comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidat: Qui signat᷑ ꝑ pastorẽ. ipse. & ꝑ mulierẽ. Ipse.
enĩ ds. ipse & dĩ sapientia.
militudine sui conditoris recessit. S accendit mulier
lucernã: qr dĩ sapientia apparuit in humanitate. Lucer¬
na qͥppe lumen in testa ẽ. Lumen uͦ in testa ẽ diuini¬
nitas in carne. de qua uidelicet testa sui corporis. dicit
ipsa sapientia. Exaruit uelut testa uirtus mea. Quia
enĩ testa in igne solidat᷑. eiꝰ uirtꝰ sic̃ testa exaruit : qr.
assuptam carnẽ ad resurrectionis głam ex passionis
tribulatione roborauit. Accensa aut̃ lucerua euertit
domũ: qr mox ut eiꝰ diuinitas ꝑ carnẽ claruit. om̃is
se nr̃a conscientia concussit. Bomus nãq euertit᷑: cũ
consid̾atione reatꝰ sui humana conscientia ꝑturbatur.
Qui euersionis sermo ñ discrepat ab eo. qđ in aliis codi¬
cib legit᷑ emundat. Qͥa nimirũ praua mens si non pͥuᷤ
ꝑ timorẽ euertit᷑. ab assuetis uitiis non emundat᷑. Euer¬

Expanded text:
pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. o a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Ever
Abbreviated transcription (Latin):
archangłos: penȩ om̃s sacri eloquii paginȩ testant᷑
Cherubin uͦ atq seraphim sepe ut notũ ẽ libri ꝓ¬
pħarũ loquunt᷑. Quatuor. qͦq ordinũ nomina. pau¬
lus apłs ad ephesios enumerat dicens. Supra om̃em
principatũ. & potestatẽ. & uirtutẽ. & dominationẽ.
Qui rursus ad colosenses scribens ait. Siue throni.
siue dominationes: siue principatꝰ. siue potestates.
dominationes uͦ uirtutes. principatꝰ. ac potestates

Expanded text:
testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates. Dominationes
Abbreviated transcription (Latin):
homine erat imminutꝰ. Et ut ꝑfecta sũma ouiũ inte¬
graret᷑ in cȩlo. homo ꝑditꝰ querebat᷑ in terra. Nã qđ hic
eugłista dicit in deserto. alius dicit in montib. ut
significet in excelsis: qr nimirũ oues quȩ ñ ꝑierant. in
sublimib stabant. Et cum inuenerit ouẽ. imponit in
humeros suos guidens. Quẽ in humeros suos impofuit.¬

Expanded text:
cta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis impo
Abbreviated transcription (Latin):
m cessauit. Hoc etenĩ dico: qd ap̃
se. ur̃m unus qͥsq cognoscit. Pler̃q caritas qͥbꝰdã occupati¬
onib p̾pedita. & integra flagrat in corde. & tam̃ ñ mons¬
trat᷑ in opere : qr & sol cũ nube tegit᷑. non uidet᷑ in t̾ra.
& tam̃ ardet in celo. Sic sic eẽ occupata caritas solet. &
intus uim sui ardoris exurit. & foris flãmas operis non
ostendit. S qr. nunc ad loquendũ tempꝰ redut. ur̃a me
studia accendunt: ut mͥ tanto ampliꝰ loqui libeat. qͣnto
hoc ur̃ȩ mentes desiderabiliꝰ expectant. Audistis in lec¬
tione eugłica frẽs mei. qr. peccatores & publicani accesse

Expanded text:
 cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. s non dedignantes. Desperant. s non desperantes.
ꝑ sequutionẽ cõmouent. s amantes: qr & si foris incre¬
pationes. ꝑ disciplinã exaggerant. intus tam̃ dulcedinẽ.
ꝑ caritatẽ. seruant. Preponunt sibi in animo. ipsos ple¬
rũq quos corrigunt : meliores existimant. eos qͦq quos
udicant. Qd̃ uidelicet agentes. & ꝑ displinã subditos: &
ꝑ humilitatẽ custodiunt semetipsos. At dontͣ hi qͥ de fal
sa iusticia suꝑbire solent. cȩteros qͦsq despiciunt. nulla
infirmantib miscđia condescendunt: & qͦse peccatores
eẽ non credunt. eo deteriꝰ peccatores fiunt. De. quoꝵ ꝓ
fecto numero. pharisei extiterant: qui iudicantes dñm.
qd̃ peccatores susciperet. arenti corde: ipsum fontẽ mĩȩ¬

Expanded text:
on desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetolent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem mise
Abbreviated transcription (Latin):
cũq & bonis meliores st̃. electis qͦq fr̃ib pͥncipant᷑.
Quo gͦ isti sortẽ suã: nͥ int̾ principatuum numerũ
acceperunt: Et st̃ ñnulli qͥ sic in semetipsis cuncti
uicus omĩb q desideriis dominant᷑: ut in ipso iure
mundiciȩ. dii int̾ homines uocent᷑. Unde & ad moy¬
sen dr̃. Ecce constitui te diñ pharaonis. Quo gͦ isti.¬
ui sunt. numeros dominationũ currt̃: E st̃ ñnul¬
li qͥ tlũ sibimetipsis uigilanti cura dominant᷑: dũ se
sollicita intentione discutiunt. diuino timori semꝑ
inherentes. hoc in munere uirtutis accipiunt. ut iu¬
dicare recte & alios possint. Quoꝵ ꝓfecto mentib dũ
diu̾na contẽplatio presto ẽ: in his uelut in throno
suo dñs p̃sidens alioꝵ facta examinat: & cuncta mi¬
rabilit̾᷑ de sua sede dispensat. Qͥa gͦ isti. nͥ throni
sui conditoris sunt: Uł quo. nͥ ad suꝑnarũ sediũ nu¬
meros asscribunt᷑ : ꝑ quos dũ scã excłia regit᷑. plerq de¬

Expanded text:
cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo  numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regit
Abbreviated transcription (Latin):
des quas intuitꝰ audierat. aurẽ cordis intenderet: scã
flagrantia odoris asꝑsa ẽ: ut om̃s qͥ illic aderant inesti¬
mabili suauitate replerent᷑: ita ut ꝑ hoc patent̾ agnosce¬
rent. qđ eam laudes in cȩlo suscepissent. Cui rei monachꝰ
nr ͭ ffuit : qui nunc usq uiuit. & cum magno fletu.
attestari solet. qr quo usq corpus enuis sepulturȩ tradi¬
derunt. ab eoꝵ narib odoris illius flagrantia ñ reces¬
sit. Ecce quo fine ex hac uita exiit: qui in hac uita eqͣ¬
nimit᷑ flagella tolerauit. lurta uocẽ gͦ dñicam bona
t̾ra fructũ ꝑ patientiã reddidit. quȩ exarata discipli¬
ne uomere. ad remimerationis segetẽ ꝑuenit. S uos

Expanded text:
des quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sanctdes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traretur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenit. Sed vos
Abbreviated transcription (Latin):
quã litteras nouerat: s scripturȩ sacrę sibimet codices
emerat. & religiosos quosq in hospitalitate suscipiens.
hos coriui se legere sine int̾missione faciebat. factũq ẽ
ut quantũ ad mensuram ꝓpͥam plene sacrã scripturã
disceret: cũ sic̃ dixi litteras funditꝰ ignoraret. Studebat
in dolore semꝑ grãs agere: hẏmnis dĩ & laudib dieb ac
noctib uacare. S cũ iam tẽpus eẽt ut tanta eiꝰ patientia
remnunerari debuisset: menbroꝵ dolor ad uitalia redit.
Cũq se iam morti ꝓximũ agnouit. ꝑegrinos iuiros in hos¬
pitalitate susceptos admonuit ut furgerent: & cũ eo psal
inos ꝓ expectatione exitꝰ sui decantarent. Cũq cũ eis &
ipse moriens psalleret: uoces psallentiũ repente cõpes¬
cuit cũ t̾rore magni clamoris dicens. Tacete. Nunqͥd ñ
audistis qͣntȩ resonant laudes in cęlo: Cũ ad easdẽ lau¬

Expanded text:
aquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices aquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitatemos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem lau
Abbreviated transcription (Latin):
in olei liquorẽ pinguescit: sic ꝑ triturã areȩ a paleis gͣ¬
na separant᷑. & ad horreum purgata ꝑueniunt. Qsqͥs
gͦ appetit plene uicia uincere. Studeat humilit̾ pur¬
gationis suȩ flagella tolerare: ut tanto post ad iudicẽ
mundior ueniat. qͣnto nunc eꝰ rubiginẽ ignis tribula¬
tionis purgat. In ea porticu quȩ euntib ad ȩccłam
beati clementis ẽ ꝑuia. fuit quidã seruulus nomine:
quẽ multi ur̃m mecũ nouerunt. reb pauꝑ. meritis
diues: quẽ longa egritudo dissoluerat. Nã ã pͥmeua eta
te usq ad finẽ uitȩ paralyticus iacebat. Quid dicã: qr
stare ñ poterat: qui nũꝗͣ in lectulo suo surgere. uel
ad sedendũ ualebat. Nũquã manũ suã ad os ducere:
nũquã sȩ potuit in latus aliud declinare. huic ad serui¬
endũ mat̾ cũ frẽ aderat : & qͥcqͥd ex elemosina potuis¬
set accipere. hoc eoꝵ manib pauperib erogabat. Neqͣ¬

Expanded text:
in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grin olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dite usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequ
Abbreviated transcription (Latin):
flictos & lubricos faciunt. S qr uoluptas conuenire ñ
potest. cũ afflictione. alio qͥdẽ tempore ꝑ custodiȩ suę
sollicitudinẽ affligunt. atq alio ꝑ habundantiã ad uo¬
luptates emolliunt. Terra aut̃ bona fructũ ꝑ patien¬
tiam reddit: qr scilicet nulla s̾ bona quȩ agimus. si
ñ equanimit᷑ etiã ꝓximoꝵ mala toleramus. Quanto enĩ
qͥsq altius ꝓfecerit. tanto in hoc mundo inuenit qͦd
durius portet: qr cũ a p̾senti scło mentis nr̃ȩ dilectio
deficit. enusdẽ scł̃i aduersitas crescit. hinc ẽ enĩ qđ
plerosq cernimꝰ. & bona agere: & tam̃ sub graui tribu¬
litione fasce desudare. Terrena nãq desidia fugiun:
& tamen flagellis duriorib fatigant᷑. S iuxta dñi uo¬
cẽ fructum ꝑ patientiã reddunt: qr cum humilit̾ fla¬
gella sucipiunt. post flagella sublinit᷑ ad requiẽ suscipi
unt᷑. Sic uua calcib tundit᷑. & in uini saporẽ liquat᷑.
sic oliua contusionib expressa amurcã suã deserit. &¬

Expanded text:
voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiununtur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et
Abbreviated transcription (Latin):
dominica egenus & sine manib impleiuit: Non ẽtra
nos dñs tunc apłos ostendat. qͥ ad regnũ secũ turlus
fidelium p̃dicando traxerunt: non ẽtra nos marty¬
res exhibeat qui ad celestem patriã sanguinẽ funden¬
do ꝑuenerunt. Qui tunc dicturi sums. cũ hunc de
quo loquuti sumus seruulũ uidimus: eui longus lan¬
guor brachia tenuit. s tam̃ hȩc ã bono opere ñ ligauit:
Nec uob̃cũ frẽs agite. sic uos ad studiũ boni oꝑis insti¬
gate: ut cum bonos uob̃ mͦ adimitandũ ꝓponitis.

Expanded text:
sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis,
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłi contẽplatus. fleuit: eisq se similẽ fieri in
morte deposcit dicens. Moriat᷑ anima mea morte ius¬
toꝵ. & fiant nouissima mea hoꝵ similia. s mex ut ho¬
ra conpunctionis transiit. in auariciȩ neqͥciã exarsit.

Expanded text:
tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit.
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝑseuerantiȩ fructib mittat. Multis eñ libet qd̾
audiunt. boni oꝑis initia ꝓponunt: s mox ut fatiga¬
ri aduersitatib ceꝑint. inchoata derelinquunt. Petro
sagͦ terra humorẽ non habuit. quę hoc qͦd germina¬
uerat. ad fructũ ꝑseuerantię minime ꝑdux̃. Multi
ñq cũ uerbũ contra auariciã audiunt. eandẽ auari¬
ciam detestant᷑: rerũ om̃ium contẽptũ laudant. s mor
ut uiderit animus qđ concupiscat. obliuiscit᷑. qđ lau¬
dabat. Multi cum uerbũ contͣ luxuriã audiunt. pol¬
lutiones carnis non solũ ꝑpetrare non appetunt. sed
etiã ꝑpetratas erubescunt : s mox ut carnis species eoꝵ
ocłis apparet. sic mens ad desidium rapit᷑. acsi ad huc
ab ea nicħ sit. contra hȩc eadẽ desidia delib̾atũ: & dãp¬
nanda agit. quȩ qr egisse se meminit. iã & ipse dãpna¬
uit. Sepe &iã contra culpas cõpungimꝰ: & tam̃ post
fletũ ad easdẽ culpus redimus. Sic balaam ispłitici popłi

Expanded text:
sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi
Abbreviated transcription (Latin):
uitam credatis: qr exce ipsi qͥ in illa uiuunt. huma
dicit᷑ sciri. quã credi. Uenturã gͦ uitã. nos dñs ma
gis uoluit scire quã credere : qui eos quos inuisi¬
bilit̾ i recepit. apud se uuere. nob̃ etiã uisibiliter
cum districto iudice habetis patronos facite : hos in
die iudicii tanti terbris illius. defensores adhibete.
Certe si apud quedã magnũ iudicẽ causa quę libet
ur̃a. die crastino uentilanda eẽt. totꝰ hodiernꝰ dies in
magnisq p̾cib ageret. ut apud tantũ iudicẽ. sibi de¬
fensor ueniret. Ecce districtꝰ iudex iħe uenturꝰ ẽ. tan¬
ti illiꝰ angłoꝵ. archangłoꝵq concilii terror adhibet᷑:
in illo couentu causa nr̃a discutit᷑. & tam̃ nos patronoᷤ¬
mͦ ñ querimꝰ. quos tunc defensores habeamꝰ. Ad sunt de¬
fensores nr̃i scĩ martyres. ragari uolunt: atq ut ita
dixerĩ querunt. ut querant᷑. hos gͦ adiutores ur̃ȩ o

Expanded text:
vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanvitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humandicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nobis etiam visibiliter eum districto iudice habemus, patronum faciamus; hunc in die tanti terroris illius defensorem adhibeamus. Certe si apud quemquam magnum iudicem causa quelibet nostra esset die crastina ventilanda, totus hodiernus dies in magnisque precibus ageremus, ut apud tantum iudicem nobis defensor veniret. Ecce! districtus iudex lesus venturus est; tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur; et tammodo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
Iem frẽs dico breuẽ uerbo. s ñ paruã merito:
quã religiosis qͥbusdã seniorib narrantib ag¬
noui. Gotthoꝵ tempore matrona quędã fuit ual¬
de religiosa: quȩ ad boꝵ martyꝵꝵ ęccłiam crebro
ueniebat. Quadã die dũ ex more ad orandũ uenis¬
set. egrediens. duos stantes sub peregrino habitu
monachos inuenit. peregrinos credidit: dari eis
aliqͥd elemosinȩ p̾cepit. S priꝰquã eius crogator. eis
Ad largiendam elemosinã ꝓpinquasset: adstitert̃
illi uicinius. & dixerunt. Tu nos mͦ uisitas. nos
te in diẽ iudicii reqͥremus: & qͥcqͥd possumꝰ presta¬
bimꝰ tͥ. Quo dic̾to. ab oculis eiꝰ ablati sunt. Territa
illa ad orandũ rediit: seseq in lacrimis ꝓlixius ef¬
fudit. Et facta ẽ post hoc tanto instantior in p̾ce:
qͣnto certior de ꝓmissione. Si aut̃ iuxta pauli uo¬
cẽ ẽ fides sperandarũ rerũ substantia. argumentũ
ñ apparentũ. Nequaquã iã dicimus ut uenturam

Expanded text:
brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Si contingat iurgium fortasse cũ ꝓximo: erube¬
cimꝰ prigres satisfacere: Cor qͥppe carnale dũ huiꝰ ui¬
tȩ głam querit: humilitatẽ respuit. Et pler̾q ipse
homo qͥ irascit᷑. discordanti sibi reconciliari appetit:
Sirx. ad satisfaciendũ prior erubescit. Pensemꝰ facta
ueritatis: ut uideamus quo iaceant nr̃ȩ prauitatis
actiones. Si enĩ menbra sũmi capitis sumꝰ: imitari eũ
cui conectimur debemꝰ. Qͥd nãq ad nr̃ȩ eruditioĩs
exemplũ. paulus egregiꝰ p̾dicator. dicit. oł xp̃o. lega¬
tione fungimur. tamꝗͣ dõ exhortante ꝑ nos: obse¬
cramus ꝓ xp̃o reconciliami dõ. Ecce int̾ nos & dm̃i.
discordiam peccando fecimꝰ. & tam̃ ad nos ds̃ suos
legatos prior misit: ut nos ipsi qͥ peccauimꝰ. ad pac̾e
dĩ rogiti ueniamꝰ & rubescat gͦ humana suꝑbia. con¬
fdudat᷑ quisq si non satisfaciat prior. ꝓximo. quan

Expanded text:
rare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, eruberare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non s
Abbreviated transcription (Latin):
turũ regnũ dr̃: s nonnũꝗͣ p̾sens ȩccłia uocat᷑. Unde
scriptũ ẽ. Mittet filius hominis angłos suos: & col¬
ligent de regno eius om̃ĩa scandala. In illo qͥppe reg¬
no scandala non erunt: uͥ ꝓferto reꝓbi. ñ admittun¬
t᷑. Quo uidelicet exemplo colligit᷑: qđ hoc loco. reg¬
nũ dĩ. p̃sens ęxcłia uocat᷑. Et qr nonnulli ex discipłis.
usq adeo in corpore uicturi erant. ut eccłiam dei
construc̾tã conspicerent: & contͣ mundi huiꝰ głara
erectam. consolatoria ꝓmissione nẽ dr̃. sunt qͥdam
de hic stantib qui non gustabunt mortẽ. donec
uideant regnũ dĩ. S cũ tanta dñs subeurd̃ȩ mor¬
tis p̾cepta ederet: qͥd necessariũ fuit. ut ad hanc su¬
bito ꝓmissionẽ ueniret: Qđ subtilit̾ attendamus:
qͣnta dispensatione pietatis agat᷑ agnoscimꝰ. Discipłi
enĩ rudib etiã de p̾senti uita aliqͥd ꝓmittendũ
fuit: ut possent robustiꝰ. in futura solidari. Sic isrli¬

Expanded text:
ia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israeli
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatꝰ. Unde & tam longo tempore cõminat᷑ irã: &
tam̃ miscdit᷑ expectat. Si aut nos & miscłia eiꝰ refoue¬
at: ut nullo mͦ neglegentes reddat. Sic peccata nr̃a ꝑ
turbent: ut mens in desꝑationẽ ñ ꝓruat. qr & si p̾¬
sumentes metumꝰ. & metuentes speramꝰ. et̃nrũ regnũ

Expanded text:
. Unde et tam longo tempore comminatur iram et tamen misericorditer expectat. Sic autem nos misericordia eius refoveat, ut nullo modo neglegentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non proruat, quia etsi praesumentes metuimus et metuentes speramus, aeternum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑna ꝑ contẽplationẽ appetant. quauis in se ipsi ᷤᷤ
sumus. Ponat᷑ ante ocłos mulier curua. & arbor infru¬
ctuosa. Reminiscamur maloꝵ quȩ fecimꝰ: mittamus
ad radicẽ cordis cophinũ stcoris: & tunc in retributi¬
onis fructũ pinguescat. qd̃ nob̃ hic ꝑ pęnitentiã fete¬
bat. Et si uirtutũ sũma operari ñ possumꝰ: ipso ds̃
nr̃o gaudet lamento. Ex ipsa ei iusticiȩ inchoatione
placebimꝰ: qui iniusta quȩ fecimꝰ punimꝰ. Nec mora
erit in fletib: qr t̃gent citiꝰ transeuntes lacrimas.¬

Expanded text:
ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis sumus. Ponatur ante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
piscimꝰ: cum ad temporalia appetenda curuam᷑. Pude¬
at gͦ t̾rena concupiscere : & dorsa mentresm ascenden¬
tib aduersariis p̾bere. Terram semꝑ intuet᷑ qͥ curuũ
ẽ: & quo p̃mio sit redemptꝰ ñ memunit qui ima
querit. Hinc auã ꝑ moysen dr̃: ut qͥ gibbo p̾mitur.
nequaꝗͣ ad sacerdotiũ ꝓuehat᷑. & quotqͦt xp̃i sangui¬
ne redempti sumus. menbra eiusdẽ sũmi sacerdotis
efficimur. Unde nob̃ & ꝑ petrũ dr̃. Uos aut̃ genꝰ elec¬
tum. regale sacerdotium. S qͥ gybbũ tolerat. ima sẽꝑ
intuet᷑. A sacerdotio gͦ repellit᷑: qͥa qͥsquis solis t̾renis
intentꝰ ẽ : ipse sibi testis ẽ: qd̾ menbrũ sũmi sacerdo¬
habent. dare saltꝰ etiã suꝑ aquas solens. Qd gͦ penna¬
tis piscib. nͥ electȩ animȩ designant᷑. Quȩ ꝓfecto so¬
lȩ in cęlestis ȩccłiȩ corpꝰ transeunt. quȩ mͦ uirtutũ
pennulis fultȩ saltus dare ꝑ cȩleste desidium seiuis

Expanded text:
piscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudepiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra ejusdem summi sacerdotis 1586 efficimur. Unde et nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdohabent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nere doluit. in se ipso exclamauit dicens. Incuruatꝰ
sũ. & humiliatꝰ sũ usquequaq. Contẽplationẽ nãq
cȩlestium ꝑdens. si sola carnis necessaria cogitaret
incuruatꝰ & hunuliatꝰ eẽt : s tam̃ usquequaq non
cet᷑. Quẽ gͦ ã suꝑnis cogitationib ñ solũ necessitas
deicit. s etiã uoluptas illicita sternit: non solũ in¬
curuatꝰ. s usquequaq incuruatꝰ ẽ. hinc alius ꝓpħa
de immundis spiritib dicit. Qui dixert̃ animȩ tuȩ
incuruare ut transeamꝰ. Recta qͥppe stat anima cũ
suꝑna desidat: & nequaꝗͣ flectitur ad ima. S ma¬
ligni sp̃c cũ hanc in sua rectitudine stare conspicnunt
ꝑ eam transire non possunt. Transire nãq eoꝵ ẽ: im¬
munda illi desideria asꝑgere. Dicunt gͦ incuruare. ut
transeamus: qr si ipsa se ad ima appetenda non deicit.
contͣ hanc illoꝵ ꝑuersitas nullatenꝰ conualescit. Et

Expanded text:
nere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus nere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ agenda sunt: s hȩc opere non implemꝰ. Hitim̾
& infirmanur. Mentis iudiciũ rectitudinẽ conspicit.
s ad hanc operis fortitudo succũbit. Qͥa nimirũ iam
de pena peccati ẽ. ut ex dono qͥdẽ possit bonũ conspi¬
ei: s tam̃ ab eo qd̾ aspicit᷑. contingat ꝑ meritũ repel¬
li. Usitata ceenim culpa obligat mentẽ: ut nequaquã
surgere possit ad rectitudinẽ. Conat᷑ & labit᷑: qr. ubi
sponte diu ꝑstitit. ibi & cum noluerit coacta cadit.
Bene de hac nr̃a incuruatione. ex tẏpo humani ge¬
neris ꝑ psalmistam dr᷑. Incuruatꝰ sũ. & humiliatꝰ sũ
usquequaq. Contẽplat᷑ qͥppe qͦd ad suꝑnã lucẽ intu¬
endam homo conditꝰ fuerat: s peccatis exigentib fo¬
ras missus. mentis suȩ tenebras portat. Suꝑna non
appetit: infimis intendit. Cȩlestiaͥ desidat: nequaꝗͣ
terrena semꝑ in animo uersat. & hoc qd̃ de suo ge¬

Expanded text:
quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus namque quod ad supernam lucem intuendam homo, conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat, et hoc quod de suo ge
Abbreviated transcription (Latin):
octo annis mulier curua fuit. & erat inclinata. nec¬
om̃ino poterat sursum respicere. Om̃is peccator t̾rena
cogitans. cȩlestia non reqͥrens. sursum respicere non
ualet: qr. dum desidia inferiora sequit᷑. a mentis sue
rectitudine curuat᷑: & hoc semꝑ uidet qd̃ sine cessã¬
de honorib alius de pecuniis. alius de p̃dioꝵ ambi¬
tu cogitat. Cuncta hȩx in uno sunt: & qͣndo mens
talib implicat᷑. a stitu suȩ rectitudinis flectitur.
& qr. ad cȩleste desidium non ad surgit: quasi muli¬
er inclinata sursum respicere nequaꝗͣ potest. Seqͥt᷑.
Hanc cum uideret iħe: uocauit ad se:e ait. illi. Alu¬
lier dnrassa es. ab infirmitate. tua. & imposuit illi
mianꝰ. & confestim erecta ẽ. Uocauit & ererit: qr il¬
luminauit. & adiuuit. Nocat s non erigit. qͣndõ
quidẽ ꝑ eiꝰ grãm illuminamur: s exigentib nr̃is
meritis adiuuari non possumus. Plerũq enĩ uidemꝰ

Expanded text:
octo annis mulier curva fuit. » Atque post octo annis mulier curva fuit. » Atque post omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessade honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa emanum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in scło uiri des fiunt. S audiamꝰ qͥd ficulneȩ cul¬
tor adiungat. Si qͥdẽ fecerit fructũ. sin aut̃. in futu¬
rum succides eam. Qͥa ꝓfecto qͥ hic ñ uult ad fecun¬
ditatẽ pinguescere ꝑ increpationẽ: illic cadet. unde
iam surgere ꝑ penitentiã non ualet. Et in futuro
succidet᷑. quauis hic sine fructu uiridis stare uidea¬
tur. Erat aut̃ docens in sẏnagoga eoꝵ sabbatis: & ex¬
ce mulier quȩ habebat sp̃m infirmitatis annis decẽ
& octo. Paulo ante iã diximus. qr hoc erat trinꝰ ad¬
uentꝰ dñi ad infructuosam ficulneã. qd̃ decẽ & octo
annoꝵ numerus ad curuã mulierẽ signat. Serto enĩ
die homo factus ẽ: atq eodẽ sexto die opera dñi eunc¬
ta ꝑfecta sunt. Senarius aut̃ numerus in trigonum
ductus. decẽ & octo facit. Qla gͦ homo qͥ serto die factꝰ¬
ẽ ꝑfexta opera habere noluit. s ante legẽ. sub lege. at¬
q in exordio inchoantis grȩ infirmus extitit. decẽ &

Expanded text:
nt. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in initio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ utroq mͦ. paulus cruce̾ suã tulerat. qͥ dicebat.
Castigo corpus meum. & in seruitutẽ redigo: ne for¬
te aliis p̾dicans. ipse repb efficiar. Ecce in afflictio
mat᷑: & egõ non infirmor: Qͥs scandalizat᷑. & ego
ñ uror: ꝑfecttis qͥppe p̾dicator. ut exemplũ daret
abstinentie: crucẽ portabat in corpore. & qr in se
trahebat damꝑna infirmitatis aliene cruce̾ por¬
nis ñnũꝗͣ uana gła obsidet : qr dum tenuitas in cor¬
pore. dum pallor in uultu respicit᷑. uirtꝰ patefacta
laudat᷑. Et tanto se celeriꝰ foras fundit: qͣnto ad hu¬
manos ocłos. ꝑ ostensũ pallorẽ exut. Et pler̃q fit.
ut qđ causa dĩ agi credit᷑: ꝓ solis humanis fauorib
agat᷑. Qđ bene symon ille significat: qͥ inuentꝰ in
itinere. cruce̾ dñicam in angaria portat. Aliena
qͥppe onera. in angaria portant᷑: qͣndo ꝑ uanitatis
studiũ. aliqͥd gerit᷑. Qui gͦ ꝑ symonẽ designant᷑: nͥ

Expanded text:
t, qui dicebat: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar. Ecce in afflictionmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? Perfectus quippe praedicator ut exemplum daret abstinentiae crucem portabat in corpore, et qui in se trahebat damna infirmitatis alienae crucem pornis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ducimꝰ quasi infructuosȩ arbori coffinũ stercoris
uersamus: ut maloꝵ quȩ egit memoria recolat. & ad
cõpunctionis gr̃ãm quasi de fetore pinguescat. Mittit᷑
gͥ coffinus stercoris ad radicẽ arboris. quando pͤͣuitati
suȩ conscientia. tangit᷑ memoria cogitationis. Cũq se
ꝑ renitentiam ad lamenta mens excitat. cumq ad bo¬
nȩ oꝑationis grãm reformat. quasi ꝑ iactũ stercoris
redit ad fecunditatẽ oꝑis. Radix cordis plangit qͦd
fecisse se meminit: displicet sibi qualẽ fuisse. se reco¬
lit. Intentionẽ cont᷑ se dirigit: atq ad meliora animũ
accendit. Ex fetore gͥ ad fructũ reuiuiscit arbor: qr de
considatione percati ad bona opera se resuscitat animꝰ.¬

Expanded text:
ducunt, quasi infructuosę arbori cofinum stercoris ducunt, quasi infructuosę arbori cofinum stercoris versant, ut malorum, quae egit, memoriam recolat et ad conpunctionis gratiam quasi de foetore pinguescat. Mittitur ergo cofinus stercoris ad radicem arboris, quando pravitatis suę conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per pęnitentiam ad lamenta mens excitat, cumque ad bonę operationis gratiam reformat, quasi per tactum stercoris redit ad fecunditatem operis radix cordis. Plangit, quod fecisse se meminit, displicet sibi, qualem fuisse se recolit, intentionem contra se dirigit atque ad meliora animum accendit. Ex foetore igitur ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat anim
Abbreviated transcription (Latin):
quã enĩ se ꝑdidit. querendũ solũmͦ ẽ cur & alios p̃mit.
Unde bene eiusdẽ uineȩ dñs dicit. Utqͥd etiã terram
occupat: Terrã quippe occupat: qui mentes alienas
griuat. Terrã occupat. qͥ locum quẽ tenet in honis
Nam cultor uineȩ quid dicat audiamꝰ. Dñe. dimitte il¬
lam & hoc anno: usq dum fodiã cuca illam. Qͥd ẽ cir¬
ca ficulneam fodere: nͥ infructuosas mentes increpare:
Omis qͥppe fossa in imo ẽ. Et nimirũ increpatio dum
mentẽ. sibi demonstrat. humiliat. Quotiens gͦ de pecca
to suo aliquẽ corripimꝰ. quasi ex culturȩ debito eirea
infructuosam arborẽ fodimꝰ. Post confossionẽ uͦ. qͥd di¬
cat audiamꝰ. & mittã coffinũ stercoris. Qͥd ẽ coffinus
stercoris. nͥ memoria peccatoꝵ: Peccata & enĩ carnis. ster
finire. Nos itaq qͦtiens carnalẽ mentẽ de suis pecratis
increpamꝰ. quotiens ad eiꝰ memoriã uitia ante acta re

Expanded text:
quam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. quam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis ltor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties ergo aliquem de peccato suo corripimus, quasi ex culturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercofinire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tenet. si fructũ bonȩ operationis. non exhibet. uelut
infructuosa arbor t̾ram occupat. q in eo loco in quo
ipse ẽ. & aliis oꝑandi occasionẽ negat.S in hoc scło
potens qͥlibet. si fructũ non habet bonȩ oꝑationis. etiã
impedimentũ prestat cȩteris qr qͥcũq sub ipso sunt.
exemplo prauitatis eiꝰ. quasi umbra ꝑuersitatis illius
p̃munt᷑. Stat desuꝑ arbor infructuosa. & subt̃ terra
sterilis iacet. Infructuosȩ arboris desuꝑ umbra densa¬
tur. & solis radius ad t̾ram descendere nequaꝗͣ ꝑmit¬
titur: qr dum subiecti qͥlibet. patroni ꝑuersi ꝑuer¬
sa exempla cͥonspiciunt. ipsi qͦq infruetuosi rema¬
nentes. ueritatis lumine priuant᷑. & pressi umbra ca¬
lorẽ. solis non accipiunt: qr inde remanent ã dõ fri¬
gidi. unde in hoc scło male ꝓtegunt᷑. S de hoc ꝑuerso
quolibet & potente. pene iam requisitio dõ non ẽ. Post¬

Expanded text:
tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Post
Abbreviated transcription (Latin):
It.qd ꝑ naturalem intellectũ quid unusqͥsq eremplo
sii. & qualit̾ erga ꝓximũ agere debuisset in notu¬
it. Uenit in lege: qui a p̃cipiendo docuit. Ueuit
post legẽ ꝑ grãni. qr. pietatis suȩ p̃̾sentiam exhiben¬
do monstrauit: s tamen in trib annis fruetũ se ñ
inuenisse conquerit᷑. qr quoꝵdã prauioꝵ mentes uee in¬
spirata lex naturalis eorragit. nec ĩcepta erudiunt. uec
mearnationis eiꝰ nuracula comiertunt. Qͥa uͦ ꝑ cultorẽ¬
ficulnes. nͥ p̃positoꝵ ordo expͥmit᷑. Qui dũ p̾siuit
eccłiȩ hii nimirũ dñice uinee curã gerunt. Huius
enĩ uinee pͥmus cultor petrus apłs exticit. Nune
nos indigni seqͥmur: in qͣntũ ꝓ eruditione ur̃a docen¬
do. dep̃cando increpando laboramꝰ d cũ magno ia
timore audiendũ ẽ. qd̾ cultori uineȩ de infruetuo¬
sa arbore dicit᷑. Succide cã. Utaͥd etiĩ t̾ram occupat:
Unusqͥsq iuxta modũ suũ. in cͦntũ locũ uite p̾sentis

Expanded text:
ia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultore ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
ipso deficiat. ad eum qͥ suꝑ ipsũ ẽ. ñ apꝓpinquat.
Nec ualet app̾hendere qd̃ ultͣ ipsũ ẽ: si nescierit macͤᷤ¬
tare qd̃ ẽ. Sic holerũ plantȩ transponunt᷑ ut ꝓficiant:
atq ut ita dixerim eradicant᷑ ut crescant. Sic rerũ
semina. in t̾rȩ admixtione deficiunt: & in reparatio¬
ne sui generis uberiꝰ adsurgunt. Unde enĩ uident᷑ ꝑ¬
didisse qđ erant: inde incipiunt hoc apparere qd ñ
erant. S iam qui se a uitiis abnegat: exqͥrendȩ eiꝰ
uirtutes sunt. in quib crescat. Nã cũ dictũ ẽ qui
uult post me uenire abneget semetipsũ: ꝓtinꝰ ad

Expanded text:
uat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abnege
Abbreviated transcription (Latin):
na uoluntate ñ ducit᷑. rẽ iusti sine fructu pecca¬
tor. operat᷑. Unde & isdẽ symon crucẽ portat. sed
ñ morit᷑: qr. st̃ abstinentes & arrogantes qͥ ꝑ absti¬
nentiã qͥdẽ corpꝰ afficiunt. s ꝑ desidium glȩ mun¬
do uiuunt. Cõpassionẽ uͦ animi pler̾q̃ latent̃ obsi¬
det pietas falsa: ut hanc ñnũꝗͣ usq ad condescenden¬
dum uitus ꝑtrahat. dum ad culpas qͥsq non debeat
cõpassionẽ exeitere. s zelũ. Compassio qͥppe homini.
& rectitudo uitus debet᷑: ut in uno eodẽq homine
& diligamꝰ bonũ qđ factũ ẽ. & ꝑsequam̃ mala quȩ
fecit: ne dum culpas incaute remittimꝰ non iam ꝑ

Expanded text:
na voluntate non ducitur, rem justi sine fructi peccator operatur. Unde et idem Simon crucem portat, sed non moritur: quia abstinentes, et arrogantes, per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiddo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debet diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala quae fecit: ne dum culpas incaute remittimus, non tam per
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ sertiat oꝑationis. neq statum rectitudinis.
amisit. Quȩ ad dĩ similitudine̾ condita. dũ in sua
diguitate non ꝑstitit. qd̾ plantata uł ereata fuerat
seruare contepsit. Tercio dñs uineꝵ ad ficulneam
uenit: qr naturã generis bumani ante legẽ. sub le¬
ge. sul gr̃a. expecꝰtando. ad monendo. usitando re¬
quisiuit. Dix̃ aut̃ ad eultorẽ uineȩ. Ec̃ce anni tres
sunt: ex quo ueni querens fructũ in ficulnea hac

Expanded text:
fructum servat operationis, neque statum rectitudinis.fructum servat operationis, neque statum rectitudinis.amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulne