comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud qd̃ miaris. umbra est.
quantũ istud est. cuius et
umbrã miraris: Cognoui¬
sti p̃stantiora. Potior est eñ
lux. qͣm umbra: ueritas.
qͣm figura: corpus ait torisͤ
qͣm manna de cȩlo.  paulo
post. Accipe qd̵ dico. diui¬
niora ẽẽ sacram̃ta xp̃ianorũ
sacram̃ta suꝑordinata sunt
ueritate. digiurate. potesta¬
te et gr̃a. ut omĩa cõpleant
quȩ illis fuerant impossibi¬
lia. Quã uere enĩ xp̃c se ip¬
sum daturus est scĩs ad glo¬
riam in furtrzo: tam uere ad
om̃em grãm dat se ipsum
eccłe suȩ modo. qͣmuis non
ita manifeste. s sub sacram̃¬
to. Si enĩ sine saeram̃ti ue¬
lamine corpus suũ et san¬
gumẽ daret: quis sumere
tiũ ẽẽt aut facinus. qͥa int̃¬
dictũ diumnis et humanis
legib. Uñ etiã discipłi au¬
dientes qd̃ carnẽ suam da¬
ret ad manducandum. et
sangumẽ suũ ad bibendũ:
putantes qd̃ crudũ aut a-¬
uisibilit daturus eẽt se ip̃m
recesserunt ab eo dicentes.

Expanded text:
lud quod miraris umbra est, lud quod miraris umbra est, quantum istud est, cujus et umbram miraris? Cognovisti praestantiora. Potior est enim lux quam umbra, veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de coelo. » Et paulo post: « Accipe quod dico, diviniora esse sacramenta Christianorum sacramenta superordinata sunt veritate, dignitate, potestate et gratia, ut omnia compleant quae illis fuerant immobilia. Quam vere enim Christus seipsum daturus est sanctis ad gloriam in futuro, tam vere ad omnem gratiam dat seipsum Ecclesiae suae modo, quamvis non ita manifeste sed sub sacramento. Si enim sine sacramenti velamine corpus suum et sanguinem daret, quis sumere tium esset aut facinus, quia interdictum est divinis et humanis legibus. Unde etiam discipuli audientes quod carnem suam daret ad manducandum et sanguinem ad bibendum, putantes quod crudum aut covisibiliter daturus esset seipsum, recesserunt ab eo, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
bs̃ ambrꝰ intuens: ait in ser¬
mone de sacram̃tis ad neophi¬
tos. noua sacram̃ta uet̾ibus
p̃ferens. Sũmo studio uolu¬
mus compbare. quia et anti¬
quiora sunt sacram̃ta eccłe.
qͣm syuagoge: et p̾stantiora
qͣm manua. ÷ paulopost:ꝓ
batũ est antiquiora ẽẽ ȩccłẽ
saeram̾ta: ñc̃ cognosce po¬
tentiora. Reuera mirabile
fuit. qd̾ d̾s manna pluerit pa¬
trib. S tam̃ qui illum panẽ
manducauerunt: om̃s in de¬
serto mortui sunt. Ista autẽ
esca qͣm accipis. iste panis ui¬
uus qui descendit de celo. ui¬
utrũ p̾stantior sit panis au¬
głoꝵ an caro xp̃i: quę utiq¬
est corpus uite. Manua illud
e cȩlo. hoc supͣ celũ: illud celi.
hoc dñi cęloꝵ: illud corrupti¬
oni obnoxiũ. hoc alienũ ab
om̃i corruptione. Illis aqua
de petra fluxit: cibi sangͥs
e xp̃o. Illos ad horam satia¬
uit aqua: te sanguis dilu¬
it in et̾num. Iudeus bibit
et sitit: tu cum biberis. si¬
tire non poteris. Illud in umi¬
bra: hoc in uerttate. Si il¬

Expanded text:
s Ambrosius intuens, ait in sermone De sacramentis ad neophytos , nova sacramenta veteribus praeferens: « Summo studio volumus comprobare, quod et antiquiora sunt sacramenta Ecclesiae quam Synagogae, et praestantiora quam manna. » Et paulo post: « Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, nunc cognosce potiora. Revera mirabile fuit quod Deus manna pluerit patribus, sed tamen qui illum panem manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca quam accipis, iste panis vivus qui descendit de coelo, viutrum prestantior sit panis angelorum an caro Christi que utique corpus est uite. Manna illud e celo, hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium, hoc alienum ab omni corruptione. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu cum biberis, sitire non poteris. Illud in umbra, hoc in veritate. Si il
Abbreviated transcription (Latin):
ipsuis sacram̃ti longe maior
cred̾etur qͣm uid̾etur ueritas
et utilitas. Cum gͦ ext̃ius qͣ
nulla sint eni tanta ĩpendun¬
tur ueu̾ationis obseqͥa: aut in¬
sensati sumus. aut intima imi¬
tam᷑ maguę salitis mysteria.
S et sacram̃tali officio ũ p̃pol¬
let nouum ueteri. Cum enim
sit memoria tantũ et figura
passionis xp̃i: tanto indigntꝰ
est nouũ renunciando p̃teri¬
ta qd̃ memorie emuslibet ho¬
minis est. quanto uetus me¬
lius et diuimiꝰ est p̃mincian¬
do eadem fut᷑a. qd̾ solũmodo
nem non uere carnem xp̃i.
s umbratiee tautũ in me¬
moriã eruetfixe carnis eius¬
dicimꝰ: ñne nouũ sacram̃¬
tum umbra tantũ et figura
sicut et uetus erit. ideo aũ
deterius. quia illud umbra
futoꝵ fuit sp̃ualit̾. istud p̃¬
teritoꝵ carnaliter : S et ef¬
fectu ũ p̃pollet: quia nec pec
in cibis solũmodo et potib
et uariis baptismatib ꝙ iu
sticiis carnis non potuerit

Expanded text:
ipsius sacramenti longe major ipsius sacramenti longe major crederetur quam videretur veritas et utilitas. Cum ergo exterius quasi nulla sint, quibus tanta impenduntur venerationis obsequia, aut insensati sumus, aut ad intima mittimur magnae salutis mysteria. Sed et sacramentali officio non praepollet novum veteri. Cum enim sit memoria tantum et figura passionis Christi, tanto indignius est novum renuntiando praeterita, quod memoriae cujuslibet hominis est, quanto vetus melius et divinius est, praenuntiando eadem futura, quod solummodo nem non vere carnem Christi sed umbratice tantum in memoriam crucifixae ejus carnis dicimus, nonne novum sacramentum umbra tantum et figura, sicut et vetus erit? Ideo autem deterius, quia illud umbra futurorum fuit spiritualiter, istud praeteritorum carnaliter. Sed et effectu non praepollet, quia nec peccin cibis et potibus et variis baptismatibus, et justitiis carnis non potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritam xp̃i passionem.
Conferamus gͦ nouã umibͣm
uet̾ib. simplicẽ simplicib
ut que ex his p̃polleant tam cor¬
poraliter quã spũalit̾. uide a¬
nius. Cũm eiũ p̃sens sacram̃¬
tum. si tantũmͦ sacram̃tũ ẽ.
corꝑalis cibus sit. sicut uetus¬
fuit: ñne manna qd̃ ds de ce¬
lo pluebat. et om̃e delectam̃tũ
saporis in se continebat. erat
dignius et meluis: itẽ q panes
ppositionũ similagines ⁊ uituli
et cet̾a quȩ ille ppłs sacͥficabat.
ñne meliora erant ad reficien¬
dum: qͣm modicũ panis et ui¬
ni. uix ad degustandũ: In no¬
uo enim sacram̃to ablata fide
gr̃e intioris. ex t̾ior spẽs in pa¬
nis mica uł uini gutta. nulliꝰ
est estimationis: quia et in eo
ideo nullius estimationis ex¬
teriora facta sunt: ut ei q̃ in
tͥnsecus creditur gr̃e. om̃is im¬
pendetur sũma deuotionis
Cassa eiũ uideret᷑ tot homi¬
num assistentiũ. et huic sacͣ¬
mento ministͣnͣtiũ. uł ado¬
rantiũ uen̾anda sedulitas: nͥ

Expanded text:
teritam Christi passionem? Conferamus ergo novam umbram veteribus, simplicem simplicibus, ut quae ex his praepolleant tam corporaliter quam spiritualiter videamus. Cum enim praesens sacramentum, si tantummodo sacramentum est, corporalis cibus sit sicut fuit, nonne manna quod Deus de coelo pluebat, et omne delectamentum saporis in se continebat, erat dignius et melius? Itemque panes propositionum, similagines, et vituli, et caetera quae ille populus sacrificabat, nonne meliora erant ad reficiendum, quam modicum panis et vini vix ad degustandum? In novo enim sacramento ablata fide gratiae interioris, exterior species in panis mica vel vini gutta nullius est aestimationis, quia et in eo ideo nullius aestimationis exteriora facta sunt, ut ei quae interius creditur gratiae, omnis impenderetur summa devotionis. Cassa enim videretur tot hominum assistentium, et huic sacramento ministrantium vel adorantium veneranda sedulitas, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tionib et stupͥs lȩtifera: illa
etiam in coniigiis quȩ est li¬
cita. et si ñ aufert uitã. adeo
tam̃ minuit coronã: ut euni
uirginitas centesimũ. uidu¬
itas seragesimũ. coniugalis
copula extremũ et tͥcesimũ
referat fructum. Si gͦita
humiliat ubi qd̾ ñ expedit
sauat indulgentia: qͣntum
nocet illa. cui diuinȩ ĩminet
indignationis censura: Hȩc
enĩ pestis quo pre cet̾is uitiiꝰ
est nature familiarior. eo ad
cauendũ difficilior: quia cũ
repellit᷑. noleuti se ingerit
importuna: cũ admitit᷑. uolen¬
ti incumbit onerosa: & dũ
sic sensim infundit amorẽ
suũ. ꝓrsus excirpat amorẽ
celestium. S qͥd contͣ faci¬
endũ est ne ꝑeamus. Quia

Expanded text:
tionibus et stupris lethifera, illa tionibus et stupris lethifera, illa etiam in conjugiis quae est licita, etiamsi non aufert vitam, adeo tamen minuit coronam, ut cum virginitas centesimum, viduitas sexagesimum, conjugalis copula extremum et tricesimum referat fructum. Si ergo ita humiliat; ubi quod non expedit, sanat indulgentia, quantum nocet illa, cui divinae imminet indignationis censura? Haec enim pestis, quo prae caeteris vitiis est naturae familiarior, eo ad cavendum difficilior; quia, cum repellitur, nolenti se ingerit importuna, cum admittitur, volenti incumbit blande onerosa, et dum sic sensim infundit amorem suum, prorsus exstirpat amorem coelestium. Sed quid econtra faciendum est, ne pereamus? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia suspiremus: cur acem¬
ctis renib abstinentiã libidiniᷤ
exp̃ssius indixerit. cũ de cęt̾is
iuciis nicħ noĩatim. s cõmuni¬
ter om̃iũ uł cautelam uł disci¬
plinã figurauerit. Uñ sciendũ
quia agnũ dĩ sine macula qui
filius ẽ uirginis. luxuriosi et
incesti sumunt ꝑiclosius: quia
debeamus conformitate passi¬
onis et mundiciȩ. nicħ sic adu̾¬
satur passionis eruei ut uolup¬
tas: nicħ sie mundicie ut fedi¬
tas nicħ sic eius uiutioni. ut
fornicariȩ societatis imitas.
Libido enini appetitu suo alli¬
cit et incendit. actu suo fedat
eneruat. usu lubricat & il¬
laqueat. ad eo ut placendo
displicens. displicendo pla¬
cens. difficilem aut nullam
sui penitudinẽ admittat.
et nisi ualida manu miscdiȩ
d̾i subuentũ fuerit. miserabli
dat. Ut enim pret̾mictã eam
quȩ extͣ naturam ab. ouima¬
bilis est et nefanda. et intra
nat᷑am in incestib et adulte¬
riis detestanda. uł in fornica¬

Expanded text:
coelestia suspiremus; cur accicoelestia suspiremus; cur accinctis renibus abstinentiam libidinis expressius indixerit, cum de caeteris vitiis nihil nominatim, sed communiter omnium vel cautelam vel disciplinam figuraverit? Unde sciendum, quia Agnum Dei sine macula, qui Virginis est filius, luxuriosi et incesti sumunt periculosius; quia, debeamus, conformitate passionis et munditiae, nihil sic adversatur passioni crucis, ut voluptas, nihil sic munditiae ut foeditas, nihil sic ejus unitioni ut fornicariae societatis unitas. Libido enim appetitu suo allicit et incendit, actu suo foedat et enervat, usu lubricat et illaqueat: adeo ut placendo displicens, displicendo placens, difficilem aut nullam sui poenitudinem admittat, et nisi valida manu misericordiae Dei subventum fuerit, miserabili ine fine perdat. Ut enim praetermittam eam quae extra naturam abominabilis est et nefanda, et intra naturam in incestibus et adulteriis detestanda, vel in fornica
Abbreviated transcription (Latin):
et corpus eius facti fuer unus:
tͣusibit ip̃e in nobis ad patrẽ.
tͣnsibimus et nos in illo: ut eũ
illo tanto in tͣusitus labore unũ
facti. unũ semꝑ simus in ꝑuen¬
tionis gaudio. Sciendũ aũ ñ
tantũ spũalit̃. s et corꝑ aliter
sumendũ ẽẽ corpus dm̃. quia ⁊¬
agni sangius qui a uastante
angło ꝓtexit. utroq poste re¬
spͥsus est: ut uerum agnũ ñ
minus ore corꝑis. qͣm ore cor¬
dis sinui debere signaret.
quia qui utr̃q corpus scił et
aiam uenit redunere. utriq
se uoluit in sacram̃to suo com¬
municare: ut dum aĩa cred̾et
qd̵ corpus gustaret: utͥq una
spes salutis ęqualit̾ in xp̃o ꝓ
ueniret. Uidendũ aũ cũ ad
edendũ agnum lex ded̾it in
calciam̃tis cautelam. ne a ui¬
eiis fallamͦ. in baculo discipli¬
nam qua ꝑpetrata corriganius
in lactucis compunctionẽ ut
ñ solum ext̾ius s et interuis
pęnitentiã agamus. in festina¬
tione desiderii ardorem quo ad

Expanded text:
et corpus ejus facti fuerimus, et corpus ejus facti fuerimus, transibit ipse in nobis ad Patrem, transibimus et nos in illo, ut cum illo in tanti transitus labore unum facti, unum semper simus in perventionis gaudio. Sciendum autem non tantum spiritualiter, sed et corporaliter sumendum esse corpus Domini, quia et sanguis, qui a vastante angelo protexit, utroque poste respersus est, ut verum Agnum non minus ore corporis quam ore cordis sumi debere signaret, quia qui utrumque, corpus scilicet et animam venit redimere, utrique se voluit in sacramento suo communicare, ut dum anima crederet quod corpus gustaret, utrique una spes salutis aequaliter in Christo proveniret. Videndum autem cum ad edendum Agnum lex dederit in calceamentis cautelam, ne a vitiis fallamur, in baculo disciplinam, qua perpetrata corrigamus, in lactucis compunctionem, ut non solum exterius, sed et interius poenitentiam agamus, in festinatione, desiderii ardorem, quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipossibͣle. fiat i ip̃o. Uñ etiam
ne qd̾ dabat. Inane uid̾etur et
friuolũ: nec ante nec post. sed¬
in ip̃a passionis et tͣnͣsitus sui
hora. saeram̃tum corꝑis sui de¬
dit et sanguinis: ut unde da¬
bat exemplũ. daret etiam my¬
sterii exordiũ: quatinus me¬
moriȩ nr̃e artius passionis su¬
e caracterem impͥmeret: spei
nr̃e certus trausitus sui et
nr̃i uiaticũ delegaret: cum il¬
lud sicut pͥmus pͥmum. sic
in extremo tp̃ralis uite suȩ
sub noui testam̃ti assignatio¬
ne daret extremũ. Testam̃to
enĩ sanguins sui data redemp¬
tione et pecc̃oꝵ remissione.
pactum qd̾ habebamus in cũ
morte deleuit. uite et̃ne fedꝰ
nobiscum pepigit: et tantice¬
stam̃ti saeram̃tum ad confe¬
derandam sibi scãm eccłam in
cõmime oñb reliquit. ut ũn
habemus gustũ in uia. satieta¬
tem queramus in patͥa: et ip̃m
ꝑ ip̃m inuentamus. eũ in mani¬
festa sua apparuerit gła. Cum
enim corpus xp̃i sũpserimus.

Expanded text:
possibile fiat in ipso. Unde etiam possibile fiat in ipso. Unde etiam ne quod dabat inane videretur et frivolum, nec ante nec post, sed ipsa passionis et transitus sui hora sacramentum corporis sui dedit et sanguinis; ut unde dabat exemplum, daret etiam mysterii exordium, quatenus memoriae nostrae arctius passionis suae characterem imprimeret, spei nostrae certius transitus sui, et nostri viaticum delegaret, cum illud sicut primus primum, sic in extremo temporalis vitae suae sub novi testamenti assignatione daret extremum. Testamento enim sanguinis sui, data redemptione et peccatorum remissione, pactum quod habebamus cum morte delevit, vitae aeternae foedus nobiscum pepigit, et tanti testamenti sacramentum ad confoederandam sibi sanctam Ecclesiam in commune omnibus reliquit, ut unde habemus gustum in via, satietatem quaeramus in patria, et ipsum per ipsum inveniamus, cum in manifesta sua apparuerit gloria. Cum enim corpus Christi sumpserimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sumendi discretionẽ. In una do¬
mo agnus comedi. nec inde aliqͥd
efferri p̃cipitur. qr cum extra
eccłam non sit locus saerificii.
qͣntiscũq polleat quis mori
bus. non rite dat uł sumitag¬
num nisi catholicus: unitatẽ
scił eccłe seruans tam fide
ne sit hereticus. qͣm obedien¬
tia ne sit scismaticus. Unde
iheronimus in ysaia. Ienim
pasca nr̃m. ĩ molatus est xp̃s:
intus comeditur. Accinctis
aũ renib. calciatis pedib ba¬
culos tenentes agnum iubem᷑
comedere. cum lactucis agre¬
stib festinantes: ut castitate
p̃cincti. et ne a serpentib in
uia huius scłi mordeam. ex¬
emplis scõꝵ patrũ munien¬
tes gressus actuum nr̃orum:
iurga disciplinȩ castigantes
carnis intemꝑantiã. comeda
ad patͥam. Eĩt enm phase. id
tͣusitus dñi quo ex hoc mundo
tͣuliuit ad patrẽ: cum quo de
ñ p̃ualet. ut illiic ꝑueniat ubi
xp̃c in dext̃a di sedet. S ut di¬
ctum est. ideo unit se nobis in¬

Expanded text:
sumendi discretionem. In una dosumendi discretionem. In una domo agnus comedi, nec inde aliquid efferri praecipitur, quia cum extra Ecclesiam non sit locus veri sacrificii quantiscunque polleat moribus quis, non rite dat vel sumit Agnum, nisi Catholicus, unitatem scilicet Ecclesiae servans, tam fide ne sit haereticus, quam obedientia ne sit schismaticus. Unde Hieronymus in Isaiam : « Etenim pascha nostrum immolatus est Christus , mo una comeditur. » Accinctis autem renibus, calceatis pedibus, baculos tenentes, agnum jubemur comedere cum lactucis agrestibus festinantes, ut castitate praecincti, et ne a serpentibus in via hujus saeculi mordeamur, exemplis sanctorum Patrum munientes gressus actuum nostrorum, virga disciplinae castigantes carnis intemperantiam; comedamad patriam. Est enim phase, id est transitus Domini, quo ex hoc mundo transivit ad Patrem: cum quo desnon praevalet, ut illuc perveniat ubi Christus in dextera Dei sedet. Sed, ut dictum est, ideo se
Abbreviated transcription (Latin):
test possimus. unde etiã bs
hylarius inchoantib et imꝑ¬
fectis condescendens. ne quis
de gr̃a dĩ diffidat. consiliũ de¬
dit. ut qui peccare quieuit.
cõmunicare ñ desiat: qͣmuiᷤᷤ
eos qui in affectu peccandi st̃.
uł de criminalib digne ñ pe¬
nituerunt. uł ab his ministͥs
qui extͣ ecclam sunt. conscios
sumere int̃dicat au toritas.
Quia gͥ sieut magna spe. sie
magna discretiõe sumendũ ẽ
corpus dñi: cum de ꝑfectis satiͤ
supra dictum sit qd̾ corpus
eis et ipsi in xp̃o maneant
de imꝑfectis qui corpus xp̃i
fieri et sumere uolunt. qua¬
liter hoc idonee faciant. ui¬
deamus. Ut gͦ de crimina¬
lit peccantib sua decreta
seruent᷑. quia etiã in egip¬
do datus est agnus isrłitis
s inde statĩ exituris: dandus
est item agnus di peccõrib
ut a uastante angło ꝓtegan¬
tur. s deinceps peccata re¬
licturis in qu ꝰ quia ab ip̃a
figura agni tximus similitu¬
dinẽ: ab ipsa comparemꝰ etiam

Expanded text:
test possimus. Unde etiam B. test possimus. Unde etiam B. Hilarius inchoantibus et imperfectis condescendens, ne quis Dei gratia diffidat, consilium dedit, ut qui peccare quievit, communicare non desinat, quamvis eos qui in affectu peccandi sunt, vel de criminalibus digne non poenituerunt, vel ab his ministris qui extra Ecclesiam sunt conscios, sumere interdicat aucteritas. Quia igitur sicut magna spe, sic magna discretione sumendum est corpus Domini, cum de perfectis satis superius dictum sit, quod corpus eis et ipsi in eo maneant, de imperfectis, qui corpus Christi fieri et sumere volunt, qualiter hoc idonee faciant videamus. Ut ergo de criminaliter peccantibus sua decreta serventur, quia etiam in Aegypto datus est agnus Israelitis , sed inde statim exituris, dandus est item Agnus Dei peccatoribus, ut a vastante angelo protegantur, sed deinceps peccatis renuntiaturis. In quo quia ab ipsa figura Agni traximus similitudinem, ab ipsa comparemus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
salutis sit detrũtum. Non e¬
nim sine magno gr̃e priuile¬
gio qd̃ d̾s etiam corꝑalit huma¬
nn gñif corꝑis ⁊ cordis uti digna¬
tur diuersorio. nec tam̃ ad hopi¬
tandũ ut in templo suo: sed ad
concorꝑandum sibi ut m̃brum
capiti suo. Quid eiũ ad salutẽ
nobis deerit. cum ille qui sa¬
lus est om̃ium. nobis unitus
fuerit: Non est gͦ desꝑanda
inuicta dei gr̃a. quantamẽq
hostis fraudem. quantãcũq
urãm fragłitatem attende¬
rnuus: quia uł hostis frau¬
de uł nr̃o uicio angustiorẽ
dĩ grãm constitiumus. si ho¬
stem potentiorẽ ad nocenꝰ ũ
qͣm deũ ad liberandũ: nos
aũ habiliores ad labendum
qͣm ip̃m ad stabiliendũ cre¬
did̃imus. Quid uͦ est qd̃ ait
potentior sit ad saluandũ.
qͣm illud ad ꝑdendũ: Non
est gͣ metuenda bene oꝑan¬
di necessitas: quib in deo
tanta ipsius necessitatis ẽ
facultas.: ut qͥc qͥd bñ uolue¬
runus. ꝑ eum qui omĩa po¬

Expanded text:
salutis sit detrimentum. Non est esalutis sit detrimentum. Non est enim sine magno gratiae privilegio, quod Deus etiam corporaliter humani corporis et cordis uti dignatur diversorio; nec tantum ad hospitandum ut in templo suo, sed ad incorporandum sibi ut membrum capiti suo. Quid enim ad salutem nobis deerit, cum ille qui salus est omnium, nobis unitus fuerit? Non est ergo desperanda invicta Dei gratia, quantamcunque hostis fraudem, quantamcunque nostram fragilitatem attenderimus, quia vel hostis fraude, vel nostro vitio angustiorem Dei gratiam constituimus, si hostem potentiorem ad nocendum, quam Deum ad liberandum, nos autem habiliores ad labendum, quam ipsum ad stabiliendum crediderimus. Quid vero est quod ait potentior sit ad salvandum, quam illud ad perdendum? Non est ergo metuenda bene operandi necessitas, quibus in Deo tanta ipsius necessitatis est facultas, ut quidquid bene voluerimus, per eum qui omnia po
Abbreviated transcription (Latin):
stiȩ ꝑceptione. qͣm purificari.
ideo qͣmuis quis pecẽo mor¬
deatur. peocandi ñ habeat
de cetero uoluntatẽ: et com¬
municaturus satisfaciat laeri¬
mis et orationib & confidens
de dñi miseratione accedat ad
euchar istiam intrepidus et
securus: s de illo hoc dico.
quẽ mortalia peecata ñ gra¬
uant. ¶ Quib scõꝵ uerbis
magna nobis indicit᷑ bene o¬
ꝑandi necessitas. ne corpꝰ dñi
indigne sumendo sumamus
udiciũ: uł sumere cessan¬
do. hoc modo etiam alienati
a uita. mortis nichilominus in¬
curramus ꝑ ieulum. Necessa¬
rio enim agnus sumendus ẽ.
ut a uastante angło ꝓtegam᷑:
s si tantã medicinam sumere
uł ñ sumere ꝑiculũ est. quo
euademꝰ.S ne his angu¬
stiis circĩuenta humana de¬
sꝑet fragłitas: ausustinus
unicuiq sumendi ⁊ non sci¬
mendi ꝓpͥe diseretionis relui¬
quit arbitriũ. qͣmius ꝓ cer¬
to a tanta medicina. uł pec̃ci
ꝑtinacia. uł ip̃iuis saeram̃ti
uegligentia subtͣhi magnũ

Expanded text:
stiae perceptione quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur peccandi non habeat de caetero voluntatem, et communicaturus satis faciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini miseratione, accedat ad Eucharistiam intrsecurus. Sed de illo hoc dico, quem mortalia peccata non gravant. » Quibus sanctorum verbis, magna nobis indicitur bene operandi necessitas, ne corpus Domini indigne sumendo, sumamus judicium, vel sumere cessando, hoc modo etiam alienati a vita, mortis nihilominus incurramus periculum. Necessario enim Agnus sumendus est, ut a vastante angelo protegamur. Sed si tantam medicinam sumere vel non sumere periculum est, quo evademus? Sed ne his angustiis circumventa humana desperet infirmitas, Augustinus unicuique sumendi et non sumendi propriae discretionis relinquit arbitrium quamvis pro certo a tanta medicina, vel peccati pertinacia, vel ipsius sacramenti negligentia subtrahi, magnum
Abbreviated transcription (Latin):
semitã ut qͥa humana ũ ꝓfies¬
iris angłicã in terris uitam
ducamꝰ qͣtiuus castitatis mun¬
dicia. corde et corꝑe xp̃i mundi¬
ciȩ confornes. ne cȩlesti a limoni¬
a indigne refician᷑. simus spe .&
cou̾satione cȩlestes: qͥa uanis an¬
gloꝵ: ñ nͥ anglice uite ẽ stipen¬
diũ. Uñ etiã praui dũ cõmu¬
nieare p̃sumunt. cibo qui in¬
cõmunicabilis ẽ pͣuitati. ut a¬
it apłs imbecilles fiunt & dor¬
miunt multi. qͥa ñ diuidicãt
mitatis molestia eorrigant᷑¬
ꝑ dĩ mĩam: uł dormitioe mor¬
tis corꝑał. uitã amittant tẽ¬
poralem et et̃nam. Ad qd̾ ꝑi¬
culũ uitandũ: consuleus a¬
postolꝰ ait. ꝓbet se homo. et
sice de pane illo edat .S. de ca¬
lice bibat: qͥa reuera sollicite
debet ꝑpendere. euiꝰ sit acti¬
onis uł saltẽ intentionis. qͥ
tante uult fieri particeps
communionis.¬
Crod sacram̃tum corꝑis xp̃i nul¬

Expanded text:
semitam, ut quia humana non proficimus, angelicam in terris vitam ducamus, quatenus castitatis munditia, corde et corpore Christi munditiae conformes, ne coelesti alimonia indigne reficiamur: simus spe et conversatione coelestes, quia panis angelorum nonnisi angelicae vitae est stipendium. Unde etiam pravi dum communicare praesumunt, cibo qui incommunicabilis est pravitati, ut ait Apostolus, imbecilles fiunt, et dormiunt multi, quia non dijudicant mitatis molestia corrigantdiam, vel dormitione mortis corporalis vitam amittant temporalem et aeternam. Ad quod periculum vitandum consulens Apostolus ait: Probet se homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat ; quia revera sollicite debet perpendere cujus sit actionis, vel saltem intentionis, qui tantae vult fieri particeps communionis.Quod sacramentum corporis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Si quotiensẽq effu̾dit᷑ sangͥs
xp̃i. in remissionẽ pecc̃orum
effundit᷑: qui semꝑ pecco. semꝑ
debeo acciꝑe. debeo semꝑ habe¬
re medicnam. Item b̃s eypͥa¬
nus. Euehar istia cotidie ad
cibum salutis accipit᷑. Qd̾ di¬
stinguens ausꝰ scribit ad ia¬
nuariũ. Dixerit quispiam
ñ cotidie accipiend̾a eucha¬
ristiam: alius affirmat coti¬
die. F. iciat unusqͥsq quod
scd̾m fidem suam pie credit
ẽẽ faciendum. Nseq enim li¬
tigauerunt inter se aut
qͥsqͣm eoꝵ se alteri pp̃osuit.
racheus et ille centurio:
cũ alter eoꝵ gaudens in do¬
mo sua susceꝑit dñm: alter
diẽit. dñe non sum dignus
ut intres sub tectum meũ:
ambo saluatorẽ honortfican¬
tes. qͣmius ñ uno mͦ ᷤ ambo
peccatis miseri. anibo inscd̃i¬
am consecuti. Item ide alibi.
Cotidie eucharistiȩ sumere
cõmunionẽ nec laudo nec

Expanded text:
« Si quotiescunque effunditur sanguis « Si quotiescunque effunditur sanguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur: qui semper pecco, debeo semper accipere, debeo semper habere medicinam. » Item beatus Cyprianus : « Eucharistiam quotidie ad cibum salutis accipimus. » Quod distinguens Augustinus scribit ad Januarium : « Dixerit quispiam non quotidie accipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie: faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zachaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens in domo sua susceperit Dominum, alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum . Ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. » Item idem alibi: « Quotidie eucharistiae communionem percipere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
male sumere sacram̃ta¬
I s tam̃ uere ostendimus : nẽ
qualit̾ boni ñ solum uere. s
salubrit sumere ualeant uide¬
amus. Ait clemens ppͣ in epła sua.
In ꝑceptione corꝑis ⁊ sanguinis
dñi: magna discretio adhibenda
est. Cauendũ est enĩ ne si nimiũ
in longũ differat᷑. ad ꝑniciẽ aĩȩ ꝑtineat
dicente dño. Nisi manducaue¬
ritis carnem filii hominis et bi¬
tis uitam in uobis. Si uͦ indi¬
screte accipiatur: timendũ ẽ
illud qd̾ ait apłs. Qui mandu¬
cat et bibit indigne: iudiciũ
sibi manducat et bibit. Ideo
iuxta eiusdẽ apłi uocem. pro¬
bet se ip̃m homo. et sic de pa¬
ne illo edat et de calice bibat:
ficans corpus aĩamq suam.
pparet se ad ꝑcipiendum tan¬
tum sacram̃tum. Item beatꝰ
hylarius ep̃c. Si tanta ñ sunt
pecẽa ut excõmunucet᷑ quis:
ñ se debet a medicina corꝑis
dñi separare. Uñ timendũ ẽ.
alienus remaneat a salute.
Qui peccare quieuit: cõmuni¬
care ñ desinat. Item ambrosiꝰ.

Expanded text:
sacramenta, sed tamen vere ostendimus: nunc qualiter boni non solum vere, sed et salubriter sumere valeant, videamus. Ait Clemens papa in epistola sua: « In perceptione corporis et sanguinis Domini, magna diest . Cavendum est enim, ne si nimium in longum differatur, ad pernitiem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem filii hominis et satis vitam in vobis. Si screte accipiat, timendum est illud quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Ideo juxta ejusdem Apostoli vocem; Probet seipsum homo et sic de pane illo edat, et de calice bibat ,ficans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramentum. » Item beatus Hilarius: « Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini subtrahere. Unde timendum est alienus remaneat a salute. Qui peccare quievit, communicare non desinat. » Item Ambrosius :
Abbreviated transcription (Latin):
uit pruilegiis. nichil
Debere uoluit ministͦ¬
rum meritis uł officiis
s qd̾ suũ est. ita sibi fecit
libere liberũ ut uec e¬
oꝵ diguitate sit meliꝰ
nec indignitate detertꝰ
ne uł boni diuino oꝑi
suꝑaddidisse uideant᷑.
tanqͣm meliores. nec ma¬
li minuere. tanqͣm contͣ
d̾mi fortiores: uł tanqͣm
sint ip̃e d̾s. suũ om̃ino
deputare qd̾ om̃ino di¬
uinũ est. Ne gͦ saeram̃¬
hominũ. s soluis d̾i esse
astruant᷑ ap̃ oñis indif¬
ferent̃ quantũ ad se.
uera et sca ẽẽ credunt᷑
ut cũ ap̃ om̃s ab eodem
d̃s incõmutabilis. se ip¬
so nunqͣm peior uł me¬
lior ita et sua saeram̃¬
ta in cõmutabilit̾ apud
oñis eadem. ñquã se ip¬
sis sint peiora uł meli¬
ora.

Expanded text:
vit privilegiis, nihil debere voluit ministrorum meritis vel officiis, sed quod suum est ita fecit sibi libere liberum, ut nec eorum dignitate sit melius, nec indignitate deterius, ne vel boni divino operi superaddidisse videantur, tanquam Deo meliores, vel mali minuere, tanquam contra Deum fortiores, vel tanquam sint ipse Deus, suum omnino deputare quod omnino divinum est. Ne ergo sacramehominum, sed solius Dei esse astruantur, apud omnes indifferenter quantum ad se, vera et sancta esse creduntur; ut cum apud omnes ab eodem Deus incommutabilis seipso nunquam pejor vel melior est, sic et sua sacramenta incommutabiliter apud omnes eadem nunquam seipsis sint pejora vel meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
eius: et hȩe omĩa adici¬
ent᷑ uobis. Sponte datu¬
rum pollicetur necessa¬
ria. suꝑflua restringenti:
et ꝓximũ diligenti. Hoc
quippe est querere reg¬
nũ di. et aduersus pecẽi
imnplorare tyrannidem:
pudicitiȩ potius ac sobri¬
etatis subire iugũ: quã
regnare pecẽm in tuo mor¬
tali corꝑe patiaris. Porro
aũ et hoc iusticie est: cũ
quo est tibi natura com¬
inunis. nat᷑e quoq eũ eo
munus ñ habere diuisũ
Ut tam̃ ꝑfecta iusticia sit
diligere ꝓximũ: d̾m ha
Alioquin quomͦ ꝓxunum
pure diligere potest: qͥ
ĩn d̾o ñ diligit: Porro in
dõ diligere non potest:
qui dm̃ ñ diligit. Oportet
gͦ d̾m diligi prius: ut in
do diligi possit ⁊ ꝓximꝰ.
Faeit gͦ etiam se diligi d̃s:
qui et cęt̾a bona facit.
facit aũ sic. Qui nat᷑am
condidit : ipse et ꝓtegit.
Nam et ita condita fuit.
ut habeat iugit̾ necessa¬
riũ ꝓtectorem. quem ha¬
buit et conditorẽ: ut quȩ

Expanded text:
ejus, et haec omnia adjiciejus, et haec omnia adjicientur vobis . Sponte daturum se pollicetur necessaria, superflua restringenti, et proximum diligenti. Hoc quippe est primum quaerere regnum Dei, et adversus peccati implorare tyrannidem, pudicitiae potius ac sobrietatis subire jugum, quam regnare peccatum in tuo mortali corpore patiaris. Porro autem et hoc justitiae est, cum quo tibi est natura communis, naturae quoque cum eo munus non habere divisum. 25. Ut tamen perfecta justitia sit diligere proximum, Deum in Alioquin proximum pure diligere quomodo potest, qui in Deo non diligit? Porro in Deo diligere non potest, qui Deum non diligit. Oportet ergo Deum diligi prius, ut in Deo diligi possit et proximus. Facit ergo etiam se diligi Deus, qui et caetera bona facit. Facit autem sic. Qui naturam condidit, ipse et protegit. Nam et ita condita fuit, ut habeat jugiter necessarium protectorem, quem habuit et conditorem: ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
us atq h onestius cõmu¬
nicas illa consorti. quam
si ex sapientis consilio. a
uoluptatib tuis auerteriᷤ.
et iuxta doctrinaui apłi
uictu uestituq contentꝰ.
paulisꝑ suspendere non
grauaris amorẽ tuum a
carnalib desideriis. que
militant aduersus aĩam:
sane qd̃ subtͣhis hosti an¬
me tuę. consorti naturȩ¬
tue puto ñ gͣuaberis im¬
ꝑtiri. Tunc amor tuus ꝙ
temꝑans erit et iustus:
ptatib : frĩs necessitatib
ñ neget᷑. Sie amor carnał
efficitur et sociał: eum in
cõmune ꝓtͤhitur. Si autẽ
dũ cõmunicas ꝓximo. for¬
te cͥ defueruit et necessa¬
ria: quid facies. Qͥcl enĩ
nisi ut cum om̃i fiducia
postules ab eo qui dat
om̃ib affluent̃. et ñ unꝑ¬
ꝑat  qui aꝑit manũ suã
et implet om̃e animal
bñdictione. Dubiũ siqͥde̾
ñ est. qd adsit libent᷑ in
necessariis: qui plerisq
et in suꝑfluis ñ deest.
Deniq ait. Primũ queri¬
te regnũ di et iusticiam

Expanded text:
us atque honestius commuus atque honestius communicas illa consorti, id esem si ex Sapientis consilio a voluptatibus tuis averteris , et juxta doctrinam Apostoli victu vestituque contentus , paulisper suspendere non gravaris amorem tuum a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam ; sane quod subtrahis hosti animae tuae, consorti naturae puto non gravaberis impertiri. Tunc amor tuus et temperans erit, et justus, ptatibus, fratris necessitatibus non negetur. Siitur et socialis, cum in commune protrahitur. 24. Si autem dum communicas proximo, forte tibi defuerint etiam necessaria, quid facies? Quid enim, nisi ut cum omni fiducia postules ab eo qui dat omnibus affluenter, et non improperat ; qui aperit manum suam, et implet omne animal benedictione? Dubium siquidem non est, quod adsit libenter in necessariis, qui plerisque et in superfluis non deest. Denique ait: Primum quaerite regnum Dei et justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est: prus qd̾ a¬
nimale. deinde qd̾ spua¬
le. Nec p̃cepto indicit᷑
s nat᷑e inserit᷑. Os nem¬
pe carnẽ suant odio ha¬
buit. At uͦ si ceꝑit amor
idem ut assolet ẽẽ ꝓcli¬
uior suie ꝓfusior: et neceᷤ¬
sitatis alueo nunime con¬
tentus. campos eciam uo¬
luptatis exundans. latiꝰ
uisus fuerit occuipare.
statĩ suꝑfluitas obuiante
mandato cohibet᷑ cum
diect᷑: diliges ꝓximum
tuũ sieut te ip̃m. Iustissi¬
me quid̾e. ut consors na¬
ture. ñ sit exors et gr̃ȩ
illius p̃sertim gr̃e : quȩ
nat᷑e insita est. Qd̃ si gra¬
uat᷑ homo frat̃ius ñ dico
necessitatib subuenire. s
uoluptatib deseruire. ca¬
stiget ipse suas: si ñ uult
eẽ tͣnsgressor. Qnͣtum
uult sibi uidulgeat. dũ
eque et ꝓrimo tantũde
menunerit exhibendũ.
frenũ tibi temꝑantie
imnponit᷑ o homo. ex lege
uite et discipline. ne post
concupiscentias tuas eas
et ꝑeas: ne de bouis na¬
ture. hosti seruias anune:
hoc est lihidim. Quã iusti¬

Expanded text:
scriptum est: Prius quod animale, deinde quod spirituale . Nec praecepto indicitur, sed naturae inseritur: quis nempe carnem suam odio habuit? At vero si coeperit amor idem, ut assolet, proclivior esse, sive profusior, et necessitatis alveo minime contentus, campos etiam voluptatis 594 exundans latius visus fuerit occupare; statim superfluitas obviante mandato cohibetur, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Justissime quidem, ut consors naturae non sit exsors et gratiae, illius praesertim gratiae, quae naturae insita est. Quod si gravatur homo fraternis, non dico necessitatibus subvenire, sed voluptatibus deservire; castiget ipse suas, si non vult esse transgressor. Quantum vult, sibi indulgeat; dum aeque et proximo tantumdem meminerit exhibendum. Frenum tibi temperantiae imponitur, o homo, ex lege vitae et disciplinae, ne post concupiscentias tuas eas, et pereas, ne de bonis naturae hosti servias animae, hoc est libidini. Quam justi
Abbreviated transcription (Latin):
affectio naturał: una
de qͣtuor. Note sunt : ñ
opus est nominare. Qd̾
gͦ nat᷑ale est. iustũ quide̾
foret. primo om̃iũ auẽ¬
t̾ori deseruire nat᷑e: un¬
de et dictum est. primũ
S qm̃ natura fragilior ẽ¬
atq infirmior: ipsi pͥmũ
imꝑante necessitate eõ¬

Expanded text:
affectio naturalis una de quatuor. Notae sunt: non opus est nominare. Quod ergo naturale est, justum quidem foret primo omnium auctori deservire naturae. Unde et dictum est primum eSed quoniam natura fragilior atque infirmior est, ipsi primum imperante necessitate com
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc palpitantẽ int̾fecert armigeri
ioab: ⁊ proiecer̃t eũ in foueã grandẽ:
& ꝯportauer̾̃t suꝑ eũ aceruũ lapicdũ.
ut duplici morte periret. tanquam
facinorosꝰ. Isrł aut̃: fugit in tab̃nacła
sua. Porro absalon adhuc uiuens
erexerat sibi titulũ in ualeͥ regia que
duobꝰ stadiis distat a ierłm: in moni¬
mentũ noĩs sui. Et erat nom̃ tituli
manus absalon. Hẽ titulũ putant
quidã fuisse arcũ tumphalẽ. in quo
sculpta erat erat manꝰ absalon: sed
Tc̃ ait achunaas ad ioab. Curram ⁊¬

Expanded text:
fecerunt armigeri Joab, et projecerunt eum in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum, ut duplici morte periret tanquam facinorosus. Israel autem fugit in tabernacula sua. « Porro Absalon adhuc vivens erexerat sibi titulum in Valle regia, » quae duobus stadiis distat a Jerusalem in monumentum nominis sui, et erat nomen tituli: « Manus Absalon. » Hunc titulum quidam putant fuisse arcum triumphalem, in quo sculpta erat manus Absalon. Sed Tunc ait Achimaas ad Joab.
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ysai soris dd̾. quã iosepħ abygea
uocat: ⁊ erat ꝯsobrinꝰ ioab. Porro uiri
trans iordanẽ. ⁊ maxime berzellai
galaadites obtuler̃t dd̾ cibaria multa
nimis ⁊ stratoria ⁊ tapetia. ⁊ uasa fic¬
tilia. Porro dd̾ diuifit ppłm qui cũ
eo erat in tres partes: unã dedit
ioab. sccłam abysai. terciã ethai ge¬
theo: qͥ putat᷑ fuisse filiꝰ achis anuci
dd̾. Cũꝙ uellet egredi rex cũ eis ad
pugnandu: dixerunt. Non ibis. Te
solũ querunt: ñ allos curant. Cũq
egrederemt᷑ ni. ad pugnandũ circit̾
septẽ milia. stabat dauid iuxta portã
⁊ dicebat. Seruate mͥ puerũ absalon.
Et factu est preliũ in die illa: iuxta
saltũ effraim. Q fugit exercitꝰ absalos:
cesis ex eo iuginti milibꝰ: & plures in¬
terfecert bestie saltus qua gladius.
Fiugiensq absalon suꝑ mulu̾: uenit
ad quercũ ꝯdensã. ⁊ int̾cepto capite
eiꝰ ramis: mulus ꝑtransiuit eo suspẽso.
Qͥd cũ quispiã nuntiasset ioab: ait ad

Expanded text:
id est Isai, sororis David, quem Josephus Abigeam vocat, et erat consobrinus Joab. Porro viri trans Jordanem, et maxime Berzellai Galaadites obtulerunt David cibaria multa nimis, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia. Porro David divisit populum, qui cum eo erat in tres partes, unam dedit Joab, secundam Abisai, tertiam Ethai Gethaeo, qui putatur fuisse filius Achis amici David . Cumque vellet egredi rex cum eis ad pugnam, dixerunt: « Non ibis, te solum quaerunt, alios non curant. » Cumque egrederentur cunei ad pugnam circiter septem millia, stabat David juxta portam, et dicebat: « Servate mihi puerum Absalon. » Et factum est praelium in die illa juxta saltum Ephraim, et fugit exercitus Absalon, caesis ex eo viginti millibus, et plures interfecerunt bestiae saltus quam gladius. Fugiensque Absalon super mulum, venit ad quercum condensam, et intercepto capiti ejus ramis, mulus pertransiit, eo suspenso. Quod cum quispiam nuntiasset Joab, ait ad
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis: ut faciliꝰ rex tͣnsiret cũ exer¬
citu. Cũq transiss rer: ad orauit eũ¬
ideo hodie ueni in occursũ turim
primꝰ de om̃i domo ioseph. Nquia
eẽt de tribu ioseph: s ꝙ habitabat ĩ
sorte effraim. Cũq abysai diceret se¬
mei occidendũ. dixit dd̾. An ignoras
Illos occidã qͣ hodie fecer̃t regẽ suꝑ
isrł: Timebat qͦ si int̾ficeret᷑ semei. qͦd
reliqui qͥ simuilit̾ regẽ offenderant
nollent eũ sibi facere regẽ. ł ait ad¬
semei. Non morieris. Qiphiboseth
qͦ uenit in occursũ regis illotis pedibꝰ
⁊ intonsa barba. Nam ⁊ uestes non
lauerat a die qua egressus fuerat rex
Hebreꝰ ht̃ infectis pedibꝰ. tradens qͦa
sibi fecerat pedes ligneos:ait rex ad
eũ. Cur ñ uenisti mecũ: Qͥ respõdit.
Seruus m̃s ꝯtempsit me: nolens mnͥ
sternere asinũ ut irem cũ rege: in¬
suꝑ ⁊ accusauit me. Tu aũt qͥ iustus
es: fac qͦd tibi uidet᷑. Et ait rex. Firũ

Expanded text:
Jordanis, ut facilius rex transiret cum exerJordanis, ut facilius rex transiret cum exercitu. Cumque transisset rex, adoravit ideo hodie veni, in occursum tuum primus de omni domo Joseph, » non quod esset in tribu Joseph, sed quia habitabat in sorte Ephraim. Cumque diceret Abisai Semei occidendum, dixit David: « An ignoras Illos occidam, qui me hodie fecerunt regem super se. Timebat quoque si interficeretur Semei, quod reliqui, qui similiter regem offenderant, nollent eum sibi facere regem. Et ait Semei: « Non morieris. » -- « Miphiboseth quoque venit in occursum regis illotis pedibus, et intonsa barba. Nam et vestes non laverat a die qua egressus fuerat rex. » Hebraeus habet, « infectis pedibus, » tradens quod sibi fecerat pedes ligneos. « Et ait rex ad eum: Cur non venisti mecum? Qui respondit. Servus meus contempsit me, nolens mihi sternere asinum, ut irem cum rege, insuper et accusavit me. Tu autem qui justus es, fac quod tibi videtur. Et ait rex: Fixum
Abbreviated transcription (Latin):
fudisti hodie uultus eoꝵ. qͥ saluam
fecerunt animã tuã. Diligis oclien¬
tes te: ⁊ odio habes diligentes te. Pro¬
cede ⁊ alloquere seruos tuos. Alioqͥn.
nec unꝰ remanebit tecũ hac nocte:
⁊ erit hoc malũ tͥ suꝑ oĩa que uinꝗͣ
passus es. Sedit gͦ rex in porta lota fa¬
cie. & uenit ad eũ oĩs multitudo: et
absalon mutuo se hortabantur
nt reuocarent regẽ: memorantes
bñficia eiꝰ in isrł. Daiud aut̃ nusit ad
sadoch ⁊ abẏathar: ut loquerent᷑ ad
uiros iuda. Hec dicit rex. Os meũ ⁊
caro mea uos. Quare nouissimi re¬
ducitis regẽ: Quasi diceret. Uidete
ne tardiores ceteris sitis ⁊ ꝑ eos dem
da ad regẽ: ut rediret. E uenit rex
usꝙ ad iordanẽ: ⁊ uenit om̃is iuda
in occursũ eiꝰ in galgala. Semei quoq
de baur̃i descendit cũ eis: habens sec̃
ꝯtribules nulle uiros de beniani .i.
Syba qͦ ⁊ filii eiꝰ ⁊ serui trans iordanẽ
uener̃t ad eũ: ut traducerent donr
eiꝰ. Isti sccł̃m iosephũ fecert pontem

Expanded text:
fudisti hodie vultus eorum, qui salvam fecerunt animam tuam. Diligis odientes te, et odio habes diligentes te. Procede, et alloquere servos tuos, alioquin nec unus remanebit tecum hac nocte, et erit hoc malum tibi super omnia, quae unquam passus es. Sedit ergo rex in porta lota facie, et venit ad eum omnis multitudo, et Absalon, mutuo se hortabantur, ut revocarent regem, memorantes beneficia ejus in Israel David autem misit ad Sadoc, et Abiathar, ut loquerentur ad viros Juda: « Haec dixit rex: Os meum, et caro mea vos. Quare novissimi reducitis regem? » Quasi dicat: Videte ne tardiores caeteris sitis, et per eosdda ad regem, ut rediret. Et venit rex usque ad Jordanem, et venit omnis Juda in occursum ejus in Galgala. Semei quoque de Bahurim descendit cum eis, habens secum contribules, et mille viros de Benjamin. Siba quoque, et filii ejus, et servi trans Jordanem venerunt ad eum, ut traducerent domum ejus. Isti, secundum Josephum, fecerunt pontem
Abbreviated transcription (Latin):
solus ẽ: bonus ẽ nunciꝰ. Et iterũ ait
speculator. Apparet nc̃ mͥ alt̾ currens
solus. Dixitq rex. Et iste bonus est
nunci. Et ueniens achimaas: ado¬
rauit dicens. Bndictus ds: qui ꝯclu¬
sit hões leuantes se ꝯtra regẽ. Aitq
rer. Est ne pax puero absalon. At ille
noluit indicare. Chusi uͦ suꝑuenieis:
indicauit. ꝯꝯtristatꝰ rex: ascendit ce¬
nacłm porte. flens operto capite. et
clanians. Fili ini absalon. qͥs mͥ det

Expanded text:
solus est, bonus est nuntius. Et iterum ait speculator. Apparet mihi homo alter currens solus. Dicitque rex: Et iste bonus est nuntius. Et veniens Achimaas adoravit dicens: Benedictus Deus, qui conclusit homines levantes se contra regem. Et ait rex: Est ne pax puero Absalon? » At ille noluit indicare. Chusai vero superveniens indicavit. Et contristatus rex ascendit coenaculum portae flens operto capite, et clamans: Fili mi Absalon, quis mihi t
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo. Et rexͣ ad eũ. Neni mecum in
ierłm: ⁊ honorabo te. Qͥ respondit.
Octogenariꝰ sum hodie: ñ indigeo
hac uicissitudine. Chamaam filiꝰ ñs
suũ. Tc̃ ꝯcurrer̃t ad regẽ om̃s uiri
isrł: n indignantes dixer̃t. Quare
te surati sunt fr̃s nr̃i uiri iuda: et
traduxer̃t te sine nobis: de respõdit
iudas. Quia ꝓprior ẽ mͥ rex.ꝰ ait isrł.
Decẽ partibꝰ ego maior sũ: ideo mag̃¬

Expanded text:
cum eo. « Et ait rex ad eum: Veni mecum in Jerusalem, et honorabo te. Qui respondit: Octogenarius sum hodie, non indigeo hac vicissitudine. Chamas, alias Chansuum. Tunc concurrerunt ad regem omnes viri Israel, et indignantes dixerunt: « Quare te furati sunt fratres nostri viri Juda, et traduxerunt te sine nobis? » Et respondit Judas: « Quia propior est mihi rex. Et ait Israel: « Decem partibus ego major su
Abbreviated transcription (Latin):
ptolomeꝰ antiochiã. ⁊ ĩposuit sͥ duo
diademata. egypti ⁊ asye. Tẽ alexan¬
der uenit ꝯtra eũ in preliũ. ⁊ uictus
ẽ a ptolomeo. ⁊ fugit in arabiã ad pa¬
rentes mat̾uos. cũ antiocho filio suo.
Rex aũt arabũ timens uirtuten
ptolomei. occidit alexandrũ. ⁊ res¬
uauit filiũ. ⁊ misit caput alexand̾
ptolomeo Qͥ gauisꝰ est. S factũẽ
ut t̾cia die moreret᷑. ⁊ regnauit
demetriꝰ in solio patrũ suor.
N diebꝰ illis expugnabat ionathas arte
que erat in ierłm. ⁊ nuntiauer̃t hoc
demetrio quidã iniqͥ de isrł. Q iraiꝰ
uenit ptolomaidẽ. ⁊ scripsit ionathe
ne obsideret arcẽ. s occͣreret sͥ fesi

Expanded text:
 duo diademata Aegypti et Asiae. Tunc Alexander venit contra eum in praelium, et victus est a Ptolemaeo, et fugit in Arabiam ad parentes maternos cum Antiocho filio suo. Rex autem Arabum timens virtutem Ptolemaei, occidit Alexandrum, et reservavit filium, et misit caput Alexandri Ptolemaeo, qui gavisus est. Sed factum est, ut tertia die moreretur, et regnavit Demetrius in solio patrum suorum. In diebus illis expugnavit Jonathas arcem, quae erat in Jerusalem, et nuntiaverunt hoc Demetrio quidam iniqui ex Israel. Qui iratus venit Ptolemaidem, et scripsit Jonathae ne obsideret arcem, sed occurreret ei
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Sic enĩ mandau̾at alexander. E
transiens in singłis ciuitatibꝰ relin¬
quebat custodias. Et ut appropinqͣ¬
uit azoto. ostender̃t ei templum
cdagonis succensũ. ⁊ cetã demolita.⁊
baut. Sic fecit ionathas: ut inuidiã
facerent ei. ⁊ tacuit rex. Et occurrit
ionathas ꝑtolomeo in ioppen: ⁊ salu¬
tauer̃t se.  abut ionathas cũ rege.
usq ad flum̃ eleutherũ: ⁊ redut in
ierłm. Cũq ptolomeꝰ obtinuiss cii¬
tates usq seleutiã maritimã: nusit
ad demetriũ dicens. Ueni cõponamꝰ

Expanded text:
ei; sic enim mandavit Alexander. Et ei; sic enim mandavit Alexander. Et transiens in singulis civitatibus relinquebat custodias. « Ut appropinquabat Azoto, ostenderunt ei templum Dagon succensum, et caetera demolita, bant: Sic fecit Jonathas, ut invidiam facerent ei: et tacuit rex. » Et occurrit Jonathas Ptolemaeo in Joppem, et salutaverunt se. Et abiit Jonathas cum rege usque ad fluvium Eleutherum, et rediit in Jerusalem. Cumque Ptolemaeus obtinuisset civitates usque ad Seleuciam maritimam, misit ad Demetr
Abbreviated transcription (Latin):
lium. Qͥ assumptis decẽ nilibꝰ egressꝰ
est de ierłm. ⁊ ueniens ioppen expulit
uide apolloniũ. ⁊ obtinuit eã. ibał
apolloniꝰ in arotũ. ⁊ insecutꝰ est eum
ionathas. ⁊ cõmiser̃t p̃liũ in campo.
& fuger̃t equites apollonii in azotũ.
⁊ intrauer̃t fanũ dagon. ut se tue¬
rent᷑. Et succendit ionathas ciuitatẽ
⁊ fanũ. ⁊ eos qͥ erant in eo. Et fuer̃t
de occisis in campo. ⁊ succensis intẽ¬
ꝑlo. fere octo nulia. ⁊ intͣuit ionathaᷤᷤ
in ascalonẽ. ⁊ receper̃t eũ ascalonite
in gła. ⁊ rediit ionathas in ierłm. A
audiuit alexander rex uirtutẽ eiꝰ. ⁊
addidit adhuc glorificare ionathan.
Et misit ei fibulã aureã. q̃ solet dari
cognatis regũ. ⁊ dedit ei acharon. ⁊
om̃s fines eiꝰ. Et cũ uteret᷑ ionathas
duobꝰ insignibꝰ regiis. forte signum
erat de renouatione regni iudeoꝵ.
Et ascendit alexancler in suꝑiores
partes cilicie. ⁊ egressus ẽ rex egypti

Expanded text:
aelium. Qui assumptis decem millibus egressus aelium. Qui assumptis decem millibus egressus est de Jerusalem, et veniens Joppen expulit inde Apollonium, et obtinuit eam. Et ibat Apollonius in Azotum, et insecutus est eum Jonathas, et commiserunt praelium in campo. Et fugerunt equites Apollonii in Azotum, et intraverunt fanum Dagon, ut se tuerentur. Et succendit Jonathas civitatem, et fanum, et eos, qui erant in eo, et fuerunt de occisis in campo, et succensis in fano fere octo millia. Et transivit Jonathas in Ascalonem, et receperunt eum Ascalonitae in gloria. Et rediit Jonathas in Jerusalem. Et audivit Alexander rex virtutem ejus, et addidit adhuc glorificare Jonathan, et misit ei fibulam auream, quae solet dari cognatis regum, et dedit ei Accaron, et omnes fines ejus. Et cum uteretur Jonathas duobus insigniis regiis, forte signum erat de renovatione regni Judaeorum. Et ascendit Alexander in superiores partes Ciliciae. « Et egressus est rex Aegypti