comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ortͦs fuint. Sed hoc qđ inhereticoꝵ
cipo diximꝰ nͣichil obstat siȩtiã de
ꝑue. sis atq carnalibꝰ quauis in recta
ficie positis sentiamꝰ. Neq enĩ scã
ȩlectoꝵ accła solos sibi aduersarios
ule putat. qͥ abeiꝰ fide positi extra
di sentiunt: sed eos quoq qui uita
illus male uruendo interius p̃ mĩ.
Contẽplet᷑ gͥ arumna irruentis aduer¬
sitatis afflicta. quomͦ ꝓsꝑitatis suȩ c̃ꝑr
iniquoꝵ ⁊ intrase iuiuentiũ pͣuitate¬
sit grauata: cõtempletꝰ qđ exigentibꝰ
meritis quorundã. ñ in uiste uulla
uita turbatasit om̃iũ. ⁊dicat. Qui
rodebant insolitudine: squalentes ca¬
lamitate ⁊ miseria. Sic̃ in pͥma huiꝰ
oꝑis parte p̾fatꝰ sũ: ꝓ uir tute contẽpla¬
tionis nonñquã solet intelligi solitudo
m̃tis. Sed hoc in loco cd̃nsolitudo ꝑ ob¬
uirgationẽ dr̃: quid aliud quã boni
destitutio demonstrat᷑ : Unde & sub
uidee tẏpo. Hicremias peccatoris a¬
nimã deplorat: dicens. Quomͦi sedae

Expanded text:
s.---Sed hoc quod in haereticorum typo diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate gravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit omnium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis parte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgationem dicitur, quid aliud quam boni destitutio demonstratur? Unde et sub Judaeae typo Jeremias peccatoris animam deplorat, dicens: Quomodo sedet
Abbreviated transcription (Latin):
astruunt. agendo contͣdic̃t. Sic̃ gͦ hoc¬
testimonio docem᷑. quia nonnulli dnm
tangendo ñtangunt: ita ñ nulli non
udentur adño. ȩtiã cũ uident᷑. Qiua
occultis eiꝰ obtutibꝰ ⁊ ad dãpnationis sup¬
pliciũ apparent: & ad electionis meritũ
ñ apparent. Dicat᷑ gͥ recte. ⁊ int̾ra pe¬
nitus non parentes: qͥa ⁊si illos specietenꝰ
xccła tenuit. eos tam̃ intͣ illã conditor
qͣsi non uidit. qͦs ignorauit. Qui tran¬
qͥllitatis temꝑe idcirco fidẽ uerbotenꝰ
tenent: qr eandẽ fidẽ florere generali
uident. Sed cũ repentina contͣ ulã ꝓ¬
cella aduersitatis oborit᷑ : mox abea
negatione publica disumgunt᷑.  qͥc¬
quid priꝰ quasi uenerantes tenuerant:
contͣ hoc post modũ deridentes pugnã.

Expanded text:
astruunt, agendo contradicunt. Multi astruunt, agendo contradicunt. Multi testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea negatione publica disjunguntur, et quidquid prius quasi venerantes tenuerant, contra hoc postmodum deridentes pugnant.
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ dicendũ est: Am̃dico uob̃
nescio uos. Esse gͦ int̾ra ⁊ apparere ẽ.
infide recta ꝑ uirtutẽ oꝑis nobilitatẽ
m̃tis ostendere. Esse uͦ ut̾ra ⁊penitus
non apparere ÷: inȩccła qͥdẽ fide con¬
sistere. sed nil dignũ fidĩ moꝑe de¬
uuendo ñ exhibent. De quibꝰ paulus
dic̃. Confitent᷑ se nosse dm̃: factis
aut̃ negant. Hi inscã axccła fidẽ quã
tenere seasserunt. p̃munt potius quã
oꝑibꝰ curant : adauctoris sui noticiã ȩtiã
int̾ reꝓboꝵ cumultꝰ appropinquant.
Qđ bene in eũgłio muliere sanguinis
respond Iurbȩ te cõpͥmunt ⁊ affligum.
& dicis. quis me tetigit: Sed audire canqꝰ
uere rationis meruit: cũ ei dñs dixit.
Ietigit me aliqͥs. Nã ego: noui uirtutẽ
deme exisse. Ecce turbe p̃mebant dnm̃:
negligunt. Pre munt ⁊ longest̾: quia
diuinã noticiã ꝓfessionibꝰ secuntur.
moribꝰ fugiunt. Premunt inquã sed
longe st̃ : quia eidẽ fidĩ quãloquendo

Expanded text:
ico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere devivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam operibus curant, ad auctinter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio in muliere sanguinis respondit: Turbae te comprimunt, et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Ecce turbae premebant Dominum, negligunt. Premunt et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, qui eidem fidei quam loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq inuentores ꝑ uersoꝵ dogmatũ tor¬
rentes uocant᷑ : quia acalore karitatiᷤᷤ
frigidi. quasi into̾pore tẽꝑis hiemalis
excrescunt. Qui non ꝑpae ua plenitudine
ꝓfluunt : sedcatholicoꝵ alligationibꝰ
quasi aestibꝰ solis exsccant᷑. & quidẽ
inuentores ꝑ uersoꝵ dognatũ contra
scam accłam exorti. feruore iã ueri¬
tatis extinctist̃: sed tam̃ eoꝵ discipłi
ea quȩ illi docuer̃ tenere ac defendere
non desistunt. Hi gͦ qͥ illoꝵ secuntur
quoꝵ aeloquia catholicoꝵ iã responsio¬
ne ⁊ ratiocinatione siccatast̃. Quid uͦ
aliud cauernas t̾rȩ. quã occultas he¬

Expanded text:
itur inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, qui non perpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegationibus quasi aestibus solis exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur idunt, quorum eloquia catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Quid vero aliud cavernas terrae, quam occultas h
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli qͥ insacris uoluminibꝰ solã
lit tere suꝑficiẽ uenerant᷑. nec quiꝰquã
de sp̃uali intellectu eustodiunt. cũ n¬
chil in uerbis dei amplus nisi hoc qđ
exterius audierint ex̃ suspicant᷑. Quoᷤᷤ
tam̃ incunctis erroribꝰ suis manis głȩ
appetitus possida : eosq honoris am¬
bitꝰ captiuos tenet. Q plerũq ipsa quę
locunt᷑ nchil aliud quã c̾rena lucra
Unde recte quoq sub iungit᷑. & radix¬
S ic quippest̾ hir suta quę ꝓ fert: ut
spinis similia. contrectantẽ pungere
ualeant. Spina uͦ ÷ ome peccatũ :
qͥa dũ trahit ad delectationẽ. qͣsi pungendb
lacerat iñtẽ. Unde iusti uoce ⁊ pęni¬
tentis dr̃. Cũuersus sũ merũna mea
diĩ confringit᷑ spina. Quia scilica
mens ad lam̃tũ uertit᷑: ut peccati pun¬
ctio penitendo frangat᷑. Intrans lati¬
one uͦ alia. ñ confringi sed configi
spina ꝑhibet᷑. Qđ uidelic& ab eode
sensu ñdissonat: quia pęnitentis a¬

Expanded text:
 solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra Unde recte quoque subjungitur: CAsic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis a
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ p̃mit᷑. qͦs intͣ se uelut fideles con¬
tinuit. sed eoꝵ uitã aduersantẽ fidei
du tolerauit: & dicat. Quunt̃ h uiꝰ¬
cȩmodi letabant᷑ : ⁊ex̃. sub sentibꝰ deliciaᷤᷤ

Expanded text:
tibus premitur, quos intra se velut fideles contibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub senti
Abbreviated transcription (Latin):
las carniũ. nͥ carnalia oꝑa uix t̾ribus¬
lationũ laboribꝰ quasi ignibꝰ excoq̃ndi
Q uid ꝑ pepones. nͥ t̾rene dulcedine s:
Q uid ꝑ porros accepas expͥmitur. que
pleruiq quicomedunt lacruas emit¬
adilectoribꝰ suis in sine luctu agitur.
& tam̃ cũlacrimis amat᷑: Oanna gͥ
deserentes cũ peponibꝰ accarnibꝰ porros.
cȩpasq quesier̃: quia uidelica& ꝑuer se
intes dulcia ꝑ grani quietis dona despi¬
cuint. ⁊ p̃carnalibꝰ uolupitatibꝰ labori¬
osa huiꝰ uitȩ itinera. ȩtiã lacrimis
plena concupiscunt. Contẽpnunt hab̾e
ubi spũalit̾ gaudeant : ⁊ desid̾ant̃ ap¬
petunt. ubi ⁊ carnalit̾ gemant. horũ
itaq uecordiã. ueridica iob uoce rep̃¬
hendat : quia nimirũ ꝑnerso uiditio
ꝑ turbata tͣnquillis duralenibꝰ asꝑa mi¬
tibꝰ. transitoria a t̃nis. suspecta securis.
ante ponunt. hoꝵ uecordię scã accła
recordetur. cũ seuis extrinsecꝰ adu̾sita¬

Expanded text:
ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribuollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emita dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros cepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversita
Abbreviated transcription (Latin):
gisterio atq humilẽ dicere. nͥ relictis
exercende elationis diffic ultatibꝰ plana
quȩdã bene iuuendi itinera demonstra¬
re : Sed quia pͣuoꝵ m̃tes plus ꝑasꝑa e¬
lationis quã ꝑblanda humilitatis ac
mansuecudinis deletant᷑: eẽ subsentibꝰ
delicias de putant. Dura enĩ ꝓ amore
ferreparatist᷑ : dũ in hac uita rerũ cul¬
mina ad p̃hendẽ conant᷑. Cessationem
diis amundi laboribꝰ imꝑat. scẽ quieas
dulcedinẽ ꝑ suad&: ⁊ tam̃ uesana iniqͦri
mens. plus se assequi aꝑa carnalit̾. quã
tenere blanda sp̃ualit̾ gaud&. plus
acerbitate fatigationis quã quietis
cdulcedine pascitur. Qđ aꝑte insemet¬
ipso nob̾ israeliticus popłs ostendit :
quidũ refectionẽ mannȩ desuꝑ ꝑci¬
ꝑet. ab egipto ollas carniũ. pepones.
porros cepasq concupiuit. Quid eniꝰ
signat᷑ in manna. nͥ esca gr̃ȩ suaue sa¬
piens ad refectionẽ interioris uitę
bene uacantibꝰ desuꝑ data: & qͥd ꝑol

Expanded text:
gisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore ferre paratae sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit, qui dum refectionem mannae desuper acceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo discrepat uita pͣuoꝵ: qͥa cũ ꝓ
amore mundi aliqͣ stuclent licita atq
honesta agere: qͣsi planũ insuꝑficiȩ
pedẽ ponunt. Sed repente pes ad ima la¬
bit᷑: quia eoꝵ actio dũ plura seꝑ appe cit.
usq adiniqͣ ⁊ illicita descendit. Cũ gͦ
in ꝓsꝑis sustinuit. ꝑmemoriã recurrat:
⁊ quoꝵ merito hac paciatur agnoscat
dicens. Indesertis habitabant torrentiũ
& incauernis t̾rȩ: uł suꝑ glareã. Quia
enĩ patrũ doctrina destitutist̃. in deser-¬
tis torrentiũ: quia inoccultis se cogita¬
tionibꝰ tegunt. in cauernis tre: qͥa uͦ
figere appetunt. suꝑ glarrã habitare re¬
feruntur. Sed utinã cales qr peccata
nolunt inpugnare tẽptancia. flendo
t̃gerent uł cõmissa. Utinã mala sua
saltẽ ꝑpetrata cognoscerent. atq sterili
ficulnee cophinũ sterroris. idest infruc¬
tuose m̃ti pinguedinẽ lam̃tationis ad¬

Expanded text:
in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergin prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quiationem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationis ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scĩs indignas. ipsi ꝑcipere ꝓmagno
concupiscunt. Cauernę aut̃ t̾rȩ. s̃ cogi¬
tationes pͣue: inqͥbꝰ se ab humanis occłis
abscondunt. Praui quippe ut s̃: ab ho¬
minibꝰ uideri refuguint. dũq aliud
quã st̃ simulant: se se inconscientiȩ
suę latibulis quasi int̾rȩ cauernis oc¬
cultant. Qui cũcta hac ñ agerent:
nͥ de at̾ña ⁊ solida uita desꝑarent. nͥ
in hoc incuto tẽporalitatis animũ figerent.¬
nãq est uita p̃sens: quȩ indesinent̃ ad
t̃minũ suũ ipso de fectũ mutabilitatis
quasi inpulsu fluminis ducit᷑. Suꝑ gli¬
rrã itaq habitare est. Fluxui uitę p̃¬
sentis inherere: & ibi intentionẽ poneri
ubi gressũ nequeat fixe stando solidart.
Est aliud inglarea: qđ nequaꝗͣ debeat
tacendo p̃teriri: quia cũ pes in eus suꝑ¬
ficie ponit᷑. ipsa eiꝰ uolubitate labit᷑ atq
ad ima deuoratur. Cui uidelic&e rei

Expanded text:
quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animunamque est vita praesens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo pficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei
Abbreviated transcription (Latin):
satagt̃. & cũ tranquille nequeunt: hȩc
plerũq assequi etiã disrupta concordiȩ
trũ p̃cedentiũ actione dis uinctisunt:
recte subuingit᷑. Inde sertis habitabãt
torrentiũ : uncauernis tr̃ȩ. uł suꝑ gla¬
ream. Inbona ⁊ enĩ parte: recte torren¬
tes scõs p̃dicatores accipimꝰ. Quiduĩ in
p̃senti uita diuinis nob̾ eloquiis infliuĩt:
aquarũ multitudine quasi inhieme col¬
ligunt᷑. Qui & aestiuo sole adueniente
se subtrahunt : quia cũ & t̾̃nȩ patriȩ
lux emicuerit. p̃dicare cessabunt. Horĩ
correntiũ de serta. st̃ uitȩ tẽꝑalis cõmo¬
da. Eanãq deserunt: ⁊ ad lucra se cȩ
lestia adipiscenda conuertunt. Cuncta
aut̃ hec torrens ille reliquerat: qͥdicebat.
Propt̃ quẽ omĩa decrim̃tũ feci: & arbitm
ut sterrora. Sed quia prauoꝵ m̃tes ea
in hac uita adipisci appetunt. quȩ despi¬
cientes iusti derelinqunt: indesertis
torrentiũ habitare referunt᷑. Iua eni

Expanded text:
satagunt; et cum tranquille nequeunt haec satagunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concordiae trum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrentium deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunlestis adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . » Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷ bonoꝵ oꝑa. sed unhac uita c̃¬
solationes ac ꝓsprtates intelligi. Sepe
enĩ omp̃s dĩ clectos suos cũ donis interro¬
ribꝰ ditat. exterioribꝰ ȩtiã honoribꝰ sub¬
leuat. Cũq eos p̃ferendo cȩteris hono¬
rabiles reddit : latius unitabiles ostenđ̾.
E̾t ñnũquã praui eoꝵ quidẽ uitã despi¬
cunt: sed felicitatẽ in hoc mundo asseqͥ
concupiscunt. Quia gͥ blandim̃ta hic
transitoriȩ consolationis quer̃. herbas
comedt̃. Quia incogitationibꝰ suis excĩorẽ
eoꝵ głam eoꝵ meditant᷑: arborũ corticeᷤᷤ
mandunt. & qm̃ uhis omibꝰ soliaua¬
riciȩ tota incentione de seruiunt: radi¬
ce uimꝑi replent᷑. Iuȩ cuncta de con¬
uallibꝰ rapiunt: quia examore huiꝰ infi¬
mȩ ⁊ corruptibilis uitȩ ĩmensis cupidi¬
tatibꝰ in ardescunt. & cũ singła reꝑuĩt.
adea cũ clamore curr̃: quia udelic&
scõꝵ patrũ quoꝵ merita adipisci non
quer̃. loca atq regimina apẜ̃ hendere

Expanded text:
opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
fitebor illis. quia ñ noui uos: discediae
ame. qͥoꝑamini iniqͥtatẽ. Q̾ ua nimi¬
rũ sententia quidelatur intelligi: nisi
ut in hominibꝰ karitatis humilitas.ͥ
aut̃ debeant uir tutũ signa uenerari.
Unde nẽ scã aeccła ȩtiã siqua fiunt hos¬
ticorũ miracula despicit: quia hat
scitatis speciẽ noneẽ. cognoscit. Probatio
qͣppe scitatis non÷ signa facere. sedin¬
quẽq ut se diligere: de deo aut̃ uera:
de ꝓximo uero meliora quã cde semet¬
ipso sentire. Nã quia uera uirtꝰ in amo¬
re est. non aut̃ inostensione miraculi:
ueritas de monstrat. quȩ ait. In hoc cogno¬
scent om̃s qr mei discipuli estis: si dilectionẽ habu¬
erieis ad inuicẽ. Qui eni ñ ait. in hoc cognoscet᷑ qi
discipuli mei estis si signa feceritis: sed ait. si dilecti¬
oñe habueritis ad inuicem: aꝑte indicat. quia
ueros dei famulos ñ miracula sed sola
Karitas ꝓbat. Iestimoniũ gͦ suꝑni disci¬
pulatꝰ. ẽ. donũ fraterne dilectionis.

Expanded text:
lis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur, quia mei discipuli estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem; aperte indicat, quia veros Dei famulos non miracula, sed sola Dei charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirũ eas ad usũ uoluptatũ
retorquent. Cũ enĩ reficiendis cibo
corꝑibꝰ naturȩ seruiunt: ꝑ delectatio¬
nẽ gulȩ inuolup tatis ingluiuȩ disten¬
dunt᷑. Cũ tegendis m̃bris uestim̃ta
querunt. nonsolũ quȩ tegunt sed ȩtiã
quȩ excollant expetunt : ⁊ cont᷑ corporẽ
frigoris ñ solũ quȩ ꝑ pinguedinẽ mu¬
niant. sed ȩtiã que ꝑ molliciẽ delec tem
non solũ quȩ ꝑmolliciẽ tactũ mulceant
sed ȩtiam quȩ ꝑcolorẽ occłos seducar.¬

Expanded text:
quia nimirum eas ad usum voluptatum quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenue cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant expetunt; et contra torporem frigoris non solum quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent: non solum quae per mollitiem tantum mulceant, sed etiam quae per colorem oculos seduca
Abbreviated transcription (Latin):
qđ agunt studiosissima intentione
discernunt. nequid plus ab eis naturȩ
suȩ infirmitas quã sibi debetur ex¬
igat: nesub necessitatis degmine in eiᷤᷤ¬
uitiũ uoluptatis excrescat. Aliud
enĩ ex infirmitate. aliud extẽptatio¬
nis suggestione sustinent. Et qͣsi qͥdã
rectissimi arbitres int̾ necessitatẽ
uoluptatẽq constituti. hanc consulen
Unde fit: ut &si infirmitatis suę cala¬
mitatẽ tolerant. tam̃ adsqualorẽ
miseriȩ ꝑnegligentiã ñdescendant.
Hoc ipsũ enĩ ex̃. incalamitate est ne¬
cessita tes nature excarnis ad huc
corruptibilis infirmitate sustinere.
Quas uidelic& necessitates cupiebat
enadere: qui dicebat. Denecessita¬
tibꝰ meis eripeme. Sciebat enĩ ple¬
rũq uoluptatũ culpas exnecessitatũ
occasione ꝓrũpere: ⁊ nequid sponte
illicitũ ad mit teret. hoc ipsũ sata¬
gebat euelli. qđ nolens ex radice to¬
lerabat. Atcontͣ praui gaudent
in his corruptionis suę necessitatibꝰ:

Expanded text:
quod agunt studiosa intentione quod agunt studiosa intentione discernunt, ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas, quam sibi debetur, exigat, ne sub necessitatis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque constituti, hanc consulendUnde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
orto squalore tolerat᷑. Natura gͥ hu¬
mana. bene condita. sed ad infirmitatẽ
uitio ꝓpriȩ noluntatis lapsa. incala¬
mitate cecidit: quia p̃ssa in numeris
necessitatibꝰ nichiᷤ in hac uta nisi unde
affligaret᷑ inuenit. Sedeũ eiscdẽ ne¬
ture ur̃ȩ necessitatibꝰ plerũq plusquã
expecat c̃e seruimꝰ. m̃tisq curã negliginꝰ
ex miseria ne ggentiȩ infirmitati nr̃e
addimꝰ squa orẽ culpe. Necessitates
nãq naturales hoc habere uaide pe¬
riculosũ solent: qđ sepe ineis minime
discernit᷑. quidcirca illas ꝑucilitatis
studiun&e quid ꝑuoluptatis uitiũ a¬
gatur. Crebro enĩ occasione seductio¬
nis inuenta. dũ necessitati debita red¬
dimꝰ: uoluptatis uitio deseruimꝰ. Q in¬
firmitatis uelamine ante discre tionis¬
occłos excusatio nr̃a se palliat: ac qͣsi
sub patrociniũ explendȩ utilitatisoe¬
quã calamitati miseriã addere: ac
uitiorũ squalorẽ exeadẽ miseria
mulciplicare. Unde scĩ uiri inomẽ

Expanded text:
orta squalore toleratur. Natura igitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur, quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim occasione seductionis invecta, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante oculos discretionis excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae utilitatis ocquam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri, id omne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ suũ. Cecider̃q indie illo qͥsi
uiginti tria milia hominũ. Ecce qͥ
uitã omĩũ ętiã cũ sua morte petiit.
paucoꝵ uitã gladio extinx̃. Intꝰ arfic
ignibꝰ amoris : foras accensus est zelo
se ueritatis. Ianta fuit piȩtas: ut se
ꝓ illis corã dñõ morti offerre ñdubitar&.
Tanta se ueritas: ut eos qͦs diuinitus
feriri timuerat. ipse uuidici gladio fe¬
rir&. Sic amauit eos quibꝰ p̃fuit: ut
ꝓeis nec sibi parcer&: ⁊ tamen delin¬
quentes sic ꝑsecutus ÷ quos amauit.
ut eos ȩtiam dño parcente ꝓsterneret.
U trobiq legatꝰ foras. utrobiq mediator
ad mirabilis. causã popłi apud din p̾cibꝰ.
causã dei apd popłm gladiis allegauit.
Intꝰ amans diuine irȩ supplicando obsti¬
tit: foris seiuens culpã feriendo con¬
sũpsit. Sur currit citius omĩbꝰ ostensa

Expanded text:
ximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hic quoq uixta utrãq uirtutẽ
dr̃. Cũq sederẽ quasi rex cirrũstante
exercitu: erã tam̃ merentiũ consolator.
Sedere quippe circũstante exerritu.
uigor ÷ disciplina regiminis. Meren¬¬
tiũ nero corda consolari: ministeriuo
pietatis. Sed quia int̾ hac necesse est
ut expositionis sermo ad spũalẽ intelli¬
gentiã recurrat : scã accła ab aduer¬
sariis suis excremis t̃ꝑibꝰ p̾ssã. remi¬
niscit᷑ transacti uira r̾egiminis. remi¬
niscit᷑ ⁊ quanta afflictis exhibuerit
beneficia pietatis : cuiꝰ udelica disci¬
plina ⁊ miscdia tunc aleiubꝰ irridet᷑.
iuniores tẽꝑe. Om̃s heretici &tati¬
uniuersalis accłȩ cõparati. iuniores
t̃ꝑe congrue uocant᷑ : quia ipsi ab ea.
non aut̃ ipsa egressa ÷ ab illis. Unde

Expanded text:
uxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
d eqͣ ꝑ paulũ dr̃. Radix omĩũ maloꝵ¬
est cupiditas. Ipsa quippe latent̾ orit᷑
in m̃te: sed punctiones peccatoꝵ omĩ¬
ũ patent̃ ꝓduc̃ inoꝑe. Quas uidelicȩ
punctiones ab hac radice surgentes

Expanded text:
er Paulum dicitur: Radix omnium malorum cupiditas. Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes
Abbreviated transcription (Latin):
pie. ⁊ districte sȩiuentẽ. Certe cũ is¬
raeliticꝰ popłs ante dĩ occłos pene in¬
ueniabilẽ contra xissa offensã. ita ut eiꝰ
rector audiret. descende peccauit po¬
qui intali peccato lapsus est iã meus
non ÷: atq sub iugerae. dinit te me
utirascat᷑ furor m̃s contͣ eos ⁊ deleã
eos. faciãq te ingentẽ magnã: ille
semel ⁊ iterũ ꝓ ppło cui p̃erat obicẽ se
ad impetũ dei irascentis opponens ait.
Aut dimit te eis hanc noxã: aut sinon
facis dele me delibro tuo quẽ seripsisti.
Pensemꝰ gͦ quibꝰ usceribꝰ eundẽ popłm
amauit: ꝓcuiꝰ uita delibro uitȩ de¬
leri se petiit. Sed tam̃ iste quitanto
eiꝰ ppłi amore constringit᷑. cont᷑ eiꝰ cul¬
pas pensemꝰ quanto zelo rectitu dinis
accendat᷑. Mox enĩ ut petitione pͥma¬
ad eundẽ popłm ueniens ait. Ponat
uirgladiũ suꝑ fem̾ suũ: itt ⁊ redite
deporta usq ad portã ꝑ mediũ castroꝵ¬

Expanded text:
. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit poqui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo, quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim, ut petitione ad eundem populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta usque ad portam per mediu
Abbreviated transcription (Latin):
assumas ꝓ eis laude ⁊ orationẽ: quia
non exaudiã intẽꝑe clamoris eoꝵ ad
me. int̾pr afflictionis. Quia si steterit̃
corã me moy ses ⁊ samuel: non ÷ ani
benignitate sublenat: ⁊ de iudicii
districtione ꝑ turbat: quatinꝰ in p̃di¬
catione sua dũbene utrũq ꝑmiscae.
electi euis necde exibita iusticia p̃su¬
mant : nec dep̃terita iniqͥtate desꝑent¬

Expanded text:
assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses et Samuel, non est anbenignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate despe
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̾. Ea uͦ quę de scẽ accłȩ capite dixi¬
mꝰ. nil obstat si aduocẽ quoq eiusdẽ
accłe referam. Inea quippe ordo doc¬
toꝵ quasi rex p̃sidet: quẽ fideliũ suoꝵ
turba circũstat. Quȩ scilic& multitu¬
do fideliũ recte quoq exerritꝰ dr̃: qr

Expanded text:
a vero quae de sanctae Ecclesiae capite dixia vero quae de sanctae Ecclesiae capite diximus, nihil obstat si ad vocem quoque ipsius Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat, quae scilicet multitudo fidelium, recte
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m meritũ ⁊ quia ipse cũ uult ita
uisitatione sua nos dñs illustrat. Itaq
⁊cũ uult uenit: & cũ uenerit pͥmus se¬
det: quia ⁊ aduentꝰ eius incorde nr̃o
gratuitus est. & aꝑtio eiꝰ desiderii in
cogitatione nrã xqͣlis cȩteris desideriiᷤ
cirrũstante exercitu: erã tam̃ meren¬
tiũ consolator. Quasi rex dñs sedet in
corde: quia circũstrepentes regit ani¬
moꝵ motꝰ initr̾a cogitatione. In m̃teqͥp¬
pe quã inhabitat dũ corpentia excitat.
inqͥeta frenat. frigida accendit. accensa
moderat᷑. emollit rigida. fluxa restrin¬
git: exipsa hac diuersitate cogitationũ
quasi quidã illũ exercitꝰ circũstat. Diue
certe quasi rex sedet circũstante exer¬
citu: quia p̃sidentẽ illũ m̃tibꝰ electoꝵ
cirrũstat turba uirtutũ. Quiȩtiã me¬
rentiũ consolator est: eaꝑmissione qua
ait. Beati quilugent: q̃m ipsi consola¬
bunt᷑. & rursũꝰ. Uidebo uos. ⁊ gaude¬
bit cor ur̃m: ⁊ gaudiũ urm nemo toll&

Expanded text:
rum meritum, sed quia ipse ita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequalis caeteris desideriis circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Qui etiam moerentium consolator est ea promissione qua dicit: « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . » Et rursus: « Videbo vos, et gaudebit co
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ heretici signa quoq ac miracula fa¬
euint: sed ut hic p̃mia afflictionis sue
abstinentiȩq recipiant: uidelic& lau¬
des quasquer̃. Unde ⁊ redẽptoris uoti
dr̃. Multi dicent mͥ in illa die. Dnẽ dñ
nonne innomine tuo ꝓpħauimͦ. ⁊ intus
nomine demonia eiecimꝰ: & in nomine

Expanded text:
m haeretici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in no
Abbreviated transcription (Latin):
afflictas m̃tes electoꝵ pensat. ⁊ has
xt̃nȩ patrie ꝓmissione letificat. Con¬
siderat ȩtiã qđ cogitationes fideliũ
diuino sint timore ꝑcuss&: & quos de
deo conspicit districta audisse ut time¬
ant. agit quoq quatinꝰ ⁊ mansuetudi¬
nẽ pietatis eius audiant ut p̃sumant.
Sic nãq scã accła fidelibꝰ suis depietate
⁊ iusticia redẽptoris inp̃dicationis
serie spẽ misca & metũ: quatinꝰ nec in¬
caute de miscdia confidant nec desꝑate
iusticiã timeant. Nã uerbis sui capitiᷤᷤ
formidantes refouet dicens. Nolite ti¬
mere pus illus grex : quia cõplacuit
patri ur̃o dare uob̾ regnũ. Atq iterũ¬

Expanded text:
 pensat, et has aeternae patriae promissione laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut praesumant.Sic namque sancta Ecclesia fidelibus suis de pietate et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare
Abbreviated transcription (Latin):
nerit filius hominiᷤᷤ. putas in ueniet
fidẽ suꝑ t̾ram : Metuens refouetur:
cũ latroni dr̃. Hodie mecũ eris in pa¬
ꝑsententir de finitionẽ dr̃. Duodeci
uos elegi: ⁊unꝰ ex uob̾ diabolus est.
Formidantẽ refonet: cũ dic̃. Si dimi¬
serit uir uxorẽ suã. & recedens ab eo
duxenrit uirũ alterũ: nũquid reuertit᷑¬

Expanded text:
inis, putas inveniet fidem in terra ? Metuentes refovet, cum latroni dicit: Hodie mecum eris in paper sententiae definitionem dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Formidantem refovet, cum dicit: Si dimiserit vir uxorem suam, et recedens ab eo duxerit virum alterum, nu
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ. Quia incorde reꝓboꝵ priori
loco actiones carnis st̃. & posteriori acti¬
ones animȩ: ineoꝵ ꝓcul dubio cogitati¬
onibꝰ xp̃s nonprimꝰ sed ultimꝰ sedet.
si qua st̃ tẽporalia disponunt: quibꝰ &
magistra uoce ueritatis dr̃. querite pͥ¬
mũ regnũ dĩ ⁊iusticiã eius ⁊ hec omĩa

Expanded text:
primus.---Quia in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubio cogitationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. si qua sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritatis dicitur: Quaerite primum regnum Dei et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ee si quosclã uisi st̃ agentilitatis errore
reuocasse quorundã mores ad honesta
agenda dociusse: ꝓeo tam̃ quod recta
ñ de dño senserunt. eos cũ canonibꝰ gre¬
tinꝰ. machedonus. nestori. euthicꝰ. dios¬
corꝰ. seuerꝰ. multiq his similes. docendo
atq suadendo conati sunt patresiuderi:
unitate disipantes dapnat. Dequibꝰ
noce pauli ephesiis dicit᷑. Scio. qi post
discessũ meũ ingredient᷑ aduos lupi
granes: ñ parcentes gregi & quia
nonñquã heretiei quanto magis inꝑ
fidiȩ errore dilabunt᷑. quasi tanto
amplius inexteriori sese oꝑatione cus¬
torliunt: ita utagere p̃ cȩteris magna

Expanded text:
etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserunt, eos cum canibus gretinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hi qͥbona abea egressi sunt doctrine¬
ens uerba despitiunt. De quibꝰ adhuc
subditur. uoꝵ ñ dignabar patres
ponere cucanibꝰ gregis mei. Quis: grex
giliis intenti clamauer̾: magnos ut
ita cdixerĩ latratus p̃dicationis deder̃.
Dequibꝰ eidẽ accłe ꝑpsalmistã dr̃. Linga¬
pe ab icdoloꝵ cultibꝰ reuocasiti. factist̃
p̃licatores dĩ. Linga gͦ canũ accłe exi¬
nimicis ꝓdiit: qr con uersos gentileschis
etiã p̃dicatores fecit. Unde uideoꝵ
tarditas. qͥ pro deo loqui noluerant. in¬
crepante ꝓ pħa rephendit᷑: qͥait. Canes
muti: ñ ualentes latrare. Patres uero
hareticoꝵ dicimꝰ. cos uidelic& quos hȩ¬
resiarchas uocamꝰ: dequoꝵ ꝑuersa p̃di¬
catione id÷ locutionis semine sequentieᷤ
st popłi inerrore generati. Scã gͦ accła
cũ canibꝰ gregis suĩ hareticoꝵ patres
ponere de dignatꝰ: quia inuentores
erroꝵ di uidicando respuit: eosqrint̃
ueros patres numerare contẽpnit. Qui

Expanded text:
 doctrinam ejus despiciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est giliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam didolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante propheta, reprehenditur, qui ait: Canes muti, non valentes latrare . 16. Eohaereticorum dicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
alias seriptũ est. Dabo uobis pluuiã
tẽporiuã. ⁊ serotinã. ⁊ẽporuã quippe
pluuiã dedit: quia electis suis pͥori tẽ¬
ꝑe legis intellectũ contulit. Serotinã
quoq pluuiã tribuit: qr p̃dicari diebꝰ
ultimis incarnationis suȩ musterui
fȩcit. Qđ quia scã accła quotidie an¬
nunciare ñ desinit: ora cord audientiũ
uelut eximbre serotino infundit.

Expanded text:
alias scriptum est: Dabo vobis pluviam alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad imbrẽ serotinũ. Uerba qͥppe scẽ
p̃dicationis sic̃ pluuiã sust inemꝰ: cũ
uera humilitate ariditatẽ nr̃i cordis
agnoscimꝰ. ut potu scẽ p̃dicationis ir¬
rigem᷑. Unde recte dõ ꝑpsalmistã
dr̃. Anima mea. sic̃tra sine aquatͥ.
His doctrinȩ fluentis infundi ꝓpħa nos
ad monet̾ dicens. Sicientes uenite ad
aquas. Quidũ inextrema parte iã sełi
uerba scẽ p̃dicationis accipimꝰ: quasi
ad imbrẽ serotinũ oscordis aꝑimꝰ. Nã si
os incorde non eẽt: psalmista ñ dicer&.
Labia dolosa incorde ⁊ corde locutisunt.
mala. Osigit᷑ cord quia uerbis intendimꝰ
ultimȩ p̃dicationis. hoc uelud serotinis
aꝑimꝰ fluentis. Quȩ nimirũ p̃cdicatio
exeiꝰ adnos sacrifitio ꝓdiit: qͥꝑ psalmi¬
stã dicit. Elenatio manuũ mearũ:
sacrificiũ uesꝑtinũ. Quia enĩ redẽptor
nr̃ uixta mundi finẽ um ꝑ sequentiũ
ꝑtulit. semet ipsũ ꝓ nob̾ sacrifitiũ ues¬
ꝑtinũ dedit. De hoc imbre serotino

Expanded text:
 serotinum. Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde Deo recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet, dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum in extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sacrificium vespertinum dedit. De hoc imbre serotino
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut rectoris uultꝰ ȩtiã letꝰ debeat a¬
meri. necesse ẽ. ut ipse uultũ sui condi¬
toris sine cessatione timeat. Illi & eni
m̃ti difficile de leticia creditur: quę
qđ se ꝓamore dnĩ continue affligit. a
subditis scit᷑. Quȩ enĩ incessantiaestu
spuał desiderii suꝑna appetit: ualde
de ea indubiũ uenit hoc qđ aliqͣndo
ante homines hilarescit. Unde ⁊ isdẽ
beatꝰ iob. non longe post dicturꝰ est.
Semꝑ enĩ quasi tumentes suꝑme fluctꝰ.
timui dm̃. Sic quippe metuebat iudi¬
cẽ suũ: qͣsi sub inminentes impetꝰ fluc¬
tuũ iã iãq moriturus. Cuiꝰ gͦ ita
m̃tẽ moeror diuini timoris infuderat
recte hylaritati illius subditi ñ crede¬
bant: quia cogebant᷑ ridenti ñ credere:
cuiꝰ cor intimore conditoris nouerant
quã continua mesticia tenebat. Hoc qͦq¬

Expanded text:
 Vet. III. Sed ut rectoris vultus etiam laetus debeat ti Vet. III. Sed ut rectoris vultus etiam laetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Sic quippe metuebat judicem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam continua moestitia tenebat. 7. L
Abbreviated transcription (Latin):
timeri potiuss&. Sedeũ superiꝰ patrẽ
pauꝑũ. iuduarũ uero consolatorẽ fu¬
isse se ꝑhib&: magna ualde discretio¬
ne res indiga. quomͦ intanto terrors
regiminis tanta quoq affuerit leuctas
rin ansuetudo pietatis. Sine magna enĩ
benigiitatis lenitate nonfuit: hoeqd
Sepatre pauꝑin. tiuduarũ cõsolatorẽ
dicit. Sed rursũ sine magna seueritate
non potuit ȩciã ridens timeri. Iua in
re quid aliud locem᷑. nisi quod talisde
ba dispensatio ex̃. regiminis. ut is quip̃:
ea secirca subditos m̃sura moderrtur.
quatinꝰ ⁊ arridens timeri debeat: uratꝰ
aniari. ut eũ nec nimia leticia uilẽ
reddat. nec in moderata seueritas odi¬
osũs Sepe enĩ subiectos frangimꝰ: dũ
plus iusto iugorẽ iusticiȩ tenemꝰ. Iui
ꝓfecto iugor iã iusticia nonerit: si
se sub iusto moderamine ñ custodit. Et
sepe a disciplinȩ metu resolumꝰ subditos
sinr̃o regimini hilaritatis frena laxamꝰ:
quia dũ nos quasi licent̃ lȩtos aspiciunt.

Expanded text:
otuisset. Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis. Sine magna enim benignitatis lenitate non fuit hoc, quod se patrem pauperum et viduarum consolatorem dicit. Sed rursum sine magna severitate non potuit etiam ridens timeri. Qua in re quid aliud docemur, nisi quod talis debet esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
turnos. Nocturni quippe timores. st̃
nisidiȩ cẽptationis occulte. Ensis aut̃ suꝑ
fem᷑. est custodia uigilans. carnis illece¬
brã p̃mens. Negͦ noctur nꝰ timor. id
occulta ⁊ repentina tẽptatio subrepat:
de spe certisunt. ut cam̃ sẽꝑ sint detẽpta¬
tione suspecti: qͥppe quibꝰ dr̃. seruite
dño intimore. ⁊ exultate ei cũ tremore.
ut && de spe exultatio. & de suspectione

Expanded text:
turnos . Nocturni quippe timores sunt turnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de su