comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq contẽpnit. nec p̃ceptis medici obtemperat. p̃sertim.
quia p̃cepta ipsa necesse :. ut morbꝰdura sentiat: Ergo
fidei spes. adhicienda ẽ. Quid si & credat ita se habere
omĩa. & se speret posse sanari. ipsam tam̃ q̃ ꝓmittit᷑ lu¬
cem ñ amet. ñ desideret siusq tenebris q̃ iam ei in consu¬
etudine iocunde st̃ se arbitret᷑ interim debere ẽẽ con¬
tentam: ñne nichilominus medicũ respuit: Ergo tͥcia
caritas necessaria ẽ: & nich tam necessarium. Igit᷑. sine
trib istis. anima nulla sanat᷑. ut possit dm̃ uidere. hoc
ẽ intelligere. Cũ gͦ sanos habuerit oculos: restat. ut as¬
piciat. aspectus autem animȩ ratio ẽ. S qr ñ sequitur
ut omĩs qui aspicit. uideat: aspectus rectus atq ꝑfectꝰ
id ẽ quẽ uisio sequitur. urtus uocat᷑. Uirtus nãq ẽ: re¬
cta uł ꝑfecta ratio. S ⁊ ipse aspectus. qũauis ia sanos

Expanded text:
atque contemnit, nec praeceptis medici obtemperat, praesertim atque contemnit, nec praeceptis medici obtemperat, praesertim quia praecepta ipsa necesse est ut morbus dura sentiat? Ergo fidei spes adjicienda est. Quid si, et credat ita se habere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret: suisque tenebris, quae jam ei in consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere esse contentam: nonne nihilominus medicum respuit? Ergo tertia charitas necessaria est, et nihil tam necessarium. Igitur sine tribus istis anima nulla sanatur. ut possit Deum videre, hoc est intelligere. Cum ergo sanos habuerit oculos, restat ut aspiciat. Aspectus autem animae ratio est. Sed quia non sequitur ut omnis qui aspicit, videat: aspectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur. Virtus namque est recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus, quamvis jam sanos
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥd sperat. Nec tam̃ fides. & spesꝑibunt: s in
res suas transibt̃. cũ qd̃ credebat᷑. uidebit᷑. habebit᷑.
qd̃ sperabat᷑. Caritas uͦ ñ tantũ erit. s ꝑfecta erit :
cũ qd̃ nẽ diligit᷑ credendo ⁊ sperando. tcͣ diligetur ui¬
dendo ⁊ tenendo. Interim uͦ homini in illud lumen
incirtũ seriptum intendere cupienti. quã necessa¬
ria sint tria hȩc: facile ẽ aduertere. Tria nãq ut
habeat necesse ẽ oculos quib iam bene uti possit ut
aspiciat: ut uideat. Ocłs uͦ animȩ mens. siue ratio ẽ
ab om̃i malo pura atq purgata: qd̾ ei pͥmo nicħ aliud p̃¬
stat. qͣm fides. Si enim ñ credat se uisuram. qđ adhuc
demonstrari ñ pot̾ egrotanti quia nequit uidere nͥ
sana: ñ dat oꝑam sue sanitati. S qͥd. si credat quidẽ ita
rem se hab̾e. sicut dicit᷑. atq ita si uidere potuerit se esse
uisuram. sanari tam̃ se posse desperet: ñne se prorsus abici

Expanded text:
quis, quid sperat? Nec tamen fides et spes peribunt, sed in quis, quid sperat? Nec tamen fides et spes peribunt, sed in res suas transibunt: cum, quod credebatur, videbitur; habebitur, quod sperabatur. Charitas vero non tantum erit, sed perfecta erit: cum, quod nunc diligitur credendo et sperando, tunc diligetur videndo et tenendo. Interim vero homini in illud lumen incircumsciptum intendere cupienti quam necessaria sint tria haec, facile est advertere. Tria namque habeat necesse est oculus, quibus jam bene uti possit, ut aspiciat et videat. Oculus vero animae mens sive ratio est, ab omni malo pura atque purgata: quod ei primo nihil aliud praestat quam fides. Si enim non credat se visuram quod adhuc demonstrari non potest aegrotanti, quia nequit videre nisi sana, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem et rem se habere, sicut dicitur, atque ita si videre potuerit, se esse visuram, sanari tamen se posse desperet, nonne se prorsus abjicit
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾ omĩa salutaria di salutarium nrorũ. quȩ
d̾s noster. d̃s saluos faciendi. homini ad salutẽ su-¬
am ꝓposuit obseruanda. sicut dicit apłs. manent tria
hec. fides. spes. caritas: maxime obseruanda saluandis
mortalib. hauc enĩ trinitatẽ constituit trinitas sc̃a
inmente fideli. ad imaginem & similitudinem suã: qua
renouamͣ ad imaginem eiꝰ qui nos creauit in homine
nro interiori & ipsa ẽ machina illa salutis humanȩ:
cui edificande ac construende in cordib fidelium. in¬
uigilat om̃is scriptura diuinitus inspirata. Afide eñ
incipit homo. Interim quippe. dũ peregrinam a dn̾o.¬
saria ẽ. Ipsa enim ẽ. quȩ consolatur in uia. Tolle enĩ
uiatori spem ꝑueniendi: frangunt᷑ uires ambulan¬
di. Cũ autem uenerimꝰ quo tendimꝰ ĩa ñ erit fides.
Nũquid enim dicet᷑ nob̃. crede Non utiq quia ui¬
debimꝰ dm & contẽplabim᷑ eum. S neq spes iam e¬
rit necessaria: quando erit res. Qđ enim uidet

Expanded text:
Inter omnia salutaria Dei salutarium nostrorum, quae Deus noster, Deus salvos faciendi, homini ad salutem suam proposuit observanda, sicut dicit Apostolus , « manent tria haec, fides, spes, charitas, » maxime observanda salvandis mortalibus. Hanc enim trinitatem constituit Trinitas sancta in mente fideli, ad imaginem et similitudinem suam, qua renovamur ad imaginem ejus qui nos creavit, in homine nostro interiori; et ipsa est machina illa salutis humanae, cui aedificandae ac construendae in cordibus fidelium invigilat omnis Scriptura divinitus inspirata. A fide enim incipit homo. Interim quippe dum peregrinamur a Domino, nosaria est. Ipsa enim est quae consolatur in via. Tolle enim viatori spem perveniendi, franguntur vires ambulandi. Cum autem venerimus quo tendimus, jam non erit fides. Nunquid enim dicetur nobis, Crede? Non utique, quia videbimus Deum, et contemplabimur eum. Sed neque spes jam erit necessaria, quando erit res. Quod enim videt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta: ⁊ ad imitationẽ earũdẽ passionũ incentiua mirificã
ut amans quantũ pot̾. ardeat amare plusquã pot̾ hums¬
na infirmitas: ⁊ pati pro eo plusquã pati pot̃ infirma hu¬
ꝓfitent᷑ om̃s haberent qͥ in numero fidelium se censeri
głantur. Non enim arbitrandũ ẽ qd possit hanc ad din
habere fidẽ: quicũq scło huic adhuc ꝓbat᷑ seruare fide
Propt̾ qđ dicit apłs: quia bonã conscientiã quidã repel

Expanded text:
amenta, et ad imitationem earumdem passionum incentiva mirifica, amenta, et ad imitationem earumdem passionum incentiva mirifica, ut amans quantum potest, ardeat amare plusquam potest humana infirmitas, et pati pro eo plusquam pati potest infirma huprofitentur! omnes haberent, qui in numero fidelium se censeri gloriantur! Non enim arbitrandum est, quod possit hanc ad Deum habere fidem, quicumque saeculo huic adhuc probatur servare fidem. Propter quod dicit apostolus, quia « bonam con
Abbreviated transcription (Latin):
ctus informa serui. docuit intelligentes ꝑ ea quȩ fecit.
qͥd bonisit qđ nos maneat in illa regione sũmi bom.
Qđ quidẽ temporalit̃ ÷ factũ:s in eoqͥ in principio
erat apud dm. uita erat opꝰsuũr: ⁊ eternalit̾ erat apud dñ¬
Ex quo ꝓfluxit in mundum noua sapientia. sapientia
suꝑ omnẽ sapientiam mundi huiꝰ. ⁊ stultã eã faciens: intel¬
ligentium ⁊ sapientium. stulta ⁊ infirma d̾i sapientiori¬
⁊ fortiora ẽẽ omĩb hominib: sapientium. suaui m̃tis si¬
pore humilitatẽ filii di. usq ad mortẽ. mortẽ autẽ ctu¬
cis passiones patientis ꝓ nobis. irrisiones. alapas. sputa
flagella spinas ⁊ clauos. ⁊ cȩt̾a: quȩ anima uulneratt
caritatis uix aliquando pot̾ recordari p̃pondere dolos
nũquã uͦ obliuisci eã patitur affectus amoris. Ex quo fiuii
temporalia dni oꝑa in corde fideli. et̾nitatis mira quedã saĩ¬

Expanded text:
ctus est in forma servi, docuit intelligentes per ea quae fecit, ctus est in forma servi, docuit intelligentes per ea quae fecit, quid boni sit, quod nos maneat in illa regione summi boni. Quod quidem temporaliter est factum; sed in eo qui in principio erat apud Deum ; vita erat opua sapientia, sapientia super omnem sapientiam mundi hujus, et stultam eam faciens, intelligentium et sapientium, stulta et infirma Dei fortiora esse omnibus hominibus; sapientium suavi mentis sapore humilitatem filii usque ad mortem, mortem autem crucis, passiones patientis pro nobis, irrisiones, alapas, sputa, flagella, spinas et clavos, et caetera, quae anima vulnerata charitate vix aliquando potest recordari prae pondere doloris; nunquam vero oblivisci eam patitur affectus amoris. Ex quo fiunt temporalia Domini opera in corde fideli aeternitatis mira quaedam sacr
Abbreviated transcription (Latin):
lib dñi cõm̃dantib n intelligibilẽ facientib omĩpoten¬
tẽ di bonitatẽ. bonitate uͦ ⁊ potentia dñi astruentib tẽ¬
poraliũ fidẽ: quia bonꝰ ⁊ potens uoluit. ⁊ potens potuit
facere ꝓ salute humana qͥ uix crede sufficit natura hu¬
mana. In uisibilia enĩ đi. in hoc maxime. ꝑ ea quȩ facta
sunt intellecta conspiciunt᷑. cũ bene credita temporalis
dispensatio mediatoris. ꝑ fidem. uł eam quȩ fid̾i : scientiã
erudit ⁊ enutritad eterna capienda cor credentis: ⁊ bene
cogitata et̾na. faciunt temporaliũ testimonia credibilia
nimis. Magnitudinẽ siqͥdẽ diuine bonitatis. in corde
intelligentis. testat᷑ dignitas oꝑis: ⁊ intellectum aliqua¬
tenus. summũ bonũ. in sensu amoris constituit dignũ
d̾o opꝰ suum. In hoc enĩ de regno caritatis qđ ẽ in statu
eternitatis. illuxit nob̾ sũma sapientia scđm posse do¬
ni sui. supra posse captus nr̾i: cũ qͥ erat in forma di fa¬

Expanded text:
 Deum commendantibus, et intelligibilem facientibus omnipotentem Dei bonitatem: bonitate vero et potentia Domini astruentibus temporalium fidem; quia bonus et potens voluit, et potens potuit facere pro salute humana, quod vix credere sufficit natura humana. Invisibilia enim Dei in hoc maxime « per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur , » cum bene credita temporalis dispensatio Mediatoris per fidem, vel eam quae fidei est scientiam, erudit et enutrit ad aeterna capienda cor credentis, et bene cogitata aeterna faciunt temporalium testimonia credibilia nimis. Magnitudinem siquidem divinae bonitatis in corde diligentis testatur dignitas operis, et intellectum aliquatenus summum bonum in sensu amoris constituit dignum Deo opus suum. In hoc enim de regno charitatis, quod est in statu aeternitatis, illuxit nobis summa sapientia secundum posse doni sui, supra posse captus nostri, cum qui erat in forma Dei fa
Abbreviated transcription (Latin):
scire desidabat. Rem amplectebat᷑ anima fidelis. confortante
eam ipsa gr̾a qua erat plena: s modũ quo id fieret. mirabat᷑
stupens natura. Sentiebat siquidẽ iam inseipsa singłarit᷑
si diceret. Digitus dĩ ẽ hic. Sic de spiritali regeneratione
baptismi. modum eiꝰ sciscitanti nichodemo: dñs respondit.
Sp̃s ubi uult spirat. & uocem eius audis: & nescis unde ue

Expanded text:
scire desiderabat. Rem amplectebatur anima fidelis, confortante scire desiderabat. Rem amplectebatur anima fidelis, confortante eam ipsa gratia qua erat plena, sed modum quo id fieret mirabatur stupens natura. Sentiebat siquidem jam in seipsa singularitesi diceret: Digitus Dei est hic. Sic de spirituali regeneratione baptismi, modum ejus sciscitanti Nicodemo Dominus respondit: « Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde
Abbreviated transcription (Latin):
ut sapiens fias. ⁊ illuminabit᷑ tͥ dispensatiosacram̃ti ab¬
sconditi a scłis. indo qui omĩa creauit. Infirmare ad infir¬
inum di: & disces qũa sit suꝑeminens magnitudo uirtutis
eiꝰ in nos qͥ credidimꝰ scd̾m oꝑationẽ potentiȩ uirtutis elus
Nec terreat animum fidelẽ mom̃tanea & p̃teruolans tre¬
pidatio incredendo cui de fide ñ deest bonȩ conscientiȩ.¬
& in conscientia sp̃s sc̃i testimonium. si etiam sub examina¬
tione martyrii facta fuerit int̾rogatio. Ofidelis anima
ñ te dampnat insons natura. s stupet ad insolita. ñ detra¬
Uide matrem dñi speciale fidei signum. accepto bono
nuntio salutis nr̃ȩ. ⁊ conceptionis suȩ. & pignore sc̃i sp̾c.
certissime matrẽ dñi futurã se credens. aliquid tam̃ id est
misterii ħuiꝰ ad implendi modũ. scire uoluit dicens. Quomͦ
fiet istud qm̃ uirum ñ cognosco: Rem fide tenebat: modũ

Expanded text:
ut sapiens fias, et illuminabitur tibi dispensatio sacramenti abut sapiens fias, et illuminabitur tibi dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo, qui omnia creavit, infirmare ad infirmum Dei, et disces quam sit supereminens magnitudo virtutis ejus in nos qui credidimus, secundum operationem potentiae virtutis ejus. Nec terreat animum fidelem momentanea et praetervolans trepidatio in credendo, cui de fide non deest bonae conscientiae, et conscientia Spiritus sancti testimonium, si etiam sub examinatione martyrii facta fuerit interrogatio. O fidelis anima, non te damnat insons natura, sed stupet ad insolita: non detreVide matrem Domini, speciale fidei signum. Accepto bono nuntio salutis nostrae, et conceptionis suae, et pignore sancti Spiritus, certissime matrem Domini futuram se credens, aliquid tamen, id est mysterii hujus adimplendi modum, scire voluit dicens. « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » Rem fide tenebat; modum
Abbreviated transcription (Latin):
dum. qđ attingere ei ñ licet sensu aliquo. uł rationis
uł corporis ad discutiendum. S ne timeas serue di:
ñ moueant᷑ pedes tui ñ effundant᷑ gressus. Infideles
signa petunt. hesitantes sapientiam reqͥrt̃. Iu uero
amplectere. xp̃m crucifixum. p̃destinatis ad ruinã scan¬
dalum. sapientib in oculis suis. stulticiã. s uocatis om̃is
⁊ iustificandis. dĩ sapientiam. ⁊ di uirtutẽ: qr qd stultũ
ẽ đi sapientius. ⁊ qđ infirmum. fortius ÷ om̃ib hominib
Si sensum carnis consulis. stultũ uidet᷑ ⁊ infirmũ. si autẽ
cũ apło sensum xp̃i habueris. intelliges uerbũ di sũmĩ
ẽe sapientiam: s stulticiam huiꝰ sapientiȩ ẽẽ carnẽ uer¬
bi: ut quia carnales quiq ꝑ carnis prudentiam ꝑtingere
ñ ualebant ad sapientiam di ꝑ stulticiam p̃dicationis. &
fidi simplicitatẽ. id ẽ ꝑ carnẽ uerbi sanent᷑. Stultus esto

Expanded text:
dum, quo attingere ei non licet sensu aliquo vel rationis dum, quo attingere ei non licet sensu aliquo vel rationis vel corporis ad discutiendum. Sed ne timeas, serve Dei; non moveantur pedes tui, non effundantur gressus. Infideles signa petunt; haesitantes sapientiam requirunt. Tu vero amplectere Christum crucifixum, praedestinatis ad ruinam scandalum, sapientibus in oculis suis stultitiam, sed vocatis omnibus et justificandis, Dei sapientiam, et Dei virtutem; quia quod stultum est Dei, sapientius, et quod infirmum, fortius est omnibus hominibus . Si sensum carnis consulis, stultum videtur et infirmum: si autem cum Apostolo sensum Christi habueris, intelliges Verbum Dei summam esse sapientiam, sed stultitiam hujus sapientiae esse carnem Verbi; ut quia carnales quique per carnis prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis et fidei simplicitatem, id est per carnem Verbi, sanentur. Stultus esto,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totum caro fit. Hoc ẽ si fidi conformant᷑ affectione
ctiones carnales: totum caro fit: ⁊ dicit᷑ de homine il
lo. ñ ꝑmanebit sp̃s m̃s in homine isto. quia caro ẽ. Nu¬
trienda gͦ ẽ suis alim̃tis fides. sp̾uali huic examinato
⁊ ante omĩa spũ humilitatis do afficienda. donee pie
deuotioni apparere incipiat ipsa speratarũ substan¬
tia rerum: ut feruor naturalis rationalitatis sic̃ iam
dictum ẽ oꝑante gr̾a uertatur inferuorẽ amoris.
⁊ importuna raciocinatio. efficiat᷑ pia contẽplatio:
scientia inuenti. gaudiũ fruendi. Interim uͦ dũ exer¬
cetur. dũ erudit᷑ natura. ⁊ docet᷑ qͥd ualeat sine gr̾a:
& si racione racionalitatis feruorem naturalẽ ne usq
ad contradictionẽ ebulliat cohibemꝰ. ut tam̃ ñ ferue¬
at qd feruet uix efficimꝰ: ut scientie naturalis appe¬
titus scrupulose aliquatenus ñsuscipiat ad creden-¬

Expanded text:
et totum caro fit. Hoc est, si fidei confomantur affectiones et totum caro fit. Hoc est, si fidei confomantur affectiones ctiones carnales, totum caro fit, et dicitur de illo homine, « Non permanebit spiritus meus in homine isto, quia caro est . Nutrienda ergo est suis alimentis fides, spirituali huic examinatori, et ante omnia spiritu humilitatis Deo afficienda, donec piae devotioni apparere incipiat ipsa speratarum substantia rerum: ut fervor naturalis rationalitatis, sicut jam dictum est, operante gratia vertatur in fervorem amoris, et importuna ratiocinatio efficiatur pia contemplatio, scientia inventi, gaudium fruendi. Interim vero dum exercetur, dum eruditur natura, et docetur quid valeat sine gratia, et si ratione rationalitatis fervorem naturalem, ne usque ad contradictionem ebulliat, cohibemus, ut tamen non ferveat quod fervet, vix efficimus, ut scientiae naturalis appetitus scrupulose aliquatenus non suspiciat ad creden
Abbreviated transcription (Latin):
qđꝰ fecisti in occulto. Diuisa uͦ ab inuicem facile con¬
turbantur. ⁊ animã conturbant ualde. ⁊ uł con¬
fringunt᷑. ⁊ exprobrant nobis inimici nr̾ỹuł dissi¬
pantur. ⁊ secus in fernũ nos constituunt. Quib
cũ adherent carnes. id ẽ ceterȩ animȩ affectiones:
ipse ab ossib robur. ⁊ ossa ab eis trahunt salubris
sucum pinguedinis: ⁊ fit eucrasis id ẽ bona cõplexio
anime. Si uero soluunt᷑ ab inuicem ⁊ carnes defluen¬
tes. in semet ipsis tabescunt. ⁊ morientia ossa: fides si¬
ne operib. spes sine consolatione dilationis. caritas
sine dulcedine pietatis. in semet ipsis sicut cremium
arescunt. Cum gͦ carnes ossib adherent. bene & cũ os¬
sib ⁊ cum carnib agitur. quia ⁊ carnes ex ossium robore
solidantur. & ossa acarnib nutriuntur. Qđ si os car¬
ni adheret. sicut quodã loco idem propheta deplorat
dicens. adhesit os meum carni meȩ: mollescit in carnẽ.

Expanded text:
quod fecisti in occulto . » Divisa vero ab invicem facile conquod fecisti in occulto . » Divisa vero ab invicem facile conturbantur, et animam conturbant valde; et vel confringuntur, et exprobrant nobis inimici nostri: vel dissipantur, et secus infernum nos constituunt. Quibus cum adhaerent carnes, id est caeterae animae affectiones; et ipsae ab ossibus robur, et ossa ab eis trahunt salubris succum pinguedinis; et fit eucrasis, id est bona complexio animae. Si vero solvuntur ab invicem, et carnes defluentes in semetipsis tabescunt, et morientia ossa, fides sine operibus, spes sine consolatione dilationis, charitas sine dulcedine pietatis, in semetipsis sicut cremium arescunt. Cum ergo carnes ossibus adhaerent, bene et cum ossibus, et cum carnibus agitur, quia et carnes ex ossium robore solidantur, et ossa a carnibus nutriuntur. Quod si os carni adhaeret, sicut quodam loco idem propheta deplorat dicens, « Adhaesit os meum carni meae ; » mollescit in carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
in tantũ ut sic̃ iam supra dictum ẽ. fidei cognitio⁊
spes ⁊ amor. licet intelligantur tria quedã in ipsa
fide diuidua: in uirtute tam̃ fidei ipsiꝰ. quodã coniun¬
ctionis argum̃to. ex trib una fiat. in sensu credentis.
sperendarum rerum substantia in duudua: cũ qđ
credit᷑. credendo etiam cognoscit᷑. qđ uͦ cognoscitur
ex cognitione boni sui sperat᷑: ⁊ speratum & cognatũ
amatur. Qđ̾ de fide. spe. ⁊ caritate. semꝑ debet eẽ
fideli animȩ in fide. tam ⁊ si ñ semꝑ ẽẽ possit in inte¬
lectu. Istȩ enim speciales sunt animȩ uirtutes: in qͥ¬
b robur eius omẽ consistit. Hec sunt ossa. de quibus
crebrius psalmista cõmemorat: quȩ custodit dñs in scis
suis. Quȩ cum adinuicem conuinguntur: fit ex eis
unum os. qđ ñ conteret᷑. hȩc ẽ ꝑfectio fidĩ in hac ui¬
ta: de quo alibi dicit. Non ẽ occultatũ os meũ ãte:

Expanded text:
intantum ut, sicut jam supra dictum est, fidei cognitio, et intantum ut, sicut jam supra dictum est, fidei cognitio, et spes, et amor, licet intelligantur tria quaedam in ipsa fide dividua, in virtute tamen fidei ipsius quodam conjunctionis argumento ex tribus una fiat, in sensu credentis, sperandarum rerum substantia individua, cum quod creditur credendo etiam cognoscitur; quod vero cognoscitur, ex cognitione boni sui speratur; et speratum et cognitum amatur. Quod de fide, spe, et charitate, semper debet esse fideli animae in fide, tamen ipsi non semper esse possit in intellectu. Istae enim speciales sunt animae virtutes, in quibus robur ejus omne consistit. Haec ossa, de quibus crebrius Psalmista commemorat; quae « custodit Dominus in sanctis suis . » Quae cum ad invicem conjunguntur fit ex eis « unum os, quod non conteretur . » Haec est perfectio fidei in hac vita, de quo alibi dicit: « Non est occultatum os meum a te,
Abbreviated transcription (Latin):
cõpendio sepe a simplici preuenit᷑: & ipse tam̃ a fonte gr̃ȩ
qui om̃ib patet. ñ repellitur. aliquando enĩ de maledi¬
ctione ade indolorib laborans sibi. in spinis ⁊ tribulis
terrȩ suȩ. in temptationib corruptȩ naturȩ sue. in sudore
uultus sui. uescitur pane suo: aliquando dũ nescit. sic̃ ia¬
cobinuenit benedictiones dñi in agro cordis sui. Non enĩ
inanis eẽ pot̾ labor exercicii sp̾ualis infide fidelit̾ expen¬
sus. nec dolor dilationis suo pot̾ defraudari premio pie¬
tati impensus. Sepe enĩ ad est fidei laboranti illumi¬
nans grã: ⁊ sic quasi in transpuncto infert ei inuisibi¬
lium cognitionẽ ⁊ spem. ⁊ in cognitione:⁊ spe amorẽ:
ut sine ullo temporis int̾uallo ⁊ sensus distinctione.
continuo ⁊ amor ex fide spemediante ꝑ cognitionẽ
oriat᷑: ⁊ fides itidem in amore ꝑ cognitionẽ solidet᷑:

Expanded text:
compendio saepe a simplici praevenitur, ipse tamen a fonte gratiae, compendio saepe a simplici praevenitur, ipse tamen a fonte gratiae, qui omnibus patet, non repellitur. Aliquando enim de maledictione Adae in doloribus laborans sibi, in spinis et tribulis terrae suae, in tentationibus corruptae naturae suae, in sudore cultus sui vescitur pane suo; aliquando dum nescit, sicut Jacob invenit benedictiones Domini in agro cordis sui. Non enim inanis esse potest labor exercitii spiritualis in fide fideliter expensus: nec dolor dilationis suo potest defraudari praemio pietati impensus. Saepe enim adest fidei laboranti illuminans gratia; et sic quasi in transpuncto infert ei invisibilium cognitionem et spem, et in cognitione et spe amorem, ut sine ullo temporis intervallo et sensus distinctione, continuo et amor ex fide, spe mediante, per cognitionem oriatur, et fides itidem in amore per cognitionem solidetur:
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis. s emulator pietatis. ⁊ imitator simplicita¬
tis: temptationũ laqueos ñ solum illesus euadit: s etiã
magnifice in eis erudit᷑ ꝓficit. Quorũ alia gr̃a ẽ. Aliu
enĩ ẽ habere simplicem fidẽ. ⁊ fructus eiꝰ simplicit̾ in
corde capere suauitatẽ: aliud intelligere qd̃ creditur.
& paratum eẽ semꝑ ad reddendam defide rationẽ. Sim¬
plexfides sapit s ñ lucet. & ẽ a temptationib remotior. hȩc
autem & si ñnũquam cũ labore sapit. lucet tam̃ ⁊ ẽ contͣ
tem ptationes tutior. licet enĩ pedetentim infide ꝓficiat:
habitantẽ tam̃ ꝑfidem gerens in corde xp̃m quecũq fidĩ
sunt certa tenet scientia. ac clamante conseientia: & eã
fidem firmissimo fouet amplexu. quã ei reuela uit caro
& sanguis: & ad eam suspirat. ⁊ cũ ei dat᷑ suauit̾ in ea respi¬
rat. quã reuelat pat̾ qui ẽ in cęlis. Et licet sc̃ȩ simplicitatis

Expanded text:
majestatis, sed aemulator pietatis, et imitator simplicitamajestatis, sed aemulator pietatis, et imitator simplicitatis, tentationum laqueos non solum illaesus evadit, sed etiam magnifice in eis eruditus proficit. Quorum alia gratia est. Aliud enim est habere simplicem fidem, et fructus ejus simpliciter in corde capere suavitatem: aliud intelligere quod creditur, et paratum esse semper ad reddendum de fide rationem. Simplex fides sapit, sed non lucet; et est a tentationibus remotior. Haec autem etsi nonnunquam cum labore sapit, lucet tamen, et est contra tentationes tutior. Licet enim pedetentim in fide proficiat, habitantem per fidem gerens in corde Christum, quaecunque fidei sunt, certa tenet scientia acclamante conscientia, et eam fidem firmissimo fovet amplexu quam ei revelavit caro et sanguis, et ad eam suspirat, et cum ei datur, suaviter in ea respirat, quam revelat Pater qui est in coelis. Et licet sanctae simplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i. Non in litteratura. s in potentiis dñi. & in iusticia eius
solius. Nicħ enim diuidicantes infide. nicħ discernentes. on.¬
ne rationis suȩ iudicium sp̃m sc̾o iugit̾ illuminandũ offe¬
rentes. & dirigentes omnẽ suũ sensum infidei assensũ: sp̾ua¬
les eius fructus dulcit̾ capiunt ⁊⁊ confident̾. Sentiuntq de
dño in bonitate: quia in simplicitate cordis quert̃ illũ: & in¬
uenit᷑ ab eis. quia ñ temptant illum: apparet autẽ eis. qm̃ fi¬
dem habent in illum: Implet᷑q in eis qđ ꝓ discipłis patrẽ
uere. hebetes uͦ sunt circa fidẽ. alii qui naturalit̾ nec intelli¬
gunt. nec intelligere possunt: alii quos ad intelligendũ fa¬
cilitati cõparandȩ dignampiget operam dare. cũ possint.
Nequa quã uͦ simplicem simplicit̾ credentẽ extollimꝰ. quasi
ad dep̃ssionẽ sp̃ualis examinatoris: qui si ñ sit scruta tor

Expanded text:
Domini. Non in literatura: in potentiis Domini, et in justitia ejus Domini. Non in literatura: in potentiis Domini, et in justitia ejus solius. Nihil enim dijudicantes in fide, nihil discernentes, omne rationis suae judicium Spiritu sancto jugiter illuminandum offerentes, et dirigentes omnem suum sensum in fidei assensum; spirituales ejus fructus dulciter capiunt et confidenter. Sentiuntque de Domino in bonitate , quia simplicitate cordis quaerunt illum; et invenitur ab his, quia non tentant illum; apparet autem eis, quoniam fidem habent in illum; impleturque in eis quod pro discipulis Patrem vere. Hebetes vero sunt circa fidem alii, qui naturaliter nec intelligunt, nec intelligere possunt: alii quos ad intelligendum facilitati comparandae dignum piget operam dare, cum possint. Nequaquam vero simplicem simpliciter credentem extollimus, quasi ad depressionem spiritualis examinatoris: qui si non sit scrutator
Abbreviated transcription (Latin):
meritum. ⁊ singularis gr̃a. qui fidem accipere merent᷑
reuelante do ñ eamsolam quam reuelat caro & sanguis.
s illam etiam quã reuelat pat̾ qui ẽ in celis: docibiles
di. ⁊ absq om̃i uerborũ siue cogitationum disceptan¬
tiũ strepitu a sc̾o spũ discentes: ad qd̾ docendũ. siñ as¬
sit ipse sp̾c ⁊ docenti ⁊ discenti. deficiunt ꝑstrepentes
racionum raciocinationes. huiusmodi enĩ ñ negli¬
gentes. s simplicit᷑ ⁊ singularit̾ strenui ft̾ infide
⁊ prudentes: nec insilentio suo hebetes estimandi
st. s in eo qđ acceperunt singularit̃ sapientes: qͥa
sentiunt de dño in bonitate. ⁊ sentiunt sensu amo.¬
ris. quicquid de dõ credunt: ⁊ sapit eis qđ sentiunt: ⁊ ubi
lassescunt ⁊ deficiunt raciocinantes. ipsi curr̾t: ⁊ quia am.¬
bulant simplicit̾. ambulant confident̾. Non enĩ incurrib
ingenior suoꝵ. uł in ȩquis fiduciȩ humane: s in nomine

Expanded text:
meritum et singularis gratia, qui fidem accipere merentur meritum et singularis gratia, qui fidem accipere merentur revelante Deo; non eam solam quam revelat caro et sanguis, sed illam etiam quam revelat Pater qui est in coelis: docibiles Dei et absque omni verborum, sive cogitationum disceptantium strepitu a sancto Spiritu discentes: ad quod docendum, si non adsit ipse Spiritus et docenti et discenti, deficiunt perstrepentes rationum ratiocinationes. Hujusmodi enim non negligentes, sed simpliciter et singulariter strenui sunt in fide et prudentes: nec in silentio suo hebetes aestimandi sunt, sed in eo quod acceperunt singulariter sapientes: quia sentiunt de Domino in bonitate, et sentiunt sensu amoris quidquid de Deo credunt; et sapit eis quod sentiunt: et ubi lassescunt et deficiunt ratiocinationes, ipsi currunt; et quia ambulant simpliciter, ambulant confidenter. Non enim in curribus ingeniorum suorum, vel in equis fiduciae humanae, sed in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
examinatur. quando sufficit ei uł consuetudo assenti¬
endi. uel professio confitendi. nescienti utiq quid sit fides:
qd̾ si sciret. daret certe oꝑam intelligere qđ credit. Altera
siquidem ẽ fid es quã reuelat caro & sanguis: altera quã
reuelat pat̾ qͥ ẽ in celis. Altera: iñ altera. Fadẽ fides . s
alt̾ effectus. Illa docet quid sit credendum: illa fidei su¬
um suggerit intellectum. & plenã intellectus ethimo¬
logiam: cũ qui credit.intus in affectu cordis legit qd̾
credit. Illa pedagogiis ẽ. tutor uł auctor humane
infirmitatis: ista uero ipsa ẽ hereditas. ⁊ ꝑfectio liber.¬
tatis. Illa uero tolerat negligentes. nec excludit hebetes.
formam om̃ib p̃ferens ueritatis. ista ñ suscipit nͥ sp̃u fer¬
uentes. dño seruientes. habentes illuminatos oculos cor¬
dis. Non autẽ hebetes hos dicimꝰ. simplices filios di. cũ
quib crebro euus sermocinatiofit: quorum ꝓprium ẽ

Expanded text:
examinatur; quando sufficit ei vel consuetudo assentiexaminatur; quando sufficit ei vel consuetudo assentiendi, vel professio confitendi, nescienti utique quid sit fides: quod si sciret, daret certe operam intelligere quod credit. Altera siquidem est fides, quam revelat caro et sanguis; altera, quam revelat Pater qui est in coelis. Altera, et non altera. Eadem fides, sed alter affectus. Illa docet quid sit credendum; ista fidei suum suggerit intellectum, et plenam intellectus etymologiam, cum qui credit intus in affectu cordis legit quod credit. Illa paedagogus est, tutor vel auctor humanae infirmitatis; ista vero ipsa est haereditas et perfectio libertatis. Illa vero tolerat negligentes, nec excludit hebetes, formam omnibus praeferens veritatis; ista non suscipit nisi spiritu ferventes, Domino servientes, habentes illuminatos oculos cordis. Non autem hebetes hos dicimus, simplices filios Dei, cum quibus crebro ejus sermocinatio sit: quorum proprium est
Abbreviated transcription (Latin):
sepe etiam qui in ea proficit. si ñ habeat adiuuantẽ
grãm. molestam patit᷑ naturam. Racionalitas enĩsi¬
eut dictũ ẽ in seipfa inquieta ⁊ improba. ubi racioci¬
nandi habet facultatem. fidem sepius aggreditur.
nut illi uelit occurrere.s quasi illam sibi concur¬
rere. Nã sic̃ solet agere in reb humanis humana
ratio: quasi ꝑ mediam credendi necessitatẽ irrũꝑe
nitit᷑ in rerum diuinarũ cognitionẽ. s tanquã ali¬
unde ascendens. offendit. impingit. labit᷑. donec re¬
uertat᷑ ad ostium fidi. ad eũ qui dixit. ego sũ ostiũ
i humiliata subuigo diuinȩ auctoritatis. quanto
humiliꝰ tanto securius ingrediat᷑. S in aliis ñ sentit
tẽptationẽ negligentiȩ magnitudo: in aliisrationis
hebitudo: in aliis illuminatȩ fidei concepta certitudo.
Hegligenti enĩ & hebeti. sufficit interim fides a carne
nsanguine reuelata: nec temptatur. quia nec sp̾ualit᷑

Expanded text:
saepe etiam qui in ea proficit, si non habeat adjuvantem saepe etiam qui in ea proficit, si non habeat adjuvantem gratiam, molestam patitur naturam. Rationalitas enim, sicut dictum est, in seipsa inquieta et improba, ubi ratiocinandi habet facultatem, fidem saepius aggreditur, ut illi velit occurrere sed quasi illam sibi occurrere. Nam sicut solet agere in rebus humanis humana ratio, quasi per mediam credendi necessitatem irrumpere nititur in rerum divinarum cognitionem: sed tanquam aliunde ascendens, offendit, impingit, labitur, donec revertatur ad ostium fidei; ad eum qui dixit, « Ego sum ostium : » et humiliata sub jugo divinae auctoritatis, quanto humilius, tanto securius ingrediatur. Sed in aliis non sentit tentationem negligentiae magnitudo, in aliis rationis hebetudo, in aliis illuminatae fidei concepta certitudo. Negligenti enim et hebeti sufficit interim fides a carne et sanguine revelata, nec tentatur, quia nec spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
nimȩ: utrumq circa desides quasi naturale cõmonito¬
rium. ab eo sic̃ dictum ẽ trahens originẽ. qui ex incanta¬
tione colubri antiqui. ẽe sic̃ d̾s̾ concupiuit: statĩq tra¬
itus in concupiscentiam carnis suȩ. semet ipsũ erubuit
tegens eas corporis partes. quas tegmine ñ egentes be-¬
ne creauerat qͥcreauit. Utriq tam̃ uicio suũ adhibendũ
ẽ antidotum. Non enĩ om̃ĩb m̃bris. una conuenit me¬
dicina. Non sanat pedem. qd̃ sanat caput. ñ uicia carnis
qđ uitia animȩ. Temptatio enim carnis. afflictiones car¬
nis requirit. & corporales labores: temptatio uͦ animę
orationis. lectionis. meditationis. exposcit auxilium:
& siqua sunt alia studii spũalis. ꝑ recipue autẽ fidi
puritatẽ ñ assequitur. nͥ uera ⁊ profunda humilitas
cordis. ⁊ deuotio pia. ⁊ ꝑuigilis instantia orationis. O¬
raudũ gͦ sepe ẽ ac dicendum. Dñe auge nob̃fidem. Nã

Expanded text:
nimae; utrumque circa desides quasi naturale commonitonimae; utrumque circa desides quasi naturale commonitorium, ab eo, sicut dictum est, trahens originem, qui ex incantatione colubri antiqui esse sicut Deus concupivit; statimque traditus in concupiscentiam carnis suae, semetipsum erubuit, tegens eas corporis partes quas tegmine non egentes bene creaverat qui creavit. Utrique tamen vitio suum adhibendum est antidotum. Non enim omnibus membris una convenit medicina. Non sanat pedem, quod sanat caput; non vitia carnis, od vitia animae. Tentatio enim carnis afflictiones carnis requirit, et corporales labores; tentatio vero animae, orationis, lectionis, meditationis, exposcit auxilium; et si qua sunt alia studii spiritualis. Praecipue autem fidei puritatem non assequitur, nisi vera et profunda humilitas cordis, et devotio pia, et pervigilis instantia orationis. Orandum ergo saepe est, ac dicendum: « Domine, auge nobis fidem . » Nam
Abbreviated transcription (Latin):
luctantis polluat᷑ conscientia recordantis cũ ad cogitatꝰ
ut leuissimi contactum. statĩ moueat᷑ naturalis ille car¬
nis pruritus. Deblasphemia uͦ tẽptanti diabolo ac di¬
centichec omĩa tibi dabo. si ꝓoidens adoraueris me. ñ
nͥ scutũ ueritatis uł auctoritatis doctor ueritatis oppo
suit dicens. Seriptũ ẽ. Dñm d̾m tuũ adorabis & illi soli
seruies. S & in libro regnorũ cũ blasphemarent dñm
pueri regis assyriorũ. mandauit suis erechias dicens. Ne
respondeatis eis Non enĩ respondendum ẽ aliquatenus
sp̾u blasphemiȩ. uł colloquendũ cũ eo. s tantũ scutum ei
fidei opponendum: cuiꝰ uirulenta malicia. quicqͥd attule¬
ris. polluere nititurꝰ nec agit ut respondendo ei satis fiat.
s adhoc tantum ambit. ut uel contristet conscientiã
credentis. uł corrũpat in aliquo fidei puritatẽ. Gemino¬
rũ uͦ malorũ horũ alterũ stimulus carnis ẽ. alterũ a¬

Expanded text:
luctantis polluatur conscientia recordantis, cum ad cogitatus luctantis polluatur conscientia recordantis, cum ad cogitatus vel levissimi contactum statim moveatur naturalis ille carnis pruritus. De blasphemia vero tentanti diabolo ac dicenti: « Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me , » nonnisi scutum veritatis vel auctoritatis douit, dicens: « Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . » Sed et in libro Regum cum blasphemarent Dominum pueri regis Assyriorum, mandavit suis Ezechias, dicens: « Ne respondeatis eis . » Non enim respondendum est aliquatenus spiritui blasphemiae, vel colloquendum cum eo, sed tantum scutum ei fidei opponendum: cujus virulenta malitia quidquid attuleris, polluere nititur; nec agit ut respondendo ei satisfiat: ad hoc tantum ambit, ut vel contristet conscientiam credentis, vel corrumpat in aliquo fidei puritatem. Geminorum vero malorum horum alterum stimulus carnis est, alterum a
Abbreviated transcription (Latin):
dm: dicente illo ad mulierem. Cur p̃cepit uob̃ d̾s. ne come¬
deretis de ligno qđ ẽ in medio paradysi: Sciebat enĩ qr
qua die comederitis. eritis sic̃ dii. His enĩ uerbis. & creden¬
cũ tota tc̃ esset: tota peccauit humana natura. Et ideirco
nẽ. factus ẽ impotens sui homo uenundatus sub pecca¬
to. concupiscens sepe quȩ ñ uult. & cogitans etiã sepe
de d̃o quȩ ñ uult: maxime incentorib malorũ horũ.
sp̃u blasphemiȩ & sp̃u fornicationis imminentibꝰ. form¬
catio uͦ & blasphemia int̾ om̃s tẽptationũ pestes. Hoc in¬
signe mali habere uident᷑: ut rationis tantũ uidicio.
& cogitationis exercitio reluctantibus. fortius oblu¬
ctentur & immineant: facilius aut̃ uł effugiantur. a
fugientib uł a contẽpnentib superent᷑: unde apłs
fugite ait fornicationẽ. fugienda enĩ ẽ uł contẽpuenda
om̃is omĩno eus memoriã uti ne saltẽ sub occasione re¬

Expanded text:
Deum, dicente illo ad mulierem: « Cur praecepit vobis Deus ne comeDeum, dicente illo ad mulierem: « Cur praecepit vobis Deus ne comederetis de ligno, quod est in medio paradisi? Sciebat enim, quia qua die comederitis, eritis sicut dii . » His enim verbis et credencum tota tunc esset, tota peccavit humana natura. Et idcirco rsus carnem, factus est impotens sui homo venundatus sub peccato, concupiscens saepe quae non vult, et cogitans etiam saepe de Deo, quae non vult; maxime incentoribus malorum horum spiritu blasphemiae et spiritu fornicationis imminentibus. Fornicatio vero et blasphemia inter omnes tentationum pestes hoc insigne mali habere videntur, ut rationis tantum judicio, et cogitationis exercitio reluctantibus fortius obluctentur et immineant, facilius vel effugiantur a fugientibus, vel a contemnentibus superentur. Unde Apostolus: « Fugite, ait, fornicationem . » Fugienda enim est, vel contemnenda omnis omnino ejus memoria, uti ne saltem sub occasione re
Abbreviated transcription (Latin):
labefactare: agens si pot̾. ut fides uł omĩno ñ sit. uł im¬
ꝑfecta sit: uł ut obscuret᷑ in ea sensus gr̾e illuminantis.
uł subducat᷑ ei adeps pinguedinis sp̾ualis. Ido blasphe-¬
mus ille coluber etiam ñc̃ para dyso di ñ timet irrepere
fidelium m̃tes attẽptare: insibilare blasphemias: ua¬
rias infide suspiciones incantare. S qͥ ĩa in fide ꝓficit.
sciat noxiũ eius caput semꝑ melius despiciendo ẽe con-¬
terendũ. quam ad singula ei respondendo. ipsa consuetu¬
dine colloquendi improbȩ maliciȩ robur addendũ: quia
ñ effugiet contagium ueneni mortiferi. siñ uenenatioris
pestiferum a se penitꝰ remouerit afflatum. Sunt & enĩ
duȩ in homine temptationes seu uitia ex pena peccati.
ipsi concreta naturȩ: concupiscentia carnis. & blasphemia
sp̃s Ex qͦ primo pͥmis parentib generis humani insibila¬
ta ẽ a serpente uetiti cibi concupiscentia. ⁊ blasphemia in

Expanded text:
labefactare, agens, si potest, ut fides vel omnino non sit, vel imlabefactare, agens, si potest, ut fides vel omnino non sit, vel imperfecta sit, vel ut obscuretur in ea sensus gratiae illuminantis, vel subducatur ei adeps pinguedinis spiritualis. Ideo blasphemus ille coluber etiam nunc paradiso Dei non timet irrepere, fidelium mentes attentare, insibilare blasphemias, varias in fide suspiciones incantare. Sed qui jam in fide proficit, sciat noxium ejus caput, semper melius despiciendo, esse conterendum, quam ad singula ei respondendo ipsa consuetudine colloquii improbae malitiae robur addendum; quia non effugiet contagium veneni mortiferi, si non venenati oris pestiferum a se penitus removerit afflatum. Sunt etenim duae in homine tentationes, seu vitia ex poena peccati ipsi concreta naturae, concupiscentia carnis, blasphemia Spiritus, ex quo primo primis parentibus generis humani insibilata est a serpente vetiti cibi concupiscentia, et blasphemia in
Abbreviated transcription (Latin):
nexandum uł cribrandum uel etiam si pot̾ ad perim̃dũ.
maxime impetit inimicus quia ñ ignotum habet. deuo¬
tam d̾o conscientiam. in nullose uł periculosius deicere.
uł grauiꝰ contristare. quã in eo qđ faciei di faciem eiꝰ con¬
ciliat: in quo uiam ad dm̃ habet deuotio serm sui. ⁊ uiã
ad cor hominis consolatio uł gr̃a dñi d̃i sui: ex quo incen¬
tiuũ ei fit om̃iũ bonor suorũ: in quo ei ẽ consolatio uni¬
ca laborũ ac dolorũ suorũ Primus siquidẽ accessus ad
dm ẽ fides: dicente apło. accedentes ad dm credere oportet.
quia ẽ: & inquirentib se remunerator fit. fides enĩ radix
ẽ omiũ uirtutũ ⁊ fundam̃tũ bonorũ oꝑum. Nec uirtus
ẽ. quȩ ñ ẽ exfide: nec ȩdificatio s ruina extra fidi funda¬
m̃tum. Propt̾ qđ antiqui serpentis malicia pͥmo hanc
radicem inficere. pͥmo hoc fundam̃tum semꝑ aggredit᷑

Expanded text:
vexandum vel cribrandum, vel etiam, si potest, ad perimendum, vexandum vel cribrandum, vel etiam, si potest, ad perimendum, maxime impetit inimicus; quia non ignotum habet, devotam Deo conscientiam in nullo se periculosius dejicere, vel gravius contristare, quam in eo quod faciei Dei faciem ejus conciliat; in quo viam ad Deum habet devotio servi sui, et viam ad cor hominis consolatio vel gratia Domini Dei sui; ex quo incentivum ei fit omnium bonorum suorum; in quo ei est consolatio unica laborum ac dolorum suorum. Primus siquidem accessus ad Deum est fides, dicente Apostolo: « Accedentes ad Deum credere oportet, quia est; et inquirentibus se remunerator sit . » Fides enim radix est omnium virtutum, et fundamentum bonorum operum. Nec virtus est, quae non est ex fide; nec aedificatio sed ruina, extra fidei fundamentum. Propter quod antiqui serpentis malitia primo hanc radicem inficere; primo hoc fundamentum semper aggreditur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuinis conformet᷑. Magni qͥppe exercitii ẽ. nec si ne
magno auxilio gr̾ȩ di effici pot̾. ñ accepta ratione. absq
hesitatione qđ credendũ indicit᷑. credere ⁊ amare: & a¬
more crediti. ipsum credere a mare: in tantũ. ut magni¬
tudo amoris tollat scrupulũ suspicionis. cũ infide e¬
tiam certa: sic̃ certa ẽe potest fides quãdiu fides ẽ. ñ
possit ẽẽ cognitio certa nec alia. qua de qua apłs di¬
cit. nc̃ cognosco ex parte. In quo qui ñ recipit discipli¬
nam. ꝑ it cito de uia gr̾ȩ.⁊ reducit᷑ in uiã corrupte
nature: ⁊ efficit᷑ animalis qͥ ñ ꝑcipit ea quȩ dĩ st̃.¬
& incipit male credere. id ẽ de fide male cogitare. Cuius
cogitationib cũ admiscet seis qͥ temptat.: aufert. ñ nũquã
etiam fidẽ de corde eus. & abit retro: fiunt nouissima
hominis illiꝰ peiora priorib fidem & enĩ in seruo d̃i ad

Expanded text:
et divinis conformetur. Magni quippe exercitii est, nec sine et divinis conformetur. Magni quippe exercitii est, nec sine magno auxilio gratiae Dei effici potest, non accepta ratione, absque haesitatione, quod credendum indicitur, credere et amare, et amore crediti ipsum credere amare: in tantum ut magnitudo amoris tollat scrupulum suspicionis, cum in fide etiam certa, sicut certa esse potest fides, quandiu fides est, non possit esse cognitio certa; nec alia, quam de qua Apostolus dicit: « Nunc cognosco ex parte . » In quo qui non recipit disciplinam, perit cito de via gratiae, et reducitur in viam corruptae naturae, et efficitur animalis, qui non percipit ea quae Dei sunt, et incipit male credere, id est de fide male cogitare. Cujus cogitationibus, cum admiscet se is qui tentat, aufert nonnunquam etiam fidem de corde ejus, et abit retro, et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. Fidem etenim in servo Dei ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã incedere solebat: nͥ qd̃ ꝑ hanc dilationẽ ꝓmitti si¬
bi gaudet. suꝑ eminentem scientie caritatẽ: ibi se cer¬
tissime inuenturam credens qd ꝑfectũ ẽ. euacuato qd̾
ex parte ẽ. Cum tam̃ raciocinationi auctoritatẽ. ⁊ fidẽ
in terim scientiȩ iubetͣ ante ponere. tanquã certitudi¬
ni opinionẽ. ⁊ sapientiȩ mundi huiꝰ stultũ di hesitat ñ¬
nũquã & palpitat: s ñ usq ad contradictionẽ: quia ñ
tam ratio uoluntatẽ quã uoluntas trahere uidet᷑ ratio¬
nẽ ad fidem. Sieq agitur. donec illuminante gr̃a. incipi¬
at aliqͣndo boni sui fides caꝑe intellectũ: spes appetitum:
caritas. sensum. Interim uͦ fiunt hȩc in homine ad mani¬
festationẽ infirmitatis sue. ut ostendat᷑ ipse sibi: simul
etiam ut peccato uiciata natura. & nimis prona in sen¬
sum carnis suȩ. a seruitute carnis liberet᷑. & oꝑante spu

Expanded text:
per quam incedere solebat, nisi quod per hanc dilationem promitti siper quam incedere solebat, nisi quod per hanc dilationem promitti sibi gaudet super eminentem scientiae charitatem: ibi se certissime inventuram credens quod perfectum est, evacualo quod ex parte est, cum tamen ratiocinationi auctoritatem, et fidem interim scientiae jubetur anteponere, tanquam certitudini opinionem, et sapientiae hujus mundi stultum Dei: haesitat nonnunquam et palpitat, sed non usque ad contradictionem; quia non tam ratio voluntatem, quam voluntas trahere videtur rationem ad fidem. Sicque agitur, donec, illuminante gratia, incipiat aliquando boni sui fides capere intellectum, spes appetitum, charitas sensum. Interim vero fiunt haec in homine ad manifestationem infirmitati suae, ut ostendat et ipse se sibi; simul etiam ut peccato vitiata natura et nimis prona in sensum carnis suae a servitute carnis liberetur, et, operante
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ se ad credendum. hoc ẽ de reb fidei. cũ simplici assen¬
su cogitandũ. uim ilico patitur recurrentis naturȩ: &
scire uolens ubi suum cõmodet assensum: etiã contra uo¬
luntatem raciocinat᷑ contra auctoritatẽ licet enim sim¬
plicit̾ ire quo iubet᷑ assentit. tam̃ rationẽ respiciens. qu¬
si consuetam sibi uiam requirit. Nã & si possibile ẽ rati¬
oni in cogitando de fide libramine udicii omĩa subde-¬
re auctoritati. tam̃ rationalitati eripi ñ pot̾ uis uł motꝰ
naturalis ratiocinandi. Menti siquidẽ ad in quisitio¬
nẽ ueritatis naturalit̾ semꝑ tendenti. sic̃ finis solet ẽe
querendi. inuentio ipsa ueritatis. ad quã tenditur.
sic ula ad inueniendum solet ẽẽ ratiocinatio. qua ue¬
ritas inuenit᷑. Cũ gͦ fides ei indicitur ꝑ auctoritatẽ.
& a fine se differri uidet quẽ sperabat. & uiã int̾cludi.

Expanded text:
tamen se ad credendum, hoc est de rebus fidei cum simplici assentamen se ad credendum, hoc est de rebus fidei cum simplici assensu cogitandum, vim illico patitur recurrentis naturae, et scire volens ubi suum commodet assensum, etiam contra voluntatem, ratiocinatur contra auctoritatem: licet enim simpliciter irae, quo jubetur assentit, tamen rationem respiciens, quasi consuetam sibi viam requirit. Nam etsi possibile est rationi in cogitando de fide libramine judicii omnia subdere auctoritati, tamen rationalitati eripi non potest vis vel motus naturalis ratiocinandi. Menti siquidem ad inquisitionem veritatis naturaliter semper tendenti, sicut finis solet esse quaerendi, inventio ipsa veritatis, ad quam tenditur; sic via ad inveniendum solet esse ratiocinatio, qua veritas invenitur. Cum ergo fides ei indicitur per auctoritatem, et a fine se differri videt, quem sperabat, et viam intercludi,
Abbreviated transcription (Latin):
quia fides uoluntarius ẽ assensus mentis. in eis quȩ
fidei sunt. credere uͦ cũ assensri: de eis cogitare. Om̃s¬
q terminos fidei suȩ circumspiciens. ⁊ puram sibi
uoluntatem in corde. ⁊ assensum in oris confessione.
oꝑa etiam fidi inueniens in ꝓposito ⁊ ꝓfessione. usq ad mar¬
tyrii & mortis necessitatem si forte ingrueret: interim
de fide bene respondet sibi. Cogitans deinde mentis sue
statum. qualis sit cũ defide cogitat. inuenit certũ qͥdẽ
in ea liberi arbitrii assensum infide. aliquid tam̃ in cogi-¬
tatione contra assensum. Idipsum uͦ penes se discutiens
quid sit. quid sibi uelit. inuenit rationẽ ex obedientia fi¬
dei. simplicit ire in assensum: & omissa indubiis naturali
uia ratiocinandi. ꝑuiam gr̃e incedentem. omĩa subdere
auctoritati. Cũq mens abducta auia naturȩ in uiã gre
ꝑ aliam uiam miratur se reduci. in regionẽ suã: aptans

Expanded text:
quia fides voluntarius est assensus mentis in eis quae quia fides voluntarius est assensus mentis in eis quae fidei sunt; credere vero cum assensu de eis cogitare. Omnesque terminos fidei suae circumspiciens, et puram sibi voluntatem in corde, et assensum in oris confessione, opera etiam fidei inveniens in proposito et professione usque ad martyrii et mortis necessitatem, si forte ingrueret; interim de fide bene respondet sibi. Cogitans deinde mentis suae statum, qualis sit, cum de fide cogitat, invenit certum quidem in ea liberi arbitrii assensum in fide, aliquid tamen in cogitatione contra assensum. Idipsum vero penes se discutiens quid sit, quod sibi velit, invenit rationem ex obedientia fidei simpliciter ire in assensum, et omissa in dubiis naturali via ratiocinandi, per viam gratiae incedentem omnia subdere auctoritati. Cumque mens abducta a via naturae in viam gratiae per aliam viam miratur se reduci in regionem suam, aptans