comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sio. Nõnulli siquidẽ cũ de aꝑtiorb arguunt᷑
scientes qd̃ si se defenderẽt non sͥ crederet᷑ sub¬
tilius ĩueniũt argumentũ defensioĩs: u̾ba
rendentes dolose confessioĩs. Est quippe qui
endo tegñt. ut magis ex humilitate qͣm ueritatẽ¬
cõfiteri putet: qui audit aptans illud scripture
tas. qua ip̃a quo suꝑbia palliare se appetit ne
uilescat. S hec cito terguersatõ a p̃lato dep̃hẽ¬
dit᷑ si ad hanc suꝑbam humilitatẽ nõ leuiter
flectit᷑ quo magis dissimulet culpã uł differat
penam. Uasa .n. figuli probat fornax ⁊ tribu¬
latio uere penitentes disceruit. Nain qui uera

Expanded text:
sio. Nonnulli enim cum de apertioribus arguuntur, scientes quod si se defenderent, sibi non crederetur, subtilius inveniunt argumentum defensionis, verba respondentes dolosae confeendo tegunt; confiteri putet qui audit, aptans eis illud Scripturae: tas, qua ipsa quoque superbia palliare se appetit, ne vilescat! Sed haec cito tergiversatio a praelato deprehenditur, si ad hanc superbam humilitatem non leviter flectitur, quo magis dissimulat culpam, vel differat poenam. Vasa figuli probat fornax, et tribulatio vere poenitentes disc
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑ beniamin intelligimꝰ gr̃am con¬
templationis. Uterq de eadem m̃re nascit᷑
qr ⁊ dei cognitio et sui ex rõne ꝑcipit᷑. Longe
pt iosepħbemamin gignitur: qr animꝰ qui
i sui cognitione diu ẽxercitatꝰ. ꝓleneq eruditꝰ
nõ est ad dei cognitionẽ nõ sustollit᷑. Ftustraq
cordis dculũ erigit ad uidendũ deur: qui nõ¬
dum ydoneus est adudendũ seip̃m. Precipuũ¬

Expanded text:
sic per Benjamin intelligimus gratiam contemplationis. Uterque de eadem matre nascitur quia et Dei cognitio, et sui ex ratione percipitur. Longe post Joseph Benjamin gignitur, quia animus qui in sui cognitione diu exercitatus, pleneque eruditus non est, ad Dei cognitionem non sustollitur? Frustra cordis oculum erigit ad videndum Deum, qui nondum idoneus est ad videndum seipsum. Priu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ nõ desinit uerus ioseph tenere. terge̾¬
et indesinenter inspic̾e. Tenere: ne deorsũ
cortuens t̾re ꝑ amorẽ in hereat. Terg̾e: ne
ĩanuũ÷ cogitationũ puluere sordescat. In¬
spicere: ne ad ima studia intentionis sue
cculũ refle ctat. Ext̾so autem speculo ⁊
diu diligẽ ter inspecto. incipit ea q̃da
diuini luminis claritas int̾lucere: ⁊ ĩmen¬
sus quidã ĩsolute iusionis radius oculis eiꝰ
apparere. Hec lumẽ oculos eius irradicaue¬
rat qui dicebat. Signatũ est suꝑ nos lumẽ
nultus tui domine: dedisti leticiam ĩ corde

Expanded text:
culum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui dicebat: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Quos ille totos statim erogari p̾cepit. Ad
hec dyaconus Unde iucturi hodie sumꝰ: Qui
rñ solidoꝵ. Deinde cõu̾sus ad dyaconũ ait. Acci¬
pe q̃ tracdunt᷑: ⁊ intellige te fraudẽ fecisse pau¬
ꝑib. Nam si totum qd̵ dedi indigentib cõtu

Expanded text:
dit et sanctus eos tres erogari precepit. Ad hoc dyaconus: «Vnde uicturi hodie sumus?». «nt. Deinde conversus ad diaconem, ait: 'Accipe quae traduntur et intellege, te fraudem fecisse pauperibus; nam si totum indigentibus contul
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptũ nulla tos molestia exacerbandos: quir
potiꝰ p̃dicatioĩs ꝑmissu et amplo uictu iuuã¬
dos et libent̾ audiendos: qd̾ tam longam a na¬
tali solo ꝑegrinationẽ susceperint ut anglis q̃
optima putabant indulgenti benignitatẽ cõi¬

Expanded text:
veruntamen nulla illos molestia exacerbandos, quin potius praedicationis permissu et amplo victu juvao victu juvandos, quod tam longam a natali solo peregrinationem susceperint ut Anglis quae optima putabant indulgenti benignitate communi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Radualdꝰ autẽ rex orientaliũ angloꝵ edil¬
berto rege cantuaꝵ mortuo illã suꝑ anglos reg¬
nandi potentiã accepit. ut sub iuitũ eiꝰ alii an¬
gloꝵ reges regnarẽt. Edilfrido a̾ rege nordanm¬
broꝵ mortuo a radualdo rege ꝑempto. ediuinus

Expanded text:
t. Raduald autem rex orientalium Anglorum, Edilberto mortuo, illam super Anglos regnandi potentiam quartus accepit, ut sub nutu ejus alii Anglorum reges regnarent. Edilfrido quoque Nordanymbrorum rege a Radualdo rege perempto, Eduinus
Abbreviated transcription (Latin):
nordanimbroꝵ regẽ scotorũ una cũ oĩb¬
sius pene ĩ bello extinguit. H calamitas scotis cõ¬
tigit. ẜ uaticinũ augustini ep̃i qui int̾minatꝰ
est scotos ab anglis fore ꝑimendos: qui anglos
ad uitam et̾nam cõuerti egre ferebant. In mona
suo ad hoc bellũ ex more exeuntes ut rege armis
pugnante ip̃i orando pro eo pugnarẽt ꝑempti

Expanded text:
Nordanymbrorum regem Scottorum Ean cum omnibus pene suis in bello extinguit. Haec calamitas Scottis contigit secundum vaticinium Augustini episcopi qui interminatus est Scottos ab Anglis fore perimendos, qui Anglos ad vitam converti egre ferebant; in monacsuo ad hoc bellum ex more euntes, ut rege armis pugnante, ipsi orando pro eo pugnarent, perempti
Abbreviated transcription (Latin):
rio et pipino cõgressus uincit᷑. Derchariꝰ a si¬
is ꝑunit᷑ theodericꝰ rex a pipino capit᷑. Dipin̾¬
s neustriam subiugat. ⁊ sub theoderico solus
toti regno principando statũ rex meliorat. Sc̃m
quo lambertũ intraiestensi p̾sulatu relocat
sociis .xii. ueniens ab anglia sc̃itate claret in
gallia. Sc̃s Wandregisilus qui ⁊ wando an¬
segissi maioris domus ex walgiso fr̃e nepos
hoc tp̃re clatuit qui cenobia fiscañ ⁊ fontenel¬
lam do construrit

Expanded text:
rio, Pipino congressus, vincitur; Bertarius a suis perimitur. Theodericus rex a Pipino capitur. Pipinus Neustriam sibi subjugat, et sub Theoderico solus toti regno principando statum rerum meliorat. Sanctum quoque Lambertum in Trajectensi presulatu relocat. sociis 12 veniens ab Anglia, sanctitate claret in Gallia. Sanctus Wandrigisilus, qui et Wando, Ansigisi majoris domus ex Walchiso fratre nepos, hoc tempore claruit, qui cenobia Fiscannum et Fontinellam Deo construxit
Abbreviated transcription (Latin):
laminã eypri ab arien mago ⁊ a uideis
pro xp̃o igne crematus est. ⁊ corpus suũ ꝙ aiohẽ
marcho consobrino suo incripta occultatũ ad¬
huc latebat reuelatione sua inueniri fecit. Cũ
hebraice scriptũ ꝙͦ erat simul reconditũ inueni¬
tur. Ꝙ euugłm ip̃e barnabas ex doctrina apłoꝵ¬

Expanded text:
laminam Cypri a Bar-Jesu mago et a Judeis pro Christo igni crematus est, corpus suum, quod a Johanne Marco consobrino suo in cripta occultatum adhuc latebat, revelatione sua inveniri fecit. Cum Hebraice scriptum, quod erat simul reconditum, invenitur. Quod evangelium ipse Barnabas ex doctrina apo
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatis simꝰ. ĩ cõpassione uͦ ꝓximoꝵ labor
est cordis. ĩ agenda cura eorum labor oꝑatioĩe
Inuno monem᷑. ĩ alio docemur. ĩ t̾cio moue¬
mur. ĩ qͣrto merem᷑. Monet scriptura quid
fulget. sic xp̃c post irrigationem lacrimaꝵ
pc̃ci fetentẽ reddat. Intrat ⁊ ĩuineã ut circũ¬
fodiat eam. ut succidat sarmenta .i. suꝑflui¬
tatis incrementa. ut qd̃ luxuriat ĩ palmitib
Egredit᷑ animꝰ a cõtemplatiõe ad sui circũspe
fiat ager uirtutũ. qui pͥus erat uepriũ ⁊ spi¬
naꝵ. Cõmorem᷑ inquit in uillis .i. in illis qͥ
sunt uillani .i. rudes ⁊ tardi ad ꝑcipienda do-¬
edificationẽ mentis. s repletionẽ uentris. t̾re¬
nis ĩhiant t̾rena sapiunt. In hiis gͥ nõce est
ut faciamꝰ moram ꝑ doctrinã. ꝑ disciplinã
Mane surgamꝰ ad iuneas .i. nõ pigre. s pre¬

Expanded text:
demnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspecfiat ager virtutum qui prius fuerat veprium et spinarum. Commoremur, inquit, in villis, id est in illis qui sunt villani, id est rudes et tardi ad percipienda doaedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ta corrigat statutis horis ad capłm cõ¬
fluit. sic mentis rõ cogitationes diu̾sas ad se¬
cretũ cordis qñq cõuocat. ut ĩcorrigibiles eici¬
at corripiat iriquietas. negligentes emendet
instruat simpliciores. mitiget iracundas. uo¬
luptuosas restringat. pigras excitet. cõsoletur
pusillanimes. doceat indiscretas. In hoc spirita¬
li capło abbĩs locũ possidet rõ. cõscientia culpas
tur humilitas se ip̃am iudicat. arregantia ue¬
uicia p̾ceptis cõtradicũt. more uero simpliciũ
uirtutes obediunt. seip̃as tm̃ qñq uirtutes in¬
uicem accusant. Accusat .ii. mĩa iusticiã. iusti¬

Expanded text:
ta corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas tur, humilitas seipsam judicat, arrogantia veitia praeceptis contradicunt, more vero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justi
Abbreviated transcription (Latin):
pendant. creator dispensatorq scõꝵ cunctoꝵ qnta
suꝑ eos gr̃a uigilat: quos ĩ sua desideria nõ relax¬
at. Egro quippe ꝙ̃ medicꝰ desperat. concedit ut cunc¬
ta q̃ cõcupiscit accipiat. Nam qui sanari posse
creditur: a multis qͥ appenit ꝓhibet᷑. Et pueris nũ¬
mos subtrahunꝰ: quib tota simul pr̃imonia he¬

Expanded text:
pendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia hae
Abbreviated transcription (Latin):
admonendi sũt paccati ne dũ nims humanam
pacem desiderãt: prauos hoĩm mores neqͣqmͣ re¬
darguendo ⁊ consentiendo ꝑu̾sis: ab actoris sui pa¬
ce se disiungant. Nã iosaphat qui tot de ante
pene peritꝰ increpat᷑. ⁊ ei a dño ꝑ ꝓp̾h̾am dicitur.
ad correptiõis u̾ba ꝓsiliant: temporalẽ pacẽ sͥ ꝑ
uocis sͥ extrinsecus turbant. sicut dauid qui dicit¬

Expanded text:
admonendi sunt pacati, ne, dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant, et consentiendo perversis ab auctoris sui paculpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteapene periturus increpatur. Cui a Domino per prophetam dicitur: ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi voci sibi extrinsecus turbant. Provide Davi
Abbreviated transcription (Latin):
tineant iudicis uices. nec more principũ mili¬
tib dñentur. s op̃pssis subueniant et paupeꝵ
fr̃m ministrent obsequiis. Qͣtuor sũt in rebus
possessis obseruanda .s. ne licita iniuste acqui¬
ramꝰ. aut iuste acq̃sitis licite ꝑfcuam᷑. ne multa
qͣmuis licita possideamꝰ. aut illicite licita defen¬

Expanded text:
tineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defen
Abbreviated transcription (Latin):
delectam᷑. utilior est. eq̃ aut bos ĩ agro: quã in
pariete. Hic satiant oculos ĩ uidendo. ibi laborãt
rum greges prata lacus nutriendis piscib ap¬
tos fratrib hñdos cedimus. Hec oĩa iuctui ncea¬
nõ thelonei nũmos. nõ transeuntiũ mercatoꝵ
laboriosos ut iͣ dicam recipiant obolos. Que .n.
iusticia est ut si uendiderit ouẽ iudra. iure fori

Expanded text:
delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant rum greges, hortos, prata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessanon telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluti ninamus ĩ delicus aut arduitate ꝓpo¬
siti desistamꝰ a cepto. Ait .n. ambrosius. Sũt in¬
tuentes duriora p̾cepta q̃ nõ possit humana
sũ dormitorii quies. tumultuantis ppłi strepi¬
tu cõturbetur. ne dũ lingͣ tacet. Rendeat cor uł
dũ corꝰ qͥetẽ recipit. animꝰ sit inquietus
dificia fcm nõ suꝑflua suit. s humi¬
lia. nõ uoluptuosa s honesta. Utilis ẽ
lapis instructura. s quid prodest ĩ lapide cela¬
tura: Utile fuit hoc ĩ cõstructione templi. erat
n. forma significatioĩs et exempli. Legat᷑ ge¬
nesis ĩ libro. nõ ĩ pariete. Uestitur eua ĩ parie¬
te pauꝑ autẽ uixta parietem nudus accubat
Dat᷑ ade tunica pellicea. fc̃m u̾o multitudo co¬
artat᷑ hyemali molestia. Liceat hoc sicui lici¬
tũ fore debeat ilł qͥ ĩ urbib aut ĩuicis morant᷑
ad quos cõfluit ppłi frequentia. ut simplicitas
eoꝵ detineat᷑ delectatione picture. qͥ ñ delectant᷑
subulitate scripture. Nobis autẽ qui solitudĩe

Expanded text:
dissoluti vivamus in deliciis, aut arduitate propositi desistamus a coepto. Ait enim beatus Ambrosius sutuentes duriora praecepta quae non possit humana sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓmultitudĩe cohĩtantiũ nccĩtati eoꝵ illici¬
ta querãt. Qͥ multos cõgregant. ncc̃e est ut eoꝵ
uictui mlłta q̃rant. S dum q̃runt plura. crescit
erterior cura. Spargunt᷑ ꝑ diu̾sas regiones ecc̃e
beneficia. sp̃argunt᷑ et fres. soli int̾ seculares
hĩtant nolentes pati fraudẽ. s iudicio cõtend̾e

Expanded text:
itati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere
Abbreviated transcription (Latin):
cet multa possideant: ĩ aliis tñ pauꝑtatem
⁊ ea q̃ de pauꝑtate scripta sunt studiose le¬
gunt. legentes seĩp̃os cõspiciunt ⁊ sub oue
diuiciaꝵ dolentes geniũt. Hii sunt pauꝑes
sp̃u nõ hĩtu. Nos ã ad oculũ pauperes sumꝰ lo¬
cũ mutauimꝰ nõ animũ uestem nõ mentẽ.
Sunt ⁊̃ in maiorib eccłus aliqui sublimes
oculis. ĩflati suꝑbie sp̃u qui pauꝑes fres cum
suꝑuenerint. ex lat̾e respiciũt deridet eos. detra¬
hunt illis. uacantes ocio. ponentes symbolum
q canes dente liuido ossa pauꝑũ fr̃m corroden¬
tes. odientes saccũ ionimi tunicam benedicti
matulam eulalii. lacrimas arsenii. nuditatẽ
stri mat̾ialis cõsideranda nobis qͣtuor occurrũt.
maneant. ⁊ unde uiuant. ut plures sint. ⁊ boni
ꝓpositi ut cohitandi suppetant edificia. ⁊ iuctui

Expanded text:
cet multa possideant, in aliis tamen paupertatem et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem gruo consideranda vobis quatuor occurrunt, maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui
Abbreviated transcription (Latin):
nis igne sulphure et pice uolentes me ĩglu¬
tire. At ductor meus triplicauit suꝑ me filũ.
uallem q̃ erat ex una ꝑte tenebrosa ⁊ ardẽs
uelut clibanus ignis: ex altera uero ꝑte. tã
amenissia ⁊ splendidissĩa. ut nulla rõne di¬
cere ualeã. Uertiq me contͣ tenebrosam et
flãmiuoniã ꝑtem. Uidiq ibi aliquos reges
de meo genere ĩ magns suppliciis. Et tunc
nimis angustiatꝰ. putaui me statim ĩ illis
suppliciis demergendũ a gygantib nigerri¬
mis: qui ip̃am uallem conflãmabãt gene¬
rib igniũ. Et ualde tremens glon̾us filo
illumĩante meos ocłos. iudi elatere uallis
paulisꝑ albesc̾e fluuiũ: ibiq duos fontes
fluere. Unus erat nimiũ calidꝰ. alt̾ uͦ clarꝰ¬
tepidus. Et erant ibi duo dolia. Qualit̾¬

Expanded text:
nis igne et sulphure et pice, volentes me inglunis igne et sulphure et pice, volentes me inglutire. At ductor meus triplicavit super me filum; vallem quae erat ex ima parte tenebrosa, et ardens, velut clibanus ignis; ex altera vero parte tam amoenissima et splendidissima, ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges de genere meo in magnis suppliciis: et inde nimis angustiatus, putavi me statim in ipsis suppliciis demergendum a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem conflammabant generibus ignium; et valde tremens, glomeris filo illuminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lumen ibique duos fontes fluere. Unus erat nimium calidus, alter vero clartepidus, et erant ibi duo dolia, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ad capillos alas uͥsq ad mentũ. alias usq
ad umbiculũ. Et clamauer̃t ad me eiulan¬
do. Dũ uiximꝰ amauimꝰ tecũ et cũ pr̃e tuo. ⁊
tũ fr̃ib tuis ⁊ cũ auuncłis tius fac̾e p̃lia ⁊
homicidia: ⁊ rapinas ꝓ cupiditate t̾rena.
sdeo ĩ ista bullientia flumĩa ⁊ metalloꝵ diu̾¬
sa genera torquem᷑. Et cũ adhec tunidus ac¬
cederem: audiui retro me aĩas clamare. Poten¬
tes potent̾ tormenta patient᷑. Et respexi et
uidi sc̃ ripas flumĩs bullientes fornates pi¬
ceas ⁊ sulphureas plenas magnis draconi¬
b. scorpionib et serpentib diuersi gen̾is:
ubi ⁊̃ uidi aliquos pr̃is mei principes et
Heu nobis karole. iudes quam grauiora
hẽmus tormenta: pp̃ ntãm maliciã et suꝑbi¬
am. ⁊ mala cõsilia q̃ regib nr̃is ⁊ t̾ dedimus
ꝓpt̾ cupiditatẽ. Cũq dolendo cõgemiscem: ac¬
turrerunt ad me dracones aꝑtis faucib ple¬

Expanded text:
ad capillos, alias usque ad mentum, alias usque ad capillos, alias usque ad mentum, alias usque ad umbilicum; et clamaverunt ad me ejulando. Dum viximus, amavimus tetribus tuis, et cum avunculis tuis facere praelia, et holadias, et rapinas, pro cupiditate terrena. Ideo in ista bullientia flumina, et metallorum diversa genera torquemur. Et cum ad haec timidus accederem, audivi retro me animas clamantes: Potentes potenter tormenta patientur . Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas, plenas magnis draconibus, et scorpionibus, et serpentibus diversi generis: ubi etiam vidi aliquos patris mei principes, etHeu nobis, Carole! vides, quam gravia habemus tormenta, propter nostram malitiam et superbiam, et mala consilia, quae regibus nostris et tibi dedimus, propter cupiditatem. Cumque dolendo contremiscerem, accurrerunt ad me dracones apertis faucibus ple
Abbreviated transcription (Latin):
ta responderñt. fumꝰ ep̃i prĩs tui ⁊ auuncloꝵ
⁊ concordia ãmonere seminanimꝰ discordias
⁊ fuimꝰ intentores maloꝵ. Ido nũc ĩcendim᷑
ĩ istis tartareis suppliciis:⁊ nos ⁊ alii homi
face̾. Et dũ hec tremebundꝰ ascultarẽ: ecce
nig̾timi demones aduolantes cũ uncis ignei ͤ
uolebãt appiehende filũ glomeris quẽ ĩ ma¬
nu tenebã. ⁊ ad se atirahere. S reu̾berantib
radiis illiꝰ glonus: nõ ualebant illũ attinͤ¬
gere. Deinde p̃t t̾gũ meũ currentes uoluer̃t
me aduncare. ⁊ ĩ ip̃os puteos sulphureos p̃ci¬
pitate. S ductor meus qui portabat glome¬
rẽ iactauit suꝑ scapulas meas filiũ glon̾us¬
⁊duplicauit. illũ ⁊ traxit me pt se fortit᷑. Sic¬
ꝙ ascendimꝰ suꝑ montes igneos altissimos
de quib oriebant᷑ paludis. ⁊ flumina feruen¬
tia ⁊ omĩa metalloꝵ gen̾a bullentia: ubi
repperi ĩnumeras aĩas hoĩm ⁊ pͥncipũ pr̃is
mei ⁊ fratrũ ineoꝵ ⁊ p̾cipitatas: alias usq

Expanded text:
nt. Fuimus episcopi patris tui, et avunculorum et concordia commonere, seminavimus discordias, et fuimus incentores malorum. Ideo nunc incendimur in istis tartareis suppliciis, et nos, facere. Et dum haec tremebundus auscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum uncis igneis volebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis illius glomeris, non valebant filum contingere. Deinde, post tergum meum currentes, voluerunt me aduncinare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare: sed ductor meus, qui portabat glomerem, jactavit suet duplicavit illum, traxitque me post se fortiter, sicque ascendimus super montes igneos altissimos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia. Ubi reperi innumeras animas hominum, et principum patris mei, et fratrum meorum, et praecipitatas, alias usque
Abbreviated transcription (Latin):
regis regũ. Ego karolus ĩꝑator gratiuto dei
dono rex germanoꝵ ⁊ patricius romanorũ at¬
celebracũ nocturnaꝵ horaꝵ diuinũ officiũ
et a te mͦ sp̃c tuus ĩ hora nõ modica. Statim¬
q fui raptꝰ sp̃u. Et qui me sustulit erat cã
ũ clarissimũ ubar luminis emittẽtẽ. sicut
solent cometes fac̾e̾ qñ apparent. Cepitq illũ
dissolu̾e: ⁊ dicit ad me. Arcipe filum glonus
micantis et liga et noda firmit̾ ĩ pollice ma
infernoꝵ penas. Hoc dicto: p̾cessit me uelo¬
cit̾ distorquens filũ luciflui glomeris. Du¬
xitq me ĩ profundissĩas ualles igneas: q̃
etant plene ꝑtiteis ardentib pice ⁊ sulphu¬
re plumbo ⁊ cera ⁊ adipe. Ibi ĩueni pontifices

Expanded text:
Regis regum! Ego Karolus imperator, gratuito Dei dono rex Germanorum et patricius Romanorum, atcelebratum nocturnarum horarum divinum officium, et a te modo spiritus tuus in hora non modica: statimque fui raptus in spiritu, et qui me sustulit in spiritum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter in pollice tuinfernorum poenas; et hoc dicto praecessit me, velociter distorquens filum luciflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphure, plumboque, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
tisse cecidisse. iacere non resurg̾e. Qd̃ nõ ste¬
tisti leuitatis fuit. Qd̃ cecidisti. infirnritatis.
ꝙ iaces uoluptatis est. qd̾ nõ resurgis: cõsue¬
tuduus. leuitas impellit. infirmitas prost̾¬
nit ꝑimit uoluptas. sepelit consuetudo. Pri¬
mo fiusti arundo uento agitata. Scd̾o foliũ
cadens ab arbore. Tertio fc̃s es paraliticꝰ gra¬
bato assutus. Nã q̃ differentia int̾ mortuũ et
sꝑ iacentem᷑. Quarto lazarus in sepulchro qͣ¬
triduanꝰ fetens obuolutus luitheis tumulat᷑
Arundo fusti qñ ad leuissimũ serpentis sibi¬
lũ te inclinasti. foliũ fuisti: qñ sp̃u habente
potestatem ascendẽte suꝑ te locum tuũ dimi¬
sisti. Paralisis ã est dissolutõ. nichilq magis
hoĩem dissoluit. quã uoluptas Hiis tribus
gradib .i. leuitati infirmitati uoluptati cõ¬
suetudinem adiungẽs. te fetisti quatridua-¬
nũ. Tumulatꝰ es ⁊ oppressus obstinatione.

Expanded text:
tisse, cecidisse, jacere, non resurgere. Quod non stetisse, cecidisse, jacere, non resurgere. Quod non stetisti, levitatis fuit; quod cecidisti infirmitatis, quod jaces voluptatis est, quod non te resurgis consuetudinis. Levitas impellit, infirmitas prosternit, perimit voluptas, sepelit consuetudo. Primo fuisti arundo vento agitata, secundo folium cadens ab arbore, tertio factus es paralyticus grabato assutus. Nam quae est differentia inter mortuum et semper jacentem? Quarto, Lazarus in sepulcro quatriduanus fetens obvolutus linteis tumulatus. Arundo fuisti, quando ad levissimum serpentis sibilum te inclinasti. Folium fuisti, quando spiritu habente potestatem ascendente super te, locum tuum dimisisti. Paralysis autem est dissolutio, nihilque magis hominem dissolvit, quam voluptas. His tribus gradibus, scilicet levitati, infirmitati, voluptati consuetudinem adjungens, te fecisti quatriduanum, tumulatus es, et oppressus, obstinatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo stat ⁊ nõ cadit angelus est. qui uͭ cadit
⁊ surgit hõ est. Qui ã cadit ⁊ post casũ ñ sur¬
git. nõ qr nõ pot̃. s qr nõ uult. ꝓfecto dyabo¬
lus est ⁊ si hõ sit. Unde ⁊ de tali hoĩe dictũ est.
et urius ex uobis dyabolus est. Uñ ⁊ dicit᷑ ad
hoĩes. Temptatio uos nõ app̾hendat nisi hu¬
mana. ubi plane dyabolica remouet᷑ que
datur quis qñ effertur ultra se Infra se temp¬
tat᷑ quis qñ uiuere appetit inferius et uilius.¬
⁊ sordidius qͣm nature sue dignitas exposcit.
Temptatõ contͣ se ẽ: qñ aliqͥs scient̾ peccat ⁊̃
ad mortẽ ⁊ tñ postea nõ penitet. aut desperãs
aut nimis sperans, aut nec sperans nec despe¬
rans: s incredulus ad sperandũ ⁊ ad tuen¬
futurũ: dicens cũ epicuro. Nich pot̃ mortem.
⁊ mors ip̃a nichil. Quatuor tue calamitatis
gradꝰ supetiꝰ enumerauerã: te scilicet nõ ste¬

Expanded text:
ergo stat, et non cadit, angelus est; qui vero cadit ergo stat, et non cadit, angelus est; qui vero cadit et surgit, homo est; qui autem cadit, et post casum non surgit, non quia non potest, sed quia non vult, profecto diabolus est, etiamsi homo sit. Unde et de tali homine dictum est: Et unus ex vobis diabolus est . Unde et dicitur ad homines: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ubi plane diabolica removetur, qutatur quis, quando effertur ultra se. Infra se tentatur quis, quando vivere appetit inferius, et sordidius, et vilius, quam naturae suae dignitas exposcit. Tentatio contra se est, quando aliquis scienter peccat, etiam ad mortem, et tamen postea non poenitet, aut desperans, aut minus sperans, aut nec sperans, nec desperans; sed incredulus ad sperandum et ad timenfuturum, dicens cum Epicuro: « Nihil post mortem, et mors ipsa nihil. » Quatuor enim tuae calamitatis gradus superius enumeraveram: te scilicet non ste
Abbreviated transcription (Latin):
possibile est surg̾e qͣmuis difficile sit: et¬
tam difficile quã facile est cadere. Facilius est
ait aristotiles destruere qmͣ astruere. facilis arc
poeta descensus anum. s reuocare gradũ suꝑas¬
q euad̾e ad auras hoc opus hic labor est. Non
dixit hoc ĩpossibile est. s hoc inquit opꝰ hic la¬
bor est. id est possibile est ⁊ si difficile sit. Possi¬
bile est si exhibeatur opꝰ p̾beatur opera. labor
adhibeatur. Festina gͥ ut resurgas. Nam si re¬
surg̾e est hodie difficile: tras erit difficiliꝰ. Qiͥ
nõ est hodie: cras muiꝰ aptus erit. Om̃e tempꝰ
iacebis: tanto cades ꝓfunidiꝰ. Ip̃m namq ia¬
potuit cadere potest resurg̾e: Non resurg̾e ergo
nullo mͦ humanũ dicendũ est: s dyabolicũ
cuiꝰ tota uita riuna est. Notanda estigit᷑ ĩ hoc
hoĩs sũt: hõ .n. et cadit ⁊ surgit. ⁊ it̾m recidit
⁊tterũ resurgit. Stare uͭ absq casu solius an¬
geli: nõ resurgere uero soluis dyaboli est. Qui

Expanded text:
possibile surgere, quamvis sit difficile; tam difficile, quam facile est cadere. Facilius est, ait Aristoteles, destruere, quam astruere. . . . Facilis, ait poeta, descensus Averni, Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras Hoc opus, hic labor est. . . . Non dixit, hoc impossibile est, sed Hoc, inquit, opus, hic labor est, id est possibile est, etsi difficile sit: possibile est, si adhibeatur opus, praebeantur opera, labor adhibeatur. Festina igitur ut resurgas, nam si resurgere est hodie difficile cras erit difficilius. Qui non est hodie, cras minus aptus erit. Omne autem diutius, tanto cades profundius. Ipsum namqpotuit cadere, potest resurgere? Non resurgere ergo nullomodo humanum est dicendum, sed diabolicum; cujus tota vita ruina est. Notanda igitur in hoc hominis sunt. Homo enim cadit et surgit; et iterum recidit, et iterum resurgit, stare vero absque casu solius angeli est; non resurgere vero solius diaboli est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quid est fr: Tradidit te mͥ d̾s. Quare ĩ labo¬
re monachoꝵ furtũ tociẽs facere p̾sumpsisti: Qi
hec dicens. pedem eiꝰ a sepe in qua inheserat sol¬
uit:eumq sine lesione deposuit. Cui dixit. Seq̃re
me. Quem sequẽtem duxit ad aditũ orti: ⁊ ole¬
ra q̃ furto appetebat auferre ei cũ magna dulce¬
dine p̾̃buit dicens. Uade ⁊ post hec furtũ nõ faci¬
as. S cũ nc̃ce habes huc ad me ĩgrede: ⁊ que tu
cũ pcc̃o laboras tollere ego tͥ deuotꝰ dabo.

Expanded text:
ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in laboait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo.
Abbreviated transcription (Latin):
magne uite monachus erat ortolanꝰ fur uero
uenire cõsueuetat ꝑ sepẽ ascend̾e ⁊ occulte olera
auferre. Cũq ille multa plantaret q̃ muiꝰ ĩue
niret. ⁊ alia pedib cõculcata alia direpta con¬
spic̾e̾t: totũ ortũ cirtiiẽs ĩuenit it̾ unde fur ue¬
nire consueuerat. Q in eundẽ ortũ deambulãs
repperit ⁊̃ serpentẽ. Cui p̾cipiens dixit. Seque¬
re me. Atq ad aditũ furis ꝑueniẽs: imperauit
serpenti dicens. In noĩe iłu p̾cipio t̾. ut aditũ
istũ custodias: ac furẽ hic ingredi nõ ꝑmittas.
Protiñ serpens totũ se in itinere in transuersũ
tetendit: ad cellam monachꝰ rediit. Cũq meti¬
diano tp̃re cuncti fc̃es quiescerẽt: more solito fui
aduenit. ascendit sepem ⁊ dũ in ortũ pedem po¬
neret: uidit subito qd̃ tensus serpens clausiss
uiam. Extremefc̃s post semetipm cõcidit: eius¬
q pes ꝑ calciamentũ ĩ sude sepis ĩhesit. Uenit
ci ã dixit. Grãs ago d̾o: implesti qd̾ iussi. Rece

Expanded text:
magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicquti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; reced
Abbreviated transcription (Latin):
ra: sunt duo. Aut .n. naturalia sunt. ut castrimar¬
gia: aut extra naturã ut philargiria. Efficientia
ut est suꝑbia ⁊ cenodoxia. Nomilła cõmonitio¬
nis sue causas extrinsetꝰ accipiũt: ut ẽ philargi¬
ria ⁊ ira. Alia uero intestinis motib excitant᷑:
terias sͥ pͥmitꝰ subtrahant qui potest uł occ̃o ł
recordatio eaꝵdem passionũ egrotanti adhuc
aĩe generari. Noc̃e est .n. ut morbo duplici du¬
plex adhibeatur curatõ. Nã corꝑi ne cõcupis¬
centia in effc̃m temptet prũꝑe. necͣrio effigies
⁊ mat̾ia illiciens subtrahenda est. Et aĩe nichil¬
ominꝰ ne eam uł cogitatiõe cõcipiat: attentior
meditatio scripturaꝵ ⁊ sollicitudo ꝑuigil ac re¬
motõ solitudĩs utilit̾ apponenda est. In cet̾is
tate desiderant qr freq̃ntia hoĩm mag̾ arguũt᷑
⁊ dũ lacessita crebrius manifestant᷑ celeri me¬

Expanded text:
ra sunt duo. Aut enim naturalia sunt, ut gastrimargia; aut extra naturam, ut philargyria. Efficientia ut est superbia et cenodoxia: nonnulla commotionis suae causas extrinsecus accipiunt, ut est philargyria et ira; alia vero intestinis motibus excitantur, terias sibi primitus subtrahant, quibus potest vel occasio vel recordatio earumdem passionum aegrotanti adhuc animae generari. Necesse est enim ut morbo duplici duplex adhibeatur correctio, nam corporis, ne concupiscentia in effectum tentet prorumpere, necessario effigies et materia illiciens subtrahenda est, et animae nihilominus ne eam vel cogitationem concipiat attentior meditatio scripturarum et sollicitudo pervigil ac remotio solitudinis utiliter apponenda. In caeteris tate desiderant, quia frequentia hominum magis arguuntur, et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri me
Abbreviated transcription (Latin):
uios suos. Conũ est ei ut int̾misso stridio con¬
templationis ad tempꝰ foras exire cõpellat᷑: et ex¬
teriora dispensanda suscipiat. ut discat exꝑimẽ¬
to qͣm difficile sit ꝑ officiũ ext̾iorib deseruire ⁊
tñ ꝑ desideriũ int̾iora nõ deserere. Et cũ se ad curã
suscepti regiminis ĩparem ẽẽ agnou̾it: tũc sci¬
at quid de hiis sensisse debuerat quos pͥus ĩ eodẽ
loco positos ĩ cõsiderate despiciebat. Discat ẽẽ pro¬

Expanded text:
ramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio conramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio contemplationis ad tempus foras exire compellatur, et exteriora dispensanda suscipiat, ut discat experimento, quam difficile fit per officium exterioribus inservire, et tamen per desiderium interiora non deserere. Et cum se ad curam suscepti regiminis imparem esse agnoverit, tunc sciat quid de iis sensisse debuerat, quos prius in eodem loco positos inconsiderate despiciebat. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ira in indignationẽ crescit. indignatio ĩ cõtume
scĩa tabescit. fit sibi grauis animꝰ: ⁊ qͣi plumbũ
ĩmobilis ꝑmanens sursũ erigi nõ ualet. Et qui
pͥus pennus cõtemplatiõis celos penetrare cõsue¬
uerat nũc graui pressus pond̾e sub se cadit. ꝑ hor¬
rescit tenebras suas qͣs intꝰ patit᷑ ⁊ si possibile eẽt
aufug̾e uellet semetip̃m. Igit᷑ relicta cõscĩa foris
fundit᷑. t̾renis se ĩmiscet actionib: ut uł occu¬
patus obliuisci possit maloꝵ suoꝵ. Et qr leuius
ẽẽ iuidicat om̃e malũ eo ip̃o qd̾ intꝰ tolerat: iam
miser ⁊ dolores sue occupatioĩs foris amat. Et
qr ueram dulcedinẽ longo tedio palatũ cordis
gustare didicit. carnalis cõcupiscentie acetum
sitiens aĩa cũ desiderio bibit. Igit᷑ iste ꝑ sapĩam
excreuerat ⁊ altitudĩe sua suꝑbiuit. ⁊ ĩo bonũ
est ei ut p̾cidat᷑. ⁊ assuescat ĩ latum expande ra

Expanded text:
ira in indignationem crescit, indignatio in contumelira in indignationem crescit, indignatio in contumelscientia tabescit. Fit sibi ipsi gravis animus et quasi plumbum immobilis permanens sursum erigi non valet. Et qui prius pennis contemplationis coelos penetrare consueverat, nunc gravis pressus pondere sub se cadit. Perhorrescit tenebras suas, quas intus patitur, et si possibile esset, vellet aufugere semetipsum. Igitur relicta conscientia foras funditus terrenis se immiscet actionibus, ut vel occupatus oblivisci possit malorum suorum. Et quia levius esse judicat omne malum eo ipso quod intus tolerat, jam miser etiam dolores suae occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem longo taedio palatum cordis gustare dedidicit, carnalis concupiscentiae acetum sitiens anima cum desiderio bibit. Inventamexcreverat, de altitudine sua superbivit, et ideo bonum est ei ut praecidatur, et assuescat in latum expandere
Abbreviated transcription (Latin):
quid uiderit. uł aꝑte calumpiuari. uł sirstre
int̾pretari conetur. ut si forte aliquos pro cõi
utilitate aliqntulũ sollicitari uiderĩt hos cupidos
nocant. qͦs ꝓuidos ẽẽ ꝑspexerint auaros nõĩant
qui sepiꝰ tristiciam uultu p̾ferũt. inuidia tabesce̾
credũt. Et qͦs alacres et deuotos ĩ ministrando ꝑ¬
spererint: leues ⁊ inquietos ẽẽ asserũt qͥs debi¬
les aut graues inuenerĩt. q pigros ⁊ ĩ herces ac¬
cusant: abstrenus morbo ypocrisis laborare. Et
eos qui plus nc̃citati indulgent: luxui deseruire
inueniat qd̃ iuste reprehende possit. ꝑu̾sa tñ sus¬
picari non desistit. Si uͦ aliqͥd dignum rep̾hensio¬
ne inuen̾it: statim tumidam mentẽ nõ ad cõpas¬
sionem. s ad contemptũ trahit. Contemptꝰ ã irã
cõcitat: qr typo suꝑbie ĩ flatꝰ animꝰ. ĩtolerabile eẽ
credit. quicqͥd ab eo sustinet quẽ despicit. Deinde

Expanded text:
dquid viderit vel aperte calumniari, vel sinistre dquid viderit vel aperte calumniari, vel sinistre interpretari conetur; unde, si forte aliquos pro communi utilitate aliquantulum sollicitari viderint, hos cupidos vocant. Quos providos esse perspexerint, avaros nominant. qui saepius tristitiam vultu praeferunt, invidia tabescere credunt. Et quos alacres et devotos in ministrando perspexerint, leves et inquietos esse asserunt. Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accusant. Abstemios, morbo hypocrisis laborare, et eos qui plus necessitati indulgent, luxui deservire inveniat quod juste reprehendere possit, perversa tamen suspicari non desistit. Si vero aliquid dignum reprehensione invenerit, statim tumidam mentem non ad compassionem, sed ad contemptum trahit. Contemptus autem iram excitat, quia typo superbiae inflatus animus intolerabile esse credit, quidquid ab eo sustinet, quam despicit. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ũt uͨ nõnulli qui ꝑ quietem diuinitꝰ sibi
cõcessam. pͥmo multũ ĩ cõtemplatione
excrescunt. s dum uident alios simpliciores
fres t̾renis actionib occupari. eos ĩ cõparatiõe
sua despiciũt: ⁊ dũ ip̃i steriles sunt a bono opere
bona tñ oꝑa ĩ aliis nõ ꝑtimescunt iudicare.
Ncc̃e .n. est ut ĩ cculis eoꝵ uilescant fc̃a aliena
qͥ de sius meritis sentiũt ĩmoderata. Nec fieri
posset ut uitã alienam iudicare p̾sumerent
nisi prius ĩ se tumuissent. Que tñ suꝑbia pͥmũ
se palliat sub specie boni zeli. ⁊ ꝑsuadet decepte
menti nõ ẽẽ ꝑfectum amatorem iusticie. qui
cõsensum p̃bet culpe aliene: eũ ã delicto aliene
oĩno cõsentire qui negligit dũ pot̃ delinq̃ntem
arguere. Hoc gͥ male pro uida mens errore de¬
cepta totã se curiositati dedit. ⁊ paulatim cres-¬
cente morbo dum pͥmũ errata alioꝵ ĩmoderata
ꝓsequi assuescit. postremo ad hoc deducit᷑ ut qͥc¬

Expanded text:
unt vero nonnulli, qui per quietem divinitus sibi concessam, primo multum in contemplatione excrescunt, sed dum vident alios simpliciores fratres terrenis actionibus occupari, eos in comparatione sui despiciunt, et cum ipsi steriles sint a bono opere, bona tamen opera in aliis non pertimescunt judicare.e enim est ut in oculis eorum vilescant facta aliena, qui de suis meritis sentiunt tam immoderata. Nec fieri posset, ut vitam alienam judicare praesumerent, nisi prius in se tomuissent. Hic igitur error se palliat sub specie boni zeli, et persuadet deceptae menti non esse perfectum amatorem justitiae, qui consensum praebet culpae alienae. Eum autem delicto alieno omnimodo consentire, qui negligit, non potest, arguere. Hoc igitur male provida mens errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi assuescit, postremo ad hoc deducitur, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
sidente ecc̃a: ambo uissu. honorii august urbe
egredur nt ⁊ si ⁊ reprobato eulqlio inssu augu
nacha pallam sacratã altaris cotingeretiut
Lauaret aut incensũ poneret. ⁊ it secreus uei
obnotiꝰ curie uł cuilibet rer nõ fiat diiuas uel
no seq̃nti ĩonimꝰ ꝑ lui. annos libris suis con¬
fetis itai corpe ꝑ laborib defecto ut lecto surgere
noqruret n apprehenso manib fune qui adtr
de trabependebat. obut apud bethieem amio
rũt legib plegem salicã dictaner̃t. ꝑ .iiii. gep¬
tis sue ꝓceres electos de plib huis appellatos no¬
minib. usogast bosogast. silagast N. idigast
ĩ iullis g̾manie. salecam bododm w indoaum
Hu.uiͣ ꝑcetes ꝑtres malos causar ougoaes
cõuenientes sollicite tractantes de singulis dis¬
curiendo sicut lex salica declarat iudicare decie¬
uerunt Uandali alani. sueni: regiones hyspa¬
maꝵ ad nitandũ int̾ se trifatiã cõꝑtiti. ⁊ m
teib cegnis diuisi: collidunt inter se in restine¬

Expanded text:
sidente aecclesia, ambo jussu Honorii augusti Urbe egrediuntur; et sic reprobato Eulalio, jussu augusnacha pallam sacratam altaris contingeret aut lavaret, aut incensum poneret; et ut servus vel obnoxius curiae aut cujuslibet rei non fiat cl Hieronimus per 56 annos libris suis confectis, ita corpore prae laboribus defecto, ut lecto surgere nequiret nisi apprehenso manibus fune, qui ad hoc de trabe pendebat, obiit apud Bethleem anno runt legibus, et legem Salicam dictaverunt per quatuor gentis suae proceres electos de pluribus, his appellatos nominibus, Usogast, Bosogast, Salagast, Widigast, in villis Germaniae Salehaim, Bodohaim, Windohaim per tres mallos causarum origines convenientes sollicite tractantes, de singulis discutiendo, sicut lex Salica declarat, judicare decreverunt. Wandali, Alani, Suevi, regiones Hispaniarum ad habitandum inter se trifariam compartiti et in tribus regnis divisi, colliduntur inter se intestin
Abbreviated transcription (Latin):
hõi helyseus. Puer ille de longe uenerat et
manũ qmͣ pendentẽ attulerat. sanam ĩ patri¬
am reportauit. Iam om̃ib rite ꝑactis in ip̃o
oratorio sc̃e dei genitricis marie. in quo sibi
bene placuit: malachias. tradit᷑ sepulture.

Expanded text:
homini Elisaeus . Puer ille de longe venerat, et homini Elisaeus . Puer ille de longe venerat, et manum quam pendentem attulerat, sanam in patriam reportavit. Jam omnibus rite peractis, in ipso oratorio sanctae Dei genitricis Mariae, in quo sibi bene complacuit Malachias, traditur sepulturae,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit om̃s mirũ ĩ modũ luctus ⁊ gemitus
oĩm subito cõquiescit mutat᷑ in gaudium
ĩmoderatiꝰ plang̾e malachiã: Quasi non
Malachias amicus ñr dormit ⁊ ego lugeã.
Luctus iste se usu nõ rõne tuetur. Si dñs de¬
dit dilecto suo sompnũ et talem sompnũ
ĩ quo hereditas dñi filii merces fructus uẽ¬
tris. quid horũ uidetur fletum ĩdicere: Ego¬
ne fleam illũ qui fletum euasit: Ille tripu¬
diat. ille triũphat. ille introductus est ĩ gau¬
diũ dñi sui. et ego eum plangam: Cupio mͥ
hec: non illi ĩuideo. Interim parant᷑ erequie.
offertur pro eo sacrificiũ: consũmant᷑ ex mo¬
re omĩa cũ sũma deuotione. S̾tabat eminus
puer cui emortuũ pendebat alatere brachium.
magis illi ĩpedimento qmͣ usui. Quo cõꝑto:
innui ut accederet. ⁊ apprehendi aridã manũ¬
⁊ applicui ad manũ ep̃i et iuluficauit eam
Nempe uiuebant in mortuo gr̃a sauitatũ.
et manus fuit mortue manui. qd̾ mortuo

Expanded text:
tavit omnes. Mirum in modum luctus et gemitus omnium subito conquiescit: mutatur in gaudium immoderatius plangere Malachiam, quasi non Malachias amicus noster dormit, et ego lugeam? Luctus iste usu se, non ratione tuetur. Si Dominus dedit dilecto suo somnum, et talem somnum, in quo haereditas Domini, filii merces, fructus ventris, quid horum videtur fletum indicere? Egone fleam illum, qui fletum evasit? Ille tripudiat, ille triumphat, ille introductus est in gaudium Domini sui; et ego eum plangam? Cupio mihi haec, non illi invideo. Interim parantur exsequiae: offertur pro eo sacrificium; consummantur ex more omnia cum summa devotione. Stabat eminus puer, cui emortuum pendebat a latere brachium, magis illi impedimento, quam usui. Quo comperto, innui ut accederet: et apprehensam aridam manum applicui ad manum Episcopi, et vivificavit eam. Nempe vivebat in mortuo gratia sanitatum: et manus ejus fuit mortuae manui, quod mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
liciti erant circa frequẽs minist̾iũ medica
ad gustandũ urgere. Ad quos ille. Sine can¬
sa inqͥt hec: s caritate ur̃i facio quicqͥd ĩiun¬
corpore. Scio eñ cui credidi ⁊ cectꝰ sũ nõ frau¬
dabor. refiquo desiderii mei qui ꝑtem iam tenco
t̾minũ quẽ eque uoluit nõ negabit. Deniq¬

Expanded text:
citi erant circa frequens ministerium: medicad gustandum. Ad quos ille: « Sine causa, » inquit « haec sed charitate vestri facio quidquid injune. Scio cui credidi, et certus sum; non fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. terminum quem aeque volui, non negabit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
neq nares extennate. nõ cõtracta labia non
adusti dentes. nõ collum exesũ ⁊ gracile nõ
curui humeri nõ caro exinanita ĩ corpore re¬
liquo. Hec erat gr̃a corporis eiꝰ. ⁊ hec gloria
uultꝰ ciꝰ: q̃ nõ euacuat᷑ ne ĩ morte quidẽ. ui¬

Expanded text:
non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia corporis ejus, et haec gloria vultus ejus, quae non evacuatur, ne in morte quidem.
Abbreviated transcription (Latin):
pentecostẽ. de sc̃a trinitate de apłis. de sc̃a. ctuce.
de ieuinio qͣdragesimali. Ad hoc gregoriꝰ con¬
stantinopolim apocrifariꝰ directus hortatu lean¬
dri hyspalensis ep̃i libros moraliũ ĩ iob. cõposuit
⁊ ibidẽ euticiũ cõstantiopolitanũ ep̃m male de
turũ in p̾sentia imꝑatoris tyberii cõfutauit et
illo nõ multo post mortuo penitꝰ extuyxit. Du¬
ces longobardoꝵ gallias aggrediunt᷑: ⁊ uario bel¬
landi genere nũc franci nũc longobardi int̾ se
collidũt᷑. Hospiciꝰ famulus det ĩ gallia claret:

Expanded text:
 de sancta trinitate, de sancta cruce, de jejunio quadragesimali. BEDA Ab hoc Gregorius Constantinopolim apocrisiarius directus, hortatu Leandri Hispalensis episcopi libros Moralium in Job composuit, et ibidem Eutitium Constantinopolitanum episcopum male de turum, in presentia imperatoris Tiberii confutavit, et illo non multo post mortuo penitus extinxit. Duces Langobardorum Gallias aggrediuntur,, et vario bellandi eventu nunc Franci, nunc Langobardi inter se colliduntur. Hospitius famulus Dei in Gallia claret,
Abbreviated transcription (Latin):
is. Qui ħ iudit testis est ppłs. Hic
alex qmͣ cet̾is mẽbris simplex erat
age. Tercio idus decembris ad me¬
diam noctem lucentib stellis celo sereno .xiii.
luna eclipsim passa est. ⁊ ⁊ cõtracto orbe mul¬
tis colorib s maxime fangͥneo pene hora in
tegra suffusa est . xiii. kł ianuarii. Prima ho¬
ra noctis ignee acies a septẽtrione ĩ orientẽ ĩ
celo apparuerunt. deuide ꝑ totũ celum sparse
plurima noctis ꝑte uidentib miracło ⁊ stupo¬

Expanded text:
s. Qui hoc vidit testis est populus. Hic exu, quam ceteris membris, simplex erat corporis. 3. Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo, pene integra hora suffusa est. 17. Kal. Januarii, prima hora noctis, igneae acies a septentrione in orientem in coelo apparuerunt; deinde per totum coelum sparsae, plurima noctis parte videntibus miraculo et stupo
Abbreviated transcription (Latin):
cete: ido reꝑta in memoria recognoscit᷑. qñ bẽ
gaudiũ qd non datur impiis. s eis qui gratis
colunt te: quoꝵ gaudiũ tu es ⁊ ip̃a est beata
tant᷑ gaudiũ nõ ip̃m uerũ: ab aliqͣ tñ yma¬
gine gaudii uoluntas eaꝵ nõ recedit. Om̃s gͥ¬

Expanded text:
erea reperta in memoria recognoscitur, quando beatae gaudium, quod non datur inpiis, sed eis, qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata tantur gaudium neque ipsum uerum. ab aliqua tamen imagine gaudii uoluntas eorum non auertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
culis: qr nõ est corpꝰ. Nũquid sicut memini¬
mꝰ numeros. Non. Qui enĩ hos ħt̃ ĩ noticia:
non adhuc q̃rit adipisci. Nũqͥd sic̃ memi¬
ũ ⁊̃ tristis meminui: sicut uitam beatã miser.
Neq nũqͣm corporis sensu gaudiũ meũ uł iu¬

Expanded text:
culis, quia non est corpus. Numquid sicut meminimus numeros? Non: hos enim qui habet in notitia, non adhuc quaerit adipisci; vitam vero beaetiam tristis memini, sicut vitam beatam miser: neque unquam corporis sensu gaudium meum vel vi