comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ se patris et ñ suã facere ostendit:
ꝑmanere nos intꝰ docuit. Cũ igit᷑ ñ suã
sed patris uoluntatẽ facit. eos qͥ ad se ueni¬
unt foras ñ eicit: qr dũ exemplo suo nos
obȩdientiȩ subicit. uiã nobis egressionis
claudit. Hinc rursũ ait. Non possũ ego
ameipso facere quicquã. sed sicut audio
iudico. Nobis quippe: obȩdientia usq
ad mortẽ seruanda precipit᷑. Ipse autẽ
si sic̃ audit iudicat: tunc quoq obȩdiet
cũ uidex uemiet. Neigit᷑ nobis usq ad
p̃sentis uitȩ c̃minũ obȩdientia laboriosa
appareat: redẽptor nr̃ indicat. qͥ hanc
etiã cũ udex uenerit seruat. Quid gͦ
mirũ si peccator homo obȩdientiȩ in pre¬
sencis uitȩ breuitate se subicit. qͣndo hanc¬
mediator deiec hominũ et cũ obȩdientes
remunerat ñ relinquit: Sciendũ uͦ ẽ:
qr nũquã ꝑ obȩdientiã malũ fieri: ali¬
quando autẽ debet ꝑ obȩdientiã bonũ

Expanded text:
voluntatem se Patris et non suam facere ostendit, voluntatem se Patris et non suam facere ostendit, permanere nos intus docuit. Cum igitur non suam, sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit quia, dum exemplo suo nos obedientiae subjicit viam nobis egressionis claudit. Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Nobis quippe obedientia usque ad mortem servanda praecipitur. Ipse autem si sicut audit, judicat, tunc quoque obedit cum judex venit. Ne igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat quia hanc etiam cum judex venerit servat. Non ergo mirum si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, qMediator Dei et hominum, et cum obedientes remunerat, non relinquit? Sciendum vero est nunquam per obedientiam malum fieri. Aliquando autem debet per obedientiam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
landi peccatũ in obȩdientia dicit᷑: ut qͣnta
sit uirtꝰ obȩdientiȩ demonstret᷑. Ex aduer¬
so gͦ meliꝰ ostendit᷑: quid de eiꝰ laude senti¬
atur. Si enĩ quasi peccatũ ariolandi est
repugnare: et quasi scelus idolatriȩ nolle
acquiescere: sola ẽ. quȩ fidei meritũ possi¬
in ostensionẽ obȩdientiȩ dr̃. Uir obediens: lo¬
quit᷑ uictorias. Uir quippe obȩdiens uidori¬
as loquit᷑: qr dũ alienȩ uoci humilit̃ sub¬
dim᷑. nosmet ipsos in corde suꝑamꝰ. Hinc¬
in euangłio ueritas dicit. Eũ qͥuenit ad
me. ñ eiciã foras: qr descendi de cęlo ñ ut
faciã uoluntatẽ meã. sed uoluntatẽ ei qͥ
misit me. Quid enĩ si suã faceret. eos qui
ad se ueniunt repulisset : Quis autẽ nesciat.
qđ uoluntas filii a patris uoluntate ñ dis¬
crepat: Sed qm̃ primꝰ homo qr suã facere
uoluntatẽ uoluit. a para disi gaudio exuut.¬
scds ad redẽptionẽ hominũ ueniens duor

Expanded text:
landi peccatum inobedientia dicitur ut quanta landi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur quid de eius laude sentiatur. Si enim "quasi ariolandi peccatum est repugnare et quasi scelus ydolatrie nolle acquiescere," sola est que fidei meritum possiin ostensione obedientiae dicitur: Vir obediens loquitur victorias . Vir quippe obediens victorias loquitur, quia dum alienae voci humiliter subdimur, nosmetipsos in corde superamus. Viit ad me non ejiciam foras, quia de coelo descendi, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me ; quid enim si suam faceret, eos qui ad eum veniunt repulisset? Quis autem nesciat quod voluntas Filii a Patris voluntate non discrepet? Sed quoniam primus homo, qui suam facere voluntatem voluit, a parasecundus ad redemptionem hominum veniens, dum
Abbreviated transcription (Latin):
iob oblationũ suarũ uota ꝑsoluant.¬
ei unꝰ quisq ouẽ unã: et inaurẽ aureã
ꝑ inaurẽ nisi obȩdientia designatur.
Per ouẽ quippe. simplex animꝰ ꝑ inaurẽ
uͦ. ornatꝰ humilitatis grã auditꝰ ex pͥmi-¬
tur. Sed qi ad ostendendã uirtutẽ obȩ¬
dientiȩ occasio oportuna se prebuit:
libet hanc paulo uigilantiꝰ sollicitiusq
discutere:. et quanti sit meriti demonstra
ti inserit. insertasq eustodit. Unde et
primꝰ homo: preceptũ qđ seruaret ae-¬
cepit. Cui si se uellet obȩdiens subdere:
ad ȩt̃nã beatitudinẽ sine labore ꝑ¬
ueniret. Hinc samuhel ait. Melior. ẽ.¬
obedientia quã uictimȩ: et ausculta.¬
re magis quã offerre acdipẽ arietuor.
Qm̃ quasi peccatũ ariolandi ẽ. repugnare
et quasi scelus idolatriȩ. nolle acqͥescere.
igit᷑ quisq deũ citiꝰ placat: quanto ante
eiꝰ oculos repressa arbitrii sui suꝑbia gladio
precepti se immolat. Quo contra ario¬

Expanded text:
Job oblationum suarum vota persolvantJob oblationum suarum vota persolvantei unusquisque ovem unam et inaurem unaper inaurem, nisi obedientia designatur? Per ovem quippe simplex animus, per inaurem vero ornatus humilitatis gratia auditus exprimiSed quia ad ostendendam virtutem obedientiae occasio opportuna se praebuit, libet hanc paulo vigilantius sollicitiusque discutere, et quanti sit meriti demonstrarrtutes caeteras menti inserit, insertasque custodit. Unde et primus homo praeceptum quod servaret accepit , cui se si vellet obediens subdere, ad aeternam beatitudinem sine labore perveniret. Hinc Samuobedientia quam uictime, et auscultare magis quam offerre adypem arietum; quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ario
Abbreviated transcription (Latin):
minime inuenit: qui ex despectu mortis
etiã ipsos hostes ꝑtulit. ꝓ qͥbꝰ ad mortem
uenit. Post flagella gͦ ꝓpinqui ad con-¬
solationẽ ueniunt: qr in mẽbris sius
nuncusq dñs patitur. Sed extremo tẽ¬
pore israhelitȩ om̃s ad fidẽ cognita he-¬
liȩ p̃dicatione concurrunt: atq ad eiꝰ
ꝓtectionẽ quẽ fugerant redeunt. Et
tunc: illud eximiũ multiplici aggre-¬
gatione ppłoꝵ coninuiũ celebratur
Tunc post flagella quasi iob sanꝰ osten-¬
ditur: quando a conuersis atq creden-¬
tibꝰ post passionẽ suã atq resurrectionẽ
dñs in cęlis immortalis uiuere ꝑ celfitu¬
dinẽ fidei scitur: Iunc quasi remunera¬
tus iob cernit᷑: quando in maiestatis
suȩ potentia sicut. ẽ. ds̃ credit᷑. et eiꝰ fidei
subici hii qͥ priꝰ restiterant uidentur.¬
In fine igit᷑ mundi eredentes hebrei con¬
ueniant: et humano generis redẽpto¬
ri in potentia diuinitatis quasi s ano

Expanded text:
minime invenit, quia in despectu mortis minime invenit, quia in despectu mortis etiam ipsos hostes pertulit, pro quibus ad mortem venit. Post flagella ergo propinqui ad consolationem veniunt, quia in membris suis nunc quoque Dominus patitur; sed extremo tempore Israelitae omnes ad fidem, cognita Eliae praedicatione, concurrunt, atque ad ejus protectionem quem fugerant redeunt, et tunc illud eximium multiplici aggregatione populorum convivium celebratur. Tunc post flagella quasi Job sanus ostenditur, quando a conversis atque credentibus post passionem suam ac resurrectionem Dominus in coelis immortalis vivere per certitudinem fidei scitur. Tunc quasi remuneratus Job cernitur, quando in majestatis suae potentia sicut est Deus creditur, et ejus fidei subIn fine igitur mundi credentes Hebraei conveniant, et humani generis Redemptori in potentia divinitatis quasi sano
Abbreviated transcription (Latin):
tulerat dñs suꝑ eũ. Consolantur
uidelicet xp̃m. consolant᷑ ecclesiã
qui ab infidelitatis pristinȩ errore resi-¬
piscunt. et prauitatẽ uitȩ ꝑ quã recta
docentibꝰ repugnauerant deserunt
An ñ grauis meror. ẽ. duris cordibꝰ iN¬
fructuose predicare. laborẽ in osten-¬
denda ueritate sumere. sed nullũ de
conuersione audientiũ fructũ laboris
inuenire: At contra autẽ magna pre-¬
dicatoꝵ consolatio. ẽ: subsequens ꝓfe¬
ctus auditoꝵ. Releuatio qͥppe dicen¬
tis. ẽ: immutatio ꝓficientis. Et notan-¬
dũ qđ in flagello positũ consolari no-¬
luerunt: sed ad consolandũ eũ post
flagellũ ueniunt. Quia nimirũ passio¬
nis eiꝰ tẽpore. hebrei predicam̃ta fidei
contẽpnentes: quẽ hominẽ ex morte
ꝓbauerunt. dm̃ credere despexerunt.
Unde ꝑ psalmistã dñs dicit. Sustiui
qui simul mecũ contristaretur: et ñ
fuit. Consolantẽ me quesiui: et ñ in¬
uemi. Consolantẽ qͥppe in passione¬

Expanded text:
tulerat Dominus super eum. Consolantur videlicet Christum, consolantur Ecclesiam, qui ab infidelitatis pristinae errore resipiscunt, et pravitatem vitae, per quam recta docentibus repugnaverant, deserunt. Annon gravis moeror est duris cordibus infructuose praedicare, laborem in ostendenda veritate sumere, sed nullum de conversione audientium fructum laboris invenire? At contra, magna praedicatorum consolatio est subsequens profectus auditorum. Relevatio quippe docentis est immutatio proficientis. Et notandum quod in flagello positum consolari noluerunt, sed ad consolandum eum post flagellum veniunt, quia nimirum passionis ejus tempore Hebraei, praedicamenta fidei contemnentes, quem hominem ex morte probaverant Deum credere despexerunt. Unde per Psalmistam Dominus dicit: Sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit; consolantem me quaesivi, et non inveni . Consolantem quippe in passione
Abbreviated transcription (Latin):
stis tunc in illis. inquibꝰ nunc erubescitis :
Inbubus uͦ: aliquando luxuriosoꝵ demen¬
tia: aliquando laboriosa fortitudo predi¬
cantiũ: aliquando humilitas exprimitur
israhelitarũ. Quia enĩ boius nomine per
cõparationẽ luxuriosoꝵ dem̃tia designat᷑:
salomon indicat. Qui cũ male suadentis
mulieris petulantiã premisisset: adiunxit.
Statĩq eã sequit᷑: quasi bos ductꝰ ad ui¬
ctimã. Rursũ qr bouis nomine labor
predicatoris exprimit᷑: legis uerba testan¬
tur. quȩ ait. Non obturabis os boui tritu¬
ranti. Acsi aꝑte diceret. Predicatorẽ uer¬
bi: ab stipendioꝵ suoꝵ ꝑceptione ñ ꝓhibe¬
as. Rursũ quia borus nomine plebs isra¬
helitica figurat᷑. ꝓpħa asserit: qui redem.¬
ptoris aduentũ denuncians dicit. Cogno¬
uit hos possessorẽ suũ: et asinꝰ presepe dñi
sui. Per bouẽ scilicet israheliticũ ppłm iu¬
go legis edomitũ signans: ꝑ asinũ uͦ genti¬

Expanded text:
stis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis stis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis In bubus ergo aliquando luxuriosorum dementia, aliquando laboriosa fortitudo praedicantium, aliquando humilitas exprimitur Israelitarum, quod enim bovis nomine per comparationem luxuriosorum dementia designatur, Salomon indicat, qui cum male suadentis mulieris petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia bovis nomine labor praedicatoris exprimitur; legis verba testantur, quae ait: Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte diceret: Praedicatores verbi a stipendiorum suorum perceptione non prohibebis. Rursum quia bovis nomine plebs Israelitica figuratur, propheta asserit, qui Redemptoris adventum denuntians dicit: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui , per bovem scilicet Israeliticum populum jugo legis edomi tum signans, 1161 pe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ysaac aliũ. in eo qđ inclinata iam die
in agrũ egressus fuerat designabat: nisi eũ
qui extremo huiꝰ mundi tẽpore. uelut in fi¬
ne diei ueniens. quasi in agrũ foras exiit :
Quia cũ sit inuisibilis: in hoc mundo se
uisibilẽ demonstrauit. Quẽ in camelo ge-¬
dens rebecca conspexit: qi eũ eccłia ex gen.¬
tibꝰ ueniens. dũ adhuc uitiis esset innixa:
et necdũ spiritalibꝰ sed animalibꝰ motibꝰ in¬
hereret: attendit. Sed ꝓtinꝰ de camelo des¬
cendit. quia uitia qͥbꝰ prius fuerat suꝑbe
elara deseruit. Seq etiã pallio operire eu¬
rauit. quia iuso dño infirmitatẽ suȩ erubu¬
it actionis. Et illa quȩ priꝰ in camelolibe¬
ra gestabatur: descendens postmodũ uere¬
cundia tegit᷑. Unde eidẽ ȩccliȩ apriore
elatione conuerse: ꝑ apłicã uocẽ quasi re¬
beccȩ de camelo descendenti sibiq palliuo
suꝑducenti. dicit᷑. Quẽ enĩ fructũ habui¬

Expanded text:
enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die in agro egressus fuerat, designabat, nisi eum qui extremo hujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonstravit. Quem in camelo sedens Rebecca conspexit, quia eum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus motibus inhaereret, attendit. Sed protinus de camelo descendit, quia vitia quibus prius fuerat superbe elata deseruit, seque etiam pallio operire curavit, quia, viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libera gestabatur, descendens postmodum verecunda tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elatione conversae per apostolicam vocem, quasi Rebeccae de camelo descendenti sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habui
Abbreviated transcription (Latin):
eã ame. Et unde iterũ dicit. Facilius ẽ. ca¬
melũ ꝑ foramen acus transire: quã diuitẽ
intrare in regnũ cęloꝵ. Quid enĩ nomine
diuitis. nisi quelibet elatũ: Quẽ cameli
appellatione. nisi ꝓpriã condescensionẽ
signat: Camelus enĩ ꝑ foramen acus tran¬
sut: cũ isdẽ redemptor nr̃ usq ad suscepti¬
onẽ mortis ꝑ angustias passionis intrauit.
Quȩ passio uelut acus extitit: qr dolore
corpꝰ pupugit. Facilius autẽ camelus fora¬
men acus. quã diues regnũ cȩloꝵ ingredi¬
tur: qr nisi ipse priꝰ infirmitatis nr̃ȩ onera
suscipiens ꝑ passionẽ suã formã nobis hu¬
militatis ostenderet: nequaquã se ad hu¬
militatẽ illiꝰ suꝑba nr̃a rigiditas inclinaret.
Rursũ cameli nomine. tortuosa ac plena
uitus gentilitas designatur: sicut ꝑ moy sen
dr̃. qđ inclinata iam die egressũ in agro
ysaac in camelo sedens rebecca conspexit :
ac ꝓtinꝰ de camelo descendit: et sese pallio
iusionẽ illiꝰ uerecundata operuit. Quem

Expanded text:
s est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. . Quid enim nomine divitis, nisi quemlibet elatum, quid cameli appellatione, nisi propriam considerationem signat? Camelus enim per foramen acus transiit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passionis intravit. Quae passio velut acus extitit, quia dolore corpus pupugit. Facilius autem camelus foramen acus, quam dives regnum coelorum ingreditur; quia nisi ipse prius infirmitatis nostrae onera suscipiens per passionem suam foramen nobis humilitatis ostenderet, nequaquam se ad humilitatem illius superba nostra rigiditas inclinaret. Rursum cameli nomine tortuosa ac plena vitiis gentilitas designatur, sicut per Moysen dicitur quod inclinata jam die egressum in agro Isaac in camelo sedens Rebecca conspexerit, ac protinus de camelo descendit, et sese pallio ad visionem illius verecundata cooperuit . Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ante resurrectionẽ scĩ singulas stolas acci-¬
piunt: quia sola animarũ beatitudine
ꝑfruunt᷑. In fine autẽ mundibinas habi¬
turisunt: qr cũ mentis beatitudine. etiã
carnis głam possidebunt. Sed ea quȩ sub-

Expanded text:
Ante resurrectionem sancti singulas stolas accipiunt, quia sola animarum beatitudine perfruuntur; in fine autem mundi binas habituri sunt, quia cum mentis beatitudine etiam carnis gloriam possidebunt. CAP. XVI.-
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. prudentiȩ. tẽꝑantiȩ. fortitudinis
atq iustitiȩ oꝑationẽ prebȩt. Quia in
ipsis qͦq quos ingreditur: suis qͦdã modo
partibꝰ augetur: dũ et ꝑ trinitatis noti¬
dã quatuor uirtutũ actio accipit᷑ ⁊ et
ꝑoꝑationẽ uirtutũ qͣͥtuor. usq ad
manifestã trinitatis speciẽ ꝑuenituR.
Et apud nos gͦ septenariꝰ sed longe et¬

Expanded text:
id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis et justitiae operationem praebet. Qui in ipsis quoque quos ingreditur, suis quodammodo partibus augetur, dum et per Trinitatis notitiam quatuor virtutum actio accipitur, et per actionem virtutum quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ sacrificus expiatur. quia heretici
ad exelesiã reuertentes. ꝑ humilitatis
hostiã dona sp̃s gr̃ȩ septiformis accipi-¬
unt: ut qui elationis suȩ uetustate ta¬
buerant: nouitate grẽ reformentur.
Septenarius autẽ numerus. apud sa-
pientes huiꝰ scłi quadã sua habet᷑ ra.¬
tione ꝑfectꝰ. qđ ex pͥmo impari. et ex
pͥmo pari consũmat᷑. Primꝰ enĩ impar:
ternariꝰ.ẽ. Erimꝰq par: quat̾narius.
Ex qͥbꝰ duobꝰ: septenariꝰ constat. Qui
esdẽ partibꝰ suis multiplicatꝰ: in duo¬
denariũ surgit. Nã siue tres ꝑ qͣtuor.
seuqͣtuor ꝑtres ducimꝰ: ad duodenari-
ũ ꝑuenimus. Sed nos qr suꝑno mune-¬
re ueritatis predicam̃ta ꝑcipimꝰ: hȩc
fixa sientiȩ altitudine despiciendo cal-¬
camꝰ. Hoc ꝓculdubio inconcussa fide
retinentes: quia quos sp̃s gr̃ȩ septiformis
repleuerit. ꝑficit: eisq nonsolũ trinita-¬
tis notitiã. sed etiã uirtutũ quatuor.

Expanded text:
septem sacrificiis expiatur, quia haeretici septem sacrificiis expiatur, quia haeretici ad Ecclesiam revertentes per humilitatis hostiam dona Spiritus gratiae septiformis accipiunt, ut qui elationis suae vetustate tabuerant, novitate gratiae reformentur. 15. Septenarius numerupientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quia ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor, seu quatuor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Sed nos quia superno munere Veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc proculdubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo qđ in petra stare contẽpnunt. tran.¬
seuntis dñi posteriora ñ aspiciunt. quia
extra ȩccłiã positi: incarnationis eiꝰsic̃
sunt misteria ñ agnoserint. Siẽ autẽ
et suꝑius diximꝰ: ꝑ tauros ceruix suꝑ¬
biȩ ꝑ arietes uͦ ducatꝰ exprimitꝰ. qͥ ab
hereticis ꝑsuasis plebibꝰ. quasi seductis
do corrũpunt. dicit᷑. Conciliũ taun:
int̃ uaccas ppłoꝵ. Et quia sequentd
se ppłos uelut greges trahunt. arietes
aliquando nominant᷑. Gregẽ scilieet.
arietes ducunt. Unde ꝑ increpationẽ
iheremias ait. Exincipes tui uelut arl¬
etes. Quia igit᷑ heretici cũ ad sanctã
excł̃iã redeunt. suꝑbiã elationis dese¬
runt. ⁊ et neqͣquã iã quasi seque¬
tesgreges. ppłoꝵ cuneos ad interitũ
ducunt: amici beati i ob offerre tauod
conuersionis humilitate mactare: ut
edomata ceruice suꝑbiȩ discant obȩdi¬
eido sequi: qui dudũ docendo preire
conabant᷑. Recte quoq hȩc eoꝵ suꝑbia.

Expanded text:
pro eo quod in petra stare contemnunt, transeuntis Domini posteriora non aspiciunt, quia extra Ecclesiam positi, incarnationis ejus, sicut sunt, mysteria non agnoscunt. Sicut autem et superius diximus, per tauros cervix superbiae, per arietes vero ducatus exprimitur, qui ab haereticis, persuasis plebibus, quasi seductis do corrumpunt: Concilium taurorum inter vaccas populorum . Et quia sequentes se populos velut greges trahunt, arietes aliquando nominantur. Gregem scilicet arietes ducunt. Unde per increpationem Jeremias ait: Principes tui velut arietes . Quia igitur haeretici cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, superbiae elationem deserunt, et nequaquam jam quasi sequentes greges populorum cuneos ad interitum ducunt, amici beati Job offerre taurosatum conversionis humilitate mactare, ut edomita cervice superbiae discant obediendo sequi, qui dudum docendo praeire conabantur. Recte quoque eorum haec superbia
Abbreviated transcription (Latin):
genariũ ducit᷑: ut ꝑpetuã beatitudinẽ
signans iubelei sacratissima requies ob-¬
seruet᷑. Hinc. ẽ. qđ resurgens dñs et fre¬
quent̃ apparens. ultimo iã coniuiuo cũ
.uiI. discipulis comedisse describit᷑: quia
hii qͥ in illo nunc ꝑfectisunt. ȩt̃ña ꝑ illũ
refectione satiantur. Rursũ ꝑ septena¬

Expanded text:
genarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem genarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem signans jubilaei sacratissima requies observetur . Hinc est quod resurgens Dominus et frequenter apparens , ultimo jam convivio cum septem discipulis comedisse describitur, quia hi qui in illo nunc perfecti sunt, aeterna per illum refectione satiantur. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
apłi gr̃ȩ septiformis spii implendi .xii.
sunt eleceti In iiii. eni mudi partibꝰ:
trmitatẽ quȩ ds.ẽ. innotescere mittebantur.
Duoddecĩ gͦ lecti sunt: ut etiã ex ipsius
numeri rationis elaresceret causa. quod
ꝑ .iͦiͬi. infima tria sũma p̃dicarent. Si
ue itaq hac. siue alia qualibet fortasse
ratione: in scriptura tam̃ sacra septe-¬
nario numero aliquando secura reqͥes
ȩt̃nitatis. aliqͣndo uniuersitas p̃sentis
huiꝰ tẽporis: aliqͥndo autẽ scẽ eccłie uni¬
uersitas designat᷑. Septenario qͥppe nu-
mero ꝑfectio ȩt̾̃nitatis innuit᷑: cũ dies
septimꝰ in requiẽ dñi scĩficatꝰ uocatur.
Cui iã uespera inesse ñ dicit᷑: qr int̾nȩ
beatitudinis requies nullo t̃mino coar-¬
tat᷑. Hinc ẽ. etiã: qđ lege data dies sep¬
timꝰ feriatꝰ esse precipit᷑: ut ętña ꝑ illũ
requies designet᷑. Hinc ẽ.: qđ in annoꝵ
curriculo. septenariꝰ numerus septies
multiplicatꝰ. monade addito ad qͥnqua¬

Expanded text:
e septiformis spiritu implendi, duodecim sunt electi, quia in quatuor mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt; ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quodper quatuor infima tria summa praedicarent. 16. Sive itaque hac, seu alia qualibet fortasse ratione, in Scriptura tamen sacra septenario numero aliquando secura requies aeternitatis, aliquando universitas praesentis hujus temporis, aliquando autem sanctae Ecclesiae universimero perfectio aeternitatis innuitur, cum dies septimus in requiem Domini sanctificatus vocatur . Cui jam vespera inesse non dicitur, quia aeternae beatitudinis requies nullo termino coarctatur. Hinc est etiam quod lege data dies septimus feriatus esse praecipitur , ut aeterna per illum requies designetur. Hinc est quod in annorum curriculo septenarius numerus septies multiplicatus, monade addita, ad quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Dñico scilicet die resurrexit. Qui
dũ diẽ septimũ id ẽ. sabbatũ sequit᷑: a
conditione octauis inuenit᷑. Bene autẽ
dr̃. Da partẽ septẽ necñ et octo: qr igno¬
ras qͥd mali futurũ sit suꝑ t̾rã. Acsi aꝑ-¬
te diceret᷑. Sic dispensa tẽporalia: ut ap¬
petere ñ obliuscaris ȩt̃na. Oportet nãq
iudicio quanta tribulatio sequat᷑ igno
tur: ut ex ipsa eiꝰ ascensione discat᷑. qͣtenꝰ
surgit. centũ qͥnqͦginta psalmos ꝓpħa
cecirat. ꝓpt̃ hunc septenariũ numerũ
tẽporalia. octonariũ uͦ ȩtna signantẽ:
suꝑ centũ.xxͥ. fideles in cȩnaculo resi
menta consurgimꝰ: usq ad centesimũ
et uicesimũ numerũ ꝑuenimꝰ. Qua sci¬
licet effisione sp̃s scĩ didicerunt. ut et
tẽporalia tolerando transirent: et ȩt̾na
ihiant̃ appeterent. Rursũ septenari.¬
o numero: sc̃ẽ eccłiȩ uniuersitas desig

Expanded text:
cit. Dominico scilicet die resurrexit, qui cit. Dominico scilicet die resurrexit, qui dum diem septimum, id est Sabbatum sequitur, 1151 a conditione octavus invenitur. Bene autem dicitur: Da partes septem, necnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Ac si aperte diceretur: Sic dispensa temporalia, ut appetere non obliviscaris aeterna. Oportet namquei de venturo judicio quanta tribulatio sequatur ignortur, ut ex ipsa ejus ascensione discatur quatenus surgit, centum quinquaginta psalmos Propheta cecinit. Propter hunc septenarium numerum temporalia, octonarium vero aeterna signantem, super centum viginti fideles in coenaculo residmenta consurgimus, usque ad centesimum et vigesimum numerum pervenimus. Qua scilicet effusione Spiritus sancti didicerunt ut et temporalia tolerando transirent, et aeterna inhianter appeterent. 18. Rursum septenario numero sanctae Ecclesiae universitas desig
Abbreviated transcription (Latin):
hoc totũ uitȩ presentis tẽpꝰ euoluitur.
Hinc. ẽ : qđ in tipo sc̃ȩ eccłiȩ quȩ omni¬
hoc tẽporeᷤ mundũ predicando circũit:
archa dñi tubis clangentibꝰ muros ieri-¬
cho diebꝰ.uii. enxũ acta confregit. Hinc
ꝓpħa ait. Septies in die laudẽ dixitibi.
Qđ ipse rursũ ꝓ toto atq uniũso suȩ
dep̃cationis tẽpore se dixisse significans:
ait. Semꝑ laus eiꝰ iore meo. Qđ uero
ꝑseptenaris̃ numerũ presentis uite u¬
niuersitas designat᷑: tunc magis osten-¬
dit᷑ cũ post eũ quoq etiã octonarius
subinfertur. Septenariũ quippe cũ ad¬
huc ali sequit᷑ ex ipso eiꝰ augm̃to expͥmit᷑.
qđ fimenda mortalitas ȩt̾nitate conclu-¬
dat᷑ Hinc. ẽ enĩ: qđ salomon ad monet
dicens. Da partẽ septẽ: nec non et octo
Per septenariũ qͥppe numerũ: hoc quod
.Uii. diebꝰ agit᷑. presens tẽpꝰ ex pressit. Per
octonariũ uͦ uitã ꝑpetuã designauit:
quã sua nobis dñs resurrectione patefe-¬

Expanded text:
itae praesentis tempus evolvitur. Hinc est quod in typo sanctae Ecclesiae, quae omni tempore hunc mundum praedicando circuit, arca Domini tubis clangentibus muros Jericho diebus septem circumacta confregit . Hinc Propheta ait: Septies in die laudem dixi tibi . Quod ipse rursum pro toto atque universo suae deprecationis tempore se dixisse significans, ait: Semper laus ejus in ore meo . Quod vero per septenarium numerum praesentis vitae universitas designatditur, cum post eum quoque etiam octonarius subinfertur; septenarium quippe cum adhuc alius sequitur, ex ipso ejus argumento exprimitur, quod finienda temporalitas aeternitate concludatur. Hinc est enim quod Salomon admonet, dicens: Da partes septem, necnon et octo . Per septenarium quippe numerum hoc quod septem diebus agitur praesens tempus expressit; per octonarium vero vitam perpetuam designavit, quam sua nobis Dominus resurrectione patefe
Abbreviated transcription (Latin):
me fecerit aiungit. umerꝰ meus a
uinctura sua cadat: qr nimirũ qui
pacientiã seruare contẽpnit. socialẽ
uitã citius ꝑ inpacientiã deserit. diun¬
ctura &eenĩ umerꝰ cadit: cũ ad uersita¬
tis aliquid ferre animꝰ non ualens. fra¬
t̃nã concordiã relinquid. Ꝙ quasi men¬
brũ separat᷑ acorꝑe: cũ his qͥoꝑari bona
poterat abonoꝵ omĩ ũ ab sciditur uni¬
cordia: nisi ꝑ solã pacientiã ualet.
Crebro nãq mumana actione nascitur:
unde mentes hominũ uicissim a sua
unitate acdilectione separent. Et nisi
ad ad uersa toleranda se animꝰ p̃paret:
ꝓcul dubio uinerꝰ corpori non inher&.

Expanded text:
me fecerit, adjungit: Humerus meus a me fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contemnit socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abscinditur unicordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaer
Abbreviated transcription (Latin):
meũ cũsius ossibꝰ conterat᷑. Quia oꝑatio
corꝑea ꝑ uinerũ. acbrachiũ agitꝰ: bona
quȩ ore ꝓtulit sioꝑe non impleuit cade
sibi umerũ ⁊ conteribrachiũ exoptat.
Aesi aꝑte dicat. Siea quę dixi operari
renu. ipsũ qđ mͥ adoperandũ datum ÷
corꝑi s menbrũ ꝑdã: ut uidelic& ca¬
dat acorꝑe. qđ exercere nolui adutili¬
tatẽ. Siuero hac maledicti sentencia
ad sp̃alẽ est intelligenciã refẽrenda: liquet
ꝓfecto qͦd brachiũ corꝑi ꝑumerũ uingit᷑.
& sic̃ ꝑbrachiũ bona oꝑatio : ita ꝑ umerũ
socialiᷤᷤ utȩ con uinc̃tio designat᷑. Unde
ꝓpħa quoq intuens scõs uniuersalis
ȩccłȩ popłos deo concordit̾ seruituros:
ait. Et seruient ei: umero uno. In eo
gͦ qđ dicit sileuaui suꝑ pupillũ manũ
meã cũ uiderẽ me inporta suꝑiorẽ :
mirã uirtutẽ pacientiȩ̨ seruasse se
asserit. qͥ grauari se aꝑsonis minimis
nec contͣ hoc qđ sibi iuste cũpetere
poterat declinauit. Qđ tam̃ si mi ni¬

Expanded text:
atio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi, operari renui, ipsum, quod mihi ad operandum datum est, corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore, quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritualem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur. Et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universalis Ecclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: Et servient ei in humero uno . In eo ergo quod dicit: Si levavi super pupillum manum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem, miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se a personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si mini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑem nondespex̃. uirtutẽ humilitatis
exhibuit: qͦd aut̃ oꝑuit piȩtatis. duȩ
quippe iste uirtutes. ita sibimet ẽẽ. co¬
nexe debent. ut uicaria sẽꝑ ope se
fulciant: quatinꝰ nec humilitas cũ ue¬
nerat᷑ ꝓximũ largitatis grãm deserat.
nec piȩtas cũ largitur intumescat. Erga
indigentiã itaq ꝓ xiiiii. humilitateni
pi&as fulciat: humilitas pietatẽ. Ut
cũ indigentẽ rebꝰ necessariis naturȩ
neglegas uenerari quẽ cegis. Nãst̃
non nulli qͥ mox ut ab agenis fracribꝰ
fuerunt necessaria postulati: post dona
largituri ineis priꝰ contumeliosa u̾ba
iaculant᷑. Qii &e sirebꝰ ministeriũ pi¬
ȩtatis ꝑficiunt. uerb̾ tam̃ grãm humi¬
litatis ꝑdunt: ita ut plerũq uideant᷑
quia illatę iã iniuriȩ satisfãtionẽ sol¬
uunt. cũ post cũtumelias dona largi¬
untꝰ. Hec magni ẽ. oꝑis qđ postulata tri¬
buunt: quia ipsodationis suȩ munere.
ux eundẽ excessũ sermonis tegunt.

Expanded text:
em non despexit, virtutem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, lnec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint nesa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uitulꝰ ad laboris usũ uidȩ deputatꝰ.
sub iugo retinet᷑. Negant᷑ electis inhac
uita bona t̾rena: quia & egris quibus
spes uiuendi est. nequaꝗͣ amedico cun¬
ta quȩ appetunt concedunt᷑. Dantur
aut̃ repbis bona quȩ in hac uita ap¬
pecunt. quia ⁊ desperatis aegris omẽ ql
desiderant non negat᷑. ꝑpendantgͥ
perũ ad salutis patriã.⁊ ipsi quasi
ꝑamena prata. ad foueã tendunt: dicat
gͦiir iustus. Nũqͥd non ꝑditio est iniqͦ.
& alienatio oꝑantibꝰ iniquitatẽ : Qđui
delica alienationis uerbũ duriꝰ sonaret:
sihoc int̾ pres insuę lingne uoce tenus¬
s&. Qd enĩ apd̾nos alienatio. hoc apd̃
hebreos anathema dr̃. Iunc gͦ alienatio
erit repbis cũ ab hereditate districti
uidicis se anahena ex̃. conspiciunt: qr
hic eũ ꝑuersis moribus contẽpserunt.
Floreant᷑ gͥ iniqͥ aflore at̾nȩ hereditatis
alieni: iusti uero semet ipsos sollerter
inspiciant. ⁊ incunctiᷤᷤ actionibꝰ suis

Expanded text:
vitulus ad laboris usum vitae deputatus vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendantasperum ad salutis patriam, et illi quasi per amoena prata ad foveam tendunt? Dicat ergo vir sanctus: Nunquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt. Floreant igitur iniqui, a flore aeternae haereditatis alieni; justi vero semetipsos solerter inspiciant, et in cunc
Abbreviated transcription (Latin):
norũ est: consid̾atus fuus maloꝵ. dũ
enĩ exeoꝵ interitu malũ. conspiciunt
qđ euadunt : leue existimant quicqͥd
ad uersũ in hac uita paciunt᷑. Eant gͦ
nunc re probi. ⁊ delectationũ suarũ de¬
sideria cõpleant. Infinissui dãpnatione
sensuri sunt: quia mortẽ male uiuentes
amauer̃. I ransitorio aut̃ uerbere affli¬
gant᷑ electi: ut apͣuitate flagella corri¬
gant. qͦs pat̾na piȩtas adhereditatẽ
seruat. Nunc enĩ flagellatur iustus
⁊ uerbere discipline corrigitur: quia
ad xt̃nȩ hereditatis patrimoniũ p̃pa¬
ratur. Insius aut̃ uoluptatibꝰ relaxatꝰ
inuistꝰ: quia tanto ei tẽꝑalia bona sup¬
petunt quanto xt̃na denegant᷑. Inuisꝰ
ad debitã mortẽ currens effrenatis uo¬
luptatibꝰ ntitur: quia niutuli qͥ mac¬
tandi st̃ inliberis paftibꝰ relinquunt᷑.
At contͣ uistꝰ adelectationis transitoriȩ
iocunditate restringit᷑ : quia ⁊nimiri

Expanded text:
bonorum consideratur finis malorum. Dum bonorum consideratur finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversum in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatsensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ipsũ nãq nãq ei depeccato tẽptari:
peccatũ est: Quo quia ꝗͣdu inumꝰ ꝑ
qm̃ hoc expellere plene non potuit. ei
de nr̃i corꝑis habitaculo regnũ tulit:
Ut appetitꝰ inlicitꝰ ⁊siplerũq bonis nr̃is
cogitationibꝰ occulto se quasi fur inserit.
necogitarẽ quidẽ de uirgine. Neqͣquã
uult intelligi quia eus animũ culpa
incogitatione non contigit. sedquia
nũquã hunc exconsensu superauit.
Nã uelut in tegerrimã possessionẽ dei
mentẽ suã contra aduersari i dep̾datio¬
nem uindicat: qͥ protinꝰ ad ungit. Iuã
enĩ partẽ haber& ds̃ in me de suꝑ. &
hereditatẽ omp̃s de excelsis : Ac si ape
dicat. Carni quidẽ mortali corrup¬
tionis conditione sub iacetis ed aucbo
unde seruo. si ei in degrũ aconsensũ cul¬
pe animũ non defendo Sequitur. Nu¬
 quid non ꝑditio ÷ iniqͦ. ⁊ alienatio
oꝑantibꝰ iniqͥtatẽ: Festina cõsolatiobo

Expanded text:
Hoc ipsum namque ei de peccato tentari Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimquoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum non defendo? Sequitur: natio operantibus iniquitatem? - Festina consolatione
Abbreviated transcription (Latin):
tatione carnis patitur : aliud uͦ cũ ꝑcon¬
sensũ delectationibꝰ obligat᷑. Plerũq enĩ
cogitatione pͥua pulsatur. sedrenititur:
plerũq aut̃ cũ ꝑuersũ quid concipit.
hoc intͣ semet ipsũ & iam ꝑdesideriũ
uoluit. & nimirũ mentẽ nequaquã
cogitatio in munda inquinat cũpulsat.
sed cũ hanc sibi ꝑdelectationẽ sub iun¬
gat. Hinc& enĩ p̃dicator agregius
dic̃. Iẽptatio uos non apphendat nisi
humana. Humana quippe tẽptatio
nẽ qua plerũq incogitatione tangim᷑
aetiam nolentes. quia ut nonnũꝗͣ un
licita ad animũ ueniant. hoc utiq
in nob̾ met ipsis exhumanitatis corrup¬
tibilis ¶ ħ abemus. Iã uero demoniaca
ẽ.⁊ non humana tẽptatio: cũ ad hoc
qđ carnis corruptibilitas suggerit. ꝑ
consensũ se animus astringit. Hinc
iterũ dicit. Non regn& peccatũ in
mortali up̃o corꝑe. Peccatũ quippe in
hibuit : quia in carne corruptibili nos
regnare potest. sed non eẽ. non potest.

Expanded text:
e carnis patitur, aliud, cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur. Plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in rohibuit, quia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Sciunt qͥppe quia om̃is humana iusti¬
cia iniusticia eẽ. rep̃ hendit᷑: si diui
sibi cõpetit cauent uehem̃t̾ exigerr:
ne eoꝵ actꝰ suꝑnã rectitudinẽ contin.¬
guat subtilit̾ examinare. Sed ut in¬
ueniri iusti indiuino exanime ualeant:
plerũq apd humana iuditia gͣuari
se ⁊ in iuste paciunt᷑. Beatꝰ aut̃ iob
uitȩ suȩ celsitudinẽ narrans. ⁊ multa
siuit ⁊ mira quȩdix̃. Sed quia plerũq
humana mens renuit bona credere
quȩ nescit operari: maledicti sibisen¬
tentiã ꝓtinꝰ subicit. siqua hoꝵ quȩdixe¬
rat oꝑe non impleuit dicens. Humerus¬

Expanded text:
Sciunt quippe quia omnis humana justiSciunt quippe quia omnis humana justitia injustitiasibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job vitae suae celsitudinem narrans, et multa sunt et mira quae dixit. Sed quia plerumque humana mens renuit bona credere, quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixerat opere non implevit, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
lũ manũ meã cũ uiderẽ me inporta
superiorẽ. Mos apud ueteres fuit. ut
adportã seniores sederent. qͥcercanciũ
uirgia uidiciaria examinatione dis¬
tringerent: quatinꝰ urbẽ inqͣ concordit̃
oportera ui uere. discordes minime in¬
trarent. Unde & ꝑ propħã dñs dic̃.
Constituite inporta uiditiũ. Hoc itaq
loco quid porte nomine expͥmit᷑. nisi
id qđ agebatur inporta: Sic̃ eiũ pug¬
nare castra dicimꝰ ꝓ eo qđ pugnatur ex
castris : ita uiditui qͦd inporta agi con¬
sueuerat. porta nominatur. Inporta gͦ
se superiorẽ uidet. qͥse melioris partis
eẽ. inuiditio & quitatis merito conspic̃.
Beatꝰ gͥ iob quia nectunc contͣ pupillũ
manũ exeruit: cũ se &iã ꝑiusticie me¬
ritũ potiorẽ uidit: nob̾ timoris regulã
utilitatis mex negotia urtute contͣpu¬
pillum exequi uolui: quando me inui
contentionũ negotia sub eunt. dũ graua¬
re uł inminimis timent: ipsi contra
iusticiã guari nequaquã refuguint.

Expanded text:
lum manum meam, cum viderem me in porta superiorem. - Mos apud veteres fuit, ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione distinguerent, quatenus urbem, in qua concorditer oportebat vivere, discordes minime intrarent. Unde et per prophetam Dominus dicit: « Constituite in porta judicium . » Hoc itaque loco quid portae nomine exprimitur, nisi quod agebatur in porta? Sicut enim pugnare castra dicimus, pro eo quod pugnatur ex castris, ita judicium quod in porta agi consueverat, porta nominatur. In porta ergo se superiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam utilitatis meae negotia virtute contra pupillum exsequi volui, quando me in jucontentionum negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione polluero: eius qui munditiȩ
auctor ÷ ex. hereditas nequaꝗͣ possũ.
Nulla enĩ bonas̃ cȩtera: si occult iudicis
occulistastitatis destimonio ñ approbant᷑.
O m̃s quippe uirtutes in conspectu condi¬
toris uicaria ope se sub leuant: ut qͥa
una uirtꝰ sine alia uł nulla ÷ omĩno
uł minima. uicissim sua con iunctione
fulciant᷑. Sieiũ uł castitatẽ humilitas
cdeserat. uł humilitatẽ castitas relinqͣt.
apud auctarẽ humilitatis ⁊ mundiciȩ
uł humilitas inqui nata : Sc̃s gͥ uir
ut ab auctorstate suo inbonis reliqͥs
possideri merratur: cordis munditiã
custodiens dicat. Pepigi fȩdus cũ oc¬
cuł meis: ut necogitarẽ quidẽ de uir¬
gine. Quã enĩ partẽ haberae deus
celsis : Aesi aꝑce fateatur dicens hab̾e¬
me possessionẽ suã excelsoꝵ conditor re¬
nuit: simens mea ante conspectũ illius
in infinus desideriis tabescit. Sed int̾¬

Expanded text:
gitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus excelsis? Ac si aperte fateatur, dicens. Habeme possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infimis desideriis tabescit. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
operis expellitur. secreta polluere co¬
gitatione molitur. Unde ⁊ serpenti
adnõ dr̃. Pectore. & uentre repes. Der¬
pens uidelic& uentre repit: quando
hostis lubricꝰ. ꝑ humana m̃bra sibimet
subditausq ad expletionẽ operis luxu¬
riã exerc&. Serpens aut̃ repit pectore:
quando eos quoᷤ inoꝑe luxurie ñ ual&.
polluit incogitatione. Alius itaq lu¬
xuriã iãꝑpetrat actione. huic serpenᷤ
repit ex uentre. Alius aut̃ ꝑpae̾ randã
uersat in mente: huic serpens repit
expectore. Sed quia ꝑ cogitationẽ ad¬
oꝑa explenda ꝑuenitur : recte serpens
prus pectore. & post modũ repere
quia disciplinã ȩtiã incogitatione
tenuit. una custodia serpentis pectꝰ
uentrẽq suꝑ auit dicens. Pepigi fȩdꝰ
cũ occłis meis: ut necogitarẽ quidẽ
de uirgine. Qu ã nimirũ cordis

Expanded text:
operis expellitur, secreta polluere cooperis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationem ad explenda opera pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere quia disciplinam etiam in cogitatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
Sexiptũ ÷: non adulterabis. Ego aut̃ dico
uob̾: qm̃ omĩs qui iuderit mulierem
ad concupiscendũ eã : iã mȩchatꝰ ẽ. in
corde suo. ꝑ moisen quippe luxuria
ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uero mundiciȩ
luxuria cogitata cdãpnat᷑. Hinc ÷ enĩ
qđ discipłis pͥmus accłȩ pastor dicit.
Propt̃ qđ succinti lũbos m̃tis ur̃ȩ sobrii
ꝑfecte sperate ineam quȩ offertur uob̾
grãm. Lũbos ueromentis succingere ÷:¬
hanc ȩtiã a cogitatione restringere.
Hinc ÷ qđ angłs qui ioħem allo quit᷑ zona
aurea suꝑ manullas cinctꝰ ex̃. ꝑhibet᷑.¬
Q iua enũ testam̃ti noui muncditia. ętiã
cordis luxuriã frenat: angłs qͥ ineo
apparuit. in pectore cinctus uenit.
Q uẽ bene zona aurea stringit: qr qͥs¬
qͥs suꝑne patriȩ cuus ÷ noniã timore
supplicũ sed amore claritatis in mun¬
ditiã deserit. Malũ uͦ luxuriȩ : aut
cogitatione ꝑ petratur aut oꝑe. Callid̾

Expanded text:
Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus, qui Joannem alloquitur , zona aurea super mamillas cinctus 680 esse perhibetur. Quia enim Testamenti Novi munditia etiam cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscens. bona interiora ꝑdiderat:
ꝓpħa dicit. Occłs meus: dep̃datiis est
animã meã. Concupiscendo enĩ uisi¬
bilia. inuisibiles uirtutes amisit. Iue
gͦ interiorẽ fructũ ꝑ exteriorẽ uisũ
cordis. Ende nobis ad rusto diendã
cordis mundiciã. exterioꝵ quoq sen¬
suũ disciplina seruanda est. Nã quano¬
lib& uirtute mens polleat. quantalilia
grauitate iugeat. carnales tam̃ sensis
& nisi in terioris grauitatis pondere.
⁊ quasi iuuenili quodã ugore refrt¬
nent᷑ ad fluxa quȩq & leuia. mentẽ
beatus iob id qđ in cofluxũ ac puerill
caro sapere potuit. uiuenili sapientiȩ
uigore restringit: ait. Pepigi fȩclus
rũ occłis meis. & quia non inse actio¬
ne tantũ modo. sed atiã eogitationẽ
lu xuriȩ extux̃: secutꝰ adiunx. Nt
ne cogitarẽ quidẽ de uirgine. Sciebat
der&. ⁊ ab electis suis non solũ luxuriã
carnis. sed &iã cordis abolera dicens.

Expanded text:
concupiscens, bona interiora perdiderat, concupiscens, bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum cordis. cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus , et nisi interioris gravitatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem beatus Job id quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat deret, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: