comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue grabattus seu stratũ: aliquando
uoluptas carnis. aliquando repausatio
inbonis oꝑibꝰ: aliquando requies tem¬
poralis accipitur. Quid ÷ enĩ qͦd ineuã¬
gelio sanato cuidã dñs dicit: surge
tolle grabbattũ tuũ ⁊uade indomũ
tuã. nisi quod ꝑgrãbattũ uoluptas carniᷤᷤ
designatur: & iubetur utiq ut hoc sanꝰ
portet. ubi infirmꝰ iacuerat: Quia
nimirũ omĩs quiadhuc uitiis delec¬
tatur. infirmꝰ iacae in uoluptatibus
carnis. Sed sanus hoc portat ubi in¬
firmꝰ iacuerat: qui diuino adiutorio
ereptus auiti is. eiusdẽ carnis contume¬
lias post modũ tolerat: incuiꝰ priꝰ
desideriis requiescebat. Rursũ ꝑlectũ
uł stratũ : repausatio boni operis desig¬
nisi mala quȩ ꝑebasti relinquȩ : Et
quid ÷ dicere tibi. nisi mercedis cau¬
sas in quibꝰ requiescere debeas oꝑare :
Ut ⁊ deserat surgendo qͦd fecit: ⁊ inue¬
niat sternendo qđ ñ fecit. Qđ utrũq
ꝓpħa breuit̃ conp̃hendit: dicens. De¬

Expanded text:
sive grabatus, seu stratum, aliquando voluptas carnis, aliquando repausatio in bonis operibus, aliquando requies temporalis accipitur. Quid est enim quod in Evangelio sanato cuidam Dominus dicit: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum vel stratum repausatio in bonis operibus designisi mala quae perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescete debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit, et inveniat sternendo quod fecerit. Quod utrumque Propheta breviter comprehendit, dicens: De
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ obturare aures suas neaudiat
sanguinẽ. nisi peccatis suadentibꝰ
quȩ de sanguine ⁊ carne nascuntur
non pbere consensũ : Et qͥd .ẽ. ne ma¬
lũ uideat occłos claudere. nisi
omẽ qͦd rectitudini aduersũ est ñ
ad probare : Iste in excelsis habita¬
b̾it : quia quãius eũ adhuc caro
in inferioribꝰ retinet: mentẽ iam
insublimibꝰ fixit. Munim̃ta saxoꝵ
sub limitas eius: quia ob iecta de¬
sideria terrenę conuersationis calcat.
adsuꝑnã patriãꝑ p̃cedentiũ patrũ ex¬
empla se sublenat. & quia ꝑ contẽpla¬
tionis donũ grã spiritali satiatur:
apte sub uingit᷑. Panis ei datusẽ.
quia se ab onis infimis cęlestia spe¬
rando suspendit. hinc &iã de scã¬

Expanded text:
est obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus, quae de sanguine et carne nascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est non approbare? Iste in excelsis habitabit, quia quamvis eum adhuc caro in inferioribus retinet, mentem jam in sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus estquia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sa
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis. Acsi aꝑte dicat. Afflicta
mens sibi in amaritudinẽ uerti
considerat: quieqͥd se antea blan
p̃dicatio. aliquando sub sidiũ uitȩ
p̃sentis : aliquando iocunditas hui¬
mane delectationis accipitur. In
pane dñs designatur : sic̃ dñs ipse
in euangelio dic̃. Egosũ panis iuius:
qui decȩlo descendi. Rursũ ꝑpanẽ
grã doni sp̃alis accipitur : sic̃ ꝑ pro¬
phetã dr̃. Qui obturat aurẽ suã ne
audiat sanguinẽ: ⁊ claudit occłos
suos ne uideat malũ: iste in excelsis
habitab̾it munim̃ta saxoꝵ sub limi

Expanded text:
tationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blandpraedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habita
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte. Acsi dicer&. In hac obscuri.¬
tate uitȩ p̃sentis uidere te appeto:
sed adhuc infirmitatis nubilo circũ.
scribor. Daiuid quasi id quoq huiꝰ noc¬
tis caliginẽ uitans: claritatẽ usri lu¬
minis p̃stolatꝰ ait. Mane ad stabo
tibi ⁊udebo. Ad huc gͦ in nocte minꝰ
se uidere conspicit: quia adiudendu
dnm futurũ mane concupiscit. Quia
uerr utdiximꝰ ab exteriore actioni
cessare dormire ẽ. bene helui sub¬
didit. quando inruit sopor suꝑ ho¬
mines. Quia aut̃ scĩ uiri cũ exteri¬
ori actioni non deseriuunt. intra
m̃tis cubilia conquiescunt : aꝑte sub¬
iunxit. & dormiunt inlectulo.
S cĩs enĩ uiris dormire inlectulo est:
intra m̃tis suȩ cubile quiescere. Unds¬
letabunt᷑ incubilibꝰ suis. Dicat᷑ gͦ
uisione nocturna: quando in ruit
sopor suꝑ homines. ⁊ cdormiunt in
souralo &uia nimirũ tunc secreta
duunstatis cognoscimꝰ: eũ ab huius
mundi tumultuosa concupiscentia

Expanded text:
in nocte . Ac si diceret: in hac obscuriin nocte . Ac si diceret: in hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Undlaetabuntur in cubilibus suis . Dicatur ergo, visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tẽ ui uatiꝰ int̃na cognosco. Foris
dormio sed intus cor uigilat: quia
cdum exteriora quasi non sentio: in¬
teriora sollerter adp̃hendo. Bene
ergo helui ait. quia ꝑsomniũ lo¬
quit᷑ ls̃: atq aꝑte subdidit. inuisione
nocturna. Nocturna enĩ iusio : ap¬
parere contẽplationi mentis: sub qͥ¬
busdã imaginationibꝰ solet. Indiur¬
na autẽ luce certius cernimus in
nocturna uero uisione cunctanter
uidemꝰ. & quia scĩ om̃s quã diu in
hac uita sunt: diuinȩ naturȩ seere¬
ta. quasi sub quadã imaginatione
conspiciunt. Uidelic&. quia necdũ
sic̃ sunt ea manifestius contẽplant᷑.
Bene helui post quã dix̃ dnm̃ nob̾ ꝑ
som niuĩ loqui: subdidit. In uisione
nocturna. Nox qͥppe uita p̃sens : inqͥ
quã dui sumꝰ. ꝑhoc qđ int̾na conspi¬
cimꝰ. sub incerta imaginatione cali¬
gamꝰ. Propħa nãq ad uidendũ dñm
quadã se premi caligine sentiebat:
dicens. Anuma mea : desiderauit te

Expanded text:
mente, vivacius interna cognosco. Foris mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione nocturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te
Abbreviated transcription (Latin):
quippe turbis ad tab̾naculũ redire ÷
post pysitis exterioꝵ tumultibꝰ secre¬
tũ mentis intrare. Ibienĩ dñs con¬
sulit᷑ : ⁊ qđ foris agendũ ÷ publice :
intus silenter auditur. Hoc cotidie
boni rectores faciunt: cũ se resdubi
ascernere nonposse cognoscunt: ad
secretũ mentis uelut qͦddã tab̾nacu¬
lũ reuertuntur: diuina lege ꝑspecta
quasi corã posita arca dñm consulunt.
⁊ qͦd prus intꝰ tacentes audiunt:
hoc foras post modũ agentes in notes¬
cunt. Ut enĩ exterioribꝰ offitiis in¬
offense de seruiant: ad seereta cordis
recurrerr incessabilit̾ eurant. & sic
uocẽ dei quasi ꝑsomniũ audiunt:
dũ in meditatione m̃tis acarnalibꝰ
sensibꝰ abstrahunt᷑. Hinc÷ qđ sponsa
in canticis canticoꝵ sponsi uocẽ qͣsi
ꝑ somniũ audierat: quȩ dicebat. Ego
dornuo: ⁊ cor meũ uigilat. Acsi di-¬
ceret. Dũ exteriores sensus ab huiꝰ
uite sollicitudinibꝰ sopio: uacantẽ

Expanded text:
quippe turbis ad tabernaculum redire, est, quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis, velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foris postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibsibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante
Abbreviated transcription (Latin):
quã indesertũ fugit. illic dũ quadra¬
ginta annis deguit : quasi ab inquietis
t̃renoꝵ desiderioꝵ tumultibꝰ obdor¬
miuit. Atq ideirco diuinã uocẽ ꝑci¬
pere meruit: quia suꝑnã grãm quanto
magis ab appetendis exterioribꝰ torpuit:
tanto ueruis ad cognoscenda interiora
igilauit. Rursus ifraelitici popłi
turbis p̃latus. utlegis p̃cepta ꝑcipiat
inmontẽ ⁊ ducit᷑: atq ut int̾na pe¬
nitret. ab externis tumultibꝰ occultat᷑.
Unde ⁊ scĩ uri qͥ exterioribꝰ ministeri is
deseriurr offiti necessitate coguntur:
studiose seꝑ adcordis secreta refugiunt.
ibiq cogitationis intune cacum̃ ascen¬
dunt : ⁊ legẽ quasi in monte ꝑcipunt.
ꝑaliũ: incontẽplationis suȩ uertice
suꝑne uoluntatis sententiã ꝑserutan¬
tur. Hincẽ. qđ isdẽ moises crebro
derebus dubiis ad tab̾naculũ redit:
ibiq secreto dnm̃ consulit: ⁊ quid
certiꝰ decernat agnoscit. Relictis

Expanded text:
stquam in desertum fugit, illic, dum quadrastquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, ralium, in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certi decernat agnoscit. Relictis
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ scłi actione quiescit᷑. ⁊ inipso m̃tis si¬
lentio diuina p̃cepta seruant᷑. Cũ enĩ
ab exc̃nis actionibꝰ mens sopit᷑ : tunc ple¬
nius mandatoꝵ dĩ pondus agnoscitur:
tunc uerbũ dei iiuatius penitrat. cũ
adse ad mittere curarũ seculariũ tu¬
multus recusat. Male aut̃ homo ui-¬
gilat: quando eñ seculariũ negotiorũ
xstus insolent̾ inqͥetat. Aurẽ quippe
cordis t̾renarũ cogitationũ turba dũꝑ
strepit. claudit: atq insecretariomentiᷤᷤ
quantominꝰ curarũ tumultuantiũ sonus
conpescitur: tanto amplius uox p̃siden¬
tis uidicis non audit᷑. Neq enĩ ꝑ fecte
homo sufficit adutraq diisus : dũsic
in teruis erudiri appetit : ut tam̃ exte¬
ruis implicetur. Unde exterius auditũ
aperit : inde interuis obsurdescit. Mo¬
yses ad mixtꝰ agiptiis quasi uigilabat:
udcirro uocẽ dnĩ in agipto positus
non audiebat. Sedextincto egiptio. pꝰ

Expanded text:
hujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis sihujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non au
Abbreviated transcription (Latin):
ne lum̃ erũpat: clausi eiꝰ occłi ipso ad¬
uentu luminis feruintꝰ. ut patescant.
si poterant. Fãsi ꝑfecte totũ uidissent.
cur aꝑte qͥ rerent qđ uiderent : Sic
itaq sic sumꝰ. cũde in conp̾hensibilina-¬
tiuitate in tueri aliqͥd conam᷑. Eo ipso
enĩ quo fulgore ãmirationis ꝑ cutitur
animꝰ. ⁊ quasi uidet qđ uidere ñual&e:
uelut intenebris positus uĩ lucis occłis
clausis udet. Quia uero hec diumę
naturȩ secreta ãmiratio non facile oc¬
cupatis ꝑ t̾rena desideria m̃tibꝰ in no¬
tescit : apte dĩ locutio qualit̃ adnos fiat
nocturna : quando inruit sopor suꝑ
homines. ⁊ dormiunt in lectulo. Quid ÷:
qͦd ꝑsomniũ nob̾ locutio diuinitatis in¬
notescit. nisi qͦd dĩ secreta non cognoseimꝰ.
sunt̾renis desideri is uigilemꝰ: In somnio¬
enĩ exteriores sensus dormiunt: & in¬
amꝰ. Uox iudelica dĩ quasi ꝑ somniũ
auditur: quando tranquilla mentę ab

Expanded text:
nae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adnae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. si potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Quid est quod per somnium nobis locutio Divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus dormiunt, et inamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab
Abbreviated transcription (Latin):
ud p̃ter unigenitũ nonhabere. Unde
& apte subdit᷑. ⁊ scło iclipsũ non peti
quia uidelicae hocipsũ uerbũ id÷ filuꝰ
non nisi unicũ genuit. Quod aut̃ non
ait. locutus ÷ sed loquit. non uidelice
duus p̃teritũ nec futurũ ponens. liqu&e
enĩ quod lib& libere dici poterat: si saltĩ
unũ propriȩ diceretur. Inde itaq dici¬
indeo tempiis audacit̾ qͦd lib& lic&e: un-¬
de in eodici ꝓ pͥe nullũ lic&. Uerbũ
nãq pat̾: sine temꝑe genuit. Nꝰ quis
digne fariqueat illã in effabilẽ natiui¬
tatẽ. qđ de xterno natus ÷ coaeternus.¬
Qđ exsistens ante scła genuit &qualẽ.
Qd gignenti natꝰ posterior non ÷ : Qđ ui¬
delic& nos mirari possumꝰ: sed intueri mi-¬
nime ualemꝰ. Illius aut̃ natuitatis iũ
iã mirari posse aliquatenꝰ udere ẽ: sđ̃
quomͦ uidemꝰ. nequaqͣ conp̃hendimꝰ. Est
aut̃ qđ deusu carnis. ad trahere ad sensũ
sp̃s debemꝰ. Nã siquis intenebris clausis
occulis iaceat atq ante eũ subito lucer¬

Expanded text:
non habere. Unde et apte subditur: Et secundo idipsum non repetet, quia videlicet hoc ipsum Verbum, id est Filium, nonnisi unicum genuit. Quod autem non ait, Locutus est, sed loquetur, non videlicet tempus praeteritum, sed futurum ponens, liquet enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaqin Deo tempus audacter quodlibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus quod existens ante saecula genuit aequalem; quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucer
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctio pęnitentiȩ ultione trans¬
figit. Sed hoc int̾se utraq hac diffe¬
runt : qͦd plage ꝑcussionũ dolent: la¬
m̃ta conpunctionũ sapiunt. Ille ad¬
fligentes cruciant: iste rificiunt dũ
affligunt. ꝑ ilas in afflitione meror
est: ꝑhec inmerore lȩticia. Quia
tam̃ ipsa conpunctio m̃tẽ lacerat:
eandẽ conpunctionẽ non in congruę

Expanded text:
compunctio poenitentiae ultione transcompunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã. Cũ enĩ ab exterioribus
actionibꝰ sopunt᷑: aꝑta aure interni
examinis causas audiunt. Quidũ
sub tilit̃ uł flagella publica uł uidi¬
tia occulta considerant : semet ipsos
afficere flendo nontessant. Unde
bene dictũ ÷. ⁊ erudiens eos instruet
disciplinã. Quia consideranti menti
& sese ꝑ penitentiã laceranti: quasi quȩ¬
dã plage ꝑcussionis lamta conpunc¬
tionis. U̾nde ȩtiã salomon recte uĩ
ꝑcussionis utriusq conuingens: ait.
Quor uulneris abstergit mala: ⁊ plaga
insceretioribus uentris. E liuorẽ qͥp¬
pe uulneris: disciplinã insinuat cor¬
porra ꝑcussionis. Plage uero inse¬
cretioribꝰ uentris. sunt interna m̃tis
uulnera: quȩ ꝑconpunctionẽ fuint.
Sic̃ enĩ uenter cibis repletꝰ extendit᷑:
ita mens prauis cogitationibꝰ dilatata
subleuatur. Abstergent igitur mala
⁊ liuor uulneris ⁊ plage inserretio¬
ribus uentris: quia & disciplina ex¬
terior culpas diluit: ⁊ extensã m̃tẽ

Expanded text:
diuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. ReSequitur: Et erudiens eos instruit disciplina. - Quia consideranti menti et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens dicit: « Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
uero int̾ p̃tatũ: dr̃ benedictio dnĩ. Buri¬
tes aut̃: contẽptibilis. Qd̾ arrogantes p̃di¬
cantibꝰ bene utrũq concordat: quia inp̃¬
dicationis facundia benedictionẽ quidẽ
gr̃s duunȩ ꝑcipiunt: sed melatis suis mo¬
ribꝰ ex̃ eam contẽptibilẽ ostendunt. Ipsa
quippe quȩ acceper̃ bona eo desplicabilia
faciunt: quo nequaꝗͣ eis bene uti nouert̃.
Apte &iã decognatione raam dicit᷑. Raã
quippe : int̾p̃tatur excelsus. Excelsus
nãq est fideliũ popłs: quihuiꝰ uitȩ in¬
firma ⁊ abiecta contẽpnit. Excelsi st̃:
qui dicere cũ paulo nouer̃. Nrã conuersa¬
tio incęlis est. Heliu itaq decognatione
raã dicit᷑ : quia unꝰ quisq p̃dicator arro¬
gans: intra iniuersalẽ accłam positus:
scis popłis fidei ueritate sociatur: quãuiᷤ¬

Expanded text:
r benedictio Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram dicitur, quia unusquisque praedicator arrogans intra universalem Ecclesiam positus, sanctis populis fidei veritate sociatur, quamvi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ necis appetit: redeptionis grãm pro¬
phetauit. Hoc modo helui quoq dice¬
re nonbene bona rep̃hendit᷑: quia
inhis quȩ ueracit᷑ loquit᷑. arroganter
inflatur. Quia in cospeciẽ arrogantiũ
signat: quo ꝑsensũ rectitudinis intł̾mo¬
ris uerba se eleuat. Sed qͥd est quod

Expanded text:
tem necis appetiit, redemptionis gratiam protem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris verba se elevat.
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ dicere nescire qđ dicit: ⁊ ueri¬
tatis sensibꝰ elationis uerba miscere.
qualitate distingui. Si aut mala male
aut bona bene : aut mala bene aut
bona male dicant᷑. Male enĩ malũ
dicit᷑: cũ resꝑuersa suadetur. sic̃ scri¬
quabit enĩ regnũ cęlorũ. Maluĩ bene
dicitur: quando ꝑ os dicentis idcirco
uitiũ exprimitur ut reꝓbetur. sic̃
paulus ait. Femine eoꝵ innutauer̃
naturalẽ usũ : ineũ usũ quiẽ contͣ
naturã. Quoloco exsecranda quoq
uirorũ facinora subdidit : sed in¬
honesta honeste narrauit. ut multoᷤᷤ
ad honestatis formã inhonesta nar¬
rando reuocame. Male aut̃ bonũ
dicitur. ⁊ cũ rectũ aliquid recto studio
non ꝑfert᷑. sic̃ inluminato cȩco farisei
dixisse ꝑhibentur. Susis discipulus eiꝰ.
Qđ̾ maledictionis utiq dixer̃ studio:
nonrationis uoto. Uł sic̃ caiphas ait.
tota gens pereat. Bonũ quippe sed
non bene locutꝰ ÷ : quia dũ erudelita¬

Expanded text:
humiliter dicere nescire quod dicit, et verihumiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Pnaturalem usum in eum usum qui est contra naturam. Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur; sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
ne quaquã eos suꝑna iuditia tã dis¬
tricto examine ꝓ uerboꝵ suoꝵ cuhuo
reprobarent. Contẽnendo igitur dñ
inuetustate se retinent : sed inuetus¬
tate retinendo. prauis suis sermonibꝰ
delic&e species quorundã doctorum
fideliũ : sedtam̃ arrogantium de¬
ne pensemꝰ. Ait nãq de illo dñs.
Quis ÷ iste inuoluens sententias serm¬
nibꝰ inperitis : Cũ uero dicit sentel¬
cias sed non addidit ꝓtinus quales
uult ꝓcul dubio bonas intelligi. qͥ
cũ sententiȩ nominant᷑: nisi ȩtiam
malȩdicantur: male sentiri nonposs̾.
Inbono etiam semꝑ sententias accipi¬
mꝰ. quȩ sine repbationis adiectione
ponuntur: sic̃ scriptũ est. Sapientior
sibi udetur piger: septẽ uiris loquẽ¬
tibus sententias. Qđ uero dicit᷑. quia
euis sententię inperitis sermonibꝰ in¬
uoliuntur: hoc sũmopere ostenditur.
quia abeo cũ elationis fat uitate pro¬
feruntur. Magna quippe imperitia ÷

Expanded text:
nequaquam eos superna judicia tam disnequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus delicet sfidelium, sed tamen arrogantium dene pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est
Abbreviated transcription (Latin):
lingua dicit̾ dñi contẽptus. & quid aliud
heretici faciunt. nisi quod dũ falsa
de dõ sentiunt. eũ suꝑbiendo contẽp¬
nunt : Baldath: int̾p̃tat᷑ uetustas
sola. Bene aut̃ om̃s heretici in his
quȩ de dnõ loquunt᷑. dũ non intert¬
one recta. sed appeticione tẽporalis gł.
uideri p̃dicatores appetunt: uetus
sola nominat᷑. Ad loquendũ quipp
non zelo noui hominis : sed uitȩ ue¬
teris prauitate concitant᷑. So far qͦ
latino sermone dicit᷑ dissipatio specust
fideliũ ad contẽplanda suꝑna se en¬
gunt: sed dũ herrticoꝵ uerba per¬
uertere recta contemplantes appetum
speculã dissipare conantur. In tribus
itaq amicoꝵ iob nominbꝰ : tres in
hereticis ꝑditionũ casus ex primunt᷑
Nisi enĩ dm̃ contempnerent: nequaꝗͦ
de illo ꝑuersa sentirent. Et nisi ue¬
tustatem contraherent : in nouȩ uite
intelligentia nonerrarent. &̾ nisi
speculationẽ bonorũ destruerent:

Expanded text:
lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Domino loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zelo novi hominis, 732 sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculaefidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatem contraherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eũ ad maledicendũ ꝓuocat. qͥd
aliud quã prauitatẽ carnaliũ signi¬
ficat : Qui int᷑ scam̃ accłam incorret¬
tis moribꝰ positi: eoduriꝰ uitã fideliũ
Qiuia dũ uitari afidelibꝰ quasi fideles
nequeunt: tanto grauius quanto &
reticoꝵ figurã expͥmunt. qͥ sub specie
consulendi. agunt nego tiũ seuiendi.
U nde adbeatũ iob dũ p̾rodño uerba
faciunt ad nõ reꝓbantur: quia udeli¬
c&e om̃s haretici dũ dm̃ defendere
nitunt᷑. offendunt. Unde eis apte
⁊ ab eodẽ scõ uiro dicit᷑. Disputare
cũ deo cupio: prius uos ostendens fa¬
bricatores mendacii. ⁊cultores per¬
uersoꝵ dognatũ. Constat gͦ eos he¬
reticoꝵ typũ gerere: quos sc̃s uir re¬
darguit. cultui ꝑ uersoꝵ dogmatũ de¬
seruire. Quia iͥgit᷑ iob int̾pretatur
dolens. quo nimirũ dolore uł media
mit᷑ quȩ multiplici p̃sentis uite fa¬
tigatione cruciat᷑. Amici quoq euis.
ex uocabulo nominis meritũ suę in¬
dicant actionis. N ã elifath: latina

Expanded text:
ocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto etreticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatmitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. ⁊ ad cognitionis ordinẽ redit :
quando sibi &quitatẽ uidicis sui & iã
quã non intelligit ante ponit. Bene
gͦ dicit̾. Respondebo tͥ qđ maior sit dĩ¬
homine: ut considerata potentia cre
atoris. deferueat tumor m̃tis. ꝑ memo¬
riã conditionis. Unde dauid ꝓpħa cũ
ꝑcussionis pondere in excessũ uocis erũ¬
pert cogeretur ad considerationẽ con-¬
ditionis suȩ se recolligens ait. Ob mu¬
tui ⁊ non aperiu osmeũ : qm̃ tufecis¬
time. Pensauit enĩ conditionis suȩ or¬
dinẽ : ⁊iusticiã ꝑcussionis inuenit. Il
qui benigne eũ qui nonerat condidit:
eũ ꝓfecto quierat non nisi iustȩ ꝑcus¬

Expanded text:
ditus, et ad conditionis ordinem redit, ditus, et ad conditionis ordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui, etiam quam non intelligit, anteponit. Bene ergo dicitur: Respondebo tibi quod major sit Deuhomine, ut consatoris deferveat tumor mentis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum, qui non erat, condidit, eum profecto, qui erat, non nisi juste percus
Abbreviated transcription (Latin):
arroganꝰteloquitur : taceamꝰ iã quod
tumidũ uiuit: ⁊ audiamꝰ qđ solidũ
dicit. Post tot itaq elationis uerba:
tandẽ scientiã suã ostendere incho¬
sit dĩ homine. dicatur fortasse ab
aliquo. Quis ista uł cũ non audit ig-¬
norat : Sed nimirũ hecsententia uilis
creditur : sinon exipsa intentione sua
radice pensetur. Flagellato uidelica
loquebat᷑ : & ꝑcussionis uerbera acceꝑat
& causas uerbđ̃ꝵ nesciebat: idcirco ei
intulit. Respondebo tibi. qđ maior
sit ds̃ homine. Ut flagellatꝰ homo
considerans quia illo maiorest dĩ : ne
in om̃e qͦd patit᷑ eius iuditiũ post ponat.
cui se minorẽ eẽ. nondubitat. & qđ
ameliore patitur iustũ credat : & iam¬
si eus dẽ iusticiȩ causas ignorat. Quis¬
quis enĩ ꝓͣpeccato ꝑcutitur. nisi mur¬
murando renitatur: eo ipso iã iustꝰ
eẽ. inchoat. quo ferientis iusticiã non
accusat. Homo nãq sub deo est con¬

Expanded text:
arrogans loquitur, taceamus jam quid arrogans loquitur, taceamus jam quid tumidum vivit, et audiamus quid solidum dicit. Post tot itaque elationis verba, tandem scientiam suam ostendere inchosit Deus homine. - Dicatur fortasse ab aliquo, quis ita vel cum non audit ignorat? Sed nimirum haec scientia vilis creditur, si non ex ipsa intentionis suae radice pensetur. Flagellato videlicet loquebatur, qui et percussionis verbera acceperat, et causas verberum nesciebat. Idcirco ergo intulit: Respondebo tibi quod major sit Deus homine; ut flagellatus homo considin omni quod patitur ejus judicio se postponit, cui se minorem esse non dubitat. Et quod a meliore patitur, justum credit, etiamsi ejusdem justitiae causas ignoret. Quisquis enim pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justior esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Homo namq
Abbreviated transcription (Latin):
quo nones iustificatꝰ. Notandũ quoq¬
est: qͦd beatꝰ iob in neruo pedẽ suũ
positũ dix̃ : sed nequaquã se mundũ
hoc modo quoei obiciunt᷑ absq pecca¬
to: uin maculatũ ⁊ sine iquitate
fuisse memorauit. Sed helui dũ cũ
austeritate studuit increpare quȩ dicta
st̃: mentiens addidit quȩdicta nonst̃.
Quienĩ seꝑ increpare appetunt & non¬
quã fouere: multa plerũꝙ inerepan
mentiuntur. Nã ut arguere docte ui¬
deantur : fugunt non nũquã quȩ
redarguant. Sed cũ ipsi equino more
incursũ suȩ ostentationis ferue ant:
insub iectorũ inuectionibꝰ exfictis sibi
iniquitatibꝰ campũ parant. Sciendũ
preterea est sic̃ ⁊ superius dixi. quod
arrogantes uiri inflatis sius sermonibꝰ
sepe fortia dicta ꝑmiscent: nec considerãt
aliquando qualit̾ uiuant. sed pensant
studiose quid doceant. Quoꝵ nunc he¬
lui speciẽ tenet: quinon recte uiuere
appetit sed docerr. Quia gͦ sciens sed

Expanded text:
quo non es justificatus. 32. Suquo non es justificatus. 32. Suest quod beatus Job in nervo pedem suum positum dixit, sed nequaquam mundum se hoc modo, quo ei objicitur, absque peccato, vel immaculatum, et sine iniquitate fuisse memoravit. Sed Eliu, dum cum austeritate studuit increpare quae dicta sunt, mentiens addidit quae dicta non sunt. Qui enim semper increpare appetunt, et nunquam fovere, multa plerumque increpando mentiuntur. Nam ut arguere docte videantur, fingunt nonnunquam quae redarguant; et cum ipsi equino more in cursum suae ostentationis inferveant, in subjectorum invectionibus ex fictis sibi iniquitatibus campum parant. Sciendum praeterea est, sicut et superius dixi , quod arrogantes viri inflatis suis sermonibus saepe fortia dicta permiscent, nec considerant aliquando quid vivant, sed pensant studiose quid doceant. Quorum nunc Eliu speciem tenet, qui non recte vivere appetit, sed docere. Quia ergo sciens sed
Abbreviated transcription (Latin):
tia quippe: asensu uocata est. Et recta
re appetit. quineqͣqͣm tantũ modo sei¬
endo dicere ⁊ sed sentiendo desiderat
experiri qđ dic̃. Sed mens arrogan
ab ȩterno gustu recto uiditio ineos fa¬
uores eliditur. quos foris amat. Uera
aut̃ scientia afficit non extollit : nec
suꝑbientes quos impleuerit. sed lam̃tan¬
tes facit. Qu a quisq cũ repletus fu¬
erit: primo loco se scire appeat. & iã
sui conscuis. tanto ꝑ illã robustuis sa¬
pit. quanto se infirmũ iuilla uerius
recognoseit. atq ad ampliorẽ uiã huiꝰ
scientiȩ. ipsa ei humilitas aꝑit. Dũq
inbecillitatẽ suã conspicit: ipsa ei cog¬
nitio secrecoꝵ sublimiũ. absconditos
sinꝰ pandit. Qua cognitione pressus:
subtilior reddit᷑. qui ad occultã capiat᷑.
helui gͦ inflagellis beatuiob idcirrouerã
rationẽ non inuenit. qr eã querere hu-¬
milit̾ nescit: ⁊ increpare potius quã
consolari paratior dicit: Hoc ÷ gͦ: in

Expanded text:
tia quippe a sensu vocata est. Et recta tia quippe a sensu vocata est. Et recta re appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imbecillitatem suam conspicit, ipsa ei cognitio secretorum sublimium absconditos sinus pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit: Hoc est ergo, in
Abbreviated transcription (Latin):
occulta .¶ Euditia subtilit̾ quęrere:
atq id qͦd non intelligunt. humilit̾
ꝑscrir tari. Quia eos sepe asecrras
inuestigationibꝰ iuditiorũ dei: ipsa
scientiȩ elatio eicit dũ extollit. Obsta¬
quidũ inflat obnubilat. Qui &
si quando scientiã uidentur ad ipis¬
ci : quasi dequadã rerũ cortice. &
nonde secrrdȩ dulcedinis medulla
pascuntur. Micantibꝰq ingeniis sepe
exteriora tantũ mͦ attingunt: sed
int̾ni gustũ saporis ignorant. Uidẽ¬
licaꝰ ⁊ forisacuti : sed intꝰ cȩcist̃. Neq
id de deo sentiunt qͦd dulce interiꝰ sa¬
piat: sed qͦd excussũ exteruis sonat.
Qui ⁊ sisecreta quędã intelligenda ꝑci¬
piunt: eorũ dulcedinẽ experiri nos
possuno. Et si nouer̃ quomͦ sunt: igno¬
pant᷑ ut dixi quomͦ sapiunt. & fit ple¬
ruq ut fortit dicant: sed tam̃ uxta
ed quȩ dicunt uiuere nesciunt. Unde
bene quidã sapiens dix̃. Michi aut̃
det dĩ hardicere exsententia. Senten¬

Expanded text:
occulta judicia subtiliter quaerere, occulta judicia subtiliter quaerere, atque id quod non intelligunt humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investigationibus judiciorum Dei ipsa scientiae suae elatio dejicit, dum extollit. 31. Obstaquia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci, quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interipiat, sed quod excussum exterius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt. Et si noverunt quomodo sunt, ignorant, ut dixi, quomodo sapiunt. Et rumque ut fortiter dicant, sed tamen juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia . Senten
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ uerboꝵ audiui. Atq eandẽ uocẽ
sub uingens ait. Mundus sũ ego. &
absq delicto: in maculatꝰ. ⁊non ÷
iniquitas inme. Qua querelas in me
repperit: ideo arbitratus est me ini¬
micũ sibi. Posuit inneruo pedesma¬
S custodiuit om̃s semitas meas. Moxq
contra hac uerba quȩ̨ beatũ iob dixis
qđ absq culpa fuerat flagellatus.
Hoc enĩ ipse dese: quod deillo ad diabolu
dñs dixit. Cõmouistime ad uersus
eum: ut affligerẽ eũ frustra. Sed
heliu non credidit: cessante culpa po¬
tiusse eum ȩtiã ꝓ grã flagellari. Nes¬
ciebat enĩ flagellis eius nondeleri ui¬
tiũ : sed augeri meritũ. Et proeo
qͦd se sine delicto dixerat flagellatum.
hac eũ sententia increpat dicens.¬
Hoc ÷ gͦ in qͦ non es iustificatus. Ea¬
bent enĩ hoc arrogantes ꝓprium:
ut plus arguere appetant. quã con¬
solari. Etquęq h ominibꝰ euenire
cognoscunt : euenisse exsolis iniqui¬
tatibꝰ arbitrent᷑. Nesciunt quippe

Expanded text:
uorum audivi. - Atque eamdem vocem subjungens ait: Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. - Moxque contra haec, quae beatum Job dixissquod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque hominibus evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. Nesciunt quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ hocqđ̃ helui ordinẽ uerȩ con¬
ditionis agnoscit. ⁊ modũ recte locu¬
tionis ignorat : Quid. quodse beatũ
iob ⁊ conditũ exaquat. ⁊ locuturus ex-¬
altat. nisi hoc qͦd arrogantes om̃s cunc
tis quidẽ hominibꝰ aequalit̾ se condi¬
tos meminerunt. sed ꝑfastũ scientię
auditores suos &quales sibi uł eẽ. uł
credere dedignant᷑ : łisq se ꝑnatura
conditionẽ conferunt. sed ꝑ tumorem
scientiȩ suꝑ ponunt. Acquales quidẽ
se uidicant᷑ extitisse nascendo: sednos
& quales remansisse uiuendo. Atq
meo qđ ȩquales quasi uiuendo iã non
st̾̃: illud ad mauis miraculũ reuocant
qͦd equales nascendo fuerunt. Unde
inflatus helui dic̃. Ecce ⁊me sic̃
& te fec̃dis̃ : ⁊ deeodẽ luto ego quoq
formatussũ. Ueruntam̃ miraculũ me¬

Expanded text:
Quid est hoc, quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exalttis quidem hominibus aequaliter se conditos meminerunt, sed fastu scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi. Sem̃ gͦ usui ꝓpaginis dicatũ in-¬
conpetenter fluens. cetera m̃bra co in¬
quinat: dũ sermo ꝑquẽ in audientiũ
sensibus nasci scientia debuit. si in odi¬
nate ꝓdeat. &iam quȩ recte senserit
fȩdat. Unde helui quoq etiamque
recta potest sentire cumulat: dũ cui
uelquid loquatur iggnorat. & quasi flu¬
xum seminis sustinet: qr linguã uti¬
litati congruã ꝑuerba uanȩ locutioniᷤᷤ
mouet. Bono aut̃ ordine: & factũ se

Expanded text:
verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum inverbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Unde Eliu quoque etiam quae recte potest sentire commaculat, dum cui vel quid loquatur ignorat; et quasi fluxum seminis sustinet, cum linguam utilitati congruam per verba vanae locutionis movet. Bono autem ordine
Abbreviated transcription (Latin):
cauit me. Subditurꝰ uera p̾misit elate
dicturus. Hoc qđ recte saperte ante in¬
notuit : quantũ tumer&. Sic nimirũ sic
arrogantiũ m̃tes insaniunt: ut &in
eis quȩ recte sentiuint elationis suȩ tor¬
titudinẽ deprauentur. Unde fit ut
ceĩam eoꝵ recta auditores nequaquã
instruant: quia ꝓfecto illos ꝑ ea quȩ
tumide sentiunt. non ad sui reueren¬
tiã sed ad contemptũ uocant. Deqͥbꝰ
dictis prudentibꝰ stulticiȩ uerba mis¬
centur: quia dũ stulticiã ab audiente
d ͤ spicitur. &iam prudentia non tenet᷑.
Hinc enĩ ꝑ moisen dr̃. Uir qͥfluxũ se¬
minis sustinet: in mundꝰ erit. Quid
enĩ sermo nisi semen: Quidũ ordinate
mittit᷑. audientis mens quasi concipi¬
entis uterus adboni oꝑis prolem fetat᷑.
S iuero inporturne defluit : emittentẽ
polluens. generandi iurtutẽ ꝑdit .Nã
sisermo sem̃ noness&: dep̃dicante paulo
nequaquã athenienses dicerent. Quid
sibi uult semini uerbius hic dicere:
Dequo & lucas dicit. Ipse enĩ erat dux

Expanded text:
at.---Subditurus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur. Unde fit ut etiam eorum recta auditores nequaquam instruant, quia profecto illos per ea quae tumide sentiunt, non ad sui reverentiam, sed ad contemptum vocant. Dumque dictis prudentibus stultitiae verba miscentur, quia stultitia ab audiente despicitur, etiam prudentia non tenetur. Hinc enim per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis sustinet immundus erit . Quid est enim sermo, nisi semen? Qui dum ordinate emittitur, audientis mens quasi concipientis uterus ad boni operis prolem fetatur. Si vero importune defluit, emittentem polluens, generandi virtutem perdit. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam Athenienses dicerent: Quid vult sibi seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux
Abbreviated transcription (Latin):
contra iniquoꝵ oꝑa ꝑ uocẽ correptionis
emanat. ut &quȩ corrigere non ualet.
increpare non desinat. nese participẽ
delinquentiũ exconsensu tacitur nita¬
uitia uirtutes se ex̃.mentiunt᷑ sicut
effusio non nũquã miscdia.⁊ tenatia
nonnũquã parsimonia. & crudelitas
aliquando uisticia uult uideri: ita
plerũq m̃tẽ adloquendi impetum ua¬
ne głȩ anxietas nequaꝗͣ se intra silenti¬
um capiens. quasi zelus caritatis in¬
flaminat. atq appetite ostensionis uis
ad effrarnationẽ locutionis impellit:
Et quasi sub studio consulendi libido
lo quendo quid ꝓsit: sed quid apparrat.
Nec studet ut malũ qđ cernit corrigat:
sed bonũ qͦd sentit ostendat. Unde &

Expanded text:
contra iniquorum opera per vocem correptionis contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitavitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri . Plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido loquendo quid prosit, sed quid appareat; neque studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cerneret: ineodẽ silentio ꝑmansit. Quia
enĩ foris tacuit extedio locutionis: intꝰ
ignem ꝑtulit de telo. caritatis. Inflã¬
mant̾ quippe corda iustoꝵ cũ noncor¬
repta crescere conspicuint : ac maloꝵ
eorũq culpe participes credunt quos
in miquitate crescere silendo ꝑmittunt.
Dauid ꝓ pħa postquã sibisilentiũ indi¬
xerat dicens. posu orimeo custodiam
cũ consister& peccator aduersũme.
obmutui ⁊ humiliatꝰ sũ & silui ab oniᷤ:¬
in ipso suo silentio isto zelo caritatis ex-¬
arsit qui ilico subdidit. Et dolor m̃s
renouatus ẽ. Concaluit cormeũ intra
me: ⁊inmeditatione mea exardescit
ignis. Intꝰ gͦ conc aluit: quia dilectio¬
nis eius ardor. ꝑ admonitionẽ locutio¬
nis exteruis emanare recusauit. Igniᷤ
in meditatione cordis exarsit: quia in¬
crepatiode linquentiũ. incorreptione oris
infixit. Caritatis enĩ zelus consolatione
admirabili augendo se tẽꝑat: quando

Expanded text:
cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui ain ipso suo silentio isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est. Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ejus ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando