comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt pacẽ serui eiꝰ. Ipsius ppli. ipsuis ferui uor
est illa eudens quam in lamentationibus audis¬
us in psalmo & mouebamini cum audiretis qr
inde estis. Quod cantabat᷑ ab ino. de om̃ibꝰ cordi¬
bus resonabat. felices qui se millis uocibꝰ canquã
inspeculo coguosebant. Qui engo uolunt pacem
serui eiꝰ. pacem ppłi euis. pacem unius illius¬
quam dieit unicam. iẜ quam uult erui aleone.
erue de manu canis unicam meã. qui dicut̃
semꝑ magnificetur dñs. frgo boues illi dͥnm̃
magnifica uerunt non se. Uidete bouẽ magni¬
ficantẽ dñm̃ suũ. qi cognouit bos possessorem
suũ. Attendite bouẽ timentẽ ne deseratur pos¬
sessor bouis. &. in boue p̃siumat᷑. quomͦ erpa¬
uescit eos qui uolunt in eo spemponere. Nun
quid paulus ꝓ uobis erucifirus est: Aut in no¬
mine pauli baptirati estis: Quod dedi non
ego dedi. Gratis accepistis. columba de celo descen¬
dit. Ego inquit plantaui apollo rigauit. sed
d̃e increm̃tũ dedit. bleq qui plantat est ali¬

Expanded text:
ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ nos dicit: Propter nos enumm dicit. qr
debet inspe qui arat arare. & triturans in
spe participandi. Ergo illi boues reliquerũt
nobis memoriam scripturarũ. Non enĩ de
suo dispensauerunt. quia głam dñi quesie¬
runt. Quid enĩ audis imipso psalmo: Et dicat̃
semꝑ magnificet᷑ dñs. qui uolunt pacem serui¬

Expanded text:
propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quaesierunt. Quid enim audistis in ipso Psalmo? Et dicant semper, Magnificetur D
Abbreviated transcription (Latin):
modo uedetis eos qui uendunt ꝓpolarios. qͥsq qͦd
uendit laudat. qͦd ꝓposita fecerunt. Alterũ ꝓpo¬
in mauritama rogat᷑. alterum habent innumi¬
dia illi &e illi. quos iam nec nominare sufficimꝰ.
Curuit gͦ aliquis emere columbam. unusquisq
ad ꝓpositum suũ. laudat qͦd uendit. Auertat᷑
illuis cor a uendente. ueniat ubi gratis accipi¬
tur. Nec sic erubescunt fr̃s. quia ꝑ ipsas dissen¬
siones suas amaras. & maliciosas cum sibi tribu¬
unt quod non sunt eum extollunt᷑ putantes se
aliquid ẽẽ. eum nichil sint. tot partes de se fece¬
runt.S̾ quid in eis impletũ ẽ qͣd nolunt corri¬
gi. nisi quod audistis in psalmo. discissi sunt nec
cõpuncti sunt. Qui gͦ boues uendunt: Boues
intelligunt᷑ qui nobis scripturas scãs dispensa¬
uerunt. Boues erant apłi. boues erant ꝓpħe.
unde dicit apłs. Boui trituranti os non unfre¬
nabis. Nunquid de bobus ꝑtinet ad dm̃: An

Expanded text:
omodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod omodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propoin Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scripturas sanctas dispensaverunt. Boves erant Apostoli, boves erant Prophetae. Unde dicit Apostolus: « Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum? An
Abbreviated transcription (Latin):
querunt in eccła. non que ihũ xp̃i. Uenale habent
totũ. qr nolunt redimi. Fmi nolunt. & uendere
uolunt. Bonum ẽ enim eis ut redimant᷑ sangui¬
dest acquirere in hoc scło quodlibet tempora¬
le & transitoriũ. siue sit pecunia. siue sit uo¬
luptas uentris & guituris. siue sit honor in
laude humana: Nonne omĩa fumus & uentus.
Nonne omĩa transeuntꝰ. currunt: Et ue his qui
heserint transeuntibꝰ. q simul transeunt. Honne
omĩa fluuius p̃ceps. currens inmare: Et ue qui
ceciderit. quia inmare trahit᷑. Ergo tenere debe¬
mus om̃s affectus a talibꝰ concupiscentiis fr̃s¬
mei. qui talia querunt uendunt. Nam &. si¬
Calis enim ipse erat. & qͦd uenderet emere uo¬
lebat. De illis erat qui columbas uendunt. Ete
temporales. ut indeant᷑ ipsi uendere columbas.
Caueant a flagello de resticulis. Columba non ẽ
uenalis. gratis dat᷑. qr gr̃a uocat᷑. Ideo fis mei q̃¬

Expanded text:
quaerunt in Ecclesia, non quae Jesu Christi . Venale habent quaerunt in Ecclesia, non quae Jesu Christi . Venale habent totum, qui nolunt redimi: emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis ut redimantur sanguidest acquirere in hoc saeculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? nonne omnia transeunt, currunt? Et vae his qui haeserint transeuntibus, quia simul transeunt. Nonne omnia fluvius praeceps currens in mare? Et vae qui ceciderit, quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Frmei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et SyTalis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat; de illis temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
facit restem: Qui peccato addit peccatũ. Quomͦ
addunt᷑ peccata peccatis: Cum pecc̃a que facta
sunt cooperunt᷑ aliis peccatis. fu̾rtũ fecit. ne in¬
ueniatur quod fecit. querit mathematicũ. Susfe¬
cerat furtũ fecisse. Quare uis adiungere peccatũ
peccato: fcce duo pecc̃a. Cum ad matheticũ ꝓhi¬
beris accedere. blasphemas ep̃m. Ecce tria peccã.
Cum audis mitte illum foras de ȩccła. dicis. duco
me ad partem donati. Ecce addis quartũ. Crescit
restis. tune restem. Bonũ est tibi ut hinc inde
cum flagellaris corrigaris. ne infine dicat᷑. Liga
teriores. Criniculis enim peccatoꝵ suor unusquisq
constringit᷑. Illud dñs dicit. illud alia scriptura
dicit. s utramq dñs dicit. De peccatis suis ligan¬
tur homines. &. intituntur intenebras erterio¬
res. Qui sunt tam̃ qui uendunt boues: Ut in
figura queramus mysterium facti. qui sunt qͥ
boues uendunt & columbas. ipsi sunt qui sua

Expanded text:
facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligas exteriores . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? Ipsi sunt qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
bet fieri domꝰ dĩ. potationis debet fieri: Nos
autem quando ista dicimus. stridunt deirtibꝰ
suis aduersus nos. & consolat᷑ nos psalmus
quẽ audistis. striderunt suꝑ me dentibus suis.
Nouimꝰ & nos audire unde curemur. Et si in¬
geminant᷑ flagella xp̃o. qr flagellat᷑ sermo
ipsius. congregata sunt inquit inme flagella
& nescierunt. flagellatus est flagellis uideoꝵ.
plicant flagella suo dño & nesciunt. facimus
nos quantum ipse adiuuat. Ego autẽ cum mͥ
molesti essent. induebam me cilicio. & humilia¬
bam in ieiunio animã meam. Dicimꝰ tamen
fr̃s non enĩ &s ipse peꝑcit illis qui flagellandꝰ¬
abeis ab eis erat. prior illos flagellauit. Signũ
nobis quoddam ostendit. quod fecit Nlagellũ¬
I. de resticulis. & inde indisciplinatos negociationẽ
de di templo facientes flagellauit. Etenim unusqͥsq
peccatis suis restem sibi terit. cum ꝓpħa dicat ue
his qui trahunt pecc̃a sicut restẽ longam. Quis

Expanded text:
bet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos bet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, plicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . 5. Dicimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uendebãt dĩr. Auferte ista hinc. & nolite facẽ
domum patris mei. domum negociationis.
Quui audumuis fr̃s: F ece templum istud fi¬
gura ad huc erat. & eiecit inde dñs om̃s qui
sua querebant. qui ad nundinas uenerant.
fe que ibi uendebant illi: Que opus habe¬
bant homines insacrificiis huiꝰ temporis. No¬
uit eñ caritas ur̃a. qͦd sacrificia illi ppło ꝓ eiꝰ
carnalitate &. eorde ad huc lapideo talia data
sunt. quibꝰ teneret᷑ ne in idola deflueret. Et
immolabant ibi sacrificia boues & oues & co¬
lumbas. Nostis. q legistis. Non gͦ magnum
peccatũ si hoc uendebant intemplo. quod eme¬
batur ut offerretur intemplo. & tam̃ eiecit in¬
de illos. Quid si ibi ebriosas inueniret. quid
faceret dñs : si uendentes ea que licita sunt
ẜ contra iusticiã non sunt: Que eñĩ honeste
emunt᷑. non illicite uendunt᷑. Expulit tam̃.
& non est passus domum orationis fieri domũ
negociationis. Si negociationis domus non de¬

Expanded text:
 Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc erat, et ejicit inde Dominus omnes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non de
Abbreviated transcription (Latin):
tendat caritas ur̃a. P ropterea cũ dñs int̃ tur¬
bas admirabilis uideret᷑. faciens signa & ꝓci¬
gia & ostendens quid lateret in carne. admira¬
te quedam anime dixerunt. felix uent̃ qui te
portauit. Et ile. Immo felices qui audiunt uer¬
bum dĩ & custodiuitt. Hoc est dicere. & mater
mea quam appellatis felicem. inde felix qr uer¬
bum d̃ĩ custodit. non q milla uerbum caro
factum est & habitauit in nobis. s qr custodit
ipsum uerbum dĩ ꝑ quod facta est. & quod in
illa caro factum est. Om̃s non gaudeant pro¬
le temporali. erultent si sp̃u iungunt᷑ dõ.
Hec diximꝰ ꝓpt̃ id quod ait euangłista. qr eũ
matre sua & fr̃ibꝰ sius & discipłis habitauit¬

Expanded text:
tendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turtendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et ostendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; sed quia custodit ipsum Verbum Dei per quod facta est, et quod in illa caro factum est. Homines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec diximus propter id quod ait Evangelista, quia cum matre sua et fratribus suis et discip
Abbreviated transcription (Latin):
nati mariȩ fr̃s dñi. de quolibet gradu cogna¬
ti. Unde ꝓbamus: fripsa scriptura. fr̃ abra¬
he dictus est loth. filius erat frĩs ipsuis. lege &
mnuenies quia abraham patriuus erat loth. &
dicti sunt fr̃s. Unde nisi qi cognati. Item iacob
laban sirum habebat auunculum. fr̃ enĩ erat
laban matris iacob. idest rebecce uxoris ysaac.
Lege seripturã & inuenies quia fr̃s dicunt᷑ auun¬
culus &s sororis filius. Qua regula cognita inue¬
fĩs ñ essent. si discipłi non essẽt. & sine causa fr̃s.
si magistrum ñ agnoscerent frẽm. Nam quo¬
dam loco eũ ei nunciati essent mat̃ & fr̃s eiꝰ foris
stantes. ille aittẽ cũ discipłis loquebat᷑. ait. Que
michi mãt uł qui fr̃s: Et extendens manũ suꝑ
discipłos suos dip̃. Hii sunt fr̃s mei. & quicũq
fecerit uoluntatẽ patris mei. ille michi mat̃ &
patris hoc in ea magnificauit dñs. qr fecit uo¬
luntatẽ patris. non qr caro genuit carnẽ. In¬

Expanded text:
nati Mariae, frnati Mariae, frti. Unde probamus? Ex ipsa Scriptura. Frater Abrahae dictus est Lot ; filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot , et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cognati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula cognita, invefratres non essent, si discipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fratres ejus foris stantes, ille autem cum discipulis suis loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel qui fratres? Et extendens manum super discipulos suos, dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi mater, e voluntatem Patris. Hoc in ea magnificavit Dominus, quia fecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. In
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit euangelista in capharnaum ipse & mat̃
eius & fr̃s eius & discipłi eius. & ibi manserunt
non multis diebus. fcce babet matiẽ & habet fr̃s.
habet discipsos. Inde fr̃s. unde matrẽ. fi̾s enim
scriptura nr̃a non eos solos appellare consueuit.
qui nascunt᷑ ex eodem uiro & femia. aut ex eo¬
dem utero. aut ereodem patre quãuis diuersis
matribꝰ. aut certe er eodem gradu. uelut cõpa¬
trueles aut consobrinos. non solum hos fr̃s no¬
uit dicere scripiura nr̃a. Quomꝰ loquit᷑ sie intel¬
ligenda ẽ habere normã suam. Quicũq bane
figuram nescit. turbat᷑ sdicit. Unde fr̃s dño
Non enĩ maria iterum peperit: Absit. Inde opit
dignitas uirginũ. Illa femina mat̾ eẽ potuit. mu¬
tis. & hoc ex lingua ipsius seripture. Nam &
eua statim facta de latere uiri sui. nondũ cunc¬
tata a uiro suo. nostis qr mulier appellata est.
& formauit eã in mulierẽ. Fugo unde fis cog¬

Expanded text:
ut dicit Evangelista, in Capharnaum, ipse et mater ut dicit Evangelista, in Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. Ecce habet matrem, habet fratres, habet et discipulos: inde fratres, unde matrem. Fratres enim Scriptura nostra, non eos solos appellare consuevit, qui nascuntur ex eodem viro et femina, aut ex eodem utero, aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres novit dicere Scriptura nostra. Quomodo loquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit, turbatur, et dicit, Unde fratres Domino? Num enim Maria iterum dignitas virginum. Illa femina mater esse potuit, mugritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro suo, nostis quia mulier appellata est. et, Formavit eam in mulierem. Unde ergo fratres, cog
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. tunc magis cauendus est. S int̃ has om̃s in¬
sidias. & eius temptationes quid faciamꝰ. nisi qͦd ibi
auduumꝰ: Ego autẽ cũ michi molesti essentt. in¬
duebam me cilicio. s humiliabam in ieiumo ani¬
mam meam. Est qui exaudiat. ne dubitetis ora¬
re. Qui autẽ exaudit. intus manet. Hon in ion¬
tem aliquẽ oculos dirigatis. non faciem instellas.
aut solem aut lunã leuetis. non tunc eraudiri
uos arbitremini. quando suꝑ mare oratis. imino
detestamini tales orationes. Muuda tantum cubi¬
culum cordis ubi fueris. Ubieũq oraueris. uitus est
qui eraudiat. initus insecreto. quẽ sinũ uocat cum
ait. & oratio mea insinu meo conuertet᷑. Qui te ex¬
audit. non ẽ prec̃ te. Non longe uadas. nec te er¬
tollas quasi attingas illum. Magis site ertuleris
cades. Si te humiliaueris. ille apppinquabit. Hic
ret. humilis ut nos refic̾e̾t. ambulans int̃ homi¬
nes patiens humana. ab scondens diuina. Pescendit

Expanded text:
ditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes inditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Est qui exaudiat, ne dubitetis orare: qui autem exaudit, intus manet. Non in montem aliquem oculos dirigatis, non faciem in stellas aut solem aut lunam levetis. Non tunc exaudiri vos arbitremini, quando super mare oratis: imo detestamini tales orationes. Munda tantum cubiculum cordis: ubi fueris, ubicumque oraveris, intus est qui exaudiat, intus in secreto, quem sinum vocat cum ait, Et oratio mea in sinu meo convertetur . Qui te exaudit, non est praeter te. Non longe vadas, nec te extollas, ut quasi attingas illum manibus. Magis si te extuleris, cades: si te humiliaveris, ipse appropinquabit. Hic ret, humilis ut nos reficeret, ambulans inter homines, patiens humana, abscondens divina. 2. Descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
n psalmo audistis gemitum pauperis. cuius mem¬
bra ꝑtotam terram tribulationes patiunt᷑ usq
infinẽ scłi. Satagite fr̃s mei ẽẽ inhis membris.
&. de his membris. Nam tribulatio tota transitu¬
ra est. Ue gaudentibꝰ ueritas dicit. beati lugentes
qm̃ ipsi consolabunt᷑. Os homo factus est. quid
futurus est homo. ꝓpt̃ quẽ ds factus est homo:
Pee spes consolatur nos momini tribulatione &
temptatione huius uite. Non enim cessat inimicꝰ
ꝑsequi. & si non aꝑte seuit. insidiis agit. Quid
enim are: Et suꝑ iram dolose agebant. Inde die¬
tus est leo &. draco. Sed quid dicit᷑ rp̃o: Et concul¬
eabis leonem & draconem. Les ꝓpter aꝑtam iram.
draco ꝓpt̃ occultas insidias. Draco eierit adam de
paradiso. idem ipse leo ꝑsecutus est eccłam. dicen.¬
te petro. qi aduersarius ur̃ diabolus sicut leo ru¬
giens circuit querens quẽ deuoret. Non tibi seui¬
ciam suã ꝑdidisse diabolus uideat᷑. Quando blan¬

Expanded text:
n Psalmo audistis gemitum pauperis, cujus membra per totam terram tribulationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias. Draco ejecit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videatur: quando blan
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ filii hominis. & biberitis eius sanguinẽ.
ñ habebitis uitã in uobis. Hoc ñ utiq cadaue¬
ribus. s uiuentib loquebatur. Unde ne istam
uitã incelligentes.q de hac re litigarent. secutus
adiunxit.
bibit sanguinem meũ. habet uitam ȩternam.

Expanded text:
biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Haec non utique cadaveribus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes et de hac re litigarent, secutus adjunxit, bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
credidi qͥa tues uita. credidi qͥa qui credit inte
os si moriat᷑ uiuet. ꝙ qͥ uiuit & credit in te. ñ
moretur in et̾num. Et cũ hȩc dixisset. abiit
os uocauit mariã sororẽ suã silentio dicens
quẽ admodum supp̃ssam uocẽ silentiũ nuticu¬
pauit. Nam quomͦ siluit quȩ dixit. magister
adẽ & uocat te: Aduertendũ ẽ etiã quẽ admo¬
dum euglista ñ dixerit. ubi. uł quandouł qͦmͦ
mariã dñs uocanerit. In hoc uerbis marthȩ po¬
tius intelligeret᷑. narrationis breuitate seruata.
lla ut aucdiuit. surgit cito & uenit ad eũ. Non

Expanded text:
credidi quia tu es vita, credidi quia qui credit in te, et si moriatur, vivet; et qui vivit et credit in te, non morietur in aeternum. Et cum haec dixisset, abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicensquemadmodum suppressam vocem silentium nuncupavit. Nam quomodo siluit, quae dixit, Magister adest, et vocat te? Advertendum etiam quemadmodum Evangelista non dixerit ubi vel quando vel quomodo Mariam Dominus vocaverit, ut hoc in verbis Marthae potius intelligeretur, narrationis brevitate servata. 17. Illa ut audivit, surgit cito, et venit ad eum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fac citius. Non p̃cepit facinus. s p̃dixt.
uidȩ malum. nob̃ bonum. Quid ẽ iude pen̾s
& qͥd nobis melius qͣm traditus xp̃s: Ab illo adl¬
uersus illum. ꝓ nobis ꝓpt̃ illum. Quod facis fac
citius. O uerbum. libentius parati qͣm irati. o
uerbum ñ tam penam expͥmens uenditoris. qͣm
mercedem significans redemptoris. Dicit enim.
qͦd facis fac cuius. Non tam in ꝑnitia ẽ ꝑfidi se¬
inendo. qͣm ad salutem fideliũ festinando. qͥa
traditus ẽ ꝓpter delicta nr̃a. & dilexit ȩccłiam. q
seipsum tradidit ꝓ ea. Unde & de seipso dicit
apłs. qͥ me dilexit. & tradidit semetipsum ꝓ me.
Nisi gͦ se traderet.xp̃s. nemo traderet xp̃m. Quid

Expanded text:
inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium festinando; quia traditus est propter delicta nostra , et dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea . Unde et de seipso dicit Apostolus: Qui dilexit me, et tradidit seipsum pro me . Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. s cogitauit pecumȩ lucrũ. & inuenit a¬
nimȩ detrim̃tum. Accepit mercedem quã
uoluit. s nolenti ẽ data quã meruit. Tradidit
uidas xp̃m. tradidit. xp̃c seipsum. Ille agebat
negotiũ suȩ uenditionis. iste nr̃e redemptionis.
Quod facis faccitius. ñ qͥa.⁊ tu potes. s quia hoc

Expanded text:
s, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Paiora gͦ sunt oꝑa mortuos susciꝰ¬
tare. quam languidos sanare. S sicut pacer¬
suscitat mortuos & uiuificat. sic& filius quos
uult uiuificat. alos gͦ pater. alios filius: Secd
omnia ꝑ ipsum. Ipsos itaq filius qͦs q pater.
quia nec alia nec alrter. s hȩc filius similit̾ facit.
ta plane intelligendum ẽ .& ita tenendum. sed
mem̃tote quia filius qͦs uult uiuificat. Tenete gͦ
hic ñ solum potestatem filii. uerũ etiam uolun¬
tatem. Et filius qͦs uult inuificat .&. pat̾ quos
uult uiuificat. & ipsos filius quos pat̾. ac ꝑ hoc
eadem patris ac filii. ꝙ potestas ẽ & uoluntas.

Expanded text:
ajora ergo sunt opera mortuos susciajora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Alios ergo Pater, alios Filius? Sed omnia per ipsum: ipsos itaque Filius, quos et Pater; quia non alia, nec aliter, sed haec et Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum: sed mementote quia Filius quos vult vivificat. Tenete hic ergo non solum potestatem Filii, verum etiam voluntatem. Et Filius quos vult vivificat, et Pater quos vult vivificat; et ipsos Filius quos et Pater: ac per hoc eadem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
corporalium. De isto enim qͥ triginta & octo an¬
nos habebat in infirmitate. & xp̃i uerbo sanatus
ẽ. nata ẽ huius occasio tota sermonis. & ꝓpt̃ hoc
dñs dicere pocuit. maiora his demonstrabit ei oꝑa
ut uos miremini. Sunt enim oꝑa maiora quam
ista. & demonstrabit ea pãt filio. Non demonstra¬
uit tanquam de p̃cerito. s demonstrabit de fu¬
turo. hoc ẽ demonstraturus ẽ. Rursus difficilis
oritur questio. Est enim aliquid apud patrẽ.
quebatur: Si enim demonstrabit hoc ẽ demon¬
straturus ẽ. nondum demonstrauit. & tẽ filio de
monstraturus ẽ. quando & istis. Sequicur enim.
ut uos miremini. Et hoc difficile ẽ uidere. quom
tanqũa tempraliter filio coet̃no aliqua demaon¬
strat ȩõnus pater omnia scienti quȩ funt apud
patrem. Quȩ sunt tam̃ illa maiora: hoc enimfoite
facile ẽ intelligere. Sicut enim pat̾ inquit sus¬
citat mortuos c uiuificat. sic ꝙ filius quos uult

Expanded text:
corporalium. De isto enim qui triginta et octo ancorporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Patvit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem qquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus est, quando et istis: sequitur enim, ut vos miremini. Et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstrat aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. 5. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim forte facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius qu
Abbreviated transcription (Latin):
filio fecit. S ñ facit pater aliquid sine filio. qͥa
filius di uerbum dei ẽ. & omnia ꝑ ipsum facta
sunt. Remanet gͥ fortasse. ut quȩ pat̾ facturus
ẽ. demonstret facienda. ut ꝑ filium sint facta.
Nam si filius ea facit quȩ pat̾ facta demonstrat.
ea quȩ pat̾ facta demonstrat. ñ utiq ꝑ filiũ fecit.
Non enim possent monstrari filio nͥ facta. facere
filius ñ posset nͥ monstrata. Ergo sine filio facła:
S uerum ẽ. omnia ꝑ ipsum facta sunt. gͦ ante¬
quam facta monstrata sunt. S hoc diximus
differendum ẽẽ. quo redeundum sit decursa
lectione. si ut diximus aliqͥd uł temporis uł ui¬
rium remanserit nob̃ ad ea quȩ distulimus re¬
tractanda amplius. Audite os difficilius. & ma¬
iora his inquit demonstrabit ei oꝑa. ut uos mi¬
remini. Alaiora his. Quib maiora : facile occur¬
rit. his quȩ mͦ audistis. curationib languoꝵ

Expanded text:
Filio facit. Sed non facit Pater aliquid sine Filio, quia Filio facit. Sed non facit Pater aliquid sine Filio, quia Filius Dei Verbum Dei est, et omnia per ipsum facta sunt. Remanet igitur fortasse ut quae Pater facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta demonstrat; ea quae Pater facta demonstrat, non utique per Filium fecit. Monstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo sine Filio facta. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt: ergo antequam facta, monstrata sunt. Sed hoc diximus differendum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ facit ñ faciat nisi ꝑ filium. quia filius
eius ẽ uerbum. ꝙ in pͥncipio erat uerbum. et
uerbum erat apud dm. & ds̃ erat uerbum. & om.
cerit. hȩc q filius similiter facit. ñ alia s hec. non
dissimilicer s similiter. Pater enim diligit
filium. o omnia demonstrat ei quȩ ipse facit᷑.
ad hoc quod supͣ dixit. nͥ quod uiderit patrem
facientẽ uicdetur ꝑtinere. & quod omnia demon¬
strat ei quȩ ipse facit. S si pater demonstrat quȩ
facit. nec filius potest facere. nͥ pater demonstra¬
uerit. Pater quȩ demonstrare ñ potest nͥ fecerit.
consequens erit ut ñ ꝑ filium faciat omnia pat̃
Porro si fixum atq inconcussum tenemus. quia
ꝑ filium omnia pat̾ facit. ancequam faciat de¬
monstrat filio. Nam si pat̾ cum fecerit demonstrat
silio. ut filius demonstrata faciat. quȩ demonstra¬
ta iam facta sunt. aliquid ꝓcul dubio pat̾ sine

Expanded text:
ea quae facit non faciat nisi per Filium, quia Filius ea quae facit non faciat nisi per Filium, quia Filius est ejus Verbum: et « in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, » et alia, sed haec; nec dissimiliter, sed similiter. 3. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ad hoc quod supra dixit, nisi quod viderit Patrem facientem, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater demonstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Pater: porro si fixum atque inconcussum tenemus quia per Filium omnia Pater facit, antequam faciat, demonstrat Filio. Nam si Pater cum fecerit demonstrat Filio, ut Filius demonstrata faciat quae demonstrata jam facta sunt; aliquid procul dubio Pater sine
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia qͥppe dicta sunt hic. quȩ si intelligantur
scdm humanum sensum carnaliter. nichil aliud
nob facit anima plena fantasmatis. nͥ quasdam
imagines uelut duoꝵ hominũ patris & filii. uniꝰ
ostendentis. alterius uidentis. unius loquentis.
alterius audientis. quȩ omnia idola cordis sunt.
Quȩ si iam deiecta sunt in templis suis. qͣnto
magis deicienda sunt de pectoribus xp̃ianis:
on pocest inquit filius a se facere quiequam.
nisi quod uiderit pacrem facientem. Uerum ẽ
hoc. tenete hoc dum tam̃ non amittatis. qͦd in
ipsius euglii exordio tenuistis. quia in pͥncipio
erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃. & ds̃
erat uerbum. & p̃cipue quia omnia ꝑ ipsum
facta sunt. Quod nunc enim audistis coniungi¬
te illi auditui. & utrunq concordet in cordibus
urĩs. Sic itaq ñ potest filius a se facere qͥcquã
nͥ quod uideat patrem facientẽ. ut tamen pater

Expanded text:
Omnia quippe dicta sunt hic, quae si intelligantur Omnia quippe dicta sunt hic, quae si intelligantur secundum humanum sensum carnaliter, nihil aliud nobis facit anima plena phantasmatis, nisi quasdam imagines velut duorum hominum Patris et Filii, unius ostendentis; alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis: quae omnia idola cordis sunt; quae si jam dejecta sunt de templis suis, quanto magis dejicienda sunt de pectoribus christianis? 2. Non potest, inquit, Filius a se facere quidquam nisi quod viderit Patrem facientem. Verum est hoc, tenete hoc: dum tamen non amittatis quod in ipsius Evangelii exordio tenuistis, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et praecipue quia omnia per ipsum facta sunt . Quod nunc enim audistis, conjungite illi auditui, et utrumque concordet in cordibus vestris. Sic itaque non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, ut tamen Pater
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ ubi scriptum ẽ. non
potest filius a se facere qͥcquã.
nisi quod uiderit patrem fa¬
cientem. quid sit uidere filii
hoc ẽ iudere uerbi. quia filius uerbũ. &. quia ꝑ
uerbum facta sunt omnia. quomͦ posset intelligi
qͦo uideat primo filius patrem facientem. tunc de¬
mum & ipse faciat quȩ facta conspexerit. eum
pater nichil nisi ꝑ filium fecerit. omnia enim
ꝑ ipsum facta sunt. & sine ipso factum ẽ nichil
ñ tamen explicatum aliquid diximus. s quia nec
explicatum aliquid intellerimus. Aliquando qͥppe
sermo deficit. etiam ubi intellectus ꝓficit. quanto
magis sermo paticur defeclionẽ. quando intellatꝰ
ñ habet ꝑfectionem: : Nunc itaq quantum dñs
donat breuiter ꝑcurramus lectionẽ. & uel hodie
expleamus debicum pensum. Si qͥd force remanse¬
rit uł temporis uł uirium. retractabimus si potu¬
erimus quantum & a nobis & apud uos fieri pot̃.
Quid sit uidere uerbi. demonstrari uerbo ñ potest.

Expanded text:
rum, ubi scriptum est, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quid sit videre Filii, hoc est, videre Verbi, quia Filius Verbum: et quia per Verbum facta sunt omnia, quomodo possit intelligi quod videat Filius primo Patrem facientem, tunc demum et ipse faciat quae facta conspexerit; cum Pater nihil nisi per Filium fecerit. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Non tamen explicatum aliquid diximus; sed quia nec explicatum aliquid intelleximus. Aliquando quippe sermo deficit, ubi etiam intellectus proficit; quanto magis sermo patitur defectionem, quando intellectus non habet perfectionem? Nunc itaque, quantum Dominus donat, breviter percurramus lectionem, et vel hodie expleamus debitum pensum. Si quid forte remanserit vel temporis vel virium, retractabimus, si potuerimus quantum et a nobis et apud vos fieri potest, quid sit videre Verbi, quid demonstrari Verbo.
Abbreviated transcription (Latin):
gabant utiq ad inuieẽ. qm̃ panem concordiȩ
ñ intelligebant. nec sumere uolebant. Nam
qͥ manclucant talem panem ñ litigant ad iupe
quoniam unus panis unum corpus multi
sumus. & ꝑ hunc facit ds unius modi habitare
i domo. Quod aũt ad inuicem litigantes quer̃t
quomͦ dñs possit carnẽ suam dare ad manducan¬
dum. ñ statim audiunt. s adhuc eis dicitur.
meni am̃ dico uobis. nisi manducaueritis carnẽ

Expanded text:
gabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt, quomodo possit Dominus carnem suam dare ad manducandum, non statim audiunt: sed adhuc eis dicitur, Amen, amen dico vobis, nisi manducaveritis carne
Abbreviated transcription (Latin):
apłi eugł̃m terminatur. in quo iam ꝑtracta¬
uimus ut ualuimus partẽ priorem. usq ad
eum locum ubi narratum ẽ captos fuisse pisces
centum quinquaginta tres a discipłis quib se
demonstrauit. & cum magni eeñt. retia non eẽ
dirupta. Deinde quȩ secuntur consideranda
sunt. & quantum adiuuat dñs. sicut res postu¬
lare uidebitur disserenda. Peracta quippe illa
piscatione. dicit eis ihe. Uenite prandete.
Et nemo audebat discumbentium int̾rogare
eum tu quis es. scientes quia dñs est. Si gͦ scie¬
bant. quid opus erat ut int̾rogarent: Si autẽ
opus erat. quare dictum ẽ non audebant. qͣsi
opus eẽt. s timore aliquo ñ auderent: Sensus
gͦ hic est. Tanta erat euidentia ueritatis qua
ihẽ illis discipłis apparebat. ut eoꝵ ñ solum ne¬
gare. s nec dubitare qͥdem ullus auderet. q̃m
siquis dubitaret. utiq int̾rogare deberet. Sic
gͦ dictum ẽ. nemo audebat int̾rogare eum tu
quis es. ac si diceretur. nemo audebat dubita¬

Expanded text:
ium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat ut interrogarent? si autem non opus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo audebat eum interrogare, Tu quis es? ac si diceretur, Nemo audebat dubita
Abbreviated transcription (Latin):
Hon sentienti enĩ nichil faciunt. S eum timete.
qͥ habet potestatẽ & corpus & animã occidere in
gehennã ignis. Ecce de qua morte loquebatur
turi ad spetiem cũ acceꝑimus plenissimã liber¬
tatem. Isti aũt indignantes mortui. & morti
sempit̾nȩ p̃destinati. respondebant conuitiose
& dicebant. Modo cognouimus. qͥa demoniũ
habes. Abraham mortuus ẽ & ꝓpħȩ S i
S ista mor¬
te quam dñs uult intelligi. nec abraham mor¬
tuus ẽ nec ꝓpħe. Illi enim mortui sunt & ui-¬
uunt. isti iuuebant q mortui erant. Nam res¬
pondens qͦdam loco saduceis mouentib questi¬
onẽ de resurrectione. hoc ait ipse dñs. De resur¬
rectione aut̃ mortuoꝵ ñ legistis quomͦ ait dñs
de rubo ad moysen. ego sum ds̃ abraham. & ds
ysaac. & cłs iacob: Non est ds mortuoꝵ s uiuoꝵ.
scias abra ham mortuũ & ꝓpħas :¬

Expanded text:
non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete non sentienti enim nihil faciunt. Sed eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna ignis . Ecce de qua morte loquebatur,turi ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. 13. Isti autem indignantes mortui, et morti sempiternae praedestinati, respondebant conviciose, et dicebant: Modo cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est et Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, scias et Abraham mortuum et
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd agit ut ñ moriatur.s ut paulo serius mo¬
riatur: Non accipit debiti securitatẽ. s postulat
dilationẽ. Quantũlibet diu differatur. ueniet
qͦd differtur. Illam mortẽ timeamus. quã ti¬
muerunt tres uiri. qͣndo dixerunt regi. potens
ẽ ds etiam de ista flamina liberare nos. S & si
ibi ñ fuit tunce illius mortis. quam mͦ dñs com¬
minatur. qͣndo dixerunt. s: te si noluerit aꝑte
liberare. potens ẽ in occulto coronare. Wnde
& ipse dñs facturus martyres. & caput marty¬
rum futurus ait. nolite timere eos qͥ occidunt
corpus. & postea ñ habent quid faciant. Quomͦ
ñ habent quid faciant: Quod si cũ occiderint
corpus. bestiis lacerandum. & diripiendum
alitib ꝓiciant. uidetur adhuc seuicia habere
qͥd faciat. S eui facit: Qui migrauit. In est cor¬
pus s nullus ẽ sensus. habitatio iacet. habita¬
tor abscessit. Ergo postea ñ habent qͥtl faciant.

Expanded text:
Numquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moNumquid agit ut non moriatur? Sed ut paulo serius moriatur. Non accipit debiti securitatem, sed postulat dilationem. Quantumlibet diu differatur, veniet quod differtur. Illam mortem timeamus quam timuerunt tres viri, quando dixerunt regi, Potens est Deus etiam de ista flamma liberare nos; sed et si non . Ibi fuit timor illius mortis, quam modo Dominus comminatur, quando dixerunt, Sed et si noluerit aperte liberare, potest in occulto coronare. Unde et ipse Dominus facturus martyres, et caput martyrum futurus ait: Nolite timere eos qui occidant corpus, et postea non habent quid faciant. Quomodo non habent quid faciant? Quid si cum occiderint, corpus bestiis lacerandum et diripiendum alitibus projiciant? videtur adhuc saevitia habere quod faciat. Sed cui facit? Qui migravit. Inest corpus, sed nullus est sensus: habitatio jacet, habitator abscessit. Ergo postea non habent quid faciant:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. Non expauescamus istam mortẽ. s illam
timeamus. Quod ẽ aut̃ grauius. mulci ꝑuerse
tim̃do istam. inciderunt in illam. Dictum ẽ aliqͥb
Adorate idola. quod si ñ feceritis. int̃ficiemini. aut
quẽ admodum ille nabuchodonosor dixit. si non
feceritis. mittemini in caminũ ignis ardentis.
Multi timuerunt ꝙ adorauerunt. nolentes mo-¬
ri. mortui sunt. Tim̃do mortẽ quȩ ñ euaditur.
inciderunt in mortẽ quam euadere felicit̃ posserł̃.
si istam quȩ ñ euaditur infelicit̾ ñ timerent.
Natus es homo. moriturus es. Qua ibiꝰ ut ñ moria¬
ris: Quid facies ut ñ moriaris. ut dñs tuus ne¬
cessitate moriturũ consolaretur: Uolantare
mori dignatus ẽ. Quando uides xpm mortuum
dedignaris mori : Ergo moriturus es. qua eua¬
das hoc ñ habes. Hodie sit. eras sit. futurum ẽ.
debitum reddendum. Quid gͦ agit homo timens.
fugiens. occultans se ne inueniatur ab inimico:

Expanded text:
verit. 12. Non expavescamus istam mortem, sed illam verit. 12. Non expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis. Multi timuerunt et adoraverunt; nolentes mori mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur, infeliciter non timerent. Natus es homo, moriturus es. Qua ibis, ut non moriaris? quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es: qua evadas hoc, non habes. Hodie sit, cras sit; futurum est, debitum est reddendum. Quid ergo agit homo timens, fugiens, occultans se ne inveniatur ab inimico?
Abbreviated transcription (Latin):
uidete locutionẽ scriptu¬
uidet. qͥs gustat: Quos oculos habet homo ut
uicłeat qͣndo moritur. qͣndo ueniendo mors
ipsos oclõs claudit ne aliqͥd uideant: Quomͦ
dicitur mortem ñ uidebit: Item quo palaco
quib faucib mors gustatur. ut qͥd sapiat dinos¬
catur. Quando totũ sensum tollit. qͥd in palato
turis loquebatur moriturus. quia & dñi exitus
mortis. sic̃ loquitur psalmus. Cumg & morituris
loqueretur. & moriturus loqueretur. quid sibi
uult qͦd ait. qui sermonẽ meum serulauerit.
mortem ñ uidebit in ȩt̾num. nisi qͥa uidebat
dñs aliam mortẽ de qua nos liberare uenerat.
mortem scd̃am. mortem et̃nam. mortẽ gehennaꝵ.
mortẽ dampnationis cũ diabolo ꝙ angłis eius:
Ipsa ẽ uera mors. nã ista migratio ẽ. Quidẽ ista
mors. Relictio corporis. depositio sarcinȩ grauis
s si alia sarcina ñ portetur. qua homo in gehen¬
nas p̃cipitetur. De ipsa gͦ morte dñs dixit mortẽ
ñ uidebit in ȩt̃num. qui sermonẽ meum serua¬

Expanded text:
idete locutionem Scriptuvidet? quis gustat? Quos oculos habet homo, ut videat quando moritur? Quando veniendo mors ipsos oculos claudit ne aliquid videant; quomodo dicitur, non videbit mortem? Item quo palato, quibus faucibus mors gustatur, ut quid sapiat dignoscatur? Quando totum sensum tollit, quid in palato t si dicam, morituris, loquebatur moriturus: quia et Domini exitus mortis , sicut loquitur Psalmus. Cum ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; nisi quia videbat Dominus aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennas praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dixit, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum serva
Abbreviated transcription (Latin):
liberi eritis:
Non aut̃ dixerat dñs liberi eritis.
s ueritas liberabit uos. in quo tam̃ uerbo illi qͥa
sic̃ dixi patet in greco. ñ intellexerunt. nͥ liberta¬
tem. & extulerunt se qͦd semen ceñt abrahȩ. &
dixerunt. sem̃ abrahe sumus. & nemini serui¬
uimus unquam. quomͦ tudicis liberi eritis:
Opellis inflata. Non ẽ ista magnitudo s tumor.
Et hoc ipsum scdm huius temporis libertatẽ. qͦmͦ
uerũ dixistis nemini seruiuimus unqͣm: Ioseph
ñ est uenundatus : ꝓphetȩ scĩ in captiuitatem
ñ sunt ducti: Deinde. ñne ipse ille est popłs
qͥ in egypto lateres faciebat. & regib duris non
saltem in auro & argento. s in luto seruiebat.
serui inuemamur.¬

Expanded text:
Liberi eritis? Non autem dixerat Dominus, Liberi eritis; sed, Veritas liberabit vos. In quo tamen verbo illi, quia, sicut dixi, patet in graeco, non intellexerunt nisi libertatem; et extulerunt se quod semen essent Abrahae, et dixerunt, Semen Abrahae sumus; et nemini servivimus unquam; quomodo tu dicis, Liberi eritis? O pellis inflata! Non est ista magnitudo, sed tumor. Et hoc ipsum secundum hujus temporis libertatem quomodo verum dixistis, Nemini servivimus unquam? Joseph non est venumdatus ? Prophetae sancti in captivitatem non sunt ducti ? Deinde, nonne ipse ille est populus qui in Aegypto lateres faciebat, et regibus duris non saltem in auro et argento, sed in luto serviebavit ? An forte patres vestri servierunt, vos autem qui loqui
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ. ne quisquam pu¬
taret quod ita eum dñs
daturus fuerat uel ꝓ
seipso. ut ñ & ipse cum
eis eẽt futurus. adiecit
atq ait. Non relinquam uos orphanos.
ueniam ad uos. Orphani. pupilli sunt.
Illud enim grecũ eiusdem rei nomen est.
hoc latinum. Nam & in psalmo ubi legimꝰ
pup illo tu eris ad uitor. grecus habet orpba¬
no. Quam uis gͦ nos filius dĩ patri suo ad¬
optauerit filios. & eundem patrẽ nos uolu¬
erit habere ꝑ grãm. qui eius pater ẽ ꝑ na

Expanded text:
s sancti ne quisquam putaret quod ita eum Dominus daturus fuerat, velut pro seipso, ut non et ipse cum eis esset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos, venio ad vos . Orphani pupilli sunt; illud enim Graecum ejusdem rei nomen est, hoc Latinum. Nam et in psalmo, ubi legimus: Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit hab