comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uacetis orationi. & iterum ad ipsũ esto¬
te ne temptet uos sathanas ꝓpt̾ incon¬
tinentiam uram. Scđ̃m hec uerba apłi¬
ca etiam si ipse continere uoluisset &¬
tu noluisses. debitum tibi reddere coge¬
ret᷑. & illi ds imputaret continentiã.
si non suȩ s tuȩ cedens infirmitati. ne
in adulterii dampnabile flagitium
cadcres maritalẽ tibi concubitũ non
negaret. Quantomagis te quam ma-¬
gis subiectam ẽẽ decuerat ne ipse qͦq
in adulteriũ diabolica temptatione
traheretur in reddendo huiusmodi
debito uoluntati enis obtemꝑare con¬
uenerat. cum tͥ uoluntatẽ continendi
acceptaret as̃. quia ꝓpterta non faco¬
res ne ꝑiret maritus. s hoc ut dixi o¬
mitto. qm̃ postea tibi nolenti sibi ad
reddenda conugalia debita con¬
sentire ad cadem continentię pacta
ipse consensit & tecum continentissimȩ
dii uixit. suoq consensu a peccato illo
quo ei debitum carnis negabas ipse te
absoluit. Non gͦ in tua causa ista uer¬

Expanded text:
ni, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet Satanas propter incontinentiam uestram. secundum haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continendi acceptaret deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continentiae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse te absoluit. non ergo iam in tua causa ista uer
Abbreviated transcription (Latin):
dandus foret priusquam ad illud bo¬
num quod suꝑat pudicitiã coniuigałe
tuȩ uoluntati uoluntas quoq eius ac¬
cederet: nͥ forte non legeras nec audi¬
cras. ł ñ attenderas apłm dicentẽ. Bo¬
num ẽ homini mulierẽ non tangere.
ꝓpt᷑ fornicationem autẽ unusquisq su¬
am urorem habcat. & una queq suum

Expanded text:
dandus fuit, priusquam ad illud bodandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam coniugalem, tuae uoluntati uoluntas quoque eius accederet, nisi forte non legeras nec audieras uel non adtenderas apostolum dicentem: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationes autem unusquisque suam uxore
Abbreviated transcription (Latin):
tibulas legat. U ehem̃t̾ dolui sic tee¬
sli uoluisse agere cum marito ut edi¬
leiũ continentie quod in eo iam constru
iceꝑat amissa ꝑseuerantia in adulterii
riuam miserabilit̾ laberet᷑. Cum enim
lugendus esset. si post continentiam uo-¬
tam d̃o iamq actu ipso morib q sus¬
ceptam reuerterctur ad conugis car-¬
uem. quantoniagis nunc demersus ĩ
interitu ꝓfundi ore lugendꝰ c̃. qui tam
abrupta dissolutione mechat᷑ iratus
tibi ꝑuitiosus sibi tamꝗͣ inte acerbius
scuat: si ipse ꝑeat. Hoc autem mali
ascidit. dum tu enis animũ ñ qua
debiusti moderatione tractasti. quia
& si carnali consortio iam ex consensu
lob non misce̾amii. in ceteris tam̃
rebus conuigali obsequio uiro tuo
mulier seruire debuisti. presertĩ cum
re te conuersatione subdita oportuit.
ut cum dño lucrareris sicut apłi mo¬
nuerunt. Omito enim quod ipsam
continentiam illo nondum uolente. ñ
scđm sanam doctrinã te suscepisse cog¬
noui. neq enim coeꝑis tui debito frau¬

Expanded text:
tabant, uehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur iratus tibi perniciosus sibi, tamquam in te acerbius saeniat, si ipse pereat! hoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum re te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim corporis tui debito frau
Abbreviated transcription (Latin):
num sunt q ego & pater unum l¬
mus. Tu autem quui patĩ e sluss
ꝯiuersas uis cẽ substantias. inuenire
nom potinsti ubi de diuersis substanti¬
is dictum fuerit. unum sunt. & qui
s ahibiusti contra te ipsum ubi ait
qui adheret dño unus sp̃s .c̃. Si enun
dchis que diuersȩ substantiȩ sunt¬

Expanded text:
num sunt ; et, Ego et Pater unum sumus. Tu autem qui Patrem et Filium diversas vis esse substantias, invenire non potuisti, ubi de diversis substantiis dictum fuerit, Unum sunt. Et qui sed adhibuisti contra te ipsum, ubi ait, Qui adhaeret Domino, unus spiritus est. Si enim de his qui di
Abbreviated transcription (Latin):
num scilicet dñm esse solum auscail¬
tus illa debet᷑. quȩ latria greco uosa¬
bulo nuncupatur. Ipsum enm ut¬
bum ẽ in lege uͥ scͥptum c̃. dnm̃n dĩ
tuum adorabis & illi
seruies. Quem si dñm
patrem tantũmodo dixen
respondet᷑ nobis. Eigo latia auo il
ñ debet᷑. quod nefas ẽ adia . Si autis
aebetur. quomꝰ uni tantum debetur
As si ce patri debetur &e filio. ñ quia
anis as ciu soli ꝑ latriam seruire uis¬
crpa urã templum inuobis ẽ sp̃s scĩ
quem habetis ã deo & non estis ur̃i :¬

Expanded text:
num scilicet Deum esse solum, cui servitus illa debetur quae λατρεία Graeco vocabulo nuncupatur. Ipsum enim verbum est in lege, ubi scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies : quem si Deum Patrem tantummodo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur, quo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire iuscorpora uestra templum in uobis est spiritus sancti, quem habetis a deo, et non estis u
Abbreviated transcription (Latin):
bilonia captiua tenet᷑. non tota. ci¬
ues enim eius angłi sunt. s quod at¬
tinet ad homines p̃destinatos in glo-¬
riã d̃i futuros ꝑ adoptionem cohe¬
redes xp̃i. quos de ipsa captiuitate
redemit sanguine suo. particulam
gͦ istam ciuitatis ihrłm captiuam te¬
neri in babylonia ꝓ peccato. inde
autem incipere exire. prius corde
ꝑ confessionem inquitatis & carita¬
tem iustitie: deinde postea in fine

Expanded text:
bylonia captiva tenebatur non tota; cibylonia captiva tenebatur non tota; cives enim ejus et Angeli sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et charitatem justitiae, deinde postea in fine
Abbreviated transcription (Latin):
iuenerit cuiem babyloniȩ. extirpet cu-¬
piditatem. & plantet caritatem. Si aut̃¬
se inuencrit cuiem ihrłm. tolerit cap¬
tiuitatem. sꝑet libertatẽ. Incipit ccnt
qui incipit amare. Exeunt enim muil¬
ti latent᷑. & exeuntium pedes. sunt co¬
dis affectus. Exeunt autem de babilo
bylonia id est de confusione: qui pri¬
mo confusi fuerant similib cupiaitat¬
bus. incipiunt caritate distingui. Iani
distincti non sunt confusi. & si almuꝰ
corꝑe ꝑmixti sunt. desiderio tamen
corꝑalem nondum cxierunt. ꝓpt̃ ał¬
nis eruditus in sc̃ã ȩccł̃ia nosse adbt
unde cuies sumus. & unde pegmia¬
mur. & pegrinationis mẽ causan s̃
peccatum reuersionis autem munꝰ
remissionẽ peccatoꝵ & iustiticatio¬
nem gr̃c d̃i duas ciunitates ꝑmixtas
tibi interim corꝑe & corde seꝑatas c̃¬
rere ꝑ ista uolumina scłoꝵ usq infi¬
est pax temꝑalis & uocatur baby lo
babiloniam confusionẽ. ihrłm in ba-¬

Expanded text:
invenerit civem Babyloniae, extirpet cuinvenerit civem Babyloniae, extirpet cupiditatem, plantet caritatem. Si se invenerit civem Jerusalem, toleret captivitatem, speret libertatem. Quidam tqui incipit amare. Exeunt enim multi latenter, et exeuntium pedes sunt cordis affectus: exeunt autem de Babylonbylone, id est de confusione? Qui primo confusi erant similibus cupiditatibus, incipiunt charitate distingui; jam distincti, non sunt confusi. Etsi adhuc corpore permixti sunt, desiderio tamen corporalem nondum exierunt: propter afEcclesia nosse debet unde cives simus, et ubi peregrinemur, et peregrinationis nostrae causam esse peccatum, reversionis autem munus remissionem peccatorum et justificationem gratiae Dei. Duas civitates permixtas sibi interim corpore, et corde separatas, currere per ista volumina saeculorum usque in fiest pax temporalis, et vocatur BabyloniBabyloniam, Confusionem. Jerusalem in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
pectabat autem ille popłs donec in-¬
autem completis septuaginta annis
restitutum est templũ quod deiectũ
erat. & regressa est de captuuitate
magna pars illus ppł̃i. Sed qmͣ dic̃ extct̃ p̃s¬
apłs hȩc in figura contingebant illis cxxxui.¬
scripta sunt autem ꝓpter nos in quoᷤᷤ
nos nosse prius captiuitatẽ nrãm dem¬
de lib̾ationẽ nr̃ãm. D ebemus nosse u¬
biloniam in qua captiuati sumus ꝙ
ihrłm ad cinus reditum suspuamꝰ. si¬
ciuitatis ȩt̃nȩ in cęlis umbram grebat.
At ubi cepit illa quȩ sigurabat᷑ cuiden¬
tius p̃dicari. umbra qua significabatur
dciecta est. Propterca mͦ ibi templum
non est quod fabricatum fuerat ad ma¬
ginem futuri corꝑis dñi. Tenemus lu¬
cem quia umbra transunt. tam̃ aclc
in quadam captiuitate sumus. Quam
tatum babilon & ihrłm. Babilon confu¬
istas ciuitates faciunt duo amores. Ieri¬
salem facit amor di. babiloniam amor
scłi. Int̾roget gͦ se unusquisq quid a¬
met. & inuemet unde sit cuns. & sis

Expanded text:
pectabat autem ille populus donec im Factum est completis septuaginta annis, restitutum est templum quod dejectum erat; et regressa est de captivitate magna pars illius populi. Sed quoniam dicit Apostolus, Haec in figura contingebant in scripta autem sunt propter nos, in quos nos nosse prius captivitatem nostram, deinde liberationem nostram. Debemus nosse Babyloniam in qua captivi sumus, et Jerusalem ad cujus reditum suspiramuscivitatis aeternae in coelis umbram gerebat; at ubi coepit illa quae significabatur, evidentius praedicari; umbra qua significabatur, dejecta est: propterea ibi modo templum non est, quod fabricatum fuerat in imaginem futuri corporis Domini. Tenemus lucem; umbra transivit: tamen adhuc in quadam captivitate sumus: Quamditatum, Babylonis et Jerusalem. Babylon Confuistas civitates faciunt duo amores. Jerusalem facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Interroget ergo unusquisque, quid amet, et inveniet unde sit civis. Si se
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o crediderant. Ita illos tamꝗͣ mili¬
tes. illos autem tamꝗͣ stipendiarios
ꝓuintiales apłica doctrina constituit
inscrens eis xp̃m uelut lapidem an¬
gularem sicut ꝑ ꝓph̾am prenuntiatus
crat. in quo ambo quasi parietes de
diuerso uenientes de iudeis uidelicet
atq gentib germana caritate copula-¬

Expanded text:
o crediderant: ita illos tanquam milites, illos autem tanquam stipendiarios provinciales apostolica doctrina constituit; inserens eis Christum velut lapidem angularem, sicut per prophetam praenuntiatus erat, in quo ambo quasi parietes de diverso venientes, de Judaeis videlicet atque Gentibus, germana charitate copula
Abbreviated transcription (Latin):
UIi Elos suos dĩ menbia que i sio ag
cuu caput ẽ ipse cariora. & emuenti¬
ra ꝙ p̃cipua diligebat. De quo cupd a
pss loquens. & de nr̃o corꝑe simltudi¬
nem adhibens. ait. Si totum coni ess
uͥ auditus: Si totũ auditꝰ uͥ odoeratis
Si fuissent om̃ia unum mersbrũ. iͥ nt¬
pus. Nunc aũ multa menbra unui

Expanded text:
ulos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loquens, et de nostro corpore similitudinem adhibens, ait: «Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
quib non reuelauerat caro & sangus
s pater icus qui in celis ẽ. ut pemis
diceret. tu es xͦ filius d̃ĩ uiui. uidemtes
eum tradi ac tanta ꝑpeti mala qm ñ
eum uidebant qualem uolebant. qua
non egrediebat᷑ id est ñ manifestabat. ĩ
uirtute & potentia sua. s in sins inte¬
riorib ocrultis om̃ia quasi suꝑat̾ atq

Expanded text:
quibus non revelaverat caro et sanguis, sed Pater ejus qui in coelis est, ut Petrus diceret, «Tu es Christus Filius Dei vivi» , videntes eum tradi, ac tanta perpeti mala; quoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis inter
Abbreviated transcription (Latin):
terat. petrus nͥ inxͦ non poterat. quia
sine me inquit nchil potestis faccre.
Cum gͦ hoc audierit homo qui ꝓficit
quasi obiectam calumniã ab ignaris
paganis. ab hominib nescientib quid
loquant᷑ in compage corpis.xͥ. responde¬
at & dicat. Quid dicis: Non es iustꝰ.
quia non facis miracłm. posses & au¬
ri dicere. non es in corꝑe quia ñ uides.
faceres inquit tu sic̃ petrus fecit. S pe¬
trꝰ & mͥ fecit. quia in eo corꝑe sum in qͦ
petrus fuit. In illo qđ potest possum.
a quo anusus non sum. Qd̃ minꝰ possũ
compatit᷑ mͥ. & quod plus potest congau¬
deo illi. Ipse dñs desuꝑ clamauit ꝓ cor¬
ꝑe suo. saule saule quid me ꝑsequeris
& ipsum nemo tangebat. s ꝓ corpe ĩ
terra laborante caput de celo clamabat.
iuderit s congratulatꝰ fuerit. tamquã
in uno corꝑe cum eo constitutꝰ. ꝑtinet
add eum uox ista psalmi. neq ingressus¬

Expanded text:
terat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia terat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput de coelo clamabat.viderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum vox ista Psalmi, «Domine
Abbreviated transcription (Latin):
dicit auris mͥ audit. ocłi & aures dic̃t
manus nob̾ oꝑant᷑: manus dicunt. pedeᷤᷤ
nobis ambulant: om̃ia in uno corpore
cum oꝑant᷑. si sit ibi sanitas. & concor¬
dent menbra. gaudent. & congaudent
sibi. & si aliquid molestie ẽ in aliquo
m̃bro non se deserunt & compatiunt᷑
sibi. Numquid quia in corꝑe pes qua¬
si longe uidetur ab ocłis illi enim fuit
locati in sublimitate. illi autem infra po¬
siti quando forte pes spinã calcauerit
deserunt ocłi. & non sicut uidemus to¬
tum corpus contrahit᷑. & sedet homo.
curuatur spina dorsi. ut querat᷑ spina
que hesit in planta: Omĩa m̃bra quic¬
quid possunt faciunt. ut de insimo & gx-¬
timo loco spina quȩ inheserat educat᷑.
ne discoedet in corꝑe. quomͦ si auris qͦ¬
rat uidere discordare potest. Nam qđ
ñ accepit ñ potest facere. S si ei obiec̃¬
tum fuerit & dictum. si iustus esses re¬
suscitares mortuum: quomͦ resuscitauit¬

Expanded text:
dicit, auris mihi audit, oculi et aures dicunt, dicit, auris mihi audit, oculi et aures dicunt, manus nobis operantur: manus dicunt, pedes nobis ambulant: omnia in uno ccum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo et exiguo loco spina quae inhaeserat educatur.ne discordet in corpore; quomodo si auris qrat videre, discordare potest. Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
quos delectat miracłm facers ꝙ abli
qui ꝓfecerunt in eccłia mirada a
gunt. & ipsi quia quasi ꝓfecise lll
uident᷑ talia uolunt facere. & pials
se add dm̃ non ꝑtinere si non fcerille¬
Dñs autem ds nr̃ qui nouit quid al
tribuat. & ut seruet᷑ compago coupili
aut iterum caput pedib opus uobis ñ
habeo. Si totum corpus ocłs. uͥ auditꝰ d
cium suum habent menbra. O cł̾s ui¬
dec & ñ audit. auris audit & non ui¬
det. manus oꝑat᷑ nec uidet ncc audit.
Pes ambulat. nec audit. nec iudet. nec
facit qđ manus. S in uno corꝑe si sit
sanitas. & ñ aduersum se litigent mͣ¬
bra. & auris uidet in ocło. & ocłs au¬
dit in aure. nec obici potest auri quia
nͥ uidet. ut dicat᷑ ei. nichil es. minor es.
Numqͥd uidere & discernere potest
colores. quod facit ocłs: Respondet
euim auris de pace corꝑis. & dicit. lbi
sum uͥ est ocłs. in eo corꝑe sum. in me
ñ uideo. in illo cum quo sum uideo. Ita
ium auris dicit ocłs michi uidet. ocłs

Expanded text:
quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad DDominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in aut iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditucium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objicnon videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es. Nunquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum. In me non video in illo cum quo sum, video. Ita cum auris dicit: Oculus mihi videt, oculus
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ualentes. Quare: Quia nos cum
capite nr̃o uitis. sine capite nr̃o qđ ab¬
sit sarmenta precisa. non alicui operi
agricolarũ s igni tantummꝰ destinata.
lo ipse in eugłio: ego sum uitis. uos
estis palmites. pater meus agricola.
& sine me inquit nichil potestis face

Expanded text:
 nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis face
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Hec possumꝰ dicere quod sp̃s
sc̃s & a filio non ꝓcedat. Neq eum
frustra idem sp̃s & patris & filii sp̃s
dicit᷑. Nec uideo quid aliud signisica¬
re uoluerit cum sufflans ait. accipile
cum sensu corꝑalit̾ tangendi proce¬
dens ex corꝑe substantia sp̃s sc̃i fuit
s demonstratio ꝑ congruam signssi¬

Expanded text:
t: « Nec possumus dicere quod Spiritus sanctus et a Filio non procedat; neque enim frustra idem Spiritus et Patris et Filii Spiritus dicitur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum sufflans ait: Accipite cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit, sed demonstratio per congruam signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterca adimit sp̃ui sc̃o ꝓpriam potesta¬
tem. illud attendat quod dictum a do¬
mino legit᷑. sp̃s ubi uult spirat. Illud
nus atq idem sp̃s. uerendum ne quis¬
quam arbitret᷑ quod ea non oꝑetur
pat̃ & filiꝰ cum in cis oꝑib cominemora¬
u̾it. & donationes curationũ. & oꝑatio¬
nes uirtutũ. utiq uͥ c̃ & expulsio demo¬
moꝵ. Cum uͦ adiungit & dicit diuiders ꝓpͥa
uncuiq ꝓut uult. nonue. manifestat
etiam sp̃s sc̃i potestatẽ. s a patre & filio

Expanded text:
propterea demunt Spiritui sancto propriam potestapropterea demunt Spiritui sancto propriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud nus atque idem Spiritus; verendum est ne quisquam arbitretur, quod ea non operetur Pater et Filius, cum in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
luad genus locutionis agnoscant quo
Sicut enim corpus carnis nichil aliud
ẽ quam caro ita donum sp̃s sci. nichil
num d̃i ẽ. in quantum dat᷑ eis quibus
dat᷑. apud se autem d̾s ẽ. & si nemini
act᷑. quia d̾s crat. patͥ & filio coeternus.
sicut d̃ĩ donum ut etiam sc ipsũ det sic̃
q̃s. Non enim dici potest non c̃ẽ sue po¬
tistitis de quo dictum ẽ sp̃s ubi uult
iemoraui. om̃ia autẽ hȩc oꝑat᷑ unus atq
idem sp̃s. aiuidens unicuiq ppria uni-¬
cuiq ꝓut uult. Non ẽ illic conditio da¬
ti. & cdampnatio dantium: s concordia
dati & dantium Eorte quis dicat sp̃m Ex serm
sc̃m̃ dari potius a patre ł a filio quam su s̃ blasphemia¬
a uoluntate aliquid oꝑari. & ad hoc ꝑti spe sc̃i.¬
nere qd̃ dictum ẽ. in spũ sc̃o eicio demo
loqui scͥpture. interfecerunt in gladi¬
o idẽ gladio. succenderunt in igni id ẽ
igni. & accepit ih̃c cultros petrinos in
quib circumcideret filios isił. Sẽd qͥ¬

Expanded text:
ncti, illud genus locutionis agnoscant, quo. Sicut enim corpus carnis nihil aliud est quam ipsa caro, ita donum Spiritus sancti nihil num Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult memoraui: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non est illis condicio dati et dominatio dantium, sed concordia. dati et dantium. Qtum dari potius a Patre et Filio, quam sua voluntate aliquid operari; et ad hoc pertinere quod dictum est, In Spiritu loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumcideret filios Israel
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati estis. xp̃m indiustis. Nempe
semen abrahe .xͦ. nec contradici potest
ne una. Refer ad distantiam maiesta¬
tis. duo. Duo plane. Non enum & nos
uerbum. ñ enim & nos. ds in pͥncipio a
pud dm̃. non enim & nos ille ꝑ quem¬
om̃ia facta sunt. Uenit᷑ ad carnem. &
ibi xͦ & ille & nos Nam corpus nonẽn
unm menbrum s multa. Si aixe¬
Irit pes quia non sum manus. nonsũ
ile corꝑe. ñ ideo non est de corꝑe. Si
I aixerit auris quia non sum ocłs non¬
S i totum corpꝰ ocłs. ubi auditꝰ: Si to¬
tum auditꝰ. ubi odoratꝰ: Nunc autem
posuit d̾s menbra unum qđq eoꝵ ĩ
corꝑe sicut uoluit. Quod si essent oĩa
umun menbrũ ubi copusꝰ Hino
Sautem multa quidem meisora. uain
Iautem corpꝰ. Non potest aleer har

Expanded text:
baptizati estis, Christum induistis.» Nempe semen Abrahae Christus; nec contradici potest ne una. Refer ad distantiam majestatis duo. Duo plane. Non enim et nos Verbum, non enim et nos in principio Deus apud Deum, non enim et nos ille per quem facta  et ille, et nos. Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes, quia non sum manus, non sum de corpore, non ideo non est de corpore: et si dixerit auris, quia non sum oculsi totum corpus oculus ubi auditus si totum auditus ubi odoratus nunc autem posuit Deus membra unumquodque eorum in corpore sicut voluit quod si essent omnia unum membrum ubi corpus nunc autem multa quidem membra unum autem corpus non potest dicer
Abbreviated transcription (Latin):
& fidei catholicȩ ut agnoscatis. xp̃m
caput & corpus. eundemq xp̃m uer¬
bum dĩ unigenitũ equalem patri &
inde uideatis quanta gr̃a ꝑtineatis
ad dm̃. ut ipse uolucrit ẽẽ nobiscum
unus. qui ẽ cum patre unum. Quo¬
mͦ cum patre unum: Ego & pat̾ unũ
sumus. Quomͦ nobiscũ unus: Non dic̃

Expanded text:
e, ut agnoscatis Christum caput et corpus, eumdemque Christum Verbum Dei unigenitum aequalem Patri; et inde videatis quanta gratia pertingatis ad Deum, ut ipse voluerit esse nobiscum unus, qui est cum Patre unus. Quomodo cum Patre unus? «Ego et Pater unum sumus» . Quomodo nobiscum unus? «Non dicit,»
Abbreviated transcription (Latin):
um. Discretio sane difficillima ẽ
agit ae sine ueratione aliqua copis as¬
Quando etiam uera dicit e itla pi¬
dicat transsiguians se sicut scptuni
uelut angłm lucis. ad hos ut qunii
seducat ad sua. Hunc discerm nm
arbitoor nisi dono illo de quo at
płs cum de diuersis cd̃i munerib ioi¬
ret᷑: alii anudicatio sp̃ium. Hou eñ
magnum ẽ tunc eum ditioscers cũ
ad aliqua ꝑuenerit. ł ꝑduxerit qus
sunt contra bonos mores ł regsam
fidei. Tunc enim a multis discerntꝰ
Iuo autem dono in ipso pͥmordio qui
multis adhuc bonus apparet. conti¬
nuo dnudicat᷑ an malus sit. h cc aĩ¬

Expanded text:
. Discretio sane difficillima, cuagit; ac sine vexatione aliqua corporis, asquando etiam uera dicit et utilia praedicat, transfigurans se, sicut scriptum est: uelut angelum lucis, ad hoc, ut, cum erit, seducat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, de quo ait apostolus, cum de diuersis dei muneribus loqueretur: alii diiudicatio spirituum. non enim magnum est tunc eum dinoscere, cum ad aliqua peruenerit uel perduxerit, quae sunt contra bonosfidei: tunc enim a multis discernitur. Illo autem dono, in ipso primordio quo multis adhuc bonus apparet, continuo dijudicatur an malus sit. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
illo candore sapientie quo gaudet p̃dic̃¬
tus dies tamꝗͣ in pͥncipia noctis funt.
His enim sunt necessaria quib ille
prudentissimꝰ seruus tuus non potuit
loqui quasi sp̃ualib s quasi carnalib
ille qui sapientiã loquit᷑ int̾ ꝑfectos. a¬
nimał autem homo tamꝗͣ paruulus ĩ
xͦ lactisq potator donec roboret᷑ ad so¬
lidum cibum. & aciem firmit ad solis
aspectum. non habeat desertã noctẽ
suam. s luce lunȩ stellarumq contentꝰ

Expanded text:
illo candore sapientiae, quo gaudet ptus dies, tantum in principio noctis sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam, sed luce lunae stellarumque contentus
Abbreviated transcription (Latin):
alloquit᷑ apłs dicens. O homo tu quis
es qui respondeas deo: Numquid dic̃
sigmentũ ei qui se finxit. quare meli
fecisti: Si posset loqui pecus & diceret
deo: quare istum hominem fecisti &
me pecudem. non iuste succenseres di-
ccresq: o pecus tu quis es qui responde¬
as do ᷤ. & tu homo es. s ad dm̃ pecus es.
& utinam sis pecus eius & ouis paseus
enis. agnosce bñficia pastoris. & non se¬
queris lupos erroris. Lupi eramus: fumꝰ
ꝙ nos natura filii ire. sicut ae ecteri. Sid
mortua est ouis. & fecit nos oues. Cat
agnus cd̃i qui tollit peccatũ. Non huꝰ
aut illuis s mundi. Non ad merta¬
hominum. s ad d̃i miscdiam ꝑtinet aĩ
ex illa massa prum hominnis cui merito
mors debet᷑ quisq lib̾atur. Non este¬
nim iniquitas apud dm̃. quia neq ie¬
mittendo neq exigendo quod debetur
iniustus est. & tibi graturta est mul¬
gentia ubi uista posset ec̃ undida.

Expanded text:
alloquitur, dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Cur me sic fecisti ? Si posset loqui pecus, et dicere Deo, Quare istum hominem fecisti, et me pecudem? nonne juste succenseres et diceres, O pecus, tu quis es qui respondeas Deo? Et tu homo es, sed ad Deum pecus es: et utinam sis pecus ejus et ovis pascuae ejus! Agnosce beneficia pastoris, et non sequeris lupos erroris. Lupi eramus: Fuimus et nos natura filii irae, sicut et caeteri : sed mortua est ovis, et fecit nos oves. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum, non hujus aut illius, sed mundi . Nihil hominum, sed ad Dei misericordiam pertinet, cum ex illa massa primi hominis, cui merito mors debetur, quisque liberatur. Non est enim iniquitas apud Deum: quia neque remittendo, neque exigendo quod debetur, injustus est; et ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
male uoluntatis arbitrio. uerum etiã
in tam multis paruulis. qui tantũmͦ
uincło peccati originalis obstricti. sine
gr̃a mediatoris ex luce hac rapiunt᷑..
Tota quippe ista massa uste dãpbitrr¬
nationis reciꝑet debitum. nisi ex ea
faceret non solum ustus s ctiam mi-¬
sericors sigulus. alia uasa in honorem
scd̃m grãm non scd̾m debitum aum
& paruulis subuenit quorum nulla me-¬
rita dici possunt. & maiores preuenit ut
habere aliqua merita dici possunt. &¬

Expanded text:
malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae damnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus alia uasa in honorem secundum gratiam non secundum debitum, dum et paruulis subuenit. quorum nulla merita dici possunt, et maiores praeuenit. ut habere aliqua merita possint.
Abbreviated transcription (Latin):
redidcretur. Cum uͦ attulit in multa pa-¬
tientia uasa irȩ quȩ ꝑfecta sunt in per
ditionem. non solum ostendit iram & de-¬
monstrauit potentiam suam reddendo
uindictam. & bñ utendo malis. s etiam
notas fecit diuitias głe suȩ in uasa mi-¬
scdie. Ita enim quod sibi p̾stetur discit
gratis iustificatus. dum non suo
adem iustitia fuerat & ip̃se dampnãdꝰ.
Tam multos autem creando nasci uolu¬
it. quos ad suam grãm non ꝑtinere p̃-¬
scuut. ut multitudine incomꝑabili plu¬
res sint. quam quos in sui regni głam
filios ꝓmissionis p̃destinare dignatus. ẽ:
ut etiam ipsa rcicctoꝵ multitudine os¬
tenderctur. quam nullius momenti sit
apud dm̃ iustum quantalibet numero¬
sitas iustissime dampnatoꝵ. Atq ut hĩc
quoq intelligant qui ex ip̃sa dampna-¬
tione redimunt᷑ hoc fuisse debitũ mas-¬
se illi unmuersȩ quod tam magne parti
eius redditum cernerent non solum ĩ
eos qui originali peccato multa addunt

Expanded text:
redderetur. cum uero adtulit in multa paredderetur. cum uero adtulit in multa patientia uasa irae. quae perfecta itum, non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam, reddendo vindictam et bene utendo malis, sed etiam notas fecit divitias gloriae suae in vasa misericordiae. Ita enim quid sibi praestetur, discit gratis justificatus, dum non suo adem justitia fuerat et ipse damnandus. Tam multos autem creandos nasci voluit, quos ad suam gratiam non pertinere praescivit, ut multitudine incomparabili plures sint, quam quos in sui regni gloriam filios promissionis praedestinare dignatus est, ut etiam ipsa reiectorum multitudine ostenderetur, quam nullius momenti sit apud deum iustum quantalibet numerositas iustissime damnatorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt
Abbreviated transcription (Latin):
bcius est uitȩ & plenus iracundiȩ. Ciꝰ
enim rei uas est qua plenus est. Unde
nt uasa dicunt᷑. Ostendit & potentiã
siam qua bñ utitur etiam malis. mul-¬
ta illis naturalia & temꝑalia bona lar-¬
qens. corumq malitiã ad exercendos
& comꝑatione ammonendos bonos ac-¬
commnodans. ut in eis discant agere gr̃ã
Aid. quod ab eis non suis meritis quȩ ĩ
ealem masa paria suerunt. s illius
niscratione discreti sunt. Quod maxi
ne aparet in paruulis. Dc quib enĩ
nia fenera etate finientes. in et̃nam
anscunt & bratam: dici non potest
M libero discernunt᷑ arbitrio ab
lis mfantib qui sine hac gr̃a in ip¬
lis mase dampnatione moruint᷑
Si autem hi soli crcarent᷑ ex adam qui es¬
sent ꝑ grãm recreandi. & p̃ter illos qͥĩ
dĩ filios adoptant᷑ nulli alii homines na-¬
scerent᷑ lateret bñficium quod donaret᷑
indignis. quia nullis ex eadem dampna¬
bili stirpe uenientibꝰ debitum suppliciũ

Expanded text:
breuis est uitae et plenus iracundiae. eius breuis est uitae et plenus iracundiae. eius enim rei uas est, qua plenus est; unde irae uasa dicuntur. ostendit et potentiam suam, qua bene utitur etiam malis multa illis naturalia et temporalia bona largiens eorumque malitiam ad exercendos et comparatione admonendos bonos accommodans, ut in eis discant agere gratias deo. quod ab eis non suis meritis, quae in eadem massa paria fuerunt, sed illius miseratione discreti sunt. quod maxime apparet in paruulis, de quibus, cumin illa tenera aetate finientes in aeternam transeunt et beatam, dici non potest, quod libero discernuntur arbitrio ab aliis infantibus, qui sine hac gratia in ipsius massae dam- =Batione moriuntur. Si autem hi soli crearentur ex Adam. qui essent per gratiam recreandi. et praeter illos, qui in dei filios adoptantur, nulli alii homines nascerentur. lateret beneficium. quod donaretur indignis, quia nullis ex eadem damnabili stirpe uenientibus debitum supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
luit ad dampnationẽ non ad gãns
tinere. beatus apłs tanto sucanchnal
rcantatt. quanto maiore auctoritate cõ¬
memorat. Deum cmim dicit uolentem
osenderc uam & demonstrare potenti¬
am suã attulisse in multa patientia
uasa iiş quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditionẽ
xut notas faceret diutias gle suȩ in
nasa miscdĩȩ. quem suꝑiꝰ dixerat. tamꝗͣ
siguum luti ex cadem massa facere ali¬
uo uas in honorem aliud in contumeliã.
Merito autem uideret᷑ iniustum. quod
sunt uasa irȩ ad ꝑditionem. si non es¬
set ipsa unuersa ex adam massa dãp¬
iata. Quod gͦ fiunt inde nascendo ua-
sa ne ꝑtinet ad debitam penam. quod
autem fiunt renascendo uasa miscđiȩ
ꝑtinet ad indebitam gr̃ãm. Ostendit.
gͦ ds iram suam. non utiq animi ꝑtur¬
bationem sicut est quo circa homines
mincupat᷑. s iustam fixam uindictã
quod de stirpe inobedientiȩ ducit᷑ ꝓpa-¬
go peccati atq supplicii. & homo natꝰ
er muliere sicut in libro iob scriptũ est

Expanded text:
ouit ad damnationem non ad gratiam pertinere, beatus apostolus tanto succinctiore breuitate quanto maiore auctoritate commemorat. deum enim dicit uolentem ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulisse in multa patientia uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. et ut uotas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quem superius dixerat tamquam figulum luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem aliud in contumeliam. merito autem uideretur iniustum, quod fiunt inde uasa irae ad perditionem, si non esset ipsa uniuersa ex Adam massa damnata. quod ergo fiunt inde nascendo uasa irae, pertinet ad debitam poenam: quod autem fiunt renascendo uasa misericordiae, pertinet ad indebitam gratiam. Ostendit ergo deus iram suam. non utique animi perturbationem, sicut est, quae ira hominis nuncupatur, sed iustam fixamque uindictam. quod de stirpe inoboedientiae ducitur propago peccati atque supplicii. et homo natus ex muliere. sicut in libro Iob scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
suis. quod aliis in cadem massa reddi¬
tum cernerent. Ceteri autem homines
ad istam societatem non ꝑtinentes. quo¬
rum tamen & animã & corpus d̃i boni¬
tas oꝑata est. & quicquid habet ipsa
natura preter uicium quod eidem infli-¬
xit suꝑbientis uoluntatis audatia: ꝓpt̃¬
hoc a deo p̃sciente creati sunt. ut in his
ostenderet liberum descitoris arbitriũ
sine sua gr̃a quid ualeret. & in corũ
iustis & debitis penis uasa miscdĩe qͦ
non suoꝵ oꝑm meritis. s gratuita d̾i
gr̃a sunt ab illa concretione discreta¬
quid sibi collatum eẽt addiscerent ut

Expanded text:
suis quod aliis in eadem massa reddisuis quod aliis in eadem massa redditum cernerent: caeteri autem homines ad istam societatem non pertinentes, quorum tamen et animam et corpus Dei bonitas operata est, et quidquid habet ipsa natura praeter vitium, quod eidem inflixit suhoc a deo praesciente creati sunt, ut in his ostenderet, liberum desertoris arbitrium sine sua gratia quid ualeret, et in eorum iustis et debitis poenis uasa misericordiae, quae non suorum operum meritis sed gratuita dei gratia sunt ab illa concretione discretaquid sibi conlatum esset, addiscerent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta patientia uasa irȩ quȩ ꝑfecta sunt
in ꝑditionem. Ꝙut notas faceret dun¬
tias głe suȩ in uasa miscł̾iȩ. Ecce etiã
ratio reddita est homini. quanta debu¬
it homini. Si tamen uel ista capit. qͥ
ꝓ sui arbitrii libertate in tantȩ infir¬
mitatis seruitute contendit. Ecce dicte
Si uolens d̾s ostendere iram & demõ-¬
strare potentiam suam. quod & malis
bñ uti optimus possit. malis diuntax¬
at ñ conditione diumna. s uiciata uo-¬
luntatis iniquitate natura. qui a d̃o
conditore condita est bona: atculit in
multa patientia uasa irȩ ꝑfecta in in-¬
teritum. non quod illi eeñt necessari-¬
a suie angłica siue humana peccata
cui nec iustitia creaturȩ cuiusꝙͣ est
necessaria. s ut notas faceret duitias
głe suȩ inuasa miscd̾ie. ne se in bonis o¬
ꝑib tamquam de ꝓpriis extollerent iu¬
ribus. s humiliter intelligerent nisi il¬
lis ds gr̃a non debita s gratinta sub-¬
ueniret. id fuisse reddendum meritis

Expanded text:
erfecta sunt in perditionem, et ut notas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, ecce etiam ratio reddita est homini, quanta debuit homini — si tamen uel istam capit, qui pro sui arbitrii libertate in tantae infirmitatis seruitute contendit —, ecce dictsi uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, quod et malis bene uti optimus possit, malis dum taxat non condicione diuina sed uitiata uoluconditore condita est bona, pertulit in multa patientia vasa irae aptata in interitum: non quod illi essent necessaria, sive angelica sive humana peccata, cui nec justitia creaturae cujusquam est necessaria; sed ut notas faceret divitias gloriae suae in vasa misericordiae, ne se in bonis operibus tanquam de propriis extollerent viribus, sed humiliter intelligerent, nisi illis Dei gratia non debita, sed gratuita subveniret, id fuisse reddendum meritis
Abbreviated transcription (Latin):
totius mundi. Totus gͦ mundꝰ eccla est.
& totus mundus odit eccł̃iam. Mundꝰ
qui odit mundum. mimicꝰ reconciliatũ.
dampnatꝰ saluatũ. inquinatus munda¬
tum. Sed iste mundus quem ds̃ inxͦ
reconciliat sibi. & qui ꝑ. xp̃m saluatur.
& cui ꝑ. xp̃m peccatum om̃e donatur.
de mundo est electus inimico. dampna-¬
to. contaminato. Ex eadem quippe mas¬
ad reconciliationẽ quem mundꝰ odit.
ex eadem massa ꝑtinens ad uasa irȩ qͦ
ꝑfecta sunt in ꝑditionem. Deniq cum
ixisset si de mundo essetis mundus qͥ
suum erat diligeret: continuo subiecit.
Quia uͦ de mundo non estis s ego elegi
uos de mundo ꝓpterea odit uos mun¬
dus. Ergo & ipsi inde erant. Unde ut
non eeñt electi sunt inde non meritis
suis. quoꝵ nulla bona p̃cesserant oꝑa.
non natura que tota fuerat ꝑ liberum
arbitrium in ip̃sa radice inciata. s gͣ¬
tiita hoc est uera gr̃a. Qui enim de
mundo mundum elegit. fecit quod eli¬

Expanded text:
totius mundi . » Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconciliat sibi, et qui per Christum salvatur, et cui per Christum peccatum omne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe masad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret, » continuo subjecit: « Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo; propterea odit vos mundus. » Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla praecesserant bona opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eli
Abbreviated transcription (Latin):
um ad iustitiam spectat & grãm potest
ꝙ atreo qui lib̾atur recte dici. & dereo rantiȩ.¬
qui dampnatur tolle quod tuum est
ꝙ uade. Huic autem uolo quod non
debet donare. An non licet michi fa-¬

Expanded text:
um ad justitiam spectat et gratiam, potest  reo qui liberatur, recte dici reo qui damnatur, Tolle quod tuum est, et vade; huic autem volo quod non debetur donare. An non licet milii fa
Abbreviated transcription (Latin):
ficere quod
uolo: An ocłs¬
tiuis nequam est quia ego¬
honus sũ A hic ille si dicat. cur ñ
ꝙ michi: merito audiet. Homo tu qͥs
es qui respondeas deo: Quem certe in
mo ur̃m benignissimum largitorẽ. in
teuͦ eractorem iustissimũ. in nullo ta¬
men cernis inuistum. Cum enim us¬
lus esset. etiam si utrumq puniret.
qui lib̾atur habet unde grãs agat. qui
lampnat᷑ non habet quod reprehendat.
dmpnatis non om̃ib quid om̃i¬
lis deberetur ostenderet. atq ita gratiꝰ
siam giãm uasis miscdiȩ cõmendaret.
eur in cadem causa me quam illũ potiꝰ
puniret. aut illum quam me potiꝰ lib̾a¬
bit & Hoc non dico si queris quare:
Qua fateor me non inuemre quid di¬
ean. Si & hoc queris quare. quia in
lic re sicut iusta est na enuis. sicut mag¬
a est miscłia enis. ita inscrutabilia iu

Expanded text:
facere quod volo? An octuus nequam est, quia egobonus sum ? Hic ille si dicat, Cur non et mihi? merito audiet, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Quem certe in uno vestrum benignissimum largitorem, in te vero exactorem justissimum, in nullo tamen cernis injustum. Cum enim justus esset, etiamsi utrumque puniret: qui liberatur, habet unde gratias agat; qui damnatur, non habet quod reprehendat. damnatis non omnibus, quid omnibus deberetur ostenderet, atque ita gratius suam gratiam vasis misericordiae commendaret; cur in eadem causa me quam illum potius puniet, aut illum quam me potius liberabit? » Hoc non dico: si quaeris quare; quia fateor me non invenire quid dicam. Si et hoc quaeris quare; quia in hac re sicut justa est ira ejus, sicut magna es
Abbreviated transcription (Latin):
t& Debita redditur pena dampnato.inde¬
bita grã lib̾ato. ut nec ille se inlignum
querat᷑. nec dignum se iste głetur. ubi u
na cademq massa dampnationis &
ossensionis inuoluit. ut liberatus de ñ
liberato discat quod etiam sibi supplicu
conueniret insi gr̃a subueniret. Si ant̃
gr̃a utiq nullis meritis reddita. s gra-¬
tuita bonitate donata. Sed iniustum ẽ
inquiunt in una cademq mala causa.
hunc lib̾ari: illum puniri. Nempe gͦ
ustum est utrumq puniri. Quis hoc
dum nobis non redditum cernimus:
quod in dampnatione similium etiam
nobis debitum fuisse cognoscimꝰ. Si enim
utriq lib̾arent᷑. lateret quid peccato ꝑ
iustitiam deberetur. si nemo. quiꝰ gratu
largireturꝰ. Ut gͦ in hac difficillima q̃s¬
stione uerbis potius utamur apł̃i. uo¬
lens d̃s ostendere iram & demonstrart
potentiam suam. attulit in multa pa¬
tientia uasa irȩ quȩ ꝑfecta sunt in ꝑ¬
ditionem. & ut notas faceret duitas
figmentum dicere quare sic me full.

Expanded text:
 debita reddatur poena damnato, indebita gratia liberato, ut nec ille se indignum queratur, nec dignum se iste glorietur; atquna eademque massa damnationis et offensionis inuoluit. ut liberatus de non liberato discat. quod etiam sibi supplicium conueniret, nisi gratia subueniret; si autem gratia, utique nullis meritis reddita sed gratuita bonitate donata. Sed iniustum est°, inquiunt, cin una eademque mala causa hunc liberari, illum puniri\'. nempe ergo iustum est utrumque puniri. quis hoc dum nobis non redditum cernimus, quod in damnatione similium etiam nobis debitum fuisse cognoscimus. si enim utrique liberarentur, lateret, quid peccato per iustitiam debeatur; si nemo, quid gratia largiretur. ut ergo in hac difficillima quaestione uerbis potius utamur apostoli. uolens deus. ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irerditionem; et ut notas faceret divitias figmentum dicere, Quare sic me fecisti?
Abbreviated transcription (Latin):
ao fuit. ut ppłm isi ł miscd̾iter tractans.
non eset ingiatus. Quod autem hiuic
uosationi obtemꝑare noluit. & exercuit
endeltatem in eis quib humanitas &
misedia debebat᷑. meruit penam ut indu¬
uart̃ illi cor. & tantam cccitatem mentis
patart᷑. ut tot & tantis tanqͣ marnifestis
q̃ signis non crederet. quo posset euis
suplicio. siue obdurationis siue ultimȩ
uisbiis submcrsionis erudiri ppłs. Cuius
aflictonis ille & occultȩ obtussionis &
manfestȩ submersionis meritum comꝑa¬
ltt. Hec autem uocatio quȩ siue singu-¬
lis hominib siue in ppłis. atq impso
genere humano ꝑ temꝑum oportunita¬
tes opatur alte & ꝓfunde ordinationis est¬

Expanded text:
jus fuit, ut populum Israel misericorditer tractans non esset ingratus. Quod autem huic vocationi obtemperare noluit, sed exercuit crudelitatem in eis quibus humanitas et misericordia debebatur, meruit poenam, ut induraretur illi cor, et tantam caecitatem mentis pateretur, ut tot et tantis tamque manifestis Dei signis non crederet; quo posset ejus supplicio, sive obdurationis, sive ultimae visibilis submersionis, erudiri populus, cujus afflictione ille, et occultae obtusionis, et manifestae submersionis meritum  haec autem uocatio, quae siue in singulis homi- nibus siue in populis atque in ipso genere humano per tern-, porum oportunitates operatur, altae et profundae ordinationis e
Abbreviated transcription (Latin):
cerit: naturas tam̃ ipsas. quȩ ꝑ se ipsas
sine dubio bonȩ sunt. quib tamen ex
asbitrio uoluntatis futura eeñt uicia
peratoꝵ. ꝙ in multis talia quib esset
terna pena reddenda. quis nisi ds cre-¬
aut: Quare nisi quia uoluitꝰ. Quare
autem uoluerit. o homo tu quis es qͥ
tepondeas deo ÷ Quare dicit fignientũ
l qui se fuixit. quare me sic fecisti ꝰ an¬

Expanded text:
cerit, naturas tamen ipsas. quae per se ipsae cerit, naturas tamen ipsas. quae per se ipsae sine dubio bonae sunt, in quibus tamen ex arbitrio uoluntatis futura essent uitia peccatorum et in multis talia, quibus esset aeterna poena reddenda, quis nisi deus creauit? quare. nisi quia uoluit? quare autem uoluerit, o homo. tu quis es, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum ei. qui se finxit: Quare sic me fecisti?\' an
Abbreviated transcription (Latin):
it notas faciat diuitias głs suȩ in ua¬
euim ꝓdest uasis ꝑfectis in ꝑditionem
quod ea patient̃ d̾s sustinet ut ordina¬
tt aispdat. utaturq illis ad instrum̃tũ
saitis corum quorum miseretur: Sed
ilis utiq ꝓdest ad quorum salutem sic
ilis utitur sicut scriptum est. lustus
manis suas lauet in sanguine peccato¬
ris. id est mundet᷑ ab oꝑib malis ꝑ ti¬
morem dĩ. cum uidet supplicia peccato¬
est. quod & si non det iustus est. & ñ
dat quib non uult. ut notas faciat di¬
uitias glę suȩ inuasa miscdĩȩ. Dando e¬
nim quibusdam quod non merentur ꝓ¬
fecto gratuitam & ꝑ hoc ueram suam
grãm ẽẽ uoluit. Non om̃ib dando quid
om̃s mererentur ostendit. Bonus in bñ¬
ficio iuisforũ. iustus in supplicio certorũ.
quam fraude donat᷑. E tenim etiam
ilud dici potest. cur om̃ino creati sunt¬
quos d̾s ita ds peccaturos. ut et̃no eent
igne dampnandi sine dubitatione pre¬
suuit  Quamuis enim peccata non fe-¬

Expanded text:
faceret divitias gloriae suae in vaenim prodest vasis perfectis in perditionem, quod ea patienter Deus sustinet, ut ordinate disperdat, utaturque illis ad instrumentum salutis aliorum, quorum miseretur? Sed illis utique prodest, ad quorum salutem istis sic utitur; ut sicut scriptum est, justus manus lavet in sanguine peccatoris , id est, mundetur ab operibus malis per timorem Dei, cum videt supplicia peccatoest; quod et si non det, justus est: et non dat quibus non vult, ut notas faciat divitias gloriae suae in vasa misericordiae. Dando enim quibusdam quod non merentur, profecto gratuitam, et per hoc veram, suam gratiam esse voluit. Non omnibus dando, quid omnes merentur ostendit, bonus in beneficio certorum, justus in supplsquam illud dici potest: cur omquod deus ita peccaturos, ut aeterno essent igne damnandi, sine dubitatione praesciuit? quamuis enim peccata non fe