comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sicut fur in nocte. itaueniet. Sisciret
inquit pater familias quahora fur ueniret.
amendico uob̾: quia non pateretur ꝑfodi
parietem suum. Dicitis mͦ. Quis ergo nouit
qua hora ueniat. quia hora sicut fur erit:
Nescis qua hora ueniat: Sẽꝑ uigila. ut qđ
nescis quando ueniat: paratum te inueniat
cum uenerit. Et adhoc forte nescis quando
uenturus ÷ ut semper paratus sis. Iilum
enim patrem familias subito occupabit
illa hora: qui pat̾ familias suꝑb significatꝰ
÷. Noli uelle eẽ pater familias & nonte
subito illa hora occupabit. Et quidero
in quis :. Qualem audisti de psalmo.
Pauꝑ & dolens egosum. Sienim pauꝑ
& dolens eris: non eris pat̃ familiasquẽ
illa hora subito inueniet. & subito p̃met.
Patres familias enim sunt illi. qͥpsum̃tes
fluentes. tument. & eriguntur adiler s
humiles & in sultant sc̃is intelliglienbis

Expanded text:
Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes  saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ibant & flebant: mittentes semina sua. Hec:
conuallis plorationis. ubi aflentib mittunt᷑
semina. Quȩ sunt autem semina : Bona oꝑa
inista tribulatione terrena. Qui bene operat᷑
in conualle plorationis: similis ÷ homini semi¬
nanti ꝑhiemem. Nunquid frigore ab ope
deterretur. Sic pressuris mundi non debemꝰ
abono oꝑe deterreri: quia uides quid seqͥtur.
Euntes inquit ibant & flebant mittentes
semina sua. Walde miserisi semꝑ flebant.
ualde miseri sinunquam de lacrimis lib̾andi.
Sed uide quid sequitur. Uenientes autem
uenient in exultatione. portantes gramui sua.
Nichil aluid istis canticis docem̃ fr̃s: qua ascendere.
Sed ascendere incorde. in affectu bono. infide¬
& spe & caritate. indesiderio indesiderio per¬
petuitatis & uitȩ eternȩ. Sic ascenditur:
Congruit nos decere quomͦ ascendendum
sit. Quanta terribiliaora lecta de eugło
audiuit caritas ur̃a. Widetis certe. quia hora

Expanded text:
ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora
Abbreviated transcription (Latin):
ecuiious est iste p̃s alosꝰ
eorum: quorum titulus ÷ can¬
ticum graduum. Plures enĩ
sunt significantes ut iã in pͥmo
eorum audistis. ascensum nr̃m qui fit in
corde dd dm̃ a conualle plorationis. id ÷
ab humilitate contribulationis. Ascensus
enim utilis nob̾ non potest ẽẽ: nisi pͥmo hu¬
miliatis a conualle nob̾ ascendendum ẽẽ
meminerimus. Con uallis enim: terre
locus ÷ de pressus. Sicut loca terrȩ alta
montes & colles: ita conualles locus hu¬
milis. Ne dump̃ proꝑe & p̃postere quęrimꝰ
exaltari: non ascendamus sed ruamus.
Docuit autem ipse dñs a conualle ploratio¬
nis ascendendum: quando ꝓ nobis hu
miliari usq ad mortem crucis & pati
dignatus ÷. Hoc exemplum non derelinqͣmꝰ.
Istam conuallem plorationis martires intellexer̃.¬
Unde intellexert᷑ :: Unde nisi quia & ipsi de c̃¬
ualle plorationis. ut coronarentur ascender̃:
Gongruit & hodierno diei psalmꝰ iste canticũ
graduum. De illis enim dictum ÷. Suntes

Expanded text:
ecundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis hmiliari usque ad mortem crucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus. Istam convallem plorationis martyres intellexerUnde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» de illis enim dictum est, «Euntes
Abbreviated transcription (Latin):
imponis. & respondet᷑ tibi. Pax int̾ra ho¬
minib bone uoluntatis. Ille gͥ ds̃ qui¬
om̃ps ÷ incelo & int̾ra. om̃a quecunque
uoluit fecit. Tunẽ indomo tua ñ facis
om̃a quȩ uis. ille in celo & int̾ra om̃a
que cunq uoluit fecit. Tu fac uł magra
tuo om̃a que uis. Multa uis. & ñ potes
indomo tua facere om̃a quȩ uis. Contͣ¬
dicit forte uxor contͣ dicunt & filir
Aliqͣndo & seruus c̃tumacia ẽtradicit.
& ñ facis qđ uis. S facio inqͥs qđ uolo.
qͥa innon obȩdients ac contͣ dicente
undico. Hec hoc facis cũ uis. Aliqͣndo
uindicare uis: & ñ potes. Aliquando mi¬
naris. & ante qͣm facias qđ minaris: moreriᷤ.
utamꝰ. inte ipso facis qđ uis. Erenas om̃s
cupiditates tuas: forsitan frenas. Hun¬
quid efficis ipse ut cupiditates ñsurgant
quas frenas : Certe enĩ hoc uis: ñtitil¬
lari molestia cupiditatũ tuarũ. & tam̃
om̃a quȩ cunq uoluit fecit. Ipse tͥ det

Expanded text:
imponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hoimponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hominibus bonae voluntatisque voluit, fecit;» tu in domo tua non facis omnia quae vis: ille «in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit;» tu fac vel in agro tuo omnia quae vis. Multa vis, et non potes in domo tua facere omnia quae vis: contradicit forte uxor, contradicunt filii, aliquando et servulus contumacia contradicit, et non facis quod vis. Sed facio, inquis, quod volo; quia in non obediente ac contradicente vindico. Nec hoc facis, cum vis: aliquando vindicare vis, et non potes; aliquando minaris, et antequam facias quod minaris, moreris, Putamus, in teipso facis quod vis? frenas omnes cupiditates tuas? Forsitan frenas, numquid efficis ut ipsae cupiditates non surgant, quas frenas? Certe enim hoc vis, non titillari molestia cupiditatum tuarum; et tamen omnia quaecumque voluit, fecit.» Ipse tibi det
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ antea iubebat᷑ sacrificiũ iũbri
futuroꝵ: forte ñ ĩuenires ingregets
placitũ taurũ & in capris hyreua
dñi dignũ. nec mouili tuo arieten
dignũ in uictimã dño tuo. Et ñ inuen¬
ens: satageres qͥd faceres. & diceres fort
dõ Uolui & ñ habui. Hunquid delai
de potes dicere. uolui & ñ habeus Ipsi
uoluisse laudasse ẽ. Non enĩ uerba ate
quęrit ds̃ sedcor. Deniq potes dicere.
& linguam ñ habui. Siqͥs ommutesert
aliqͣ ualitudine : linguã ñ habuit. & tam
laudẽ habuit. Si enĩ ds̃ aures carnaleᷤ
hab̾et. & sono tui corporis indigeret:
cũ remansisses sine lingua. etiã sine lau
de remaneres: Nunc uero qͥa cor quȩt
cor inspicit. intꝰ testis ÷ udex approbata
auditor. coronator: sufficit ut offras
uoluntatẽ. Cũ potes: ore c̃fiteris adali¬
tẽ. Qũ autẽ ñ potes: corde credis adiu¬
sticiã. Uorde laudas. corde benedicis.
corde inara conscientiȩ uictimas sacress

Expanded text:
sicut antea vovebantur sacrificia in umbra sicut antea vovebantur sacrificia in umbra futurorum; forte non invenires in grege tuo placitum taurum, et in capris hircum arae Domini dignum, nec in ovili tuo arietem dignum ad victimam Domino tuo; et non inveniens satageres quid faceres, et diceres forte Deo: Volui, et non habui. Numquid potes de laude dicere, Volui, et non habui? Ipsum voluisse laudasse est. Non enim verba a te quaerit Deus, sed cor. Denique potes dicere: Et linguam non habui. Si quis obmutescit aliqua valetudine, linguam non habuit, et tamen laudem habuit. Si enim Deus aures carnales haberet, et sono tui corporis indigeret, ideo cum remansisses sine lingua, sine laude etiam remaneres: nunc vero quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confiteris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras
Abbreviated transcription (Latin):
facis. quando amas. quando laudas.
Non em̃ exnecessitate: s qͥa placet. Unde
iustis & scĩs dĩ placuit ds̃. etiã flagellanᷤ
eos. Quando inqͥs om̃ib displicet. pla¬
cuit illis. & sub flagello eiꝰ in erũnis. in
laborib. in uulnerib. megestate c̃stituti
laudauer̃ dm̃. Non eis displicuit nec
torquens. Hoc ÷ gratis amare. ñ quasi
ꝓposita acceptione mercedis. qͥa ipsa
merces tua sũma. ds̃ ipse erit. quẽ gratiᷤ
diligis. Et sic amare debes: ut ipsũꝰ pro
mercede desiderare debeas qͥ solus te
satiet sic̃ philippꝰ desiderabat cũ dicere.
ostende nob̾ patrẽ & sufficit nob ox
rito qͥa hoc deliba uoluntate facer
debemꝰ: qͥa delectati facimꝰ amando
facimꝰ qͥa & si corripim̃ ab illo nobino¬
quã displicere debet. qͥ sẽꝑ ÷ iustꝰ p¬
dix̃ ille laudator eiꝰ. Inme sunt dea
uota tua. quȩ reddã laudationes tibi
dño tuo sacrificiũ gratũ illi & acceni

Expanded text:
facis, quando amas quod laudas; facis, quando amas quod laudas; non enim ex necessitate, sed quia placet. Unde justis et sanctis Dei placuit Deus, etiam flagellans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flagello ejus, in aerumna, in laboribus, in vulneribus, in egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi proposita acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret, «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis» . Merito, quia hoc de libera voludebemus, quia delectati facimus, amando facimus; quia etsi corripimur ab illo, nobis nunquam displicere debet, qui semper est dixit ille laudator ejus: «In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudationis tibi»Domino tuo sacrificium gratum illi et acceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ÷: qͥa om̃a quȩ uoluit fecit ĩcelo
& int̾ra & in mari & in om̃ib abissis. Sic̃
iã diximꝰ. ñ om̃a quȩ fecit coactꝰ÷ facere.
sed om̃a quȩ cunq uoluit fecit. Causa
eorũ quȩ fecit. uoluntas eiꝰẽ. Facis tu
domũ: quia si nolles facere sine habi¬
tatione remaneres. Necessitas coegit
te facere domũ. ñ lib̾a uoluntas Iacis
uestẽ : quia si ñ faceres nudus ambulareᷤ.
Ad faciendum gͦ uestẽ necessitate duceriꝰ.
ñ lib̾a uoluntate. Cũ seris montẽ uitib
sem̃ spargis: quia nͥ feceris. alim̃ta non
habebis. Om̾a hȩc necessitate facis. Ds̃
bonitate fecit. Nullo qͦd fecit eguit. idõ
om̃a quȩ cunq uoluit fecit Futas habeniꝰ
& nos. qđ lib̾a uoluntate faciamꝰ: Ea
enĩ quȩ diximꝰ exnecessitate facimꝰ: qͥa
siñ faceremꝰ. egentes & in opes remaneremꝰ.
Inuenimꝰ aliquid qđ lib̾a uoluntate facia¬
mus : Inuenimꝰ plane. cũ ipsũ dm̃ aman¬
do laudamꝰ. hoc eñi lib̾a uoluntate.

Expanded text:
a «omnia quae voluit, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis,» sicut jam diximus. Non omnia quae fecit, coactus est facere, sed «omnia quaecumque voluit, fecit:» causa omnium quae fecit, voluntas ejus est. Facis tu domum, quia si nolles facere, sine habitatione remaneres: necessitas cogit te facere domum, non libera voluntas. Facis vestem, quia si non faceres, nudus ambulares: ad faciendam ergo vestem necessitate duceris, non libera voluntate. Conseris montem vitibus, semen spargis, quia nisi feceris, alimenta non habebis: omnia haec necessitate facis. Deus bonitate fecit, nullo quod fecit eguit; ideo «omnia quaecumque voluit, fecit.» 11. Putas, habemus et nos quod libera voluntate faciamus? Ea enim quae diximus, ex necessitate facimus; quia si non faceremus, egentes et inopes remaneremus. Invenimus aliquid quod libera voluntate faciamus? Invenimus plane, cum ipsum Deum amando laudamus. Hoc enim libera voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
illa dici. & popłm isrł uocari. Credider̃
inde apłi. & milia circũ cisoꝵ. Domꝰ isrł
benedicite dnm. Domꝰ aaron serie¬
Benedicite popłi dñm. hoc ÷ domꝰ isrł
generalit᷑. Benedicite p̃positi: hoc ẽ
domus aaron. Benedicite ministi: hoc
÷ domꝰ leui. Quid decȩteris nationibus:

Expanded text:
illa dici, et populum Israel vocari; crediderunt illa dici, et populum Israel vocari; crediderunt inde Apostoli et millia circumcisorum. «Domus Israel, benedicite Dominum; Domus Aaron, beneBenedicite populi Dominum, hoc est, «domus Israel» generaliter; benedicite praepositi, hoc est, «domus Aaron;» benedicite ministri, hoc est, «domus Levi.» Quid de caeteris nationibus?
Abbreviated transcription (Latin):
orabunt eũ unus quisq deloco suo.
om̃s insule gentiũ. Qͥd ÷ hoc : Nonne
p̾dictũ ÷ e Nonne cõpletũ ÷ : Nonne
ut legitur. sic uidet᷑ : Et illi qͥmansẽ
oculos habent & ñ uident. nares ha¬
bent & ñ odorant᷑. ñ sentiunt illum
habent & ñ odorant᷑ t̾am suauẽ odorẽ
xp̃ie. Were in illis factũ ÷ & uere de illiꝰ
dictũ ÷: similes illis sint om̃s qͥfaciunt
ea & om̃s qui confidunt in eis. S cotidie¬
credunt ꝑmiracula xp̃i dñi. cotidie
apuntur oculi cecoꝵ. &aures surdoꝵ.
Inspirant᷑ nares in sensatoꝵ. dissoluunt᷑
ora mutoꝵ. constringunt᷑ manꝰ para.¬
liticoꝵ. corrigunt᷑ pedes claudoꝵ. Dela¬
pidib istis excitant᷑ filii abrahȩ: qͥb
te oũm. Om̃s filii abrahȩ. & sic delapi¬
dib istis suscitant᷑ filii abrahȩ. Mani¬
sestũ ÷ qͥa illi sunt magis domꝰ isrł.
qui ꝑtinent ad domũ isrł. qͥpertinent
ad sem̃ abrahã ñ carne s fide. Domus
isrł benedicite dnm̃. S fac dedomo

Expanded text:
eum unusquisque de loco suo, omnes insulae Gentium» . Quid est hoc? Nonne praedictum erat? nonne completum est? nonne ut legitur, sic videtur? Et illi qui remanserunt, oculos habent, et non vident; nares habent, et non odorant. Non sentiunt illum habent, et non odorant tam suavem odorem Christi? Vere in illis factum est, et vere de illis dictum est, «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis.credunt per miracula Christi Domini, quotidie aperiuntur oculi caecorum et aures surdorum, inspirantur nares insensatorum, dissolvuntur ora mutorum, constringuntur manus paralyticorum, corriguntur pedes claudorum, de lapidibus istis excitantur filii Abrahae : quibus te Dominum.» Omnes filii Abrahae; et si de lapidibus istis suscitantur filii Abrahae, manifestum est quia illi sunt magis domus Israel, qui pertinent ad domum Israel, qui pertinent ad semen Abrahae, non carne, sed fide: «Domus Israel, benedicite Dominum.» Sed fac de domo
Abbreviated transcription (Latin):
enim dementia hominum. quasi ad oran¬
dum aliquid dicatur cum dicitur. sol xp̃m
significat. Adora gͦ & petram. quia xp̃m
significat. Sicut ouis ad uictimam ductꝰ
est. Ad ora & ouem. quia xp̃m significat.
Uicit leo detribu iuda. Ad ora & leonem.

Expanded text:
enim dementia hominum; quasi adoranenim dementia hominum; quasi adorandum aliquid dicatur, cum dicitur, Sol Christum significat. Adora ergo et petram, quia Christum significat . «Sicut ovis ad victimam» «ductus est» ; adora et ovem, quia Christum significat. «Vicit leo de tribu Juda» ; adora
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit lunam intempora. hic enim tem¬
poraliter transit ȩccła. Non enĩ hic erat
semꝑ. Ista mortalitas augeri & minui¬
potest. Aliquando transibit intẽpora
facta est. Sol abnouit occasumꝯ sorm.
Et hic quis sol nisi sol ille iustitie. quẽ
sibi non ortum impii plangent indie
idicii. qui dicturi sunt in illo die. ergo
errauimus auia ueritatis. & iustitie lum̃
non luxit nobis. & sol non ortus est nob̾:
Ei sol iste oritur. qui intelligit xp̃m.
Recedit autem ab intellectu eius xp̃s. qui
Itaq irascimini. & nolite peccare. Caritaᷤᷤ
&si irascitur aliquando ut corrigat:
non tenetur rea quia ñ in ueterauit ira
ut uerteretur inodium. Si autẽ ira con¬
uersa fuerit in odium: occidet sol super
iracundiam ur̃am. Non gͥ occidat solsuꝑ
iracundiam urãm. Nec putetis fr̃s idõ non¬
nullis solem ẽẽ adorandũ. quia sol inscrip¬
turis aliquando xp̃m significat. Talis . ẽ.

Expanded text:
Fecit lunam in tempora.» Hic enim temFecit lunam in tempora.» Hic enim temporaliter transit Ecclesia; non enim hic erit semper ista mortalitas: augeri et minui aliquando transibit; in tempora facta est. «Sol agnovit occasum suum.» Et hic quis sol, nisi sol ille justitiae, quem sibi non ortum impii plangent in die judicii? Qui dicturi sunt in illo die, «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ei sol iste oritur, qui intelligit Christum. Recedit autem ab intellectu ejus Christus, Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur aliquando, ut corrigat, non tenetur rea; quia non inveteravit ira, ut verteretur in odium. Si autem ira conversa fuerit in odium, occidit sol super iracundiam vestram. «Non» igitur «occidat sol super iracundiam vestram» . 20. Nec putetis, fratres, ideo nonnulis solem esse adorandum, quia sol in Scripturis aliquando Christum significat. Talis est
Abbreviated transcription (Latin):
fundum. Nonne iam dudum de mon¬
tibus dicebatur. illie uolatilia celi inhabi¬
tabunt. de medio petrarum dabunt uoce ᷤᷤ
suas : Ubiq gͦ petra refugium nr̃m.
Siue in montibus excelsa sit. siue in mari
tundatur fluctibus non frangatur. siue
in terra solidetur: ad illam cerui. ad illã
fulica. ad illam lepus & hericius. Tundant
pectora lepores & hericii. confiteantur
peccata sua. Licet co oꝑti sint minutis
quidem cotidianisq peccatis: non eis tam̃
de ÷ petra. quȩ illos docuit dicere. Dimitte
nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is. Petra refugium hericiis
deminimo. & ista mortalitate uitȩ quo¬
dam mͦ senescentem. sed ut ꝓpinquet
ad solem. Non istam lunam uisibilem¬
dico oculis. sed quȩ hoc nomine signifi¬
catur. Itaq quando obscura erat ęccła
quando nondum apparebat. nondum
eminebat : se ducebantur homines & dice
rent in obscura luna rectos corde. Modo
quam cecus ÷ qui luna plena errat e¬

Expanded text:
fundum. Nonne jamdudum de monfundum. Nonne jamdudum de montibus dicebatur: «Illic volatilia coeli inhabitabunt; de medio petrarum dabunt voces suas?» Ubique ergo petra refugium nostrum: sive in montibus excelsa sit, sive in mari tundatur fluctibus, non frangatur, sive in terra solidetur; ad illam cervi, ad illam fulica, ad illam lepus et ericius. Tundant pectora lepores, et ericii confiteantur peccata sua: licet cooperti sint minutis quidem quotidianisque peccatis; non eis tamen deest petra, quae illos docuit dicere, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . «Petra refugium ericiis de minimo, et ista mortalitate vitae quodammodo senescentem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam dico visibilem oculis, sed quae hoc nomine significatur. Ista quando obscura erat Ecclesia, quando nondum apparebat, nondum eminebat, seducebantur homines, et dicrent in obscura luna rectos cord.» . Modo quam caecus est qui plena luna errat? «
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ multum eminent in scripturis. iusti¬
ficentur insũmis. Cerui enim sunt illi
montes altissimi. Quidde humilibus bestiiᷤ:
Quid de lepore : Quid de hericio: Lepus
minutum animal & infirmum. hericius
etiam spinosum. Illud animal timidum.
istud animal spinis cooꝑtum. Spine enĩ
quid significatͥ nisi peccatores : Oui peccat
cotidie: etiam si non magna peccata: mi¬
nutissimis spinis cooꝑtus ẽ. In eo qđ timet
lepus ÷: in eo qđ minutissimis peccatisoꝑit᷑.
heririus ÷ & non potest tenere excelsa illa
& ꝑfecta precepta. Illi enim montes altis¬
ꝑeunt : Non. Sic enim montes altissimi
ceruis. ut & his uideas quid sequatur. fetra
refugium ÷ hericiis & leporibus. Quia
factus ÷ dñs refugium pauꝑi. Ponas
petram illam interra. refugium est
hericiis & leporibus. Ponas . llam in
mari. domus ÷ fulicę. Ubiq utilis pe¬
tra & in montib ipsa utilis. Montes
sine petrȩ fundamento: ruerent in ꝓ¬

Expanded text:
quae multum eminent in Scripturis, justiquae multum eminent in Scripturis, justificentur in summis: cervis enim sunt illi montes altissimi. Quid de humilibus bestiis? quid de lepore? quid de ericio? Lepus minutum animal et infirmum, ericius etiam spinosum: illud animal timidum, illud animal spinis coopertum. Spinae quid significant, nisi peccatores? Qui peccat quotidie, etiamsi non magna peccata, minutissimis spinis coopertus est. In eo quod timet, lepus est; in eo quod minutissimis peccatis operitur, ericius est: et non potest tenere excelsa illa et perfecta praecepta. Illi enim «montes altiseunt? Non. Sic enim «montes altissimi cervis,» ut et his videas quid sequatur: «Petra refugium ericiis et leporibus.» Quia factus est Dominus refugium pauperi . Ponas petram illam in terra, refugium est ericiis et leporibus: ponas illam in mari, domus est fulicae. Ubique utilis petra. Et in montibus ipsa utilis: montes sine petrae fundamento ruerent in pro
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatesq sentire. ut nulli uento cedat
nulli fluctui. sed onĩa excipiat & integer
maneat. Ergo fulicȩ domus. & fortis ÷ &
humilis. Non habet domum fulica imexcelsis.
Nichil illa domo firmius. & nichil humilius.
Incedris quidem nidificant passeres ꝓpter
presentem necessitatem: sed petram illam
habent ducem quȩ fluctibus tunditur &
non frangitur. Imitantur enim xp̃i pas¬
siones. & si forte cedri libani iratȩ fuerint
& aliquid molestiȩ uł scandali seruis dei
in ramis suis cõmouerint : uolabunt qui¬
dem in de passeres. sed uȩ cedro ramanenti
sine nidis passerum. Passeres enim non
naufragabunt. non ꝑibunt. quia fulicȩ
onites altis sioni ceruis. Cerui magni
sp̃uales. transcendentes incursu om̃a spinosa
ueprium atq siluarum. Qui ꝑficis in quit
pedes meos sicut cerui. & super excelsa sta¬
tues me. Teneant montes altos. alta pre¬
cepta dĩ. Sublimia cogitent. teneant ea

Expanded text:
tempestatesque sentire, ut nulli vento cedat, tempestatesque sentire, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia excipiat, et integer maneat. Ergo fulicae domus et fortis est, et humilis. Non habet domum fulica in excelsis; nihil illa domo firmius, et nihil humilius. In cedris quidem nidificant passeres, propter praesentem necessitatem: sed petram illam habent ducem, quae fluctibus tunditur, et non frangitur; imitantur enim Christi passiones. Et si forte cedri Libani iratae fuerint, et aliquid molestiae vel scandali servis Dei in ramis suis commoverint, volabunt quidem inde passeres; sed vae cedro remanenti sine nidis passerum. Passeres enim non naufragabunt, non peribunt; quia «fulicae Montes altissimi cervis.» Cervi, magni, spirituales, transcendentes in cursu omnia spinosa veprium atque silvarum. «Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super excelsa statuet me» . Teneant montes altos, alta praecepta Dei; sublimia cogitent, teneant ea
Abbreviated transcription (Latin):
plantauit dñs. Faciunt. & libenter faciunt.
Nouerunt quid faciant. nouerunt qͥd acci¬
piant. Sed passeres quamuis incedris libani
nidificabunt. fulice donius dux est eorum
Que ÷ fulice domus: Pulica sicut om̃s nouimꝰ.
marina auis ÷. Uel in stagnis ẽ uł in mari
ẽ. Habet quandam domum non facile in
litore terrę aut nunquam : sed in his quȩ
inmedia aqua sunt. Plerunq gͦ in petris
quas aqua circundat. Intelligimꝰ gͦ petram
eẽ idoneam fulice domum. Nusquam fortiꝰ
& firmius habitat quam ipetra. Inquali
petra : In mari constituta. Et si tunditur
fluctibus. frangit tamen fluctus. ñ frangit᷑
Hoc habet magnum petra in mari constituta.
Quanti fluctus contuderunt petrã nr̃am.
dnm nr̃m iħm xp̃m. Elisi sunt in illum
iudei. illi fracti sunt. ille integer mansit.
Et unus quisq unitans xp̃m. ita sit in isto scło
idẽ. in isto mari. ubi non potest nisi procellas

Expanded text:
plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; noverunt quid faciant, noverunt quid accipiant. Sed passeres quamvis in cedris Libani nidificabunt, «Fulicae domus dux est eorum.» Quae est fulicae domus? Fulica, sicut omnes novimus, marina avis est; vel in stagnis est, vel in mari est. Habet quamdam domum non facile in littore terrae, aut nunquam; sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo in petris quas aqua circumdat. Intelligimus ergo petram esse idoneam fulicae domum, nusquam fortius et firmius habitat, quam in petra. In quali petra? In mari constituta. Etsi tunditur fluctibus, frangit tamen fluctus, non frangitur: hoc habet magnum petra in mari constituta. Quanti fluctus contuderunt petram nostram, Dominum Christum? Elisi sunt in illum Judaei; illi fracti sunt, ille integer mansit. Et unusquisque imitans Christum, ita sit in isto saeculo, id est in isto mari, ubi non potest nisi procellas
Abbreviated transcription (Latin):
si non ita ÷. Ut loquerer ista non solum credi¬
di. sed & uidi. Dedit mͥ intellectum. ipsum
exꝑimentum. Interrogate latissimas terras
qui nostis. & uidete in quã multis cedris li-¬
bani passeres illi de quib locutus sum nidi-¬
ficant. Sed tamen fres mei. ipsi passeres
si sp̃uales sunt. quamuis nidificent incedriᷤᷤ
libani. ñ ꝓmagno hab̾e debent cedros libani.
& putare illos eẽ superiores aquibus eorum
necessaria complentur. Passeres enim sunt.
illi autem cedri libani sunt. Ergo fulicȩ
domus dux ẽ passerum. Quamuis incedris
libani nidificent passeres: nontamen cedri
libani duces sunt passerum. Eece satiabunt᷑
ligna campi. om̃s popłi & cedri libani satia¬
buntur quas plantauit ds̃. om̃s nobiles &
ex celsi fideles. Illic id ÷ incedris libani pas¬
seres nidificabunt. Prebebunt ramos facul¬
tatum suarum colligendis minutis sp̃ualib
Prebent ista faciunt. hȩc cedri libani. quas

Expanded text:
si non ita est. Ut loquerer ista, non solum credisi non ita est. Ut loquerer ista, non solum credidi, sed et vidi; dedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate latissimas terras qui nostis, et videte in quam multis cedris Libani passeres illi, de quibus locutus sum, nidificant. 17. Sed tamen, fratres mei, ipsi passeres si spirituales sunt, quamvis nidificent in cedris Libani, non pro magno habere debent cedros Libani, et putare illos esse superiores, a quibus eorum necessaria complentur. Passeres enim sunt; illae autem cedri Libani sunt. Ergo «fulicae domus dux est» passerum. Quamvis in cedris Libani nidificent passeres, non tamen cedri Libani duces sunt passerum. Ecce satiabuntur ligna campi, omnes populi; et cedri Libani satiabuntur, quas plantavit Dominus, omnes nobiles et excelsi fideles. Illic, id est in cedris Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos facultatum suarum colligendis minutis spiritualibus. Praebent ista, faciunt haec cedri Libani quas
Abbreviated transcription (Latin):
enim pauꝑ. non turgescit in spem scłi huiꝰe
Quis non cotidie cupit augere qđ habet :
Ista cupiditas prȩcisa ÷. ibat inimmensũ.
accepit modum. & nichil dimissum est.
Prorsus totum mundum dimisit petrus.
nichil habentes. & om̃a possidentes. paciuq̃
hoc multi. Ista faciunt qui parum habent
& ueniunt. & fiunt passeres utiles. Minuti
uidentur : quia non habent altitudinẽ
dignitatis secularis. Nidificant incedris
libani. Et enim & cedri libani nobiles & diuiteᷤ
& excelsi huius scł̃i. qm̃ cumtimore audiunt
beatus qui intelligit super egenum & pauꝑẽ:
attendunt res suas. uillas. & om̃s super fluas
copias quib uidentur excelsi. & prebent illas
seruis dĩ. Dant agros. dant hortos. ȩlificant
eccłas monasteria colligunt passeres. ut in ce¬
dris libani nidificent passeres. Ergo satiant᷑
cedri libani quas plantauit dñs & illic pas¬
seres nidificabunt. At tendite totam terrã

Expanded text:
enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, nihil habentes, et omnia possidentes . Faciunt hoc multi: ista faciunt qui parum habent, et veniunt, et fiunt passeres utiles. Minuti videntur, quia non habent altitudinem dignitatis saecularis: nidificant in cedris Libani. Etenim et cedri Libani, nobiles et divites et excelsi hujus saeculi, quoniam cum timore audiunt, «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem;» attendunt res suas, villas suas, et omnes superfluas copias, quibus videntur excelsi, et praebent illas servis Dei; dant agros, dant hortos, aedificant ecclesias, monasteria, colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent passeres. Ergo satiantur «cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres nidificabunt.» Attendite totam terram,
Abbreviated transcription (Latin):
prias sedes quibus de legarentur. sed ire in
uitam quandam cõmunem. Sed quid dimi¬
serunt isti passeres : Minuti enim huius
scłi passeres uidentur. Quid dimiserunt :
Quid magnum dimiserunt: Alius se con¬
uertit. dimisit cellam patris sui in opem.
uix unum lectum & unam archam. Con¬
uertit se tam̃. factus ÷ passer. quȩ siuit spiri¬
tualia. Bene optime. Non illi insultemus.
non illi dicamus. nichil dimisisti. Non suꝑ¬
biat qui multa dimisit. Petriis ut seque¬
retur dñm nouimus qđ piscator erat. quid
potuit dimittere : Uel frat̾ eius andreas
uł filii zebedĩ ioħs & iacob. & iam ipsi pi-¬
scatores. & tam̃ quid dixerunt: Ecce nos
dimisinius om̃a: & secuti sumus te. Non
ei dixit dñs. Oblitus es pauꝑtatẽ tuã. Quid
dimisisti. ut totum mundum acciꝑes :
Multum dimisit fr̃s mei. multũ dimisit.
qui non solum dimisit quicquid habebat:
sed etiam quicquid hab̾e cupiebat. Quis

Expanded text:
roprias sedes quibus deligarentur, sed ire in roprias sedes quibus deligarentur, sed ire in vitam quamdam communem. Sed quid dimiserunt isti passeres? Minuti enim saeculi hujus passeres videntur. Quid dimiserunt? quid magnum dimiserunt? Alius se convertit, dimisit cellam patris sui inopem, vix unum lectum et unam arcam. Convertit se tamen, factus est passer, quaesivit spiritualia. Bene, optime; non illi insultemus, non dicamus: Nihil dimisisti. Non superbiat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur Dominum, novimus quod piscator erat, quid potuit dimittere? Vel frater ejus Andreas, vel filii Zebedaei Joannes et Jacobus, etiam ipsi piscatores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum acciperes? Multum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
tis in pompis suis. Sunt ibi cedri libani.
quasplantauit dñs. Ipse satiabuntur. qͣs
plantauit dñs. Nam arbor inquit quam
non plantauit pater m̃s: eradicabitur.
Ubi passeres nidificabt̃ : Incedris libani.
Iam audiuimus. quȩ sunt cedri libani.
Nobiles scłi. excelsi genere opib honorib.
Et ipsȩ cedri satiantur illȩ tam̃ quas ipse¬
plantauit. In his cedris passeres nidificant.
Qui sunt passeres: Aues quidem & uolatilia celi
sunt passeres. Sed minuta uolatilia solent
dici passeres. Sunt gͦ quidam spũales. nidifi.¬
cantes incedris libani. id ÷ sunt quidam ser¬
u dĩ audientes in eugło. dimitte om̃a tua
uł uende om̃a tua & da pauꝑibus. & habeb̾
thesaurum incęlis. & ueni sequere me. Et
non tantum hoc audierunt magni: sed au-¬
dierunt & parui. & uoluerunt hoc facere &
parui. & esse spũales. Non iungi uxoribus.
non macerari cura filiorum. non habere ꝓ¬

Expanded text:
tis in pompis suis. Sunt ibi cedri Libani tis in pompis suis. Sunt ibi cedri Libani quas plantavit Dominus; ipsae satiabuntur quas plantavit Dominus. Nam «arbor,» inquit, «quam non plantavit Pater meus, eradicabitur» Ubi passeres nidificabunt? In cedris Libani. Jam audivimus quae sint cedri Libani, nobiles saeculi, excelsi genere, opibus, honoribus: et ipsae cedri satiantur, illae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeres nidificant. Qui sunt passeres? Aves quidem et volatilia coeli sunt passeres, sed minuta volatilia solent dici passeres. Sunt ergo quidam spirituales nidificantes in cedris Libani: id est, sunt quidam servi Dei audientes in Evangelio, «Dimitte omnia tua,» vel, «vende omnia tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» . Et non tantum hoc audierunt magni, sed audierunt et parvi, et voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituales; non jungi uxoribus, non macerari cura filiorum, non habere p
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsum. Et panis inquit cor hominis con¬
firmet. Ergo sic accipe de pane. quomͦ ac¬
cipis de uino. Intus esuri. intus siti. Beati
enim qui esũriunt & sitiunt iusticiam.
cta de terra. ligna campi. plebes popłoꝵ
Eiceori lisagi Quas planiaori. Uedri
libani potentes in scło. Et ipsi satiabunt᷑.
Per uenit panis & unum & oleum xp̃i ad
senatores ad nobiles. ad reges. satiatã sunt
ligna cãpi. Prius humiles satiati sunt. de¬
inde etiam cedri libani. sed quas plantauit
ipse. Piȩ cedri. religiosi fidel es. Tiles enĩ
plantauit. Nam & impii sunt cedri libani.
quia conterit dñs cedros libani. Libanus
enim mons ÷ ibi iste arbores etiam scđm
litteram annosissimȩ sunt. & excellentissimȩ.
Libanum autem interpretantur sicut legimꝰ
in eis qui ista scripserunt. candidationem.
Libanus dicitur candidatio. Uidetur autẽ
candidatio. eẽ. scłi huius mͦ nitentis & fulgen¬

Expanded text:
 ipsum: «Et panis,» inquit, «cor hominis con ipsum: «Et panis,» inquit, «cor hominis confirmat.» Ergo sic accipe de pane, quomodo accipis de vino; intus esuri, intus siti: «Beati» enim «qui esuriunt et sitiunt justitiam, cta de terra. «Ligna campi,» plebes populorum. «Et cedri Libani quas plantavit.» Cedri Libani, potentes in saeculo, et ipsi satiabuntur. Pervenit panis, et vinum, et oleum Christi ad senatores, ad nobiles, ad reges; satiata sunt ligna campi. Prius humiles satiati sunt, deinde etiam cedri Libani, sed «quas plantavit» ipse: piae cedri, religiosi fideles; tales enim plantavit. Nam et impii sunt cedri Libani, quia, «Conteret Dominus cedros Libani» . Libanus enim mons est; ibi istae arbores etiam secundum litteram annosissimae sunt et excellentissimae. Libanus autem interpretatur, sicut legimus in eis qui ista scripserunt, Candidatio. Libanus dicitur candidatio: videtur autem candidatio esse saeculi hujus, modo nitentis et fulgen
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uenientes accipiunt grãm. ut ex hilaret᷑
facies inoleo. et panis cor hoannis con¬
Firoret. Quid ÷ hoc fr̃s : Quasi cępit
intelligi. de quo pane diceret. Panis eni
iste uisibilis. stomachum confirmat. uen¬
trem confirmat. Est aliꝰ panis qui cor
confirmat. quia panis ÷ cordis. Iam eñi
dixerat de pane suꝑius ut educat panẽ
deterra. sed non dixerat qualis panis sit
ille. Et uinum lȩtificet cor hominis.
Nidetur iam dicere de sp̃uali uino. Nam
idõ letificat cor hominis. Sed adhuc pu¬
tetur de uino isto dici. quia ebrii quasi
leti corde uidentur apparere. Utinam lȩ¬
tentur. & non rixentur. Dicis mͥ. Quidlȩtiꝰ
ebrio: Immo quid insanius ebrio: Quid
plerumq iracundius: Est gͦ uinum qͦd
uere lȩtificat cor. & non nouit aliud nisi
letificare cor. Sed ne putes hoc quidem
de sp̃uali uino debere accipi de illo pane
autem non qͦd & ipse sp̃ualis sit: ex posuit¬

Expanded text:
ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur ergo venientes accipiunt gratiam, ut exhilaretur facies in oleo. 14. «Et panis cor hominis confirmat.» Quid est hoc, fratres? Quasi coegit intelligi de quo pane diceret. Panis enim iste visibilis stomachum confirmat, ventrem confirmat: est alius panis qui cor confirmat, quia panis est cordis. Jam enim dixerat de pane superius, «Ut educat panem de terra,» sed non dixerat qualis panis sit ille. «Et vinum laetificat cor hominis.» Videtur jam dicere de spirituali vino; nam id laetificat cor hominis. Sed adhuc putetur de vino isto dici, quia ebrii quasi aeti corde videntur apparere. Utinam laetentur, et non rixentur. Dicis mihi: Quid laetius ebrio? Imo quid insanius ebrio? quid plerumque iracundius? Est ergo vinum quod vere laetificat cor, et non novit aliud nisi laetificare cor. Sed ne putes hoc quidem de spirituali vino debere accipi, de illo pane autem non; quod et ipse spiritualis sit, exposuit et
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudent bonis oꝑib ur̃is. hoc enim uobis
ꝓdest. Non enim quęrunt datum. sed re¬
quirunt fructum. Quid ÷ ex hylaratio faci-¬
ei in oleo: Gr̃ȩ dĩ nitor quidam̃ in manife-¬
statione. sicut dic̃ apłs. uni cuiq autem
datur sp̃s ad manifestationem. Grã quȩ¬
dam quȩ ÷ hominum ad homines ꝑspicua
ad conciliandum scm̃ amorem. oleum
dicitur innito re diuino. Et qm̃ excel¬
lentissima in xp̃o apparuit: totus orbis
eum diligit. qui cum contemptus hic
ẽẽt. ad oratur mͦ ab om̃igente : qm̃ ipsius
regnum. & ipse dñabitur gentium. Tinta
enim ÷ eius gr̃a: ut multi qui in eum ñ
credunt laudent eum. & ꝓpterea dicant
nolle se in eum credere. quia nemo po¬
test implere qđ iubet. Iaudando impe¬
diuntur. qui in illum uituꝑando sȩuie¬
bant. Amatur tamen ab om̃ib. p̾dicat᷑
Messias hebraice. grece xp̃s. latine unctꝰ.
Sed corpus suũ totum perunguit. Om̃s

Expanded text:
Gaudent bonis operibus vestris; hoc enim vobis Gaudent bonis operibus vestris; hoc enim vobis prodest: non enim quaerunt datum, sed requirunt fructum. Quid est exhilaratio faciei in oleo? Gratia Dei, nitor quidam in manifestationem; sicut dicit Apostolus: «Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsiusregnum, et ipse dominabitur gentium» . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicaMessias hebraice, graece Christus, latine Unctus: sed corpus suum totum perunguit. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
panem : Xp̃m. Dequa terra : Depetro. de
paulo. decȩteris dispensatorib ueritatis. Audi
quia de terra. habemus inquit thesaurũ
istum inuasis fictilibus: ut eminentia sit
uirtutis dĩ. Ipse ÷ panis qui decelo descen¬
dit. ut de terra educatur. cum per seruoꝵ
suoꝵ carnem prȩdicatur. Terra fȩnum ꝓ¬
ducit. ut panem de terra ediicat. Quȩ
terra fenum ꝓducit c Plebes piȩ. plebes
scȩ. At dequa terra panis educitur : Uer¬
bum dĩ de apłis. de dispensatorib saeram̃toꝵ
dĩ adhuc in terra ambulantibus. ad huc
corpus terrenum portantibus. ⁊ uuõ
ebriet. In ebriamini. sed uidete unde:
Si uos mebriat calix dñi: prȩ clarus ui-¬
in alienatione mentis ur̃ȩ sed aterrenis incȩlũ.
⁊ ex hilaret faciem iis oleo. Uideo quȩ
terra. quantum fructum educat. si ꝑducat
fenum iumentis. Non isti serui uendunt
quod dant. Non enim uenditores eugłii
sunt. Gratis dant : quia gratis acceperunt.

Expanded text:
panem? Christum. De qua terra? De Petro, de panem? Christum. De qua terra? De Petro, de Paulo, de caeteris dispensatoribus veritatis. Audi quia de terra: «Habemus,» inquit, «thesaurum istum in vasis fictilibus, ut eminentia sit virtutis Dei» . Ipse est panis qui de coelo descendit , ut e terra educatur, cum per servorum suorum carnem praedicatur. Terra fenum producit, ut panem de terra educat. Quae terra fenum producit? Plebes piae, plebes sanctae. Ut de qua terra panis educatur? Verbum Dei de Apostolis, de dispensatoribus Sacramentorum Dei, adhuc in terra ambulantibus, adhuc corpus terrenum portantibus. 13. «vebriet. Inebriamini, sed videte unde. Si vos inebriat calix Domini praeclarus, viin alienatione mentis vestrae, sed a terrenis in coelum. «Ut exhilaret faciem ejus in oleo.» Video quae terra quantum fructum educat, si producat fenum jumentis. Non isti servi vendunt quod dant; non enim venditores Evangelii sunt: gratis dant, quia gratis acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
potui. quantum potui. Puto aut̃ manife¬
stos nos ẽẽ uob̾ sicut ait apłs. non idõ nos
dicere ut in nos ista faciatis. Prestahoc ds̃:
ut hȩc non frustra dixerim. Pręstet ds̃.
ut terra irrigata sitis. non lapidea sicut
iudeorum. unde tabulas lapideas acciꝑe
meruerunt. sed terra fructifera. terra quȩ
irrigata reddit fructum agricole. Illi ipsi
corde lapideo qͦd significatum ÷ lapideis ta¬
bulis. decimas dabant. Et iam gemite. &
nichil huc exeat. Sigemitis parturite.
siparturitis parite. Quare gemitus in anis:
Quare gemitus sterilis: Discera torquent᷑.
annon ÷ intus qđ edatur : Rigans monte ᷤᷤ
de suꝑiorib suis. de fructu oꝑum tuorũ
satiabitur terra. Beati qui faciunt. beati
qui ista fructuose audiunt beati qui non
inaniter clamant. de fructu oꝑum tuoꝵ
satiabitur terra: ꝓducens fęnum ium̃tis.
& herbam seruituti hominum. Ut quid
hoc ÷ ⁊ eoocat patem oeterra. Quem

Expanded text:
potui, quantum potui. Puto autem manifepotui, quantum potui. Puto autem manifestos nos esse vobis, sicut ait Apostolus, non ideo nos dicere, ut in nos ista faciatis. Praestet Deus ut haec non frustra dixerim: praestet Deus ut terra irrigata sitis, non lapidea, sicut Judaeorum, unde tabulas lapideas accipere meruerunt; sed terra fructifera, terra quae irrigata reddat agricolae. Illi ipsi corde lapideo, quod significatum est lapideis tabulis, decimas dabant. Etiam gemitis, et nihil adhuc exit. Si gemitis, parturite; si parturitis, parite. Quare gemitus inanis? quare gemitus sterilis? Viscera torquentur, an non est intus quod edatur? «Rigans montes de superioribus suis: de fructu operum tuorum satiabitur terra.» Beati qui faciunt, beati qui ista fructuose audiunt, beati qui non inaniter clamant. «De fructu operum tuorum satiabitur terra: producens fenum jumentis, et herbam servituti hominum.» Utquid hoc? «Ut educat panem de terra.» Quem
Abbreviated transcription (Latin):
dabantur. & in loculos mittebantur: dabat᷑
tamen & illis pauꝑib quos ds̃ docuit non
contemnendos. Sed si illum non contẽnis.
quantomagis bouem ꝑ quem trituratur hȩc
area : Quanto magis seruum tuum : Non in
fabricat. forte aliquid utile indomo dĩ mo¬
litur. & expectat ut attendas. expectat ut
intelligas super egentem pauperem. Tu c̃tra
tibi dicere non sciebam. non noueram. nemo
Mͥ dixit. Nemo tibi dixit : Xp̃s non cessat
dicere. ꝓpħȩ noncessant dicere. beatus qͥ
intelligit suꝑ egenum & pauꝑem. Nonui¬
des archam in anem prȩpositi tui. uides
certe uł surgentem fabricam quo intra¬
turus & oraturus es. Nonne ad mouetur
oculis tuis: Nisi forte putatis fr̃s. quia p̾¬
positi ur̃i thesauritant. Et nouimꝰ multoᷤ
non thesaurizare. & ad cotidiana egere de
quib om̃ino non creditur. quos & uos in¬
ueniretis si uelletis. sicircum spiceretis. si ad
hoc uigilaretis. ut fructũ daretis. Dixi qđ

Expanded text:
dabantur et in loculos mittebantur, dabatur dabantur et in loculos mittebantur, dabatur tamen et illis pauperibus, quos Deus docuit non contemnendos. Sed si illum non contemnis, quanto magis bovem per quem trituratur haec area? quanto magis servum tuum? Non indifabricat, forte aliquid utile in domo Dei molitur; exspectat ut attendas, exspectat ut intelligas super egentem et pauperem. Tu contra, tibi dicere: Non sciebam, non noveram, nemo mihi dixit. Nemo tibi dixit! Christus non cessat dicere, propheta non cessat dicere: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem.» Non vides arcam inanem praepositi tui: vides certe vel surgentem fabricam, quo intraturus et oraturus es. Nonne admovetur oculis tuis? Nisi forte putatis, fratres, quia praepositi vestri thesaurizant: et novimus multos non thesaurizare, et ad quotidiana egere, de quibus omnino non creditur; quos et vos inveniretis, si velletis, si circumspiceretis, si ad hoc vigilaretis, ut fructum daretis. Dixi quod
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Suscepit eum zacheus. & gaudet. Cui
hoc bonum: Ap̃o an zacheo: Uere sinon
susciꝑet zacheus. non erat ubi maneret mun¬
di fabricator: Aut sinon pasceret zacheus
indigeret iħs. quidequinq panib tot milia
hominum saturauit: Cum gͦ quisq sc̃m
suscipit: non suscepto sed susceptori prestat᷑.
Nunquid in illa fame non pascebatur heliase
Nonne coruus afferebat panem & carnem
seruo dei. seruiente creatura: Missus est
tamen pascendus adiuduam. non ut militi s
ut ꝓuintiali aliquid prestaretur. Ergo quia
dicebamus fr̃s & de pascendis pauꝑib cum dñs
loculos haberet: tam̃ quando dixit uidȩ eũ
tradituro qͦd facis fac uelociter. non intelligen¬
tes cȩteri quid dixisset arbitrati sunt eum dixiꝰ¬
se. ut aliquid prepararet qđ daretur pauꝑib.
Ille enim loculos habebat. Hoc in eugło seri¬
ptum est. Nonpossent hoc suspicari: nisi hoc
haberet in consuetudine dñs. Deiis gͦ quȩ

Expanded text:
pit. Suscepit eum Zacchaeus, et gaudet . Cui pit. Suscepit eum Zacchaeus, et gaudet . Cui hoc bonum? Christo, an Zacchaeo? Vere, si non susciperet Zacchaeus, non erat ubi maneret mundi fabricator? aut si non pasceret Zacchaeus, indigeret is qui de quinque panibus tot millia hominum saturavit? Cum ergo quisque sanctum suscipit, non suscepto, sed susceptori praestatur. Numquid in illa fame non pascebatur Elias? nonne corvus afferebat panem et carnem, servo Dei serviente creatura ? Missus est tamen pascendus ad viduam; non ut militi, sed ut provinciali aliquid praestaretur. 12. Ergo quia dicebamus, fratres, et de pascendis pauperibus; cum Dominus loculos haberet, tamen quando dixit Judae eum tradituro, «Quod facis, fac velociter;» non intelligentes caeteri quid dixisset, arbitrati sunt eum dixisse, ut aliquid praepararet quod daretur pauperibus. Ille enim loculos habebat, hoc in Evangelio scriptum est . Possent hoc suspicari, nisi hoc haberet in consuetudine Dominus? De his ergo quae
Abbreviated transcription (Latin):
multos ꝓ nos & gaudentes ituros ad martiriũ
passionis exultaturos in ipsa passione. fortes
centenarios. maturos adhorreum: quorundã
tamen infirmorum quos uidebat posse cont᷑.¬
bari uentura passione nedeficerent tamen
sed potius uoluntatem humanam uoluntati
creatoris coniungerent. ipsorum personam
uoluit susciꝑe inpassione xp̃s dicens. Tristis
est anima mea usq ad mortem. Et iterum.
Pater si fieri potest transeat ame calix iste.
Docuit quid ẽẽt dicturus infirmus. sed secutꝰ
ostendit quid facere deberet infirmus. Uerũ¬
tamen non qđ ego uolo. sed qđ tu uis pater
Quomͦ gͦ in passione infirmoꝵ ꝑsonam sustinu¬
it prefigurata illa incorpore suo quia &
illi membra eius neq enim frustra dictũ
÷ imperfectum meum uiderunt oculi tui
& inlibro tuo om̃s scribentur: sic & in loculiꝰ
habendis & in exigenda quodãmͦ annona
non petendo sed prebendo indigentiam susce¬

Expanded text:
multos pronos et gaudentes ituros ad martyrium multos pronos et gaudentes ituros ad martyrium passionis, exsultaturos in ipsa passione, fortes, centenarios maturos ad horreum; quorumdam tamen infirmorum, quos videbat posse conturbari ventura passione, ne deficerent tamen, sed potius voluntatem humanam voluntati Creatoris conjungerent, ipsorum personam voluit suscipere in passione Christus, dicens, «Tristis est anima mea usque ad mortem;» et iterum, «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Docuit quid esset dicturus infirmus, sed secutus ostendit quid facere deberet infirmus: «Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Quomodo ergo in passione infirmorum personam sustinuit, praefigurata illa in corpore suo, quia et illa membra ejus; neque enim frustra dictum est, «Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur» : sic et in loculis habendis, et in exigenda quodam modo annona, non petenda, sed praebenda, indigentiam susce