comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero op̾ nouum facete
tu alui nõ pot̾uideri me¬
o iussufactum teneb̾is
ergo ⁊tu ⁊ ille anaegote¬
nea uideamus ⁊ magis
ẽ ⁊ mequimitium reip̃¬

Expanded text:
uero opus nouum facere, tu alii, non potest uideri meo iussu factum: teneberis ergo tu et ille: an et ego tenear, uideamus. et magis est et me, qui initium rei
Abbreviated transcription (Latin):
ceprimum hr̃des eoꝵ q̃
enumerat mutius con¬
tim̃ puta. Idem ait. ⁊ ad¬
u̾sus ꝓcuratorem tutorẽ
curatorem ue mumicip¬
um.łsindicum alieno
nomine int̾cliciposse.i¬
Siquid seruus meus fe¬
cit nõ obit mecum acto
suo fec̃. nam situum ẜ¬
uum m̾cenarium hue¬
ro quicqurd abeo fom fi¬
tecum. s mecum cuius
uissu aut nomine ido
curator tutor curator dy
erit. cumcoe̾ nomine fa¬
tum quroeĩt. nõ cum eo¬
cam quiita uisẜit. Et si
tec eit atio. Etcum int̾¬
dictum sic sit script̾ qd̾i
ui aut clam factum ẽ ñ
ita qd̾ ui aut elam fecis¬
tilatius porrigiq̃m adi
has ꝑsoas q̃s supra me¬
moraminus labeo put

Expanded text:
ce primum heredes eorum, quos enumerat Mucius, contineri putat.Idem ait et aduersus procuratorem ‹tutorem curatorem› municipumue syndicum alieno nomine interdici posse.Si quid seruus meus fecit, non ob id mecum actio suo fecit: nam si tuum servum mercennarium habuero, quidquid ab eo factum futecum, sed mecum, cuius iussu aut nomine id ocurator tutor curator duuerit cum eo, cuius nomine factum quid erit, non cum eo, qui ita iusserit. et si tecum erit actio. Et cum interdictum sic sit scriptum "quod vi aut clam factum est", non ita "quod vi aut clam fecisti", latius porrigi quam ad has personas, quas supra numeravimus, Labeo put
Abbreviated transcription (Latin):
cum is qui opus no nũ
nntia nõ possit id̾i
cellatus preocctipatus
anquamcontrouersiaz
fecit Cellissime apud
iuł queritur. an lz exce¬
ptio nocex in hoc int̾dc̃o
qd nõcumi ant clam fe¬
ceris. ut puta utor adu̾¬
sus te int̾dc̃o qd̾ in ant
bicẽ michi eandem exc¬
eptioe̾m qd nontu i a¬
ut clam fecisti ⁊ ait ius
equissimum eẽhanc ex¬
ceptionem dari. namsi
tuinquid edifficaueris
in autclam egoidem de¬
molitus fuero mn añ clã
⁊ utaris adu̾simmme in¬
t̾ deo hanc exceptiõe pro¬
offõ iudicis celebrari oz
Eam ⁊ alia except̾o de qͣ
celsus dubitat ansitob
in iiuriẽ. Gallus ein
dubitt an excipioport
idmagiftratus feciss dã¬
dam ẽe priuao at non eẽ¬

Expanded text:
cum is, qui opus novum nuntiat, non possit videri celatus et praeoccupatus, antequam controversiam faceret. Bellissime apud Iulianum quaeritur, an haec exceptio noceat in hoc interdicto "quod non tu vi aut clam feceris?" ut puta utor adversus te interdicto quod vi aut bicere mihi eandem exceptionem: "quod non tu vi aut clam fecisti?" et ait Iulianus aequissimum esse hanc exceptionemtu, inquit, aedificaueris ui aut clam, ego idem demolitus fuero ui aut clam et utaris aduersus me interdicto, hanc exceptionem proofficio iudicis celebrari oportet. Est et alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit i iniuria. Gallus enim dubitat, an excipi oportid magistratus fecisset, dandam esse, privato non e
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ꝓprietarium ⁊ frue¬
cuariũm predo expułit t
atq obinichi fructu ar¬
mis constituto tp̃r non
usus ꝑdrõit ius suum
nemo dubitat quin do¬
minus sinc expiatur cũ
fructuario aduersus pre¬
donem siue nõ experiat
retine̾ debet rcuersum i¬
adsensum fructum ⁊qd
fructuarius perdidit id

Expanded text:
rietarium et fructuarium praedo expulerit atque ob id fructuarius constituto tempore non usus perdiderit ius suum, nemo dubitat, quin dominus, siue experiatur cum fructuario aduersus praedonem siue non experiatur, retinere debeat reuersum ad se usum fructum et, quod fructuarius perdidit, id
Abbreviated transcription (Latin):
alias minus ẽ alias plꝰ¬
slam sepe xtoris pluruui
enit̾ est. hominem retinẽ
probande gr̃a aut b̃rdita¬
tis aut adeundem inter¬
sit eius cum possideri.¬
possidẽ ceperit. non possy
c̃ alio qͣm tecum interdi
possideri quociens uł non
dominus cum tñ posside
solidum teneb̾ris. al qẽ
totum puemͣt. qm ins ex
parte hr̃s sit ¶ Deiectum i¬
ab usufructu in eandem
cãm pretor restiti iubet.
id inqua futurus eẽt side¬
iectus non eẽt. Itaq sitp̃ri

Expanded text:
alias minus esse, alias plus: nam saepe actoris pluris interesse hominem retinereprobandae gratia aut hereditatis adeundae intersit eius eum possideri.possidere coeperit, non possum cum alio quam tecum interdicpossideri, quotiens uel non dominus, cum tamen possidesolidum tenebitur is ad quem totum peruenerit, quamuis ex parte heres sit.Deiectum ab usu fructu in eandem causam praetor restitui iubet, id est in qua futurus esset, si deiectus non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ores atutore pupillo da¬
ti sunt non est distingu¬
enduni ẜinumum dand¬
am actionem itaut ei d̃
conueniretur actiones p̃¬
stentur nec quisqͣm puta¬
uerit abiure disscessum
placint tutores odempã¬
ri quam administrane¬
runt ⁊ it ĩdemum in solid̾
sires acefis non seruet. qͥ
id̾o sumea culpa detegatur
se derit. Nlam eqͦuitas air¬
bitrii aq officium uri
bomi indetim eam formã
uris desiderasse. Cetex fi¬
deuissores cimlit̾ insond̾
obligati cetis quidem agẽ¬
petrare possunt pupillo
uõ agente quinon ip̃e ꝯ¬
traxit s intutoremeroit
q⁊igriorãtomnia unfici¬
mn diuidendum actiõis
muriam hr̃e insum est

Expanded text:
ores a tutore pupillo dati sunt, non esse eum distringendum, sed in unum dandam actionem ita, ut ei, qui conueniretur, actiones praestarentur. nec quisquam putauerit ab iure discessum, placuit tutores condemnari, quam administraverunt, et ita demum in solidum, si res a ceteris non servetur et idonea culpa detegatursederit: nam aequitas arbitri atque officium uiri boni uidetur eam formam iuris desiderasse. ceterum fideiussores ciuiliter in solidum obligati ceteris quidem agmpetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et ignorat omnia, beneficium diuidendae actionis iniuriam habere uisum est
Abbreviated transcription (Latin):
pillo. ad quirat. n emmi
ad quirit. s ut utilis actõ
erstipulatu pupillo detũ
Diuctur at pupillo hac
stipłone. psatis datione
Illud sciendum ẽ ac stipy¬
latioẽ tm tam eum qui tr

Expanded text:
pillo adquirat neque enim adquirit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur. Cavetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem. Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cerposita indicatum solui
stipłonem. cumquis rez
ñõ defendet postea exhrm¬
anobrem iudicatam cla¬
sula committatur. diceb¬
am unan clausulam in
stiplone iidicatum solui
obrem nõ defensam. qob
rem iudicatam in sehre. ⁊
cum igitur iudicatum so
liustipło una clandatur
clansula. siue res iudicetỹ
siue res nõ defendatur m̾i¬

Expanded text:
erposita iudicatum solvi stipulatione, cum quis rem non defenderet, postea ex ereman ob rem iudicatam clausula committatur: dicebam unam clausulam in stipulatione iudicatum solvi et ob rem non defensam et ob rem iudicatam in se habere: cului stipulatio una cludatur clausula, siue res iudicetur siue res non defendatur, meri
Abbreviated transcription (Latin):
.pore fuit. ⁊ id̾osus qd̾ pro¬
currator datus ẽ hr̃s extit¬
erit domino atq ita acce¬
perit iudicium. siue ⁊̃ ꝓ
hibitus accepit nõ com¬
mittitus sciplo. nam ⁊ a¬
lias rensum ẽ siquis ab¬
sentem defendes satisde¬
derit demde uł procura tor
abeo datus ł postqͣm hr̃s
el extitit iudicium accepe
dationem añuidicium
acceptum hr̃s possorier¬
titit. extinguetur stipło.¬
pło expeclitam ht̃ quant¬
itatem intantum enim
procurator datus fuerit
satisdare in detur iudica¬
tum solai stipłce que nõ
abipo procuratores ado¬
mino litis intͥponitir
Qd̃ si procurator aliquez
defendat ip̃e cogitur sat̾¬
dare iudicatum solui sti
ꝯtestata decesserit. deind̾
possor litem deserint qu¬
idam putant fideiusscͣe
ey prolite datos no cm̃ qr

Expanded text:
pore fuit. et ideo si is, qui procurator datus est, heres exstiterit domino atque ita acceperit iudicium sive etiam prohibitus acceperit, non committitur stipulatio: nam et alias responsum esse, si quis absentem defendens satisdederit, deinde, vel procurator ab eo datus vel postquam heres ei extitit, iudicium acceperdationem ante iudicium acceptum heres possessori exstiterit, extinguitur stipulapulatio expeditam habet quantitatem: in tantum enim procurator datus fuerit, satisdare iubetur iudicatum solvi stipulatione, quae non ab ipso procuratore, sed a domino litis interponitur. quod si procurator aliquem defendat, ipse cogitur satisdare iudicatum solvi stipcontestata decesserit, deinde possessor litem deseruerit, quidam fideiussores eius pro lite datos non tener
Abbreviated transcription (Latin):
mus quał defensio erig¬
atur ne ꝯmittatur stipr¬
latio ⁊ quarum ꝑsonarii
⁊siquidem exꝑsonis en¬
meratis indefensionem
quis succedat palame rec¬
terem defendi nec dimit¬
tistiplonem. siuero extri¬
secus ꝑsona defensionis ĩ¬
t̾ueni at eq̃ stipło non co¬
mittetur. sim̃o iue ꝑatus
sit rem homi uin abitͣty
defende̾ hoc ẽ satis dare sic

Expanded text:
mus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulatio non committetur, si modo ille paratus sit rem boni uiri arbitratu defendere, hoc est satisdare: sic
Abbreviated transcription (Latin):
utrum unum defensoẽ
debent dare an sufficiati¬
noͣ ut uius quisq eoru
proptesua defendat ł d̾fẽ¬
sorem sb̾stituat:⁊ magis
accore ꝯmittatur scipło
obrem non defensam. n
płes scissa incommnõ an¬
quo afficiat actorems ali
neccitas nõ in ponitura
utpimum litigent. ¶I¬
ludsciendum estibire
defendendamut recte de¬
fendatur ubi d agi¬
fint procuracor adommo
.⁊ actor ignorans proibit
eẽegerit. an stipło ꝯmitt¬

Expanded text:
utrum unum defensorem debent dare, an vero sufficiat, ut unusquisque eorum pro parte sua defendat vel defensorem substituat. et magisactore, committatur stipulatio ob rem non defensam: naplures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud necessitas non imponitur, ut per unum litigent.Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur, ubi debet agiuerit procurator a domino et actor ignorans prohibitum eum esse egerit, an stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
serͣuande c̃a. item fructu
datam inmagratum sit
nec mintus urius uocaiͣ
possit. tñ insires boni iuri
arbittu defendant fideius¬

Expanded text:
seruandae causa, item fructuudatum in magistratu sit nec inuitus in ius uocari possit, tamen, nisi res boni uiri arbit
Abbreviated transcription (Latin):
et. s utili actioe comueni¬
endus ẽ qui suo piculo i¬
cessauit. ⁊ tn extipłatu ac¬
tione n ip̃e. neq fideuiss¬
ores eius tenebuntur. cõ¬
pellendus igͥerit ad ãmi¬
instratioem. ꝓpea ut stipy¬
latione qq̃ ista possit tmͣ.
hanc stiplonem plao⁊ fñ¬
ta demnm tutela comini¬
tti. fideissoribꝰ diem ex¬

Expanded text:
ili actione conveniendus est, quia suo periculo cessavit: et tamen ex stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊magis ẽ ut comictatu
sinemo eum defendat. ⁊
obrem in defensam stip
uissores pea quam cum
unolis contestata ẽ exel¬
asulaobrem nõ defen¬
sam iꝑe res pot̾ suscipere
defensionem

Expanded text:
magisque est, ut committatur, si nemo eum defendat. Ob rem non defensam stipuiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipere defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit aliud dicendum est. a¬
Itaq iste stipłones siquid
qi is cutor fint fimta dei¬
mum tutelacominattũ¬
tur suĩo protutore nego¬
ciagessit conuemiens est
dicere statim atq qq̃ res i¬
salua non eẽ cepiss ꝯmit¬
abhostib captus sit. an
committatur stipło inde¬
amus monet qr fiinta
tutela ẽ l recuiꝑari spẽtũ
apnto posse agi.Senera

Expanded text:
dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uero pro tutore negotia gessit, conueniens est dicere, statim atque quaeque res salua non esse coepisset, commitab hostibus captus sit, an committatur stipulatio, uideamus. mouet, quia finita tutela est, licet reciperari speretur: et puto posse agi.Genera
Abbreviated transcription (Latin):
od̾. Datiuus ł testamen¬
tarius tutor siuecurator
nec pet⁊ satis acolega syo
s offerre ei pot̾it utrum
fore stipło in t̾ponetur.

Expanded text:
.Datiuus uel testamentarius tutor siue curator non petet satis a collega suo, sed offerre ei poterit, utrum fore stipulatio interponetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fuiss. Anptoremq̃q̃
quipostea nm adhibin
t.ꝯip̃m int̾clicto colono
tmͣ. nõ enim ab ip̃o. s au
enditore ꝑium fundum
tori succu̾a debeat siuolu¬
cateuenditoris colonuz
postea expulliss. Dixiñ
eẽ iuuandum quia mã¬
datum illicitum suscepe¬
rit. Sum qui fundimreẽ¬
dicanit abeo cum quo int̾¬
pendẽte iidicio nch̾omi¬
mis int̾ dco recte age̾ pla

Expanded text:
non fuisset. emptorem quoque, qui postea vim adhibuit, et ipsum interdicto colono teneri: non enim ab ipso, sed a venditore per vim fundum tori succurri debeat, si voluntate venditoris colonum postea vi expulisset. dixi non esse iuvandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundum vindicavit ab eo, cum quo intependente iudicio nihilo minus interdicto recte agere pla
Abbreviated transcription (Latin):
ficiosẽ.utiq nõ indign:
utili actiõe. sht inremi
qͣlem h̃t desolo plane si
adu̾sus suꝑficiarium ue¬
lit uendicare dicendum
dum infactum data. na
tori qq̃ insuꝑficiem daĩ
d. ⁊ qi usum fructum. si¬
ue unsum quendam meẽ
constitin posse putiles i¬
actiones credendum ẽ s

Expanded text:
utique non indiget utili actione, sed habet bet de solo. plane si aduersus superficiarium uelit uindicare, dicendum dum in factum data: namtori quoque in superficiem dari et quasi usum fructum siue usum quendam eius esse et constitui posse per utiles act
Abbreviated transcription (Latin):
alium. quam aduersus
supficiarium pocior erit
mint̾clicto utipossidetis
s p̾tor suꝑficiarium cue¬
br sodmn legem locatiom
seruande cã interdc̃o utu
possidetis utiño posse et
nuito qr nõ possident. Idẽ
q quicerĩs omnib qui
custodie cãmissisunt in
poem dicendumẽ. Si u¬
suo uti possidetis michi
eficaxẽ ut ea tolłe ꝯpellã
Non uideor inpossidẽ sia¬
rei ip̃ius extimatoem ꝙ̃¬
tires sit sic accipimnisi
quanti unus cuusq ĩt̃¬

Expanded text:
alium quam aduersus superficiarium potior erit interdicto uti possidetis: sed praetor superficiarium tuebitur secundum legem locationiseruandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et merito, quia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt in possessionem, dicendum est. Si usua, 'uti possidetis' mihi efficax est ut ea tollere compellatur. Non uideor ui possidere, qui arei ipsius aestimationem. 'quanti res est' sic accipimus 'quanti uniuscuiusque int
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. testariq dñm i
nõ ꝓibere inquilinum i
ne hĩtaret. s nepossidẽt
Item uideamus si actor
ucim tui exfundo tuo ⁊¬
uic es insuas arbores tͣn¬
duxit quid uiris sit.⁊ a
it põp posse te ei demn¬
tiare utuit es precidẽt. Id¬
q ⁊labeo scribit auruti
⁊̃ debẽ interdcõ ntipossi¬
detis decoloco quo radiceᷤ
sicibi fecĩt quo minus
eas uites. ł precidas ł tñs¬
ducas. inde tibi face̾ ind¬
etur. quo minus possi de¬
as. ⁊enim quicollẽ fun¬
dum ꝓibetur ium inqd

Expanded text:
placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret. Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxit, quid iuris sit. et ait Pomponius posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundu
Abbreviated transcription (Latin):
põem soli. s q̃ quem ibi i¬
fuerunt quamquam e¬
go moram fecero quom
mus int̾clc̃o te conuem¬
rem sb̾tractistn mortali¬
tate serins ant pocoribr
aliisue reb casu in t̾licẽ¬
tib tuum tñ honus mei¬

Expanded text:
onem soli, sed et ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo minus interdicto te conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus tuum tamen onus ni
Abbreviated transcription (Latin):
Arcell̾. Colonus euincͥ
locator fundum nendid̃
cum is in põem ire uissu
eet non admisit. De iñ
colonus ui ab alio deiec
minum ingreliuolent¬
em phibuiss anempto¬
rem̾ cui uississ domimi
tradi põem nõ admisit.I¬
gitur int̾clictum undeiu
colono competituum ip¬
sumq simsi int̾dõo loca¬
tori obstrictum fore que
deiecisse tẽ indetur cumi
emptori põem nõtradid̃
insi forte ꝑꝑ iustam a pro¬

Expanded text:
rum. Colonus eum, cui locator fundum uendiderat, cum is in possessionem missus esset, non admisit: deinde colonus ui ab alio deiectminum ingredi uolentem prohibuisset an emptorem, cui iussisset dominus tradi possessionem, non admisit. igitur interdictum unde ui colono competi‹tu›rum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc uideretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte propter iustam et pro
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siduopossideant ĩso¬
lidum uideamus quidi
sitdicendum. qd̃ qualr
procedit tetemus. siquiᷤ
proponet ponem iustam
⁊ miustam egopossideoi
exiusta cã tuui aut clam
siame possides supior sũ
in int̾dicto. Siuero non
ame neut̾ nr̃m uincetur
Nam ⁊tupossides qego.i
Hoc int̾clictum cluplexẽ
⁊ reisint. ¶ Hoc int̾clictũ

Expanded text:
. Si duo possideant in solidum, uideamus, quid sit dicendum. quod qualiter procedat, tractemus, si quis proponeret possessionem iustam et iniustam. ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, superior sum interdicto, si uero non a me, neut‹er› nostrum uincetur: nam et tu possides et ego. Hoc interdictum duplex est et rei sunt. Hoc interdic
Abbreviated transcription (Latin):
tores ergo quociens ẽ pro¬
priettis ꝯtrouersia. aũcõ¬
uenit in t̾litigatores utẽ
possessorsit. nter petitor
aut nõ conueiit. Sicon¬
uenit absolutuinẽ iller
possessoris commodo q̃o
uenit posside̾. ille petito¬
ris honore fungetu: s si
int̾ ip̃os contendatur ut̃
possidear. quia alteruter
s magis possidẽ affirm¬
at. tẽsires son sit incuiri
põne contenditur. ad ħ
int̾clictum remittentur
nam bĩ reicã redditur re
ius fi⁊ ei quipossidet ⁊ꝯ
sequent ꝓponitur post ĩt̾¬
dictum unde ui. Illud el
restituit in amissam põ¬
nem hoc int̾dictum tue-¬

Expanded text:
tores ergo quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tunc, si res soli sit, in cuius possessione contenditur, ad hoc interdictum remittentur.nam huius rei causa redditur, ne uis fiat ei qui possidet et consequenter proponitur post interdictum unde ui. illud enim restitui‹t› ui amissam possessionem, hoc interdictum tue
Abbreviated transcription (Latin):
ponemire. Quem colon̾
intrare prohibint pẽa ẽp¬
tor incolonum expulit
de int̾clictis unde inque¬
situmẽ. placebit colonũ¬
an alium eruoluntate
eius missum in trarphi
si tradita fruissz emptoĩ qr
nemo eo ammoect ut põ¬

Expanded text:
onem ire, quem colonus intrare prohibuit: postea emptor ui colonum expulit: de interdictis unde ui quaesitum est. placebat colonuan alium ex uoluntate eius missum intrare prosi tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
rum̃ manumitte̾ indetũ
qui łiam co tp̃r quoman¬
unictit soluendo nõ ẽ. pł
datis lib̾tatib desiturusẽ
soiuendo eẽ sepecnim d̾fa¬
cultatib sins amplius
quammhis ẽ sperant ho¬
mines qd̃ frequent accrõ
his quitransmarmas ye¬
gationes ⁊ alus regionib
quam in quib ip̃i morã¬
tur ꝑsernos atq lib̾tos ex̃

Expanded text:
rum manumittere uidetur, qui uel iam eo tempore, quo manumittit, soluendo non est uel datis libertatibus desiturus est soluendo esse. saepe enim de facultatibus suis amplius, quam in his est, sperant homines. quod frequenter accidit his, qui transmarinas negotiationes et aliis regionibus, quam in quibus ipsi morant
Abbreviated transcription (Latin):
si adlib̾tatem ꝑueniñt
ut senatus censint s nec
infraude fiscidatas lib̾ta¬
tes ꝓcedẽ principalib cõ¬
stitutionib eauetur set¬

Expanded text:
ssi ad libertatem non veniunt, ut senatus censuit. Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere principalibus constitutionibus cavetur. se
Abbreviated transcription (Latin):
tam oẽ mintegrum c̃a
restituertoum in hec uẽ¬
barepsit. Ecemplum li¬
belli dati michi auilio l¬
tarentino mictitibi ius
si si tibi probiuit consp¬
iratione adusariorumi
⁊testib pecuma corrup¬
tis oppressum se ⁊ rem se¬
uẽ uindica ⁊ siqnidai¬
udice tam malo exẽplo

Expanded text:
tam esse, in integrum causam restituendam in haec uerba rescripsit: 'Exemplum libelli dati mihi a Iulio Tarentino mitti tibi iussi: tu, si tibi probauerit conspiratione aduersariorum et testibus pecunia corruptis oppressum se, et rem seuere uindica et, si qua a iudice tam malo exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
promissa peccima ẽ sid¬
ubium ẽ aneares eousz
donatior is faculta tes i¬
exaurire possit ut sux qe¬
quam ei inbomis reliet¬
um sic. accio mid qd̃ fa¬
cere possit donandaẽ ita
ut ⁊ ip̃i donatori aliquid
sufficiens relinquatu
qd maxime inter parẽtes
dies adsoluendum dan¬
disunt s qpro rogandi i
sires exigat. siqui tñ per
contumatiam mag̾ qm
quia nõ possunt explica¬
re pecumam dfferant so¬
lutionem pignoribꝰ cp¬
tis ꝯpellendi sunt adsat̾¬
faciendum exforma q̃m
cassio ꝓconsuliduius pi¬
us in hec uerba rescripsit

Expanded text:
promissa pecunia est, si dubium sit, an ea res eo usque donatoris facultates exhaurire possit, ut uix quicquam ei in bonis relictum sit, actio in id quod facere possit danda est, ita ut et ipsi donatori aliquid sufficiens relinquatur. quod maxime inter liberos edies ad soluendum dandi sunt, sed et prorogandi, si res exigat: si qui tamen per contumaciam magis, quam quia non possint explicare pecuniam, differant solutionem, pignoribus captis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli diuus Pius in haec uerba rescripsit
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui fatebuntur de¬
bere aut exre mdicata n¬
noce habebunt redde̾. au¬
tp̃e adsoluendum detur
qd sufficere profaculta
ab imtio datum. uł exca
cã postea prorogatu sit
non redderint. pignora
cpieaq suntraduos ñ¬
ses non soluint uendiã¬
tur. siquio expreciis in¬
persit reddatur ei uius
pignora uendita eũt.
pronuntiat uidex eo q̃
nõ extimat cãm de qra
sententiam meo appellã¬
dume alioquin rei uro¬
icate stabitur

Expanded text:
His, qui fatebuntur debere aut ex re iudicata necesse habebunt reddere, tempus ad solvendum detur, quod sufficere pro facultaab initio datum vel ex ea causa postea prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaque, si intra duos menses non solverint, vendantur: si quid ex pretiis supersit, reddatur ei, cuius pignora vendita erant"pronuntiat iudex, eo quod non existimat causam, de qua sententia appellandum est: alioquin rei iudicatae stabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sihinc consectitus existi¬
matioẽm legatarius. po¬
stea legatum petat. an
sit audiendus. ⁊putem
sihr̃s idem prestitĩt exc¬
eptione doli repellẽdum
sialius repelli nõ oport¬
Int̾lictum hoc apost an¬

Expanded text:
si hinc consecutus aestimationem legatarius postea legatum petat, an sit audiendus. et putem, si heres idem praestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non oportmationem legatarius po
Abbreviated transcription (Latin):
tarii. sepationem bonor¬
um inpetrauint ⁊ inueĩ¬
atur non idonca hrdita
hrs at ydoneus no pote¬
runt reuerti ad hr̃dem i
s eo qd semel postulaue
aliquid hẽs ad quisierit
siquidem exhrditat. adi¬
mitti debebunt ad idqd
adquisi tume̾ illi quise¬
pationem impetrauerrt̃
S asullis sat̾ factum fui¬
t qd super ẽ tribuetur pr¬
oprus hr̃õ creditorib ⁊
si alia exc̃a hr̃s adquisic¬
rit nõ admittuntur hr̃di¬
tarn cͥclitores. Qd̾siꝓprii
adsolidum peruenerunt
id qd̾ super erit tribuend̃
hr̃ditariis quidam pnͣt¬
ant michiãt idno uide¬
tur cumenim sepatioẽm
petierunt recesserunt a
psonah̃rdis ⁊ bona secui¬
tisunt ⁊ qi defuncti bona
uendiderunt q̃ augñta
no possunt recipẽ.Idẽq
existimo dicẽdum ⁊̃ sicir¬
ca sepationem bonorum
decepti minus consecuti
propru hr̃dis cͥclitores ꝓ¬
bent ꝓpria eius bona ⁊pe¬
scamͣ q̃ pot̾ donec uiũ ad

Expanded text:
tarii separationem bonorum impetraverunt et inveniatur non idonea hereditas, heres autem idoneus: non poterunt reverti ad heredem, sed eo, quod semel postulaveraliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debebunt ad id quod adquisitum est illi qui separationem impetraverunt: sed si illis satisfactum fuerit, quod superest tribuetur propriis heredis creditoribus. at si ex alia causa heres adquisierit, non admittentur hereditarii creditores. quod si proprii ad solidum per uenerunt, id quod supererit tribuendum hereditariis quidam putant: mihi autem id non uidetur: cum enim separationem petierunt, recesserunt a persona heredis et bona secuti sunt et quasi defuncti bona uendiderunt, quae augmenta non possunt recipere. idemque existimo dicendum, etiamsi circa separationem bonorum decepti minus consecuti proprii heredis creditores. pbent propria eius bona et personam, quae potest donec uiuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
soluendo nõ sunt non so¬
ium creclitores testatois
s q̃ eos quiblegatum fy¬
erit inpetrare bonorum
sepationem equumest.
Ita ut cum creclitoribus
solidum adquisitum fy¬
erit legatarus ł solidum
ł portio queratur ¶Si lib̾¬
ta hr̃s instituta borum
quum succurri prõno. i¬
nehoneretur here aliẽo
qd liberta petendo bono

Expanded text:
 sunt, non solum creditores testatoris, sed etiam eos, quibus legatum fuerit, impetrare bonorum separationem aequum est, ita ut, cum in creditoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis uel solidum uel portio quaeratur. Si liberta heres instituta bonorum quum succurri patrono, ne oneraretur aere alieno, quod liberta petendo bonor
Abbreviated transcription (Latin):
alul̃. Si possideam aliqͣ
rem quam tubtabami
m̾ legatam eẽ cum non
capisires auena legata
sit aut testatoris quidẽ
sit s adempta codicilluᷤ
ignoratur. in horum emĩ
pͤsona sb̾ẽ iusta cã quer
suffic̾ ad iisucpionem
Idem pot̾ dici ⁊ simnoĩe
erit dubitatio ueluti si ti¬
tiolegatum sit cum sĩt
duo fitii. ⁊ alt̾ eorum de
se cogiratum existimare
nis dominus enis uiua
legatorum tantum no¬
mine usucapietur.

Expanded text:
um Si possideam aliquam rem, quam putabam mihi legatam, cum non capi, si res aliena legata sit aut testatoris quidem sit, sed adempta codicillis ignoratur: in horum enim persona subest iusta causa, quae sufficit ad usucapionem. idem potest dici et si in nomine erit dubitatio, veluti si Titio legatum sit, cum sint duo Titii, ut alter eorum de se cogitatum existimavervis dominus eius vivat, legatorum tamen nomine usucapietur,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ obdelictum corumquoᷤᷤ
inpotestatehẽmus dan¬
tur. ueluti cum in deiece¬
runt aut in aut clamo¬
pus fecerunt. s officio
iudicis continetur. ut
dñm sua in pensa opꝰ re¬
stituentem absoluat pa¬
rientiam tollendo operi
prestantem noxe dedere
uibeat ⁊ absoluat sinon
dedat quantum inpẽse
intollendo ope erogatu¬

Expanded text:
ob delictum eorum, quos in potestate habemus, dantur, ueluti cum ui deiecerunt aut ui aut clam opus fecerunt. sed officio iudicis continetur, ut dominum sua inpensa opus restituentem absoluat: patientiam tollendo operi praestantem noxae dedere iubeat et absoluat, si non dedat, quantum impensae in tollendo opere erogatu
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosis ꝓponuntur ue¬
lũtiꝓprietatis cam con¬
tinent. Item illa delib̾i¬
exhibendis. q̃ uiris tuen
dic̃a duximus competẽ
ut no sit mirum. si qͣit̾¬
dcã adrem familiaremi
pͥtment ⁊ proprietatis i

Expanded text:
ligiosis proponuntur, ueluti proprietatis causam continent, item illa de libedi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent, proprietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
reb intlicta ꝯ¬
petunt ⁊sciend̾
ẽ int̾clicta aut
deduuiis reb aut debr¬
manis competẽ deduniꝰ
ut delocis sacris uł delocis
religiosis. Dereb homin¬
umi int̾dicta reddintim
aut dchis que sunt aliciũ
ant debis que millius s̃
Que sunt nullius hec sũt
libere ꝑsone dequib exhi¬
bendis. ⁊deducendis int̾¬
dcã competunt quesunt
alicuius hec sunt anpr¬
blica aut singłorum pu¬
res ut ẽ int̾dictum utipo¬
sidetis deitine̾ accuq. In tẽ¬
dictorum ãt tres spes surt
exhibitoria proibitoria re¬
stituturia sunt tñqueda
itoria sunt ⁊ exbibitoria.¬
Int̾clictorum quedam in

Expanded text:
rebus interdicta competunt. et sciendum est interdicta aut de diuinis rebus aut de humanis competere. diuinis, ut de locis sacris uel de locis religiosis. de rebus hominum interdicta redduntur aut de his, quae sunt alicuius, aut de his, quae nullius sunt. quae sunt nullius, haec sunt: liberae personae, de quibus exhibendis ducen‹d›is interdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. pures, ut est interdictum uti possidetis, de itinere actuque.Interdictorum autem tres species sunt, exhibitoria prohibitoria restitutoria: sunt tamen quaedam itoria sunt et exhibitoria.Interdictorum quaed
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscendum sunt po¬
ins aut recupinde aut
retinende adipiscendu
saluianum quoq inter¬
dc̾m qd̾ ẽ depignoribus
exhoc gnͣe ẽ ⁊ quo itinere
uenditor ususẽ quom
mnus emptor utatur in
ri fi̾ ueto. Recupandum¬

Expanded text:
apiscendae sunt possessionis aut reciperandae aut retinendae. apiscendae Saluianum quoque interdictum, quod est de pignoribus, ex hoc genere est: et 'quo itinere uenditor usus est, quo minus emptor utatur, uim fieri ueto'. reciperand
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ eos accusatur et damp¬
natur apd̾ quos ormencon¬
tractum ostenditur ꝙ etia
bitione reorum. mbrica.

Expanded text:
apud eos accusatur et damnatur, apud quos crimen contractum ostenditur. quod etBITIONE REORUM 1 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
Uem. S Icu crimen obiciat᷑
pcederẽ d in orimen sb̾scriptõ
queres adinuenta est. ne fa¬
cile quis ꝓfileat ad accusati¬
onem cum sciat młtam sibi
accusatõm non futurã. Caue¬
ant itaq singłi ꝙ cͥmen obi¬
ciant. ⁊ p̾tea pseu̾aturos se m
crimẽusq ad sentenciã. ¶Hi¬

Expanded text:
.Si cui crimen obiciatur, praecedere debet crimen subscriptio. quae res ad id inuenta est, ne facile quis prosiliat ad accusationem, cum sciat inultam sibi accusationem non futuram.Cauent itaque singuli, quod crimen obiciant, et praeterea perseueraturos se in crimine usque ad sententiam.Is
Abbreviated transcription (Latin):
silla auctorfint. s duriorei
pena ex̃ordiem imminebit.
tinentem audiri ap̾fecto an¬
none deferentem.diuus se
famosi quoꝙ accusantes sine
ulla dubitatõne admittunt᷑.
Milites quoq qui causas ali¬
enas defend̾e non possuntqͥ
ꝓpace excubant uł magis:
ad hanc excusatõm admit¬
tendisunt. serin quop defe¬
rentem audiuntur.

Expanded text:
lla auctor fuit: sed durior ei poena extra ordinem imminebit. tinentem audiri anonae deferentem divi VeruFamosi quoque accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. Milites quoque, qui causas alienas deferre non possunt, qui pro pace excubant, vel magis ad hanc accusationem admittendi sunt. Servi quoque deferentes audiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
giactor omissa actione cu¬
li crimen intende. ¶ens
inpublicis iudicib accusa¬
re nolunt. index elig̾e debet.
cognita. extimatim accusa

Expanded text:
gi actor omissa actione ciuili crimen intendere. 16 in publicis iudiciis accusare uolunt, iudex eligere debet cognit
Abbreviated transcription (Latin):
driam ad globionem ꝯsulẽ
scriptanlege iulia iudicioꝵ
publicorum cauetur ne eodẽ
tp̃re deduob reis quis que¬
reretur insi suanmm mnurria¬
rum causa.Siẜuus reus pos¬
tulabitur eadem obẜuanda
sunt que si lib̾ e̾et ex senatus
ꝯsulto coita⁊ messala ꝯsulibꝰ¬
fiunt excepta legemliadem
pͥuata quia ea lege dampñ
pecumana pena mrogatur uel
⁊ capitis que ẜuorum penis
non ꝯuenit sicutirelegatõ It
nec lex pompeia depamcidiis
qm̃ capnt primũ eos app̾hen¬
ccdint que mẜuos qͣntum

Expanded text:
driani ad Glabrionem consulem scriptam.Lege Iulia iudiciorum publicorum cauetur, ne eodem tempore de duobus reis quis quereretur nisi suarum iniuriarum causa.Si seruus reus postulabitur, eadem obseruanda sunt, quae si liber esset, ex senatus consulto Cotta et Messala consulibufiunt excepta lege Iulia de ui priuata, quia ea lege damnatipecuniaria poena irrogatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio. item nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehenc
Abbreviated transcription (Latin):
eam lege cornelia facere ei ꝑ¬
ica ułprmnata in t̾uemente
aut desistente accusatore de
reis exemptus est deferre nõ
triona consulib. Item legatu
ꝓuincialem eio dum taxat cͥ¬
minis ꝙ añ cõmisit qm inle¬
gatõm ueniret. Item in megiꝰ¬
tratum ppłi romam eumu̾e

Expanded text:
eam lege Cornelia facere perica uel priuata interueniente aut desistente accusatore de reis exemptus est, alius deferre non Trione consulibus: item legatum prouincialem eius dumtaxat criminis, quod ante commiserit, quam in legationem uenerit: item magistratum populi Romani eumue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊puto qm res int̾ alios iuidi¬
cate alii non p̾iudicant. si is
qui nũc acc̃ator extitit suũ
dolorem ꝑsequatur doceatq
ignorans sese accusatõmi
ab alio institutam mggna
excã admitti eum ad acc̃ati¬
onem debe/s itñ alio cume
puto non facile ad mittend̾
eum qui semel calumpnia¬
tus sit qm̃uus filium accͨa¬
toris admitti oport̾e aliam
accusatõm instituentem al¬
ilsus eum quem pat̾ accusa¬
u̾at cuius pius iuliocandi¬
do repsit. Item imp̃r reꝑsit

Expanded text:
uoniam res inter alios iudicatae alii non praeiudicant, si is, qui nunc accusator exstitit, suum dolorem persequatur doceatque ignorasse se accusationem ab alio institutam, magna ex causa admitti eum ad accusationem debere.Si tamen alio crimine puto non facile admittendum eum qui semel calumniatus sit: quamuis filium accusatoris admitti oportere aliam accusationem instituentem aduersus eum, quem pater accusauerat diuus Pius Iulio Candido rescripsit.Idem imperator
Abbreviated transcription (Latin):
ab acc̃atione ñ ex cludunt̃.
lib̾i lib̾tiq ñ sunt ꝓhibendi
suanim recum defendenda¬
ium grã defc̃o parentum pa¬
tronorum nequer ueluti:
si dicant ĩse apossone abh¬
is expulsos .s. non ut crime
factomatris quen si dicat

Expanded text:
ab accusatione non excluduntur. Liberi libertique non sunt prohibendi suarum rerum defendendarum gratia de facto parentum patronorumve queri, puta si dicant, vi se de possessione ab his expulsos, scilicet non ut crimenfacto matris queri, si dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ui acc̃are possunt in telligem
si scienmꝰ ꝗ ñ possunt. Itaq
phibentur accusare alii ꝓp̾t
sexum ułetatem ut mulier
nt pupillus alnꝓpt̾ sacram̃¬
tum ut qui stipenonm m̃et᷑
alii ꝓpt̾ magrãtum potatem¬
uemn q̃ agentem sine frande
inins euocare ñ possunt alii
ꝓpt̾ delictum ꝓprium ut in¬
fames alii ꝓpͣt tupem qͥ stũ
ut qui duo indicia adu̾sus
duos reos suꝑscripta Unt mĩ¬
mosue obaccusandumuł
n aecandum accepint alii
ꝓpt̾ condc̃om suam ut liber¬
tim contra ꝑatronos suos.
calumpmeut illiqui falsu
testimonium sub ornatidi¬
ꝓpt̾ pauptatem ut sint qui
Ii tantum homines si suam

Expanded text:
ui accusare possunt, intellegemus, si scierimus, qui non possunt. itaque prohibentur accusare alii propter sexum uel aetatem, ut mulier, ut pupillus: alii propter sacramentum, ut qui stipendium merent: alii propter magistratum potestatem, in qua agentes sine fraude, in ius evocari non possunt; alii propter delictum proprium, ut infames; alii propter turpem questum, ut qui duo iudicia adversus duos reos subscripta habent nummosve ad accusandum vel non accusandum acceperint; alii propter conditionem suam, ut libertini contra patronos suos; calumnie, ut illi qui falsum testimonium subornati dier paupertatem, ut sunt qui Hi
Abbreviated transcription (Latin):
adulcerii posse accari milla
dubitacio est.sẽt qui ꝓhib¬
enturadultu nbos homies
accare. Idem seru& quoꝙ¬
scripto dim marcii. eciam
aduersus ꝓprim sermim
accacionem instituiere doꝰ
pot̾ pohoc igitur rescriptu
nipta p̾scriptõne utetur.

Expanded text:
adulterii posse accusari nulla dubitatio est: sed qui prohibentur adulterii liberos homines accusare, idem seruos quoscripto diui Marci etiam aduersus proprium seruum accusationem instipost hoc igitur rescriptum nupta praescriptione utetur.
Abbreviated transcription (Latin):
torita tem defalso agens au
cogi h̾rdem accusatorum exe¬
qui cimia. Item non or cõ¬
pesli accatorem. plures reos
fac̾e duus adriamis repsit.¬
licorum admissis ñ alias i¬
fͣnseunt adu̾sus ħ̾rdes pen¬
es bonorum ad emptonis
qͣm silis ꝯtestata et condẽp¬
natio fut secuta excepto
repetundani⁊ maiestati
iudicio que ⁊ mortius reis
buc excenplacnit ut bona:
eorum fisco uendicentur.
ad eo ut diuus seuerus et
antoninꝰ rpẜunt. ex quo
quis aliqd exhiscansis ori¬
men contraxit nchilexbois
sins alienare aut manum¬
tereeum posse. cetis u̾odelic¬
tis pena incipe abhrdeita de¬
mum ꝑt. si umno reo acc̃atior
mota est lic ñfuit cõdempa¬
tio secuta. Dapimanus.

Expanded text:
toritatem de falso agens audcogi heredes accusatorum exequi crimina.Item non oportere compelli accusatorem plures reos facere diuus Hadrianus rescrlicorum admissis non alias transeunt aduersus heredes poenae bonorum ademptionis, quam si lis contestata et condemnatio fuerit secuta, excepto repetundarum et maiestatis iudicio, quae etiam mortuis reisuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco vindicentur: adeo ut divus Severus et Antoninus rescripserunt, ex quo quis aliquod ex his causis crimen contraxit, nihil ex bonis suis alienare aut manumittere eum posse. ex ceteris vero delictis poena incipere ab herede ita demum potest, si vivo reo accusatio mota est, licet non fuit condemnatio secuta. Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
crimine capitali defendat
sistendum satisdlatorumꝓ¬
mittere iubetur.. ¶Dem.
ii fratus sui falsum argile¬
re minaretur ⁊ sollempma
accusationis nomiplent
intra tp̃e ap̾side diffinitim

Expanded text:
crimine capitali defendat, sistendum satisdato promittere iubetur. Idem liii fratris sui falsum arguere minaretur et sollemnia accusationis non implevit intra tempus a praeside praefinitum,
Abbreviated transcription (Latin):
iuxͣcã ab ec̃ eos dicẽdumẽ
cãm ab een tie cumi sufficiꝰ¬
at qd̃ nõ infraudem lib̾ta¬
tis absint quo mag̾ uideã¬
tur exiusta cã ab cẽ cet̾uir
ño ẽẽt nõ eẽ ut reipublice
cã absintꝓindesi alibido¬
miciluiꝰ quis hẽat alibi
petatur fid̾i ꝯmissa lib̾tas
carieum quifid̃i ꝯmissu

Expanded text:
 eos demum dicendum causam absentiae, cum sufficiat, quod non in fraudem libertatis absint, quo magis uideantur ex iusta causa abesse: ceterum non est necesse, ut rei publicae causa absint. proinde si alibi domicilium quis habeat, alibi petatur fideicommissari‹a› libertas, cari eum, qui fideicommissam
Abbreviated transcription (Latin):
terca sciendum ẽ. sidila¬
tioẽ data adu̾sario futm
ẽ. ut cã in t̃clcĩ mei det̾ior
fia. eqssimum ẽẽ repetit¬
adie redcli int̾clictum a
¶Sitibi fundum p̃cario s¬
cessero. cui ua debebatũ¬

Expanded text:
ciendum est, si dilatione data aduersario futurum est, ut causa interdicti mei deterior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum. Si tibi fundum precario concessero, cui uia debebatu
Abbreviated transcription (Latin):
adiciebt ut caqq̃ que
adrefectioẽm utilia cent
aportantiius no fieret
qo super uacuumẽ. qm
qui ꝓportari nõ patitiur
ea sine quib it̾ refici nõ
possit. ium face̾ urtetim
quo minus reficiatur.si
quis ⁊ cum possint ꝑ cõ¬
pendiaria ꝓportari ea q̃
refectiom neccia sunt. lõ¬
giori itinẽ uelit apporta¬
re. ut det̾iorem cãm eun¬
dem faciat impime ei ni
fiet quia ip̃e sibi impeli¬
m̃to fit quominus refie¬
p̃.Appir ergo cum qri
nõ patitur hec congeri in
ficcͣ quominus quis pe¬
ficiat plane siquis cum
possit alia ꝑte agitur siñ
momodo donnin fundi
iipensam apportare id
egit. ut altã ꝑte apportar
impime ciumi fieri recte
placinit. Hoc intclictumi
nõ solum ip̃i uerum eti¬
am suocessorib qq̃ esse
dandum nõ ẽ ambigen¬
feruitutem iure imposi¬

Expanded text:
 quae ad refectionem utilia essent, adportanti uis non fieret: quod superuacuum est, quoniam qui adportari non patitur ea, sine quibus refici iter non possit, uim facere uidetur, quo minus reficiatur. Si quis autem, cum posset compendiaria adportare, quae refectioni necessaria sunt longiori itinere uelit adportare, ut deteriorem causam eundi faciat, impune ei uis fiet, quia ipse sibi impedimento sit, quo minus reficparet ergo eum, qui non patitur haec congeri, uim facere, quo minus quis perficiat. Plane si quis, cum posset alia parte agri sine incommodo domini fundi impensam adportare, id egit, ut alia parte adportet, impune ei uim fieri recte placuit. Hoc interdictum non solum ipsi, uerum successoribus quoque esse dandum non est ambigenseruitutem iure imposi
Abbreviated transcription (Latin):
dcõ locum fore. ¶Ait pretõ
quo itinẽ.xtuq hoc anno
nõuino clam no precaio
abalionsus es quo min
id it̾ iccumq ut tibi ius ẽ
reficias ium fieriueto. d
qq̃ int̾dictum ꝓponẽ. na¬
q consequens erat ei qui
itinẽ ntitur int̾clictum ꝓ¬
ponẽ ut refici it possit. Q¬
uem admodum enim ali¬
as uti pot̾ itinẽ ⁊ accu co¬
mode. quam sirefecit cor¬
rupto enim itine̾ ammi
commodam frin ant gi
pot᷑. hoc añt asupiore dis¬
ta qd̃ illo quidem int̾ dc̃o¬
in t̾ dcõ eum demum nti
posse qui hoc atmo usus
ẽ quis sibi eẽreficiendi o¬
eẽ ei cuiserintus debetur.
duas res dr docẽ hoc ãno
se usum ⁊ ci sermtutem
competẽ Cererum si de¬
sit alteruttum defic̃̾ intẽ¬
dictam. nec inmito. Q.
enimuut ire agẽ tantis¬
no feẽ. Enim ũo quiun¬
lt reficẽ aliquid nom fre
ri in alieno insiũe hẽx sẽ
ius cundihet ⁊ agendi¬
⁊ reficiendi ius non hea
Quimseritute constit¬
uenda cautum sit ne ci
cum modum reficiendi

Expanded text:
it praetor: 'Qu‹o› itinere actuque hoc anno non ui non clam non precario ab alio usus e‹s›, quo minus id iter actumque, ut tibi ius esset, reficias, uim fieri ueto. qui quoque interdictum proponere: namque consequens erat eum qui itinere utitur interdictum proponere, ut refici iter possit: quemadmodum enim alias uti potest itinere uel actu commode, quam si refecerit? corrupto enim itinere minus commode frui aut agi potest. Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdiinterdicto eum demum uti posse, qui hoc anno usus est et ius sibi esse reficiendi oidetur ei, cui seruitus debetur. duas res debet docere, et hoc anno se usum et ei seruitutem competere: ceterum si des‹i›t alterutrum, deficit interdictum, nec immerito. qui enim uult ire agere, tantisno fecit? enimuero qui uult reficere, aliquid noui facit ei in aius eundi habeat et agendi, reficiendi ius non habeat, quia in servitute constituenda cautum sit, ne ei que ad certum modum reficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
sugnoram probibitum
⁊pseuero uti meħ michi
nocẽ dicend̾ e ¶Siquis i¬
ab auctore meo ui anteł¬
am aut precario usus est
recte ame uia uti proibe¬
tur quit̾dictum ei mutile
ẽ quia ame uidetur uul
clam uł precario possidẽ
qui ab auctoremeo intio¬
se possidet. nam ꝯpodius
scribit sun autclam an
precanio abeo situsus in

Expanded text:
si ignoraui prohibitum si ignoraui prohibitum et perseuero uti, nihil mihi nocere dicendum est. Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei inutile est, quia a me uidetur ui uel clam uel precario possidere, qui ab auctore meo uitiose possidet. nam et Pedius scribit, si ui aut clam aut precario ab eo sit usus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ile m ec̃. Quia sicuti nx
prariu rei mee nõ ten
ita ⁊̃ nec ꝑte pcario pos¬
sidẽ intelligor. Quociẽs
enim colon̾us meus ar̃
is cui precario fundum
dedi ma utitur. egoire ĩ¬
dicorre itinẽ meusum.
siego uiam pcario roga¬
uero. ⁊tibi fundum pre¬
cario ded̾o.qm ius ac mẽ¬
te ieris qi ftindo meodeb
eẽ uidear nõ minerito p
enim oppimo tuo. s m¬
ea querenda e. tutñ credo
quis supradc̃o tpr anm
nõui nõ clam non prec¬
ario itine̾ usus sit. neꝵ
posteanõ sit nsus. s cla
p̃carioue uidendum est
aneinoceat ⁊ magis est
i aut comimutari ꝙ rec¬
tetransactumẽ supuen¬
iente delicto pot᷑.
utebaris fudum uedi¬
dero ꝑquem utebaris. de¬
inde emptor te prohibr¬
it l clam uideris abeor
nti. nam qui probibitu
ntitur clam uticur tm̃ ĩ¬
num. qr hoc anno nõ ui
nõ clami nõ precano nsu
cum clam uia utiq̃ ip̃e ꝑ¬
hibitus utitur ñm eum
quoq ꝑquemquis idi
retincbt si eo probibito
ꝑ q̃ retinebat utatur plã

Expanded text:
i esse, quia, sicuti me precarium rei meae non tenet, ita nec per te precario possidere intellegor: quotiens enim colonus meus aut is, cui precario fundum dedi, uia utitur, ego ire indico me itinere usum. si ego uiam precario rogauero et tibi fundum precario dedero, quamuis hac mente ieris, quasi fundo meo debeesse uidear, non immerito: non enim opinio tua, sed mea quaerenda est. tu tamen, credo,quis supra dicto tempore anni non ui non clam non precario itinere usus sit, uerum postea non sit usus, sed clam precarioue, uidendum est, an ei noceat. et magis est, i aut mutari, quod recte transactum est, superveniente delicto potestutebaris, fundum vendidero, per quem utebaris, deinde emptor te prohibuit: licet clam videaris ab eo uti nam qui prohibitus utitur, clam utitur, num, quia hoc anno non ui non clam non precario usus eum clam uia uti, qui ipse prohibitus utitur, uerum eum quoque, per quem quis id ius retinebat, si eo prohibito, per quem retinebat, utatur. plane
Abbreviated transcription (Latin):
hoc anno usus sit nõ uiỹ
clam nõ precario ⁊ tuetur
eum l eo tp̃e quo int̾clict᷑
redlitur usus nõ sit. siue
igͥ hũit ius me siue non
hint mea conditiõẽ ẽ ut
adtuitiõem pretoris peꝵ¬
tineat. simodo hoc anno
nsus ẽ uł modico tp̃r id
eb n adpresens tpc̃ refe¬
tur usus. qr plerñq ituye¬
rib. uł uia nõ semperu¬
timur. nisicum usus ex¬
egerit itas annin tpis sꝑ¬
atio conclusit usum. an
suffic̾ alterum ꝓbare ł it̾
uł actum mnusu babius¬
se ¶ul ait. Quo adusq
ingressus ẽ eo usq eiint¬
dictum competẽ. qd̾ ue¬
rum ẽ. Iul recte ait. euz
quipp̃ incomimolitate

Expanded text:
hoc anno usus sit non ui non clam non precario, et tuetur eum, licet eo tempore, quo interdictum redditur, usus non sit. siue igitur habuit ius uiae siue non habuit, in ea condicione est, ut ad tuitionem prae toris pertineat, si modo anno usus est uel modico tempore, id e ad praesens tempus refertur usus, quia plerumque itineribus uel uia non semper utimur, nisi cum usus exegerit ita. Annui temporis spatio conclusit usum. annsufficit alterutrum probare uel iter uel actum in usu habuisse. Iulianus ait, quoad usque ingressus est, eo usque ei interdictum competere: quod uerum est. Uiuianus recte ait eum, qui propter incommoditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uicim agrum it fecert. q̃¬
ius idfrcquent̾ fac̾ non
uid̾i oĩo usu eẽ. Itaq ĩ¬
utile eẽ int̾clictum nõ qiͣ
p̃cario usum s qi nec usũ
ergo ẜm hec neutro usus
uidetur. multoenm us
minus illousus ẽ ꝑ quẽ

Expanded text:
 fecerit, quamuis id frequenter fecit, non uideri omnino usum, itaque inutile esse interdictum, non quasi precario usum, sed quasi nec usum. ergo secundum ‹hoc› n‹e›utro usus uidetur: multo enim minus illo usus est, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
siue minissum hs quo u¬
sus eius det̾ior sit fiat re¬
stituatur.Item nequid fi¬
at mimitatur ueinter¬
dca. hoc intdictum adpy¬
blicas cloaclas ꝑtinet ne
quid acloacas minittas
facienda hoc int̾dc̃o ꝯpre¬
hendatur tñ eque int̾lic¬
endum labeo ait nefaci¬
entleloaclam ius fia. qr
eadem utilitas sitpreto¬
rem eninisic in t̾dixisse
ne ius fiera quomimus
cloaclam impublico fa¬
cere licẽt. idq offilio atre

Expanded text:
siue ea immissum habes, quo usus eius deterior sit fiat, restitua‹s›. item ne quid fiat immittaturue, interdicam'.Hoc interdictum ad publicas cloacas pertinet, ne quid ad cloacam immittas facienda hoc interdicto comprehendatur, tamen aeque interdicendum Labeo ait, ne facienti cloacam uis fiat, quia eadem utilitas sit: praetorem enim sic interdixisse, ne uis fieret, quo minus cloacam in publico facere liceret: idque Ofilio