comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua non confunditur: ininiquitate eadẽ etiam
admini culis pessimȩ consuetudinis roboratur. Qua¬
si genib peccator fouetur ut crescat.: dum culpa con¬
suetudinib firmat᷑. ut uigeat. Cur lactatꝰ uberib
rationis pascit. Ut eo nequaqua ad correptionem
redeat.: quo uel factorem suum pium sibi inordina¬
te simulat. uel hoc quod fecit inordinate formidat.
Beatus igitur iob: humanigeneris lapsum aspici¬
at: et quib prȩcipitiis mersum sit infoueam it ii¬
quitatis intendat dicens. Quare non inuilua
mortuus sum: id: inipsa occulta ꝑpetratione piscctut
cuoruis umuta moraificare n golii.: Earelluas etate
ccin eus miotisut saltem ꝑditum non cognoui peris¬
eet quppe insus uuidicio: sise pdicum cogroiusset.

Expanded text:
tate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam tate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? rationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Periisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset.
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti michi sotiam.: dedit michi deligno et comedi
Qui quidẽ ꝑtimorem semet ipsum absconsurus fu
gerat: sed tamen requisitus innotuit. quantum etiã
timens tłmebat. Cum enim expeccato prȩsens poena
metiutur. et amissa dĩ facies non amatur: tinor¬
extumore ẽ: non ȩxhumilitate. Suꝑbit quippe.
his sicut dictum ẽ. modis quattuor. culpa ut iti
corde agitur.: etiam oꝑe ꝑpetratur. Ait enim. Quare
non inuulua mortuus sum: Uulua quippe peccantis
est hominis culpa latens: quȩ occulte peccatorem con¬
cipit: et reum suum adhuc in tenebris abscondit.
Egressus ex utero non statim perii: Auuluia deute¬
ro exitur: cum peccator quȩ in occulto commiserit.
hȩc etiam in aꝑto committere non erubescit. Quasi
enim ab occultationis suȩ uulua ꝓcesserant: deqͥb
ꝓpħa  dicebat. Et peccatũ suum quasi sodoma
prȩdicauerunt: nec absconderunt. Quare exceptꝰ
genib Quia nimirũ peccator cum iam de iniqui¬

Expanded text:
dedisti mihi sociam, ipsa dedit mihi de ligno, et comedi dedisti mihi sociam, ipsa dedit mihi de ligno, et comedi . Qui quidem per timorem semgerat, sed tamen requisitus innotuit, quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, tiex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, his, sicut dictum est, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
sit lapsum. deplorat dicens. Quare non iniuliu
mortiuis sum: Egressus exutero non statim perii: Cir
erceptus genib: Cuir lactatus uberib: Prima enim
uulia conceptionis. fuit lingua malȩ suggestioms
Sed peccator inuulua moreret᷑ si moriturum seho¬
mo inipsa suggestione cognosceret. Qui tamen exu¬
tero egressus ẽ. quia post quã in peccato eum sug¬
gerens lingua concepit. foras mor etiam delectatio
rapiut. Post egressionẽ uͦ exceptus ẽ genib. quia cũ
ad delectationem carnis ꝓdiit. nimirum culpam ꝑ
consensionem sp̃s. subicctis cunctis sensib quasi sup¬
positis genib consum mauit. Sed genib exceptiis. etã
uberib ẽ lactatus. In consensu enm culpe ad dictis
sp̃ui Sensib. multa cassȩ fidutiȩ argumenta subsecuta
sunt: quȩ natam inpeccato animã. uurulento lacte
nutrierunt. Et ne aspera supplicia mortis metueret.
homo post culpam audatior extitit dicens. Muliei qu̾a

Expanded text:
sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum; egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, .  Unde et primus homo post culpam audacior exstitit, dicens: Mulier, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit: quia occultus hostis mala cordib hominum
latenter suggerit. Eua delectata ẽ. quia carnalis
sensus. aduerba serpentis mox se delectationi subster¬
uit. Assensum uͦ adam mulieri prȩpositus prebuit.
quia dum caro in delectationem rapitur. etiam a sua
rectitudine sp̃s infirmatus inclinatur. Et requisitꝰ
adam confiteri culpam noluit. Iidelicet sp̃s quo
peccando aueritate disiungitur: eo inriune suȩ
audatia nequius obduratur. Isdem etiam quattũ¬
or modis. peccatum consummatur inoꝑe Erius
nanq latens culpa agitur. postmodum uͦ etiam
ante oculos hominum sine confusione reatus
aꝑitur. de hinc et in consuetudinem ducitur.
adextremũ quoq uel falsȩ spei seductionib uel
obstinatione misere desperationis enucritur. hositaq
peccati modos qui uel incorde latenter fuint. uel
patenter in oꝑe ꝑpetrantur. beatus iob considerat.
ethumanum genus in quot peccatorum gradib

Expanded text:
sit; quia occultus hostis mala cordibus hominum sit; quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confitpeccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perpetrantur, beatus Job considerat, et humanum genus in quot peccatorum gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
rib: Absit anobis credere quod beatus iob tanta sp̃s
scientia prȩditus. tanta interni uidicis atcestatio¬
ne laudatus. abortiuum se optet interisse. Sed quia
sicut etiam ꝑremunerationem cognoscitur: intus
habet testem suȩ fortitudinis: intus pensanda sunt
eius pondera locutionis. Quattuor quippe modis
peccatum ꝑpetratur incorde. quattuor consumma¬
tur in oꝑe. Incorde namq suggestione. delectatio¬
ne. consensu. et defensionis audatia ꝑpetratur. Eit
enim suggestio ꝑ aduersarium: delectatio ꝑcarnẽ:
consensus ꝑ spm. defensionis audatia pelationem.
Culpa enim quȩ terrere mentem debuit extollit.
Et deiciendo eleuat. sed grauius eleuando supplan¬
tat. Unde illam primi hominis rectitudinem antiqiuis
hostis his quattuor ictib fregit. Nam serpens suasit
eua delectata ẽ. adam consensit. Qui etiam requisit᷑
confiteri culpam ꝑaudatiam noluit. Hoc uͦ inbu¬
mano genere cotidie agitur: quod actum in primo
parente nr̃i generis. non ignoratur. Serpens sua¬

Expanded text:
--Absit nos credere quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse. Sed quia, sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis.  Vetpeccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu, et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim, quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus, confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens sua
Abbreviated transcription (Latin):
unt amentis suȩ morte reuocetur. Dequo et bene dicit᷑.
Sine mortuos sepeliant mortuos suos. Mortui enim
mortuum sepeliunt: cũ peccatores peccatorem
U Quartũ uero mortuũ redemptor nr̃ nuntiante disci¬
pulo agnoscit: nec tamen suscitat.¬
despatio configit. Quȩ dũ omnẽ spem ueniȩ fundit in¬
terimit. erroris lacte animã uberius nutrit. Consideret

Expanded text:
unt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: unt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem Quartum vero mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitatdesperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutrit.  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
erdoluna . Annon lactatur dequo ꝑpsalmistam dñ¬
qm̃ laudatuur peccator indesiderus animȩ sue et guui
iniqua gerit benedicit᷑. Sciendum quooꝵ eiquodn
tres illi modi peccantium. iurta descensus ordinem
facilius corriguntur. quartꝰ uero iste difficilius emen¬
datur dncde &e redemptor nr. puellam indomo. iu¬
uenem ertea portam. in sepulchro autẽ latarum sus-
citat. Adhuc quippe indomo mortuus iacet: qui la-¬
tec inpeccato. lam quasi extra portam educitur
ciuus iniquitas usq adinuerecundiam publicȩ ꝑ¬
petrationis aꝑitur. Sepulturȩ uͦ agere premitur.
qui inppetratione nequitiȩ etiam usu consuetudinis
pressus grauatur. Sed hos aduitam miseratus reuo.¬
cat: quia plerunq diuina grã non solum in occul¬
cis. sed etiã in aptis iniquitatib mortuos. et mole pra¬
ue consuetudinis pressos. respectus sui lumine illu¬
le consuetudinis etiam adulantium linguȩ. excipi:¬

Expanded text:
extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dextollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam d laudatur peccator in desideriis animae suae; et iniquus benedicitur? Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo , juvenem extra portam , in sepulcro autem Lazarum scitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illulae consuetudinis etiam adulantium linguae excipi
Abbreviated transcription (Latin):
sentior m ldneuic as reodere. et prauis me tusib sus¬
emeois toutrer: Qit lactatus uberib. Id: postquam
incielie consuetudinem uem. cur me adatrocioreme
neqloc an lus false soci fidutia. uel lacte miserȩ de¬
fpetatinas enãtriui: Cum enim culpa musums uerie¬
petacisam anuniis etiam si appetat debilius resisfit:
Quia que ⁊ nuio ꝑtaniȩ frequentationis astringrer
falie consolationis inclinet. Quatemis uenturũ uidi¬
cil farta si i misesiş spondeat: ut eos etiam quos argu¬
en dop inuenerit penitus non occidat Ciu reihoe de¬
cerlus aecidit. quos multorum ei similium lingua
conentit. eum multi etiam male gesta laudib eras¬
gmei uin de si muut inicessanter crescat culꝑpa fauorib
quarita qurari aute uulnus neglegitr. quod die¬
gnun premo laudis uidetur. Unde bene ꝑsalomone
dicrtm: Esuri site lactauerint peteatores. ne adqiue¬
scas uis sercatores et enim lac̾tant: cum uel ppetrandla
mala blancdimentis inferunt. uel ppetrata fauorib

Expanded text:
pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandime
Abbreviated transcription (Latin):
huius autem quietis gaudiis cum quib etiam sotiis
ꝑfrueretur. adiungat dicens. Cum regib et consu¬
lib terrȩ. Eix reb insensibilib discimus. quid desen¬
sibilib atq intelligibilib sentiamus. Terra nanq ae¬
re fecundatur: aer autem exceli qualitate disponit᷑.
Sic iumentis homines. hominib angeli. archangeli
uͦ angelis prȩsunt. Nam quod iumentis homines prȩ

Expanded text:
Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens: CAPUT XXIX  les. --Ex rebus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt. Nam quod jumen
Abbreviated transcription (Latin):
suggestio. quasi quidam clamor est contra quietem m̃¬
tis. Quam ante transgressionem homo nonsensit: qr
nimirũ. quod de infirmitate posset colerare. non ha¬
buit. Postqũa uͦsponte se hosti subdidit: astrictus cul¬
pȩ suȩ uinculis. inquib dam etiam ei nolens seruit. Et
clamores inmente patitur: cum caro sp̃ui reluctatur.
Annon clamores intrinsecus audiebat. qui prauȩ con¬
trase legis uerba tolerabat dicens. uideo aliam legem
inmẽnbris meis. repugnantem legi inentis ineȩ. et ca¬
ptiuum me ducentem in lege peccati quȩ ẽ. innenbriꝰ
meis: Contempletur gͦ uiᷤ sc̃s inquanta cordis pace
requiesceret. si serpentis uerba susciꝑe homo noluisset.
et dicat. Nunc enim dormiens silerẽ: et somno meo
requiescerem. Id: intra secretum mnentis ad conditoriᷤ
contemplationem secederem. nisi me extra me tempta¬
tionum tumultib consensus primi culpa ꝓdidisset:.

Expanded text:
suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mensuggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rito liberi arbitrii. beatitudinẽ illius regionis at¬
tingeret: inqua uel peccare uel mori non posse
Ubiigitur post redemptionis tempus. carnis mate
terposita elesti ranseunt. illuc ꝓculdubio paren¬
tesprumi sunconditionis suȩ statu ꝑstitissent. etã
sine morte corporum transferri potuissent. Dorm¬
ens igiẽ sileret et somno meo homo requiesceree
dun a deterne patriȩ requiem ductus. quiasiss¬
cellum quendam aclamore hoc humane infirms¬
tatis in ueniret. Post peccatũ nanq quasi clamans
uigilat qui contentionem carnis ꝓpriȩ repugls
portat. hoc quietis silentium homo conditus habuit.
cum contra hostem suum. liberum uoluntatis arbitri¬
um accepit. Cui quia sua sponte succubuit: mox dese
quod contra se ꝑstreperet inuenit. mox incertamine.
infirmitatis tumultus repperit. Et qu̾auis inpace silen¬
tu ab auctore fuerat conditus: hosti tamen sponte sub¬
stratus. clamores depugna tolerauit. Ipsa enim carnis

Expanded text:
rito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis atrito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita electi transeunt, illuc tes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis
Abbreviated transcription (Latin):
bere ne ꝑconsensum mors acrius puniret. Cur exce¬
ptir genib: AAc si dicat. Utiam minime me consensus.
Tuiiertis prauitati sensib ex coepisset. ne ipsa me
conserio ad audatiã deterius raperet. Cur lactatus
uberib Aesidicat. Utinam blandiri michi saltem
post mala ꝑpetrata noluissem. ne tanto me culpe ne¬
quluis astr ingerẽ. quanto me milla molluis fouerẽ
sulitaa repreh ensionũ suarũ uocib. inparerte prin
se beceast redarguit Sedsi aderimina huiuis erili
sequaquam homo peccando descenderet. dicat quas
hern quiete potunsset S eacrtr Nunc enai¬
aoparac so homo positus fuerat: ut si se ad conditors
sui obocdientiam uunculis caritatis astringeret. ad
celestem angłorum patriã quandoq sine mort car¬
nis transiret. Sic nanq immortalis ẽ conditus. ut a¬
men si percaret et mori posset. Et sic mortalis ẽ. condi¬
tus. i si non peccaret. etiam mori posset. atq ex me¬

Expanded text:
berem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequitur: CAin paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam, quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset: et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset: atque ex me
Abbreviated transcription (Latin):
fariorib premunt. Qind: eni aliud peccare. qu̾a occum
subuerborum suorum agere abscondunt. Erat autem
E bararus mortuus: sed tamen non amortuis sepultus.
Tideles quippe illum mulierss obruerant: quȩ et euis
morte uiuficatori nuntiaban Unde et ꝓtinuis adlucẽ
reddit: quia cum in peccato animus moritur. citius ad
uita reducitur: si suꝑ hunc sollicite cogitationes ui¬
uunt. Aliquando autẽ sicut ec supius dicꝰtum ẽ
fala spesmente non intercipit: sed hanc deterius ho
mo commisit mala. postqu̾a parady sũ ꝑdidit.: usq ad
quanta eiuis hiuus exilii prerupta descendit: et licat
Quire non inuilua mortuus sum: Id: cum serpentis
sugoestio peccatorem me conciperet. cunc utinam que mi
mors sequeretur agnouissem. ne usq ad delectationem
suorg estio rapet. & mort artius ligaret. Egressus exute¬
so non statim perii. Acsidicat. Utinam ad exteriorem
delestationem exiens: quod interiori lumine priua¬
bar agnouissem: et saltem impsa delectatione occui¬

Expanded text:
favoribus premunt. Quid enim est aliud peccare quam occumbesub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem rediit, quia cum in pevitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendit, et dicat: Quare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quod interiore lumine privabar agnovissem; et saltem in ipsa delectatione occum
Abbreviated transcription (Latin):
runt fessi robore. Paulo ante iam diximus. quia
corda peccantium ꝑhoc quod strepitus desiderio¬
rum possidet. grauis cogitationum instigantium
tumultus premit. Sed inhac luce quam concepti i¬
mine uiderunt. atumultu suo impii cessare ꝑhi¬
bentur: quia nimirum mediatoris aduentum que
patres inlege positi diu prestolati sunt. ad uite sue
requiem populi gentiles inuenerunt: paulo atte¬
stante qui ait. Quod querebat isrł hoc non est con¬
secutus: electio autẽ consecuta ẽ. In hac itaq luce.
impii atumultu cessant: dum ꝑuersorum meN¬
des ueritate coginta: laboriosa mundi desideria
fugunt. et tranquillitati intimi amoris ad quie¬
scunt. Annon adcessationem uocat lux ipsa quȩ
ait. uenite ad me om̃s qui laboratis et onerati estis
et ego uos reficiam. tollite iugum meum suꝑ uos.

Expanded text:
re erepti. --Paulo ante jam diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. An non ad cessationem vocat Lux ipsa, quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum
Abbreviated transcription (Latin):
mente quasi aꝑtis uasculis quid intus contineant.
festinemus agnoscere. ac nosinet ipsos eorum intimo
odore recreare. Unde et sullimia prȩcepta dño
in monte dicturus: prȩmittitur. Aperiens os suũ
dixit. Quam uis illic. hoc accipi debeat. quia cunc
suum oi int ieceptis aperuit: in quib dudum ape¬

Expanded text:
mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus agnoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare; unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo, proemittitur: Aperiens os suum, dixit ; quamvis illic et hoc accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit in quibus dudum ape
Abbreviated transcription (Latin):
lum nuntiat maledicitur: quia ipso eius nuntio.
rȩpbum gaudium nr̃i corruptoris indicatur. His
gͦ scripturȩ sacre maledictionib discimus. quid a¬
pud beatum iob. inuoce maledictionis inquiramꝰ.
Nequ̾e ds̃ post uulnera et uerbera remunerat: le¬
ctor eius uerba redarguere non intelligens prȩ¬
sumat. Quia igitur ut cũq hȩc quȩ in prȩ¬
fatione fuerant exquirenda distinximiis: uerba
iam hĩstorie disserentes exequamur. Post hȩc aꝑu
inqua natus sum. Non est neglecte deserendum
quod dicitur. aꝑuit os suum. Scriptura enim sacra
exiis quȩ tenuiter prȩmittit: reuerenter expe¬
ctanda indicat. que subiungit. Sicut enim clau¬
sa uascula quid intus habeant ignoramus. aꝑto ue¬
ro ore uasculorum quid intrinsecus contineatur a¬
gnoscimus: ita scorum corda quȩ clauso ore occul
ta sunt. aꝑto ore deteguntur. Et cum cogitatio¬
nes decegunt: os aperire referuntur. Ut intenta

Expanded text:
um nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio um nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distinximus, verba jam historiae disserentes exsequamur. CAPUulit. --Non est neglecte disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnota sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt; os aperire referuntur, ut intenta
Abbreviated transcription (Latin):
deliquit: Sed quid ꝑsona ꝓpħȩ fluctuantis. nisi ꝑpoe¬
nae meritum ueniens humani generis mutabilitas
designatur: Et quid ꝑpatrẽ illius. nisi iste dequo na¬
scimur mundus exprimitur. Et quis est ille uir qui
natiuitatem nr̃am patri annuntiat. nisi antiquus
hostis. qui cum nos incogitationib fluctuare con¬
siderat. malorum mentes qui exauctoritate hius
mundi prȩminent. adꝑsuasionem nr̃ȩ deceptionis
instigat.: Cunq nos agere infirma conspexerit.
ea quasi fortia fauorib extollit. Et quasi natos ma¬
sculos loquitur: cum corruptores ueri ꝑmenda¬
tium nos extitisse gratula tur. Patri gͦ masculũ
natum denuntiat: quando huic mundo eum qu̾e
ꝑsuaserit. factum innocentiȩ corruptorem demon¬
strat. Nam cum cuilibet peccanti ac suꝑbienti dicit᷑
fecisti sicut uir: quid aliud qu̾a natus masculus iN
mundo ꝑhibetur. Iure itaq uir qui natum mascu¬

Expanded text:
deliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poedeliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas designatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qui cum nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes, qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat; cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptores veritatis per mendacium nos exstitisse gratulatur? Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? Jure itaque vir, qui masculum nat
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias frugum ponit: Dequib nimirũ reliquiis
ysaias dicit. Si fuerit numerus filiorum isrł quasi
arena maris: reliquiȩ saluȩ fient. Possunt gͦ iccirco
gelboe montes ore ꝓphe maledici: ut dum fructus
exarescente terra non oritur. possessores terrȩ ste¬
rilitatis damno feriantur. Quatinus ipsi maledi¬
ctionis sententiam acciperent: qui apud se mortẽ
regis suscipe. iniquitate sua exigente meruissent.
tiam uuir ille suscepit. qui natiuitate illius pa.¬
tri nuntiauit: Hoc nimirum tanto intrinsecus mai¬
ori misterio plenum est: quanto extrinsecus huma¬
na ratione uacuum. Nam siquid exterius rationabi.¬
le fortasse sonuisset: nequaqu̾a nos ad studium in¬
terioris intellectus accenderet. Eo gͦ nobis plenius
aliquid intus innuit: quo foris rationabile nil osten¬
dit. Si enim exmatris suȩ utero. hoc inmundo ꝓpħa
affligendus ꝓdiit: natiuitatis eius nuntius quid

Expanded text:
reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente meruissent. dictionis sententiam vir ille suscepit, qui nativitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid
Abbreviated transcription (Latin):
meo dicens. natus est tibi puerꝑas: ulus: Quid gͦ mon.¬
tes gelboe saul moriente deliquerunt. quatinus in
eos nec ros nec pluuia caderet. & abom̃i eos uiridita¬
tis germine. sententiȩ sermo siccaret: Sed quia gel¬
boe interpretatur decursus. ꝑsaul autem unctũ
et mortuum. mors nr̃i mediatoris exprimitur: non
umerito ꝑgelboe montes suꝑba uideorum corda
signantur. que dum inhuius mundi desideriis
defluunt. in xp̃i id est uncti se morte miscuerunt.
Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur: ipsi
abom̃i gr̃ȩ tore siccantur. Dequib et bene dicit᷑.
ut agri primitiarum esse non possi nt. Suꝑbe qͥppe
ebreorum mentes. primitiuos fructus non ferunt.
quia in redemptoris aduentu exparte maxima in
ꝑfidia remanentes. primordia fidei sequi noluert̃.
Sc̃a nanq ȩccłia inprimitiis suis multitudine gen¬
tium foecundata. uix inmundi fine uideos quos
inuenerit suscipit. et extrema colligens: eos quasi

Expanded text:
meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo monmeo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet; et extrema colligens, eos quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ad reqitiem tendant: dum ꝑsemet ipsam ueritas di¬¬
cat. Difficile qui pecumas habent. intrabunt in re¬
gnum celorum. Nam qui hic multiplicandis diui-¬
tus in hiant. quȩ alterius uitȩ gaudia sperant.
Quod tamen ut redemptor nr̃ ualde rarum et ex
solo diuino miraculo euenire posse monstraret:
insuꝑficie aratione discordant. ipsa iam littera
indicat. quod ineis sẽs uir uixta litterã nichil dicat
Sed si prius insacro eloquio alia maledicta discuti¬
mus: hoc quod beati iob ore ꝓlatum est: subtilius
indagamus. Quid est enim quod dauid qui retri¬
buentib mala non reddidit. cum saul et ionathan
bello occumberent. gelboe montib maledicit
dicens. montes gelboe nec ros nec pluuia ueniat
suꝑ uos. neq sint agri priniciarum. quia ibi ab¬
iectus est clipeus saul quasi non esset unctus oleo:¬
Quid est quod ieremias cum predicationẽ suam cer¬
neret audientium difficultate prȩpediri. maledi¬
cit dicens. maledictus uir qui anmntiauit patri

Expanded text:
ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: a haec in superficie a ratione discordant, ipsa jam littera indicat, quod in eis sanctus vir juxta litteram nihil dicatSed si prius in sacro eloquio alia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Saul, quasi non esset unctus oleous . Jeremias cum praedicationem sum cerneret audientium difficultate praepediri, maledixit, dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri
Abbreviated transcription (Latin):
copuilus ait. Qios oculus non indit. nec auris
auaiuit. nec incor hominis ascendit. quȩ prȩ¬
parauit ae diligentib se. dicat ergo. Er pectec
lucem et non uideat. nec ortum surgentis au¬
rore. Quia spontaneo uitio tenebrata nr̃a iri¬
firmitas. nisi pruis ꝑ mortem poenȩ suȩ debitũ
soluat. claritatem lucis internȩ non pene
mala ab oculis meis. Sicut et suꝑius dictum
est: non conclusit dicit aꝑuit. et non abstulit
irrogauit. hȩc itaq nox: udelicet culpa. hostia
uentris aꝑint: quia concepto ad peccatum
homini desideria concupiscentiȩ reserauit.
intra in cubicula tua. claude hostia. Cubicula
quippe ingredimur. cum secreta mentis nr̃e intramus.
Hostia autem claudimus: cum desideria illicita coer¬
cemus. Hec itaq concupiscentiȩ carnalis hostia dum
consensus nrͣ aperuit: adinnumera nos corruptio¬
nis mala ꝑtraxit. Unde etiam nunc mortalitatis pon¬
dere gemimus. qu̾auis ad hoc arbitrio nro ueneri¬

Expanded text:
 oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penmera mala. --Sicut et superius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro veneri
Abbreviated transcription (Latin):
uigore iusticiȩ interueniente. destruatur. Optat
etiam perire noctem: ut quod cȩcata mens etiã
ꝑconsensum ꝑpetrat. anim aduersione poeniten¬
tiȩ extinguat᷑. Sed quȩrendum nobis ẽ: cur in
die homo natus dicitur. innocte conceptus. Scri¬
ptura sacra trib modis hominem appellat. scilicet
aliquando ꝑnaturam. aliquando ꝑculpam. ali¬
quando ꝑ infirmitatem: Homo quippe ꝑnaturã
dicitur. sicut scriptum est. faciamus hominẽ adi¬
maginẽ et similitudinem nr̃am. Homo ꝑculpam.

Expanded text:
vigore justitiae interveniente destruatur. Optat vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam perire noctem, ut quod caecata mens etiam per consensum tiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte autem conceptus. Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo
Abbreviated transcription (Latin):
reb ꝓsperis fidutia subleuetur. uel quanta eraduer¬
sis ꝑturbatione frangatur. adillum que habere iN
paracḣso potuit: incominutabilitatis statum mente
recucurrit. et mortalitatis lapsũ ꝑꝓspera et aduer¬
sa uariantẽ. qu̾a despicabilem cerneret: maledi
cendo declarauit dicens.Pereat dies inqua natus
sum: et nox inqua dictũ est conceptus est homo.
Quasi dies quedam est:. cummundi huius ꝓsperitas
arridet. Sed dies iste innoctem desinit: quia sepe tẽ¬
Diem hominis non concupiui tuscis. Hanc tribula¬
tionis noctem postremo incarnationis suȩ tempore.
passurum se dñs nuntiabat: cum ꝑpsalmistam quasi¬
ex prȩterito diceret. Usq ad noctem increpuerunt
me renes mei. Potest autem ꝑdiem peccati delectatio.
ꝑ noctem uͦcecitas mentis intelligi: ꝑ qu̾a se homo pa¬
titur inculpȩ ꝑpetratione ꝓsterm. Optat igitur.
perire diem. ut om̃e quo blandiri culpa cernit᷑.

Expanded text:
rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adverrebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, maledcendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temDiem hominis non concupivi, tu scis . Tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum pex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
stra mentis irrupit. Sc̃s igitur uir inpoena qu̾a tole¬
rat. adculpam mentis oculos reducat: Doleat hoc quod
tenebrosa nox id÷ antiqui hostis obscura suggestio
humanis mentib intulit. doleat hoc quod suggestio¬
ni callidȩ: humana mens insua deceptione consen¬
sit: et dicat. Quia non conclusit hostia uentris qui
portauit me: nec abstulit inala aboculis meis. Nec
moueat. quod non conclusisse queritur: qu̾e aperu¬
isse parach si ianuam detestatur. Nonconclusit enim
dicit aperuit. et mala non abstulit irrogauit. Quasi
auferret enim. siquiesceret. Et quasi clauderet: si ab
irruptione cessaret. Pensat nanq dequo loquitur:
et ꝑpendit quod prauo sp̃ui quasi lucra nobis dedis¬
se fuerat. si mala non intulisset. Sic nos de latronib.
loquimur: quia captis suis donant uitam. si non
atq exeo quod imiisu presentis uite recognoscimus.
amentis statu succubuit genus humanũ: quanta in

Expanded text:
stra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolestra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non atque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, a mentis statu succubuit genus humanum, quanta in
Abbreviated transcription (Latin):
nigeneris redemptorem. uenturum quidem ꝓphe¬
tando sustinuit. sed uenientẽ minime cognou̾it. Et
quos adspem aperuit: mentis oculos ad prȩsentiam
lucis clausit. Quȩ et surgentis aurorȩ ortum non
uidit. quia infirma illa sc̃ę ȩccłe primordia uene¬
rari contempsit: Duinq hanc labe. factari suorum
mortib credidit. adquȩ fortia ꝑueniret ignorauit.
Sed quia de infidelib loquens iniqui capitis mẽ. bra
innotuit: ad ipsum rursum iniquorum caput. uer¬
aboculis meis. Quod unicuiq homini uenter est
matris. hoc uniuerso humano generi. extitit habi
corporis. sic ad augmenta ꝓpaginis foras emanauit̾.
ibi conceptio nr̃a coaluit. ubi origo hominum. ho¬
mo prius habitauit. Sed huius uentris hostia. serpens
aperuit: quia ꝑsuasione callida. incorde. hominis
mandatum cęleste dissoluit. Huius uentris hostia
serpens aperuit. quia munita suꝑnis monitis clau¬

Expanded text:
ni generis Redemptorem venturum quidem propheni generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verab oculis meis. - Quod unicuique homini venter est matris, hoc universo humano generi exstitit icorporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis clau
Abbreviated transcription (Latin):
des fugiant non uident. Aꝑta eorum oꝑa conside¬
rant: sed quod solã spe intima hȩc oꝑentur igno¬
rant. Qui suera luce iusticiȩ clari sunt: prius a te¬
nebris internȩ intentionis immutantur. ut
obscuritatem intus terrenȩ appetitionis plene
de serant. et corda sua adsuꝑnȩ lucs iesi leria ꝑ¬
fecte conuertant: ne cum aliis app rent lucidi.
sint sibimet obscuri. Arrogantes gͦ quia bonorũ
facta considerant. corda non pensant: imitant᷑
unde laudari foris ualeant. non unde intus adiu¬
sticiȩ lumen surgant. Et quasi ortum surgentis
aurorȩ tuidere nesciunt: quia intentionem re¬
ligiose mentis considerare contemnunt. Potest
diam redemptore ueniente conspicere: eiusq
cȩcitatis damna ꝑuerba hȩc quasi exoptantis
qualitate ꝓphetare: ut dicat. Ex pectet lucẽ
et non uideat. nec ortum surgentis aurorȩ. Iudea
quippe lucem expectauit et non uidit: quia huma¬

Expanded text:
des fugiant, non vident. Aperta eorum opera considedes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt.  Vetdiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia huma
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio inchoat. eius tamen uisum plenius in re¬
gno consummat. Ortus itaq aurorȩ ẽ. exordium
clarescentis ȩccłȩ. Qu̾e uidere reꝓbi nequeunt.
quia aconspectu districti iudicis. malorum suoꝵ
pondere adtenebras pressi ꝑtrahuntur. Unde
recte ꝑꝓpħam dicitur. Tollatur impius: ne uide¬
at głam dĩ. Hinc ẽ. quod de hac aurora ꝑpsalmistã
dicitur. Abscondes eos in abscondito uultus tui.
a conturbatione hominum. Electus enim quisq
iniuditio ꝑ internum uisum inuultu diuinita¬
tis absconditur: dum reꝓborum foris cęcitas. di¬
stricta anmaduersione iusticię repulsa turba
accipimus: si simulatorum corda subtiliiis inda¬
gemus. Arrogantes nanq & hẏpochritȩ: bonoꝵ
facta exterius aspiciunt: eosq infactis suis lau¬
dari abhominib agnoseunt. eorumq celebre
nomen mirantur. Et quod ꝓbene gestis laudes
suscipiant uident: sed quanto studio easdem lau¬

Expanded text:
judicio inchoat, ejus tamen visum plenius in rejudicio inchoat, ejus tamen visum plenius in regno consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre reprobi nequeunt, quia a conspectu districti judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Electus enim quisque in judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbataccipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem lau
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et hanc sponsus incanticorum cantico mirat᷑
dicens. Quȩ ẽ. ista quȩ ꝓgreditur quasi aurora
o nsurgens: Quasi aurora quippe electorum sur¬
git eccła. quȩ prauitatis pristinȩ tenebias desert.
et sese innoiu luminis fulgorem conuertit. In illa
igitur luce quȩ in districti udicis aduentu monstra.¬
tur. corpus damnati hostis ortum surgentis aurorȩ
non uidet: quia cum districtus uidex ad retributio¬
nem uenerit. iniquus quisq suortim caligine me¬
ritorum pressus. quanta claritate scã ȩccłia. in in¬
ternum cordis lumen surgat ignorat. Tunc nanq
electorum mens in altum rapitur: ut diuinitatis
radiis illustretur. Et quo eus respectu ꝑfundit᷑.
eo ultra se gr̾a choruscante sulleuatur. Tunc sc̃a
eccła plene aurora fit: cum mortalitatis atq igne¬
rantiȩ suȩ tenebras. funditus amittit. Iniudicio
gͦ adhuc aurora ẽ: sed in regno dies: quia et si iã
cum restauratione corporum uidere lumen IN

Expanded text:
Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, dicens: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce, quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt; quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione corporum videre lumen in