comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine & granditate dentiũ dictꝰ
upus. a similitudine capitis nuncupatꝰ.
l upum ut dic̾tũ est auiditas appellauit:
piscem in captura ingeniosũ. Beniq rece
circumdatꝰ. fertur arenas arare cauda:
atq ita conditus transire rete. Mullus uo¬
catus. quod sit mollis atq tenerrimꝰ. su¬
ius cibo tradunt libidinem inhiberi. ocu¬
loꝵ aut̃ aciem ebetari: homines uero
quibꝰ sepe pastus est: piscem olent. Mul¬
lus in uino necatꝰ. hi qui uide biberint.
techium uimi habent. Mugilis nomen
habet. quod sit multũ agilis. Nam ubi
dispositas piscatoꝵ senserit insidias confestim
retrorsum rediens. ita transilit rete. ut uo¬
lare piscem uideas. Alelanurꝰ. eo qͦd nigrã
caudam habeat. & pennas nigras. & in cor¬
pore lineas iugras. Melan enim greci in¬
grum uocant. Glaucꝰ ã colore dictus: qͦd¬
sit albus. Greci enim album gleucon gli¬
cunt. Hic estate raro apparet: nͥ tantłm

Expanded text:
multitudine et granditate dentium dictus. multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dum manu tollit᷑. Tradunt decem cancͥs
cũ orimi manipulo alligatis. omnes qui
ibi sunt scorpiones ad eum locũ conggiri.
Arenea genus piscis. dictus. qͦd aure fe¬
riat. habet enim stimulos ẽ quibus
ꝑcutit. Crocodillus a croceo
colore dictus. Gignit᷑ in nilo. ani .. mal
quadrupes in terra & in aquis ualens. lon
gitudine plerumq uiginti cubitoꝵ. den¬
tium & unguiũ inmanitate armatum:
tanteq cutis duricia. ut qͣmuis fortium
ictibus lapidum tergo reꝑcussus ñ senti
at. Nocte in aquis : die humo quiescit.
Oua in terram fouet. Masculus & femina
uices seruant. Hunc pisces qͥdam serratã
habentes cristam tenera uentͥum dissecan¬
tes interimunt. Solus ex animalibus su¬
ꝑiorem maxillam mouere dicit᷑. Ippopo¬
tamꝰ uocatus. quod sit equo similis. iuba.
dorso. & humitu. rostro resupinato. apri¬
nilus gignit. Pagrũ. quem greci fagrũ
ideo nuncupant. qđ duros dentes habe¬
at: ita. ut ostreis in mari alat᷑. Oentix ꝓ

Expanded text:
dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal qugitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatum, tantaque cutis duritia, ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercussus non sentiat. 20. Nocte in aquis, die humi quiescit; ova in terra ovet; masculus et femina vices servant. Hunc, pisces quidam serratam 79 habentes, cristam tenera ventrium desecantes, interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur. 21. Hippopotamus vocatus, quod sit equo similis dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato, apriNilus gignit. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. Dentix pro
Abbreviated transcription (Latin):
Gurgulio dicitur⁊ quia pene nichibẽ
in quadam breui tabella. quasdã cȩli
causas. situsq terrarũ & maris spacia ad¬
notauimꝰ: ut in modico lecꝰtor ea ꝑcurrat.
& compendiosa breuitate ȩchymologias
eoꝵ. causasq cognoscat. Incipiunt ca¬

Expanded text:
Gurgulio dicitur, quia pene nihil est Gurgulio dicitur, quia pene nihil est in quadam brevi tabella, quasdam coeli causas, situsque terrarum, et maris spatia annotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et compendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. CAPUT P
Abbreviated transcription (Latin):
dibus sit longis. ueluti asta. Unde & eam¬
greci tam inaritimã qͣm terrestrẽ astaco
appellant. Sicãdes ex ciculoꝵ nascuntur
spͥuto. ħȩ in ytalia apud reginos mulcȩ fc̃:
nec usqͣm alibi. Musca ex greco uenit. si¬
cut & mꝰ. Hȩ sicut & apes uecate in aqͦm
aliquotiens post uniꝰ horȩ spacium reui¬
uiscunt. Cĩnomia grece uocat᷑. id est mus¬
ca canina. lam cỹnos grece canis uocatur
Culex ab aculeo ctictus: qͦ sanguinẽ sugit
Habet enĩ in ore fistulam in modum stimu¬
li qua carnem terebrat: ut sanguinem
aculeis ꝑmoleste : qua tercia plaga su¬
ꝑbus egyptioꝵ popłs cȩsus est. Destrus
animal armentoꝵ aculeis ꝑ molestum.
Destrus auit̃ grecum est: qui latine afllꝰ
uulgo tabanus uocat᷑. Dibiones sunt᷑.
qui in uino nascunt᷑: quos uulgo mus¬
çiones a musto appellant. Uude afroniꝰ.
Cum ã me exspectas. & fabulari incipis:
ex ore in oculis tuis bibiones inuolant.

Expanded text:
dibus sit longis, dibus sit longis, Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca canina; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem aculeis permolestae. Qua tertia plaga superbus Aegyptiorum populus caesus est. Oestrus animal armentorum, aculeis permolestum. Oestrus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afranius407: Cum ad me spectas et fabulare incipis, ex ore in oculis tuis bibiones involant.
Abbreviated transcription (Latin):
De quo uirgiliꝰ. Ignauũ fucus pecꝰ a pre
uocati ã cabo. id est caballo: qͣd ex eis
creent᷑. Sicut aut̃ cabrones nascunt᷑
cde equoꝵ carnibus putridis : rta ex his ite¬
rum sepe nascunt᷑ scarabei. Unde & cogno¬
minati sunt. Tauri uocant᷑ scarabei terres¬
tres: ricino similes. Buprestis animal est
pedum. qđ fallit inter herbas bouẽ maxi¬
me. unde & nom̃ habet: deuoratũq tac¬
to felle ita uflaminat. ut rumpat sicen¬
dela scarabeoꝵ genꝰ est : eo qͦd gradiens. uł
uolans lucet. Blatte. ã coloie nuncupatȩ¬
Siquidem & comp̾liense manũ tingunt. U̾n¬
de & blacteum colorẽ dicunt. Hoc autem
aminal lucẽ uidere ñ patit᷑: contrariũ
muscȩ. nam musca lucipeta: & blacta luci¬
fuga est. ꝑ nocꝰtem enĩ tantũ ambulat.
Papiliones auiculȩ sunt qͤ maxime habun¬
dant florentibꝰ maluis: quiq uermiculos
stercore suo nasci faciunt. Locusta: qͦd pe¬

Expanded text:
De quo Virgilius: Ignavum fucos pecus a De quo Virgilius: Ignavum fucos pecus a vocati a cabo, id est a caballo, quod ex eis creentur. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex his iterum saepe nascuntur scarabaei; unde et cognominati sunt. Tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes. Buprestis animal est pedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. Cicindela scarabaeorum genus est; eo quod gradiens vel volans lucet. Blattae asiquidem et comprehensae manum tingunt, unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae; nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est, per noctem enim tantum ambulat. 8. Papiliones, aviculae sunt, quae maxime abundant florentibus malvis, quique vermiculos stercore suo faciunt nasci. 9. Locusta, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
cdibus inuicem alligent:. uel ꝓ eo quod
sine pedibus nascunt᷑. Nam postea & pe¬
des & penuas accipiunt. hȩ sollertes in
geuerandi mellis officio: assignatas inco¬
lunt sedes. Domucilia iuenarrabili ^ om¬
ponunt. ex uariis florib fauiũ condunt:
textisq cȩris unnumera ꝓle castra replent.
Exercitũ & reges habentꝰ: prelia mouient.
fumũ fugiunt: tumultu exasꝑant᷑. Has
pleriq exꝑtisunt de boum cadaueribꝰ
nasci. Nam ꝓ his creandis uituloꝵ occi¬
soꝵ carues uerberant᷑: ut ex putrefac¬
to cruore uermes uascant᷑. qͥ postea effi¬
ciunt᷑ apes. Pprie tam̃ apes nas uocant᷑.
ortȩ de bubus : sicut cabrones de equis.
fuci de mulis. uespe de asinis. sõstrõs
greci appellant qͥ in extremis fauoꝵ par¬
tib maiores creant᷑. Quos aliqui reges
putant ⁊ dicti. quod castra ducant. fũcꝰ
maior ape: cabrone minor. Dicꝰtus aut̃
fucꝰ. quod alienos labores edat: quasi
fãgus. Depascitur enĩ qͦd ñ laboiauit.

Expanded text:
dibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pennas accipiunt. Hae solertes in generandi mellis officio assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt: ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole replent: exercitum et reges habent: praelia movent: fumum fugiunt: tumultu exasperant. Nam plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Has pro iis creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis. Castros Graeci appellant, qui in extremis favorum partibus majores creantur, quos aliqui reges putant dicti, quod castra ducant. Fucus est major ape, scabrone minor. Dictus autem fucus quod alienos labores edat, quasi fagus. Depascitur enim quod non laboravit.
Abbreviated transcription (Latin):
umeros autem infinitos ẽẽ sistunt.
certissimum est: qm̃ in quocumq nu¬
mero finem faciendũ putaueris. idem ip¬
se. ñ dico uuo addito augeri. s qͣmlibet
sit magnus. & qͣmlibet ingentem mul¬
titudinem continens. in ipsa ratione atq
scientia numeroꝵ ñ solum dupplicari. ue¬
rum ȩtiam multiplicari potest. Ita uero
suis quisq numerꝰ ꝓpͥetatibꝰ terminatur:
ut nullus eoꝵ par ẽẽ cuiq alteri possit.
Gͦ & dispares inter se atq diuersi sunt: &
singłi quiq finiti sunt. & omnes infini¬

Expanded text:
stunt. 1. Numeros autem infinitos esse certissimum est, quoniam in quocunque numero finem faciendum putaveris, idem ipse non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus, et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione, atque scientiam numerorum, non solum duplicari, verum etiam multiplicari potest. 2. Ita vero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicunque alteri possit. Ergo, et dispares inter se 129 atque diversi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infini
Abbreviated transcription (Latin):
uirͦ eruginis. Specula etiam ex eo temꝑan¬
quod ad radium solis clariꝰ aur̃o argen¬
toq reluceat. Sol enim ã poetis elector uo¬
catur. Pfficatius est enim hoc metallum
omnib metallis. Huiꝰ tria genera. Unum
qͦd ex pineis arborib fluit. quod sucinum⁊
de tribus partib auri & argenti una.
Quas partes eciam si naturale soluas in¬
uenies Unde nichil intereẽ nectum an
factum ÷ utrũq enim eiusdem nature ÷.
Electrum qͦd est naturale eiꝰ modi nature
est: ut in conunuo & ad lumina claruis
euuctis mecallis fulgeat:. & uenenũ ꝓdat.
Nam si eo. infundas uenenũ. stridorem edit
& colores. uarios in modum arcꝰ cȩlestis e¬

Expanded text:
us aeruginis. Specula etiam ex eo temperanum quod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dde tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis e
Abbreviated transcription (Latin):
non intercludere. Ueni ad presentiam
pͥncipis. inueni p̾sentem diaconũ tuum.
ꝑ eum eloquia tua suscipiens amplexus
sum: & legi & de salute tua deo gr̃as egu¬
omni desiderio desiderans. qͣmuis debilis
atq fessus. fictuciam tamen habere ꝑ xp̃m
in hac uita uisenctite. quia spes ũ ꝯfundit
ꝑ caritatem quȩ diffusa est in cordibꝰ nrͣis
Codicem ȩthymologiarũ cum aliis codicibꝰ
de itinere transmisi: & licet iemencda¬
tum. p̃ualitudine tam̃ tibi mͦ ad eniencdan¬
ctum studuerã offerre: si ad destinatum
concilii locum ꝑuenissem. De constituen¬
do autẽ episcopo terraconensi ñ eam qͣm
petistis sensi sentenciã regis: si tamen &
ipse adhuc ubi cercius conuertat animũ.
illi manet incertũ. Peto autẽ. ut ꝓ meis
peccatis apud deum existere intercessor
digueris: ut impetratu tuo deleantur
delicta mea. & remittant᷑ facinora. ltem
manu suc. Ora ꝓ nob beatissime dompne
misi opus de origine quarũdam rerũ ex

Expanded text:
non intercludere. Veni ad praesentiam non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum: per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum et legi, et de salute tua Deo gratias egi, desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te; quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invaletudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi, non eam quam petisti sensi sententiam Regis, sed tamen et ipse adhuc, ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem, ut pro meis peccatis apud Dominum existere digneris intercessor, ut impetratu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine misi opus de origine quarumdam rerum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
hoc displicuerit sibi imputet. quae tantũ
amat. ut timorem tollat. Nam ꝑfec̾ta cari¬
tas foras mittit timorem. Specialigͦ gratia
fretus speciali dño in quo uires sceͤ eccłie
consistunt suggero⁊ ut quia eusebius nr̃
metropolitanus decessit habeas miscłiȩ
curam. & hoc filio tuo cdño nr̃o suggeras.
ut illum illi loco preficiat. cuiꝰ doctrinȩ
scitas cȩceris sit uitȩ forma. Hunc autem
filium presentẽ beatissime potestati ur̃e ꝑ
omnia cõmendo: & tam cde his quȩ hic sug¬
gessimus. qͣm etiam de his quȩ supra qͦs¬
ti fuimus: eloquio ur̃o ꝑ eum illustrari
mereantur. Rescriptum ysidori ad brauli
cpiscopo. ysidorus. Tuę sancꝰtitatis epłȩ.
me in urbem toletanum inuenerunt.
N am ꝑmotus fueram causa concilii. Sed
quamuis iussio pͥncipis in itinerẽ positũ
remeare me admonuisset ⁊ ego tamen qͥa
ꝓpinquior eram presentiȩ ipsius. qͣm re¬
gressionis. malui potius cursum itineris

Expanded text:
hoc displicuerit, sibi imputet, quae tantum hoc displicuerit, sibi imputet, quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali domino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut, quia Eusebius noster metropolitanus decessit, habeas misericordiae curam. Et hoc filio tuo nostro domino suggeras, ut utilem illi loco praeficiat, cujus doctrina et sanctitas caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, et tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur. EPISTOLA XIII. ISIDORI BRAULIpiscopo, Isidorus. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris
Abbreviated transcription (Latin):
nobis resplendere. & diuine legis obscura
reserare: Nec si ista quȩ peto ꝑceꝑo. de illis
silebo. sed uiam reseras capiende fiducie:
cum in hac pͥma fronte non meꝰ confocleris
inmerito. ñ iusseris reꝓbare: quia ignomi¬
niosum ualde uidetur ac uile. si necclum
saciatus quis caritate ab eo quẽ amabat
inuenitur recectere. Obsequio autẽ meȩ
seruitutis: dependo iura salutis. & queso
orare digneris: quatinus cotidie fluctu¬
antem aiãm in malis. tuo intercessu lucre¬
ris. & ad portum eternȩ tranquillitatis de¬
ducas erutam ã miseriis. & ab scandalis.
Dulce mͥ fuit cui acd te loqui: quasi coram
positus uultũ uiderem tuȩ faciei. Ideo
nec uerbositatem caui. & temeritatem
fortassis incurri: s aut hoc. aut aliud
agere debui. tantũ ut qͦd noluisti ꝑ humi¬
litatẽ. saltem tribuas ꝑ tumultuantẽ imꝑ¬
bitatem. Ecce qͣntum audaciȩ dedit mͦ
gr̃a ur̃ȩ beniuolentię: & ideo si quid in

Expanded text:
jubes resplendere, et divinae legis obscura jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae. Cum in hac prima fronte non me confoderis immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur, ac vile, si necdum satiatus quis charitate ab eo quem amabat invenitur secedere. 13. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso orare digneris; quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu lucreris, et ad portum tranquillitatis aeternae deducas, erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, 580 quasi coram positus vultum viderem tuae faciei. Ideo nec verbositatem cavi, et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. 14. Ecce quantum audaciae dedit mihi gratia vestrae benevolentiae. Et ideo si quid in
Abbreviated transcription (Latin):
tare om̃nia. & sine qͦ nichil sunt omnia.
Sed & si qua sunt suꝑflua si qua negligen¬
ter. si qua minꝰ humiliter. aut inutiliter
potius effudi qͣm dixi: cuncꝰta queso benig¬
ne suffietas suscipias. ciuncta ignoscas. cunc¬
ta ores ut ds̃ ignoscat. Ergo & hoc notesco
libros ethymologiarũ quos a te dño meo
posco: & si detruncatos. corrososꝙ iam a
multis haberi sciamꝰ: inde rogo ut eos mͥ
transcriptos integros. emendatos. & bene
coaptatos dignemini mittere: ne raptus
auiditate. in ꝑuersum cogar uitia ꝓ uir¬
tutibꝰ ab aliis sumere. Ego autẽ a te opto
quaniuis nulliꝰ egeas. & ultroneȩ dicant᷑
parere mercedes: ut dignatio ur̃e benig¬
nitatis imꝑet nobis in id qͦd possumus &
ualem: cãntũ ut obsequio nr̃o utaris.
imioq caritate quȩ ads̃ est ꝑfruaris his
igitur expletis. erant mͥ questiones de sacͥs
diuinisq paginis. quarum mͥ expositionẽ
cordis ur̃i lumen aꝑiret: si tamen iubes &

Expanded text:
tare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. tare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter, aut inutiliter potius effudi quam dixi, cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco, etsi detruncatos corrososque, jam a multis haberi 11. Inde rogo ut eos mihi transcriptos integros, emendatos et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtutibus ab aliis sumere. Ego autem opto, quamvis nullius egeas, et ultroneae dicuntur putere merces, ut dignatio vestra benignitatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utaris, imo charitate, quae Deus est, perfruaris. 12. His igitur expletis, erunt mihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dibus. ñ estis mͥ necessarii: q̃m quȩ uiden¬
tur membra corporis infirmiora ẽẽ. necessa¬
riora sunt: & quȩ putant᷑ ignobiliora. ẽẽ.
his honorem habuncdantiorẽ circumdamꝰ.
Et quȩ inhonestiora nr̃a sunt: maiorem
honestatem habent. Sic itaq creator nr̃
ac dispensator cuncta moderat᷑: ut cum
in altero alteri dona diuina quȩ in se ꝑci
pit. possidenda tribuunt᷑ ⁊ caritas cumu¬
letur. Deuiq tunc bene multiformiꝰ gr̃a
lispensatur: quando acceptũ donum &
ei qui hoc ñ habet creditur qͣndo ꝓpter
eunit dui impendit᷑ datũ putat᷑ ħoc apłi
optine nouit prudentia sc̃itatis ure.
huc rei congruere totum & quicqͥd sum¬
matim tetigi. ea ꝓcul ctubio nosse melius
latet nullum. Itaq hoc solum suꝑ est. qͦd
& inagnoꝑe peto: ut prestes postulata.
Et si ñ ꝓ me. saltem ꝓ ipsa caritate diuini¬
tus imꝑtita: ꝓ quã iubem᷑ͣ & nosse & p̃s¬

Expanded text:
dibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videndibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra corporis infirmiora esse necessariora sunt, et quae putantur ignobiliora esse, his honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonestiora sunt nostra, majorem honestatem habent. Sic itaque Creator noster ac dispensator cuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc dispensatur, quando acceptum donum et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum; et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius, latet nullum. 10. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, etsi non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praes
Abbreviated transcription (Latin):
quia hȩc omiua oꝑatur unus atq idem sp̃c.
cdiuidens singulis ꝓut uult. S ad unũ
ac peculiare subsidium quod p̃misi re¬
curro. Ad importunitatem scilicet amicã:
amicicia destitutis ac null a membroꝵ
honestoꝵ gr̃a clecoratis. Lecirco auc̃ uo.¬
cem meã. tot int̾iacentibus terris: redde.
redde quod debes. Nam seruus es. seruus
nr̃oꝵ: & quani nr̃i causa tibi collatam pre¬
sentis gr̃am sicientibus. scientieq fame̾ cru¬
ciatis imꝑtiri ñ dedigneris. Non sum sal¬
tem pes qui adiiuncta discurrens possim
aluo eccłiȩ membroꝵ scilicet iudici obedien¬
tiȩ discursu parere: nec pͥncipatui capitis
imꝑancdi obsequendo placere. Quin & si
de inhonestioribus membris mne. eẽ. sciam
sufficiat: quia quȩ te constat a capite ꝑ cẽ¬
pisse. ꝑ me dignum est egerere: nec te me
non egere. qͣmins minimũ. xꝑi tamen san¬
guine redemptũ. Nam nec dicit caput pe¬

Expanded text:
quia haec omnia operatur unus, atque idem spiritus quia haec omnia operatur unus, atque idem spiritus dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam tot interjacentibus terris. Redde, redde quod debes. Nam servus, servus es nostrum, et quia nostri causa tibi collatam praesentis gratiam, sitientibus animis scientiaeque fame cruciatis impertiri non dedigneris. 8. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo placere. Quin etsi de inhonesufficiat quia quae te constat a capite percepisse per me est dignum egerere, nec te, me non egerere, quamvis minimum, Christi tamen sanguine redemptum. Nam nec dicit caput pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui de cõmuni tantum inculpabiliter gau¬
dere scias: Nam cum tͥ deus echonõnuam
thesauri sui & diuiciarũ. salutis. sapientiȩ.¬
& scientiȩ tenere concesserit: cur larga mna
nuñ effundis. quod dͥando non niniues:
An eum in membris suꝑni capitis unusqͥsq
qͦd non accepit. sic in altero possideat: ut al¬
teri quod habeat possidendum sciat. Tu for¬
sitan ideo nobis parcus existis. quia qͦd mu¬
tue a nobis resumas ñ inuenis sed si haben¬
ti das: tantillę mercedis fructũ reportas.
Sin uero ñ habenti tribuis. preceptis engłi¬
cis satisfacis: ut reddatur in retributione
iustoꝵ. Pincle & ego remorcleor conscientia:
re inuicem. Et unusquisq quã accepit
gr̃am: in alterutrũ illam administrare
sicut boni dispensatores multiformis gr̃e
dei : atq unicuiq sicut diuisit ds̃ men¬
suram fidei inuna compage membroꝵ.
debeat eam ceteris cõmunicare partibus:¬

Expanded text:
qui de communi tantum inculpabiliter gauqui de communi tantum inculpabiliter gaudere scias? Nam cum Deus tibi oeconomiam sui thesauri et divitiarum, salutis, sapientiae et scientiae tenere concesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusquisque 578 quod non accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non invenis? 6. Sed si habenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, ervire invicem, et unusquisque quam accepit gratiam in alterum illam administrare, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei ; atque unicuique, sicut divisit Deus mensuram fidei, in unam compagem membrorum debeat eam caeteris partibus
Abbreviated transcription (Latin):
& aꝑietur uobis. Quesiui & quero. ętiam¬
et pulso: unde & clamito ut aꝑias. Nam
huius me argum̃ti ꝯsolatur inuentio: qͥ a
qui contẽpsisti postulantem exaudies forte
calumpniantẽ. Hinc & ego scienti tua inge¬
ro: nec stulta iactatione noui aliqͥd sugge¬
rere. insipiens ꝑfecto presumo: ñ tamen
erubesco imꝑitus disertissimo loqͥ. apłici
menior p̃cepti. quo preceꝑit libent̾ suffer¬
re insipientem. Quamobrem accipe cla¬
mores calumpnie. Cur rogo talentoꝵ cdistͥ¬
butionem. & cibarioꝵ dispensationem tibi
creclitam. huc usq retentas: lam solue
manũ: imꝑtire familiis. ne mopia pere¬
ant fanus. Nosti quod crectitor ueniens
reposcat ã te. Non minuet᷑ tibi⁊ quicqͥd
dederis nobis. Memor esto paruis panibꝰ
multitudinem saciatam. & suꝑasse reliqͥ¬
as fragnientoꝵ. magnitudinẽ panum.
ne est ñ priuatum. Et quis licere uel
insanus presumat. ut pͥuato tuo gaudeas:

Expanded text:
et aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiamet aperietur vobis . Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito, ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio, quia qui contempsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. 4. Hinc et ego scienti tua ingero, nec styli jactatione novi aliquid suggerere insipiens perfecto praesumo. Nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui, apostolici memor praecepti, quo praeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, impertire familiis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. 5. ne est, non privatum. Et quis dicere vel insanus praesumat, ut privato tuo gaudeas,
Abbreviated transcription (Latin):
ne: ñ autem ꝓ arrogantiȩ temeritate. S
iam causam exordiar. Septimum ni fallor an-¬
num tempora girant. ex quo memini me li-¬
bros a te concditos originum postulasse: & ua¬
rio cdiuersoq modo. & presentem me frustra¬
tum esse. & absenti nichil inde uos rescͥpsisse.
Sed subtili dilatione.mͦ. nec dum ẽẽ ꝑfẽc̃tos.
mͦ. necclum esse scriptos mͦ. meas litteras in¬
tercidisse. aliaq multa opponens. ad hanc
usq diem ꝑuenimꝰ: & sinẽ pecitionis effec¬
tu manemus. Ob hoc & ego uertam preces
in quȩrelam: ut quod supplicatione neqͥui.
uel calumpniis lacessencdo ualeam adipisci.
Sepe namq solet mendico ꝓdesse uociferatio.
Quo circa. cur. queso te mi dñe non tribuas
quod rogaris. unum scias. ñ dimittam qͥsi
fingens me nolle negata: sed queram. &
instanter queram. quousq aut accipiam.
aut eliciam. Piissimo redemptore iubente.
querite. & inuenietis: & adiciente. pulsate

Expanded text:
ne, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed ne, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me frustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo meas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam: ut, quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque autem accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite, et invenietis, et adjiciente: pulsate,
Abbreviated transcription (Latin):
scribe mͥ. & gr̃am uerbi tui non auferas:
ut quod ex delicto meo ꝑdidi. iterũ gratia
tua recipiam. & manu sua. Ora ꝓ nobis
beatissime dompne. Item rescriptũ brauli
Solet repleri leticia inter ior homo ac sp̃ua¬
lis: cum inquisitione fungitur amantis
Ob id uelle meum est mi dñe reuerentissi¬
me. nisi culparũ maceria mearũ obsistat:¬
& benigne te inqͥsitionem meã amplecti.
& querelarũ mearum calumpniam patien¬
ter accipere. Utrumq enim ago: & offici¬
um inquisitionis ꝑ soluo. & tibi contra te
causarum mearũ necessitates dirigo. Quod
ut benignissime auditur tuo admittas. in
ingressu huiꝰ dictationis portuq ꝓstratus.
peto ã culmine ur̃i apłatus. & quamqͣm
uacillet calumpniȩ obiectio. ubi lacrimarũ
est intercessio. cum lacrimȩ ñ sut calũp
niȩ: & tamen sint opto & lacrimabiles ca¬
lumpnie & calumpniabiles lacrimȩ. Sed
utrumq ꝓ licenciosa amoris p̾sumptio¬

Expanded text:
scribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, scribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine. EPISTOLA V. BRAULISolet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
ctiscrimina. munitũ reddat tuȩ interces¬
tutum ab omni tempestate peccati. oatu
ur̃o efficiat trinitas sacratissima. Et ma¬
nu sua. Esgo seruus dñi braulio ysidoro
in dño fruar te lucerna ardens. & ñ mar¬
cescens. Item rescriptũ ysidori ad braislio
braulioni episcopo. ysidorus. Quia te inco¬
lumẽ cognoui. gr̃as xꝑo egi: & utinam.
cuiꝰ cognoui salutem in hoc corpore. aspice¬
rem & uisionem. Quid autem mͥ euenit
ꝓ peccatis meis manifestabo: quia ñ fui
dignus tua ꝑlegere eloquia. Statim esi¬
ut accepi pictacium tuũ. puer reguis ad
me uenit. dediq cubilario meo illud pic¬
tacium. & confestim ambulaui ad pͥncipẽ:
ut postea ꝑlegerem. & rescriberẽ. Reuersꝰ
de palatio regis. non solum scripta mea ñ
inueni. sed etiam quicqͥd aliud in cartis fu¬
it periit: & iccirco scit dñs. luxi meritum
meum. qͥa non ꝑlegi eloquium tuũ. S rogo¬
& queso. ut quȩcumq occasio euenerit. re¬

Expanded text:
discrimina munitum reddat tuae intercesdiscrimina munitum reddat tuae intercestutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, et non marcescens. EPISTOLA IV. ISIDORI AD BRAULIOBraulioni episcopo, Isidorus. Quia te incolumem cognovi, gratias Christo egi; et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, re
Abbreviated transcription (Latin):
peris. & ur̃o me miserum rep̃sentet aspec¬
tui. Suggero sane. & omnimoda supplicati¬
one Aeposco: ut librum ȩthymologiarum
quẽ sam fauente dño audiuimꝰ ofumma¬
tum ꝓmissionis urͣe memores seruo ur̃o
dirigere iubeatis : quia ut mͥ sum consciꝰ.
magna ibi ex parte serui tui postulatione
sudasti. E ideo in mẽ primũ existe muni¬
ficus. sic in scõꝵ cȩtibus. & felix habearis
& pͥmus. Gesta etiam synocti. in qua sintau¬
rius examinis ur̃i igne & si ñ purificatus
inuenitur. tamen decoctus. Queso ut ur̃o
instinctu a filio ur̃o compno rege nobis
dirigatur cito. Nam & nr̃a eius sic flagita¬
uit głam suggestio. quia multũ in concilio
ꝓ inuestigancda opus est ueritatẽ. De cȩtero
creatoris altissimi pietatem efflagito: ut
coronam beatitudinis urͣe ꝓ integritate
fidei. & statu eccłȩ suȩ longõ temporẽ pre¬
cipiat conseruare. meq inter oblatrantia
presentis mundi uaria & innumerabilia

Expanded text:
peris, et vestro me miserum repraesentabit aspecperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
& uere dño xꝑiq electo ysidoro episco¬
poꝵ scĩssimo: brarlio seruus inutilis ser¬
uoꝵ dei. Opie dnͣe. & uiroꝵ prestantissime.
sera est inquisitio. & tarde data michi scri¬
bendi optio: quia pecatis meis ingruentibꝰ.
ñ modo sterilitatis uel inopie malo. uerũ
ȩtiam luis & hostilitatis quo minꝰ inquire¬
rem borrribili sum prepeditus incursu.
Nunc autem & si mille necessitatibꝰ. mille
curis t᷑tritus. post longum miseriȩ tempꝰ
ueluti ab impbi soporis ut ita cdixerim gra¬
uedine suscitatus. istius meȩ suggestioĩs
asfatibus dependere presumo. salutis ob¬
sequium. & corctis & corporis humilitate
ꝓstratus. imprecans excellentissimã tuȩ
beatitudinis potestatem: ut peculiarem
famulum. quem pio illo sacroq dignatio¬
nis intuitu semꝑ habuisti susceptumr usq
emenso tempore tam ꝓlixo. uel nunc urͣm
ñ mereor uidere conspectum. sed spero
in illo qui ñ obliuiscitur misereri. nec re¬
pellit in finem. quia exaudiet precemp au¬

Expanded text:
lecto Isidoro episcoporum summo, Braulio servus inutilis sanctorum Dei. O pie domine et virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usqueemenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pau
Abbreviated transcription (Latin):
o oO Ino meo
& dei seruo
braulioni epis¬
copo. ysidorus.
Omni deside¬
rio desideraui¬
nunc uidere
faciem tuam:
& utinam ali¬
quando impleret deus uotum meũ anteqͣm
moriar. Ad presens autẽ deprecor ut com¬
mendes me deo orationibus tuis: ut in &
hac uita spem meã impleat. & in futuro bea¬
titudinis suȩ censortium mͥ concedat. & ma¬
nu sua. Ora ꝓ nobis beatissime dompne frat̾

Expanded text:
Domino meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Omni desiderio desideranunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor, ut commendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatiss
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ grecȩ littere. o latinũ in fine adiunctũ:
significat unciã. A labda grecũ ꝑ medium
sui .i. latinũ adiectum: significat librã Ru.
Cappa grecum circa finem comuũ adiuncto
latinum: significat ciatũ . Ro. Si uͦ õ latinum
habuerit adiunctum. eminã demonstrat: qͣm
latiuũ adiunctum. indicat aciabulũ: qͦd
greci oxifalan appellant. Aͫe. Migrecũ suꝑ¬
posito n latimĩ: significat mam. Et latinũ
in fine habeus labda grecũ: significat talen¬
tum. Ao grecum in dextro brachio suꝑior õ
littera coniuncta: cenix est. Explicit lib̃
De auctorib rerũ rusticarũ .ii. De cultura¬

Expanded text:
autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habuerit adiunctum, eminam demonstrat, quamLatinum adiunctum, indicat acitabulum, quod Graeci oxifalon vocant. . My Graecum superposito N Latinum significat mina. TΛ. T Latinum in fine habens Labda Graecum significat talentum. Xo. Chi Graecum in dextro brachio superiori O littera coniuncta cenix est. Liber 17: De auctoribus rerum rusticarum.
Abbreviated transcription (Latin):
lis uident᷑ & onus caineli efficiunt. De sig
onderis signa plerisq nis ponderum.
ignota sunt̾: & inde errorem legentibus
faciunt. Quappter formas eoꝵ & caracteres ut
ã uȩterib sigͣnata sunt: subiciamꝰ: ⁊ littera
significat cdimidiũ obolum. Uirgula eqͣ¬
lit᷑er iacens. & porrecta simplicit̃: significat
obolum. N Geminata uirgła duo oboli ft̃.
¶latinũ significat obolos̃ tres. St latinũ aigui¬
ficat obolos quatuor. E latinũ significat o¬
bolos quinq. Oboli uͦ sex ꝓpterta caracterem
ñ habent : eo qͦd in una dragnia sex tieniant.
quod est pondꝰ denarii argentei. Neta littera
significat siliquas octo: id est tremissem. Nlati¬
num significat nũmissina grecũ: id÷ͥ solidũ.
IB adiuncta beta significat dimidiũ solidũ.
Ehirgule duȩ ex uno angulo a leua in dete¬
ram se diuidentes. significãt dragniã : quã
ȩciam olcen appellant. At latinum adiuncto
ganima greco significat semuntiã. Tõ Gãmma

Expanded text:
lis videntur, et onus cameli efficiunt. § 27 De signis. Ponderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. Oboli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma
Abbreviated transcription (Latin):
test. Cãtecuminus dictus ꝓ eo qͦd adhuc
doctrinam fidei audit: neccdum tam̃ baptis¬
mũ ꝑcepit. Nam catecuminꝰ grece: auditor
interp̃tatur. Competens uocat᷑: quia post
int̾ructionem fidei cõpetit gratiam xꝑi
Incde & ãpetendo competentes uocati. Rai¬
cus: popłaris. Lãos enim grece: populus
dicitur. ꝓselitus id est aduena & circumci¬
sus:. qui miscebat᷑ popło dei. Grecum est.

Expanded text:
test. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc test. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est.
Abbreviated transcription (Latin):
unctione dicit᷑. siue de nomine auctorĩ
minati: sicut ã iuda iudei. De magistri
quippe nomine. cognomen sectatorib cdatũ
est.Ap̃iani autem olim a uideis quasi ob
obꝓbrium nazarei uocabantur⁊ ꝓ es quod
dñs nr̃ atq saluator ã uico quotã galileȩ
nazareus sit appellatus. Non se aut̃ głe¬
tur xp̃ianum qui nom̃ habet: & facta ñ
habet. Ubi autem nomen secutũ fuerit
opus. certissime ille est xp̃ianus : quia
se factis ostendit xp̃ianum. ambulans
sicut & ille ambulauit. ã quo & nomen
traxit. Catholicus uniuersalis: siue gene¬
ralis interp̾tatur. Nam greci uniuersalẽ.
catholĩcon uocant. Ortodoxus est recte
credens. & ut credit recte uiuens. Or¬
tõ enim grece recte dicit᷑. doxõ. gloriȩ.
hoc est uir recte głe. Quo nomine ñpo¬
test uocari. qui aliter uiuit. qͣm credit.
Heofitus grece. latine nouellus & rudis
fidelis : uel nuꝑ renatus interp̃tari po

Expanded text:
unctione deducitur, sive de nomine auctoris unctione deducitur, sive de nomine auctoris minati, sicut a Iuda Iudaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Iudopprobrium, Nazareni vocabantur: pro eo quod Dominus noster atque Salvator a vico Galilaeae Nazarenus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet, et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus: certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, recte, dicitur: doxa gloria, hoc est vir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus, interpretar
Abbreviated transcription (Latin):
onachus greca ethymologia uocatus: eo
quod sit singularis. Monas enĩ grece.
singularitas dicitur. Er̃go si solitariꝰ inter¬
pretatur uocabulum monachi: quid facit
in turba qui solus est : Plura sunt autẽ
genera monachoꝵ. Cenobitȩ quos nos in
cõmune uiuentes possumꝰ appellare. sęñobi¬
um enim plurimoꝵ ẽ. Anachoritȩ sunt: qͥ
post cenobialem uitã deserta petunt. & soli
habitant ꝑ deserta: & ab eo quod ꝓcul ab
hominibꝰ recesserunt. tali nomine nuncu¬
pant᷑. S anachorite heliam & ioħem: ceno¬
bite apłos imitant᷑. herenite hi sunt: qͥ
& andchorite ab homninũ ꝯspectu remoti. he¬
remũ & desertas solitudines appetentes.
Nam heremũ dicitur quasi remotũ. Abba au¬
tem syrum nom̃⁊ significat in latinũ pater.
Quod paulus romanis scribens exposuit di
mine duabus usus linguis. Dicit enĩ abba
syro nomine patrem: & rursũ latine no¬
minat itidem patrẽ. De ceteris fidelib.

Expanded text:
. Monachus Graeca etymologia vocatus, eo . Monachus Graeca etymologia vocatus, eo quod sit singularis. Μονάς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. Coenobitae, quos nos ino commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt et soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem, coenobitae Apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. Abba autem Syrum nomen, significat in Latino pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit dicmine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine nominat itidem patrem. De ceteris fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
legendum est eugłm. aut sacrificiũ offeren
dum. Tunc enim accendunt᷑ luminaria ab
eis. & deportant᷑ non ad effugandas tenebͣs.
clum sol eodem tempore rutilet. s ad sig¬
num leticiȩ demonstrandũ: ut sub typo
luminis corporalis. lux ipsa ostendatur. cde
qua in eugło legitur. Erat lux uera: quȩ¬
illuminat oune̾ hominẽ uenientẽ in hunc
munctũ. Exorciste ex greco in latinũ adu¬
rantes siue increpantes uocant᷑. Inuocant
enim suꝑ catecuminos. uł suꝑ eos qui habeñ
spiritum inimundũ nomen dñi iłnu: adiu¬
rantes ꝑ eumi ut egrediat᷑ ab eis. Ostiarii
idem & ianitores : qui in ueteri testam̃to
electi sunt ad custodiã templi. ut ñ ingre¬
deretur eum inmundꝰ in omni re. Dicti
autẽ ostiarii : quod p̾sint ostiis templi.
Ipsi enim tenentes elauem omnia intus extqͣ
custodiunt : atq inter bonos & malos ha¬
bentes iudiciũ. fideles recipiunt. respuuns
infideles. De monachis

Expanded text:
legendum est Evangelium, aut sacrifilegendum est Evangelium, aut sacrifidum: tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur: non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, snum letitie demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur ‘Erat lux vera, queem venientem in hunc mundum.' Exorcistae ex Graeco in Latino adiurantes sive increpantes vocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes iudicium fideles recipiunt, respuunt infideles. De monachis
Abbreviated transcription (Latin):
si suscipiunt: & leuitis suꝑponendas
altaribus deferunt. Hi apud hebreos
nathanei uocantur. Lectores ã legendo.
Osalmistȩ a psalmis canendis uocati. Illi
enim predicant popłis quid sequant᷑:
isti canunt ut excitent ad compunctio¬
nem animos audientiũ. licet & quidã
lectores ita miseranter ꝓnuntient: ut quos¬
dam adluctum lamentationẽq compellest.
I demetian & ꝓnuntiatores uocant᷑. quod
porro annuntiant. Tanta enim & tam clara
adimpleant. Cantor autem uocatꝰ: quia
uocem modulatur in cantu. huiꝰ duo gene¬
ra dicuntur in arte. mnusica. sicut ea docti
homines latine dicere potuerunt:. p̃centor
& succendor. Precẽptor scilicet qͥ uocem p̃mit¬
tit in cantui: succentor autẽ qͥ subsequenter
canendo respondet. Concentor autẽ dicitur:
quia ꝯsonat. Qui autẽ nec ꝯsonat. nec conci¬
nit: nec ꝯcentorerit. Acoliti grece. latine ce¬
roferarii dicunt᷑. a deportandis cereis qͣndo

Expanded text:
si suscipiunt, et Levitis superponendas si suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntient. Tanta enim et tam clara adimpleant. vocem modulatur in cantu. Hujus duo genera dichomines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat; qui autem consonat nec concinit, nec concentor erit. Acolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando