comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi testes st̃ qͥa xp̃iani ñ st̃. qͥa ligam̃ita
sce eccłiȩ uanis se estimant conatib sol¬
uere. ac ꝑ hoc nec absolutionẽ ec̃e eccłiȩ
quã prestat fidelib uerã putant: si liga¬
tionẽ ciꝰ ualere ñ estimant. Cont᷑ qͦs
duitiꝰ disputandũ ñ est: qͥa ꝑ onĩa despi¬
ciendi & anathematirandi st̃. ut unde
se fallere ueritatẽ credunt. inde in pecca
capła aut predicare audent. aut tacite
apud semctipsos tenere: hos ꝓculdubio¬
anathematiramꝰ. Ex om̃ib tam̃ capłis
in cis sicut pͣdixi qͥ ad me in regia urbe
uenire consueuerant nullũ omĩno erro¬
rem cuiꝰlibet predicti capłi agnoui: s neq
fuisse existimo. nã si fiusset agnouissem
Quia uͦ st̃ multi fideliũ qͥ imꝑitiȩ relo
accendunt᷑: & sepe dũ quoscła quasi here¬
ticos insequunt᷑. hercses faciunt. eoꝵ in¬
firurctati consulendũ est. & sicut p̃dixi
ratione ac mansuctudine st̃ placandi. Illis
qͥppe ft̃ similes: de qͥb scriptũ est. Testimo¬

Expanded text:
sibi testes sunt, quia christiani non sunt qui ligamenta sanctae aecclesiae vanis se estimant conatibus solvere, ac per hoc nec absolutionem sanctae aecclesiae, quam prestat fidelibus, veram putant, si ligationem eius valere non estimant. Contra quos diutius disputandum non est, quia per omnia despiciendi et anathematizandi sunt, et unde se fallere veritatem cr praedicare audent, aut taciti apud semetipsos tenere, eos anathematizamus. Ex omnibus tamen capitulis in eis, sicut praedixi, qui ad me in regia urbe venire consueverant, nullum omnino errorem cujuslibet praedicti capituli agnovi, sed neque fuisse existimo, nam si fuisset agnovissem. Quia vero sunt multi fidelium qui imperitiae zelo accenduntur, et saepe, dum quosdam quasi haereticos insequuntur, haereses faciunt, eorum infirmitati consulendum est, et sicut praedixi ratione ac mansuetudine sunt placandi. Illis quippe sunt similes, de quibus scriptum est: « Testimo
Abbreviated transcription (Latin):
in carne st̃: qͥ in carnalib uoluptatib
niuunt. Cont᷑ hos dicit᷑. Neq corrup¬
to incorruptelam possidebit. Si autẽ
dicunt pauci temporis pęnitentiã contͣ
peceatũ debere sufficere. ut iterũ liceat
ad peccatũ redire: recte hos pastoris
pͥmi sententia ꝑcutit qͥ ait. Contingit
illis illud ueri ꝓuerbii. Canis reuersꝰ¬
ꝑseueret. Nam scriptũ ẽ. Qui ꝑseuera¬
uerit usq in fine̾. hic saluus erit. Hinc
scriptũ ẽ. Qui baptizat᷑ a mortuo & it̃m
tangit. eũ: qͥd ꝓficit lauatio eiꝰ.Mortu¬
uni qͥppe ẽ om̃e opꝰ ꝑuersũ qđ ꝑtrahit
ad mortẽ: qđ uitã iustitiȩ ñ uiuit. Bap¬
trat᷑ gͦ a mortuo & it̃m tangit eũ : qui
praua oꝑa que se egisse menunit deplo¬
rat. s eisdẽ se tt̃m post lacrimas impli¬
cat:. Anima itaq quelibet eiꝰdẽ mortui
lauatione nͣ ꝓficit: qͥa hoc iterũ faciendo
qđ plauxit. nec ꝑ lamenta penitentie

Expanded text:
in carne sunt qui in carnalibus voluptatibus vivunt. Contra hos dicitur: « Neque corruptio in corruptelam possidebit . » Si autem dicunt pauci temporis poenitentiam contra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccatum redire, recte hos pastoris primi sententia percutit, qui ait: « Contigit illis illud veri proverbii: Canis reversperseveret. Nam scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hinc scriptum est: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio illius? Mortuum quippe est omneitam justitiae non vivit. Baptizatur ergo a mortuo et iterum tangit eum, qui prava opera, quae se egisse meminit, deplorat, sed se eisdem iterum post lacrymas implicat. Anima ita quaelibet ejusdem mortui lavatione non proficit, quia hoc iterum faciendo quod planxit, nec per lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
iotus est mundꝰ c̃ totꝰ. Totꝰ enĩ mundꝰ
tiħ potest: cui de peccato aliquid re¬
nansit. S nemo resistit uoci ueritatis.
dis & ci de peccati sui contagione rema¬
net : quẽ totũ fatet᷑ mundũ ipse qͥ rede¬
nit. Si qui autẽ dicunt de peccato qͦlib&e

Expanded text:
otus est mundus est totus? Totus enim mundus dici non potest, cui de peccato aliquid remansit. Sed nemo resistit voci Veritatis: Nihil ergo ei de peccati sui contagio remanet, quem totum fatetur mundum ipse qui redemit. Si qui autem sunt qui dicunt quia
Abbreviated transcription (Latin):
bona: & głificent patrẽ ur̃m qͥ in celis ẽ
Tunc aute̾ oleuͣ in uasis cũ lampadib
sumim: quando de bonis actib nitorẽ
hunc intra testimoniũ conscientiȩ ser¬
uamꝰ In om̃e autẽ qđ de nobis extra
dicit᷑: recurrere ad archana mentis de¬
bemꝰ. Et si om̃s uituperent. liber est
quẽ conscientia ñ accusat: qͥa & si om̃s
laudent. liber esse nͣ potest. si hc̃ consci¬
entia accusat. De ioħe ueritas dicit
Quid existis in desertũ uidere . Harun¬
dinẽ uento agitatã Qđ udelicet per
negationẽ dicit᷑. ñ ꝑ confirmationẽ. cũ
subdit᷑. S quid existis uidere. Homi¬
nem mollib uestitu᷑ .d Ecce qͥ mollib¬

Expanded text:
bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . » Tunc autem oleum in vasis cum lampadibus sumimus, quando de bonis actibus nitorem haec intra testimonium conscientiae servamus, in omne autem quod de nobis extra dicitur, recurrere ad arcana mentis debemus. Etsi omnes vituperent, liber est quam conscientia non accusat, quia, et si omnes laudant, liber esse non potest si hunc conscientia accusat. De Joanne Veritas dicit: « Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam? » Quod videlicet per negationem dicitur non per confirmationem, cum subditur: « Sed quid existis videre? hominem mollibus vestitu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotenti dõ gr̃as
agere debemꝰ. qđ piis¬
simi & benignissimi
imꝑatores nr̃i tales
de suo genere iuxta
se ꝓpinqͦs habent. de
quoꝵ conuersatione
nobis om̃ib grande sit gaudiũ. Unde &
ꝓ eisdẽ dñis continue nobis orandũ est.
ut eoꝵ nita cũ suis om̃ib ꝓtegente celesti
gra ꝑ longa tempora tranqͥlla seruetur.¬
ciantib agnoui. Qua ex re excellentiã
ur̃am audio fuisse non modice contrista¬
tam. Qđ si ita est: ualde miror. cur uos
qͥ cor firistis in celo. uerba hominũ agi¬
tant in terra. Beatꝰ eteñ iob cũ amĩci
crepatione ꝓsiluissent: ait. Ecce eniꝰ ui
celo testis m̃s: & consciꝰ m̃s in excelsis. M
enĩ uite suȩ in cęlo testem habet: iudiciã
hominũ ꝑtimescere in terra nͨ debet.
Dux qͦ bonoꝵ eaulꝰ dicit. Opus autem
suũ ꝓbet unꝰqͥsq: & sic in semetipso tan¬
tum głam habebit & nͣ in altero. Si enĩ
aut laudib letamur aut uituperatione
frangim᷑: nr̃am głam nͣ ui nobis s i

Expanded text:
omnipotenti Deo gratias agere debemus, quod piissimi et benignissimi imperatores nostri tales de suo genere juxta se propinquos habent, de quorum conversatione nobis omnibus grande sit gaudium. Unde et pro eisdem dominis continue nobis orandum est, ut eorum vita cum suis omnibus, protegente coelesti gratia, per longa tempora tranquilla serus quibusdam agnovi. Qua ex re excellentiam vestram audio fuisse taedio non modico contristatam. Quod si ita est, valde miror cur vos, qui cor fixistis in coelo, verba hominum agitent in terra. Beatus enim Job, cum amici crepatione prosiluissent, ait: « Ecce enim de coelo testis meus et conscius in excelsis . » Qui enim vitae suae in coelo testem habet, judicia hominum pertimescere in terra non debet. Dux quoque bonorum Paulus dicit: « Opus autem suum probet unusquisque, et sic in semetipso tantum gloriam habebit, et non in altero . » Si enim aut laudibus laetamur, aut vituperatione frangimur, nostram gloriam non in nobis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ id est de dõ qͥ ꝓ nobis homo sid
est loquam᷑. qͥ ante unuriã qͥa demo¬
nia haberet audiuit: post mortẽ iͦ
a siuis ꝑsecutorib saluctor appellatꝰ e
cũ dicerent. scimꝰ qͥ seductor ille dite
post tres dies resurgã. Quanta ant̃
nos peccatores a lingua uł manib in¬
quoꝵ hominũ portare necesse ẽ quis
aduerntũ et̃i tudicis udicandi sumr:
si & ipse tanta cciã post mortẽ ꝑtall
lntissima filia brcuit᷑ airi: ne quotiens
futtos homines tͥ derogare cognoscis
ualibet uł pariuila mentis tristitia
pingaris. S qͥa sedari hoc ipsũ stułtoꝵ
honiunũ murmur tranquilla ratione
potist÷ ꝓeccatũ credo si bonũ qđ ualet
pers negligit᷑ ut fiat. Nam cũ placa¬
t insanas mentes atq ad salute redu¬
cere possum. sçandalitare eos minime
debemꝰ St̃ enĩ queda scandala quȩ
om̃ino despicienda st̃: quedã uͦ cũ uitari
sine culpa ñ possunt. despicienda nͣ st̃.
ne cũ culpa seruent᷑. Qđ sacro eiugłio

Expanded text:
sanctorum, id est de Deo, qui pro nobis homo factus est , loquamur, qui ante injuriam, quia daemonia haberet , audivit, post mortem vero a suis persecutoribus seductor appellatus est, cum dicerent: « Scimus quia seductor ille dixit: Post tres dies resurgam . » Quanta autem nos peccatores a lingua vel manibus iniquorum hominum portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta etiam post mortem pertulit lentissima filia, breviter dixi, ne quoties stultos homines tibi derogare cognoscis, qualibet vel parvula mentis tristitia tangaris. Sed quia sedari hoc ipsum stultorum hominum murmur tranquilla ratione potest, peccatum credo, si bonum quod valet fieri negligitur, ut fiat. Nam cum placare insanas mentes atque ad salutem reducere possumus, scandalizare eos minime debemus. Sunt enim quaedam scandala, quae omnino despicienda sunt, quaedam vero, cum vitari sine culpa non possunt, despicienda non sunt, ne cum culpa serventur. Quod sacro Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
sorores accipere. quȩ suut ab illis
enĩ in sacris eloquiis inuenit᷑ qł
huic capło contͣdicere uideat᷑ Int̾atꝰ¬
sq ad quotam generationẽ Augur¬
fideles debeant cũ ꝓpinqͥs sibi an¬
iugio copulari: & nouercis & cor¬
tis si liceat copulari conuigio. R p̃sꝵ
lica ꝑmittit. ut sibi fr̃is aut sororis
seu duoꝵ fr̃m germanoꝵ uł duaꝵ¬
filiꝰ & filia misceant᷑: s exꝑim̃to didici¬
mꝰ ex tali coniugio sobolem nͨ posse suc¬
crescere. & sacra lex ꝓhibet. cognationis
turpitudinẽ reuelare. Unde necesse qt
lium licent᷑ sibi iungi debeat. Nã scł̃i

Expanded text:
sorores accipere, quae sunt ab illis sorores accipere, quae sunt ab illis enim in sacris eloquiis invenitur, quod huic capitulo contradicere videatur. Intsque ad quotam generationem fideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari, et novercis, et cognatis si liceat copulari conjugio, non lica permittit, ut sive fratris et sororis, seu duorum fratrum germanorufilia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere, et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse estlium licenter sibi jungi debeat. Nam in sec
Abbreviated transcription (Latin):
mere possumꝰ. Certe enĩ dũ coningia
in mundo celebrant᷑. coniugati qͦ uo
cant᷑. ut qͥ in uia iam coniugii precęsse¬
rt᷑: in subsequentis qͦ copule gaudio
misceant᷑. Cair nͦ gͦ nobiscũ in hac spi¬
ritali ordinatione qua ꝑ sacrũ mnuste¬
riu̾ homo do coniungit᷑: tales conueni¬
arit. qͥ in ꝓfectu ordin̾ati ep̃i gaudeant:
uł ꝓ eiꝰ custodia om̃ipotenti dño p̃ces

Expanded text:
mere possumus. Certe enim, dum conjugia mere possumus. Certe enim, dum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique convocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt in subsequenti quoque gaudio misceantur. Cur non ergo et in hac spiritali ordinatione qua per sacrum mysterium homo Deo conjungitur tales conveniant qui vel in profectu ordinati episcopi gaudeant, vel pro ejus custodia omnipotenti Domino preces
Abbreviated transcription (Latin):
spe malũ qđ aduersat᷑ portando &
dissimulando compescat. Oms hi qͥ
ad fidẽ ueniunt admonendi st̃: ne
tle aliqͥd audeant ꝓpetrare: Siqͥ ꝓpetͣ
qͥ ꝑ ignorantiã fecert᷑ culpa aliqͣtenꝰ
toleranda ẽ. ita in his fortit᷑ inseqͤnda
inter iacet. ut ep̃i ñ facile ualeant
conuenire : an debeat sine alioꝵ
de galliis ep̃i ueniunt: qͥ in ordinan¬
one epi testes assistant .d S fr̃nitatem
tuã ita uolumꝰ ep̃os ordinare. ut ipsi
sibi epͣi longo int᷑uallo inmime dis¬
iungant᷑: quatinꝰ nulla sit necessitas
ut in ordinatione cpͣi conuenire ñ pos¬
sint. Pastoꝵ qͦ aliquoꝵ presentia qͥa ualde
c̃ utilis: facillime debeant conuenire:
Cũ gͥ auctore do ita fuerint ep̃i in ꝓ¬
pinquis sibi locis ordinati: ꝑ om̃ ep̃oꝵ
ordinatio sine aggregatis trib uł qͣttuor
pis fieri nͥ debet̃. Nam qđ in ipsis reb¬
spiritalib ut sapient᷑ & mature dispo¬
nant᷑. exemplũ a reb etiã carnalib su¬

Expanded text:
epe malum quod adversatur portando et dissimulando compescat. Omnes autem qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale aliquid audeant perpetrare. Si qui autequi per ignorantiam fecerunt, culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, interjacet, ut episcopi non facile valeant convenire, an debeat sine aliorude Galliis episcopi veniunt, qui in ordinatione ipsi testes assistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare, ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur, quatenus nulla sit necessitas ut in ordinatione episcopi convenire non possint; pastorum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, facillime debeant convenire. Cum igitur, auctore Deo, ita fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine aggregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam quod in ipsis rebspiritualibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum a rebus etiam carnalibus su
Abbreviated transcription (Latin):
prp̃o sanguinẽ fudit. Quia uͦ st̃ multi
p angłoꝵ gente qͥ dui ad huc in infide¬
late essent huuic nefando coniugio di¬
cunit᷑ admixti: ad fidẽ uenientes admo¬
nendi st ut se abstineant. & graue hoc
ise pcccatũ cognoscant: tremendũ dĩ
iudiciũ timeant. ne ꝓ carnali delecta¬
none tormenta et̃ui cruciatꝰ incurraq̃.
Non tam̃ ꝓ hac re sacri corporis ac san¬
quinis dñi cõmunione pͥuandi sunt.
ne in eis illa ulcisci iudeant᷑ in qͥb se
ꝑ ignorantiã ante lauachrũ haptisma¬
us astrinxert᷑. In hoc enĩ tempore sc̃a

Expanded text:
o sanguinem fudit. Quia vero sunt multi in Anglorum gente qui, dum adhuc in infidelitate essent, huic nefando conjugio dicuntur admixti, ad fidem venientes admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali dilecttione tormenta aeterni cruciatus incurrant. Non tamen pro hac re sacri corporis ac sanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videamur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis astrinxerunt. In hoc enim tempore sa
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣis. in qͥb nullꝰ eoꝵ ex his quȩ posside¬
bat aliquid suũ esse dicebat: s erant eis
omiia cominunia. Si qui uͦ clerici sunt
extra sacros ordines constituti. qui se
continere nͣ possunt: sortiri uxores de¬
bent. & stipendia sua exteriꝰ accipere.
Quia & de his de qͥb prefati sumꝰ noui¬
mꝰ scriptũ. qđ diuidebat᷑ singłis ꝓut
cuiq opꝰ erat: de eoꝵ qͦ stipenddio cogi

Expanded text:
nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidenostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse dicomnia communia . » Si qui vero clerici sunt extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia sua exterius accipere, quia et de his, de quibus praefati sumus, novimus scriptum, « quod dividebatur singulis, prout cuique o
Abbreviated transcription (Latin):
cantuarioꝵ eccłie. de ep̃is qualit᷑ cũ suis
clericis conuersent᷑: uł de his quȩ fideliu̾
oblationib accędunt ad altariũ. quante
debeant fieri portiones. & qualiter ep̃c
in eccłia agere debeat. Responsio Gregorii
acra scriptura testat᷑. quã bene
te nosse ñ dubito. & specialiter
beati sauli ad timotheũ epłe in
quib erudire studuit: qualit᷑ eum iN
domo di conuersari oportiusset. Mos
autẽ sedis apłice ẽ. ordinatis ep̃is p̾cepta
tradere. ut ex om̃i stipendio qđ accędit.
quattuor ficri debeant portiones: una
iudelicet ep̃o & familie ꝓpt᷑ hospitalita¬
tem atq susceptionẽ. alia clero.
tercia pauꝑib. quarta eccłiis repa¬
randis. S quia tua fr̃nitas monasteri¬
oꝵ regłis erudita seorsũ iuuere nͣ debet
a clericis suis. in eccłia angloꝵ que auc̃¬
tore dõ nuꝑ adhuc ad fidem ꝑducta ẽ.
hanc debet conuersationẽ iustituere
que initio nascentis eccłiȩ fuit patrib

Expanded text:
nsis Ecclesiae, de episcopis qualiter cum suis clericis conversentur, vel de his, que fidelium orationibus accedunt ad altarium, quantae debeant fieri portiones, et qualiter episcopus in ecclesia agere debeat. Responsio Gregorii. Sacra Scriptura testatur, quam bene te nosse non dubito, et specialiter beati Pauli ad Timotheum Epistolae, in quibus erudire studuit, qualiter eum in domo Dei conversari oportuisset. Mos autem sedis est apostolicae ordinatis episcopis praecepta tradere, ut ex omni stipendio quod accedit, quatuor fieri debeant portiones, una videlicet episcopo et familiae, propter hospitalitatem atque susceptionem; alia clero; tertia pauperibus; quarta ecclesiis reparandis. Sed quia tua fraternitas monasterii regulis erudita seorsum fieri non debet a clericis suis in Ecclesia Anglorum, quae auctore Deo nuper adhuc ad fidem producta est, hanc debes conversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus
Abbreviated transcription (Latin):
patris turpitudinẽ filis reuelare petgs
s qͥa scriptũ est. ert̃ duo in carne uua.
qͥ turpitudinẽ noueroȩ quȩ una caro
cũ patre fuit reuelare prȩsumpserit
ꝓfecto patris turpitudinẽ reulabit
ꝑ coniunctionẽ prioꝵ caro fr̃is fuerit

Expanded text:
tudinem filius revelare potest, sed quia scriptum est: « Erunt duo in carne una , » qui turpitudinem novercae quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelabit. per conjunctionem priorum caro fratris fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩq de his uiciniores sibi int̾ ꝓuincias nuut¬
at ciuitates. atq eas eccłias uisitet quas oppidis
sius maximas magis esse consliterit: ita ut me¬
mores unanimitatis atq concordie. ñ alterũ
longius sibi usur pando. qđ ẽ alii ꝓpius inqͥetet
lacuit itaq ꝑpeti disciplinã quã circa N.¬
Octauiu᷑. ursionẽ. Remigiũ & T riferiũ ep̃os

Expanded text:
quaeque de his viciniores sibi inter provincias muniquaeque de his viciniores sibi inter provincias muniat civitates, atque eas ecclesias visitet quas oppidis suis maximas magis esse consterit, ita ut memores unanimitatis atque concordiae non alterum sibi longius usurpando quod est alii propius inquietet. II. Placuit itaque perpeti disciplinam quam circa Octavum, Ursionem, Remigiu
Abbreviated transcription (Latin):
uincie minime tenerent᷑: constringerent᷑ tam᷑
pietatis affectu. Hec ipsi tantũ in die uitȩ eiꝰ
nensis quas uł suas paroechias. uł suos discipłos
suisse constiterit ordinatos pͥmatꝰ habeat digni¬
tatem. Illud a partib suis obseruandũ. quod
noret ut filios: & memorate ꝓuincie sacerdores
tanꝗ̃ boni filii eundẽ habeant ut parentẽ. &
muicem sibi exhibeant caritatis affectũ: imple¬
to hoc qđ ait beatꝰ apłs. Honore mutuo p̾ueni¬
entes:. Non alta sapientes: s humilib consenti¬
entes. Illud deinde int᷑ ep̃os urbiũ arelatensis
tabant a cc̃a sẏnodo definitũ est: ut qͥ ex his
approbauerit suã cuutatẽ esse metͦpolim. is tociꝰ
ꝓuinciȩ honore᷑ pͥmatꝰ optineat. & ipse canonũ
ordinationu᷑ habeat potestatẽ. Certe ad pacis
uinculũ conseruandũ hoc consilio utiliori decre¬
tum ẽ. ut si placet memoratarũ urbiũ ep̃is. una¬

Expanded text:
rovinciae minime tenerentur, constringerentur tamen rovinciae minime tenerentur, constringerentur tamen pietatis affectu. Haec ipsi tantum in diem vitae ejunensis, quas vel suas parochias, vel suos discipulos fuisse constiterit ordinatos, primatus habeat dignitatem. Illud a partibus observandum quod noret ut filios, et memoratae provinciae sacerdotes tanquam boni filii eumdem habeant ut parentem, et invicem sibi exhibeant charitatis affectum, impleto hoc quod ait beatus Apostolus: Honore mutuo praevenientes, non alta sapientes, sed humilibus consentientes. Illud deinde inter episcopos urbium Arelatensis tabant, a sancta synodo definitum est, ut qui ex his approbaverit suam civitatem esse metropolim, is totius provinciae honorem primatus obtineaordinationum habeat potestatem. Certe ad pacis vinculum conservandum hoc concilio utiliori decretum est ut, si placet, memoratarum urbium episcopis, una
Abbreviated transcription (Latin):
ad postulationẽ ꝓuinciarũ
gallie sacerdotes conuenis¬
semꝰ ad taurmantiũ ciuita¬
tẽ. atq in eiꝰde urbis eccl̃a
auditore dño uł mediatore sederemꝰ. auditis
um fuerant congregati de singłis negociis:
hec sententie forma ꝓcessit qđ a paucis statuta
canonũ seruarentur. & plurimoꝵ intentioib
adhiberet᷑ utilis medicina:
eccłiis. que in scda ꝓuincia narbonensi posite
uidebant᷑. diceret p̃esse debere. atq ꝑ se ordina¬
tiones in memorata ꝓuincia summoꝵ fieri¬
sacerdotũ. siquidẽ assereret. easdẽ eccłias uł suas
siuisse. uł ep̃os a se in eisdẽ eccłiis ordinatos. & e
diuerso eiusdẽ regionis ep̃i aliud defensarent.
ac sibi alteriꝰ ꝓuincie sacerdotem p᷑esse ñ debe¬
re contenderent: id iudicatũ est a sc̃a synodo
contemplatione pacis atq concordie. ut ñ tã
ciuitati eiꝰ que in altera ꝓuincia sita est. cuiꝰ
magnitudine̾ penitꝰ nesciremꝰ quã ipsi potis
Dignũ enĩ uisum est. ut quamuis unitate ꝓ¬

Expanded text:
onem provinciarum Galliae sacerdotes convenissemus ad Taurinatum civitatem, atque in ejusdem urbis ecclesia auditore Domino vel mediatore sederemus, auditisum fuerant, de singulis negotiis haec sententiae forma processit, quod a paucis statuta canonum servarentur, et plurimorum contentionibus adhiberetur utilis medicina. ecclesiis quae in secunda provincia Narbonensi positae videbantur diceret praeesse debere, atque per se ordinationes in memorata provincia summorum fierisacerdotum, siquidem assereret easdem ecclesias vel suas fuisse, vel episcopos a se in eisdem ecclesiis ordinatos, et e diverso ejusdem regionis episcopi aliud defensarent, ac sibi alterius provinciae sacerdotem praeesse non debere contenderent, id judicatum a sancta synodo contemplaticivitati ejus, quae in altera provincia sita est cujus magnitudinem penitus nesciremus, quam ipsi potissDignum enim visum est ut quamvis unitate p
Abbreviated transcription (Latin):
eis hactenꝰ iccirco uidet᷑ indultũ: ut de ct̃o hac
auctoritate cõmoniti nichil usur pare conent᷑.
Si qͥde ea ab hac causa excusatione defenderint:
qua dicerent priꝰ se nͣ esse conuentos: Proinde
iudicauit synodꝰ ut si qͥs ex hoc fecerit contra
statuta maioꝵ: sciat is qui ordinatꝰ fuerit sacer¬
dotii se honore pͥuandũ Ille uͦ qͥ ordinauerit.:
auctoritatt᷑ se in ordinationib uł in conciliis
minime retinenda: Non solũ autẽ circa memo¬
ratos ep̃os hec sententia pͣualebit: s cirea om̃s qͥ
simili errore decepti ordinationes huiꝰmodi ꝑpe
Spano prb̃o ñ leue crim̃ intenderat. inter
testatꝰ est. id conciliĩ decreuit auctoritaso uise
palladius in eadẽ sententu manere. Maans¬
tioris tempore a t̾riferio fuerat sacerdoleam¬
tatꝰ hoc ei humanttate reseruato aoicli. anni.
triferius in potestate habeat. qͣndo q u uem¬

Expanded text:
eatenus his videtur indultum, ut de caetero hac auctoritate commoniti nihil usurpare conentur, siquidem ea se ab hac causa excusatione defenderint qua dicerent prius se non esse conventos. Proinde judicavit synodus, ut si quis ex hoc fecerit contra statuta majorum, sciat is qui ordinatus fuerit sacerdotii se honore privandum, et ille qui ordinaverit auctoritatem se in ordinationibus vel in conciliis minime retenturum. Non solum autem circa memoratos episcopos haec sententia praevalebit, sed et circa omnes qui simili errore decepti ordinationes hujusmodi perpresbytero non leve crimen intenderat, inter testatus est, id concilii decrevit auctoritas, ut idem Palladius in eadem sententia maneret, qua cognitionis tempore a Triferio fuerat sacerdote multatus, hoc ei humanitate reservato concilii ut ipse Triferius in potestate habeat, quando e
Abbreviated transcription (Latin):
communionis accipiat.
galliarũ qui felici cõmunicant destinarunt uit
siqͥs ab eiꝰ cõmunione se uoluerit sequestrare i
ec̃ẽ pacis consortiũ suscipiat᷑. iurta litteras neno¬
bilis memoriȩ ambrosĩ epͣi uł Romane eclłie s¬
cerdotis dudũ latas: quȩ in concilio legatis psunꝰ¬
qđ synodi seutentia definitũ est. ut clerici
alteriꝰ scđm statuta canonũ nemo suscipiat: n
sue eccłie in alio gradu audeat ordinare. neq
abiectum recipiat in communionẽ. U.
iautẽ qͥ cont᷑ interdictũ st̃ ordinati uł in
ritas. Incolumes uos dñs nrͣ euo longissimocmn¬
seruare dignetur. domni fratres dilectissimr¬

Expanded text:
communionis accipiat. Galliarum si quis ab ejus communione se voluerit sequestrare, in nostrae pacis consortio suscipiatur juxta litteras venerabilis memoriae Ambrosii episcopi vel Romanae Ecclesiae sacerdotis dudum latas, quae in concilio legatis praessynodi 212 sententia definitum est, ut clericum alterius secundum statuta canonum nemo suscipiat, neque suae ecclesiae in alio gradu audeat ordinare, neque abjectum recipiat in communione. VII. De his qui contra interdictum sunt ordinati vel in ritas. Incolumes vos Dominus noster aevo longissimo conservare dignetur, domini fratres dilectissim
Abbreviated transcription (Latin):
gregata congregatio. qđ ꝑ singłos annos bis
fieri solet & debet iuste & dõ placite corã patri¬
archa aut primate ȩccłiastica: & coram patricio
scłaria uidicent᷑ negocia in commune. Qđ si
difficiliores ortȩ fuerint questiones. aut ep̃orũ
uel maioꝵ iudicia aut maiores cause fueruit:
iores & difficiliores quȩstiones semꝑ ad sedem
constantia ur̃a aduersꝰ contentiones eoꝵ qui
aduersa sapiunt. & nͨ quȩ di sunt sapunt: &¬
erit fortior petra constantia ur̃a. sicut scͥptũ ẽ:
Ne timueritis ab eis neq terreainiu a facie eoꝵ
qui corpꝰ occidunt: animã autẽ nͨ possunt occi
dere. Qđ autẽ in aure auditis predicate in lu¬
mine: illũ timentes qui potest animã & corpꝰ
occidere. & mittere in gehennã. Fr̃s mei. in
carne ambulantes non scđm carne̾ militamꝰ.
Arma eniꝰ militiȩ nr̃ȩ non carnalia s potentia
cogitationẽ in obsequiũ xp̃o ꝑducentes. De

Expanded text:
gregata congregatio, quae per singulos annos bis gregata congregatio, quae per singulos annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastico et coram patricio saeculari judicentur negotia in commune. Quod si difficiliores ortae fuerint quaestiones aut episcoporum vel majorum judicia aut majores causae fuerint, jores et difficiles quaestiones semper ad Sedem constantia uestra aduersus contentiones eorum qui aduersa sapiunt et non quae dei sunt et erit fortior petra constantia uestra sicut est scriptum: ne timueritis ex eis neque terreamini a facie eorum qui corpus occidunt aEd. R., aure auditis, praedicate in lumine, illum timentes, qui potest animam et corpus occidere et mittere in gehennam . Fratres mei, in carne ambulantes non secundum carnem militemus. Arma enim militiae nostrae non carnalia, sed potentia cogitationem in obsequium christo perducentes. De
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate: & pcregrina iudicia subinouemꝰ.
Vnde & dñs mentionẽ faciens loth: ꝑ moysen
loquit᷑ dicens: Ingressus es. quida inquiunt
ut aduena. numquid ut iudices.Unaquęq
leges suos debet iustos & ñ iniqͦs habere iudi¬
uagandi stimulante ꝓpt᷑ suam uiam despici¬
ens patriã tͣnseat. s ad duodecim eiusdẽ ꝓuin¬
ciȩ iudices: ad quoꝵ iudicium om̃es cause ciui¬
tatũ referunt᷑ deferatur negocium. Si autem
fuerit eccłiasticũ. apud ep̃os interueniente pri¬
mate si quidẽ maior causa fuerit. si uero minor:¬
metropolitano. Si uero fuerit scłare. apud eiꝰdẽ
sacerdotali udicio terminari uoluit. Om̃is
eniꝰ oppressus libere sacerdotũ si uoluerit appel¬
let iudiciũ. & a nullo ꝓhibeatur: s ab his fulci¬
atur & liberetur. Si autẽ difficiles cause aut
maiora negocia orta fueruit: ad maiorẽ sedẽ
referant᷑. Et si illic facile discerni ñ poterunt
aut iuste terminari: ubi fuerit summoꝵ con¬

Expanded text:
auctoritate, et peregrina judicia submovemus. Unde et Dominus mentionem faciens Lot, per Moysem loquitur dicens: Ingressus es quidem, inquiunt, ut advena, nunquid ut judices? Unaquaequleges, suos debet justos et non iniquos habere judivagandi, stimulante protervia, suam despiciens patriam transeat, sed ad duodecim ejusdem provinciae judices, ad quorum judicium omnes causae civitatum referuntur, deferatur negotium. Si autem fuerit ecclesiasticum, apud episcopos, interveniente primate, si major causa fuerit; si metropolitano; si vero fuerit saeculare, apud ejusdem sacerdotali judicio terminari voluit. Omnis enim oppressus libere sacerdotum, si voluerit, appellet judicium et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Si autem difmajora negotia orta fuerint, ad majorem sedem referantur. Et si illic facile discerni non poterunt aut juste terminari, ubi fuerit summorum con
Abbreviated transcription (Latin):
qui non fuerit scandaliratꝰ in me Ille ꝓculdu¬
bio scandalizatus est in dm̃. qui recte nͨ docet:
& qui eiꝰ scandalirat ep̃m uel sacerdotemrlm¬
pie namq agentes sunt impii: neq intelligeN
oms impiĩ. Porro docti inttelligent. Om̃s eniͦ
inuicẽ humilitate᷑ insinuate. quia d̾s suꝑbis
resistit: humilib autẽ dat gr̃am. Nolite in qͥt

Expanded text:
qui non fuerit scandalizatus in me ; » ille procul duqui non fuerit scandalizatus in me ; » ille procul dubio scandalizatus est in Deum qui recte non docet, et qui ejus scandalizat episcopum vel sacerdotem. Impie namque agentes sunt impii, neque intelligunt omnes impii, porro docti intelligent, omnes enim invicem humilitatem insinuate, « quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . » « Nolit
Abbreviated transcription (Latin):
regione dextra leuaq contrito corde & humi¬
liato sp̃u ac prono stent uultu. custodientes
eum a maliuolis hominib & consensum erꝰ
prebeant sacrificio. Peracta autẽ consecratioe
om̃s cominunicent: qui noluerint eccłiasti¬
cis carere liminib Sic enĩ & apłi statuerunt:
& sc̃a romana tenet eccłia. Seruite inquit
dnͣs ꝑ ꝓpłuam dauid in timore: & exultate ei
cum tremore. Adorate pure ne forte irascat᷑.
& pereatis de uia. Ille enĩ non perit de uia: qͥ
recte graditur: & precepta custodit maiorum.
Doceri gͦ om̃s oportet. qui dñi sacrificio fun¬
gunt᷑. ut çet̾os instruant: & sibi ꝓficiant Scͥp¬
tum est autẽ: Qui docti fuerint fulgebunt qͣsi
splendor firmamenti. & qui ad iusticiã erudi¬
unt multos: quasi stelle in ꝑpetuas ȩternitates.
Et alibi: Popłs autẽ sciens dm̃ suũ optinebit
& faciet: & docti in ppło docebunt plurimos:
Ipsa enĩ ueritas ꝑ se infert & dicit: Reatus est:¬

Expanded text:
regione dextra levaque, contrito corde et humiregione dextra levaque, contrito corde et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malivolis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio, peracta autem consecratione, omnes communicent qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. Sic enim et apostoli statuerunt, et sancta Romana tenet Ecclesia. « Servite, » inquit prophetam David, « in timore, et exsultate ei cum tremore , » adorate pure, ne quando irascatur, et pereatis de via. Ille enim non perit de via qui recte graditur, et praecepta custodit majorum. Doceri ergo omnes oportet qui Domini sacerdotio funguntur, ut caeteros instruant et sibi proficiant, scriptum essplendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . » Et alibi: « Populus autem sciens Dominum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Ipsa enim veritas 14 per se infert et dicit: « Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
nom tuũ: qm tu benedices iusto. Dñe ut has¬
ta placabilitatis coronabis eum. Deo enĩ sacri¬
ficantes ꝑfecte. ñ debent uexari: s portari. con¬
solari. atq ab om̃ib uencrari. Ipsi autẽ qͣndo
dño sacrificant. non soli hoc agere debent.s
testes secum adhibeant: ut dño ꝑfecte in sacra¬
tis dõ sacrificare locis ꝓbent᷑. Ait namq auẽ¬
toritas legis diuinȩ: uide ne offeras holocausta
tua in omiii loco quẽ uideris. s in loco quem
elegerit dñs ds tuus. E p̾c do sacrificans¬
testes ut p̃fixum est secum habeat: & plures
quã alius sacerdos. Sicut enĩ maioris honoris
gradu fruit᷑: sic maioris testimonii increm̃¬
tatione indiget. In sollemniorib quippe di¬
ebus aut seꝑtẽ aut quinq aut tres diaconos
qui eiꝰ oculi dicunt᷑. & subdiaconos atq reli¬
quos ministros secum habeat: qui sacris indu¬
ti uestimentis in fronte & a tergo. & prb̃i e

Expanded text:
nomen tuum, quoniam tu benedices justo. Domine, ut hasnomen tuum, quoniam tu benedices justo. Domine, ut hasta placabilitatis coronabis eum . Deo enim sacrificantes perfecte, non debent vexari, sed portari, consolari, atque ab hominibus venerari. Ipsi autem quando Domino sacrificant non soli hoc agere debent, sed testes secum adhibeant, ut Dotis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in loco, quem elegit Dominus Deus tuus . Epistestes ut praefixum est secum habeat, et plures quam alius sacerdos. Sicut enim majoris honoris gradu fruitur, sic majoris testimonii incrementatione indiget. In solemnioribus quippe diebus aut septem, aut quinque, aut tres diaconos, qui ejus oculi dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti vestimentis in fronte et a tergo, et presbyteri e
Abbreviated transcription (Latin):
inueniamur qui dixit. qui uult post me ueni¬
re abneget semetipsũ. & tollat crucem suã &
sequatur me. & reliqua. Presumptio est: si
dominoꝵ beneficia famuli ñ sequant᷑. Obse¬
quiũ gͦ estimandũ puto: quod pariturus im¬
pendo. Quid est enũ qđ plus creditur filii
uocabulum ualere quã obsequiũ: & non quęrit᷑
quid in amoris lance ꝓmoueas. s quale ad
prȩidiciũ estimanti nom̃ opponas: cũ apud
prudentes frustra sobolem dicimus. nisi exhi¬
beat qđ uocat᷑. dEgo uͦ nolo errore meo alienas
culpas asserere: ut factum qđ doleo. ad misisse
Uirũ sanguinũ & dolosum abominabit᷑ dñs.
ego autẽ in multitudine miscđiȩ tue introibo
decantatores meos dirige ante faciem tuam
iuã ineã. Non est enĩ in ore eoꝵ rectum: inte¬
riora eoꝵ insidiȩ. Sepulchrũ patens guttur
coꝵ: linguã suam lenificam. Condemna eos
d̾s.: decidant consiliis suis. uixta inultitudinẽ
Et ꝓteges eos: & letabunt᷑ in te qui diligunt

Expanded text:
it: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam et sequatur me , » et reliqua? Praesumptio est si dominorum beneficia famuli non sequantur. Obsequium ergo aestimandum puto, quod pariturus impendo. Quid est enim, quod plus creditur filii vocabulum valere quam obsequium, et non quaeritur quid in amoris lance promoveas, sed quale ad praejudicium aestimanti nomen apponas, cum apud prudentes frustra sobolem diximus, nisi exhibeat quod videtur. Ego vero nolo errore meo alienas culpas asserere, ut factum quod doleo admisisse Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus; ego autem in multitudine misericordiae tuae intdecantores meos, dirige ante faciem meam viam tuam. Non est enim in ore eorum rectum, interiora eorum insidiae: Sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lenificant. Condemna eos Deus, decidant a consiliis suis: Juxta multitudinem Et proteges eos, et laetabuntur in te qui diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulli umquã nocete. Fr̃es estis. inuicẽ uos
diligite: ut ueri dñi discipłi effici mercami¬
ni Nam qui rancida corda uiroꝵ inficit:
maliciam inter homines spargit. Et qui
detrahit fre̾m suu. homicida est. Et qui ab
stulerit aliquid patri uel matri. dicitq hoc
peccatũ non esse: honucidȩ particeps e̾. Pater
nr᷑ sine dubio est qui nos creauit. Mater uͦ
nr̃a eccłia: que nos in baptysmo sp̾ualit᷑ re¬
gencrauit. Ergo qui xp̃i pecunias & eccłiȩ
rapit. aufert uel fraudat. homicida est: atq¬
homicida ante conspectũ iusti iudicis esse de
quitatẽ operat᷑: qui autẽ pecuniã uel res eccłiȩ
abstulerit. sacrilegiũ facit. Priuilegia enim

Expanded text:
nulli unquam nocete. Fratres estis, invicem vos diligite ut veri Dei discipuli effici mereamini. Nam qui rancida corda virorum inficit, malitiam inter homines spargit, et qui detrahit fratrem suum, hic homicida est. Et qui abstulerit aliquid patri vel matri, dicitque hoc peccatum non esse, homicidae particeps est. Pater noster sine dubio Deus est, qui nos creavit: mater vero nostra ecclesia, quae nos in baptismo spiritualiter regeneravit. Ergo, qui Christi pecunias et ecclesiae rapit, aufert, vel fraudat, homicida est. homicida in conspectu iusti iudicis esse depquitatem facit; qui autem pecunias vel res aecclesiae abstulerit, sacrilegium faci
Abbreviated transcription (Latin):
& peccatũ est iniquitas. Et scitis quia ille
apparuit ut peccata tolleret: & peccatũ in co
non est. Om̃is qui in eo manet: non peccat.¬
Et oñus qui peccat nͨ uidit eũ: nec cognouit
eum. Filioli. nemo uos seducat. Qui facit
iusticiã iustꝰ est: sicut & ille iustũs est Qui
facit peccatũ ex diabolo est: qm̃ ab initio dia

Expanded text:
quitas. et scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. qui facit peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
les habeant᷑. lam uͦ rapidus uortex & tartarea
caribdis. & saxis illisa naufragia ac mortifere
submersiones: quid aliud estimanda st̃ quam
peccata . Restat gͥ ut hec nauis cursu ꝓspero
tuta possit portũ desiderate urbis intrare: &¬
ita dõ precem fundere. ut nauigantes mere
aut᷑ audiri. Auduumꝰ fr̃s qđ quidã detraht̃¬
& accusant sacerdotes di. cupientes eos dam¬
nari. nͭ intelligentes forsitan qđ iniuria sa¬
cerdotũ ad. xp̃m ꝑtinet. cuiꝰ uice funguntur.
am & omnẽ dolum & simulationes & inuidi¬
as & om̃s detractiones: sicut mͦ geniti infantes

Expanded text:
les habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea les habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia, ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precantur audiri. Audimus, fratres, quod quidam detrahunt et accusant sacerdotes Domini, cupientes eos damnari, non intelligentes forsitan quod injuria sacerdotum ad Christum pertinet, cujus vice funguntur. am, et omnem dolum et simulationes et invidias et omnes detractiones, sicut modo geni
Abbreviated transcription (Latin):
pelagus diuersis ẽ locis & regionib uiros por¬
tat ad unã potentis regni urbem ꝓperare cu¬
pientes. Sit gͦ nauis auctor huiꝰ dñs ipse
onĩps ds: gubernator uͦ sit xp̃c. tum deinde
ꝓ rete officiũ ep̃c impleat. prb̃i nautarum.
diaconi dispensatoꝵ locum teneant. Hi qui
catecizant: nautologis conferunt᷑. Epibatis
autẽ tociꝰ fr̃nitatis multitudo sit similis. Ipsũ
quoq mare hic mundꝰ habeatur. Uentoꝵ uero
uarietates & turbinũ diuersis temptationibꝰ
conferant᷑. Persecutiones tribulationes siue
pericula: fluctib exequent᷑. Terreni uͦ sp̃c qui
uel de torrentib uel de conuallib spirant:
pseudo ꝓpħarũ & seductoꝵ seu prauȩ doctrine
uerba docent᷑. Promontoria uͦ & loca confrago¬
sa: hi qui in potestatib scłi st̃ uidices: & peri¬
cula minant᷑ ac mortes:. Bithalassa uͦ loca que
atq his qui irrationabili fidem nr̃am ratione
discutiunt. Yppocrite uͦ & dolosi: pyratis simi¬

Expanded text:
pelagus diversis e locis et regionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare cupientes. Sit ergo navis hujus dominus ipse omnipotens Deus, gubernator vero sit Christus. Tum deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, fluctibus exaequentur. Terreni vero spiritus, qui vel de torrentibus, vel de convallibus spirant, pseudoprophetarum et seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur et mortes. Dithalassa vero loca, quae atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis simi
Abbreviated transcription (Latin):
si tam̃ tribulationib experti ꝓbati inueniami
nr Pacientes estote dilectissini: quia pacientia
ꝓbationẽ oꝑatur. ꝓbatio uͦ spem. Spes autem
ñ confundit. Ecce agricola expectat p̾ciosum
sructũ terrȩ: pacient᷑ ferens donec accipiat
temporaneũ & serotinũ. Si agricolȩ hec paci
ent᷑ ferunt ꝓ temporalib fructib. qͣntomagis
uos ꝓ eternis pacientes esse debetis. Estote
lite ingemiscere in alterutrũ: ut nͨ iudicemi¬
ni. Ecce uidex ante ianuã assistit. Exemplũ
accipite hm̃i laboris & pacientię ꝓpħas: qui¬

Expanded text:
si tantum tribulationibus experti probati inveniamini. 13 « Patientes estote , » dilectissimi, quia « patientia probationem operatur, probatio vero spem, spes autem non confundit . » « Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrae, patienter ferens, donec accipiat temporaneum et serotinum . enter ferunt pro temporalibus fructibus, quanto magis vos pro aeternis patientes esse debetis? Estote lite ingemiscere in alterutrum, ut non judicemini. Ecce judex ante januam assistit. Exemplum accipite
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ eumq diligimꝰ ut debemꝰ. & ꝓrimos
sicut nosmetipsos. in eumq totã spem pro¬
iecerimꝰ nr̃am: ipse nos eripiet & consolabi¬
tur. Et sicut ꝑ angłm suũ abacue ꝓpħam
cũ prandũs in lacũ leonũ ad danihelem

Expanded text:
dimus, eumque diligimus ut debemus, et proximos dimus, eumque diligimus ut debemus, et proximos sicut nosmetipsos, in eum quoque totam spem projecerimus nostram, ipse nos eripiet et consolabitur. Et, sicut per angelum suum Habacuc prophetam cum prandio in lacum leonum ad Danielem
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ debet sequi uestigia: qui eu᷑ ad inaginẽ
sui condidit. Consiliariũ uero ac ꝓtectorẽ
meliorẽ reperire nͨ poterit quã illũ qui
cum ad inaginẽ sui condidit. qui eũ p̾cio¬
so sanguine suo redemit. & ꝓpt᷑ eu homo
fieri non est dedignatꝰ. Quem ꝓculdubio
inueniet: si in eu᷑ totam spem suam iuxta
psalmiste uoce᷑ ꝓiecerit. Ait namq. Eroice
suꝑ dñm caritatẽ tuã & ipse te enutriet: nec
dabit in et̾num fluctuationẽ iusto. Om̃is
enĩ homo in sua causa deficiens. & in suis
hesitans consiliis quęrit sibi amicũ fidelem:
in cuiꝰ consiliis confidat qui in suis diffide¬
bat. Et talem fiduciam habet in illo: ut om¬
ne secretũ sui pectoris ei pandat & aperiat
Quid dulcius est quã habeas illum: cum
quo om̃ia possis loqui ut tecum.Si ista cũ
hominib fiunt: quanto magis cũ dõ hoc
est agendũ qui om̃s uult saluos fieri. &
uenunem perire. Nam si ueracit᷑ dĩnere¬

Expanded text:
illius debet sequi vestigia, qui eum ad imaginem illius debet sequi vestigia, qui eum ad imaginem sui condidit. Consiliarium vero ac protectorem meliorem reperire non poterit, quam illum qui eum ad imaginem sui condidit, qui eum pretioso sanguine suo redemit, et propter eum homo fieri non est dedignatus: quem procul dubio inveniet si in eum totam spem juxta Psalmistae vocem projecerit; ait namque, projice « super Dominum curam tuam, et ipse te enutriet, nec dabit in aeternum fluctuationem justo . » Omnis enim homo in sua causa deficiens, et in suis haesitans consiliis quaerit sibi amicum fidelem, in cujus consiliis confidat, qui in suis diffidebat, et talem fiduciam habet in illo, ut omne secretum sui pectoris ei pandat et aperiat. Quid dulcius est quam ut habeas illum cum quo omnia possis loqui ut tecum? Si ista cum hominibus fiunt, quanto magis cum Deo hoc est agendum, qui omnes vult salvos fieri et neminem perire? Nam, si veraciter Deum cre
Abbreviated transcription (Latin):
ornaretur: quib & conditor. de quo legitur.
dñs regnauit decorẽ indutꝰ est. id est om̃ium
uirtutũ splendore. & tocius bonitatis decore
ornatus. el quod mauis honuni potest. ẽẽ.
dedecꝰ aut infelicior miseria: quã ut hac simi¬
litudinis gła sui conditoris amissa. ad infor¬
mem & irrationabilem brutoꝵ iumentoꝵ
similitudinẽ delabatur.d Quaꝓpt̃ quisq di¬
ligentius attendat primȩ conditionis suę
excellentiã. & ueneranda sc̃e trinitatis in se¬
ipso inaginẽ agnoscat honoremq similitu¬
dinis diuinȩ ad quam creatꝰ est nobilitate
morũ. executione uirtutũ. dignitate meritoꝵ
habere contendat. ut quando apparuerit qͣlis
sit. tc᷑ similis ei appareat. qui se mirabiliter
ad similitudine᷑ suam in primo adam con¬
didit. inirabiliusq in scd̃o reformauit. Dĩs
gͥ homo qui ad unaginẽ dĩ factus est. illum
debet unitari cuiꝰ ad iaginẽ conditus est.

Expanded text:
ornaretur, quibus et Conditor? De quo legitur: ornaretur, quibus et Conditor? De quo legitur: « Dominus regnavit, decorem indutus est , » id est, omnium virtutum splendore et totius bonitatis decore ornatus, vel, quod majus homini potest esse dedecus aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui Conditoris amissa, ad informem et irrationabilem brutorum, jumentorumque similitudinem delabatur? Quapropter quisque diligentius attendat primae conditionis suae excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis in seipso imaginem agnoscat, honoremque similitudinis divinae ad quam creatus est nobilitatem morum, exsecutionem virtutum, dignitatem meritorum habere contendat, ut quando apparuerit qualis sit, tunc similis ei appareat qui se mirabiliter ad similitudinem suam in primo Adam condidit, mirabiliusque in secundo reformavit. Omnis ergo homo qui ad imaginem Dei factus est, illum debet imitari, cujus ad imaginem conditus est,
Abbreviated transcription (Latin):
est mandatũ eiꝰ ut credamus in nomine filii
eiꝰ iñu apͣi. & diligamus alterutrũ sicut de¬
dit mandatũ nobis. Et qui seruat manda¬
ta eiꝰ in illo manet: & ipse in eo. Et in hoc
scimus qmͣ manet in nobis: de sp̃u quem
dedit nobis. Et sicut d̾s creator qui hominẽ
ad similitudinẽ suã creauit est caritas. est
bonus. iustus. patiens. atq mitis & miseri¬
cors. & çet᷑a sc̃arũ uirtutum insignia quȩ
de eo leguntur. ita homo creatus est. ut cari¬
tatem haberet. ut bonꝰ esset & iustus. ut
patiens atq mitis. mundꝰ & misericors
foret. Quas uirtutes. quanto plꝰ in se¬
ipso habet: tanto ꝓpius est do & maior.
Si uͦ a sui conditoris similitudine degener
oberrat: tunc fiet de eo quod scriptum est:
et homo cũ in honore esset nͨ intellexit. com¬
paratus est iumentis insipientib & similis
factus est illis. Qui maior honor potuit
homini esse. quã ut ad similitudine̾ sui fac̾¬
toris conderetur. & eisde uirtutũ uestuñtis

Expanded text:
datum ejus, ut credamus in nomine filii ejus Jesu Christi et diligamus alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo, et in hoc scimus quoniam manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . » Et sicut Deus Creator qui hominem ad similitudinem suam creavit, est charitas, est bonus, justus, patiens, atque mitis et misericors, et caetera sanctarum virtutum insignia, quae de eo leguntur, ita homo creatus est, ut charitatem haberet, ut bonus esset et justus, ut patiens atque mitis, mundus, et misericors foret. Quas virtutes quanto plus quisque in seipso habet, tanto propior est Deo et major est, ac sui Condoberrat; tunc fiet de eo quod scriptum est: Et homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . » Quis major honor potuit homini esse quam ut ad similitudinem sui factoris conderetur et eisdem virtutum vestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
quã & ꝑ alioꝵ apocrisiarios. suꝑ quib ualde
dolem uobisq compatimur. & auxiliũ ferre
ꝓ ut ipse largitꝰ suerit. qui ꝓ nobis non solus
uii uobis aliquid contingat: s comniunicantes
xp̃i passionib gaudete. ut & in reuelatione głe

Expanded text:
quam et per aliorum apocrisarios, super quibus valde dolemus, vobisque compatimur, et auxilium ferre, prout ipse largitus fuerit qui pro nobis non solum vi vobis aliquid contingat; sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut in revelation