comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
questio quo nam modo martyres ipsis
bnficiis que dautur orantib inclicant
se intereẽ rebus humanis ⁊ si nesciũt mor¬
tut quicl agant uiui. Non enim solis bñ¬
bicioꝵ affc̃ibus: u̾m ip̃is ⁊̾ hominum asp̾¬
tib confessorem apꝑuisse felicem cuiib ł¬
inqͥlinis pie a se dilectis cum a barbaris
nola oppugnaretur audiuimus: non in¬
c̾tts rumorib s testib ccis. ¶ Uerum
ista diuinitus exhibentur longe aliter
qͣm sese ht̃ usitatus ordo singulis c̾atu¬
raꝵ gñib attributus. Non enim qr in
uinum aqua tũ uoluit dñs repente cõ¬
u̾sa ÷. iõ non lebemus qͥd aqua ualeat
in elem̃toꝵ ordine ꝓpͥo ab istius cliuinio¬
ꝑis raritate uł singularitate poꝰ discern̾e̾.
Nec qm̃ laraꝵꝰ resurrexit: sõ mortuus
om̃is qñ om̃is uult surgit. Aut eo mͦ
exanimis a utuente: quomͦ a uigilan¬
te dormiens extitatur. Alii st humana¬
rum limites pr̃ ⁊ alii diuinaꝵ signau̾¬
tutum. Alia st̃ que naturaliter ⁊ alia

Expanded text:
quaestio, quonam modo martyres ipsi beneficiis, quae dantur orationibus, indicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mortui quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus uerum ipsis etiam hominum aspectibus confessorem apparuisse Felicem, cuius inquilinatum pie diligis, cum a barbaris Nola oppugnaretur, audiuimus, non incertis rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus attributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnia, quando uult, surget, aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt quae naturaliter, alia
Abbreviated transcription (Latin):
niante. siue ꝑ angelum. siue quoconq
alio modo in mulieris somptuo talis
enim ip̃e int̾fuit sompnianti: mirabili
gr̃a utiq potuit. non natura. ⁊ clei mu¬
sõ aliud agente siue tlormiente. ⁊ uisis
aliis occupato eũ mulier uidit in somp¬
nis : ꝓfc̃o tale aͥcd fc̃m est: quale illuad¬

Expanded text:
niante siue per angelum siue quocumque niante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis enim ipse interfuit somnianti, mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei muso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquid factum est, quale illud
Abbreviated transcription (Latin):
tlata ÷ aiidicatio sꝑuum ip̃e scit ista
sicut scienda sunt. Talem fuisse credo¬
dum ÷ illum Ioh̾em monachum quen
debelli tiuilis euentu maior theotdiosi
nerum istoꝵ ⁊ s ⁊̾ plura unum hab̾e
posse non ambigo. ¶Iohannes gͦ iste
quadam mlr̃e religiõsissima impatiẽ¬
ter eum uidẽ cupiente. at ut hoc in
ꝑmiserat feminis. Uade inqͥt. Dic ur¬
ori tue. uidebit me nocte ꝓxima: setli
sompnis. ⁊ fcͣm est. Monuit q illam
quidqͥd fidelem coniugatam moneri
oportebat. Que tum eiugilasset : tali
indicauit. Qui hoc ab eis comperit retu¬
lit michi uir gus ⁊ nobilis ⁊ tlignissi¬
nius credi. S si illum scm̃ monachum
ip̃e uidissem. qr sicut ft̾ur patientissiẽ
int̾rogabatur. ⁊ sapientissiue respon¬
debat. Quesissem ab eo trł ad istam ꝑti¬
net questionem. Utrum ip̃e ad illam fe¬
in effigie cors sui sicut nos ip̃os in effi¬
gie nr̃i coes sompniauimus: An ip̃o ali¬
ul agente. uel si clornitebat aliual somp¬

Expanded text:
ta est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosiunerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Iohannes ergo iste cuidam mulieri religiosissimae inpatienter eum uidere cupienti atque ut hoc inp numquam permiserat feminis, uade, inquit, dic uxori tuae, uidebit me nocte proxima, sed in somnis. et factum est: monuitque illam quidquid fidelem coniugatam moneri oportebat. quae cum euigilasset, talem t, iudicauit. qui hoc ab eis conperit, retulit mihi, uir grauis et nobilis et dignissimus credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur, patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud som
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos quitd ħ agatur. s dum ħ agr̃:
ptꝰea u̾o auclire ab eis qui huic ad eos
moriencdo ꝑgunt. Non q̾dem oninia s
que sinuntur iudicare. qui sinuntur
qui reb que aguntur ħ presto st̃ audi¬
re aͥ mortui: qd unumqueniq illorũ
audire deb̾e uidicat: tͥ tuncta subiecta
sunt. Nisi enim eẽnt angeli qui possent
interẽe ⁊ uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ locis : ñ dixis¬
ncc̃arium ÷ ea nosse. non solum p̾sentia.
si om̃ia. s que illis eẽ reuelantla łĩ ꝓui¬
dentia iudicabat. Mitti quo ad uiuos
aͦs ex mortuis. sicut eccͣrio ꝙ paulus
ex uuis in ꝑadysum raptus est : tłma
scͥptura testatur. Nam samuel pph̾a
sꝑm tam malis oꝑib congruentem a¬
lius ex istiment si militudinem fignͣs¬
se. ¶ Cum liber ecͣcsticus quem ihc fili¬
us sẏrac scͥpsisse tradr᷑ : ⁊ pp̃ eloqͥi non¬
nllam sili̾tudinem salomonis ꝓnunti¬
atur : contineat in laude pr̃um qtł sa¬

Expanded text:
mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncsunt. Nisi enim essent Angeli qui possent interesse et vivorum et mortuorum locis, non dixisnecessarium est ea nosse, non solum praeteritasi omnia, sed quae illis esse revelanda Dei providentia judicabat. Mitti quoque ad vivos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex vivis in paradisum raptus est, divina Scriptura testatur . Nam Samuel prophequem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber Ecclesiasticus, quem Jesus filius Sirach scripsisse traditur, et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Sa
Abbreviated transcription (Latin):
gabat abraham pr̃em ut mitt̾et laza¬
rum ad qͥn fr̃es suos nundum mor¬
tuos ⁊ age̾t cum eis ne uẽirent ⁊ ip̃i in
eundem torm̃toꝵ locum. Sed nunquid
qr hoc iᷤ dies dixit sõ quid fr̃es age̾nt ł
quid pat̾entur in illo tꝑe sciuit. ¶ Ita
slli fuit tͣa de uiuis : qͣmius quid ag̾e̾nt
om̃ino nesciret. quematłm nob̾ est tura
de mortius qmius quid agant omnino¬
utiq nesciamus. Nam stnich̾ le mor¬
plicaremus. ¶Deniq abraham nec
laraꝵ mesit. ⁊ moysen ac ꝓpħ̾as quin
deb̾ent ut ad sꝰ supplicia non uenirent.
Ubi rursus occͣrit. quomodo quid hic
rent: nͥ deniq nou̾at diuitem illum
in tleliciis: pauꝑem u̾o lataꝵ in labori¬
bus dolorib q uixisse. Nam ⁊ hoc ait
functos gesta fuerant: u̾m non cun
ag̾entur in uiuis: s eis mortuis potuit
lararo inclicante cognost̾e̾. Ne falsum sit
qu ait ꝓpħa abraham. Nescunit tioe d.
Pinde fatendum est nescire quidem

Expanded text:
gabat Abraham patrem, ut mittat Lazagabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque fratres suos nondum mortuos et agat cum eis, ne ueniant et ipsi in eundem tormentorum locum? sed numquid quia hoc ille diues dixit, ideo quid fratres agerent uel quid paterentur illo tempore sciuit? ita illi fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino nesciret, quemadmodum est nobis cura de mortuis, quamuis quid agant utique nesciamus. nam si nihil de morplicaremus. denique Abraham nec Lazarum misit et Moysen ac prophetas hic deberent, ut ad illa supplicia non uenirent. ubi rursus occurrit, quomodo quid hic rent, ubi denique nouerat diuitem illum in deliciis, pauperem uero Lazarum in laboribus doloribusque uixisse. nam et hoc illn apud mortuos gesta fuerant. uerum non cum agerentur in uiuis, sed eis mortuis potuit Lazaro indicante cognoscere, ne falsum sit, quod ait propheta: Abraham nesciuit nos. Proinde fatendum est nescire quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tominorantur in eo ut deserat᷑ ⁊ in ma¬
ledc̃o sit. ⁊ concidisti uestim̃ta tua et
fleuisti in confpectu meo. ⁊ ego audius
tlixit dñs sabaoth. Nou sic. Etce ego te¬
apponam ad pt̃es tuos : ⁊ appon̾is cũ
pace ⁊ non uidebunt oculi tui om̃ta mala
que ego uiducam in locum hunc ⁊ qui ꝯ¬
morantur in eo. ¶ Territus iste clĩ cõ¬
in pace ut illa om̃ia non uide̾t. Ibi er
aguntur: aut eueniunt in ista uita ho¬
minib. Quomo gͦ uident tumulos su¬
os aut corͣ sua : utrum abiecta iaceant
an sepulta. ¶Quo modo int̾sũt mise¬
rie uiuoꝵ : tum uł sua ip̃t mala patiã¬
tur si talia m̾ita ccͣxerunt uł in pace
reqͥescant. Sicut huic iosye ꝓmissum ÷
u̾ mala ulla nec patiendo nec compati¬
eudo sustineant. lib̾ati ab om̃ib malis
que patiendo ⁊ compatiendo dum hic
uiu̾ent sustinebant : Stx̾it a̾s. Si ulła
est mortius ca᷑ de uiuis : quomodo ille
diues qui apud infõs torquebatur: ro¬

Expanded text:
commorantur in eo, ut deseratur et in macommorantur in eo, ut deseratur et in maledicto sit, et conscidisti uestimenta tua, et fleuisti in conspectu meo, et ego audiui, dixit dominus sabaoth. non sic, ecce ego adponam te ad patres tuos, et adponeris cum pace; et non uidebunt oculi tui omnia mala, quae ego induco in locum hunc et qui commorantur in eo. territus iste dei comin pace, ut illa omnia non uideret. ibi ergot quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita contraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malis, quae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, sustinebant? Dixerit aliquis: si nulla est mortuis cura de uiuis, quomodo ille diues, qui apud inferos torquebatur, ro
Abbreviated transcription (Latin):
me : dñs aũ assumpsit me. Si gͦ tdereliq̃¬
runt nos ꝑentes nr̃i : quomodo nir̃is
turis ⁊ reb int̾sunt: Si aũ ꝑentes nõ
int̾ sunt qui st̃ alii mortuoꝵ qui noue¬
rint qͥd agamus quid ue patiamur:
uit nos. Si tanti patͥarthe quiꝰ erga ppłm
ex eis ꝓc̾atum ag̾e̾tur ignorau̾nt quib
teo credentib ppło ip̃c de illoꝵ stẏrpe ꝓt̾¬
acus ÷: quoinodo mortui uiuoꝵ reb at
actib cognoscendis adiuuandis qr mist̾¬
tur. Quo motdo ilicimus eis ẽẽ tonsult̃
qui obierunt anteqmͣ uenirent malaĩ
illoꝵ obirum conseguta sunte si ⁊ pt᷑ mor¬
tem sentuint quecon ip uite humane a¬
lamirate contingunts an forte nos errã¬
do ista dicimus ⁊ eos pittamus quietos
quos in qͥeta uiꝗ uiuoꝵ sollititat: ¶Q
est gͦ qł piissimo regi iosue ꝓ magro
bñficio ꝓmisit ds̾ ꝙ eẽt añ morturusꝰ
ne uideret mala que uenta᷑ illi loco et
ppło ininabatur ⁊ N dĩ u̾ba ista sunt
audisti que loqutus sum de loco isto ⁊ qͥ

Expanded text:
eliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiamur? uit nos. si tanti patriarchae, quid erga populum ex eis procreatum ageretur, ignorauerunt, quibus deo credentibus populus ipse de illorum stirpe promissus est, quomodo mortui uiuorum rebus atque actibus cognoscendis adiuuandisque miscentur? quomodo dicimus esse eis consultum, qui obierunt, antequam uenirent mala, quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in uitae humanae calamitate contingunt? an forte nos errando ista dicimus et hos putamus quietos, quos inquieta uiuorum uita sollicitat? quid est ergo, quod piissimo regi Iosiae pro magno beneficio promisit deus, quod esset ante moriturus, ne uideret mala, quae uentura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba ista sunt.audisti, quae locutus sum de loco isto et qui
Abbreviated transcription (Latin):
buerunt gͦ ⁊ ista ꝑmitti: ut ⁊̾ post
ħ tanti horroris exempla martyres
in xꝑi confessione fu̾entes. hͦ. quoq
testes fierent u̾itatis. in qua didicant
eos a quib sua corͣ interfice̾ntur. ptꝰ¬

Expanded text:
buerunt ergo et ista permitti, ut etiam post buerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, pos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq naturalr̾ diligit. ⁊ illi pena fint al¬
disc̾e̾: non eum futm in sepulchro pate
suis si mxͣ eum iace̾t cꝰ sepulchrum ui¬
tempserunt qd̾ non fu̾ant ꝑacta mor¬
te sensuri qui non potunt ets quos i¬
uentes sentiebant truciatibus quidem¬
uiutr. ¶ Pot̾at utiq tłs qui leonem ꝓ¬
phete cor̾ quod ip̃e occułat ult̾ius non
ꝑmisit atting̾e̾: ⁊ fecit de ꝑemptore tus¬
todeni. Pot̾at inqͣm a suoꝵ inter fectis
torb canes quib fu̾ant ꝓiecta ꝓhibere.
Pot̾at ⁊ ip̃oꝵ hominum innu̾abilibus
mois t̾rere seuitiam: ne catlau̾a incẽ¬
dere nͨ tin̾e̾s tlisꝑg̾e auderent. ¶ E
hoc quo exꝑtintum multiplici uarie¬
tati temptatõnum leeẽ non lebuit
ne fortitudo tonfessionis que inmani¬
tati ꝑ setutõis ꝓ corͥs salute non tale¬
ret: ꝓ sepulhri honore trepudaret.
postremo ne fides resurretionis ton¬
sumptõem torꝑm formidaret. ¶ De¬

Expanded text:
quisque naturaliter diligit, et illi poena fuit adquisque naturaliter diligit, et illi poena fuit addiscere non eum futurum in sepulcro patrum suis, si iuxta eum iaceret, cuius sepultempserunt, quod non fuerant peracta morte sensuri, qui non potuerunt eis, quos viventes sentiebant, cruciatibus vinci. Poterat utique Deus, qui leonem prophetae corpus, quod ipse occiderat, ulterius non permisit attingere, et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere; poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multiplici uarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. de
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentia ad sui dm̃i finus assistẽte. ¶ Qͦ
mirabili signo apparet hominem tłi̾ toħ̾
lus. Cum pp̃ qͣsdam offensas tommemo¬
rasset infi̾nitates mortes q multoꝵ: si
iudicaremur. Cum uidicanuir añlño¬
torripim᷑ : ne tũ minido ilampuemut.
¶ Eum sane qui aleceꝑat in monum̃to ꝓp̾o
satis honorifice sepeluit ÷ se q sepelien¬
tlum uixͣ eiꝰ ossa curauit. iͣ sꝑans ꝑti pos¬
hominis tłi ꝓpħiam iosias rex iula in
illa t̾ra multa eruit ossa mortuoꝵ eisclem¬
q ossib sacͥlega altaria que sculptilibi cõ¬
stituta fu̾ant funestauit. Peꝑcit qͥppe
illi monumento uͥ iacebat ꝓpħa qui añ
annos ampliꝰ qmͣ trecẽtos ista p̾dixerat.
⁊ pp̃ hoc ip̃m nec illius qui eñ sedux̾at
sepultã uiolata ÷ ¶ ufftũ nam illo quo
nemo unqͣm carnem suam odio ht̃ ⁊ ꝓui¬
d̾at tatlau̾i suo ÷ qui octidat mendatio
aĩam suam. Ex hoc gͥ ꝙ carnem suam

Expanded text:
praesentia ad sui domini funus adstante. quo praesentia ad sui domini funus adstante. quo mirabili signo adparet hominem dei coherclus, cum propter quasdam offensas commemorasset infirmitates mortesque multorum, siudicaremur; cum iudicamur aorripimur, ne cum hoc mundo damnemur . Eum sane ipse qui deceperat, in monumento proprio satis honorifice sepelivit, seque sepeliendum juxta ejus ossa curavit: ita sperans parci poshominis dei prophetiam Iosias rex Iuda in illa terra multorum eruit ossa mortuorum eisdemque ossibus sacrilega altaria, quae sculptilibus constituta fuerant, funestauit. pepercit quippe illi monumento, ubi iacebat propheta, qui ante annos amplius quam trecentos ista praedixerat; et propter ipsum nec illius, qui eum seduxerat, sepultura uiolata est. affectu namque illo, quo nemo umquam carnem suam odio habet, prouiderat cadaueri suo. qui occiderat mendacio animam suam. ex hoc igitur, quod carnem suam
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ bibisti aquam in loco in quo p̾¬
cepit tͥ ne comẽderes panem n bib̾es
aquam : non infe̾tur tadau̾ titum in
pendenida sit si scđm euͣngłium cogite¬
mus: Libi ptꝰ corꝰ octisum nich metuẽ¬
dͥum eẽ dicintus: ne menbra exaĩata
patiantur. nec pena dicenda ÷. Si ã
humanum erga suam carneui consi¬
deremus affcm ÷ poruit inle t̾reri uł
tontͥstari uiuus qa sensurus none¬
rat mortuus. R hec erat pena ifm̃
tolebat animus id de suo corꝑe futurum
qmͣius ncũ fieret non dołet. ¶ Hacte¬
nus enim uoluit dñs seruum sumu
plect̾e: qui non sua contumatia spreue¬
rat p̾ceptum eiꝰ imiplere. sed aliena deci¬
piente falłã obedire se t̾didit qñ nono¬
bediuit. Neq enum putandum ÷ ita fu-¬
isse int̾emptum morsu bestie: ut ad sup¬
plicium tartoreuni eiꝰ dem̃ aĩa raꝑetier.
qũ quidem ipm eiꝰ corꝰ ilem leo qui occi¬
terat tustodiuit. Iuñto t̾ quo uehichã
illeso. ⁊ suntal tum iꝰ inani fera int̾picba

Expanded text:
nem, et bibisti aquam in loco in quo praecepit tibi ne comederes panem, neque biberes aquam, non inferetur cadaver tuum in poena pendenda sit, si secundum euangelium cogitemus, ubi post corpus occisum nihil metuendum esse didicimus, ne membra exanima patiantur, nec poena dicenda est. si autem humanum erga suam carnem consideremus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensurus non erat mortuus; et haec erat poena, quoniam dolebat animus id de suo corpore futurum, quamuis cum fieret non doleret. hactenus enim uoluit dominus seruum suum plectere, qui non sua contumacia spreuerat praeceptum eius inplere, sed aliena decipiente fallacia oboedire se credidit, quando non oboediuit. neque enim putandum est ita fuisse interemptum morsu bestiae, ut ad supplicium tartareum eius deinde anima raperetur, quandoquidem ipsum eius corpus idem leo qui occiderat custodiuit iumento etiam, quo uehebatur, inlaeso et simul cum illa inmani fera intrepida
Abbreviated transcription (Latin):
antine mortuor ⁊ ip̃e nos qñ eas uide¬
mus alloquerentur in sompnis ⁊ ut ae
aliis me ip̃m pia mater nulla nocte tde¬
ser̾et que t̾ra maei q scuta ÷ ut metum
um ⁊ nec t̾stem filium consoletur quem
clilex̃ unice. quem nungm uoluit mestũ

Expanded text:
animae mortuorum et ipsae nos, quando eas uideanimae mortuorum et ipsae nos, quando eas uidemus, adloquerentur in somnis, ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum um, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Seĩ institi ac feci ut ħ in pre¬
sens ip̃e narraret atcestantib hones¬
dis tiuil suis. ⁊ de mitabili eiꝰ egͥtu¬
dine ut iacu̾it pene mortuus ꝑ dies
plurimos. ⁊̃ de illo alio .s. turuia fabxo
fr̾ario qł tominemoraui suꝑtus ⁊ tle hiis
omnib que tum tlic̾et nicħ ⁊̾ se tũt ab
illo audisse recolebant at fm̾abãt. ¶ͣ¬
obrem sic̃ uidit bap̃m suũ ⁊ me ip̃m
⁊ hypponem ⁊ basilicam ⁊ baptist̾ium
non in reb ip̃is : s in quib dam siłi̾cri¬
tlinib reꝵ:tea ⁊ alios quosdam uiuoᷤ
tisdem nescientib uiuis. Lur non gͦ
ita ⁊ illos mortuos eistł nescientibus
mortius : ¶Cur non ista oꝑões auge¬
licas tredimus: ꝑ dispensatõem pro¬
uidentie cłi bñ utentis ⁊ bonis ⁊ ma
lis scdm inscrutabilem altitudinem
mentes mortalium siue fallantur suure
cantat ecc̃a: ut uolet accipiat qͥsq quł
ditam. ¶ Si reb uiuentium intẽene

Expanded text:
mur: deinde institi ac feci ut haec mihi praemur: deinde institi ac feci ut haec mihi praesens ipse narraret, attestantibus honestis civibus suis, et de mirabili ejus aegritudine, ut jacuerit pene mortuus per dies plurimus, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoravi superius, et de his omrecolebant atque firmabant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene lis secundum inscrutabilem altitudinem mentes mortalium, sive fallantur; sive cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent
Abbreviated transcription (Latin):
tlicis. ⁊ hypponem il a me qiͣ baptita¬
tus est. In quib locis ꝓftõ non erat qͥ
illic sͥ ẽẽ uidebatur: nam qn ibi ag̾etur
co temꝑe nesciebat: qł ꝓcul tlubio sci
p̾sentantur in ipsis reb ut sunt. sea
in quibdam rr̃ ymaginib adũbran¬
tlysum se introductum eẽ narrauit:
dcm q sͥ ẽẽ tum iñ dimitt̾etur retlito¬
rus ad suos. Uade baptizare si uis ĩ
isto loco bõꝵ. Deinde ut a me baptirarẽ
anmonitus : iam fcm̃ eẽ responilit.
Suirur sus ille qͥ cum eo loq̃batur ua¬
te inqͥt u̾e baptitari. tam illud in ut¬
sione uidisti. Post ista conualuit. ꝑer¬
rexit hypponem. Pascha ian ꝓpinqua¬
bat. Sedit nom̃ inter alios competen¬
tes ꝑiter tum płimis incog̾tus nob̃.
indicare turauit. Baptiratus ÷. Per¬
actis dieb scĩs remeauit ipse ad pro¬
pria. ¶ Diennio uł amplius tnͣs¬
acto ego ħ cuncta cognom. Pͥmo per
quemdam meum amicum ⁊ eiꝰ in cõ¬
uiouio meo dum q̃dam talta loquere¬

Expanded text:
t Hipponem ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse videbatur. Nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio scirsta, quae non praesentantur in ipsis rebus ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbranadisum se introductum esse narravit, dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: Vade, baptizare, si vis esse in isto loco beatorum. Deinde ut a me baptizaretur admonitus, jam factum esse respondit. Cui rursus ille qui cum eo loquebatur: Vade, inquit, vere baptizare; nam illud in visione vidisti. Post ista convaluit, perrexit Hipponem. Pascha jam propinquabat, dedit nomen inter alios Competentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; indicare curavit. Baptizatus est, peractis diebus sanctis remeavit ad propria. Biennio vel amplius transacto, ego cuncta haec cognovi: primo per quemdam meum ejusque amicum in convivio meo, dum quaedam talia loquere
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine quoꝵ non potu̾nt corͣ sepe
liri. ⁊ fallacit̾ eis u̾itas aixit. Nolite tuue
eos qui corꝰ occidunt: ⁊ p̾tea non hñt tͥa
faciant. Si eis tanta iala fac̾e potuer̃t
quib impedirentur ad loca optata tnͣsi¬
re. s qr ħ siue ulla aubidatõe falsessĩm¬

Expanded text:
multitudmultitudliri, et fallaciter eis Veritas dixit, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant; si eis tanta mala facere potuerunt, quibus impedirentur ad loca exoptata transire. Sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissim
Abbreviated transcription (Latin):
incde ꝑdere qui t̾auit. ¶ S int̾ hec
que fiebant de tor̾b occisoꝵ tum marty¬
res non ea metuentes magna fortitu¬
dine pat̾entur : tumĩ apud frẽs luctus
ingens erat: ꝙ ulla labatur potestas
tia. Etudelium custodum uigilie per¬
mitcebant. ¶ Ita cum illos qui occisi fu¬
erant in dilaceratõe menbroꝵ suorũ.
In conflagͣtione ossium. In disꝑsione
tineꝵ miseria nlła conting̾e̾t: Istos
tñ qui nicħ coꝵ sepelire pot̾ant mag¬
na miseria truciabat. qr it ulło mo¬
do sentientib ip̃i quodammꝰ sentiebãt.
et uͥ iam illoꝵ nłlã erat passio: etat isto¬
rum misera compassio. ¶ Stđm istã
li laulantur ⁊ a rege dauid bñdicunt᷑
qui saulis ⁊ ionache ossib aridis sepł¬
ture mĩam p̾stiterunt. que tanł inĩa¬
pr̃atur nicħ sentientib: An forte hoc
reuocandui ÷ ad illam opinionen. E
infm̾i fluuium insepulti non poterant
tnͣsieares. Ab sit ħ a fide rana: Alioqͥn¬
pessinie actum est. tum tanta martyrũ

Expanded text:
inde perdere qui creavit. Sed inter haec quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres ea non metuentes magna fortitudine paterentur; tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas ria, crudelium custodum vigiliae permittebant . Ita cum illos qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossium, in dispersione cinerum, miseria nulla contingeret; istos tamen qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat; quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant, et ubi jam illorum nulla erat passio, erat istorum misera compassio. CAPUT IX. 11.laudantur illi, et a rege David benedicuntur, qui Saülis et Jonathae ossibus aridis sepulturae miatur nihil sentientibus? An forte hoc revocandum est ad illam opinionem, quod infernum fluvium in epulti non poterant transmeare ? Absit hoc a fide christiana: alioqpessime actum est cum tanta martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
quid qͥd face̾ ꝑmissi eent nich̾ quo mni¬
nueret᷑ xͥana defũctoꝵ felicitas fieret:
nich̾ inde ad sensum ptꝰ mortem uinẽ¬
tium ꝑueniret. nich̾ ad lecrim̃tum sal¬
tem ip̃oꝵ corꝑm quo minus integra re¬
sut g̾e̾nt ꝑtin̾e̾t. ⁊ tñ ex illo hũni cordis
affcũ quo nemo unqͣm tarnem suam o¬
dio ht̃. si coguostant hoĩes aͥd ptꝰ mor¬
tem suam suis corͥb defut᷑m. qł in sua
ttimsq gente uł pat̾a poscit sollemp̾tas
sepulture cont̾stantur ut hõies ÷ ut et¬
qd ad eos ptꝰ mortem ñ ꝑtinet : añ mor¬
tem suis toeͥb timent. s ut inuẽiatur
in regnoꝵ libris łs ꝑ ꝓpħatit minari
non infẽtur tadauer euis in sepulchy¬

Expanded text:
quidquid facere permissi essent, nihil quo minueretur christiana defunctorum felicitas fieret, nihil inde ad sensum post mortem uiuentium perueniret, nihil ad detrimentum saltem ipsorum corporum. quo minus integra resurgerent, pertineret. Et tamen ex illo humani cordis affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, si cognoscant homines aliquid post mortem suam suis corporibus defuturum, quod in sua cuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortem non pertinet, ante mortem suis corporibus timent: ita ut inueniatur in Regnorum libris deus per prophetam minari non inferretur cadauer
Abbreviated transcription (Latin):
suor. qm̃ non nlła religͥ ut sepeliantur.
non potest nlłã eẽ qñ ubi sepeliantur nõ¬
attendr᷑. S tum talia uiuoꝵ solacia requi¬
runtur ÷ quib coꝵ pus in suos anmus
appareat : nou uideo que sint aduimenta
mortuoꝵ. nͥ ad hoc ut dum recolunt ubi
sint posita eoꝵ quos diligunt corͣ eisdem
sanctio illos tanqͣm pathronis susceptos
apud dñm adiuuandos orando cominẽ¬
dent trl quidem face posseut. ⁊̃ si talibus
locis eos humare non possent. ¶S
non ob aliud uł memorie uł monitm̃ta
dicunt᷑ ea que insiguite fuint sepulchͣ
mortuoꝵ. nͥ tꝑ eos qui uiuentium ocłis
morte subtracti sunt: ne obliuione ⁊ cor¬
dib subtrahantur in memoriam reuo¬
cant.⁊ admonendo faciunt cogitari. Nã
⁊ memorie nomen il aꝑtulliue ostẽdit.
tem .i. ad moneat nuncupatur. Propt̾
moriam seu monum̃tum appellanuurd.¬
qm̃ lingua eoꝵ menioria ip̃a qua me¬
occͣrit locus nomune martyris uenera¬
bilis : eidem martyri atãm dilectam cõ¬

Expanded text:
si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit tem, id est admoneat, nuncupatur. propter moriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua memi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam com
Abbreviated transcription (Latin):
tlinauit. se q illit utide redierat tlix̃.
auclisse. tꝑ non turma turtalis ⁊ t̾ia
faber fr̾arius atl loca i mortuoꝵ pre¬
ceptus fuisset acdluti. ¶ In illis gͦ iusis
tanqͣm sompniis suis it̾ eos defunt¬
tos quos uitlebat ꝓ m̾itoꝵ ali̾sitate
tͣctari. Agnou̾at ⁊ non ulłos quos no-¬
u̾at uiuos. Ip̃os aũ u̾e forsitan t̾di¬
dissem. Si non inter iꝰ qiͣ sompnia sua
uidisset ⁊̃ quosdam qui nunt us adt¬
huc uiuunt. tl̾icos uidelic aͦs religi¬
onis sue. A quotlam ibi pb̃ro audiuit:
ut apud hypponem a me baptizare¬
tur. trd.⁊ factum ẽẽ dicebat. Uiderat¬
⁊̾ ita in illa uisione pb̃rm. tł̾icos. me
ip̃m nundum .s. mortuos in qua ptea
uidit ⁊ mortuos. ¶Cur non ⁊ illos
sicut nos uidisse tredatur utrosq sili¬
cet absentes atz nescientes ac ꝑ ħ nõ
ip̃os sed similitudines coꝵ sicut ⁊ locoꝵ¬

Expanded text:
dicauit seque illic unde redierat dixit dicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuissettamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam loco
Abbreviated transcription (Latin):
gines uiuoꝵ at mortuoꝵ. S tum fu̾int
sensib redliti quoscon mortuos uidisse
se lix̾unt : n̾e tuni eis fuisse creduntur.
eis ab sentium at nescietium quoꝵ dã
Omo quidam turma nomine n¬
municipii tualliensis ql̾ hypponi
narib quib mann admota ut cumis
sentiebatut. ⁊ erat ex ignum mentis
inliciut sepeliri ut examimem non si¬
nebat. nlło̾s artus mouẽbat. nlła sume¬
bat alim̃ta. nichꝰ oculis. nitħ ullo alio stͣ
cors quelibet impacta molestia sentiebat.
Uidebat tũ multa uelut ui sompnis que
tandem altqñ post tlies płnnos qrͣ eui¬
gilans uisa narrauit. ¶at p̾mũ mor
ut aꝑuit oculos. Eat qiͥs inquit ad tlo¬
mum curine fabri fr̾arii ⁊ uideat qͥtd
ibi agatur. quo tum itum eẽt in nen¬
tus ÷ mortuus co momĩto quo iste fue¬
rat sensib redlitus ⁊ pene a morte re¬
iux̾at. Tunc intentis qui aderant illũ
exhibĩ iͦsum ẽẽ qñ ip̃e aimissus est in¬

Expanded text:
gines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint gines uiuorum atque mortuorum; sed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur neis absentium atque nescientium quorundam homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi naribus, qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. in
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ tam longe tnͣsmeare a̾cl aluitl siue
agente siue somꝓmante ⁊ nich̾ de illus
turis om̃ino cͣante. quomodo fiant isba
nescio: s quomodo libet fiant. Cur nõ
eodem motdo fi̾ tredinus: ut in somps
quis uideat mortuuni quo fit ut uide
at ⁊ uiuum. Ambob utiq nescientib
uisa qui turbatos hñt seusus sit̃ fre¬
netici uł quocon furentes modo. nã
presentib quoꝵ ymagines ternunt
siue uiuoꝵ sie mortuoꝵ. S quemad¬
moum hii quiuiuunt ab eis se iide¬
ri ⁊ tum eis se loqui nesciunt. n eĩm
re uera ip̃i assunt aut ip̃i sermocinã¬
tur: s turbatis sensĩb homi nes tali
a ymaginaria patiuntur. Eo motlo ⁊
hii qui ex hͣcͣ uita migͣnit migrarunt
maginaliter uideaut om̃iuo nescien¬
tes. ¶ Huic rei simile est ⁊̾ ⁊ illud cũ
homines altius qͣm si ormirent sub¬
trahuntur torͥs sensib ⁊ occupant᷑ talr¬
bus uisis. ⁊ hiis enim aꝑꝑent ymagi¬

Expanded text:
me et tam longe trans mare aliquid aliud siue me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus , qui turbatos habent sensus, sicut phrenetici uel quocumque furentes modo. nam praesentibus, quorum imagines cernunt siue uiuorum siue mortuorum. sed quemadmodum hi, qui uiuunt, ab eis se uideri et cum eis se colloqui nesciunt — neque enim re uera ipsi adsunt aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria patiuntur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt,maginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupantur talibus uisis. et his enim adparent ima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uͥ eẽt recautum quo illa cautõ uacuata
fn̾at intlicauit.¶ Quo inuento iuue¬
nis at monsttͣo non solum falsi tlebtu
calumpniam ꝓpulsauit: sed ⁊̃ pr̃num
recepit tyrogͣphum : ꝙ pater non recepe¬
rat qñ est petunia ꝑsoluta. Hita putat᷑
anima hominis taͣm gesisse ꝓ filio ⁊ ad
euti uenisse ddormientem: ut docens trl̃¬
ignorabat : magna eum molestia libera
ret. ¶ Sed eodem ip̃o temꝑe f̾m̾e quod
audinimus id nob̾ apud mediolantin
constititris: carthaginis rethor eulogius
qui nĩs in eadem añ discipulus fuit. si¬
tut ip̃e ili postea qm̃ in afftͥam remea¬
uimus retulit. tum rethoricos cyco̾nis
libros tliscipulis suis tracłet. recensens
lectõem quam post iliem fu̾at traditu¬
rus. quenidam locum offendit obscu¬
rum. quo uon intellcõ uix potuit dor¬
mire sollicitus. ¶Qua nocte sompni¬
auti ego illi qd non intelligebat exposi
inmo non ego : s ymago mea nesciente

Expanded text:
et ubi esset recautum, quo illa cautio euacuata et ubi esset recautum, quo illa cautio euacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dignorabat, a magna eum molestia liret. sed eodem ipso ferme tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse palmurus illi ⁊ tum eugilauerit:
ibi corꝰ eiꝰ inueniat uͥ iac̾e itihumatumt̃
sompiaret auiliuit: atmonitus ⁊ ro¬
gatus ut sepeliret inuentum. Et qr id
u̾ni eẽ comꝑit : creidat tõ mortuos sepe¬
liri. ut eoꝵ aĩe ad loca tnͣseant : uncle iu¬
sepultoꝵ aninas infn̾a ꝓhib̾i lege somp¬
mauit. Non ne ista tredens płimum atra
mortuum : ip̃ius aĩam se uidere arͣbit᷑¬
tur. ¶ Cum aũ uiuum similr̾ sompa¬
u̾it non eiꝰ aĩam n corꝰ s hominis siłitu¬
dinem sibi aꝑꝑuisse non tbubitet quasiñ
possuit ⁊ mortuoꝵ hõim cotł modo nesci¬
entium ñ anime s siłitudines aꝑpere dor¬
mientib. Porto cũ mediolani eẽmus
audiuimus. ꝙ tum debitum repet̾etur
a quodam defuncti pt̃is cautõe ꝓlata ꝙ
filio nesciente a pr̃e iam fu̾at ꝑsolutum.
cum fecisset ⁊̃ testam̃tum. tunc ei mimꝰ¬
anxio apparuit idem pr̃ eiꝰ in sompnis:

Expanded text:
illi fuisse Palinurus et, cum euigilauerit, illi fuisse Palinurus et, cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ista credens plurimum a tramortuum, ipsius animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi apparuisse non dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines apparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei anxio apparuit idem pater eius in somnis
Abbreviated transcription (Latin):
ego ꝓrsus ignorem: ⁊ om̃ino non tẽm
non solum quid ille sompniet. s utx
dormiente me uigilet : sun iugilante
me tlormiat : an uno cotdem q tꝑe ui¬
gilemus ambo siue clormiamus qñ iͤ
sompnium uiłet in quo me uidet. sb
mirum si nescientes mortut nec ista
sentientes: tam̃ a uiuentib uidentur
in sontnis : ⁊ aliquitd alicunt quod euigi¬
lautes u̾ni cẽ tognostant angelicis gͥ epi¬
siue iubratur ⁊ ut aͥd ilicere de sepdien
dis cor̾b suis uideantur. in sompius cum
solacium ad quos ꝑtinent illi mortut qͦͥ
apparent ymagines sompniantib. siue
Ut hiis ammonitõibe gñi humatio sepul¬
ture commendetur huͣnitas que licet
defunctis non opituletur : culpauda tñ
in religiositate negligt᷑. ¶Aliqñ aũ fulla¬
tib uisis hoĩes in magnos mittuntur er¬
rores quos talia ꝑpeti iustum÷. uelut si¬
pud infõs uidisse poetica falsitate narra¬
tur : ⁊ ei tꝰpiam non sepulti apparent y¬
mago. Loqͣ̃tur q talia qͣlia ft̾ur loqutus

Expanded text:
ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur opesiue iubeaturdis corporibus suis uideantur in somnis, cum solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum apparent imagines somniantibus, eine ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut  uidisse aput inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti appareat imago loquaturque talia, qualia refertur locutus
Abbreviated transcription (Latin):
dens astc̃us locum eligit scm̃. ⁊ illic coeͤ
posito recordatus locus scñs eũ qui
precesserat renouat ⁊ auget affcm. ta¬
men ⁊̾ si non possit uͥ religioslis ãs e¬
ligic humare quem diligit: nlło modo
debet a supplicatõib nccͣiis in etus cõ¬
menitatõe cessare. ¶Ubiton corꝰ iace¬
ac uł non iacent defuncti caro: sꝑui re-¬
quies acqͥremla est. qui tum inde exi-¬
ret : secum ab stulit senssum quo inter¬
ẽẽ possit quo modo quis sit siue in bo-¬
nis siue in malis : ñ ab ea carne exp̃tat
aduar ⁊ suam uitam tͥ prebeat ipse
uitam quat detͣrit excedens: ⁊ recdli¬
turus ÷ rediens. Nm̃ non caro sꝑur:¬

Expanded text:
dens affectus locum elegit sanctum et illic corpore dens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, quam detraxit excedens et redditurus est rediens, quoniam non caro spir
Abbreviated transcription (Latin):
tem p̾cantis actingit. Nam ⁊ orantes de
menbris sui corꝑis faciunt qđ supplican¬
tib congruit : tum genua figunt. tum
imiisibilis uoluntas ⁊ cordis intentio
deo nota sit ÷ nec iͦ indigeat hiis in dici¬
is: ut nẽ ei pandatur humanus. S hĩc
mag̃ se ip̃m excitat homo ad orandum
gem̃tlum q hũilius at f̾u̾entiꝰ. ¶ Et
nescio quo modo hii motus tor̾s fierinͥ
motu animi p̾cedente non possint. eis¬
dem p̾sus ext̾iis uisibiłr scĩs. Ille int̾ior
inuisibilis trui eos fecit augetur. Ac ꝑ ħ
cordis affcũs trui ut fi̾e̾nt ista p̾cessit: qr
ftã sunt : trescit. Uexptũ si eo motlo qͥs¬
teneatur uł ⁊̃ ligetur: ut ħ de suts mẽ¬
bris fac̾e neq̃at. non tõ non orat uit̾ior
honio : ⁊ añ ocłos ałĩ in scc̾cissimo cubi¬
li uͥ compungr᷑. st̾nitur. ¶ Ita ⁊̃̾ cum
płimum iut̾sit uͥ ponat corꝰ mortui sui
qui ꝓ sꝑu eiꝰ ddeo supplicat: tꝑ ⁊ prece¬

Expanded text:
ntem precantis adtingit. nam et orantes de ntem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum  eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo qetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praece
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pret̾mittende supplicatões ꝓ spiri¬
tib mortuoꝵ. quas faciendas ꝓ om̃ib
in xͥana ⁊ tatholica societate defuntis ⁊̾
tacitis notimib eoꝵ sub gn̾ali comme¬
moratõe suscepit ecc̃a. ut quib a ista
tesunt ꝑentes. aut filii aut quiq teg¬
nati uł amici: ab una eis exhibeantur
pia matre cominuni. Si aũ ilecẽnt
iste supplicatões que fiunt reda fułe ac
pietate ꝓ mortuis ÷ puto ꝙ nicħ ꝓlesset
spiritib eoꝵ quamlib in locis stĩs exa¬
mater filii defuncti corꝰ desicłauit ĩ ba¬
silica martyris pomi: siqͥdem credidit
eius aĩam m̾itis martyris madiuuart
ħ qł ita tredidit: supplicatõ quedam fu¬
it. ⁊ hec ꝓfuit: si quid ꝓfuit. ⁊ t ad ił
sepulchꝵ recͣr it animo : ⁊ filium pretib
magis magis cominendat: adiuuat
defuncti sꝑm non mortut corporis locies¬
sed ex loci memoria llius matͥ̾s affectus.¬
¶ Simul entin ⁊ quis ⁊ tui commencdatus
sit: non utiq infrustuose religiosum m̃¬

Expanded text:
t praetermittendae sup. plicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis examater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc quod ita credidit supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad . idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locussed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam me
Abbreviated transcription (Latin):
tisse dñr ⁊ ob hoc a rege pio bñdicunt᷑.
nͥ qr bñ afficiunt᷑ corda miserantium
illo affcũ quo nemo unqm carnen su
am oclio ht̃. nolunt fi̾ ptꝰ mortem suã
corb suis. ⁊ qł sibi exhibi̾ uolunt qñ
sensuri sẜ non sunt: aliis non sentien¬
tib cͣant exhib̾e dum sentiunt: barrã¬
tur uisa trneclam que huic disputatõi
non negligendam uleantur in fr̾e q̃stio¬
nem. Ferunt᷑ quippe mortui non nulli ł̾
mata. nescientib locis q monsttis ad¬
monuisse: ut sͥ sepultura que tlefu̾at
preb̾etur. ¶ Ssi falsa eẽ responderimꝰ
ctͣ quoꝵdam scͥpta fidelium ⁊ ccͣ eoꝵ sen¬
sum qui talia sibi accidisse tonf̾m̾ant:
impudenter uenire uidebim᷑.¬
Qrndendum ÷ non iõ putanibitm ẽẽ mor¬
tuos sentire ista ÷ qr ħ tlicere uł iudicare
uł pet̾e unr ur sompnis. Nam ⁊ uiuen¬
tes appent sepe iuuentib aormientib
duni se ip̃i nesciant aꝑpere: ⁊ ab eis hoc
que sompniau̾int audiunt licentib

Expanded text:
isse dicuntur, et ob hoc a rege pio benedicuntur, nisi quia bene afficiuntur corda miserantium, illo affectu, quo nemo carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt? Narrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel mata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes apparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant apparere, et ab eis haec qui somniauerint audiunt dicentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa exequiaꝵ magis sunt iuuoꝵ solatia
qm̃ subsictia mortuoꝵ. Si aͥd ꝓdest uu¬
pio septiltura p̾ciosa: oberit pio itilios
conspectu dñi ulcõso illi pauꝑi mymsli¬
um p̾buit angeloꝵ qui eum non extu¬
łunt in marmoreum tumulum: s in
abrahe g̾muini sustulu̾nt. Rident ħ
illi ccͣ quos defendendam suscepinius
tiuitatem tłi. ¶Uer umptamen si sepł

Expanded text:
olacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis conspectu Domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. Rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuit
Abbreviated transcription (Latin):
riam reuiuistat. ¶Ltginius in eccͣsti¬
ta hystorta quam g̾te scpsit ensebuis ⁊
in latinam lingm n̾tit rufintis. mar¬
tỹrum cor̾ ingallia canib exposita: ta¬
num q reliquias at ossa mortuoꝵ us
al ex̾mam consumptionem ignib concre¬
mata: eos deniq cin̾es flutito redano ne
insꝑsos. Quoal ñ ob aliua t̾dendum ÷ di¬
uinitus fuisse ꝑ missum ⁊ nͥ ut liscerent
xani in conficendo xꝑm dum contempint
hũc uitam ⁊ multo mag̃ contempnere
sepultãm. S enim qł ingenti seuitia de
torb martẏrum fc̃m ÷: si eis qͥdqͣm noc̾ec

Expanded text:
in ecclesiastica Historia, quam Graece scripsit Eusebius, et in Latinam linguam vertit Ruffinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita, canumque reliquias, atque ossa mortuorum usque ad extremam consumptionem ignibus concremata, eosdemque cineres fluvio Rhodano, ne inspersos. quod non ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum, nisi ut discerent christiani in confitendo Christum, dum contemnunt hanc uitam, multo magis contemnere sepulturam. hoc enim quod ingenti saeuitia de corporibus martyrum factum est, si eis quidquam noc