comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inferne. Illo inquã hamo ꝑfora¬
ta. transeuntib ꝑ mediũ tui fr¬
delib. Latũ lȩxumq exitum
pandis ad uitam: Gerardus te nͨ
formidat larualis effigies. Gerar.¬
dus ꝑ medias fauces tuas transit
ad patriam. non modo securus
s & letabundus & laudans. Cuͦ
gͦ suꝑuenissem & extrema iam
psalmi me audiente clara uoce
complesset. suspiciens in cęluꝰ ait.
Pater in manus tuas cõmendo sp̃m
meuͦ. Et repetens eundem ser¬
monẽ ac frequenter ingeminanᷤ
pater pater: conuersus ad me ex.¬
hilarata qͥdem facie: quanta in¬
quit dignatio dĩ patrem hominu
esse. quanta hominũ gła. dĩ filios:
dei esse heredes. Nam si filii &he.¬
redes. Sic cantabat que nos lir¬
gemus. in quo & meu̾ fateor lu¬
ctũ pene in cantum conuertit:
seriȩ obliuiscor. Sed reuocat me
ad me pungens dolor. facileq
a sereno illo intuitu tanquã a
leui excitat sono. ꝑstringens
anxictas. Hangam gͥ s suꝑ me :

Expanded text:
inferne . Illo, inquam, hamo perforainferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad vitam. Girardus te non formidat, larvalis effigies. Girardus per medias fauces tuas transit ad patriam, non modo securus, sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam psalmi, me audiente, clara voce complesset, suspiciens in coelum, ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenter ingeminans: Pater, Pater, conversus ad me, exhilarata quidem facie: « Quanta, » inquit, « dignatio Dei, patrem hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum pene in cantum convertit, seriae obliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas. Plangam igitur, sed super me,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in uultu & uoce exultationis
subito erupisti in illud dauiticũ:
stupentib qui assistebant. Lauda.¬
te dñm de cȩlis. laudate eũ in ex.¬
celsis. Iam tibi frater mi nocte ad.¬
huc media diescebat. & nox sicut
dies illuminabatur. ꝓrsus illa nox
illuminatio tua in deliciis tuis.
Accitus sum ad id miraculi uidere
exultante᷑ in morte homine̾. & in.¬
sultantẽ morti. Ubi est mors ui¬
ctoria tua. U̾bi est mors stimulus
tuus: Iam non stimulus. s iubilꝰ.
lam cantando moritur homo: & mo.¬
riendo cantat. Usurparis ad lȩtici.¬
am mater meroris. usur paris ad
głam głȩ inimica usurparis ad in.¬
troitũ regni porta inferi & fouea
ꝑditionis. ad inuentionẽ salutiꝰ. idq¬
ab homine peccatore. Iuste nimirũ:
quia tu iniq in homine innocen.¬
tem & iustũ potestate temeria u¬
sur pasti. Nortua es o mors & ꝑ
forata hamo quẽ incauta glutisti:
criꝰ illa uox est in ꝓpħa. o mors
ero mors rua. morsus tuus ero

Expanded text:
cum in vultu et voce exsultationis cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre exsultantem in morte hominem, et insultantem morti. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed jubilus. Jam cantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idqab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero,
Abbreviated transcription (Latin):
pit qͥsq quod dignus est. ille coro¬
nam quã meruit. ego quã debui
penam. Nunqͥd quia sentio pęnã.
reprehendo sententiam. Numanuͦ
ẽ illud. hoc imp iii. humanum
inquã & necesse affici erga caros.
siue delectabiliter cũ presto sunt:
siue cũ absunt moleste. Non erit
ociosa socialis conuersatio. presertĩ
inter amicos. & quid effecerit mir¬
tuus amor in sibi presentib. hor¬
ror indicat separationis & dolor
de inuicẽ separatis. Doleo suꝑ te¬
Gerarde carissime. non quia dolen¬
diis. s quia ab latus. Et ideo for¬
tassis dolendũ mͥ potius suꝑ me
qui bibo calicem a maritudinis.
Et solus dolendus. quia solus bibo.
Non enĩ & tu. Solus ego patior quod
solent pariter pati qͥ se diligunt:
cũ se amittunt. Utinam non te
amiiserim s premiserim: utmã
uel tarde aliquando sequar te qͦcũq
ieris. Non enĩ dubium qͥn ad illoᷤ
ieris quos circa medium extremȩ
noctis tuȩ muitabas ad laudem.

Expanded text:
pit quisque quo dignus est: ille, coropit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. Nunquid quia sentio poenam, reprehendo sententiam? Humanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et necesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto sunt, sive cum absunt, moleste. Non erit otiosa socialis conversatio, praesertim inter amicos: et quid effecerit mutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dolor de invicem separatis. Doleo suGerarde charissime; non quia dolendus, sed quia ablatus. Et ideo fortassis dolendum mihi potius super me; quia bibo calicem amaritEt solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qui se diligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ & insensibilitatis arguere ille
qui uerberat. qͦmodo illos de quib
ait. Percussi eos. & non doluerunt.
Affectum ineũ confessus sum. & non
negaui. Carnalem quis dixerit. ego
humanũ non nego sicut nec me ho¬
minem. Si ne hoc sufficit. nec car.¬
nalem negauerim. nam & ego car¬
nalis sum uenundatus sub pecca¬
to. addictus morti. pęnis & erũis
obnoxius. Non sum fateor insensr¬
bilis ad pęnas. mortem horreo me.¬
am & meoꝵ. Meus Geraꝵdꝰ erat. me.¬
us plane. An non meus qui frater
sanguine fuit ꝓfessione filius. sol¬
licitudine pater. consor sp̃u. inti
tio. lesus sum & grauiter. Ignoscite
filii. immo si filii. uicem dolete pa
quã grauia ꝓ peccatis recepi de
mami dñi. In uirga indignationiᷤᷤ
fuȩ ꝑcissit me digne ꝓ meritis.
dure ꝓ uirib An leue qͥs dixerit
uiuere me absq Gerardo. nisi qͥ
ignorat quid mͥ cũ Gerardo. H ec
tamen contradico sermonib sci.
Non reprehendo iudiciũ. quo rece.¬

Expanded text:
tiae et insensibilitatis arguere ille tiae et insensibilitatis arguere ille qui verberat, quomodo illos de quibus ait: Percussi eos, et non doluerunt . Affectum meum confessus sum, et non negavi. Carnalem quis dixerit: ego humanum non nego, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poenas, mortem horreo meam et meorum. Meus Girardus erat, meus plane. An non meus, qui frater sanguine fuit, professione 1358 filius, sollicitudine pater, consors spiritu  tio, laesus sum, et graviter. 10. Ignoscite, filii: imo si filii, vicem dolete patquam gravia pro peccatis recepi de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, dure pro viribus. An leve quis dixerit vivere me absque Girardo, nisi qui ignorat quid mihi cum Girardo? Nec tamen contradico sermonibus sancti; nec reprehendo judicium, quo rece
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. In his ꝓfecto quȩ sunt
dĩ. ademptũ aoleo fidele auxili.¬
um. salutare consilium: Gerar.¬
dũ lugeo. Gerardꝰ est in causa.
Frater carne. s ꝓximis sp̃u: socr¬
us ꝓposito. Adhesit anma mea
animȩ illiꝰ . & unam fecit de du-¬
ab non consanguinitas: s unaur¬
mitas. Carnis qͥdem necessitudo
non defuit. s plus iunxit societas
sp̃s. con sensus animoꝵ. moꝵz con¬
formitas. Caim gͦ essemꝰ cor unũ
& anima una. hanc meam pariter
atq ipsius animã ꝑtransiuit gla¬
dius. & scindens mediam: par teni
locauit in cęlo. partẽ in ceno dese¬
ruit. Ego ego illa portio misera
in luto iacens. truncata parte fui:
& parte potiori: & dicit᷑ mͥ ne fle.¬
ueris: Quulsa sunt uiscera mea a
me. & dicit᷑ mͥ ne senseris. Sentio
sentio uel inuitus. qͥa nec fortitu¬
do lapidũ fortitudo mea. nec caro
tnea ȩnea est. Sentio ꝓrsus & doleo.
& dolor meus in conspectu meo
semꝑ. Non sane nos poterit duri¬

Expanded text:
mundi. In his profecto quae sunt mundi. In his profecto quae sunt Dei, ademptum doleo fidele auxilium, salutare consilium. Girardum lugeo: Girardus est in causa, frater carne, sed proximus spiritu, socius proposito. 9 Adhaesit anima mea animae illius; et unam fecit de duabus, non consanguinitas, sed unanimitas. Carnis quidem necessitudo non defuit; sed plus junxit societas spiritus, consensus animorum, morum conformitas. Cum ergo essemus cor unum et anima una, hanc meam pariter atque ipsius animam pertransivit gladius, et scindens, mediam partem locavit in coelo, partem in coeno deseruit. Ego, ego illa portio misera in luto jacens, truncata parte sui, et parte potiori; et dicitur mihi: Ne fleveris? Avulsa sunt viscera mea a me; et dicitur mihi: Ne senseris? Sentio, sentio vel invitus, quia nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est; sentio prorsus et doleo, et dolor meus in conspectu meo semper. Non sane nos poterit duri
Abbreviated transcription (Latin):
Aperiantur cataracte miseri capi:¬
tis. & erumpant fontes aquarũ:
si forte sufficiant sordes diluere
culparũ. quib iram merui.
Cam consolatus fuerit suꝑ me
dñs. tunc fortassis & ego merear
consolari: si tamen non peꝑcero
a merore. Nam qui lugent: ipsi
consolabuntur. Propterea conde.¬
scendat mͥ om̃is sc̃s. & in sp̃u le¬
nitatis qui spiritalis ẽ sustine¬
at lamentantem. Luctus ins
humano queso pensetur affectui:
non usu. Uidemus nempe mor.¬
tuos cotidie plangere mortuos
suos. fletũ multum: & fructũ
nullũ.
Non culpam affectĩ nͥ cũ excedit
modũ : s causam. Ille nimirum
naturȩ ẽ: & er turbatio pęna pec.¬
cati. Hȩc uanitas & peccatum.
Etenim ibi sola nisi fallor ploran¬
tur damna głȩ carnis. uitȩ pre¬
sentis incõmoda. Et plorandi. qͥ
ita plorant. Nunquid ego sic :
Similis mͥ affectus. s altera causa
dissimilisq intentio. Nulla michi
sane querela de om̃ib quȩ sunt

Expanded text:
Aperiantur cataractae miseri capiAperiantur cataractae miseri capitis; et erumpant fontes aquarum, si forte sufficiant sordes diluere culparum, quibus iram merui. Cum consolatus fuerit super me Dominus, tunc fortassis et ego merear consolari, si tamen non pepercero a moerore: nam, qui lugent, ipsi consolabuntur . Propterea condescendat mihi omnis sanctus, et in spiritu lenitatis qui spiritualis est, sustineat lamentantem. Luctus meus humano, quaeso, pensetur affectu, non usu. Videmus nempe mortuos quotidie plangere mortuos suos: fletum multum, et fructum nullum. Non culpamus affectum, nisi cum excedit modum; sed causam. Ille nimirum naturae est, et ejus turbatio poena peccati: haec vanitas et peccatum. Etenim ibi sola, nisi fallor, plorantur damna gloriae carnis, vitae praesentis incommoda. Et plorandi qui ita plorant. Nunquid ego sic? Similis mihi affectus, sed altera causa, dissimilisque intentio. Nulla mihi sane querela de omnibus quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& lȩticiȩ meȩ. Iam curȩ irruunt.
iam molestiȩ hinc inde pulsant.
& angustiȩ undiq. Solum me
repperiunt. solȩ mͥ te abeunte
remanserunt. solus sub sarcina
Igemo.¬
Aut ponere aut opprimi necesse
est. quia tu tuos humeros subdu:¬
xisti. Quis mͥ tͥbuat cito mori post
te. Nam ꝓ te nolim. nec te tua frau¬
dare gła. Forro suꝑ uiuere tibi: la¬
bor & dolor. Uiuam quoad uiuam
in amaritudine. uiuam in mero¬
re. & hȩc sit mͥ consolatio ut meren¬
do affligar. Non parcam. & iuua.¬
bo manũ dm̃. Eteniꝰ manꝰ dni
tetigit me. Me in quã tetigit & ꝑ¬
cussit: non illũ quẽ uocauit ad re:¬
quiem. Ne occidit. cum succidit
illũ. Nunqͥd em̃ occisum qͥs dixe.¬
rit. quẽ plantauit in uita. At qͦd
illi uitȩ ianua fuit. mͥ plane mors
est. meq illa morte mortuum ai¬
xerim. non hunc qui obdorminit
in dño. Exite exite lacrimȩ iam¬
pͥdem eupientes. exite quia isqͥ
uobis meatũ obstruxerat cõmeauit.

Expanded text:
et laetitiae meae. Jam curae irruunt, et laetitiae meae. Jam curae irruunt, jam molestiae hinc inde pulsant, et angustiae undique solum me repererunt, solae mihi te abeunte remanserunt, solus sub sarcina gemo.Aut ponere, aut opprimi necesse est, quia tu tuos humeros subduxisti. Quis mihi tribuat cito mori post te? Nam pro te nolim, nec te tua fraudare gloria. Porro supervivere tibi, labor et dolor. Vivam, quoad vivam, in amaritudine; vivam in moerore: et haec sit mihi consolatio, ut moerendo affligar. Non parcam; et juvabo manum Domini: etenim manus Domini tetigit me. Me, inquam, tetigit et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit illum. Nunquid enim occisum quis dixerit, quem plantavit in vita? At quod illi vitae janua fuit, mihi plane est mors; meque illa morte mortuum dixerim, non hunc qui obdormivit in Domino. Exite, exite, lacrymae jampridem cupientes; exite, quia is qui vobis meatum obstruxerat, commeavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tior. solus in suis oculis non erat
sapiens. Utinã multos & si minus
sapientes non plus tangeret illa
maledictio Ue qui sapientes estis in
oculis ur̃is. Scientib ista loquor:
& adhuc plura his de illo & maio¬
ra comꝑtis. Parco tamen. quia ca.¬
ro mea &e frater ẽ. Hoc tamen
securus addo: mͥ utilis in om̃ib
& pre omĩb fuit. utilis in paruis¬
& in magnis. in priuatis & publi¬
cis. foris & intus. Merito ex eo
pendebam totus. qui mͥ totũ erat.
Solum pene reliquerat mͥ ꝓuiso.¬
ris honorem & nomen. Nam opꝰ
ipse faciebat. Ego uocitabar ab¬
bas. s ille preerat in sollicitudine.
Merito requieuit in illo sp̃s meus:
ꝑ quem licebat delectari in dno:
predicare liberius. orare securius.
Pr te inquã mͥ mi frater mens so¬
bria & grata quies sermo efficatior.
oratio pinguior. frequentior lecti¬
o. & feruentior affectus: heu me
sublatus es: & hȩc omia simul.
Tecum om̃s pariter abiere deliciȩ

Expanded text:
tior, solus in suis oculis non erat tior, solus in suis oculis non erat sapiens. Utinam multas etsi minus sapimaledictio: Vae qui sapientes estis in oculis vestris ! Scientibus ista loquor, et adhuc plura his de illo, et majora compertis. Parco tamen, quia caro mea, et frater est. Hoc tamen securus addo: mihi utilis in omnibus, et prae omnibus; fuit utilis in parvis et magnis, in privatis et publicis, foris et intus. Merito ex eo pendebam totus, qui mihi totum erat. 1357 Solum pene reliquerat mihi provisoris honorem et nomen: nam opus ipse faciebat. Ego vocitabar abbas, sed ille praeerat in sollicitudine. Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat delectari in Domino, praedicare liberius, orare securius. Per te, inquam, mihi, frater mi, mens sobria et grata quies, sermo efficacior, pinguior oratio, frequentior lectio et ferventior affectus. 8. Heu! sublatus es, et haec omnia simul. Tecam omnes pariter abiere deliciae,
Abbreviated transcription (Latin):
quã mores eiꝰ & studia non carnẽ
saperent. s feruerent sp̃u. Tuis
illo rigidior in custodia disciplinę:
quis in castigando corpus suũ distrr¬
ctior. suspensior in contemplando:
subtilior in disserendo: Guotiens
cum eo disserens ea didici quȩ ne-¬
sciebam. & qui docturus aduenerã:
doctus magis abscessi. Nec mirum
de me cum magni ac sapientes
uiri id ipsum mchilomiinꝰ ex illo
sibi accidisse testentur. Non cogno¬
uit litteraturam. s hãbuit lute.¬
rarũ inuentorem sensum: habuit
& illuminante̾ sp̃m. Nec in maxi¬
mis tantu᷑: s & in minimis maxi¬
mus erat. Quid uerbi causa in edi¬
ficiis. in agris. hortis. aquis. cun.¬
ctis demq artib seu operib rusti.¬
coꝵ. quid in quã uel in hoc rerum¬
genere Gerardi subter fugit peri.¬
tiam : Cementariis. fabris. agri¬
colis. ortulanis. sutorib atq rexto.¬
rib: facile magister erat. Cumq
iudicio om̃ium om̃ib esset sapien.¬

Expanded text:
quam mores ejus et studia non carnem quam mores ejus et studia non carnem saperent, sed ferverent spiritu. Quis illo rigidior in custodia disciplinae? quis in castigando corpus suum districtior? quis suspensior in contemplando, subtilior in disserendo? Quoties cum eo disserens, ea didici, quae nesciebam: et qui docturus adveneram, doctus magis abscessi. « Nec mirum de me, cum magni ac sapientes viri id ipsum nihilominus de illo sibi accidisse testentur. Non cognovit litteraturam, sed habuit litterarum inventorem sensum, habuit et illuminantem Spiritum. Nec in maximis tantum, sed et in minimis maximus erat. Quid, verbi causa, in aedificiis, in agris, hortis, aquis, cunctis denique artibus seu operibus rusticorum; quid inquam, vel in hoc genere rerum Gerardi subterfugit peritiam? Caementariis, fabris, agricolis, hortulanis, sutoribus atque textoribus, facile magister erat. Cumque judicio omnium omnibus esset sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tum in me fuit. semꝑ optaui qͥe¬
tem. mͥ intendere. uacare tibr
Sed implicitũ tenuit timor tuus¬
& uoluntas fr̃m & studium obe.¬
diendr̃ suꝑ omĩa abbatis pariter
& fr̃is germana dilectio. Ita est.
Gratias tibi frater de onñ fructu
debeo si ꝓfeti. si ꝓfui. Tu intrica¬
baris. & ego tuo beneficio feriatus
sedebam michi. aut certe diumis
sanctius obsequiis occupabar: aut
doctrinȩ filioꝵ utilius intendeb̾ã.
Cur enĩ securus intuis non essem:
cum te scirem agentem foris ma¬
nũ dexteram meam. lumen ocu¬
loꝵ meoꝵ. pectus meuͦ. & linguã
meam. Et quid̾e indefessa manꝰ.
oculus simplex. pectus consilii.
lingua loquens ndicium. sicut
scriptum ẽ: os iusti meditabitur
sapientiam. & lingua eiꝰ loquet᷑
iudiciũ. Sed quid dixi foris agen.
tem illum quasi interna Gerardus
nesciret. ac spualium expers esset
donoꝵ. Norunt qui illũ norunt
sp̃uales. quam uerba eiꝰ sp̃m re.¬
dolerent. Norunt contubernales

Expanded text:
tum in me fuit, semper optavi quietum in me fuit, semper optavi quietem; mihi intendere, tibi vacare. Sed implicitum tenuit timor tuus, voluntas fratrum, et studium obediendi, super omnia abbatis pariter et fratris germana dilectio. » Ita est. Gratias tibi, frater, de omni fructu debeo si profeci, si profui. Tu intricabaris, et ego tuo beneficio feriatus sedebam mihi, aut certe divinis obsequiis sanctius occupabar, aut doctrinae filiorum utilius intendebam. Cur enim securus intus non essem, cum te scirem agentem foris manum dexteram meam, lumen oculorum meorum, pectus meum, et linguam meam? Et quidem indefessa manus, oculus simplex, pectus consilii, lingua loquens judicium, sicut scriptum est: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judiciutem illum, quasi interna Gerardus nesciret, et spiritualium expers esset donorum? Norunt qui illum norunt spirituales, quam verba ejus spiritum redolerent. Norunt contubernales,
Abbreviated transcription (Latin):
se: ne subito meu ocium incur¬
sarent. Si quib sane satis facere¬
ꝑse non quibat. hos ꝑducebat ad
me: ceteros emittebat. Ouirum
industrium. o amicu̾ fidelem. &
amico gerebat morem: & officiis
caritatis non deerat. Quris uacua
recessit ab eo manu: Si diues. con¬
silim: si pauꝑ subsidium repor¬
tabat. Nec querebat quȩ sua sunt:
qui se mediis ingerebat curis. ut
ego uacarem. Sperabat enĩ sicut
erat humillimꝰ maiorem de nr̃a
quiete fructum. quã si uacaret
ipse. Inter dũ tamen postulabat
absolui & alteri cedere: quasi qui
melius ꝓuideret. S ed ubi ille
inueniretur. Nec petulanti ali.¬
quo ut assolet in eo officii detine.¬
batur affectu: s solo intuitu carira.¬
tis. Si quidem plus omĩb labora¬
bat. & minus omĩb accipiebat:
ita ut sepe cum aliis necessaria
ministraret. ipse egeret in plurib.
Uerbi causa: cibo arit ueste. Deniq
cum se sentiret decessuri ꝓpinqua¬
re : deus inquit tu scis quod quan.¬

Expanded text:
se, ne subito meum otium incurse, ne subito meum otium incursarent. Si quibus sane per se satisfacere non quibat, hos perducebat ad me, caeteros emittebat. O virum industrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua ab eo recessit manu? Si dives, consilium; si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua sunt, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et alteri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat; ita ut saepe, cum aliis necessaria ministraret, egeret ipse in pluribus, verbi causa, cibo aut veste. Denique cum se sentiret decessui propinquare: « Deus, » inquit, « tu scis quod quan
Abbreviated transcription (Latin):
insci filii uteri sui: Et si illa ob.¬
lita fuerit. ego tamen non oblr¬
uiscar tur Non expedit ꝓrfus.
Scis ubi uerser. ubi iaceam. ubi
reliqueris me. Non ẽ qui porri¬
gat manũ. Ad omẽ quod emerse.¬
rit respicio ad Gerardũ ut con.¬
sueueram: & non est. Neu tunc
ingemisco miser. sicut homo sine
adiutorio. Quẽ consulam in am¬
biguis. cui in aduersis fidam: qͥs
portabit onera qͥs pericula ꝓpul¬
sabit. Nonne ubiq gressus meos
notius quã meũ ipsius habeban:
familiarius incursabant. acrius
urgebant. Nonne in lingua illa
tua placabili & potenti meam
a sermonib seculi frequentissime
uendicabas. & amico reddebas si¬
lentio. S ñs dederat illi linguam
eruditam ut sciret quando de¬
beret ꝓferre sermonẽ. Ita deniq
in prudentia responsoꝵ suoꝵ &
in gr̃a data sibi desuꝑ. &. domesti¬
cis satis faciebat & exteris: ut pe¬
ne me nemo requireret cui pͥor
forte Gerardꝰ occurrisset. Occur.¬
rebat autẽ aduentantib opponenᷤ

Expanded text:
Etsi illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Non expedit prorsus. Scis ubi verser, ubi jaceam, ubi reliqueris me; non est qui porrigat manum. Ad omne quod emerserit, respicio ad Girardum ut consueveram, et non est. Heu! tunc ingemisco miser, sicut homo sine adjutorio. Quem consulam ambiguis? cui in adversis fidam? quis portabit onera? quis pericula propulsabit? Nonne ubique gressus meos notius, quam meum ipsius habebant, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili et potenti meam a sermonibus saeculi frequentissime vindicabas, 1356 et amico reddebas silentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia responsorum suorum, et in gratia data sibi desuper, et domesticis satisfacieba et exteris, ut pene me nemo requireret, cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens
Abbreviated transcription (Latin):
inheres misericordi: quãuis iam
minime miser sis. & qui non pa¬
teris: compateris tamen. Affectuᷤᷤ
ꝓinde tuus non ẽ imminutus sed
immutatus. nec qm dm̃ industi
nr᷑i cura te exuistis: & ipsi enim
cura est de nobis. Quod infirmũ
est abiecisti s non quod piur.
Caritas deniq nunquam excidit.
Non obliuisceris me in finem. Uide.¬

Expanded text:
inhaeres misericordi, quamvis jam inhaeres misericordi, quamvis jam minime miser sis: et qui non pateris, compateris tamen. Affectus proinde tuus non est imminutus, sed immutatus; nec, quoniam Deum induisti, stri cura te exuisti; et ipsi enim cura est de nobis . Quod infirmum est abjecisti, sed non quod pium. Charitas denique nunquam excidit : non oblivisceris me in finem. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
tu de nr̃a quasi subtracta tibi pͦ.¬
sentia. cui affatim suisuoꝵq copi¬
am dñs maiestatis indulsit. At
ego ꝓ te quid. Quam uellem scire
qͥd nam sentias nimc de me illo
unico tuo mediis nutante curis &.
pęnis. destituto te baculo imbecil.¬
litatis meȩ: Si tamen licet adhric
cogitare de miseriis ingresso abys.¬
sum luminis atq illo pelago ȩter¬
nȩ felicitatis absorto. Forte enim
& si nosti nos scđm carnemr s nunc
iam non nostr & qm introisti in
potentias dñi. memoraris iusticiȩ
eiꝰ soluis: mimemor nr̃i. Ceterũ
qui adheret dõ umis sp̃s est. &
in diuinũ quendam totus muta¬
tur affectum. nec potest iam sen¬
tire aut sapere nͥ dm̃. & qͦd sen¬
tit & sapit ds̃ plenus deo. ds antẽ
caritas est. & quanto quis comun:¬
ctior deo. tanto plenior caritate.
Porro impassibilis est as̃. sed non
in compassibilis: cui ꝓprium mise.¬
reri semꝑ & parcere. Ergo & te
necesse est esse misericordem. qui

Expanded text:
tu de nostra quasi subtracta tibi praetu de nostra quasi subtracta tibi praesentia, cui affatim sui suorumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quidnam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim etsi nosti nos secundum carnem, sed nunc jam non nosti: et quoniam introisti in potentias Domini, memoraris justitiae ejus solius, immemor nostri. Caeterum qui adhaeret Deo, unus spiritus est , et in divinum quemdam totus immutatur affectum, nec potest jam sentire aut sapere nisi Deum, et quod sentit et sapit Deus, plenus Deo. Deus autem charitas est, et quanto quis conjunctior Deo, tanto plenior charitate. Porro impassibilis est Deus, sed non incompassibilis, cui proprium est misereri semper et parcere. Ergo et te necesse est misericordem esse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tua Gerarde presentia: qui meoꝵ.
in dño studioꝵ eras sollicitus mer¬
minator. Cur queso aut amaui.¬
mꝰ. aut amisimus nos. Sura con.¬
ditio. sed mea miseranda fortuna:
non & illius. Nam tu care frater
si caros amisisti. cariores utiq re¬
cepisti. Ne uͦ quȩ nam iam mise.¬
rum consolatio manet. post te
unicũ solatium meũ: Placita fu.¬
it pariter utriq societas corpoꝵ.
ꝓ moꝵ. concordia: s solũ me diui.¬
sio uulnerauit. Commune quod
libuit. qͦd triste & lugubre meui.
In me transierunt irȩ. in me con¬
firmatus est furor. Frat ambob
alterutrũ grata presentia dulce
consortium. suaue colloquium:
s tantas utriusq delicias ego ꝑ.¬
didi: tu mutasti. E.tquidẽ in¬
mutatis illis retributio multa.
Quanto fenore gaudioꝵ ac benedr
tantillo repositam tibi xp̃i pre.¬
sentiam. nec dispendium sentis
absentiȩ a nobis tuȩ. angłoꝵ admix.¬
tus choris. Non ẽ gͥ quod causeris

Expanded text:
tua, o Girarde, praesentia, qui meorum tua, o Girarde, praesentia, qui meorum in Domino studiorum eras sollicitus inciminator. Cur, quaeso, aut amavimus, aut amisimus nos? Dura conditio, sed mea miseranda fortuna, et non illius! Nam tu, chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me vero quaenam jam miserum consolatio manet post te unicum solatium meum? Placita fuit pariter utrique societas corporum pro morum concordia; sed solum me divisio vulneravit. Commune quod libuit; quod triste et lugubre, meum: in me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanto fenore gaudiorum ac benedtantillo repositam tibi Christi praesentiam; nec dispendium sentis absentiae a nobis tuae, angelorum admistus choris. Non est igitur quod causeris
Abbreviated transcription (Latin):
Quo mͥ auulsus es. Quo mͥ raptuᷤ
e manib homo unanimis. horno
scđm cor meuͦ. Amauimꝰ nos in
uita. qͦmͦ in morte sumis sepa.¬
rati .Emarissima separatio. &
quã non posset omĩno efficere nͥ
mors. Quando enĩ me uiuus ui¬
uum desereres. Omi̾no opus
mortis: horrendũ diuortium.
Quis enĩ tam suauis uinculo mu¬
tui nr̃i non peꝑcisset amoris.
nisi totius suauitatis inimica
mors. Bene mors: quȩ unum
rapiendo duos furiosa peremit.
An non mors etiam mͥ: Inmo plꝰ
michi cui utiq omi morte infeli¬
cior uita seruata est. U iuo ut ui¬
uens moriar. & hoc dixerim uitã
Quã mitius me p̾riuares o austera
mors uitȩ usu quã fructu. Nam
uita sine fructu: grauior mors.
Deniq duplex malũ ligno paratur
infructuoso: securis & ignis. Ergo
meis laborib inuidens. elongasti
a me amicũ & ꝓximũ. ꝑ cuiꝰ ma¬
xime studium erant. si quando
erant fructuosi. Satius promde
mͥ fuisse periclitari uita. quam

Expanded text:
Quo mihi avulsus es? quo mihi raptus Quo mihi avulsus es? quo mihi raptus e manibus, homo unanimis, homo secundum cor meum? Amavimus nos in vita; quomodo in morte sumus separati? Amarissima separatio! et quam non posset omnino efficere nisi mors. Quando enim me vivus vivum desereres? Omnino opus mortis, horrendum divortium. Quis enim tam suavi vinculo mutui nostri non pepercisset amoris, nisi totius suavitatis inimica mors? Bene mors, quae unum rapiendo, duos furiosa peremit. 1355 An non mors etiam mihi? Imo plus mihi, cui utique omni morte infelicior vita servata est. Vivo ut vivens moriar; et hoc dixerim vitam? Quam mitius me privares, o austera mors, vitae usu, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo meis laboribus invidens, elongasti a me amicum et proximum, per cujus maxime studium erant, si quando erant, fructuosi. Satius proinde mihi fuisset periclitari vita, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimȩ: s ut scriptũ est: turba.¬
tus sum. s non sum locutue..
At suppressus dolor altius intror.¬
sum radicauit. eo ut sentio acer¬
bior factus: quo non exire ꝑmis.¬
sus. Fateor uictus sum. Exeat ne¬
cesse est foras: quod intus patior.
Exeat sane ad oculos filioꝵ. qͥ sci¬
entes incõmodum. planctũ huma-¬
nius estiment. dulcius consolent᷑.
Scitis o filii quã iustus sit dolor me-¬
us. quã dolenda plaga mea. Cer¬
nitis nempe quam fidus comes
deseruit me in hac uia hac qua
ambulabam. quã uigil ad curã:
quam non segnis ad opus. quam
suauis ad mores. Quis ita mͥ ꝑ-¬
necessarius. cui eque dilectus ego:
Frater erat genere. s religione ger.¬
manior. D olete queso uicem me¬
am uos. quib hȩc nota sunt. Infir.
mus corpore eram. & ipse porta.¬
bat me: pusillus corde eram. &
confortabat me. Eiger & negli:¬
gens. & excitabat me. Inꝓridꝰ
& obliuiosus: & cõmonebat me.

Expanded text:
lacrymae; sed, ut scriptum est: Turbalacrymae; sed, ut scriptum est: Turbatus sum, et non sum locutus . At suppressus dolor altius introrsum radicavit, eo, ut sentio, acerbior factus, quo non est exire permissus. Fateor, victus sum. Exeat necesse est foras quod intus patior. Exeat sane ad oculos filiorum, qui scientes incommodum, planctum humanius aestiment, dulcius consolenScitis, o filii, quam justus sit dolor meus! quam dolenda plaga mea. Cernitis nempe quam fidus comes deseruit me in via hac qua ambulabam! quam vigil ad curam, quam non segnis ad onus, quam suavis ad mores! Quis mihi ita pernecessarius, cui aeque dilectus ego? Frater erat genere, sed religione germanior. Dolete, quaeso, vicem meam, quibus haec nota sunt. Inmus corpore eram, et ille portabat me; pusillus corde eram, et confortabat me; piger et negligens, et excitabat me; improvidus et obliviosus, et commonebat me.
Abbreviated transcription (Latin):
tumulũ: quousq cuncta ꝑ acta st̃
exequiarum sollemina. Indutus
sacerdotalib solitas in eum orati¬
ones ꝓprio ore compleur. terram
meis manib ex more ieci suꝑ dile.¬
cti corpus: terram mox futurum.
Qui me intuebantur flebant. & mi¬
rabantur qͦd non flerem ipse: eu̾
non illũ qͥdem s me potius qui
illũ amisissem om̃s miserarentur.
Cui enĩ uel ferreum pectus suꝑ me
ibi non moueretur. quẽ uideret
Gerardo suꝑstitem. Commune
damnũ. s pro meo non reprta.¬
bitur infortumo. At ego quib
poteram uirib fidei reluctabar
affectur nitens uel inuitus non
moueri frustra addictione natu.¬
rȩ. uniuersitatis debito. conditio¬
nis usir potentis iussur. indicio ii.¬
sti. flagello terribilis. dñi uolum¬
tate: ꝓ huius modi semꝑ ex time
& deinceps. exegi a memetipso nͣ
indulgere multo fletui: multũ
tamen turbatus & mestus. Nec po.¬
tui imperare tristiciȩ. qui potui

Expanded text:
tumulum, quousque cuncta peracta sunt tumulum, quousque cuncta peracta sunt exsequiarum solemnia. Indutus sacerdotalibus, solitas in cum orationes proprio ore complevi, terram meis manibus ex more jeci super dilecti corpus, terram mox futurum. Qui me intuebantur flebant, et mirabantur quod non flerem ipse, cum non illum quidem, sed me potius, qui illum amisissem, omnes miserarentur. Cujus enim vel ferreum pectus super me ibi non moveretur, quem videret Girardo superstitem? Commune damnum; sed prae meo non reputabatur infortunio. At ego quibus poteram viribus fidei, reluctabar affectui, nitens vel invitus non moveri frustra addictione naturae, universitatis debito, conditionis usu, potentis jussu, judicio justi, flagello terribilis, Domini voluntate. Pro hujusmodi semper extunc et deinceps exegi a memetipso non indulgere multo fletui, multum tamen turbatus et moestus. Nec potui imperare tristitiae, qui potui
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑsedeo gͥ &. differo. Y obis interim
curȩ erit. solito impetrare fauorẽ
ur̃is precib. ut eõ alacriores quo
fidentiores. redeamus ad ia quod
attentiorib eget ammis. Et fortas.¬
sis mueniet pius pulsator. quod te¬
merarius scrutator non posset.
Quamquã & meror finẽ imperat.
& calamitas quam patior. Quo¬
usq eniꝰ dissimulo. & ignis quẽ
intra meipsum abscondo triste
pectus adurit. interiora depascit᷑ :
Caausus latius serpit. seuit acriꝰ.
Quid mͥ & cantico huic. qͥ in amari.¬
tudine sum. Uis doloris ab aucit
intentionẽ. & indignatio domini
ebibit spiritum meum.¬
Subtracto siquidem illo ꝑ quẽ mea
in dño studia utcumq libera esse
solebant. simul & cor meũ dereli¬
quit me. Sed feci uim animo ac
dissimulaui usq huc: ne affectus
fidem uincere uideretur. Deniq
plorantib aliis. ego ut auertere po¬
tuistis siccis oculis secutus sum in¬
uisum fiuis. siccis oculis steti ad

Expanded text:
Supersedeo igitur et differo. Vobis interim Supersedeo igitur et differo. Vobis interim curae erit solito impetrare 1354 favorem vestris precibus; ut eo alacriores, quo fidentiores redeamus ad id, quod attentioribus eget animis. Et fortassis inveniet pius pulsator, quod temerarius scrutator non posset. Quanquam et moeror finem imperat, et calamitas quam patior. 3. Quousque enim dissimulo, et ignis quem intra me ipsum abscondo, triste pectus adurit, interiora depascitur? Clausus latius serpit, saevit acrius. Quid mihi et cantico huic, qui in amaritudine sum? Vis doloris abducit intentionem, et indignatio Domini ebibit spiritum meum.Subtracto siquidem illo, per quem mea in Domino studia utcunque libera esse solebant, simul et cor meum dereliquit me. Sed feci vim animo, ac dissimulavi usque huc; ne affectus fidem vincere videretur. Denique plorantibus aliis, ego, ut advertere potuistis, siccis oculis secutus sum invisum funus, siccis oculis steti ad
Abbreviated transcription (Latin):
tate miseri incolatus. de angustiis
erummosi exilii. de corpore deniq
fragili & graur quia corpis quod
corrumpit᷑ aggrauat animã. &
depͥmit terrena in habitatio sen¬
sum multa cogitantem. P ropte.¬
rea & cupiunt dissolui: ut corpo.¬
re leuatę. xp̃i aduolent in ample.¬
xiis. Unde & gemens una de mise.¬
ris: aiebat. Infelix ego homo. quis
me liberabit de corpore mortis
hur. Scit nimirũ quȩ hur modi
est quod non possit in tabernacu¬
lo cedar carere ad purum macula
aut ruga. non quantulacumq ni¬
gredine. & cupit exire ut se possit
exuere. Et hȩc ratio cur sponsa ni¬
gram se dixerit. sicut tabernacu.¬
lum cedar. Sedenĩ qͦmodo formo.¬
sa. sicut pelles salomonis. At nescio
quid sublime ac sacrum sentio in his
pellib inuolutũ. quod minime au.¬
sim omĩno contingere. nisi ad nu¬
tum sane ipsius qui reposuit & si-¬
gnauit. Legi nimirũ qui scruta¬
tor est maiestatis oprimet᷑ a gloria.

Expanded text:
tate miseri incolatus, de angustiis tate miseri incolatus, de angustiis aerumnosi exsilii, de corpore denique fragili et gravi; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea et cupiunt dissolvi, ut corpore levatae, Christi avolent in amplexus. Unde et gemens una de miseris aiebat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Scit nimirum quae hujusmodi est, quod non possit in tabernaculo Cedar carere ad purum macula aut ruga, non quantulacunque nigredine; et cupit exire, ut se possit exuere. Et haec ratio, cur sponsa nigram se dixerit sicut tabernacula Cedar. Sed enim quomodo formosa, sicut pelles Salomonis? At nescio quid sublime ac sacrum sentio in his pellibus involutum, quod minime ausim omnino contingere, nisi ad nutum sane ipsius, qui reposuit et signavit. Legi nimirum: Qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria .
Abbreviated transcription (Latin):
tem. s futuram inquirimꝰ. Sed &
militamus in eis. tanquã in tab̾na.¬
culis. ꝓrsus uiolenti ad regnum.
Demiq milicia est uita hominis suꝑ
corpore. peregrinam᷑ a dño. id est
a luce. Nam dñs lux est. & in quan.¬
tum qͥsq eum eo non ẽ. in tantum
in tenebris ẽ. hoc est in cedar. fle.¬
bilem ꝓinde uocem illam agnoscat
suam. Heu mͥ quia incolatus ineus
ꝓlongatus ẽ. habitaui cũ habitanti.¬
bus cedar. multũ incola fuit anr¬
ma mea. Est gͦ hoc habitaculũ nr̃i
corporis. non ciuis mansio. aut do¬
mus indigene s aut tabernaculũ
militantis. aut stabulũ uiatoris.
Est inquã hoc corpus tabernaculum.
& tabernaculũ cedar: quod nimi.¬
rũ animã quasi obiectu sui incir.¬
cumscripti luminis interĩ minc
fraudat aspectu. nec sinit omĩno
do. unde pulcherrimis qͦq animab
non nulla rubigo inheserit. Se
tabernaculo ꝓfecto cedar. de exer¬
citio laboriosȩ milicie. de diurm.¬

Expanded text:
tem, sed futuram inquirimus . Sed et tem, sed futuram inquirimus . Sed et militamus in eis, tanquam in tabernaculis; prorsas violenti ad regnum. Denique militia est vita hominis super corpore, peregrinamur a Domino, id est a luce. Nam Dominus lux est; et in quantum quisque cum eo non est, in tantum in tenebris est, hoc est in Cedar. Flebilem proinde vocem illam agnoscat suam: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Est ergo hoc habitaculum nostri corporis, non civis mansio, aut domus indigenae; sed aut tabernaculum militantis, aut stabulum viatoris. Est, inquam, hoc corpus tabernaculum, et tabernaculum Cedar, quod nimirum animam, quasi objectu sui, incircumscripti luminis interim nunc fraudat aspectu; nec sinit omnino do, unde pulcherrimis quoque animabus nonnulla rubigo inhaeserit? De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio laboriosae militiae, de diuturni
Abbreviated transcription (Latin):
taberna¬
cula cedar. sicut
pelles salomomiꝰ.
hinc incipien.¬
dũ. quia hic
desiit sermo
superior.
Hoc expecta.¬
tis audire qͥd
sit. & qualiter ei
quod ꝓxime tractatũ est capitulo
coaptetur: quia similitudo est.
Potest eniꝰ hoc ita subiunctũ fuisse:
ut utraq pars similitudinis ad id
solum respondeat quod ibi pre¬
cesserat nigra sum. Potest & ita
uit duob illis duo ista: id est sin.¬
gulis singula referantur. Ille sen¬
sus simplicior. iste obscur ior est.
Sed temptemꝰ utrumq & prius
quidẽ hunc qui difficilior appa¬
ret. Non autẽ in duob pͥmis. s
in duob dumtaxat extremis dif.¬
ficultas est. Nam cedar qͥdem qͦa
interpretatur tenebrȩ. aꝑte satiᷤ
cũ nigredine conuenire uidetur:
s pelles salomonis cũ formosita.¬
te non ita. Porro tabernactila in
eandem nichilominꝰ concurrere
conuenientiam quis ñ uideat:
Quia enĩ tabernacula nͥ nra sunt
corpora in quib peregrinamur:
Nec enĩ habemꝰ hic manentẽ ciuita.¬

Expanded text:
tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Hinc incipiendum, quia hic desiit sermo superior. Hoc exspectatis audire quid sit, et qualiter ei quod proximo tractatum est capitulo coaptetur, quia similitudo est. Potest enim hoc ita subjunctum fuisse, ut utraque pars similitudinis ad id solum respondeat, quod ibi praecesserat: Nigra sum. Potest et ita, ut duobus illis duo ista, id est singula singulis, referantur. Ille sensus simplicior, iste obscurior est. Sed tentemus utrumque: et prius quidem hunc, qui difficilior apparet. Non autem in duobus primis, sed in duobus duntaxat extremis difficultas est. Nam Cedar quidem, quod interpretatur tenebrae, aperte satis cum nigredine convenire videtur; sed pelles Salomonis cum formositate non ita. Porro tabernacula in eamdem nihilominus concurrere convenientiam quis non videat? Quid enim tabernacula, nisi nostra sunt corpora, in quibus peregrinamur? Nec enim habemus hic manentem civita
Abbreviated transcription (Latin):
ruscationib miraculoꝵ. in reue.¬
lationib sacramentoꝵ. Quã deniq
rutilans post occasum sol iusticiȩ
de corde terrȩ resurgis. quã for¬
mosus in stola tua demũ rex głȩ
in alta oȩloꝵ te recipis. Quomodo
non ꝓ his omib omĩa ossa mea di¬
cent. dñe quis similis tui. E ec gͦ
similiaq puta in dilecto intuen-¬
tem sponsam aduertisse cuͦ diceri.
Eoce tu pulcher es dilecte mi &s de¬
corus. Neq hȩc sola s insuꝑ aliqͥd
ꝓcul dubio de nature decore supe¬
rioris. quod ur̃m omĩno prȩter¬
uolat intintum. & effugit expe¬
rimentũ. Ergo iteratio. utriusq¬
decorem substantiȩ designauit.
Audi deniq quomodo tripudiat ad
aspectum affatumq dilecti. & corã
ipso nuptiali carmine quȩ amoris
sunt gͣtulabunda decantat. Seqͥt᷑ emͦ.
ectulus nr̃ floridus. tigna domoꝵ
nr̃arum cedrina. laquearia nr̃a cr¬
prȩssina. S seruemus recentiori
pͥncipio sponse cantilenam. ut &¬

Expanded text:
ruscationibus miraculorum, in reveruscationibus miraculorum, in revelationibus sacramentorum! Quam denique rutilans post occasum, Sol justitiae, de corde terrae resurgis! quam formosus in stola tua demum , Rex gloriae, in alta coelorum te recipis! Quomodo non pro his omnibus omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tui . 10. Haec ergo similiaque puta in dilecto intuentem sponsam advertisse, cum diceret: Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. Neque haec sola, sed insuper aliquid procul dubio de naturae decore superioris, quod nostrum omnino praetervolat intuitum, et effugit experimentum. Ergo iteratio utriusqdecorem substantiae designavit. Audi deinde quomodo tripudiat ad aspectum affatumque dilecti, et coram ipso nuptiali carmine quae amoris sunt gratulabunda decantat. Sequitur enim: Lectulus noster floridus, tigna domorum nostrarum cedrina, laquearia nostra cypressina. Sed servemus recentiori 1426 principio sponsae cantilenam, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
tiam decoris illa repetione de¬
signans. Aut certe in utraq xp̃i
substantia dignũ exprȩssit omĩ
ammiratione decorem in altera
naturȩ. in altera gr̃ȩ. Quã pul¬
cher es angelis tins dñe ih̾u in
forma dei. in die ęternitatis tuȩ:
in splendorib scoꝵ ante lucife.¬
rum genitus. splendor & figura
substantiȩ patris & qͥdam ppetu¬
us minimeq fucatus candor ui¬
tȩ ȩternȩ. Quã mͥ decorus esdñe
mi in ipsa tui hui pofitione deco.¬
ris. Etenim ubi te ex inanisti. ubi
naturalib radiis lumen indefici¬
ens exiuisti. ibi pietas magis emicu¬
it. ibi caritas plus effalsit. ibi am¬
plius gr᷑a radiauit. Quam clara
mͥ oriris stella ex iacob. quã luci¬
dus flos de radice iesse egrederis :
quã iocundum lumen in tenebris
uisitasti me oriens ex alto. ꝙuam
spectabilis ꝗͣ stupendus etiam uir¬
tutib suꝑnis in conceptu de sp̃u:
in ortu de uirgine. in uitȩ inno¬
centia. in doctrinȩ fluentis. in co¬

Expanded text:
tiam decoris illa repetitione detiam decoris illa repetitione designans. 9. Aut certe in utraque Christi substantia dignum expressit omni admiratione decorem, in altera naturae, in altera gratiae. Quam pulcher es angelis tuis, Domine Jesu, in forma Dei, in die aeternitatis tuae, in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus, splendor et figura substantiae Patris, et quidem perpetuus minimeque fucatus candor vitae aeternae! Quam mihi decorus es! Domine mi, in ipsa tui hujus positione decoris! Etenim ubi te exinanivisti, ubi naturalibus radiis lumen indeficiens exuisti; ibi pietas magis emicuit, ibi charitas plus effulsit, ibi amplius gratia radiavit. Quam clara mihi oriris Stella ex Jacob , quam lucidus Flos de radice Jesse egrederis , quam jucundum lumen in tenebris visitasti me, Oriens ex alto! Quam spectabilis et stupendus etiam Virtutibus supernis in conceptu de Spiritu, in ortu de Virgine, in vitae innocentia, in doctrinae fluentis, in co
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. uerbu latere multo minꝰ
poterit: non solum quia ubiq est
prȩsens. s ꝓpter hoc magis quod
nisi ipso stimulante deuotionis lin¬
gua minime ad loquendũ mouet᷑.
Terbo gͥ dicere animȩ pulchraes
& appellare amicam. in fundere
ẽ unde & amet & se prȩsumat ama¬
ri. Ipsi uͦ uerbũ uicissim nomina¬
re dilectum & fateri pulchrum:
quod amat & quod amatur sine
fictione & fraude ascribere illi:
& mirari dignationem & stupe¬
re ad gr̃am. Siquidem pulchri¬
tudo illius dilectio eiꝰ. &. ideo ma¬
ior quia prȩueniens. Nedullis
ꝓinde cordis & intimarum uo¬
cib affectionũ tanto amplius
atq ardentius clamitat sibi di¬
ligendũ. quanto id prius sensit
diligens quã dilectum. Ideoq lo¬
cutio uerbi infusio donr respon¬
sio animȩ cum gr̃arum actione
ammiratio. Et iccirco plus dili¬
git quod se sentit in diligendo
uictam. & ideo plus miratur qͦd
pręuentam agnoscit. Unde ñ
contenta ẽ simel dicere pulchrũ
nisi repetat & decorũ. eminen¬

Expanded text:
movet, Verbum latere multo minus poterit; non solum quia ubique est praesens, sed propter hoc magis, quod, nisi ipso stimulante, devotionis lingua minime ad loquendum movetur. 8. Verbo igitur dicere animae, pulchra es, et appellare amicam, infundere est unde et amet, et se praesumat amari. Ipsi vero Verbum vicissim nominare dilectum, et fateri pulchrum; quod amat et quod amatur, sine fictione et fraude adscribere illi, et mirari dignationem, et stupere ad gratiam. Siquidem pulchritudo illius dilectio ejus; et ideo major, quia praeveniens. Medullis proinde cordis et intimarum vocibus affectionum tanto amplius atque ardentius clamitat sibi diligendum, quanto id prius sensit diligens quam dilectum. Itaque locutio Verbi infusio doni, responsio animae cum gratiarum actione admiratio. Et idcirco plus diligit, quod se sentit in diligendo victam: et ideo plus miratur, quod praeventam agnoscit. Unde non contenta est semel dicere pulchrum, nisi repetat et decorum, eminen
Abbreviated transcription (Latin):
gua. fauor dignationis eiꝰ. animȩ
uͦ deuotionis feruor. Eliguis ẽ
anima atq infans quȩ hanc non ha¬
bet. & non potest ipsi ullatenus
sermocinatio esse cum uerbo. Er¬
go hui cemodi lingna̾ suam cum
uerbũ mouet uolens ad animam
loqui non potest amma nͨ sentire:
uiuus ẽ enĩ dĩ sermo & efficax &
penetrabilior omĩ gladio ancipiti:

Expanded text:
gua favor dignationis ejus: animae gua favor dignationis ejus: animae vero, devotionis fervor. Elinguis est anima atque infans quae hanc non habet, et non potest ipsi ullatenus sermocinatio esse cum Verbo. Ergo hujuscemodi linguam suam cum Verbum movet, volens ad animam loqui, non potest anima non sentire. Vivus est enim sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti,
Abbreviated transcription (Latin):
cher es dilecte mi & decorus. Uer.¬
ba ista plane amorẽ resonant. non
timorem. S forte ascendunt cogi¬
tationes in corde tuo. & queris dubi.¬
us apud te dicens. Qua ratione uer¬
ba uerbi facta ad animã referunt᷑.¬
& rursum animȩ ad uerbum. ut il.¬
la audierit uocem loquentis sibi &
ꝑhibentis quod pulchra sit. uicis¬
simq idem prȩconiũ suo mox reddi¬
derit laudatori:. Quomͦ possunt
hec fieri. Nam uerbo loquim᷑. non
uerbum loquit᷑. Itemq anima non
habet unde loquatur nisi os corpo.¬
ris sibi uerba formauerit ad loquen
dis uel legis uerbum atq ammã pa¬
rit᷑colloqui. & se mincem intueri:
noli tibi imaginari quasi corporeas
intercurrere uoces. sicut nec corpo¬
reas colloquentium apparere inagi¬
nes. Audi potus quid tibi sit ihurꝰ.¬
modi cogitandũ. Sp̃s est uerbũ. sp̃sq
anima: & habent linguas suas. quib
se alterutrũ alloquantur prȩsentes¬
q indicent. Et uerbi quidem lin¬

Expanded text:
cher es, dilecte mi, et decorus. Vercher es, dilecte mi, et decorus. Verba ista plane amorem resonant, non timorem. 7. Sed forte ascendunt cogitationes in corde tuo, et quaeris dubius apud te, dicens: Qua ratione verba Verbi facta ad animam referuntur, et rursum animae ad 1425 Verbum, ut illa audierit vocem loquentis sibi, et perhibentis quod pulchra sit, vicissimque idem praeconium suo mox reddiderit laudatori? Quomodo possunt haec fieri? Nam verbo loquimur, non verbum loquitur. Itemque anima non habet unde loquatur, nisi os corporis sibi verba formaverit ad loquenddis vel legis, Verbum atque animam pariter colloqui, et se invicem intueri; noli tibi imaginari quasi corporeas intercurrere voces, sicut nec corporeas colloquentium apparere imagines. Audi potius quid tibi sit in hujusmodi cogitandum. Spiritus est Verbum, spiritusque anima, et habent linguas suas, quibus se alterutrum alloquantur, praesentesque indicent. Et Verbi quidem lin