comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculi. & palpebrȩ eiꝰ in alta sub¬
rectȩ. Ad eius similitudinem
diicit᷑. qui singulare culm̃ ap¬
petens: & socialem angelorum
uitã despiciens: ait. Ascendam
suꝑ altit udinẽ nubiũ: similis
ero altissimo. Miro gͦ iudicio
intus fõueã deiectionis inuenit:
dũ foris se in culmine potestatiᷤᷤ
extollit. Apostatȩ qͥppe angło
similis efficit᷑: dũ homo homi.¬
nibus. eẽ. similis dedignat᷑. Sic
saul ab humilitatis merito. in
tumorẽ suꝑbiȩ. culmine pote¬
statis excreuit. ꝑ humilitatem
tus: dñõ at testante qui ait
Nonne cũ esses paruulus in ocu-¬
lis tuis. caput te constitui in
porali potentia. iam se paruulũ
non uidebat. Cȩteroꝵ nãq cõ-¬
paratione se preferens: magnũ
apud se. ẽẽ. iudicabat. Miro
autẽ modo cũ apud se paruulꝰ
apud dñm magnꝰ: cũ uͦ apud se
magnꝰ : apud dnm paruulꝰ fuit:¬

Expanded text:
 palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem tus, DNonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in porali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione se praeferens magnum se apud se esse judicabat. Miro autem modo, cum apud se parvulus, apud Dominum magnus, cum autem apud se magnus, apud Dominum parvulus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes estis in oculis ur̃is: &
corã uob̾m &ipsis prudentes:
Ne magni apud nos. eẽ. debeamꝰ:
paulus ammonens ait. Nolite
prudentes. eẽ. apud uosm& ipsos
Plerunq gͦ dum ex subiectorũ
affluentia. animus inflat᷑: in
fluxũ suꝑbiȩ. ipso potentiȩ fa.¬
stigio lenocinante corrũpit᷑¬

Expanded text:
sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
rit. dabo ei sedere mecũ in thro¬
no meo: sic᷑ & ego uici: & sedi cũ
patre meo in throno eius. Uin¬
cens dñs in throno cũ patre sedisse¬
se asserit: quia post passionis
certamina: post resurrectionis
palmã: clariꝰ se om̃ibꝰ qđ potes¬
tate patri ess& ȩqualis indicauit:
eiq se non disparẽ calcato aculeo
mortis innotuit. Unde & mariȩ
necdum se credenti patrisimi¬
lem. dicit: noli me tangere: ñ¬
dũ enĩ ascendi ad patr̾e meum
Nobis enĩ in throno filii sedere
ẽ: ex eiusdem filii potestate iu-¬
dicare. Quia enĩ iudicii princi¬
patũ ex eius uirtute ꝑcipimꝰ:
uelut in eiꝰ throno residem. Nec
abhorrae a uero: qđ alias suꝑ du¬
odecĩ thronos uenturos testat᷑
esse discipulos: hic uͦ in throno
suo ꝑhib&. eẽ. sessuros. Per thro¬
nos quippe duodeci. uniuersale
iudicium: ꝑ thronũ uͦ filii. sin¬
gulare culmen udiciariȩ pote¬
statis ostendit᷑ Hoc gͦ duodecĩ
thronis. quod uno throno filii

Expanded text:
o ei sedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus in throno cum Patre se sedisse asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam, clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem calcato mortis aculeo innotuit. Unde et Mariae necdum se credenti se Patris similem dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Nobis in throno Filii sedere est ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alibi super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos: hic autem in throno suo perhibet esse sessuros. Per thronos quippe duodecim, universale judicium; per thronum vero filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur. Hoc ergo duodecim thronis quod uno throno filii
Abbreviated transcription (Latin):
temptationũ suarũ motibꝰ non
consentiendo succumbere᷑ sed re¬
gendo p̾esse nouerunt. Quia gͥ
ab hac potestate regiminis. ad
potestatẽ transeunt retributio¬
nis: dicat᷑ recte. Reges in solio
collocat in ꝑpetuũ Sem& ipsos
enĩ regendo. ad tempꝰ fatigati
sunt: sed in regni erectionis in¬
t̃nȩ solio. in ꝑpetuũ collocant᷑:¬
& eo illic accipiunt alios digne
iudicare: quo hic nesciunt sibi¬
ma&ipsis neqͥt̾ parcere Hinc e̾.¬
nĩ alias dicitur. Donec iusticia
conuertatur in iudiciũ. Paulus
de se suisq consortibus dicit. Ut
nos efficeremur iusticia dei in ip¬
so. lusticia gͦ in iudiciũ uertit᷑.
quia hi qui nc iuste atq in rep̃

Expanded text:
tentationum suarum motibus non tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Justitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atque
Abbreviated transcription (Latin):
erigunt᷑. Abstulisse enĩ a iu¬
stis oculos suos fortasse dñs ere.¬
ditur: quia in iustoꝵ crudelita¬
tibus hic sine uindicta lacerant᷑:
sed famulos suos tc᷑ magis respi.¬
cit: cũ iniuste eos neqͥcia ꝑseqͦn¬
tis affligit. Uidens enĩ qͥd hic hu¬
milit᷑ tolerent: nimirũ iã p̃ui¬
dee. qͥd illic eis misericor dit̾ re¬
cõpens&e. Non enĩ aufer& a iusto
oculos suos. Ecce iste humiliter
ingemiscit: ille suꝑbit: & neqͥt̃
flore. Iste cor conterit: ille se
de gła iniquitatis extollit: hoꝵ
gͦ quis diuinis optutibꝰ longe ẽ.
qui iniusticiã ꝑtulit ÷ an qͥ eam
patientibus irrogauit : Quisu¬
pnã grãm inter meroris tene¬
bras tenuit: an qͥ inter exterio¬
ra gaudia. lumen iusticiȩ intꝰ
uocant᷑: quia p̃lati cunctis mo¬
tibus carnis. mͦ luxuriȩ appe¬
titũ frenant: mͦ estũ auariciȩ
temperant: mͦ głam elationis
inclinant: mͦ suggestiones liuo¬
ris obruunt: mͦ ignẽ furoris ex¬
tingunt. Reges ergo sunt: quia

Expanded text:
iguntur.---Abstulisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justitiae intus vocantur, quia, praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, 838 modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si uigilanter intendit᷑. ut &¬
mentis humilitas. & carnis casti.¬
monia teneatur: cito cognoscit᷑
quia alterũ custodit᷑ ex altero
Nam multis sȩpe suꝑbia luxiriȩ
seminariũ fuit: quia dũ eos sp̃c
quasi in altum erexit: caro in
infimis mersit Hi enĩ secreto priꝰ¬
eleuant᷑: sed postmodum publi.¬
ce corruunt: quia dũ occultis
intumescunt motibꝰ cordis: aꝑ.¬
tis cadunt lapsibus corporis: Sic
sic elati iusta fuerant retributio.¬
ne feriendi: ut quia suꝑbiendo
se hominibus p̃ferunt: luxuri.¬
ando usq ad iumentoꝵ simili¬
tudinem deuoluant᷑ Homo qͥp¬
pe cũ in honore ess& non intel¬¬
lexit: comparatus. ẽ. iumentis
insipientibus: & similis factus ẽ
illis. Quasi scientiȩ enĩ illos in ala¬
to penna subleuauerat: de qͥbꝰ
paulus hoc quod & suꝑiꝰ ꝓtulimꝰ
dicebat: quia cũ cognou̾issent
deũ. non sicut dm̃ glorificauer̾
aut gr̃as egerunt ł sed euanuer̃

Expanded text:
Sed si vigilanter intenditur, ut et Sed si vigilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egeru
Abbreviated transcription (Latin):
Iumenta terrȩ sunt: qui usu
uitȩ carnalis. ima appetunt:
Uolucres uͦ cȩli sunt: qui suꝑbȩ
curiositatis studio. sublimia ꝑ¬
scrutant᷑. Illi uiuendo se depo.¬
nunt infra quã sunt: isti inqui-¬
rendo se eleuant ultra quã pos-¬
sunt. Illos in infimis uoluptas
deicit carnis: istos quasi in suꝑi¬
oribus erigit libido curiositã.¬
tis. Iilis ꝑ sacra eloquia dr̃. noli¬
te fieri sicut equus & mulus
quibꝰ non . ẽ. intellectus: istorũ
suꝑbus labor increpat᷑. dũ dr̃:
altiora te ne quesieris. & fortio.¬
ra te ne scrutatus fueris. Illis
dicit᷑ mortificate membra ur̃a
quȩ sunt suꝑ terrã: fornicatio.¬
nem: immundiciã: libidinẽ:
concupiscentiã malam: istis dr̃.
nemo uos decipiat ꝑ philosophiã
nos infirmitas deicit: nec suꝑ.¬
biȩ spc eleuat: nec defluendo in¬
imis subicimurꝰ nec suꝑbiendo
de sublimibus inflamur. Qui
appetitu ꝓsternit᷑. Qui uͦ ex.¬
tollit᷑ mente : more uolucrum
quasi leuitatis penna subleuat᷑.¬

Expanded text:
umenta terrae sunt, qui usu vitae carnalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam ; istis dicitur: Nemo vos decipiat per philosophiam nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus elevat; nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui appetitu prosternitur; qui vero extollitur mente, more volucrum quasi levitatis penna sublevat
Abbreviated transcription (Latin):
factũ sine gubernatione ñ dẽ se¬
rit ÷ & qui benigne hominẽ con¬
didit: nequaquã cruciari inĩte¬
ꝑmittit: nec sinit neglecte ꝑire
quod . ẽ. qui hoc etiã qđ ñ fuit.
curauit ut ess&e Cum gͦ causam
tribulationis nr̃ȩ reqͥrimꝰ. & for¬
tasse tardius inuenimus: ẽ. ista
concita ratio. quod nicħ iniuste
patiam᷑ : quia si deo auctore sumꝰ
qui ñ fuimꝰ: deo regente ñ affli¬
gimur in iuste. qͥ sumus. Sequit᷑¬

Expanded text:
factum sine gubernatione non desefactum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam injuste cruciari permittit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste qui sumus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
in desideriis suis. siqua eis fueriĩ
ex aduerso obiecta. languescurs:
& cũ ualida tribulatione pul¬
sant᷑: pusillanimitate deficiuñs:
Unde heliu beato iob ꝓbra pusil-¬
lanimitatis impingens. p̃missis
malorum oppressionibꝰ: infir.¬
moꝵ mox pusillanimitates exe¬
scripture. ẽ. ut a singulari nu¬
mero ad pluralem subito transe¬
at: atq a plurali sȩpe se ad singu¬
larẽ uertat. Unde heliu cũ dice¬
r& clamabunt & eiulabunt: ne¬
quaquã subdidit. non dixerunt
ubi est deus: sed dixit ubi. ẽ. ds̾
A plurali quippe nimero in
singularem ueniens: ad ꝑsonã sii.¬
bito infirmi uniuscuiꝰq transi.¬
uit:. fortasse quia a singulis meliꝰ
redeat: & in sem& ipsum hoc qd̃
de unoquoq dicit᷑ reprehendat
Singularem gͥ numerũ tenuitꝰ
dicens. Non dix̃ ubi. ẽ. deus qui
fecit me. Quisquis eñi aduersita¬
te tribulationis frangit᷑: a quo
factus. ẽ. minime contemplat᷑
Nam qui quod non erat fȩcit.

Expanded text:
in desideriis suis, si qua eis fuerint, in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt, et cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Unde Eliu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exseScripturae est ut a singulari numero ad pluralem subito transeat, atque a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu cum diceret: Clamabunt, et ejulabunt, nequaquam subdidit: Non dixerunt, ubi est Deus: Non dixit ubi est Deus. A plurali quippe numero in singularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia a singulis meliusredeat, et in semetipso hoc quod de unoquoque dicitur reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad eum qͥ diligit᷑ transeatur
Sed muru transgredim᷑: cum p̃
amore suꝑnȩ patriȩ quȩq in hoc
mundo fuerint obiecta calcamꝰ
Hinc ꝑ eundem ꝓpħam: certanti
animȩ dñs dicit Exaudiui te
in abscondito tempestatis: ꝓba¬
ui te ad aquas contradictionis
Absconditũ quippe tempestatiᷤᷤ
est: cũ in corde contrito cogita¬
tionũ temptantiũ fluctus intu¬
mescunt: cum contra amoris scĩ
studia. eurarũ scłariũ se tumultꝰ
illidunt. In abscondito gͦ tempe¬
statis auditur: quia clamor dep̃¬
cantis. ẽ. hȩc ipsa fluctuatio tri.¬
bulationis. Quia uͦ om̃ino ñ dẽ.¬
sunt qͥbona querentibꝰ suadere
ꝑuersa moliant᷑: aquȩ contra.¬
dictionis sunt ppłi resistentes
Et quia tẽ ꝓbatur desiderium.
cũ aliqua aduersitate resistit᷑:
recte dicit᷑. Probaui te ad aquaᷤᷤ
contradictionis His itaq uir¬
tutũ nisibus. robusti ex aduersi.¬
tate ꝓficiunt: sed infirmi sȩpe

Expanded text:
ne ad eum qui diligitur, transeatur. ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumstudium curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deprecantis est haec ipsa fluctuatio tribulationis. Quia vero omnino non desunt, qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium, cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe
Abbreviated transcription (Latin):
quia crescente pugna. głosiorẽ
sibi non ambigunt manere ui-¬
ctoriã. Sic itaq electoꝵ desidẽ¬
ria dum p̾munt᷑ aduersitate
ꝓficiunt: sic̃ ignis flatu p̾mit᷑
ut crescat: & unde quasi extin-¬
gui cernit᷑᷑: inde roboratur
In eo nanq ostendimꝰ quanta ad
dm̃ cupiditate flagramꝰ: si non
solum ad eum ꝑ tranquilla et
mollia: sed etiã ꝑ aspera & dura
transimus. Einc nanq ꝓpħa
ait. Qui ꝑfęcit pedes meos tan-¬
quã cerui. Oeruus enĩ cũ mon-¬
tiũ iuga conscendit: quȩq se
illigata. dato saltu transgredit᷑.
& absq ullo cursus sui obstacu.¬
lo. in suꝑioribus eleuat᷑. Ita etũ
electoꝵ mentes quȩq sibi in hoc
mundo obsistere atq obuiare
conspiciunt: contemplationis
saltu transcendunt: & more cer.¬
uoꝵ despectis terrenarũ rerum
sentibus. in suꝑna se euehunt. Hinc
rursum dicit. Et in deo meo tͣns¬
grediar murũ. Murus qͥppe. ẽ
omne qđ itineri nr̃o obicitur:

Expanded text:
quia crquia crsibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tramollia, sed etiam per aspera et dura transimus. Hinc namque propheta ait: Qui perfecit pedes meos quasi cervi . Cervus enim cum montium juga conscendit, quaeque asilligata, dato saltu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo in superiora elevatur. Ita etiam electorum mentes quaeque sibi in hoc mundo obsistere atque obviare conspiciunt, contemplationis saltu transcendunt, et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna se evehunt. Hinc rursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uem gͥ de uita eius calũpniam
sustinemꝰ: quia nimirũ intus
patimur. quod cũ labore uin-¬
camus. Et quia in hoc mundo
habundat maloꝵ uita quȩ crui-¬
ci&: recte nc̃ dicit᷑. Propt̾ mul¬
titudine̾ calumpniatoꝵ cla-¬
suadere non ualent: extorquere
nonnunquã etiã effrenatis ui-¬
ribus student: apte subiungit᷑.
adhuc in nobis uoce calũpniato¬
ris itit᷑. Quisquis uͦ peccatũ su-¬
adens. etiã terrere nos appetit:
iam contra nos brachio tyranni¬
dis sȩuit. Aliud. ẽ. enĩ uicia sua-¬
dere uiuendo: aliud iubere t¬
rendo. Dum gͦ exempla malȩ
actionis aspicimꝰ: quasi adhuc
strepitũ calumpniatoris audimꝰ.
Dũ uero ui peccare cogim᷑: iam
tyrannũ in corde sustinemus:
Sed robustoꝵ mentes in dõ ĩmo¬
bilit̾ fixȩ: tanto ista despiciunt.
quanto cernunt qđ contra p̃ce¬
pta conditoris excrescunt. Et̾¬
nitatis qͥppe p̾mia p̃stolantes:
uires ex aduersitatibꝰ sumunt:

Expanded text:
vem igitur de vita ejus calumniam vem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clasuadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur:adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. Sed robustorum mentes in Deo immobiliter fixae tanto ista despiciunt, quanto cernunt quod contra praecepta conditoris excrescunt. Aeternitatis quippe praemia praestolantes vires ex adversitatibus sumunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te dicere possumꝰ om̃s iniquos:
non solum qͥ exteriora bona ra-¬
piunt: sed etiã qui malis suis mo¬
ribus & uitȩ reꝓbȩ exemplo. int̾¬
na nr̃a dissipare contendt̃. Illi
nanq ea quȩ nobis extra sunt
inuadere ambiunt: isti nos p̃da¬
ri interiꝰ querunt. Illi amore re.¬
rũ: isti non cessant odio sȩuire
uirtiitũ. Illi inuident qđ habe¬
mus: isti qđ uiuimus. Illi studeq̃
rapere bona exteriora qͥa pla¬
cent: isti sataga̾nt interiora bo.¬
na dissipare quia displicent. Qn¬
to gͥ moꝵ uita a rerum distat
substantia: tanto grauior calũp¬
niator. ẽ. qui male uiuendo uim
nr̃is infert moribus: quã qͥuio¬
lent̾ oppͥmendo dãpͥna ingerit
rebus. Nichil iste de nr̃a susten¬
tatione subtrax̾: sed exempla
nobis ꝑditionis apposuit. Co gͦ
grauiorẽ calũpniã intulit: quo
quietũ cor in temptatione cõmo-¬
uit: qui & si nequaquã nob ac-¬
tionis suȩ oꝑa ꝑsuasit: pugnã
tam̃ temptationis ingessit. Gra-¬

Expanded text:
te dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriora bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus, et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis actionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis ingessit. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
exire negligimꝰ: pressuris saltẽ
sȩuientibꝰ impellam᷑: atq hec e¬
giptus uidelic& uita prȩsens
quȩ nos oppressit blandiens: ad¬
seruitutis iugo contriuit᷑: li.¬
bertatis uiã. dum cruciat. osten¬
dat Hȩc itaq causa. ẽ. qđ ab
in iustis iusti sinunt᷑ affligi᷑ ut
scilic& dum futura audiunt bo¬
na quȩ cupiant. patiant᷑ etiam
mala p̾̃sentia quȩ ꝑhorrescañ:
atq ad faciliorẽ exitũ dũ amor
ꝓuocat. cruciatus impellat. Un.¬
de helui eosdem labores electoꝵ
sub oppressionibꝰ reꝓboꝵ exse¬

Expanded text:
exire negligimus, pressuris saltem exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adservitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. Unde Eliu eosdem labores electorum sub oppressionibus reproborum exse
Abbreviated transcription (Latin):
sũmis: & tanto securiꝰ mala tẽ¬
poralia ꝑpetrat: quanto duriꝰ
bona ȩterna desperat. S ista
reꝓboꝵ nequicia. triturȩ more.
electoꝵ uitam quasi grana a pa.¬
leis separans: p̃mit & purgat
Aali enĩ bonos magis ab huiꝰ
mundi desideriis expediunt dũ
affligunt: quia dũ multa eis
hic uiolenta ingerunt. festinã¬
re illos ad suꝑna cõpellunt. Qd
bene israhelitico ppło moyse uo
cante. & pharaone rege sȩuiente:
signatũ est. Tunc nanq moyseᷤ
ad uocandum missus. ẽ cũ ia pha¬
rao duris oꝑibꝰ ad oppͥmendum
fuerat excitatus: ut israhelita¬
rũ mentes ȩgypto deformiter
inhȩrentes. alius dũ uocar&e qua-¬
si traher&e: alius quasi ĩpelle.¬
r&e dum sȩuir&e: & plebs in ser¬
uitio turpit̾ fixa. uel ꝓuocãta
bonis uel malis impulsa moue¬
ret᷑. Hoc cotidiȩ agit᷑. dũ p̃di¬
catis cȩlestibus p̃mus. seuire in
electis repbi ꝑmitcunt᷑: ut si
ad reꝓmissionis terrã uocati

Expanded text:
summis, et tanto securius mala temsummis, et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia, triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans, premit ut purget. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt, quia dum multa eis hic re illos ad superna compellunt. Quod bene de Israelitico populo vocante Moyse et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis terram vocati
Abbreviated transcription (Latin):
immensa sublimitate transcendt᷑
Et quanto ipse sũmo inferior es.
qui inferiorem te. ẽẽ. etiã inferi.¬
oribus dep̃hendis : Ostendens uͦ
suma: reducit ad ȩqualia: atq ait:
impietas ei noca&e: quẽ ꝑuertendo
inquinat. E rursus eum adiuuat
nr̃a iusticia: quẽ a prauis actionibꝰ
mutat. Nocere enĩ uel adiuuare
nesciunt: ea quȩ uel a bono cor.¬
rumꝑe. uel a malo ꝑmutare ñ
possunt. Suꝑnȩ igit᷑ potestates
eõ ledi uel iuuari nequeunt: qͦ
esse iã incõmitabiles accepert̃
Sed considerare hȩc nequeunt.
qui terrenis desideriis impli¬
cantur. Sparsis enĩ foris mentibꝰ.
ad sem& ipsos redire difficile ẽ:
quia praua itinera semel cap-¬
tos. tanto delectabilit̾ tenent:
quantõ in eis om̃e qđ libuerit.
lic&. Nullus qͥppe disciplinae
murus obuiat. qui constringat:¬
nulla retributionis ꝓspicitur
pena. quȩ terreat: sed clausis
oculis cordis. eo anima p̾cipitat᷑
in infimis. quo obscuratur in

Expanded text:
immensa sublimitate transcendunt, immensa sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior es, qui inferiorem te esse etiam inferioribus deprehendis. Ostendendo vero summa, reducit ad aequalia, atque ait: impietas ei nocet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere vel a malo permutare non possunt. Supernae igitur potestates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit licet. Nullus quippe disciplinae murus obnulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis, eo anima praecipitatur in infimis, quo obscurantur a
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates tuȩ: quid facies
contra eum: Porro si iuste ege¬
ris. quid donabis ei: aut quid
de manu tua accipi&: Ac si di¬
cer&. Ex ipsis creaturis intel¬
lige quas altiores te. ẽẽ. corpora.¬
liter uides: quantũ a diuinȩ
potentiȩ sublimitate disiunge¬
ris: atq ex hac tua considerati¬
one collige. quia dm̃ nec bene
uiuendo adiuues: nec rursus ma.¬
lis actionibus graues. Si uͦ sicut¬
suꝑiꝰ diximꝰ. in cęlo uel ȩthere
suꝑnas potestates accipimꝰ: uer¬
bis istis helui considerare animo.¬
n& ut quia ipsi angelici sp̾ccre.
atoris nr̃i potentiam plene con.¬
templari non possunt. de quibꝰ
tam̃ certũ. ẽ. quia nobis eo ipso
altiores sunt. quod lapsi in infi.¬
mis non sunt: uidelic& colliga.¬
mꝰ. quantõ deo inferiores existimꝰ
qui etiã creaturis sublimibꝰ sed
longe illi inferioribus subiacemꝰ
Ac si dicere. Nide quantu a di¬
uina celsitudine separaris: a cuiꝰ
potentia etiã illȩ potestates hu.
militate contremiscunt: quȩ te

Expanded text:
s contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? Ac si diceret: Ex ipsis creaturis intellige quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis actionibus graves. 19. diximus, in coelo vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed longe illo inferioribus subjacemus. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsitudine separaris, a cujus potentia etiam potestates illae humilitate contremiscunt quae te
Abbreviated transcription (Latin):
dum sicut dictum. ẽ. illa nos ad
dm̃ bene considerata reuocant:
quȩ nos ab eo male dilecta diuiser̃:
heliu itaq ut uim considationis
admouer&:. atq ex corporeis
rebus ostender& quanto sit ho¬
mine excelsior deus: bene intu¬
lit. Sispice cȩlum & intuere:
contemplare ȩthera qđ altior te
sit. Ipsis enĩ rebus creatis atq cor¬
poreis agnoscimꝰ: quantu a crea-¬
toris nr̃i sublimitate cdistamus:
quia ꝑ omne quod cernimꝰ. ẽẽ.
humiles ad monemur: ut quasi
quȩdam sit lectio mentis nr̃ae
species considerata creaturȩ. Di.¬
cat gͦ. Siispice cęlum & intuere:
contemplare ȩthera qđ altior
te sit. Si peccauerisꝰ quid ei no

Expanded text:
dum, sicut dictum est, illa nos ad dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Si pe
Abbreviated transcription (Latin):
Uiȩ quippe ad creatorẽ sunt :¬
oꝑa considerata creaturȩ. Quȩ
dum facta cernimꝰ: potentiã fac.¬
toris miramur. In istis uiis a sapi¬
entia om̃i nob̃ ꝓuidentia occur.¬
rit᷑: quia factoris nobis uirtus
inqͥrenda ꝓponit᷑: in om̃e qđ
mirabiliter factũ uidet᷑. & qua.¬
cunq se uerterit anima: si uigi.¬
lanter intendit. in hisdẽ ipsis
deũ inuenit ꝑ quȩ reliquit: eiꝰq¬
potentiam ex eorũ rursũ consi-¬
deratione cognoscit. quoru amo¬
re deseruitͥ & ꝑ quȩ uersa ceci¬
dit. ꝑ hȩc conuersa reuocatur
Ubi enĩ lapsi sumꝰ: ibi incũbimꝰ.
ut surgamus: & quasi ibi surgen¬
do manũ considerationis figimꝰ:
ubi pede amoris lubrici corru-¬
entes negligendo iacebamus. Qͥa
enĩ ab inuisibilibus ꝑ uisibilia ce.¬
cidimus: dignũ. ẽ. ut ad inuisi¬
bilia ipsis rursum uisibilibꝰ in¬
nitamur: ut quo casu anima
uenit ad infima. eo gradu re¬
uertatur ad sũma. atq eisdem
quibus corruit passibus surgat:

Expanded text:
e quippe ad Creatorem sunt opera considerata creaturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusqpotentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae perversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat,
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis distare conspicimꝰ. ipsi
creatori atq dominatori sp̃uũ.
quanto distamus inferiꝰ agnosea¬
mus: corporeã tam̃ cęli ȩtherisq
mat eriam. hoc loco sentire nu
obstat. Nam si uigilant᷑ exterio.¬
ra conspicimꝰ: ꝑ ipsa eadem ad
interiora reuocamur. Testigia
quippe creatoris sunt: mira oꝑa
adhuc uidere non possumꝰ: sedĩa
ad eius uisionem tendimꝰ: si eum
in his quȩ fȩcit miram᷑. Eius gͦ
uestigia creaturam dicimꝰ qͥa ꝑ
hȩc quȩ ab ipso sunt. sequendo
imus ad ipsum Unde paulusait
Inuisibilia eius ꝑ ea quȩ facta fẽ.
intellecta conspiciuntur: sempit̾.¬
na quoq eiꝰ. uirtus & diuinitas
Unde & in libro sapientiȩ serip¬
tũ est. ꝑ magnitudinẽ enĩ crea.¬
turȩ & speciem: potest intelligi.¬
biliter creator uideri. Odentienĩ
nr̃ȩ peccato suo exterius sparsȩ:
necdũ deus sicut. ẽ. interius inno¬
tescit: sed dum facturȩ suȩ decus
foras ꝓponitͥ quasi quibusdam

Expanded text:
a nobis distare conspicimus, ipsi a nobis distare conspicimus, ipsi Creatori atque Dominatori spirituum quanto distamus interius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco sentire nil obstamus. Nam si vigilanter exteriora conspicimus, interiora revocamur. Vestigia quippe Creatoris sunt mira opera adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt, sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virUnde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem, potest intelligibiliter Creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit, sed dum facturae suae decus foras proponit, quasi quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
plare ȩthera quod altior te sit¬
Si peccaueris: quid ei nocebis
& si multiplicatȩ fuerint iniqͥ¬
tates tue: quid facies contra
eum: Porro si iuste egeris: qͥd
donabis ei. aut qͥd de manutua
accipi&: Quãuis beato iob sci¬
enti maiora. nequaquã dici ista
debuerint: uera tam̃ sunt quȩ
dicunt᷑: quod uidelicae dõ nec
peccata nr̃a noceant: nec bene ge.¬
sta concurrant. Unde subsequent᷑
adiunxit. Nomini qͥ similiᷤᷤ tui
est nocebit impietas tua: & filiũ
hominis adiuuabit iusticia tua
Sed inter hȩc illud. ẽ. sollerter
intuendum quod ait. suspice ce¬
lum & intuere: contemplare
ȩthera quod altior te sit Hȩc
enĩ dicens: nimirũ colligit ut
considerare debeat. quanto minꝰ
deo. actione sua aut ꝓsit aut nõ¬
ceat: qui altitudini cęli atq e¬
theris ꝓdesse uel nocere ñ possit:
Qũauis in cęlo uel ȩthere. possii¬
mus suꝑnas potestates accipere.
diuinis semꝑ obtutibꝰ inherentes:
ut cũ angelicos sp̃c̃ longe adhuc

Expanded text:
horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? - Quamvis beato Job scienti majora nequaquam dici ista debuerunt, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Sequitur: VERS. 8. Homini, qui similis tui est nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. - Sed inter haec illud solerter intuendum quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, cui altitudine coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possumus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
a te deus expetit eam: qͥa displi-¬
cuit tibi: Quia uͦ. ẽẽ. culpabilio¬
res solent hi qui loqͥ in conten-
tione inchoant. quã qui respon-¬
dent: subdidit dicens.u enĩ
cȩpisti loqui: & non ego. Eo se
innocentẽ credidit: quo pulsatꝰ
erupit : nimirũ nesciens. quia
innocentia ñ tempore defendit᷑.
sed ratione. Quid enĩ eius defen¬
sionibus adminiculatur: qđ &
si tacenti nulla intulit. recte
tam̃ inchoanti praua respondit :
Postquã uero in uerbis elationis
ostendit᷑: ecce iteru̾ sub requisi
ait qua melius nosti. sed siquid
melius nosti loquere: nimis hoc
ipsum suꝑbisse. ẽ. de melioris
scientia dubitasse: hoc tamen
quod beato iob locũ loquendi
tribuit: humilitatẽ se exhibu¬
isse iudicauit. Sed sicut iã supͣ
diccũ. ẽ. quia in actione arro¬
gantiũ. om̃e qđ suꝑducto sermo¬
ne tegit᷑. ꝓrũpente rursum in¬
tentioneᷤ elationis apitur: citiꝰ
heliũ innotuit: qua mente bea¬

Expanded text:
a te Deus expetit eam, quia displia te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contetione inchoant, quam qui responderint, subdidit dicens: Tu enim coepisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur? Quod si tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente bea
Abbreviated transcription (Latin):
nouerint. iudicari ñ mȩtuunt:
& iudicari ab hominibus erubes.¬
cunt. Proponunt gͦ maiꝰ qđ ñ
mȩtuunt: ut hoc minus decli.¬
nare ualeant quod erubescuis:
Scriptũ quippe. ẽ. Unusquisq
nr̃m ꝓ se rationẽ reddet deo:
Quia gͦ dampnatio tc̃ uniꝰcuiꝰq
manifesta. ẽ: exinde mͦ iniqui
colligunt. ut etiã ꝑuersa uniꝰ.¬
cuiꝰq actio sit secura: ne mͦ eã
quilib& iustus arguendo discii.¬
tiat: a qua constat qđ in iu-¬
dicio alienus existat. At contͣ
pioꝵ conscientiȩ grande sibi
conferri p̾miũ credunt: cũ de
quibusdam mͦ suis illicitis acti¬¬
onibꝰ arguunt᷑. Proponunt eniꝰ
ante oculos cordis. qͥa distric¬
tũ dei iudiciũ tanto ueriꝰ tc̃
Et temporalem iram supͣ se lu-¬
crũ deputant: ꝑ quã se ȩt̾nam
posse euadere non ignorant: He¬
liu gͦ tẏpũ cunctoꝵ arrogan¬¬
tium tenens: & magis eligens
ȩt̾na inuectione ꝑciti. quã tẽ¬
poralit̾ increpari: dicat. Nũqͥd

Expanded text:
noverint, judicari non metuunt, noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo . Quia ergo tunc damnatio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam modo suis actionibus illicitis arguuntur. Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc itur; et temporalem iram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
ultra locuturũ ꝓmisit: subito
ab humilitatis specie. ad uerba
tumidȩ causationis exiliuit:
Nam subdidit dicens. Nũqͥd
plicuit tibi: Ac si dicer&. Ego
corã deo rationes positurus sũ:
Cur mͦ iniquitas mea a te rep̃.¬
hendit᷑: quȩ constat quod a te
in iudicio ñ requirat᷑: Recti
uiri cũ in iuste ab hominibus
impetunt᷑: ad suꝑnũ iudiciũ
recurrunt. Unde & ab eodem¬
beato iob dicit᷑. Ecce in cęlo
testis meus: & conscius meus in
excelsis. Et quia ei sũmopere
placere cupiunt: eius solius te.¬
stimoniũ requirunt. Puersi
quoq qͥa iustoꝵ uitã deserͦ:
sed non nunquã eloquia secun.¬
tur. cũ de suis malis gestis in¬
crepant᷑ : hoc assumunt in ar-¬
gumento defensionis: quod
iusti ꝓferunt cũ testimonio
puritatis. Unde eis & consue.¬
tudo iam facta. ẽ: ut si qͥs eos
de factis suis arguat: dei magis
iudiciũ quã hominu̾ querant᷑
A deo enĩ & cũ se dampnandos

Expanded text:
ultra locuturum promisit, subito ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subdidit, dicens: CAPUT plicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur. Recti viri, cum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumentum defensionis, quod justi proferunt in testimonium puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ regnat in corde. ñ erũ¬
pat in uoce: auditores arro¬
gantiũ si eoꝵ dicta paulisper
taciti expectant. atq conside¬
rant: citius corda illoꝵ subse.¬
quentia uerba manifestant:
Diu quippe morari ñ possunt.
in ipsa humilitatis imãgine:
quã specietenꝰ sumunt. Suꝑbiᷤᷤ
enĩ mentibus humilitas alta. ẽ :
& cũ eius formã conscendere
ambiunt: lassatis animi gres¬
sibus. quasi a cliuosis atq asꝑis
itineribꝰ dilabunt᷑. Alienũ est
scilicae quod uideri appetunt:
& iccirco eius imagini diu inhȩ¬
rere nequaquã possunt. Graue
ponduᷤᷤ estimant. cũ eam saltẽ
specietenus portant: & qͦusq
hanc abiciant. uim quandã in
corde patiunt᷑: quia uidelic&
elationis usui male dominanti
deseruiunt: atq eiꝰ imꝑio se.¬
m&ipsos quales sint ꝓdere com¬
pellunt᷑: ne diu possint uideri
quod non sunt. Unde heliui qͦq
postquã de errore doceri se pe¬
tit: postquã iniquitatẽ ñ se

Expanded text:
quae regnat in corde non erumquae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se
Abbreviated transcription (Latin):
appetit. non doceri Heliũ itaq
uttã arrogantiũ signans. postqͣm
multa interna & sublimia intu¬
lit: ecce in uerbis formã humili.¬
tatis assumit: & ęquitate ꝓpo¬
sita. sub quadam discipulatus
imagine. beatũ iob alloquitur
ad dm̃: te quoq non ꝓhibeo. Si
erraui : tu doce me. Si iniquitatẽ
locutus sum: ultra non addam:
loquantur & maliꝰ: multa heliu
fortia paulo suꝑiꝰ se dixisse me¬¬
minerat : & securus iccirco ne
fortasse errauerit. requirebat:
Neq enĩ requirer&: si errasse se¬
credidiss&. Est nanq ut dixi ꝓ̃.¬
pria arrogantiũ fraus: ut tunc
de errore requirere studeant
quando se nouerint non errasse
Qui rursum requirere uel ar-¬
gui de errore despiciunt: siqͣn¬
do se errasse ueracit̾ p̾cognos¬
cunt. Non enĩ. ẽẽ. sed uideri
huimiles appetunt : & tc᷑ reqͥ-¬
rendo speciem humilitatis assu-¬
munt quando de ipsa magis
requisitione laudant᷑. S qr
omnino difficile. ẽ. ut elatio

Expanded text:
appetit, non doceri. Eliu itaque appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio
Abbreviated transcription (Latin):
suis hoc arrogantes ui.¬
ri habere inter alia ꝓ¬
priũ solent: quod ab
auditoribus suis neqͥd
fortasse inordinatũ di.¬
xerint. tc̃ reqͥruntꝰ. cũ
se laudabilit᷑ aliqͥd di¬
xisse cognoscunt. Hȩc
uidelic& faciunt: non
quo de dictis suis ambi¬
gunt: sed quo audien¬
tiũ iudicio fauores que.¬
runt. Nam inueniri
facile poter̃. quo ani¬¬
mo ꝑcunctant᷑: si quis¬
quã cũ eoꝵ bona lau.¬
dat. etiã mala rep̾hen¬
dat. Certũ quippe.ẽ.
quia sicut inflant᷑ laudibꝰ. ita
correctionibus inflammantur:
& a quolib& se uel iuste rep̃hen-¬
di despiciunt : moxq in malis
suis. fõmitẽ defensionis exqͥruĩ
Quomͦ gͦ de bonis suis humilit̃
ambigunt: qͥ mala sua defendẽ
etiã ꝑuerse moliunt᷑: Ille est
enĩ uere humilis in bonis: qͥ ñ. ẽ.
defensor in malis. Nam qͥde ma-¬
lis suis arguit᷑: & contra uerba
arguentis accenditur: quando
de bonis suis quasi humilit᷑ titu.¬
bat: ꝑ humilitatis uocẽ ornari

Expanded text:
suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari
Abbreviated transcription (Latin):
frustra. Quid gͦ hȩc loquendo
peccauit: qui uerbis istis diuinȩ
de se & occultȩ sententiȩ. etiam
nesciendo consensit: Aut quid
obest si a rectitudine ueritatis.
humano iudicio uerba nr̃a suꝑ¬
ficietenꝰ discrepant: quando in
cordis cardine ei cõpaginata con-¬
cordant: Humanȩ aures uerba
nr̃a talia duudicant: qͣlia foriᷤ so¬
nañ. Diuina uͦ iudicia. talia ea au¬
diuã: qͣlia ex intimiᷤᷤ ꝓferunt᷑. Apud
hoĩes cor ex u̾biᷤ: apud dm̃ uͦ. u̾ba
pensantur ex corde. Beatus ergo
iob dũ hoc ait exterius. qđ intẽ.¬
riꝰ dñs dix̃: omne qđ locutus. ẽ.
tanto iuste exteriꝰ intulit: qͣnto
pie ab int̾na sententia ñ recessit
Quãuis ꝓpħico spũ repletus. in
eo quod ait. ꝓponat ȩquitatem
contra me & ꝑueni& ad uictoriã
iudiciũ meum: intueri redemp.¬
toris nr̃i p̃sentiã potuit. Ipse enĩ

Expanded text:
frustra . Quid ergo haec loquendo frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quamvis prophetico spiritu repletus, in eo quod ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum , intueri Redemptoris n