ad ferienda nostra vitia manum ligatam tenet. An non affectus sui manum ligaverat cum peccanti populo dicebat: Jam non irascar tibi ; et: Zelus meus recessit a te ? Solvat ergo manum dicitur, exerceat affectum. Recte autem subjungitur: Et succidat me. Cum enim securos nos ac de virtutum affluenflagelli dolor, vel infirmitatis tentatio, percutit, protinus
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã uͦ hisboseth iste hac morte
succũberet : sinon ad ingressũ do¬
mus. mulierẽ id ẽ adm̃tis aditum
mollẽ custodiã deputtisset For¬
tis nãque uirilis que sensus. prae¬
poni cordis foribus debet: que nec
neglegenciȩ somnus opprimat.
nec ignorancie error fallat Ud¬
de bene & his boseth appellatꝰ est:
qui custode femina. hostilib gla¬
diis nudatur His bosed quippe:
uir con fusionis dicitur Uir autẽ
confusionis ẽ. qͥ fortimentis custo.¬
dia munitus non ẽ : quia dũ uirtu.
tes agere aestimat. sub intrancia
uicia Nescientẽ m̃tẽ necant: Tota
itaq. uircutemuniendus ẽ aditꝰ
mentis: Nequando eam insidian¬
tes hostes penetrent. foramine
ne glectae cogitacionis Hinc sa¬
lomon ait Omni custodia serua
tuum cor: qm̃ ex ipso uita ꝓcedit.
U irtutes ergo quas agimꝰ dignũ est
ut sume mopere ab intencionis ori¬
gine pensemus. ne exmalo ortu.
ꝓdeant: &iam si recta sunt quȩ os¬

Expanded text:
quaquam vero Isboseth iste hac morte quaquam vero Isboseth iste hac morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est, ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque 34 virilisque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis, ne quando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Virtutes ergo quas a mus dignum est ut summopere ab intentionis origine pensemus, ne ex malo ortu prodeant, etiam si recta sunt quae os
Abbreviated transcription (Latin):
U nde recte in opinata morte extinc¬
tus. his boseth dicitur. quẽ scrptura
scicra non indomo hostiarium. sed
hostiariã habuisse testatur dicees
Uenientes filii rẽ monbe rothitesra¬
cha. & banaha: in gressisunt
feruente die domũ hisboseth.
quidormiebat suꝑ stratũ suũ meridi¬
e. ingressi sunt aute donũ. Stbosti¬
Sarici domꝰ purgtuis inticũ obdormi¬
uit. Assum̃ter spicas tntici latenter
ingressi sunt: & ꝑcusserunt eũ in in¬
guine. Hista aria tritticũ purgat
cũ mentis custodia discernendo uir¬
tuter auicus separat:. Quae si obdor
mierit in morte ꝓprii dm̃ insidia-¬
tores ad mittit: quia cũ discrecionis
sollicitudo cessauerit: ad interfici-¬
endũ animũ malignis spiritib iter
pandit Qui ingressi spica tolluts.
quia mox bonarũ cogitaicionum
germina auferunt: atque in in¬
guine feriunt. quia uirtutẽ cor¬
dis dilectacione carnis occidunt:
In inguine quippe ferire ẽ: uitã m̃

Expanded text:
Unde et recte inopinata morte exstincUnde et recte inopinata morte exstinctus Isboseth dicitur, quem Scriptura sacra non in domo ostiarium, sed ostiariam habuisse testatur, dicens: « Venientes filii Remmon Berothitae, Rechab, et Baana ingressi sunt fervente die domum Isboseth, qui dormiebat sue. Ingressi sunt autem domum, et ostiaria domus purgans triticum obdormivit; assumentes spicas tritici latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguine. Ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, in mortem proprii Domini insidiatores admittit; quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam me
Abbreviated transcription (Latin):
eleuet. ne intellectꝰ dũ suptiliter
currit aberet. Ne consiliũ dũse
multiplicat. confundat. ne forti¬
tudo dũ fiducicĩ prȩbet. prȩcipit&.
Pesciencia. dũnouit & nondiligit. in¬
flet nepietas dũse extra rectitudi.¬
nẽ in clinat. in torqueat: netimor
dũ plus iusto trepidat. in disperacio¬
nis foueam mergat Cũ gͦ ꝓunci¬
quȩq uirtute ut pura esse debeat
praeces dño sundimꝰ. quid aliud
quã iuxtai filiorũ numerũ holo¬
caustũ ꝑsingulos exhibemus.
Holo caustũ nãque totũ incensũ dicit᷑:
Holo caustũ igit᷑ dare ẽ. totã mentẽ
igne cõpunctionis incendere : ut
in ara amoris corardeat: & quasi de¬
lictti ꝓpriae sobolis. in ꝗ namenta
cogitacionis exurat Sed haec
agere nesciunt: insi hiquiprius¬
quã cogitaciones adopus prode-¬
ant. in ternos suos motus sollicite
circũ spicientes frenant. Haec
agere nesciunt: nisi qui uirili cus¬
todia muniri mentẽ nouerunt:

Expanded text:
elevet; ne intellectus, dum subtiliter elevet; ne intellectus, dum subtiliter currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in desperationis foveam mergat. Cum ergo pro unaquaque virtute, ut pura esse debeat, preces Domino fundimus, quid aliud, quam juxta filiorum numerum holocaustum per singulos exhibemus? Holocaustum namque totum incensum dicitur. Holocaustum igitur dare, est totam mentem igne compunctionis iin ara amoris cor ardeat, et quasi delicta propriae sobolis inquinamenta cogitationis exurat. Sed haec agere nesciunt, nisi hi qui priusquam cogitationes ad opus prodeant, internos suos motus sollicite circumspicientes frenant. Haec agere nesciunt, nisi qui virili custodia munire mentem noverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Peracto quippeĩ orbẽ dierũ conui¬
uio. mitere ad filios. eos que scĩfi¬
care ẽ : post uirtutũ sensũ. in tencio.¬
nẽ in cordis dirigere: & omne quod
agit᷑ districttre tractacionis dis¬
cussionẽ mundare. Nebona ęsti.¬
mentur quȩ mala s̃t: ne saltim
ueraciter bonci putent᷑ suffici¬
encia: cũ ꝑ fectti non sunt Sic
enĩ mens plerũque decipitur :
ut aut qͣlittite inciliaut boni quan
discussiones in ueniunt: Nam
ea quę ꝑscrutari ĩ nob̾ met ipsis ple¬
nius nitim̾: saepe uertus orando
qua in uestigando penetramus:
C ũ enĩ mens ꝑ quandã cõpuncti¬
onis machinq̃ ad altoi sustoliit᷑.
diiudicando certius contẽplat̾
Unde & recte sub iungitur. Cori¬
que consurgimus: cum cõpunctio¬
nis luce ꝑ fusi. humanitatis nrãe
noctẽ deserimꝰ. et adueri luminis
radios oculos mentis aperimꝰ: atq
holocaustũ ꝑ singulos filios offerimꝰ.
cũ ꝓ uinci quaeq uirtute dño hosticĩ
nr̃e prȩcis immolamꝰ. ne sapiencia

Expanded text:
Peracto quippe orbe dierum convivii, mittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut boni quantdiscussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta sustollitur, b se ipsa dijudicando certius contemplatur. Unde et recte subjungitur: Cque consurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri luminis radios, oculos mentis aperimus. Atque holocaustum per singulos filios offerimus, cum pro unaquaque virtute Domino hostiam nostrae precis immolamus: ne sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inuniuersũ mundũ. tanta fideli¬
am messis exsurgeret  si demanu
dĩ suꝑ rationalem terran e uaau
electa grana praedicantium non uenis¬
sent. Se eurion. Q credi denuer
et baptitatis fuerit . saliiuis erit.
Lui uero non crediderit. con defna
bitur. Portasse unus quisq a pud se¬
mae ipsum dicat. Ego iam cretud se
siliuis ero. Uerũ dicit: sifidem
operib soeneat. Mloa e eniꝰ fides est
que in boc quod uerbis dicit morib
non contra dicit. Hinc eeni quodt
dequibus dam falsis¬

Expanded text:
enim in universo mundo tanta fidelienim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero nonbitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune ee cũ lapidib uiuere cum
arborib sentire cũ animalib in tel¬
ligere cum angelis. Si igitur cõmune
habet aliquid cũ omni creatura homo:
iuxta aliquid omnis creatura homo.
Omni ergo creaturae praedicatur euan¬
gelium: cũ soli homini praedicatur.
Quia ille uidelicet docetur. propter
quem interra cuncta creatasunt:
et aquo omnia ꝑ quandam similttudi¬
nem aliena non sunt. Potest etiam om̃is
creaturae nomine : omnis natio genti¬
um designari. Ante et enĩ dictum
fuerat: in uiam gentium neabieritis.
Nunc aut̃ dicitur. praedi cate omni
ereaturae. Ut scilicet prius aiudaea
apostolorũ repulsa praedicatio. tunc
nobis in adiutorium fieret: cũ hane
illa ad damnationis suae testimonium
suꝑla repulisset. Sed cũ discipulos ad
praedicandũ ueritas mitcit : quid
aliud inmundũ facit. nisi grana fe.¬
minis aspargit.÷ Et pauca grana
enectet insemine. ut multarũ messium
fruges reaput ex nr̃ fide. RIeqe

Expanded text:
commune esse cum lapidibus, vivere cum commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. in corde audietaum artius in¬
praessa remanerent In crepata igitur
eorũ duritia : quid ammonendo dicat
audiamus. Euntes in mundũ uniuersum.
praedicate euangelium omni creiturȩ.
Numquid fr̃s mei scm̃ euangelium uel
insensatis uel brutis animalib fuerat
praedicandũ : ut deeo discipulis dicatur.
praedicate om̃ni creaiturae.  Sed om̃is
creaturae nomine signatur homo.
Sunt namq lapides: sed riec uiuunt
Nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta:
uiuunt quidem sed nonsentiunt.
Ql uiunt dico non ꝑanimã. sed ꝑuiridi¬
tatem. Quia et paulus dicit. Insipiens
tu quod seminas non uiuificatur: nisi
prius moriatur. Uiuit ergo quod mo-¬
ritur : ut uiuificetur. Lapides itaq
sunt : sed non uiuunt. Arbusta autem
sunt .: uiuunt. sed non sentiunt.
Bruta uero animaliasunt : uiuunt
sentiunt. sed non discernunt. Angeli
et enĩ sunt: uiuunt. sentiunt. & dis¬
cernunt. Omnis autem creaturae :¬
aliquid habet homo. Habet namq

Expanded text:
diceret in corde audientium arctius imdiceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmulta argumenta monstrata est. Quaedũ
nos legentes agnoscimus. quid aliud quã de
illorũ dubitatione solidamur: Minus
enĩ michi maria magdalenȩ praestitit.
quae eitius credidit. quã thomas qui
dix dubitauit. Ille et ent̃ dubitando uul¬
nerũ eicatrices tetigit: et denr̃o pectore.
clubitationis uulnus amputauit. Ad in¬
siruandam quoq ueritatem dominicae
resurrectionis: notandũ nobis ẽ quid
lucas referat dicens. Conuescens: prae¬
cepit eis ab hierosolimis nediscederent.
Et post pauca. Widentib illis eleuatus est.
et nubes suscepit eũ ab oculis eorũ.
I otate uerba: signate mysteria. Conues¬
cens: eleuatus ẽ. Comedit et ascendit.
Ut uidelicet ꝑ affectũ cõmestionis. ueri¬
tas patesceret carnis. Marcus uero pri
dis atq in fidelitatis duritia. in crepas¬
se. discipulos memorat. Qua inre quid
considerandũ. ẽ. risi quod id circo dñs
tune discipulos in crepauit. cũ corporali¬
ter. reliquit. ut uerba quae recedens

Expanded text:
ta argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubietatis vulnus amputavit. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat, dicens: Convescens praecepit eis a Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priudis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens
Abbreviated transcription (Latin):
ant t᷑pitudinem eiꝰ: Turpitudo
enim nr̃a tunc cernitur. cumui¬
tare prehensibilis ante iustorum
oculos in iudicione quaquam
sub sequentis boni operis teg¬
mine uelatur. Sedquia cum
culpa tempta mur. ad lamenta
accendimur: Atque ipsis la¬
mentatis excrtati. ad ꝑ spicien¬
aam lucem iusticiae subtili¬
us oculis mentis aperimus:
quasi in dolore uestimenta scin¬
dimus. quia exfletu discreti¬
one crescente cuncta quae agi¬
mus. destriccius trata manaiiu-¬
dicamusTunc om̃is nr̃a ela-¬
tio corruit: tunc eunta ab ani-¬
mo cogreticionum suꝑ fluit as
cadit: Unde & subditur: Qetonso¬

Expanded text:
ant turpitudinem ejus . Turpitudo ant turpitudinem ejus . Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
temtticionis certameni supera¬
re Nonualuit: suci deterius se¬
curitas strauit Namdum las¬
sum sequis que inotio remittit.
dissolutam mentem corrupto¬
ri ꝓstituit At si eum ex dispen¬
sacione suꝑne pietatis temtacio
Non repente uehementer in¬
ruens. sed temperato accessu
erudiens pulsat: Nimirum
ad insidias ꝓuidendas eiugilat.
ut contra hostem se incertamine
cautus accingat Unde & bene
est. ad surgere decertantis:
Auditis ergo aduersis surgere
est: exꝑtis temptacionibus m̃¬
tem ad certam in arobustius pa-¬
rare Quibus nimirum tempta¬
cionib etiam discretio proficit.
quia ut uirtutes auiciis subti¬
lius distinguat agnoscit Un¬
de & bene sub iungitur scidie¬
dimus. cum discernendo nostra
oꝑa retractamus Si enim apud
dm̃ nr̃a nos opera quasi uestim̃ta
Nontegerent: nequa quam uoce
angelica di ceret᷑ Beatus qui
uigilat: & custodit uestimenta
suci Nenudus ambulet. & uide¬

Expanded text:
tentationis certamen superatentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. Unde et bene est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subjungitur: Cdimus, cum discernendo nostra opera retractamus. SDeum nostra nos opera quasi vestimenta non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et vide