comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde xꝑi pauꝑib subueniret. frumen¬
ta comparare studebat: nullo modo preter¬
mittã. Ait enĩ in alia epła eid̃e ꝑetro subdi¬
acono inter cet̾a. Qnquaguita auri libras
noua frumenta ab ex traneis compara. &
in sicilia in locis in quib ñ ꝑeunt repone:
ut mense februario illuc naues qnͣtas pos¬
sumꝰ dirigamus : ut eade ad nos frumen¬
ta deferant᷑. S & si nos tnͣsmittere cessa¬
mus. ipsas naues ꝓuide. & ad nos auxili¬
frumentis. que nunc mense seꝑtembrio
uł octobrio iuxta consuetudine tnͣsinit¬
ti prestolamur. Ita gͦ tua exꝑientia fa¬
ciat. ut sine alicuius uexatione coloni
eccłastici frumenta congregent᷑: quia¬
liante o de sicilia frumenta congre¬
gent᷑. fames uehementer immineat.
uius liberalitatis multitudinẽ qui¬
dam heremitarũ uir magne uirtu¬
tis. qui nicħ in mundo possidebat preter
unã cattã quã blandiens crebro quasi
cohabitatricẽ in suis gremiis refouebat.

Expanded text:
unde Christi pauperibus subveniret, frumenunde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadeta deferantur. Sed etsi nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxilifrumentis, quae nunc mense Septembri, vel Octobri, juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo experientia tua faciat, ut sine alicujus vexatione coloni eccliante Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. » 60. Hujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat,
Abbreviated transcription (Latin):
& filios requirere : & qͥcꝗͥd uł apposuerat
uł uendiderat apposita absolue. De uen¬
ditis preciũ restitue : & insuꝑ eis aliquod
eiꝰ sine aliqua mora restitue. Hec om̃ia sol¬
licite relege : omnẽ q illã familiarẽ tuã
negligentiã postpone. Scͥpta mea ad
rusticos quȩ direxi. ꝑ om̃s massas fac re¬
legi: ut sciant qͥd sibi contra uolentias
ex autoritate nr̃a defendere debeant:
eisq uł autentica ut exemplaria eorũ
dent᷑. Uide ut omĩa absq imminutione
custodias: qr de his quȩ tibi ꝓ seruanda
iusticia seribo. ego absoluor: & tu si negli¬
gis obligaris. Terribilẽ iudice uenientẽ
considera. & de aduentu illiꝰ nunc tua cos¬
sideratio contremiscat: ne tune sine cau¬
sa iam timeat. cũ corã illo cęlũ & terra
tremuerint. Audisti qͥd uolo: uide qͥd agas.
actenꝰ de gregoriane liberalitatis in¬
nocentia. me retulisse sufficiat. Ceterũ
qr famis tempore. ut uidelicet haberet

Expanded text:
et filios requirere, et quidquid vel apposuerat et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet
Abbreviated transcription (Latin):
cilla dĩ que cũ theodosio fuit ex tranea
nomine. uidet᷑ michi ut ei continentiã
facias. si utile conspicis: aut certe dona¬
tionẽ quã fecit reddas. Domũ monaste¬
rii quã antoniꝰ datis triginta solidis
a monasterio tulerat: receptis solidis
oĩ postposita tarditate restitue. Amu¬
las onichinas requisita subtiliter ueri¬
tate restitue: quas ꝑ portitorẽ presentiũ re¬
transmisi. Saturninũ si uacat. & occuꝑatꝰ
apđ te ñ ẽ : ad nos dirige. Felix conductor
domne campane quẽ liberũ reliquerat.
atq esse indiscussũ iusserat : dix̃ sibi a
maximo diacono seꝑtuaginta duos solidos
tultos. ꝓ quib dandis asseruit qr om̃s res
suas quas in sicilia habuit. uł ueniindauit.
uł apposuit: s scolastici dixer̃t qr de frau¬
dib indiscussus esse ñ potest. Dũ tñ ad
nos de campania reuerteret᷑: facta tẽ¬
pestate mortuus ẽ. Cuiꝰ te uolumꝰ uxor̃e

Expanded text:
cilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea cilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem quam fecit reddas. Domum monasterii quam Antonius, datis triginta solidis, a monasterio tulerat, receptis solidis, omni postposita tarditate, restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, si vacat et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter require. & qcꝗͥd tibi iustũ iudetur
exequere. Mlex andrũ uirũ magnificũ ad¬
mone : ut causã suã cũ sc̃a ȩccła ducere de¬
beat. Qđ si facere forte neglexerit. eande
causam cũ timore di bonestate seruata ut
ꝑotes exequere: in qua re etiã largiri te¬
aliqͥd uolumꝰ. & si pocest fieri qđ ab aliis
datũ ẽ. ipsi relaxet᷑: dũ modo causa quã
nobiscũ habet ne ꝑeat. Donationẽ ancil¬
le di que lapsa ẽ & in monasterio data.
om̃i postposita tarditate restitue: qua¬
tinus ipse locꝰ ut suꝑnis dixi. rerũ eius
stipendia habeat. qui eiꝰ sollicitudinis la¬
bores portat. S & qͥcꝗͥd ab aliis ex euis
substantia tenet᷑ recollige : & in monaste¬
rio prefato trade. Pensiones zenodochii
de uia noua quantas michi indicasti: qͥc
qͥd apd te habes nob dirige. Actonario
aũ quẽ in eodẽ ꝑatrimonio deputasti:
prout tibi uidet᷑ ei aliqͥd largire. De an¬

Expanded text:
tiliter require, et quod tibi justum videtur tiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri aliquid te volumus, et, si potes fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur recollige, et monasterio praefato trade. « Pensiones xenodochiis de via nova, quantas mihi indicasti, quia  Al. quas apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, aliquid largire. « De an
Abbreviated transcription (Latin):
gociatori qui se eccłe cõmendauit. qui
babitat in massa canciana: annuam
continentiã a te uolumꝰ fieri. Cuiꝰ con¬
tinentie sũmã iꝑse estima qualis esse
debeat : ut renuntiata nob̃ in tuis pos¬
sit rationib imputari. De presenti ue¬
ro indictione. iã a filio nr̃o seruo qi dia¬
cono ꝑceꝑi. fantinũ defensorẽ. qđ ioħs
quidã monachꝰ moriens in sex uncias
heredem dimisit : cui hoc quidẽ qđ
dimissũ ẽ trade. s ꝑcontestare eũ ut
hoc facere ulteriꝰ ñ presumat. s ꝓ labo¬
re suo statue qđ acciꝑiat. ut ei uaciuis labor
suus esse ñ debeat: & hoc meminerit. ut qͥ
excłe stipendiis subsistit. ad lucra ꝓpria ñ
anhelet. Si quid uero sine peccato sine appe¬
titu concuꝑiscentie ꝑ eos qui causas excłȩ
agunt ad eccłam uenerit. dignũ ẽ ut ipsi
uacui ex labore suo esse ñ debeant: s nr̃o
seruetur iudicio. qualiter habeant remu¬
nerari. De argento rusticiani causã sub¬

Expanded text:
gotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui gotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuis rationibus possit imputari. De praesenti vero Indictione jam a filio nostro Servodei diacono percepi quod Fantinum defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam sub
Abbreviated transcription (Latin):
nes om̃ium eccłarũ sicilie ꝑhibiti fuerant:
ut more romane eccłe sius uxorib nulla¬
tenus miscerent᷑. Qđ michi durũ atq
incomꝑetens uidet᷑: ut qui usum eiusdẽ
continentie ñ inuenit. neq castitatẽ
ante ꝓposuit. compellat᷑ a sua uxore se¬
presumant. nisi qui se uicturũ caste ꝓmi¬
serit: quatinꝰ & preterita quȩ ꝑ pposi¬
tum mentis appetita ñ st̃. uolenter non
exigant᷑: & futura caute caueant᷑. Qui
uero post eandẽ ꝓhibitionẽ que ante tri¬
enniũ facta ẽ. continenter cũ suis conu¬
gib uixerunt. laudandi atq remune¬
randi st̃ : & ut in bono suo ꝑmaneant¬
ex hortandi. Cos aũ qui post ꝓhibitionẽ
factã se a suis uxorib continere nolue¬
runt. ꝑuenire ad sacrũ ordiñe nolumꝰ :
qr nullꝰ debet ad ministeriũ altaris acce¬
dere : nisi cuiꝰ castitas ante susceptũ mi¬
nisteriũ fuerit approbata. Liberato ne¬

Expanded text:
nes omnium aecclesiarum Siciliae prohibiti fuerant, nes omnium aecclesiarum Siciliae prohibiti fuerant, ut more Romanae aecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod michi durum atque incompetens videtur, ut qui usum eiusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore sepraesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita quae per propositum mentis appetita non sunt, violenter non exigantur et futura caute caveantur. Qui vero post eandem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis coniugibus vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato ne
Abbreviated transcription (Latin):
regularia monasteria require. quȩ scd̃m
dm̃ uiuere sciunt. & in eisde monasteriis
ad penitentiã lapsos trade. & res lapso¬
rum in eo loco ꝓficiant. in quo agere pe¬
nitentiã tradunt᷑ : quatinꝰ ipsi ex reb
eoꝵ subsidiũ habeant. qui de correctio¬
ne eoꝵ sollicitudinẽ gerunt. Si uero pa¬
rentes habent. res eoꝵ legitimis paren¬
tib dentur: ita aũ ut eoꝵ stipendiũ qui
in penitentiã dati fuerint. sufficienter
debeat pcurari Si qui uero ex familia
eccłastica sacerdotes. E leuite. uł mona¬
chi. uł clerici. uł quilibet alii lapsi fu¬
erint. dari eos in penitentiã uolumus:
s res eoꝵ eccłastico iuri ñ subtrahi. Ad
usum tñ suũ accipiant. unde ad peniten¬
dum subsistant: ne si nudent᷑. locis in
quib dati fuerint. onerosi sint. Si qͥs
parentes in possessione habent. ipsis
res eoꝵ tradende st̃: ut ab ipsis iuri eccłe
conseruent᷑. Ante triennũ subdiaco

Expanded text:
regularia monasteria require, quae secundum regularia monasteria require, quae secundum Deum vivere sciunt; et in eisdem monasteriis ad poenitentiam lapsos trade, et res lapsorum in eo loco proficiat in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus eorum subsidium habeant, qui de correctione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita autem ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi, ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conserventur. « Ante triennium su
Abbreviated transcription (Latin):
negocio dr̃ implicata. cognoscens: de
quinquaginta uno solidis qui rediberi
noscunt᷑. sicut iustũ tibi uisũ fuerit responsũ
faciat: ita ut res aliene iniuste nullomodo
a creditorib defraudent᷑. Antonino medie¬
tas legati sui data ẽ: medietas redimetur.
Quã medietatẽ ex cõmuni substantia eis
uolumꝰ adimpleri. & ñ solũ eis. s etiã defen¬
sorib & ꝑegrinis. quib legati titulo aliqͥd
dereliquit: & familiȩ legatũ ꝑsolui uolu¬
mus. qđ tñ ad nos ꝑtinet. Collecta gͦ ratio¬
ne. ꝓ nr̃a parte id est ꝓ nouẽ unciis ꝑsol¬
uere de solidis eccłe camisine uolumꝰ ut ali¬
quid clericis eiusde eccłe largiaris : quati¬
nus & hi qui nunc inopiã patiunt᷑. susten¬
tationẽ aliquã habeant: & si illic uoluerit¬
ds ordinari eꝑm. habeat unde subsistat.
De lapsis sacerdotib uł quolibet ex clero
obseruare te uolumꝰ : ut in reb eoꝵ nulla
contaminatione miscearis: s ꝑauꝑrima

Expanded text:
negotio dicitur implicata, cognoscens, de negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui redhiberi noscuntur, sicut justum tibi visum fuerit, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. « Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri; et non solum ei, sed etiam defensoribus, et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit, et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen ad nos pertinet. Collecta ergo ratione, pro nostra parte, id est, pro novem unciis persolve. « De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus, et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant, et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. « De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima
Abbreviated transcription (Latin):
ex massa uarroniana: quos dare te annis
singulis sine aliqua diminutione precipi¬
mus nepti eupli conductoris: quãuis om̃e
mobile eiusde eupli ꝑcepit exceptis dũtaxat
solidis. Dare etiã de solidis illiꝰ te uolumꝰ so¬
lidos iuginti quinq. Subpostoriũ aliquod
argenteũ ꝑ uno solido dr esse appositũ: & ca¬
lix ꝓ sex solidis dr esse appositꝰ. Interrogato
dominico secretario uł aliis qui scire pos¬
sunt debitũ recipe: & uascula prefata re¬
stitue. Agimꝰ aũ gr̃as sollicitudini tue: ꝙr de
causa fr̃is mei precepi tibi. ut argentũ illiꝰ
retransmttere debuisses: & sic obliuioni
mandasti. acsi tibi aliquid in extremo man¬
tia tua studeat implere : uł qcqͥd eiꝰ apd̃
antoniũ fuisse cognoueris : sub om̃i ueloci¬
tate retransmitte. De causa salpingi ui¬
dei epła aliqua ẽ inuenta. quã tibi fecimꝰ¬
retransmitti : ut eã relegens & subtilit̃
causã eiꝰ uł uidue cuiusdã que in eodẽ

Expanded text:
ex massa Varroniana: quos dare te annis ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis. Dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppositorium aliquod argenteum pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. « Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti, ac si tibi aliquid ab extremo mantia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. « De causa Salpingi Judaei epistola aliqua est inventa, quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam, quae in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
require: & si manifeste. iniuste. & incom¬
petenter ablate st̃: sine aliqua tarditate
restitue. Cognouimꝰ etiã rusticos burda¬
tionẽ quã iã ab eis exactã theodosius mi¬
nime ꝑsoluit. iterũ dedisse: ita ut in duplo
exacti sint. Qđ ideo factũ ẽ: qr eiꝰ substantia
ad debitũ eccłe ñ sufficiebat. S qm̃ a filio nr̃o¬
seruo dĩ diacono edocł sumꝰ qđ ex reb substan¬
tiȩ eiꝰ possit hoc ipsum damnũ sufficienter
resarciri : uolumꝰ quingentos septẽ solidos
eisde rusticis sine aliqua imminutione resti¬
tui : ne in duplo uideant᷑ exacti. Si aũ supra
damnũ rusticoꝵ etiã quadraginta solidi de re¬
bus theodosii remanent. quos apd te diceris
habere. uolumꝰ ut filie eiꝰ reddant᷑: ut res
suas quas in ꝑignore dederat. reciꝑe debeat.
Cui etiã pauciola patͥs sui restitui uolumꝰ.
Campanius głosus magister militũ duodec̃i
solidos annuos ioħi notario suo reliquerat

Expanded text:
require, et si manifeste, injuste et incomrequire, et si manifeste, injuste et incompetenter ablatae sunt, sine aliqua tarditate restitue. « Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat, iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum Ecclesiae non sufficiebat. Sed quonServumdei diaconum edocti sumus quod ex rebus substantiae ejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. « Campanianus, gloriosus magister militum, duodecim solidos annuos Joanni notario suo reliquerat
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquib causis que st̃ extra patrimoni¬
um transmittitis. parua quide ex eis com¬
moda accipiant: s tñ ita in eoꝵ utilitate
ꝓficiant. ut nulla sibi exinde lucri cõmo¬
da sub specie nr̃e utilitatis requirant: qr
nos sacculũ eccłȩ ex lucris turꝑib nolumus
inquinari. Iubemꝰ etiã ut hoc exꝑentia
tua summoꝑe custodiat. ut ꝑ cõmodũ con¬
ductores in massis eccłe nũꝗͣ fiant: ne dum
cõmodũ querit᷑. conductores frequenter
immutent᷑. Ex qua mutatione qͥd aliud
agitur: nisi ut eccłastica predia nũꝙͣ colan¬
tur:S & ipsa etiã libellatica ꝓut sũma
pensionis fuerit. moderent᷑. Res. cellas. &
cellaria. ñ plꝰ de massis eccłe te acciꝑe uolu¬
mus: nisi quantũ consuetudo ẽ. Tua aũ quȩ
comꝑari iussimꝰ. ab extraneis comparent᷑.
Puenit aũ ad nos tres libras auri petro
conductori de subpatriana inuste ablataᷤᷤ
De qua causa fantinũ defensorẽ subtiliter

Expanded text:
in aliquibus causis quae sunt extra patrimoniin aliquibus causis quae sunt extra patrimonium transmittis, parva quidem ex eis commoda accipiant, sed tamen ita in eorum utilitatem proficiant, ut nulla sibi exinde lucri commoda sub specie nostrae utilitatis requirant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. « Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant, ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter immutentur. Ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est. Te autem quae comparare jussimus, ab extraneis comparentur. « Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ ueniant. ut substantiã suã regere
ualeant. ꝑsone eligant᷑ caute: quibus
parentũ eoꝵ res tradi debeant ad custo¬
diendũ. Cognouimꝰ etiã qđ si qͥs ex fami¬
lia culpã fecerit: ñ in ipso s in eiꝰ substas¬
tia uindicat᷑. De qua re precipimꝰ. ut qͥs¬
quis culpã fecerit. in ipso quide ut dig¬
num ẽ uindicet᷑: a cõmodo aũ eiꝰ om̃imodo absti¬
neat᷑: nisi forte parũ aliꝗͥd qđ in usu erecuto¬
ris qui ad eũ transmissus fuerit. ꝓficere ꝑos¬
sit. Cognouimꝰ etiã qr quotiens conductor
aliquid colono suo iniuste abstulerit. hoc qui¬
dem a conductore exigitur: s ei ñ redditur
ã quo ablatũ ẽ. De qua re precipimꝰ. ut qͥc¬
quid uiolenter cuilibet ex familia ablatũ
fuerit. ipsi restituat᷑ cui ablatũ ẽ: & utilita¬
ti nrẽ ñ ꝓficiat. ne nos ipsi autores iuolentie¬
esse uideamur. Preterea uolumꝰ ut si quan¬
do eos qui st̃ in obsequio exꝑientie tuȩ.

Expanded text:
talem veniant ut substantiam suam regere talem veniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. « Cognovimus etiam quod si quis ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur. De qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso quidem, ut dignum est, vindicetur, a commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid, quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proficere possit. « Cognovimus etiam quia quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est. De qua re praecipimus ut 74 quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores esse violentiae videamur. « Praeterea volumus ut si quando eos qui sunt in obsequio experientiae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
post modũ sufficere in inferendũ poterat.
prius compulsi uiliꝰ uendant: & hoc eis
minime sufficiat. Puenit etiã ad nos:
qđ de nuptiis rusticoꝵ immoderata cõ
moda accipiant᷑. De quib precipimꝰ: ut
om̃e cõmodũ nuptiaꝵ. uniꝰ solidi sũmã
nullatenꝰ excedat. Si qui st̃ pauꝑes: etiã
minꝰ dare debent. Si qui aũ diuites: pre¬
fati solidi sũmã nullatenꝰ transgredian¬
tur. Qđ nuptiale cõmodũ nullatenꝰ uo¬
lumꝰ in nr̃a ratione redigi: s utilitati
conductorũ ꝓficere. Cognouimꝰ etiã qđ
quibusda conductorib morientib paren¬
tes sui ñ ꝑmittunt᷑ succedere: s res eoꝵ
ad usus eccłe ꝑtrahunt᷑. De qua re diffini¬
mus ut parentes morientiũ qui in pos¬
sessione eccłȩ degunt. heredes eis succe¬
dere debeant : nec aliqͥd de substantia mo¬
rientiũ subtrahat᷑. Si uero filios pariuui¬
los aliqͥs reliquerit. quousq ad et atẽ

Expanded text:
postmodum sufficere in inferendum poterat, postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immmoda percipiantur. De quibus praecipimus ut omne commodum nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedat. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent. Si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur. Quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostra ratione redigi, sed utilitati conductorum proficere. « Cognovimus etiam quod, quibusdam conductoribus morientibus, parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur. De qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
usu tuo ueniat. Ance omĩa hoc te uolumus
sollicite attendere. ne iniusta pondera in
exigendis pensionib ponant᷑:: s quando
talia inueneris frange. & noua & recta
constitue : qr & filiꝰ m̃s seruus di diaconus
iã talia inuenit. que ipsi displicerent: s
licentiã hec immutare ñ habuit. Suꝑ iusta
cognouimꝰ qđ pͥma illatio burdacionis ru¬
sticos nr̃os uehementer angustet: ita ut
priusquã labores suos uenundare ualeant.
compellant᷑ tributa ꝑsoluere. Quȩ dum¬
de suo unde possint dare ñ habent. ab acti-¬
dnariis publicis mutuo accipiunt: & gra¬
uia cõmoda ex eodẽ bñficio ꝑsoluunt.
Ex qua re fit: ut dispendiis grauib co¬
angustent᷑. Unde presenti admonitione
precipimꝰ. ut om̃e qđ mutuũ ꝓ eadem
causa ab extraneis acciꝑe poterant. a
tua exꝑientia in publico detur: & a rusti¬
cis eccłe paulatĩ ut habuerint accipiat᷑.
ne dũ in tempore coangustant᷑. qđ eis

Expanded text:
usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dumde suo unde dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut dispendiis gravibus coangustentur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experientia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustantur, quod eis
Abbreviated transcription (Latin):
siue in aliis minutis onerib. & qđ ultra ra
tionis equitatẽ a rusticis accipit᷑ penset. &
omĩa in sũmã pensionis redigat: & ꝓut ui¬
res rusticorũ portant. pensionẽ in tegr̃a
& ꝑensantẽ ad seꝑtuaginta iuini lagenas¬
ꝑsoluant. & neq siliquas extra libras. neq
librã maiorẽ ex igere debeant: s ꝑ estima¬
tionẽ tuã ꝓut uirtꝰ sufficit in sũmã pensi
onis crescat: & sic turꝑis exactio nequaquã
fiat. Ne uero post obitũ meũ hec ipsa one¬
ra quȩ suꝑ pensum illata subtraximꝰ. & in
capite pensionis fecimꝰ excrescere. iterũ in
quolibet addant᷑. & inueniat᷑ sũma pensi¬
libellos ita de pensionib facias. quatinus
imprimas dicens tantã pensionẽ unũ quẽq
debere ꝑsoluere: inibi abiectis siliquis one¬
rib uł grauaticiis. Qđ aũ ex his mminutis
in usu rectoris accedebat: uolo ut hoc ex
presenti iussione nr̃a. ex sũma ꝑensionis in

Expanded text:
sive in aliis minutis oneribus, et sive in aliis minutis oneribus, et tionis aequitatem a rusticis accipitur, penset, et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensantem ad septuagena vina persolvant, et neque siliquas extra libras, neque libram majorem exigere debeant, sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam ponis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtraximus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensilibellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in
Abbreviated transcription (Latin):
transmittendi tempus negligit᷑. damnũ
ex uicio ur̃o generet᷑. Ualde aũ inustum
& iniquũ esse ꝑspeximꝰ ut a rusticis eccłe
de sex tariaticis aliqͥd accipiat᷑: & ad ma¬
iorẽ modiũ dare cõpellant᷑. quã in horreis
eccłe infert᷑. Unde presenti admonitione
precipimꝰ ut płꝰ quã decẽ & octo sextari
orũ modio. nũquã a rusticis eccłe frumen-¬
ta debeant accipi: nisi forte si qđ est qđ
naute iuxta consuetudine suꝑ accipiunt.
qđ minui ipsi in nauib attestant᷑. Cogno¬
uimꝰ etiã in aliquib mausis eccłȩ. exacti¬
onẽ ualde iniustissimã fieri : ita ut ad sep¬
tuaginta. urnã & semis qđ dici nefas ẽ con¬
ductores exigant᷑: & adhuc neq hoc suf¬
ficit: s insuꝑ aligͥã ex usu iã multorũ an¬
norũ exigi dicunt᷑. Quã r̾ẽ om̃i modo de testamur:
& amputari de patrimonio funditus uolumus.
S tua exꝑientia siue in hoc qđ ꝑ librã amplꝰ.

Expanded text:
transmittendi tempus negligitur, damnum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio vestro generetur. Valde autem iniquum et injustum esse perspeximus ut a rusticis Ecclesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur quam in horreis Ecclesiae infertur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut plus quam decem et octorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. Nisi forte si quid est quod nautae juxta consuetudinem superaccipiunt, quod minui ipsi in navibus attestantur. Cognovimus etiam in aliquibus massis Ecclesiae 534 exactionem injustissimam fieri, ita ut a septuaginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc quod per libram amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
causa mercedis que exꝑientie tue cõmissa est.
michi fructũ quẽ feceris ostendas. Qđ si pu¬
re ac fideliter & strenue egeris. & hic illũ in
filiis tuis recipis : & postmodũ distributio¬
nem plenariã in eterni iudicis examinati¬
one habebis. Itẽ idẽ petro subdiacono. Qđ
responsalẽ tuũ tarde dimisimꝰ: paschalis
festiuitatis occupationib implicati. eũ
relaxare citius minime ualuimꝰ. Causas
uero in quib indicandũ curasti. om̃s sub¬
tiliter ꝑquirentes: qualiter disposuerimꝰ
inferiꝰ agnosces. Cognouimꝰ rusticos eccłe
uehementer in frumentorũ preciis aggra¬
uari: ita ut instituta sũma. eis in comꝑa¬
tione abundantie tempore ñ seruet᷑. Et
uolumꝰ ut iuxta precia publica om̃i tẽ¬
pore siue minꝰ siue ampliꝰ frumenta na¬
scant᷑: in eis comꝑationis mensura teneat᷑.
frumenta aũ que naufragio ꝑeunt: ꝑ oĩa
uolumꝰ reputari. Ita tñ ut a te negligen
tia ad transmittendũ minime fiat: nedũ

Expanded text:
causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum quem feceris ostendas. Quod si pure et fideliter ac strenue egeris, et hic illum in filiis tuis recipies, et postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis. » Item idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero, de quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut juxta pretia publica omni tempore, sive minus sive amplius frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negltia ad transmittendum minime fiat, ne dum
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ante ñ multũ temꝑoris sꝑatiũ ad ro¬
manã ciuitatẽ ueniens. de quibusdã illic ac¬
tis incongrue & de sacrorũ es conquestꝰ alie¬
natione uasorũ : atq dũ ꝑhac re quȩ tuis ob¬
iectionib respondere potuissent sustineremꝰ in
hac ciuitate ꝑsonas. natalis ep̃s tuus de hac
luce migrauit: necessariũ iudicamꝰ easdẽ pre¬
ceptiones tã decessoris nr̃i. quã nr̃as quas dudũ
ut dictũ ẽ ꝓ tua absolutione transmisimꝰ. pre¬
sentib deinceps apicib confirmare. Quã obrẽ
a cunclis tibi obiectis capitulis te plenius
absoluentes. in tui te ordinis gradu sine ali¬
qua uolumꝰ altercatione ꝑmanere : ut nicħ
tibi penitꝰ mota a prefato iuro questio qua

Expanded text:
rursus ante non multum temporis spatium, ad Rorursus ante non multum temporis spatium, ad Romanam civitatem veniens, de quibusdam illic actis incongrue, et de sanctorum es conquestus alienatione vasorum: atque, dum pro hac re, quae tuis objectionibus respondere potuisset, sustineremus in hac civitate personas, Natalis, episcopus tuus, de hac luce migravit: necessarium judicavimus easdem praeceptiones tam decessoris nostri, quam nostras, quas dudum ut dictum est, pro tua absolutione transmisimus, praesentibus deinceps apicibus confirmare. Quamobrem a cunctis tibi objectis capitulis te plenius absolventes, in tui te ordinis gradu sine aliqua volumus altercatione permanere: ut nihil tibi penitus mota a praefato viro quaestio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
depomi precipimꝰ. Q si ulteriꝰ in loco eodẽ
ministrare presũpserit: cõmunionis sacre
participatione priuamꝰ. E quũ emĩ ẽ. ut
asperos de iusticia sentiat: quos erga se
positos in caritate contemnit. Restituto
gͦ loco suo honorato archẏdiacono. instruc¬
tam ꝑsonã su pradictꝰ antistes te cõpel¬
lente dirigat: qui intentionẽ eiꝰ esse uł fuisse
iustã. suis michi allegationibꝰ possit ostendere
S & eunde archydiaconẽ ad nos uenire preci¬
pimus : ut qͥcꝗͥd iustũ. qͥc qͥd omĩpotenti dño
placitũ fuerit. cognitis assertionib partium
decernamꝰ. Nos enĩ nullũ ꝓ ꝑsonali amore de¬
fendimꝰ: s autore do normã iusticie postpo¬
sita cuius libet acceptione seruamus.
natũ reducto. Dudũ quidẽ decessoris nr̃i. nr̃a¬
q preceptio ad dilectionẽ tuã cucurrerat.
In qua & de obiectis tibi calumniose capitulis
fueras absolutꝰ: & in tui gradus ordinẽ sine ali¬
qua institiumꝰ altercatione restitui. S quia

Expanded text:
 in loco eodem ministrare praesumpserit, communionis sacrae participatione privamus. Aequum enim est ut asperos de justitia sentiat, quos erga se positos in caritate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam suis mihi allegationibus possit ostendere. Sed et eumdem archidiaconum ad nos venire praecipimus, ut quidquid justum, quidquid omnipotenti Deo placitum fuerit, cognitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo, normam justitiae, postposita cujuslibet acceptione personae, natum reducto: « Dudum quidem decessoris nostri nostraque praeceptio ad dilectionem tuam cucurrerat, in qua, et de objectis tibi calumniose capitulis fueras absolutus, et in tui gradus ordinem sine aliqua instituimus altercatione restitui. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
dib st̃ inuente. uaccas. oues. porcosq cõ¬
parare : & singulis colonis pauꝑiorib eas
distribuere. Qđ facere te cũ consilio uiri
reuerentissimi domni ioħss ep̃i atq adri¬
ani cartularii & rectoris uolumꝰ. Si aũ ne¬
cesse ꝓpt̾ consiliũ fuerit. etiã filiꝰ m̃s domnꝰ
uilianꝰ debet adhiberi. ita ut nullꝰ aliꝰ hoc
cognoscat: s omĩno secretũ sit. Uos igitur
ad uos ꝑtractate: utrũ inauro. an certe¬
in peculiis. eisde colonis pauꝑib dari eadẽ
continentia debeat. Qeqͥd uero cõmuniter
steterit. priꝰ descͥptionẽ sicut predixi fa¬
cito : & postmodũ singulis iixta qualitatẽ
sue pauꝑtatis distribuere stude. Ego enĩ
sicut magister gentiũ testat᷑. habeo omia
& abundo: nec pecunias. s mercecłe que¬
ro. Ita gͦ age: ut in die iudicii de eadem

Expanded text:
dibus sunt inventae vaccas, oves porcosque comdibus sunt inventae vaccas, oves porcosque comparare, et singulis colonis pauperibus eas distribuere. Quod facere te cum consilio viri reverendissimi domni Joannis episcopi atque Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. Si autem necesse propter consilium fuerit, etiam filius meus domnus Julianus debet adhiberi, ita ut nullus alius hoc cognoscat, sed omnino secretum sit. 72 Vos igitur apud vos pertractate utrum in auro, an certe pecuniis, eisdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communiter steterit, prius descriptionem, sicut praedixi, facito, et postmodum singulis juxta qualitatem suae paupertatis distribuere stude. Ego enim, sicut Magister gentium testatur, habeo omnia, et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, ut in die judicii de eadem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodo execrati sumꝰ. atq eancłe discussi¬
onis causam te tarde fecisse doliumꝰ: qr ue¬
ro eunde modiũ te fregisse. & iustũ fecisse
cõmemoras. gauisi sumꝰ. S qi predictꝰ car¬
tulariꝰ sũmã qͦq nob̃ indicare studuit. quȩ
de fraudib conductorũ apd̃ exꝑientiã tuã
iam de duob territoriis ẽ collecta. sicut te
studiose fecisse fracto iniusto modio gaude¬
mus. ꝗr in futuro nob ꝑderit: ita etiam de
peccatis preteritis cogitamꝰ. ne si ea que frau¬
dulenter conductores a rusticis abstulert̃. ad
nos ꝑueniant. & peccata quȩ ab ipsis ꝑpetia¬
ta st̃ ad nos trabant᷑ : & ideo uolumꝰ cũ om̃i
fide om̃i q puritate. considerato timore
om̃ĩpotentis dñi. reducta ad memoriã distͥc¬
tione beati petri apłi. ꝑ unãquãq massã
colonos pauꝑes & indigentes exꝑientiã tuã
describere. atq ex eis pecuniis que in frau¬

Expanded text:
omnino exsecrati sumus, atque eamdem discussiomnino exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia ergo eumdem modium te fregisse et justum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam quoque nobis indicare studuit quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse, fracto injusto modio, gaudemus; quia in futuro nobis etiam ita de peccatis praeteritis cogitamus, ne si ea quae fraudulenter conductores a rusticis abstulerunt, ad nos perveniant, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum omni fide, omnique puritate, considerato timore omnipotentis Dei reducta ad memoriam districtione beati Petri apostoli, per unamquamque massam colonos pauperes et indigentes experientiam tuam describere, atque ex eis pecuniis quae in frau
Abbreviated transcription (Latin):
ane qr st̃ nonnulli qui ea quide que ha¬
bent tribuunt. s aliena quȩ ñ habent
rapere ñ desistunt. & dũ ualde uideri mu¬
nifici appetunt. uolenter babentib aufe¬
runt. que quasi miscditer ñ habentib lar¬
giant᷑: duas hic gregorii epłas insero. quibꝰ
liberalitatis eiꝰ innocentia mirabiliter com¬
mendet᷑. Ait enĩ in epła pantaleoni nota¬
rio. Exꝑientia tua qđ uł quale apcł sacra¬
tissimũ corpꝰ beati petri apłi usiurandũ
prebuerit: memor est. Unde nos qͦq se¬
curi: ei discussionis causas in patrimonia
partis sẏracusane cõmisimꝰ. Oportet gͦ te
fidẽ tuã & eiusde beati petri apłi timorẽ
semꝑ añ ocłos habere : atq ita agere. ut¬
neq ab hominib in presenti uita. neq
ab omĩpotenti do in extremo iudicio uale¬
as reprehendi. Salerio siquide cartula¬
rio nr̃o narrante cognoiuimꝰ qr modiũ cũ¬
quo coloni ȩccłȩ frumenta dare compellebant᷑.
iginti & quinq sex tarioꝵ inueneris: quod

Expanded text:
a sunt nonnulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appetunt, violenter ab habentibus auferunt, quae quasi misericorditer non habentibus largiantur, duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante ocneque ab hominibus in praesenti vita, neque ab omnipotente Deo in extremo judicio valeas reprehendi. 1242 Salerio siquidem chartulario nostro narrante, cognovimus quia modium quo coloni Ecclesiae frumenta dare compellebantur viginti quinque sextariorum inveneris. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
debet pastor bonꝰ in humeris reporta¬
re: & offerre eccłe. Quappter debitũ
ẽ & nos uigiliã facere nocte. ac postu¬
lare eiꝰ benignitatẽ: ut ñ uincat cor¬
ruptor animarũ etiã in hoc facto. Et
alacriter popło coaggerato: ꝑ omnem
noctẽ postulauerunt dm̃ cũ bono pa¬
store cũ lacrimis. clamantes ꝓ eo Ry¬
rieleyson. E mature cũ om̃i multitu¬
dine popłi accepit sc̃s ꝑuerũ: & te¬

Expanded text:
debet pastor bonus in humeris reportadebet pastor bonus in humeris reportare, et offerre ecclesiae. Quapropter debitum est, et nos vigiliam facere nocte, ac postulare ejus benignitatem, ut non vincat corruptor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pastore cum lacrymis, clamantes pro eo, Kyrie, eleison; et mature cum omni multitudine populi accepit sanctus pueru
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. In magna sum dñe defectione:
scẽ dĩ ñ fero clamores & terrores ac
iaculationes seu lapidationes eorũ:
tenentes eñĩ manu scͥptã meã causan¬
tur me dicentes. Tu uenisti ad nos: ñ nos
ad te. E dicit ei sc̃s. Noli timere fili: tan¬
tum crede. Et dans ei modicã escã. faci¬
ens q suꝑ eũ xꝑi iterũ signaculũ. ac orais:
reclusit eũ. Et post paucos dies iusita¬
uit eũ: & dicit. Quomͦ habes fili: Dicit
ei. Pater scẽ a longe clamores eors au¬
dio & minas: s ñ uideo eos. & iterum
dans ei escã. & orans. claudensqz osti¬
um: abiit. Et quadragesimo die rediit:
& dicit ei. Quomͦ habes frater : Respon¬
dens dicit ad eũ. Bñ habeo sc̃e dĩ. Uidi
enim te hodie in uisu pugnant̾e ꝓ me:
et adduxit in dormitoriũ suũ. Mane
aũ facto. uocauit sacrũ clerũ & mona¬
steria. & omñe xꝑo amabilẽ popłm:
gr̃as agatis dño. Ecce enĩ oũe ꝑditam

Expanded text:
ad eum: In magna sum, domine, defectione, ad eum: In magna sum, domine, defectione, sancte Dei, non fero clamores eorum et terrores, ac jaculationes seu lapidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nos, non nos ad te. Et dicit ei sanctus: Noli timere, fili tantum crede; et dans ei modicam escam, faciensque super eum Christi iterum signaculum ac orans, reclusit eum. Et post paucos dies visitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnantem pro meet adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, gratias agatis Domino: ecce enim ovem perditam
Abbreviated transcription (Latin):
michi discipule xꝑi quȩ cũ demonib
causã egi: miserere michi misere ꝓprio
patri ñ obaudienti. & docet eũ rerũ
gestarũ ordinẽ. Sc̃s aũ dĩ uocans pue¬
rum. sciscitatꝰ ẽ ab eo: si ista in hunc
modũ se habent. Qͥ ad sc̃m cũ lacrimis
ait. Etiã sc̃e dĩ ÷ si ego siluero. oꝑa mea
clamabunt. & enarrat ei eciã ipse a
pͥncipio usq ad finẽ: consequentẽ di¬
aboli malã oꝑationẽ. Tunc dicit ei sc̃s.¬
Uis reuerti ad dñm dm̃ nr̃m: Ad quẽ
Dicit ei. Non sit tibi cure. Benignꝰ est
ds nr̃r : & recipiet te penitentẽ. Com¬
patitur enim maliciis nr̃is. Et iactans
Credis saluari: Qͥ ait. Credo dñe: ad¬
iuuia incredulitatẽ meã. E continuo
apprehendens manũ eiꝰ. faciens qz
xꝑi signũ in ipso. & orans. reclusit
eũ in uno loco interioris sacri peribo¬
li: & dans ei regulã collaborabat ei
ꝑ tres dies. Post quos usitauit eum:
& dicit ei. Quomodo habes fili: Dicit

Expanded text:
mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus causam egi; miserere mihi miserae proprium patrem non obaudienti. Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a principio usque ad finem consequentem diaboli malam operationem. Tunc dicit ei sanctuDicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, et recipiet te poenitentem; compatitur enim malitiis nostris. Et jactans Credis salvari? Qui ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciensque Christi signum in ipso et orans, reclusit eum in uno loco interioris sacri periboli. Et dans ei regulam, collaborabat ei per tres dies. Post quos visitavit eum, et dicit ei: Quomodo habes, fili? Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ex territa. prosternit se in humũ: & cepit
discerpere seipsã ungulis. & ꝑcutere
pectus. ac clamare. Nemo ñ obediens
parentib saluus fuit unquã. Qͥs an¬
nunciabit patri meo meã confusionẽ:
Neu michi misere. in quantã ꝓfundita¬
tẽ ꝑditionis descendi. Cur nata sum:
& nata continuo rapta ñ fui: Ita gͦ
lamentari eãrdiscens erratissimꝰ uir eiꝰ
accucurrit ad eã: contendens ñ ha-¬
beri ita ueritatẽ. Illa aũ in consola¬
tione ueniente suadibilib eiꝰ sermo¬
nibus: dix̃ ad eũ. Si uis satis michi fa¬
cere & misere anime mee: crastina
ego & tu unanimiter eamꝰ ad eccłam.
& corã me participa in contaminatorũ
mysteriorũ: & sic satisfacta ero. Tẽ
coactus: dix̃ ei sententiã capituli. Con¬
tinuo gͦ deponens illa muliebrẽ infirmi¬
tatẽ. & consiliũ bonũ consilians illi. cu¬
currit ad pastorẽ & discipulũ xp̃i basi¬
liũ: aduersus impietatẽ clamans. Mi¬
serere michi misere sc̃e di: miserere

Expanded text:
e repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit ad eum: Si vis satis mihi facere et miserae animae meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et consilium bonum consilians illi, currit ad pastorem et discipulum Christi Basilium, adversus impietatem clamans: Miserere mihi miserae, sancte Dei, miserere
Abbreviated transcription (Latin):
uissimo : quando ncħ habes ꝑficere. Ins¬
quo gͦ conugio facto. & diabolica faci¬
norositate completa. ac modico tran¬
seunce tempore: designatꝰ est a qui¬
busdã ꝑuer ñ introire in eccłam. neq
appropinquare immortalib & uiui¬
ficis mysteriis. Ee dicunt misere
coniugi eiꝰ. Scis qr uir tiuis quẽ elegi¬

Expanded text:
vissimo quando nihil habes proficere. Inivissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegi