comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& quanta uicissim a larum percussio¬
ne se excitent suptili consideratio¬
ne pensare. Paulusnamq: cum c&e
rorum scõrum sollicitudurem in prire¬
dicatione robustius labonendo trirns¬
cender&. ut abelatione se premer&:
& uires suas in humilitatis gremio nu¬
trir& crudelitatissuae antiquae
non in inemor. a postolorum omnium
in nocentiam contemplatus ait¬
s Ego enim sum minimus apostolorum.
qui n on sum dignus uocari apostolus.
quia persequutus sum ecclesiam dĩ
Et tamen eorundem omnium apostolo¬
rum primus. quasi accepti principa¬
tus oblitus. Ac siminus ipse aliquid
saper&. inpaulo sapientiam minatur¬
dicens Sicut & carissimus frirter
noster. paulus secundum datam sibi sa¬
pientiam scripsit uobis. sicut & in om¬
nibus epistolis loquens in eis dehis in
quibus sunt quaedam difficilia intel¬
lectu Ecce paulus in apostolis
minrtur in nocentiam. ecce aposto¬
lorum princeps mirrtur in paulo sa
uicissim sibi alios praeferunt. uolan¬

Expanded text:
et quanta vicissim alarum percussioet quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. terorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego minimus sum apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam DEt tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miraturdicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps miratur in Paulo sapvicissim sibi alios praeferunt, volan
Abbreviated transcription (Latin):
mant. & adstudium prouectus accen¬
dant. Magna namque sollicitudine
ad currm nrare meliorationis accingimur
quando id uistutis in aliis cernimus.
quod non habemus VNde hie te¬
chiel proph&a cum uolantranimalia
descripsiss&. ad iunxit. Et audiui
post meuocem commotionis magnae.
uocem a larum animalium percutienti
tium alteram ad alteram Quid
namq: alas animalium. Nisi uistutes¬
temena despiciunt: ad caelestia uo¬
lando subleuantur. Vnde recte¬
&iam perisaiam dicitur  Qui confi¬
dunt in dño. mutabunt fostitudinem.
ad sument pennas ut aquilae Volan¬
tia itaque ani malia alissuis seuicissim
feriunt. quia scõrummentes in eo
quod superna app&unt considera¬
tis inuicem alternis uistutibus exci¬
tantur Ala enim sua me percutit.
qui exemplo sc̃ĩtatis propriae me ad
melius accendit Et alamea uicinũ
animal ferio. si aliquando alteriopus
bonum quodimit&urostendo Sed
malibus diximus. lib& in ipso uolatu
animalium oculosmentis attollere:

Expanded text:
mant, et ad studium profectus accenmant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: to suo, et vocem alarum animalium percutientium 769 alteram ad alteram . Quid namque alas animalium, nisi viterrena despiciunt, ad coelestia volando sublevantur. Sed volanetiam per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur ostendo. 20.malibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere,
Abbreviated transcription (Latin):
iam propria largiri potest. sed tamen
iniuste agentibus obuiare libere non po¬
test Alius iniuste agentibus audacter
prodõ obuiat. sed tamen indigentibus
quaehab& tribuere omnia recusat
Alius iam & abotioso se sermone restrin¬
gens linguae lasciuiam superat. sedd
tamen adhuc insurgentes inre stimulos
perfecte non calcat. Alius in surgen¬
tem istem iamperfecte edomat. sed
tamen adhuc linguam in la&itiã relaxat
quid ẽ. hoc quo diste eobono indig&. quo
alius poll& & ille cum multis polleat ab un¬
de . aliis bonum adesse considerat. quod
sibi de eẽ suspinrtNisi quod miro
nobis cum dispensatione agitur: ut ꝑ
hoc quod al terhab& &iste non hab&
unus alteri melior ostendatur ua¬
tenus tanto ardentius adhumilitatem
quisq proficiat. quanto exbonis quae
non hab& inferiorem sehabentibus pen¬
sat. Sic que fit ut dumille in isto. atque
hic in illo respicit quod ad mir&ur. distinc¬
tabona & ab altitudine elationis repri¬

Expanded text:
jam propria largiri potest, sed tamen jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigenquae habet, tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget, quo alius pollet, et ille cum multis polleat, abundet, aliis bonum adesse considerat, quod sibi deesse suspirat: nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc, quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur: quatenus tanto arquisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis repri
Abbreviated transcription (Latin):
pare dissimulat. saltem hanc ex uoce
prredicantis agnoscat. Templum
quippe peccatoribus ostendere est.
sponte sua considerare nolentibus rec¬
torum operr namrre Quiitaq sic̃
diximus perduci ad summa desiderant.
sempernecesse ẽ : ut meliorum pro¬
fectibus intendant Quatenus
tanto districtius in se culpas iudicent.
quanto in illis altius quod admirentur
dicimus. cum ipsos quoq openrtores
iustitiae tanta prouehi dispensatione
uideamus: Alius namque donum
scientiae accipit. & tamen aduistu¬
tem mirare abstinentiae non pestingit
Alius magna abstinentiae uistute accin¬
gitur. Nec tamen in summae scientiae
contemplatione dilatatur. Alius
perproph&iae spm̃ual& omnia uentu¬
ra pracenoscere. sed tamen percura¬
tionis gratiam non ual& praesentis mo¬
lestiae mala subleuare. Alius percu¬
rationis gratiam mala praesentis mo¬
lestiae subleuat. sed tamen quia pro¬
ph&iae spm̃non hab&. quid sequatur
ignorat :. Alius indigentibus multa

Expanded text:
peccator dissimulat, saltem hanc ex voce peccator dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est sponte sua considerare nolentibus rectorum opera narrare. Qui itaque, sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum provectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in illis altius quod admirentur dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta provehi dispensatione videamus ? Alius namque donum scientiae accipit, et tamen ad virtutem mirae abstinentiae non pertingit. Alius magna abstinentiae virtute accingitur, nec tamen in summa scientiae contemplatione dilatatur. Alius per prophetiae spiritum valet omnia ventura praenoscere, sed tamen per curationis gratiam non valet praesentis molestiae mala sublevare. Alius per curationis gratiam mala praesentis molestiae sublevat, sed tamen quia prophetiae spiritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa
Abbreviated transcription (Latin):
mentem concutit. moxiuste saeui¬
ens reatus addicit. & uehementer
hoc &iam displic& quod adhuc fostas¬
se turpiter lib& Vndebene¬
perthie zechi helem dicitur¬
Fili hominis. ostende domui israr¬
hel templum . ut confundantur ab
iniquitatibus suis. & m&iantur fabri¬
camuterubescant ex omnibus quae
feceruntTemplum quippe dĩ
filiis is itchel ad confusionem osten¬
ditur. quando unius cuiusq iusti
anima quam inspirrndo ds̃ inhabitat.
quanta scĩtate fulgeat ad confusionem
suam peccatoribus demonstratur ut in
illa bonum quod neglegunt uideant
& inse ipsis malum quod operantur
erubescant. M&iriuero ẽ. fabricã
pensari suptiliter iustorum uitam
Sed dum m&imur fabricam. necesse est
ut ex cunctis quae facimus erubescamꝰ
quia bonorum uitam quanto subtilius
pensando discutimus. tanto saeueri¬
us in nobis omnia inique gestare proba¬
mus Bene autem proph& aedicitur.
ut ostendat templum: Quia enimius¬
torum rectitudinem peccator conside

Expanded text:
mentem concutit, mox juste saevimentem concutit, mox juste saeviens reatus addicit, et vehementer hoc etiam displicet quod adhuc fortasse turpiter libeper Ezechielem diciturFili hominis, 768 ostende domui Israel templum, ut confundantur ab iniquitatibus suis, et metiantur fabricam, et erubescant ex omnibus quae fecerunt . Templum quippe Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat, ad confusionem suam peccatoribus demonstratur, ut in illa bonum quod negligunt videant, et in seipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero fabricam est pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metitur fabricam, necesse est ut ex cunctis quae fecimus erubescamus, quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum. Quia enim justorum rectitudinem considerare
Abbreviated transcription (Latin):
satiari caritatis aestibus in ardescunt
ed quia in hac uita positi nec dumualent.
perprecedentium interim patrum
exempla pascuntur. Vnde & apte
illic tempus deipsoliliorum pastu de¬
finitur. dumdicitur. Donec aspir&
dies & inclinentur umbrtre Tam¬
diu quippe refici iustorum exemplis
indigemus. donec praresentis mosta¬
litatis umbras a&ernodie aspinente
transeamus Cumenim huius tem¬
poralitatis umbra trensacta. ac mor¬
talitate fuerit inclinata. quia ip¬
sius diei internum lumen cernimus
Nequaquam iam app&imus. ut ada¬
morem eius peraliorum exempla fla¬
gremus Nunc autem quia nec¬
dum eum intueri possumus. sum mo¬
pere necesse est. ut eorum qui illum
perfecte sequuti sunt conspectis actio¬
nibus incitemur. Intuea mur
quam pulchra ẽ. agilitas sequentiũ
& uidemnus quam turpissit aebitudo
pigrorum Statimnamque utbe¬
ne agentium gesta respicimus. Nos¬
m& ipsos confusione intimaulciscen¬
te iudicamus Mox uere cundia

Expanded text:
satiari charitatis aestibus inardescunt, satiari charitatis aestibus inardescunt, sed quia in hac vita positi necdum valent, per praecedentium interim Patrum exempla pascuntur. Unde et apte illic tempus de ipso liliorum pastu definitur, dum dicidies, et inclinentur umbrae. Tandiu quippe refici justorum exemplis indigemus, donec praesentis mortalitatis umbras, aeterno die aspirante, transeamus. Cum enim hujus temporalitatis umbra, transacta hac mortalitate, fuerit inclinata, quia ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus ut ad amorem ejus per aliorum exempla flagremus. Nunc autem quia necdum eum intueri possumus, summopere neceperfecte secuti sunt conspectis actionibus incitemur. Intueamur ergo quam pulchra est agilitas sequentium, et videamus quam turpis sit tepitudo pigrorum. Statim namque ut bene agentium gesta conspicimus, nosmetipsos confusione intima ulciscente judicamus. Mox verecundia
Abbreviated transcription (Latin):
uberrtua sicut duohinuli capreae ge¬
melli. qui pascuntur inliliis donec aspi¬
r& dies & inclinent᷑ umbrare Quae
enim sunt duoubera . nisi exiuda ea ac
gentilitate ueniens uterque populus.
qui in scaẽ eclesiae corpore. perinten¬
tionem sapientiae archano . ẽ. cordis
infixus Ex quopopulo hi quielec¬
tisunt id cirro capreae hinulis comparan¬
tur. quia perhumilitatem quidem
paruosse acpeccatores intellegunt
sed eis percaritatem currentibus si qua
obstacula deimpedimento temporrlita¬
tis obuiant trarnseunt. & ditis contẽ¬
plationis saltibus ad superna conscen¬
dunt Quiut haec agant. prreceden¬
tium scõrum exempla conspiciunt.
Vnde & inlilus pasci referuntur
quid enim perlilia. Nisi illorum uita de¬
clarrtur. qui uera citerdicunt. xp̃i bo¬
nus odorsumusdõ.  Electi ergo
ut ad se qui summa preualeant conspec¬
ta odorifera & candida iustorum uita
satianturlam quidem uidere dnm̃
sitiunt iam de eius contemplatione

Expanded text:
ubera tua sicut duo hinnuli capreae geubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Quae enim sunt duo ubera, nisi ex Judaea ac gentilitate veniens uterque populus, qui in sanctae Ecclesiae corpore per intentionem sapinfixus? Ex quo populo, hi qui electi sunt, idcirco capreae hinnulisque comparantur, quia per humilitatem quidem, pravos se ac peccatores intelligunt; sed de his per charitatem currentibus, si qua obstacula de impedimento temporalitatis obviant, transeunt, et datis contemplationis saltibus, ad superna conscendunt; qui, ut haec agant, praecedentium sanctorum exempla conspiciunt, unde et in liliis pasci referuntur. Quid vero per lilia, nisi illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt, Christi bonus odor sumus Deo ? Electi ergo, ut assequi summa praevaleant, conspecta odorifera et candida justorum vita, inhianter jam quidem videre Dominum sitiunt: jam de ejus contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
hiidem iusti in sacro eloquio libri nomi¬
nantur. sicut scriptum est Li¬
bri a pestisunt. & alius liber apestus
.ẽ qui est uitae &iudicati sunt mor¬
tui ex his quae scripta erant in libris
Libernamq uitae est. Ipsa uisio adue¬
nientis iudicis In quo quasi scrip¬
tum .ẽ. omne mandatum. quia quis¬
quis eum uiderit: mox teste conscien¬
tia quicquid non fecit intellegit:
Libri&iam a pesti referuntur. quia
iustorum tuncuita conspicitur. In qu¬
bus mandata caelestia opere inpressa
cernuntur. Et iudicati sunt mostui
ex his quae scripta erant in libris. quia
in ostensa uita iustorum. quasi in expan¬
sione librorum legunt bonum quod age¬
re ipsi noluerunt: at que exeorum
qui fecerunt comparatione damnantus
Ne ergo unus quisq: tunc uidens eos
quod non fecit defleat : Nunc in eis
quodimit &ur adtendat: Quod qui¬
dem facere electi noncessant Melio¬
rumnamque uitam consideraent. &
d&erioris usus conuersationem mu¬

Expanded text:
iidem justi in sacro eloquio libri nomiiidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut scriptum est: Libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Quod quidem facere electi non cessant. Meliorum namque vitam considerant, et deterioris usus conversationem mu
Abbreviated transcription (Latin):
plenissime intellegere app&it qualis
est tales nimirum deb& conspicere.
qualis non est:t exbonorumfor¬
mam&iatur. quanto ipse desesto
bono deformis est. Ex his quippe
quibus plenissime bona ad sunt. per
pendit recte quae sibi minus sunt.
atque in illorum pulchritudine con¬
spicit foeditatem suam. quam in se¬
ipso & potest perp&i. & sentire non
potest. Lucemnamq deb& con¬
spicere qui uult d& enebris iudicare.
ut in illa uideat quidd& enebris aesti¬
m& perquas uidere pracepeditur
peccatornamque si in cognita uita iusto¬
rum sem& ipsum conspicit. peccatorẽ
se nulla tenus conprehendit: Vide¬
re enim se non potest. quia fulgo¬
remlucis nesciens. cumsem & ipsum con¬
spicit : quid aliud quam tenebnrs adten¬
dit ..Iustorum ergo debemus uitam
conspicere: ut suptiliter de prehenda¬
mus nnr̃m: Illorum uidelic& species
quasi quaedam forina nobis imitanda
proponitur Viua lectio est. uita¬
bonorum Vnde & non in merito

Expanded text:
plenissime intelligere appetit qualis plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plpendit recte quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in seipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare; ut in illa videat quid de tenebris aestimat per quas videre praepeditur. Peccator namque incognita vita justorum si semetipsum conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Videre enim se non potest, quia fulgorem lucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attendit? Justorum ergo debemus vitam conspicere, ut subtiliter deprehendamus nostram. Illorum videlicet species quasi quaedam forma nobis imitanda proponitur. Vibonorum; unde et non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
meae. homines estis Quia illos nimi¬
rum dñs pascit. quos uoluptas carnis
iumentorum more non afficit. At con¬
trir hi qui carnali affectioni succumbunt.
noniam homines sediumenta nominan¬
turSicut de quibus dam inpeccato
Computruerunt iumenta insterroresuo
Iumenta quippe instercore suo compu¬
trescere est. carnales homines in foe¬
tore luxuriae uitam finire. Non enĩ
.eẽ homines. sediumenta declarantur
de quibus perproph&am dicitur.
Vnus quisq: aduxorem proximisui hinni¬
ebat Et dequibus proph&a alius
dicit Vt carnes a sinorum carnes
Seorum. & fluxus equorum fluxus eo¬
rum. Vnde & perdauid dicitur
homo cum inhonore. e&̃ non in tellexit.
companttus .ẽ. iumentis insipientibus¬
& similis factus ẽ illis Cumergo
uocentur homines hi quiiustitiae ratio¬
ne suffulti sunt. & inrationabilia iu¬
menta nominentur hi quicarnali de¬
lectationi deseruiunt: recte de hoc
eorum comparirtione se pensans: ini¬
quum se eẽ de prehendit Quienĩ

Expanded text:
meae estis homines » Quia illos nimimeae estis homines » Quia illos nimirum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi, qui carnali affectione succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur; sicut de quibusdam in peccato Computruerunt jumenta in stercore menta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Non enim esse homines, sed jumenta declarantur, de quibus per prophetam dicitur: Unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Et de quibus propheta alius dicit: Ut carnes asinorum, carnes eorum; et fluxus equorum, fluxus eorum . Unde et per David dicitur: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibust similis factus est illis . Cum ergo vocentur homines hi qui justitiae ratione suffulti sunt, et irrationabilia jumenta nominentur hi qui carnali delectationi deserviunt, recte de hoc eorum comparatione se pensans, iniquum se esse deprehendit. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
iustus inchoauit atq: id quod nonius¬
tus fecerat. ex eo quodẽ iustus accusat
Qua accusationesua dõ inherere inchoat.
dum rectum contrase iudicium profe¬
rens hoc inse quod illisentit displicere
condempnat: Recepta ergo iustitia
sua dicit homoiste. peccaui. Et no¬
tandum quod prremittitur respici&
homines. & tunc deinde subicingitur
& dic& peccaui. Idȩo enim non nulli
peccasse senesciunt. quia homines
non adtendunt. Nam si considera¬
rent homines. citius cognoscerent
quantum peccando infra homines ceci¬
dissent. Et quamuis scriptunt sacrac
aliquando homines ponere soleat huma¬
na sapientes. sicut ait a postolus : cum
enimsit interuos telus & contentio
nonne carnales estis & paulo post sub¬
icit dicens. nonne homines estis: Non¬
numquam tamen homines dicit eos.
quos ab estiis ratione diftinguit id est
quos non at teri bestiali passionum motu
demonstrat Quibus perproph& am
dñs dicit Vos autem greges pascuae

Expanded text:
justus inchoavit, atque id quod non jusjustus inchoavit, atque id quod non justus fecerat, ex eo quod est justus aQua accusatione sua Deo inhaerere inchoat, dum rectum contra se judicium proferens, hoc in se quod illi sentit displicere condemnat. Recepta ergo justitia sua dicit homo iste: Peccavi. Et notandum quod praemittitur: Respicit homines; et tunc deinde subjungitur: Et dicet, Peccavi. Ideo enim nonnulli peccasse se nesciunt, quia homines non attendunt. Nam si considerarent homines, citius agnoscerent quantum peccando infra homines cecidissent. Et quamvis Scriptura sacra aliquando homines ponere soleat humana sapientes, sicut ait Apostolus: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? et paulo post subjicit, dicens: Nonne homines estis? nonnunquam tamen homquos a bestiis ratione distinguit, id est, quos non atteri bestiali passionum motu demonstrat, quibus per prophetam Dominus dicit: « Vos autem greges pascuae
Abbreviated transcription (Latin):
num ea supplicia leuig&. quae dĩmi
quamgustate &eritis sicut dii  AC
si a peste dicat Temporalẽconcupis¬
centiam tangite. & in hoc mundo sub¬
quid aliud loquitur. quam id quod pri¬
mis hominibus dix̃. Cur prrece¬
pit uobis ds̃. ut non comeder&is de omni
ligno parce drsi & Sed quia diuino
munere redemptus homo iustitiam
recepit. quamdudum conditus amisit
robustiorem seiam contra blandimen¬
ta callidae persuasionis exerc& quia
experimento didicit . quantum oboedi¬
ens eẽ debeat prrecepto. Etquem
tunc culpa duxit ad poenam. Nunc poe¬
nasua restringie aculpat tanto
magis delinquere m&uat. quanto co¬
gente supplicio. &ipseiam quodperpe¬
DICET PECCAUI
S ed peccatorem se non cognoscen&. si
iustitiam non haber&. Nemo quippe
tostitudinem suam. Nisi cum rectus
eẽ. coeperit de prehendit Nam qui
omnino peruersus est. Neq hoc potest
uidere quod est Qui uero peccatorẽ
se intellegit. lam ex paste aliqua. eẽ

Expanded text:
num ea supplicia leviget quae Deus mnum ea supplicia leviget quae Deus mquam Gustate, et eritis sicut dii ? Ac si aperte diceret: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo subquid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringit a culpa: ut tanto magis delinquere metuat, quanto, cogente supplicio, et ipse jam quod perpedicet: Peccavi. - Sed peccatorem se unde cognosceret, si justitiam non haberet? Nemo quippe fortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peccatorem se esse intelligit, jam ex parte aliqua esse
Abbreviated transcription (Latin):
ustitia nr̃e dicitur. Non quae ex nr̃o
nostra est. sed quaediuina largitate
fit nr̃oicut indominica onrtio¬
ne dicimus. Panem nrm cotidi¬
anum da nobis hodie Ecce & nr̃m
dicimus & tamen ut d&ur orrmus
Noster quippe fit cumaccipitur. qui
tamen dĩ .ẽ. quia ab illodatur. Et
dĩ ergo ẽ. exmunere. & nosterfit
ueraciter peracceptionem. Ita ergo
hoc loco hominisuam iustitiam dñs red¬
dit Non quam ex sem& ipso habuit.
sed quam conditus ut haber& accepit
& inquam lapsus perseuerare noluit
llam ergo iustitiam redd & ds̃ homini
adquam conditus fuit. ut inherere
dõlibeat. ut minacem eius sententiũ
pestimescat: ut serpentis callidiblan¬
disiam promissionib noncredat
Quodenim in pare drso egit. hoc do¬
tidie antiquus hostis agere non desistit
Verba quippe dĩ de cordibus hominum mo¬
litur e uellere. atq in eis ficta pro¬
missionis suae blandimenta radicare
& ad hoc credendum quod falsum pro¬
mittit inuitat Falso enim pollice¬
tur temporalia. ut mentibus homi¬

Expanded text:
ustitia nostra dicitur, non quae ex nostro nostra est, sed quae divina largitate fit nostra, sicut in Dominica oratione dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Ecce et nostrum dicimus; et tamen, ut detur oramus. Noster quippe fit, cum accipitur, qui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homini suam justitiam Dominus reddit, non quam ex semetipso habuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam reddet Deus homini, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis jam promissionibus non credatQuod enim in paradiso egit , hoc quotidie antiquus hostis agere noVerba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare: ad hoc credendum quod falsum promittit in vitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
quam blande refouere plus enim
student ut mala obiurgando increpent.
quambona laudando confirment
Superiores quippe uideri desiderant.
& magis gaudent cum eorum animum
ira eleuat. quam caritas exequat
Semperinuenire optant. quod incre¬
pando rigide feriant. Vnde scrip¬
Etum est: In ore stulti uirga superbiae
Quia uidelic& percutere rigide scit. sed
UIII. compati humiliter nescit. Solent
enim prredicatores iusti auditores suos
obiurgando corripere. solent in eorũ
uitiis districta increpatione saeui re
Vnde scriptum est. Verba sapienti¬
um quasistimuli. & sicut claui in
altum defixi Recte autem eorum
uerba claui uocati sunt. quia culpas
delinquentium nesciunt palpare sed
pungere ANiohannis uerba claui
non erant cum dicebat. progenies
ui perarum. quis uobis demonstrauit
fugere abirauentura o Anuerba
stephani clauinonerant cum dicebat.

Expanded text:
quam blande refovere. Plus enim quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humiliter nescit. Solent etiam praedicatores justi, auditores suos objurgando corrigere, solent in eorum vitiis districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demonstravit fugere ab ira ventura ? An verba Stephani clavi non erant, cum dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iudicium quaerens iudicium pro¬
tulit. & post alligationem suam nul¬
la beatiiob expectata sententia. eum
damnatione dignum exreproborum
soci&ate iudicauit Ait enim
Quis ẽ uir utestiob out utiq sub¬
audiamus: nullus Atq: subiun¬
git. Quibibit subsannationem qua¬
si aquam Aqua autem cumbibitur
ita liquide sumitur. ut ad sorbendũ
nulla suipinguedine retard&ur.
Subsannationem uero ut aquam bibe¬
re est. dm̃ sine aliquo obstaculo
cogitationis inridere Vt in eo qđ
superbit lingua uel conscientia. Nul¬
la trepidatio contradicat. Haec
autem eius sententia superbeatum
iob quantum atramite ueritatis ex or¬
bit&. Illa dm̃i attestatione cognosci¬
mus qua addiabolum dicit. Num¬
quid considerasti seruum meum iob.
Oquodnonsit ei similis intenir. o ecce
quemueritas dicit absq: comparatione
iustum eum heliu asserit absque
comparatione peccatorem Sed haei
.eẽ. propria arrogantium praredicatorũ
solent: ut &iam afflictos auditores su¬
os magis districte corripere app&ant

Expanded text:
Ecce judicium quaerens judicium protulit, et post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant,
Abbreviated transcription (Latin):
rirri dicimur: u quiliberantinas dño
consentimusVnde paulus cum dice¬
r&. abundantius illis omnibus labortui.
Nelaboressuos sibi tribuisse uider& ur
ilico adiunxit. Non autem ego. sed
gratia dimecum. Quia enim pnre¬
uenientem dĩ gratiam &iamipse perli¬
berum arbitrium fuerat subsequutus.
Apte subiuxit mecum. ut & diuino
munere non e&. ingnitus. & tamen
amerito liberi arbitrii non remaner&
extrirneus. De hoc autem quilibe¬
natorisuo sem & ipsum cognoscendo
Lucem scilic& ueritatis. quam corde
mostuus uidere non posstt Vel cer¬
te quia dñs dixit. egosum lux mundi.
uidebunt lucem &ĩammostui quan¬
do omnes in iusti eum uenire adiudici¬
um in humanitatis forma conspexe¬
rint: Seduiuens tunclucem respi¬
cit quiliberis oculis cordis infor
De hoc temptato flagellatoque ho¬
minabilis ei fit inuita sua panis & ad¬
propinquauit corruptioni anima eius &

Expanded text:
qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo Lucem scilicet veritatis quam corde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, quintato flagellatoque hominabilis sit ei panis in vita sua, et appropinquavit corruptioni ani
Abbreviated transcription (Latin):
ui iammuneris ladicia perfruuntur.
recte dicitur: uidebit faciem eius
suam neperger& in interitum. sed
uiuens lucem uider& susti itaq ani¬
ma in iubilo faciemdĩ conspicit. quia
tantum dela&itia in terna percipit:
quantum capere uel adsumpta uixpor¬
sit Ibuigitur lucemuiuens uid&.
quia spiritalem oculum in radios inter¬

Expanded text:
vi jam muneris laetitia perfruuntur, vi jam muneris laetitia perfruuntur, recte dicitur: « Videbit faciem ejus suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios
Abbreviated transcription (Latin):
iustificabitur in conspectutuo om¬
nis uiuens Paulus cum dicer&.
nihil mihi consciussum. caute sub¬
iunxit. sed non in hoc iustificatus
sum Iacobus dicit Inmultis
enim offendimus omnes. Iohannes
dicit Si dixerimus quia pecca tum
non habemus ipsinos seducimus. &
ueritas in nobis non est: Quider¬
go facient tabulae. sitremunt co¬
lumnae. & Aut quomodo uir¬
gulta immobilia stabunt. sihuius
pauoris turbine &iam cedri quati¬
untur. & Solutioni ergo carnis
ad propinquans nonnumquam ter¬
rore uindictae &iamiusti anima
turbatur.ui & siquid tranquillũ
in hac uita sapere potuit. mostis asti¬
culo interueniente concutitur ut
iure dicidebeat. Abominabilis ei
cibus ante desiderabilis. Vel ceste
propterpauoris poenam hoc quod illic
aleuibus quibusq contagiis ipso
saepe mostis pauore purgantur &
a&ernae r&ributionis gaudia iam
abipsa carnis solutione percipiunt.
us quam carne expolientur hilarescunti
& dumu&ustatis debitum soluunt. no¬

Expanded text:
justificabitur in conspectu tuo omjustificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Jacobus dicit: In multis enim offendimus omnes . Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus pavoris turbine etiam cedri quatiuntur. Solutioni ergo carnis appropinquans, nonnunquam terrore vindictae etiam justi anima turbatur. Cui et si quid tranquillum in hac vita sapere potuit, mortis articulo interveniente concutitur, ut jure dici debeat: Abominabilis fit ei cibus ante desiderabilis. Vel certe propa levibus quibusque contagiis ipso saepe mortis pavore purgantur, eternae retributionis gaudia jam ab ipsa carnis solutione percipiunt. rnae, etiam priusquam carne exspolientur. Hilarescunt, et dum vetustatis debitum solvunt, no
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ea quaesciunt numquam se prar&̃¬
misisse meminerunt. formidant
tamen illa qua enesciunt:uia ui¬
delic& sem& ipsos diudicare & comp̃¬
hendere omnino non possunt. adq:
urgente exitu subtiliori terrentur
m&u Vnde redemptor nr̃ solutio¬
ni carnis ad propinquans. & membro¬
in agonia. coepit prolixius orare
tate tribuebat. o sed ad propinquan
temoste nostrae mentis inse cestam̃
expressit: quiuim quandam terro¬
ris ac formidinis patimurNumper
solutionem carnis a&erno iudicio pro¬
pinquamus Neque enimtunc cuiꝰ¬
lib& anima inmerito tem&ur. quan¬
do post pusillum hoc inuenit. quod in
acernum mutare non possit Con
sentis nequaquam sine culpa transire
potuimusonsideramus &iam quia
ne hoc quidem sine aliquo reatu nostro
est. quod laudabiliter gessimus si re¬
mota pi&ate iudicemur Quis enim
nr̃m uitam precedentium patrum ua¬
leat uel superare uel ad sequi & &
tamen dauiddicit Ne intres
iniudicio cum seruotuo. quia non

Expanded text:
Et si ea quae sciunt nunquam se praeterEt si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt, quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, atque urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans, et membroin agonia, coepit prolixius orare tte morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc inveaeternum mutare non possit. Vesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
tionum. quamdum cader& uolens appe¬
tut. dum conatur surgere. cogitur
inuita tolerarre. Inde quippe pum¬
ta est unde delectata. quia inde con¬
uersa hab& laborem cestaminis: unde
Saepe ergo electis &iam nolentibus in co¬
gitatione subripitur. quod inse qui¬
dem sollester inspiciunt: & ante diocu¬
los quantisit reatus adtendunt: Et
cum dehis omnibus semper districta ua¬
pertimescant. tunc tamen haec
uehementer m&uunt cumad soluen¬
dum humanae conditionis debitum
uenientes districto iudici propin¬
quare se cernunt. Et fit tantoti¬
mor acrior. quanto & r&ributio
a&erna uicimor. Ante oculos autẽ
cordis mhilinane tunc transuolat
defantasmate cogitationis. quia sub¬
ductis emedio omnibus. se & illum tan¬
tum modo consideraent cui adpropin¬
quant Crescit pauor uicina r&r¬
butione iustitiae. &urgente solu¬
tione carnis. quanto magis districtũ
iudicium iam iamq quasi tangitur.
tanto uehementius formidatur.

Expanded text:
tionum, quam dum caderet volens appetionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde is. Vet. XVII. Saepe ergo electis etiam nolentibus in cogitatione subrepitur quod in se quidem solerter inspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus semper judicia districta pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque quasi tangitur, tanto vehementius formidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Conuersus autem quisq sibi caute solli¬
citus tacite secum considerrre non
cessat. acernus iudex quam distric¬
tus adueniat. suumq terminum
cotidie prospicit: & ante sae ueri¬
tatem tantae iustitiae quasrationes
uitae suae sit positurus adtendit. Et
sicuncta prrua opera quae in tellegere
potuit deuitauitQenturus tamen
corrm districte iudice. illa magis quae
in sem& ipso non intellegit pestimes¬
cit. Quis enim considerare ualeat.
quanta mala permomenta temporum
ipsis inconstantibus cogitationum mo¬
tibus perp&hamus. & facile .ẽ autẽ
opera peruersa uitare: sed nimis diffi
cile est ab inlicita cogitatione corter¬
gere. Et tamenscriptum est Vae
num accusantium. Aut &iam defen¬
dentium Et rursum. Labia dolo¬
sa. incorde & corde loquuti sunt mala
Etrursum Etenim in corde iniqui¬
tates openrmini intemr. Humana
autem anima semel acernitatis statum
deserens ad fluxum temporalitatis delip¬
sa. hanc mutabilitatem alternantium mõ¬

Expanded text:
Conversus autem quisque sibi caute solliConversus autem quisque sibi caute sollicitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae positurus sit attendit; et si cuncta prava opera quae intelligere potuit devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala, per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est autem opera perversa vitare, sed nimis diffcile est ab illicita cogitatione cor tergere. Et tamen scriptum est: Vaenum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium mo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. fidelis autem ds̃ qui non patitur uos
temptari superquam potestis. sed
faci& cum temptatione &iam prouen¬
tum ut possitis sustinere. citius con
solationis ope succurrit. & surgentes
temptationum stimulos mitigat. IN¬
pugnantesque se cogitationum motis
interna pace traenquillat. Moxq
anima inmensam despe caelesti la&itiã
percipit. dum deuictum malum respi¬
cit quod tolerruit. ut iure de hoc temp¬
tato libenrtoque homine dici debeat.
Videbit faciem eius in iubilo. & liberaliit
animam suam neperger& in interitum.
sed uiuens lucem uider&. Hisitaq
duabus uicibus. id.ẽ. conuersionis &
probationis permaerorem la&itiamq:
transactis. super. ẽ. testia. cuius &
maerorem adhuc sustineat. & gaudia
consequatur. Post conuersionis
namq: cestamina. post probationis
erumnam. restat adhuc dura tempta¬
tio. quia uenire non potest ad per¬
fecta gaudia libestatis: Nisi prius de¬
bitum soluerit humanae conditionis

Expanded text:
est: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos est: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere , citius nobis consolationis ope succurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit, dum devictum malum respicit, quod toleravit, ut jure de hoc tentato liberatoque homine dici debeat: Videbit faciem ejus in jubilo; et, liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem vidduabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Minus autem dolent. sed maius inficiuNt.
quia dummenti diutius adherent. tan¬
to fiunt minus pauendi. quanto magis
ad su&i. Interhaec ergo deprehensa
mens huc illucq distenditur. & mul¬
tiplicibus temptationum aestibus dis¬
sipatur. Et saepehinc inde prouo¬
cata. Cui temptantiuitio obui & uel qđ
primũ impugn& ignorrt VNde ple¬
rumque euenit. ut dumnimis insur¬
gentia uitia cruciant. dum repug¬
nantis animum iamiamq quasi in lap¬
sum disperationis inclinant. Conuer¬
sus quisq: hancipsam sublimitatis uiam
quam sibi ad remedium elegit ex pa¬
uescat: Et quasi in sũmo eductus¬
titubat. quiinimo solidius stabat
Ita uero cirrum frementibus temptatio¬
num motibus angustatur. ut recte.
de eo dici debeat: Ab ominabilis ei
fit inuita sua panis. & animae illius
cibus ante desiderabilis Vel ceste
propinquauit corruptioni anima eius.
sericors ds̃ probarinos permittit temp¬
tationibus non reprobari. sicut scriptũ

Expanded text:
Minus autem dolent, sed magis inficiunt, Minus autem dolent, sed magis inficiunt, quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti. Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata, cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet, ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jamjamque quasi in lapsum desperationis inclinant, conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium eligit, expavescat, et quasi in summo eductustitubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Vel certe: Appropsericors Deus nos probari permittit tentationibus, non tolerat reprobari, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
incorde saecularium. saepe occulta quae¬
dam temptationum radix non facile
appar& exsurgere. quia uelut inuia
actionum sita transeuntium teritur¬
pede cogitationum: & perinnumeraes
cunrs quasi multis itinerantibus pre¬
mitur neuideatur: Si autem percon¬
uersationis gnrtiam auia cordis curir¬
rum turba remou&ur. ut nulla actio¬
num insolentia conterat. Nullus co¬
gitationum tumultus premat. tunc
quod occultum latebat agnoscitur
tunc deradice uitiorum pungit libere
spina temptationum: Contra quam
bene uiuentis manuagitur. ut inquan¬
tum potest fieri non tegatur occulta
sedradicitus euellatur. Quoddo¬
nec fiat. unius cuiusq: conuersi animũ
ita haec spina conturbatut saepe ꝑ¬
cussione subita pene supenari se senti¬
at eiusq uulnus medullitus inflic¬
tum exitialiter pestimescat. Plerũ¬
q: uero ipsi temptationum stimuli dũ
inusu ueniunt dilatantur. & non
quidem acriores. sed longiores existunt

Expanded text:
in corde saecularium saepe occulta quaein corde saecularium saepe occulta quaedam tentationum radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita, transeuntium pede teritur cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et nquidem acriores, sed longiores existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus quisq: talibus temptationũ
stimulis agitatur. qualibus ante con¬
uersionis gratiam num quam pulsatũ
se eẽ reminiscituronquia tunc
haec eadem radix temptationis de erat.
sed quia non apparebat. Humanus
quippe animus multis cogitationibus
occupatus. saepe sibim& ipsi aliquomo¬
doman& incagnitusit omnino quod
tolerat nesciat. Iuia dumpermulta
spargitur .i. ab interna sui cognitione
remou&ur: Si autem dõ uacare appę¬
abscidatt unc libere conspicit. quod
deintima radice carnis procedit Car¬
duus namq: sinascatur in uia. i tin erantiũ
pedibus teritur. Atque ipso usutran¬
seuntium eius superficies nea ꝓpareat
confricatur: Sed quamuis de super
fruticantes spinae non appareant. sub¬
ter tamen radix occulta perdurat. Si
autem eum transeuntium pedes terere
& calcare cessauerint. mox in super¬
ficiem surgendo progreditur & per
spinam prodit inpublicum quicquid
in rardice uiuebat occultum. Ita &

Expanded text:
conversus talibus quisque tentationum conversus talibus quisque tentationum stimulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appeabscidat, tunc libere conspicit, quod de intima radice carnis procedit. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne apconfricatur. Sed quamvis desuper frutificantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eam transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum, quidquid in radice vivebat occultum. Ita et
Abbreviated transcription (Latin):
bationis Num quam uero laborem
temptationis dispar sequitur perfectio¬
firmitatis. quia iuxta summam cesta¬
minis remunera turquisq plenitudi¬
ne perfectionis Plerumq autem
in eo quisque conuersus labitur. quod
dum quibusdam donis grartiae dulcedi¬
ne inchoationis excipitur confirma¬
tionem accepisse se perfectionis arbi¬
trartur.Etplenitudinem consum¬
mationis aestimat. quae adhucblandi¬
menta ẽe inchoationis ignorat VN¬
defit. ut dum subita temptationis pro¬
cella tangitur : despectum sedõ & ꝑ¬
ditum suspic&ur. Qui siinchoatio¬
ni suae non passim creder&. ad huc
in prosperis positus mentem ad aduersa
prrepaner&Etuitiis uenientibus
post modum tam firmius resister&. quã
ea &iam sagatius prireuidiss& Quae
quidem tranquillius si praceuid& tolerat.
eorum tamen omnino cestamina &iam¬
si prareuideat non declinat quia usus nr̃i
itineris nequaquam peragitur. sine pul¬
uere temptationis. Plerumq autẽ

Expanded text:
bationis. Nunquam vero laborem bationis. Nunquam vero laborem tentationis dispar sequitur perfectiofirmitatis, quia juxta summam certaminis, remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur quod dum quibusdam donis gratiae dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinem consummationis aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se et perditum Deo suspicetur, qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmus resisteret, quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem si tranquillius praevidet, tolerat, eorum tamen omnino certamina etiamsi praevideat non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. Plerumque autem