comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. agnouit .⁊ istos. S opus erat quodam
flagello ꝑmittente domino. qui dix̃ in scͥp¬
tura. flagellat omẽm filiũ quẽ recipit. Pu¬
tatis enimꝰ fr̃s quia iterbũ transuerberaret
uiscera dni. nisi ipse ꝑmitteret: Adhere¬
ret in ligno nͥ ipse uoluiss: Non eũ agnoũ
creatura: An exemplũ patientiȩ ꝓposuit
fidelibꝰ suis. Ido ds̃ quosdam liberauit uisi¬
biliter. quosdã non liberauit usibilit᷑. om̃s
tam̃ spũaliter liberauit. spũalit̃ neminem
deseruit. Uisibilit̾ uisus ẽ quosdã deseruisse.
qͦsdam uisus ẽ eripuisse. Ideo quosła eripu¬
it ne putes illũ non potuisse eripere. Testi¬
monium dedit quia potest. Rubi ñ facit se¬
cretiorem intelligas. uoluntatẽ ñ susciꝑis
difficultatẽ.S quid fr̃s: Cũ euaserimꝰ om̃s
istos mortalitatis laqueos. cũ transierint tẽpo¬

Expanded text:
tres et istos . Sed opus erat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempo
Abbreviated transcription (Latin):
illo quod ẽ. s quod uis ut sit. gͦ cũ mimicũ
gamus: xp̃c nos monuit ut ꝙ inimicos
diligamus. Attende quare te monuit xpẽ
ut diligas ininicos. Numqͥd seꝑ ut remane¬
ant ininuei Si ad hoc te monuit ut mi¬
mici remaneant. o disti non diligis. Atten¬
de quomͦ ipse dilex̃. id ẽ quia nolebat ut
sic remanerent ꝑsecutores ait. Pater ignos¬
ce illis quia nesciunt quid faciunt. Quibꝰ
uoluit ignoscr mutari illos uoluit. Quos
uoluit mutari ex ĩmicis fr̃s facere dignat
est. ⁊ uere sic fecit. Occisus ẽ. sepultus est.
resurrer̃. in celum ascendit. spm̃ scm̃ misit
discipulis. cep ĩ fiduciam p̃dicare nom̃
suum. miracła faciebant in nomine cru¬
cifixi. ⁊ occisi. uidert̃ illi interfectoresdo¬
mini ⁊ qui sanguinẽ eius seuendo fude¬
rant. credendo biberunt. Nȩx dixi fr̃s.¬

Expanded text:
illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum gamus; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fr
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Non enim ad hoc amauit. ut semꝑ
sic maneat. In arte uidit quod futurũ est.
non in amore quod ẽ. Et amauit quod in¬
de facturus est. non illud quod est. Sic
⁊ ds̃ nos amauit peccatores. Nam dicimꝰ
quia amauit ds̃ peccatores. Ait enim. Nõ
opus ẽ sanis medicus. s male habentibus.
Numquid ad hoc amauit peccatores. ut
peccatores remaneremus: Quasi lignum
de silua nos faber uidit. ⁊ cogitauit: edifi¬
cium quod inde facturꝰ est silua qͦd erat.
Sic ⁊ tu respicis inunicũ tuũ adũsantem.
seuientem. mordentem. uerbis exasꝑantẽ
c̃tumeliis insectantem. ⁊ odiis attendis qͥa
homo est. uides ista omĩa quȩ sũt aduersa
ab homine facta: ⁊ uides in illo quod a dõ
factꝰ est. Qͦd aut̃ homo factꝰ est. ado factus
ẽ. Qͦd aut̃ te odit ipse fecit. quod inuidet
ipse fecit. ꝙ& quid dicis in animo tuo: dnẽ
tu ꝓpicius illi esto. dimitte illi peccata. in¬
cute illi terrorem. muta illũ. Non amas in

Expanded text:
facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ qui diligitis inimicos. fr̃s diligitis. Ne pu¬
tens iohann̾em nichil dedilectione minuci
habuisse. quia de fr̃na caritate tacuit. fr̃s
diligitis. Qͦmͦ inquis fr̃s diligimꝰ. Quero
quare diligis inimicũ. Quare illũ diligis:
ut sanus sit in hac uita. Qͥ d si non illi expe¬
dit. ut diues sit. Quid si ipsis diuiciis exce¬
cabitur. ut uxorẽ ducat. Quid si amarã
uitam inde patietur. Ut filios habeat. Qͥd
si mali erunt: Incerta sunt gͦ ista quȩ ui¬
deris inmico tuo optare. quia diligis eum.
Incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum uitã¬
ȩternam: opta illi ut sit fr̃ tuus. Si gͦ hoc
optas diligendo iniicum tuũ ut sit fr̃
tuus. & cum diligis fr̃em diligis. Non enĩ
amas in illo quod ẽ. s quod uis ut sit. dix¬
eram aliquando caritati ur̃ę nisi fallor
Robur ẽ ligni positum ante ocłos. faber op¬
timus uidet lignum non dolatũ. de silua
p̃cisum adamauit nescio quid inde uult

Expanded text:
etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne puetiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in om̃ibꝰ quȩ cumq facitis intuemini
testem dm̃. Uidete si ille uidet qͦ animo fici¬
atis. Si cor urm non uos accusat quia iac¬
tantiȩ causa facitis. bene securi estote. Nolite
autem timere quando facitis bene. ne ui¬
deat alter. Tune ne ꝓpterea facias ut tu lau¬
deris. Nam uideat alter ut ds laudetur.
Si enim abscondis ab oculis hominis. abscõ¬
elemosinam facis. Duo esuriunt unus panẽ.
alter iusticiam. Inter duos istos famelicosqͥd
dictumẽ. Beati qui esuruint. ⁊ siciunt iusti¬
ciam. qm̃ ipsi saturabunt᷑. Int̾ duos istosfa¬
melicos bonus oꝑator c̃stitutꝰ est. Si caritas
de illo oꝑatur. ambosͤ miseret᷑. amboluult
subuenire. Ille enim querit qͦd manducet.
ille querit quod imitet᷑. Pascit istũ. prebeᷤ
te isti. ambobus dedistielemosinã. Iilũ fe¬
cisti gratulatorem de fame int̾fecta. hunc
fecisti imnitatorem de exemploꝓposito. Mi
seramini gͦ tamquã misericordes. quia in eo

Expanded text:
et in omnibus quaecumque facitis, intuemini et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; absconeleemosynam facis: duo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ xp̃i ducit martyrium. Confitet᷑ ⁊ suꝑ¬
bia ducit martyrium. Ille habet caritatẽ
ille ñ haber caritatem. s audiat ab apło
ille qui non habet caritatem. Si distribuero
omiã mea pauꝑibus. ⁊ si tradidero corpus
meũ ut arcleat caritatẽ autem non habeã
nichil michi ꝓdest. Sͦ scriptura diina in¬
tro nos reuocat. auacatione huuis faciei fo¬
rinsecus ⁊ ab ista suꝑficie quȩ iactatur ante
homines reuocat nos intro. Redi ad consci¬
entiam tuam. ipsam interroga. Noli attẽ¬
dere quod floret foris. s quȩ radix in terra.
Radicata ẽ cupiditas. Species potest eẽ bo¬
norum oꝑum. uera opera bona eẽ non pos¬
sunt. Radicata ẽ caritas securus esto. nichil
mali ꝓcedere potest. Blandit᷑ suꝑbia seuit
amor. Ile uestit. ille cedit. Ille enim uestit
ut placeat hominibꝰ. ille cedit ut corrigat
disciplinam. Accipit᷑ magis plaga caritatis
quã elemosina suꝑbia. Redite gͦ intro frs̃.

Expanded text:
nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et supnomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres;
Abbreviated transcription (Latin):
caritate optabat om̃s ȩquales. Ercessit ergo
modum homo dum auarior uoluit eẽ. ut su¬
pra homines eẽt. qui supͣ pecora factꝰ est. Sip¬
sa ẽ suꝑbia. Et uidete quanta oꝑa faciat suꝑbia.
Pomite in corde quã siimilia faciat ⁊ quasi
paria caritati. Pascit esurientẽ caritas. pascit
ꝙ suꝑbia. Raritas ut ds̃ laudaet᷑. supbia ut
ipsa laudetur. uestit nudũ caritas. uestit
⁊ suꝑbia. Ieiunat caritas. ieuinat.⁊ suꝑbia.
Sepelit mortuũ caritas. sepelit.⁊ suꝑbia. Oiã
⁊ contra suꝑbia. ⁊ quasi docet equos suos s in¬
terior caritas tollit locũ. male agitate suꝑbiȩ
ñ male agitanti. s male agitatȩ. Ue homini
cuiꝰ auriga suꝑbia ẽ. Necesse ẽ enĩ ut p̃ceps
eat. ut aut non sit suꝑbia. quȩ agit factabo¬
na. quis nouit: quis uidet: ubi est hoc: oꝑa
aliquid dicere s ñ ego. Paulus dix̃. Moritur
caritas. id ẽ homo habens caritatẽ. Confitet᷑

Expanded text:
charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo mo modum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia at contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Operaliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
tos cuĩ filios ñ opus ẽ tẽptari. nec flagellari.
agnoscet omis creatura subdita uob̃ erunt
debet xpĩanus ut ñ głẽtur suꝑ alios hõies.
Dedit enum tͥ ds̃ eẽ suꝑ bestias. id ẽ meliorẽ
melior eris quã bestia: Si uis melior eẽ quã
alius homo. inuidebis ei. quando tͥ uidebis
eẽ equalem. Debes uelle om̃s homines ȩqua¬
les tibi. & si uiceris aliquẽ ꝑ prudentiã. op¬
tare debes ut sit ⁊ ipse prudens. Quã diu
tardus est discit a te. Quamdiu indoctꝰ est.
indiget te. Et tu uideris doctor. ille autẽ
discens. Tu aut̃ suꝑior quia doctor es ille in¬
ferior quia discens. Nisi illũ optes equalem
semꝑ uis habere discentem. Si aut̃ semꝑ¬
uis habere discentem. inuidꝰ eris doctor.
Si inuidꝰ doctor quomͦ eris doctor: Rogo
te noli diꝰcere ipsam inuidentiã tuã. Audi
apłm dicentem. de uisceribꝰ caritatis. Uellẽ
om̃s homines eẽ sic̃ me ipsum. Qͦ modo uo¬
lebat om̃s equales. Iõ erat om̃ibꝰ suꝑior qͥa

Expanded text:
os Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt tianus, ut non glorietur super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem r melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lud tollit quod illi aduersat᷑: ut rema¬
neat illud inde gratuletur. Sic ⁊ tir Si
oderit te inimicus tuus. ⁊ iniuste te odit.
nou̾is quia cupiditas seculi in illo regnat.
ꝓpterea te odit. Si odisti illum : tucontra.
S ꝑsequitur rem tuam. tollit tibi nescio
quis quȩ habes in terra. Ideo illud odisti.
quia angustias tibi fecit in terra. Noli pa¬
ti angustias. Migra in cȩlum. sursũ cor ibi
habebis. ubi latitudo est. ut nullas ang̾tias
patiaris. in spe uitȩ ȩternȩ. Attende quȩ
tibi tollit. Nec ipsa tibi tolleret. nisi ille ꝑ¬
mitteret. qui flagellat omẽm filiũ quem
recipit. Quodam ferramentũ dĩ est. quo
saneris ipse inimicus tuus. Si nouit deus
utile tibi eẽ ut expoliet te. ꝑmittit illum. Si
nouit utile tibi eẽ ut uapules. ꝑmittit ille
ut cedaris. De illo te curat. opta ut ille sanet᷑.
Om̃ nemo uidit uinquã. Uidete dilectissimi.
Si diligamus inuicem. d̾s in nobis manet.

Expanded text:
Illud tollit quod illi adversatur, ut remaIllud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis mane
Abbreviated transcription (Latin):
sic cõmendanda erat. Si enim karitas nul¬
la est in nobis nichil diximꝰ. si aut̃ ẽ in no¬
bis. tamquã oleum in flãma adiecinus.
Et quo non erat. forte uerbis accensus est.
In alio creuit qđ erat. in alio cȩpit eẽ quod
non erat. Ad hoc gͦ ista diximus ne pigri
sitis diligere inimicos. seuit in te homo
ille seuit tu deprecare. Iue odit tu miser̾e.
febris animȩ ipsius te odit sanus erit. ꝙ gr̃aᷤᷤ
tibi aget. Qͦmͦ medici diligunt egrotos.
Numqͥd egrotos diligunt: Si egrotos dili¬
gunt uolunt ut semꝰꝑ egrotent. Ad hoc
diligunt egrotos. ne egroti remaneant.
s ut ex egrotis sani fiant. Q tamqͣm ple¬
rumq paciunt᷑ a freneticis quales contu¬
melias uerborum plerumq ⁊ ꝑcuciunt᷑
ꝑ sequitur ille febrem ignoscit homini
ꝙ quid dicam fr̃s . Amat inimicũ suum
immo odit inimicũ suũ morbum. Ipse
enim amat ꝙ. odit homunem a quo ꝑcu¬
titur a quo ꝑcutit᷑ odit febrem. A quo per¬
cutitur:A morbo. ab egrotatione a febre

Expanded text:
tas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃ium pecorũ quȩ rep unt suꝑ terram:
Numquid dix̃. potestatem habeat hominũ.
habeat potestatẽ ait. Dedit potestatẽ natu¬
ralem. quorum habeat potestatem. Pisciuin
maris. uolatiliũ cęli. ⁊ omniũ repentiũ quȩ
repunt suꝑ terram. Quare hȩc ẽ naturalis
potestas hominis in ista: q̃uia homo ex ea ha¬
bet potestatem ex quo factꝰ est ad unaginẽ¬

Expanded text:
et omnium pecorum quae repunt super terram . et omnium pecorum quae repunt super terram . Numquid dixit, Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestatem naturalem. Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imagine
Abbreviated transcription (Latin):
sincerior. Nam si p̾stiteris misero. fortassis ex¬
tollere te cupis adu̾sus eum. & eum tͥ uis eẽ
subiectũ. quia auctor es beneficii Ille indigu¬
it tu imꝑtitꝰ es. Quasi maior uideris. tu p̃sti¬
tisti. quam ille cui p̾stitum est. Opta equalẽ
ut ambo sub uno sitis. cui nichil p̃stari pot̃.
Dam si in hoc excessit modũ suꝑba anima. et
qͦdamꝰ auara fuit quia radix om̃iũ maloꝵ
Sitium om̃is peccati suꝑbia. radix omĩum ma¬
Eloꝵ suꝑbia est. Certe si radix omiu̾m maloꝵ
Fauaricia ẽ. inuenimꝰ ⁊ in suꝑbia auariciam
eẽ Excessit enĩ modũ homo. Quid ẽ auarũ
eẽ : ꝓ gredi ultra quã sufficit. Adam suꝑbia ce¬
cidit. Inicium omis peccati suꝑbia inquid.
Numquid auaricia: Q d auariꝰ illo cui deus
sufficere ñ potuit. Gͦ fr̃s leginus quẽadino
dum sit homo adimaginẽ. ⁊ similitudinẽ
di & quid de illo dixͦit ds̃ Et habeat po¬
testatem piscium maris. ⁊ uolatilium cȩli

Expanded text:
sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis exsincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum itium omnis peccati sulorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati superbia, inquit. Numquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
gulosos dicere amo turdos. Queris quare
Ut occidat. ⁊ consumat. ꝙ amare se dic̃. Ad
hoc illos amant ut nonsint. Adhoc amat.
ut ꝑimat. Et quicquid ad cibandũ amamiꝰ.
adhoc amamus ut c̃sumatur. ⁊ nos reficia¬
mur. Numqͥd sic amandi st̃ homines. tam¬
quã consum̃di: S amicicia quadã beniuo¬
lentiȩ ut aliquando p̃stemꝰ cis quos amamꝰ
Qͥd si non sit quod p̾stemus. Sola beniuolen¬
tia suffic̃ amanti. Non enim optare debemꝰ
eẽ miseros. ut possimus exercere oꝑa miȩ.
Das panem esurienti. s meluis nemo esuriet¬
⁊ nulli dares. Uestis nudum utinã om̃s uesti¬
ti eeñt. & non eẽt ista necessitas. Sepelis mor¬
tuos. utinã ueniat aliquando illa uita ubi nemo
moriatur. Concordas litigantes. utinã aliqñ
sit par illa et̾na ierłm ubi nemo discordat.
hȩc aut̃ omiã officia necessitatũ sunt. Tolle
manu̾s amabis felicem hominem. cui ñ habeᷤᷤ
quod p̃stes. Purior ille amor erit. multoq

Expanded text:
gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus, ad hoc amamus, ut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle manius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque
Abbreviated transcription (Latin):
mus. s debere nos extendere ipsam dilectio¬
nem ut ꝑueniamꝰ ad ininicos. Qui usq ad
inimieos ꝑuenit. non transiuit fr̃s. Necesse
ẽ sic̃ ignis prius occupet ꝓxima. ⁊ sic se in
longinquiora distendat. Propinquior ẽ fr̃tibi
quam nescio quis homo. Rursus tibi magis
adheret ille quem ñ noueras. qui tͥ tam̃ ñ
adũsatur. quã inimicus qui &̃ adu̾satur.
Extende dilectionẽ in ꝓximo. nec uoces eã
extensionem. Prope te diligis qui eos dili¬
gis qui tibi adherent. Extende ad incogni¬
tos qui tibi nichil mali egerunt. Transcen¬
de ad ipsos ꝑueni ut diligas inimicos. Hoc
certe dñs iubet. Quare ista tacuit de dilectio¬
ne inimici Omĩs dilectio siue quȩ carna¬
lis dr̃. quȩ non dilectio s magis amor dici sole
dilectionis enim nom̃ magis solet in melioribꝰ
rebus dici. in melioribꝰ rebus accipi. Tamen
diligere debemus homines. aut sic possum
diligere uel amare. Hoc etiã enĩ uerbo usꝰ
debemus amare homines. quomͦ audiuimꝰ

Expanded text:
mus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus accipi: tamendebemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam ususdebemus amare homines, quomodo audimus
Abbreviated transcription (Latin):
genti. Humqͥd semꝑ nudũ uestire. Nũqͥd
semꝑ egrotũ usitare: Num qͥd semꝑ discor¬
dantes concordare. Dũquid semꝑ mortu¬
os suscitare. S illud. mͦ illud. Inchoantur
ista & cessant. Ille aut̃ imꝑator. nec inchoat᷑
nec cessare debet. Raritas intꝰ non int̾mittat᷑.
Offiã caritatis ꝓ tempore exibeantur. Cari-¬
tas gͦ secut scriptũ ẽ fr̃na ꝑmaneat. fortas¬
sis aut̃ mouerit aliqͥs urm̃ ex quo istã epłam
beati ioħis tractamus uob̃ quare ñ cõm̃da¬
uerit maxime nisi fr̃nam caritatẽ. Qui di¬
ligit frem dicit. & p̃ceptũ nob̃ est datũ. ut
diligere dm̃. non tam assidue nominauit.
s tam̃ non omĩno tacuit. De inimiciuͦ di
lectione ꝓrsus tacuit prope ꝑ totam istam epłam
cum uehementer uobis predicet. cõmendetq
caritatem. non nobis dic̃ ut diligamꝰ inimi

Expanded text:
genti? numquid semper nudum vestire? numquid genti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum est, fraterna permaneat . 4. Fortassis autem moverit aliquos vestrum, ex quo istam Epistolam beati Joannis tractamus vobis, quare non commendaverit maxime nisi fraternam charitatem. Qui diligit fratrem , dicit; et, Praeceptum nobis est datum, ut diligere Deum, non tam assidue nominavit; sed tamen non omnino tacuit. De inimici vero lectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut diliga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet uastator ȩccłȩ. ꝑsequutor inuidus ma¬
lignus. ipse c̃fitetur. non nos c̃ui ciam᷑. Amat
paulus dicia nob̃ peccata sua. ut głificet᷑ ille
qui talem morbũ curauit. Magnitudinem
enĩ uulnis manus medici secuit ⁊ sanauit.
uox illa de celo ꝓstrauit ꝑsecutorẽ. ⁊ erex̃ p̃di¬
catorem. Occidit saulũ. ⁊ uisitauit paulum
Saul enim ꝑsecutor erat scĩ uiri inde nomen
habebat iste quando ꝑsequebat᷑ xp̃ianos. Postea
de saulo factꝰ est paulus. Quid ẽ paulus: Modi¬
cus. Ergo quando salus suꝑbꝰ elatus. Quando
paulus humilis. modicꝰ Ideo sic loquit᷑. Paulo
post uidebo te. id est post modicũ. Audi qͥa
Sic erat inter apłos tam quã fimbria uestim̃¬
co. hoc si possem ñ tacerem. Opera illa mͦ sunt
in nobis: mͦ illa ꝓ tempore. ꝓhoris. ꝓ diebus.
tacere. Numquid reficere corpus. Numqͥd
semꝑ ieiuinare. Nũquid panẽ semꝑ dare e¬

Expanded text:
pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, mapertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimeco, hoc si possem non tacerem: opera modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, pro diebus. tacere? numquid semper reficere corpus? numquid semper jejunare? numquid semper panem dare e
Abbreviated transcription (Latin):
eleuaris. Iue enim semꝑ sursũ est. Qͥ d gͦ : łu
bene. ⁊ ds̃ male. Inmo hoc dic si uerius ius dic̾e.
Ego male. ille bene. E quando ego bene ab illo
bene. Nam ame quicqͥdego male. Ista c̃fessio fir¬
mat cor. ⁊ facit dilectionis fundam̃ta. Nam si
oꝑa nrã abscondere deberemus bona ne uide¬
antur ab hominibꝰ ubi ẽ illa sententia dñi in
eo sermone quem habuit in monte: Ubi hoc
dixit. ibi ⁊ illud paulante dix̃. Lyceant opera
urã bona coram hominibꝰ Et non ibi cessauit
non ibi finem fecit. s addidit. ⁊ głificent pa-¬
trem urm̃ qui in cęlis est. R paulus quidait.
xpõ sunt. Tantum aut̃ audientes erant quia
qui aliquando nos ꝑsequebat᷑. nc̃ exungłi¬
rat fidem: quã aliquando uastabat. ⁊ ĩ me
magnificabant d̃m. Uidete quẽ adiodũ et
ipse quia sic innotuit finem ñ posuerit ĩ lau¬
dem suam. s in laudẽ dĩ. At quantũ ad ipsũ

Expanded text:
elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opera vestra bona coram hominibus. Et non ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? ae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
it dicere ut quecũq bona facimus. absconda¬
mus ab oculis hominũ. ⁊ timeamꝰ uideri.
Si tunes spectatores. ñ habebis uitatores. De¬
bes gͦ uideri s ad hoc debes facere ut uidea¬
ris: Non ibi debet eẽ finis gaudii tui. ñ ibi
terminus leticiȩ tuȩ ut putes te totũ fructũ
c̃sequutũ eẽ. boni oꝑis tui cum uisꝰ fueris
atq laudatus. Nichil est hoc. Contempne
te cum laudaris. nichil in te laudet᷑. qui ꝑ te
oꝑatur. Noli gͦ ad laudem tuã oꝑari. quod bo¬
num agis. s ad laudẽ ipsius a quo habes ut bo¬
num agas. Abste habes malum agere. a deo
habes bene agere.Contra ꝑuersi homines uide¬
te quã preposteri sint. Quod faciunt bene sibi
uolunt tribuere. si male faciunt dm uolunt
accusare. Conuerte hoc distortũ. nescio quid
⁊ preposterũ fac illud. quodamͦ capite deorsũ
quod sursũ facias iusũ. quod deorsũ facias sũsũ
lusum uis facere dm ⁊ te sũsum. p̃cipitaris non

Expanded text:
it dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondait dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male faciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ imꝑatoris. qui sedet intꝰ in mente tua.
Quomꝰ enim unꝑator ꝑ exercitũ suũ agit
bitare ininteriori homine nr̃o. id est in m̃te
ꝑ fidẽ utitur istis uirtutibus. quasi ministͥs
suis: a ꝑ hasuirtutes quȩ uideri oculis posst̃
⁊ tam̃ quando nominant᷑ laudatur. Non
aut̃ laudarentur: nisi amarent᷑. ñ amarẽ
rentur. alio oculo uiderent᷑. id ẽ in interio¬
ri cordis asspectu. Phas uirtutes inuisibiles
mouent menbra uisibilit᷑. pedes ad am¬
bulandũ .s quo: quo mouerit bona uolun¬
tas quȩ militat bono imꝑatori. Nanꝰ ad ope¬
randum. s quid: quod uisserit caritas. quȩ
inspirata ẽ intusab spũ scõ. M enbra gͦ ui¬
iubet. ⁊ iͣntus cui iubetur. Nam quia frs audi¬
stis cum ȩuuangłm legeret᷑. certe si ibi aurem
ñ tantum corꝑis s ⁊ cordis habuistis. Quid
ait. Cauete facere iusticiã uram̃coram homi¬
nibꝰ ut uideamini ab eis. Numqͥd hoc uolu¬

Expanded text:
est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit bitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amaretur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo vijubet, et ille intus cui jubetur. 2. Namque, fra cum Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc volu
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio dulce uerbũ est. s¬
dulcius factum. Semꝑ de
illa loqui ñ possumus.
Multa enim agimus. s di¬
uersȩ actiones distendunt noᷤᷤ
non uacent linguȩ nrẽ semper
de dilectione loqui. Nam nichil meliꝰ ageret
lingua nr̃a. S de qua semꝑ loqui non licet
semꝑ eam ostendere licet. sicut nunc quod
cantauimꝰ alła. numquid sẽper hoc facimus.
Uix uniꝰ horȩ non toto spacio s parua parti¬
cula cantauimus alła: ⁊ uͣ camus ad aliud.
Est aut̃ alła sic̃ iam nostis. Laudate dnm
Qui dm̃ laudat in lingua ñ semꝑ potest.
Qui moribꝰ dm̃ laudat᷑. semꝑ potest. Opera
ruptio castitatis. modestia sobrietatis. semꝑ
hȩc tenenda sunt. siue cũ in publico sumꝰ. siue
cũ in domo. siue ante homines. siue in cubicło
siue loquentes. siue tacentes. siue aliud agentes.
siue uacantes. semꝑ hȩc tenenda sunt. quia int
sunt om̃s iste uirtutes. quas nominaui. Quis
aut̃ sufficit om̃s nominare : Quasi exercit

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potest: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera ruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
supra te est. ut cognoseant te qui infra te
sunt. Ideoq cum daniel agnouiss supͣ se dm
agnouer̃t illũ supͣ se leones. Si aut̃ non ag¬
noscis illũ qui supra te est. suꝑiorem c̃temp¬
nis subderis inferiori. Propterea suꝑbia e¬
giptiorum unde domata ẽ: De ranis ⁊ muᷤ¬
cis. Poterat ds̃ ꝙ leones mittere. s aliquis
magnus leone terrendus ẽ. Quanto illi erãt
suꝑiores. tanto de rebꝰ contẽptibilibꝰ i abiecᷤ¬
tis fracta ẽ eoꝵ ceruix mala S danielem
agnouert leones. quia ille subditꝰ erat dõ.
Quid martyres qui ad bestias pugnauert
ꝙ ferarum morsibꝰ sunt laniati Non erat

Expanded text:
supra te est, ut agnoscant te quae infra te supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerati sunt, non erant
Abbreviated transcription (Latin):
in eo quod intelligit ueritatẽ. diuidicat
iusticiã. ⁊ iniusticiam nouit a quo factꝰ ẽ.
potest intelligere creatorẽ suum. laudare
creatorem suum. Habet hac̃ intelligentiã
qui habet prudentiam. Iõ multi cũ ꝑ cu¬
piditates malas deterrerent in se unaguiẽ
dĩ ⁊ ipsam quodãmͦ flaminã intelligẽtiȩ
ꝑu̾sitate morũ extinguerẽt clamat illis
scͥptura. Nolite fieri sic̃ equus mulꝰ. quibꝰ
non ẽ intellectꝰ. hoc ẽ dicere. Proposui te
equo ⁊ mulo. te adimaginem in eã feci. po¬
testatem tibi suꝑ ista dedi. Quare: quia non
habent fere rationalem mentem. Tu autẽ
rationali mente capis ueritatem intelligiᷤᷤ
quod supͣ te  Subdere ei qui supͣ te est. ⁊in¬
fra te erunt illa quibꝰ p̃positꝰ ẽ. Quia uͦ per
peccatum homo tleseruit eum sub quo eẽ
debuit. subditꝰ eis supͣ quȩ eẽ debuit. Inten¬
dite quid dicam. ds̃. homo. pecora. u̾bi grã.
Supͣ te ds̃. infra te pecora. Agnosce eũ qui

Expanded text:
o quod intelligit veritatem, dijudicat justitiam et injustitiam, novit a quo factus est, potest intelligere creatorem suum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt illa quibus praepositus es. Quia vero per peccatum homo deseruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Diligamus gͦ & nos inuicem. sicut & xp̃
dilexit nos. & tradidit semetipsum ꝓ nobis. Ala
iorem hac dilectionẽ nemo habet. quã ut animã
suam ponat quis ꝓ amicis suis. Fumq sic umi¬
temur pia obedientia. ut ei nos comparare nul¬
la p̾sumamus audacia

Expanded text:
venit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus venit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum ippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eum quippe imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia
Abbreviated transcription (Latin):
uitã fallacem. Unus ẽ solus. qui & carnem
hominis habere. peccatum potuit ñ habere.
Merito qͦd sequitur nobis p̃cipitur. & tali uerbo
atq ꝓ uerbio humana infirmitas conuenit᷑.
eiq dicitur. noli extendere te. cum sił pauꝑ
contra diuitem. Diues ẽ enim. quia nec here¬
ditario nec ꝓprio unquã debito obnoxius.
& ipse iustus ẽ. & alios iustificat xp̃s. Noli
contra eũ te extendere in tantum pauꝑ. ut
remissionis peccatoꝵ appareas cotidianus m̃
oratione mendicus. Tuo aut̃ inquit consilio
abstine te. unde. nͥ a presumptione fallaci:
Ille quippe quia ñ tantum ẽ homo s etiam ds̃.
ideo nunqͣm reus. Si enim direxeris oculum
tuum ad illum. nusquã parebit. Oculum
tuum ocłm uidelicet humanũ quo cernis
humana si direxeris ad illum nusqͣm pare-¬
bit. qm̃ uideri ñ potest. quẽa dmodum uidere
te potest. Parauit enim sibi pennas sicut
aquilȩ. & uadet in domũ ꝓpositi sui. unde

Expanded text:
vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo & si fr̃s ꝓ fr̃ibus moriantur. tam̃ in
martyris funditur. quod fecit ille ꝓ nobis.
neq in hoc qui dimitteremur. s quid gratula¬
remur contulit nobis. Quatinus gͦ martyres
ꝓ fr̃ibus sanguinem suũ fuderunt᷑. hactenus
talia exhibuerunt. qualia de mensa dñica rece¬
perunt. In ceteris aũt quȩ dixi quãuis nec
omnia dicere potui. martyr. xp̃i longe impar
do sanaret. s suum saltẽ nullum habere pecca¬
tum. etiam sic auidior ẽ. quam ratio salutis
exposcit. Multum ẽ ad illum. ñ capit tan¬
tum. & bene quod ista ꝓuerbioꝵ sententia
cõmonetur. quam continuo subiecit & dicit
qͦd si auidior es. noli concupiscere cybos erus.
Satius ẽ enim ut nichil inde sumas. quã ut
tͥ plus quam oportet assumas. Hȩc enim inqͥt
habent uitã fallacem. hoc ẽ hypocrisin. Dicen¬
do enim sine peccato eẽ iustum. ñ potest exhi¬
bere s fingere. Ideo dictum ẽ. hȩc enim habeit

Expanded text:
Postremo etsi fratres pro fratribus moriantur, tamen inPostremo etsi fratres pro fratribus moriantur, tamen inmartyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyr Christi longe impar do sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enim, inquit, vitam habent fallacem, hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent
Abbreviated transcription (Latin):
trus. xp̃s ꝓ nobis passus ẽ. relinquens nobis
exemplum ut sequamur uestigia eius. hocẽ
talia p̃parare. Hoc beati martyres ardenti
dilectione fecerunt. Quoꝵ si ñ in aniter
memorias celebramus. atq in conuiuio qͦ
ramus. quẽ admodum alios qui in pace requi¬
escunt. ut etiam ꝓ eis oremus. s magis ipsi
ꝓ nobis. ut eoꝵ uestigiis hereamus qui im¬
pleuerunt ipsam caritatẽ. quam dñs dixit
ẽẽ non posse maiorem. Talia enim suis fr̃ĩb
exhibuerunt. qualia de dñi mensa pariter
acceꝑunt. Neq hoc itaq dictum sit. quasi
Ille potestatem habuit ponendi animã suã
& iterum sumendi eam. nos aut̃ nec quan¬
tum uolumus uiuimus. & morimur enã¬
si nolumus. Iile moriens mox in se occidit e¬
mortem. nos eius morte liberamur a morte.
Illius caro ñ uidit corruptionem. nr̃a post
corruptionẽ in fine sclĩ ꝑ illum induetur in-¬
corruptione. Ille nobis ñ indiguit ut nos
saluos faceret. nos sine illo nichil possumus

Expanded text:
tus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo ramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque hoc ita dictum sit, quasi Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus f
Abbreviated transcription (Latin):
amicis suis. Quia gͦ suꝑius dixerat. hoc ẽ
mandatum meũ ut diligatis inuicem sicut
dilexi uos. quib uerbis addidit qͦd nunc au¬
distis. maiorẽ hac dilectionem nemo habet. ut
animã suam ponat quis ꝓ amicis suis. fit ex
hoc consequens. qͦd idem iste eugłista iohannes
pro fratrib animas ponere. diligentes utiq
inuicem sic̃ ipse dilexit nos. qui ꝓ nobis ani¬
mam suã posuit. Nimirum. hoc ẽ quod le¬
gitur in ꝓuerbiis salomonis. si sederis ad men
tͥ. & sic mitte manũ tuam. sciens qm̃ talia te
oportet p̃parare. Nam quȩ ẽ mensa potentis.
nobis posuit animã suam: Et quid ẽ ad eam
sedere. nͥ humiliter accedere. Et quid ẽ consi¬
derare & intelligere quȩ apponuntur tͥ. nisi
dignitatem gr̃ȩ cogitare. Et quid ẽ sic mit¬
tere manũ. ut scias qm̃ talia te oportet p̃para¬
re. nͥ quod iam dixir quia sicut ꝓ nobis xp̃s am¬

Expanded text:
is suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes  fratribus animas ponere ; diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenareponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare . Nam quae mensa est potentis, nobis posuit animam suam? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia sicut « pro nobis »