comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuam. Qui aũt timent te: magni
erunt apd̾ te ꝑ omĩa. Ue genti in surgenti su¬
sentiant usq in sempit̾num. E factumest
post hȩc: omnis populus pꝰ uictoriam uent
ad iexłm. adorare dñm. Et̃ miox ut purisia¬
ti sunt: obtulerunt om̃s holocausta. ⁊ uota
et repmissiones suas: Porro udith umu̾sa
uasa bellica holofernis quȩ dedit ill popll¬

Expanded text:
faciem tuam qui autem timent te magni faciem tuam qui autem timent te magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti susentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis qu
Abbreviated transcription (Latin):
Hon enim cecidit peteuseoꝵ a uiuenibꝰ nec
filii titã ꝑcusserunt cũ. nec excelsi gigantes
imposuerunt se illi. ħ uidith filis merarim
specie faciȩi suȩ dissoluit eum. Eiti
uestimentis uiduitatis: & induit se uesti¬
ta leticiȩ in exultatione filioꝵ isrł. Unxit
faciem suam unguento. colligauit cincin
do eiꝰ captiuam fecit animã ei. Horruerunt
ꝑ se constantiam eiꝰ: & medi audatiam ei. Tũc
ululauerunt castra assyrioꝵ: qͣndo apparue¬
runt humiles mei arescentes in siti. filii pu¬
ellarum cõpunrerunt eos: & sieut pueros
fugientes occiderunt eos. pierunt in prelio
a facie dñi mei. Hymnum cantemꝰ dño: hy¬
mnũ nouũ cantemus deo nr̃o. Adonay dñe
magnus es tu: et preclarus in uirtute.⁊ quẽ
suꝑare nemo potest. Tibi seruiat om̃is crea¬
tura tua: qr dixisti et facta sunt. Misisti spi¬
ritum tuũ et creata sunt: & ñ est qui resistat
uocituȩ. Montes a fundamentis mouebunt᷑
cum aquis. petre sieut cera li quescent ante

Expanded text:
on enim cecidit potens eorum a juvenibus, et filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. » se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cincinndo ejus captivam fecit animam ejus, amputPersae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundamentis movebuntur cum aquis petrae sicut cera liquescent ante
Abbreviated transcription (Latin):
ui us srat aũt diebtis festis: ꝓcedens cũ gła
magia. Manstt aũt in domo iurisu annos
aentum quinq & dunisit abram suam li¬
beram. sł defuncta ẽ ac sepulta cũ iuro suo
in bithulia: luxitq illam omnis popłs die¬
dusseptemi. In omie asit spacio uttȩ eius nõ
fuit quiꝑturbinet is Net pꝰ mortem eiꝰ anniꝰ

Expanded text:
autem diebus festis procedens cum magna gloria. Mansit autem in domo viri sui annos centum quinque, et dimisit Abram suam liberam, et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethulia. Luxitque illam omnis populus diebus septem. In omni autem spatio vitae ejus non fuit, qui perturbaret Israel, et post mortem ejus anni
Abbreviated transcription (Latin):
qem illi secreta illoꝵ: & ostendam illi qͦ aditu
pssit obtinere eos. ita ut ñ cadat nec unꝰ qͥdẽ¬
ur de exercitu eiꝰ. E eum audissent uirulli¬
lba euis: consid̾abant faciem eiꝰ. ⁊ erat in ocłis
coꝵ stupor: qm̃ mirabantur pulcͥtudinem eiꝰ
manis. Et dixerunt ad eã. Conseruasti aĩam
tuã: eo qd tale repperisti consiliũ ut descend̾es
a dͥñm nr̃i. Hoc aũt scias: qm̃ cum steteris
in cons pectueiuis bene tͥ faciet: & eris gratissi¬
maincorde es dipceruntq illam ad t̾aberna

Expanded text:
dicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu dicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad taberna
Abbreviated transcription (Latin):
udes. et polenta ⁊ lapates. ⁊ panes. & caseum:
et ꝓfecta est. Cumq uenisset ad portam cin¬
tatis: inuenerunt expectantem oriam.⁊ p̾s¬
bitos cuitatis. Qui cum uidissent eã. stupẽ¬
tes mirati sunt nimis pulcͥtudinẽ eiꝰ. Nichil
tam̃ int̾rogantes eã: dimiserunt tͣnsire dicẽ¬
tes. Deus patrum nrõꝵ det tibi grãm: ⁊ omne
consilium tui cordis sua uirtute corroboret.
erant om̃s una uoce: fiat fiat. Iudith u̾o orãs
dũm: transiuit portas ip̃a ⁊ abra eius. factũ
est aũt cum descend̾et montem cirea ortum
diei: eccurrerunt ei exploratores assyriorum.
et tenuerunt eam dicentes. Unde uenis aut
quo uadis: Que respondit. silia sum hebre¬
oꝵ. Ideo ego fugi a facie eoꝵ: qm̃ fut᷑um agno¬
in qd̾ dentur uobis in depredationẽ. ꝓ eo qued
contẽpnentes uos noluerunt ultro tradere se
pos: it inuenirent misccłiam in conspectu
lĩ. Hac de causa: cogitaui mecum dicens.¬
ad principis faciem holofernis. ut in¬

Expanded text:
ei et pulenta et palatas et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det ticonsilium tui cordis sua virtute corroboret, erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens principis Holofernis ut in
Abbreviated transcription (Latin):
misit armatam pꝰ eos: et ꝑsecuti sunt eos in
ore gladii quousq ꝑuenirent ad extremita¬
tem finium suoꝵ. Reliqui aũt qui erant
in bethulia ingressi sunt castra assyriorũ.
et prȩdam qm fugientes assyrii reliquȩrãt
abstulerunt.⁊ onustati sunt ualde. Hi u̾o
qͥ uictores reu̾si sunt ad bethuliam. omnia
q̃ erant illoꝵ abstulerunt secũ: ita ut non
ẽẽt numerus in pecorib. inium̃tis. et uni¬
u̾sis mobilib eoꝵ. ut a minimo usq ad mag¬
nũ om̃s diuites fierent de predationib eoꝵ.
Ioachim aũt summꝰ pontifex de ierłm uenit
in bethuliam cũ uniu̾sis pbris suis: ut uide¬
ret iudith. Quȩ cum exisset ad illum: bñ¬
dixerunt illam una uoce dicentes. Tu głia
ierłm. tuleticia isrł: tu honorificentia ppłi
tuũ: eo qd̾ castitatem amau̾is. ⁊ pꝰ uirũ tuũ
alt̾m nescieris. ideo & manus dñi confortaũ
cte: & id̾o eris benedicta inet̾num. Et dixit

Expanded text:
misit armatam post eos et persecuti sunt eos in misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificentia populi tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris. Ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
biis caritatismeȩ. Da mͥ in animo constantiã
ut contẽpnam illum: & uirtiteẽ ut euertam
illum. Erit enim memoriale nõis eui: cũ ma¬
nus feminȩ deiecerit eũ. Non enim in multi¬
tudine est urtus tua dñe: neq in ęquoꝵ uri¬
bus uoluntas tua. nec suꝑbi ab inttio placue¬
runt tibi: s humiliũ ⁊ mansuetoꝵ tͥ semper
placuit dep̾catio. Deus celoꝵ creator aquarũ.
et dñs tocius creature: exaudi me miseram de¬
p̾cantem.⁊ de tua miscð̾ia presumentẽ. Me¬
mento dñe testamenti tui. ⁊ da u̾bum in oie
meo et in corde meo consilium coriobea: ut
domus tua ii tua sc̃ĩficatione ꝑmancit & om̃s
gentes agnoscant qm tuesdeus a ñ est al nit̾¬

Expanded text:
biis caritatis meae da mihi in animo constantiam biis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est ali
Abbreviated transcription (Latin):
et tua uiditia in ꝓuidentia tua põsut
pice castra assyrioꝵ nũc sicut tunc castra inbe
egyptioꝵ dignatus es: quando pꝰ seruos tuos
armati currebant confidentes in quadrigis
et in ęquitatu suo.⁊ in multitudine bellatoꝵ.
sed aspexisti suꝑ castra eoꝵ: & tenebre fatiga¬
uerunt eos. Tenuit pedes eoꝵ abyssus: et aque
oꝑuerunt eos. Sie fiant & isti dñe qui confi¬
dunt in multitudine sua.⁊ in currib suis. et
in contis et inscutis. ⁊ in sagitris suis et in lan¬
ceis gloriantur: et nesciunt qr tu ipse es dñs nr̃.
qui conteris bella ab initio. ⁊ dñs nomen ẽ tibi.
Erige hiachium tuũ sic̃ ab initio: & allide uir¬
tutem eoꝵ urnseute tiia. Cadat uirtus eoꝵ
in iracundia tua: qui ꝓmittissit se iuolare scã
tua.⁊ polluere tabernaculum nõis tui.⁊ deic̾e
gladio suo cornu altaris tui. Fac dñe: ut gla¬
dio ꝓprio eius suꝑbia amputetur. Capiatur la¬
queo oculoꝵ suoꝵ in me: & ꝑeuties eum ex la

Expanded text:
et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et in multitudine bellatorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab initio et adlide virtutemin iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, e
Abbreviated transcription (Latin):
usq dum renuntiem uobis. nichil aliud fiat
nsi oratio ꝓ mead dñm deum nr̃m. Ꝙ dixit
ad eam orias princeps uidee. Uade in pace: et
dñs sit tecum in ultione inunicoꝵ nr̃oꝵ. Et re¬
uitentes. abierunt. Quib absoedentibus iu¬
dith ingͥta ẽ oratorium siuum: & nouens le
tris mei symeon qͥ dedisti ei gladiũ i deniu sio¬
ne alieiugenarũ. qui uolatoresfenteũt in
couiquinatione sua. ⁊ deniudauer

Expanded text:
iud fiat iud fiat nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum et dixit ad eam Ozias princeps Iudaeae vade in pace et Dominus sit tecum in ultione inimicorum nostrorum et revertentes abierunt quibus abscedentibus Iudith ingressa est oratorium suum et induens se s Domine Deus patris mei Symeon qui dedisti illi gladium in defensione alienigenarum qui violatores extiterunt in coinquinatione su
Abbreviated transcription (Latin):
li aũt qui temptationes ñ susceꝑunt cũ umo¬
re dñi.⁊ patientia sua ⁊ imꝑperium inurma¬
tionis suȩ contra dñm ꝓtulerunt ÷ ext̾minati
sunt ab exterminatore. ⁊ a serpentib ꝑierũt.
Et nos ergo ñ uleiscamur nos ꝓhis quȩ patim̃.
s reputantes peccatis nr̃is hec ip̃a minora ẽẽ
supplicia: flagella dñi quasi serui qui corri¬
pimur ademendationem ñ ad ꝑditionem ne¬
stram euenisse credamꝰ. Et dixerunt illi orias et.
pb̃ri. Omnia quȩ locuta es uerasunt: & ñ est in
sermonib tuis ulla rep̾hensio. Nunc gͦ ora pro
nobis: qm̃ mulier scães. ⁊ timens dñm. Ex dix̃
illis udith. Sicut qd̾ loqui potui dei ẽe cognos¬
citis. ita qd̾ facere disposui ꝓbate si ex deo est. ⁊¬
orate ut firmũ faciat consilium meum deus.
ꝑtabitis uos ad portam nocte ista et ego exeã
cum abramea: & orate ut sicut dixistis in die¬
bus quinq respiciat dñs populum suũ isrł.
Uos aũt nolo ut scrutemini actum meũ: et

Expanded text:
t cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo sc
Abbreviated transcription (Latin):
caput holofernis ancillȩ sue: & iussit ut mit¬
teret illud inperam suã. Et exieruitꝰ dus
scłm consuetudinẽ suam. quasi adort¬
nem: et tͣnsierunt castra. Et girantes uabe.
uenerunt ad portã ciuitatis. Et dixit iu¬
ditha longe eustodib muroꝵ. Aꝑtte portis
qm̃ nobiscum ẽ d̾s: qui fecit uirtutẽ misit.
Et factum ẽ cum audissent uiri uocẽ eiꝰ. uo¬
cauerunt pbros ciuitatis. Et concurrerunt
ad eam om̃s a minimo usq ad maximum:
cendentes luminaria: congirau̾nt cura
eam uniu̾si. Illa aũt ascendens in emiuen¬
tiori loeo: iussit fieri silentiũ. Euinq om̃s

Expanded text:
caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitcaput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum cendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iociuidus factus est holostenis adillã. Bibit
sit uagao ostia cubituli: & abiit. Erant dũte
om̃s fatigati a uino. Eratq iudith sola in
cubiculo. Porro holoferins iacebat in lecto.
nimia ȩbrietate sopitus. Dixitq uidith pu¬
ellȩ suȩ ut staret foris ante cubiculum ⁊ ob¬
seruaret. Stetitq udith aute lectum: orãs
cum lacͥmis & labioꝵ motu in filentio dicẽs.
Confirma me dñe deus isrl.⁊ respice in hac
hora ad oꝑa manuũ mearũ. ut sicut ꝓmisisti
iȩrłm ciuitatem tuã erigas: & hoc qued cre¬
dens ꝑ te posse fieri cogitaui ꝑficiã. & cum hec
dixisset. accessit ad columnã quȩ erat ad ca¬
put lectuli eiꝰ: & pugionem eiꝰ qui in ea ligatꝰ
pendebat exsoluit. Cumq euaginasset illũ :¬
apprehendit comã capitis eius ⁊ ait. Confir¬
ma me dñe deus isrł. in hachora. E ꝑcussit
bis in ceruicem eiꝰ: et abscidit capiti eiꝰ ⁊ abstist
conopeumeius a columnis: & euoluit corpꝰ
eius truncũ. E pꝰ pusillum exiuit. ⁊ tradid

Expanded text:
iucundus factus est Holofernis ad illam bibitq et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac horatatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirma me Domine Deus Israhel in hac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
est illic cum patrib suis. Erat aũt udith re¬
licta eius uidua: iam annis trib et mensibus
sex. Et insuꝑiorib domus suȩ fecit sibi secretũ
cubiculum: in quo cũ puellis siuis clausa mo¬
rabatur. ⁊ habens suꝑ lumbos suoscilitiũ. ie¬
uinabat omnib diebus uite sue pret̾ sabbata
et neomenia ⁊ festa domus isrł. Er̃at aũt ele¬
ganti aspectu nimis. Qui uirsuus reliquerat
diuitias multas:⁊ familiam copiosam:ae pos

Expanded text:
est illic cum patribus suis erat autem Iudith reest illic cum patribus suis erat autem Iudith relicta eius vidua iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat divitias mul
Abbreviated transcription (Latin):
miserere nr̃i. aut in tuo flagello uindicaeni¬
quitates nrãs. ⁊ noli tradere conficentes ce po¬
pulo qͥignorat te. ut ñ dicant int̾ gentes ubi
est deus eoꝵ. Et cuni fatigati his clamoribus
et his flecibus siluissent: exurgens orias infu¬
sus lacmis dixit. Aequo animo estote fratres:
et hos quinq dies expectemꝰ a dño miscdiam.
forsitam enun in dignationem suam abscidet:
et cdabit gloriam nomini suo. Si aũt tͣnsac¬
tis quinq dieb ñ uenerit aduitoriũ: faciemꝰ
disset hȩc uerba iudith uidua q̃ erat filia me¬
rari filii idox. filii ioseph filii oriȩ. filii elai. fi¬
lii iamnor. filii gedȩon. filii rapham. filii achi¬
tob. filii melchiȩ. filii ȩnam. filii nathanie. fi
lii salathiel. filii symeon. filii ruben: & uir eius
fuit manasses qui mortius est in dieb messis
hordeariȩ. instabat ei um suꝑ alligantes mani¬
pulos in campo: & uenit estus suꝑ caput eiꝰ &
moruius est in bethulia ciuitate sua. ⁊ sepultꝰ

Expanded text:
miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus disset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchilii Salathihel filii Symeon filii Ruben et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitantib in brchuliam. ita ut ñ ẽẽt intͣ
euirtatem unde saciarentur uel una diȩ qm̃
ad mensurã dabatur populis aqua cotidie.
Tunc ad oriam cong̾gati om̃s uri femine q¬
iuuenes senesq et paruuli simul om̃is una uo¬
ce dixerunt. Iudicet deus int̾ nos & te. q̃m fe¬
cisti m nos mala nolentes loqui pacifice cũ
assyriis.⁊ ꝓpter hoc uendidit nos deus in ma¬
nib eoꝵ. et ideo ñ est qui adiuuet: cum ꝓster¬
namur ante oculos eoꝵ insiti. ⁊ ꝑditione mag¬
na. & nunc conggare uniu̾sos qͥ inciuita¬
de sunt: ut sponte nos tradamꝰ om̃s populi
bolferni. Ci elius est enimit captiuui bene¬
diamus dñm uuentes. qͣm moriamur et
suiꝰ opprobrium omni carni: cũ uideamꝰ ixo
&urãs ⁊ infantes nrõs mori aute ocłos nr̃os.
Eontestamur hodie celum ⁊ t̾ram. et deum
parum nr̃õꝵ qui ulciscitur nos scd̾m peae
sulra clt iam tradatis ciuitatem in manu

Expanded text:
inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna et nunc congregate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu
Abbreviated transcription (Latin):
etem dirigunt inter montuosa. et erautt
deduites eatota die & nocte. Porro holofer¬
s dutu tuuret ꝑ gyrum. repperit qd̵ fons
quin fughrf mn aquȩ ductum illoꝵ a parte
aistilgũ ciuntatem dirig̾et ancidi prece
n e delatuimesi. Er aut tamen ñ longe
Alins foites exquib fuitu uidebantur
Antir a queni refocillandum potꝰ quã
aa pritadu. de d fibii ammon et mcabac¬
r ussert ftad seolosi qiitm dicentes. filii isrł ñ
defendunt illos. ⁊ humiunt illos colles in p̾ci¬
rstiscoustitim. Ut gͦ sine congressione pug¬
ac ruilis suꝑare eos: pone custodes fontium
ut ñ hauriant ex eis. ⁊ sine gladio utt̾ficies
eos. uel certe fatigati tradent ciuitatem suã¬
qͣm pittant montib positam suꝑari ñ posse.
Et placuerũt uerba hec coram holoferne. et
coram omnib satellitib eiꝰ: ⁊ constituit ꝑ gy¬
ium centenarios ꝑ singulos fontes. Cñq ista
custodia ꝑ dies iuginti fuisset expleta: defece¬
iunt cisternȩ ⁊ collectiones aquarum omĩb

Expanded text:
tem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praece illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes: Filii Israel non dunt illos, et muniunt colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suat civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
bat dñm ualde: nec erat qui loquȩret᷑ de illa
uerbum malũ. Hec itaq cum audisset qm̃
orias ꝓmisisset quod transacto quinto die
teadet᷑ ciuitatem: misitad pbroschabri. et
charmin. ⁊ uenerunt ad illam. ⁊ dixit illis.
Qd̾ est hoc uerbum in quo consenttit orias ut
tradat euuitatẽ assyriis si intra quinq dies ñ
uen̾it uobis aduttorium: Et qui estisuos qͣ
tẽpeatis dũm: Nonẽ iste sermo qͥ misodiam
ꝓuoret. s potius qui iram excitet ⁊ furoren
accendat. Posuistis uos tempꝰ miseratiõi en.

Expanded text:
bat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
aut q̃ sit multitudo eoꝵ. tiebqui sit rex imili¬
ut illoꝵ. Quare pre omiib qui habitant in
enente isti contẽpserunt. ⁊ ũ exierunt obuia
nobis ut suscipent nos cum pace:
une achior dire omnium filioꝵ ãmon.
espondens ait. Si digneris audur. dũe
meus. dicam uidatem in conspectutuo
de popilo isto qui in moritanis habitottd et ñ
gedtur ubum falsimi ex ore nico. Popłs¬

Expanded text:
rex militirex militiae illorum quare prae omnibus qui habitant in oriente isti contempserunt et non exierunt in obviam nobis ut susciperent nos cum pace tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens ait si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo pop
Abbreviated transcription (Latin):
Ans de orationib in conspectu dñi.
Mr i estote moysi serui dñi: qui ama¬
ech confidentem in iurtute sua et in potentia
sua. ⁊ inexereitu suo. ⁊ in clypeis sius. ⁊ incur¬
rib suis. ⁊ in equitib suis: ñ ferro pugnando.
s precib scĩs orando deiecit. Sic erunt uniu̾¬
si hostes isrł. si ꝑseuerau̾itis in hoc opere qd
cepistis. Ad hancigitur exhortationem eiꝰ de¬
precartes dñm ꝑmanebant in conspectu dñi:¬
preenicti ciliciis offerrent sacrifitia dño. Et
erat cinis suꝑ capita eoꝵ: & ex toto corde suo
om̃s orabant dm̃. ut uisitaret populum suũ
cie assyrioꝵ: qd̾ filii isrł p̾parassent se ad resi¬
stendum. ac montiũ ttinera conclusissent. Et
furore ninuo exarsit in iracundia magna: no¬
cauitq om̃s principes mnoab ⁊ duces ammon
et dixit eis. Dictte michi quis sit populꝰ iste
qͥmontana obsidet: aut quȩ & quales & qnte
sint euittates ȩoꝵ. quȩ etiam sit untus eoꝵ.¬

Expanded text:
s et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domipraecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum tiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eo
Abbreviated transcription (Latin):
taret populo isti: nisi quando recessit a cult̾a
dñi dei sui. Quotienscumq aũt preter ip̃m
deum suũ altum coluerunt: dati sunt in pre¬
dam et ingladium. ⁊ in obprobriũ. Quoeiẽs¬
cumq aũt penituerunt se recessisse a cult᷑a
dei sui: dedit eis deus cȩli uirtutẽ resistendi
Deniq cananeum regem et iebuseum et fere¬
deum. et heccheum. et eueum. ⁊ amorixeũ. et
om̃s potentes in esebon ꝓstrau̾nt: et terras eoꝵ
et cuitates eoꝵ ip̃ipossederunt. ⁊ usq duniñ
peccassent in conspectu dei sui: erant eũ illis
bona. Oeus enim illoꝵ: odit iniquitatẽ. Nam
daete bosaririos cum recessisscit atuas qslam
minarisunt paelus anuitus nactonib: et plo

Expanded text:
taret populo isti, nisi quando recessit a cultu taret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in praedam, et in gladium, et in opprobrium. Quotiescumque autem poenituerunt se recessisse a cultura Dei sui, deddenique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam rminati sunt proeliis multis nationibus et
Abbreviated transcription (Latin):
rarieoꝵ ñ posset exereitus. Cumq grauasset
eos re egypti in edificationib urbium suaꝵ
in litto ⁊ latere subiugasset eos: lamau̾nt ad
deumsuũ⁊ ꝑeussit totam t̾ram egypti plagis
uariis. Cumq eiecissent eos a se egyptii.⁊ ces¬
saret plaga abeis. et st̾m uellent eos capere.⁊
ad suum seruiciũ reuocare: fugientibus his
deus celi mare aꝑuit. ita ut hinc inde aque
qͣsi muri solidarentur: & isti pede sicco fun¬
dum maris ꝑambulando transirent. In quo
loco dum innumerabilis exercitus egẏptio¬
rum eos ꝑsequeretur: ita aquis cooꝑtus est:
ut ũ remaneret uel unus qͥ factum posteris
nunciaret. Egressi etiam de marirubro: de
serta sẏna montis occupau̾nt: in quib nũqͣm
homo habitare potuit. uel filius hõis: reqͥe¬
uit. Illic foutes amiari obdulcati sunt eis ad
bibendum: et ꝑ annos quadragutta annonã
de celo consecitti sunt. Ubicumq ingressi s̃:
sine arcu et sagiita. ⁊ absq scuto et gladio ds

Expanded text:
ari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum dserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, De
Abbreviated transcription (Latin):
Tantusq metus ꝓuinciis illis indudute bet
uniu̾sarum urbium habitatores. prues
et honorati simul cũ populis exirent in ub̃¬
uiam uenienti: excipientes eum cũ coronis
et lampadibus. ducentes choros in tybus ⁊
tympanis. Hec ista tamen facientes. ferocita¬
tem eius pectoris mitigare potuerunt: nam
et ciuitates eoꝵ destruxit. et lucos eoꝵ excidit.
Preceꝑat enun illi nabuchodonosor rex. ut
om̃s deos terre ext̾minaret: uidelicet ut ipse
solus diceretur deus ab his nationib q̃ potu¬
isseier oloferuis potentia subiugari. ꝑtran¬
sieus aũt syriam sobal omnem apanuam.

Expanded text:
tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam
Abbreviated transcription (Latin):
re precepit uniu̾sum exercitum uirtutis suę.¬
une audientes hec filii
runt ualde a facie eiꝰ. Tremor etiamt
horror inuasit sensus eoꝵ: nee hoc faceret ie¬
rusalem et templo dñi. quod fecerat ceteris
ciuitatib & templis earum. Ꝙ miserunt
in omnem samariam ꝑ circuitum usqer
cho: & preoccupau̾nt om̃s uertices montũ
et muris circundederunt uicos sios⁊ angͥ¬
gauerunt frumenta ui p̾parationem pugis
Sacerdos etiam helyachim sẽpat ad unu̾sos
qui erant contra hesdrȩlon qut ẽ coutra fati¬
em campi magni uaxta dothinu. ⁊ unuu̾isis
ꝑ quos transttus ẽẽ poterit: ut oytiui̾ett asẽ¬
sus muontiu ꝑq  s uia eẽ potert adierlii¬

Expanded text:
irtutis suae tunc audientes haec filii runt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per qu
Abbreviated transcription (Latin):
tendebatur. Posuutq portas eius in altrudi¬
ne turriũ: & gloriabatur quasi potens in po¬
tentia exercitus sui. et ingloria quadrigarum
suarum. Anno igitur duodecimo regni sina¬
buchodonosor rex assyrioꝵ qui regnabat in ni¬
niue ciuitate magna. pugnauit contra arfa¬
rat. & optinuit eum in campo magno qui ap¬
pellatur ragau cirea eufratem & tẏgrin. et ya¬
dasan. in campo erioch regis elicoꝵ. Tunc exal¬
tatum est regnum nabuchodonosor: et cor eius
eleuatum est. & misit ad om̃s qui habitabãt
in cilicia. ⁊ damasco. et libano. et ad gentes que
sunt in carmelo. et cędar. et inhabitantes gali¬
leam in campo magno hesdrelon: & ad om̃s
qͥ erant in samaria:⁊ trans flumen iordanen.¬

Expanded text:
debatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordane
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ om̃s uno animo contradixerunt. ⁊ remise¬
uunt eos uacuos ac sine honore abiecerunt.
Tune indignatus est nabuchodonosor rer ad
omnem t̾rani illam: et iurauit ꝑ regnum et
thironuii suũ qd defend̾et se de ominibus hie.¬

Expanded text:
qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honore abiecerunt tunc indignatus est Nabuchodonosor rex ad omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum quod defenderet se de omnibus re
Abbreviated transcription (Latin):
et ad austrum t̾rȩ caeleon. E transitt euphra¬
tem. ⁊ uenit ad mesopotamiã: & fregit om̃s
ciuitates ercelsas quȩ erant ibi. a torrente mã¬
brȩ usq quo ꝑueniatur ad mare. Et occupaũ
tminos eius a cilicia usq ad fines iafech: qui
sunt adaustrũ. Abduxitq om̃s filios madi.¬
an:ac predauit omnem locupletationẽ eoꝵ.
om̃sq resistentes sibi occidit in ore gladii.
& post hec descendit in campos damasci in die
bus messis: & succendit omĩa sata. om̃sq ar¬
bores ac uineas fecit incidi. ⁊ cecidit timor illiꝰ
suꝑ om̃s in habitantes t̾ram. T unc miserũt
legatos suos uniu̾sarum urbiũ et ꝓuincia¬
rum reges ac principes: syriȩ scilicet mesopo¬
tamiȩ. ⁊ sẏriȩ sobal. et libiȩ. atq eilitie. Qui
uenientes ad holofernem. dixerunt. Desinat
indignatio tua cura nos. Melius est enim ut
uiuentes seruamꝰ nabichodonosor regi ris¬
no ⁊ sibditi simus tibi: quam morientes eum

Expanded text:
et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraet ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasciomnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum
Abbreviated transcription (Latin):
Tu̾nc holofernes uocauit duces ⁊ magistratꝰ
uirtutis assẏrioꝵ: & dinumerauit iuros in
expeditione sicut precepit ei rex. centũ ugin¬
ti milia peditum pugnatoꝵ ⁊ eqͥuites sagitta¬
rios duodecim milia: omnemq expeditionẽ
suam fecit preire in nubatudine innumera¬
biliũ cauieloꝵ cũ his quȩ epercitib suffic̾ent
copiose. Boum quoq armenta gregesq ouiũ.
quoꝵ ñ erat numerus. Frumentum ex omni
sẏria in transitu suo parari constttuit: aurũ
u̾o & argentũ de domo regis assũpsit multũ
iumuis. Et ꝓsectus est ip̃e & omnis exereitꝰ eũ
quadrigis & ęquitib et sagiitariis: qui coope¬
ruerunt faciem t̾re sicut locustę. Cuniq per¬
trausisset fines assyrioꝵ: uente ad magnos
montes angue. qui sunt a sinistio cilicię. As¬
cenditq omĩa castella ȩoꝵ : & optinuit omnẽ
munitionem. Effregit aũt ciuitatẽ opinatis¬
simã melitch: predauitq om̃s filios tharsis.
et filios isrł qui erant contra faciem deserti.

Expanded text:
olofernis vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat numerus frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit aurum vero et argentum de domo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exerquadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Angae qui sunt a sinistro Ciliciae ascenditque omnia castella eorum et obtinuit omnem munitionem effregit autem civitatem opinatissimam Meluthi praedavitque omnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti
Abbreviated transcription (Latin):
tui. et sp̃u potenti confirma me. Docebo iniq̾s
iuastuas: & peccatores ad te reu̾tentur. Libera
me de sanguinib deus deus salitis mȩe: lauda¬
bit lingua mea iusticiã tuam. Dñe labia mea
aperies: & os ieũ annuntiabit laudem tuã.
Hon enim usut uictimã feriam: necholdeaui

Expanded text:
tui, et spiritu potenti confirma me. Docebo iniquos vias tuas, et peccatores ad te revertentur. Libera me de sanguinibus, Deus Deus salutis meae: laudabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Non enim vis ut vic
Abbreviated transcription (Latin):
Terram fructiferam in salsuginẽ: pre malitia
habitatoꝵ eiꝰ. Ponet desertum in paludes aqͣꝵ.
tandũ. Et serent agros ⁊ plantabunt uineas:
et facient fruges genimina. Et benedicet eis⁊
multiplicabuntur nimis: et pecora eoꝵ nõ mi
stiam mali ⁊ doloris. Et effundet despectionem
suꝑ pͥncipes. ⁊ errare eos faciet in solitudine de

Expanded text:
Terram fructiferam in salsuginem: prae malitia habitatorum ejus, Ponet desertum in paludes aquarutandum. Et ferent agros, et plantabunt vineas: et facient fruges germina Al. genimina. Et benedicent eis, et multiplicabuntur nimis, et pecora h. jumentastiam mali et doloris. Et effundet despectionem super principes, et errare eos faciet in solitudine dev
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi uid̾unt oꝑadñi: et mirabilia eiꝰ in ꝓfundo.
Obstupuerunt et intremuerunt qͣsi ebriꝰ: et
uniu̾sa sapientia eoꝵ absorta ẽ. Clamabũt au¬
temad dñm int̾bulatione sua. ⁊ de angustia edu
et silebunt fluctus eiꝰ. Letabuntur q̃m quieu̾nt
et deducet eos ad portum quẽ uoluerunt. Con¬
fiteantur dño miscłias eius: et mirabilia eiuᷤ
infilios hominũ. E exaltent eum in ecclesia

Expanded text:
Ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo. Et  consumitur. Obstupuerunt, et intremuerunt quasi ebrius: et universa sapientia eorum absorpta est. Clamaverunt autem ad Dominum in tribulatione sua, et de angustiis eorum et silebunt fluctus ejus. Laetabuntur, quoniam quieverunt, et deducet eos ad portum quem voluerunt. Confiteantur Domino misericordiam ejus, et mirabilia ejus in filios hominum. Et exaltent eum
Abbreviated transcription (Latin):
quos redemit de manu hostis. ⁊ de terris
conggauit eos. Ab oriente et occidente: ab aqͥlo¬
ne & mari. Errauerunt in solitudine in deserta
iua: ciuitatem q̃ habitaretur ñ reppererũt. Lsu¬
rientes et sitientes: anima ȩoꝵ in ipsis deficiebat.
Et clamaunt ad dñm in tͥbulatione sua. de affli
ut uenirent in ciuitatẽ habitabilem. Confite¬
antur dño misccłias eius: et mirabilia eiꝰ in filioᷤ
hominũ. Qui saturauit animã uacuã: et aĩam
esurientẽ impleuit bonis. Habitantes in tenebriᷤᷤ
et umbra mortis: alligatos in opia⁊ ferro. Qla
ꝓuocau̾nt sermones dei. ⁊ consiluum excelsi blas¬
phemau̾rit. E humiliauit in labore coreoꝵ: ce¬
ciderunt & ñ erat qͥ adiuuaret. Et clamauerũt
ad dnm in tͥbulatione sua: et de angustiis eoꝵ

Expanded text:
quos redemit de manu hostis. Et de terris congregavit eos, ab oriente et occidente: ab aquilone et mari: Erraverunt in solitudine, in deserta via: civitatem quae habitaretur, non repererunt. Esurientes et sitientes: anima eorum in ipsis deficiebat. Et clamaverunt ad Dominum in tribulatione sua: de afflicos per viam rectam, ut venirent in civitatem habitabilem. Confiteantur Domino misericordiam ejus, et mirabilia ejus in filios hominum, Quia saturavit animam vacuam, et animam esurientem implevit bonis. Habitantes in tenebris et umbra mortis, alligatos inopia et ferro. Quia provocaverunt sermones Dei, et consilium excelsi blasphemaverunt. Et humiliavit in labore cor eorum: corruerunt, et non erat qui adjuvaret. Et clamaverunt ad Dominum in tribulatione sua: de angustiis eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ salus. Egredietur sp̃s eius ⁊ reu̾tetur in hu¬
mũ supam: indie illa ꝑibunt om̃s cogitationes
enis. Bettuseuius deus ia cob auxiliator eius.
spes eiuis im domino deo suo. qui fecit celos ⁊ ter¬
ram mare a omĩa que ineis sunt. & custodit

Expanded text:
est salus. Egredietur spiritus ejus, et revertetur in humum suam: in die illa peribunt cogitationes ejus. Beatus cujus Deus Jacob auxiliator ejus: spes ejus in Domino Deo suo. Qui fecit coelos et terram: mare, et omnia quae in eis sunt: et custodit
Abbreviated transcription (Latin):
pud hebreos liber iudith int̾
agiographa legitur: eiuꝰ auc¬
toritas ad roboranda illa quȩ
ui conrentione uenunt mi¬
nusidonea iudicatur. Chal¬
deo tamensermone conscͥp¬
tus: int̾ hystorias compu
meus nicena in numnero scãrum scͥpturarũ¬
ligni computasse: ad quieuit postulatiõi
n ue o exactioni. et sepositis occupationi¬
busoeb uehement̾ artabar: hiuc unam lu¬
cibaruineulam dedi. magis sensum e sensu
quauixe s ho rexbiur tͣnsferens. e ultoꝵ co¬

Expanded text:
eos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias compuus Nicaena in numero sanctarum Scripturarur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum co
Abbreviated transcription (Latin):
Audi me fili et ne sꝑnas me: & in nouissimo
inuenies mea u̾ba. In omnib oꝑib tuis esto
uelox: & omnis infirmitas ñ occurret tibi.
Splendidum in panib benedicent labia
multoꝵ: et testimoniũ u̾itatis illius fidele.
Innequissimo pane murnurauit cuntas:
et testimoniũ nequitiȩ illiꝰ uerumẽ. Diligẽ¬
tes in uino noli ꝓuocare: multos enĩ ext̾mi¬
nauit uinũ. Ignis ꝓbat ferrum durũ: sic ui¬
num corda suꝑboꝵ arguet in ębrietate pota¬
bibas illud moderate eris sobrius. Quȩ ẽ uita
q̃ minuitur uino: qͥd defraudat uitã: mors.
inum in

Expanded text:
audi me fili et ne spernas me et in novissimo audi me fili et ne spernas me et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino noli provocare multos enim exterminavit vinum ignis probat ferrum durum sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potabibas illud moderate eris sobrius quae est vita quae minuitur vino quid defraudat vitam mors vinum in
Abbreviated transcription (Latin):
Spramensam magnam sedisti. ñ apieᷤ
suꝑ illam faucem tuã prior. Non dicas¬
to q̃m malus oculus neqͣm. Nequiꝰ oculo qͥd
creatum ẽ: Ideo ab om̃i facie sua lacͥmabit᷑
cũ uiderit. Heextendas manũ tuam pͥor: et
inuidia contaminatꝰ erubescas. Hec compri¬
maris in conuiuo ntellige proximitui ex
te ip̃o. Uitere qͣsi homo frugihis q̃ tibi appo¬
nuntur: & ñ cum manducas multum odio
habearis. Cessa prior causa disciplinȩ: et no¬
li nimius ẽẽ ne forte offendas. E si in medio
multoꝵ sedisti prior illis: ñ extendas manũ
tuam necpriorposcas bibere. Quam suffi¬
ciens est homini erudito uinũ exiguũ: Et
in dormiendo ñ laborabis ab illo: & ñ sentieᷤᷤ
dolorem.Uigilia ⁊ colera et tortura iuro
infrunito: sonmnꝰ sanitatis in homine par¬
co. Dormiet usq in mane: & anima illius cũ
ip̃o delectabit᷑. E si coactus fueris inedendo
multum. surge e medio et uome & refrige¬
rabit te. ⁊ ñ adduces corꝑi tuo infirmitatẽ.

Expanded text:
pra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Ad littlo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refrigerabit te et non adduces corpori tuo infirmitates
Abbreviated transcription (Latin):
lgnede. Qui inscͥptus es in inditiis tempo¬
rum lenie iracundiam dñi: coneiliarecor
paris ad filium ⁊ restituere tribiu ia cob.
Beati sunt qͥ te uid̾unt: et in amicitia tua
decorati sunt. Nam nosuta ium tantũ:
tus est spirctuseius.

Expanded text:
igneorum. Qui scriptus es in judiciis tempoigneorum. Qui scriptus es in judiciis temporum lenire iracundiam Domini; conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Jacob. Beati sunt qui te viderunt, et in amicitia tua decorattus est spiritus ejus.