comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ministis quod suꝑius posueram. qͥa sicut pater
suscitat mortuos & uiuificat. sic & filius qͦs uult
uiuificat: Incipit enim iam aꝑire se. & loqui
de resuscitatione mortuoꝵ. & ecce iam mortui¬
resurgunt. Qui enim uerbum meũ audit &
credit ei qͥ misit me. habet uitam ȩt̃nam. & in iu
dicium ñ ueniet. ꝓbat qͥa resurrexit. S tͣnsiit
inqͥt a morte ad uitam. Qui transiit a morte
ad uitam. nullo dubitante utiq resurrexit. Ñ
enim tͣnsiret de morte ad uitam. nͥ primo eẽt in¬
morte. & ñ esset in uita. Cum aut̃ transierit erit¬
in uita. & ñ erit in morte. Mortuus gͦ erat & re¬
uixit. ꝑierat & inuentus ẽ. fit ꝓinde iam quȩdã
resurrectio. & transeunt homines a morte qͣdam
ad qͣndam uitam. a morte infidelitatis ad uitã
fidei. a morte falsitatis ad uitã ueritatis. a morte
iniquicatis ad uitam iusticiȩ. Est gͦ & ista quȩcła
resurrectio mortuoꝵ. Aꝑiat illam planius. & di¬

Expanded text:
ministis quod superius posueramus, quia sicut Pater ministis quod superius posueramus, quia sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Incipit jam aperire se, et loqui de resurrectione mortuorum, et ecce jam resurgunt mortui. Qui enim verbum meum audit, et eredit ei qui misit dicium non veniet. Proba quia resurrexit. Sed transiit, inquit, a morte in vitam. Qui transiit a morte ad vitam, nullo dubitante utique resurrexit. Non enim tmorte, et non esset in vita. Cum ergo transierit in vitam, non erit in morte. Mortuus ergo erat, et revixit; perierat, et inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a morte quadam ad quamdam vitam: a morte infidelitatis, ad vitam fidei; a morte falsitatis ad vitam veritatis; a morte iniquitatis, ad vitam justitiae. Est ergo et ista quaedam resurrectio mortuorum. 9. Aperiat illam plenius, et di
Abbreviated transcription (Latin):
uideat magis debere imitando pastori herere
pastores. si eum multȩ etiã imitatȩ sunt oues:
Sub quo pastore uno in grege uno. & pastores
ipsi sunt oues. Om̃s quippe facit suas oues. pro
quib ẽ omnib passus. quia ipse ut ꝓ omnib

Expanded text:
videat magis debere imitando pastori haerere videat magis debere imitando pastori haerere pastores, si eum multae etiam imitatae sunt oves, sub quo pastore uno in grege uno, et pastores ipsi sunt oves? Omnes quippe fecit suas oves, pro quibus est omnibus passus; quia e
Abbreviated transcription (Latin):
ctus auferre potuerit cui dictum ẽ. cum senu¬
eris duceris quo ñ uis. ꝓpter nos consolandos
etiam in se transsigurauit saluator dicens. pat̾
si fieri potest transeat a me calix iste. Qui utiq
mori uenerat. nec habebat mortis necessitatẽ s
uoluntatẽ. potestate positurus animã suam. q
rursum potestate eam sumpturus. S molestia
quantacũq sit mortis. debet eam uincere uis
amoris. quo amatur ille qui cum sit uita nr̃a.
etiam mortẽ uoluit ꝑferre ꝓ nobis. Nam si
nulla eẽt uł parua mortis molestia. non eẽt tam
magna martẏrum gła. S si pastor bonus qui
posuit anmã suam ꝓ ouib suis. ex ipsis oiibus
tam multos sibi martyres fecit. qͣntomagis de-¬
bent usq ad mortẽ ꝓ ueritate certare. qr usq
ad sanguinẽ aduersus peccatũ. quib oues ipsas
pascendas. hoc ẽ docendas regendasq cõmittit:
Ac ꝑ hoc p̃cedente passionis eius exemplo. quis ñ

Expanded text:
ctus auferre potuerit, cui dictum est, Cum senuctus auferre potuerit, cui dictum est, Cum senueris, duceris quo non vis. Propter nos consolandos hunc etiam in se transfiguravit ipse Salvator, dicens, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste : qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntatem, potestate positurus animam suam, et rursus eam potestate sumpturus. Sed molestia quantacumque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva molestia, non esset tam magna martyrum gloria. Sed si pastor bonus qui posuit animam suam pro ovibus suis , ex ipsis ovibus tam multos sibi martyres fecit; quanto magis debent usque ad mortem pro veritate certare, et usque ad sanguinem adversus peccatum, quibus oves ipsas pascendas, hoc est, docendas regendasque committit? Ac per hoc praecedente passionis ejus exemplo, quis non
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulus dicit se habere concupiscentiam dis-¬
solui & ẽẽ cum xp̃o. ingemiscit tam̃ grauatus
ꝙ ñ uult spoliari s suꝑuestiri. ut absorbeatur
mortale a uita. Et huic dñs dilectori suo cũ
senueris inquit extendes manus tuas q alius
te cinget & ducet quo tu ñ uis. Hoc enim ei
dixit. significans qua morte clarificaturus eẽt
dm̃. Extendes inquit manus tuas. hoc ẽ crucifi¬
quom fieret. Non enim crucifixus. s utiq cruꝰ¬
cifigendus quo nollet ẽ ductus. Nam crucifixus
ñ quo nolebat abiit. s potius quo uolebat. So¬
lutus qͥppe a corpore uolebat ẽẽ cum xp̃o. s si
sieri posset p̃ter mortis molestiam. uitã concupis¬
cebat ȩt̃nam. Ad quã molestiam nolens ductus ẽ.
sed ab ea uolens seductus est. Nolens ad eam
uenit. s uolens eam uicit. ꝙ. reliquit hunc in¬
firmitatis affectum qͦ nemo uult mori usq
ad eo naturalem. ut eum beato petro nec sene¬

Expanded text:
apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam disapostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo : ingemiscit tamen gravatus, et non vult exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo, Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc enim ei dixit, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifiquomodo fieret. Non enim crucifixus, sed utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat. Solutus quippe a corpore volebat esse cum Christo, sed si fieri posset, praeter mortis molestiam vitam concupiscebat aeternam: ad quam molestiam nolens ductus est, sed ab ea volens eductus est: nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit hunc infirmitatis affectum quo nemo vult mori, usque adeo naturalem, ut eum beato Petro nec sene
Abbreviated transcription (Latin):
benignitate. indicent inimicis pioꝵ quȩ occul¬
tanda cognouerint sicut ꝓditores. humanã ue¬
recundiam inuerecunda exagitatione ꝑturbent
sicut ꝓcaces. ñ intelligant neq quȩ locuntur
neq de quib affirmant sicut cȩcati. lȩticias car-¬
nales spũalib gaudiis anteponant sicut uolup-¬
tatum amatores magis qͣm dei. Hȩc enim atq
huiusmodi uitia siue uni homini accidant
omnia. siue his alia. illis alia dñentur. ex illa ra¬
dice qͦdammꝰ pullulant cum sint homines se¬
ipsos amantes. Quod uitiũ maxime cauendũ
ẽ eis qui pascunt oues xp̃i. ne sua querant ñ
quȩ ihũ. xp̃i. os in usus cupiditatũ suarum con¬
ferant. ꝓ quib sanguis ẽ fusus xp̃i. Cuius amor
in eo qui pascit oues enis in tam magnũ debet
spũalem crescere ardorem. ut uincat etiã mortis
naturalem timorem. quo mori nolumus. os
quando cum xp̃o uiuere uolumus. Nam &

Expanded text:
benignitate; indicent inimicis piorum quae occulbenignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
do magis diligit. qui ꝓpterea se ñ diligit. ut eũ
diligat de quo uiuit. Non sint gͦ seipsos aman¬
tes qui pascunt oues xp̃i. ne tanquam suas ñ
tanqͣm ipsius eas pascant. q uelint ex illis sua lu¬
cra conquirere sic̃ amatores pecuniȩ. uel eis
dñari sicut elati. uł gloriari de honorib qͦs ab
eis sumunt sicut suꝑbi. uł in tantum ꝓgredi
ut etiam hereses faciant sic̃ blasphemi. nec cedał
scĩs patrib sicut parentib ñ obedientes. & eis
qui illos corrigere uolunt. quia ꝑire uolunt mala
ꝓ bonis reddant sicut ingrati. int̾ficiant animas
ꝙ suas os alienas sicut scelesti. mat̾na ȩccłiȩ uisce¬
ra dissipent sicut irreligiosi. ñ compatiantur in¬
firmis sicut sine affectione. famam scõꝵ macula¬
re conentur sicut detractores. cupiditates pessimas
ñ refrenent sicut incontinentes. exerceant lites
sicut immites. nesciant subuenire sicut sine

Expanded text:
do magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum do magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine
Abbreviated transcription (Latin):
nentes. iminites. sine benignitate. ꝓditores.
ꝓcaces. cȩcati. uoluptatũ amatores magis quã
dei. habentes spetiem pietatis. uirtutem autẽ
eius ab negantes. Hȩc enim omnia mala ab
eo uelut fonte manant. qͦd primum posuit. se¬
ipsos amantes. Merito dicitur petro diligis me.
& respondit amo te. eiq refertur pasce agnos me¬
os. & hoc iterum ac tercio. Ibi etiam demonstra¬
tur. unũ atq idem ẽẽ amorem & dilectionem.
Nam etiam dñs nouissime ñ ait. diligis me. s amas
me. Non gͦ nos s ipsum amemus. ꝙ in pascen¬
dis ouib eius ea quȩ sunt eius ñ ea quȩ sunt nr̃a
queramus. Hestio quo in explicabili enĩ modo
quisqͥs seipsum ñ deum amat. ñ se amat. q qͥs¬
quis dm̃ non seipsum amat. ipse se amat. Qui
enim ñ potest uiuere. de se moritur utiq aman¬
do se. Non gͦ se amat. qui ne uiuat se amat.
Cum uͦ ille diligitur de quo uiuitur. ñ se diligen¬

Expanded text:
nentes, inmites, sine benignitate, proditores, nentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes. mieo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere, de se moritur utiqdo se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligen
Abbreviated transcription (Latin):
it timoris indicium negare pastorem. Qui hoc
animo pascunt oues xp̃i. ut suas uelint ẽẽ non
dĩ uel dominandi uł acquirendi cupiditatẽ.
non obediendi & subueniendi & deo placendi cari¬
tate. Contra hos gͦ uigilat toties inculcata ista
uox xp̃i. quos apłs gemit sua querere. ñ quȩ
ibũ xp̃i. Nam quid ẽ aliud. si diligis me pasce
oues meas. qͣm si diceretur. si me diligis. ñ te
pascere cogita. s oues meas: S sicut meas pasce.
ñ sicut tuas. Głam meam in eis quere ñ tuam.
dominium meum ñ tuum. lucra mea ñ tua.
Ne sis in eoꝵ societate qui ꝑtinent ad tempora pe¬
riculosa. seipsos amantes. q. cȩtera quȩ huic maloꝵ
inicio connectuntur. Cum enim dixisset apłs.
erunt enim homines seipsos amantes. secutus
adiunxit. amatores pecumȩ. elati. suꝑbi. blas¬
phemi. parentib ñ obedientes. ingrati. scelesti.
ir religiosi. sine affectione. detractores. inconti

Expanded text:
it timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc it timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non  gloriandi, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit sua quaerere, non quae Jesu Christi . Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumatur. Nunc ẽ ut uitȩ huius ñ metuamꝰ
interitum. quia resurgente dño uitȩ alterius
p̃cessit exemplum. Nunc ẽ petre ut inortem
ñ metuas. uiuit quẽ mortuum dolebas. & quẽ
ꝓ nobis mori carnaliꝰ more ꝓhibebas. Ausus es
p̃uenire doctorem. formidasti eius ꝑsecutorẽ. lam
p̃tio ꝓ te fuso nunc ẽ ut sequaris emptorẽ. &
sequaris omnino usq ad mortẽ crucis. Uerba eiꝰ
audisti. quẽ iam ueracem ꝓbasti. passurũ te ipse
p̃lixit. qui te p̃dixerat negaturum. S prius
dñs quod sciebat int̾rogat. nec semel s iterum
ac tercio utrũ petrus eum diligat. nec aliud to¬
tiẽs audit a petro quã se diligi. nec aliud tones¬
petro comm̃dat quam fuas oues pasci. Reddit᷑
uegationi trinȩ trina confessio. ne minus amori
lingua seruiat quã timori. & plus uocis elieuisse
uideatur mors imminens. quã uita presens.
Sit amoris officium pascere dm̃cum gregem. si fu¬

Expanded text:
praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus interitum; quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non timeas; quia vivit quem mortuum dolebas, et quem pro nobis mori carnali amore prohibebas . Ausus es praevenire ductorem, formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem, et sequaris omnino usque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti; passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. 5. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se diligi; nec aliud toties commendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fu
Abbreviated transcription (Latin):
te cinget & ducet quo tu non uis. Hoc aũt
dixit. significans qua morte clarificaturus
eẽt deum. Hunc iuenit exitum ille negator
& amator. p̃sumendo elatus. negando ꝓstratis.
flendo purgatus. confitendo ꝓbatus. patiendo
coronatus. Hunc inuenit exitum. ut ꝓ eius no¬
mine ꝑfecta dilectione moreretur. cum quo se
moriturũ ꝑuersa festinatione ꝓmiserat. fecit
enis resurrectione firmatus. quod inmature
pollicebatur infirmus. Hoc enim oportebat. ut
prius xp̃c ꝓ petri salute. deinde petrus ꝓ xp̃i
p̃dicatione moreretur. Preposterum fuit quod
audere ceꝑat humana temeritas. cum istum
disposuisset ordinem ueritas. Animã suam po
siturum se ꝓ xp̃opetrus putabat. ꝓ liberatore
liberandus. cum xp̃c uenisset animã suam posi¬
turus ꝓ sus omnib in quib erat & petrus. qͦd
ecce iam factum ẽ. Nunc iam firmitas cordis
ad suscipiendam mortem ꝓ nomine dñi uera
ipso donante sumatur. ñ falsa nobis errantib

Expanded text:
te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. » Hunc invenit exitum ille negator, et amator; praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus: hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciat ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Hoc enim oportebat, ut prius Christus pro Petri salute, deinde Petrus pro Christi praedicatione moreretur. Praeposterum fuit quod audere coeperat humana temeritas, cum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam se positurum pro Christo Petrus putabat , pro liberatore liberandus; cum Christus venisset animam suam positurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus; quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Omnino confirmat q insinuat nobis in mysterio
dicta eẽ illa omnia. & facta in magno sacram̃to
ut aliqͥd significarent. Ecce ẽ ille qui in montẽ
fugerat turbas. Nonne cũ ipsis turbis loquitur:
Modo teneant. mͦ regem faciant. Et cũ inuenissent
eum trans mare. dixerunt ei. Rabbiy. quando

Expanded text:
Omnino confirmat et insinuat nobis in mysterio dicta esse illa omnia; et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce est ille qui in montem fugerat turbas: nonne cum ipsis turbis loquitur? Modo teneant, modo regem faciant. Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei: Rabbi, quando
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ fecit & unxit ocłos meos. & dixit mͥ. uacle
ad natatoriã sẏloe. ꝙ laua. Et abii. ꝙ laui. &
uidi. Eece annuntiator factus est gr̃ȩ. ecce eugli¬
zat. conficetur uidens. Cecus ille conficebat᷑.
ce cor impioꝵ findebatur. quia ñ habebant in cor¬
de. qͦd iam ille habebat in facie. Ouxrunt ei.
Ubi ẽ ille. qui aꝑuit tͥ oculos: Ait. Nescio. In
his uerbis animus ipsius muncto similis erat.
ñdum uidenti. Sic ponamus fr̃s. tanqͣm illam
inunctionẽ in animo habuerit. Predicat. & nescit
quẽ predicat:
ddicunt eum ad pharis eos

Expanded text:
 unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est ille qui tibi aperuit oculos? Ait: Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit. Praedicat, et nescit quem praedicat. 9. « Adducunt eum ad Pharisaeos
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis requirebat. dolebat angebatur. nec ei
subueniebatur: & conatus ẽ bene facere. õ ꝯ Ait
enĩ abrahȩ. Pat̃ abraham. mute lararũ ad fr̃s
meos. ut dicat eis qͥd hic agitur. ne ꝙ ipsi ueniał
in hunc locũ tormentoꝵ. O infelix. qͣndo uiuebas
tunc erat tempus oꝑandi. mͦ iam in nocte es. in
qua nemo possit oꝑari. Nec cum dixisset ihs.
expint in t̾ram. & fecit lutum ex sputo. & lim¬
uit lutũ suꝑ oculos euis. & dixit ei uade ꝙ la

Expanded text:
pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mitte Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit operari. 7. « Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculo
Abbreviated transcription (Latin):
uobcum sum. Quam diu ñ sit in nobͣ sollicitudo
qͥ uiuimus. si fieri posset. de hac uoce etiã poste¬
ros qͥ futuri sunt securissimos faceremus Ecce
ego inqͥt uob̾cum sum. usq in consũmationem
scł̃i. Dies iste qͥ ciriuitu solis impletur hucus pau¬
cas horas habet. dies p̃sentiȩ xp̃i usq in consum¬
mationẽ scli extenditur. Post resurrectionẽ uͦ
uiuoꝵ & mortuoꝵ cũ positis ad dexterã clixerit.
uenite benedieti patris mei ꝑcipite regnum.
positis autem ad sinistram dixerit. ite inignem
et̃num qui paratus ẽ diabolo & angłis eius. ibierit
nox ubi nemo potest oꝑari. s reciꝑe qͦd oꝑatus est.
Aliud ẽ tempiis oꝑationis. aliud receptionis. rededet
facturus es. erit enĩ tunc nox ualida. quȩ inuol¬
uat impios. S ce mͦ omnis infidelis qͣndo moritur.
illa nocte suscipitur. non ẽ ut illic aliqͥd operetur.
In illa nocte diues ardebat. & stillam aquȩ de digito

Expanded text:
vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et mortuorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis: reddet eis, fac, si facturus es: erit enim tunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat, et stillam aquae de digito
Abbreviated transcription (Latin):
bra transeuntiũ tangerentur: Dñs aũt cum hic
eẽt. neminem transiens umbra sua saluum fecit.
s ipse dixerat discipłis. maiora hoꝵ facietis. Dixerat
qͥdem dñs. inaiora hoꝵ facietis. s ñ se extollat caro
& sanguis. Audiat dicentẽ. sine me nichil potestis
facere. Quid gͥ: Quid dicemus de nocte ista: Qndo
erit. qͣndo nemo poterit oꝑari: Nox ista impioꝵ
erit. nox ista eoꝵ erit. quib in fine dicetur. ite in
ignem ȩtnum. qui paratus ẽ diabolo & angłis eius.
S ed nox dicta est. ñ flamma. ñ ignis. Audi qͥa & nox ẽ.
De qͦdam seruo dicit. ligate illi manus &. pedes. &
ꝓicite eũ in tenebras exteriores. Oꝑetur gͦ homo dum
uiuit. ne illa nocte p̃ueniatur. ubi nemo possit
oꝑari. Modo ẽ ut oꝑetur fides ꝑ dilectionẽ. & si
mͦ oꝑamur. hic ẽ dies. hic est xp̃s. Audi ꝓmitten¬
tem .&. ne arbitreris absentẽ. Ipse dixit. ecce ego

Expanded text:
bra transeuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic bra transeuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic esset, neminem transiens umbra sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis . Dixerat quidem Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit: nox ista eorum erit quibus in fine dicetur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Sed nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi quia et nox est. De quodam servo dicit, Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
mundi.
Ergo nescio quã nox erit. qͣndo ibi xp̃s
ñ erit. ideo nemo poterit oꝑari. Restat inqͥrere
fr̃s mei. patienter accipite inquirentem me
uobiscum. Quero uob̃cum. inuemiã a quo que¬
ro. Constat exp̃ssum ac definitum ẽ. diem cõmemo¬
rasse dñm hoc loco seipsum. idest lum̃ mundi.
Quamdni inqͥt sum in hoc mundo. luxsũ mundi.
Ergo ipse oꝑator. Quãdiu est aut̃ in hoc mundo:
Putamus eum fr̃s fuisse hic tunc. & mͦ non hic ẽẽ :
Si gͦ hoc putamus. iam gͦ post ascensum dñi factaẽ
nox ista metuenda. ubi nemo possit oꝑari. Si post
ascensum dñi facta ẽ nox ista. unde apłi tanta o¬
ꝑati sunt: Nunqͥd ista nox ñ erat. quando sp̃s
sc̃s ueniens. & om̃s qui in unoloco erant adim¬
plens dediet eis loqui omniũ gentiũ linguis:
Nunqͥd nox erat. qͣndo claudꝰ ille ad uerbum peri
saluus effectiis ẽ. immo ad uerbum dñi habitantis
in petro: Nunqͥd nox erat. quando transeuntib
discipłis egri in lectulis ponebantur. ut uł um¬

Expanded text:
mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus eum, fratres, fuisse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post ascensum Domini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati sunt? Numquid ista nox erat, quando Spiritus sanctus veniens, et omnes qui in uno loco erant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Petri salvus effectus est, imo ad verbum Domini habitantis in Petro ? Numquid nox erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel um
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ de quo ait. q uos uiuetis: Tunc enim
erit ut possimus uidere qͦd credimus.I
Nam onunc ẽ in nobis. & nos in illo. S hoc
nunc credimus. tunc aũt etiam cognoscemꝰ.
quãuis & nunc credendo nouerimus. s tẽ

Expanded text:
vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus, nam et nunc est in nobis, et nos in illo. Sed hoc nunc credimus, tunc autem etiam cognoscemus: quamvis et nunc credendo noverimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. ñ diceret sc̃s apłs. si aut̃ xp̃s in uobis
corpus quidem mortuum ẽ ꝓpter peccatum.
sp̃s aut̃ uita ẽ ꝓpter iusticiam. Quia uͦ & nos
etiam nunc in illo sumus. satis ostendit ubi
dicit. ego sum uitis. uos palmites. In illo gͦ die
quando uiuemus ea uita qua mors absorbetur.
cognoscemus quia ipse in patre. & nos in ipso.
& ipse in nobis. quia tunc ꝑficietur hoc ipsũ
quod & nunc iam inchoatum ẽ ꝑ ipsum. ut
sit in nobis. & nos in iꝑso
Qui habet inqͥt
ꝯmanclata mea & seruat ea. ille ẽ qui diligit
me. Qui habet in memoria &s seruat in uita
qͥ habet in sermonib & seruat in moribus
qͥ habet audiendo & seruat faciendo. aut qͥ
habet faciendo & seruat ꝑseulerando. ipse ẽ
enumi qui diligit me. Opere ẽ demonstranda
dilectio. ne sit in fructuosa nominis appella¬
tio. Et qui diligit me inqͥt diligetur a¬
patre meo. & ego diligam eum. & manifẽ

Expanded text:
s in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando; ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur aPatre meo; et ego diligam eum, et manife
Abbreviated transcription (Latin):
Eieri enim potest. ut alterã maxillam uisibilit̾
homo p̾beat & iratus. Quanto gͦ melius &
respondit uera placatus. ꝙ ad ꝑferenda gra¬
uiora tranquillo animo fic paratus : Beatus
ẽ enim qui in omnib quȩ iniusta ꝓ iusticia
patitur potest ueracit dicere. paratum cor
meum ds. paratum cormeũ. Hinc fit qͥrpe
qͦd sequitur. cantabo & psallam. Quod paulus
q barnabas etiã in uinculis durissimis facere
potuerunt. S ad narrationis euglicȩ sequentia
us. Et misit eum annas ligatum
ad cayphan pontificem

Expanded text:
Fieri enim potest ut alteram maxillam visibiliter Fieri enim potest ut alteram maxillam visibiliter homo praebeat et iratus. Quanto ergo melius et respondit vera placatus, et ad perferenda graviora tranquillo animo fuit paratus? Beatus est enim qui omnibus quae in justa pro justitia patitur, potest veraciter dicere: Paratum cor meum Deus, paratum cor meum . Hinc fit quippe quod sequitur: Cantabo et psallam ; quod Paulus et Barnabas etiam in vinculis durissimis facere potuerunt . Sed ad narrationis evangelicae sequentia us Et misit eum Annas ligatum ad Caipha
Abbreviated transcription (Latin):
us: Eiuis ẽ enim de quo ꝓphetica uox p̃cesserat.
intende ꝓspere. ꝓcede & regna. ꝓpt̾ ueritatẽ
ꝙ mansuetudinẽ or iusticiam. di cogitemus
quis acceꝑit alapam. ñne uelimus eum qui ꝑ¬
cussit aut cȩlesti igne consumi. aut t̾ra dehiscen¬
te sorberi. aut correptũ demonio uolutari. aut
aliqua huiusmodi qualibet pena. uł etiam gra-¬
uiore puniri : Quid enim hoꝵ ꝑ potentiam
iubere ñ potuisset ꝑ quem factus ẽ munclus nsi
patientiam nos docere maluisset qua uincit᷑
mundus : Hic dicit aliquis. Cur ñ fecit quod
ipse p̃cepit: ꝑcutienti enim ñ sic respondere.
s maxillam debuit alteram pparare. Quid. qͦd
& ueratit̾. mansuete. uisteq respondit. q ñ solũ
alteram maxillam iterũ ꝑcussuro. s totum corpꝰ
figendum p̃parauit in ligno. & hinc potius de¬
monstrauit qͦd demonstrandum fuit. sua sci¬
licet & magna illa p̃cepta patientie ñ ostenta¬
tione corporis. s cordis p̃paratione facienda:

Expanded text:
a vox praecesserat: Intende prospere, procede et regna, propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam . Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena vel etiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, qua vincitur mundus? Hic dicit aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit? Percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praeparare . Quid? quod et veraciter, et mansuete, justeque respondit, et non solum alteram maxillam iterum percussuro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? et hinc potius demonstravit quod daemonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. quȩ a uerbo et̃no suscepta ẽ. etiam imma¬
tali ęt̾nitate donetur. Et continuo clarificabit
eum. resurrectionẽ scilicet suam ñ sicut nrãm
in fine scłi. s continuo futurã hac attestatione
p̃dicens. Ipsa ẽ enim clarificatio de qua euglista
iam dixtrat qͦd paulo ante cõmemoraui. quia
ꝓpterea nondum erat sꝑs datus. illo utiq modo
nouo in eis. quib fuerat eo modo post resurre¬
ctionẽ credentib dandus. quia ih̃s nondumꝰ
suerat głificatus. id ẽ nondum fuerat mortali-
tas immortalitate uestita. & in ȩt̃nao uirtu¬
tem temporalis infirmitas cõmutata. Pocest ꝙ
de ista clarificatione dictum uideri. nunc cla¬
rificatus ẽ filius hominis. ut qͦd ait nunc. ñ
ad imminentẽ passionem.s ad uicinã resur¬
rectionem ꝑtinere credatur. tanqͣm fieret factũ.
qͦd erat tam ꝓxime iã futurum. Hodie dilecti¬
oni ur̃ȩ ista sufficiant. cũ donauerit dñs. de con¬

Expanded text:
hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immohominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum: resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram, hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio de qua evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum erat spiritus datus, illo utique novo modo in eis quibus fuerat eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum erat clarificatus, id est, nondum fuerat mortas immortalitate vestita, et in aeternam virtutem temporalis infirmitas commutata. Potest et de ista clarificatione dictum videri, Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de con
Abbreviated transcription (Latin):
num sem̃ hii sunt filii regni ⁊ izania aut̃ filiĩ
maligni. Siciit gͦ solet loqui scriptura res sigri¬
ficantes t tanqͣm illas quȩ significantur appellans.
ita locutiis est dñs dicens. nunc clarificatus ẽ filiꝰ
hominis. postea qͣm separato inde neqͥssimo. &
secum remanentib scĩs significata ẽ clarificatio
eius. qͣndo separaturus ab miquis manebit
in et̾mitate cum scĩs. Cum aut̃ dixisset. nunc
clarificatus ẽ filius hominis. adiunxit. ꝙ ds̃
clarificatis ẽ in eo. Ipse ẽ enim clarificatio fili
in seipso. s ds in illo clarificatur. tunc illum ds i se
clarificat. Deniq tanqͣm ista exponens. adiungit
ꝙ dicit. Si ds clarificatus ẽ in eo. & ds̃ clarifi¬
cauit ei in semetipso. Hoc ẽ. si ds clarificatus
ẽ in eo qui ñ uenit facere uoluntatẽ suam. s
uoluntatẽ eius qui misit eũ. & ds̃ clarificauit euͣ
in semetipso. ut natura humana in qua ẽ filiꝰ

Expanded text:
num semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii num semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum sanctis. 3. Cum autem dixisset, Nunc clarificatus est Filius hominis; adjunxit, Et Deus clin seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit et dicit: Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso. Hoc est, si Deus clarificatus est in eo, qui non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum: Et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
omnes. Exeunte itaq immundo omnes mun¬
di remanserunt. & cũ suo mundatore man¬
serunt. Tale aliqͥd erit eum uictus a xp̃o transi¬
erit hic mundis. & nemo in popłõ xp̃i rema¬
nebit immundus. cũ zizaniis a tritico separatis.
iusti fulgebunt sic̃ sol in regno patris sui. hoc
futurũ preuidens dñs & nunc significatum eẽ
contestans discedente uida tanqͣm ⁊itaniis separatis.
remanentib tanqͣm tritico aplis scĩs. nunc inqͥt
clarificatus ẽ filius hominis. Canqͣm diceret.
Scce in illa mea clarificatione qͦd exit. ubi maloꝵ
nullus erit. ubi bonoꝵ nullus ꝑ ibit. Sic autẽ
non ẽ dictum. nunc significata ẽ clarificatio
filii hominis. s dictum ẽ. nunc clarificatus ẽ
filius hominis. quẽ adiodum non ẽ dictum
petra significabat xp̃m. s petra erat xp̃s. nẽce
dictum ẽ. bonum sem̃ significat filios regni aut
tizama significat filios maligni. s dictum ẽ. bo¬

Expanded text:
omnes. Exeunte itaqomnes. Exeunte itaqdi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadmodum non est dictum, Petra significabat Christum; sed, Petra erat Christus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bo
Abbreviated transcription (Latin):
demꝑnetur. ut irrideatur. ut crucifigatur.
ut interimatur.: Hȩc in eo ẽ glificatio. an po¬
tius humiliatio: Nonne qͣndo miracula faci¬
ebat: Ait tam̃ de illo iste ipse iohannes. sp̃s
ñ erat datus. quia ih̃s ñdum fuerat głificatus.
Tunc gͦ nondum erat glificatus cũ mortuos susci¬
taret. o nuncẽ głificatus cũ mortuis ꝓpinqua¬
ret: Nondum erat głificatus faciens diuina.
& głificatus ẽ passui humana: Mirum si hoc
ds ille magister significabat. & docebat his uer¬
bis. Altius ẽ ꝑscrutandum altissimi dictum. qͥ
se aliqͣntum manifestat ut ueniamus. & iterũ
occultat ut inqͥramus. & de inuentis ad inueni¬
enda tanqͣm passib innitamur. Uideo hic aliqͥd
quod p̃figuret magnũ aliquid. Exiit uidas q
clarificatus ẽ ih̃s. Exiit filius ꝑditionis. q clari¬
ficatus ẽ filius hominis. Ille qͥppe exierat ꝓpt̃¬
quẽ dictum eis erat. & uos mundi estis.s non¬

Expanded text:
demnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, demnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est glorificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste ipse Joannes: Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum morti propinquaret? Nondum erat clarificatus, faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum si hoc Deus ille magister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus. Exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille qquem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
os ad ueritatis scientiam nunqͣm ꝑuementes.
tanqͣm diceretur. semꝑ ambulantes. & ad uiã¬
ñ ꝑuenientes. Nos aut̃ semꝑ ambulemus in
uia. donec eo ueniamus qͦ ducit uia. Nusqͣm¬
in illa remaneamus. donec ꝑducat ubi mane¬
amus. atq ita & querendo tendimus. & inue¬
niendo aliqͥd ꝑuenimus. & ad id qͦd restat que¬
rendo & inueniendo transimus. qͦadusq inue¬
niendo ibi fiat finis querendi. ubi ꝑfectionem
sermonẽ. quem ad discipłos habuit ante passio
gͦ ait dñs postea qͣm uidas exiit ut citius faceret
qͦd erat facturus. hoc ẽ dñm traditurus: Quid
ait dies. cũ exisset nox. Quid ait redemptor.
cũ exisset uenditor.H
Iunc quidem clarifi¬
catus ẽ filius hominis. Quare nuine: Nun
qͥd quia exiit qͥ tradat. quia imminent qui
teneant q occidant. Ita ne nunc clarificatus
ẽ. quia ꝓpe ẽ ut amplius humilietur. qͥa iam
impendet ut alligetur. ut iudicetur. ut con¬

Expanded text:
et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, tanquam diceretur, semper ambulantes, et . Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via. Nusquam remaneamus in ea donec perducat ubi maneamus; atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat, quaerendo et inveniendo transeamus, quousque inveniendo ibi fiat finis quaerendi, ubi post perfectionem sermonem, quem ad discipulos habuit ante passionergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius homd quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occidant? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut amplius humilietur, quia jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
te dño. dnm̃ requiramus. Diutni cantici uox ẽ.
querite dnm̃ & uiuet amma ur̃a. Queramus
inueniendum. queramus inuentũ. Ut inue¬
niendus queratur occultus ẽ. ut inuentus que¬
ratur mim̃sus est. Unde alibi dicitur. querite
faciem eus semꝑ. Satiat enim querentẽ in
qͣntum capit. & inuenientẽ capaciorem facit.
donec ad illam uitã ueniamus ubi sic impleam᷑.
ut capaciores ñ efficiamur. qͥa ita ꝑfecti erimus.
ut ñ iam ꝓficiamus. Tune enĩ ostenditur nob̃.
qͦd sufficit nob̃. Hic aut̃ semꝑ queramus. et
fructus inuentionis. ñ sit finis inquisitionis.
Neq enim ꝓpterea ñ semꝑ quia hic tantũ. s ideo
hic semꝑ dicimus eẽ querendum. ne aliqͣndo
hic putemus ab inqͥsitione cessandum. Nam
& de quib dictum ẽ semꝑ discentes. & ad ueri¬
tatis scientiam nunqͣm ꝑuenientes. hic sunt
utiq semꝑ discentes. Cum uͦ de hac uita exierint.
iam ñ erunt discentes. s erroris sui mercedem
recipientes. Sic enim dictum est. semꝑ discentes.

Expanded text:
ni cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit udonec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erecipientes. Sic enim dictum est, semper discentes,
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Rami palmarũ laudes sunt significan¬
tes uictoriam. qͥa erat dñs mortẽ moriendo su¬
ꝑaturus. & tropheo crucis de diabolo mortis
pͥncipe triumphaturiis. Uox aut̃ obsecrantis
ẽ osanna. sicut ñnulli dicunt ꝗͥ hebreã linguã
nouerunt. magis affectũ indicans. quã rẽ aliquã
significans. sicut sunt in lingua latina quas interie¬
ctiones uocant. uelut cũ dolentes dicimus. eheu.
uł cũ delectamur dicimꝰ. ua. uel cũ miramur
dicimus. o rẽ magnam. Tunc enĩ .o. nichil signi¬
ficat. nͥ mirantis affectum. Quod idõ creden¬
dum ẽ ita eẽ. quia neq grecus neq latinus hoc
int̃pretari potuit. sic̃ illud qͥ dixerit fr̃ĩ suo ra¬
cha. Nam & hoc interiectio eẽ ꝑhibetur. affectũ
indignantis ostendens. Benedictus aũt qui ues¬
int in nomine dñi rex isrł. sic potius accipiendũ
ẽ: ut in nomine dñi. in nomine dĩ patris intel¬
ligatur: quãtus possit etiã intelligi in nomine

Expanded text:
Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectamur, Vah! dicimus; vel cum miramur, dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
stabo ei meipsum.
Quid ẽ diligam tanqͣm
tunc dilecturus sit. & nunc ñ diligat: Absit.
Quomͦ enim nos pat̾ sine filio. aut filius sine
patre diligeret: Quomͦ cum inseparabilter
oꝑentur. separabiliter diligunt: S ad hoe
dixit diligam eum ad quod sequitur & mi¬
nifestabo ei meipsum. Diligam eum & mans¬
festabo. id ẽ ad hoc diligam ut manifestem.
Hunc enim ad hoc dilexit ut credamus. & man¬
datum sidei teneamus. tunc ad hoc diliget
ut uideamus. & ipsam uisionẽ mercedem
fidei capiamus. quia os nos nunc diligimus
eredendo qͦd uidebimus. tunc aut̃ diligemis
uidendo quod credimus.

Expanded text:
stabo ei meipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderunt. qͥa forte in corpore nec fuerunt. int̾
ñ credentes & ipsi deputandi sunt. qͣmiuis disci¬
puli dicerentur. Abierunt retro. ñ pauci s mul¬
ti. Hoc fortasse factum ẽ ad consolationẽ. qm̃ ali¬
quando contingit ut dicat homo uerũ. ꝙ quod
dicit ñ capiatur. atq illi qͥ audiãnt scandali⁊ ent᷑
o discedant. Penitet aut̃ hominem dixisse
qͦd uerum ẽ. Dicit enĩ apud se homo. ñ debui
sic dicere. ñ debui hoc dicere. Eece dño contigit.
Dixit ꝙ ꝑdidit multos. remansit ad paucos. s
ñ turbabatur ipse. qͥa ab mitio nouerat & qui
eredentes eeñt & qui ñ credentes. nos sinobis
contingat ꝑturbamur. Solatium in dño inue¬
niamus. & tam̃ caute uerba dicamus. Aiq ille
ad paucos qͥ remanserant.¬

Expanded text:
perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui sic dicere, non hoc dicere debui. Ecce Domino contigit; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. nͥ fuerit ei datum a patre meo. Erg
& credere datur nobis. Non enim nichil ẽ crede¬
re. Si aũt̃ aliquid magnum ẽ. gaude qͥa creclidisti.
s noli extolli. Quid enim habes quod ñ accepisti:
Ex hoc multi discipłoꝵ eius abierunt retro. ꝙ ĩa
cum illo non ambulauerunt. Abierunt ritro
s post sachanan. ñ post xp̃m. Nam aliquando
dñs xp̃s petrum appellauit sathanan. magis qͥa
uolebat p̃cedere dñm suum. & consiliũ dare
ne moreretur. ille qͥ uenerat ut moreretur.
ne nos in ȩt̃num moreremur. ꝙ ait illi. redi
post me sathanas. ñ enun sapis quȩ dĩ sunt. s
quȩsunt hominis. Non illum reppulit retro
ire post sathanan. & appellauit sathanan. s fecit
post se ire. ut non eẽt sathanas ambulando post
dnm̃. Isti aut̃ sic redierunt retro. quomͦ de
quibdam feminis dicit apłs. quȩdam enĩ retro¬
conuersȩ sunt post sathanan. ulterius cum illo
ñ ambulauerunt. Ecre p̾cisi a corpore uitam

Expanded text:
ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ergo et credere datur nobis: non enim nihil est credere. Si autem magnum aliquid est, gaude quia credidisti, sed noli extolli: quid enim habes quod non accepisti ? 8. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulaverunt. Abierunt retro, sed post satanam, non post Christum. Nam aliquando Dominus Christus Petrum appellavit satanam, magis quia volebat praecedere Dominum suum, et consilium dare ne moreretur ille, qui venerat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt . Non illum repulit retro ire post satanam, et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apostolus: Quaedam enim conversae sunt retro post satanam . Ulterius cum illo non ambulaverunt. Ecce praecisi a corpore vitam