comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio interrogatus. dĩ responde. De utiapitts¬
gatus: non dõs secd dm̃ respondes non sicit ia
minibus. Queris quid sit pater abraham. n il¬
detur homo: substantia eius respondetu. lass
quid sit filius eius ysaac: respondetur bonuls¬
dem substantiȩ abrabam. et ysaac. Quengrs¬
abraham. et ysa ac: non responcletur homull
homines. Non sic in diuinis. Canta enmminil
stantiȩ societas: ut equalitatem admitat. pl¬
litatem non adlmitiat. Si ergo tioi ditia ͦ¬

Expanded text:
Filio interrogatus, Deum responde: de utroque inteFilio interrogatus, Deum responde: de utroque interrogatus, non deos, sed Deum responde. Non sicut in hominibus. Quaeris quid sit pater Abraham: respondetur, Homo; substantia ejus respondetur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae AbrahamAbraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ sunt: eo ipso quo sunt. Nlatue ipseae
stantia ergo: aliquid esse est. Unde etiam ufe¬
in fide catholica contra uenena quorundaisi¬
reticorum sic ȩdificamur: ut patrem dicani
et filium. eit spm̃ scm̃ unius esse substamtisꝰ i
est et sp̃is sc̃s. Quic quid est pater quod ads ert l
filius. hoc sp̃s sc̃is. Cum autem pater est. unso
est. quod est. Pater enun non acl se. secl adfauie
tur. Ad se autem ds̃ dicitur. Itaq quod ds eit la
ipso substantia est. Et quia eiuslem substamtie s
ꝓculdubio et filius cls̾. At uero quod paterit s
non substantiȩ nomen est. secd refertur ad filur
non sic dicimus filium patrem esse. quomododis¬
mus filium dm̃ esse. Queris quid sit pater Aor¬
detur. ds̃. Queris quid sit filius: Responditar a
Queris quid sit pater et filius: Respondetu. ai
De solo patre interrogatus. dm̃ responde: tali

Expanded text:
substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Naturae ipsae,substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Naturae ipsae,. Substantia ergo aliquid esse est. Unde etiam in Fide catholica, contra venena quorumdam haereticorum sic aedificamur, ut dicamus Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius esse substantiae. Qrum et Spiritus sanctus. Quidquid est Pater quod Deus est, hoc Filius, hoc Spiritus sanctus. Cum autem Pater est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur: ad se autem Deus dicitur. Itaque eo quod Deus est, hoc ipso substantia est. Et quia ejusdem substantiae Filius, procul dubio et Filius Deus. At vero quod Pater est; quia non substantiae nomen est, sed refertur ad Filium, non sic dicimus Filium Patrem esse, quomodo dicimus Filium Deum esse. Quaeris quid sit Pater: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Filius: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo
Abbreviated transcription (Latin):
naniuit formam serui accipiens: in similitudinẽ
hominum factus. et abitu inuentus ut homo. hu¬
miliauit semetipsum factus obediens usꝙ ad mor¬
tem: ut diceret. introierunt aquȩ usꝙ ad animã
meam. Adde suꝑ mortem. Quid amplius ad di¬
turus es: Ignominiam mortis. Ideo sequitur: mor¬
tem autem crucis. Magna pauꝑtas: sed binc erunt
magnȩ diuitiȩ: quia sicut impleta est pauꝑtas eiꝰ
ita implebuntur et diuitiȩ nr̃ȩ. de pauꝑtate ip¬
sius. Quantas diuitias habet: ut de pauꝑtate nos
diuites faceret: Quales nos facturus est de diuitiis
suis: quos diuites fecit de pauꝑtate sua: Infixus
sum in limo ꝓfundi: et non est substantia. Intelli¬
gitur alio modo substantia: illuci quod sumus
quiequid sumus. Sed hoc ad intelligenarn a¬
to est difficilius. quanquam res ustag sut d
et expositionis aliquantulȩ. Cui tamensia
fueritis: fortassis in ea non laborabinus. Pdi
homoꝰ dicitur pecus: dicitur terra: dictar a
dicitur sol: luna. lapis. mare. aer. Um̃a sti

Expanded text:
imilitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem: ut diceret, Introierunt aquae usque ad animam meam. Adde super mortem: quid amplius additurus es? Ignominiam mortis. Ideo sequitur: Mortem autem crucis . Magna paupertas! Sed hinc erunt magnae divitiae; quia sicut impleta est paupertas ejus, ita implebuntur et divitiae nostrae de paupertate ipsius. Quantas divitias habet, ut de sua paupertate nos divites faceret! Quales nos facturus est de divitiis suis, quos divites fecit de paupertate sua! 5. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Intelligitur alio modo substantia, illud quod sumus quidquid sumus. Sed hoc ad intelligendum aliquanto est difficilius, quanquam res usitatae sinet expositionis aliquantulae; cui tamen si intenti fueritis, fortassis in ea non laborabimus. Dicitur homo, dicitur pecus, dicitur terra, dicitur coelum, dicitur sol, luna, lapis, mare, aer: omnia ista
Abbreviated transcription (Latin):
aluum me fac ds̃: quoniam intount
aquȩ. usq ad animam meam. Snno
illud est contemptum mundo: qudla¬
detur humiles clare uoces. In hato dis¬
itur. miraturo mundo holeris magnitudinads
cuius holeris semen contemptum est auideis di¬
uera enim considerate semen synapis minidill
fuscum. asꝑnabile prorsus: ut impleatur aubil
dictum est. uidimus eum. et non habebat ad
neq decorem. Aquas autem intrasse uls il
mam suam dicit: quia potuerunt ilȩ curle e

Expanded text:
alvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo oleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae,
Abbreviated transcription (Latin):
bic non solum illius uocem. sed et nr̃am. Et nemo
dicat: quod bodie in tribulationem passionum
non sumus. Semꝑ enim audistis hoc quia illis tem¬
poribus ȩccła quasi tota simul impellebatur: nunc
autem ꝑ singulos temptatur. Alligatus est quidem
diabolus ne faciat quantum potest: ne faciat qu̾a¬
tum uult: tamen tantum temptare sinitur: quan¬
tum expedit ꝓficientibus. Nec nobis expedit esse
sine temptationibus: nec rogamus dm̃ ut non tẽp¬
temur: sed ut non inducamur in temptationem.

Expanded text:
hic non solum illius vocem, sed et nostram. Et nemo hic non solum illius vocem, sed et nostram. Et nemo dicat quod hodie in tribulatione passionum non sumus. Semper enim audistis hoc, quia illis temporibus Ecclesia quasi tota simul impellebatur, nunc autem per singulos tentatur. Alligatus est quidem diabolus, ne faciat quantum potest, ne faciat quantum vult; tamen tantum tentare sinitur, quantum expedit proficientibus. Non nobis expedit esse sine tentationibus: nec rogemus Deum ut non tentemur, sed ut non inducamur in tentationem.
Abbreviated transcription (Latin):
assionis scõrum martyrum diem
recordatione gaudeamus: recolen¬
tes quid patiebantur. et intelligen¬
tes quid intuebantur. Nlunquam enim tantas
tribulationes carne tolerarent: nisi magnam
quietem mente conspicerent. Hunc itaq psal¬
mum ꝓ ipsa sollempnitate curramus. Hester¬
no enim die multa audiuit caritas ur̾a: nec
hodie tamen huic festiuitati negare potuimus
nr̃am seruitutem. Itaq quoniam maxime pas¬
sio dm̃ commnendatur in hoc psalmo. nec potu¬
erunt esse fortes martyres nisi intuerentur eum
qui primus passus est. neq talia sustinerent in
passione qualia ille nisi talia sparent in resuir¬
rectione qualia ipse de se demonstrauit: nouit au¬
tem sc̃itas ur̃a caput nr̃m esse dñm iħ̃m xpm̃. om̃sꝙ¬
illi coherentes m̃bra illius esse capitis. eiusq uocem
iam habetis notissimam. quoniam non ex solo capi¬
te sed etiam ex corpore loquitur. uocesꝙ eius non
eius membra caput ꝓprium secutura÷ agnoscamus

Expanded text:
assionis sanctorum martyrum diem recordatione gaudeamus, recolentes quid patiebantur, et intelligentes quid intuebantur. Nunquam enim tantas tribulationes carne tolerarent, nisi magnam quietem mente conciperent. Hunc itaque psalmum pro ipsa solemnitate curramus. Hesterno enim die multa audivit Charitas Vestra, nec hodie tamen huic festivitati negare potuimus nostram servitutem. Itaque quoniam maxime Domini passio commendatur in hoc psalmo, nec potuerunt esse fortes martyres, nisi intuerentur eum qui primus passus est; nec talia sustinerent in passione, qualia ille, nisi talia sperarent in resurrectione, qualia ipse de se demonstravit: novit autem Sanctitas Vestra caput nostrum esse Dominum nosilli cohaerentes membra esse illius capitis; ejusque vocem jam habetis notissimam, quoniam non ex solo capite, sed etiam ex corpore loquitur; vocesque ejus non ejus membra caput proprium secutura: agnoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et recolere quod iam nostis. Quid ergo ripari
Uicus quidam erat ziph. cuius habitatores ⁊ipi
in quorum regione se absconderat dauid cume
uellet saul inuenire et occidere. Isti ergo ⁊ipplui
hoc cognouissent: ꝓdiderunt eum regi ꝑsecuto
centes. Nonne ecce clauid absconditus est apucdna
chil quidem ꝓfuit illis ꝓditio illorum: et ipsi de
nichil obfuit: nisi quod animus eorum maligi
demonstratus est: saul uero nec post eorum ꝓti¬
nem potuit comprehendere dauid. sed potiusi
sius regionis quadam spelunca cum in eius man
datus esset occidencdus saul. peꝑcit illi dauidi
quod habebat in potestate non fecit. Ille autto
rebat facere: quod in potestate non habuit. l¬
ergo illi: uiderint qui fuerint. Quos nobis palme
ex illorum occasione intelligendos offerat.: idt
nimus florentes. Fiorentes ergo nescio qui iual
erant sc̃o clauid: florentes latenti. Inueniamis

Expanded text:
tis, et recolere qui jam nostis. Quid ergo Ziphaei? tis, et recolere qui jam nostis. Quid ergo Ziphaei? Vicus quidam erat Ziph, cujus habitatores Ziphaei, in quorum regione se absconderat David, cum eum vellet Saül invenire et occidere. Isti ergo Ziphaei cum hoc cognovissent, prodiderunt eum regi persecutori, dicentes, Nonne ecce David absconditus est apud nos ? Nihil quidem profuit illis proditio eorum, et ipsi David nihil obfuit. Namque animus eorum malignus demonstratus est: Saül vero nec post eorum proditionem potuit comprehendere David; sed potius in ipsius regionis quadam spelunca, cum ejus manibus datus esset occidendus Saül, pepercit ibi David, et quod habebat in potestate non fecit . Ille autem quaerebat facere quod in potestate non habuit. Ziphaei ergo viderint illi qui fuerint: quos nobis Psalmus ex illorum occasione intelligendos offerat, videanimus Florentes. Florentes ergo nescio qui inimici erant sancto David, florentes latenti. Inveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: et letabitur isri. Uere iacob: et uere isrt. Minor
ille cui seruiuit maior: ipse exultabit. quia ipse co
salmi huius titulus. habet fructum ꝓ¬
lixitatis suȩ: si intelligatur. Et quia
psalmus breuis est: compensemus in mo-¬
ra tituli. quod in psalmo non umorabitur.¬
Inde enim pendet omnis uersus qui cantatur. Siqus
cognoscat quod in domus fronte prefixum est: seci
intrabit: nec cum intrauerit errabit. Hoc enim in
so poste prenotatum est: quomodo interius non en¬
Titulus se ita babet. In finem in hymnis intellectus
clauid: cum uenerunt ⁊ippbei et dixerunt ad siu
Nonne ecce clauid absconditus est apud nos: Quos
ꝑsecutor erat scĩ uiri lauid: optime norumus. Qu
siguram gerat saul temporalis regni non ad uta
sed ad mortem ꝑtinentis: sed et hoc uestrȩ cartan
commenclasse meminimus. Itemꝙ quod ipse dui
figuram gerebat xp̃i uel corporis xp̃i: et nose i¬

Expanded text:
Jacob, et laetabitur Israel. Vere Jacob et vere Israel, minor Jacob, et laetabitur Israel. Vere Jacob et vere Israel, minor ille cui servivit major , ipse exsultabit, quia ipse coglmi hujus titulus habet fructum prolixitatis suae, si intelligatur: et quia Psalmus brevis est, compensemus in mora tituli quod in Psalmo non immorabimur.Inde enim pendet omnis versus qui cantatur. Si quis itaque agnoscat quod in domus fronte praefixum est, securus intrabit; nec cum intraverit, errabit. Hoc enim in ipso poste praenotatum est, quomodo interius non en hymnis, intellectus ipsi David, cum venerunt Ziphaei, et dixerunt ad Saül: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Quod Saül persecutor erat sancti viri David, optime novimus: quod figuram gerebat Saül temporalis regni, non ad vitam, sed ad mortem pertinentis, et hoc Vestrae Charitati nos commendasse meminimus. Itemque quod ipse David figuram gerebat Christi, vel corporis Christi, et nosse debe
Abbreviated transcription (Latin):
uit eos. Et tamen frangendo admonuit illos quo
conuertantur. Modo cognoseãt xp̃m. et dicant ds̃
est: quem lixerunt non est deus. Redeant ad here¬
ditatem paternam: ad hereditatem abrahȩ. ysaac.
et iacob: possideant cum ipsis uitam ȩternam. et si
uitam temporalem amiserunt. Quare hoc: Quia ex
filiis hominum facti sunt filii dei. Nam quaidiu ina-¬
nent et nolunt: non est qui faciat bonum. non est us¬
ꝙ ad unum. Confusi sunt. quoniam deus spreuit
eos: et tamquam ad ipsos conuersus. Quis dabit
ex syon salutare ifrł: Ostulti: increpastis: insultastis:
colaphitastis: sputis inlinistis: spinis coronastis: in cru¬
ce suspendistis. Quem: Quis dlabit ex syon salutare
isre: Nonne ipse quem dixistis non est deus. Inaduer¬
tendo dominus captiuitatem ppłi sui. Non enim auer-¬
tit captiuitatem quis: nisi qui uoluit inter ur̃as ma-¬
nus esse captiuus. Sed qui hoc intelligent: exultabit

Expanded text:
vit eos: et tamen spernendo admonuit illos ut vit eos: et tamen spernendo admonuit illos ut convertantur. Modo cognoscant Christum, et dicant, Deus est; quem dixerunt Non est Deus. Redeant ad haereditatem paternam, ad haereditatem Abrahae, Isaac et Jabob; possideant cum ipsis vitam aeternam, etsi vitam temporalem amiserunt. Quare hoc? Quia ex filiis hominum facti sunt filii Dei. Nam quamdiu manent et nolunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Et tanquam ad ipsos conversus ait, Quis dabit ex Sion salutare Israel? O stulti! Increpatis, insultatis, colaphizatis, sputis illinitis, spinis coronatis, in crucem erigitis: quem? Quis dabit ex Sion salutare Israel? Nonne ipse quem dixistis, Non est Deus? In avertendo Deus captivitatem populi sui. Non enim avertit captivitatem populi sui, nisi qui voluit inter vestras manus esse captivus. Sed qui hoc intelligent? Exsultabit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisti cȩlum. Timiusti ne uenirent romani: et
tollerent tibi et locum et gentem. Numquid tibi
tollerent cdeum: Quid ergo restat: Quid nisi ut fa¬
tearis. quia tenere uoluistr. et tenendo male. amĩ-¬
sisti: Perdiclisti enim et locum et gentem. oceidendo
tem et. xp̃m. Timendo occiderunt . xp̃m. Secl quare
noc: Q uoniam deus dissipauit ossa eorum qui homi¬
nibus placent. Et uolentes placere hominibus: timu¬
erunt ꝑdere locum. xp̃c autem ipse de quo dixerunt
non est deus: maluit displicere hominibus talibus
quales illi erant. filiis hominum non filiis dei: maluit
displicere. Inde dissspata sunt ossa impiorum. Iilius
ossa nemo confregit. C onfusi sunt quoniam deus
spreuit eos. Reuera fr̃s quantum ad illos attinet. ma¬
gna illis accessit confusio. in quo erucifixerunt loco¬
cdominum: quem ideo crucifixerunt ne ꝑderent et
locum et gentem. Non ibi sunt iudei. Deus ergo spre¬

Expanded text:
perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim et locum et gentem occidendo Ctem et Christum. Timendo occiderunt Christum: sed quare hoc? Quoniam Deus dissipavit ossa hominibus placentium. Volentes placere hominibus, timuerunt perdere locum. Christus autem ipse de quo dixerunt, Non est Deus, maluit displicere hominibus talibus, quales illi erant; filiis hominum, non filiis Dei maluit displicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa nemo confregit. Confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Revera, fratres, quantum ad illos attinet, magna illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Dominum, quem ideo crucifixerunt ne perderent et locum et regnum, non ibi sunt Judaei. Deus ergo spre
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia et fides. Quȩ preciosior est: ibi grauius damp-¬
num timendum est. Eu autem ut aurum teneas:
fidem ꝑdis. Grauiori clampno ꝑcuteris: et tu de luero
letatus es: Ibi timuisti timore: ubi non erat timor. Red¬
de pecuniam. Parum dico recdde: ꝑde pecuniam: ne fi¬
dem ꝑdas. Tu autem pecuniam recddere timuisti: et
fidem ꝑdere uoluisti. Martires non aliena tulerunt:
sed etiam suam fidem ne amitterent. ꝓ deo ꝓpria contẽp¬
serunt. Et parum fuit ꝑcdere pecuniam: quando pas¬
si sunt ꝑcliderunt et animam suam. Quando ꝓscrip.¬
ti sunt ꝑdiderunt animam suam: ut inuitam ȩter¬
nam inuenirent eam. Ergo ibi tumuerunt: ubi timen¬
dum est. Illi uero qui xp̃o dixerunt non est deus: ibi
timuerunt ubi non erat timor. Oixerunt enum. Si
cdimiserimus eum: uenient romani et tollent nobis
et locum et gentem. Ostulticia et imprudentia⁊ dicens¬
in corde suo non est deus. Timusti ꝑclere terram:

Expanded text:
pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius dampecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum teneas, fidem perdis: graviore damno percuteris, et tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pecuniam timuisti, et fidem perdere voluisti! Martyres non alienam tulerunt; sed etiam suam, fidem ne amitterent. contempserunt: et parum fuit perdere pecuniam, quando pi sunt; perdiderunt et animam suam, quando passi sunt: perdiderunt animam, ut in vitam aeternam invenirent eam . Ergo ibi timuerunt ubi timendum est. Illi vero qui Christum dixerunt, Non est Deus, ibi timuerunt ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimet locum et gentem. Expediin corde suo: Non est Deus! Timuisti perdere terram,
Abbreviated transcription (Latin):
secl uis ut diuitiȩ ueniant ad te. Quoduis ut ad te
ueniat: hoc inuocas. Si autem deum inuocares. ipse
ad te ueniret: ipse esset diuitiȩ tuş. Nuinc autem uis
habere areham plenam: et manem conscientiam. Deus
non implet domum sed pectus. Quid tibi ꝓsunt exteriores
diuitiȩ: si te interior premit egestas: Ergo isti qui ꝓpter
selaria commoda. qui ꝓpter terrena bona. qui ꝓpter pre.
sentem uitam. et terrenam felicitatem inuocant deum:
non inuocant deum. Fropterea quid de illis sequitur:
ibi timuerunt timore: ubi non erat timor. Numquid
enim timor est. si quis ꝑlat diuitias: Non est ibi ti-¬
mor: et ibi timetur. Si quis autem ꝑclat sapientiam.
uere timor est: et ibi tuetur. Audi dinosce: tales intel¬
lige. Commenclatur nescio cui sacellus: non uult re¬
dere. pro suo computat. Non putat posse repeti: iam
pro suo habet. Reddere detrectat: uideat quid tuneat
amittere⁊ et quid nolit habere. In dubium ueniunt:

Expanded text:
sed vis ut divitiae veniant ad te. Quod vis ut ad te sed vis ut divitiae veniant ad te. Quod vis ut ad te veniat, hoc invocas. Si autem Deum invocares, ipse ad te veniret, ipse esset divitiae tuae. Nunc autem vis habere arcam plenam, et inanem conscientiam: Deus non implet arcam, sed pectus. Quid tibi prosunt exteriores divitiae si te interior premit egestas? Ergo isti qui propter saecularia commoda, qui propter terrena bona, qui propter vitam praesentem et terrenam felicitatem invocant Deum, non invocant Deum. 9. Propterea quid de illis sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
sumus modo illa modo illa. Non semꝑhoc holus: non
Quid est ergo deuorant ppłm meum in cibo panis:
Sine intermissione. sine cessatione deuorant: qui de
ratione: ne imitando malos qui plerumq prosꝑant̾.
delectetur fieri malus. Seruatur tibi quod promissũ
est: spes illorum presens est. tua futura est. Sed illorum
fluxa: tua certa. Illorum falsa: tua uera. Illi enim dm̃
non inuocauerunt. Nonne cotidie tales rogant diñe
Non rogant deum. Adtendite. si possumus hoc dice¬
re: adiuuante ipso dõ. Deus gratis se uult colis gratis Il¬
se uult diligi: hoc est caste amare. Non ꝓpterea illum
amare quia dat aliquid preter se: sed quia dat se.
Qui ergo inuocat deum ut diues fiat: deum non in¬
uocat. Hoc inuocat: quod uult ad se uenire. Quid
enim est inuocare: nisi uocare in se: In se inuocare:
hoc dicitur inuocare. Nam cum dicitur deo. deus da
michi diuitias: non uis ut ipse deus ad te ueniat:

Expanded text:
sumus modo illa, modo illa; non semper hoc olus, non sumus modo illa, modo illa; non semper hoc olus, non Quid est ergo, devorant populum meum in cibo panis? Sine intermissione, sine cessatione devorant, qui devoratione, ne imitando malos qui plerumque prosperantur, delectet fieri malum. Servatur tibi quod tibi promissum est: spes illorum praesens est, tua futura est; sed illorum fluxa, tua certa; illorum falsa, tua vera. Illi enim Deum non invocaverunt. Nonne quotidie tales rogant Deum? Non rogant Deum. Attendite, si possum hoc dicere adjuvante ipso Deo. Deus gratis se vult coli, gratis se vult diligi, hoc est caste amari; non propterea se amari, quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Qui ergo invocat Deum ut dives fiat, Deum non invocat; hoc enim invocat quod ad se vult venire. Quid enim est invocare, nisi vocare in se? In se ergo vocare, hoc dicitur invocare. Nam cum dicis, Deus da mihi divitias; non vis ut ipse Deus ad te veniat,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: Nam et ille qui uidebat furem et curibas
eoꝵ et cum adulteris portionem suam ponelu.
silium matris suȩ ponebat scancdalum: dpet
de suo non est cleus. Ideo illi hoc cdicitur. hec fecisti et tacu.
Suspicatus es iniquitatem: quod ero tiu similis. Hoc est
non est deus: si ero tui similis. Sed quid sequitur: Ar-¬
guam te et statuam te ante faciem tuam. Sic et hic.
arguam te et statuam te ante faciem tuam. Non ius
modo nosse ut displiceas: nosces ut plangas. Non enim
demonstraturus est deus iniquis iuiquitatem suam:
Sinon est demonstraturus: qui erunt qui dicturi
sunt. quid nobis ꝓfuit suꝑbia. et diuitiarum iacta¬
tio quid contulit nobis: Tunc ergo scient: qui modo
scire nolunt. Nonne scient omnes qui oꝑantur iniqui¬
tatem: qui deuorant pleb em meam in cibo panis:
Quid addidit cibo panis: Tainquam panem mandu¬
cant ppłm meum. Cetera enim quȩ manducainus: pos¬

Expanded text:
quitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat quitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo, et cum adulteris portionem suam ponebat,filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis: hoc est, non ero Deus, si ero tibi similis. Sed quid sequitur? Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Sic et hic, Arguam te, et statuam te ante faciem tuam. Non vis modo nosse ut tibi displiceas, nosces ut plangas. Non enim non demonstraturus est Deus iniquis iniquitatem suam. Si non est demonstraturus, qui erunt qui dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis ? Tunc ergo scient qui modo scire nolunt. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, pos
Abbreviated transcription (Latin):
patio diuinitatis. Mentitur qui ꝓmisit: si nonct
factus particeps mortalitatis. filius enim clei pat
mortalitatis effectus est: ut mortalis homo fiat pa
diuinitatis. Qui tibi ꝓmisit communicandum a
bonum suum: prius tecum commnunicauit ma
tuum. Qui tibi ꝓmisit diuinitatem: ostendit intu
tatem. Ergo tolle quod homines filii lei sunt. n¬
net quod filii hominun sunt. Non est qui facut
re: loquere ex parturiente et cdolente. Poplłs enim
us. deuoratur in cibo panis. Est hic ergo ppłs derꝗ
deuoretur. Certe non est qui faciat bonum: nons
usꝙ ad unum. Respondetur ex illa regula. Sedi
ppłs qui deuoratur. iste ppłs qui patitur malos il
nitur: quia ppłs clei est. Rapiam inquit et expls̃s
Si xp̃ianus est. quid michi facturus est: Loqusis
illo. qui loquitur ꝓ parturiente: et minatur dals¬
tibus licens. Nonne scient omnes qui oꝑantur llꝰ¬

Expanded text:
icipatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est icipatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit divinitatem, ostendit in te charitatem. Ergo tolle quod homines filii Dei sunt, remanet quod filii hominum sunt: Non est qui faciatminare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste emnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et exspoliem; si christianus est, quid mihi facturus est? Loquitur pro illo, qui loquitur pro parturiente, et minatur devorantibus, dicens, Nonne scient omnes qui operantur ini
Abbreviated transcription (Latin):
facis xp̃iane : uide si sursum cor habes. Si sursum cor
habes: de cȩlo in terram prospicis. Et quia hoc dono
dei facis: deus de cęlo prospicit suꝑ filios hominum.¬
Illa igitur questio: ꝓ modulo nr̃o sic soluta est. Quid
noseit: Elͥd hic donat agnosẽ. Audi qͥd. Qa õs declin aue¬
runt simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bo¬
num. non est usꝙ ad unum. Quȩ igitur illa alia¬
questio est. nisi quam paulo ante commemoraur. s
est qui faciat bonum. non est usꝙ ad unum: neno
stat qui gemat initer malos. Expecta inquit cou
noli cito ferre sententiam. Donaui inquit hominis
bene facere: sed ex me non inquit ex se. Ex se cuini
u sunt. filis hominum sunt quando male faciunt.
do bene. filii mei. Hoc enim facit deus. ex filiis hom
filios dei. quia ex filio dei fecit filium homins
te quȩ sit illa participatio. Promissa est nobis pot¬

Expanded text:
facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor habes, de coelo in terram prospicis. Et quia hoc dono Dei facis, Deus de coelo prospicit super filios hominum.Illa igitur quaestio pro modulo nostro sic soluta est. 6. vnoscit? quid, quia hic donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Quae igitur illa aliaquaestio est, nisi quam paulo ante commemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat inter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donavi hominibus bene facere, sed ex me, inquit, non ex se; ex se enim mali sunt: filii hominum sunt, quando male faciunt; quando bene, filii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis part
Abbreviated transcription (Latin):
se habere eos quibus hȩc deus non donauit. Ista cdinos¬
centia: nobis ex sp̃u dei est. Et eo quo uidemus hoc ds̃
uidet: quia id deus uidet ut faciamus. Hinc enim
dictum est. et illud. Sp̃s enim omnia serutatur. eti¬
am altitudinem dei: non quia ille serutatur qui
nouit omnia: sed qui tibi donatus est sp̃s te serutari
facit. Et quod dono ipsius tu facis. ille facere dicitur.
quia sine illo tu non faceres. Ergo deus facere dicitur:
cum tu facis. De dono sp̃s filiorum quibus cdatus est
sp̃s dei respiciunt suꝑ filios hominiun: ut uideat si est
intelligens aut requirens deum. Sed quia id dono
dei et sp̃u dei faciunt. deus hoc facere dicitur: uelut
prospicere et uidere. Quare autem de cȩlo: si hoc
homines faciunt: Quia dicit apłs: nr̃a autem conuer¬
satio in cęlis est. Unde enim hoc facis ut uideas: Un¬
de prospicis ut intelligas: Nonne corde: Si corde hoc

Expanded text:
se habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignosse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis ex Spiritu Dei est; et eo quo videmus hoc, Deus videt; quia id Deus facit ut videamus. Hinc enim dictum est et illud, Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudinem Dei : non quia ille scrutatur qui novit omnia, sed quia tibi donatus est Spiritus, qui et te scrutari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, cum tu facis. De dono Spiritus filiorum, quibus datus est Spiritus Dei, respiciunt super filios hominum, ut videant si est intelligens aut requirens Deum: sed quia id dono Dei et Spiritu Dei faciunt, Deus hoc facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc homines faciunt? Quia dicit Apostolus, Nostra autem conversatio in coelis est . Unde enim hoc facis ut videas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cum misereris pauꝑis quia clono dei facis. deus misereat̾.
Cum cognocis quisis. quia illo allucente facis: si es qui
faciente cognoueris. ille cognoscit. Nam incde est tẽp.¬
tat uos chominus deus uester: ut sciat si diligitis eum annon.
Quid est ut sciat: Ut dono suo scire uos faciat. Sic ergo
et hic deus de cęlo prospexit suꝑ filios hominum ut ui¬
deat si est intelligens aut requirens deum. Adsit ipse
et donet nobis: ut quod cor nostrum fecit concupiscere:
faciat et apparere. Apłs dicit. Nos autem non sp̃m huiꝰ
minidi accepimus. sed spiritum qui ex deo est: ut sciamꝰ
quȩ a deo donata siuit nobis. Hoc sp̃u ergo quo cogno¬
scimus quȩ a deo donata sunt nobis: discernius int̾
nos et eos quibus hȩc donata non sunt. Et ex nobis illos
cognoscimus: quia si nos aliquod bonum habere non
potiusse intelliginus nisi illo lonante et largiente a
quo sunt omnia bona: simul iucdemus nichil tale pos¬

Expanded text:
cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qfaciente cognoveris, ille cognoscit. Nam unde est, Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? Quid est, ut sciat? Ut dono suo scire vos faciat. Sic ergo et hic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Adsit ipse, et donet nobis ut quod cor nostrum fecit concipere, faciat et parere. Apostolus dicit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale pos
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid: Hoc latebat deum tales esse factos: Aut uero
nobis eorum interior cogitatio apiretur: nisi ab illo dicere¬
tur: Si ergo nouerat: si sciebat: quid est quod clictum
entis. Deus de cęlo prospexit suꝑ filios hominum. ut uide¬
at si est intelligens aut requirens qeum. Et tamquam
mueniret quod quesiuit inspiciendo et de cȩlo prospici¬
endo: dicit sententiam. Omnes declinauerunt simul inu¬
tiles facti sunt: non est qui faciat bonum. non est usꝙ ad
unum. Quȩ questiones oriuntur aliquantum difficiles.
Si enim respexit de cęlo deus ut uideat si est intelligens
aut requirens deum: subintrat cogitatio imprudentr. qr
non omnia nouit deus. Hec una questio est. Quȩ est al-¬
tera: Si non est qui faciat bonum non est usq ad unums
quis est ille qui parturit inter malos: Illa ergo sic uoluit̾
questio quia plerumq ita loquitur scriptura ut quod
dono dei creatura facit. deus facere dicatur: ut uerbi gr̃a.

Expanded text:
Et quid? hoc latebat Deum, tales esse factos? aut vero Et quid? hoc latebat Deum, tales esse factos? aut vero nobis eorum interior cogitatio aperiretur, nisi ab illo diceretur? Si ergo noverat, si sciebat, quid est hoc quod dictum elo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Et tanquam inveniret quod quaesivit inspiciendo, et de coelo prospiciendo, dicit sententiam: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quia non omnia novit Deus. Haec una quaestio est: quae est altera? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quis est ille qui parturit inter malos? Illa ergo sic solvitur quaestio, quia plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur: ut, verbi gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
Iustis clcetur. Uenite benedicti patris mei: ꝑcipite re¬
qum quocd uobis paratum est ab orgine mundi Ini¬
quis cdieetur. Ite inignem ȩcernum: qui paratus est cliabolo
et angłis eius. Quomodo ergo omnibus dabit indulgenti¬
am: Quomodo neminem clampnabit: Ergo mentitus est:
Hoc est dicere non est cdeus. Uide ergo ne forte tu mentia¬
ris. Cu enim homo es: ille cdeus. Deus enim uerax: omnis
autem homo menclax. Secl quid de istis o corpus. xp̃i:
Separa te interim corde et uita: ne  uniteris: nec assuescas
nec annuas: nec approbes. magis autem et redargue.
Quid enim adtendis ad istos qui hȩc dicunt: Corrup¬
ti sunt et abhominabiles facti sunt in iniquitatibus suis:
non est qui faciat bonum. non est usq acl unum. Dominus
de celo ꝓspexit suꝑ filios hominum: ut uicleat si est intel¬
ligens aut requirens deum. Quid est hoc: Corrupti sunt.
et abhominabiles facti sunt isti omnes qui dicunt non est adi.

Expanded text:
justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite rejustis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi; iniquis dicet, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quomodo ergo omnibus dabit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit? Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: non est qui faciat bonum. 5. vers. 3. Dominus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Quid est hoc, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt isti omnes qui dicunt: Non est Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
dicere non est cdeus. Sed quomodo inter illos gemit
corpus xp̃i: Gemuerunt inter illos qui tunc fuerunt¬
apłi discipłi. xp̃i. Ad nos isti quid ꝑtinent: Quomodo
inter hos parturimus: Adhuc sunt qui dicant.: xp̃c non
est deus. Hoc dicunt pagani: qui remanserunt. Hoc
dicunt ipsi uidei: qui ad testimonium confusionis
suȩ ubiq diffusi sunt. hoc dicunt et herecici. Multi
namq arriani dixerunt: non est deus. E unomiani
dixerunt. non est deus. Huic accedit fr̃s: quia et illi
de quibus paulo ante dixi qui male uiuunt. nichil
illi autem magis aurem prebentes serpenti suggerenti. non
morte morieris quod dixerat in paradiso: contra uerita¬
tem cdei constituentis et dicentis morte morieris: ita faci¬
unt mala ut cdicant sibi. Ueniet xp̃c: et clabit indulgen¬
tiam omnibus. Ita ergo mendax est. Ipse dixit. quia sepa¬
rabit iniquos ad sinistram. separabit iustos ad dexteram.

Expanded text:
dicere: Non est Deus. 4. Sed quomodo inter illos gemit dicere: Non est Deus. 4. Sed quomodo inter illos gemit corpus Christi? Gemuerunt inter illos Apostoli qui tunc fuerunt, et discipuli Christi: ad nos isti quid pertinent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc sunt qui dicunt: Christus non est Deus. Hoc dicunt Pagani qui remanserunt; hoc ipsum dicunt ipsi Judaei, qui ad testimonium confusionis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, nihil illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi: Veniet Christus, et dabit indulgentiam omnibus. Ita ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos ad dexteram;
Abbreviated transcription (Latin):
a mala fide. Inde itur acd turpes mores. inde in acerrimas
inquitates. Gracdus isti sunt. Quid enim apud se direrunt.
cogitantes non recte: Exiguum et cum tedio est uita
nostra. Ao hac mala file: sequitur illud quod et apłs
epat. Manducemus et bibamus: eras enim moriemur.
Ioi autem latius luxuria ipsa deseribitur. Coronemus
nos tosis ante quam martescant: ubiq relinquamus si
sequitur. Occidamus pauꝑem iustum. hoc est ergo dioe¬
se: non est deus. benia iam uidebantur dudum loqui.
coronemus nos rosis ante quam marcescant. Quid deli¬
catius. quid lenius: Sꝑares de hac lenitate cruces. gla¬
dios: Noli mirari. Lenes sunt. et radices spinarum. Si
quis eas contrectet non pungitur: sed quo pungeris in¬
de nascitur. Corrupti ergo isti et abhominabiles facti
sunt in iniquitatibus suis: dixerunt in corde suo non
est deus. Si filius dei est.: descendat de cruce. Ecce aꝑte

Expanded text:
ruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas ruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab hac mala fide sequitur illud quod et Apostolus dixit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Ibi autem latius luxuria ipsa describitur: Coronemus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquamus sisequitur? Occidamus pauperem justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corrupti ergo isti et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Si Filius Dei est, descendat de cruce . Ecce aperte
Abbreviated transcription (Latin):
est eui displicet iniquitas. tibi autem non uicdetur do
cui displicet iniquitas: Non est aittem deus: nisi cuid¬
plicet iniquitas. Cum clicis in corde tuo fauet miqui¬
Referamus nos ad illum intellectum qui et de ipso a
dño nr̃o. de ipso capite nr̃o occurrit. Ipse enun cuma
forma serui appareret in terra: dixerunt qui eum&
cifixerunt. non est deus. Quia filius dei erat: utiꝙihꝰ
erat. Sed illi qui corrupti sunt. et ab hominabilessas
sunt. quid dixerunt: Non est deus. Oeciclamud
non est deus. Habes uocem ipsorum in libro sapias
Sed primo uide illos corruptos: ut possint dicets
Icorde suo non est deus. Premisso enim uersu dietl
prudens in corde suo non est deus: tainquam caill
quererentur unde hoc esset possit dicere imprudeat̃.
subiecit. Corrupti sunt et abhominabiles factisl
in iiquitatibus suis. ducdi illos corruptos. Met̾

Expanded text:
est cui displicet iniquitas, tibi autem non videtur Deus est cui displicet iniquitas, tibi autem non videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum dicis in corde tuo, Favet Deus iniqui. 3. vers. 2. Referamus nos et ad illum intellectum qui et de ipso Christo Domino nostro, de ipso capite nostro occurrit. Ipse enim cum in forma servi appareret in terra, dixerunt qui eum crucifixerunt: Non est Deus. Quia Filius Dei erat, utique Deus erat. Sed illi qui corrupti sunt et abominabiles facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non est Deus. Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso enim versu, Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, tanquam causae quaererentur unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixer
Abbreviated transcription (Latin):
at reprehendere quod non cogitur ammittere: et ꝓ mag¬
no sibi putet seruari integritatem in nocentiȩ: ne faciat
quod culpare iam ꝑ consuetutinem aut non audeat: ai
si ausus fuerit facilius erumpat reprehensio et reclaman
eorum qui male uiuunt: quam uox libera eorum qui
bene uiuunt. Et isti tales sunt. ut dicant in corde suo
non est deus Tales coniunco ego. Unde conunco: fat
sua deo placere arbitrantur. Non ergo ait aliqui cdient
sed dixit imprudens in corde suo non est cleus. Qui usꝙ
adeo credunt esse deum ut eidem cleo arbitrentur pe¬
re quod faciunt. atꝙ si intelligas prudens. quia impn¬
dens dixit in corde suo non est deus. si aduertas. si intel¬
gas. si cliscutias. qui putat cdeo placere facta sua. non eu
putat deum. Sienim deus est iustus est. Si iustus est a¬
plicet ei iniusticia. displicet iniquitas. Cu autem cun
putas ei placere iniquitatem: negas leum. Si autemco

Expanded text:
at reprehendere quod non cogitur admittere, et pro magat reprehendere quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde suo: Non est Deus. Tales convinco. Unde convinco? Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ixit imprudens in corde suo: non est deus.
Tale genus est hominum: inter quos ge¬
iit et cdolet corpus xp̃i. Si tale hoc ho¬
minum genus est: non multos parturi.¬
mus. Quantum uidetur occurrere cogitatio¬
nibus nr̃is: ꝑpauci sunt. Et cifficile est ut incurramus in
hominem: qui dicat in corde suo non est cleus. Tamensi
pauci sunt. ut inter multos timendo hoc dicere. incorde
suo dicant: quia ore clicere non audent. Non ergo mul¬
tum est quodiubemur tolerare: uix inuenitur. Rarum
hominum genus est: qui dicant in corde suo non est
deus. An uero alio intellectu discussum. iuenitur
esse in pluribus. quod in paucis et raris et pene in nullis
esse putabamus: Prodeant in medium: qui male uiutint.
Inspiciamus facta flagitiosorum: facinorosorum: scelerato.¬
rumꝙ hominum quorum magna turba est. qui fouent¬
cotiche peccata suar qui factis in consuetudinem uersis. et¬
am uerecundiam ꝑdiderunt. Hȩc tanta multitudo homi¬
num genus est: ut inter eos positum corpus xp̃i ipx aude¬

Expanded text:
ixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Tale genus est hominum, inter quos dolet et gemit corpus Christi. Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut incurramus in hominem qui dicat in corde suo, Non est Deus : tamen sic pauci sunt, ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum magna turba est; qui foventuotidie peccata sua, qui factis in consuetudinem versis etiam verecundiam perdiderunt: haec tanta hominum multitudo est, ut inter eos positum corpus Christi, vix aude
Abbreviated transcription (Latin):
letur et pater: et patre uiso uditr
separatur natura. et substantia: uiso p
non potest. Nam ut noueritis iluc
patris et filii et sp̃s scĩ in quam nons
credimus. et credenclo. cor unde iuichn ss
mundamus: ipse dñs alio loco dict: bu
dit manclata mea et seruat ea. ilesti
diligit me. Qui autem diligit ine. elig¬

Expanded text:
videtur et Pater, et Patre viso videtuvidetur et Pater, et Patre viso videtuseparatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc Patris et Filii et Spiritus sancti, in quam non visam credimus, et credendo, cor unde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me,
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei: ꝑcipite regnum quod uobis pa-¬
ratum est ab initio inundi. Impiis uero
to autem uidicio. quomodo conclusit:
Sic. Ibunt impii in ambustionem ȩternã:
iusti autem in uitam ȩteruam. Iam a uisi¬
one formȩ hominis: ꝑgunt illi ad uisio¬
nem formȩ dĩ. Hȩc est enim inquit uita
ȩterna: ut cognoseant te unum dm̃ ue¬
rum dm̃. et quem misisti iħm xp̃m: sub¬
audis et ipsum unum uerum dm̃. quia
pater et filius. unus uerus ds̃: ut iste sit
sensus te et quem misisti iħm xp̃ms eog¬
noseant unum uerum dm̃. Non enun
illi ibunt ad uisionem patris: et non ibi
uidebunt et filium. Si non esset et filiꝰ
in patris uisione: non diceret ipse filius
eusciplis suis quia filius in patretie
trena: et sufieit nobisi. it illiss en
re uobiscuum suri. et non cognouistis.
et uei fili uisiorie. et patris uisio ess eu
quenter subiecit: et ait. Neseitis ui
un patre. et pater in me: Iel est et ne e

Expanded text:
Patris mei; percipite regnum, quod vobis paPatris mei; percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi.» Impiis vero to autem judicio, quomodo conclusit? «Sic ibunt impii in ambustionem aeternam; justi autem in vitam» «aeternam» . Jam a visione formae hominis i. «Haec est enim,» inquit, «vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum» : subaudis, Et ipsum unum verum Deum; quia Pater et Filius unus verus Deus: ut iste sit sensus, te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Non enim illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre estPatrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? sione Filii, et Patris visio est. Ideo consequenter subjecit, et ait: «Nescitis quia ego in Patre, et Pater in me?» id est, et me viso