comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudit᷑ benedictio głe in laudẽ
am̃ unde prius sonabat crea¬
toris iniuria. de amore p̾sentis
seli. Et corda penitentiũ fiunt
iam dño locus suus. que prius
in peccatis posita fuerant locus
alienis Ipsi autẽ qui a peccatis su¬
is add añm ꝯuertunt᷑. ñ solũ de¬
lent lacrimis ꝑuersa q̃ fecerunt.
sea etiã miris oꝑib ad alta ꝓfi¬
ciunt. ut scã animalia dĩ om̃i¬
potentis fiant. ut signis & uirtu¬
tibus ad alta uolent᷑. ut terrã
funditus deserant & accepto do¬
no se se ad celestia ꝑ desideriũ
suspendant e quib adhuc
subdat᷑. Et uocem alarum

Expanded text:
auditur benedictio gloriae in laude auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coelestia per desiderium suspendant. De quibus adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
iacebant in uulnere. tacti
post modũ manu medicine
cũ dolore redeunt ad salutẽ¬
De hac cõmotione peniten¬
Pedes eius steterunt. & mo¬
ta est terra: quia cũ ueritati
uestigia in m̃te audientiũ
figunt᷑. ipsa mens in sui con¬
sideratione turbata mouet᷑.
Hinc psalmista ꝓ peccatori¬
bus ex orat dicens. Quise
isti terrã & conturbasti eam. sa
contriciones eius qͥa mota
. Terra quippe cõmota & tur¬
aita est. peccator de cognitione
putus sui anxius. & ad pęniten¬
homini dictũ est. Terra es. & in
arm̃ ibis. Exorat gͦ ut sanctur
contritio terrȩ qͥa mota est. qͣtmꝰ
reccator qui de culpis suis affu¬
gitur. de cęlestis miscđie gau¬
do consolet᷑. Hec est itaq uox
cõmotionis magne. qndo unqͥsꝙ
ua acta diuidicans. in afflictiõe
niligni sp̃c. fuerant corda pec¬
cintium. Sed cũ sibimet ipsis
enĩ se contra se erigunt. iam pe¬
iitentie lacrimis insequuntur
mala que cõmiserunt. Inde gͦ

Expanded text:
jacebant in vulnere, tacti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae cum dolore redeunt ad salutene poenitenPedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sevisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitenhomini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis ienim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est gͦ qͦd post se ꝓpħa.
uocẽ audiuit cõmotiomᷤ mag¬
ne. nisi qͦđ post sermonẽ p̃dica¬
tionis qui fit ad corda peccantiũ.
lam̃ta pęnitentiũ sequuntirr:
Peruersi et enĩ quiq dũ praua
agunt. & a iustis recta ñ audiunt.
nesciunt quã sint grauia que
committunt. atq ex ipsa sua
ignorantia in suo stupore secu¬
ri sunt. & iacentes in culpis quasi
molliter quiescunt. sicut. de
quodã peccatore & securo ppło
dicitur. Requieuit infecibꝰsins.
quia securus iacuit in pec¬
catis. Cum uͦ audire ꝑuers
uerbũ p̃dicationis ceꝑut.
que sint supplicia eterna
cognoscere. qui terror iucichi
quã suptilis examinatio de
singulis quib q peccatis:
ilico contremescunt. inplen¬
tur gemitibꝰ. & ñ se capienti¬
bus suspiriis anxiant᷑. atq
magno pauore. concussi in
luctu & fletibꝰ erumpunt.
Propham gͦ uox mragne cõ¬
motionis sequit᷑. quia post
uerbũ p̃dicationis ꝯuersoꝵ
atq pęnitentiũ luctus au
dunt. Qui enĩ prius qͥeti

Expanded text:
Quid est ergo quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus jacuit in peccatis . 28. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque, magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium lucdiuntur. Qui enim prius quieti
Abbreviated transcription (Latin):
añi de loco suo: Post tergũ
mirũ illa corda uident ea
quȩ di sunt. quȩ ad tͣnsmi¬
grationẽ babylonie hoc est
ad ofusionis uicia ñ descendt᷑

Expanded text:
ni de loco suo post tergum mirum corda illa vident ea quae Dei sunt, quae ad transmigrationem Babyloniae, id est, ad confusionis
Abbreviated transcription (Latin):
de loco suo audunt. Sed cur
in istis immoram᷑. quia hec ꝓpħe
uerba largiente dño ꝑ sensum
alterũ & suptiliꝰ intelligere:
& aꝑti dicere ualeamꝰ: Ait.
enim. Et assumpsit me spiritꝰ
Predicatorẽ sp̃c assumit. cum
euis mentẽ in amorẽ di om̃ĩpo¬
tentis eleuatã terrenis iam
desideriis alienam reddit. ut
nichil elagere libeat. nisi ea
quibus lucra spĩtalia cong̃get.
& ad regna celestia cotidiam
sui oꝑis fructũ portet. Unde
& nobis p̃dicatorib iubet᷑. Oꝑa¬
mini ñ cibũ qui ꝑit. s qui ꝑma¬
net in uitã eternã. Bene autẽ
sub ditur. Et audiui post me
uocẽ cõmotionis magne. Propha.
scõ spũ repletus. quasi tnsacta
narrat quȩ facienda p̃iudet. qͥa
& in p̃destinatione iam facta sunt
que adhuc in oꝑe sequunturr.

Expanded text:
de loco suo audiunt. 25. Sed cur in istis immoramur, qui haec prophetae verba, largiente Domino, per sensum alterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . 26. Bene autem subditur: Et audivi post me vocem commotionis magnae. Propheta, sancto Spiritu repletus, quasi transacta narrat, quae facienda praevidet, quia et in praedestinatione jam facta sunt, quae adhuc in opere sequ
Abbreviated transcription (Latin):
humiliet᷑ alter alteri. & quem
uidet habere qͦd ñ habet. eum
diuino iudicio p̾latũ putet.
Alis gͦ suis uicissim se animalia
feruint. cũ sc̃ẽ m̃tes alternis se
uirtutib tangunt. & tangendo
excitant. atq excitata ad ꝓfectũ
uolant. Uideamus paulũ quomͦ¬

Expanded text:
humilietur alter alteri, et quem humilietur alter alteri, et quem videt habere quod divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quom
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑiat habere. s tam̃ adhuc aue¬
tortatẽ uocis contͣ peccantes
quosqy ñ p̃sumit exer re. Et
qui sdo ph loqͥ libere debuit
quia iã ñ habet unde in hoc
mundo teneat᷑. loqui contra
atios libere recusat. ne uosam
uits sue quietõ ꝑdat. Isti untꝰ
pphetio data est multa ia qur
uentura sunt p̃uidet. ẜ tamen
p̾sentis ꝓpxini egritudinẽ eon¬
foitiens atq compatiens. ñ ualet
curare. Iuli data est curationis
gr̃a atq e corpore ꝓxumi mo¬
lestiam que in p̾senti est ora¬
tionibꝰ repellit. s tam̃ quid
si ipsum paulopost sequat᷑
ignorat. Nira itaq dispensatione.
om̃ps ds sic in electis suis sua do¬
na disponit. ut & isti det qͦd illi
denegat. & alteri maius qͦd̃ alteri
minꝰ tribuat. quatenꝰ dũ ułiste
habere illũ conspicit qͥđ ipse ñ
habet. uel ille hunc marꝰ accepis¬
se consid̾erat qͦđ sibi minꝰ adesse
pensat. dona d̃i alter in altero
ia ẽ. uicissim om̃s admirentur:
atq ex hac ipsa admiratione

Expanded text:
ere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione
Abbreviated transcription (Latin):
ire medditat᷑. S iam qͥ in
ostio spelunce cõsistit. & uer¬
ba d̾i in aure cordis ꝑcipit.
necesse est ut faciẽ uelet: qͥa
dũ ꝑ suꝑnã grãm ad altiora.
intelligenda ducimͦ. quan¬
to subtiliꝰ leuam᷑. tanto sem
ꝑ ꝑhumilitatẽ nosmet ip¬
sos in intellectu nr̃o p̾m̾e
debemo. Nec conem᷑ plꝰ sa¬
ꝑx quã oportet sape. s sa¬
ꝑe ad sobrietatẽ. ne dũ in¬
mis inuisibilia discutimꝰ ab¬
erremꝰ. ne in illa natura in¬
corporia. corporei luminls
aliquia q̃ramus. Aurem enim in¬
tendere. & faciẽ oꝑire ẽ. uocẽ in¬
terioris substantie audire ꝑm̃te.
& tam̃ ab om̃i sp̃ẽ corporea ocłos
cordus auertere. ne quid sibi ĩ illa
corporale animꝰ fingat. q̃ ubiꝙy
tota. ubiq incircũscͥpta. e. Hos

Expanded text:
ire meditatur. 18. Sed jam qui in ire meditatur. 18. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro premere debempere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus: aurem enim intendere, et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota, et ubique incircumscripta es
Abbreviated transcription (Latin):
yses tab̾nacłm ing̃dit᷑. eiꝯ ter¬
ga ppłs aspicit. & in papilio¬
nũ suoꝵ ostiis cõsistit. qͥa cũ
sc̃s qͥsq p̃dicator alta. de des
loquitur. suꝑne habitationis
iam ut cũq tab̾nacłm ingͣli¬
tur. Cuiꝰ p̾dicatioĩs infir¬
mi quiq & si uirtutẽ plene pen¬
sare ñ posst̃. tam̃ uelut ter¬
ga aspiciunt. qͥa. postrema qui
p̃ualent. ꝑ intellecꝰtũ se quimt᷑
Sed. in ip̃sis quoq minimis quei
caꝑe suffitiũt. iã. de suiꝰ papiliu
quasi exeunt. atq in ostius stant.
qua & habitacła carnis relin¬
quere. & add illa. ⁊terne uite
gaudia que audiũt ꝓgͣdi
conantur. Hinc ẽ etiã qͦd
belias cũ uocẽ dñi secũ lo¬
quentis audiret. in spelunce
sue ostio stetisse describitur.
& faciẽ uelasse. qͥa cũ ꝑ ꝯtem¬
plationis grãm uox suꝑne
intelligentie fit inmͣte. to¬
tus homo iã int᷑ speluncã
ñ est. qͥa animũ carnis cura
ñ possidet. s stat in ostio.
qͥa mortalitatis angͥtias ex¬

Expanded text:
m ingreditur, ejus terga populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamga aspiciunt, quia postrema quae praevalent per intellectum sequuntur, sed in ipsis quoque minimis, quae capere sufficiunt, jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias ex
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ remansit. atq aliꝰ claudi¬
cat. qͥa necesse. ẽ ut debilitat
amore scłi. solꝰ in nobis amor
ꝯualescat i. Si gͦ tenemꝰ an¬
głm uno claudicamꝰ pede. qͥr
dũ crescit in nobis fortitu¬
do amoris intimi. ĩfirmam᷑
ꝓculdubio carnis fortitudi
ne. O mĩs qͥppe qͥ uno pede
clauddicat. soli illi pedi ĩniti¬
tur. quẽ sanũ habet: Quia
& cui desideriũ terrenũ iã
arefactũ fuerit. in solo pede
amoris di tota uir tute se
sustinet. & in ipso stat. qͥa pe¬
dẽ amoris scłi quẽ ponere
in terra ꝯsueuerat. iã a terra
suspensũ portat. Et nos gͦ
app̃hendamꝰ d̾m. Cõtr̃platui
tenim uita amabilis ualde
aulcedo ẽ. que suꝑsemet ipsã
animã rapit. celestia aꝑit. ter¬
rena autẽ debere esse ꝯtemp¬
tui ostendit. sp̃italia m̃tis o¬
culis patefacit. corꝑalia ab¬
scondat. Unde bene eccłia
in canticis canticoꝵ dicit.
Ego dormio. & cor meum
uigilat. Uigilanti ctenĩ cor¬
ao dormit. qͥ ꝑ hoc qͦd intr¬

Expanded text:
udicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor convalescat Dei. Si enim tenemus angelum, uno claudicamus pede; quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsum animum rapit, coelestia aperit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, spiritalia mentis oculis patefacit, corporalia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilanti etenim corde dormit, q
Abbreviated transcription (Latin):
uirã desiderat. quietẽ eternȩ
pat̾i appetit. s pͥus necesse ẽ.
ut in nocte uitȩ p̃sentis oꝑe¬
tur bona q̃ potest. desudet
amn labore idẽ. lyam accipiat.
ut pꝰ ad uidendũ pͥncipium
in rachel amplexib reqͥescat
Erat autẽ rachel uidens &
sterilis ha autẽ lippa s fecun¬
da Rachel pulcra & ĩfecun¬
da. qua cõtemplatiua uita
spcciosa ẽ in animo. s dũ cres¬
cere in silentio appetit. filios
ñ generat ex p̃dacatione. Tide
a ñ parit. qͥa qͥgirietis sue stu¬
dio minꝰ se in alioꝵ collectiõe
succendat. & qͣntũ int̾rsus cõ¬
spicit. aꝑire aliis p̃dicando
ñ sufficit. Hya lippa & fecũ

Expanded text:
rat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. 1327 Erat autem Rachel videns, sed sterilis; Lia vero lippa, sed fecunda; Rachel pulchra et infecunda, quia contemplativa vita speciosa in animo est, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt, et non parit; quia quietis suae studio minus se in aliorum collectione succindit, et quantum introrsum aspicit, aperire aliis praedicando non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
tur cũ dicitur. que ñ auferet᷑
porc deficit. Quis enĩ inc
terua pata panẽ esurienti
porrigat. ubi nemo esurit
Quis potũ tbuat sitienti.
ubi nemo sitit: Quis mor¬
tuũ sepeliat. ubi nemo mo¬
ritur : Cũ p̃senti gͦ scło ui¬
ta aufert᷑ actiua. cõtẽ platim
autẽ hic incipit. ut ĩ celesti
patͥa ꝑfitiat᷑. qͥa amoris ignl¬
qͥ hic ardere ĩchoat. cũ ip¬
sũ quẽ amat uiderit. ĩ amore
ampliꝰ ignescit. Cõt᷑ẽplatu
gͦ uita. minime aufert᷑. quia
subtͣcta p̾sentis scłi luce ꝑsi¬
cit᷑. Has utrasq uitas. sicut &
ante nos dicꝰtũ ẽ. due beati
lacob mulieres signauerũt
oiuis uł uisũ pͥncipiũ Acti¬
ua autẽ uita laboriosa ẽ
quia. desudat in oꝑe. Con¬
templasiuia uͦ simplex. ad so¬
lũ uidendũ pͥncipiũ anhe¬

Expanded text:
tur cum dicitur: Quae non auferetur tur cum dicitur: Quae non auferetur pore deaeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit in amore ejus amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. 10. Has utrasque vitas, sicut et ante nos dictum est , duae beati Jacob mulieres signaverunt,ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhe
Abbreviated transcription (Latin):
parte. tẽ autẽ cognoscã sicut &
cognitꝰ sũ De septimo gͦ cu¬
bito palmũ tangimꝰ. qͥa. in hac
uita positi. ꝯtẽplationis intime.
sola initia degustamꝰ Acꝰtiua
enĩ uita qͥa ꝑfecte teneri pot̾.
& sexto d̾ie homo ẽ cõditꝰ. qͥ bo¬
na debet oꝑari. sex cubitos ca¬
lamꝰ habet. B ene has utrasq
uitas duȩ ille mulieres signa¬
uert. martha uidelł̃ & mariã
Quarũ una satagebat circa fre¬
quens ministeriũ. alia uͦ sedebat
ad pedes dñi. & audiebat uerba
de ore cis Cumq cõtra soro¬
rẽ martha q̃reret᷑. qͦđ se adui¬
uare negligeret. respondit dñs
dicens. Martha occuparis. & sa¬
tagis circa multa. ꝑ orro unu
est necessariũ. Naria optimã
partẽ elegit. ꝗͣ ñ auferet᷑ ab ea
Ecce pars marthe ñ rep̃henda¬
tur. s marie laudat᷑. Neq enĩ
bonã partẽ elegisse mariã dic̃.
s optimã. ut etiã pars marthe¬
iudicaret᷑ bona. Quare autem
pars marie sit optima. subĩfer¬

Expanded text:
parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte teneri potest, et sexto die homo est conditus , qui bona debet operari, sex cubitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthindicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfer
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uero suã ꝯtumelias au¬
diuit. nec tam̃ cõtumelias
redaidit. Traditorẽ suũ du
tacitꝰ ꝑtulit. & ficte salutan¬
t. dare oscłm ñ recusauit
Suscepit mortẽ. ne mori
timeremꝰ. Ostendit resur¬
rectionẽ. ut nos resurgere
posse crederemꝰ. Post. pas¬
sionẽ quoq suã. de his qui
se crucifixerãt ad fidi grãm
uocauit. donũ ꝓ iniqͥtate
reddidit. Qui gͦ nos exem¬
plo suo de om̃ib instrux̃.
imus. qͥa ꝑ calamũ scriptu
ra signat᷑. Qui calamꝰ m̃su¬
ra esse dicit᷑. qͥa in ipsa om¬
nẽ uite nr̃e actionẽ metim᷑
cimꝰ. uł qͣntũ longe a ꝓfec¬
tu distamꝰ. Nã sepe aliquid
agentes. iã euiꝰdã. meriti. ec̃
nos credimꝰ. s cũ ad uerbad̾i
recurrimꝰ. p̃cepta sublimiꝰ
audimus: Ibi cognoscimus.
quantũ a ꝑfectione minus
habeamus. Calamꝰ gͦ iñsure
est. qͥa ꝑ manũ scribentium
uita. msurat᷑ auditoꝵ. Qui
calamꝰ in manu uiri esse
dicit᷑. siue qͥa sacrũ eloqͥũ

Expanded text:
nem vero suam contumelias aunem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit, traditorem suum diu tacitus pertulit, et ficte salutanti dare osculum non recusavit. Suscepit mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse crederemus. Post passionem quoque suam, de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, bonum pro iniquitate reddidit, et nos exemplo suo de omnibus instruxit. imus quia per calamum Scriptura sacra signatur. Qui calamus mensurae esse dicitur, quia in ipsa omnem vitae nostrae actionem metimur, cimus, vel quantum longe a profectu distamagentes jam cujusdam meriti esse nos credimus: sed cum ad verba Dei recurrentes, praecepta sublimia audimus, ibi cognoscimus quantum a profectione minus habeamus. Calamus ergo mensurae est qui per manus scribentium vita mensuratur auditorum. Qui calamus in manu viri esse dici
Abbreviated transcription (Latin):
rem domꝰ tue. s etiã nos sumꝰ
quoꝵ m̃tes inhabitate dignat᷑.
Et murꝰ iste undiq in circui¬
tu domꝰ ẽ. qͥa unigenitꝰ patris
qui sursũ ẽ firmitas angłoꝵ. ip¬
se deorsũ factus ẽ. redẽptio ho¬
minũ. Illis fortitudo ne cadãt
nobis adiutoriũ ut resurga¬
mus post casũ. Si uͦ ꝑ domũ
di hoc loco sola redẽptoꝵ homi¬
nũ multitudo signat᷑. undiq
nobis dñs & ꝑ circuitũ murꝰ ẽ.
qͥa ut nos ꝑfecte custodiret. oĩa
que docuit ostendit: sicut scͥp¬
tum ẽ. que cepit uic facere &e
docere. Quia enĩ uocare nos
ad celestẽ patã uenit. nimirũ
despicere nos bona tͣnsitoria
docuit. & mala tẽꝑalia ñ tim̾e.
Unde & obpbria despexit. in¬
iurias ꝑtulit. mortẽ ñ timita it.
crucis patibulũ ñ refugit.
Quid nobis aliud exẽ plis
innuens. nͥ ut debeamꝰ huiꝰ
mundi & aduersa ñ metuere.
& ꝓsꝑa uitare: Quia plꝰ plerũq
ciꝰ bona occupãt. animũ. quã
mala ꝑturbant. Ante passio¬

Expanded text:
 nos sumus, quorum mentes inhabitare dignatur. Et murus iste undique in circuitu domus est, quia Unigenitus Patris, qui sursum est firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum. Illis fortitudo ne cadant, 1325 nobis adjutorium ut surgamus post casum. 6. Si vero per domum Dei hoc loco sola redemptorum hominum multitudo signatur, undique nobis Dominus et per circuitum murus est, quia, ut nos perfecte custoquae docuit ostendit. Sicut scriptum est: « Quae coepit Jesus facere et docere . » Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum nos despicere bona transitoria docuit, et mala temporalia non timere. Unde et opprobria despexit, injurias pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non requid nobis aliud his exemplis innuens, nisi ut debeamus hujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? Quia plus plerumque ejus bona occupant animum, quam mala perturbant. Ante passio
Abbreviated transcription (Latin):
habitas in ortis. amici auscul¬
tant. fac me audire uocẽ
tuã. In ortis enĩ scã eccłia
in hortis unaq̃q anima
habitat. que iã uirsoitate
spei ẽ. & bonoꝵ oꝑum re¬
pleta. Sicca qͥppe spes est
mantur. cũ festinatione
marcesc̃s. Et petrꝰ nos
apłs ammonet festinare
dicens. In hereditatẽ incor¬
suptibilẽ. incõtaminatã & in¬
marcessibilẽ. Quia gͦ in hor¬
ts habitat. oportet ut spon¬
sũ suũ uocẽ suã audire fa¬
ciat. idx̃. canticũ bone p̃di¬
cationis cmittat. in qͣ ille
delectet᷑ quẽ desiderat. Quia.
amici auscultãt. uideł om̃s
electi. qͥa ut. ad celestẽ pat̾ã
reunuscãt. uerba uite audi¬
re desiderãt. S iã ꝓpħa Ca

Expanded text:
habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam. In hortis sancta Ecclesia, in hortis unaquaeque anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorum operum est repleta. Sicca quippe spes est mantur, cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare dicens: In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibilem . Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat, quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui, ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
mor & penitentia. Dauid enim
plapsũ carnis timendo & peni¬
tendo affugit᷑. petrꝰ casũ ꝑsi¬
die. fleuitꝰ amare. paul in se
tatem plangit Om̃s tamen u¬
nam patͥam appetunt. ad unũ
aucłorẽ om̃ĩum ꝑuenire festi¬
nant. Due gͦ singuloꝵ penne
coniuncte sunt . &. due ñ sunt.
quia. ꝑ amorẽ. & spẽ. unũ est
qd̾ desiderant. s ꝑ tunorẽ ꝙ pe

Expanded text:
mor et poenitentia. David enim mor et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur. Petrus casum perfidiae flevit amare. Paulus in se plangit. Omnes tamen unam patriam appetunt; ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt: quia per amorem et spem unum est quod desider
Abbreviated transcription (Latin):
ud quã duritia nr̃e m̃tis ac¬
cusat᷑: quia ipse plangit. qd̾ an¬
te baptisma. cõmiserat. nos uͦ &
post baptismũ multa cõmisi¬
mus. & tam̃ flere. recusamus.
Quatuor itaꝙ pennis sc̃a ani¬
malia. utunt᷑. quia & ꝑ amorem
& spem ad celestia. ẽuolant.
& ꝑ timorẽ & penitentiã. facta.
in se. illicita deplorant. S qͥa.
dictũ est. due. penne singu¬
loy iungebantur. hoc fortas¬
se. intelligitur. qd ñ pennas
ꝓpͥas eleuantes itingant. sed
uniꝰ ad alterũ penna. cõuine¬
ta sit ut. penne uidelicet e¬
leuate uicissim sibi in con¬
uinctione concordent. Qua
in re q̃stio orit᷑. quasi due
penne quȩ leuantur amorem
timorẽ. ⁊ penitentiã. designãt
cur due. que extense sunt di¬
cuntur esse coniuncte. x due
que corpꝰ contegunt. ñ dicunt᷑
Sed hac in re facilis largiente
deo ratio occurrit. qd scõy pen¬
ne coniuncte sunt amor & spes
due. uero penne quȩ corpori
contegunt. sibimet ipsis ad al¬
terutrũ coniuncte ñ sunt. ti¬

Expanded text:
ud quam duritia nostrae mentis accusatur? Quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat, nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, 1204 quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant. 7. Sed quia dictum est: Duae pennae singulorum jungebantur, hoc fortasse intelligitur, quod non pennas proprias elevantes jungant, sed unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae pennae quae elevant amorem timorem et pcur duae quae extentae sunt, dicuntur esse conjunctae, et duae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiente Deo, ratio occurrit, quod sanctorum pennae conjunctae sunt, amor et spes. Duae vero pennae, quae corpora contegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, ti
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Quatuor ergo animalium
pedes recti esse. describuntur. qͥa
ꝑfectoꝵ oꝑa. ad sequ endã. mni¬
quitatẽ ñ sunt retorta. Hii au¬
tẽ pedes rectos ñ habent. qui
ad mala mundi q̃ reliquerint.
reflectunt᷑ De. quib scriptũ ẽ
& sus lota in uolutabro luti. Oo¬
lebat de quibdã doctor eg̃grꝰ
quod pedũ rectitudinẽ retro
detorserant. quib ꝑ increpado¬
nẽ dicebat Q uomͦ conuerti¬
mini iderũ ad infirma & ege¬
na elem̃ta. quibꝰ denuo ser

Expanded text:
tur? Quatuor ergo animalium tur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non haad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo se
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est simul. in qͣtuor. O uic¬
quid enĩ inuno inueneris. hoc
in om̃ib simul. q̃tuor recognos¬
ces. Ed quatuor penne iiii.
quia dei omipotentis filiũ dñoꝵ¬
iħm xp̃m fimul. om̃s concor¬
diter p̃dicant. & ad diuinitatẽ
eiꝯ m̃tis oculos leuantes. penua
contemplationis uolant Euuan¬
głistarũ gͦ facies ad humani
tatem. quia in eo quẽ corpore¬
um aspicrunt. quasi faciẽ inten¬
dunt. S dũ hunc esse incircũ¬
scriptũ atq incorporeũ ex di¬
uinitate. admintiant. ꝑ contem¬
plationis pennã quasi in aerẽ
leuant᷑. Ouia. itaq & una est fi
des incarnationis eiꝰ in om̃ib
& par contemplatio diuinitatis
ey in singulis. recte nunc dicit᷑
Quatuor facies uni. & quatuor
pennȩ uni.S que untus eẽt.¬
si fidem atq contemplationem
dm̃i habentes p̃dicatores illius
scã oꝑa. ñ haberent: Sequitur
Et pedes coꝵ pedes rect. Ouid
ꝑ pedes. nͥ g̃ssꝰ actuũ designan¬

Expanded text:
quae est simul in quatuor. Quidquae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recte cognoscis. 2. Et quatuor pennae uni, quia Dei omnipotentis Filium Doistum simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanittatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi in aerem ledes incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus essesi fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designan
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor facies uni. & quatuor pen¬
ne uni. Q uid ꝑ faciẽ. nͥ noticia.
& quid ꝑ pennã. nͥ uolatꝰ ex pͥmi¬
tur. Per faciẽ quippe unꝰquisq
cognoscit᷑. ꝑ pennã uero in altũ
auiũ corpora subleuant᷑ Facies
itaq ad sidẽ ꝑtinet. penna ad
contemplationẽ. Per fidẽ. nãꝙ
ab omĩpotente d̾o cognoscim̃.
sicut ipse de. suis ouib dicit.
Ego sum pastor bonꝰ & cognos
co meas. & cognoscunt me mee
Q ui rursus ait E go scio quos
elegerim Per contemplationẽ.
uero quia suꝑ nosmet ipsos
tollimͣ. quasi in aerẽ leuamur.¬
Quatuor gͦ facies uni sunt: qͥa.
si reqͥras quid matheus de in¬
carnatione dñi sentiat. hoc in¬
mirũ sentit. qd marcꝰ. lucas. &
iohannes. Si queras quid ioh̃s
sentiat. hoc ꝓcul dubio quod lu¬
cas. marcꝰ. & matheus Si queras
quid marcꝰ. hoc qd matheus. io¬
hannes & lucas Si q̃ras qͥd lu-
sentit. Quatuor ergo facies u¬
ni sunt. qͥa noticia fidi qͦ cog¬
noscunt᷑ a d̾õ. ipsa est in uno

Expanded text:
atuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere eQuatuor ergo facies uni sunt, quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Luca93 et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno,
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ bona. q̃ faciamꝰ. qͣsi tegm̃
ei rei suꝑducimꝰ. quã. erubes¬
cunus uideri Quãlibet enim
suncti uideri in hac adhuc ui¬
ta possint. habent tam̃ qd an¬
te di oculos oꝑire debeant.
Quia omnino est inpossibile.
ut aut in oꝑe aut in locuno¬
ne. aut in cõgitatione. nũquã
delinquant Inde & beatus iob
qui ꝑfecta quidem hominibus
dixerit. dei tam̃ uocẽ audiens
se ꝙ ipsum de ipsa sua ꝑfecta
locutione rep̃hendens. dicebat
Ulanũ meã. ponã suꝑ os meũ
In manii quippe oꝑatio. in o¬
re. locutio est Manũ ergo su¬
per os ponere est. peccata. locu¬
tionis ꝑ uirtutẽ boni oꝑis
lud animal alis quatuor inni¬
tatur aspicere. Ex quib duab
ad suꝑiora euolat. duab uero
celestia eleuat. Nichi iuiuere.
cam quanta spe ad suꝑiora.
tollat᷑. Nrã conu̾satio in celis. ẽ
unde. etiã. saluatorẽ. expectamꝰ¬

Expanded text:
gimus bona quae faciamus, quasi tegmen gimus bona quae faciamus, quasi tegmen ei rei superducimus, quam erubescimus videri. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant. Quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta locutione reprehendens dicebat: « Manum meam ponam super os meum . » In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere, est peccata locutionis per virtutem boni operis lud animal alis quatuor innitatur aspicere. Ex quibus duabus ad superiora evolat, duabus vero coelestia elevet: « Mihi vivere camus quanta spe ad superiora tollitur. « Nostra conversatio in coelis est. Unde etiam Salvatorem exspectam
Abbreviated transcription (Latin):
nominant᷑: quia electi ꝓcul
dubio & amant celestia que span
& sꝑant que amant. Due. uͭ cor¬
pora contegunt. quia timor et
penitentia ab omĩpotentis dei
oculis eoꝵ mala p̃terita abscon¬
dunt Hue itaq ut dictũ est
penne uinguntur sursum. qn¬
do amor & spes electoꝵ corda ad
suꝑiora eleuant. & ad. celestia sus¬
pendunt: Oue autõ penne te
gunt corpora. quando eoꝵ ma¬
la p̃terita. a cõspectu eterm uu¬
dicis timor & penitentia abson¬
dunt. In eo enim qd̾ se peccas¬
se meminerunt. quia ꝑtimes¬
cunt. & deflent. qͥd aliud quã
corpꝰ cooꝑiunt. qͥ facta carna¬
lia ꝑ suꝑ ducta bona oꝑa. adis¬
tricto examine abscondunt:
Scriptũ quippe est. Beati quo¬
rum remisse sunt iniquitates
& quoꝵ tecta sunt peccata.
Peccata enim tegimus. cũ bo¬
na facta malis actib suꝑ poni¬
mus O mẽ. enĩ qd̃ oꝑitur in¬
feriꝰ ponit᷑. & hoc unde oꝑitur
desuꝑ ducit᷑ Suando gͦ abdi¬
camus mala. que fecimꝰ. & eli¬

Expanded text:
nominantur, quia electi procul dubio et amant coelestia quae sperant, et sperant quae amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem penngunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni Judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt, qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt? Scriptum quippe est: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . » Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod cooperitur, inferius ponitur, et hoc unde operitur desuper ducitur. Quando quae fecimus, et eli
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i resurrectio defignat᷑. De
incarnatione. autem unigenni
filii. qua redempti sumꝰ. omnes
electi letati sunt. de. morte. uero
rectione gauisi sunt. Quia gͦ
eiꝰ & natiuitas & resurrectio len¬
ciam discipulis p̃buit. quos ex¬
passio contͥstauit. homo & leo
a dextͥs. uitulꝰ uͦ a sinistͥs fuisse
describit᷑. Epsi namq euuange¬
liste. scĩ de ei humanitate ga¬
uisi sunt. de. eiꝰ resurrectiõe
confirmati. qͥ de. eiꝯ passione
fuerant cõtͥstati Homo gͦ aleo
eis a dextͥs est. quia redẽptors
nr̃i eos incarnatio uiuificauit.
resurrectio cõfirmauit. Sed
uitulꝰ a sinist̾s. quia mors il¬
lius eos ad mom̃tũ temporis
in infidelitate ꝓstrauit. Ture
autẽ locꝰ aquile ñ uixta sed
desuꝑ esse descͥbit᷑. quia siue
ꝑ hoc qd̃ ei ascensionẽ signat
seu quia uerbũ patͥs. dm apd
patrẽ esse denuntiat. suꝑ euuã

Expanded text:
nostri resurrectio designatur. De nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt. De morte vero rectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis phomo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris: quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia verbum Patris Deum apud Patrem e
Abbreviated transcription (Latin):
nari unꝰ quisq ꝑfectus potest.
Quod idcirco dicimꝰ ut ea
q̃ de quatuor anmalib dic¬
ta. sunt. ꝑtinere etiã ad ꝑfec¬
torũ singulos demonstremus.
Sed magna nobis de eisdem
euuangłistis & scĩs p̃dicatorib
q̃stio orit᷑. cur homo & leo a
dextͥs ipsoꝵ quatuor. untulus
uero a sinistris ipsoy quatuor
esse ꝑhibet᷑ Neq enĩ sine mi
ratione est.cur duo illa a. dex¬
tris. & unũ hoc esse a sinistris
dicat᷑. Et. rursũ q̃rendum ẽ:
cur aquila ñ a dexi̾s uel. sinis¬
tris. s desuꝑ ipsoꝵ quatuor ẽẽ
memoret᷑. Duas itaq nobis q̃sti¬
ones obicimꝰ quas oportet ut
igitur & leo a. dextͥs. uitulꝰ uͦ
a sinistͥs esse ꝑhibet᷑. A dextris¬
& enĩ lȩta a. sinistris uͦ tͥstia ha¬
bemꝰ. Unde & sinistrũ nobis ẽs̃
dicimꝰ hoc qd adu̾sũ esse depu-¬
tamꝰ Et sicut p̾̃fati sumus.
ꝑ hominẽ incarnatio. ꝑ uitulũ
passio: ꝑ leonẽ uero auctoris

Expanded text:
nari unusquisque perfectus potest. nari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de iisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
lus. & leo simul. & aqͥla est. Homo¬
enim rationale. est animal. uitu¬
lus autẽ in sacͥfitio mactari so¬
let. Deo uero fortis est bestia.
sicut scͥptũ est. Teo fortissimꝰ
bestiarũ. ad nulliꝰ pauebit oc¬
cursũ Aquila ad sublimia euo¬
lat. & in reu̾b̾atis oculis solis
radios intendit. Omĩs itaq qͥ
in ratione. ꝑfectus est. homo est.
Et qm̃ semet ipsũ ab huiꝰ scłi
uoluptate mortificat. uitulus.
Quia uero ipsa sua spontanca
mortificatione contra aduersa
o mĩa fortitudinẽ. securitatis
habet. leo est. Unde scͥptũ est.
Tustus autẽ quasi leo confi¬
dens. absq terrore. erit. Quia
uero sublimit̾ contẽplat᷑ ea que.
celestia atq et̾na sunt. aqͥla ẽ.
Igitur qm̃ iustus quisq ꝑ ratio¬
nem homo. ꝑ sacͥfitiũ mortifi¬
cationis sue uitul ꝑ fortitudinẽ¬
securitatis leo. ꝑ contempla¬
tionem uero efficit᷑ aquila:
recte. ꝑ hec scã animalia sig¬

Expanded text:
lus, leo simul et aqlus, leo simul et aqenim rationale est animal: Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia volat, et irreverberatis oculis solis radios intendit. Omnis itaque, qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus saeculi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia et aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinesecuritatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia sig
Abbreviated transcription (Latin):
electi om̃s m̃bra sunt redẽp¬
toris nr̃i. ipse autem redemp
figurata sunt. nil obstat. si
ꝙ iã in his om̃ib & ipse signe¬
tur Ipse enim unigenitus
di filiꝰ ueraciter factꝰ est ho¬
ut uitul. ipse ꝑ uirtutẽ forti¬
tudinis sue. surrexit ut leo.
Teo &iam aꝑtis oculis dormi¬
re ꝑhibet᷑. quia in ipsa morte.
in qua ex humanitate. redemp¬
tor nr̃ dormitre potuit. ex drui¬
nitate sua inmortalis ꝑmanen¬
do uigilauit. Ipse etiã. post.
resurrectionẽ suã ascendens
ad. celos. in suꝑiorib est leuatꝰ
ut aquila. Totũ ergo simul.
nobis est. qui & nascendo homo
& moriendo uitulꝰ & resurgen¬
do leo. & ad. celos ascendendo
aquila. factus est. S qͥa ꝑ hec
ammalia euuangelistas q̃tuor
& sub eoꝵ specie. simul ꝑfectos
om̃s iam suꝑiꝰ significari dixi¬
mus. restat ut quomodo unus¬
quisq electoꝵ istis animaliũ.
uisionib expͥmat᷑ ostendamus
Omĩs & enim electus atq in
uia. dñi ꝑfectus. & homo & uitu¬

Expanded text:
electi omnes membra sunt redemptoris nostri, ipse autem redemptejus figurata sunt, nil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur, ipse enim unigenitus Dei filius veraciter factus est hout vitulus. Ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens in coelos, in superioribus est elevatus ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes superius significari diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitu
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ una nobis in necessitate.
est. altera in uoluntate. Quis
enĩ cognoscens dm ad eiꝰ reg-¬
num ingreditur. nͥ bene pͥus¬
oꝑet᷑: Sine contẽplatiua ergo
uita intrare. possunt ad celestẽ
patͥam. qui bona. q̃ posfunt. o¬
ꝑari ñ negligunt. sine actiua
autẽ intrare. ñ possunt. si ne¬
gligunt opari q̃ possunt. Illa.
gͦ in necessitatẽ. hec ĩuolũtate ẽ.
Tua in seruitute. ista. in liber¬
moysen dicitur Si emeris ser-¬
uum hebreũ. sex annis serui&
tibi. in septimo eg̃diet᷑ lib̾ gͣtis

Expanded text:
vimus, una nobis in necessivimus, una nobis in necessiest, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. lla in servitute, ista in liberMoysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimo egredietur liber gratis
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾o due. ille mulieres desig¬
nant. martha scilicet & maria.
Martha & enĩ satagebat circa
frequens ministeriũ. maria
autẽ sedebat. ad pedes dm̃:
& uerba eiꝰ audiebat. Erat gͦ
una intenta oꝑi. altera con¬
templationi. Una actiuȩ ser¬
iuebat. ꝑ exterius ministeriũ.
altera contemplatiue ꝑsuspen¬
sionẽ cordis in uerbũ Et qͣui
actiua bona sit. melior dam̃ est
contemplatiua: quia ista cum
mortali uita deficit. illa uero
ĩ immortah uita pleniꝰ cres¬
cit Ynde. dicit᷑. Uaria opti¬
mam partem elegit. que non
auferetur ab ea. Quia igitur
actiua minor est merito qͣm
condemplatiua. recte nunc.
dicit᷑. manꝰ hominis sub pen¬
nis eoꝵ. Nam & si ꝑ actiuam
boni aliquid agimꝰ. ad celeste.
tam̃ desiderium ꝑ contẽplati¬
uam uolamꝰ Pnde. & ap̃d moy¬
sen actiua seruitus. contempla.¬
tiua autẽ lib̃tas uocat᷑. Et cũ
utreq uite ex dono sind gr̃e.
quãdiu tam̃ inter ꝓximos ui¬

Expanded text:
ngelio duae illae mulieres designgelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. « Martha enim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . » Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiae, quamdiu tamen inter proximos vi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit qd agat. & fortiter
agit qd intellexerit. iam ꝓcul.
dubio iusꝰtꝰ est. s eiꝰ iusticiam
temꝑantia seqͥ debet. quia ple¬
rumq iusticia si modũ ñ ht̃.
in crudelitatẽ cadit. Ipsa ergo
iusticia uera iusticia est. quȩ.
se. temꝑantiȩ freno moderat᷑.
ut in zelo quo quisq ferux
sit etiã temꝑans. ne si plus
ferueat ꝑdat iusticiã. cuius
seruare moderamina ignorat.
Duȩ autẽ sunt scõꝵ predica¬
toꝵ uite. actiua scilicet. & con¬
templatiua. Sed actiua pͥor
est tempore quã contẽplati¬
ua. quia ex bono oꝑe tendit᷑
ad contẽplationẽ Eontẽ pla¬
tiua autẽ maior est merito
quã actiua. quia hec inusu
p̃sentis oꝑis laborat. illa uero
sapore intimo uenturã iã re¬
quiem degustat. Quid itaq¬
ꝑ penuas. nisi contẽplatiua ui-¬
ta signatur: Manus gͦ homi¬
nis sub penuis eoꝵ est id est.
uirtꝰ oꝑis sub uolatu contem¬
plationis. Q uod bene in eũ¬

Expanded text:
intelligit quod agat, et fortiter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Ezechieper pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est, virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Eva
Abbreviated transcription (Latin):
guento sp̃c̃ plena sunt. que
ex paucitate olei solum mͦ
infusa iudebant᷑ O uod
dũ aliis atq aliis dat᷑ x ab
auditorib fides accipit᷑. erep¬
ta. mulier uidelicet scã eccl̃ia
sub creditoris sui iam debito ñ
minis sub penius eoꝵ in quatu¬
or partes Possunt in loco qua¬
tuor partes. quatuor regiones¬
mundi accipi. sciliced oriens.
occidens meridies septemtrio. qͥa
scõꝵ p̾dicatio. auctore do ĩ cunc¬
tis mundi partib est egressa.
Possumus etiã ꝑ quatũor par¬
tes pͥncipales quatuor uirtutes
acciꝑe. ex quib relique uͥtutes
oriunt᷑. uidelicet prudentiam.
fortitudinẽ. iusticiã. atq tem¬
ꝑantiam. Quas nimirũ uirtu¬
earũ ordinẽ custodimꝰ Pri¬
ma qͥppe. prudentia. scd̃a for¬
titudo. tercia iusticia. quarta
temꝑantia. Quid enĩ ꝓdesse.
potest prudentia. si fortitudo
desit. Scire. et enĩ cuiquam
qd ñ potest. facere: pena magis
quã uirtꝰ est. S qui prudent̾

Expanded text:
guento spiritus plena sunt, quae guento spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia sub creditoris sui jam debito non minis sub pennis eorum in quatuor partes. 7. Possunt hoc in loco quatuor partes quatuor mundi regiones accipi, scilicet Oriens, Occidens, Meridies, et Septentrio, quia sanctorum praedicatio auctore Deo in cunctis mundi partibus est egressa. 8. Possumus etiam per quatuor partes principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtuearum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter