comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctorum. Ergo secundum uoluntatem dĩ
ambulemus: ut adhȩrere dicamur dõ Nã¬
Noͣͥ qui secundum corporis appetentiã uiuit.
caro est: qui srcundum p̃cepta dĩ. sp̃c est
N on ergo fiat anima nr̃a caro. hoc est ut dicam
caro. sicut et illi qui in diluuio perierunt. de
quibꝰ dictum est quia caro sunt: sed magis
caro nr̃a oboediens animȩ. gubernaculum
fiat animȩ : & hoc appellari mereat᷑ nomine:
sicut appellata est familia patriarchȩ iacob:
& generationis euis sc̃ã posterita ᷤ. Sic enim
scriptum est. Hi filii balȩ. quam dedit laban
rachel filiȩ suȩ: & peperit hȩc iacob omnes
animas septem. Et alibi. Omnes autem ani¬
mȩ quȩ intrauerunt in egyptum. quȩ exi¬
erunt de femoribus illius. pret̾ mulieres :¬
sexaginta inquit & sex. Et in principio
exodi legimus. erant autem omnes animȩ
de iacob quinq & septuaginta: quȩ erant
cum iacob Ergo illi qui habitabant cum

Expanded text:
ctorum. Ergo secundum uoluntatem dei ctorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut adhaerere dicamur deo. nam qui secundum corporis adpetentiam uiuit, caro est, qui secundum praecepta dei, spiritus est. non ergo fiat anima nostra caro, hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro nostra oboediens animae gubernaculo fiat anima et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Iacob et generationis eius sancta posteritas. sic enim scriptum est: hifi1ii Ballae, quam dedit Laban Rachel filiae suae, et peperit hos Iacob: omnes animae septem, et alibi: omnes autem animae quae intrauerunt in Aegyptum, qui exierunt de femoribus illius, praeter mulieres sexaginta, inquit, e t sex. et in principio Exodi legimus: erant autem omnes animae de Iacob quinque et septuaginta, qui erant cum Iacob. ergo illi, qui habitabant cum
Abbreviated transcription (Latin):
solum inter humilia. sed etiam inter excelsa
suꝑeminet. Ita tamen subsidio. uel decori.
si habeat inse uerbi dogmata. uelut quȩdã
faleraꝵ monilia: habeat etiam ucula poten¬
tium ꝓphetarum: quȩ aduersus omnem ex¬
tollentem se altitudiem lacertis quibusdã
fidei diriguntur. Noli igitur in puluerem
mortis deducere animam tuam: cui dñs
etiam naturalem altitudinẽ tribuit & iugo.¬
rem. quo se excitet. et assuasat
Unde etiam de hac coniunctione animȩ et
corporis dictum oportune accipitur. eo qđ
in naturali uitȩ nr̃e mysterio conixa ani¬
ma corpori. uelut humi rept&. & pauim̃¬
to adhereat: partim ꝓpt̾ hoc terrenum ha¬
bitaculum. partim quia corpus istude ter¬
ra est & regionis igitur diuersorium. &
materia ipsa corporis nr̃i. hiuc conicurrit
sententiȩ: Ideoq pulchre apłs de mortis
huius corpore liberari cupit. quia carcere
quodam clauditur : & in quodam luxuriȩ
gurgustio siti. tenebris in uoluimur deli¬

Expanded text:
solum inter humilia, sed etsolum inter humilia, sed etsupereminet; ita tamen subsidio uel decori, si habeat in se uerbi dogmata uelut quaedam falerum monilia, habeat etiam iacula potentium prophetarum, quae aduersus omnem extollentem se altitudinem lacertis quibusdam fidei diriguntur. Noli igitur in puluerem mortis deducere animam tuam, cui dominus etiam naturalem altitudinem tribuit et uigorem, quo se excitet et adsurgat. unde etiam de hac coniunctione animae et corporis dictum oportune accipitur, eo quod in naturali uitae nostrae mysterio conexa anima corpori uelut humi reptet et pauimento adhaereat partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud e terra est. et regionis igitur diuersorium et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. ideoque pulchre apostolus de mortis huius corpore liberari cupit, quia carcere quodam claudimur et in quodam luxuriae gurgustio siti tenebris inuoluimur deli
Abbreviated transcription (Latin):
at in his ueritas: & forensi quad am specie
decipiant apppinquantes Sed eum interi¬
orem oculum mentis ad tempꝰ obduxerint:
postra tamen decusso uelut quodã puluere:
uoluptatum huiusmõi decore. quam sit ia¬
nis gr̃a seculi huus. aut corporis. facile. dt¬
prehendnur. Bonum est igitur adhȩrere.
dño: nec inflexam ceruicem habere ad uigũ
mundi. Ideoq ecclesiȩ uel forti animȩ dicit
sapientia: Sicut turris dauid ceriux tua: quȩ
aedificata est in thalpio. Mille ostia pen¬
dent in ta: omnia iacula potentium. Crecta
eium ad dm̃ ceruix & iugo xp̃i habilis. quȩ¬
nulla in terrarum illecebras inflexione curue¬
tur. sicut xp̃i regalis est turris: cui uigũ suum
nabugodonosor non possit imponere Condi¬
dit enim turrim illam dauid ille manu for¬
tis. & supra murorum aedificauit excelsa: ut
subsidio pariter & decori sit: Subsidio. quia
hostem prȩuidet & repellit: decori. quia ñ

Expanded text:
at in his ueritas et forensi quadam specie at in his ueritas et forensi quadam specie decipiant adpropinquantes. sed cum interiorem oculum mentis ad tL\'mpus obduxerint. postea tamen decusso uelut quodam puluere uoluptatum huiusmodi decore, quam sit inanis gratia saeculi huius aut corporis, facile deprehenditur. Bonum est igitur adhaerere domino nec inflexam ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae uel forti animae dicit Sapientia: sicut turris Dauid ceruix tua, quae aedificata est in Thalpioth. mille ostia pendent in ea et omnia iacula potentium. erecta enim ad deum ceruix et iugo nulla in terras illecebrarum inflexione curvetur; sicut Christi regalis est turris, cui jugum suum Nabuchodonosor non possit imponere. Condidit enim turrim illam David ille manu fortis, et supra murorum aedificavit excelsa; ut subsidio pariter et decori sit: subsidio, quia hostem praevidet et expellit: decori, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
adam. Adhȩsit pauimento anima mea. Qui
ante. beatissimꝰ auram carpebat acthereã. cu¬
ras uitȩ huiꝰ & tȩdia nesciebat. is nunc sol¬
licitudine mundi huius. luxuriȩ. studio. pecu¬
niȩ cupiditate curuatur: uulpis foueis se in¬
serit. latibulisq terrestribꝰ. Merito adhęre¬
bat pulueri. qui se leuare non poterat: nisi
eum supra crucem suam xp̃c leuassa. Merito
adhȩrebat paiumento: qui se abscondebat a
xp̃o. Non adheret paiumento: cui dicit iħe
sequere me Non adhȩret paiuimento: qui
audit. & sequitur legem dicentem. post dñm
dm̃ tuum ambulabis. & ipsi adhȩrebis. Quo¬
modo ergo paumento adhȩreat unusquisq
quomodo dõ: audi dicentem. Qui adhȩret
meretrici unum corpꝰ est: qui autem adher&̃
dño. unus sp̃c est. Terra ista quam gerimus
meretricis quibusdam nos illecebris capit:¬
& quasi uultus quosdam uoluptatum corpo¬
ralium. delectationum fucis illinit. ut late¬

Expanded text:
Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is nunc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusquisque, quomodo deo, audi dicentem: qui adhaeret meretrici unum corpus est, qui autem adhaeret domino unus spiritus est. terra ista, quam gerimus, meretriciis quibusdam nos inlecebris capit et quasi uultus quosdam uoluptatum corporalium delectationum fucis inlinit, ut late
Abbreviated transcription (Latin):
ANIMA. MBA: UIUIRICA.MI
SECUNDŨ UERDŨ .TUUM.
PER EAUIMENTỸ TERRÃ
Uintelligimus: ꝑ terram mate¬
rialia Peccatori autem dictum est. terra es.
et in terram ibis. eoquod mandatis diuinis
inhȩrendum non putauerit: sed in materi¬
alia & corporalia deflexerit. cui impressa
fuerit uitȩ huius secularis delectatio. Deni.¬
q eiectus de paradyso. hoc est ex illo sublimi
& cȩlesti loco. ad quem raptus est paulꝰ siue
in corpore. siue extra corpꝰ nesciens. ex illo
ergo eminenti loco deiectus in terra. deplo¬
rat adam dicens. adhȩsit paumento anima
meca: Sicut alibi ait. Humiliata est in puluere.
anima nr̃a: & adhȩsit in terra uenter meus
Pocuitentiam gerentis hȩc uox est: qui memi¬
niss& adhȩrentem se dõ nescisse: nec potiuisse
disceruere quod nc̃ discreuit: & paulꝰ utrũ
in corpore esset. an extra corpꝰ nesciebat:. ita
infirmitatem pigriciamq corporis minime
suscepit eius infirmitatem personam repre

Expanded text:
anima mea; uiuifica me anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum terram intellegimus, per terram materialia. peccatori autem dictum est: terra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de paradiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis minime suscepit eius infirmitatem, personam reprae
Abbreviated transcription (Latin):
in uno libro: in alio autẽ. habes. non iustifica¬
uerunt dm̃. quia baptizari noluerunt. Ideo
dñs ad iohannem dicentem. ego a te debeo
baptizari. & tu uenis ad me. respondit Sine:
mͦ. Sic enim oport& nos implere omnem iu¬
I sticiam Qui ergo facit mandata dĩ. iustifi¬
cat dm̃: quia fecit eius iusticiam. & bonũ
est ut consilium dĩ sequantur hominũ con¬
silia: quia dĩ consilium certũ semꝑ: nr̃a aut̃
plerumq incerta consilia. ut rerũ ꝓbantur
secunduai hebreo s: Significat la¬
tine timorem. uel ut alibi inuenimꝰ. natuui¬
tatem. Sed utrumq potest congruere et
conuenire: sensui. Natiuitas enim eorum est.
quȩ generantur in hoc scło. ꝑ quam intelli
gimus corporalia & materialia. quȩ sunt
caduca: & idõ a timore ñ diflat. Ex corpo¬
ralibꝰ enim & materialibꝰ nascitur timor.
Quid enim est terreni natuutas. nisi timor :¬
A denique inde incipit UERSUS
ODIESIT: PAUIMENTO:

Expanded text:
in uno libro, in alio autem habes: non iustificain uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui baptizari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicentem: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic enim oportet nos implere omnem iustitiam. qui ergo facit mandata dei, iustificat deum, quia facit eius iustitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hominum consilia, quia dei consilium certum semper, nostra autem plerumque incerta consilia ex rerum probantur secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento
Abbreviated transcription (Latin):
Ille eum ab intentione iusticię & studio de¬
uotionis occupationibꝰ bellicis conabatur ab¬
ducere: hic magis se diumi operis & cultus
meditationibꝰ occupabat. Itaq dñs ꝓrexit
eum in quẽ sperabat: cum quo loquebatur.
cui toto adhȩrebat affectu. lustus enim aut
dõ loquitur orando: aut diuina loquit᷑ opt¬
ra laudando: & semꝑ loquitur opera dĩ ne
loquatur os suum opera hominum. Nichil
terrenum iustus loquitur: nichil morta¬
le agit. Idõq dicit: & ENIO TESTIMO
nia tya orebitatio aiea est. & consi¬
Nouertis lia aiea iustificatiotua.
quid doceat: quod hȩc debeant esse consilia
iusti. ut meditetur mandata dĩ. & exerceat᷑
in dĩ laudibꝰ & oraculis: ut iustific& dñm
semꝑ. Qui facit quȩ ds̃ mandat. quȩ dõ
credit placere: dm̃ iustificat. Qđ ex lecti¬
one euangelii possumus intelligere : dicen¬
te euangło. quia pharisei spreuerunt con¬
silium dĩ. non baptizati baptismo iohannis. Hoc

Expanded text:
ille eum ab intentione iustitiae et studio deille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina loquitur opera laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil mortale agit. Ideoque dicit: etenim test i m on i a tua medi tatio me a est et consilia mea iustificatio tuquid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uno incensa aduersum se diaboli restrinxit
spicula: quod cum filius necẽ peter& patris.
ille. tamen salutem filis pietatis mandabat
affectu. Ergo principes populi. Ut achitofel.
& ceteri bellantium duces sederunt: tractabaͣs
principes populi cum absalon aduersꝰ ꝓpħam:
& idõ dicit: & enim sederunt principes. et
aduersus me detractabant: SeRUUS. aUTT̃
Aduertimus arma iusti: quibꝰ orisꝰ TUIS.
omnes aduersariorũ repellat impetꝰ. Alibi
ait. circiuerunt me. & expugnauerunt me
gratis. ꝓ eo ut me diligerent detrahebant
michi. ego autẽ orabam: hic ait qđ studiũ
ei non exercendȩ ad belli artes fucrit uiuen¬
tutis. ñ decipiendi aduersantis astutia ulla
cordis: sed ut illum uincer& quem uidebat
Aduersus cos p̃liabatur quos ñ uidebat: ma¬
iorq in eo pictas. quam uirtꝰ corporis mili¬
tabat ltaq in dĩ exercebatur iustificatio¬
nibꝰ: ut contrario ictu diabolũ uulnerar &

Expanded text:
uno incensa aduersum se diaboli restinxit uno incensa aduersum se diaboli restinxit spicula, quod, cum filius necem peteret patris, ille tamen salutem filii pietatis mandabat affectu. Ergo principes populi, ut Achitofel, et ceteri bellantium duces sederunt; tractabant principes populi cum Abessalon aduersus prophetam. et ideo dicit: e ten i m sed erunt principes et aduer sum m e detrectabant; s eru-us autem onibus tuis. aduertimus arma iusti, quibus omnes aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Neq enim in tantum ꝓpħam tẽptationũ
eiꝰ quas plurimas subiit potestatẽ habere po¬
tiuss&: nisi dñs ꝓbandi sui militis causa dedis¬
set. ut maiore cũ gła coronar&. Quis igitur
regem saul excitauit in eum: nisi sp̃c malus.
sicut legimꝰ. qui se. dolebat excludi. quoties¬
cumq dauid uel cytharȩ sono. uel bonorũ
consilioꝵ atq operum sidibꝰ ac neruis mentẽ
regis animumq mulcebat: Quis excitauit
doech sẏri nequiciam. ut scm uirum ꝓder&.
& hospitalem humanitatẽ deducer& in peri¬
culum sacerdotis: Quis inflammauit ardorẽ
ammon ut domum incestar& ꝓpheticam. &
contristar& animum patris alterius incesta
libidine. alteriꝰ inuiria: Qui alus ꝓphetabat.
domus suȩ mala ꝓuidere ñ potuit. Quis
armauit furorem absalon. ut patrẽ domo
excluder&: parricidali ꝑsequerctur p̃lio:
Sed cum ꝓ uiribꝰ regni iam eẽt sc̃s inferior. hoc

Expanded text:
eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret. quis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bonorum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum uirum proderet et hospitalem humanitatem deduceret in periculum sacerdotis? quis inflammauit ardorem Amnon, ut domum incestaret propheticam et contristaret animum patris alterius incesta libidine, alterius iniuria, ut, qui aliis prophetabat, domus suae mala praeuidere non potuerit ? quis armauit furorem Abessalon, ut patrem domo excluderet et parricidali persequeretur proelio ? sed cum prope uiribus regni iam esset sanctus inferior, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
feminã uidicabant: sed ut ostenderet᷑ princi¬
pũ bonũ uon ẽẽ concilium. excituuit pueri
sp̃m dñs: & quam principes reã mortis pro.¬
nuntiauerant. candem ꝓpħa totius in noxiã
criminationis absoluit. Sunt & alii princi¬
pes. qui aduersus nos detractant: de. quibꝰ dr̃.¬
qm̃ non est nobis colluctatio aduersus carnẽ
& sanguinem. sed aduersus principatꝰ & po¬
testates. aduersus mundi huiꝰ rectores tene¬
brarum: aduersus spiritualia nequiciȩ. quȩ
sunt in cȩlestibꝰ. Isti sedent & explorant qui
iustꝰ sit in hoc scło: qui xp̃ianꝰ intente dõ ser¬
uiat. studiosus boni operis & facti: detractans
de eo dicentes. Insidiemur illi: impediamꝰ
eum: ꝓhibeamꝰ eũ efficere. quȩ: desiderat: ẽ¬
teramꝰ eiꝰ mentẽ : frangamꝰ animum aduersis
frequentibꝰ ac repentinis: & si dõ ꝓbatus est.
ꝓpt̃ iusticiam. rogemꝰ dari nobis tẽptationes

Expanded text:
feminam iudicabant, sed ut ostenderetur princifeminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiritum dominus et quam principes ream mortis pronuntiauerant, eandem propheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus d non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduersus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent et explorant, qui iustus sit in hoc saeculo, qui christianus intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum aduersis frequentibus ac repentinis et, si deo probatus est propter iustitiam, rogemus dari nobis temptationes
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq traditur in custodiam petrꝰ cum ceteris
apłis: & postera die statutꝰ ante conciliũ. c̃¬
stanter dicebat. Principes populi. & seniores
riȩ loco ducimꝰ istam iniuriam. quia argui¬
mur. ꝓ acgroti hominis sanitate: Hanc here:¬
ditatem seruulis saluator om̃ium dereliquit.
At illi conferebant inter se dicentes. Quid fa¬
ciemꝰ istis hominibꝰ: & dimiserunt eos. Gła¬
batur ergo petrꝰ & unusquisq apłoꝵ: quia
digni habiti sunt. qui inuriam pro xp̃i no¬
mine sustinerent. Recte ergo tunc diceres
singuli : & enim sederunt principes. & ad ũsꝰ
me detractabant:. Sederunt principes adũ¬
sus isaiam. & disputauerunt ut sccaret᷑: sed
non timebut cos. qui dicebat. audite princi.¬
pes sodomoꝵ. Sederunt aduersꝰ iheremiam.
ut mit terct᷑ ui lacum: sederunt aduersꝰ ⁊acha¬
riam. qui occisus est int̾ templũ & altare:¬
Nesederunt aduersꝰ susannã. & contͣ castiratis

Expanded text:
Denique traditur in custodiam Petrus cum ceteris Denique traditur in custodiam Petrus cum ceteris apostolis et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: principes populi et seniores riae loco ducimus istam iniuriam, quia arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis saluator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemus istis hominibus? et dimiserunt eos. gloriabatur ergo Petrus et unusquisque apostolorum, quia digni habiti sunt qui iniuriam pro Christi nomine sustinerent. recte ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus Esaiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum. sederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Est etiam dñi uox ista. Cũ conuenis¬
set presbiterium plebis. & principes sacer¬
dotum. & scribȩ. & ad concilium udȩorũ
deductꝰ ess& dicentium. quid adhuc desi-¬
deramꝰ testes. audiuimꝰ enim de ore ipsius. &
star& ante. pręsidem. & duceretur ad crucem.
quid pulchrius dicer&. quani sederunt prin¬
cipes. & aduersus me detractabant: hoc ẽ. me
stante sederunt principes. & quia tribunali¬
um fulchro sublimes erant: dnm ñ uidebant
Sedebant ergo. Crat fastigio principatꝰ. nec prin¬
cipem principum cogitabant. Sed parum hoc
Aduersus me inquit detractabant. Ego eorum
redemptor adueneram: ego uencrã ut onłium
peccata mundarem: ut recuperarem amissos:
restituerem paradiso sc̃i iacob hereditatem:
& illi aduersus me detractabant. Q ideo
unitatores mei discipuli mei. nolite inuriã
erubescere:. si stẽtis ante principes pro nomi¬
ne meo: cum ego steterim pro ur̃a salute

Expanded text:
bant. est etiam domini uox ista. cum conuenisbant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desideramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante praesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sedebant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata mundarem, ut recuperarem amissos, restituerem paradiso sancti Iacob hereditatem, et illi aduersum me detrectabant. et ideo, imitatores mei, discipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim pro uestra salute\'.
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio autem manet in acternum. Caue
ergo. ne. xp̃o opprobrio sis. Nolo mͥ quicũq
maledicat: & quasi peccatorẽ despiciat
Quã graue si xp̃c dignum opꝓbrio ducat.
Ue tibi inquit cororaim. & bethsaida. Con¬
deminantur. quia non egerunt poenitenti.¬
am delictorum suoꝵ. Nos ergo agamꝰ: ut
ut a nobis auferatur opꝓbrium. Quis autẽ
est. qui non est opꝓbrio dignꝰ : Qui ex qui¬
siuit dñi testimonia. Multi quidem st̃. qui
uolunt inferre opꝓbrium serus tuis. sed¬
No ipsi sunt ꝓbrosi magis: quia ꝓ nomine tuo
pati opprobrium gloriosum est. Et idõ ait.
qui ꝑductꝰ ad iudicium ꝑsecutorũ. cũ co¬
geretur idolis immolare. & constant᷑ resiste.¬
ret. uidices autem sedentes in tribunalibꝰ.
stipati officiis. indignantes quod sius ñ obse¬
cundaretur imperuis. conferrent qͦ dignũ
supplicio censerent: stabat intrepidꝰ dicenᷤᷤ
Sederunt principes: & aduersꝰ me detracta¬

Expanded text:
deuotio autem manet in aeternum. caue deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo obprobrio sis. nolo mihi quicumque maledicat et quasi peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit. Chorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delictorum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio dignus ? qui exquisiuit domini testimonia. multi quidem sunt qui uoluntinferre obprobrium seruis tuis, sed ipsi sunt probrosi magis, quia pro nomine tuo pati obprobrium gloriosum est. Et ideo ait: ductus ad iudicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteret, iudices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrecta
Abbreviated transcription (Latin):
datis tuis. Uere maledicti qui declinant a
mandatis tius: qui referre grãm debucrunt.
primo quia non sunt repulsi: secundo quia
non abscondi a se diuina mandata meruert̃.
Declinat ergo aliquis quod optauit. Sequit᷑
Auser a ine opprobrium. & contemptum:¬
⁊ quoniam testimonia tua exquisiui .
Si contemptꝰ obpbru loco ducit᷑:. quomͦ scriptũ
est. contemptibilia huiꝰ mundi elegit ds: Sed
considera quia mundi contemptibilia dixit.
non dĩ. Qd enim in hoc mundo contemptui:
hoc preciosum est apud dm̃. Deniq humili¬
tas in hoc mundo contemnitur : sed dĩ iudicio
compbatur: & si publicanus se humiliauerit:
exaltatur. Audi quẽ ꝓ nihilo ñ habeat ds̃
Quicumq sc̃s est: qui sinc macula uiuit. ue.¬
ritatem custodit. ñ appetiuit ꝓximũ suũ.
ad nichilũ deductꝰ est in conspectu eiꝰ mali¬
gnus. Omnia quȩ maliciȩ sunt. pro nichilo
ab illo aestimantur. Deniq gentilitas ñ est:

Expanded text:
datis tuis. uere maledicti qui declinant a datis tuis. uere maledicti qui declinant a mandatis tuis, qui referre gratiam debuerunt, primo quia non sunt repulsi, secundo quia non abscondi a se diuina mandata meruerunt. declinat ergo aliquis quod optauit. Sequitur: aufer a me obprobrium et c o ntemptum, quoniam testimonia tua exquisiui. si contemptus obprobrii loco ducitur, quomodo scriptum est: c o ntemptibilia huius mundi elegit deus? sed considera, quia mundi c-ontemptibilia\' dixit, non \'dei\': quod enim in hoc mundo contemptibile, hoc pretiosum est apud deum. denique humilitas in hoc mundo contemnitur, sed dei iudicio conprobatur, et si publicanus se humiliauerit, exaltatur. audi, quem non pro nihilo habeat deus: quicumque sanctus est, qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpetiuit proximum suum. ad nihilum deductus est in conspectu eius malignus; omnia quae malitiae sunt pro nihilo ab illo aestimantur. denique gentilitas non est,
Abbreviated transcription (Latin):
cum pauꝑtas facilus sit dõ. quã thesaurꝰ acce¬
ptior. Male dicti inquit. qui declinant
a mandatis tuis. Supra dixerat. ne abscondaᷤ
a me mandata tua: et idõ quasi reuelata sibi
mandata cognoscens. condemnat eos qui de¬
clinauerint a mandatis cęlestibꝰ. & bene di.¬
xit. qui declinant. Directum enĩ mandatũ
est: ideo ab eo nemo deflectat. Mouet autẽ
qua ratione hic dixerit. ne abscondas a me
mandata tua. quod enim abscondit᷑ obscurũ.
fit occultum: cum supra dixerit. mandatũ
dñi lucidum. illuminans oculos. Si lucidũ
mandatum. quomͦ absconditur. cũ lucernã
nemo ponat sub modio: nisi forit lucidũ ẽ
unum mandatum: multa autem mandata
abscondita sunt: Nam iudicia tua inqͥt sicut
abyssus multa. Non udicium sicut abẏssus.
sed iudicia dicuntur. Uide autẽ ordinem.
Supra ait. ne repellas me a mandatis tuis: in
sequenti ait. ne abscondas a me mandata.
tua: hic ait. maledicti qui declinant a man¬

Expanded text:
cum paupertas facilius sit deo quam thesaurus accecum paupertas facilius sit deo quam thesaurus acceptior. Maledicti, inquit, qui declinant a mandatis tuis. supra dixerat ne abscondas a me mandata tua et ideo quasi reuelata sibi mandata cognoscens condemnat eos, qui declinauerint a mandatis caelestibus. et bene dixit \'qui declinant\'; directum enim mandatum est, ideo ab eo nemo deflectat. Mouet autem, qua ratione hic dixerit: ne abscondas a me mandata tua. quod enim absconditur, obscurum fit et occultum, cum supra dixerit: mandatum domini lucidum, in luminans oculos. si lucidum mandatum, quomodo absconditur, cum lucernam nemo ponat sub modio ? nisi forte lucidum est unum mandatum, multa autem mandata abscondita sunt. nam iudicia tua, inquit, sicut abyssus multa: non \'iudicium sicut abyssus\', sed \'iudicia\' dicuntur. Uide autem ordinem. supra ait: ne repellas me a mandatis tuis, in sequenti ait: ne abscondas a me mandata tua, hic ait: maledicti qui declinant a man
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Quem paulum: Illum utiq apłm.
non ab hominibꝰ. neq ꝑ hominem. sed per
lum carnis suȩ qui se humiliabat rogar&
auferri: Sed bonus dñs qui paulum infirmi¬
tatibꝰ uellet facere fortiorem. adhibuit ci
angłm satanȩ: ut sius diabolus artibꝰ uince¬
retur. Non mentiebatur phariscus: inimno
etiam uera dicebat Sed om̃is qui se exaltat.
etiã si uera dicat offendit Deniq ꝓbabilior
phariscus ingressus est tẽplũ. quã publicanꝰ:
& condeminatꝰ exuit. Quantum crim̃ suꝑbiȩ.
ut ei etiã adulteria p̾ferintur. Deniq dñs qͥ
aliis donat. suꝑbis resistit: & tanꝗͣ congredit᷑
his qui se exaltant. sibiq hoc certamen uin¬
dicant. & qui aliis compatitur arrogantes
increpat: quia nihil grauiꝰ est. quam ut frẽs
nr̃os pauperes suꝑbo oculo despiciamꝰ. confor.¬
mes nobis intolerabili repellamus fastidio: no.¬
stra indignos gr̃a uidicantes. quia sunt in opes:

Expanded text:
lum. quem Paulum? illum utique apostolum lum. quem Paulum? illum utique apostolum non ab hominibus neque per hominem, sed per lum carnis suae. qui se humiliabat, rogaret auferri. sed bonus dominus. qui Paulum infirmitatibus uellet. facere fortiorem, adhibuit ei angelum satanae, ut suis diabolus artibus uinceretur. non mentiebatur Pharisaeus, immo etiam uera dicebat; sed omnis qui se exaltat, etiamsi uera dicat, offendit. denique probabilior Pharisaeus ingressus est templum quam publicanus et tamen condemnatus exiuit; quantum crimen superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! Denique dominus, qui aliis donat, superbis resistit et tamquam congreditur his, qui se exaltant, sibique hoc certamen uindicat et, qui aliis conpatitur, adrogantes increpat, quia nihil grauius, quam ut fratres nostros pauperes superbo oculo despiciamus, conformes nobis intolerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia iudicantes, quia sunt inopes,
Abbreviated transcription (Latin):
us ille ne raper& aliena : ne iniustꝰ esset: ne
adulterar&: Quantũ laborauit ne. peccaret.
sicut peccauit publicanus: Quantum labora¬
uit ut bis in sabbato ieuinar&: Quantum la¬
borauit ut decimã dara& ominiũ quȩ adqui.¬
rer&. Quis nr̃m hȩc facit: Quanti habent
possessiones. & soli incumbunt fructibꝰ. & soli
sibi messes recondunt. Aduerut hoc diabo¬
lus. et ꝑfudit eum ulcere graui. ut ñ tene¬
ret caput mente carnis inflatus: & in eo.
in quo laudabilis fore crederetur. ibi repͣ¬
hensibilior iudicaretur. Agebat enim grͣas
dõ. quod non esset raptor adulter: iniustꝰ.
Quã noxie ei luctatꝰ est serpens: & grauibꝰ
eum spiris ligauit. Superiorem fecit: ut
de altiore deiceret. Inferiorem se p̾buit:
ut sublimiorem casu grauiore: psternere.
Mlala ruina est arrogantiȩ. superiorẽ subrui
Alala hȩc lucta serpentis: qua se in plurunoᷤᷤ
torquet anfractꝰ. Inflare uolebat & pau-¬

Expanded text:
us ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne us ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum laborauit, ut bis in sabbato ieiunaret! quantum laborauit, ut decimam daret omnium quae adquireret! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt! aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore prosterneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem subruit, mala haec lucta serpentis, qua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo: discipulus autẽ ciꝰ ut significat᷑ ab
apłõ. indignaturꝰ est ȩqualem similemq sẽ
estimari dõ. Scriptum ẽ enĩ. Cum reuelatꝰ
fuerit homo iniquitatis. & filiꝰ interitꝰ: qui
aduersat᷑ et extollit̾ supͣ om̃e qđ dicitur ds̃.
M agister igitur similem p̃sumit. hic suꝑiorẽ
dõq et dñs ad discipulos suos dixit. maiora hiᷤ
facietis: ut quibꝰ serpens plus ademerat quã
ipse amiserat. maiora xp̃c facere donar& quã
ipse in terris fecerat. In se. enuim uoluit prin¬
cipem mundi fallere: in discipulis triũphare:
Itaq a tanto uolens crimine undicare huma¬
num genꝰ. introduxit phariseum & publica¬
num in templo orantes: & docuit. etiam si
bona cetera habeat. quod magis suꝑbꝰ offendat.
quã humilis qui nulla uirtutũ dote subnixꝰ
sit. Studet enim supplantare diabolꝰ bonis
operibꝰ intentos. Quantũ laborauit pharise¬

Expanded text:
altissimo, discipulus autem eius significatur ab altissimo, discipulus autem eius significatur ab apostolo indignaturus aequalem similemque se aestimari deo. scriptum est enim: cum reuelatus fuerit homo iniquitatis et filius interitus, qui aduersatur et extollitur supra omne quod dicitur deus. magister igitur similem praesumit, hic superiorem. ideoque et dominus ad discipulos suos dixit: maiora his facietis, ut, quibus serpens plus ademerat quam ipse amiserat, maiora Christus facere donaret quam ipse in terris fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere, in discipulis triumphare. Itaque a tanto uolens crimine uindicare humanum genus introduxit Pharisaeum et publicanum in templo orantes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisae
Abbreviated transcription (Latin):
currit. Unde. etiam dñs ñ ociose ait. deside¬
rio desideraui hoc pascha manducare uobis¬
cum: non solum desiderans. sed etiã gemina¬
to desiderio concupiscens remissionem tribu¬
ere peccatorum. Concupiscamꝰ ergo et nos
desiderare uidicia dĩ. Bona conscientia cum
examinatur. ꝓbatur: & concupiscamꝰ deside¬
rare in omni tempore : ut nullum momentũ
bonȩ prȩtereat uacuum cupiditatis. Sequit᷑
uersus quintꝰ. Increpasti superbos: Ma¬
ledic H qui declinant a manda
genus humanum redimer&. usticiã refor¬
mar&. serpens autẽ ꝑ in obȩdientiã pecca¬
tum introduxerit: quid uiti habeat suꝑ¬
bia. hinc acstimare possumus. cuiꝰ auctor di.¬
abolus est: quem inducit ꝓpheta dicentem.
ponam thronum ineum suꝑ nubes. & ero
similis altissimo. Itaq cum sit ncquissimꝰ.
ut honorem non dederit dño dõ nr̃o: peio¬
res tam̃ discipulos erudiuit. Ille enim se sic
exaltauit. ut uellet ȩquare. & similis esse

Expanded text:
currit. unde etiam dominus non otiose ait: desidecurrit. unde etiam dominus non otiose ait: desiderio desideraui hoc pascha manducare uobiscum, non solum desiderans, sed etiam geminato desiderio concupiscens remissionem tribuere peccatorum. concupiscamus ergo et nos desiderare iudicia dei—bona conscientia quae, cum examinatur, probatur-et concupiscamus desiderare in omni tempore, ut nullum momentum bonae praetereat uacuum cupiditatis. Sequitur uersus quintus: increpasti superbos; maledicti qui declinanta mandagenus humanum redemerit, iustitiam reformarit, serpens autem per inoboedientiam peccatum introduxerit, quid uitii habeat superbia hinc aestimare possumus, cuius auctor diabolus est, quem inducit propheta dicentem: ponam thronum meum supernubes et ero similis altissimo. itaque cum sit nequissimus, ut honorem non dederit domino deo nostro, peiores tamen discipulos erudiuit. ille enim se sic exaltauit, ut uellet aequari et similis esse
Abbreviated transcription (Latin):
non refugit uidicia diuina. s desiderat. Me.¬
ritoq tanquã reuelatis sibi mandatis. ait:
Concupui desiderare iudicia tua in om̃i tẽ¬
pore. Non dixit. concupiui iuidicia: s con¬
cupiui desiderare. Sicut enim uita uiuere
plus est quam uiuere. uiuere namq cõmu¬
ne ctiam huius est uitȩ. uita autẽ uiuere
beatorum est: sic concupiscere: ut desidere¬
mus uidicia dĩ. plus est quam desiderare
iudicia. Concupiscimꝰ enim desiderare: qua¬
si non sit potestatis nr̃e desiderium. sed
gr̃e dĩ. Cum enim dñs oblectari nos uide¬
rit cupiditate desiderii uidiciorũ suorũ:
sobrium auget affectum. Cum autẽ pecca¬
mus: non concupiscimꝰ desiderare iudicia
dĩ. Neq enim aegrotus uri desiderat. uel in¬
cidi: ut possit recipere sanitatẽ. Resugit qͥ
grauius aegrotat ne uratur: ne incidat᷑: ne
alligetur: ne abstincat a cibo. Qui autẽ salu¬
tarem habet ualitudinem: medico securꝰ oc¬

Expanded text:
non refugit iudicia diuina, sed desiderat menon refugit iudicia diuina, sed desiderat meritoque tamquam reuelatis sibi mandatis ait: \'concupiui desiderare iudicia tua in omni tempore-. Non dixit \'concupiui iudicia\', sed \'concupiui desiderare\'. sicut enim uita uiuere plus est quam uiuere — uiuere namque commune etiam huius est uitae, uita autem uiuere beatorum est —, sic concupiscere, ut desideremus iudicia dei, plus est quam desiderare iudicia; concupiscimus enim desiderare, quasi non sit potestatis nostrae desiderium, sed gratiae dei. cum enim dominus oblectari nos uiderit cupiditate desiderii iudiciorum suorum, sobrium auget affectum; cum autem peccamus, non concupiscimus desiderare iudicia dei. neque enim aegrotus uri desiderat uel incidi, ut pcssit recipere sanitatem. refugit qui grauius aegrotat, ne uratur, ne incidatur, ne alligetur, ne abstineatur a cibo; qui autem salutarem habet ualitudinem, medico securus oc
Abbreviated transcription (Latin):
Quod utiq non facit. nisi liber a iunculi:
non solum a iunculis sollicitudinis secularis.
sed etiam a uinculis caritatis. Humana uin¬
cula compluria sunt in hoc scło. Uincula st̃
desideria uiuendi: uincula sunt oblectam̃¬
ta uoluptatum: uincula sunt honorũ : uin¬
cula coniugii. Deniq dicit tibi bonus ma¬
gister. Solutus es ab uxore : ne quęsicris
uxorẽ. Nec tamen peccat. qui uxorem ac¬
ceperit. sed innectit sibi iuncula mentis:
quia sollicitꝰ est quomͦ placeat uxori Bea¬
tior ess& : si dõ soli placere desiderar&. Car¬
ni autẽ quia ligatus est quis: non habet cor¬
poris potestatem. Crgo quia mandatum dĩ
est. quod legis oraculo & apostolieo sermone
dcpromptũ est. nequis uxorem. diuitias. ho.¬
norem. necessitudines dõ pręferat. qui aut̃
prȩtulerit fit obnoxius iudicus dĩ: idõ priꝰ
poposcit. ne abscondat ab eo ds̃ mandata sui
Qui enim mandata cognouerit et custodierit:

Expanded text:
quod utique non quod utique non nec solum a vinculis sollicitudinis saecularis, sed etiam a vinculis charitatis humanae. Vincula complura sunt in hoc saeculo: vincula sunt desideria uiuendi, uincula sunt oblectamenta uoluptatum, uincula sunt honorum, uincula coniugii. denique dicit tibi bonus magister: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. nec tamen peccat qui morem acceperit, sed innectit sibi uincula mentis, quia sollicitus est quomodo placeat uxori — beatior esset, si deo soli placere desideraret -, carnis autem, quia ligatus est qui sui non habeat corporis potestatem. ergo quia mandatum dei est, quod legis oraculo et apostolico sermone depromptum est, ne quis uxorem diuitias honorem necessitudines deo praeferat, qui autem praetulerit, fit obnoxius iudiciis dei, ideo prius poposcit, ne abscondat ab eo deus mandata sua. qui enim mandata cognouerit et custodierit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis exuerit affectu. Ille est in hac terra
aduena. qui potest dicere. nr̃a conuersatio
in cęlis est: qui suam habet in dño portio.
nem: qui potest dolere quod diutius uiuat
in terris: qui uitȩ huius longeuitate lassatꝰ:
cui ꝓlixitas habitationis huiꝰ fastidio sit.
quam sc̃s auersatur & dicit. ue his qui habi¬
tant in terra: qui dissolui non timet. et si
soluatur prȩsumat se cum. xp̃o futurũ. Hic
uere peregrinus in terra est: qui scõrũ est
ciuis & domesticꝰ dĩ. & thesaurũ sibi c̃dit
in cęlo: non ut quis exiens de egypto in
hanc intelligibilem egyptum remeare de¬
siderat: nec depositȩ sencctutis & mortis pa¬
uescit confinia: nec horrea struit messibꝰ
recondendis. iam alienis uicturus aetatibus:
seil sola diues uirtutum fecunditare. ca
congregat quȩ sibi nec mors possit auferre
Meritoq dicit. Concupiuit anima mea de¬
siderare uidicia tua. in omni tempore

Expanded text:
ditatis exuerit affectu. Ille est in hac terra ditatis exuerit affectu. Ille est in hac terra advena, qui potest dicere: Nostra autem conversatio in coelis est ; qui suam habet in Dnem, qui potest dolere, quod diutius uiuat in terris, qui uitae huius longaeuitate lassatur, cui prolixitas habitationis huius fastidio sit, quam sanctus auersatur et dicit: uae his qui habitant in terra, qui dissolui non timet et, si soluatur, praesumit se cum Christo futurum. hic uere peregrinus in terra est, qui sanctorum est ciuis et domesticus dei et thesaurum sibi condit in caelo. non utique is exiens de Aegypto in hanc intellegibilem Aegyptum remeare desiderat nec depositae senectutis et mortis pauescit confinia nec horrea struit messibus recondendis, iam alienis uicturus aetatibus, sed sola diues uirtutum fecunditate ea congregat, quae sibi nec mors possit auferre. Meritoque dicit: concupiuit anima mea desiderare iudicia tua in omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
culati corporis: habes remissionem diinita¬
tis. Sꝰ ut plenuis sanarctur. aperuit oculos eiꝰ
dicens. Uade. ostende te sacerdoti Multos
sacerdotes habebat. synagoga: sed qui oculos
aperit. falsos non uidet sacerdotes: uerũ aspi¬
cit. Quis est uerꝰ sacerdos: nisi ille qui uerus¬
sacerdos est in ȩternum: Et idõ pat̾ dixit¬
ad eum. Tu es sacerdos in ȩternũ. Aperuit
ergo oculos eius: & uidit. et intellexit quale
munus ꝓ emundatione sua deberet offerre.
Bcatus qui audit hȩc: quanto beatior qui uid&:
qui se uero potest ostendere sacerdoti. ut ñ
habeat quod timeat in se uideri: qui se priꝰ
aspicit facie reuelata. Nam nisi ipse se priꝰ
uderit. ñ audebit ostendere: sicut adã qui
se occultare: cupiebat. quia non agnoscebat.
Sed iam etiam id quod sequitur consideremꝰ:
Aduena ego sum in terra: ne abscondas
uox ista est: sed cuis qui terrenis remintiaue¬
rit uoluptatibꝰ: & omni se mundanȩ cupi¬

Expanded text:
culati corporis, habes remissionem diuinitaculati corporis, habes remissionem diuinitatis. Sed ut plenius sanaretur, aperuit oculos eius dicens: uade, ostende te sacerdoti. multos sacerdotes habebat synagoga: sed qui oculos aperit, falsos non uidet sacerdotes, uerum aspicit. quis est uerus sacerdos nisi ille, qui sacerdos est in ad eum: Tu es sacerdos in aeternum . Aperuit ergo o ulos ejus, et vidit, et intellexit quale munus pro emundatione sua deberet offerre. Beatus qui audit haec: quanto beatior qui videt, qui se vero potest ostendere Sacerdoti, ut non habeat quod timeat in se videri, qui se prius aspicit, facie revelata! Nam nisi ipse se prius viderit, non audebit se ostendere; sicut Adam qui se occultare cupiebat, quia se non agnoscebat. Sed jam etiam id quod sequitur, consideremus. 31. Advena ego sum in terra; ne abscondas  vox ista est; sed ejus qui terrenis renuntiaverit voluptatibus, et omni se mundanae cupi
Abbreviated transcription (Latin):
umbra adhuc gestum. comparatione cęlesti¬
um. Quanta autẽ quies illa quȩ ex lege co¬
nicitur : in cuangło reuelatur: dicenat dño
iħu. uolo ut ubi ego sum. et isti sint mecũ.
Quam beatus. qui istius habitat ionis fructũ.
quietis consortium illic potuerit ꝓmercri:
Tunc intelliget quid sit aperuisse oculos. ut
uideret mirabilia de lege dĩ. Bene ammo¬
nuit lectio cuangłii. quȩ decursi est. ĩ qua
sanatus est leꝓsus ille qui dixit. si uis potes
me mundare : in uoluntate dñi constitu¬
ens potestatis effectum. Eui respondit simi¬
liter. Uolo. mundare. Prȩmissi pictas uo¬
luntatis: secuta potestatis auctoritas esł.
Omnibꝰ dicit iħc. uolo: qui non uult esse pec¬
catum. Uelle. xp̃i commune i om̃s est: mun¬
dari fidei est credentis in xp̃m. Et tetigit
cum Tangit eos. quorum fide. tangitur. De¬
niq dicit. Tetigit me aliquis: sentio uirtu¬
tem de me exisse. Hlabes operationẽ imma¬

Expanded text:
umbra adhuc gestum comparatione caelestiumbra adhuc gestum comparatione caelestium : quanta autem quies illa, quae exlege conicitur, in euangelio reuelatur, dicente domino Iesu: uolo ut ubi ego sum et isti sint mecum! quam beatus, qui istius habitationis fructum quietis consortium illic potuerit promereri ! tunc intelleget, quid sit aperuisse oculos, ut uideret mirabilia de lege dei. Bene admonuit lectio euangelii quae decursa est, in qua sanatus est leprosus ille, qui dixit: si uis. potes me mundare, in uoluntate domini constituens potestatis effectum. cui respondit similiter: uolo, mundare. praemissa pietas uoluntatis, secuta potestatis auctoritas est. omnibus dicit Iesus uoio, qui non uult esse peccatum. uelle Christi commune in omnes est, mundari fidei est credentis in Christum. et tetigit eum. tangit eos, quorum fide tangitur. denique dicit: tetigit me aliquis; sentio uirtutem exisse de me. habes operationem inma
Abbreviated transcription (Latin):
habens. udeat uirum hebreum. qui non in
ꝑpetuum manet seruus: sed sex annis seriu¬
li functꝰ officio. septimo anno grãm libertatis
adipiscitur : Euiꝰ uidetur isaac patriarcha
seruitutis & libertatis non ignorasse myste¬
rium. qui ait. seruies fr̃i tuo. & erit cum de¬
posueris et solueris uigum eius a collo tuo:.
significans forte tempꝰ. quo et siquis seruierit
hic positus frĩ suo. postea tamen exactis anniᷤᷤ
qui ex istis diebꝰ. atq istis quos hic exigimus
mensibꝰ colliguntur. soluat uigũ a ceruice sua
qđ fit septimo anno remissionis. Conicere
possumus ueri hebrei tẏpum in ioseph. qui
portauit seruitutis uigum: sed eum culpa ñ
coepit: non carcer inclusit: non aegyptꝰ colo¬
rauit. Conicimus in petro. iohanne. iacobo.
qui creati et instituti sub uigo legis. soluert᷑
tamen fr̃is sui uidaicum uigũ. ubi legitimȩ
tempꝰ quietis aduenit: quando refulsit his
remissio peccatorum. Et hoc tamen hic in

Expanded text:
habens uideat uerum Hebraeum. qui non in habens uideat uerum Hebraeum. qui non in perpetuum manet seruus. sed sex annis seruili functus officio septimo anno gratiam libertatis adipiscitur? cuius uidetur Isaac patriarcha seruitutis et libertatis non ignorasse mysterium, qui ait: seruies fratri tuo. et erit cum deposueris et solueris iugum eius a collo tuo, significans fore tempus, quo etsi quis seruierit hic positus fratri suo, postea tamen exactis annis, qui ex istis diebus atque istis quos hic exigimus mensibus colliguntur, soluat iugum a ceruice sua, quod fit septimo anno remissionis. conicere possumus ueri Hebraei typum in Joseph, qui portauit semitutisiugum, sed eum culpa non cepit, non carcer inclusit, non Aegyptus colorauit. conicimus in Petro Iohanne Iacobo, qui creati et instituti sub iugo legis soluerunt tamen fratris sui Iudaicum iugum, ubi legitimae tempus quietis aduenit. quando refulsit his remissio peccatorum. Et hoc tamen hic in
Abbreviated transcription (Latin):
sed per hostiã sui corporis : Ille itaq diues
in lege: qui ꝑfectȩ maiestatis in xp̃o plenitu¬
dinem confitendo. et quasi cam quibꝰdam ad
illud altare cęleste fidei manibꝰ offerendo.
peccatum suum soluerit. ille uidit uerũ sa¬
cerdotem. qui uidit principẽ sicerdotũ. Ille
templũ considerat uerum: qui audit dicen¬
tem. soluite. hoc templum. et in triduo resu¬
scitabo illud. Alagnum templum: de quo
uirtus exibat. et curabat omnes. Airabile
illud altare: in quo unius agni sacrificiũ tu¬
lit peccata mundi: Ille prestantissimꝰ leuita.
qui uenit non ministerium exigeret. s ut
om̃ibꝰ exiberet suȩ ministerium passionis. cui
portio ds̃: qui hic nihil possederit. & omnia
possederit. Quid autẽ dicã de hebreo. quem
lex septem tantũmꝰ iubet scriure annis: & se¬
ptimo anno exire a seruitio: Quis iste he¬
brcus seruus: quis hebreus liber poterat in¬
telligi: Quis tantꝰ. ut annos aet̾nos in m̃te

Expanded text:
sed per hostiam sui corporis ? ille itaque diues sed per hostiam sui corporis ? ille itaque diues in lege, qui perfectae maiestatis in Christo plenitudinem confitendo et quasi eam quibusdam ad illud altare caeleste fidei manibus offerendo peccatum suum soluerit; ille uidet uerum sacerdotem, qui uidet principem sacerdotum, ille templum uerum considerat qui audit dicentem: soluite temp lum hoc, et in triduo resuscitabo illud. magnum templum, de quo uirtus exibat et curabat omnes, mirabile illud altare, in quo unius agni sacrificium tulit peccata mundi, ille praestantissimus leuita, qui uenit non ut ministerium exigeret, sed ut omnibus exhiberet suae ministerium passionis, cui portio deus, qui hic nihil possederit et omnia possideret. Quid autem dicam de Hebraeo, quem lex sex tantummodo iubet seruire annis et septimo anno exire seruitio ? quis iste Hebraeus seruus ? quis Hebraeus liber poterat intellegi ? quis tantus, ut annos aeternos in mente