comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comedit coram eis. Ut si uisib
oculorum. si suoꝵ tactib non cre-¬
derent digitorum: uł alimentors
carualium ꝑceptione. carnem. &e̾.
que apparuit agnoscerent. Qua
stulta chorinthiorum nequis uide¬
licet pueriliter desipiens aestimet.
uel mecdiatoris dei & domini nostri
corpus ex citatum amortius susten
sustentaculo¬
taclis cguisse caborum. ues ira pest
et conuersacione sꝑitali escis refici.¬
enda carnalib ubi diuinȩ contem¬
placio caritatis esurire & sitire.
sicut et bonorum cȩterorum penu¬
riam pati nullatenus nen. Un¬
de ardentissimus ui¬
tȩ illiꝰ
amator. de sua cer¬
cus
deuocione: deo spe
bun dus loquitur. Ego autem cum
iusticia apparebo conspectui tuo:
saciabor dum manifestabitur gła
tua & philippus eodem feruens
amore : dñe in quit ostende nobis
patrẽ et sufficit nobis. Simplicit̃
itaque et piȩ sciendum . ẽ. resus-¬
citatum amorte & in mortale iam
factum corpus dominicum. nullã

Expanded text:
comedit coram eis, ut si visibus comedit coram eis, ut si visibus oculorum, si suorum tactibus non crederent digitorum, vel alimentorum carnalium perceptione carnem esse quae apparuit cognoscerent. Qua stulta Cerinthianorum, ne quis videlicet pueriliter desipiens aestimet vel Mediatoris Dei et Domini nostri corpus excitatum a mortuis, sustentaculo eguisse ciborum, vel nostra post nversatione spirituali escis reficienda carnalibus, ubi divinae contemplatio claritatis esurire et sitire, sicut et bonorum caeterorum penuriam pati nullatenus sinit. Unde ardentissimus vitae illius amator de sua certus devotione, Deo spe bundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
uel aȩciam maiore im piȩcate in eis
qui susceꝑant odii ꝑ secutionibus
extinguere. aut corrumpere labo-¬
rant: Non ergo fallit nos fides
refurrectionis xp̃i: non decipit
nos spes resurrectionis nr̃ȩ. quia
as̃ pater et dnm̃ suscitanit. & nos
suẜ citabit ꝑ uircutem suam
sicut alibi idem a postolus.
liter dictum constat: quoniam qͥ¬
dem om̃s resurgemus non autem
om̃s in mutabimur. sed soli qui
nunc scĩ spiritus inhabitacione
reguntur. tunc in aȩterne uitȩ
grã subleuantur: Igitur dñs ad
confirmandam resurrectionis fi-¬
dem. seipsum uiuum dispulis p̃¬
buit : uerba exortacionis attu¬
lit. uestigia passionis non solum
intuenda. sed et palpanda demon-¬
strauit: Sed infirma adhuc eoꝵ
precordia nouitatem tantȩ poten.¬
ciȩ capere nequeunt: magisq mi-¬
rari pregaudio quod uidebant.
quam credere quod docebantur
incipiunt. Nerum dominus ne
quid ineorunt mente resideret
ambigui: sumptis aęciam aepulis

Expanded text:
vel etiam majore impietate in eos vel etiam majore impietate in eos qui susceperant odiis ac persecutionibus exstinguere aut corrumpere laborant. Non ergo fallit  Al. add. nos fides resurrectionis Christi, non decipit nos spes resurrectionis nostrae, quia Deus Pater et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam . Et sicut alibi idem Apostolus ailiter dictum constat, quoniam quidem omnes resurgemus, non autem omnes immutabimur, sed soli qui nunc spiritus sancti inhabitatione reguntur, tunc in aeternae vitae a sublevantur. Igitur Dominus, ad confirmandam resurrectionis fidem, se ipsum vivum discipulis praebuit, verba exhortationis attulit, vestigia passionis non solum intuenda, sed et palpanda demonstravit. Sed infirma adhuc eorum praecordia novitatem tantae potentiae capere nequeunt, magisque mirari prae gaudio quod videbant, quam credere quod docebantur incipiunt. Verum Dominus ne quid in eorum mente resideret ambigui, sumptis etiam epulis,
Abbreviated transcription (Latin):
Demde ut ipse dñs & deus nr̃ iħs
xp̃c. qui inhumanitate patrem
in terpellat ꝓnobis. ostensis ual¬
nerum suoꝵs cicatricib quantum
ꝓhumana salute laborauerit ei
perpatuo deno stret:. Miro
atq in effabili nobis ordine. eum
qui nichil inquam potest obli-¬
ꝓ quibus ipse confligens. mortis
im perium moriendo ꝓstrauerit.
Iercio ut om̃s electi ꝑ petua bea¬
titudinem suscepti. uidentesidõ
adomino suo signa passionis:
num quam illi gratias agere de¬
sistant. ꝑ cuns mortem se uiue-¬
re cognoscunt:. Sicq fieri ualeat:
quod uoce tocius accłiȩ cantat ꝓ¬
pheca in psalms.. Miscłias¬
tuas dñe inęternum cantabo.
Ad extremum ut aeciam reꝓbi
in iudicio signa eiusdem passio¬
nis aspiciant sicut scriptum ẽ.
Hidebunt in quam trans fixerunt:
ac se uistissime dampnandos in¬
cellegant non solum hi quiei
li qui uel suscepta eius misteria
ꝓ nichilo contempnunt. uel sibi ob-¬
lata numquam suscipere curaruNT:

Expanded text:
Deinde, ut ipse Dominus et Deus nosDeinde, ut ipse Dominus et Deus nos., humanitate Patrem interpellat pro nobis, ostensis vulnerum suorum cicatricibus, quantum pro humana salute laboraverit, ei perpetuo demonstret, miroque et ineffabili nobis ordine eum qui nil unquam potest oblivpro quibus ipse confligens, mortis imperium moriendo prostravit. Tertio, ut omnes electi perpetua beatitudine suscepti, videntes in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam illi gratias agere desistant, per cujus mortem se vivere cognoscunt, sicque fieri valeat quod voce totius Ecclesiae cantat propheta in Psalmis: Miserituas, Domine in aeternum cantabo . Ad extremum ut etiam reprobi in judicio signa ejusdem passionis aspiciant, sicut scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt , ac se justissime damnandos intelligant, non solum hi qui ei li qui vel suscepta ejus mysteria pro nihilo contemnunt, vel sibi oblata nunquam suscipere curarunt,
Abbreviated transcription (Latin):
os dicendo. Qua temeritate confi-¬
ditis. quia xpistus quem colitis urã
depuluere corꝑa possit in corrupta
reducere qui nec suorum uulnerũ
quȩ in cruce suscepit potuit cicatri¬
ces ob clucere. sed resuscitato ut di¬
citis suo corpore amortius. signa
adhuc mortis messe non celauit.
Quib respondemus. quia xpistus
cum om̃ps sit deus. et nr̃a ut ꝓ-¬
misit corꝑa de corruptione adin¬
corruptionem demorte ad uitam
deterrȩ puluere celestem suscita¬
bit ad gloriam: & suum quod mo-¬
riendo exuerat corpus. quale
uoluit reuocauit ad uitam
Quod cum ab alitis passionis indi-¬
cis ostendere. ⁊ discipulis posset:
passionis in eo maluit indicia re¬
seruare Prima uidelic&r ut dis-¬
cipuli que hec uidebant mani-¬
feste possent dinoscere: non spm̃
sine corꝑe sed corpus. ẽẽ. spirita¬
le quod uidebant: certamꝰ fidem
ꝑ actȩ resurrectionis euis: certam
spem futurȩ omĩum hominum
resurrectionis mundo predicares.:

Expanded text:
re dicendo: Qua temeritate confire dicendo: Qua temeritate confiditis quia Christus quem colitis vestra de pulvere corpora possit incorrupta reducere, qui nec suorum vulnerum, quae in cruce suscepit, potuit cicatrices obducere, sed resuscitato, ut dicitis, suo corpore a mortuis, signa adhuc mortis inesse non celavit? Quibus respondemus, quia Christus, cum omnipotens sit Deus, et nostra, ut promisit, corpora de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, de terrae pulvere coelestem suscitavit ad gloriam, et suum quod moriendo exuerat corpus quale voluit revocavit ad vitam. Quod cum abolitis passionis indiciis ostendere discipulis posset, passionis in eo maluit indicia reservare. Primo, videlicet, ut discipuli, qui haec videbant, manifeste possent dignoscere non spiritum sine corpore, sed corpus esse spirituale quod videbant, certamque fidem peractae resurrectionis ejus, certam spem futurae omnium hominum resurrectionis mundo praedicarent.
Abbreviated transcription (Latin):
moriam faciens. latus quoque su¬
um quod amilite fuerat uulnera-¬
tum. discipulis enis ostendisse ꝑhi-¬
bet: ut quod plura notissimȩ passi.¬
onis ac fuscepta mortis indicia co¬
gnoscerent : eo cerciori patratȩ mor
ꝑ omĩa defide resurrectionis cer-¬
tos redderet: non tantum oculis
incuendum. sed ad trectãn dum
quoq manibus corpis quod in mor¬
tale illis ostendebat eochibuit di¬
cens. Palpate et uidece. quia sp̃s
carnem & ossa non habet. sicut
me uidetis habere. Quatinus
głam resurrectionis prȩdicari.
modum quoq nobis resuscitati
corꝑis qualis sperandus. absq omĩ
ualerent ambiguitate monstrare:
Unde cum magna fiducia beatus a
postolus iohannes auditores suos
adsequenda fidei & ueritatis quȩ
didicit archana ꝓuocat: dicens.:
Quod fuit abinitio quod audiuimus.
& uidimus oculis nrĩs quod ꝑspe-¬
xinius & manus nr̃e tractauerunt.
deuerbo uitȩ. Solent autem gen-¬
tiles hoc in loco simplicitate fidei

Expanded text:
moriam faciens, latus quoque sumoriam faciens, latus quoque suum, quod a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus corpus, quod immortale illis ostendebat, exhibuit dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Quatenus gloriam resurrectionis praedicaturi, modum quoque nobis resuscitati corporis qualis esset sperandus absque omni valerent ambiguitate monstrare. Unde cum magna fiducia beatus Joannes apostolus auditores suos ad sequenda fidei et veritatis, quam didicit, arcana provocat dicens: Quod fuit ab initio, quod audivimus et vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tentaverunt de Verbo vitae . Solent autem gentiles hoc in loco simplicitati fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Apparente autem sibi dño contur¬
bati & conterriti discipuli: existi-¬
mabant se spm̃ uidere Agnos-¬
centes quidem dominum esse qui
apparuit sed putantes quia non
incorporis. eum. sed in sp̃s sui sub¬
corpus ipsius quod defunctum
et sepultum nouerant iam resus-¬
citatum amorte conspicerent sed
spm̃ pocius quem relicto corpore
in manus patris commendauerat
preoculis haberent. Sedhunc eoꝵ
mus gracia consolacionis et animo-¬
nicionis. abstergere curauit.. Qd
in quiens turbati estis. et cogitacio¬
nes ascendunt in corda uestra:¬
N cͥ dece manus meas et ꝑ edes meas:
quia ipse ego sum: Non aitem si¬
ne causa manus suas potius ac pe¬
des. quam uultum quem aequę
nouerant eos uidere acetognosce-¬
re iubet: sed utuisis clauorum
signis quibus crucierat ad ficus.
non solum corpus esse quod uide¬
bant sed ut ipsum domini sui cor¬
pus esse quod crucifiocum nouerant
intelligere possent: Unde bene
iohannes dominicȩ apparicionis me¬

Expanded text:
Apparente autem sibi Domino, conturApparente autem sibi Domino, conturbati et conterriti discipuli, existimabant se spiritum videre. Agnoscentes quidem Dominum esse qui apparuit, sed putantes quia non in corporis eum, sed in spiritus sui substcorpus ipsius quod defunctum et sepultum noverant, jam resuscitatum a morte conspicerent, sed spiritum potius quem, relicto corpore, in manus patris commendaverat, prae oculis haberent. Sed hunc eormus gratia consolationis et admonitionis abstergere curavit. Quid, inquiens, turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Non autem sine causa manus suas potius ac pedes, quam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum corpus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis me
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis. pacis eis statim gaudia
mandat. Iilipsum celebrata in mor¬
talitatis gloria iterans: quod ad
passionem mortis iturus. quasi pi-¬
gnus eis speciale salutis ac uitę
com mendauerat dicens. Pacem
uobis. Qiuius gram̃ muneris. Eo
quoq nato uisi max pastorib an¬
geli prȩdicabant. laudantes dm̃
& dicentes: Gloria in exxcelsis dõ
& in terra pax hominib bonȩ uo¬
luntatis. Quia nimirum toca re-¬
demptoris nostri in carnis dispen-¬
sacio: mnundiẽ. reconciliatio Ad
hoc quippe in carnatus. ob hoc pas-¬
sus. ad hac est resuscitatus amor¬
tuis. ut nos qui peccando iram dei
in cidintus: ipse reconciliando ad
dei pacem reduceret. Unde rec-
ceps p̾acis nominatur: & aposto¬
lus deeo scribens: his qui ea genti¬
bus crediderant. ait.. Et ueniens¬
a euangeli zauit pacem uobis qui
longe fuistis: & pacem his qui ꝓpe.
quoniam ꝑ ipsum habemus acces-¬
sum ambo inuno spũ ad patrẽ

Expanded text:
discipulis pacis statim eis gaudia discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis, ut nos qui peccando iram Dei incidimus, ipse reconciliando ad Dei pacem reduceret. Unde recte nceps pacis, nominatur . Et Apostolus de eo scribens his qui ex gentibus crediderant, ait: Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et pacem his qui prope, quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad Patrem .
Abbreviated transcription (Latin):
reuelare dignatus est Hoc est enĩ.
quod fidelib cunctis alibi ꝓmisit
dicens: Ubi sunt duo uel tres con¬
gregati in nomine meo: ibi sum in
medio eorum. Ad confirmandani
namq fidei nostrȩ constanciam: qđ
semper agit presentia duune piȩ-¬
tatis. aliquando p̾sentia uoluit cor-¬
poralis ostendere uisionis. Nam &
denobis quam uis porro in fra a-¬
postolorum pedes iacentib hoc ip¬
sum eius misericordia fieri confide.¬
re debemus: ipsum udelicet esse
in medio nostri. quocienscumque
con uenientes in nomine illius con¬
gregamur:. Nomen quippe illus.
ihesus id est saluator.. Q cum de
adquisicione ꝑpecuȩ̨ salutis locu-¬
turi conuenimus: constat nunirum
quia in nomine iħu congregamur:.
Mec dubitari fas est dehis quȩ ipse
amat conferentib nobis nobiscum
esse presentem: et canto utiq ueriꝰ
quanto ea quȩore ꝓferimus ꝑfec-¬
tiori corde recinemus Deinde ui¬
dendum : quod apparens saluator

Expanded text:
revelare dignatus est. Hoc est enim revelare dignatus est. Hoc est enim quod fidelibus cunctis alibi promisit, dicens: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Ad confirmandam namque fidei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
amplecti dictum est: noli me tan¬
gere. non dum enĩ ascendi ad pa¬
trem meum Deinde duabus a
monuniento currentib nunciare
discipulis. quȩ ab angelis deꝑfecta
eius resurrectione didicerant: de
quib scriptun ẽ. qui accesserunt
et tenuerunt pedes eiꝰ et ad oraue-¬
runt eum Apparuit ipso die ad¬
cium uocantes. in panis fractionem
cognouerunt:. Apparuit & pecro.
Quod si aeuangelista quando uł ubi
factum sit minime designauerit:
tamen quia factum sit non tac&.
scribens quia cum p̃fati duo disci¬
puli cognito dño in emmaus statim
redissent iherusalem: in uenerunt
Et ipsi narrabant quȩ gesta erant
in uia: et quomodo cognouerunt eũ
in fractione panis Statimq adnecꝰ.¬
tit quintam eius apparitionem:
mus. ita incipiens Dum hȩc autẽ
loquuntur: ihesus stetit in medio
notandum et diligenter memoriȩ
commendandum. est: quod dese lo¬
quentib discipulis dñs adstare in
medio. et p̾sentiam suȩ.uifionis

Expanded text:
amplecti  Al. complecti  dictum est: Noli me tanamplecti  Al. complecti  dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Deinde duabus a monumento currentibus nuntiare discipulis quae ab angelis de perfecta ejus resurrectione didicerant, de quibus scriptum est: Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum . Apparuit ipso die adtium vocantes in panis fractione cognoverunt; apparuit et Petro . Quod si evangelista quando vel ubi factum sit, minime designaverit, tamen quia factum sit non tacet, scribens quia cum praefati duo discipuli, cognito Domino in Emaus, statim redissent Hierusalem, invenerunt cEt ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Statimque annectit quintam ejus apparitionem, mus, ita incipiens: Dum haec autem loquuntur, Jesus stetit in medio notandum et diligenter memoriae commendandum est, quod de se loquentibus discipulis Dominus astare in medio, et praesentiam suae visionis
Abbreviated transcription (Latin):
LORIAM SUSRESUR¬
Rectionis. dominus et re¬
emptor noster paulatim
ris ostendit. quia nimirum tanta
erat uircus miraculi Iut hanc re¬
pente totani caꝑe fragilia mortali¬
um pectora non possͤnt: Consulens
igitur ipse inbecillitati querenti.¬
um primo uenientib admonumen-¬
tum: Et feminis suo amore feruen-¬
tibus. & uiris reuolutum lapidẽ.
& ablacto suo corpore linteamina
quibus in uobutum erat sola posi-¬
ta monstrauit. Dein de curiosius
in quirentib feminis. et deeo quod
in uenerant mente consternatis. an¬
gelorum uisionẽ ostendit. qui illũ
resurressisse certa manifestacione
pate fecerant:. Ac si precurrente
fama patratę resurrectionis: tandẽ
ipse dñs uirtutum et rex gloriȩ
apparens quanta potentia mortem
quam adhoram gustauerat deuicis-¬
set aperuit. Ee quidem quantum
ex euangelicȩ seriȩ lectionis inue-¬
nimus: quin quies ipsa quare surre-¬
ocit die uisus ẽ. hominib Primo ma-¬
ria e magdalenȩ admonumentum.
quando ei desi deranti pedes eius

Expanded text:
loriam suae resurrectionis Dominus et Redemptor noster paulatim ris ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventibus et viris, revolutum lapidem, et ablato suo corpore linteamina, quibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit. Et quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimus, quinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae Magdalenae ad monumentum, quando ei desideranti pedes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
chana describens: ait. Quando
erit deus omia momibus Ex¬
plecaͣ  fectione: dñs adhuc exor-¬
tacionis monita sub uinocit dicens.
Naec sunt uerba quȩ locutus sum ad
uos cum adhuc essem uobiscũ: id
.ẽ. cum mortali adhuc & passibili

Expanded text:
 Al., describens, ait: Quando erit Deus omnia in omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum mor
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem et ascensionem pa-¬
te fieret hominib celestis ianua
regni : et sic denium mitterentur qͥ
cunctis ꝑ orbem nacionib uerbum
uitȩ predicarent. ac sacramenta fi¬
dei quib saluari atq ad gaudia su¬
ꝑnȩ patriȩ possint attingere minis-¬
tͣrent : cooperante ipso mediatore
dei ethomunum homine iħ̃u xp̃o.¬
I qui uiuit & regnat cimi patre in

Expanded text:
resurrectionem et ascensionem patefieret hominibus coelestis janua regni; et sic demum mitterentur qui cunctis per orbem nationibus verbum vitae praedicarent, ac sacramenta fidei, quibus salvari atque ad gaudia supernae patriae possent attingere, ministrarent, cooperante ipso Mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo, qui vivit et regnat cum Patre in
Abbreviated transcription (Latin):
g erat inde ꝓferre testimonia.
quorum auctoritate non sequȩ¬
bant᷑. Porro ad aecernitatẽ ani¬
marũ ꝓbandã : demoỹsi ponit
exemplũ:. Ego sũ ds̃ abraham.
uerit animas ꝑ manere ꝑ mor-¬
tẽ. quod illi intercetera negabant:
Neq enĩ poterat fieri ut eorum
esset d̃ qui nequaquã sub siste¬
rent : con sequent̃ in troduceret᷑
⁊ corpors resurrectio quae cũ a¬
nimab bona mala ue gesserunt
om̃s enĩ iuuunt ei: Om̃s ui¬
delicet illi: quoꝵ dris est dĩ ui¬
uunt ei.. Uita utiq uera qua
iusti uiuunt. Aeciam quando
corpore moriunt᷑. Dequa alibi
dñs aiti Quicredit in me. aeciã
si mortuus fuerit uiuet. Cre¬
de gͦ ⁊ si mortuus fueris iuiues

Expanded text:
ergo erat inde proferre testimonia ergo erat inde proferre testimonia quorum auctoritatem non sequebantur: porro ad aeternitatem animarum probandam de Moysi ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, verit animas permanere post mortem, quod illi inter caetera negabant neque enim poterat fieri ut eorum esset Deus qui nequaquam subsisterent consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona malave gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videlicet illi quorum Dominus est Deus. Vivunt ei, vita utique vera, qua justi vivunt etiam quando corpore moriuntur. De qua alibi Dominus ait: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit vivet . Crede ergo, et si mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
non. est Neq conubia. aequales
enĩ angelis sunt. ⁊ filii dei sunt
cum sint filii resurrectionis:
Aequales angelis ⁊ filii st̃ dei qͥ
gła resurrectionis in nouati sine
ullo mortis metu. sine ulla labe
corruptionis. sine ullo terreni sta-¬
tus actu. ꝑ petua dei uisione
fruunt᷑. Adquã necesse. ẽ an-¬
gelicae dignitatis aequalitatem:
quis qͥs tunc ascendere desiderat.
nunc minimis fratribꝰ condescen¬
dat. Quia uͦ resurgunt mortui
⁊ moys es ostendit secus rubum:
ysaac. ⁊ dm̃ iacob ad conꝓbandã
resurrectionis ueritatẽ multo ali¬
is manifestioribꝰ exxemplis uti
potuit: E qͥbus.ẽ. illud Susci¬
tabuntur mortui ⁊ resurgeN
qui in sepulcris sunt.. Quȩrit᷑
itaq quid sibi uoluerit dñs hoc
ꝓ ferre testimonium qđ uidecur
ambiguum uel non satisꝰ r̾esur¬
rectiõnis ꝑ tineret ueritatẽ:
S adducaei quinq tantũ lybros
mossi recipiebant ꝓphaetarum
uaticinia respuentes.. Stultum

Expanded text:
non est, neque connubia. Aequales non est, neque connubia. Aequales enim angelis sunt, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis. Aequales angelis et filii sunt Dei, qui, gloria resurrectionis innovati, sine ullo mortis metu, sine ulla labe corruptionis, sine ullo terreni status actu, perpetua Dei visione fruuntur, ad quam necesse est angelicae dignitatis aequalitatem quisquis tunc ascendere desiderat, nunc minimis fratribus condescendat. Quia vero resurgant mortui, et Moyses ostendit secus rubum, Isaac, et Deum Jacob. Ad comprobandam resurrectionis veritatem, multis aliis manifestioribus exemplis uti potuit, e quibus est illud, suscitabuntur mortui, et resurgent, qui in sepulcris sunt. Quaeritur itaque quid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium, quod videtur ambiguum, vel non satis ad resurrectionis pertinens veritatem; sed Sadducaei quinque tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ. est quasi digni tantum uł
resurrecturi uł sine nuptiꝗs fu¬
turi sint: In digni autem id ẽ.
peccatores. uł minime resurrecturi.
uel ad nuptias resurrecturi sint
credendi. sed ita potiꝰ sentiendum
qđ om̃s ⁊ resurrecturi: & absq nup.¬
tiis sint in scło illo mansuri:
Dñs autem saluator ut ad głam
resurrectionis amicos excitaret
inqͥrendã : deelectis solum modo fa
tione Neq nubunt neq ducunt
uoxores. resurgunt gͦ corꝑa quae
possunt nubere & ducere uxores.
hoc. ẽ. feminarũ & uirorũ certis
discreta menbra speciebꝰ sed nulla
concubendi uoluntate aut necessi¬
tate mancipata: Nemo quippe
dicit delapide & arbore & his
rebꝰ quȩ non habent menbra ge-¬
nitalia qđ nubant. Neq ducant
uxxores. sed dehis qui cum pos-¬
sunt nubere: tamen alia ratio¬
ne non nubunt:. Neq enim ul¬
tra mori poterunt. qr conubia
ꝓpt̃ filios filii ꝓpter successionem
successio ꝓpt̾ mortẽ. Ubi gͦ mors

Expanded text:
gendum est, quasi digni tantum vel gendum est, quasi digni tantum vel resurrecturi, vel sine nuptiis futuri sint, indigni autem, id est, peccatores, vel minime resurrecturi, vel ad nuptias resurrecturi sint credendi; sed ita potius sentiendum, quod omnes et resurrecturi, et absque nuptiis sint in saeculo illo mansuri. Dominus autem Salvator ut ad gloriam resurrectionis animos excitaret inquirendam, de electis solummodo volutione neque nubunt neque ducunt uxores, resurgunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere uxores, hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus, sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores, sed de his qui cum possunt nubere, tamen alia ratione non nubunt. Neque enim ultra mori poterunt. Quia connubia propter filios. Filii propter successionem. Successio propter mortem. Ubi ergo mors
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias: Cũ dNĩs dicat. No
lite scm̃ dare canibꝰ neq mitta¬
tis margaritas urãs ante porcos.
Cur ipse quȩclã uel hic de gła resur¬
recdionis: uel alibi dispensations
aut aeciam diuinitatis suae mis¬
teriis dixisse in uenitur. quae mul¬
ti qui aderant uel resistendo uel
contempnendo non acceꝑunt:. Non
putandus.ẽ. scm dedisse canibꝰ aut
margaritas misisse ante porcos
Ionenim eis dedit qui capere non
poterant. sed eis qͥ poterant & simuss
aderant. qͦs ꝓꝑter alioꝵ in mun¬
ditiã neglegi non oporcebat. Ꝙ¬
cum eũ temptatores in t̾rogabant
respondebatq illis ita ut quid con¬
tradicerent non haberent. quã uis
uenenis suis contabescerent : p̾ocius
quã illiꝰ cybo saturarentur. Alii
tamen qui poterant capere: ex
illorũ occasione multa utiliter
Audiebant: Illi autẽ qͥ digni habe-¬
buntur scło illo & resurrectione
ex mortius. Neq nubunt neq
diicunt uixores. Non ita intelli¬

Expanded text:
nuptias. Cum Dominus dinuptias. Cum Dominus dilite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, cur ipse quaedam vel hic de gloria resurrectionis, vel alibi de dispensationis aut etiam divinitatis suae mysteriis dixisse invenitur, quae multi qui aderant, vel resistendo, vel contemnendo, non acceperunt? Non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos. Non enim eis dedit qui capere non poterant, sed eis qui poterant et simul erant, quos propter aliorum immunditiam, negligi non oportebat. Etenim cum tentatores interrogabant, respondebatque illis ita ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius quam illius cibo saturarentur, alii tamen qui poterant capere, ex illorum occasione multa utiliter audiebant. Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores. Non ita intelli
Abbreviated transcription (Latin):
accepit illã. similiter & om̃s septẽ.
et non reliquerunt semen ⁊ mortu¬
i sunt:. Norussima om̃ium mortua
.ẽ. et malier:. Qui resurrectionem
corpoꝵ non credebant. Animas uidic¬
cantes in terire cum corporibꝰ recte
istuis modi fingunt fabulam quo
deliramenta arguat eos. qͥ resurras-¬
tionem asserunt mortuorum: Lo-¬
test autem fieri ut uere uigente
eoꝵ: aliquando hoc acciderit. In
resurrectione gͦ cuius eorum erit
uaor. Siquidem septem habue¬
runt eã uxxorẽ Turpitudinem fa-¬
bulȩ opponunt : ut resurrectionis
denegent ueritatem. Uerũ misticę
septem bi fr̃s sine filus defunc¬
ti. reprobis quibꝰq congruunt qͥ
ꝑ totam huius scłi uitam quȩ sep¬
tẽ diebꝰ uoluitur abonis oꝑib
steriles existunt. Quibꝰ uiris mor¬
te misera p̃reptis. adultimum &
ipsa mundana conuersatio quã
illi sine uitali opere trans ege¬
rant : quasi uoxor in foecunda
transibit. Qait illi ᷤᷤ iħs.. filii
scłi huius nubunt ⁊ tradunt᷑ ad

Expanded text:
imiliter et omnes septem, et non reliquerunt semen, et mortui sunt. Novissima omnium mortua est et mulier. Qui resurrectionem corporum non credebant, animam judicantes interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem asserant mortuorum. Potest autem fieri ut vere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus eorum erit uxor? siquidem septem habuerunt eam uxorem. Turpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis denegent veritatem. Verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvitur, a bonis operibus steriles existunt. Quibus viritim morte misera praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio, quam illi sine vitali opere transegerant, quasi uxor infecunda transibit. Et ait illis Jesus: Filii saeculi hujus nubunt, et traduntur ad
Abbreviated transcription (Latin):
deis. una phariseoꝵ & altera s adu-¬
ceoꝵs. Pharisei tradicionum & ob-¬
seruationum quas illi deuterosis
uocant iustitiã preferebant. unde
⁊ diuisi uocabantur apopulo: Sad¬
ducȩi autẽ qui interp̾tabant᷑ uis¬
ti:. ⁊ ipsi uindicabant sibi qđ nõ
erant prioribꝰ & corꝑis et animȩ
resurrectionem nõ credentibꝰ confi¬

Expanded text:
eis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui interpretantur justi, et ipsi vendicabant sibi quod non erant. Prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus, confi
Abbreviated transcription (Latin):
Respondentes autẽ qͥdã scribarũ
dixcerunt. Magister beneditcis-¬
ti ⁊ amplius non audebant
eũ quicquã in terrogare.: Prin¬
cipes sacerdotũ sadducaei. ⁊ scribȩ
querentes occasionem calumpniae.
& uerbũ aliqđ in uenire qđ pa-¬
ter& in sidiis qr in senmnonibꝰ
con futati sunt ultra non interro-¬
gant sed aꝑtissime conp̃hensum
romane tradunt potestati Ex qͦ
in telligimus uenena in uidiȩ pos¬
se quidem superari sed difficile
conqui escere..¬

Expanded text:
es autem quidam scribarum dixerunt: Magister bene dixisti. Et amplius non audebant eum quidquam interrogare. Principes sacerdotum, Sadducaei, et scribae quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
et memoria retinemus & in uicem an-
ut lucem scientiȩ quã contulit in
Nobis ipse conseru& adq ad ꝑ fectũ
usq cdiem ꝑducat. E ut digni simꝰ
exaudiri precantes: abiciamus ipsi
oꝑa tenebrarum & induamus nos
arma lucis. Sic et enim supplican¬
tes concite quȩ desideramꝰ accipimꝰ.
quia nimirũ uerba deuote oratio-¬
nis adiuuat : manꝰ piȩ oꝑationis:
E qͥa beati precursoris hodiȩ Natali-¬
tia celebramus oport& ut quẽ salu-¬
tis aecernȩ preconem suscepimꝰ. hunc
&ł iam nr̃e orationis ad uitorẽ quę¬
ramus Ipsũ itaq intercedendo ro-¬
gemꝰ im petrare. ut adeam cui tes-¬
timonium ꝑ hibuit lucem uitã et
ueritatem ꝑ uenire mereamur.¬

Expanded text:
et memoriam retineamus, et in invicem annuet memoriam retineamus, et in invicem annuut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
diderit finis cantici huus. quod ob-
notitiam simul et ꝓlixitatem sui to¬
tum caritati ur̃ȩ recensere & expla¬
nare longum duximꝰ: Aꝑte denun-¬
tiat dicens. Ui sitauit nos oriens ex-
alto.. Illuminare his qui intenebris
et in umbra mortis sedent: ad diri-¬
gendos pedes nostros in uiam pa-¬
cis: In uenit ergo nos sedentes in
tenebris et in umbra mortis. hoc. ẽ.
longua peccatoꝵ. et ignorantiȩ cȩci-¬
tate depressos: atq hostis antiqui
fraude deceptos obsessosq erroribꝰ.
tra dñs. ueritas uocatur & uita
Actulit autem Nobis ueram cogitacio¬
nis sue lucem. exclusisq errorum
tenebris certum nobis iter patriȩ cȩ¬
lestis aperuit. direxit gressus ope-¬
rum nostroꝵ quatinus ꝑ iuam ue-¬
ritatis quam monstrauit incedere.
atq mansionem ꝑpetuȩ pacis pos
bentes. benedicamus et nos dnm̃ in
omi tempore: quia iusitauit & fecit
redemptionem plebis suȩ. Semꝑ laus
eius in ore nostro uersetur: semꝑ eius

Expanded text:
diderit. Finis cantici hujus, quod ob diderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. tra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad mansionem perpetuae pacis possbentes, benedicamus et nos Dominum in omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Semper laus ejus in ore nostro versetur, semper ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ isrł. quia uisitauit et fecit
redemptionem plebis suȩ. In qͥbꝰ ꝓ
fecto uerbis Notandun quia beatus
gacharias quod inchoatum & ꝓcci-¬
me futurum in sp̃ũ preuiderat. ꝓ¬
phecico more quasi iam factum essec
narrabat. H isitauit enim nos appa-¬
rens in carne dñs quasi longuis a se
recedentes: quos in peccatis positos quȩ¬
rere: & iustificare curauit: Nisitauit¬
autem quasi medicꝰ egrotos: qui ut
in ueteratum suꝑbiȩ nr̃ȩ languorem
sanar&. Nouum nobis suȩ humilita¬¬
tis exemplum adhibuit: Fecit redẽp-¬
tionem plebis suȩ. qui nos uenunda-¬
tos sub peccato & antiqui hostis serui-¬
tio ad dictos. dato sui sangiuinis p̃tio
liberauit:. Unde benigne nos hortatur
apłs dicens. Empti enim estis precio
magno glorificate & portate deĩt
suȩ autem dicit: non utique quam
ueniens plabeni suam repperit. sed
quam uisitando & redimendo suam
fecit. Nultis & enĩ audire fr̃s mei
qualem in uenerit eam. qualem red-¬

Expanded text:
 quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem red
Abbreviated transcription (Latin):
tis ab soluere solebat. ita ista ꝑfectam
uitȩ in morcalis nouitatem & in aue-¬
tore nr̃o exhibuit : & in nobis speran¬
dam monstrauit. Qđ uero in ter
ptore nostro. simul & nr̃a redemptio¬
ne ꝓphecat. significat misticȩ quia
multi destrrpe sacerdotali quia confes-¬
sione .xpisti diutiꝰ ora continuerant
post modum ꝑsusceptionẽ fidei illius.
sp̃c sancti uircute repleti dono ꝓphe-¬
tię sublimandi: et magisterii pastoralis
officio. populis essent preferendi
Quam uis eadem acceptio sp̃s et ꝓfeci-¬
ȩ sacharie. Hoc quoq conuenient᷑
figurare credendum.ẽ. quia cunc
in star& tempꝰ quo fidelibꝰ panderetur
omĩs legalis sacerdoti ĩ intus et cexi-¬
monias spiritali intus scientia & ꝓ¬
pheticis exuberare misteriis: quȩ me-
uel aeterni diuinitati testimonium
ferrent luxta quod ipse uidȩorũ
duritiani in crepans dicit Si crede-¬

Expanded text:
tis absolvere solebat, ita ista perfectam tis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quae medivel aeternae divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crede
Abbreviated transcription (Latin):
ciua. ad confitenda. laudanda. & dep̃can-¬
da. sui dona redemptoris: se deuota
sub mittebat: Et quidem in die circũ-¬
cisionis iohannis. quando et nomen ac-¬
cepit. factus. ẽ. timor suꝑ om̃s uicinos
eors. & suꝑ om̃ia montana iudee. diuul-¬
gabantur omĩa uerba hȩc. Porro intẽ-¬
pore dominicę resurrectionis. ubi mis-
mundo in notuit: timor continuo salu.¬
berrimꝰ non solum iudȩoꝵ qui erant
uicim. uł situ uidelic& loci. uel scien¬
tia legis. sed exterarum usq infines
terre gentium corda concussit: Nec tan.¬
tum montana cuncta uideȩ : uerum
aeciam omĩa mundani regni munda-¬
nęq sapientiȩ culmina uirtutis ȩius.
fama transcendit. ita ut relicta ubiq
cultura ac uita. pͥori ad ꝑcipienda fi-¬
de illiꝰ sacramenta confluerent. Recͦ-
rectionis imaginem prefert. quia et hȩc
octaua diȩ hoc est post sabbatum fac-¬
ca. est.: & sic̃ illa areatu ꝑpetuȩ mor-¬

Expanded text:
civa, ad confitenda, laudanda et praedicanciva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi missomundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte erectionis imaginem praefert, quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mor
Abbreviated transcription (Latin):
cernerent:. Quos ꝓ certo ipsa legis doc-¬
trina desuscipienda gratia xpisti. qua¬
si helisabeth denomine iohannis uiua
uoce confirmat. dicendo ꝑ legis latorẽ:.
Ephecam uobis suscitabit ds uester de
fratribꝰ uestris tamquã meipsum audie-¬
tis iuata omĩa quęcuinꝰq locutus fuerit
uobis uabis Ipsum quoq legale sacer-¬
dotium tacitis cerimoniarum suarum
trpis quasi mutis litterarum. figuris.
Iacharias idem gratiȩ nascenti testimo-¬
nium ꝑhibec: quia nichil prorsus in
onũbꝰ sacerdotii ueceris obseruationibꝰ
actum uł dictum esse credendum. est.
quod ^eͦuangłii gram̃ si recte in tellegat᷑
ex presserit. Quod autem declarato pꝰ-¬
mocdum & confirmato nomine iohan-¬
nis aꝑcũ . ẽ. os gachariȩ & loquȩbatur
benedicens deum: pat&̃ citiq quia ma¬
nifestata ꝑ apłos gratia noui testamenti.
multa aeciam turba sacerdotum obedi-¬
ebat fidei relictaque taciturnitate no-¬

Expanded text:
cernerent, quos profecto ipsa legis doccernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate no
Abbreviated transcription (Latin):
gratia: Quo nomine. et cotã aeuiangeli¬
cȩ dispensationis grãm quã p̃dicat. et
ipsum speciltẽ dominũ significat. ꝑ
quẽ eaciem gratia mundo clonata. ẽ.
Qui uero natũ puerum patris zachariȩ
nomine magis quam iohaunem uocandũ
esse decernebant: eos ꝓfecto figurant.
qui dño uecant noua gratię munera
declarente. cuperent eum potiꝰ consueca
sacerdocii ueceris edicta prȩdicare. Uñ
bene gacharias memor domini interp̃-¬
tatur: quia tudelicet memoriam anti¬
q ob seruationis. quȩutiq adnõ data. ẽ.
figurate denuntiat Contendebant gͦ
denomine nati ꝓphecȩ hi qui con uene¬
rant. & sachariam hunc uocari sata-¬
gebant: At contra mater uerbis. & pa-¬
ter scriptis: quia iohannes magis appel-¬
landus esset astruebant:. Quia fuere
non nulli cęlestium sacramentoꝵ minꝰ
periti: qui in pͥmordiis aeuangłii corus-¬
cantis carnalia adhuc legalis sacerdo-¬
tii statuta simul ob seruanda esse de¬

Expanded text:
gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse de
Abbreviated transcription (Latin):
mirum suis cultoribꝰ regni cęlestis ia-¬
nuas aperire non potuit. Sed factus
sub lege auctor ipse legis. sterelitatis ob¬
ꝓbrium legis abstulit. qui hanc spiri-¬
taliter in tellegendã monstrauit. & fu-¬
ꝑnȩ heatitudinis gratiam quȩ in aeuan¬
gelio nunc aꝑtisime lucet in ea. iam
olim p̃figuratam et quasi conceptam
fuisse docuit:. Et factum. ẽ. in quit ui
die octauo uenerunt circumcidere
puerum. & tiocabant eũ nomine patris

Expanded text:
mirum suis cultoribus regni coelestis jamirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris
Abbreviated transcription (Latin):
rentibꝰ raatus. ẽ. ioħis. nisi quia illuis
mox secutura sattutas signabatur.
qͥ spirtalia nour restamenti ꝓferens ar-¬
chana. carnalem legis & sacerdotii ueteris
obseruantiam. iam terminandã esse doce-¬
ret.Quod enim antiquatur & se¬
nescit: ꝓpe interitum. est Quid. est qđ
muto patre principe uidelicet tunc sa.¬
cerdotum orcus est precursor dñi. nisi
quia ipso apparente dño lingua iam
sacerdotii ueteris magna ex parte ad
do ctrinam sensus spiritalis obmutuerat:
solam litterę custodiam curantibꝰ acdo¬
centibꝰ scribis & legis peritis. unmo et
ipsam litteram plerisq in locis ꝑ suas
tradiciones corrumpentibꝰ: iutxta qđ eis
dominus in aeuangłio sepius in ꝓpera¬
re ꝓbatur. Et quid quod dui sterili
genitricȩ nascitur. nisi quia lex quȩ
auxxilio sacerdotalis officii spirita.¬
lem dõ sobolem gignere iussa . ẽ. ne-¬
minem adꝑfectum adduxxit. quia ni-¬

Expanded text:
rentibus natus est Joannes, nisi quia illius rentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
Decreuit ac minoratus . ẽ. iohannes: quia
qui xp̃s aestimabatur. qđ xp̃c non ip-¬
se. sed p̃co xp̃i essec apparuit. Idõq
iure nato iohanne. lux diurna minora-¬
ri incipit. cuius fama diuinitatis de
domino adbreuiata dies ad iuncremen-¬
tum luminis rediit: quia ille nimi-¬
rum apparuit : qui lucem suę cognitio-¬
parte habebat. cunctis gentibꝰ aperi-¬
r& : suȩ calorem dilectionis in totã
mundi latitudinem diffunder&..
otandum autem qđ hec eadem beati
iohannis Natiuitas: non nullam habet
similitudinem ad uentus dni. et grȩ̃
quam p̃ dicare ueniebat Nam & con¬
gruum ualde. ẽ: ut cui om̃s ꝓpħȩ¬
ꝓphece priores & patriarchȩ. uł nascendo.
uel moriendo. uł uiuendo. uł p̃dicando.
testimonium ꝑhibuerunt. hunc multo
am plius p̃cursor suus qͥ plusquã ꝓphe-¬
ta extitit non tantũ inuita & passione.
sed in ipsa quoq sua Natiuitate desi-¬
gn&. Quid.ẽ. enim quod ueteranis pa-¬¬

Expanded text:
Decrevit ac minoratus est Joannes, quia Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod non se, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desDomino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit qui lucem suae cognitioparte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis pa