comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mistȩ uoce hȩc eadem uidua scilicet scã ȩccłia qr it᷑ dicens.
Consolantem me quesiui &e non inueni:. Tunc solum qui ir.
consolantem inuenit: eum ex ea morte quam uir eius ꝑtulit
multos intra semetipsam surgere adiutam cernit. Sȩpe aut̃
predicator erroris huuis mundi diuitib iungitur: qui peo
quod terrenis occupationib incubant. dictoꝵ deprehendẽ
astutias ignorant. Et cum potentes ẽẽ exterus ambiunt:
ꝑuersȩ predicationis laqueo sine labore capiunt᷑. Vnde ce
pe suȩ prauitatis fortes quosq detrahit: cum ꝑ sui erroris.
astutiam. mundi huius potentes rapit. Quo contra ꝑ paulũ
dicit᷑. Infirma mundi elegit deus: ut confunderet fortia. for¬
titudo autẽ ꝑuersi predicatoris. est elata scientia locutionis:
qua inflatus. &eteros despicit: atq in contemptu omniũ qua
uera de dño ignorans. longe a fidei cognitione disiungitur:

Expanded text:
mistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: mistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terrenis occupationibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. Unde et ppe suae pravitatis fortes quosque dastutiam mundi hujus potentes rapit. Quos contra per Paulum dicitur: Infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Fortitudo autem perversi praedicatoris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros despicit, atque in contemptu omnium quasvera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ã pristino robore lassata. pęne ab ipso quem diligio mundo re¬
pellit᷑: & tamen adhuc annisu in ꝓbo optinere temporalia eona¬
tur. Agere iam ꝑuersa non sufficit: sed tamen cogitare uel quę
non agit. nequaqͣm desistit. Recte gͦ non solum sterilis. sed etiã
non pariens dicit᷑: quȩ suo sensu ut diximus. ad bonȩ eogitacionis
am de hereticis prȩdicantib potest. Unusquisq enim predica¬
tor erroris. dum plebem extra unitatẽ eccłiȩ positam docec.
ꝓfecto sterilem &e eam quȩ parere non ualet paseit: quia ei
usum sui laboris impendit. quȩ spiritales fructus nequaqͣm
reddit. Bene autẽ uiduȩ non facit: quia uidelicet sc̃ȩ uniuer¬
sali ȩccłiȩ cuius uir aduersa mortis ꝑtulit. uiuere ac deserui¬
re contempnit. Uiduȩ enim benefacere est: in eius quȩ mor¬
tui uiri sui amore acterit᷑ consolatione laborare. Unde ce p̾al¬

Expanded text:
a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo rea pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis am de haereticis praedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videlicet sanctae universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae enim benefacere est in ejus quae mortui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psal
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Quȩ recte uidua dicitur: quia eius uir ꝓea mortem ꝑtulit. &e
nunc in cęli penetralib ab eius oculis occultus. quasi in parte alteriꝰ
gligit: quia carnis desideriis seruiens. curam animȩ uitãq con¬
tempnit. Tota namq intentione omĩq studio cogitat. quam sine
ullis necessitatib caro moritura subsistat. Et curare animȩ uitã
despicit: quȩ uel inmorte uel in beatitudine ꝓculdubio in ꝑpetuo
uiuit. Recte aut̃ cum diceret᷑ pauit sterilem: ꝓtinus adiungitur.
& quȩ non parit. Quasdam namq ex sacra historia fȩminas nouimꝰ
steriles extitisse: sed tamen in tempore extremo peꝑisse. Caro aut̃ non
solum sterilis sed etiam quȩ non parit dicit᷑: quia suo sensu bonas
cogitaciones gignere nec in ultimis ualet. Auigore enim iam ꝓprio
deficuz: & tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit. lãq

Expanded text:
suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, quasi in parte alteriusgligit, quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque
Abbreviated transcription (Latin):
so ligno ꝑ iohannẽ dicit᷑. lam securis ad radicẽm arborum posita
est. Dm̃is g̃ arbor quȩ non facit fruct̾um bonum excidet᷑: de inignem init¬
tetar. hoc aut̾ loco ut ȩterna repbi supplicia designent᷑. nequaqu̾am
lignum dicit᷑ abscidi sed eonteri: quia uidelicet reꝑbos mers quidem car-¬
nis abscidit. sed pȩna sub sequens eonterit. Quasi enim hic intidit᷑. cum a
presenti uita separat᷑: sed in gehenna conterit᷑. cũ ipetua dampnatione
eruciatur. Uir aut̃ sc̃s quia districtam ꝑuersi pęnam ꝓtulit. ꝓtinus
ad eulpam recurrit: ut ex iniusticiȩ inmensitate edoceat. qđ tanta cius
nat᷑. Quȩ dum sola presentia appetit: bonas gunere cogitaciones
nescit. Quȩ aut̃ uidua nisi anima nuncupat᷑. Quam quia sibi con¬
ditor coniungere uoluit. adthalamum uteri carnalis uenit: psalm¬
sta attestante qui ait. Et ipse tanqͣm sponsus ꝓcedens de thalamo

Expanded text:
so ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita so ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus natur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo
Abbreviated transcription (Latin):
um in ultimis seruat. Hinc enim scriptum est. Oculi dm̃ contemplan¬
tur honos oe malos. Hinc ꝑ psalmistam dicit᷑. Uultus dñi suꝑ facien¬
tes mala: ut ꝑdat de terra memoram eoꝵ. Considerat gͦ quos pumi¬
at: sed eosdem ipsos ante non uidit. quos nescit. Nam quib dam in
fine dicturis est. Nescio uos unde sitis: discedite a me om̃s oꝑarii ini¬
qritatis. Miro gͥ modo prauoꝵ uitam & intuet᷑ &e obliuiscit᷑: quia
quos ꝑ disrictionem sententiȩ iudicat. quantũ est ad memoriã
miscdiȩ ignorat. Qui qm̃ in eius recordatione non ueniunt. quasi
infructuosina lignum. ex eius uidicio conterunt᷑. Terra quiipe eoi
temporali sumptu aluit: predicationis desuꝑ pluuia infudit:
Sea quia eoꝵ uita nequaqͣm fructum boni opis ꝓtulit. initus
hanc agricola abscidit: ut uixta ueritatis sententiam. locum
non occupet. quẽ tenere alius ad fructum ualet. De hoc infru tuo¬

Expanded text:
um in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplanum in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pravorum vitam et intuetur, et obliviscitur, quia quos per districtionem sententiae judicat, quant---Qui quoniam in ejus recordationem non veniunt, quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuo
Abbreviated transcription (Latin):
uocib inmutat. Uerbis itaq precedentib sc̃s uir ꝑ disertas pru¬
entiȩ arte sententias. iniqui cuuislib& culpas ꝓtulit: o qͣm
posum. In recordatione enim conditoris non reducit᷑: quisꝙ usꝗ
ad finem uit uilis subiugatar. Nlam si hunc suꝑni respecbus memoria tange¬
ret ÷ peuldubio ab iniquitate reuocaret. fius quippe merita exiguno: ut
funditus ab auctoris recordatione deleat᷑. Seiendum uero. qͦd recordari ds̃
nequaquã ꝓprie dicit᷑. Qui enim obliuisci non potest. quo pacto reeor¬
dari potest: Sead quia cos nos quoꝵ recordamur. amplectimur. ab
his quoꝵ obliuiscimur. elongamus: humano usti ce recordari deus di-¬
cit᷑. cum dona tribuit: & oblitusci cum inculpa derelinquit. Sed quia cunc¬
moriam. quã tamen numqͣm deseruit: & quasi nequaqͣm malos res¬
picit. quoꝵ tamen facta considerat. sed suꝑ hȩc dampnationis iuidici¬

Expanded text:
vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas pruvocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte senttuosum. - In recordatione enim condad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncmoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judici
Abbreviated transcription (Latin):
uociens in seĩ uiri hẏstoria ꝑ nouum uolu¬
Smen enodare mẏsterium tẏpicȩ expositio¬
nis aggredimur: oportet ut eiusdem uiri
uel nomine uel passione significationem
mysticam principaliter ꝓferamus: quatinꝰ
habitacłoꝵ more dum suꝑscriptionem tituli in
ipso postus fronte prefigimus. quia cuius est domus agnoscitur.
signauit & nomine. Iob quii pe int̾pretatur dolens. Et quis alius
in hoc dolente figuratur. nisi is de quo scriptum est. uere languo¬
iis nr̃os ipse portauit. & dolores nr̃os ipse tulit.e quo rursum
dicit᷑. Liuore euis sanati sumus. Amici uero euis heredeoꝵ tenent
offendunt. Sẽs g uir ꝑ uulnera &e uerba sic loquatur suas ut
presentia transcendat. Nonnumqͣm uero sic de presentib disserat:
it de futuro conticescat. Cognita itaq diserctionis huius custo¬
dia. cum inmutacione uocis illtus. nrã quoq intelligentia alter¬
net: ut tanto uerius ciuis sensib congruat. quanto se & cũ eius

Expanded text:
uoties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, signavit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus . Amici vero ejus haereticorum us ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, ut praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
bras latibulum suu̾: quia dum caligine nr̃ȩ infirmitatis obscuram᷑
ꝑ ignorantiã nr̃ãm nob̃ abscondit᷑ : ne a nob̾ modo in ȩcerna &e

Expanded text:
bras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur bras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrari. Solii gͦ eius ultꝰ tenet᷑: quia a nob̾ in hac uita
regni eius gloria non quanta intrinsecus habet᷑. agnoscitur.
Stiꝑ quo recte expandi nebula dicit᷑: quia sicut ẽ illa cȩlestis
regni gła non uidet᷑. Nam corpus quod corrumpit᷑ aggrauat
animã: & deprimit tertena in habitacio sensum multa cogitan¬
tem. Ad uidendum gͦ eum nebula asꝑgimur: quia ipsa nr̃ȩ igno¬
rantiȩ ddicuritate caligamus. Unde recte ꝑ psalmistam dicitur.
suũ. Caligo est namq ei sub pedib: quia non ea claritate ab
inferiorib cernit᷑. qua in suꝑiorib dominat᷑. Ascendit enĩ
suꝑ cherubim & uolauit: Cherubim quippe plenitudo sci¬
entiȩ dicitur. Proinde suꝑ plenitudinem scientiȩ ascendisse
ꝑhibet᷑ & uolasie: quia maiestacis eius cęlsitudinem. nulla¬
scientia comprehendit. Uolauit gͦ: quia longe in altũ
ab intellectu nr̃o se rapuit. Uolauit suꝑ pennas uentoꝵ.
quia scientiam transcendit animarũ. Qui posuit tene¬

Expanded text:
demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria super quod recte expandi nebula dicitur, quia sicut est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, « corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitaatio sensum multa cogitantem . » Ad videndum ergo eum nebula aspergitur, quia nostra ipsa ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: suum . Caligo est namque ei sub pedibus, quia non ea claritate ab inferioribus cernitur, qua in superioribus dominatur. Ascendit enim super Cherubim et volavit. Cherubim quippe plenitudinem scientiae dicitur. Proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur, et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit igitur, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Qui posuit tene
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ mortẽ putruit : non tamen ex putredine ꝑ natiuitatẽ uenit.
Qui aut̃ filius est hominis uermis dicit᷑: quia iã ex mortaliũ
corpoꝵs corruptione ꝓpagat᷑. Igit᷑ quia amicoꝵ uerba finita st̃:
beatus iob altiori acumine ꝓsequutionis innitit᷑. eiusq dicta
tam suiro ualida quã extrema. Quia & usus ẽẽ iurisꝑitoꝵ
solet. ut argumentum quo aduersariis suis eminere se pre¬
uident. ad ꝓsecutionis conclusionẽ seruent. Sequit᷑. Respon¬

Expanded text:
si per mortem putruit, non tamen ex putredine per nativitatem venit. si per mortem putruit, non tamen ex putredine per nativitatem venit. Qui autem hominis est filius, vermis dicitur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propagatur. 25. Igitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet, ut argumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem servent. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Domus uero gaudii ciuitatis exultantis est mens prauoꝵ : quȩ
dum tientura supplicia conspicere negligit in carnis uoluptate
se deserens. in auiter hilarescit. Ait gͦ. Suꝑ humum popli
mei spinȩ ce uepres ascendent. quantomagis suꝑ omnẽ domũ
gaudii ciuitatis exultantis. Ac si aꝑte dicat. Si & illoꝵ mentẽ
uicia deprimunt. qui se ꝓcȩlestis patriȩ desiderio affligunt: quib
culpis substrati sunt qui sine ulla formidine se in carnis uolup
ordinẽ conditionis nr̃ȩ tenitit & natiuitatis: qui hominẽ non uer¬
mem. sed putredinem: filium uero hominis uermem uocat. Primꝰ
namq humani generis parens homo. non filius hominis.
Ex quo quisquis ꝓdiit. non solum homo. sed filius ꝙͦ hominis
fuit. Sicut gͦ ex homine filius hominis: ita ex putredine na¬
scitur uermis. Unde rete homo putredo: filius uero hominis
uermis uocat᷑. Primus quippe homo putredo non uermis: quia &e¬

Expanded text:
domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populimei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
pugnant. Unde & postquam dictum est. ecce enu luna non splendet
magis homo putredo. & filius hominis uermis. Ac si aꝑte diceret᷑.
Si ipsi qͦ eẽ sine contagio non ualent. qui int̾ prȩsentis uitȩ tene¬
bras uirtutib lucent: quanto reatu iniquitatis obstricti sunt.
qui adhuc carnaliter iuuunt. Si a peccato ẽẽ liberi nequeunt¬
qui iam incȩlestib desideriis conuersant᷑: quȩ peccatoꝵ ponđa
olerant. qui carnis suȩ uoluptatib dediti adhuc putredinis ui¬
gum portant: Hinc petrus ait. Si iustus uix saluabit᷑. impiꝰ
ce peccator ubi parebunt: Hinc ꝑ ysaiam dicit᷑. Suꝑ humũ po¬
puli mei spinȩ & uepres ascendent: quantomagis suꝑ omnẽ
domũ gaudii ciuitatis exultantis: Iumum quippe populi sui
dñs. electoꝵ omniũ mentẽ uocat: suꝑ quã spinas & uepres ascen¬
dere ꝑhibet: quia neipsam qͦ ẽẽ absq punctionib uicioꝵ uidoe

Expanded text:
pugnant.pugnant.magis homo putredo, et filius hominis vermis? - Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc per Isaiam dicitur: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gauDominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas et vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ȩccłia in predicationis auctoritate roborat᷑. Et quia stellaꝵ
nomine electi designant᷑: rursum paulus insinuat dicens.
det & stellȩ non sunt mundȩ in conspectu eiꝰ: quia nec sc̃a ec¬
cłia uirtite ꝓpria tot miraculis emicat. nisi hanc prȩuenien¬
peccatoꝵ maculis mundȩ sunt. si remota pietate iudicent᷑.
Quia apud districti uidicis oculos sua unumquẽq corrupti¬
bilitas inquinat. nisi hũnc cotidie grã parcentis tergat. Flec¬
tors quippe animus ꝓdire ad lib̾tatẽ iusticiȩ nitit᷑: sed adhuc
compede infirmitatis tenetur. Et culpas quide subigere ꝑfectȩ
de syderat: Sed quousq corruptione carnis astringit᷑. eiꝰ uinculis
etiam cum non uult ligatur. Ninc itaq colligat quanto pecca¬
toꝵ pondere pressi sint. qui contra hȩc decertari negligunt:
si plenȩ culpam neo illi suꝑant. qui contra hanc uiriliter

Expanded text:
nus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: det, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenienpeccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter
Abbreviated transcription (Latin):
apparere mundus natus de muliere. Ac si aꝑte dictret᷑.
Ne contra auctͥorẽ suũ homo suꝑbiat: consideret uude
huc uenit: & int̾elliget quid sit. Sed ecce nonnulli ꝑ do¬
num spiritꝰ aduti. contra infirmitatẽ suę carnis accingunt᷑. uir¬
tutib emicant. signoꝵ qͦ miraculis corusehant. Nullus tamen
est qui sine culpa uitam transeat: qͦusq carnẽ corruptionis
cuncta simul ȩccłia. Quid ꝑstellas nisi singłoꝵ bñuiuenti¬
um animȩ designant᷑. Qui inter prauoꝵ hominum conue¬
sationes dum magnis uirtutib eminent: quasi in tenebris
noctis lucent. Unde ꝑ paulum qͦ discipłis dicit᷑. Int̾ quos
lucetis sicut luminaria in mundo. Quia enim sca ęccł̃ia
lunȩ appellatione exprimit᷑ ꝓꝑheta testatur dicens. Ele¬
uatus. ẽ. sol: & luna stecit in ordine suo. Fleuato etenim sole in
suo ordine luna statuit᷑: quia ascendente adcęlos dño. scã ꝓti¬

Expanded text:
apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli num spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta proti
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eoruinde militum uirtus. non ꝓpriis uirib sed suꝑnȩ gr̃ȩ
si in nrõ corde neqͣquam gratuito surgeret: ꝓfecto mens urã
dus natus de muliere. Ulersus iste suꝑus a beato iob dr̃:
et nunc in eius exꝓbratione replicat᷑. Omĩs namq uir uistꝰ
dei illustratione uistus est: non comꝑatione. Humana quͥp¬
pe iusticia auctori comparata. iniusticia est: Quia & si inip¬
sa sua conditione homo ꝑsisteret. creatori non posset ȩqua
ri creatura. Cui tamen ad grauiora defunctus pondera ac¬
cessit: & culpa quã serpens insidians intulit: mulier in¬
firmata ꝑsuasit. Unde nunc quia homo ꝑ mulierẽ culpȩ
subditam nascit᷑ : reatus primi infirmitas in ꝓle ꝓpagatur
Et quia in radice putruit humani generis ramus: in con¬
dicionis suȩ uiriditate minime subsistit. Unde recte nc̃
dicit᷑. Numquid iustificari potest homo comꝑatus deo. aut

Expanded text:
vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae si in nostro corde nequaquam gratuito consurgeret, profecto mens nostra atus Deo? - Versus iste superius a beato Job dicitur, et nunc in ejus exprobratione replicatur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua condri creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
utriq non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrano. quã
hi qui principalit̾ asistunt: asistentium numerus quasi definitꝰ.
ministrantiũ uͦ indefinitꝰ ostedit᷑. Angelicos uero spiritꝰ recte
dei milites dicimus: quia decertare eos. contra potestates aerias
non ignoramꝰ. Quȩ tamen certamina. non labore. sed imꝑio ꝑa¬
gunt: quia quicquid agendo contͣ inmundos spiritꝰ appetium.
ex adiutorio cuncta regentis possunt. De hac namq militia
nascente rege nr̃o scriptum ẽ. Subito facta est cum angelo
multitudo miliciȩ cȩlestis exercitus. Cui tamen militiȩ electors qͦ
hominũ numerus iungit᷑ : qui ꝑ sublimȩ mentis desidium a
terrenȩ conuersationis seruitute lib̾antur. De quib ꝑ paulũ
dicit᷑. Nemo militans deo. implicat se negotiis scłarib Qui licet
n̾c pauci appareant: in inuisibili tam̃ patria innumerabiles
gregationis suȩ frequentia metiri nequaquã possunt. Quia

Expanded text:
is non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant, quam is non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant, quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus: quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt: quia quidqex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se nenunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles gregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
naris consilium ducit: eiusdem gentis ppostture. uelorit nuisse
in certamine ues non optinuisse ꝑ hibetur. Quoꝵ camen onĩanm
una inctoria est: sui suꝑ se opificis uoluntas summa. quam dũ
semꝑ aspiciunt. quod optinere non ualent numqͣm uolut. De¬
Numquid est numerus milicum eius. In cognitione humanȩ ra¬
tionis suꝑnoꝵ spuum numerus non est: quia quanita illa¬
sit frequentia inuisibilis exercitus nescit. De quo ꝑ dantelem
dicit᷑. Milia milium ministrabant ei : & decies milies centena m¬
lia adsistebant ei. Suꝑnoꝵ eiuum numerus infinitꝰ & definitus
ex primit᷑: ut qui deo est numerabilis. eẽ nobis innumerabilis
demonstret: quamiuis aliud est asistere. aliud ministrare. Asistu
enim ilȩ ꝓeui dubio potestates: quȩ ad quȩdam hominib niuti¬
anda non exeunt. Ministrant uero hi qui ad explenda officia
nuntioꝵ ueniunt: sed tamen ipsi qͦ contemplatione ab intimus¬

Expanded text:
curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam volunt. Nunquid est numerus militum ejus. - In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit; de quo per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse hominibus innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia untiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intim
Abbreviated transcription (Latin):
serat: quoꝵ ꝓfecto causa ereptioni illius resistebat. ꝓphetę gͥ¬
preces angelus exaudit. sed ꝑsarum princeps resistit: quia &¬
si iam uita iusti deprecantis ereptionẽ populi exigit. eiusdẽ
tamen populi iuta contradicit: ut quia necdum plene hi qͥ
in captiuitatẽ fuerant ducti purgati sunt: iure eis adhuc ꝑsȩ
dominent᷑. Michael adiuuat. sed grecor princeps ad prȩliũ
uenit : quia mereri quidẽ ueniam tam longa oppressors captiui¬
tas poterat. sed ereptionis eors benesicio. hoc ꝙͦ quod in
greos deliquerant obiuabat. Rete g̃ el erẽ quod eueriti coamclicur¬
nunt quia sub iestarum sibi gentium uicisum meri aconaadicunt
nam subsimes spiracus eisdem gentib ꝑrineppandeit aneou aosam p
iuste agertib d ecertant: sed eoꝵ facta iuste iuidicantes ex am̃i¬
nantꝰ Cumq unscuiusq gentis uel culꝑa uel iustiee a ent impse

Expanded text:
serat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae serat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit; quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit; quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cum uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã simul eẽ. sed uenire in adiutorium dicit᷑: aꝑte ei po¬
pulo prxlatus agnoscitur. qui captus in alia parte tenebatur.
Qusdest gͦ angelum dicere ego ueni ꝓpter sermones tuos. p¬
ceps aut̾ regni psatum restitit michi: nisi sua subditis oꝑa
nuntiare. Acsi aꝑte dicat. Precum quidem tuarum merita exigunt.
ut srsiticus populus a iugo suȩ captiuitatis exuat᷑. sed est adhuc
qd in eodem populo ꝑsarum domutio purgari debeat. unde erep¬
tionis illius psarum princeps michi uire contradicat: quamuis
pixces tuas. eors qͦ lacrimȩ qui in uidea relicti sunt adiuuent. Tln¬
de hoc ꝙͦ quod diximus adiungit. Michael princeps ur. uenit
in adiutortum michi. Cumq ut aduersum ꝑsarum principem
prȩliet᷑ egroditur: grecoꝵ sibi princeps adueniens apparet. Qua
ex re innuitur. quod aduersum grecos qͦ aliquid iudea cõmi¬

Expanded text:
quaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei poquaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere, Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? Acsi aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea sunt relicti, adjuvent. Unde hoc quoque quod diximus, adjungit: Michael princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque ut adversum Persarum principem praelietur egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos aliquid Judaea commi
Abbreviated transcription (Latin):
de principib primis uenit in aduitorium mͥ. Et paulo post. Nc̃
reuertar ut prȩlier aduersus principem ꝑsarum: cum enim egre
cipes gentium nisi angelos appellat. qui sibi resistere exeunti potu
cos spiritus prȩliandi certamen agit᷑. qui semꝑ conspectui ueritatis
asistunt. Sed quia cęxta angłoꝵ ministeria dispensandis singłis
quibꝰ gentib sunt prȩlata: cum subiectoꝵ mores aduersus se uicis¬
sim p̃positoꝵ spirituum opem merent᷑. ipsi qui presunt spiritus
canta ss uentre referunt᷑. Ii namꝙ angelus qui danieli loquebat᷑
captiuis ilitici populi in ꝑside constitutis: prelatus agnosait᷑.
ienaet aute. coꝵ qui exeadem plebe in uideȩ terra rematiserant
prepostenis enuenit᷑. Snde ab hoc eodem angło paulo post damas
dis ũ. hsemo est adutor meus in omnib his: nisi michaet prme¬
ceos uĩr. De quo & hoc qđ premisimus dicit: & ecce michaes unꝰ
de principib primis. uenit in adutorium michi. Qui dum ne¬

Expanded text:
incipibus primis venit in adjutorium mihi ; et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum, cum enim egredaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus, contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis, praelatus agnoscitur. Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his nisi Michael princeps vester. De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum ne
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tolerant ponderis: dum parit̾ głam affectant honoris.
Unde cũ diceret ecce gygantes gemunt sub aquis. ꝓtinus adiun¬
delectatione sociant᷑. Ipsa aut̃ occupatio sȩcularium dignitatũ
tanto faciliorib uiciis premit᷑: quanto maiorib curis grauat᷑.
humanus namq animus uidere & deuitare peccata. utin am
ualeat uel quietus. Quia gͦ uidit desid̾atas rerum cęlsitudi¬
nes absq peccatis ministrari non posse. & quia diuinȩ irȩ non
absconditur quicquid illicitum ꝑꝑetrat᷑: apte sequutus adiunx̃.¬
Nudiis est inferus coram illo: & nullum est oꝑimentũ ꝑ ditioni
Quod paulus qͦ apłs ait. Omĩa enim nuda & aꝑta sunt ocłis
eius. Inferni uͦ & ꝑdicionis nomine. diabolum om̃sq dãpnati¬

Expanded text:
etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis, protinus adjundelectatione sociantur. Ipsa autem occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adNudus est infernus coram illo, et nullum operimentum est perditioni. - Quod Paulus quoque ait: « Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus . » Inferni vero et perditionis nomine diabolum et omnes damnati
Abbreviated transcription (Latin):
cum ignorantiȩ abẏssus & ipsos suꝑbissimos angłoꝵ sp̃s prȩ
nant᷑: in aquis possunt populi figurari. iohanne actestante qͥ
ait. Aquȩ ẽnim sunt populi. Bene aut̃ contra suꝑbientẽ dicit᷑.
Ecce gygantes gemunt sub aquis: quia elati om̃s dum in hac
uita assequi honoꝵ celsitudinem cupiunt: sub ponderib po
puloꝵ gemunt. Nam quanto quisq hic altius erigit᷑: tanto
curis grauiorib oneratur. Eisq ipsis populis mente & cogi¬
tacione subponit᷑: quib suꝑꝑonit᷑ dignitate. Et bene his uerbis¬
ac breuit̾ indicat᷑: quia omĩs suꝑbia eo ipso inimo iacet. quo in
alta se erigit: ut inde magis cunctis subposita sit. unde cuncti
appetit suꝑẽẽ. Homo quippe insublimib eleuatus : tantos suꝑ se
sustinet. quantos subpositos regit. Hi aut̃ qui talib sociantur.
ipsi etiam laboris eoꝵ participatione deprimunt᷑. Nam cũ ł abor

Expanded text:
cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spiritucum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spiritunantur, in aquis possunt populi figurari, Joanne attestante, qui ait: Aquae enim sunt populi . Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis, quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsipulorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur, eisqtatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem
Abbreviated transcription (Latin):
retunderet: & ꝑ doctrinam postmodum ad plena mysteriis uerba
transiret. Gygantes enim uel apostatas angelos. uel suꝑbos quoq
homines: nil obstat intelligi. Hinc enim ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Mortui
non uiuent: gygantes non resurgent. Quos namq mortuos.
nisi peccatores nominat. Et quos gygantes nisi eos qui de peccato
etiam suꝑbiunt appellat. Illi aut̃ non uiuunt: quia peccando
uitam iusticiȩ ꝑdid̾unt. Isti etiam resurgere post mortem neque¬
unt: quia post culpam suam inflati ꝑ suꝑbiam. ad pęniten¬
tiȩ remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est. Uir qͥ
errauerit a uia doctrinȩ. in cȩtu gygantum cõmorabit᷑: quia qͥs¬
quis iter rectitudinis deserit. quoꝵ se numero nisi suꝑboꝵ spiri¬
tuũ iungit: Bene aut̃ contra elatos dicit᷑. Ecce gygantes gemuil
sub aquis. Ac si aꝑte diceret᷑. Cur de scientia homo suꝑbiat:

Expanded text:
retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat intelligi. Hinc enim per prophetam dicitur: « Mortui non vivent, gigantes non resnisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numero nisi superborum spirituum jungit? Bene autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat,
Abbreviated transcription (Latin):
modũ sapere. quia ut sapientes ẽẽ ualeamus. prius agitur
ut simus. Qui gͦ uitam dedit: ipse ꝓculdubio &e sapientiã
contulit. Baldac aut̃ qui beatum iob flagellatum ꝓculpa
suꝑba nisus est temeritate penetrare. Ipsi gͦ se ꝑ prudentiã
prx̧tulio: ciuus iudicium non intelligendo iudicauit. Ipsise
ꝑ prudentiã pretulit. a quo uiuendi spiracłm accepit: acsi
plus ipso. eẽt. sapiens. a quo habebat ud eẽt. Sed quia beatꝰ
iob. sc̃ȩ ȩccłiȩ tẏpum tenens. pauca in suꝑboꝵ correptione ꝓtulit.
quos tenere hereticoꝵ speciem non ignorauit. sicut suꝑuis dixit
disputare cum deo cupio. prius uos ostendens frabricatores men¬
deni. & cultores ꝑuersoꝵ dogmatum. repente se ad doctrinam eri¬
git. : & contra electoꝵ imꝑitiam scientiȩ suȩ latitudinem expan¬
quippe erat ut ꝑ increpationẽ prius tumorẽ sapientiȩ terrenȩ

Expanded text:
modum sapere, quia ut sapientes esse valeamus, prius agitur modum sapere, quia ut sapientes esse valeamus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam contulit. Baldad autem, quia beatum Job flagellatum pro culpa uit, superba nisus est temeritate penetrare. Ipsi ergo se per prudentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem pquippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae
Abbreviated transcription (Latin):
cepta sunt uob̃ omĩa: dicite. Serui inutiles sumus: qđ de¬
tan illi qui non habet sapientiã: Dare stulto consilium. ca
ritatis est: dare sapienti. ostentationis: dare uero ipsi sapientiȩ
ꝑuersitatis. Et qui hi quos tenere hereticoꝵ speciem dicimus.
ꝑ locutionem suam ostentationi potius quam utilitati ser¬
non est: quia uxta pauli uocem. non plus appetit sapere
quã oportet sapere. Cui uero est plurima. non est recta: quia
dum ultra modum tendit᷑. in quolibet latere culpȩ. declinat᷑.
Prudentiã uero suam plurimam ostendunt: qui uideri pre
aliis prudentiores appetuntꝰ. Unde fit plerumq ut dum mo¬
derate sapere nesciunt: & fatua loquant᷑. P quare ipse adhuc
excessus prudentis subiuingit᷑: ut dicat᷑. Quem docere uoliusti:
Nonne eum qui fecit spiramentũ: ꝑspiramentum uiuimus:
ꝑ prudentiam sapientes sumus. Prius aut̃ nr̃m est uiuere. post

Expanded text:
cepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod decepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod detan illi, qui non habet sapientiam? ritatis est; dare sapienti, ostentationis; dare vero ipsi Sapientiae, perversitatis. Et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati sernon est, quia, juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet sapere . Cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjungitur, ut dicatur: CAPUnonne eum qui fecit spiramentum? - Per spiramentum vivimus, per prudentiam sapie
Abbreviated transcription (Latin):
iuuare niteris. sub cuius magnitudine succumbis: omne
quod inpendis. solatium de ostentatione est: non de pietate
Sed int̾ hȩc sciendum est. quia plerumq etiam dm̃ qui ui¬
delicet inbecillis non est: humilit̾ agentes adiuuamꝰ. Uinde
&e per paulum dicit᷑. Adutores enim dei sumꝰ. Nam cum ei quẽ
ipse ꝑ internã grãm infundit. nos exhortationis uoce coneur
nisterio uocis adiuuamꝰ Et tc̃ solum nrã exhortatio ad
ꝑfectionem ducit᷑: cũ in corde deus fuerit qui adiuuet᷑
Unde ce alias dicit. Neq qui plantat est aliquid neq qui
rigat: sed qui increm̃tum dat deus. Plantare quippe ce
rigare. adiuuare est. Quod utrumq uacuũ erit ministe¬
rium: si in corde non dat deus increm̃tum. Sed qui de
sensu suo alta sapiunt: eẽ humilit᷑ dei adiutores nolunt. Quia
dum se deo utiles ẽẽ ęstimant: a fructu se utilitatis alienant.
inde & ueritatis uoce discipulis dicit᷑. Cum feceritis quȩ prȩ¬

Expanded text:
juvare niteris sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate. Sed inter haec sciendum est, quia plerumque etiam Deum, qui videlicet imbecillis non est humiliter agentes adjuvamus. Unde et per Paulum dicitur: « Adjutores enim Dei sumus . » Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrnisterio vobis adjuvamus, et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, cum in corde Deus fuerit qui adjuvetur. Unde et alias dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare, adjuvare est. Quod utrumque vacuum erit ministerium, si in corde Deus non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alia sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnȩ caritatis messem germinari non posse. priusqͣm ȩcerni amoris
semina ꝓferat: de audientiũ cordib scã uerbi manu amoꝵ scłariũ
spinas eradicat dicens. Nolite diligere inundũ. neq ea quȩ in mun¬
do sunt. Aexq subiungit. Quia si quis diligit mundũ. non ẽ
caritas patris ineo. Ac si aꝑte dicat. Ultriq se amores in uno corge
non capiunt: nec in eo seges siuꝑnȩ caritatis pullulat. in quo illam
spinȩ infimȩ delect̾ationis necant. Atq ipsas ͤ infima delectacione
nascentes enumerat punctiones dicens. Quia om̃e quod inmun¬
do est concupiscentia carnis est. & concupiscentia ocłoꝵ. & suꝑ¬

Expanded text:
pernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris pernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia ocu
Abbreviated transcription (Latin):
& non inuenient me. Ore itaq sapientissimi salomonis. cuncta
de suꝑno uidicio diligenter ex pressa st̃ : quia & prius dulcit̾
uocat. & postinodum terribilit̾ increpat: & ad extremũ inre¬
tractabilit dampnat. Bene gͦ dicit᷑. Num quid clamorẽ eius exau¬
diet deus. quando uenerit suꝑ illũ angustia: quia nimirũ
omĩs ypocrita tẽ remedium in clamore non inuenit. quia nc̃
tempus congruũ clamoris ꝑdic. De cuiꝰ ad huc prauitate sub
rum rerum amore iuncitur. in deo nullacenus delectat᷑. Esse
name sine delectacione anima numquã pocest. Nam auc in¬
fimis delectatur aut sũmis. Et quanto altiori studio exercetur
ad sũma: tanco maiori fastidio torpescit ad infima. Quantoq
acriori cura in ardescit ad infima: tanto tepore dampnabili
frigescit a sũmis. Utraq enim simul & ęqualit̾ amari non
possunt. Unde iohannes apłs. sciens int̾ spinas amoꝵ scłarium su¬

Expanded text:
et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter increpat, et ad extremum inretractabiliter damnat. Bene ergo dicitur: Nunquid clamorem ejus audiet Deus, quando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc remedium in clamore non invenit, qui nunc tempus congruum clamoris perdit. De cujus adhuc pravitate submore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest, nam aut infimis 564 delectatur aut summis, et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium su