comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auditum. potes eẽ. Putamus ne pulsauimus:
Erectum ẽ aliquid in nob̃. quo uel tenuiter suspi¬
cemur. unde lum̃ ueniat nobis. Puto fr̃s quia
cum loquimur ista & cũ meditamur. exercemꝰ
nos. & cũ exercemus nos in ipsis. & rursus quasi
reflectimur pondere nr̃o ad ista consueta. Tales
sumus. quales lippientes. Cum ꝓducuntur ad
iudendum lum̃. si forte antea uisum omnino
ñ habebant. & incipiunt eundem uisũ ꝑ diligen¬
tam medicoꝵ utuinq reparare. & cum ꝓbare
uult medicus quantũ eis salutis accesserit. tem¬
ꝑtat eis ostendere qͦd uidere desiderabant.q ñ
poterant cum ceti eeñt. & redeunte iã uteumq
acie oculoꝵ. ꝓducuntur ad lucẽ. & cum uiderit.
sulgore ipso reuerberantur quodam modo.
& respondent medico demonitranti. iam iam
uidi. s uidere ñ possum. Quid gͦ facit medicꝰ:
Reuocat ad solita. & addit colliriũ. ut ad illud qͦd
uisum ẽ & uidere ñ potuit desideriũ nutriat.

Expanded text:
auditum, potes esse. 11. Putamusne pulsavimus? auditum, potes esse. 11. Putamusne pulsavimus? Erectum est aliquid in nobis quo vel tenuiter suspicemur unde lumen veniat nobis? Puto, fratres, quia cum loquimur ista, et cum meditamur, exercemus nos. Et cum exercemus nos in ipsis, et rursus quasi reflectimur pondere nostro ad ista consueta, tales sumus quales lippientes, cum producuntur ad videndum lumen, si forte antea visum omnino non habebant, et incipiunt eumdem visum per diligentiam medicorum utcumque reparare. Et cum probare vult medicus quantum salutis eis accesserit, tentat eis ostendere quod videre desiderabant, et non poterant cum caeci essent: et redeunte jam utcumque acie oculorum, producuntur ad lucem; et cum viderint, fulgore ipso reverberantur quodammodo, et respondent medico demonstranti, Jam jam vidi, sed videre non possum. Quid ergo facit medicus? Revocat ad solita, et addit collyrium, ut ad illud quod visum est, et videri non potuit, desiderium nutriat,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator. &. quid apud se etiã sine his ministris
agat. Renuntiant oculi. cordi alba & nigra. renun¬
tiant aures eidem cordi canora & dissona. renun-¬
tiant nares eidem cordi odora & putentia. renunti¬
at gustus eidem cordi amaraꝙ dulcia. renuntiat
tactus eidem cordi lenia & asꝑa. renuntiat sibi
ipsum cor iusta & iniusta. Cor tuũ & uidet & au¬
dit. & cetera sensibilia diiudicat. & quo ñ aspi¬
rant corporis sensus. iusta & iniusta. mala & bona
discernit. Ostende mͥ oculos. aures. nares. condis¬
tui. Diuersa sunt quȩ ad cortuũ referuntur. &
diuersa ibi m̃bra ñ inueniuntur. In carne tua
alibi audis. alibi uides. in corde tuo ibi audis ubi
uides. Si hoc imago. quanto potentius ille cuius
imago: Ergo & audit filius. & uidet filius . & ipsa
uisio & auditio filius. ꝙ hoc ẽ illi audire quod eẽ.
& hoc ẽ illi uidere quod eẽ. Tibi ñ hoc ẽ uidere
quod eẽ. quia & si ꝑdas uisum. potes eẽ. &. si ꝑdas

Expanded text:
imperator, et quid apud se etiam sine his ministris imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; renuntiant nares eidem cordi odora et putentia; renuntiant gustus eidem cordi amara et dulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. Ostende mihi oculos, aures, nares cordistui. Diversa sunt quae ad cor tuum referuntur, et diversa ibi membra non inveniuntur. In carne tua alibi audis, alibi vides: in corde tuo ibi audis, ubi vides. Si hoc imago, quanto potentius ille cujus imago? Ergo et audit Filius, et videt Filius, et ipsa visio et auditio Filius: et hoc est illi audire quod esse, et hoc est illi videre quod esse. Tibi non hoc est videre quod esse: quia et superdas visum, potes esse; et si perdas
Abbreviated transcription (Latin):
rimo redi ad cortuũ. exul a te uocaris. Foris teipsũ
ñ nosti. & queris a quo factus es: Redi. redi ad
cor. tolle te a corpore. Corpus tuũ habitatio tua ẽ.
cor tuũ sentit etiam ꝑ corpus tuũ. S corpus tuũ
ñ quod cortuum. dimitte & corpus tuũ. Redi ad
cor tuũ in corpore tuo. Inueniebas alibi oculos
alibi aures. in corde tuo nunqͥd hoc inuenis:
An in corde tuo ñ habes aures. de quib gͦ dñs
dicebat. qͥ habet aures audiendi audiat: An
in corde ñ habes oculos. de quib apłs dicit. illu¬
minatos oculos cordis ur̃i: Redi ad cor. uide ibi
quid sentias forte de dõ. quia ibi ẽ imago dei.
n interiore homine habitat xp̃s. in interiore hoĩe
renouaris ad imaginẽ dei. In imagine sua cognos¬
ce auctorẽ eius. Uide quẽadmodum om̃s corporis
sensus cordi intronuntient. qͥd senserint foris. ui¬
de quã multos ministros habeat unus interior

Expanded text:
to est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum to est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a corpore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum sentit etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; dimitte et corpus tuum, redi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numquid hoc invenis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat ? An in corde non habes oculos? Unde dicit Apostolus, Illuminatos oculos cordis vestri . Redi ad cor; vide ibi quid sentias forte de Deo, quia ibi est imago Dei. In interiore homine habitat Christus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior
Abbreviated transcription (Latin):
si plantauit aurẽ uerbum. quia ꝑ om̃ia uerbum.
ñ possumus dicere ñ audit uerbum. ñ uidet uerbũ.
ne obiurget nos psalmus & dicat. stulti aliquan do
sapite. Itaq si audit uerbum & uidet uerbum. au-¬
dit filius. uidet filius. Nunquid tam̃ & in ipso
diuersis locis quesituri sumus. & oculos & aures:¬
quod oculus. & oculus eius ñ potest quod auris:
An totus ille uisus ẽ. & totus auditus: forte ita. im¬
mo ñ forte s uere. ita dum tam̃ &. ipsum eius
udere. & ipsum eius audire. longe alio modo qͣm
nr̃m sit. Et uidere & audire simul in uerbo est.
nec aliud ẽ ibi uidere. altud audire. s auditus ui¬
sus. & uisus auditus. Et nos qui aliter audimus
aliter uidemus. hoc unde nouimus: Redimus
forte ad nos. si ñ sumus p̾uaricatores quibus
dictum ẽ. redite p̾uaricatores ad cor. redite ad cor.
Quid itis a uobis. & ꝑitis ex uobis: Quid itis solitudi¬
nis uias: Erratis uacando. Redite. Quo : Ad dm̃ cito.

Expanded text:
tavit aurem Verbum, quia omnia per Verbum: non possumus dicere, Non audit Verbum, non videt Verbum; ne objurget nos Psalmus, et dicat, Stulti, aliquando sapite. Itaque si audit Verbum et videt Verbum, audit Filius et videt Filius: numquid tamen et in ipso diversis locis quaesituri sumus oculos et auresquod oculus, et oculus non potest quod potest auris? An totus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus praevaricatores, quibus dictum est, Redite, praevaricatores, ad cor . Redite ad cor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ ꝓꝓter nos. s quod erat quando fecit nos.
Quis nanq sit xp̃s. catholicis loquor. nostis qͥa bene
credidistis. ñ uerbum tantũ. nec caro tantũ. s uer-¬
bum caro factum ẽ & habitauit in nob̃. recensenda
uerbo quod nostis. in pͥncipio erat uerbũ. & uer¬
bum erat apud d̃m. & ds erat uerbum. Hic equa¬
litas cum patre. S uerbũ caro factum ẽ. & ha¬
bitauit in nobis. hac carne maior est pater.
Ita pater & ȩqualis & maior. ȩqualis uerbo. maior
carne. equalis ei ꝑ quem fecit nos. maior eo qui
factus ẽ ꝓpter nos. Hanc regulam sanã catholicã
quam p̾cipue nosse debetis. tenere qui nostis. a
qua ꝓrsus fides ur̃a labiñ debet. quȩ nullis homi¬
num argum̃tis extorquenda ẽ cordi ur̃o. dirigamꝰ
ea quȩ intelligimus. Et quȩ forte ñ intelligimꝰ
dirigenda ad hanc regulam qͣndoq differamus.

Expanded text:
factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. Quis namque sit Christus, Catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nec caro tantum; sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Recenseo de Verbo quod nostis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis, et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dirigamus ea quae intelligimus; et quae forte non intelligimus, dirige
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã de cybo gaudeamus. quod aut̃ scd̃m sanã
fidei regulam intelligere ñ potuerimus. dubita ti-¬
onem auferamus. intelligentiã differamus. hoc ẽ
ut etiã si quid nescimus. bonum tam̃ & uerũ ẽẽ
minime dubitemus. Et ego fr̃s qui suscepi loqui
uobis. cogitandus sum a uobis qui susceꝑim. & quȩ
susceꝑim. Suscepi enĩ tractanda diuina homo. sp̃ũa¬
conuersari. quȩ ẽ eccłia dĩ uiui. columpna &.
sirmam̃tum ueritatis. ꝓ modulo meo capio.
quod uob̃ appono. ubi aꝑitur pascor uobiscũ.
ubi clauditur pulso uobiscum. Cõmoti gͦ sunt
tudei. & indignati sunt. Merito quidem quod
audebat homo equalem se facere dõ. s ideo imme¬
rito. qͥa in homine ñ intelligebant dm̃. Carnem
uidebant. d̾m nesciebant. habitaculum cernebant.
habitatorem ignorabant. Caro illa templũ erat.
ds̃ inhabitabat intus. Non gͦ ihs carnẽ equabat
patri. ñ formam serui dño comparabat. ñ quod

Expanded text:
tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus, intelligentiam differamus; hoc est, ut etiam si quid sit nescimus, bonum tamen et verum esse minime dubitemus. Et ego, fratres, qui suscepi loqui vobis, cogitandus sum a vobis qui susceperim, et quae susceperim: suscepi enim tractanda divina homo, spirituaconversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis : pro modulo meo capio quod vobis appono; ubi aperitur, pascor vobiscum; ubi clauditur, pulso vobiscum. 2. Commoti sunt ergo Judaei, et indignati sunt; merito quidem, quod audebat homo aequalem se facere Deo: sed ideo immerito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Deum nesciebant: habitaculum cernebant, habitatorem ignorabant. Caro illa templum erat, Deus inhabitabat intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat; non quod
Abbreviated transcription (Latin):
displicet tͥ. Aduersus hanc aũt eoꝵ calumpniã
uementẽ uel de ignorantia uł de malicia loqͥtur
dñs. ñ omnino quod capiant. s unde agitentur
& conturbentur. &. fortasse conuersi uel contur-¬
bati medicum querant. Dicebat aũt quȩ scri¬
berentur. ut etiam nobis postea legerentur.
Uiderimus gͦ quid iudeoꝵ cordib factum sit. cũ
hec audirent. quid in nobis fiat cũ hȩc audiuimꝰ.
amplius cogita uimus. Neq enim nacȩ sunt he¬
reses. & quȩdam dogmata ꝑuersitatis illaque¬
antia animas. & in ꝓfundum p̾cipitantia. nͥ
dum scripturȩ bonȩ intelliguntur ñ bene. &
quod in eis ñ bene intelligitur. etiam temere
& audacter asseritur. Itaqͦ km̃i ualde caute
hȩc audire debemus. atq ad hȩc audienda paruu¬
li sumus. & corde pio cum tremore sicut scriptũ ẽ.
hanc tenentes regulam sanitatis. ut quod scd̾m
fidem qua imbuti sumus intelligere ualuerimꝰ.

Expanded text:
displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute haec audire debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ORANNAS eugłista int̾ consortes & com¬
participes suos alios eugłistas hoc p̃cipuum &
prium donũ accepit a dño. Suꝑ pectus eius in
conuiuio discumbebat. ut ꝑ hoc significaret qͥa
secreta altiora de intimo eius corde potabat. ut
ea diceret de filio. quȩ paruuloꝵ m̃tes fortassis¬
Sintentas excitare possint. implere ñdum capa-¬
ces ñ possint. grandiusculis aut̃ quibusq m̃tib
ad ȩtatem quandam interius uirilem ꝑuenien¬
tib dat aliquid uerbis his quo exerceantur & pas¬
cantur. Audistis cũ legeretur. & unde sermo iste
uenerit meministis. Hesterno enĩ die lectum ẽ.
quod ꝓpterea uolebant iudei ih̃m int̾ficere. quia
ñ solum soluebat sabbatũ. s etiam patrẽ suum dice¬
bat d̃m. equalem se facens deo. Quod iudeis displi¬
cebat. hoc ipsi patri placebat. Hoc sine dubio pla¬
cet etiam eis qui honorificant filium. sic̃ honorificat
patrem. quia si illis ñ placeat displicebunt. Hon
enim ds erit maior quia placet tͥ. s tu minorqͥa

Expanded text:
oannes evangelista inter consortes et comparticipes suos alios evangelistas, hoc praecipuum et proprium donum accepit a Domino super cujus pectus in convivio discumbebat , ut per hoc significaret quia secreta altiora de intimo ejus corde potabat, ut ea diceret de Filio Dei quae parvulorum mentes fortassis intentas excitare possint; implere autem nondum capaces non possint: grandiusculis autem quibusque mentibus et ad aetatem quamdam interius virilem pervenientibus, dat aliquid verbis his, quo et exerceantur, et pascantur. Audistis cum legeretur, et unde sermo iste venerit meministis. Hesternoi interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed etiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quod Judaeis displicebat, hoc ipsi Patri placebat. Hoc sine dubio placet etiam eis qui honorificant Filium, sicut honorificant Patrem; quia si eis non placeat, displicebunt. Non enim Deus erit major, quia placet tibi; sed tu minor, si
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ adderet & similiter. Quid si enim hoc modoin¬
telligeres. quo modo quȩcunq cor facit. Hȩc &
manus facit. s ñ similiter: hic uͦ ad didit. hȩc &
filius similiter facit. Et si hȩc facit. &. similit̃ facit.

Expanded text:
nisi adderet, et similiter. Quid si enim hoc modo innisi adderet, et similiter. Quid si enim hoc modo intelligeres quomodo quaecumque cor facit, haec et manus facit, sed non similiter? Hic vero addidit, haec et Filius similiter facit. Si et haec facit, et similiter fac
Abbreviated transcription (Latin):
similiter facit. Non cum ille fecerit. alia simi
similicer facit. Por¬
lius similiter facit. Si hec facit filius quȩ fecerit
pater. ꝑ filium facit pat̾. Si ꝑ filium facit quȩ
facit pat̃. non alia pat̾. alia silius facit. s eadem
oꝑa sunt patris & filii. Et quomͦ eadem facit
ex filius: Et eadem & similiter. Ne forte eadem
s dissimiliter. eadem inquit & similiter. Et qͦmͦ
ad uos ñ sit grande. Cum scribimus unteras. facit
eas pͥmo cor nrm̃. & deinde manus nr̃a. Certe un¬
de om̃s exxlamastis. nͥ quia cognouistis. Certum
ẽ quod dixit & manifeste omnib nobis. Literȩ fi¬
unt pͥmo a corde nr̃o. deinde a corpore nr̃o. Alanus
seruit. imꝑante corde. Easdem litteras facit. & cor
& manus. Hunquid alias cor. alias manus: Easclem
quidem facit manus. s ñ similiter. Cor enim nr̃m
facit eas intelligibiliter. manus aut̃ uisibiliter. Ecce
quomͦ fiunt eadem dissimiliter: Unde parũ fuit
dño dicere. quȩcunq pat̃ fecerit. hȩc & filius facit.

Expanded text:
alia Filius similiter facit; lius similiter facit. Si haec facit Filius quae fecerit Pater, per Filium facit Pater: si per Filium facit quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit; sed eadem opera sunt Patris et Filii. Et quomodo eadem facit et Filius? Et eadem et similiter. Ne forte eadem sed dissimiliter: Eadem, inquit, et similiter. Et quomodo ad vos non sit grande: cum scribimus litteras, facit eas primo cor nostrum, et deinde manus nostra. Certe unde omnes acclamastis, nisi quia cognovistis? Certum est quod dixi, et manifestum omnibus nobis. Litterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, easdem litteras facit et cor et manus: numquid alias cor, alias manus? Easdem quidem facit manus, sed non similiter: cor enim nostrum facit eas intelligibiliter, manus autem visibiliter. Ecce quomodo fiunt eadem dissimiliter. Unde parum fuit Domino dicere, Quaecumque Pater fecerit, haec et Filius facit,
Abbreviated transcription (Latin):
Suincatur hereticus. equalis ẽ patri filius.
ater enim diligit filium. & omnia demonstrat
ei quȩ ipse facit᷑. Ecce ẽ illud demonstrat. de¬
monstrat quasi cui. utiq quasi uidenti. Redi¬
mus ad id quod explicare ñ possumus. quomͥ
uerbum uideat. Ecce homo factus ẽ ꝑ uerbum.
s homo habet oculos. habet aures. habet manus.
diuersa m̃bra in corpore. ꝑ oculos potest uidere.
ꝑ aures potest audire. ꝑ manus oꝑari. Diuersa m̃¬
bra. diuersa m̃broꝵ officia. Non pocest illud men¬
brum. quod potest alterum. Tamen ꝓpter corporis
unitatẽ. oculus o sibi & aurti uidet. & auris sibi &e
oculo audit. Nunqͥd tale aliquid in uerbo arbitran¬
dum ẽ esse. qm̃ omnia ꝑ ipsum : Et dixit scripiu¬
ra in psalmo. Intelligite qui insipientes estis in pplõ.
& stulti aliquando sapite. Qui plantauit aurem
ñ audiet. aut qui finxit oculum ñ considerat:

Expanded text:
incatur haereticus; aequalis est Patri Filius. 9. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit . Ecce est illud, demonstrat. Demonstrat quasi cui? Utique quasi videnti. Redimus ad id quod explicare non possumus, quomodo Verbum videat. Ecce homo factus est per Verbum; sed homo habet oculos, habet aures, habet manus, diversa membra in corpore: per oculos potest videre, per aures potest audire, per manus operari; diversa membra, diversa membrorum officia. Non potest illud membrum quod potest alterum: tamen propter corporis unitatem, oculus et sibi et auri videt, et auris sibi et oculo audit. Numquid tale aliquid in Verbo arbitrandum est esse, quoniam omnia per ipsum? Et dixit Scriptura in Psalmo, Intelligite, qui insipientes estis in populo; et stulti, aliquando sapite. Qui plantavit aurem non audiet? aut qui finxit ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse faceret ȩqͣlem deo. caderet ꝑ rapinam. Qui enĩ
se uoluit equalem facere deo dum non eẽt. ceci¬
dit. & ex angło factus ẽ diabolus. & hanc suꝑbiã
homini ꝓpinauit. unde ipse deiectus ẽ. Nam hoc
dixit homini. cui stanti lapsus inuidit. gustate
&s eritis sicut dii. id ẽ usurpatione rapite quod
facti estis. quia & ego rapiendo deiectus sum
N on hoc ꝓdebat. s hoc suadebat. Ap̃s autem
equalis patri natus erat. ñ factus. natus de sub̃a
patris. Unde illum sic cõmendat apłs. quia cũ
in forma dei eẽt ñ rapinam arbitratus est ẽe se
equalem deo. Quid ẽ ñ rapinam arbitratus est :
Non usur pauit equalitatẽ dei. s erat in ea in qua
natus erat. Et nos ad ȩqualemdm quomͦ ꝑueni¬
remus: Semetipsum exinaniuit. formã serui ac¬
cipiens. Non gͦ ipse exinaniuit amittens qͦd erat.
s accipiens quod ñ erat. Hanc formam serui
cere minime dubitabant. & ideo seuiebant. &

Expanded text:
ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem facere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quid est, non rapinam arbitratus est? Non usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi cere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et
Abbreviated transcription (Latin):
udei int̾ficere. quia ñ solum soluebat sabbatũ.
sed & patrem suum dicebat deum. Non quo¬
mͦcunq. Sed quid: E qualem se faciens deo
Nam om̃s dicimus deo. pater nr̃ qui es in cȩlis.
& legimus & iudeos dixisse. cum tu sis pat̾ nr̃:
Ergo non hinc irascebantur. quia patrem suũ
dicebat dm. s quod longe alio modo quam
homines. Ecce intelligebant iudei. quod ñ
intelligebant arriani. Arriani qͥppe meqͣlem
patri filium dicunt. & in de heresis pulsa de
eccłia. Ecce ipsi ceci. ipsi int̾fectores xp̃i. incel¬
lexerunt tamen uerba xp̃i. Non eũ intellexe¬
runt eẽ xp̃m. nec eum intellexerunt filiũ dei.
s tam̃ incellexerunt in illis uerbis. quia talis
cõmendaretur filius dĩ. qui equalis eẽt deo.
Q ualis erat nesciebant. talem tam̃ p̃dicari agnoscebat̃.
quia patrẽ fuum dicebat dm̃. ȩqualem se faciens
deo. Non gͦ erat equalis deo: Non ipse se faciebat
equalem deo. s ille illum genuerat ȩqͣlem. Si se

Expanded text:
udaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat Deum. Non quomodocumque: sed quid? Aequalem se faciens Deo. Nam omnes dicimus Deo, Pater noster qui es in coelis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod non intelligunt Arriani. Arriani quippe inæqualem Patri Filium dicunt, & inde hæresis pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi cæci, ipsi interfectores Christi: intellexerunt tamen verba Christi. Non eum intellexerunt Christum, nec eum intelsed tamen intellexerunt in illis verbis, quia talis commendaretur Filius Dei, qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se
Abbreviated transcription (Latin):
ille substantie. qͥ exultauit ad currendam uiã.
Uerbum enĩ caro factum ẽ. hoc ẽ ds homo factus
ẽ. ꝓinde ita dixisse posse uideri. qui accipit
misit. S cum ista dicebat. ñ ab illo naturȩ uni¬
tas. s in eo qͥ mititur mittentis cõmendabat᷑
sus accipiat. ut in illo eum qͥ misit attendat.
Si gͦ actendas xp̃m in petro. inuemes discipuli
p̃ceptorem. si aũt attendas patrẽ in filio. inueni-¬
es uiigeniti genitorẽ. ac sic in eo qͥ missus est
sine ullo accipis errore mitentẽ. Ea quȩ secun¬
tur in eugłio. ñ sunt temporis breuitate coar¬
tanda .&. icło sermo iste carissimi. uelut ouiũ
scõꝵ eybus si sufficit salubrit̾ capiatur. si exi¬
guus ẽ. desiderabiliter rummetur.

Expanded text:
substantiae, qui exsultavit ad currendam viam : substantiae, qui exsultavit ad currendam viam : Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse posset videri, Qui accipit misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas; sed in eo qui mittitur, mittentis commendabatur uisque accipiat, ut in illo eum qui misit attendat. Si ergo attendas Christum in Petro, invenies discipuli praeceptorem; si autem attendas Patrem in Filio, invenies Unigeniti Genitorem: ac sic in eo qui missus est, sine ullo accipis errore mittentem. Ea quae sequuntur in Evangelio, non sunt temporis brevitate coarctanda. Et ideo sermo iste, charissimi, velut ovium sanctarum cibus, si sufficit, salubriter capiatur; si exiguus est, desiderabiliter ruminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
stinctio. equalis erit sp̃s sẽs filio: S nec hos
uultis. Ubigͦ eum posituri estis. si qͣnta filium
patri. tanta apłm filio discretione supponitis.
Cohibete itaq ur̃ȩ p̃sumptionis audaciã & in
his uerbis nolite querere. quanta & filii & apll
tantã patris filiiq distantiã. Ipsum filium
audite potius dicentẽ. ego & pater unũ sumꝰ.
ubi ueritas uobis int̃ genitorem &e unigenitũ
nullam distantiȩ suspicionem reliquit. ubi gra¬
dus urõs xp̃s elisit. ubi scalas ur̃as petra confre-¬
git. S hereticoꝵ calumpnia refutata. quonam
modo nos accepturisumus hȩc uerba dñĩca. qui
accipit si quẽ misero me accipit: qui aũt me ac¬
cipit. accipit eum qͥ me misit : Si enĩ uoluerimꝰ
uidebitur ex eoꝵdem uerboꝵ regula qua dictũ
ẽ. qui accipit si quẽ misero me accipit. ut uniꝰ
nacurȩ sint filius & apłs. Posset qͥdem & hocñ
inconuenient̃ intelligi. qm̃ geminȩ ẽ gygans

Expanded text:
stinctio, aequalis erit Spiritus sanctus Filio? Sed nec hoc stinctio, aequalis erit Spiritus sanctus Filio? Sed nec hoc vultis. Ubi ergo eum posituri estis, si quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque vestrae praesumptionis audaciam; et in his verbis nolite quaerere quantam Filii et apostoli, tantam Patris Filiique distantiam. Ipsum Filium audite potius dicentem, Ego et Pater unum sumus . Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum nullam distantiae suspicionem reliquit, ubi gradus vestros Christus elisit, ubi scalas vestras petra confregit. 3. Sed haereticorum calumnia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominica verba, Qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accipit, accipit videbitur ex eorumdem verborum regula, qua dictum est: Qui accipit, si quem misero, me accipit, ut unius naturae sit Filius et apostolus. Possit quidem et hoc non inconvenienter intelligi, quoniam geminae est gigas
Abbreviated transcription (Latin):
datis cum factum fuerit. qͥa ego sum. id ẽ ego sũ
de quo illa scriptura p̾cessit ubi dictum ẽ. qui
manducat panẽ meum. leuabit suꝑ me calca¬
neum. Deinde sequitur & dicit. A men amen
nescto qͦs gradus quod absit. arrianoꝵ more
faciemus. Iili qͥppe cum audiunt hȩc eugli ca
uerba seu legunt. statĩ ad istos gradus sui dog¬
matis currunt. quib ñ ascendunt ad uitam.
s p̃cipitantur in mortẽ. Continuo qͥ ipe dicunt.
Quantum apłs filii distat a filio. quãuis dixerit
qͥ accipit si quem misero me accipit: tantũ &
filius distat a patre quãuis dixerit. qui aut̃ me
accipit. accipit eum qͥ me misit. S si hoc dicis
oblitus es heretice gradus tuos. Si enim tanto
int̾uallo ꝓpter hȩc dñi uerba filium a patre
quanto apłm distinguis a filio. ubi positurus
es spm̃ scm̃. Excidit ne tͥ uos eum ponere soleri
post filium: Erit gͦ ipse inter apłm &e filium.
& mulco amplius distabit filius ab apłõ. quam

Expanded text:
datis, cum factum fuerit, quia ego sum. Id est, ego sum de quo illa Scriptura praecessit, ubi dictum est: Qui manducat meum panem, levabit super me calcaneum. Deinde sequitur, et dicit: Amen, amen nescio quos gradus, quod absit, Arianorum more faciemus. Illi quippe cum audiunt haec evangelica verba, seu legunt, statim ad illos gradus sui dogmatis currunt, quibus non ascendunt ad vitam, sed praecipitantur in mortem. Continuo quippe dicunt: Quantum apostolus Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc dicis, oblitus es, haeretice, gradus tuos. Si enim tanto intervallo propter haec Domini verba Filium a Patre, quantum apostolum distinguis a Filio, ubi positurus es Spiritum sanctum? Exciditne tibi, eum vos ponere solere post Filium? Erit ergo ipse inter apostolum et Filium; et multo amplius distabit Filius ab apostolo quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut impleatur scriptura. qui manducat
panẽ mecum. leuabit suꝑ me calcaneum
suum. Hoc quid ẽ aliud . nͥ conculcabit me:
Notum ẽ de quo loquatur. iudas ille traditor
eius actingitur. Ergo iꝑfum ñ elegerat. unde
ab eis qͦs elegit isto sermone secernit: Quod
ego dico inquit. beati eritis si feceritis ea. Non
de om̃ib uobisdico. ẽ inter uos qui ñ erit bea¬
tus. neq faciet ea. ego scio qͦs elegerim. Quos nͥ
eos qui beati erunt faciendo quȩ p̾cepit ae facien¬
da monstrauit. qͥ efficere beatos potest: Non
ẽ inquit traditor uidas electus. Quid est gͦ
quod alio loco dicit. ñ ne ego uos duodecim
elegi. & inus ex uobis diabolus est: An o ipse
ad aliquid ẽ electus. ad qͦd erat utiq necessari¬
us. non aut̃ ad beatitudinẽ de qua modo ait.
beatis eritis si feceritis ea: hoc non de omnibus
dicit. Scit enim qͦs ad societatem beatitudinis
huius elegerit. Non ẽ ex eis iste. qui panẽ eius
sic edebat. ut suꝑ eum leuaret calcaneũ. Illi man¬

Expanded text:
sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? An et ipse ad aliquid est electus, ad quod utique erat necessarius; non autem ad beatitudinem, de qua modo ait, Beati eritis si feceritis ea? Hoc non de omnibus dicit: scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi man
Abbreviated transcription (Latin):
iere ẽ eybus. & sanguis meus uere est
Cum enĩ cẏbo & potu id appetant homi¬
nes ut ñ esuriant neq sitiant. hoc ueraciter non
p̃statur. nͥ iste cybus & potus qui eos a qͥbus su¬
mitur immortales &s incorruptibiles faciat. id ẽ
societas ipsa scõꝵ. ubi pax erit & unitas plena
atq ꝑfecta. Apterea qͥppe sicut etiam ante nos
quȩ ad unũ aliquid rediguntur ex multis. Nãq
aliud inunũ ex multis granis conficit. aliud in
unũ ex multis acinis confluit. Deniq iam expo¬
nit quomͦ id fiat quod loqͥtur. q quid sit mandu¬
care corpus enis & sangumẽ bibere
Qui man¬
lucat meam carnẽ & bibit meum sangũiem.

Expanded text:
re est cibus, et sanguis meus vere est potus. Cum enim cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant; hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam ante nos quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis granis confit: aliud in unum ex multis acinis confluit. 18. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
te. qͥdam crediderunt p̃destinati in uitam ȩĩnã.
quos etiam uocauit ouessuas. qͥdam uͦ non cre¬
diderunt nec poterant credere. eo qͦd occulto
nec tam̃ miusto dĩ iudicio fuerant excecati& in¬
durati. deserente illo qͥ suꝑbis resillit. humilib
aut̃ dat gr̃ãm. Eoꝵ aũt qui crediderunt. alii
usq ad eo confitebantur. ut palmarũ ramis ac¬
ceptis uenienti occurrerent. in eadem laudis con¬
fessione letantes. alii uͦ ex principib ñ auderent
confiteri. ut de synagoga ñ eiterentur. qͦs notauit
eugłista dicens. qͦd dilexerunt glam hominũ ma¬
gis quam głam dei eoꝵ etiam quiñ crediderunt.
alii erant postea credituri. quos p̃uidebat ubi ait
cũ exaltaueritis filiũ hominis tunc cognoscetis
qͥa egosum. alii uͦ in eadem infidelitate ꝑmansu¬
postmodum debellata ad testimoniũ ꝓphetiȩ.
quȩ de xp̃o scripta ẽ. in toto pene orbe disꝑsa est.
His ita se habentib. & sua iamꝓpinquante passione.

Expanded text:
te, quidam crediderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas: quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto, nec tamen injusto judicio Dei fuerant excaecati et indurati, deserente illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Eorum autem qui crediderunt, alii usque adeo confitebantur, ut palmarum ramis acceptis venienti occurrerent, in eadem laudis confessione laetantes: alii vero ex principibus non audebant confiteri, ut de synagoga non ejicerentur; quos notavit Evangelista dicens, quod dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei . Eorum etiam qui non crediderunt, alii erant postea credituri, quos praevidebat, ubi ait, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc agnoscetis quia ego sum : alii vero in eadem infidelitate mansupostmodum debellata, ad testimonium prophetiae quae de Christo scripta est, in toto pene orbe dispersa est. 2. His ita se habentibus, et sua jam propinquante passione,
Abbreviated transcription (Latin):
pore habere quod antea ñ habebat. Ita enĩ a
patre qͦd habet accepit. ut nascendo acceperit
dederitq illi gignendo. Nam os uita ẽ. & accepit
uitã utiq nascendo. ñ prius sine uita existendo.
qͥa & pat̃ habet uitam. & qͦd habet ẽ. nec accepit
tam̃. quia ñ ex aliquo est. filius aũt accepit uitã
dante patre a quo ẽ. & ipse qͦl habet est. Habet enĩ
uitã. & uita ẽ. Ipsum audi loquentẽ. sicut habet
inqͥt pater uitã in semetipso. sic dedit & filio ui¬
tam habere in semetipso. Nunqͥd existenti qr ñ¬

Expanded text:
pore habere quod antea non habebat. Ita enim a pore habere quod antea non habebat. Ita enim a Patre quod habet accepit, ut nascendo acceperit, dederitque illi gignendo. Nam et vita est, et accepit vitam utique nascendo, non prius sine vita existendo. Quia et Pater habet vitam, et quod habet est: nec accepit tamen, quia non ex aliquo est. Filius autem accepit vitam, dante Patre a quo est: et ipse quod habet, est; habet enim vitam, et vita est. Ipsum audi loquentem: Sicut habet, inquit, Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Numquid existenti, et n
Abbreviated transcription (Latin):
cum quib suꝑiora locuti sumus. & cũ eis ipsis ñ
omnib. s qͥ audierunt memoria retinentib.
nunc uͦ quia fortasse aliqͥ assunt qui ñ audiert̃.
tisq sunt similes qͥ obliti sunt qͦd audierunt
ꝓpt̾ illos ꝑferant moras nr̃as qui audita meminẽ¬
runt. Quomꝰ dat mandatum pat̾ unico filio:
Quo uerbo loqͥtur uerbo. cũ sit ipse filius unige¬
nitũ uerbum: Nunquid ꝑ angłm. cũ ꝑipsũ
ipse. s ꝓpt̾ alios qͦs ita oportebat audire Nunqͥd
ꝑ sonum labiis emissum qui ñ habet corpus. nec
aliquo locoꝵ int̾uallo filius a patre separatur.
ut sit int̾ illos aer medius. quo ꝑcusso uox fiat
& in aurẽ ueniat. Absit. ut talia de illa incorporea
ineffabiliq substantia suspicemur. filius unicus
ẽ uerbum patris & sapientia patris. in illa sunt
omia mandata patris. Neq enĩ patris mandatũ
filius aliqͣndo nesciebat: ut eũ necesse eẽt ex tem¬

Expanded text:
cum quibus superiora locuti sumus, et cum eis ipsis non cum quibus superiora locuti sumus, et cum eis ipsis non omnibus, sed quae audierunt memoria retinentibus: nunc vero quia fortasse aliqui adsunt qui non audierunt, eisque sunt similes qui obliti sunt quod audierunt, propter illos perferant moras nostras qui audita meminerunt. Quomodo dat mandatum Pater unico Filio? Quo verbo loquitur Verbo, cum sit ipse Filius unigenitum Verbum? Numquid per angelum, cum per ipsum ipse; sed propter alios quos oportebat ita audire? Numquid per sonum labiis emissum, qui non habet corpus; nec aliquo locorum intervallo Filius a Patre separatur, ut sit inter illos aer medius, quo percusso vox fiat et in aurem veniat? Absit ut talia de illa incorporea et ineffabili substantia suspicemur. Filius unicus est Verbum Patris, et Sapientia Patris; in illa sunt omnia mandata Patris. Neque enim Patris mandatum Filius aliquando nesciebat, ut eum necesse esset ex tem
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Cum uͦ dixit. qui sꝑnit me ꝙ ñ accipit uer¬
ba mea. habet qͥ iudicet eum. expectantib aũt qͥs¬
nam ille eẽt. secutus adiunxit. sermo quẽ locitus
sum ipse udicabit eũ in nouissimo die. satis ma¬
infestauit seipsum udicaturũ in nouissimo die.
Seipsum quippe locutus est. sc ipsum annuntia-¬
uit. seipsum ianuã posuit. qua ipse a doues pastor
intraret. Altter itaq iudicabuntur qui ñ audie-¬
runt. aliter qͥ audierunt & contempserunt.
Qui enim sine lege peccauerunt ait apls. sine lege
ꝑibunt. & qͥ in lege peccauerunt. ꝑ legem ui¬
cdicabuntur. Quia ego inquit ex meipso no
sum locutus. Ideo se dixit ñ locutum ex seipso.
quia non ẽ ex seipso. Iam hoc sepe diximus. iã
hoc tanqͣm notissimum ñ docere s ammonere
debenns. Sed qui misit me pater. ipse miohi
mandatum dedit. quid dicam & quid loquar.
Ion laiboraremus. si cum eis loqui nos sciremus

Expanded text:
Filio. Cum vero dixit, Qui spernit me, et non accipit verFilio. Cum vero dixit, Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum; exspectantibus autem quisnam ille esset, secutus adjunxit, Sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die: satis manifestavit semetipsum judicaturum in novissimo die. Seipsum quippe locutus est, seipsum annuntiavit, seipsum januam posuit, qua ipse ad oves pastor intraret. Aliter itaque judicabuntur qui non audierunt, aliter qui audierunt et contempserunt. Qui enim sine Lege peccaverunt, ait Apostolus, sine Lege et peribunt: et qui in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur . 7. Quia ego, inquit, ex meipso non sum locutus. Ideo se dicit non locutum ex seipso, quia non est ex seipso. Jam hoc saepe diximus; jam hoc tanquam notisbemus. Sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit quid dicam et quid loquar. Non laboraremus, si cum eis nos loqui sciremus,
Abbreviated transcription (Latin):
Mementote quȩ uos audisse insuꝑiorib lectionib
noui. & qui obliti forte estis recolite. & qui ñ affu¬
istis s adestis. audite. Quom̃ dicit filius ego non
iudico eum. cũ alio loco dicat. pater ñ uidicat
quenqͣm. s omne iudicium dedit filio. nͥ quia
intelligendum ẽ. modo ñ iudico eum: Quare
non mͦ iudicat: Attende qͦd sequitur. Hon
enim ueni inquit ut uidicem mundum. sed
ut saluificem mundum. id ẽ ut saluum faciam
mundum. Nunc gͦ est tempus mmiscdĩe. post
erit iudicii. quia miscdi̾am in qͥt & iudicium
cantabo tibi dnẽ. Sed de ipso etiam futuro nouis¬
simo iudicio uidete quid dicat. Qui spernit
me & non audit uerba mea. habet qui iudicet
cum. Sermoquẽ locutus sum. ipse iudicabit eũ
in noiussimo die. Hoc enim si dixisset. ñ uideo
quomͦ posset non eẽ contrarium illi sententiȩ ubi
ait. pater ñ iudicat quenqͣm. s omne udiciũ dedit

Expanded text:
Mementote quae vos audisse in superioribus lectionibus Mementote quae vos audisse in superioribus lectionibus novi; et qui obliti forte estis, recolite; et qui non adfuistis, sed adestis, audite quomodo dicit Filius, Ego non judico eum; cum dicat alio loco, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : nisi quia intelligendum est, Modo non judico eum. Quare non judicat modo? Attende quid sequitur: Non enim veni, inquit, ut judicem mundum, sed ut salvificem mundum: id est ut salvum faciam mundum. Nunc ergo est tempus misericordiae, post erit judicii: quia, Misericordiam, inquit, et judicium cantabo tibi, Domine . 6. Sed de ipso etiam futuro novissimo judicio videte quid dicat: Qui spernit me et non accipit verba mea, habet qui judicet eum: sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in quomodo posset non esse contrarium illi sententiae ubi ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit
Abbreviated transcription (Latin):
& glorificent patrem ur̃m qui incelis est. non ta¬
men eis dixit. uos lux uenistis in mundum. ut
om̃is qui credit in uos intenebris ñ maneat.
Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina gͦ
sunt om̃s scĩ. s credendo ab eo illuminantur. a qͦ
siqͥs recesserit tenebrabitur. Lumen aũt illud qͦ
illuminantur. a se recedere ñ potest. quia incõ¬
mutabile omnino ẽ. Credimus gͦ lumini illu¬
minato. sicut ꝓpħȩ sicut apło. s idõ illi credimꝰ.
ut ñ in ipsum credamus qͦd illuminatur. s cum
illo credamus in illud lum̃ a quo illuminatur.
ut o nos illum inemur: ñ ab illo. s cũm illo. a
quo ille. Cum aũt dicit. ut om̃is qui credit in
me in tenebris ñ maneat. satis manifestat se¬
om̃s in tenebris inuenisse. s ne in eis tenebris
maneant in quib inuenti sunt. debent credere
in lucẽ quȩ uenit in mundum. qͥa ꝑ illum factus
est mundus. Et si quis audierit inquit uer
ba mea &s non c̾ustodierit. ego non uidico eum.

Expanded text:
 glorificent Patrem vestrum qui in coelis est : non tamen eis dixit, Vos lux venistis in mundum, ut omnis qui credit in vos, in tenebris non maneat. Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina ergo sunt omnes sancti; sed credendo ab eo illuminantur, a quo si quis recesserit tenebrabitur. Lumen autem illud quo illuminantur, a se recedere non potest; quia incommutabile omnino est. Credimus ergo lumini illuminato, sicut prophetae, sicut apostolo: sed ideo illi credimus, ut non in ipsum credamus quod illuminatur, sed cum illo credamus in illud lumen a quo illuminatur; ut et nos illuminemur, non ab illo, sed cum illo a quo ille. Cum autem dicit, Ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat; satis manifestat omnes se in tenebris invenisse: sed ne in eis tenebris maneant in quibus invein lucem quae venit in hunc mundum, quia per illam factus est mundus. Et si quis aba mea, et non custodierit, ego non judico eum.
Abbreviated transcription (Latin):
lem. qͣm̃ sequitur. & qui uidet me uidet eum qͥ
misic me. Attende cȩtera. Ego luxmmun¬
dum ueni. ut omnis qui credit inme. in tene¬
bris non maneat. Dixit quolam loco discipłis
suis. uos estis lux mundi. ñ potest ciuitas ab¬

Expanded text:
alem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt ealem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt ent . Attendamus caetera. Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit quodam loco discipulis suis: Vos estis lumen mundi. Non potest ab
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia signa sunt ꝑuenerunt. Non sicloqtale
ueritas. Intelligentib mentib loqͥtur intus.
sine sono instruit. intelligibili luce ꝑfundi
Qui gͦ potest in ea uidere natuutatis enis ãntane
ipse illam sic audit loquentẽ. sicut dixit a pã
qͥd loqueretur. Exeitauit nos ad magnum al¬
derium interioris dulcedinis suȩ. s crescen¬
do capimus. ambulando crescimuis. ꝓficiendo
ambulamus. ut ꝑuenire possimus. Explic̃¬

Expanded text:
visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur veritas: intelligentibus mentibus intus loquitur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum derium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
Pronide & id qͦd adiungit & dicit. quȩ ego loquo
sicut dixit mͥ pater sic loquor. ñ accipiamus dĩ
mͥ. quasi ꝑ uerba locutus fit unico uerbo. Aut
egebat cłi uerbis dĩ uerbum: Dixit gͦ pater filio
sic̃ dedit uitã filio. non qͦd nesciebat uł ñ habebat¬
s qͦd ipse filius erat. Quid ẽ aũt. sieut dixit mͥ si
loquor. nͥ uerbum loquor: Ita ille dixit ut uerax
ita iste lo qͥtur ut ueritas. uerax aut̃ genuit ue¬
ritatẽ. quid gͦ iam diceret ueritati : Non enim
imꝑfecta erat ueritas. cui uerũ aliquid ad deret᷑
Dixit gͦ ueritati. qͥa genuit ueritatẽ. Porro ipsa uł¬
ritas sic loqͥtur ut ei dictum ẽ s intelligentib
qͦs docet ut nata ẽ. Ut aut̃ crederent homines
qͥd intelligere ñdum ualent. &x ore carnis uerba
sonuerunt ꝙ abierunt. transuolantes soni strepu¬
erunt ꝑactis morulis tempoꝵ suoꝵ.s res ipsȩ quis
signa sunt soni. traicctȩ qͦdam mͦ in eoꝵ meme¬
riam qͥ audierunt. etiã ad nos ꝑ litteras quȩ

Expanded text:
 ego loquor, sicut dixit mihi Pater, sic loquor. Non accipiamus dixit mihi, quasi verbo locutus sit unico Verbo, aut egebat Deus verbis Dei. Verbum dixit ergo Pater Filio, sicut dedit vitam Filio, non quod nesciebat, vel non habebat, sed ipse Filius erat. Quid est autem Sicut dixit mihi, sic loquor, nisi verbum loquor? Ita ille dixit ut verax, ita iste loquitur ut veritas. Verax autem genuit Veritatem. Quid ergo jam diceret Veritati? Non enim imperfecta erat Veritas, cui verum aliquid adderetur. Dixit ergo Veritati qui genuit Veritatem. Porro ipsa Veritas sic loquitur ut ei dictum est, sed intelligentibus quos docet ut nata est. Ut autem crederent homines quod intelligere nondum valent, ex ore carnis verba sonuerunt, et abierunt. Transvolantes soni strepuerunt peractis morulis temporum suorum; sed res ipsae quarum signa sunt soni, tractae quodammodo in eorum memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae
Abbreviated transcription (Latin):
habenti dedit: S eo dedit quo genuit. qͥa uitam
genuit. & uita genuit uitã. Et quia parẽ genuit
ñ imparem intã. idõ dictum ẽ. sicut habet ipse
uitã in semetipso. sic dedit filio uitã habere in
semecipso. Uitam dedit. qͥa gignendo uitam qͥd
dedit nisi eẽ uitam: Et qͥa ȩterna ẽ ipsa natiuitas.
minqͣm ñ fuit filius qui ẽ uita. nunqͣm ñ fuit
filius sine uita. Et sicut ẽ natiuitas ȩt̃na. sic ẽ qui
natus ẽ uita et̃na. Ita & mandatum non qͦd filius
ñ habebat. pat̾ dedit. s sicut dixi. in sapientia pa¬
tris quod ẽ uerbum patris. om̃ia mandata sunt
patris. Dicitur aũt mandatum datũ. quia nẽ
a seipso cui dicitur datum. & hoc ẽ dare filio. sine
quo nunqͣm filius fuit. quod ẽ gignere filiũ. qui nun¬
quam ñ fuit. Sequiur aũt.¬

Expanded text:
habenti dedit? Sed eo dedit quo genuit, qui vitam genuit, et vita genuit vitam. Et quia parem genuit, non imparem vitam; ideo dictum est, Sicut habet ipse vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Vitam dedit, quia gignendo vitam, quid dedit, nisi esse vitam? Et quia aeterna est ipsa nativitas, nunquam non fuit Filius qui est vita, nunquam fuit Filius sine vita; et sicut est nativitas aeterna, sic est qui natus est vita aeterna. Ita et mandatum non quod Filius non habebat, Pater dedit; sed, sicut dixi, in Sapientia Patris, quod est Verbum Patris, omnia mandata sunt Patris. Dicitur autem mandatum datum, quia non est a seipso cui dicitur datum: et hoc est dare Filio sine quo nunquam Filius fuit, quod est gignere Filium qui nunquam non fuit. 8. Sequitur aute
Abbreviated transcription (Latin):
curare. uides quia indiges bono serui tui
obsequio illius indiges. Non es gͦ uerus dñs
a nob̃ querit. ⁊ ue nobis. si eum ñ queramꝰ
Nichil a nob̃ querit: ⁊ quesiuit nos cũ eum
ñ quereremus. Ouis una errau̾at. inuenit
eam gaudens. humeris suis reportauit.
R numqͥd ouis erat pastori necessaria : ꝙ
ñ oui pocus pastor necessaruis erat. Qnto
libentius de caritate loquor. tanto minus
uolo finiri ȩpłam istam. Nulla res ẽ arden¬
tior ad cõmendandã caritatẽ. Dichil uob̾
dulcius p̃dicat᷑. nichil salubriꝰ bibitur.

Expanded text:
curare. Vides quia indiges bono servi tui, curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius indiges. Non es ergo verus doma nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis quaerit; et quaesivit nos, cum eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubrius bibitur: