comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe: et eleuauert m̃surã inter terrã
et celũ. Et dixiad angłm qͥ loquebat᷑
in me. Quo iste deferunt m̃surã: Ep¬
dixit. Ut edificent ei domũ int̾raba-¬
bylonis et pp̃arent: et ponant eã ibi
suꝑ sedem suã. Quas mulieres egre¬
dientes. iudei arbitͣnt᷑ regnũ medoꝵ
et macedonũ: quoꝵ utrũq afflix̾it
regnũ babyloniũ. et ibi impietas eoꝵ
sedem posuerit. Hoc autẽ arte con¬
fingunt: ne qđ de se dictũ ẽ inse m¬
telligat᷑. Que enĩ mulieres que egre¬
diunt᷑ haud dubiũ qͥn de terra iudea
accipiende st̃ decẽ et due tͥb: qͣrũ alt̾a ab
assyriis. altera achaldeis capte sunt. Et
in alis earũ erat sp̃s. idẽ potestas di¬
aboli: de quo in eccłiaste scͥptũ est.
Si sp̃s potestatẽ habentis ascendit
suꝑ te: locũ tuũ ne dimiseris. Et in
eugłio sp̃m immundũ legimꝰ. qͥ cũ
de domo sua fuerit eiectus. circiuenꝰ
deserta et arida: cũ aliis septẽ spiri-¬
tib neqͥorib se. reuertit᷑ in pͥstinam

Expanded text:
pae. Et elevaverunt mensuram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt mensuram? Ed me: Ut aedificent ei domum in terra Babylonis, et praeparent, et ponant eam ibi super sedem suam. Duas mulieres egredientes, Judaei arbitrantur regnum Medorum et Macedonum, quorum utrumque afflixerit populum Babylonium, et ibi impietas eorum sedem posuerit. Hoc autem arte confingunt, ne quod de se dictum est, in se intelligatur. Duae enim mulieres quae egrediuntur, haud dubium quin de terra Judaea, accipiendae sunt decem et duae tribus: quarum alterae ab Assyriis, alterae a Chaldaeis captae sunt. Et in alis earum erat spiritus, id est potestas diaboli, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Et in Evangelio spiritum immundum legimus qui cum de domo sua fuerit ejectus, circumiens deserta et arida, cum aliis septem spiritibus nequioribus se, revertitur in pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
os et uidi: et ecce due mulieres egre¬
dientes. et sp̃s in aliis earũ. Et babe¬
bant alas quasi alas milui: et leua¬
uer̃t amphorã inter terrã et celum
Et dixi ad angłm qͥ loquebat᷑ inme.
Quo iste deferunt amphorã: Et di¬
exit adme. Ut edificetur ei domꝰ in ter

Expanded text:
os et vidi et ecce duae mulieres egredientes et spiritus in alis earum et habebant alas quasi alas milvi et levaverunt amphoram inter terram et caelum et dixi ad angelum qui loquebatur in me quo istae deferunt amphoram et dixit ad me ut aedificetur ei domus in te
Abbreviated transcription (Latin):
ibi scͥptũ ẽ iudicabit᷑: et omĩs iurans
ex hoc similit̃ iudicabit᷑. E ducã illud
diete dñs exercttuũ: et ueniet ad da¬
mũ furis. et ad domũ iurantis in noĩe
meo mlacit̃. et cõmorabit᷑ in medio eiꝰ
et consumet eũ et ligna eiꝰ. et lapides eiꝰ.

Expanded text:
ibi scriptum est iudicabitur et omnis iurans ibi scriptum est iudicabitur et omnis iurans ex hoc similiter iudicabitur educam illud dicit Dominus exercituum et veniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter et commorabitur in medio domus eius et consumet eam et ligna eius et la
Abbreviated transcription (Latin):
se terre: Alii enoch et helyam: quoꝵ
alt̾ in p̃putio. et alt̾ in circũcisione
placuit oło: et cũ corpore raptꝰ in celũ
ẽ. ꝓsplendore et oleo et pinguedine
et claritate. in hebraico legimꝰ. isaar.
uixta illud qđ de gaudio et de felici¬
tate scõꝵ in ꝑsalmis scͥptũ ẽ. In ebria¬
bunt᷑ ab ub̾tate suie pinguedine domꝰ
quã ub̃tatẽ sonat. Hec ut qͥuimꝰ. et ut
uires ingenioli nr̃i ferre potuer̃t locut
sumꝰ: et hebreoꝵ et nr̃oꝵ uarias opini¬
ones breuit̾ ꝑstringentes. Siqͥs melius
immo ueriꝰ dix̾it: et nos libent̃ meli¬
orib acquiescimꝰ. Et̃ conu̾sus sũ
et leuaui oculos meos et uidi: et ecce
uolum̃ uolans. Et dixit ad me. Quid
tu uides: Et dixi. Ego iudeo uolum̃
uolans. Longitudo eiꝰ uiginti cubitoꝵ:
et latitudo eius decẽ cubitoꝵ. Et dixit
adme. hec est maledictio que egredit᷑
suꝑ faciem uniu̾se t̾re: qi om̃is fur sic̃

Expanded text:
rsae terrae. Alii Enoch et Eliam, quorum rsae terrae. Alii Enoch et Eliam, quorum alter in praeputio, alter in circumcisione placuit Deo, et cum corpore raptus in coelum est . Pro splendore, et oleo, et pinguedine, et claritate, in Hebraico legimus ISAAR  , juxta illud quod de gaudio et felicitate sanctorum in Psalmis scriptum est: Inebriabuntur ab ubertate, sive pinguedine domusquam ubertatem sonat. Haec ut quivimus, et ut vires ingenioli nostri ferre potuerunt, locuti sumus, et Hebraeorum et nostrorum varias opiniones breviter perstringentes, si quis melius immo verius dixerit, et nos libenter melioribus acquiescimus. Et conversus sum, et levavi oculos meos et vidi et ecce volumen volans et dixit ad me quid tu vides et dixi ego video volumen volans longitudo eius viginti cubitorum et latitudo eius decem cubitorum et dixit ad me haec est maledictio quae egreditur super faciem omnis terrae quia omnis fur sicut
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb supͣ tacuerat. Ibi enĩ dixit. qͥd
sunt due oluie iste ÷ hic int̃rogat qͥd
in more spicarũ recte sint arbores: et
quasi spice aristis. sic iste uallo qͦdam
ramoꝵ atq folioꝵ recte sint. et in subli-¬
me surgentes. Duas oliuas. qͥdã e nr̃is
lamꝑade dm̃ patrẽ: s nescio qͦmodo
absq blasphemia alterũ a dextris.¬
et alterũ accipiant a sinistris. Ramos
quoq siue spicas oluiarũ incarnatio¬
ñe saluatoris et similitudinẽ colũbe
sp̃s sc̃i edissert: quia totas oliuas iu¬
dere nequeamꝰ. s partẽ qnͣdã: et ut
ita dic̃a ramuscłos incarnatiõis xp̃i
et ostensiõis sp̃s sc̃i. nobis ẽẽ monstra¬
tos. Alii duo intelligunt testam̃ta. a
nec totã legẽ explanare possimꝰ. et nc̃
ex parte cognoscamꝰ. et ex parte ꝓpħe¬
duas spicas. et filios pinguedinis uł
splendoris. sacerdotiũ interp̃tentur
et legem: que p̃beant gaudiũ uniu̾¬

Expanded text:
de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid sunt duae olivae istae? hic interrogat; Quid in morem spicarum rectae sint arbores, et quasi spicae aristis, sic istae vallo quodam ramorum atque foliorum tectae sint et in sublime surgentes. Duas olivas quidam e nostris lampadem Deum Patrem. Sed nescio quomodo absque blasphemia, alterum a dextris, alterum accipiant a sinistris. Ramos quoque, sive spicas olivarum, incarnationem Salvatoris et similitudinem columbae Spiritus sancti edisserunt, quia totas olivas videre nequeamus, sed partem quamdam et, ut ita dicam ramusculos incarnationis Christi, et ostensionis Spiritus sancti nobis esse monstratos. Alii duo intelligunt Testamenta, a nec totam Legem explanare possimus, et nunc ex parte cognoscamus, et ex parte propheteduas spicas, et filios pinguedinis vel splendoris, sacerdotium interpretentur et Legem, quae praebeant gaudium unive
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uel duo rami oluiarũ de au¬
ro purissimo sc̃. Cũq et de duob ra¬
mis ꝓpħ̃a quereret. et rursũ int̾roga¬
retur ab angło. utrũ nesciret quid
duo rami significarent. et ille dixiss
ñ dñe: respondit angłs dñi. Isti st̃
duo filii olei ut syminachus uoluit:
aquila. id ẽ splendoris: uł piõcetos.
hoc ẽ pinguedinis. ut uerter̃t.lxx. ⁊
theodotio tnͣstulit. Qui assistunt dña¬
tori uniuerse terre. De duab oliuis
que erant ad dexterã lampadis et si
pͥora non retinet: siue qd̾ ibi obscuriꝰ
dictũ ẽ. hic manifestius audire de¬
sidat. Nut certe silentio angłi confu¬
tant᷑ eiꝰ ꝑtinatia: qd̾ maiora se scire
contendat. Qmͣquã hebrei. ideo eũ
de oluuis interro gantẽ nichil au¬
disse confirment. qr ñ bene int̾roga¬
uerit: nec totũ quesierit qd̾ scire de¬
buerat. Deniq postea pleniꝰ sciscita¬
tur addens spicas. uel ramos oluiarũ

Expanded text:
sunt, vel duo rami olivarum de ausunt, vel duo rami olivarum de auro purissimo sunt. Cumque et de duobus ramis propheta quaereret, et rursum interrogaretur ab angelo, utrumnam sciret quid duo rami significarent, et ille dixisset: non, Domine: respondit angelus Domini: Isti sunt duo filii olei, ut Symmachus voluit, Aquila, id est, splendoris: vel ποίοτητος, hoc est, pinguedinis, ut verterunt SeptuaTheodotio transtulit: qui assistunt Dominatori universae terrae. De duabus olivis quae erant ad dexteram lampadis et sindire, quia priora non retinet, sive quod ibi obscurius dictum est, hic manifestius audire desiderat, aut certe silentio angeli confutatur ejus pertinacia, quod majora se scire contendat, quamquam Hebraei ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene interrogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Denique postea plenius sciscitatur addens, spicas vel ramos olivarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ria ex auro: Et ait ad me dicens. Nũqͥd
nescis qͥd st̃ hec: Et dixi. Non dñe. Et
dixit. Isti sunt duo filii olei: qͥ assistuit.
dnãtori uniu̾se t̾re. Lax. Et res¬
pondi et dixi adeũ. Quid st̃ due oliue
iste. a dextris candelabri et a sinistris:
Et interrogaui scđo: et dixi ad eũ.
et retrahunt fusoria aurea: Et dixit
ad me. Nescis qͥd sunt hec: Et dixi.
Nequaqm dñe. Et ait ad me. Isti stͥ
duo filii pinguedinis: qͥ assistunt
quid significarent due oliue quarũ
alt̾a stabat ad dexterã candelabri.
alt̾a ad sinistrã dñs siuie angłs dñi no¬
luit respondere. Qd ꝓpha intelligens:
sccło sciscitat᷑ et dicit. qͥd sint due spi
ce oliuarũ. siue duorami: demino¬
rib int̾rogans. qm̃ maiora audire
ñ meruit. Duo autẽ istirami st̃ in
manu duarũ nariũ. suie supͣ duo
rostra aurea. que hebraice sinturoth
grece on pec appellant᷑: qͥ et ipsi
duo au⁊ osepec. suꝑ quos due spice

Expanded text:
ex auro? Et ait ad me dicens: Numquid nescis quid sunt haec? Et dixi, non, domine mi. Et dixit: Isti sunt duo filii olei, qui assistunt Dominatori universae terrae. LXX: Et respondi, et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae a dextris candelabri, et a sinistris? Et interrogavi secundo, et dixi ad eum: et retrahunt suffusoria aurea. Et dixit ad me: Nescis quid sunt haec? et dixi: Nequaquam, domine. Et ait: Isti sunt duo filii pinguedinis, qui assistunt quid significarent duae olivae, quarum altera stabat ad dextram candelabri, altera ad sinistram, Dominus sive angelus Domini noluit respondere. Quod propheta intelligens, secundo sciscitatur, et dicit: Quid sunt duae spicae istae olivarum, sive duo rami? de minoribus interrogans, quoniam majora audire non meruit. Duo autem isti rami sunt in manu duarum narium, sive super duo rostra aurea, quae Hebraice SINTHOROTHGraece μυξωτῆρες appellantur, qui et ipsi duo μυξωτῆρες, super quos duae spicae
Abbreviated transcription (Latin):
me cũ in ꝑsona separantis bonos ana¬
lis. et conflatoris aduen̾it. Et res¬
pondi et dixi ad eũ. Quid sunt due
oliuie iste ad dexterã candelabri et ad
sinistrã eiꝰ: Et respondi sccło: et dixi
ad eũ. Qͥd st̃ duespice oluiarũ que st̃ suꝑ¬

Expanded text:
me cum in persona separantis bonos a mame cum in persona separantis bonos a malis, et conflatoris advenerit. Et respondi, et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae ad dexteram candelabri, et ad sinistram ejus? Et respondi secundo, et dixi ad eum: Quid sunt duae spicae olivarum, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
liũ saluatoris. imbecilla ꝓbat᷑ et fragi¬
lis. Lapis autẽ iste. idẽ massa qͥ apud
et secernens : ut quomͦ stagnũ mixta
et adulterata inter se ꝑ ignẽ metalla
dissociat: ita dñs uerus ꝓbator ẽcho¬
nestes ab auro et argento bonoꝵ oꝑe¬
rũ. uicioꝵ es. plũbũq secernat. ut pu¬
rũ aurũ remaneat et argentũ.ͥ Aliis
uerbis apocharrzon iste et separator
in eugłio scͥbit᷑: cuiꝰ uentilabrũ in ma¬
nu sua. et ipse purgabit aream suã.
et separabit paleas a tritico: qͥ clamat
ꝑ ieremiã. Quid paleis ad frum̃tum
dicit dñs: Multi nr̃oꝵ manꝰ ⁊ orob̃a¬
lapid̃e stagneũ. corpus dñi accepint.
quod nullis peccatoꝵ fu̾it maculis sor¬
didatũ: nec plũbũ uocet᷑ s stagnũ pu¬
rissimũ. Septẽ autẽ oculos qͥ discur¬
runt in uniuersa t̾ra. et cuncta duu
et p̾sentiũ et futuroꝵ conscius ẽ. et
reddit unicuiq scđm oꝑa sua: maxi¬

Expanded text:
lium Salvatoris, imbecilla probatur et fragilium Salvatoris, imbecilla probatur et fragilis. Lapis autem iste, id est, massa, qui apud arans, et secernens, ut quomodo stannum mixta et adulterata inter se per ignem metalla dissociat: ita Dominus verus probator et χωνευτὴς ab auro et argento bonorum operum aes vitiorum plumbumque secernat, ut purum aurum remaneat et argentum. Aliis verbis ἀποχωρίζων iste et separator in Evangelio scribitur: Cujus ventilabrum in manu sua, et ipse purgabit aream suam, et separabit paleas a tritico , qui clamat per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum? dicit Dominus . Multi nostrorum manus Zorobalapidem stanneum corpus Domini acceperint, quod nullis peccatorum fuerit maculis sordidatum, nec plumbus vocetur, sed stannum purissimum. Septem autem oculos, qui discurrunt in universa terra, et cuncta dijudet praesentium, et futurorum conscius est, et reddit unicuique secundum opera sua, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
uos huiꝰ scłi despiciat: et regiã ꝑotestatẽ
potentes scłi fulgere auro. gemmis. pur¬
puraq rutilare: cucũdari exercitu: di¬
camꝰ in nob̃. Quis putas despiciet dies
paruos: Uñ et iacobuitã hominũ breuẽ
intelligens: parui st̃ inqͥt et pessimi di¬
es uite mee. Qui gͦ despex̾it dies paruos.
Hoc autẽ refert̃ ad regiã potestatẽ ut cõ¬
moneat ⁊ orobabel et ihesũ. ppłmq ed̃i¬
ficantes cẽplũ cłi. nequaqͣm aduersarios
timere ꝓhibentes. s audire dñm cohor¬
tantẽ: ut ex eo qđ despiciunt regale fa¬
stidiũ. let ei itur ec indeant auxiliũ sal¬
uatoris. qui de zorobabel stirpe ꝓmitti¬
tur. et ꝓpt̃ fortitudinẽ lapis appellatur.
credentiũ. Sicut enĩ stagnũ ab igne alia
metalla defendit: et cũ sit natura es fer¬
rũq durissimũ. si absq stagno fuerit
uritur et crematur: sic om̃is angłoꝵ et¬
hominũ fortitudo. si ñ habuerit auxi¬

Expanded text:
vos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem vos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem potentes saeculi fulgere auro, purpura, gemmisque rutilare, circumdari exercitu, dicamus in nobis: quis, putas, despicit dies parvos? Unde et Jacob vitam hominum brevem intelligens: Parvi sunt, inquit, et pessimi dies vitae meae . Qui ergo despexerint dies parvos hoc autem refert ad regiam potestatem, ut commoneat Zorobabel, et Jesum, et populum aedificantes templum Dei, nequaquam adversarios timere prohibentes; sed audire Dominum cohortantem, ex eo quod despiciunt regale fastigium, laetabuntur et videbunt auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe promittitur, et propter fortitudinem, lapis appellatur, credentium. Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelhominum fortitudo, si non habuerit auxi
Abbreviated transcription (Latin):
unt suꝑ omñẽ terrã. Ex ab hebreis
et a nr̃is multa dñr. Quoꝵ pleraq sec¬
tantes. et alia repudiantes. qͥd nobis
placeat inferamꝰ. seruantes hystorie ueri¬
tatẽ: ut ex hac possimꝰ eũ qui ꝑ hystoriã
ꝓpħ̃atur agnosce. Manꝰ ⁊orobabel et pͥn¬
cipes iuideoꝵ qͥ reuersi st̃ de babylone.
tẽpli fundam̃ta iecert̃ ÷ et manꝰ eoꝵ usq
ad tẽpli fastigia uenient. cõplentes qđ
ceꝑant: et omĩa que cepta fuerant ex¬
struentes. Legamꝰ ezram qđ azoroba¬
bel tẽplũ ceptũ sit atq ꝑfectũ. Cũq ait
zacharias ꝓph̃a intẽplo qđ ñc edifica¬
tis. uideritis a uob̃ culm̃ impositũ. tc̃
intelligetis. me missũ a dño: et que lo¬
cutꝰ sũ ip̃o mandante dixisse. Quis enĩ
despexit dies paruos: Quis hic ꝓ raro
accipitur: uxta illud. Quis putasẽ dis¬
pensator fidelis et prudens: Et dñe. qͥs
habitabit in tab̾nacło tuo: os qͥs ascendec
inmontẽ sc̃m tuũ: Rarus gͦ ẽ qͥ dies par¬

Expanded text:
unt super omnem terram. Ab Hebraeis, et a nostris multa dicuntur, quorum pleraque sectantes, et alia repudiantes, quid nobis placeat, inferamus, servantes historiae veritatem, ut ex hac possimus eum, qui per historiam prophetatur, agnoscere. Manus Zorobabel principis Judaeorum, qui reversi sunt de Babyta fecerunt, et manus ejus usque ad templi fastigia venient, complentes quod coeperant, et omnia quae coepta fuerant, exstruentes. Legimus apud Ezram quod a Zorobabel templum coeptum sit atque perfectum . Cumque, ait Zacharias propheta, in templo, quod nunc aedificatis, videritis a vobis culmen impositum, tunc intelligetis me missum a Domino, et quae locutus sum, ipso mandante, dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis hic pro raro accipitur, juxta illud: Quis putas est dispensator fidelis et prudens ? Et, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies par
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ legiꝰ. In pͥncipio eras uerbũ: et
uerbũ erat apud dm. et ds erat uerbũ:
et omĩa ꝑ ip̃m facta sunt. et sine iꝑ¬
so factũ est nichil. Quod autẽ dicit. et¬
exequabit grãm grẽ eius : hoc signi¬
ficat nos om̃s de plenitudine eiꝰ accepi-¬
mus. et grãm ꝓ gr̃a. id est ꝓ gr̃a legis.
grãm eugłii. ut equalem grãm. et par
munꝰ. ex isrł credentes accipiant et
ppłs ethnicoꝵ. Unde et gabriel loqͥt᷑
ad mariã. Inuenisti grãm apud dm̃
Et paulus apłs scͥbit. Grã enĩ estis

Expanded text:
et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quod autem dicit: Exaequabit gratiam gratiae ejus, hoc significat. Nos omnes de plenitudine ejus accepimus, et gratiam pro gratia, id est, pro gratia Legis, gratiam Evangelii, ut aequalem gratiam, et par munus et ex Israel credentes accipiant, et populus ethnicorum. Unde et Gabriel loquitur ad Mariam: Invenisti gratiam apud Dominum . Et Paulus apostolus scribit: Gratias enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥoꝵ. In planũ aũuers ⁊ humiliatꝰ ẽ. et sub pe¬
dibus lacet isrł: quia educit ds la-
pidẽ pͥmariũ xp̃m filiũ suũ qͥ semꝑ au¬
in eos qͦs reduxit de captiuitate grãm
exequauit. quã in patres eoꝵ sẽꝑ exer¬
cuit. hec abhebreis dicta repperimus.
Nunc quid ab eccłiasticis uiris in cõ¬
mentariis scͥptũ sit disseramꝰ. E andela¬
brũ aureũ de auro purissimo eccłiam
et humeri colũbe in sexagesimo septi¬
mo psalmo ostendunt: que dñr auri
uirore siue fulgore radiare. Lampad̃e
et ipsi xp̃m intelligunt qđ luceat in ec¬
cdesia: qͥ de seipso dicebat. Nemo accen¬
dit lucernã et ponit eã sub modio. hoc
est sub m̃sura legis. s supͣ cande labrũ
hoc ẽ euangłii lib̾tatẽ: ut luceat cunc¬
stis qͥst̃ in domo. Lucernas septẽ et suffu
delabrũ. et ipsi moysen et heham in¬
telligunt: qͥ cũ dño loquebant᷑ in mon¬
te. et significabant qͥd in ierłm passu¬
rus eẽt. Om̃is enĩ lex et ꝓphete: de xp̃i

Expanded text:
est; et sub pedibus jacet Israel, quia educet Deus pidem primarium, Christum Filium suum qui semper auin eos quos reduxit de captivitate, exaequabit gratiam quam in patres eorum semper exercuit. Haec ab Hebraeis dicta reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis viris in Commentariis scriptum sit, disseramus. Candelabrum aureum de auro purissimo Ecclesiaet humeri columbae in sexagesimo septimo psalmo ostendunt: quae dicuntur auri virore sive fulgore radiare. Lampadem et ipsi Christum intelligunt, quod luceat in Ecclesia, qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; sed super candelabrum, id est, Evangelii libertatem, ut luceat cunctis qui sunt in domo. Lucernas septem et effusoria  Al. suffusdelabrum, et ipsi Moysen et Eliam intelligunt, qui cum Domino loquebatur in monte, et significabant quid in Jerusalem passurus esset . Omnis enim lex et propheta de Christi
Abbreviated transcription (Latin):
pe descendit. uelit mundũ corrig̾e et
de ipso sit qđ seqͥtur. educã lapidem
hereditatis de qua scͥptũ ẽ. tu es qͥ restitu¬
es heclitatẽ meã mͥ. Et in alio loco. Ele¬
git nob̾ ħeditatẽ suã: pulchritudinẽ
iacob quã dilexit. Et rursũ. facta ẽ
pars dñi iacob: fumcłs ħ editatis eius
isrł. Et insccdopsalmo. Dñs dixit ad
me filius m̃s estu. ego hodie genuite:

Expanded text:
pe descendat, velit mundum ipse corrigere, et pe descendat, velit mundum ipse corrigere, et de ipso sit quod sequitur: Educam lapidem haereditatis de qua scriptum est: Tu es qui restitues haereditatem meam mihi . Et in alio loco: Elegit nobis haereditatem suam pulchritudinem Jacob quam dilexit . Et rursum: Facta est pars Domini Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel . Et in secundo psalmo: Dominus dicit ad me, fil
Abbreviated transcription (Latin):
capite meo: et dext̾a illiꝰ amplexabit᷑ me.
Montẽ autẽ pleriq nr̃oꝵ diabolũ int̾pre¬
tant᷑ et antixp̃m qͥ corã ⁊ orobabel de qͦ
nasciturus ẽ xp̃c stare audeat. et se cri¬
gere et in eugłio dicẽ. hec omĩa mͥ tra¬
dira sunt. et dabo eatͥ si ꝑcidens adora¬
ueris me. Quẽ dñs siuis pedib ꝓsternens.
et de suꝑbo humilẽ faciens atq deuictũ:
dicit. Uade retro sathanas. Scͥptũ est
enĩ. Dñm dm tuũ adorabis: et ip̃i soli
seriues. Dantq exemplũ in eugłio liuipa-¬
tici. quẽ cũ apłi ñ potuissent sanare in¬
terrogant cur sanare eũ neqͥuerint:
et audiunt. Am̃ dico uob. si habueritis
sidem sicut granũ sinapis. dicetis mon¬
meritate ñ parua hoc qđ manifeste
inscͥpturis sc̃ĩs mons sepius appellat᷑.
Non necẽe est dare exẽpla: quoꝵ magna
copia ẽ. Ad hunc autem ducunt᷑ ertorem.
gas: qđ uidelicet mons iste qͥ ante faciẽ
⁊orobabel ẽ. hoc ẽ qͥ de ⁊orobabel stir¬

Expanded text:
tur Al. amplexabitur me . Montem autem plerique nostrorum, diabolum interpretantur, et Antichristum, qui coram Zorobabel de quo nasciturus est Christus stare audeat, et se erigere, et in Evangelio dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo ea tibi, si procidens adoraveris me . Quem Dominus suis pedibus prosternens, et de superbo humilem faciens, atque dejectum, dicit: Vade retro, Satana, scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et 810 ipsi soli servies . Dantque exemplum in Evangelio lunatici, quem cum apostoli non potuissent sanare, interrogant cur sanare nequiverint, et audiunt: Amen dico vobis, si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monmeritate non parva, hoc quod manifeste in Scripturis sanctis mons saepius appellatur. Nec necesse est dare exempla, quorum magna copia est. Ad hunc autem ducuntur errorem,gas? quod videlicet mons iste qui ante faciem Zorobabel est, hoc est, qui de Zorobabel stir
Abbreviated transcription (Latin):
eñi angłs nr̃ ẽ: qͥ prudent̃ intelligens
dĩ nob̃ indicat uoluntatẽ et dicit. Quid
sunt hec dñe mi : Angłs autẽ ñ expla¬
nat uisionẽ ꝓphete ut rogatus ab eo
fuerat: s interrogantẽ rursũ int̾rogat.
Nũ ignoras qͥd sint hec: Quo responden¬
te nescio: etiã ipse respondit. Hoc est
uerbũ dñi ad zorobabel dicens. Non
in exercitu nec in robore: s in sp̃u meo

Expanded text:
elus noster est, qui prudenter intelligens, Dei nobis indicat voluntatem, et dicit: Quid sunt haec, domine mi? Angelus autem non explanat visionem prophetae, ut rogatus ab eo fuerat; sed interrogantem rursum interrogat: Num ignoras quid sint haec? Quo respondente, nescio: etiam ipse respondit; Hoc est verbum Domini ad Zorobabel dicens: Non in exercitu, nec in robore, sed in sp
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ est Inimici nr̃i insipientes: ex
uinea enĩ sodomoꝵ tunea eoꝵ. et pro¬
pago eoꝵ de gomoeris : liua eoꝵ iuia
fellis et botrus amaritdiniᷤ ẽ: furor
draconũ uinũ eoꝵ et furor aspidũ
insanabilis. Hec falx uiginti habet
cubitos longitudinis et decẽ latitu¬
dinis. In quo num̾o tristib leta soci¬
ant᷑: ad hoc enĩ dñs corripit ut emen-¬
det. Inuicesimo qͥ ex duab decadib
efficit᷑. austera et tristia nunciantur:
u decimo idẽ una decade meliora
et ꝓsꝑa. ꝑ omĩa enĩ flagella atq sup¬
plicia eruditur isrł. Simulq mone¬
amus eos qͥ parua putant cͥmina
furtũ atq ꝑuiciũ : quod inducat᷑
maledictio que in uolumine ac fal
ce descͥpta ẽ. in domũ furis atq ꝑui¬
ri. et cõmoret᷑ in ea: et omĩa eiꝰ ligna.
lapidesq consumat. Quodsi in his
que minora putantur. furtũ dico et
ꝑuriũ. tanta penarũ cõminatio ẽ

Expanded text:
scriptum est: Inimici nostri insipientes: ex scriptum est: Inimici nostri insipientes: ex vinea enim Sodomorum vinea eorum, et propago eorum de Gomorrhis: Uva eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis eis. Furor draconum, vinum eorum et furor aspidis insanabilis . Haec falx viginti habet cubitos longitudinis, et decem latitudinis, in quo numero tristibus laeta sociantur. Ad hoc enim Dominus corripit ut emendet. In vicesimo, qui ex duabus decadibus efficitur, austera et tristia nuntiantur: in decimo, id est, una decade, meliora et prospera: per omnia enim flagella atque supplicia eruditur Israel. Simulque moneamus eos qui parva putant crimina furtum atque perjurium, quod inducatur maledictio quae in volumine ac  Al. a falce descripta est, in domum furis atque perjuri, et commoretur in ea, et omnia ejus ligna lapidesque consumat. Quod si in his quae minora putantur furtum dico, et perjurium tanta poenarum comminatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
celo. Gladio enĩ interibunt om̃s pecca¬
tores ppłi: non utiq gladio corporali.
siquidẽ multe et diuerse p̃ter gladiũ
ad mortẽ uie sunt: s gladio spũali
qͦ ꝑcutiendi st̃ qui ñ egerint peniten¬
tiã ÷ et quib cõminat᷑ psalmista ꝓcla¬
mans. nͥ conu̾tamini gladiũ suum
ubrauit arcũ suũ tetendit et ꝑauit
illũ: et in eo parauie uasa mortis. Et
in ieremia legimꝰ. Usꝙ qͦ secabis mucro
uel gladiꝰ dñi: usq qͦ non qͥesces: Con¬
uert̾e inuaginã tuã. Iste gladiꝰ ñ solũ
falx falcis appellat᷑. que fenũ stipulas
spinasq succidit: s et securis arboꝵ
tentie: et de qͥb ioħes baptista ꝓclamat.
Ecce securis ad racũcẽ arboꝵ positaẽ:
om̃is arbor que ñ facit fructũ bonũ
excidetur. et inignẽ mittet᷑. Uoliuimen
istud in qͦ peccata omniũ descͥbuntur.
siue falx que cunctoꝵ delicta succi¬
dit: mittit᷑ in uineã sodomoꝵ de qua

Expanded text:
coelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccacoelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccatores populi, non utique gladio corporali siquidem multae et diversae praeter gladium ad mortem viae sunt, sed gladio spirituali, quo percutiendi sunt qui non egerunt poenitentiam, et quibus comminatur Psalmista proclamans: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit, et paravit illum: et in ipso paravit vasa mortis . Et in Jeremia legimus: Usquequo secabis mucro, vel gladius Domini? Usquequo non quiesces? convertere in vaginam tuam . Iste gladius non solum falx appellatur, quae fenum, stipulam, spinasque succidit; sed et securis arborutentiae. Et de quibus Joannes Baptista proclamabat: Ecce securis ad radices arborum posita est: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Volumen istud in quo peccata omnium describuntur, sive falx quae cunctorum delicta succidit, mittitur in vineam Sodomorum, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
siue uixta .lxx. falcẽ uolantẽ. Omnia
enĩ que supͣuidãt: edificationẽ tẽpli
aduentũ saluatoris lib̾tatẽ de babylo¬
ne ppłi nunti arant. Itaq ne eleuaret᷑
cũ apło coreiꝰ. cui datus ẽ angłs satha¬
ne qͥ eũ colaphizaret. ne se extolleret.
uidet et ip̃e que tristia st̃: ut qͥcqͥd ex
bonoꝵ reuelatiõe arrogantie creu̾at:
ex tristiũ cõminatiõe decrescat. Nolu¬
men autẽ uolans ostendit᷑. in qͦ omniũ
te daniele: Throni positi st̃: et libri aꝑt
sunt. Sin autẽ falcẽ accipimꝰ. ut hex. tͣnstu¬
lerunt. de apocalipsi ioh̃is sumamꝰ ex¬
emplũ. in qua scͥptũ ẽ. Et respondit an-¬
gelus et dixit ei qui sedebat suꝑ equĩ.
in deutononio sagitas et gladiũ legimꝰ.
In ebriabo sagittas meas sanguine: et
glacliꝰ meus deuorabit carnes. Et qͥa ds
angłis peccantib ñ peꝑcĩt qͥ ꝓpͥo uicio
habitacłm ꝑdidere celeste: iđo ipse di¬
cit ꝑ ysaiam. Inebriatus ẽ gladiꝰ m̃s in

Expanded text:
ntem. Omnia enim quae supra viderat, aedificationem templi, adventum Domini Salvatoris, libertatem de Babylone populi nuntiarant. Itaque ne elevaretur cum Apostolo cor ejus cui datus est angelus Satanae qui eum colaphizaret , ne se extolleret, videt et ipse quae tristia sunt, ut quidquid ex bonorum revelatione arrogantiae creverat, ex tristium comminatione decrescat. Volumen autem volans ostenditur, in quo omnium , dicente Daniele: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Sin autem falcem accipimus, ut LXX transtulerunt, de Apocalypsi Joannis sumamus exemplum, in qua scriptum est: Et respondit angelus, et dixit ei qui sedebat super equumin Deuteronomio sagittas et gladium legimus: Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Et quia Deus angelis peccantibus non pepercit, qui proprio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus est gladius meus in
Abbreviated transcription (Latin):
conscendamꝰ. Eandelabrũ aureũ. he¬
tur: lampad̃e autẽ idẽ flãmã in u̾tice
candel abri lucentẽ atq fulgentẽ xp̃m
qͥ capite legis sit. et omñe mundũ illu¬
dubiũ: qͥn lex sp̃u scõ dictante conscͥp¬
ta sit. Septẽ autẽ infusoria in qͥb oleũ
sit. qd̃ mittat᷑ in lucernas que suꝑ can¬
delabrũ luceant. hoc intelligi uolunt:
septẽ istas grãs de celo ad hoĩes ꝑ legẽ
descendẽ. Duas autẽ oliuas suꝑ cande¬
labrũ quas a parte dext̾a dix̾at. et sini

Expanded text:
conscendamus. Candelabrum aureuconscendamus. Candelabrum aureutur. Lampadem autem, id est flammam in vertice candelabri lucentem atque fulgentem, Christum, qui caput Legis sit, et omnem mundum illudubium quin Lex, Spiritu sancto dictante, conscripta sit. Septem autem infusoria in quibus oleum sit, quod mittatur in lucernas, quae super candelabro luceant, hoc intelligi volunt, septem istas gratias de coelo ad homines per Legem descendere. Duas autem olivas super candelabrum a parte
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ eiꝰ. L.xx. Et dixit dñs adme.
Quid tu uides: Et dixi. Uidi : et ecce can¬
delabrũ aureũ totũ. et lampas suꝑ il
lud: et septẽ lucerne suꝑ illud ⁊ et septẽ
infussoria lucernarũ que erant suꝑ il¬
lud: et ecce due oliue suꝑ illud una a
dextris lampadis. et una a sinistris.
Et interrogaui: et dixi ad angłm qͥ lo
inme: dixit ad me. Iste est sermo dñi
ad ⁊ orobabel dicens. Non in fortitu¬
dine magna. neq in robore: s in spũ
meo dicit dñs omp̃s. Quis es tu mons
magne. ante faciem ⁊ orobabel ut cor¬
rigas: Et educã lapidem hereditatis:
consurgentẽ. interrogat quidiude¬
at: ut illo respondente et ignorante
et sciscitante quid cernat. atq dicen¬
te quid sunt hec dñe mi: audiamꝰ ab
eo. Hoc ẽ uerbũ dñi ad zorobabel. N
in exercitu neq in robore: s in spũ meo
dicit dñs. Dicamꝰ gͥ singula ꝑcurren¬
tes : pͥmũ qͥd uideat᷑ hebreis a qͥb in
uet̾i testam̃to eruditi sumꝰ q̃einde

Expanded text:
e ejus. LXX: Et dixit ad me, quid tu vides? Et dixi: Vidi, et ecce candelabrum aureum totum, et lampas super eum; et septem lucernas super illud, et septem infusoria lucernarum, quae erant super illud. Et ecce duae olivae super illud, una a dextris lampadis, et una a sinistris: et interrogavi, et dixi ad angelum qme dicens: Iste est sermo Domini ad Zorobabel, dicens: Non in fortitudine magna, neque in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus omnipotens: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? et educam lapidem 808 haereditaconsurgentem, interrogat quid viderit, ut illo respondente, et ignorante, et sciscitante quid cernat, atque dicente: Quid sunt haec, domine mi? audiamus ab eo: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel: Non in exercitu, nec in robore; sed in spiritu meo, dicit Dominus. Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videatur Hebraeis, a quibus in veteri Testamento eruditi sumus: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocans dixiq feci quide tͥ hec omĩa¬
o ierłm: s feci ut timeres me. et susci¬
pes disciplinã ÷ et ñ piret habitacłm
tuũ. hoc ẽ templũ ꝓpter omnia scele¬
ra que gesseras. At econtrario habi¬
tatores ierłm me eos ad penitentiã
puocante. quasi de industria et ex
contentiõe dilucło surrexer̃t.: ut fe¬
stinatiõe qua ad me redire debue¬
rant. cõplerent om̃s cogitatiões suas
et oꝑe demonstrarent qd̃ in mente
conceꝑant. Hoc iuxta hebraicũ.

Expanded text:
ovocans, dixique: Feci quidem tibi haec, o Jeovocans, dixique: Feci quidem tibi haec, o Jerusalem, sed feci ut timeres me, et susciperes disciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter omnia scelera quae gesseras. At econtrario, habitatores Jerusalem, me eos ad poenitentiam provocante, quasi de industria et ex contentione diluculo surrexerunt, ut festinatione qua ad me redire deburant complerent omnes cogitationes suas, et opere demonstrarent, quod mente conceperant
Abbreviated transcription (Latin):
cͥlegiũ. et cũ contra legẽ facerent. ex
lege uictimas offerebant. Proptẽa qͥa
illi egert̃ iniuste. dñs iustus ñ faciet
iniqͥtatẽ: s restituet urbi pessime que
m̾etur. Mane mane. manifeste et abis
q aliqua ambiguitate faciet de ea ui¬
diciũ: nec erit qd̾ abeo possit abscon¬
pi. Et hoc faciet dñs: ut correpta ci¬
uitas conuertat᷑ ad meliꝰ. S iniquus
isrł ñ cognouit confusionẽ sũa: nein¬
tellexit iccirco sibi illatas plagas. ite
ageret penitentĩa. Uindicaui te inqͥe
postea de gentib et destruxi impia
coꝵ: ut qui ꝑ plagas me ñ senseras. sa¬
lutẽ ꝑ beneficia cognosceres. Nel certe
sic intelligendũ ẽ Disꝑdidi om̃s cup¬
tates tuas ouida. et om̃s subiectos
tͥ pagos. et tͥb. et diuersa confinia.
Et tanta hominũ uastitas fuit. ut ñ
ẽẽt qui habitaret in urbib tuis. Et
postqm hoc feci: misi ꝓpħas meos con¬
surgens dilucło. et ad penitentiã te¬

Expanded text:
crilegium, et cum contra legem facerent, ex crilegium, et cum contra legem facerent, ex lege victimas offerebant. Propterea quia illi egerunt injuste, Dominus justus non faciet iniquitatem; sed restituet urbi pessimae quae meretur. Mane, mane, id est, manifeste et absque 717 aliqua ambiguitate faciet de ea judicium, nec erit quod ab eo possit abscondi. Et hoc faciet Dominus, ut correpta civitas convertatur ad melius. Sed iniquus Israel non cognovit confusionem suam, nec intellexit idcirco sibi illatas plagas, ut ageret poenitentiam. Vindicavi te, inquit postea de gentibus, et destruxi imperia earum, ut qui per plagas me non senseras, saltem per beneficia cognosceres. Vel certe sic intelligendum: Disperdidi omnes civitates tuas, o Juda, et omnes subjectos tibi pagos et tribus, et diversa confinia, et tanta hominum vastitas fuit, ut non esset qui habitaret in urbibus tuis; et postquam hoc feci, misi prophetas meos consurgens diluculo, et ad poenitentiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ dicere dm amarũ faciens. id ẽ
tuo uicio dulcẽ dñm atq clem̃tẽ uertenᷤ
i amaritudinẽ: ut qͥ miserer uult
punire cogat᷑. Non audiuit ꝑ̃ceptũ
dñi et correpta noluit susciꝑe discipli¬
nã : nec p̃mentib malis aliquando ẽ¬
confisa in dño dosuo. nec ambulauit
post tergũ eius: nec dicente eo. ego dñs
appropinquans. et ñ delonge. ip̃a ei
appropinquare uiluit. Descͥbunt᷑ qͦq
pͥncipes eiuis et iudices et ꝓphete et sacer¬
dotes: ut ir cuutate ꝓpłm et in his que
dixi nõib dignitatũ. pͥncipes accipra¬
mus. Principes gͥ eius quasi leones: sc̃ꝑ
uersabant᷑ in predis. et ad effundendũ
sanguinẽ subiectoꝵ. Iudices eius rapaceᷤ:
ũ dimittentes aliis quod possint rape
Prophete eiꝰ insanientes. siue stupentes
qd̾ hebraice dr̃. rõrerim. et aquila tnͣstu¬
lit eãmbetã. loquebant᷑ quasi ex ore
dm̃: et omĩa contra dnm̃ predicabant.
Sacerdotes in loco scũarii cõmisere sa¬

Expanded text:
m amarum faciens, id est, tuo vitio dulcem Dominum atque clementem vertens in amaritudinem, ut qui misereri vult, punire cogatur. Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit suscipere disciplinam; nec prementibus malis aliquando confisa est in Domino Deo suo; nec ambulavit post tergum ejus; nec dicente eo: Ego Dominus appropinquans, et non de longe , ipsa ei appropinquare voluit. Describuntur quoque principes ejus, et judices, et prophetae, et sacerdotes, ut in civitate populum, et in his quae dixi, nominibus dignitatum, principes accipiamus. Principes igitur ejus quasi leones semper versabantur in praedis, et ad effundendum sanguinem subjectorum: judices ejus rapaces, non dimittentes aliis quod possint rapere. Prophetae ejus insanientes, sive stupentes, quod Hebraice dicitur PHOEZIM, et Aquila transtulit θαμβευταὶ, loquebantur quasi ex ore Domini, et omnia contra Dominum praedicabant. Sacerdotes in loco sanctuarii commisere sa
Abbreviated transcription (Latin):
inferis. et ueterem hominẽ deꝑonens
contrarioꝵ eccł̃ie dogmatũ refert: qui
et ipsi uident᷑ ẽẽ de genere abraham.
et effugisse incendiũ sodome et gomor¬
re. et habitare in segor parua.S quia
generatio eoꝵ. in tenebris ẽ. declinaue¬
runt enĩ a dõ patre quod interp̃tatur
ex nominib loth. et moab. et di eẽ fi¬
lii cessauer̃t. quod dr populus meus.
et intenebrosaspelunca concepti. de
incestis nuptiis substiter̃t: ꝓpt̾ea usꝙ
hodie simplicitati filioꝵ ude insul¬
tantes. magnificare cuꝑuint suꝑ ter¬
minos eiꝰ possessionẽ suã. De quib
in ꝓuerbiis dr̃. Non transferas termi¬
nos sempit̾nos: quos posuert̃ patres
tui. Hide hereticos in dialectica sibi et
rethorica. et omniũ sophismatũ dog¬
matib applaudentes. contemnere ec¬
clesie rusticitatẽ ÷ et quasi indignos
misteriis suis que sibi quasi ydola
confinxert̃. despicere et habere ꝓ ni¬
chilo et non curare que sint obpbria

Expanded text:
inferis, et veterem hominem deponens inferis, et veterem hominem deponens contrariorum Ecclesiae dogmatum referet, qui et ipsi videntur de genere esse Abraham, et effugisse incendium Sodomae et Gomorrhae, et habitare in Segor parvula. Sed quia generatio eorum in tenebris est, et lurunt enim a Deo Patre, quod interpretatur ex nominibus Lot et Moab et Dei esse filii cessaverunt quod dicitur populus meus et in tenebrosa spelunca concepti de incestis nuptiis substiterunt: propterea usque hodie simplicitati filiorum Judae insultantes, magnificare cupiunt super terminos ejus possessionem suam, de quibus in Proverbiis dicitur: Non transferas terminos sempiternos, quos posuerunt patres tui . Vide haereticos in dialectica sibi et rhetorica et omnium sophismatum dogmatibus applaudentes, contemnere Ecclesiae rusticitatem, et quasi indignam mysteriis suis, quae sibi quasi idola confinxerunt, 707 despicere, et habere pro nihilo: et non quaeres quae sint opprobria
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qd̵ dix̾at. audiui obpbriũ moab
et blasphemias filioꝵ ammon: postea
retulit. qͥa moab ut sodoma eris. et
silii ãmon quasi gomorra. Quod gͦ se¬
quit᷑ et damascus deserta quasi acer¬
uus arene. debuerat et de damasco ali¬
quid p̃misisse : ut quom de duab
gentib dixerat. moab ut sodoma erit.
et filii ammon ut gomorra. quarũ pec¬
cata ĩa ante dixerat: sic et damasci uel
obpbria uel blasphemias descͥpsisset.
et postea digne supliciũ uideret᷑ infer¬
re. S et hoc ip̃m quod dr̃ quasi aceruus
putamꝰ lxx. ã q̃ coc̃ interp̃tatos. id ẽ salis:
s ab imꝑitis qui õirioniar hoc ẽ acer¬
uũ frum̃ti. uel frugũ putauert̃ ꝑro
anõc additis duab litteris alepħ et
nũn. quasi ad consequentĩã frugum
terp̃tationis uarietate et errore sit
dictũ: et difficultate hystorie. Qui
autẽ doctus uir est. et spũalib spũa¬
lia cõparat. et ñ querit que deorsũ st̃
s ea que sursũ. et cũ xp̃o resurgit ab

Expanded text:
enim quod dixerat: Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, postea retulit: Quia Moab et Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha. Quod ergo sequitur: Et Damascus deserta, quasi acervus areae, debuerat et de Damasco aliquid praemisisse, ut quomodo de duabus gentibus dixerat: Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon ut Gomorrha, quarum peccata ante jam dixerat: sic et Damasci vel opprobria, vel blasphemias descripsisset, ut postea digne supplicium videretur inferre. Sed et hoc ipsum quod dicitur: Quasi acervus  id est, salis; sed ab imperitis qui θιμωνίαν, hoc est, acervum frumenti vel frugum putaverunt, pro ἁλὸς, additis duabus litteris ω et ν, quasi ad consequentiam frugum, terpretationis varietate et errore sit dictum, et de difficultate historiae. Qui autem doctus vir est, et spiritualibus spiritualia comparat, et non quaerit quae deorsum sunt, sed ea quae sursum, et cum Christo resurgit ab
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sanguine iuixta suꝑiora ꝑspicue
eccłia intelligit᷑: que et uocat᷑ colũba
ꝓp̃t simplicitatẽ multitudinis in ea
credentiũ. Hec ñ audunt uocẽ dm̃i
neq suscipe uoluit disciplinã. nec con-¬
fisa est in dño: quia noluit appropin
confidere in dño. quando oꝑib fidẽ
destruit: et magis mãmone uingit᷑
qmͣ dño dõsuo. et duplici corde acce¬
dit ad eũ: et duob dnis scł̃o et dõmi¬
litare posse se credit. Huiꝰ pͥncipes sic̃
leones rugientes. Non ãbigimꝰ de tu¬
et uoce tyrannica rapidisq conuitiis
plebem conterere: ut ñ pastorẽ in gie
ge. s leonẽ int̾ ouiculas putes. Iudiceᷤ
quoq euis quasi lupi arabie occiden
solis : s morantes semꝑ in tenebris. pos¬
sessiuncdas eccłie et ea que in di dona¬
ria conferunt᷑. uertentes in luchrũ
suũ: et ut non habeant paupes qͣd
mane comedant quasi in nocte et
nullo uidente ponulant᷑. Et cũ lu¬
por more cuncta diripiant: nec par¬

Expanded text:
sanguine, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque suscipere voluit disciplinam, nec confisa est in Domino, quia noluit appropinqconfidere in Domino, quando operibus fidem destruit, et magis mammonae jungitur quam Domino Deo suo, et duplici corde accedit ad eum, et duobus Dominis, saeculo et Deo militare posse se credit. Hujus principes sunt sicut leones rugientes. Non ambigimus de ruet voce tyrannica rabidisque conviciis plebem conterere, ut non pastorem in grege, 718 sed leonem inter oviculas putes frendere. Judices quoque ejus quasi lupi Arabiae, occidesolis, sed morantes semper in tenebris, et possessiunculas Ecclesiae, et ea quae in Dei donaria conferuntur, vertentes in lucrum suum, ut non habeant pauperes quod mane comedant, qui quasi in nocte, et nullo vidente, omnia populantur; et cum luporum more cuncta diripiant, ne par
Abbreviated transcription (Latin):
Detraxi suꝑbos: tlissipati st̃ anguli eoꝵ
Destruxi uias eoꝵ: ut penitus ñ tnͣsean¬
tur. Defecert̃ ciuitates eoꝵ: eo qd nullis
subsisteret neq habitaret. Dixi. Uerũ¬
tam̃ timebitis me. et suscipietis cusciplia.
et ñ ꝑibitis de oculis eꝰ in omnib in
et ponet niniuen in solitudinẽ. S nũ¬
quã scͥptura ninuen colũbã uocaret:
licet inieremia. a facie gladii colube
de nabuchodonosor dictũ qͥd̃a putent
S sciendũ quod alii econtrario asse¬
rant ꝓ colũba ibi posse intelligi ionã.
iona. id ẽ a facie gladii grecie. Iona enĩ
tã colũbã quã greciã significat. Inde
et usq hodie greci. iones. et mare aꝑ¬
pellat᷑ ionicũ: et apud hebreos ꝑmanet
eoꝵ uetus uocabulũ. S et pͥncipes romans
apud barbaras nationes antiquũ uocabulũ
retinentes: cẽsares appellant᷑. Om̃is itaq con¬
tra ierłm sermo ẽ. Ne ciuitas qͦndã colũba
semꝑ peccans. et captiuitatib tradira: et

Expanded text:
anguli eorum: destruxi vias eorum ut penitus non transeant: defecerunt civitates eorum, eo quod nullus subsisteret, neque habitaret. Dixi, verumtamen timebitis me, et suscipietis disciplinam, et non peribitis de oculis ejus in omnibus in et ponet Niniven in solitudinem. Sed numquam Scriptura Niniven columbam vocaret: licet in Jeremia, a facie gladii columbae de Nabuchodonosor quidam dictum putent . Sed sciendum quod alii econtrario asserant, pro columba, ibi posse intelligi 716 ἙλλJona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam quam Graeciam significat. Unde et usque hodie Graeci Jones, et mare appellatur Jonium, et apud Hebraeos permanet eorum vetus vocabulum. Sed et principes Romani apud barbarretinentes, Caesares appellantur. Omnis itaque contra Jerusalem sermo est: Vae civitas quondam columba, semper peccans, et captivitatibus tradita, et
Abbreviated transcription (Latin):
propinquauit. Principes eiꝰ in ea uelt¬
ti leones rugientes: iudices eiꝰ sicut lu¬
ꝑi arabie ñ dimittebant in mane. Pro¬
phete eius portantes sp̃m: iuri contẽp¬
tores. Sacerdotes eius polluunt sc̃a: et
impie agunt in legem. Dñs autẽ iustꝰ
in medio eiꝰ: et non faciet iniqͥtatẽ. Ma-¬
ne mane. iudiciũ suũ dabit in lucẽ.

Expanded text:
propinquabit. Principes ejus in ea veluti rugientes leones: judices ejus sicut lupi Arabiae, non dimittebant in mane: prophetae ejus portantes spiritum, viri contemptores: Sacerdotes ejus polluunt sancta, et impie agunt in legem: Dominus autem justus in medio ejus, et non faciet iniquitatem. Mane mane judicium suum dabit in luce
Abbreviated transcription (Latin):
medio cĩ ñ faciet iniqͥtatẽ. Mane mane
uidiciũ suũ dabit in lucẽ: et ñ abscon¬
det᷑. Nesciuit autẽ iniquus confusionẽ
Disꝑdidi gentes: et dissipat sunt an¬
guli earũ. Desertas feciuias eiꝰ: eo qd̃¬

Expanded text:
n faciet iniquitatem. Mane mane judicium suum dabit in luce, et non abscondetur: nescivit autem iniquus confusionem: disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum: desertas feci vias eorum, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ salomonis. Mors et uita in nra¬
nib lingue. Hec diximꝰ: ut potiumus
interp̃tationi allegorice seruientes. Si
quis autẽ magis uerisimilia et haben¬
tiarationẽ. quã a nobis st̃ disserta rep¬
pererit. illius magis lector auctoritate
ducat᷑. Uẽ ꝓuocatrix et redẽpta: ci¬
uitas coluba. Non audunt dñi uocẽ:
et ñ suscepit disciplinã. In dño ñ ẽ confi¬
sa: ad dm̃ suũ ñ appropinqͣuit. Prin

Expanded text:
monium Salomonis: Mors, et vita in mamonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretationi allegoricae servientes. Si quis autem magis verisimilia, et habentia rationem quam a nobis sunt disserta repererit, illius magis lector auctoritate ducatur. Vae provocatrix et redempta civitas: columba non audivit vocem, et non suscepit disciplinam: in Domino non est confisa,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħa cõplorat dicens. Ne tradas be¬
stiis animã confitentẽ tͥ. Om̃is qͥ tͥnͣsi¬
bit ꝑ cã sibilabit: et mouebit manus
suas. Quod si de angłis intellex̾imꝰ: ita int̃¬
pretabim᷑. Cum transierint ꝑ eã angłi
ec ñ manserint in ea ut pͥus facere consu¬
cuerant. stupebt̃ et mirabunt᷑ et ñ ẽã
fulcient et sustent abt̃ ruentẽ manu
sua: s leuabt̃ manꝰ et ꝑtͣnsient. Uel ceite
cũ sibilo attollent manꝰ: et quasi plan¬
gentes in mor̃e lugentiũ concrepabt̃.
Si autẽ hoc de diabolo et angłis eiꝰ uo¬
luerimꝰ acciꝑe: qͥ uineã quoq que de
egypto translata fuerat uastauerunt :
dicemꝰ ꝑ animã de qua xp̃c recesserit
et que pͥus tẽplũ dĩ fuerat. ec ẽẽ desiuit.
transire serpentẽ et sibilare in ea. et ue¬
nena sue malitie euomere: et ñ solũ hoc
uocant᷑ mouere. Ic ne putes quia ꝯlu¬
drũ nominauimꝰ. uiolent̃ nos manus
colubri ꝓ opere intelligere: accipe testi¬

Expanded text:
dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui transibit per eam, sibilabit et movebit manus suas. Quod si de angelis intellexerimus, ita interpretabimur: cum transierint per eam angeli, et non manserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus accipere, qui vineam quoque, quae de Aegypto translata fuerat, vastaverunt: dicemus, per animam de qua Christus recesserit, et quae prius templum Dei fuerat, et esse desivit, transire serpentem, et sibilare in ea, et venena suae malitiae evomere: et non solum hoc vocantur, movere. Ac ne putes quia colubrum nominavimus, violenter nos manus colubri, pro opere intelligere, accipe testi