comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scarmen lugubre fecit
li populo meo uel
ceste ita inteliegendum: Ca
nipotentidõ pitricanticum xpru
est patruelis meus. hoc est exeadẽ me&
gente generatus: Quod autem uin ea
dĩ appellatur populus israhel: Et in
fine huius cantici legimus: Vin ea dñi
exercituum domus est israbel. et uir
iuda germen laudabile eius: Et in sep¬
tua gesimo nono psalmo: Vin eam de ae¬
grpto transtulisti. ei ec isti gentes et
plantasti eam: In euangelio quoque
pene isdem uerbis quib: propheta nunc
loquitur : Dñs texit parabolam: ho
mo quid amerat pater familias qui
plantauit. & maceriam illicireũ dedit:

Expanded text:
s carmen lugubre fecit li populo meo. Vel certe ita intelligendum: Cantabo Omnipotenti Deo Patri canticum Christi, qui est patruelis meus, hoc est, ex eadem mecum gente generatus. Quod autem vinea Dei appfine hujus cantici legimus: Vinea Domini exercituum domus est Israel, et vir Juda germen laudabile ejus; et in septuagesimo nono psalmo: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. In Evangelio quoque pene iisdem verbis, quibus propheta nunc loquitur, Dominus texit parabolam : Homo quidam erat paterfamilias, qui plantavit vineam, et maceriam illi circumdedit
Abbreviated transcription (Latin):
Panemnrm comedemus. et uestimen¬
tis nostris operiemur. Tantum mo¬
do uocetur nomentuum suꝑ nos. aufer
ob probrium nostrum
Cumpuloherrimi urbis hieru salem
gladio ceciderint et fortesperi¬
erunt in proelio. et meruerint
luxerineq: portae eius. et ipsa fuerit
desolata obrimiam hominum r¬
tatem intersictis bellatoribus a
septem muluror ip prebendent an¬
rumunum cupientes habere semen
inssen. et domesticos inhienusalem.
lomecuestimentum si haberoa
dicentes. tantum ne abiq maritii
esse uideantur. et subia pere illii
maledicto quod scriptum est :ua
Maledicta sterilis. et quae non facit
semen misrahel: Zacharias quoq
huic congruit sensui : Indieb. llu
apprehendent decemham
cum est : septer

Expanded text:
emus, et vestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum. Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, et fortes perierint in praelio; et moeruerint, luxerintque portae ejus; et ipsa fuerit desolata ob nimiam hominum raritatem, interfectis bellatoribus, septem mulieres apprehendent unum virum, cupientes habere semen in Sion, et domesticos in Jerusalem: cibum et vestimentum se habere dicentes: tantum ne absque marito esse videantur, et subjacere illi maledicto, quod scriptum est: Maledicta sterilis, et quae non facit semen in Israel . Zacharias quoque huic congruit sensui: In diebus illis apprehendent decem homcum est . Septena
Abbreviated transcription (Latin):
sittemur bisturim ex his sermo¬
niba s. docebits mon de mulierib
prophertu leso sormonem quarũ
uiri in proelia torrucrunt sed de
urbibus iudrae quas filiassion ap¬
pellactet quanum bellatores ce¬
ciderumt incertamine : Denique
de eãdemsion sequens uersiculus
loquitur: et merebunt atque lu¬
gel unt portao eius: ꝑtipsa urbs
desolata sed ebit in terra: Quod
usq: hodie oculis cernimus: facilis
situndum tropologiam interpre¬
tirioest: quod quicumq locum de¬
uerit diabolo. et no nomni custodia
serua uerit corsuum. lugrant por¬
itae enis: et absente sponso semper
inluctusit. ac de excelsis corruens
in terrae puluere sed eat:¬

Expanded text:
sequamur historiam, ex his sermonibus docebimur, non de mulieribus prophetae esse sermonem, quarum viri in praelio corruerunt; sed de urbibus Judaeae, quas filias Sion appellavit, et quarum bellatores ceciderunt in certamine. Denique de eadem Sion sequens versiculus loquitur. Et maerebunt atque lugebunt portae ejus, et ipsa urbs desolata sedebit in terra. Quod usque hodie oculis cernimus. Facilis secundum tropologiam interpretatio est, quod quicumque locum dederit diabolo, et non omni custodia servaverit cor suum, lugeant portae ejus: et absente sponso, semper in luctu sit, ac de excelsis corruens, in terrae pulvere sedeat
Abbreviated transcription (Latin):
tdinis. sp̃s scientiae et pietatis.
ꝗ mpleuit eum sp̃s tinoris dĩ : ap¬
pebendentibm quem multo tem¬
ore desiderauerant. quia nullum
ilium potaerant inuenire. in quo
acterna statione requiescerent:
Vnde etihannes. baptista resese
in euangeio: Et quimisit me. ipse
dixit mil: Superquem uideris spm
scm descendentem et manentem in eo
pse est: hc̃ acharia quoque legimus
super lapidem unum septem oculos:
no aureo cande labro septem
hũ nomen sibi cupiunt

Expanded text:
dinis, spiritus scientiae et pietatis: et implebit eum spiritus timoris Domini ; apprehendent Jesum, quem multo tempore desideraverant, quia nullum alium potuerant invenire, in quo aeterna statione requiescerent. Unde et Joannes Baptista refert in Evangelio: Et qui misit me, ipse mihi dixit: Super quem videris Spiritum sanctum descendentem et manentem in eo, ipse est . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem propterea Jesu nomen sibi cupiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ignis flammantis per nootem
Quis autem ueniet nisi ille dequo scrip¬
tum est. Veniet exsion qui liberet
et dequo alius propheta commemo¬
rat. adhuc paullum modicũ
qui uenturus est ueniet. & non tar¬
dabit: Cum ille uenerit. reddetur
populo felicitas pristina quam ali¬
quando habuere inheremo. prȩceden¬
te eos dño perdiem in columna nubis
& pernoctem in colum na ignis. ut mec
in prosperis. nec in aduersis aliqiam¬
do turbentur quod et in psalm di¬
citur. Perdiem sol nonurette .nq
luna pernoctem: Fumus autem
hoc loco nonerrorem et ignorantidno
sed gloriam significat lixta illu&
quod in hoc eodem propheta secunda
quorundam opinionum leturi sumꝰ:
Et domus impleta est fumq & iniohel
degratia sp̃sscĩ qua ed esceidit saper
a postolos dicitur: Iffundon despo
nia referamus ad prim
utate & reditu in hierusalem subzo¬
robabel et etra &neemia intellegunt:
propheta carmen lamentabile popu¬

Expanded text:
ignis flammantis in nocte. ignis flammantis in nocte. Quis autem veniet nisi ille, de quo scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet . Et de quo alius propheta commemorat: Adhuc paululum modicum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Cum ille venerit, reddetur populo felicitas pristina, quam aliquando habuere in eremo; praecedente Domino eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis : ut nec in prosperis, nec in adversis aliquando turbentur. Quod et in psalmo dicitur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Fumus autem in hoc loco non errorem et ignorantiam, sed gloriam significat, juxta illud quod in hoc eodem propheta, secundum quorumdam opinionem, lecturi 67 sumus : Et domus impleta est fumo. Et in Joel de gratia Spiritus sancti, quae descendit super apostolos, dicitur: Effundam de spiritu  autem omnia referamus ad primvitate et reditu in Jerusalem sub Zorobabel et Ezra et Neemia intelligunt. propheta carmen lamentabile popu
Abbreviated transcription (Latin):
cius supernos. et superfilios nr̃os:
Vnde supra legimus. Cum extende¬
ritis manus. non exaudiam uos: ma¬
nus enim urae. sanguine plenae sunt:
Et postea eos ad paenitentiam prouo¬
cans infert: lauamini mundi esto¬
ite: et nota quod sordes filiarum
nis: quod enim leue est. Quatur:
quod grauius. exuritur: dequo sp̃ũ iu
baptista in eu angelio loquebatur
Ego uos baptigo in aqua: qui autem
postmeuenit. ipse uos baptizat in
sp̃uscõ etigni. ex quo discimus quod
homo tantum aquam tribuat. ds̃
untur & sanguinis peccata purgantꝰ.
Et creauit dñs super omnem locum
montission. et ubi inuocatus est: nu¬
bem perdiem & fumum et splendo¬
rem ignis flammantis in nocte
Inxp̃o enim noua creatura est. dequa
a libi legimus : Vetera transierunt.¬
& ecce facta sunt omnia noua Pro¬
n quo lax transtulerunt et ueniet
&erit omnis locus montission: et
comnia quae in circuitu eius sunt.¬
de proteget nubes perdiem. ec lumen

Expanded text:
ejus super nos, et super filios nostros . ejus super nos, et super filios nostros . Unde supra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et postea eos ad poenitentiam provocans infert: Lavamini, mundi estote. Et nota quod sordes filiarum nis. Quod enim leve est, lavatur: quod gravius, exuritur. De quo judicii nes Baptista in Evangelio loquebatur: Ego baptizo vos in aqua, qui autem post me venit, ipse vos baptizabit in Spiritu Sancto, et igni . Ex quo discimus, quod homo tantum aquam tribuat: Deusuntur, et sanguinis peccata purgantur. Et creabit Dominus super omnem locum montis Sion, et ubi invocatus est, nubem per diem, et fumum et splendorem ignis flammantis in nocte. In Christo enim nova creatura est, de qua alibi legimus: Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Pro quo LXX transtulerunt: Et veniet, et erit omnis locus montis Sion, et omnia quae in circuitu ejus sunt, proteget nubes per diem, et lumen
Abbreviated transcription (Latin):
conciderit minesqibellatores eius
perierinen proclio. in tantum ut
multae nalieres unum uirum habe¬
re uix possint : tunc oritum gers¬
meñ nomins xp̃iani. et terrada¬
bit fructum suum : ecexultatio erit
his qui de israhel saluati fuerint:
Dequibus et supra ibgtimest. Nisi
dñs sabaoth reliqiire nobis semen.
qltasi socluma essemus et similes
gomariae fuissemus: Et nota
quod non omins israhel saluecur.
sed reliquiae populision. et residuus
in hierusalem omnis quiscriptus est
inuita in hienusalem: Quibus et
dñs loquebatur. Galdete quo no¬
mina ur̃a scripta sunt incęlis. Signi¬
ficat autem sa postolos. et eos qui
pera postolos crediderunt.
Cum abluerit dñs sordes filiarum sion.
et sanguinem: hierusalem. lauerit¬
⁊ demedio eius spũ udicii. et spũ eon¬
bustionis. tunc saluabunt̃ reliquie deisrł.
Quando inbaptismate saluatoris
eis fuerint peccata dimissa: et ille
sanguis ablutus quem superse er¬
rans populus in precatus est : Sanguis

Expanded text:
conciderit, omnesque bellatores ejus perierint in praelio, in tantum ut multae mulieres unum virum habere vix possint: tunc orietur germen nominis christiani, et terra dabit fructum suum: et exultatio erit his qui de Israel salvati fuerint, de quibus et supra dictum est: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus . Et nota quod non omnis Israel salvetur, sed reliquiae populi Sion, et residuus in Jerusalem: omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem, quibus et Dominus loquebatur: Gaudete, quoniam nomina vestra scripta sunt in coelis . 66 Significat autem Apostolos et eos qui per Apostolos crediderunt. Cum abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu combustionis. Tunc salvabuntur reliquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissa, et ille sanguis ablutus, quem super se errans populus imprecatus est: Sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
curitio. & partus & nutrimentur.
xeleuatio uirginum. a postolorum
xp̃i parturitione del&a est : quorum
unus loquebatur: filioli mei. quosti
tur in uobis: & lac uobis potum dedi.¬
non escam. &rursum. uoso autem
uos omnes. uinginem castam exhibere
xpõ: cum hoc egrptus. audierit quaẽ
hebraice diciturinmegraim. quodu
inter pretatur ethbiBuga idest q
tribulans & co artanss ̃ &ians upsa terre¬
bitur. se quoq: intollegens eadem ̃¬
quae trrus passa est esse past᷑ ram:¬
quod cum ad omnia uitia referatur:
ri : quando alia capta heresi alia per¬
tremesc& & in alterius confusione
alter capiendum lesse se sentit I¬
quomodo autem desodõmisidicitur:
Quõ si facta fuissenti signa in eis quae fic¬
ta sunt incapharndum mansissetet u
hodie : & infertur illerum tamen soda¬
mis tolerabilius erit indie iudicu

Expanded text:
uritio, et partus, et nutrimentum, et educatio virginum apostolorum Christi parturitione deleta est, quorum unus loquebatur: « Filioli mei, quos t: « Lac vobis potum dedinon escam . Et rursum: Volo autem vos omnes virginem castam exhibere Christo . Cum hoc Aegyptus audierit, quae Hebraice dicitur MESRAIM  , quod interpretatur ἐκθλίβουσα, id est, tribulans, et coarctans, etiam ipsa terrebitur, se quoque intelligens eadem quae TQuod cum ad omnia vitia referatur, ri, quando alia capta haeresi alia pertimescit, et in alterius confusione alter capiendum esse se sentitQuomodo autem de Sodomis dicitur: Quoniam si facta fuissent signa in eis quae facta sunt in Capharnaum, mansissent usque hodie; et infertur: Verumtamen Sodomis tolerabilius e
Abbreviated transcription (Latin):
miuia populihorus pessima et dixit mibiit
noli deorum regemitimpre coniuratio¬
nemi sȩdhoc magis considera quadom¬
nȩ quodla quatur bncpopulus aduer¬
sus me coniuratiosit: et secundum sim¬
machum quunterpretatus est ad iatenda

Expanded text:
ia populi hujus pessima, et dixit mihi: noli duorum regum timere conjurationem; sed hoc magis considera, quod omne quod loquitur hic populus adversum me, conjuratio sit; et secundum Symmachum, qui interpretatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
non erit meo omne uiride. qua
tus est . hierusalem ciuitas quemi
firma atq munita: quia non sa
uenite occidamus eum. qua iste hel¬
res est & nr̃a erit hereditas. desolata
erit : et quae quondam fuit speciosa.
dequa & in hie lechiel dicitur.
Similam & mel. & oleir

Expanded text:
non erit in ea omne viride, quia exsiccatum est. Jerusalem civitas quondam firma atque munita, quia 366 nonVenite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel et oleum
Abbreviated transcription (Latin):
ut prius diximus uineae dȩscribit popu¬
lum iudaeorum . quen sepsit angeloꝵ
auxilio: Et lapides elegit exeo. uelido¬
la uel omnia quaecultum poterant im¬
pedire: et plantauit eam uineam sorech
quam solus simmachus electam interi¬
precatus est : Non uerbum e uerbo utmi¬
hiuidetur exprimens sed sensum quite¬
netur in uerbo: aiint enim hebraei sored
genus esse uitis optimae. quo uberes
fructus faciat. atq. perpetuosa deuiq
sorech a quibusdam RAΛΛΙΚΑrΠOC
interpretatur quod nos inpuleh

Expanded text:
ut prius diximus, vineae, describit populum Judaeorum, quem sepsit Angelorum auxilio. Et lapides elegit ex eo, vel idola, vel omnia quae Dei cultum poterant impedire. Et plantavit eam vineam Sorec, quam solus Symmachus electam interpretatus est, non verbum e verbo, ut mihi videtur, exprimens, sed sensum qui tenetur in verbo. Aiunt enim Hebraei, Sorec genus esse vitis optimae, quod uberes fructus faciat atque perpetuos. Denique Sorec a quibusdam καλλίκαρπος interpretatur: quod nos in pulch
Abbreviated transcription (Latin):
quia i defide  quasi exoperibus
leg sfenderit in lapidem offen¬
sioni Sicut scrtum est: Eccepono
hnissonlapidem fensionis & pecram
scandali: omnisuicredit in eum non
confund&ur. urgo quia non recepe¬
runt emmanullem. sed factus est
cis in lapidem ffensionis & p&ram
scandali. conterentur captiui que
inerelsis scripturarumuter seni¬
q locis sed semper humilia inteb¬
t peccatis peccata sociantes

Expanded text:
Quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis offenderunt in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce ponam in Sion lapidem offensionis et petram scandali: omnis qui credit in eo, non confundetur . Ergo qui non receperunt Emmanuelem, sed factus est eis in lapidem offensionis et in petram scandali, conterentur, captivique nec in excelsis Scripturarum versentur locis; sed semper humilia intelligant, peccatis peccata sociantes
Abbreviated transcription (Latin):
unconsiutes sperabunt. Merit raqui¬
es oius honor ofro requies eius in
hebrasco positum est mauatho: quod
omnes similiter transtulerunt: Pro
honore quoque. in hȩbreo legitur
chabod: qupdperispigue gloriam so¬
nat: Et est senas : Erit mors eius glori¬
osa : Vt implereur illud quod salua¬
tor in euangelio oleprecabatur. Pa¬
terglorifica meigloraquanbia baipri¬
us quammundus fier& apud te : Dictum
est denatiuitate eius. dictum est dece¬
tteris in medio sa cramentis. Uenit ud
em. quae non consu&o mortalium
ne: sed quia inxp̃o erat uita per
requies appellatur : Nos. nitem
ifestum legenti sensum facere
rodormitione & requie: Alte
sed eodem sensu sepulchrũ
ntempore igitur illo quan¬

Expanded text:
ntes sperabunt, et erit requies ejus honor. Pro requie ejus, in Hebraico positum est, MNUATHO , quod omnes similiter transtulerunt. Pro honore quoque in Hebraeo legitur CHABOD , quod perspicue gloriam sonat. Et est sensus: erit mors ejus gloriosa, ut impleatur illud quod Salvator in Evangelio deprecatur: Pater, glorifica me gloria, quam habui prius quam mundus esset apud te . Dictum est de nativitate ejus, dictum est de caeteris in medio Sacramentis: venit ad mortem, quae non consueto mortalium nomine, sed quia in Christo erat vita perpetua, requies appellatur. Nos autem, ut manifestum legenti sensum faceremus, pro dormitione, et requie, altero verbo, sed eodem sensu, sepulcrum vertimus. In tempore igitur illo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
historias : et ab eufrate usq adtigrim
omnem in medio regionem assyriorũ
fuisse cognoscat: Ergo quosu eteres
assrrios nunc nos uocamus srros a par¬
te totum appellantes: Quo dautem
dicitur. Aegrptii seruient stris. uel
sic accipiendum od romanȩ legio¬
custodiant: aut quodutrusq gentis
inter se commercia sint. et aindan¬
tiã aegrpti srre suscipiant ciutates
Sicut econtrario palestine et phencis
bonis. egrptus inrigetur: quidam
nr̃orum male haec admille annos
referunt: et more iudaico in con¬
summatione mundi futura pronun¬
tiat: quando antixp̃s de assyriis ue¬
niens a egyptum et hiopiamq: pos
aegrptiis et assyrio benedictio in
medio terre. cui benedixit dr̃qec
ercitiuum dicens: Benedictus populus
meus aegrptio. et opus manuum a¬

Expanded text:
historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Quod autem dicitur: Aegyptii servient Syris, vel sic accipiendum, quod Romanae legiocustodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae suscipiant civitates, sicut econtrario Palaestinae et Phoenicis bonis Aegyptus irrigetur. Quidam nostrorum male haec ad mille annos referunt, et more Judaico in consummatione mundi futura pronuntiant, quando Antichristus de Assyriis venienAegypto  Al. Aegyptio et Assyrio: benedictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exercituum, dicens: Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in loco uno quem elegerit dñs ds̃:
et hostiae tantum a sacerdotibus leui¬
ticigeneris immolentur: Ecce tsaias
docet aperte: quod a egrptii cognos¬
cant dñm et colant eum et hostias
et munera offorant: et uota uoueant
atq persoluant: Si aegrptii sacerdo¬
tiuminauimnimpictun et in illis pau¬
li testimonium dicentis: translato
sacerdotio netesse ẽ ut et legis trans¬
latio fiat. Et percutiet dñs aegrp¬
tum plaga et sanabit eam. et con¬
uertentur ad dñm et placabit̾ eis
et sunabit eos: Quem enim diligit
dñs corrapit :castigat autem omnẽ
igationem credentium. sed ad proba¬
tionem pertinet et corona: Indie
illa er̃it aia deiegrpto in assirios. et
intrabir assrrius agrptum. et agyp¬
tns massprios. et seruient agrptii
assur: Ante aduentum xp̃i una quaq
gens suum habebat regem. et de alia
ad aliam nullus ire poterat nationẽ
In romano imperio. unum facta sunt
omnia doctus lector ueteres reuoluat

Expanded text:
nisi in loco uno quem elegerit Dominus Deus, et hostiae tantum a Sacerdotibus Levitici generis immolentur . Ecce Isaias aperte docet quod Aegyptii cognoscant Dominum, et colant eum, et hostias, et munera offerant, et vota voveant atque persolvant. Si Aegyptii sacerdotium habent, impletur et in illis Pauli testimonium dicentis: Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Et percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et convertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem omnem ecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. In illa die erit via de Aegypto in Assyrios, et intrabit Assyrius in Aegyptum, et Aegyptius in Assyrios: et servient Aegyptii Assur. Ante adventum Christi unaquaeque gens suum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat nationem: in Romano autem imperio unum facta sunt omnia. Doctus lector veteres revolvat
Abbreviated transcription (Latin):
quis alluntur
nem inscri¬
ris atque facturã
nsemper
ditionem eorum quae
ionerant  interdum gratiam
in eos qureruerint sibi dm̃fieri in
tellegsus
Maurꝰis aquas cumgaudio de fon¬
tibis aluatoris
que sipra enma nuhel. de inspolia
de troefestina prȩdari. & reliqu̾is
appelrat nominibus. ne uider&ur
alter se prȩter eum quem gabrihel
uirgiquntiauit dicens. & uocabis
nomenuslhima pse enim salum fã¬
cie potilum suumNVune uocat sal¬
uatesm & de eius fonaus aquas pre¬
dicashauriendas: Nequaqum de ax
cenim hebireorum lingira saluator
imitur ꝯ Vnde & ipse clamabat in
igelio: Quisitibuenat ad me & bi
ui crediderit inme. sicut dixit
uta flumina deuentre eius flu
euiuae: Hoc autem inquit eu¬

Expanded text:
qui salvantur, nem in Scripturis atque facturam non semper conditionem eorum quae non erant sed interdum gratiam in eos qui meruerint sibi Deum fieri, telligamusquas in gaudio, de fontibus Salvatoris. Quem supra Emmanuel, deinde, spolia detrahe, festina praedari, et reliquis appellarat nominibus, ne videretur alter esse praeter eum quem Gabriel Virgini nuntiavit, dicens: Et vocabis nomen ejus Jesum, ipse enim salvum faciet populum suum : nunc vocat Salvatorem, et de ejus fontibus aquas praedicat hauriendas, nequaquam de aqhoc enim Hebraeorum lingua Salvator exprimitur. Unde et ipse clamabat in Evangelio, Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui crediderit in me, sicut dicit Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit E
Abbreviated transcription (Latin):
& inute nomen eius: Notas facite in
pulis adinuentiones eius: Memen¬
tote qũo &x celsum est nomen eius. Can¬
tate dño qũ o magnifice fecit : adnun¬
tiate hoc in uniuersa terrã tnu
aec praecipiuntur ab a postolis & reli
runt. Ut soli confiteantur dño. dido¬
lis derelictis inuocent nomen eius . &
cuncta eius opbediraediceb diofideli

Expanded text:
te nomen eius notas facite in populis adinventiones eius mementote quoniam excelsum est nomen eius cantate Domino quoniam magnifice fecit adnuntiate hoc in universa terra exuaec praecipiuntur ab apostolis et reliqrunt, ut soli confiteantur Domino et, idolis derelictis, invocent nomen ejus, et cuncta ejus opera praedicent infideli
Abbreviated transcription (Latin):
tudns det & factus est mihi insalseri
uiprius insolitudine dixeratii
do ascendistis de terra aegrpti
resiccatum est rubrum. Cunten
maris aegrpti & flumine il
facto atque conciso & hum

Expanded text:
us, et factus est mihi in salutem. Qui prius in solitudine dixeratis, quando ascendistis de terra Aegypti, et mare siccatum est Rubrum: Cantemumaris Aegypti, et flumine illius arefacto atque conciso, et hum
Abbreviated transcription (Latin):
ter ea autẽ subΘTA ΦΟΡΑn Nilus di¬
ut possit absque ullo inpedimento
euangelicus sermõ discurrere & ad
populos aegrpti Cultimos perueni¬
re : Et quomodotemporibus mo¬
ysi rubrum siccatum est mare ut po¬
pulus de a egrpto fuger&. Sic econ¬
trario egrptiflumina siccabuntũf
Vt reliquix bopulidĩ quae ab assrnis
& diuȩ ns gentibus saluabuntur tran¬
seoit inaegrptum. Nequa quam fu¬
tentes eam seoientes & suocal¬
cates pede. Prudens nus lec
tor anchabet repromissionem pro¬
ph&alium regam ut quae iudccei &
nostri ammornostri ludaitantes
carnaliter futia contendunt : Nos
spiritaliter lam ansacta doceamus
Neperoccasionem uus modi fabularum
& in extricabilium eta apostolum
questionum iudatacogamus¬
quo lratus esmihi : Conersus est furor
tuus & ponsolatus es me ce ds̃ salia¬

Expanded text:
terea autem sub metaphora Nilus diut possit absque ullo impedimento Evangelicus sermo discurrere, et ad populos Aegypti ultimos pervenire. Et quomodo temporibus Moysi Rubrum siccatum est mare, ut populus de Aegypto transfugeret: sic e contrario Aegypti flumina siccabuntur, ut reliquiae populi Dei, quae ab Assyriis et diversis gentibus salvabuntur, transeant in Aegyptum, nequaquam fugientes eam, sed capientes et suo calcantes pede. Prudens et ctor hanc habeat repromissionum prophetalium regulam, ut quae Judaei et nostri, immo non nostri Judaizantes, carnaliter futura contendunt, nos spiritualiter jam transacta doceamus, ne per occasionem istiusmodi fabularum et inextricabilium juxta Apostolum quaestionum, judaizare cogamuniam iratus es mihi. Conversus est furor tuus et consolatus es me. »
Abbreviated transcription (Latin):
tipturam : quo
semper canmelum motem opimi
atque nem osum eq ptholoma¬
idi inmin&. quõ drauit helias.
Namiae compa¬
r& : Acperhoc signat omnem
la&itiam & fertilitate adẽ uberri

Expanded text:
ipturarum est, quod semper Carmelum montem opimum, atque nemorosum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo oravit Elias, ntiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberri
Abbreviated transcription (Latin):
utem panis et fosti tutio
aquat io omni cibo et potu accapitpr
Legimus quod morses fuerit inmonto
sinai: et quad raginta diebus panemi
non comederit et aquam non biberit
Iuud quoque quod adadam dicitur.
Insudore uultus tui comedes panemi
tuum donec reuertans interram
dequa sumptus es Similiter auden

Expanded text:
utem panis, et fortitudo aquae, pro omni cibo, et potu accipitur. Legimus quod Moses fuerit in monte Sinai, et quadraginta diebus panem non comederit, et aquam non biberit . Illud quoque quod ad Adam dicitur: In sudore vultus tui comedes panem tuum, donec revertaris in terram, de qua sumptus es , similiter audien
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernum non perman
pestas ueniens si transierit. erieisa
foedus habere cum morte: mec pac¬
tum cũ inferno. qui contempnitis
praecepta mea posuistis mendi¬

Expanded text:
ad infernum non permanebit. Tempestas veniens si transierit, eritis efoedus habere cum morte, nec pactum cum inferno, qui contemnentes praecepta mea, posuistis menda
Abbreviated transcription (Latin):
aucis testimoniis quibus
plus abutitur qui magis gre
unguae habuit scientiam
unii cum epide ueteri instrumenta
quiddicitur: non eos iuxta lau¬

Expanded text:
aucis testimoniis, quibus Lucas solus abutitur qui magis Graecae linguae habuit scientiam, ubicumque de veteri instrumento quid dicitur, non eos juxta
Abbreviated transcription (Latin):
gloria tiał qua prius subiect is
tibi gentibus laetabaris: subter
te sternetur pͥutredo: operimen¬
tum tuum erunt bermes: haec
requies diaboli: iste lectus temp¬
tatoris. qui intantam erectus est
superbiam ut &uam dnm̃ audert&
temptare dicens: haec ominia tibi
dabo si procidens adoraueris meia
Putredon &tinea õperimentum iq¬
iuerinium: uel poenȩ intellegan¬
tus ueternae quas propria gigt¬
nit conscientiai uel suppliciotum
materia quae ex proprais peccai¬
tis nascitur: sicut enini. quam diu
cadiueris materiareserEtuliquis
humor incadauere uanmes nas¬
cuntur exputredine ĩ sit exipsart
materia ꝑẽt catr̃umt suppliciam

Expanded text:
ia tua, qua prius subjectis tibi gentibus laetabaris. Subter te sternetur putredo, et operimentum tuum erunt vermes. Haec requies diaboli, iste lectus tentatoris, qui in tantam erectus est superbiam, ut etiam Dominum auderet tentare dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Putredo et tinea, et operimentum vermium, vel poent aeternae, quas propria gignit conscientia, vel suppliciorum materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quandiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
batur .Cro mons tua omorsi. ero
morsusituus infeime : loqutur adp
eamꝰ ubi est morsi coñtentio atiar
ubi estmorsistimulus tuus : Ile b
enim morsptuas non a qui succidat
nosi Nequa quam eninuerit ped¬
catum: quod suctideñdum est : quia
stimulus mortis peccatum est n
Quomodo caecidisti decaelo lu¬
i ane orebaris. sorru
nterram qui uulnerabas gen¬
tes

Expanded text:
 mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa enim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimulus mortis peccatum sit. quomodo cecidisti de caelo Lumane oriebaris? conruieti in terram, qui uulnerabas gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ris non amittant: duas familis inter¬
achibas quem inagistrum aquilae
prosclrti aũtumant : et post eurme¬
hir cui successit iohanna ñ filius Racdieis
et post eum elieaer et ꝑordinem theleos
Etrursum io sepligalil eus esq edata¬
it iuitatem hierusalem tiosi¬
utur eghelleli non multo prii
prior interpretatur dissipator se
ꝓfanus eo quod ꝑtraditiones. et dera

Expanded text:
 Nazaraei duas familias interAkibas, quem magistrum Aquilae 123 proselyti autumat, et post eum Meir, cui successit Joannan filius Zachai, et post eum Eliezier, et per ordinem Telphon, et rursum Joseph Galilaeus, et usque ad captivitatem Jerusalem Jostur, et Ellel, non multo priusprior interpretatur dissipator, sequens profanus; eo quod per traditiones
Abbreviated transcription (Latin):
fideli. hoc est de ecclesia perimpi& atem
cotidie suc crescentem: & qui super eum
ante pependerant fide : postea infideli¬
tate frangentur : &cadent & peribunt :
hoc autem fi& in diebus nouissimis : quia
dns locutus est: Pro pax illo qui hebrai¬
ce dicitur iã ĩħetħ. & ab omnibus simi¬
liter effertur : soli lxx supra princi¬
pem. hic hominem in terpretati sunt:
Quodq nos celeritate dictandi somnas.¬
plene praeterut : sobnas. interpreta¬
tur conuertere nunc. siue conuersio:
Dicitur ergo ad principem iudaeorũ
ut conuertatur delege ad euangeliũ.
& uictimarum imaginibus derelictis.
tur superionere uel uerbo. &assump¬
iione trriiuxta hebreos. supra in libro
cem uisionumestoricae explanationis
udiximus : Nunc omnem contra trrum
proph&iam. secundum anagogen &edi¬

Expanded text:
loco fideli, hoc est, de Ecclesia per impietatem loco fideli, hoc est, de Ecclesia per impietatem quotidie subcrescentem, et qui super eum ante pependerant fide, postea infidelitate frangentur et cadent et peribunt. Hoc autem fiet in diebus novissimis, quia Dominus locutus est. Pro paxillo, qui Hebraice dicitur JATHED  , et ab omnibus similiter effertur, soli LXX supra principem, hic hominem interpretati sunt. Quodque nos celeritate dictandi pene praeteriit, Sobnas interpretatur convertere nunc, sive conversio. Dicitur ergo ad principem Judaeorum ut convertatur de Lege ad Evangelium: et victimarum imaginibus derelictis, tur super onere vel verbo et assumptione Tyri juxta Hebraeos, supra in libro decem Visionum historicae explanationis diximus. Nunc omnem contra Tyrum prophetiam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
: Omnis popuau enco
exeo: Quod quidem non in¬
illo tempore tantum factum est.
sed usque hodie impl&ur. unde
pendeant exeo quod uasa diuer¬
sa in dĩ sapientia &iustitia. &om¬
nia quibus xp̃s̃ appellatur uaso¬
rumq: diuersa genera: proquib
aquila interpretatus est Sasaim̃
et sephõt : quod symmachus
uertit ne potes atq commixtos.
ut &apostoli &omnes credentes.
hoc est filii filiorum. & commixti
de uniuersis gentibus pende ant
per eumiauasis craterarum pro
quibus theodotio agãnotħ
posuit. & parui enim & magni
in dñm credituri sunt : Crãteras
autem puto esse a postolos plenos uita¬
libus aquis : de quibus dicitur: Hene¬
dicite dm̃ defontibus is raheb: In qui¬
bus crateris. miscuit sapientiaiui¬
num suum: &omne inquit uas murto¬
rum . eorum qui omni tempore indĩ lau¬
de personant : quod sequit᷑: uid &ur sen¬
sui nostro esse contrarium: quomoda
illus iste qui fixus erat in loco fid
auferatꝰ. & frangatur. &cadi¬

Expanded text:
: Omnis populus pendebat ex eo . Quod et quidem non illo tantum tempore factum est, sed usque hodie impletur, ut pendeant ex eo quasi vasa diversa Dei, sapientia et justitia, et omnia quibus Christus apellatur. Vasorum diversa genera, pro quibus Aquila interpretatus est SASAIM   et SEPHOTH  , quod Symmachus vertit, nepotes atque commixtos: ut et Apostoli, et omnes credentes, hoc est filii filiorum, et commixti de universis gentibus pendeant super eum. A vasis craterarum, pro quibus Theodotio AGANOTH   posuit, et parvi enim 320 et magni in Dominum credituri sunt. Crateras autem puto esse Apostolos plenos vitalibus aquis. De quibus dicitur: Benedicite Deum de fontibus Israel , in quibus crateribus miscuit sapientia vinum suum. Et omne, inquit, vas musicorum, eorum qui omni tempore in Dei laudes personant. Quod sequitur, videtur sensui nostro esse contrarium, quomodo paxillus iste, qui fixus fuerat in loco fideli, auferatur et frangatur: et cad
Abbreviated transcription (Latin):
rans fraantei mari
mo iultis semen nogotator unar
tterssi messium in latorum negotuto¬
res gentium : Pro carthagione inbebro
seribitur tharsis. quod omnes simulter
transtulerunt : tharsis autem i¬
terpreatur contemplatio sice
ploratio gaudii: Cithei quoq quod
hebraice dicitur cet iħton interpre¬
ta tur mare congelascens: & prophe¬
nice. apud eos sidon legitur : Arguuntꝰ
itaq hi quos malirum cogitationum
turba circum dat. & qui uolentes iuxta
apostolum diuites fieri. incidunt: temp¬
tationes & laqueos & desideria multa¬
& noxia quae degrahunt homine
fundum : Et dicitur eis qđ ulul
ant : scientes omnes negotia

Expanded text:
ransfretantes mare in aquis multis, semen negotiatorum quasi messium illatarum, negotiatores gentium. Pro Carthagine in Hebraeo scribitur THARSIS quod omnes similiter transtulerunt. Tharsis autem interpretatur contemplatio sive exploratio gaudii. Citii quoque quod Hebraice dicitur CHETIM , interpretatur mare congelascens: et pro Phoenice apud eos Sidon legitur. Arguuntur itaque hi quos malarum cogitationum turba circumdat, et qui volentes juxta Apostolum divites fieri, incidunt in tentationes et laqueos diet noxia, quae detrahunt homines in profundum . Et dicitur eis quod ululare debeant, scientes omnes negotiat
Abbreviated transcription (Latin):
natores de
sicuit ꝑsser erepta est delaqueo ue¬
nant m: Omnes autem ne gotiatio¬
nesgentium segetibus comparantur
ecito arescunt : siue messibus flumi¬
is quae de caelo non habent pluuiam
sed d&erra ideoq cumgentibus pe¬
riturae sunt: ubi nos legimus semen
ne gotiatorum : in hebreo scriptum est
semen sioꝵ: quod sub auditur nili:
eo quod aqua sit urbidas habeant. qui¬
bus aegipti seg& es inrigantur:

Expanded text:
natores. De sicut passer erepta est de laqueo venantium . Omnes autem negotiatores gentium segetibus comparantur, quae cito arescunt, sive messibus fluminis quae de coelo non habent pluviam, sed de terra: ideoque cum gentibus periturae sunt. Ubi nos legimus, semen negotiatorum, in Hebraeo scriptum est, semen sior, quod subauditur Nili, eo quod aquas turbidas habeat quibus Aegypti segetes irrigantur
Abbreviated transcription (Latin):
cles tuas induatur stola quo
gulo tuo confortabitur: ut quod
tu habebas in littera: ille posside¬
at inspũ: Et erit pater habitan¬
tium in hierusalem: hoc est in uisi¬
one pacis quae interpretatur ec¬
clesia ÷ & domariuda : ubi est fidei
uera conessio: unde ipse adaposto¬
dos loquitur: filioli adhuc modi¬
cum uobiscum sum : &adalium:
fili. dimittunt ur tibi peccata tua:
& adaliam: filia. fides tua te sal¬
uam fecit: Dabo quoq inquitꝰ
et clauem domus dauid. qui
ar & nemo claudit : qui clau
demo aperit: & haec ipsa

Expanded text:
uum, tuaque induetur stola, et cingulo tuo confortabitur, ut quod tu habebas in littera, ille possideat in spiritu, et erit pater habitantium in Jerusalem, hoc est, in visione pacis, quae interpretatur Ecclesia, et domui Juda, ubi est fidei vera confessio. Unde ipse ad Apostolos loquitur: Filioli, adhuc modicum vobiscum sum . Et ad alium: Fili, dimittuntur tibi peccata tua . Et ad aliam: Filia, fides tua te salvam fecit . Dabo, inquit, ei clavem domus David, qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit . Et haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
prius fuerant pirati.: Ita ut ingentib
communi labo lesudent. & uolent
in humera phstim permare. Hoc est
aderas aitiones. Si ueluxta lxx
intq pr&es uolabunt innauibus alie¬
genarum portatus est nãui

Expanded text:
prius fuerant separati , ita ut in gentibus communi labore desudent, et volent in humero Philisthiim per mare, hoc est, ad caeteras nationes. Sive juxta LXX Interpretes: volabunt in navibus aliegenarum portatus est navi
Abbreviated transcription (Latin):
entes. eotempore quolsaias
proph&abat: aduersariae erant po¬
No iudaccrum: & idcirco nuncdicit
Upost quam surrexerit radixlesse
ut ui& ingentibus: Et uexillumeru¬
cis obsuutem totius orbis fuerin ele¬
uatum: Ninc &iam idumea & moab
& filii ammon omnis. lic& arabiae
Et desolabit dñs linguammaris aegrp¬
ti: & leuabit manum suam super flumen
infortitudine sp̃ssui & percuti& eum
in riuis septem: It aut transeant per
oretatciatĩ . & erit uurenduo populo
meo qui relinquitur ab assyrus. sicut
fuit israheli indie qua ascendit deter¬
uo modo idumea & moab & filuammor.
tradentꝰ manussitas apostolis ut oboa¬
diunt euangelicae predicationi: Sic
ipse dñs qui apostolis suis illa perficiet
desolabit nopmare lireta lxx. sed
iuxta hebreos linguam maris a egrpti.
quae prius contra dñ m blasphemabat.
& superstitioni aegrptiae prȩeratꝰ
Vnde & in psalmis legimus: Draco

Expanded text:
gentes eo tempore quo Isaias prophetabat, adversariae erant populo Judaeorum, et idcirco nunc dicit quod postquam surrexerit radix Jesse, ut regnet in gentibus, et vexillum Crucis ob salutem totius orbis fuerit elevatum, tunc etiam Idumaea et Moab et filii Ammon, omnis scilicet Arabiae Et desolabit Dominus linguam maris Aegypti, et levabit manum super flumen in fortitudine spiritus sui, et percutiet eum in rivis septem: ita ut transeant per eum calciati. Et erit via residuo populo meo qui relinquetur ab Assyriis, sicut fuit Israel in die qua ascendit de teruomodo Idumaea et Moab, et filii Ammon tradent manus suas Apostolis, ut obediant Evangelicae praedicationi, sic ipse Dominus qui in Apostolis suis illa perfecit, desolabit non mare juxta LXX, sed juxta Hebraeos, linguam maris Aegypti, quae prius contra Dominum blasphemabat et superstitioni Aegyptiae praeerat. Unde et in Psalmis legimus: Ho
Abbreviated transcription (Latin):
to &asta. frigia & pamphuilta aegra¬
to & libiae derrenae. & aduenae roma¬
nii ladaei & proselrti: cretes & ara¬
bes: Audiuimus loquente seos nos¬
tris linguis magnalia dĩ : Le his igi¬
tur uniuersis gentibus : per postolos
lsrahel reliquiae s aluubunturs ĩ ra¬
dunt ecdestastice hustoidae enieda¬
postoli in toto orbo dispersiaiuangeli¬
tim predhicarint idta ut quidam per¬
sas indosque penetrarent It &hio¬
pia daret manus suas dõ: &tranis
flumina ahiopiae: Inde xp̃o mune¬
ra deferentur : Ac ne solum er¬
les populos significare uident
lungit & reliqua & ab insulir
in sulas autem maris occidem
plagam significat. quae oci
bitu clauditur: Leuabit le
crucis in uniuersas natie

Expanded text:
t Asia, Phrygia et Ramphilia, et Aegypto et Libya, et Cyrene, et advenae Romani, Judaei et Proselyti, Cretes et Arabes audivimus loquentes eos nostris linguis magnalia Dei . De his igitur universis gentibus per Apostolos Israel reliquiae salvabuntur. Tradunt Ecclesiasticae historiae, quod Apostoli in toto orbe dispersi Evangelium praedicarint: ita ut quidam Persas Indosque penetrarent, et Aethiopia daret manus suas Deo, et trans flumina Aethiopiae inde Christo munera deferrentur. Ac ne solum orientales populos significare videatur, jungit et reliqua: Et ab insulis maris. Insulas autem maris occidentalem plagam significat, quae Oceani ambitu clauditur. Levabit igitur signum Crucis in universas nation
Abbreviated transcription (Latin):
eius calculus quẽ forcipe tulerat deari
& tetigit osmeum et dixit: Ecce tetigu
hoc lisu et aufere t̃ iniquitas tua
et peccatum tuum mundabitur. Nolauit
uel missus est un deseraphim qui interpre¬
tatur incendens. ut prophetae labia purga¬
ret inmunda. & pruna uel calculo quem
de altari tulerat ex quoqueret̃: Multiaũ
putant duos esse sera phim quia damat
alterad alterum: Cumet̃pͥlurib possirt
singuli damare ad singulos: &lax editio
magis significet plurimos quunterp̃

Expanded text:
ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum, et dixit: Ecce tetigi hoc labia tua, et auferetur iniquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Volavit, vel missus est unus de Seraphim, qui interpretatur incendens, ut Prophetae labia purgaret immunda, et pruna vel calculo, quem de altari tulerat, excoqueret. Multi autem putant, duos esse Seraphim, quia clamabat alter ad alterum, cum et de pluribus possint singuli clamare ad singulos; et LXX editio magis significet plurimos, qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit . non suo uitio sed societate pa¬
puli habentis polluta labia cum quo lo¬
qui sepissime cogebatur. Ex quo ostenditꝰ
noxium esse uiuere cũ peccatorib. Quil¬
uienim tangn picemiuntpinabitur sed qiaa
oit in bebreo legbsi. uee mihi quurtacui. Plangit se
propheta quod non suerio dignus lꝓodare
dñm sab ababi cũ serapsiim: quas ungolitas
fostitudines intollegimus: Non fuit aũr alisus
laudare dñm qui alabia hab obat inmunda
Et propterea labia habebat inmunda quia
cum peccato populo uersabatur: uel cento
ita intellegendum: quia tacui. It non audac¬
terotiam regem impiũ corripui. Ideolabia
mea in manda sunt. & laudes dñi cũ angelis
cantare non audeo. Nemihi dicatur: Quare
tue narras iustitias meas. et ad sumis testa¬
mentũ meum ꝑostuum: Non est eni pulchra
laudatio in ore peccatoris. Hoc aũ dicimꝰ
non quo qͥ saiam talem fuisse. doceamus.
sed quo ipse prohumilitate et inmundi&
tantũ labiis indignũ sedi la N: fateatur.

Expanded text:
peccavit, non suo vitio, sed societate populi habentis polluta labia, cum quo loqui saepissime cogebatur. Ex quo ostenditur noxium esse, vivere cum peccatoribus: Qui enim tangit picem, inquinabitur ab ea . Sed quia in Hebraeo legimus: Vae mihi, quia tacui, plangit se Propheta, quia non fuerit dignus laudare Dominum Sabaoth, cum Seraphim, quos Angelicas fortitudilaudare Deum, quia labia habebat immunda. Et propterea labia habebat immunda, quia cum peccatore populo versabatur. Vel certa ita est intelligendum: Quia tacui et non audacter Oziam regem impium corripui, ideo labia mea immunda sunt, et laudes Domini cum angelis cantare non audeo, ne mihi dicatur: « Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? » Non est enim pulchra laudatio in ore peccatoris. Hoc autem dicimus non quod Isaiam talem fuisse doceamus, sed quod ipse pro humilitate immundis tantum labiis indignum se Dei laude fateatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ANAT CT HR̃ uariarum ornamen¬
ta uirtutum: habent mulieres
in lunae similitudinem bullulas
dependentes. quas nos ad ecclesi ae
ornamenta trans ferimus. quae in¬
luminatur sole iustitiae: Torques
quoq: quae ad pectus usq pendentes.
intellegentiam ac principale men

Expanded text:
anagogen variarum ornamenta virtutum: habent mulieres in lunae similitudinem bullulas dependentes, quas nos ad Ecclesiae ornamenta transferimus, quae illuminantur sole justitiae. Torques quoque, quae ad pectus usque dependent, intelligentiam ac principatum men
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis quȩ in hebraeis uoluminib: non
lubentur : Qquod si aliquis. derit̃ hebraeos
libros postea diud aeis esse falsatos. Audiat
origenem quidinocta uolumine explanatiõ
testimonia protulerint. ut

Expanded text:
testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavotestimonia protulerint, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nim uos ignorare fratres nrsterium hoc:
ut non sitis uobis metipsis prudentes
quia cecitas exparte facta est in is rahel.
donec plenitudo gentium introeat. et
tunciinis is rahel saluuis fiat Et post
pauliim iuxta euangeliu quidem
inimic uropteruos. Iuxta entionẽ
autem Cecti propterpatres. a
paenitema enim sunti donationes et
uocatio dĩ Iicut enim inquituos ali¬
quando nor redidistis dõ. nuncaut̃
estis misericodiam consecuti propter
horum incredlitatem. sic et istinuno
non crediderum inurãm miseri cordi

Expanded text:
vos ignorare, fratres, mysterium hoc, vos ignorare, fratres, mysterium hoc, ut non sitis vobismetipsis prudentes, quia caecitas ex parte facta est in Israel, donec plenitudo gentium introeat, et tunc omnis Israel salvus fiat. Et post paululum : Juxta Evangelium quidem inimici propter vos, juxta electionem autem dilecti propter patres: absque poenitentia enim sunt donationes, et vocatio Dei. Sicut enim vos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc 99 autem estis misericordiam consecuti, propter eorum incredulitatem: sic et isti nunc non crediderunt in vestram misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ea suscitauite ut osten¬
ut corpharaonis necre¬
A eorum in laqueum et haptionem
a inscandalũ et inretributiem Obscu¬
rentur oculi eorum neuident &dorsũ
eoꝵ semꝑ incuruas Non sunilli inculpa qui
non uident. sedille quiddit oculos ad non
uidendum : Ergo et absshoc testimonio
quod nunc conamur exonere. manet ea¬
dem quȩstio inecdess. et aut cum ista sol¬
uentur ec teterae : aut cum ceteris et hoc
indisso lubiliserit: Iocum istum beatus
a postolus paulus plenius explicat ad ro¬
manos Et quod ille pene tota epistola
prosecutus est nos suꝑfluum facimus
si uoluerimus breui sermone conprehen¬
dere. dicit enim post multa. Condusit ds̃
omnia in incredulitate: u tomnib mise¬
reatur: admiransq dñi sacramenta: In
ait. Num quid sic peccauerunt ut tade¬
rent: absit. sed illoꝵ delicto salus gentiũ
fieret: ademulandum eos . Et post modi¬
cum si eñimabiectio eorum reconcilia¬
tiomundi quae ad sumptio eorum : non¬
ne uita exmortius. Et rursum. Nolo e

Expanded text:
e suscitavit, et int cor Pharaonis ne cremensa eorum in laqueum, et in captionem, et in scandalum, et in retributionem: obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsa eorum semper incurva : non sunt illi in culpa qui non vident; sed ille qui dedit oculos ad non videndum. Ergo et absque hoc testimonio, quod nunc conamur exponere, manet eadem quaestio in Ecclesiis, et aut cum ista solventur et caeterae, aut cum caeteris et haec indissolubilis erit. Locum istum beatus apostolus Paulus plenius explicat ad Romanos, et quod ille pene tota epistola prosecutus est, nos superfluum facimus, si voluerimus brevi sermone comprehendere. Dicit enim post multa: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Admiransque Domini sacramenta intuait: Numquid sic peccaverunt, ut caderent? absit; sed illorum delicto salus gentium fieret ad aemulandum eos . Et post modicum: Si enim abjectio eorum reconciliatio mundi, quae assumptio eorum? nonne vita ex mortuis? Et iterum: No
Abbreviated transcription (Latin):
tinea. putredo expenns
plaga insanabili nationes epem¬
sequebatur easi crudelttom. Unn¬
nis terra. conquieuit & siluit
quae prius turbarum e seditom¬
nis plena erati intantum: ut abien¬
tes &cedrilibam latiqrpnturiu
De quibus in psaltnis scriptum efon

Expanded text:
tinea, putredo et operiplaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis sc
Abbreviated transcription (Latin):
didix dns suppluuis aonturendos:
Vnde in aliq psalimo dicitur ratona¬
dereo dñs cedros. libarns abietes
q̃uaẽ consona uoce dixe
Ex quo tu dormisti: Nota

Expanded text:
didit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani . Abietes quae consona voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota