comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut bonus esses. quã qui dedit ut. esses S ipse a ñ queren¬
tib ẽ ĩuentus: quiꝰ grã eus p̃ ueniens sensũ aperuit. ⁊ ñ
querentib: palã apparuit : Quid gͦ : uat᷑ hõib potestas
filios dĩfieri : gr̃as agant quia data ẽ potestas. oent.
ne succũbat ĩfirmitas Nullũ ex tollat nunia suȩ uo¬
luntatis fidutia in suꝑbiã. ut dicat. ut qͥd rogabo doũ
ne uincar a tẽtatione. cũ hoc ĩ mea positũ set pote¬
state : nullũ nunia sui diffidentia deitiat ui negligen¬
tiã ut dicat. ut qͥd conam̃ bene uuiere. qđ in dei posi¬
tũ ẽ potestate : s. subditus fiat om̃is mundus dõ : Qui trahi
quidẽ ad assũtionẽ gentiũ : hoc autẽ ad reꝓbationẽ
iudcoꝵ : Fotadie expandi manus meas ad populũ ñ
credentẽ .s c̃tradicentẽ mͥ: Sine ĩquit dñũs. saturari
filios ñ enĩ missussũ nisi ad ouesquȩ ꝑiert̃ domus is¬

Expanded text:
ut bonus esses, quam ille qui dedit ut esses. Sed nuut bonus esses, quam ille qui dedit ut esses. Sed nuum aperuit, et non quaerentibus palam apparuit. Quid ergo? Datur hominibus potestas filios Dei fieri: gratias agant, quia data est potestas; orent, ne succumbat infirmitas. Nullum extollat nimia suae voluntatis fiducia in superbiam, ut dicat: Ut quid rogabo Deum, ne vincar a tentatione, cum hoc in mea positum sit potestate: Nullum nimia sui diffidentia dejiciat in negligentiam, ut dicat: Ut quid conamur bene vivere, quod in Dei positum est potestate; sed subditus fiat omnis mundus Deo. Qui trahiturquidem ad assumptionem gentium; hoc autem ad reprobationem Judaeorum: « Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, sed contradicentem mihi. » Sine, inquit Dominus, saturari filios. « Non » enim « missus sum, nisi ad oves quae perierunt domus Is
Abbreviated transcription (Latin):
scuut : fecert̃ gͦ peccatũ iuder qđ eosfacere ñ c̃pulit¬
cui peccatũ ñ placet: s facturos esse p̃dixit. quẽ nichil
berent᷑ ⁊ hoc facturi p̃uiderent᷑. ab eo qui nouit qͥd
qͥsqs: sit facturus ⁊ qͥd ei sit ꝓ euis oꝑe redditurus: hoc
interĩde reꝓbatione iudeox porro de eis aqͥb ĩuentus
ẽ ñ quȩ situs qͥd dicemus : Quid nisi qđ dicit. quispũm
dĩ habuit : misericecdia eius p̃ueniet me : Situ o qͥsqͥs
ille es quide illis es. aliqͥd tuũ pͥmũ ad tulisti. ⁊ ex tuo ali¬
qͦbono pͥmomis ericoidiã dĩ ꝓmeruisti : ñ te p̃uenit S ut
esses qͥd fȩristi: Ut esses quideũ in uocares. qͥd egisti: Sienĩ
egisti aliqͥd ut esses. eras gͦ pͥus quã esses: petrro si nichil om̃i¬
no eras pͥus quã esses: ñ ꝓmeriusti ut esses fȩ cit autẽ
ds ut esses: ⁊ tu fecisti. ut bonus esses: Si ds̃dedit ut es¬
ses. ⁊ alius dedit ut bonus esses: melix utiq qui dedit

Expanded text:
peccatum Judaei, quod eos facere non compulitcui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit quem nihil prohiberentur: et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid quisque sit facturus, et quid ei sit pro ejus opere redditurus. Hoc interim de reprobatione Judaeorum. Porro de eis a quibus inventus est non quaesitus, quid dicemus? Quid, nisi quod dicit qui spiritum Dei habuit, « Misericordia ejus praeveniet me? . » Si tu o quisquis ille es, qui de illis es, aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo misericordiam Dei promeruisti; non te praevenit. Sed ut esses, quid fecisti? Ut esses qui Deum invocares, quid egisti? Si enim egisti aliquid ut esses, eras ergo priusquam esses. Porro si nihil omnino eras, priusquam esses, non promeruisti ut esses. Fecit autem Deus ut esses; et tu fecisti ut bonus esses? Si Deus dedit ut esses, et alius dedit ut b
Abbreviated transcription (Latin):
ecce manifestis sima grã : Onũm autẽ deũ p̃sciũ fuisse fitu¬
rex ⁊ p̃dixisse credimus ĩ fidelitatẽ iudeoꝵ ñ fecisse. qđ
sonare uidet᷑ uerbũ adductionis in emulationẽ : Si ñ dĩ
ꝓpterea ad peccandũ cogit: qr fuctura hoium porcata ĩã
nouit: Ipsoꝵ enĩ p̃sciuit peccata ñ sua: ñ ciuusquã alte

Expanded text:
cium fuisse futurorum; et praedixisse credimus infidelitatem Judaeorum non fecisse; quod sonare videtur verbum adductionis in aemulationem. Sed non Deus propterea ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; non cujusquam a
Abbreviated transcription (Latin):
caret ĩuidia ĩ gentẽ hactenus ĩsipientẽ nilq: de dõ sa¬
pientẽ : nc̃ autẽ ĩ cognitione dĩ uos p̃cedentẽ : Inuidia
gͦ causa ẽ maxima cur irra el ñ cognouit: Epulante enĩ
⁊ gaudente cũ patre iuniore filio. senio intrare no¬
luit: lsaias etiã licet ꝓc̃fessione dĩ ⁊ uerbi dĩ ueritate
mouturũ sesciret: audet tam̃ in reꝓbationẽ gentiũ
uocationẽ gentiũ p̃dicare dicens: Inuentussũ ñ que¬

Expanded text:
ipientem, nilque de Deo sapientem, nunc autem in cognitione Dei vos praecedentem. Invidia ergo causa est maxima cur Israel non cognovit. Epulante enim et gaudente cum patre juniore filio, senior intrare noluit . Isaias, etiam licet pro confessione Dei et verbi Dei veritate moriturum se sciret, audet tamen in reprobationem Judaeorum vocationem gentium praedicare dicens: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
cat : Subtrabendo uob quã ⁊ uos abicitis grãm meã ab¬
duci uos ꝑmittã ĩ emulationẽ ⁊ ĩuidiã. quã habituri
estis ingentẽ. quã nec gentis noiẽ hactenus dignaba¬
mini iã autẽ uere ñ gentẽ id ẽ gentẽ esse desisten¬
tẽ ⁊ qͣsi natumalẽ geniturã errocis sui. in nouã fidei

Expanded text:
Subtrahendo vobis, quam et vos abjicitis, gratiam meam, adduci vos permittam in aemulationem et invidiam, quam habituri estis in gentem, quam nec gentis nomine hactenus dignabamini; jam autem vere non gentem, id est gentem esse desistentem, et quasi naturalem genituram erroris sui in
Abbreviated transcription (Latin):
inuoeant eũ : Om̃is enĩ quicũq inuocauerit nom̃ dñĩ
saluus erit: Nom̃ dnĩ ĩuocat : qui seruus dñi esse desiderat:
Nesiderat esse seruus eius quicũq intelligit nom̃ eius Nom̃
eius ĩtelligt̃. quiĩ semet ipsis exꝑiunt᷑ dnãtũ eius: Ipsi st̃
qui cognoscunt ĩ semet ipsis grãm dĩ. ⁊ ĩgͥti ñ ft̃. ⁊ idõ in
uocantes nomen dnĩ salui st̃. Sic gͦ fides iħu xp̃i dnĩ ĩpe¬
trat nobis salutẽ : ⁊ quanta nobis hic ĩchoat᷑ in spe. ⁊ quan¬
ta dabit᷑ ĩre. Qđ autẽ dicit saluus erit: utiq sicut a fe¬
bre sicut a poste : qr ñ ẽ sanis opus medicus .s: male ha¬
bentib Sigͦ om̃ĩ inuocanti salus ꝓmittit᷑. nec ẽ distinc¬

Expanded text:
 « Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. » Nomen Domini invocat, qui servus Domini esse desiderat; desiderat esse servus ejus, quincunque intelligit nomen ejus. Nomen ejus intelligunt, qui in semetipsis experiuntur dominatum ejus. Ipsi sunt qui cognoscunt in sevocantes nomen Domini salvi sunt. Sic ergo fides Jesu Christi Domini impetrat nobis salutem, et quanta nobis hic inchoatur in spe, et quanta dabitur in re. Quod autem dicit, salvus erit, utique sicut a febre, sicut a peste, quia non est sanis opus medicus, sed male habentibus. Si ergo omni invocanti salus promittitur, nec est distinc
Abbreviated transcription (Latin):
dinis p̃miũ: dũ ⁊ hic degustit certissimo exꝑienti¬
ȩ argumento sperandarũ substantiã rerĩi. ribi
accipit qđ credidit ȩ ternȩ fęlicitatis manifesti¬
ssimã ueritatẽ propt̃ hoc gloriatur hic ĩ tribulati¬
onib: ĩ quib c̃scientia sc̃ę patientiȩ.iã arra quȩdã
⁊pignusẽ beatitudinisfuturȩ: c̃paranda gͦt̃ causa
causȩ . iustitia iustitiȩ. uita uite : serui qui quasi reclu¬
sus in pistrino durȩ necessitatis. tã diu uiuit. quã diu
seruilit᷑ oꝑat᷑ : ⁊ filii gr̃ẽ. cui seruire uiuere ẽ.⁊ grate
seriuire. magna grã: ⁊ gͣcis seruire. magna gła: mertes

Expanded text:
dinis praemium; dum et hic degustat certissimo experientidinis praemium; dum et hic degustat certissimo experientiae argumento sperandarum substantiam rerum, et ibi accipit quod credidit, aeternae felicitatis manifestissimam veritatem. Propter hoc gloriatur hic in tribulationibus, in quibus conscientia sanctae patientiae jam arrha quaedam pignus est beatitudinis futurae. Comparanda est ergo causa causae, justitia justitiae, vita vitae, servi, qui quasi reclusus in pistrino durae necessitatis, tandiu vivit, quandiu serviliter operatur, et Filii gratiae, cui servire vivere est, et grate servire magna gratia, et gratis servire magna gloria, merces
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ suꝑ exaltatũ ate. neq longe a te. Non ẽ ĩ cȩlo ut
dicas qͥs ascendet nobis in cęlũ. ⁊ accipiet illud nobis ũtt
audientes faciamus illud: neque tͣsmare ut dicas
qͥs transibit. ⁊ accipiet illud nobis . s. ꝓpe ẽ uerbũ in¬
ore tuo. ⁊ ĩ corde tuo licet enĩ in re ĩusitata. ⁊ miracu¬
li in soliti quȩdã apparere uideat᷑ difficultas creden
illustrat affectũ. ⁊ suggerit ĩtellectũ: ut ⁊ dulce ei
efficiat᷑ in cocde qđ credit. ⁊ glouiosũ c̃fiteri qđ salu¬
berrime credere se ĩtelligit. Credendo aittẽ saluus
efficit᷑: ñ ut uiuat ĩterĩ. sicut iuuit ĩ iustitia sua ł oꝑ¬
ũ s̃ uox oꝑ arius ille lȩgis. s uiuat hic ĩ iustitia dĩ. in ȩ¬
ternũ cũ eo uicturus. uiuat hic uita dĩ.oꝑando ꝑdi
lectionẽ. in futuro accepturus ꝑpetuã glorificati¬
onẽ: habet enĩ fidei uera iustitia duplex beatitu¬

Expanded text:
non est superexaltatum a te, neque longe a te. Non est in coelo, ut non est superexaltatum a te, neque longe a te. Non est in coelo, ut dicas: Quis ascendet nobis in coelum, et accipiet illud nobis, ut audientes faciamus illud; neque trans mare, ut dicas: Quis transibit, et accipiet illud nobis . » VERS. 8, ortuis, salvus eris. » Licet enim in re inusitata, et miraculi insoliti, quaedam apparere videatur difficultas credendillustrat affectum, et suggerit intellectum, ut et dulce ei efficiatur in corde quod credit et gloriosum confiteri quod saluberrime credere se intelligit. Credendo autem salvus efficitur, non ut vivat interim, sicut vivit in justitia sua vel operum suorum operarius ille legis, sed vivat hic in justitia Dei, in aeternum cum eo victurus; vivat hic vita Dei operando per dilectionem, in futuro autem accepturus perpetuam glorificationem. Habet enim fidei vera justitia duplex beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
eius uel mertes. ñ mori. ñ puniri. De iustitia uͦ quȩ ex fide
e. longe alit̃ ẽ: Ipsa enĩ uerã cordisengit fidẽ ⁊ liberã oris
c̃fessionẽ. ñ ratione humana exqͥsitã .s. siplici ⁊ uolunta¬
da st̃. uoluntarius mentis assensus : in qua qui fidelẽ ⁊ so¬
briũ habet sensũ. nullius sapientię sensib diuina. nullis
humanae scientiȩ rationib quȩ ĩ xp̃o humana st̃ scruta¬
t᷑. ut quasi de cȩlo illo. quȩ diuinitatis st̃ xp̃i. sibi ex postu¬
let deducradĩ telligendũ. de abysso illa. xpum sibi re¬
uocan de cõmuni socte mouentiũ .s. sĩplicit̃ credens
qđ credendũ indicit diuina auctoritas. ⁊ libe c̃fitens
qđ c̃fitendũ suggerit ueritas. credendi humilitate ꝓfi¬
cit ad ĩtellet tũ susceptȩ fidei. ⁊ ad oꝑa. quȩ ꝑ dilecti¬
onẽ fiunt : Sic enĩ ĩ deutero nomio scriptũ ẽ: unde ex¬
ẽplũ hoc assũtũ ẽ: Mandatũ hoc qđ ego łͥ p̃cipio hodie

Expanded text:
ia vero quae ex fide est, longe aliter est. Ipsa enim tantum veram cordis exigit fidem et liberam oris confessionem, non ratione humana exquisitam, sed simplici et voluntaigione credenda sunt, voluntarius mentis assensus, in qua qui fidelem et sobrium habet sensum, nullius sapientiae sensibus divinae, nullis humanae scientiae rationibus, quae in Christo humana sunt, scrutatur, utique de coelo illo, quae divinitatis sunt Christi, sibi expostulet deduci ad intelligendum; vel de abysso illa, Christum sibi revocari de communi sorte morientium, sed simpliciter credens quod credendum indicit divina auctoritas, et libere confitens quod confitendum suggerit veritas; credendi humilitate proficit ad intellectum susceptae fidei et ad opera quae per dilectionem fiunt. Sic enim in Deuteronomio scriptum est, unde exemplum hoc assumptum est: « Mandatum hoc, quod ego tibi praecipio hodie,
Abbreviated transcription (Latin):
osipedes euuangeli antiũ pacẽ : euuangelixantiũ
bona : Nen: enĩ qr ds̃dat ĩcrementũ idõ ñ ẽ plantandũ
atq: rigandũ. hoc autẽ tramite. redit᷑ ad grãm: Nisieñi
grã ꝓuideat p̃dicatoces. p̃dicato es uͦ faciant credentes. ñ
ert̃ qui salui fiant inuocantes: Idõ spetiosi pedes euuan¬
gelieantiũ pacẽ eiuiangeli ꝓantiũ bona: pacẽ. qua ꝑ
cepta remissione peccatox dõ rec̃ciliam̃ : bona quȩ filiis
grȩ̃ ꝓmittuntur: Uel spetiosi pedes. spetiosa nobis uesti¬
gia relinquentes : de cultu animi de amore dĩ: de c̃tẽ¬
tu seculi : S missi st̃ euuangeli antes: pauci uͦ inuentist
obedientes : Unde sub uerbis ꝓsetȩ. uox seqͥtꝰ conqueren¬

Expanded text:
angelizantium bona! » Neque enim, quia Deus dat incrementum, ideo non est plantandum atque rigandum; hoc autem tramite reditur ad gratiam. Nisi enim gratia provideat, praedicatores vero faciant credentes, non erunt qui salvi fiant invocantes. Ideo speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizaercepta remissione peccatorum Deo reconciliamur; bona, quae filiis gratiae promittuntur vel speciosi pedes, speciosa nobis vestigia relinquentes, de cultu animi, de amore Dei, de contemptu saeculi. Sed missi sunt evangelizantes, pauci vero inventi sunt obedientes. Unde sub verbis prophetae vox sequitur conqueren
Abbreviated transcription (Latin):
illo credebant. corde tenuert᷑: ⁊ tam̃ &e ad salutẽ
ñ ẽfitendo ꝑiert̃: nisi qui penitentia reiuxert̃ Qius
ita euanescat: ut existimet apłum petrũ sic habuisse
in corde. cũ dominũ negauit ore :cur loquens in cor¬
de suo ueritatẽ .tã amaro fletu punuut mendatiũ
qđ ore depinsit : nisiqr magnã uidit esse ꝑnitiẽ qđ co¬
de qͥdẽ credidit adiustitiã ore autẽ ñ ẽ c̃fessus ad¬
salutẽ: Bicut enĩ ñ ꝓficit ueritas in e. sinͣ sit etiã in
corde: sic nec ĩ coide ꝓficit. si tẽpore necessariȩ ẽfessio¬
pientiã dĩ ñ erubescunt c̃fiteri: natũ uͦ. mottuũ q
⁊ sepultũ c̃fiteri erubescunt : Et qͦmͦ curabit᷑ egrotꝰ:
qui de medicamento erubescit: S: eligat tẽpus: qr
nc̃ ẽ eligendi tẽpus: Cũ enĩ admirandus ille uenertt.
qui ꝓ nobis ẽ c̃tẽtus. iudicabit. qui ꝓ nobis ẽ iudicatus.
ex citabit occisus. honocabit ex honoratus tẽsiue .iu.¬

Expanded text:
illo credebant, corde tenuerunt; et tamen ore ad salutem non confitendo perierunt, nisi qui per poenitentiam revixerunt? Quis ita evanescat, ut existimet apostolum Petrum in corde, cum Dominum negavit ore? Cur loquens in corde suo ueritatem tam amaro fletu puniuit mendacium, quod ore depromsit, nisi quia magnam uidit esse perniciem, quod corde quidem credidit ad iustitiam, sed ore non csalutem? Sicut enim non proficit veritas in ore, si non sit etiam in corde, sic nec in corde proficit, si tempore necessariae confessiopientiam Dei, non erubescunt confiteri; natum vero, mortuumque et sepultum confiteri erubescunt. Et quomodo curabitur aegrotus qui de medicamento erubescit? Sed eligat tempus, quia nunc est eligendi tempus. Cum enim admirandus ille venerit qui pro nobis est contemptus, judicabit qui pro nobis est judicatus, excitabit occisus, honorabit exhonoratus, tunc sive Jud
Abbreviated transcription (Latin):
ferendũ ẽ qr ab ipso ẽ : qr finis legis ⁊ om̃is uistitiȩ ipse ẽ:
om̃is enĩ ꝑfectio ĩ ipso ẽ ulma quẽ ñ ẽ quose spes caritatis ⁊
uet ĩ illa. ut ĩ telligas lȩgẽ hoc loco ꝓ ipsisoꝑib positã. quȩ
oꝑantes uuiebant ĩ illis : alio qͥn pascerent in cruce cor¬
uos. Qui gͦ ĩquit fecerit ea: ñ lapidabit᷑ ñ occidet᷑. p̃mi¬

Expanded text:
b ipso est, quia finis legis et omnis justitiae ipse est. Omnis enim perfectio in ipso est, ultra quem non est quo se spes charitatis et vet in illa, ut intelligas legem hoc loco pro ipsis operibus positam, quae operantes vivebant in illis, alioquin pascerent in cruce corvos. Qui ergo, inquit, fecerit eam, non lapidabitur, non occidetur; praemi
Abbreviated transcription (Latin):
suã iustitiã c̃stituerant. quando eandẽ legẽ siusse uiri¬
b: ĩ plere posse credebant: ignorantes dĩ iustitiã. ñ qua
d s̃ iustusẽ .s quȩ hõi ẽ ex dõ: hec autẽ ẽ tota scientia
nit᷑ qͥdẽ ab oꝑib fides. sicut alibi dicit᷑ iustifican posse ho¬
minẽ ꝑ fidẽ. sine oꝑib: lȩgis : ⁊ st̃ oꝑa quȩ uident᷑ bona
noluit discernere ab oꝑe fidẽ s. ipsã fide dixit esse opus:
ipsa ẽ enĩ fides quȩ ꝑ diletzionẽ oꝑat᷑. Nec dixit hoc ẽ
opus urũm s hoc ẽ opus dĩ ut creddatis in eũ quẽ ille miso¬

Expanded text:
suam justitiam constituerant, quando eamdem legem suis se virisuam justitiam constituerant, quando eamdem legem suis se viribus implere posse credebant, ignorantes Dei justitiam, non qua Deus justus est, sed quae homini est ex Deo. Haec autem est tota scientia  sicut alibi dicitur , justificari posse hominem per fidem sine operibus legis. Et sunt opera quae videntur bona  noluit discernere ab opere fidem; sed ipsam fidem dixit esse opus; ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur. Nec dixit, hoc est opus vestrum, sed, « hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille mis
Abbreviated transcription (Latin):
tres: frẽs: uoluntas qͥdẽ cordis mei. ⁊ obsecratio ad deu̾ fit
ꝓ illis in salutẽ: uoluntas. ut ad uera credenda moueat᷑. ñ
sibi sufficit. nisi a gr̃adĩ adiuuet᷑: ꝓpterea apłus licet ĩstan¬
t̃ eiꝰ euuangeliũ p̃dicaret. ñ ei sufficit. nisi etiã ꝓ eis ora¬
ret. ut crederent Nenĩ alit̃ c̃sequerent᷑ salutẽ Mat gͦ ꝓ
ꝑ hibeoillis. qm̃ emulationẽ dĩ habent: s ñ secundũ scien¬
tiã : Noui ĩquit. scio : apud illos fui. talis ⁊ ipse fui : Quid autẽ
sit xelussiue emulatio ñ secundũ scientiã. exponens sub
dit: Ignocantes enĩ dĩ iustitiã. ⁊ suã que rentes statuere.
iustitiȩ dĩ ñ st̃ subiecti: De uideis enĩ hec dicit. qui de se
p̃sumentes. gr̃am repellebant: ⁊ ꝓpterea ĩ xpumñ crede¬
bant : Suã uͦ iustitiã dicit eos uelle estituere. quȩ ustiti
ẽ ex lege . ñ qr lex ab ipsis ẽ c̃stituta. si ĩ lege quȩ ex dõ ẽ

Expanded text:
tres, voluntas quidem cordis mei, et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem. » Voluntas ut ad vera credenda moveatur, non sibi sufficit, nisi a gratia Dei adjuvetur. Propterea Apostolus, licet instanter eis Evangelium praedicaret, non ei sufficit, nisi etiam pro eis oraret, ut crederent. Non enim aliter consequerentur salutem. Orat ergo pro perhibeo illis, quoniam aemulationem Dei habent, sed non secundum scientiam. » Novi, inquit, scio, apud illos fui, talis et ipse fui. Quid autem sit zelus, sive aemulatio, non secundum scientiam, exponens subenim justitiam Dei, et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. » De Judaeis enim haec dicit, qui de se praesumentes, gratiam repellebant, et propterea in Christum non credebant. Suam vero justitiam dicit eos velle constituere, quae justitia est ex lege, non quia lex ab ipsis est constituta, sed in lege quae ex Deo est,
Abbreviated transcription (Latin):
offender t̃ in lapidẽ offensionis inquẽ qui crediderit. ñ
hab ebit suã uistitiã quȩ exlege ẽ quã iusbona sit lex
s: ĩplebit ipsã legẽ ñ sua iustitia .s data adõ: ita enĩ non
c̃fundet᷑: caritas enĩ legis plenitudo ẽ : Et unde ista caritas
stimoniũ itascriptũ ẽ : Ecce ego pono ĩ syonĩ fundamea¬
tũ lapidẽ p̃tiosũ electũ angularẽ : ⁊ qui crediderit
in eũ ñ c̃fundet̃: apłs autẽ iapidẽ offensionis ⁊ petrã scan¬
in quo ita scriptũ ẽ: Et ñ tãquã lapidi offensionis octur¬
retiser neq: ut lapidiruinȩ: Ex utroq gͦ loco excer¬
offensionis ⁊ petra scandali nominet᷑. nulli debet esse
offensio ł scandalũ: Quia enĩ hi qui erant ĩ syon. iuas ñ
bonas incedentes it̃ ꝑditionis c̃cito pede currebant.
malissius ĩ uicẽ fauentes. qr sicut dicit ꝓfeta. laudat᷑
peccator in desideriis anunȩ suȩ. ⁊ ĩiqus benedicit᷑.
petrascandali dũ sna eis mala ñ tacens. uas ꝑditionis

Expanded text:
offenderunt in lapidem offensionis, in quem qui crediderit, non habebit suam justitiam, quae ex lege est, quamvis bona sit lex, sed implebit ipsam legem, non sua justitia, sed data a Deo; ita enim non confundetur. Charitas enim legis plenitudo est. Et unde ista charitas stimonium ita scriptum est: « Ecce ego pono in Sion fundamentum lapidem pretiosum, electum, angularem: et qui crediderit ndetur. Apostolus autem, « lapidem offensionis et petram scannseruisse videtur, in quo ita scriptum est: Et non tanquam lapidi offensionis occurretis ei, neque ut lapidi ruinae , et ex utroque loco exceroffensionis, et petra scandali nominetur, nulli debet esse offensio vel scandalum. Quia enim hi qui erant in Sion vias non bonas incedentes iter perditionis concito pede currebant, malis suis invicem faventes, quia, sicut dicit propheta, « laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus petra scandali, dum sua eis mala non tacens, vias perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
circũcisione credidert̃: Nisi dnus sabaoth reliqͥsset nobis
semen : sicut sodoma facti essemus. ⁊ sicut gomora. suni¬
lessuissemus: Ipsi enĩ tãquã sem̃ multiplicati st̃: asꝑsi suꝑ
terrã: Uel semen ĩtelligit᷑ gͥnũ illud frumenti. qđ ꝑ passi¬
onẽ moctis cecidit ĩ terrã. ⁊ moccificatũ. ferit fructũ plu¬
ruũ: facti autẽ ĩ qͥunt fuissemus sicut sodoma cuius
populus ĩcestus in hospites. ꝑ ire meruit: dũ in frẽm no¬
strũ dominũ maiestatis sacrilegi. euadere ñ potussemus
ꝑiculũ ꝑditionis. nisi ĩ benedictione seminis sci ĩ terrã
missi: Deinde ostendens gentes ex fide appͣhendisse ui¬

Expanded text:
 Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus; et sicut Gomorrha, similes fuissemus . » Ipsi enim tanquam semen multiplicati sunt, aspersi super terram. Vel semen intelligitur granum illud frumenti, quod per passionem mortis cecidit in terram, et mortificatum fecit fructum plurimum. Facti autem, inquiunt, fuissemus sicut Sodoma cujus populus incestus in hospites perire meruit, dum in fratrem nostrum Dominum majestatis sacrilegi, evadere non potuissemus periculum perditionis, nisi in benedictione seminis sancti in terram missi. Deinde ostendens gentes ex fide apprehendisse ju
Abbreviated transcription (Latin):
A querendo eos de qͥb alibi dicit: Spiritualis om̃ia di iudicat :
Et illud maxime: Nos ñ spũm huius mundi accepimus. s
spũm qui ex dõ ẽ ut sciamus que adõdonata st̃ nobis:
ꝓhibet autẽ ab huuis modi luteos. ⁊ terrenos. qui nͣdũ int¬
riecus regenerati aut nutriti. imaginẽ illius poctant.
qui pͥmus factus ẽ de terra terrenus: ⁊ qr ei a quo factus
ẽ noluit obtẽ perare. ĩ id relapsus ẽ unde ẽ factus. meru¬
it q: audire : Terra es ⁊ ĩ trã ibis. et merito ꝓhibent᷑ tales:
Nã si posset loqui pecus. ⁊ diceret dõ. quare hc̃ hominẽ fȩ¬
cisti. me autẽ pecudẽ n iuste succenseres. ⁊ diceres. o pecus
tu qͥs es qui respondeas dõ p̃parauit gͦ ds̃ uasa mise ricor¬
diȩ. ⁊ uocauit. tã ex iudeis quã exgentib qr una ẽ ex a

Expanded text:
a quaerendo, eos de quibus alibi dicit: « Spiritualis omnia dijudicat . a quaerendo, eos de quibus alibi dicit: « Spiritualis omnia dijudicat . » Et illud maxime: « Nos non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis » Prohibet autem ab hujusmodi luteos et terrenos, qui nondum intrinsecus regenerati aut nutriti, imaginem illius portant, qui primus factus est de terra terrenus, et quia ei a quo factus est, noluit obtemperare, in id relapsus est, unde est factus, meruitque audire: « Terra es et in terram ibis . » Et merito prohibentur tales. Nam si posset loqui pecus, et diceret Deo: Quare hunc hominem fecisti, me autem pecudem? non juste succenseres et diceres: O pecus, tu quis es qui respondeas Deo? Praeparavit ergo Deus vasa misericordiae, et vocavit tam ex Judaeis, quam e
Abbreviated transcription (Latin):
ex hacluce rapiunt᷑: Tota qͥppe masia ista iustȩ
dãnationis reciperet debitũ : nui ex ea faceret¬
ñ solũ iustus s etiã muericois figulus. aliqua iasa
in honorẽ. setundũ grãm ñ secundũ debtrũ. dũ ⁊¬
paruulis subuenit. quornulla merita dici posst̃. ⁊ maio¬
res p̃uenit ut aliqua merita habere possint Relictisgͦ
se cõparet collectus. ⁊ repulsis electus: c̃parent se
uasisirȩ uasa misericaediȩ: ⁊ uideant ex eadẽ massa
alia uasa facta esse ĩ honteẽ. alia ĩ c̃tumeliã. ⁊ discatli¬
ueratus de ñ liberato. qͥd etiã sibi c̃ueniret. nisi gr̃a sub¬
ueniret. Nisi enĩ debitor suspendat᷑. minus agit gras
ciui debitũ relaxat᷑: ꝓfunda questio in ꝓfundũ nos abdurte
ñ tam̃ usq ad fundũ sui nos ꝑduxit: quia licet arguat᷑ homo
respondens dõ uellutũ figulo ñ tamen ꝓhibet apłusscũs

Expanded text:
ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae damnationis reciperet debitum. nnon solum justus, sed etiam misericors figulus aliqua vasa in honorem, secundum gratiam, non secundum debitum, dum parvulis subvenit, quorum nulla merita dici possunt; et majores praevenit, ut aliqua merita habere possint. Relictis ergo se comparet collectus, et repulsis electus; comparent se vasis irae vasa misericordiae; et videant ex eadem massa alia vasa facta esse in honorem, alia in contumeliam; et discat liberatus de non liberato quid etiam sibi conveniret, nisi gratia subveniret. Nisi enim debitor suspendatur, minus agit gratias cui debitum relaxatur. Profunda quaestio in profundum nos abduxit, non tamen usque ad fundum sui nos perduxit, quia licet arguatur homo respondens Deo, vel lutum figulo, non tamen prohibet Apostolus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
sibi p̃stet᷑. discie gͣtũ ustificatus. dũ ñ suo merito .s. glo¬
ria largissimȩ dĩ muericordiȩ discernit᷑ adãnato
cũ quo e adc̃ iustitia fuerat ⁊ ipse dãnandus. Tã mul¬
tos autẽ creandonasci uoluit qͦs ad suã grãm ñ ꝑtinere
p̃scuut. ut mubeitudine ĩ c̃parabili pluressint. quã
qͦs ĩ sui regnigłam filios ꝓmissionis p̃destinare digna¬
tusẽ : ut etiã ipsa reiectoꝵ multitudine oistendert᷑
quã nullius momenti sit apud de ũ tustũ. quantalibet
numero sitas iustissime dãnatox : atq: ut hinc quoq:
inceiligant. qui ex ipsa dãnatione redimunt᷑. hoc
fuisse debitũ maisȩ illi unuiersȩ. qđ tã magnȩ par¬
tieius reditũ cernerent: ñ solũ in eis qui origina¬
li peccato multa ad dt̃ malȩ uoluntatis arbitrio.
uerũ etiã in tã multis paruulis qui tantũmͦ uin¬
culo percati oi inalis obstricti sine grã mediatocũ

Expanded text:
sibi praestetur, discit gratis justificatus, dum non suo merito, sed glosibi praestetur, discit gratis justificatus, dum non suo merito, sed gloria largissimae Dei misericordiae discernitur a damnato, cum quo eadem justitia fuerat et ipse damnandus. Tam multos autem oreando nasci uoluit, quos ad suam gratiam non pertinere praesciuit. ut multitudine incomparabili plures sint eis, quos in sui regni gloriam filios promissionis praedestinare dignatus est, ut etiam ipsa reiectorum multitudine ostenderetur, quam nullius momenti sit apud deum iustum quantalibet numerositas iustissime damnatorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
sa paria fuert̃. s illius miseratione discreti st̃. Qđ ma¬
rime apparet ĩ pariuilis: de qͥb: cũ ꝑ xp̃i gr̃am rena¬
scunt᷑. ⁊ istã uitã in illa tenera ȩ tate finientes. in ę¬
ternã transeunt ⁊ heatã. diciñ potest. qđ libero di¬
scernant᷑ arbitrio ab alis ĩfanib quisine hac gr̃a
in ipsius massȩ dãnatione moriunt᷑ Si autẽ hisoli ge¬
arent᷑ et adã qui essent ꝑ gr̃am recreandi ⁊ p̃t̃ illos
qui in dĩ filiosadoptant᷑. nulli alii hõies nascerent᷑. late¬
ret beneficiũ. qđ donaret᷑ ĩ dignis: qr nullis ex eade stu¬
pe uenientib dã nabili debitũ suplitiũ sedderet᷑. Cũ uͦ
sustinuit in multa patientia uasa ire apta in tͣcerciũ
ñ solũ ostendit irã ⁊ de monstrauit potentiã suã. redd¬
dendo uindictã ⁊ bene utendo malis s etiã notas fe¬
cit diuitias głs suȩ. in uasa misericoidiȩ: Ita enĩ qͥd

Expanded text:
sa paria fuerunt, sed illius miseratione discreti sunt. Quod masa paria fuerunt, sed illius miseratione discreti sunt. Quod maxime apparet in parvulis, de quibus, cum perscuntur, et istam vitam in illa tenera aetate finientes, in aeternam transeunt et beatam, dici non potest quod libero discernantur arbitrio ab aliis infantibus, qui sine hac gratia in ipsius massae damnatione moriuntur. Si autem hi soli crearentur ex Adam, qui essent per gratiam recreandi, et praeter illos, qui in Dei filios adoptantur, nulli alii homines nascerentur, lateret beneficium quod donaretur indignis, quia nullis ex eadem stirpe venientibus damnabili debitum supplicium redderetur. Cum vero sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum, non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam, reddendo vindictam et bene utendo malis, sed etiam notas fecit divitias gloriae suae in vasa misericordiae. Ita enim quid
Abbreviated transcription (Latin):
ti ex eadẽ massa facere. aliud uas in honorẽ. aliud in
c̃tumeliã Merito autẽ iuderetur ĩiustũ qđ fiunt uasa
irȩ ad ꝑditionẽ. siñ esset ipsa uniuersa ex adã massa
dãnata: Qđ gͦ fiunt inde nascendo uasa irȩ : ꝑtinet
ad debitã penã. Qđ aut̃r fiunt renascendo uasa mise¬
ricordiȩ: ꝑtinet ad indebitã grãm Ostendit gͦds̃ irã
suã ñ uuq animi ꝑturbationẽ. sicut ẽ. quȩ circa hõĩes
ñcupat᷑. si iustã fixãq uindictã qđ de stirpe ĩ obedi
entiȩ ducit᷑ ꝓpago peccatratqi: suplitui Et homonatꝰ
⁊ plenus iracundiȩ: Eius enĩ rei uas ẽ : qua plenus ẽ: Un¬
de ux uasa dicunt᷑: Ostendit ⁊ potentiã suã. qua be¬
ne utit᷑ etiã malis. multa illis naturalia ⁊ tẽporaliabo
na largiens ertũq: malitiã ad exercendos ⁊ cõparati¬
ont eox admonendos bonos ac cõmodans. ut in eis discani
gr̃as agere dõ. qđ ab eis ñ suis meritis. quȩ ĩ eadẽ mas¬

Expanded text:
in honorem aliud in contumeliam. merito autem uideretur iniustum, quod fiunt inde uasa irae ad perditionem, si non esset ipsa uniuersa ex Adam massa damnata. quod ergo fiunt inde nascendo uasa irae, pertinet ad debitam poenam: quod autem fiunt renascendo uasa misericordiae, pertinet ad indebitam gratiam. Ostendit ergo deus iram suam. non utique animi perturbationem, sicut est, quae ira hominis nuncupaentiae ducitur propago peccati atque supplicii; et homo natutae et plenus iracundiae: ejus enim rei vas est qua plenus est, unde vasa irae dicuntur. Ostendit et potentiam suam, qua bene utitur etiam mna largiens, eorumque malitiam ad exercendos et comparatione admonendos bonos accommodans, ut in eis discant agere gratias Deo quod ab eis, non suis meritis, quae in eadem mas
Abbreviated transcription (Latin):
Vocabo ñ plebẽ meã plebẽ meã : ⁊ ñ misericordiã c̃sequ¬
tã misericordiã csequtã: Eterit. in loco ubedictũ ẽ eis
ñ plebsmea uos. uocabunt̃ filiidĩ: hoc testamentũ¬
ꝓfeticũ. de uocatione gentiũ. qui populus oriusñ ꝑti¬
nebat ad deũ apłi ĩ tellexert̃.⁊ qr ipse quoq populus gen¬
tiũ spiritualit̃ ẽ in filiis abrahȩ ac ꝑ hoc recte dicit᷑ ⁊
irrael : recolentes etiã lapidẽ angularẽ ⁊ duosparietes
quã in gentib: una ẽ massa ꝑditorũ . sic ex utroq populo
una fiat ȩcła ȩlectox. Unde ad gentes ꝑtinet exẽplũ qđ p̃¬
misit de osee : ad uideos uͦ qđ de ysaia subnectit : Gentos
enĩ fuert̃ plepbs ñdĩ ⁊ plebs dĩ factest misericordiã ñ c̃¬

Expanded text:
Vocavi non plebem meam, plebem meam, et non misericordiam consecuta, misericordiam consecutam. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isapropheticum de vocatione gentium, qui populus prius non pertinebat ad Deum, apostoli intellexerunt, et quia ipse quoque populus gentium spiritualiter in filiis Abrahae, ac per hoc recte dicitur et Israel, recolentes etiam lapidem angularem, et duos parietes,quam in gentibus una est massa perditorum, sic ex utroque populo una fiat Ecclesia electorum. Unde ad gentes pertinet exemplum quod praemisit de Osee; ad Judaeos vero, quod de Isaia subnectit. Gentes enim fuerunt plebs non Dei, et plebs Dei factae sunt: misericordiam non co
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ scandalirati st̃: et docsũ eocũ ĩcurua ut qui nolu¬
ert̃cȩlestia cognoleere. iã ñ nisi terrena sciant cogita¬
re: Vnde ⁊ a loco quẽ ne perderent xpũ moccidert̃. in¬
fesicit̃ ex turban ⁊ disꝑsiꝑ terras. ubiq: quaqua gcla di¬
latata ẽ ñ dest̃ : ⁊ descripturis sius testimonio nobis st̃. qr¬

Expanded text:
lem, scandalizati sunt. « Et dorsum eorum incurva, » ut qui nolulem, scandalizati sunt. « Et dorsum eorum incurva, » ut qui noluerunt coelestia cognoscere, jam non nisi terrena sciant cogitare. Unde et a loco, quem ne perderent, Christum occiderunt, infeliciter exturbati et dispersi per terras, ubique quaqua Ecclesia dilatata est, non desunt, et de Scripturis suis testimonio nobis sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ s desperationẽ diabolicã. mottẽ n ternã oꝑantẽ: hoc
autẽ testamoniũ unde assutũ sit. ñ satis apparet: nisi foete
de ȩsaia ubidicit : Vade ⁊ dic populobuic: Aure audietis
uñ ĩ telligotis: ⁊ uidentes iudebitis. ⁊ ñ uidebitis: Incras¬
satũ ẽ enĩ coreoiũ usq: ad c̃clusionẽ oculox ĩteriex. ⁊ obtu¬
rationẽ auriũ : ut iã nec udere possint nec audire.
qua de moyse ⁊ ꝓfetis diuersa fertula apporunt᷑ : Quȩ il¬
lisfit ĩ laqueũ cũ spũ alia nulla curantes carnalia sibi tan¬
tũ ĩ scripturis reꝓmitti arbitrant᷑ : Quare uͦ coiã ipsis:
iniqͥtatẽ enĩ suã nouert̃: ⁊ tam̃ ĩ ea ꝑtinacissime ꝑseuerant:
tantũq ualet animi p̃sũtio : ut coiã ipsis sit laqueus. ⁊ ta
ant : ut qm̃ sine causa uidert̃. fiat in eis. ut nec uide¬
ant: Qđ autẽ dicit. ꝓphetantis ẽ ñ obtantis : ñ ut fiat . s
qi fiet: fiat eis in scandalũ : qr uidentes dominũ passibi¬

Expanded text:
 desperationem diabolicam mortem aeternam operantem. Hoc autem testimonium unde assumptum sit, non satis apparet; nisi forte de Isaia, ubi dicit: « Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor eorum » usque ad conclusionem oculorum interiorum et obturationem aurium, ut jam nec videre possint, nec audire,qua de Moyse et prophetis diversa fercula apponuntur. Quae illis fit in laqueum, cum spiritualia nulla curantes, carnalia sibi tantum in Scripturis repromitti arbitrantur. Quare vero coram ipsis? Iniquitatem enim suam noverunt; et tamen in ea pertinacissime perseverant, taant; » ut quoniam sine causa viderunt, fiat in eis, ut nec videant. Quod autem dicit, prophetantis est, non optantis; non ut fiat, sed quia fiet. « Fiat eis in scandalum, » quia videntes Dominum passibi
Abbreviated transcription (Latin):
me fecisti sic: anñ habet poteslatẽ figulus exeadẽ massa itu
q merito receeq: dãnata facere aliuduas in honorẽ in de¬
bitũ ꝓpt̃ misericodiȩ grãm : aliud in c̃tumeliã debitã
ꝓpt̃ ire iustitiã : Quantũ ad iustitiã spectat ⁊ grãm potest
recte dici ⁊ de reo quiliberat᷑. ⁊ de reo quidãnat᷑. tolle

Expanded text:
me fecisti? annon habme fecisti? annon habtique merito recteque damnata, « facere aliud vas in honorem » indebitum, propter misericordiae gratiam, « aliud in contumeliam, » debitum propter irae justitiam? Quantum ad justitiam spectat et gratiam, potest recte dici
Abbreviated transcription (Latin):
ita odinẽ seculox quasi pulcherrimũ carmen. etiã ex
quibusdã anthithetis honestaret. Ut enĩ adnuntiare t᷑ no¬
it: Deniq: ad utrũq: c̃cludit : ⁊ cui uult miseret᷑.⁊ quẽ nult
indurat: hoc facit. apud quẽ ñ ẽ iniqͥtas : Miserit᷑ utiq gͥ¬
tuito dono: obdurat autẽ iustissimo merito: S: dicat ad¬
hoc ⁊ audiat. qđ c̃uenit hõi : Ohomo tuqͥs es ut respondeas
dõ: Audiat hoc ⁊ ñ cͣtẽnat: Qđ si c̃tẽsirit. etiã in hoc ut c̃¬
tẽneret sesciat olduratũ : si autẽ ñ c̃tẽserit. etiã ut ñ
c̃tẽneret sesciat aduitũ : s debito obduratũ. gͣtis adiu¬
tũ : Q uonã se isti excusabt̃ modo : Nẽpe illo quẽ breuiter
tã quã ex eoꝵ uoce sibi obierit apłs. ut dicant: Quid adhur
queritꝰ : Uoluntati enĩ euis qͥs resistit : Et si illos nͣ pudet
hac excusatione ñ nobis s apło c̃tͣdicere : curnos pigeat
ut respondeas dõ : Nũ qͥd dicit figmentũ ei quise fincat. qͥd

Expanded text:
ita ordinem saeculorum quasi pulcherrimum carmen, etiam ex quibusdam antithetis honestaret. Ut enim annuntiaretur noit. Denique ad utrumque concludit: « Et cui vult miseretur, et quem vult indurat. » Hoc facit apud quem non est iniquitas. Miseretur utique gratuito dono; obdurat autem justissimo merito. Sed dicat adhoc, et audiat quod convenit homini. « O homo, tu qui es, » ut « respondeas Deo? » Audiat hoc, et non contemnat. Quod si contempserit, etiam in hoc ut contemneret, se sciat obduratum; si autem non contempserit, etiam ut non contemneret, se credat, adjutum, sed debito obduratum, gratis adjutum. Quonam se isti excusabunt modo? Nempe illo, quem breviter tanquam ex eorum voce sibi objecit Apostolus, ut dicant: « Quid adhuc quaeritur? Voluntati enim ejus quis resistit? » Et si illos hac excusatione, non nobis, sed Apostolo contradicere, cur nos pigeatqui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare sic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃fusã. futuri erant uasa irȩ. apta ĩ interitũ ñ creden¬
tes uitȩ suȩ s: dominũ maiestatis crucifigentes: reliqe
uͦ stellis cȩli c̃parandi. cȩ lestis głrȩ participes futuri essent.
Utrũq: enĩ abrahȩ p̾nuntiatũ ẽ: Sic ĩquit erit semen tuũ
sicut harena maris. ⁊ sicut stellȩ cęli. Uerbũ enĩ ẽsũ¬

Expanded text:
fusam, futuri erant vasa irae apta in interitum, non credentes vitae suae, sed Dominum majestatis crucifigentes; reliquiae vero, stellis coeli comparandi, coelestis gloriae participes futuri essent. Utrumque enim Abrahae pronuntiatum est: « Sic, » inquit, « erit semen tuum , » sicut arena maris, et sicut stellae coeli: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ qͥcqͥd habet ipsa natura p̃t̃ uitiũ. qđ eidẽ in flxit
suꝑbientis uoluntatis audatia ꝓpt̃ hoc a dõ p̃sciente
creatist̃ ut ĩ hi sostenderet liberũ desertous arbi¬
triũ sine grã qͥd ualeret. ⁊ in etũ iustis ⁊ debitis pe¬
nis uasa miscricodiȩ quȩ ñ suex oꝑũ meritis . s gͣtutta
dĩ gratia st̃ ab illa c̃eretione discreta. qͥd sibi collatũ¬
esset ad discerent. ut om̃e os obstruat᷑.⁊ qui glouat᷑.
ꝑtinere ñ ad grãm: beatiis apostolus tanto suc einc tioet
breuitate quanto maiore auetoutate cõmemorat:
beũ enĩ dicit uolentẽ ostendere irã. ⁊ de monstrare¬

Expanded text:
est t quicquid habet ipsa natura praeter uitium. quod eidem inflixit est t quicquid habet ipsa natura praeter uitium. quod eidem inflixit superbientis uoluntatis audacia, propter hoc a deo praesciente creati sunt, ut in his ostenderet, liberum desertoris arbitrium sine sua gratia quid ualeret, et in eorum iustis et debitis poenis uasa misericordiae, quae non suorum operum meritis sed gratuita dei gratia sunt ab illa concretione discreta, qesset addiscerent, ut omne os obstruatur, et qui gloriapertinere, non ad gratiam, beatus Apostolus tanto succinctiore brevitate, quanto majore auctoritate commemorat. Deum enim dicit, volentem ostendere ira
Abbreviated transcription (Latin):
ordinate dis ꝑdnat. utat̃q eis ad ĩs trumentũ saluctis eox qͦͥe
miseret᷑. S: illis utiq ꝓdest : ad quoꝵ salutẽ. sic illis utit᷑. ẜete
ꝯratio reddita ẽ hõi quanta debuit hoĩ : ac si dicere:tu
qͥs es qui respondeas dõ. si uolens ds̃ ostendere irã ⁊ dem¬
onstrare potentiã suã qđ ⁊ malis bene optimus possituti
malisdũ taxat ñ c̃ditione diuina .s uitiata uoluntatis in¬
iqͥtate natura quȩ a dõ ẽditoce c̃dita ẽ bona. sustinuit in¬
multa patientia uasa irȩ apta ĩ interitũ: ñ qđ illi essent
netessaria siue angelica siue humana peceata ciuinec
quã thȩꝓpͥis ex tollerent uirib s. humilit̃ ĩtelligerent
nisi illis dĩ grã ñ debita s. gͣtucta subueniret. id fuisse
reddendũ meritissius. qđ aliis in eadẽ massa redditũ
cernerent: ceteri autẽ hoĩes ad istã sotietatẽ ñ ꝑti
nentes. quoꝵ tam̃ ⁊ animã ⁊ cocpus dĩbonitas oꝑata

Expanded text:
t, utaturque eis ad instrumentum salutis eorum quorum miseretur? Sed illis utique prodest ad quorum salutem sic illis utitur. Ecce et ratio reddita est homini quanta debuit homini: ac si diceret: Tu s es, qui respondeas deo, si uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, quod et malis bene uti optimus possit, malis dum taxat non condicione diuina sed uitiata uoluntatis iniquitate natura, quae a deo conditore condita emulta patientia vasa irae apta in interitum, non quod illi essent necessaria siue angelica siue humana peccata, cui nec quam de propriis extollerent viribus, sed humiliter intelligerent, nisi illis Dei gratia non debita, sed gratuita subveniret, id fuisse reddendum meritis suis quod aliis in eadem massa redditum cernerent: caeteri autem homines ad istam socienentes. quorum tamen et animam et corpus dei bonitas operata
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fundet᷑autẽ. qui inse glouat᷑. quia ñ sine peccatis in¬
ueniet᷑. nec ad diẽ. nec ad orã. s ĩ ȩt̃nũ c̃fundet᷑. Qui¬
cũq gͦ ñ uis offendere : tolle te. ĩpediste: talle iustitũ
tuã. app̃hende eã quȩ ex dõ ẽ : Quãusxpĩ anus uocaris .:
si grãm eius denegas. ĩ eũ offendis M inus autẽ ẽ offen¬
dere ĩ xpũm pendentr̃ : quã ĩ eũ ĩ cȩlo sedentẽ : Iusticia
sit . s ex grã sit: a dõ tͥ sit : tua ñ sit: Sacerdotes tui ĩqͥt¬

Expanded text:
 sine peccatis invenietur; nec ad diem, nec ad horam, sed in aeternum confundetur. Quicunque ergo non vis offendere, tolle te, impedis te, tolle justitiam tuam, apprehende eam quae ex Deo est. Quamvis Christianus vocaris, si gratiam ejus denegas, in eum offendis. Minus autem est offendere in Christum pendentem quam in eum in coelo sedentem. Justitia sit; sed ex gra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a nullius egent: s ds tẽpauit corpus ei cui de¬
erat habundantiore tribuendo honorẽ. ut ñ sit
scisma in corport. s id ipsũ ꝓ inuicẽ sollicita
sint membra. Et si quid patitur unũ membrum
cpaciunt᷑ omĩa menbra. siue glatur unũ menbris.
congaudent omĩa membra Vos autẽ citis corr ip̃i
& mebra de mnembro. Et quosda qđe posuit deus

Expanded text:
i deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore, sed in idipsum pro invicem sollicita sint membra. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Vos autem estis corpus Christi, et membra de membro. Et quosdam quidem posuit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
menbrũ s multa. Si dixerit pes qͣm̃ ñ sum manus.
nsũ de corpore ñ ideo non ẽ de corport. Et si di¬
xerit qͣuia ñ sum oculus non sũ de corport. non
idco ñ e de corport. Si totũ corpus oculus. ubi
auditꝰ. Si totũ auditus ubi odoratus. Nunc autẽ
posuit a menbra unũ qđ q cor. in corpor. hent
uoluit. Qde si. esent omĩa unũ memibrũ ubi corpis¬

Expanded text:
dixerit pes quoniam non sum manus non sum de corpore non ideo non est de corpore et si dixerit auris quia non sum oculus non sum de corpore non ideo non est de corpore si totum corpus oculus ubi auditus si totum auditus ubi odoratus nunc autem posuit Deus membra unumquodque eorum in corpore sicut voluit quod si essent omnia unum membru
Abbreviated transcription (Latin):
R. Mensuras sibi
positas. egredi nitit᷑.
ui posse plus quã ac¬
dio pede porrigit. qui
msurarũ suarũ limitẽ
i attendit. In ipsa enĩ
torporis positione instru¬
unur. ⁊ nimis turpe ÷
n imitari qd̾ sumꝰ. Pes
ꝑ pedes gradiunt᷑. Sic¬
 om̃ia m̃bra sibi mu¬
tuo suffragant᷑. ⁊eo quo

Expanded text:
 Mensuras sibi positas egredi nititur, qui posse plusquam acti pedem porrigit qui mensurarum suarum limitem non attendit. In ipsa enim corporis positione instruimur, et nimis turpe est non imitari quod sumus. Pes per pedem gradiuntur, sicque omnia membra sibi mutu
Abbreviated transcription (Latin):
& habundare : ubiꝰ & in omnib institutus sum
& saciari & esurire & habundare & penuriã
pati. Omnia possũ in eo qui me c̃fortat. Uerũ
tamen bene fecistis. comunicantes tribulationi
met. Scitis autẽ & uos philipenses quod in pͥn¬
cipio euuangelii quando ꝓfectus sum amace¬
donia nulla mihi cõmunicauit ȩecła in ratione
dati & accepti: nisi uos soli qui & thessaloni:¬
c̃i & semel & bis mihi in usum misistis. Non
quia quero datũ s requiro fructũ habundan¬
tem in racione ur̃a Hlabeo autẽ omnia: &
habundo. repletuis sum acceptis ab epafrodito
que misistis in odorem suauitatis. hostiam ac

Expanded text:
tus sum — et satiari et esurire et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat. uerum tamen bene fecistis communicantes tribulationi meae. scitis autem et uos, Philippenses, quod in principio euangelii, quando profectus sum a Machedonia, nulla mihi ecclesia communicauit in ratione dati et accepti nisi vos soli quia et Thessalonicam et semel et bis in usum mihi misistis non quia quaero datum sed requiro fructum abundantem in rationem vestram habeo autem omnia et abundo repletus sum acceptis ab Epafrodito quae misistis od
Abbreviated transcription (Latin):
hec apostoli affectus st̃ qr ñ optat a xpõ anathema
esse p̃uaricatione : si amoris deuotione: languor ẽ ans¬
mȩ amantis nec ualentũ inplere qđ uult: Vnde illa
in xpo testimoniũ ꝑhibente mͥ c̃scientia mea ĩ spũ scõ:
Beata anima cuus ueritas fundat᷑ in xp̃o. c̃scientia
solidat᷑ in spũ scõ cui in c̃scientia ardet ueritas caritatis.
se potest locus lȩtitie: sordimeo: Sicut enĩ. ciu seruit.
seruit in sp̃u suo sic ciu dolet. dolet ĩ corde suo:¬

Expanded text:
haec Apostoli affectus sunt, quia non optat a Christo anathema haec Apostoli affectus sunt, quia non optat a Christo anathema esse praevaricatione, sed amoris devotione. Languor est animae amantis, nec valentis implere quod vult. Unde illa in Christo, testimonium perhibente mihi conscientia mea in Spiritu sancto. » Beata anima, cujus veritas fundatur in Christo, conscientia solidatur in Spiritu sancto, cui in conscientia ardet veritas charitatis; se potest locus laetitiae? « Cordi meo. » Sicut enim cui servit, servit in Spiritu sancto, sic cui dolet, dolet in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
susinere carnales populiqͣuasi caritate in saniens n tetus
spũ scõ debriatus nescit habere sobrietatis uerba elo
thema esse ab eatitudine xp̃i. amplectendo iustitiã
api ustius arbitrans apud deũ esse. obtare salutẽ gentũ
unius quã unius animȩ S. cũ se ipsã excedentis care a¬
uis bicesset mirab ilis affectus. longe alit̃ in uiditio ui¬
stitiȩ dĩ euis recmabat᷑ effectus: quia tũ in głamdĩ¬
salutẽ srũm ñ carcatis .s. salutus suȩ offerret defectũ
apud iustũ udicẽ ⁊ caritatis ⁊ salutis sũmũ adeptius ẽ
ꝓfectũ qia ⁊ donata ẽ paulo salus electionis de gen¬
te ila nec de fraudatui ẽ p̃mio uniuersalis eox salicas.
qui ꝓomĩ ũ eor salute tã c̃stanti caritate somet ipsũ
obtulit: habet enĩ caritas affectus habet ⁊ esfectus:
⁊ licet ñ ita hominib: uideat᷑ om̃os eius a f̃fectus. suis
in ueniunt esfectus apud eũ qui multo uerius discer¬
nit affectũ mentis quã hõies effectũ oꝑus : Uerba gͦ

Expanded text:
sustinere carnales populi : sic et ipse quasi charitate insaniens, et totus Spiritu sancto debriatus, nescit habere sobrietatis verba, sedisto. Optabat anathema esse a beatitudine Christi, amplectendo justitiam Christi; justius arbitrans apud Deum esse, optare salutem gentis unius, quam suae unius animae. Sed cum seipsam excedentis charitatis hic esset mirabilis affectus, longe aliter in judicio justitiae Dei ejus formabatur effectus, quia cum in glorisalutem fratrum, non charitatis, sed salutis suae offerret defectum apud justum judicem et charitatis summum adeptus est profectum, quia et donata est Paulo salus electionis de gente illa, nec defraudatus est praemio universalis eorum salutis, qui pro omnium eorum salute, tam constanti charitate semetipsum obtulit. Habet enim charitas affectus, habet et effectus; et licet non ita hominibus videatur, omnes ejus affectus suos inveniunt effectus apud eum, qui multo verius discernit affectum mentis, quam homines effectum operis. Verba ergo