comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da. non ita unnu̾to magis ꝓ illa sollitita ÷ a
uia ꝓ qua ⁊ tu mater. tr ⁊ maiꝰ est qd̾ nou̾
⁊ totum ei restat qd̾ modo cepit. exaudiat p̾
nem uiri tui in iuuenta peꝑit tor filie tue
in senͤta ꝑcrit. om̃s ita ꝑiter at toncordi¬
ter uni uiro uniꝰ coniugis in cuiꝰ corꝑe ino
sꝑu in lucis place̾ morib instare orõnibus.
Pret̾itus dies non reu̾titur in futm. ⁊ ptꝰ
hest̾num ꝑgit hodiernꝰ. ⁊ ptꝰ hodiernum
ꝑrecturus ÷ cͣstinus. ⁊ ecce omia temꝑa et
temꝑalia tnͣseunt ut ueniat iuensura pro¬
missio. ⁊ qui ꝑseu̾au̾it us in f̾mem: ħ saluꝰ
erit. Si mundus iam ꝑiit : nupta tur ꝑit.
aut corde ꝑitura ⁊ carne ñ ꝑitura tur nubͣ.
Si nũ adhuc cturaturus ÷ mundꝰ cur ñ ma¬
gis amatur ꝑ quem fc̃t ÷ mundꝰ. si iam defi¬

Expanded text:
da? non itaque inmerito magis pro illa sollicita est auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod uouit et totum ei restat quod modo coepit. exaudiat domnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit? si autem adhuc duraturus est mundus, cur non magis amatur per quem factus est mundus? si iam defi
Abbreviated transcription (Latin):
pudeat age̾ quib simul ornemꝰ. qr non ÷ cri¬
minosum: s poꝰ głosum. ut ab illo uno simł
ammonuit simlãt̾um aũ candorem ac rubo¬
rem ⁊ pigm̃tis illi non adhibentes. ⁊ si ui¬
ros hr̃etis non putantes dignos quos falle¬
tis net nos qͥ falle̾ deb̾etis. Nunc illi gͦ illi re¬
gi qui unite sponsi tuiꝰ membͣ estis spẽm ton¬
tupiuit u̾atiter simł place̾. simul inherere
lla urtegͥtate u̾ginali. tu continentia uidu¬
ali ambe pulthritudĩe sꝑuali in qua pulch̾
pulchra uobistũ. uigorem quippe hꝰ pulthri¬
tudinis dũ extendit ĩtentiora taritas ru¬
imptatõe pugnandum sit. quid agend̾.
ut facilius suꝑetur qd̾ muninĩtum sum̃¬
niuola. pietate sollicita. etate seta. p̾cipue
lypsi nͥ uirgines cãre non possunt cantare.¬
ꝓ ambab tam̃ uobis sollicitus orat qͣm ꝓ se
p̃a. s magis ꝓ nepte sollicita ÷ cͥ uincenda¬
rum temptatõnum spaciũ plus restat ã¬

Expanded text:
pudeat agere quibus simul ornemini; quia non est cripudeat agere quibus simul ornemini; quia non est criminosum, sed potius gloriosum, ut ab illo uno simul amemini. Simulatum autem candorem ac ruborem et pigmentis illitum non adhiberetis, etiamsi viros haberetis; non putantes dignos quos falleretis, nec vos quae fallere deberetis: nunc ergo illi Regi, qui unicae sponsae, cujus membra estis, speciem concupiuit, ueraciter simul placete. simul inhaerete, illa integritate uirginali, tu continentia uiduali, ambae pulchritudine spiritali. in qua pulchripulchra uobiscum. uigorem quippe huius pulchritudinis dum extendit in anteriora caritas, rutemptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, quod munimentum sumeniuola, pietate sollicita, aetate secura. tu praecipue, lypsi nisi uirgines cantare non possunt. pro ambabus tamen uobis sollicitius orat quam pro se ipsa; sed magis pro nepte sollicita est, cui uincendarum temptationum spatium plus restat an
Abbreviated transcription (Latin):
displicuit mundo. ut placentes illi lib̾aren¬
tur a mundo. Hunc entin sponsum forna
p̾ filiss hõim uid̾unt homines in cruce
passionis. ⁊ non hũit sp̃em n decorem sõ
faties subieta deformis poĩo eiꝰ. ex hc̃ tat
deformitate redemptoris nr̃i manauit p̃¬
um lecoris nr̃i. sed decoris uit̾ioris. Om̃is gͦ pult¬
tudo filie regis uitͥnsetus hcͣ pulchr itudĩe illi
place̾. hnͣc pulchr it uilĩem studiosa tura ⁊ solli¬
tita togitatõe componite. non amat ille falla̾¬
rum fures ueris u̾itas delectatur ⁊ ille. et si
quod legisti agnostis: u̾itas uocatur. Ego sũ
inqͥt uia. u̾itas. ⁊ uita. Currite ad illum per
alum. platẽte illi ex illo. uiuite tum illo. iu allo.
de illo. afftib. uotis. ⁊ scũssima castitate a uiro
⁊ filia tͥ tontẽptis uuptiss illa om̃ib tu scd̾is
pulchritutine tastitatis simul plat̾e debea¬
tis. t̾te si mariti eẽnt quib platendum eẽt.
iam te fortasse tum filia pude̾t ornati nc̃ non

Expanded text:
displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. Hunc enim speciosum forma prae filiis hominum viderunt homines in cruce passionis, et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro et filia, cui contemptis nuptiis, illa omnibus, tu secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeatis. Certe si mariti essent quibus placendum esset, jam te fortasse cum filia puderet ornari: nunc non
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas lib̾a nͥ dĩ muti̾e lib̾ata. nͨ attendũt
ad ip̃m ⁊̃ se ip̃os dono tłi hẽre ꝙ ea facul¬
tate exhortant᷑ ut ad capestendam uitã bo¬
nam hõim uoluntates pigͣs extitent. accẽdãt
frigidas. corrigant pͣuas. au̾sas com̾tant.¬
repugnantes patiscent. sit enim possunt
ꝑsund̾e̾ tum desuadent. aut si hoc in uolun¬
tatib hõim non agunt qd̾ agunti ut si tͥd
loqunt᷑ tlimittunt eas arbit̾o suo poꝰ si aũ
m eis hec agant ista ne tandem huiꝰ in hom̃is
uoluntate tanta agit loqñdo ⁊ tło illic ñ agit¬
aͥa acliuuando: immo u̾o qͣntumlib homo ho¬
minis fatultate p̾polleat: ut solertia disputan¬
tu ⁊ suauitate tliceneli in hominis uoluntate
infa̾t uoliu̾itatem. nut̾at caritatem docendo.
tollat er rorem exhortando torporem. tͥon est
oꝑaret᷑. eꝑo gͦ has littas meas m̾ito extel
iõ non nlia̾ hinc dicenda abitͣtus sum. Dei¬

Expanded text:
uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas corepugnantes pacificent. Sic enim possunt persuadere quod suadent. Aut si haec in voluntatibus hominum non agunt, quid agunt? utquid loquuntur? Dimittant eas potius arbitrio suo. Si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis voluntate tanta agit loquendo, et Deus illic non agitaliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque quoperaretur. spero ergo has litteras meas merito uestrae ideo nonnulla hinc dicenda arbitratus sum; dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsc̃ĩ quo ẽẽ non possumus. M oremꝰ ut det
trd̃ uib adiuuando ⁊ inspirando truid comino¬
nuit qͥd uelle debeamꝰ p̾cipiendo ⁊ uotando qͥp¬
tͥd ħ dedit ut tonser uet oreinus: qd̾ añ nũ¬
ctum dedit ut expleat oremus. tam̃ tũ ore¬
mus ⁊ gr̃as agamus de acceptis ⁊ qd̾ nund̾
riis ⁊ fornicatõib: ip̃e dedit scĩs u̾ginib
⁊ uitluis ut contineant ab om̃i concubitu
in trua u̾tute iam ꝓpͥe ułꝰ integͥtas uł conti¬
nentia nominatur. An forte ab illo t̃ acce¬
pimus continentiam si a nob̾ hẽmus sapi¬
nͨ maliciose t̾dem error huic implicatos. s
implitatos tam̃ qui putant tũ aliquos ad
iustitiam pietatem q exhortant᷑ uires nõ
hĩturam exhortatoem suam nͥ totum illud
qd̾ ut agat homo : agunt gum hoĩe. in ho¬
minis constituunt p̾ate non adinta fitlei ⁊¬
mun̾e : s solo arbitͥo lib̾e uoluntatis ext̾ti
ta qiͣ possit eẽ ad ꝑficiendum opꝰ bonum

Expanded text:
ique esse non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremus; quod autem nondum dedit, ut suppleat oremus: tamen oremus et gratias agamus de acceptis et quod nondum riis et fornicationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel integritas uel continentia nominatur. an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapinec malitiose quidem errori huic implicatos, sed implicatos tamen; qui putant cum aliquos ad justitiam pietatemque exhortantur, vires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo, agunt cum homine, in hominis constituant potestate, non adjuta Dei munere, sed solo arbitrio liberae uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum
Abbreviated transcription (Latin):
quo det᷑ ut nr̃a uoluntate hẽri ⁊ accipi possit.
Si queris attende scͥpturam. imno q nosti
recole qd̾ legisti. Cum scirem inqͥt qr neno p̃t
eẽ continens ñ ałs det. ⁊ hoc ip̃m erat sapien¬

Expanded text:
quo detur, ut nostra voluntate accipi et haberi possit, quo detur, ut nostra voluntate accipi et haberi possit, si quaeris, attende Scripturam; imo quia nosti, recole quod legisti: Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapien
Abbreviated transcription (Latin):
orone ditamus. Ne nos infa̾s in temptatõem.
Si enim nr̃e tm̃modo potestatis ÷ in p̃tu
temptatõe suꝑem᷑. ut tͥ oramus ne intre¬
amus apli̾ tlicentem. Fidelis ld̾ qui non ꝑ
mittit nos temptari supͣ id qd̾ potãtis. ⁊
resistamꝰ ei u̾icentes. Ut ꝙͥ peco a adño treł
in mea posuit potãte. S absit ut ħ sapiat
qͥ sanum sapit. Puide petamꝰ ut det qd̾ ut
iub ut hẽamus. ut ad moneat qͥd petamꝰ.
lati hꝰ mundi sꝑu nesciamus q̃ a d̾o donata
sunt nob̾. Pĩ arbit̾um uoluutatis huͣne
netͥͣm destruimꝰ: qñ tłi gr̃am qua ⁊ ipsit̃
S uoluntas ip̃a ⁊ ad monet᷑ ut surgat: ⁊¬
sanatur ut ualeat. ⁊ tlilatur ut capiat. ⁊
implet᷑ ut hẽat. Nam si nos ñ uellemꝰ nͨ nos
utiq acciꝑemus ea que dant᷑ nec nos hẽre¬
mus. Qͥs enim hẽret continentiaui ut in
ter cet̾a cdĩ dona de ip̃a poꝰ loqrͣ de quo aa
te loqͦr. qͥs inquiam hr̃et continentiam gͥ¬
nͥ uolens. qr nemo acciꝑet nͥ uolens. sed a

Expanded text:
s: ne nos inferas in temptationem. si enim nostrae tantummodo potestatis est, ne temptatione superemur, ut quid oramus, ne intreamus apostolum dicentem: fidelis deus, qui non uos permittat temptari super id quod potestis, et resistamus ei dicentes: ut quid peto ain mea posuit potestate? Sed absit ut hoc sapiat, qui sanum sapit. Proinde petamus ut det, quod ut jubet ut habeamus, ut admoneat quid petamus; lati hujus mundi spiritu, nesciamus quae a Deo donata sunt nobis. Proinde arbitrium voluntatis humanae nequaquam destruimus, quando Dei gratiam qua ipssed uoluntas ipsa et admonetur, ut surgat, et sanatur, ut ualeat, et dilatatur, ut capiat, et inpletur, ut habeat. nam si nos non uellemus, nec nos utique acciperemus ea, quae dantur, nec nos haberemus. quis enim haberet continentiam, ipsam potius loquar, de qua ad te loquor: quis, inquam, haberet continentiam nisi volens? quia et nemo acciperet nisi volens. Sed a
Abbreviated transcription (Latin):
in libro de stã u̾ginitate. ⁊ in oꝑe qd̾ atłu¬
sus faustum manicheũ qnͣto potuinues
rum casta coniugia mod̾atissime scͥptis fu
di sanitate decorsit ꝓ inde qm̃ in exorclio
hꝰ opꝰculi duo q̃dam ntcͣia ꝓposueram ⁊ exe¬
quenda pollititꝰ eram uñ q ad doct̾nam al¬
terum qsd̾ ad exhortatõem ꝑtinet.⁊ p̾cei¬
ꝑti ut potui ꝓ suscepto negõ non defur
ad exhortatõem uẽĩamus. ut ꝙ bonũ pru¬
teiter scit᷑ t̾ ililigatur ardent̾. qr in te pͥ¬
rei licentiam tͥ amor boni melioris aufe¬
ret. donauit enum ne lib̾et nub̾e tũ lice
ret: ut iam non lit̾e̾t ⁊̃ si lib̾et. ex ħ f̾miꝰ
uas sic̃ anna fcã ÷ illa ꝙ maria. nec do
in tłi qnͣtomagis nosti: tanto magis es
essd̾ donis beata. Immo alt̾ non es nͥ qd̃
hẽs. noris a truo hẽas. Attende enim qͥd
q̃ a dõ data sẜ̃ nobis. Multi quippe habẽt
mnlta dona cłi ⁊ nesciendo a quo hñt ĩ pia
uanitate iactant᷑. Nemo aũ ÷ donis dl̾i li¬

Expanded text:
io libro de Sancta uirginitate et in opere, quod aduersus Faustum Manichaeum quanto potuimus rum casta coniugia mordacissime reprehendendei sanitate detorsit. Proinde quoniam in exordio huius opusculi duo quaedam necessaria proposueram equenda pollicitus eram; unum quod ad doctrinam, alterum quod ad exhortationem pertinet; eti, ut potui, pro suscepto negotio non defui: ad exhortationem veniamus, ut quod bonum prudenter scitur, etiam diligatur ardenter. Qua in re prirei licentiam tibi amor boni melioris auferret. donauit enim, ne liberet nubere, cum liceret et, ut iam non liceret, etiamsi liberet, et ex oras sicut Anna, facta est illa quod Maria. haec dona dei esse quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. attende enim, quid quae a Deo donata sunt nobis . Multi quippe habent multa Dei dona, et nesciendo a quo habent, impia vanitate jactantur. Nemo est autem donis Dei be
Abbreviated transcription (Latin):
ti gr̃e xꝑi ꝑ qd̾ suadetur ut nͨ orõ nobis ad
dñm ntcͣia uideat᷑ ne intremꝰ in temptatõem.
sic enim conat᷑ defende̾ hoĩs lib̾m arbitum
ut eo solo ⁊̃ tli grã non acdiuti ualeamus qd̾
diuinitus iubet᷑ imple̾. ac ꝑ ħ st᷑ ut frustra¬

Expanded text:
ti, per quos suadetur, ut nec oratio nobis ad dominum necessaria uideatur, ne intremus in temptationem. sic enim conantur defendere hominis liberum arbitrium, ut eo solo etiam dei gratia non adiuti ualeamus, quod diuinitus iubetur, inplere. ac per hoc sequit
Abbreviated transcription (Latin):
stiuamus gͥ eñ oculos nr̃os uitluas tre
hñtes singła eoꝵ q̃ huit erant om̃ia unã
ponamus. uni iuram tui desit ⁊ tanta ꝓ¬
lixitas uiditans uiduitatis ꝙ tlui cũ ma¬
pito uixit. ⁊ tm̃ studium pietatis qd̾ nõ
ita ieiuniis ⁊ obsetratõib seruiat alt̾a q̃
ptꝰ pͥoris mariti breuissimam uitam ⁊ ẜ
uiduata in tua q̾dem si nub̾e uoluiss po¬
tuiss filios ꝓca̾re suscepit continentiam
uidialem. s plus intenta in dm̃ plus sit
sollicita que illi placeant atritate nocte ⁊
sue sic̃ anna iesuniis ⁊ obsetratõib ser¬
niens. s tontendat᷑ que nam istaꝵ sit po

Expanded text:
stituamus igitur ante oculos nostros uiduas tres habentes singula eorum, quae huic inerant omnia: unam ponamus uniuiram, cui desit et tanta prolixitas uiduitatis, quod diu cum marito uixerit, et tantum studium pietatis, quod non ita ieiuniis et obsecrationibus seruiat; alteram, quae post prioris mariti breuissimam uitam etiauiduata, in qua quidem si nubere uoluisset, posset et filios procreare, suscepit continentiam uidualem, sed plus intenta in deum plus sit sollicita quae illi placeant actitare, nocte et die sicut Anna ieiuniis et obsecrationibus seruiens. si conte
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it. Q aũ in delitiie agit uiuens mortua
Omĩa slla t̾a bona q̃ aine fu̾nt ⁊ tua erunt.
⁊ aũ sunt ⁊ filis quos forte illa non hũto sͥ
edutare studes. ut enurtͥ nasce̾ntur fecon¬
ũgmnali. non enim inde nicħ inde hẽtis s
hñt hẽtis ⁊ in illa estis ꝙ in uobis ñ estio
em ut scã u̾ginitas alim̾etur nubenti

Expanded text:
ueris: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est, omnia illa tria bona, quae Annae fuerunt, et tua erunt. tibi autem sunt et filii, quos forte illa non habuit; nec educare studes. ut enim tibi nascerentur, fecunuirginali. non enim nihil inde habetis, quae hanc habetis, et in illa estis, quod in uobis non estis. nam ut sancta uirginitas adimeretur nubentib
Abbreviated transcription (Latin):
tlico aũ utii in se uidue hoc dico om̃i uidue.
Beatior eris si sic ꝑmanseris. Nam ⁊ illud ñ
insipient̾ ꝓpõi sol ut dicat qͥ pt̃. Q̾ nam ui¬
dua m̾itis ꝓfe̾nda sit. ut uni uiro q̃ tum¬
uixiss liutiꝰ cum marito filiis ꝓc̾atis salur:¬
qͣm iuluata toutinentiam. ꝓfessa ÷ aũ ea q̃
adolescentula intͣ duos annos amissis tluob
uiris illis ad consolatõem ex tantis lib̾is cõ¬
tinentiam dõ uouit. ⁊ in eo ꝑseu̾antissima
scĩtate consenuit hͥ si se ex̾teant si possunt
tlisputando ⁊ uob̾ aͥd ⁊ nobis acd demonstnͣdo
qͦ de num̾o uiroꝵ non de ip̃ns continẽtie

Expanded text:
autem dico uniuirae uiduae, hoc dico omni uiduae: beatior eris, si sic permanseris. Nam et illud non insipienter proponi solet, ut dicat qui potest, quaenam uidua meritis praeferenda sit: utrum uniuirvixisset diutius cum marito, filiis procreatis salvisque viduata, continentiam professa est; an ea quae adolescentula intra duos annos amissis duobus viris, nullis ad consolationem exstantibus liberis, continentiam Deo vovit, et in ea perseverantissima sanctitate consenuit. Hic se exerceant, si possunt, disputando, et nobis aliquid demonstrando, qui de numero virorum, non de
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere ⁊ filios ꝓcare. s si uon eam ob hoc p̾¬
ponunt ꝙ filios hũit ad ip̃m certe tꝑ bu
tum uiyo uix̃ ꝙͥ aliud qm carnis felititas
fuit m̾itum. Sorro anne illiꝰ eo maxĩe com¬
mendatur qr cum tam cito extuliss uirum
ꝑ ꝓlixam ecatem suam iliu cũ tarne tũ flux
⁊ uixit. Sit enim scͥtum t̾ eint. ⁊ anna

Expanded text:
uiuere et filios procreare. sed si non eam ob hoc praeponunt, quia filios habuit, id ipsum certe, quod diu cum uiro uixit, quid aliud quam carnis felicitas fuit? meritum porro Annae illius eo maxime commendatur, quia cum tam cito extulisset uirum, per prolixam aetatem suam diu cum carne conflixit et uicit. sic enim scriptum est: et erat Anna
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝙ̃ in ip̃a t̾ tarne potuit niat̾ sine corrup¬
tione ꝓcãre. Eit aũ ꝑ hñc minus osid̾atã opĩo¬
nem qua putant lapsaꝵ a scõ ꝓpoĩo feĩuaꝵ
sinupserint non ẽẽ coniugia ñ ꝑuum malũ
ut a maritis separent᷑ uxores qiͣ adult̾e sint
non uxores. s cũ uolunt eas seꝑatas ẽs redde̾̃
antinentie fatiunt maritos eaꝵ adulteros
ios tñ suis uxorib uiuis altãs aux̾unt. Qr¬
ꝑ ñ possum qͥdem dr̃c a ꝓpoĩo meliore lapsas
si nuꝑserint feiãs adult̾ia ẽẽ non coniugia¬
& s plane ñ tlubitau̾im dic̾e lapsas aĩas a
rastitate sanctiore q̃ uouetur d̾o adult̾is esse
al ip̃i non seruat᷑ fides in eo ꝙ exigit oblatũ
not exeg̾at offe̾nlum cũ enim qͥs nõ red
lt ꝙ tĩ imꝑio cõpulsus s osilio omonitꝰ uo¬
uit: tanto mag̃ fraudati uoti auget miq̾¬
ttem: qͣnto minꝰ hũit uouendi ncc̃itatem.
Nec iõ disputo ne mibitreris uł scd̾as nupti¬
tas. Bonum gͦ continentie iudualis locu¬

Expanded text:
re, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. Fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse conjugia, non parvum malum, ut a maritis separentur uxores quasi adulterae sint, non uxores; et cum volunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros veros, cum suis uxoribus vivis alteras duxerint. n possum quidem dicere a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non red imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatem. haec ideo disputo, ne arbitreris uel secundas nuptitas. bonum ergo continentiae uidualis lucu
Abbreviated transcription (Latin):
tãm illud ostendit. ꝙ sic̃ stĩs uiris hr̃e plu¬
res qnͣto mag̃ appet̾e̾nt. unde ñ eẽnt fecon¬
siuit alt̾m de quo hẽret Htta bis ꝯiugata
dem scͥptura retiando relinqͥt mẽẽ cosꝑu
p̾uidisse xꝑm ex u̾gine ꝓxime cẽ uentu¬
rum. quo potuit agnoste̾ ꝑuulis. undep̾
m̾ito ⁊̾ sine filiis si tam̃ eos non hũit:s
scãs nuptias recꝰauit qr nou̾at iam tem¬
pus eẽ quo xꝑo non offõ ꝑiendi s studio
ꝯtineni non conuigalib fecundis uiscib
s castigandis iudualib motib melius ser¬

Expanded text:
causam illud ostendit, quod sicut sanctis uiris habere plures, quanto magis adpeterent, unde non essent fecunaesivit alterum de quo haberet. Hac itaque bis conjugata dem Scriptura reticendo reliquit incertuuidisse Christum ex uirgine proxime esse uenturum, quo potuit agnoscere et paruulum: unde merito etiam sine filiis, si tamen eos non habuit, secundas nuptias recusauit, quia nouerat iam tempus esse, quo Christo non officio pariendi, sed studio continendi nec coniugalibus fetandis uisceribus, sed castificandi
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahatur oblatõ. in coniugali quippe ui¬
tulo si puticitia non dseruatur: dãpnatio si
timetur. s in uͥginali ⁊ uiduali otinẽtia
extellentia munis amplioris expetit᷑. qui
expetita ⁊ elcã ⁊ uoti debito oblata iam iõ
solum appet̾e nuptias: s ⁊̾ si non nubat᷑ ua¬
le mib̾e dampuabile ÷. Nam ut hoc demon
dampnatõem qm̃ pͥmam fidem irritamt
terunt. ⁊ si non nubendo tam̃ uolendo uõ
qr nuptie ip̃e uł talium dampnande iuli¬
cantur: s dãpnatur ꝓpõi fraus. dampnit¬
fracta uoti fides. dãpnatur nõ sustept̃oi
bono infi̾ore: s in malo ex bono suꝑiore p¬
tremo dampnant᷑ tales non qr coniugalem
fitem post̾us non eruũt: s qr continẽtie
p̾mam fidem irritam fecerũt. Qd itbre¬
uiter insinuaret apꝰ uoluit eas dic̾e hr̃e dõ¬
natõem q̃ ptꝰ amplioris scĩtatis ꝓpõim ib¬

Expanded text:
subtrahatur oblatio. in coniugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonsdamnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi frausdamnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere habere damnationem, quae post amplioris sanctitatis proposi
Abbreviated transcription (Latin):
uolũt. continuo atłlidit. Hñtes dampnatõ¬
tam fecu̾nt. Ut uoluntatem true a ꝓpoĩo cet¬
tlit appareat dampnatam siue subseqͣntu
nuptie siue desint. Pinde qͥ litunt taliũ nuiꝰ¬
tias non eẽ nuptias s poꝰ acdult̾ia. Non mis
re uł consid̾are q̾dem tlicant fallit cos qͥppe
silitutine u̾itatis qr enim coniugiũ idicunt

Expanded text:
uolunt, continuo addidit: habentes damnatiotam fecerunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi r considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo ueritatis. quia enim coniugium Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tñ iam ex om̃ib gentib filioꝵ sꝑualiter
gignendoꝵ tanta suppetit copia : tale offm̃
cẽt ex carne filios ꝓpagare qͣle pͥmis tem¬
porib fuit. ⁊ qd̾ alibi ditit. uologͥ iunio¬
pes mib̾e filios ꝓtare matres familiade

Expanded text:
 jam omnibus gentibus filiorum spiritualiter gignendorum tanta suppetit copia, tale officium esset ex carne filios propagare, quale primis temporibus fuit. Et quod alibi dicit, Volo igitur juniores nubere, filios procreare,
Abbreviated transcription (Latin):
susionis mee dipliceat ub̾ius disputantem re p̾¬
hensiorem in eum audire ꝑactus siue fortassis
ordio h sermonis hꝰ sermonis admonui. Non
audo̾ plus saꝑe trm oport saꝑe. Qs enim sũ
dño nubat. B̾eatigor aũ ÷ si sic ꝑmanserit ẜ
hñc rem attinz atdli uł retrahi possit. ignoro

Expanded text:
sionis meae forte displiceat, uberius disputantem reprehensorem meum audire paratus sum. Fortassis ordio sermonis hujus admonui, non audeo plus sapere quam oportet sapere . Quis enim sum, Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit . hanc rem attinet, addi vel detrahi possit, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi ita de doct̾na sana int eiꝰ corꝑe sanã
sfaciat ꝑ eiꝰ gr̃am. ut tã trd̃ aliis melius
Nam qꝑ clix̃ ruth beatam. annam u̾o beatiorẽ
tum illa bis nupserit: ħ uno uiro tito uitlu¬
ata liu uix̾it continuo ⁊̃ te meliorem esse

Expanded text:
i itaque doctrina sana in ejus corpore sanam te faciat per ejus gratiam, ut id quod aliis melius 10. Nec quia dixi Ruth beatam, Annam beatiorem, cum illa bis nupserit, haec uno viro cito viduata diu vixerit, continuo etiam te meliorem putes
Abbreviated transcription (Latin):
est uł si sic ꝑmanserint. ita ⁊̃ cũ ait. s ad
il qd̾ honestum est non m̾m̾ turpe ẽẽ mõ¬
strauit: s ꝙd̾ honestum erat honestiꝰ gñaħ
Beatius aũ erit si sit ꝑmanserit sic̃ ⁊ ego
Bono meluis ⁊ beato boatiꝰ sic honesto ho¬
nestius ÷. Qd honestum uolutt appellare
aibsit enim ut turpe sit. uñ lac̃is pecꝰ
st̾mori ⁊ suebrecto tribuite honorem qͥl

Expanded text:
it, sed ad id quod honestum est; non matrimonium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius generalis beatior autem erit, si sic permanserit. sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum uoluit appellare. absit enim, ut turpe sit, unde loquens apofirmiori et subiecto tribuite honorem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
efficit. ⁊ bonum est puclicitia coniugał. sed
melus bonũ continentia uidualis. B gͦ me¬
lins aliꝰ honi submissione honorat᷑. non ild̾
qr cogitant q̃ sunt di̾ qũo placeant clño sub¬
recit. ⁊̃ ad ħ aũ ad utilicatem ur̃am ilico uo
mas iiptias ꝯtẽpnabimus qͣr ñ cathafer¬
ges nͨ nouatiami ñ disertissimꝰ eiꝰ astipu¬
atłm ait. Dico aũ innuptis ⁊ niduis boni
est allis si sic ꝑmanserĩt. utiq bonũ posu¬

Expanded text:
effecit. et bonum est pudicitia coniugalis, sed effecit. et bonum est pudicitia coniugalis, sed melius bonum est continentia uidualis. hoc ergo melius illius boni submissione honoratur, non illud quia cogitant quae sunt domini. quomodo placeant deo, subiecit et ait: hoc autem ad utilitatem uestram dico, nomas nuptias condemnabimus, quas nec Cataphryges, nec Novatiani, nec disertissimus eorum astipuemadmodum cum ait, Dico autem innuptis et viduis, bonum esse illis si sic permanserint; utique bonum posu
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾ata ÷ tui uult nubat. Tantum in dño ⁊
beatior asi erit si sit ꝑmanserit ẜ in meum
consiliũ. Satis ostendit beatam ẽẽ in lño
⁊̃ ptꝰ mortem uiri it̾m nubentẽ ridelens
in codem adño uiduam beatõrem. Hoc ÷ ut
beatam eẽ ruch s annan beatõrem. quapp̃
hoc pͥmum o ut nou̾is bonum qd̾ elegisti
non dampnar i nuptias sid̾as s infius ho¬
norari. sam sicut bonũ stẽ uirginitatis
Nd̃ elegit filia tua ñ dampnat unas nup¬
Hinc enim maxĩe catafgarsi ⁊ nouacia¬
noꝵ ħoses corruerunt qͣs buctis sonãtib
ñ sapientib ⁊ t̾culiamis inflauit ilã ẜ as
hc̃ sanitate doct̾ne ulł̾n̾us indocti. nullius docti
disputatõe moncatis. Nec ita extollas bonũ
tuum ut ꝙ malum non ÷ tanqm̃ malum iͥr:¬
minis altenum : s tanto mag̃ gaude bono tu¬
o q̃ntomagis uides ñ tm̃ illo deuitari mala
t̾ĩum uł fornicatõ. Ab hiis aũ illicitis ualdelõ¬
ne lice̾nt non imꝑio legis s consilio caritatiꝰ

Expanded text:
cui uult nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium, satis ostendit beatam esse in domino etiam post mortem uiri iterum nubentem fidelem, sed in eodem domino uiduam beatiorem: hoc est, beatam esse Ruth, sed Annam beatiorem. Quapropter hoc primum oportet ut noueris, bono, quod elegisti, non damnari secundas nuptias, sed inferius honorari. nam sicut bonum sanctae uirginitatis, quod elegit filia tua, non damnat unas nupndas. hinc enim maxime Cataphrygarum ac Nouatianorum haereses tumuerunt, quas buccis sonantibus, non sapientibus etiam Tertullianus inflahac sanitate doctrinae, nullius indocti, nullius docti disputatione movearis; nec ita extollas bonum tuum, ut quod malum non est, tamquam malum crimineris alienum, sed tanto magis gaude tuo bono, quanto magis uides non tantum illo deuitari mala, terium uel fornicatio. Ab his autem inlicitis ualde lonne licerent non imperio legis, sed consilio caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
existemꝰ uitluȩas ñ oport̾e innuptas diciqr
mine illas sigt᷑ que non st̃ nuptiis alliga¬
te siue fu̾int siue non fu̾int. qd̾ alio loco
aꝑit uͥ dicit. Diuisa ÷ mulr̾ innupta ⁊ u̾¬
go. trñ utiq ⁊ u̾ginem adiungit. Qͥ mu¬
lieren innuptam nͥ uiduam uult intelligi.
U̾ t̾ deinceps uno innupte noĩe ꝓfessiouẽ
utͣm complectit᷑ licens. Qaũ iñnupta
est sollicita ÷ ea que sunt lñi quomodor
placeat domino. que aũ nupta ÷ sollicita
est ea que sunt munli qũo placeat uiro. In¬
nuptani c̾te non enun eam intelligi uoluit
que nunqͣm nupsit: s ⁊̾ eam que nuptiaꝵ
uintulo ꝑ uiduitatem liberata nupta ẽẽ de

Expanded text:
existimemus uiduas non oportere innuptas dici, qmine illas significat, quae non sunt nuptiis alligatae, siue fuerint sine non fuerint. quod alio loco aperit, ubi ait: diuisa est mulier innupta et uirgo. quando utique et uirginem adiungit, quid mulierem innuptam nisi uiduam uult intellegi? unde etiam deinceps uno innuptae nomine professionem utramque conplectitur dicens: quae innupta est, sollicita est ea quae sunt domini, quomodo placeat domino: quae autem nuptaest, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. innuptam certe non eam tantum intellegi uoluit, quae numquam nupsit, sed etiam eam, quae nuptiarum uinculo per uiduitat
Abbreviated transcription (Latin):
imptiaꝵ fit hoc malum s ueniale pp̃ nipti¬
arum bonum. non entm de coningio quod
iugalis ⁊ indissolubilis qm diu am̃bo uiuũt
m̾in̾ii satram̃to que om̃i bona st: s de illo
iminodito tarmo nsu qͥ in inf̾m̾itate cõiu¬
gruni agnoscit᷑ ⁊ int̾uentu boni nuptial

Expanded text:
nuptiarum sit hoc malum, sed ueniale sit propter nuptiarum bonum. non enim de coniugio, quod iugalis et indissolubili, quamdiu ambo uiuunt, matrimonii sacramento, quae omnia bona sunt. sed de illo inmodico carnis usu, qui in infirmitate coniugu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝑspex̾io nͨ hr̃e te pigeat nͨ dare legend̾
ut ⁊ tua caritas sit utilitas alioꝵ. Lumgͥ
ñ solam doctna u̾m t̾ exhortatõ fit netͣta¬
ut iloct̾na quid agendum sit nou̾imus : ex¬
hortatõe aũ extitemur ne pigeat ag̾e̾ quod
agendum eẽ iam nouimus. Ꝙ̾ gͦ ampliꝰ te
doceam qͣm itl qd̃ apd̾ apłm legimꝰ. Sc̃a gͦ¬

Expanded text:
exeris, nec habere te pigeat nec dare legendum, ut et tua caritas sit utilitas aliorum. Cum non sola doctrina uerum etiam exhortatio sit necut doctrina quid agendum sit nouerimus, exhortatione autem excitemur, ne pigeat agere quod agendum esse iam nouimus: quid ego amplius te doceam quam id quod apud apostolum legimus?
Abbreviated transcription (Latin):
in dño tñoꝵ salm. Ne petitioni
fue ⁊ in xꝑo clilectõi iliutius eẽm debitor
omissionis mee arripui utiq int̾ alias in¬
entissimas occupatões meas de ꝓfessiõe
scẽ uicluitatis aͥd ad te scrib̾e que p̾sentem
mne rogantli hon̾asti. ⁊ tum tͥ hoc non potu¬
ti in quo sane oꝑe non tum aliqͣ leg̾is ad tu¬
nam minime ꝑtine̾. Nec admonitõi uite¬

Expanded text:
ino dominorum salutem. Ne petitioni tuae et in Christo dilectioni diutius essem debitor promissionis meae, arripui utcumque inter alias urguentissimas occupationes meas de professione sanctae uiduitatis aliquid ad te scribere, quoniamme rogando onerasti, et cum tibi hoc non potuis flagitasti. In quo sane opere nostro cum aliqua legeris ad tunam minime pertinere, nec admonitioni vit
Abbreviated transcription (Latin):
auu̾sario maledc̃a grã. Iam enim q̃clam
conu̾se sunt retro post sathanam. ut
hiis u̾bis magis intelligamꝰ eas qͣĩ mibere
uoluit meliꝰ posse contine̾ trm nub̾e. setl
tatis ꝓpõio in posti̾ora respitiendo tadere
⁊ int̾ire. Pueri qͥ se ñ continent nubant
añ qm continẽtiam ꝓfiteant᷑. anteqͣm dõ
uoueant. qd̾ nͥ deo recllant : iẽ dampnan᷑.
Alio truippe loco de talib cdicit. sume in de
litiis eg̾ent in xꝑo nub̾e nolunt hũtes dãp¬
natõem. tm̃ pͥmam fidem itritã fecerũt.
i ÷ uolũtatem ad nuptias a ꝓpoĩo cõtinẽ¬
tie deflixu̾nt. irritam quippe fidem fece¬

Expanded text:
a; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan, ut his uerbis eius intellegamus eas, quas nubere uoluit, melius potuisse continere quam nubere, sed tatis proposito in posteriora respiciendo cadere et interire. proinde quae se non continent, nubant, antequam continentiam profiteantur, antequam deo uoueant: quod nisi reddant, iure damnantur. alio quippeliciis egerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem quoniam primam fidem irritam fecerunt: id est, voluntatem ad nuptias a proposito continentiae deflexerunt. Irritam quippe fece
Abbreviated transcription (Latin):
totus est p̃p qd ista in illo ⁊ uiuit: et
Non qr hoc recordat᷑ ꝙ eum nou̾at in
adam: aut alibi alicubi añ luius co̾rs
uitam. aut cũ p̾mum fcã ÷ ut insere¬
tur huic cor. Nicħ̾ enim hoꝵ om̃ino re¬
miniscitur. Qͥ quid hoꝵ est: obliuione
deletum est. S cõmemoratut ut conu̾¬
tatur ad dñm tanqͣm ad eam lucẽ: qriam
cũ ab. illo au̾teretur ÷ quodammꝰ tangeba¬
tut. Nam huic ÷ ꝙ iam impii cogtrant et̾¬
nitatem : ⁊ mlta recte rep̾henibunt. ructe¬
q laudant hõim morib. Quib ea tandẽ
regłio udicant: nͥ in quib uident ꝙ̃ adm

Expanded text:
totus est: propter quod ista in illo et vivit, et totus est: propter quod ista in illo et vivit, et Non quia hoc recordatur, quod eum noverat in Adam, aut alibi alicubi ante hujus corporis vitam, aut cum primum facta est ut insereretur huic corpori: nihil enim horum omnino reminiscitur; quidquid horum est, oblivione deletum est. Sed commemoratur, ut convertatur ad Dominum, tanquam ad eam lucem qua etiam cum ab illo averteretur quodam modo tangebatur. Nam hinc est quod etiam impii cogitant aeternitatem, et multa recte reprehendunt recteque laudant in hominum moribus. Quibus ea tandem regulis judicant, nisi in quibus vident quemad
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticiam quippe s dare non pot̃: quam
ꝑditam non ht. Hnͣc erum cũ liomo cõ¬
t̾e̾tur accepit: ⁊ p̾cando utiq ꝑdidit.
Accipit gͦ iusticiam pp̃ quam beatitudi¬
nem acciꝑe ineatur. Uñ u̾aciter ei dicit᷑
ab apło: qiͣ de suo bono sp̃bire incipiẽti.
Qͥa enim hẽs quod non accepisti᷑ Si
aũ accepisti: qͥd głaris qiͣ non accepe¬
ris: Qͣdo aũ bñ pecordatur dñi sui:s
sꝑu eiꝰ accepto sentit om̃ino qr ħ discit
intimo magr̃o. non nͥ eius gͣtuito effcũ
posse se surg̾c ÷ non nͥ suo uoluntario de¬
scũ cad̾e̾ potuisse. Non saue remini seitur
beatitudinis sue. Fuit quippe illa ⁊ nõs.
eiꝰ q ista penitus oblita ÷. se q n cõme¬
narrantib de felicitate ꝑ aclysi. at alua
pͥmum bonum hoĩs ⁊ malum hystorica
tarditõne indicantib. Dñi aũ lei sui
reminiscitur. Ille quippe sꝑ ẽ : ñ fuit
⁊ non est. ñ ÷ ⁊ non fuit. s sic̃ nunꝙͣ
ñ erit: ita nunqͣm non erat. E ubiq

Expanded text:
ippe dare sibi non potest quam perditam non habet. Hanc enim, cum homo conderetur, accepit; et peccando utique perdidit. Accipit ergo justitiam, propter quam beatitudinem accipere mereatur. Unde veraciter ei dicitur ab Apostolo, quasi de suo bono superbire incipienti: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Quando autem bene recordatur Domini sui, Spiritu ejus accepto, sentit omnino, quia hoc discit intimo magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu posse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non sane reminiscitur beatitudinis suae: fuit quippe illa et non est, ejusque ista penitus oblita est; ideoque nec commenarrantibus de felicitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec est et non fuit: sed sicut nunquam non erit, ita nunquam non erat. Et ubique
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb non aurũ rarus quisq hõ⁊ s omnis
homo possidet telum. ꝑ lumina enĩ coͥs
quisq possidet quidquid libent̾ uidet.
Quis gͦ si ten̾e̾ utq non possit: ⁊ alt̾ute
cogatur amitt̾e. non thesauros qͣm ocu¬
los malit : R tñ si ab eo siłi conlitione
f̃ratur utꝵ oculos malit amitt̾e qͣm m̃¬
teni. quis ment s̃ uideat eũ oculos mal¬
le qm mentem : Mens truipp sine ocłis
carnis humana÷: oculi aũ cartuis sine m̃¬
te beluini sunt. Quis porro ñ hoĩem
se malit ẽẽ ⁊̃ tarne cecum: qͣm beluam
uis breuit̾ common̾entur ꝯme: in quoꝵ
oculos uł aures he lr̃e ꝑuen̾int: qͣntum
mens diligat se ip̃am inf̾ma. ⁊ eruines
male diligendo at sectando que st̃ infra
ip̃am. Dilig̾e porro se ip̃am non posset:
si se om̃ino nesciret .i. si sui ñ meminiss.
ñ se intelleg̾e̾t. qr in se ymagine słi tam
potens est : ut ei tꝰ y mago ÷ ualeat in¬

Expanded text:
quibus non ut aurum rarus quisque homo, sed omnis quibus non ut aurum rarus quisque homo, sed omnis homo possidet coelum: per lumina enim corporis quisque possidet quidquid libenter videt? Quis ergo si tenere utrumque non possit, et alterutrum cogatur amittere, non thesauros quam oculos malit? Et tamen si ab eo simili conditione quaeratur, utrum oculos malit amittere, an mentem; quis mente non videat, eum oculos malle quam mentem? Mens quippe sine oculis carnis humana est, oculi autem carnis sine mente belluini sunt. Quis porro non hominem se malit esse etiam carne caecum, quam belluam uamvis breviter, commonerentur a me, in quorum oculos vel aures hae litterae venerint, quantum mens diligat se ipsam etiam infirma et errans, male diligendo atque sectando quae sunt infra ipsam. Diligere porro se ipsam non posset, si se omnino nesciret, id est, si sui non meminisset; nec se intelligeret: qua in se imagine Dei tam potens est, ut ei cujus imago est valeat in
Abbreviated transcription (Latin):
ambulet homo: tñ uane conturbat᷑. thes¬
enini thesauritat. nͥ qr fortitudo eiꝰ dese¬
ruit eum ꝑ quem tlm hñs rei nlłius in¬
dig̾et : E tur nescit cui tonggabit ea: nͥ qr
lumen oculoꝵ eiꝰ non est cum eo: E iõ nõ
uidet qł u̾itas ait. Stulte hcͣ nocte ani¬
mam tuan repetunt abs te: hec que ppa¬
rasti tuiꝰ erunt: ¶ Uerũptam̃ qr ⁊̃ talis
in ymagine dĩ ambulat homo: ⁊ ht̃ memo¬
si ei manifestaret᷑ qd̾ ut ꝑq hr̃e non possy
dituruo. aut thesauros quos cong̾gauit:
aut iñtem. Quis us ado̾ non ht̃ mentemt
ut thesatros mall hẽre qͣm menteme tles¬
auri enim possunt m̃dem płm̾q subu̾te¬
re. s mens que thesauris subu̾titur : sĩ
ullis thesmuris. facilius ⁊ expeditius po
uiu̾e. Qͥs u̾o illos thesauros nisi ꝑ m̃tem
pot̾i̾t possid̾e̾: Si enim puer infans qͣm¬
uis ditissimus natus. tũ sit dñs om̃ium
loqr ꝙ eis quilib hõinum si talis optio
luminib

Expanded text:
ambulat homo, tamen vane conturbatur. Thesambulat homo, tamen vane conturbatur. Thesenim thesaurizat, nisi quia fortitudo ejus deseruit eum, per quam Deum habens, rei nullius indigeret? Et cur nescit cui congregabit ea, nisi quia lumen oculorum ejus non est cum eo? Et ideo non videt quod Veritas ait: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt abs te; haec quae praeparasti cujus erunt ? Verumtamen, quia etiam talis in imagine ambulat homo, et habet memoanifestaretur quod utrumque habere non posset, perditurus, aut thesauros quos congregavit, aut mentem; quis usque adeo non habet mentem, ut thesauros mallet habere quam mentem? Thesauri enim mentem possunt plerumque subvertere: at mens quae non thesauris subvertitur sine ullis thesauris facilius et expeditius potest vivere. Quis vero ullos thesauros, nisi per mentem poterit possidere? Si enim puer infans, quamvis ditissimus natus, cum sit dominus omniloquor, quod eis quilibet hominum, si talis optio luminibus
Abbreviated transcription (Latin):
petebant : sua menbͣ laniarent. Cumaũ de¬
eius meminit: eũ q intelligit. recte illi de
deformitate reformat᷑: ex infelicitate bea¬
tificatur. ¶ Qͣuis enim non ita se diligaͬ
ut si alt̾iteꝵ ꝓponatur. mali om̃ia que infͣ
se ddiligit ꝑdere qͣm ꝑire: tam̃ sr̃iorem de¬
serendo ad quem solum poss custodire for¬
tititdinem suam. eo q frui lumine suo:
tui canitur in psalmo. Fortitudinem me¬
am ad te custottiam. ⁊ in alio. Accedite ad
eum ⁊ illũiamini. Sic infirma ⁊ tenebro¬
sa ftã ÷. ut a se quo ip̃a iniea que nĩ sunt
qił ipsa. ⁊ quib suꝑior est ip̃a: infelicius
laberetur ꝑ amores quos ñ ualet uincere:
⁊ errores a quib ñ uidet qua redire. Uñ
deseruit me fortitudo mea: ⁊ lum̃ otuloꝵ
meoꝵ non est mecum. ¶Non sane ĩ htis
tantis inf̾mitatis ⁊ erroris malio amitt̾e
potuit na̾lem memoriam : intelltm. ⁊ amo¬
rem sui ꝑꝑ quoid m̾ito dici potuit: qł sit¬

Expanded text:
petebant, sua membra laniarent? Cum autem Depetebant, sua membra laniarent? Cum autem Deequenter ejus meminit, eumque intelligit, recte illi de deformitate reformatur, ex infelicitate beatificatur. Quamvis enim se ita diligat, ut si alterutrum proponatur, malit omnia quae infra se diligit perdere, quam perire: tamen superiorem deserendo, ad quem solum posset custodire fortitudinem suam, eoque frui lumine suo, cui canitur in Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ; et in alio, Accedite ad eum, et illuminamini ; sic infirma et tenebrosa facta est, ut a se quoque ipsa, in ea quae non sunt quod ipsa, et quibus superior est ipsa, infelicius laberetur per amores quos non valet vincere, et errores a quibus non videt qua redire. UndeDeseruit me fortitudo mea, et lumen oculorum meorum non est mecum . 19. Non tamen in his tantis infirmitatis et erroris malis amittere potuit naturalem memoriam, intellectum, et amorem sui: propter quod merito dici potuit quod s
Abbreviated transcription (Latin):
dei plura reꝑtunt᷑ in diuinis eloͥis
testimonia. Ibi enim ⁊ illa duo conseptꝰ
intelliguntini. q nemo diligit cuiꝰ nõ me¬
minit: ⁊ qd penitus nescit. Sit ita condi¬
rit: nunqͣn se non intelligat. nunqͣm se ñ
ailigat. S qm̃ qui odit aliquem: noc̾e illi
studet. non mi̾to ⁊ mens hominis trũ sibi
noc: odisse se dr᷑. Nesciens enim sibi uult
scͥptum est. Qui cliligit iniqͥtatem ÷ oditꝰ
aĩam suam. Qui gͦ se idilig̾e nouit: ileum
idiligit. Q uero ñ diligit tlm̃ : ⁊ si se lilig̾
insequitur. ¶Qui ꝓft̃o ÷ error horrendꝰ
ut cum dͥ homines ꝓdẽc uelint multi non
faciant: nͥ qd̾ eis ꝑͥniciosissimum sit. Si¬
milem morbum mutoꝵ ałium cum poeta
descberet. Dii inquit meliora piis errorẽ¬
q hostib illum. Distissos nudis lanabant
dentib artus. Cum morb ille cors fu̾it: cͣ
dix̃ errorem : nͥ qr omne ał cum sibt nat᷑a
consiliatum sit ut se custodiat qͣntum po᷑:
talis erat ille morb. ut ea quoꝵ salutem ap¬

Expanded text:
Dei plura reperiuntur in divinis eloquiis testimonia. Ibi enim et illa duo consequenter intelliguntur, quia nemo diligit cujus non meminit, et quod penitus nescit. Undrit, nunquam se non intelligat, nunquam se non diligat. Sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, odisse se dicitur. Nesciens enim sibi vult scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Qui ergo se diligere novit, Deum diligit: qinsequitur. Qui profecto est error horrendus, ut cum sibi omnes prodesse velint, multi non faciant nisi quod eis perniciosissimum sit. Similem morbum mutorum animalium cum poeta describeret: Di inquit meliora piis, erroremque hostibus illum! Discissos nudis laniabant dentibus artus. Cum morbus ille corporis fuerit, cur dixit errorem, nisi quia omne animal cum sibi natura conciliatum sit ut se custodiat quantum potest, talis ille erat morbus, ut ea quorum salutem ap
Abbreviated transcription (Latin):
tat qm̃ misera ÷: ⁊ beata eẽ desuderat:
Nec ob aliud fi̾ sꝑat hoc posse: nͥ qr est
mutabilius. Nam si mutabilis ñ essit:
sit̃ ex beata misera : sic ex misera bãta
eẽ non posset. R qͥd cam feciss miscei
sub om̃ipotent ⁊ bono dño iͥ pcc̃m

Expanded text:
tat, quoniam misera est, et beata esse desiderat: nec ob aliud fieri sperat hoc posse, nisi quia est mutabilis. Nam si mutabilis non esset, sicut ex beata misera, sic ex misera beata esse non posset. Et quid eam fecisset miseram sub omnipotente et bono Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
tabilib ip̃a tͥnitate .ẜ. deo suo tꝰ ymago
est. W̾ ne uspiam deĩceps itioletur: e¬
rit in abscondito uultus eiꝰ. tanta ub̾¬
tate eiꝰ impleta : ut eam nunquam de¬
lectape pectare delectet.

Expanded text:
t, ipsa trinitate Deo suo, cujus imago est, et ne uspiam deinceps violetur, erit in abscondito vultus ejus, tanta ubertate ejus impleta, ut eam nunquam peccare delectet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte minus occupare loti spacium. maus¬
q maiore : simul o ut usdeat cos qui opi¬
uantur ẽẽ corꝑeam. non ab hoc crrare ꝙ
mens desit eoꝵ notitie: s qd̾ adiungunt
ca sinc quib nlłam possunt cogitare nam.
Sin phantasiis enim corpeꝵ. quid quid
rat. ¶ Q ind̾ enin tam cognitõi adest qͣm
il qd̾ menti adest : Aut quid tam mentia
adest qmͣ ip̃a mens: Unde ⁊ ip̃a tue appł¬
latur inuentõ si u̾bi originen recctemus
tro in mentem ueniunt: non usitate di¬
cuntur inuenta qͣmus tognita ddici pos¬
sunt. Or non ca q̃rendo tendebamꝰ ut in ca
uenirenius ħ ÷ ea inuẽiremus. Quaꝓpt̾
sit̃ ea que oculis aut ulło alio cob̾is sensu re¬
quirunt᷑ ip̃a mens qͣrit: ip̃a enimi ⁊̃ sẽ¬
sum carnis intendit. tunc aũ iuuenit
tum in ea que reqͥruntur. ilem sensus ue¬
nit: sic alia que non corꝑeo sensu uit̾num¬
tio. s ꝑ se ip̃am non eẽ d tum in ea uenit
inuenit : aut in srĩore sub̾a id est in tleo aũ

Expanded text:
i spatium, majusque majore; simul oportet videat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae, sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare naturam. Sine phantasiis enim corporum quidquid irat. Quid enim tam cognitioni adest, quam id quod menti adest? aut quid tam menti adest, quam ipsa mens? Unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, tro in mentem veniunt, non usitate dicuntur inventa, quamvis cognita dici possint; quia non in ea quaerendo tendebamus, ut in ea veniremus, hoc est, ea inveniremus. Quapropter, sicut ea quae oculis aut ullo alio corporis sensu requiruntur, ipsa mens quaerit ipsa enim etiam sensum carnis intendit, tunc autem invenit, cum in ea quae requiruntur idem sensus venit: sic alia quae non corporeo sensu internuntio, sed per se ipsam nosse debet, cum in ea venit, invenit; aut in superiore substantia, id est in Deo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem. alii cerebꝵ. Alii cor. Non sic̃ sc̃p¬
tuta dicit. Confitebor tͥ dñe in toto corde m̃s.
S diliges dñm tłm tuũ ex toto corde tuo. Hoc
enim abutendo uł tnͣffe̾ndo uocabulo iluci¬
tur a corꝑe ad animum: s ip̃am omnino
ꝑticidam cors quam in iisc̾ib dilaniatis
uidemꝰ: eaui ẽẽ putau̾nt. Alii ex minitissi¬
misundiniduis corculis quas atomosdi¬
tunt cont̾rentib in se at coh̾entib eam
confice t̾diderunt. Alis ae̾m. Alii ignem
sub̾amꝰ eĩus ẽc̃ tlix̾uuit. Alii eam ulłam cẽ¬

Expanded text:
non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum ducitur a corpore ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem substantiam ejus esse dixerunt. Alii eam nullam e
Abbreviated transcription (Latin):
Uapp̃ ita dr̃ illiud di uerbum ut tler
cogitatõ non ilitatur: ne aͥd ẽẽ qͣi uo¬
lubile credatur in do. tł nunc accipiat nc̃
recipiat for̾m ut u̾bum sit eam q possit
amict̾e acz informiter quodaminꝰ uoluta

Expanded text:
a dicitur illud Dei verbum, ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo; quod nunc accipiat nunc recipiat formam ut verbum sit; eamve non possit amittere atque informiter quodammodo voluta