comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctu. os ab illicito gustu. cor
ab illicita cogitatione. linguã
ab illicita locutione. manus
ab illicito tactu. pedes ab illi¬
cito incessu. ne scd̾m ꝓpħam
mors intret ad animas nr̃as
ꝑ fenestras nr̃as. Unde pͥmice.¬
rius martyrum iudȩis sen¬
sus corporis ab illicitis non
obseruantib dicitur. Incircũci.¬
s cordb &e aurib uos semꝑ sp̾u

Expanded text:
ctu, 289 os ab illicito gustu, cor ctu, 289 os ab illicito gustu, cor ab illicita cogitatione, linguam ab illicita locutione, manus ab illicito tactu, pedes ab illicito incessu, ne, secundum prophetam, Mors intret ad animas nostras per fenestras nostras, . Unde primicerius martyrum Judaeis, sensus corporis ab illicitis non observantibus, dicit: « Incircumcisi cordibus et auribus, vos semper
Abbreviated transcription (Latin):
Sinem xpõ conformati cũ
sus actib deponimꝰ. de qua
alabi dicit apłs. Nonemꝰ
eireumcisio quȩ fit in
manifesto d.c̃ in carne seo
areñe sio cordis ñ litera ses
exterior heuꝰ nterioris figũ¬
ia ẽ sicut de abraham iã ꝑfidẽ
iustificato dicit idem apls qa¬
ignũ circũ cisionis accepit
ignaculum usticiȩ fide.
Bene autẽ conuenit octaue
nr̃e quod circũcisio carnis in
ea parte fit corporis. ꝑ quam
humana mortalitas ꝓpagat᷑.
Iera enĩ circũcisio in nr̃a oc¬
taia id est igenerali res¬
rectio ie complebitur. ct
corri ꝓtibile hoc incorrupti¬
one e mcitale hoc immor¬
tilitate. est et̃. S. cut autẽ
in hac parte carnis iussa ẽ im¬
pleri carnalit̃ ut signifi caret᷑
implenda sp̃ualiter. sic in re-¬
liquis membris corporis im.¬
plenda ẽ sp̃ualit̃ licet ñ exhi¬
membra nr̃a iniquitatis
peccato. sed arma iusticiȩ dõ.
Cireũcidamus gͥ aures ab il¬¬
licito auditu. oculos ab illi¬
cito uisu. nares ab illicito olfa¬

Expanded text:
dinem, Christo conformati, cum suis actibus deponimus. De qua alibi dicit Apostolus: Non enim circumcisio, quae fit in manifesto, id est, in carne: sed circumcisio cordis, non littera, sed exterior, hujus interioris figura est, sicut de Abraham jam per fidem justificato, dicit idem Aposignum circumcisionis accepit signaculum justitiae fidei . » Bene autem convenit octavae nostrae, quod circumcisio carnis in ea parte fit corporis, per quam humana mortalitas propagatur. Vera enim circumcisio in nostra octava, id est, in generali resurrectione complebitur, cum corruptibile hoc incorruptione, et mortale hoc immortalitate vestietur. Sicut autem in hac parte carnis jussa est impleri carnaliter, ut significaretur implenda est spiritualiter, sic in reliquis membris corporis implenda est spiritualiter, licet non exhimembra nostra arma iniquitatis peccato, sed arma justitiae Deo . » Circumcidimus igitur aures ab illicito auditu, oculos ab illicito visu; nares ab illicito olfa
Abbreviated transcription (Latin):
interra apparuit. & cum
hominibus conuersari dig¬
natus est. Iacob etiã breui¬
tempore per angłm nichi¬
lominus apparuit colluc¬
tans cum eo. quiq se abeo
superari ꝑmisit. ut hunc
mundicordẽ merito bene¬
diceret. atq isrł nomina-¬
ret. Nobiscum deus. Am-¬
plius magisq pro nobis
magnificum certamen
adimplens. & usq admor¬
tem accedens. ut morte
sua mortẽ occideret. &
benedictionem atq im¬
mortalitatem mundo cor¬
de populo condonaret.
Qui fiducialiter dicit nobis¬
cum deus. per euangelista¬
rum & apłorum predicati¬
onem. ꝑsui scĩ corporis &
sanguinis sacramentum.
per gloriose crucis signacu¬
lum. Per ista ergo omnia
nobiscum deus. & adnos
atq innobis sicut ipse ait.
ecce ego uobiscum sum
omnibus diebus usq ad
consummationem seculi.
Qui cumdeo patre & sp̃u¬

Expanded text:
in terra apparuit, et cum in terra apparuit, et cum hominibus conversari dignatus est. Jacob etiam per angelum nihilominus apparuit colluctans cum eo , quique ab eo superari permisit ut hunc mundicordem merito benediceret, atque Israel nominaret. Nobiscum Deus, amplius magis pro nobis magnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem ac immortalitatem mundo corde populo condonaret, qui fiducialiter dicit, Nobiscum Deus per evangelistarum et apostolorum praedicationem, per sui sancti corporis et sanguinis sacramentum, per gloriosae crucis signaculum. Per ista ergo omnia nobiscum Deus, et ad nos atque in nobis, sicut ipse ait: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Qui cum Patre et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dendan . iacentium genus.
quod ꝑmulieris temerarã
credulitatem fuerat deiecal.
Et uocabunt nomen euis
emmanuel quod est incer¬
pretatum nobiscum deus.
Uocant nomen eius pruus
angeli psallentes meurs
scut dm̃ omnium & regẽ
Pes adhomines uenientẽ.
dande apostoli unigeniti
de dominationẽ atq uir-¬
cutẽ. omnib gentibus pre¬
dicantes. Adhuc & sci mar-¬
ꝙres. contra ignes & gladios
usq admortẽ resistentes. de¬
inde cuncti credentes. hoc
ipsum nomen usq incon-¬
summationẽ seculi memo¬
rantes atq laudantes. Et
uocabunt nomen eius em¬
manuel quod est interpre¬
tatum. nobiscum ds̃. Qui
uocabunt nisi isti quorũ
uocaditur in terra nouum
nomen: Non sicut prius
infiguris & imaginibus sed
facie ad faciem apparet no¬
biscum ds̃. Abrahe patri cre¬
dentium tribus horis tẽpo-¬
ris licet non ꝑipsam inesfa¬
bilem deitatis suȩ substan-¬
tiam. sed potius ꝑangłicã
speciem ameridie uisus est:
nobis triginta tribus annis

Expanded text:
 jacentium genus,  jacentium genus, quod per mulieris temerariam credulitatem fuerat dejectum. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Vocant nomen prius angeli, psallentes in ejus icut Deum omnium et regem pacis, ad homines venientem. Deinde apostoli, Unigeniti Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Adhuc et sancti martyres, contra ignes et gladios usque in mortem resistentes. Deinde cuncti credentes, hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Qui vocabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra nomen novum, non sicu, prius in figuris et in imaginibus, sed facie ad faciem apparentem? Nobiscum Deus. Abrahae patri credentium tribus horis temporis, licet non per ipsam ineffabilem deitatis substantiam, sed potius per angelicam speciem a meridie visus est : nobis triginta tribus annis
Abbreviated transcription (Latin):
tis filios uel magis uos quȩ
concupiscentiam corrupti¬
bilẽ non tenuistis. audite
& lȩtamini. audite & con¬
solamini. audite quod uir¬
go inutero accipiet. Non
exdesiderio partum conci¬
piens. neq serpentis per¬
suasione decepta est. neq
eius afflatibus uenenosis
infecta sed uirgo mutero
accipiet. Predicationem
angłi suscipiens. propħaꝵ
testimonia assumens. uirgo
inutero accipiet. ut dm̃
dignant̃ incarnatum. ad
mundi pariat salutem.
Ecce inquit. Hoc ipsum qͥd
dicit ecce. admirantis est
tanti mysterii magnitu¬
dinẽ ut omnes uelud esono
suscitans adhoc dictũ leno¬
lent. Ecce uirgo dicit iuo¬
ro accipiet & pariet filium
adcolligandum illura for¬
tem armatum. ad conculeat¬
dum serpentis impii capu
adconterendas uias eius. ad
predam eius diripiendam.
atq captiuitatẽ sui popłi
conuertendam. Pariet filiũ
addenuo reparandum adã
adinobȩdientiam euȩ. per
mariȩ obedientiam exclu
ad erigendum¬

Expanded text:
tis filios, vel magis vos quae tis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet filium, ad denuo reparandum Adam, ad inobedientiam Evae per Mariae obedientiam excludendam, ad erigendum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit adme. filius m̃s estii.
ego hodie genuite. Pete ame
& dabo tibi gentes hereditatẽ
tuam: & possessionem tuam
terminos terrę. Ipse saluabit
popłm suum apeccatis eoꝵ:
sanguine uidelicet suo cun¬
ctos iedimens. morte sua de
mortis eos liberans potestate.
pse saluabit hoc est saluator
omnium hominum fideliũ
atq credentiũ. Hoc aut̃ totũ
factum est. Quid totum:
Hoc deunigeniti descensione.
hoc de ista dm̃ incarnatione.
hoc de angeli aduirginem
destinatione. hoc de ipsius
uirginis desponsatione uł
castitate: hoc enim totum
factum est ad totius mun¬
di salutẽ. Hoc totũ factũ ẽ.
ut unum compleretur &
unum consummaretur.
Quid illud: Quid uirgo
genuit. quid uirgo ꝑman¬
sit. qđ mat̾ fuit & intacta
uirgo perseuerauit. Ecce
mutero accipiet. Audite
quod dicit. omnes filiȩ ȩue.
audite omnes uos qui here¬
ditatem doloris & tristiciȩ
post illam & ex illius con¬
dempnatione sumpsistis
uos quȩ intristicia genera¬

Expanded text:
dixit ad me: Filius meus es tu, dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo permansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia genera
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionẽ grȩ filios effec̃ dĩ.
iħm: quod interprecatur &i¬
uator. Ipse enim saluum fa¬
ciet popłm suum. apeccatis
eorum. Uocabis ait nom̃ eiꝰ
hoc quod ante fuit. qđ ante
secula nominatum est. Non
tu ei pones nomen. nec exteei
uocabulum constitues. sed
nomina & uoca exultando
iħm id ẽ. saluatorẽ. Saluato.
rem eẽ. testare nec extẽpore
cepisse saluare. sed iam anti¬
quissimum saluatorem. Ipse
enim saluumfaciet populũ
suum. apeccatis. orii. Duo eñ
ꝑhoc uerbum preclara de¬
signatur. quod & deus fuerto
& dñs prius ant incarnationrẽ
saluandus iã tc̃ annunciabs̃.¬
Icidd diccum est ipse saluum
st popłm suum apeccatis
qum ut ueie d̾s. Dei enim ẽ.
intus: apeccato saluare. uł
yeccata dimittere. Iste ergo
filius dei habens populũ suũ
ipsum uenit. ut dictum ẽ.
liberare apeccatis. atq saluare
siue exiudeis siue exgentibus
dequo ipse iamł prophetam
fuerat elocutus dicens. Dñs

Expanded text:
adoptionem gratiae filios efficeret Dei. adoptionem gratiae filios efficeret Dei. Jesum, quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore coepisse salvare, sed etiam antiquissimum salvatorem. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Duo enim per hoc verbum praeclara designantur, quod et Deus fuerit et Dominus prius ante incarnationem salvandus  salvum faciet populum suum a peccatis eorum, ut vere Deus. Dei enim est virtutis, a peccatis salvare vel peccata dimittere. Iste ergo Filius Dei habens populum suum, ipsum venit ut dictum est liberare a peccatis atque salvare, sive ex Judaeis, sive ex gentibus, de quo ipse jam per prophetam fuerat elocutus, dicens: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
conugem tuam. Coniugẽ
audiens. non expauescas.
nonconturberis. nec tu.
nec quisq sequentium
usq inconsuminationem
seculi. Coniugem eã dico.
propterea ut diabolo uir-¬
ginitatem eius occultem.
ut iudeorum prauitatem¬
excludam. Excludam atq
deiciam. ut legis instituta
non destruam. & in conse¬
quentibus demonstrabo
quod ista nec tua con iunx
secundum consuetudinẽ
coniugi habeatur. nec iste
scilicet cooperator huius
natiuitatis sp̃s scs̃ est. Nam
unigenitus filius qui ante
secula ineffabiliter ex solo
patre natus est. iam seculi
propinquante fine. exuo¬
luntate patris inhumano
corpore sco cooperante spu
inter homines uenit. Iste ẽ:
dequo scriptura prenuntia¬
uit dicens. Puer natus est
nobis & filius datus ẽ. nob.
Patris & enim unigenitus
filius ex uirgine generatus est
ut illam uirginẽ priorem
euam quȩ ceciderat iterum
renouaret atq erigeret. &¬
qui perprauam uoluntatẽ
silii effecti fuerant diaboli. ꝑ

Expanded text:
conjugem tuam. Conjugem conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, nec conturberis, nec tu nec quisque sequentium usque in consummationem saeculi. Conjugem eam dico propterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste scilicet cooperator hujus nativitatis Spiritus sanctus est: nam unigenitus Filius, qui ante saecula ineffabiliter ex solo Patre natus est, jam saeculi appropinquante fine, ex voluntate Patris in humano corpore, sancto cooperante Spiritu, inter homines venit. Iste est de quo Scriptura praenuntiat, dicens: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis . Patris etenim unigenitus Filius ex Virgine generatus est, ut per illam Virginem priorem Evam quae ceciderat, iterum renovaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerant diaboli, per
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph fili dauid. Si eñi fliꝰ
dauid iustẽ heres eius. tãꝗ
filius patris: ideo inhere¬
tatem accepit ea: quȩ illi
promissa sunt tostamenti
fidelia. Ioseph fili dauid
timueris accipete martan
coniugem tuam. Necimie¬
ris. netrepidaueris. ne con¬
turberis sed securus &
epidus accipe eam scđm
ꝙs preceptum uxorem
miptiarum consuetudinẽ
aconiunctionem longe
alienam. Accipe ergo eam
sicut commendatum celestẽ
chesaurum. ut dĩtatis diui-¬
tias. sicut plenissimam scĩ.¬
tatem sicut perfectam ius¬
ticiam. Accipe eam sicut
unigeniti mansionem. sic̃
honorabile templum. sicut
domum dei. sicut creatoris
omnium propriam. sicut
regis & sponsi cęlestis domũ
immaculatam. Ita ergo io¬
seph fili dauid netimueris
accipire eam tibi commen¬
datam. tuiȩ religiositati
creditam. Serua. fer curã.
adende. fugiens abhero de.
duc inegyptum. iterum
remeans post herodis mor¬
tem. deduc interrã isrł.
Necimueris accipere mariã

Expanded text:
Joseph, fili David: si enim filius Joseph, fili David: si enim filius David, juste et haeres ejus tanquam filius patris. Ideo in haereditatem accipe ea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut perfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet istius tante scĩtatis
coniunctionem adhibere :
iccuro uolebat eam occulte
dimittere. Dimitto eam di¬
cens & ame longe faciã eã
& acognatione mea. Ma¬
ior est enim eius dignitas.
super excellit eius sc̃itas
nec meȩ congruit indigni¬
tati. Ideo uolebat occulte
dimittere eam. hec eo co-¬
gitante ecce angelus dñi
peruisum apparuit illi
dicens. Quid dubitas io¬
seph: Quare inprudent̃
cogitas: Quare irrationa¬¬
łilit̾ meditaris: Deus. ẽ
qui generatur. uirgo quȩ
onis minister es & non
largitor. seruus non dñs.
mancipiũ. & non plasma¬¬
tor. Propterea ministra.
serui. custodi. fer curam.
intende & huic quina
& huic quȩ generat. E ei
si tibi uxor nominatur
desponsatione tibi esse aĩ.
non tibi tamen uxor est ses
dei unigeniti electa mat̾:
Propterea ioseph fili dauid
qui has promissiones accepit
cui ista fidelia data sunt as.¬
tamenta. ioseph fili dauid
nontantum secundum
carnem. sed secundum sp̃m

Expanded text:
sibimet istius tantae sanctitatis sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. Hujus nis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi esse dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David, non tantum secundum carnem, sed secundum spiritum;
Abbreviated transcription (Latin):
Nacculte eam dimittere.
Ne illo inquit cogitante.
aperendum nobis est nunc
qud cogitauerit. ut occul
ionem mea habebat. quo¬
modo iustus erat: Si ergo
non est suspicatus uel tale
aliquid cogitauit. cur eam
dimittere uolebat. ut im¬
maculatam & scãm dimit.
& hoc erat. Sed enim sim¬
plicem sensum audi huius
nationis. Ioseph iustus erat.
& ila uirgo iimaculata
erat. Sed ideo eam dimitte¬
e uolebat. qm̃ uirtutem
nisterũ & sacramentum
quod dam magnificum in
adem cognoscebat. cui ap¬
proximare sese indignum
estimabat. Frgo humilians
se ante tantam & tam in¬
effabilẽ rem querebat se
longe facere. sicut &xbeatus
petrus dño se humilians
aͥebat. Recede ame domine
quia homo peccatorsum.
Uel sicut ille centurio ad
eundem dominũ mittens
dicebat. Nonsum dignus
ut subtectum meũ intres
quia nec me ipsum dignũ
estimaui adte uenire. Uel
sicut scã elisabeth ad ipsam
cens. Et unde hoc michi ut
ueniant mater dñi mei ad
iuste humilians sese mom¬
nibus cauebat. & timebat

Expanded text:
cculte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis nunc quid cogitaverit, ut occultcionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad ipsam cens: Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad juste humilians sese in omnibus cavebat et timebat
Abbreviated transcription (Latin):
unius. unica unici. Nec enĩ
alter uiigenitus suꝑ t̾ram
uenit. aut alia uirgo unige¬
nicum genuit. In his omnib
quȩ dicta sunt desponsata
legitur mat̾ eius maria.
Et ait. Inuenta est inutero
habens. Cui inuenta: Aut
a quo inuenta est: Primo
ab angelis custodientibus
eam. protegentibus eam.
conseruantibus eam. uł eiꝰ
beatissimam animam ad
honorem illius qui abipsa
generandus erat. de hinc
inuenta non incongrue
putatur abipso beato io¬
seph scõ & iusto. qui licen¬
tia maritali licet eam non
contingeret. futurȩ tamen
ut putabat uxoris om̃nia
nouerat. Ioseph aut̃ uir eiꝰ
inquit cum eẽt homo ius¬
tus. & nollet eam traducere.
Uirum appellauit contra
iudeorum prauitatẽ ut id¬
uersus uirginem ñseiurent
Propterea & desponsata fint
ipsi ioseph ut supra diccũ ẽ
Sienim non fuisset desponsa¬
ta ioseph omnium bonorũ
incredibiles & inimici iudei.
lapidibus eam occiderent:
Ideo uirum eius hic euange¬
lista appellauit. Iosepħ uir

Expanded text:
unius, unica unici; nec enim unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram enit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, inquit, cum esset homo justus, et nollet eam traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir
Abbreviated transcription (Latin):
inti uenit incorpore. nec se
ipse diuisit. ut dimidius
apud patrẽ. & dimidius
eẽt. inuirgine. sed totus
apud patrem & totus in
uirgine. Iotus insinu patris.
totus inhumano corpore:
Nonrelinquens superiora.
uenit querere teritna. que
inoxis sunt conseruans. &
quȩ interra sunt saluans.
Uibiq om̃ps. inscissus. ani di¬
unsus. hic ics unigenitus ds.
Sienim hoc uerbum huma¬
num & corporale immissũ
mauribus plurimorum.
nondiuiditur persingulos.
ut pars malio & pars sit
iterum inalio. sed inom̃ib
integrum. & plenũ habet᷑
ut inuno quoq totũ sit.
quanto magis uerbũ dĩ
unigenitus ubiq totus ẽ.
& incelo & interra. & apud
patr̃e & inuirgine: Et non
diuiditur ut dictum est
neq scinditur. neq in par-¬
tes efficitur. sed totus totũ
implet. totum illustrat
& possidet: Huius itaq
unigeniti dĩ. dicitur hȩc
mater uirgo maria. digna
digni immaculata. scĩ. una

Expanded text:
niti venit in corpore, nec se niti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit: Quis uidit talia:
Quis hoc excogitare potuit
ut mat̾ uirgo eẽt. intacta
generaret: quȩ uirgo ꝑ¬
mansit & genuit. Sic
enim quondã rubus con¬
buri uidebatur. & ignis qi
non tangebat. & sicut tres
pueri incamino inclusi ha¬
bebantur. & tamen eos non
ledebat incendium. nec odor
fumi erat in eis. uel quẽ ad
leonum incluso. claustris
non apertis allatum est ei
prandium ab abacuc. ita
& hȩc scã uirgo genuit
dnm. sed intacta ꝑmansit.
Mater effecta est. sed uigi¬
nitatẽ non amisit. Genuit
infantem. & ut dictum est
uirgo per mansit. Mater
fiii facta est. & castitato
sigillum non perdidr u
re: quia non homo iste cas¬
tum qui uidebatur. sed
inigenitus erat ds. qui incar¬
ne aduenerat. Nec subito car¬
nalter genitus est sed per¬
fata deitas incorpore uenit.
ateger ergo iste & indiuisꝰ
ds. inhumano aduenit uel
genituis est corpore quiq
d̾s & dñs figurã serui sus-¬
cepit. Non enim pars unige¬

Expanded text:
audivit? quis vidit talia? audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel quemadmointra lacum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permafilii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Integer ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unige
Abbreviated transcription (Latin):
um desponsa¬
ta eẽt mater
eius maria
ioseph. Qui fuit necessitas
ut desponsata esset maria
ioseph: nisi propterea qua¬
tinus hoc sacramentum
diabolo celaretur. & ille
malignus fraudis comm̃ta
aduersus desponsatam uir.¬
ginem nulla penitus inue¬
nisset: Uel ideo fuerat de¬
sponsata ioseph. ut nato
infanti uel ipsi mariȩ curã
uideretur gerere ioseph.
siue inegiptum iens. uel
inde denuo ueniens. Ideo
desponsata fuit ioseph non
tamen inconcupiscentia
iuncta. Mat̾ inquit eius:
Mater immaculata. mater
incorrupta. mater intacta.
mater enis. Cuius eius: Ma.¬
cer dei. unigeniti dñi. & re¬
gis omniũ plasmatoris. &
creatoris cunctorum. illius
qui in excelsis sine matre.
& incerra est sine patre. ip-¬
sius qui incȩlis scd̾m ditatẽ
insinu est patris. & interris
secundum corporis suscepti¬
onem insinu est matris:
Omagne ad mirationis gr̃a.
omenarrabilis suauitas.
o ineffabile magnumq
sacramentum. Ipsa eadem
plasmatio eius ipsa quae
genuit. Quis unqua ista

Expanded text:
um deponsata esset mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademqplasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista
Abbreviated transcription (Latin):
tioni fuit necessarius. ut dua
sub unius tẽporis obseruato
sc̃a uenerari consueuit acla
ut inchoata pͥoris beneficia
recolat cũ gr̃arum actione con¬
sũmata uͦ futuri ad uentus boni
cũ pia expectet trepitatione le¬
circo ea quȩ de utroq dñi aduen¬
tu in lege & ꝓpħis e psalmis &
euangłio scripta sunt his .iiiͦi.
ebdomadib specialiꝰ legindo &
cantando recitant᷑ in ȩccła. ut
his.iiͦiͦi. testimonioꝵ generibus
de ꝑceptis beneficiis ad g̃arun
u sollicitudine non pigra p̃put¬
mur Conseruemus igitar pͥni
in nocentiȩ stolam quã in pͥnꝰ
adiuentu recepimus. ut cums
car a sliatis pr.s e mertamur
sondnus nos ah õi iaqra¬
Sento carn .s  p̃s it quẽ

Expanded text:
taurationi fuit necessarius, utrumque sub unius temporis observatione sancta venerari consuevit Ecclesia, ut inchoata prioris beneficia recolat cum gratiarum actione: consummata vero futuri adventus bona, cum pia exspectet trepidatione. Idcirco ea quae de utroque Domini adventu in lege et prophetis et psalmis et Evangelio scripta sunt, his quatuor hebdomadibus specialius legendo et cantando recitantur in Ecclesia, ut his quatuor testimoniorum generibus, de perceptis beneficiis ad gratiarvero sollicitudine non pigra praeparemur. Conservemus igitur primam innocentiae stolam, quam in primo adventu recipimus, ut cum ea mortalitatis percipere mereamur. Mundemus nos ab omni inquinamento
Abbreviated transcription (Latin):
pios coride ipnare Primo uear
aduersos reuocare. scđo ueniet
conu̾sos glorificare. Primo ad¬
uentu xp̃s pro impiis in debi.¬
tȩ morti traditus ẽ: scd̃o impios
debitȩ morti traditurus ẽ. Pri¬
mo aduentu uenit nos intus¬
autẽ reformabit corpus humi-¬
litatis nr̃e configuratũ corpori
claritatis suȩ. Sicut enim per
intrauit in mundũ &e ꝑ peccatũ
mors. ita congruũ erat ut ꝑ
scđ̾m horinẽ caelestem homo
pͥmũ a peccato iustificaretur.
pꝰmodũ ꝑ eundẽ immortalita¬
ti restitueretur. Co enĩ ordine
uo ꝑierat. eo ordine reparandꝰ
erat. Prima qͥppe mors p̃uari¬
catio. ex qua generata ẽ: scda
sub tracꝰtionem animȩ carnis
corruptio. Ita gͦ pͥma resurrectio
iustificatio. scđa ininmordlr¬

Expanded text:
pios condemnare. Primo venit aversos revocare, secundo conversos glorificare. Primo adventu Christus pro impiis indebitae morti traditus est, secundo impios debitae morti traditurus est. Primo adventu venit nos intusautem « reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . » Sicut enim per intravit in mundum, et per peccatum mors , ita congruum erat, ut per secundum hominem coelestem, homo primum a peccato justificaretur, postmodum per eumdem immortalitati restitueretur . Eo enim ordine quo perierat, eo ordine reparandus erat. Prima quippe mors, praevaricatio: ex qua generata est secunda, per subtractionem animae, carnis corruptio. Ita ergo prima resurrectio, justificatio; secunda, in immor
Abbreviated transcription (Latin):
igne rep . ꝑ quẽ transibit
bitur. Si cuiꝰ ors arserit it se sal.¬
lus erit sic tam̃. qua s ꝑ ignem.
in nob̃ inueniat. Preocupemꝰ
aduentũ eus in confessione.
plangamus mala quȩ fecimꝰ.
statuamus iudices conscienti¬
as nr̃as adu̾sũ nos: quia sicut
ait apłs si nos iudicaremus: ñ
utiq iudicaremur. Sũmus
enim pontifex qui se ipsum
ꝓ nobis obtulit patri. adhuc
interpellat ꝓ nos ad dexterã
patris. adhucreserua t peccantibꝰ locũ
ueniȩ. qui auersis & ñ reuersis
pꝰmodum solu reseruat ocũ
uindictȩ. Dum gͥ tempꝰ ha¬

Expanded text:
itur: per quem transibit bitur: si cujus opus arserit, ipse salvus erit, sic tamen quasi per ignem . in nobis inveniat. « Praeoccupemus adventum ejus in confessione , » plangamus mala quae fecimus: statuamus judices conscientias nostras adversum nos, quia sicut ait Apostolus: « Si nos judicaremus, non utique judicaremur . » Summus enim Pontifex, qui seipsum pro nobis obtulit Deo Patri, adhuc interpellat pro nobis ad dexteram Patris : adhuc reservat peccantibus locum veniae, qui aversis et non reversis postmodum solum reservat locum vindictae. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
con pectu eius exarddeicet. &
i ei cuitu eiꝰ tempestas ualida.
ut reꝓbos a gła uisionis eiꝰ tem¬
pestas ꝓeil pellã. quos deinceps
ignis exurat. De hac tempestate
sc iptũ ẽ ollat᷑ i. npiꝰ ne uideat
gła n d̃. De iene autẽ eui tra¬
dendi sunt reꝓbi. ita dicit dĩis
ꝑ moysen. Ignis i ccessus ẽ in
furore meo. & ardeh uisꝙ ad in¬
fern nouiãimna. Cũ estate
quõq se uenturũ. d i¬

Expanded text:
xardescet, et in circuitu ejus tempestas valida , » ut reprobos ad gloriam visionis ejus tempestas procul pellat, quos deinceps ignis exurat urat. De hac tempestate scriptum est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . » De igne autem, cui tradendi sunt reprobi, ita dicit Dominus per Moysen: « Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima . » Cum majestate quoque se venturum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente dño
missarum solennia
ter hodie celebraturi sumus.
loqui dui de euuangelica.
lectione non possumais: sel
nos aliquid uel breuĩ dicare
redemptoris nr̃i natix it as.¬

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris n
Abbreviated transcription (Latin):
die post ponunt & quos priuꝰ
infirmos abiectosq despexerans
iam sotios uenerant̃. Hinc est
¶ot hunc angłs nese cie
adorare compe cuit di¬
tus. Uide ne feceris ron seruiꝰ
em tuus sũ & fratrũ tuorum.
Quid ẽ quod ante redempto¬
ris aduentum angłi abho-¬
minibus ad orantur & tacers
post modũ uero adorari re¬
fuguint. nisi quod naturam
uram qua prius despexerant
postqua hanc suꝑse assũptã
conspitiunt substratã sibi ui-¬
dere ꝑtimescunt: Nec iam
subse uelut infixmã contẽp¬
nere ausi sunt. quã suꝑ sẽ
udelicet incęlo regnantem
uenerantur.: nec habere de¬
dignantur hominẽ sotium.
Qui suꝑ se adorant hominẽ
rib dignitatẽ nr̃am: nulla
nos luxuria inquinet.
nulla turpis cogitatio accu¬
sec: non malitia mentem
mordeat. non inuidie ru¬
bigo consumat: non elatio
inflet. non ambitio ꝑtrena
oblectamenta dilaniet: non
ira inflammet. Du & enim
uocati sunt homines: defen¬
de ergo tibi homo contra

Expanded text:
diae postponunt; et quos prius diae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est em hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem ribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra
Abbreviated transcription (Latin):
sepio reclinatur. ut fideles
om̃s uidelicet scã animalia
carnis suę frumento refice-¬
ret: ne abȩternȩ intelligen¬
tiȩ pabulo ieiuna remane-¬
rent. Quid ẽ hoc qđ uigi¬
lantib pastorib angelus
apparet eosq dĩ claritas cir¬
cum fulget. nisi quod illi
prȩcȩteris uidere sublimia
merentur qui fidelib gre-¬
gibus pre ẽẽ sollicite sciuis.
dumq ipsi pie suꝑ gregem
uigilant diuina suꝑ eos gr̃a
largius choruscat: Regem
uero natũ angelus nuntiat
eiusq uoci angelorũ chori
concinunt. & congaudentes
clamant: Gła inexcelsis deo.
& interra pax hominibus
bonȩ uoluntatis. Prius qͥdẽ
cotidiana delicta longe dista¬
bamus. Quia eñi peccando
extranei eramus adeo: extra¬
neos nos a suo consorti.
ta lunt angłi ciues dĩ. Sed qͥa
nos cognouimus regẽ nr̃m.
recognouerunt nos angeli
infirmitatẽ nr̃am illa iam
angelica celsiti do non despi¬
cit. Ad pacẽ nram angłi rede¬
unt. intentionẽ prioris discor¬

Expanded text:
sepio reclinatur, ut fideles sepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippeitum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discor
Abbreviated transcription (Latin):
adibro innentiũ. & cũ iustis
nonseribantur. Qui bere
tou in betchleẽ nicitur. Bech¬
ic̃ quipra acomus panis int̾¬
pntatur. Ipse namq ẽ qͥ ait.
sgosum panis uiuus: qui de
glo descendi. Locus ergo ubi
dñs nascitur domus panis
ante uocatus ẽ: quia futurũ
profecto erãt. ut ibi ille per
matheriã carnis appareret:
qui electorũ mentes interna
sacietate reficeret. Qui non
inparentum domo s inuia
nascitur: ut profecto osten¬
deret. quia phumanitatẽ
qũa assumpserat. quasi in
alieno nascebatur. Alienũ
uidelicet non scđm potesta¬
tẽ dico: sed scdm naturam.
Nam depotestate eiꝰ scriptũ
ẽ: inpropria uenit. Innatu¬
ra & eni sua ante tempora
natus est: per nrãm uenit
ex tempore. Qui ergo et̾nꝰ
permanens temporalis ap-¬
paruit: alienũ ẽ ubi descen¬
dit. Et quia perpropħam
dicitur omnis caro fęnum
factus homo fęnum nr̃m
uertit infrumentum: qui
dese ipso ait. Nisi granum
mortuũ fuerit: ipsũ solũ
manet. Unde & natꝰ inpre¬

Expanded text:
cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptis eius munerib gr̃as
recte uiuendo reddamus:
ut ad maiora ꝑcipienda
digni existere mereamur.
Prȩcemur seduli cũ beata dĩ
genitrice: ut fiat nob se¬¬
cundũ uerbũ eiꝰ. Illud ũ¬
delicet uerbũ. quo ratio¬
nẽ suȩ incarnationis ipse
exponens ait. Sic enĩ dilex̃
ãs mundũ. ut unigenitũ
filiũ suũ daret: ut omnis
quicredit inpsũ ñ pereat.

Expanded text:
perceptis ejus muneribus gratias perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
beita maria inquanta humi¬
litatis arce ꝑsistat. Ecce inquit
ancilla dñi. fiat michi scłri
uerbum tuum. Magnam
dmppe humilitatis constan¬
lamltenet quȩse ancillã sui
oudidoris dum mat̾ eligitur
ippellat. Beata inmulierib
alig X oriculo predicat᷑.¬
quȩ in cognita adhuc cȩteris
mortalib archana nr̃ȩ redẽp¬
tionis edocetur. Nec se nn
desingularitate meriti ex¬
cellentioris singulariter ex¬
tollit. sed potius suę conditi¬
onis ac diuine dignationis
inomnibus memor. famula¬
rũ se lxp̃i consortio humilit̃
ad iungit. famulatũ xp̃o
deuota quod iubet᷑ impen
dignam mysteriis reddat.
tiat. ut inmeo utero filius
dĩ humanȩ substantiȩ ha-¬
bitum induat: atq adre¬
demptionẽ mundi tanqua
sponsus suo procedat de tha
sequentes: famulos nos ẽẽ
xp̃i incunctis actib nr̃is
moribusq recolamus. Fius
quoq obsequus omnia cor-¬
poris nr̃i menbra mancipe.¬
mus: ad eius implendam
dirigamus intuitum. Sicq

Expanded text:
beata Maria in quanta humibeata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impenddignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalsequentes, famulos esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam dirigamus intuitum: sicque
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipse dñs beatorũ mar¬
trum mentionem faciens
in euangelio testatur. Unde
ẽẽ coniuncta. Pocuit em
huiusmodi coniunctio u
recentiori tempore fieri di¬
tis nuptũ feminis detribu
intribum. ut manifestȩ bea¬
tam dei genitricẽ quȩ de
tribu regia descendit. cum
tribu sacerdotali cognationẽ
generis habuisse cõ staret
quod mnysteriis cȩlostibus
aptissime congruit. Oporte¬
bat namq ut apparens in
mundo. mediator dĩ & ho¬
minum de utraq tribu
carnis originem haberet.
quia nimirum n ipse in
humanitate assumpta
utranq habiturus crac
personam ee saardotis scili¬
ret re regis. Siquide de reg
ut per henne tribuit.
asens sci euangelii lectio
asttur. quia regnabit in.
uaoio iacob inetsnũ & reg
mus non eya finis. Porro
inqua yo nr̃a redemptione
hostia suȩ carnis offerre digi¬
natus est. testatur propheta
qͥait. Iues sacerdos inȩternum:
słm ordinem melchisedech.
Adcepta aut̃ tanta gr̃a uideamꝰ

Expanded text:
etiam ipse Dominus beatorum maretiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde esse conjuncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicet et regis. Siquidem de regregnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus
Abbreviated transcription (Latin):
ta tua. & ipsa c̃cepit filium
insenectute sua. Nonquasi
incredulã exemplis hortat᷑
ad fidẽ. sed iã ut bene cre¬
denti quȩ audierat. ampli¬
ora supernę dispensationis
miracula replicat. ut que
dñm uirgo erat paritura
precursorẽ quoq dñi de
anu ac diu sterili parente
cognosceret eẽ nasciturum.
Nec mirandum iuxta histo¬
riã qđ helisabeth cognata
dicatur mariȩ. cũ superius
hȩc de domo dauid. illa
de filiab aaron orta ẽ nar¬
ratur. Legimus narq qđ
aaron ipse de tribu iuda
dequa dauid ortus uxorẽ
acceperit. uidelicet elisabet
filiam aminadab sororem
naason. quifuit dux trib
iuda indeserto. cũ egrede-¬
rentur ex ȩgipto.Rursusq
regnantib dauid posteris.
legimus quod ioiada pon-¬
tifex maximus. uxorẽ ha-¬
buerit de tribu regali. hoc
ẽ. iosabeth filiã regis ioram.
Ipse ẽ ioiada cuius filium
zachariam uirum ȩque
scissimum lapidauerunt
intertemplũ & altare. sic̃

Expanded text:
ta tua, et ipsa concepit filium ta tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi obumbrabit tibb.
altiꝰ quĩdã de sacramento
dominice incarnati nis ꝑ¬
telligere. Obumbis s i enim
ꝗcimus. cum feruente
qutnꝯ sole. uel arborẽ
lam uel aliud quod¬
ibet umbraculi genus inter
iosi & solem opponimus. quo
andorẽ eis uel lucẽ tolerabili¬
ditm nob reddamus. Redẽp¬
dor igitur nr non inmerito
solis luce uel ardore de signat᷑.
qui nos ueritate & scientia il¬
lustrat. & amore inflaminat.
linde ipse perpropħam dicit.
llobis aut̃ timentib nom̃ me-¬
um. oriet᷑ sol iusticiȩ. Cuius
udelicet solaris radios bea-¬
ta uirgo suscepit. quando
dñm concepit. Sed idem sol
id est diuinitas redemptoris
nr̃i ceginine se humanȩ na¬
curȩ quasi umbraculo qͦdã.
dtexit. quo mediante. iuir¬
ginis eum uiscera ferre suffi¬
cerent. Sicq uirtꝰ altissimi
obumbrauit ei. dũ diuina
xp̃i potentia & eã presentia¬
lit̃ impleuit. & ut capi ab
illa posset. substantia se
nr̃e fragilitatis obnubilã¬
uit. Et ecce elisabeth cogna¬

Expanded text:
Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cogna
Abbreviated transcription (Latin):
uitas ut quȩ contra he¬
nȩ conditionis morẽ uirg
concepit. supra hum
suetudinis modũ dĩ filiũ
gigneret. Omnes quippe.
homines ininiquitatibus
concipimur. & indelictis
nascimur. Quot quotiaut̃
donante deo ad uitã p̃it¬
ordinati sumus actrnam
ex aqua & sp̃u scõ renasa¬
mur. Solus uero redempta
nr̃ pronob̾ incarnari digrat᷑
mox sc̃s natꝰ ẽ: quili sine¬

Expanded text:
e contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: qui