comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uemi& qd sꝑabant. qđ desiderabant.
qđ ut uenir& orabant. Iitis auttẽ penitendi
locus mullus remanebit: qͥa eo tẽꝑe qͦ fructu¬
osaposs&e eẽ penitentia cor obdurauer̃ adũ¬
suis monentẽ ditm. Nũqͥd & muru̾ erigent
actusus iudicantẽ dm̃: ẜietatẽ sane hutiꝰ ag¬

Expanded text:
enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo fructuosa posset esse poenitentia, cor obduraverunt adversus monentem Dominum. Numquid et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hu
Abbreviated transcription (Latin):
erent. Conculcauert me intmici mei
totactie. I longe factist̾ asc̾is: ipsi mi¬
mici mei totactie. iã dictũ ẽ. Abaltitu¬
dine cdiei. Quid sibi hoc uult. abaltitu¬
dine dieiꝰ fõite altũ ẽ. hoc adintellectũ.
in die errauert. Quare autẽ tenebras passi
ft̾. ut longe fierent ascis: quia in alto lu¬
xissent. Hac gͦ altitudie diei reꝑ cussi
& longe facti ascis faccist̾ inimici qͥtribu¬
lent & conctilcent tãꝗͣ uuã intorculari.
Est & aliꝰ intellectꝰ. Abaltitudine diei cori¬
culcauert me i̾rmici mei totadie. hoc ẽ.
toto tẽpe. Ab altitudine diei: hoc ẽ. asu¬
mebunt. Qͣndo timebunt: Cũ transiertit
dies qͥatcist̃. Et enĩ adcẽp altist̃: finito tẽ.¬
pore altitudinis suȩ timebunt: ⁊ gouͦ
s mitti qͥ debellant me timeb̃t. Cũ ue¬
nerit alȩ dies iudicii: tunc lam̃tabuntt᷑ se
om̃s tribꝰtĩs. sũ apparuerit signũ filiĩ homi¬
nis inoelo. tunc securi erunt om̃s scĩ. Illtid

Expanded text:
ici mei tota die. Illi longe facti a sanctis, ipsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto luxissent . Hac ergo altitudine diei repercussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitudine diei, hoc est, a sumebunt. Quando timebunt? Cum transierit dies qua alti sunt. Et enim ad tempus alti sunt, finito tempore altitudinis suae timebunt. Ego versed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies judicii, tunc lamentabuntur se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii hominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃. eẽ. homo. Siue gͦ ipsũ intueret᷑ qui
dicebat hec: siuc ppłm & unũquẽq longe
factũ asci̾s. ꝑ quales diabolus tribulat ppłm
dĩ inherent̾e sci̾s. inherentẽ scõ. mherentẽ
regi. ad cuiꝰ titulũ indignati illi tãꝗͣ reꝑ¬
cussi longe sunt facci. dicat miserere mei
dñẽ qm̃ conculcauit me homo. Nec deficiat
inista conculcatione: sciens quẽ inuoc&e. &
quo exẽplofortis affectꝰ sit. primꝰ botrꝰ intor¬

Expanded text:
 esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Primus botrus in tor
Abbreviated transcription (Latin):
nonne humiliant᷑ heretici: Honne leges con¬
tra illos datȩ sunt etiã abhomiinib contra qͦs
it̃: Ecce humiliant᷑: ecce fugant᷑ ecce ꝑsequu¬
tionẽ pattunt᷑ s sine sapore. ꝓfatuitate ꝓua
nitate. Iam enĩ sal infatuatũ ẽ. Ideo ꝓiectũ ẽ.
foras: ut conculcet᷑ ab hominib Audiuimꝰ
titulũ psalmi. audiamꝰ etiam ũba psalmi.

Expanded text:
nonne humiliantur haeretici? Nonne leges connonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos rant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiamus etiam verba Psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. Uundꝰ autẽ: quatuor partib
constat. Quatuor eiꝰ partes notissĩme om̃ib¬
st̃: & sepe inscripturis cõmemorate: Qui etiã
qͣtuor uenti dictist̾: oriens. occidens. aquilo
meridies. Ad om̃s istas qͣtuor partes missũ ẽ.
ũbũ. ut intrmitate om̃s uocarent᷑. Duode¬
nartũ numerũ: ter qͣterni fecert̾. Merito
gͦ duodecĩ milia t̾rena ꝑcussa st̃. totꝰ mundꝰ
ꝑcussus ẽ. Detoto erũ mundo elacta ẽ. ecłia:
mortificata at̾rena uita. Quare inualle.
salinarũ: Uallis: humilitas ẽ. Salinȩ: sa¬
porẽ significant. Multi enĩ humiliant᷑. sed
uane & fatuȩ inuana uetustate humilian.¬
t᷑. Patit᷑ qͥs tribulationẽ ꝓpeccunia. patit᷑
tribulationẽ ꝓhonere tẽꝑali patit᷑ tibulationẽ
ꝓ cõmodis huiꝰ uite passurꝰ ẽ tribulationẽ &¬
eẽ. dictũ uos estis saltĩȩ: Et sal si infatuatũ
fuerit. adiichil ualebit aliud ñ ut foras ꝓt¬
ciat᷑. Bonũ ẽ.gͦ sapient̃ humiliari. T cce nunc

Expanded text:
veritatis. Mundus autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; totus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus; passurus est tribulationeesse dictum, Vos estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ nostis. Qui enĩ nͥ qui auetere uita in nouã tran¬
seunt: Absit enĩ: ut hic culpanda inmutatio:
intelligat᷑. Non qͦmͦ mutatꝰ ẽ. adam aiusticia
adiniquitatẽ. adeliciis ad laborẽ. s quomͦ mu¬
tant᷑ illi quib dictũ ẽ. fuistis aliqͣndo tenebrȩ
nc̃ aut̃ lux indnõ. Immutant᷑ isti: intituli in¬
scriptionẽ. Nostis tituli inscriptionẽ. Titulꝰ infi¬
xus ẽ. suꝑ crucẽ diũi scriptꝰ. hic ẽ. rex iudeoꝵ
Mutant᷑ i huiꝰ tituli inscriptionẽ. qui inregnũ

Expanded text:
tur nostis. Qui enim, nisi qui a veteri vita in novam transeunt? Absit enim ut hic culpanda immutatio intelligatur. Non quomodo immutatus est Adam a justitia ad iniquitatem, et a deliciis ad laborem; sed quomodo mutantur illi, quibus dictum est: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Immutantur autem isti in tituli inscriptionem. Nostis tituli inscriptionem. Titulus infixus est super crucem Domini scriptus, Hic est rex Judaeorum : mutantur in hujus titul
Abbreviated transcription (Latin):
inignẽ. s qͦm ignẽ in mundũ. Qm̃ gͦ uenit
ignẽ mittere in mundũ: quȩramꝰ iam qͥd sit
mesopotania. quȩ fuccensa ẽ. quid sit syria sobal
Int̾pretationes gͦ nominũ int̾rogemꝰ scđm hebra¬
icũ eloquium: quo pͥmũ hȩc scriptura loquuta
est. Aesopotamiam dicunt int̾pretari eleuatã
uocationẽ. lam totꝰ mundꝰ: uocatione eleuatꝰ ẽ.
Syria int̾̃pretat᷑ sublimis. S illa quȩ erat subli¬
mis: incensa ẽ. & humiliata. Et ut quẽadino¬
dũ humiliata ẽ. quȩ fuerat exaltata: sic exaltet᷑
quȩ facta ẽ. humiliata. Sobal int̃pretat᷑ uana
uetustas. Grãs. xp̃o: qui eam succendit. Qndo
uetera uirgulta succendunt᷑. utrecta succedunt:
& alacriꝰ & uberiꝰ & uiridiꝰ noua nascunt᷑: cũ ca
ignis inuetistoꝵ successione p̃cessẽrit. Nougͦti

Expanded text:
in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succ
Abbreviated transcription (Latin):
xii. milia. legimꝰ in libris regnoꝵ istos om̃s qͦs
nominaui debellatos eẽ. ad auid: id÷ mesopo¬
taniam syriȩ. & sẏriam sõbal. ioabedom.
Facta st̃ ista. Et quẽ admodũ facta st̾. ita ibi con-¬
lis recedere aliqͣntũ ab exp̃ssione rerũ gesta¬
rũ: & aliqͥd dicere qđ inhystoria ñ tnueniat᷑.
& hinc potiꝰ admonere ñ ꝓpt̃ cognoscendas res.
gestas. eẽ. huiꝰ modi titulos inscriptos: s ꝓpt̃
futura p̃figuranda. sicut. dictũ ẽ. qđ coram
abimelech mutauit uultũ suũ & dimisit eũ
& abiit. cũ indic& scriptura regnoꝵ hoc eũ
ñ fecisse corã abimelech. s corã achis rege: ita
& in hoc titulo inuenimꝰ aliqͥd quo cõmoneatͣ
ad aliqͥd. Namq in illa narratione bellortĩ
fortiũq factoꝵ regis dauid: ubi hii homines
qͦs cõmemorauimꝰ debellati st̃ eũ aliqͥd succen¬
dise ñ leginꝰ. hic autẽ maxime hoc positũ

Expanded text:
im millia. Legimus haec in libris Regnorum, istos omnes quos nominavit, debellatos esse a David, id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conlis recedere aliquantulum ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum fortiumque factorum regis David, ubi hi omnes quos commemoravimus, debellati sunt, eum aliquid succendisse non legimus. Hic autem maxime hoc positum
Abbreviated transcription (Latin):
 ñ nost̃reat. quia psalmꝰ breuis ẽ. Tanꝗͣ gͦ
aliqͣntulũ ꝓlixiorẽ psalmũ audierimꝰ. sic in.¬
tendamꝰ. qm̃ innomine. xp̃i nutritis & nutri¬
endis loquim᷑ ineccłia dei: nec alienis asapo¬
re istarũ litterarũ aquib mundꝰ alienꝰ est.
Non quasi rudia uob ista semꝑ. eẽ. debent. Si
enĩ ea quȩ sepissime audistis. cũ iocunditate
in ore cogitationis ruminatis: nec obluuone
tãꝗͣ inuentre sepelitis. eadẽ ipsa reconlatio ur̃
& memoria multũ nos poterit adiuuare ne
multũ loquam᷑. adenodanda quasi rudib
ea quȩ iam uos nosse nouimꝰ. Certe illud
meminimꝰ sepe uos audissẽ qđ dicimꝰ Uaẽ
ut inpsalmis inuenias uoces. nͥ xp̃i & ȩccłie aut

Expanded text:
 nos terreat, quia Psalmus brevis est. Tanquam ergo aliquantulum prolixiorem Psalmum audierimus, sic intendamus: quoniam in nomine Christi nutritis et nutriendis loquimur in Ecclesia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus alienus est, non quasi rudia vobis ista semper esse debent. Si enim ea quae saepissime audistis cum jucunditate in ore cogitationis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus: vix est ut in Psalmis invenias voces, nisi Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e iħc. In hoc gͦ psalmo uł potiꝰ in huiꝰ psal¬
mi titulo dicunt᷑ quȩdã uictoriosa dauid:
qđ fortit̃ fecerit debellendo qͦsdã inimicos
& eos tributarios faciendo. qndo p mortem
saulis ꝑsequutoris sui illiꝰ regnũ accepit ma¬
nifestũ inifrł. Nã & anteꝗͣ ꝑsequutionẽ pate¬
ret᷑: rexerat. s dõ tantũ notus erat. Postea gͦ
iã manifestato regno & euident̃ atq emi¬
nent̃ accepto: debellauit eos qui in hoc ti¬
tulo cõmemorant᷑. Et natꝰ ẽ. psalmi titulꝰ
ita. Infinẽ ꝓhis qui cõmutabunt᷑ intituli
inscriptionẽ ipsi dauid in doctrina cũ succen

Expanded text:
 . In hoc ergo psalmo, vel potius in hujus psalmi titulo, dicuntur quaedam victoriosa David, quod fortiter fecerit debellando quosdam inimicos, et eos tributarios faciendo; quando post mortem Saülis persecutoris sui, regnum illius accepit manifestum in Israel. Nam et antequam persecutionem pateretur, rex erat, sed Deo tantum notus erat. Postea ergo jam manifesto regno, et evidenter atque eminenter accepto debellavit eos qui in hoc titulo commemorantur; et notatus est Psalmi titulus ita: In finem, pro his qui immutabuntur in tituli inscript
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ mutti: ñ digne iuiuentes inbaptis¬
mo qđ ꝑcepunt. Quã multi enĩ baptirati
hodie curũ implere quã istã basilicã malu¬
ert̾e quãmulti baptirati aut causas iui.¬
cis facuint. aut ñ fieri conquerunt᷑: Esalmꝰ
sura discretionis: ⁊ insacram̃to baptisma
cantat᷑ ipsi asapħ. Asaph quidã homo fuit
hoc nomine appellatꝰ: sic̃ idithu. sic̃ chore.
sic̃ alia nomina quȩ muenimꝰ intitulis psal¬
moꝵ. Int̾pretatio tam̃ nominis: misterium
intimat occułte cͥaritatis. Asaph qͥppe: lati¬
ne dr̃ congregatio. Eigo ꝓtorcłarib qͥnta
sabbati cantat᷑ ipsi asaph: id ÷ ꝓ pressura dis¬
cernente baptiratis exaqͣ renatq̾s. Cantat᷑
psalmꝰ: dnĩce congregationis. Titulũ inli¬
mine legimꝰ: & inhs p̃dũs qͥd sibi uelit intel¬
leximꝰ. iam si plac& etiam ipsam domũ oꝑis
id ÷ ipsiꝰ torcłaris interiora uideamꝰ. Intremꝰ.
inspiciamꝰ. gauideamꝰ. timeamꝰ. appetamꝰ. figi¬

Expanded text:
ismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conqueruntur! Psalmusura discretionis, et in sacramento Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. Titulum in limine legimus, et in his prelis quid sibi velit, intelleximus: jam si placet etiam ipsam domum operis, id est, ipsius torcularis interiora videamus. Intremus, inspiciamus, gaudeamus, timeamus, appetamus, fugi
Abbreviated transcription (Latin):
lari tribulatio. conculcatio. pondus. & mhis ole¬¬
um eliquat᷑ occulte ugemellarium amuca
publice ꝑplateas eurrit. Intendite ad magnu̾
hoc spectacłm frs̃. Non enĩ deserit ds̃ dare nob̾:
qđ cũ magno gaudio expectemꝰ. Aut curi insani¬
ahiuc spectacło cõꝑanda:: Illa adamurram
pitie: hoc adoleum. Qñdo gͦ auditis contuma¬
ps dur tre þlasphemos. & dicere habundare
iellanas tẽpib xpianis scitis erũ q hoc amant

Expanded text:
lari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his olelari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant
Abbreviated transcription (Latin):
oqui aduos dep̃senti psalmo suscepimꝰ:
obtunsior. Dabit ei uires intentio audientiũ:
& aduitortũ iubentis ut loqr. łitulũ hab&
psalmꝰ iste. Infinẽ ꝓtorcularib qͥnta sabbati
psalmꝰ ipsi asaph. Inunũ titulũ multa sunt.
congesta masteria: ita tam̃ ut limen psalmi in
deprelo. defisrinis. qr nec ipsȩ psalmꝰ hoc hab&.
Et id̾o magis indicat misteriũ. Nã si aliqͥd tale
psalmi textus continen&: ñ de.eẽt. qͥputaroe ad
luterã. eẽ. accipienda torcularia: nec aliquid
illic ampliꝰ requirendũ. nec mistice aliqͥd posi¬
tũ & sacratȩ significatũ. s dicer& simplicit̃
psalmꝰ detorcularib loquit᷑: & tu mͥ nescio qͥd
aliud suspicaris. Nichil hic tale audistiˢ: cũ
legeret᷑. Trgo accipite torcularia misterium
eccłiȩ. qđ nunc agit᷑ intorcularib. Anĩaduera¬
mꝰ quȩdã tria. Pressurã. Et depressura duo q̃dã.
Unũ recondendũ: alterũ ꝓiciendũ. fit gͦ intorcu¬

Expanded text:
oqui ad vos de praesenti psalmo suscepimus: obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen Psalmi indde prelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipite torcularia mysterium Ecclesiae, quod nunc agitur. In torcularibus animadvertimus quaedam tria: pressuram, et de pressura quaedam duo; unum recondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torcu
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dicant xp̃ĩani. ñ pluit ds ñ seminamꝰ. Pluit
ds̃ ñ trituramꝰ. & inde uolunt suꝑbire unde.
deberent ampliꝰ supplicare: eligentes blaspħe.¬
mare ꝗͣ orare. Cũ gͦ ista cõmemorant: cũ ista
iactant. cũ ista dicunt. & contumacit̃ dicunt.:
ñ cũ timore s cũ elatione. ñ uos ꝑturbent.
Puta eiũ qr pressitre habundant. tuoleũ esto.
Uigra tenebris ignorantie amurra insult&e. et
illa tãꝗͣ ꝑplateas ꝓ iecta publice insult&e. tu
apd te incorde tuo ubi qͥ uid& incorde tuo
redd& tͥ liquate ingemellariũ. Oliua in arbo.¬
re qͥbꝰdã quide tẽpestatib agitat᷑: ñ tam̃ pres¬
suris torcularis atterit᷑. ldoq utrũq simul
pendent exarbore: & qđ ꝓiciendũ ÷ & qd recon¬

Expanded text:
stianos: non pluit Deus, non seminamus; pluit Deus, non trituramus. Et inde volunt superbire, unde deberent amplius supplicare; eligentes blasphemare quam orare. Cum ergo ista commemorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; ideo utrumque simul pendet ex arbore, et quod projiciendum est, e
Abbreviated transcription (Latin):
Uides raptorẽ qualẽ nũꝗͣ uidisti: uide contẽpto¬
rẽ rerũ suarũ. quale̾ nũꝗͣ indisti. Lauda
& sordiclus sordescat adhuc. Iuare & qͥnta sabba.¬
tir Quid ÷ hoc: Recurramꝰ adprima oꝑa di.

Expanded text:
Vides raptorem qualem nunquam vidisti; vide contemptoVides raptorem qualem nunquam vidisti; vide contemptorem rerum suarum qualem nunquam vidisti. Lauda et sordidus sordescat adhuc.» 2. Quare et «quinta sabbati?» quid est hoc? Recu
Abbreviated transcription (Latin):
pecit᷑ aliud respuit᷑. Uultis nosse ium torcu.¬
lariũ istoꝵ: Ut unũ aliqͥd dicã. inde upii
murmurant qͥ ea faciunt. Quante inquiunt
rapine tẽꝑib nr̃is. qͣnte p̾slre innocentium.
qnͣte expoliationes rerũ alienaru̾ lta sane
mamurcã adtendis: q rapunit᷑ res aliene.
N on habebat antiquitas tales raptores reru̾
alienaru̾: s ñ habebat antiquitas tales do¬
natores reru̾ suaru̾. Aliqnͣdo esto curiosior:
intorcłari. Noli hoc solũ uidere qđ publice
fluit. est aliqͥd qđ quȩtendũ inuenias. Discu¬
ce. audi. ognosce ꝗͣ multi faciunt qđ exore
diĩ cũ audus& unꝰ diues tristis abscessit: exȩu̾¬
głio multi audiunt. Nade. omĩa quȩ possides¬
uende. da pauꝑib. & habebis thesaurũ incelis:
& ueni sequere me. ħon adtendis ꝗͣ mutti id
faciunt: pauci inquiuint sunt. Isti tam̃ pauci:
oleum sunt. Et qui bene utunt᷑ reb quas pos¬
sident: ad oleum ꝑtinent. Adiurge omĩa: &
uidebis patris tui familias plenas apothecas.

Expanded text:
aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae, inquiunt, rapinae temporibus nostris, quantae pressurae innocentium, quantae exspoliationes rerum alienarum! Ita sane in amurcam attendis, quia rapiuntur res alienae; Non habebat antiquitas tales raptores rerum alienarum; sed non habebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluit: est aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi audiunt, «Vade, vende omnia quae possides, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» : non attendis quam multi id faciunt? Pauci, inquiunt, sunt. Ipsi tamen pauci oleum sunt; et qui bene utuntur his rebus quas possident, ad oleum pertinent: adjunge omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas.
Abbreviated transcription (Latin):
uos : Nam qͥd aliud inimici nͥ ppłm di possidere
id ÷ subiugare molunt᷑. ut cedat in eoꝵ impias
ut rotam. Conuenient̃ quidẽ accipit᷑ ut ñ
sint ineo qđ cogitant stabiles. Ueruntam̃ etiã
sic recte posse intelligi existimo: pone illos ut
rotã. qđ rota exhis quȩ retro sunt excollitur:¬
& exhis quȩ ante sunt deicit᷑. Sic fiunt om̃s mni¬
mici ppłi di. Nonenĩ hȩc optatio: s ꝓpħatio est.
Aduigit etiam. Sicut stipulã ante faciem uenti.
Faciem: dicit presentiam. Namq facies ÷ uenti:
cui nulla limamenta sunt corꝑis. cũ sit motus
id÷ quasi stuctus aeris : Ponit᷑ aut̃ ꝓtẽptatio¬
cruciatꝰ. IInde deniceps dicit᷑. Sicut ignis qui
cõburit siluã. sicut flãma cõburens montes. ita¬

Expanded text:
vos» ? Nam quid aliud inimici, nisi populum Dei possidere, id est, subjugare moliuntur, ut cedat in eorum impiaut rotam.» Convenienter quidem accipitur, ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sed prophetatio est. Adjungit etiam: «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatiocruciatus; unde deinceps dicitur: «Sicut ignis qui comburit silva
Abbreviated transcription (Latin):
ubiscriba. ubi conquisitor huiꝰ scłi: Oreb: sicci¬
tas. deb: iupꝰ. T ebee uictimna: fed lupi. Hab&
enĩ & ipsȩ: uictimas suas. Salmana. umbra cõ-¬
motionis. Hec omĩa corgriuint malis: qͦs inbo.¬
no uncit ppłs dĩ. Porro aut̃ cison. inqͦ torente
uicti sunt: int̾pretat᷑ duricia eoꝵ. Endor: ubi
piert̾. int̃pretat᷑ fons generationis: s utiq car¬
nalis. cui dedliti ꝑiert̾. Noncurantes regeneratio.¬
nẽ quȩ ꝑducit aduitã: ubi ñ nubent neq iꝑxo.¬
res ducent. ñ enĩ incipient mori. Merito gͦ dehis
dictũ ÷ faca st̃ ut stercus tr̃ȩ deqͥb nichil ꝓpaga¬
tũ :÷. nisst̾rena fecunditas. Sic̃ gͦ illi om̃i inftga̾
suꝑati st̃ appło dĩ: sic istos iimicos p̃cat᷑ inueri¬

Expanded text:
ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi» ? Oreb, Siccitas: Zeb, Lupus: Zebee, Victima, sed lupi; habet enim et ipse victimas suas: Salmana, Umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrenvicti sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes regenerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Merito ergo de his dictum est, «Facti sunt ut stercus terrae;» de quibus nihil propagatum est, nisi terrena fecunditas. Sicut ergo illi omnes in figura superati sunt a populo Dei; sic istos inimicos precatur in veri
Abbreviated transcription (Latin):
ut hom factiiueniant᷑ iȩnũ. Dehis enĩ cũ
apxiss&e et confumdant᷑ & pereant: statĩ subie¬
ct. Ex cognoscant qi nom̃ tibi dñs: tuso.¬
lus altissimꝰ momĩ tra. Adhanc cogaitionẽ.
uenientes. sic confudant᷑ ut placeant: sic ꝑe.¬
facta fẽ. Qđ uͦ adumxit cusolus altissimꝰ m
oni c̃ra.: uł sicut alii codices habent suꝑꝑ om

Expanded text:
ut boni facti inveniantur in aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic perfacta sunt. Quod vero adjunxit, «tu solus altissimus in omni terra,» vel, sicut alii codices hab
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idẽ alio nomie repetunt: qͦ intelligi uolu.¬
it iudicantẽ atq pimientẽ dm̃. Qđ aut̃ ait
intẽpestate tua. hoc idẽ consequent̃ exposuit.
dicens mira tua. Et qđ supͣ dixit ꝑsequeris cos:
hoc postea conturbabis cos. Meminerimꝰ sane.
iram di sine ulla affectatione curbulenta in.¬

Expanded text:
oc idem alio nomine repetivit, quo intelligi voluit judicantem atque punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, «in ira tua:» et quod supra dixit, «persequeris eos;» hoc postea, «conturbabis eos.» Meminerimus sane iram Dei sine ulla affectione turbulenta in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s mimici oꝑante in se pͥncipe suo diabolo:
facti st̾ madiutoriũ filiis loth. qͥ int̾̃precat᷑ de¬
clinans: Angłi autẽ apostatici: bene intelligun¬
t᷑ tamꝗͣ filii declinationis. Aueritate qͥrpe de¬
clinando insatellicutm diaboli discessert̃. Hũ

Expanded text:
omnes inimici, operante in se principe suo diabolo, «facti sunt in adjutorium filiis Lot,» qui interpretatur Declinans. Angeli autem apostatici bene intelliguntur tanquam filii declinationis; a veritate quippe declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
t ppłm di. Et nunc ubi possunt & sonant sc
leuant capd s particulatim ñ unuersalit̃
sic̃ infine scłi nouissimo ĩminente udicio.
Tam̃ipsũ corpꝰ: & inhis que inde crelituri
sunt atq incorpꝰ aliud transituri. Horum
em facies salubrit᷑ implet᷑ tgnominia. ut ã¬
rant nom̃ diũ. Et millis qui usq infinẽ in
eadẽ malitia ꝑseuerant: qui ponunt᷑ ut
stipula ante faciem uenti. & silue montibꝰ.¬
q infructuosis similes cõburunt᷑: Ad quos
denuo reuertit᷑ dicens. Frubescant & contur.¬

Expanded text:
i. Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed particulatim, non universaliter, sicut in fine saeculi, novissimo imminente judicio. Tamen ipsum corpus est et in his qui inde credituri sunt, atque in corpus aliud transituri horum enim facies salubriter impletur ignominia, ut quaerant nomen Domini; et in illis qui usque in finem in eadem malitia perseverant, qui ponuntur ut stipula ante faciem venti, et silvae montibusque infructuosis similes comburuntur. Ad quos denuo revertitur, dicens: «Erubescant, et contur
Abbreviated transcription (Latin):
int numicos ppli di ñ illi qui cues fuutt. It̃
& nocencli occasione nuenta se ostendunt. Gebal:
uallis uana id ÷ fallacit̃ humilis. Annion: ppłs cur¬
bidus. uł ppłs meroris. Amalech ppłs lingens. Un¬
de alibi dictũ ÷. Ec inimici eiꝰ: tr̃am lingent. Ali¬
enigene ꝗͣuis exipso nomine latino se nidicent
breo dicunt᷑ philistim. qđ int̃pretat᷑ cadentes po¬
tione. uelut qͦs fecit ebrios luxuria secularis.

Expanded text:
li Dei, non illi qui cives fiunt; sed et nocendi occasione inventa se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus, vel Populus moeroris: Amalech, Populus linguens; unde alibi dictum est, «Et inimici ejus terram linguent» . Alienigenae, quamvis et ipso nomine latino se ibraice dicuntur Philisthiim, id est, cadentes potione, ut ebrii luxuria saeculari.
Abbreviated transcription (Latin):
manit᷑ mania strepuert̃. E⁊ ñ memoret᷑ noñ
isrł ultra. Hoc alii planiꝰ dixert̃. & ñ sit memona
nominis irł adhtic: qr memoret᷑ nominis inlati.¬
na lingua musttata locutio:. Pociꝰ enĩ dicisole
memoret᷑ nom̃ s & eadẽ ipsa sententia est. Nam
qͥ dꝑxit memoret᷑ nominis. grecã transtulit ocu.¬
tionẽ. lsrł aut̃ hic deb& intelligi: utiq semeu
abrahȩ cui dicit apłs. łrgo abrahe sem̃ estis:
scađ̃m ꝓmissionẽ heredes. ñ isrł scd̾m carnẽ deqͦ

Expanded text:
aniter inania strepuerunt. «Et non memoretur nominis Israel ultra.» Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit memoria nominis Israel adhuc.» Quia «memoretur nominis,» in latina lingua inusitata locutio est; potius enim dici solet, memoretur nomen: sed eadem ipsa sententia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» graecam transtulit locutionem. «Israel» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Apostolus, «Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes» : non Israel secundum carnem, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ consilium. Uelsic̃ alĩ codices habent astute
cogitauert᷑ consilum. E ⁊̃ cogitauert̃ aduersus
scõs cuos. Irrident̃ ista dicinit᷑. Quando enĩ uale.¬
rent nocere ppło uł plebi di. uł scĩs eiꝰ qui nouat᷑
dicere si cłs ꝓnob̾ qͥs cont᷑ nos᷑. Dixeit̾ uentte e¬
disꝑdam̃ eos exgente. Singularẽ numerũ posut
t̃oget᷑: & intelligunt᷑ peccora. Denq alii codias
degentib habent. ubi magis int̃pretes intellatũ

Expanded text:
verunt consilium;» vel, sicut alii codices habent, «astute cogitaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos.» Irridenter ista dicuntur: quando enim valerent nocere populo vel plebi Dei, vel sanctis ejus qui noverunt diceredisperdamus eos de gente.» Singularem numerum posuit terrogetur, et intelliguntur pecora: denique alii codices, «de gentibus,» habent; ubi magis interpretes intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde incipit in imicos. xp̃ĩ cõmemorare. siba¬
dã uocabrilis gentiũ: quoꝵ uocabuloꝵ it̾pie¬
tatio satis indicat qͥduelit intelligi. ł̃alib cu
nominib comienientissime fegarant᷑ uental
mimici. Idumei qͥppe: int̃pretant᷑ ił sangune
uł creni. lsmahelitȩ. obedientes sibi. Ntiq ñ deo.
suȩ mlicite sẽ utenti ꝑmixtꝰ eũ gerut. a  n ͣ¬

Expanded text:
Deinde incipit inimicos Christi commemorare sub quibusdam vocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissime figurantur veritatis inimici. Idumaei quipreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝗͣ locutio uł sermo dicendus sit. Non
itaq tunc odisse incipient: s qͥ odert̃ tunc le.¬
uabunt capł. Nec capita s capd̃: qͣndo eo ꝑ-¬
uentitri sunt. ut etiam illud capd habeant.
ut in illo mxxime impleat᷑ qui se exaltat hu¬

Expanded text:
magis quam locutio vel sermo dicendus sit. Non magis quam locutio vel sermo dicendus sit. Non itaque tunc odisse incipient, sed qui oderunt te, tunc levabunt caput. Nec capita, sed «caput;» quando eo perventuri sunt, ut etiam illud caput habeant ut in illo maxime impleatur, «qui se exaltat, hu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq recte diceret᷑: si hoc ad diuinitatẽ refer¬
ret᷑. Qrui adformã serui relatũ ÷: tunc eiꝰ ace¬
teris nominib dissimilitudo apparebit. qͣn¬
do apparebit ingła. Ĩo sequit᷑. Hetaceas.
neq cõpescaris ds̃. Quia primo tacuit ut iu¬
dicart᷑. qͣnͣdo sic̃ agnꝰ corã tondente fuit sine
uoce. sic ñ aꝑuit os siũ: & suã cõpescuit po¬
eiꝰ uocẽ qͣ dxxit egosii. hũ quieũ apprehenden¬
dũ querebant. rediert̃ retro: & cecidert̃. Qnͣdo
gͦ teneret᷑ atq pateret᷑ nͥ se ipse cohibere atq
cõpescer& et quocdã mͦ mittgar&: Hã & si qͥdã¬
dicerent neq mitescas ds: ipse alibi dicit.
ł acui. nũqͥa semꝑ tacebo: Cuui dr̃ hic ne taceas:
dicaret᷑. qndo uenit occuttꝰ: ñ aut̃ tacebit ut
mici tiu sonuertͥ: & qui odert̃ te extuleit̃ capd̃.
N ouissimos dies significare mͥ uidet᷑: qͣndo hec
que nunc metu cõprimunt᷑. in lib̾am uocem
eructura st̃. S plane inrationabile: ut sonitꝰ

Expanded text:
si hoc ad divinitatem referretur. Quia vero ad formam servi relatum est, tunc ejus a caeteris hominibus dissimilitudo apparebit, quando apparebit in gloria. Ideo sequitur, «Ne taceas, neque compescaris, Deus:» quia primo tacuit, ut judicaretur; quando sicut agnus coram voce, nec aperuit os suum, suamque compescuit poejus vocem qua dixit, «Ego sum,» hi qui eum apprehendendum quaerebant, redierunt retro, et ceciderunt . Quando ergo teneretur atque pateretur, nisi se ipse cohiberet atque compesceret, et quodicerent, «Neque mitescas Deus.» Ipse alibi dicit, «Tacui; numquid semper tacebo» ? Cui dicitur hic, «ne taceas;»dicaretur, quando venit occultus; non autem tacebit, ut mici tui sonuerunt, et qui oderunt te extulerunt caput.» Novissimos dies significare mihi videtur, quando haec quae nunc metu comprimuntur, in liberam vocem eruptura sunt, sed plane irrationabilem, ut sonitus
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & int̾ triqͦs deputatꝰ :: s hoc ut iudicaret᷑:
Cũ aut̃ ueni& iudicaturꝰ: tunc fi& qđ hic dici¬
t̃. Ds̃ qͥs similas ent cibi. Sienĩ psalmi ñ solerent
quitatẽ. ꝓptẽa iuxit te as as tuus oleo exul
in humilitate. et̃. uoluisti: usq & latronib
ꝗͥ tecũ sunt crucifixi. S melaritate cũ ueni¬
lis. eẽ hominib uoluit formã serui accipiens.
insimilitudiẽ hominũ factꝰ & habitu inuen

Expanded text:
caretur. Cum autem veniet judicaturus, tunc fiet quod hic dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Si enim Psalmi non solerent leo exsulin humilitate esse voluisti, usque et latronibus qui tecum sunt crucifixi ; sed in claritate cum venilis esse hominibus voluit, formam servi accipiens, in similitudine hominum fact
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. Qnͣdo qđ uoluert nichil ꝓficere potue.¬
it̾. utiq defeceit᷑. Quare hoc : quia accessit
homo adcor alt̾ũ: ⁊ exaltatꝰ ẽ. ds. dpt̾ea p a
cũ innotuiss& xp̃i resurrectio. & ueniens sp̃s
scs impler& fiducia timentes qͦsdam discipłis
ut auderent iã morte̾ ñ timentes p̃dicare.
qđ uiderant. exaltato deo in maiestate sua
qui ꝓpt̃ nr̃am infirmitatẽ humilis tudicaꝰ
est. & ubi ceꝑunt tubȩ cȩlestes ꝑsonare. iudi¬
cẽ uenturũ. quẽ pͥmo uiderrint uidicatũ:
onturbati funt om̃s qui uidebant eos
txaltato deo ut dixi p̾dicato ap̾o uisi sunt nu¬
dei aquib dam uideis uisi sunt deficientes
inscrutationib siuis. Uidebant enuĩ illi inno¬
mine crucifixi ⁊ accisi manib suis tanta
quȩsiert̾ consilium salutis suȩ & dixert̾ apłis
Quid faciemꝰ᷑: Conturbati funt gͦ om̃s qui ui

Expanded text:
suorum: quando quod voluerunt, nihil perficere potuersuorum: quando quod voluerunt, nihil perficere potuerunt, utique defecerunt: Quare hoc? Quia accessit homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Propterea postea cum innotuisset Christi resurrectio, et veniens Spiritus sanctus impleret fiducia timentes quosdam discipulos, ut auderent jam mortem non timentes praedicare quod viderant, exaltato Deo in majestate sua, qui propter nostram infirmitatem humilis judicatus est; et ubi coeperunt tubae coelestes personare judicem venturum, quem primo viderant judicatum, Conturbati sunt omnes qui videbant eos. Exaltato Deo, ut dixi, praedicato Christo, visi sunt Judaei a quibusdam Judaeis, visi sunt deficientes in scrutationibus suis. Videbant enim illi in nomine crucifixi, et occisi manibus suis, fierquaesierunt consilium salutis suae, et dixerunt Apostolis: Quid faciemus? Conturbati ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam: ite custodite sicut scitis. Iui
autẽ abeuntes muniert̾ sepulerũ: signan¬
tes lapidẽ cũ custodib. Posuert custodes
milites ad scpulcrũ: concussa t̾ra dñs resur¬
rexit. Miracła facta sunt. talia cirta sepul¬
crũ. ut & ipsi milites qui custodes aduene¬
rant testes fi erent: si uellent uera nuntiare.
S auaricia illa quȩ aptiuauit discipłm co¬
mit̾e xpi: captiuauit ⁊ milite̾ custodẽ sepul¬
cri. Damꝰ inquiunt uob̃ peccuniam & dici¬
te qr uob̃ dormientib uenerunt discipłi
scrutationes. Quid÷ qđ dixisti o infelix astu¬
tia: santũne deseris luiẽ consitũ pictatis
& inꝓfunda uersutiȩ demergeris. ut hoc dicas
dicite qͥa uob̃ dormientib uenert discipłi es
& abstulerunt cum: Dormientes testes ad¬
bibes: uere tu ipse obdormisti. qr scrutan
dere potueit̾: Si nichil uidert᷑. quomͦ testes
fuert̾ S defeccit̾ scrutantes scrutationes. De¬
fecert̾ nluce dĩ defecert̾ in ipso effectii consilioꝵ

Expanded text:
ite sicut scitis. Illi autem abeuntes munierunt sepulcrum, signantes lapidem cum custodibus . Posuerunt custodes milites ad sepulcrum. Concussa terra Dominus resurrexit: miracula facta sunt talia circa sepulcrum, ut et ipsi milites qui custodes advenerant, testes fierent, si vellent vera nuntiare; sed avaritia illa quae captivavit discipulum comitem Christi, captivavit et militem custodem sepulcri. Damus, inquiunt, vobis pecuniam; et dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli Quid est quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes testes adhibes, vere tu ipse obdormisti non sacerdosdere potuerunt? si nihil viderunt, quomodo testes sunt? Sed defecerunt scrutantes scrutationes: defecerunt a luce Dei, defecerunt in ipso effectu consiliorum
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. ut ipsa potiꝰ eis displicerent: ñ medicꝰ
aquo sanabant᷑. Hlis omib sanationib eꝰ
in grati. tãquã multa febri frenetici insa¬
nientes in medicũ qui uenerat curare eos
excoritauerunt consiliũ ꝑdendi eũ. taqͣ
ibi uolentes ꝓbare utrũ uere homo sit qui
mori possit. an aliqͥd suꝑ homines sit: &
mori se ñ ꝑmittat. Uerbũ ipsoꝵ agnosci¬
mꝰ in sapientia salomonis. Morte turpissi¬
ma inquiunt: condẽpnemꝰ cum. Int̾roge¬
mꝰ eum. erit enĩ respectꝰ insermonib illiꝰ
Si enĩ uere filiꝰ dĩ ẽ: liber& eum. Hid eamꝰ gͦ
quid factũ sit. Quia exacuert̾ tãꝗͣ gla

Expanded text:
ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabantur: his omnibus curationibus ejus ingrati, tanquam multa febri phrenetici, insanientes in medicum qui venerat curare eos, excogitaverunt consilium perdendi eum; tanquam ibi volentes probare utrum vere homo sit qui mori possit, an aliquid super homines sit, et mori se non permittat. Verbum ipsorum agnoscimus in Sapientia Salomonis: Morte turpissima, inquiunt, condemnemus eum. Interrogemus eum; erit enim respectus in sermonibus illius: si enim vere Filius Dei est, liberet eum . Videamus ergo quid factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uolo:s qđ tuius pater. Laudabunt᷑ gͦ om̃s i¬
ti corde. Quid sequit᷑: Si laudabunt᷑ om̃s re¬
ti corde: dãpnabunt᷑ ꝑuersi corde. Duo mͦ
tibi p̃posita sunt: elige cũ tẽp ẽ. Si recto corde
fueris: ad dexterã eris. laudaberis. Quomͦ: Ie¬
nite benedicci patris mei. ꝑcipite ragnũ qđ
uob̾ paratũ ẽ. ab origine mundi. ꝑuerso an
corde sifueris si subsannaueris dm̃. si ꝓuiden¬
tiam ciꝰ irriseris. si dixeris manimo cuo. uere ñ
curat ds̃ res hitmanas. si curare res humani
illȩ latro tantũ haber&. et ego innocens idi¬
gerẽ: ꝑuerso corde: factus es. Ueni& uidic¬
um illud: apparebunt omĩa ꝓpt̃ quȩ ista omĩ
faci& ds̃. Et tu qui noliusti inhac uita corti¬
gere cor tuũ. adrectitudinẽ dei. & te ad dex¬
terã p̃parare ubi laudabunt᷑ om̃s recti corde.
eris ad sinistrã ubi tunc audies ite mignẽ ̾
te frs. mͦ corrigite. Quis ꝓhib& : santat᷑ psil¬
mꝰ. legit᷑ cuangłium. sonat lator. sonat dip¬

Expanded text:
uod tu vis, Pater . 19. Laudabuntur ergo omnes recti corde. Quid sequitur? Si laudabuntur omnes recti corde, damnabuntur perversi corde. Duo tibi modo proposita sunt; elige cum tempus est. Si recto corde fueris, ad dexteram eris, et laudaberis. Quomodo? Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Perverso autem corde si fueris; si subsannaveris Deum, si providentiam ejus irriseris, si dixeris in animo tuo, Vere non curat Deus res humanas: si curaret res humanas, ille latro tantum haberet, et ego innocens indigerem? perverso corde factus es. Veniet judicium illud; apparebunt omnia propter quae ista omnia faciat Deus; et tu qui noluisti in hac vita corrigere cor tuum ad rectitudinem Dei, et te ad dexteram praeparare, ubi laudabuntur omnes recti corde, eris ad sinistram, ubi tunc audies: Ite in ignemte, fratres; modo corrigite. Quis prohibet? Cantatur Psalmus, legitur Evangelium, sonat lector, sonat dispu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ illam incorruptã ⁊ quiet̾e sine labe con¬
cupisce: & ꝓmittentẽ dona ista teꝑalia totũ
mundũ deridebis. Ama gͦ: & time. ama qđ
ꝓmittit ds̃: time qđ minat᷑ ds̃. Nec corrũpe¬
ris exeo qđ ꝓmittit: nec t̾reberis exeo qđ mi¬
nat᷑ homo. Et tunuit omis homo. & annun¬
tiaueit̾ oꝑa dei:. Et facta eiꝰ intellexerunt.
Quid÷ facta eiꝰ intellexert̾: Hoc erat illud o

Expanded text:
tatem illam incorruptam, et quietem sine labe contatem illam incorruptam, et quietem sine labe concupisce; et promittentem dona ista temporalia, et totum mundum deridebis. Ama ergo, et time: ama quod promittit Deus, time quod minatur Deus; nec corrumperis ex eo quod promittit, nec terreberis ex eo quod minatur homo. Et timuit omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei, et facta ejus intellexerunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Predicauert̾ dnm. Nam pͥmo petrꝰ tiui¬
it: & mimicũ timuit. Nondñ erat anima eiꝰ:
corp occidunt. ⁊ cũ timore. eiꝰ qui hab& po¬
testatẽ. & corp & animã occidendi ingehen¬
nã. ignis. limuit onĩs homo: ⁊ annuntiaue¬
rt̾ oꝑa dei. llãq annuntiantes istos apłõs
oꝑa dei: exhibuert̾ sibi pͥncipes sacerdotũ
⁊ cominati sunt dicentes ne innomine iħu
p̃dicare. Et illi dixert̾. Dicite nob̃ citi ma¬
gis obtẽꝑare oport&: deo an hominib: quid
illi dicerent hominib pociꝰ quã deo : Sine
dubio ñ respondert̾: nͥ deo potiꝰ. Illi autem
sciebant quid iubene ds̃: ⁊ conte̾pserunt
minantes sacerdotes. Quia gͦ timuit omĩs
homo: ñ tr̾eat homo. Et annuntia uert̾ oꝑa
dĩ. Si tim& homo: ñ t̾reat homo. Et enĩ time¬
re deb& homo: a quo factꝰ ẽ. homo. Qđ̃ supra
homines ẽ. time: & hommes ñ te trebunt. Mor¬
tẽ sempit̾nã time: & p̃sentẽ ñ curabis. Uolup¬

Expanded text:
nam . Praedicaverunt Dominum: nam primo Petrus timuit, et inimicum timuit; nondum erat anima ejus corpus occidunt, cum timore ejus qui habet potestatem et corpus et animam occidendi in gehenna ignis. Timuit omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei. Namque annuntiantes istos Apostolos opera Dei, exhibuerunt sibi principes sacerdotum, et comminati sunt dicentes ne in nomine Jesu praedicarent. Et illi dixerunt: Dicite nobis cui magis obtemperare oporteat, Deo, an hominibus ? Quid illi dicerent? Hominibus potius quam Deo? Sine dubio non responderent, nisi, Deo potius. Illi autem sciebant quae juberet Deus, et contempserunt minantes sacerdotes. Quia ergo timuit omnis homo, non terruit homo: et aununtiaverunt opera Dei. Si timet homo, non terreat homo: eum enim timere debet homo, a quo factus est homo. Quod supra homines est time, et homines te non terrebunt. Mortem sempiternam time, et praesentem non curabis. Volup
Abbreviated transcription (Latin):
Resurrexit: ctiam apparens tristes inuenit.
Tenuit ocłos duoꝵ tnina ambulantiũ: ne
abeis agnosceret᷑. ⁊ inuenit eos gementes &
suspirantes & tenuit eos donec exponer& ilł
tebat sicut factũ ẽ. Ostendit enĩ in scriptu¬
ris quia p tercium diem resurgere oportebat
dnm. Et qͦmͦ tercia die resutrgere. si de cruce
descender&: Modo uos qui tristes estis in uia.
si udeis insultantib uideretis dr̃m de cruce
descendisse. qͣnͣtũ efferremini: Lecaremini
qđ ora iudeoꝵ sic obturass&. txpectate consi¬
lium medici. Qđ ñ descendit qđ occidi utilt:
anthidotũ terit. Fire iam resurrexit. ecce
iam loquit᷑. nũdũ agnoscit᷑ ut letiꝰ agnos¬
cat᷑. Postea aꝑuit ocłos eoꝵ infractione panis.
Ignoscunt eũ: letant᷑ ⁊ exclamant. Letabit̃
iustꝰ in dnõ. Nuntiat᷑ cuidã duriori iuifꝰ eͤ:
dñs: resurrexit dñs. Adhuc illȩ tristis est:
nͨ credit. Nisi misero inqͥt manũ meã ⁊teti¬

Expanded text:
Resurrexit; etiam apparens tristes invenit. Resurrexit; etiam apparens tristes invenit. Tenuit oculos duorum in via ambulantium, ne ab eis agnosceretur, et invenit eos gementes et suspirantes; et tenuit eos donec exponeret Scrtebat sicut factum est. Ostendit enim in Scripturis, quia post tertium diem resurgere oportebat Dominum. Et quomodo tertio die resurgeret, si de cruce descenderet? Modo vos qui tristes estis in via, si Judaeis insultantibus videretis Dominum de cruce descendisse, quantum efferremini? Laetaremini quod ora Judaeorum sic obturasset. Exspectate consilium medici: quod non descendit, quod occidi vult, antidotum terit. Ecce jam resurrexit, ecce jam loquitur: nondum agnoscitur, ut laetius agnoscatur. Postea aperuit oculos eorum in fractione panis: agnoscunt eum , laetantur, exclamant. Laetabitur justus in Domino. Nuntiatur cuidam duriori, Visus est Dominus, resurrexit Dominus: adhuc ille tristis est, non credit. Nisi misero, inquit, manum meam, et teti
Abbreviated transcription (Latin):
mã ducebaris.⁊ ñ aꝑiebas corã tondente te
os tuũ. Et nos eu putabamꝰ eẽ. inplaga. &¬
indolore positũ: & scientẽ ferre infirmita¬
tẽ. Hoccine erat qđ abscondebas speciem tuã
speciosȩ forma p̃filus hominũ: Noceine erat
illud qđ uidebaris ñ haberȩ speciem neq
decorẽ : Portabas incruce insuittantes ⁊ dicen¬
tes si filiꝰ dĩ ẽ. descendat de cruce. quis forte.
suens potestatẽ cuam seruuis tuns & dilsectus
tiuus ñ exclamauit incorde suo. ⁊ dixit. & si mͦ
descenderte. ⁊ om̃s isti qui insultant confunde¬
rent᷑. S ñ erat sic. Moriendũ erat ꝓpt̾ moritu¬
ros & resingendũ ꝓpt̾ semꝑ iucturos. Hoc illi
qui uolebant illũ decruce descendere nꝰ intel¬
ligebant. At ubi resurrexit. ⁊ głificatꝰ ascen¬
dit incȩlum intellexert̾ oꝑa dnĩ. Annun¬
bit᷑ iustꝰ in dnõ. lam non ÷ cristiꝰtustꝰ. Tristes
enĩ erant discipłi: crucifixo dnõ. Contristati
merentes discessert̾: ꝑdidisse se spẽ putauert᷑.

Expanded text:
te os tuum, et nos te putabamus esse in plaga et dolore positum, et scientem ferre infirmitatem? Hoccine erat quod abscondebas speciem tuam, speciose forma prae filiis hominum ? Hoccine erat illud, quod videbaris non habere speciem neque decorem ? Portabas in cruce insultantes et dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Quis forte sciens potestatem tuam servus tuus, et dilectus tuus, non exclamavit in corde suo, et dixit: O si modo descenderet, et isti omnes qui insultant confunderentur? Sed non erat sic: moriendum erat propter morituros, et resurgendum propter semper victuros. Hoc illi qui volebant illum de cruce descendere, non intelligebant; at ubi resurrexit, et glorineatus ascendit in coelum, intellexerunt opera Domini. Annunnon est tristis justus. Tristes enim erant discipuli crucifixo Domino; contristati, moerentes discesserunt; perdidisse se spem putaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ inse figtirabat. cũ dicebat pater si fieri
potest transeat ame calix iste : Honne duo
coida & diuersa patris & filu: S informa
serui portauit cor tuum: ut docere illud ex¬
plo suo. lam ecce quasi aluuid cor tiuĩ: inuent
tribulatio. Uelles transire qđ inminebat: sel
nolicit ds̃. Non consentit ds cordi ttio: consen¬

Expanded text:
sum in se figurabat, cum dicebat: Pater, si fieri sum in se figurabat, cum dicebat: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste? Non enim duo corda et diversa, Patris, et Filii; sed in forma servi portavit cor tuum, ut doceret illud exemplo suo. Jam ecce quasi aliud cor tuum invenit tribulatio, volens transire quod imminebat: sed noluit Deus. Non consentit D