comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sationi humane decreuit. E go autẽ. licet potestatẽ
haberẽ de eugłio iiuere. nullo hoꝵ que suꝑus dixi
usus sũ. qr nullos sumptus a uob̃ accepi: ut eugłm non
facerem uenale: & uos libere possem redarguere. Non
scripsi autt̃ hoc ut ita in me fiat. ꝑo terant illi dicere.
Uere ido apłs talia scripsit nob̃. ut qđ antea ñ accepit
a nobis. m̃ accipiat: ut demꝰ ei que necessaria sunt.
Ad hec ille. N on ido inquit ista dico. ut qđ actenus ñ feci.
nẽ faciam incipere: s ut uos ad caritatẽ ꝓuocem. Bonũ est
enim mͥ magis mori. fame. siti. nuditate: quam ut głam
meam quã spero me recepturũ ꝓ mercede p̾dicationis. ali¬
qͥs euacuet. siue destruat: dando mͥ munera. E unc enim
gła illiꝰ euacuaret᷑. si mercedem acciperet in p̃senti. S ñ
speraret aliam mercedem accipere in futurũ : nec redar¬
gueret delinquentes. N am si eugłiauero. subaudis solũ¬
m̃ ꝓpt̃ hoc. ut ꝓpter assiduitatẽ p̃dicationis mercedem in

Expanded text:
otestatem dedit. Ego autem licet potestatem haberem de Evangelio vivere, nullo horum quae superius dixi usus sum, quia nullos sumptus a vobis accepi, ut Evangelium non facerem venale, et vos libere possem redarguere. Non autem scripsi haec ut ita fiant in me. Poterant illi dicere: Vere ideo Apostolus talia scripsit nobis, ut quod antea non accepit a nobis, modo accipiat, ut demus ei quae necessaria sunt. Ad haec ille: Non ideo, inquit, ista dico, ut quod hactenus non feci, nunc facere incipiam, sed ut vos ad charitatem provocem. Bonum est enim mihi magis non mori fame, siti, nuditate, quam ut gloriam meam, quam spero me recepturum pro mercede praedicationis, quis evacuet sive destruat, dando mihi munera. Tunc enim gloria illius evacuaretur, si mercedem accipiens in praesenti, non speraret mercedem aliam accipere in futurum, nec redargueret delinquentes. Nam etsi evangelizavero, subaudis solummodo propter hoc, ut propter assiduitatem praedicationis mercedem in
Abbreviated transcription (Latin):
pore. presens autẽ spũ. subaudis. scõ: qui replet omnia. Ut be¬
eugłizauerat. Iam iudicaui eũ qͥsic oꝑatus ẽ ut p̾sens: id illũ
qͥ uxorem patris accepit. Iam iudicaui quasi p̾sens sim corpore.
congregatis uob̃ et meo sp̃u. idest spũ scõ. cũ uirtute dnĩ¬

Expanded text:
pore, praesens autem Spiritu, subaudis sancto, qui replet omnia, ut bepore, praesens autem Spiritu, subaudis sancto, qui replet omnia, ut beevangelizaverat. Jam judicavi eum qui sic operatus est, ut praesens, id est, illum qui uxorem patris accepit, jam judicavi quasi praesens sim corpore. congregatis vobis et meo Spiritu, id est Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& in seueritate correptionis. sic̃ moyses in egyptũ. quod sig¬
nificabat᷑ ꝑ uirgam quam ferebat : an uultis ut in caritate.
siue dilectione et spũ mansuetudis ueniam. idest in lenitate
mentis. et humilitate atq tranquillitate. & est sensus. Si uul¬
tis ut in uirga ueniam: manebitis in correcti: si autẽ in aĩo
pacifico et lenitate mentis. corrigite uos et em̃date. agentes pe¬
nitentiã. Auditur inter uos talis fornicatio. qualis nec inter
gentes. idest int̾ paganos: ita ut uxorr̃ patris quis habeat. no¬
u̾cam uidelicet suam. Ꝙ uos inflati estis. id÷ in suꝑbiam eleua¬
ti suꝑbitis: & ñ magis luctũ habuistis ꝓ hoc scelere. sicꝰ samu¬
hel lugebat suꝑ saul. Et est sensus. Cum debuissetis lugere
peccatũ illius. & a ur̃o consortio huiꝰmodi separare. magis in su¬
ꝑbiam eleuati quã intuitu illiꝰ humiliati. putatis uos magni
meriti eẽ. & sanctio res illo apparere. Ego aũ absens cor¬

Expanded text:
 in severitate correptionis, sicut Moyses in Aegyptum, quod significabatur per virgam quam ferebat: an vultis ut in charitate, sive dilectione, et spiritu mansuetudinis veniam? id est in lenitate mentis, et humilitate, atque tranquillitate, et est sensus: Si vultis ut in virga non veniam, manebitis incorrepti; sin autem in animo pacifico et lenitate mentis, corrigite vos et emendate agentes poenitentiam. CAPUT V Auditur inter vos fornicatio talis qualis nec inter gentes, id est inter paganos, ita ut uxorem patris sui aliquis habeat, novercam videlicet suam. Et vos inflati estis, id est in superbiam elevati superbitis, et non magis luctum habuistis pro hoc scelere, sicut Samuel lugebat super Saul, et est sensus: Cum debuissetis lugere peccatum illius, et a vestro consortio hujusmodi separare, magis in superbiam estis elevati, quia intuitu illius scelesti, putatis vos magni meriti esse, et sanctiores illo apparere. Ego quidem absens cor
Abbreviated transcription (Latin):
E qͥb aũ seripsistis mͥ. subaudis ꝑ ur̃as litteras. bo¬
nũ ẽ homini mulierem non tangere. siue ñ acciꝑe. P seudo¬
apłis dicentib ad corithios. ñ debetis mulierib adherere
tis dimittere. scripserunt apło corinthii suꝑ hac re. utrũ
deberent mulierib adherere in coitu. nec ne. Quib apls
respondit. Bonũ quidẽ est ab uxorib abstinere: s meliꝰ est
accipere. quã cũ alteriꝰ ꝑpetͣre adulteriũ. aut aliqͦ modo for
subtrahant abinuicẽ a coitii: s uolente uiro concu̾be. det
locũ et licentiã mulier. Similit & uir faciat mulieri. reddeis
ei debitũ concubendi illa uolente. Mulier sui corporis. id÷
sui genitalis mẽbri potestate̾ non habet ut ꝓhibeat uiro coi¬
tũ : s in uiri pocestate est. Suniliter uir sui corporis. id su¬

Expanded text:
e quibus autem scripsistis mihi, subaudis per vestras litteras, bonum est homini mulierem non tangere, sive non accipere. Pseudoapostoli dicentibus ad Corinthios: Non debetis mulieribus adhaerere,tis dimittere, scripserunt apostolo Corinthii super hac re utrum deberent uxoribus adhaerere in coitu necne. Quibus Apostolus respondit: Bonum quidem esse ab uxore abstinere, sed melius esse accipere, quam cum alterius perpetrare adulterium autsubtrahant ab invicem a coitu: volente viro concumbere, locum det et licentiam mulier. Similiter et vir serviet mulieri, reddens ei debitum concumbendi, illa volente Mulier sui corporis, id est sui genitalis membri, potestatem non habet, ut prohibeat viro coitum, sed in viri potestate est. Similiter vir sui corporis, id
Abbreviated transcription (Latin):
cedinem pomi uetiti. uendidit semet¬
ipsũ illi.t: Redẽptꝰ uͦ sanguine .xͥ. illius
seruus ẽ: eiꝰq a liqn E uoluntati optẽꝑare debet.
Glorificate. & portate dm̃ in corpore ur̃o. Ille dm glorificat
qͥ mandata eiꝰ seruando alios ad laudẽ dĩ excitat: iuxta
Dm̃ etiã portat. qͥ eiꝰ uoticiã ꝑceptã. in mente gerendo. oꝑi

Expanded text:
idit semetipsum illi. Redemptus vero sanguine Christi, illius servus est, ejusque voluntati obtemperare debet. Glorificate et portate Deum in corpore vestro. Ille Deum glorificat, qui mandata illius servando, alios ad laudem Dei excitat, juxta . Deum etiam por
Abbreviated transcription (Latin):
errare: idest a rectitudinis uia declinare. E rrabant corinchii.
quia uno uitio ñ credebant homine̾̃ separari a regno di. nisi
omnib fuisset implicatus. Idõ subiungit cominemorando que
iutia singła a regno dei separant: dicens. N eq fornicarii. neq¬

Expanded text:
errare, id est, a rectitudinis via declinare. Errabant Corinthii, errare, id est, a rectitudinis via declinare. Errabant Corinthii, qui uno vitio non credebant hominem separari a regno Dei, nisi omnibus fuisset implicatus. Ideo subdit, commemorando quae vitia singula regno Dei separant, dicens: Neque fornicarii,
Abbreviated transcription (Latin):
sapient̾ẽ in humanis legib: quẽ p̾cipit constitui. Scd̃m augu¬
tinum autẽ. quia illi contemptibiles constituebant: dix̃ iste.
Nũquid ñ est aliqͥs sapiens inter uos qui possit constitui: ut fra¬
tres inter se ñ contendant. & quod peius est ħ etiã apud infideleᷤᷤ
faciunt. duplicantqi peccatũ : & qd̃ litigant. et qd̃ in p̾sentia
litis discordiã : discordia odiũ generat. Ne forte illi dicerent
om̃ino ħ peccatũ ñ est si mea requiro: ido apłs dixit. In ue¬
ritate dico delictũ est in uob̃: qr contͣ p̾ceptũ domini agitis
ꝗͥ dix̃. Si qͥs aufert que tua st̃: ne repetas. E qͥ nob̃ pacẽ suã
cõmendauit. Quare ñ magis iniuriã accipitis: idest quare
ñ magis dampnũ sustinetis: ut p̾ceptũ diũ custodiatis: aua¬
re non magis fraudem patimini. quã uos aliis fraudem facia¬
facitis frĩb ur̃is in fide: cũ qͥb pacem habere debueratis.
In nescitis qi iniqͥ. idy peccatores. regnũ nͨ possidebunt: Nolite

Expanded text:
sapientem in humanis legibus, quem praecipit constitui. Secundum Augustinum autem, quia illi despicabiles constituebant, dixit iste: Nunquid non est aliquis sapiens inter vos qui possit constitui, ut fratres inter se non contendant? et quod pejus est, hoc etiam apud infideles faciunt, duplicantque peccatum, et quod litigant, et quod in praesentia lis discordiam, discordia odium generat. Ne forte illi dicerent, omnino hoc peccatum non est, si mea requiro, ideo Apostolus dixit. In veritate dico, delictum est in vobis, quia contra praeceptum Domini agitis, qui dixit: Si quis aufert quae tua sunt, ne repetas , et nobis pacem suam commendavit. Quare non magis injuriam accipitis? id est, quare non magis damnum sustinetis, ut praeceptum Domini custodiatis. Quare non magis fraudem patimini? quam vos aliis fraudem faciafacitis, fratribus vestris in fide, cum quibus pacem habere debueratis. An nescitis quia iniqui, id est peccatores, regnum Dei non possidebunt? Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. etiam alie uirtutes comp̃hendunt᷑: patientia ui¬
delicet. humilitas. cordisq simplicitas. Sicut enĩ uinũ ñ tẽꝑa¬
tũ admistione alicuiꝰ dulcedinis. aut etiã aqua. m̃tem alienat.
& sic̃ omĩa mera & pura. ñ ita delectant sicut myxta. sic scien¬
tia diuina uel humana ñ est utilis. qr m̃tẽ in suꝑbiã eleuat.
nͥ temꝑata fuerit dilectione ꝓximi: humilitate qͦ. patientia
atq simplicitate. T̃ unc autẽ scientia magna ẽ & sibi utilis. si
caritas humiliat eã : qua etiã amplius crescit. Si qͥs autem
existimat se scire aliqͥd. id ÷ omia munda eẽ & sollicite fide¬
lib suit utenda. nondũ cognouit queadiodũ oportet eun

Expanded text:
omprehenduntur, patientia videlicet, humilitas, cordisque simplicitas. Sicut enim vinum, non temperatum admistione alicujus dulcedinis, aut etiam aquae, mentem elevat, et sicut omnia mera et pura non ita delectantur sicut commista: sic scientia divina vel humana non est utilis, quia mentem in superbiam elevat, nisi temperata fuerit dilectione proximi, humilitate quoque, patientia atque simplicitate. Tunc autem scientia magna est et sibi utilis si charitate humilietur cum qua etiam amplius crescit. Si quis autem existimat se scire aliquid, id est omnia munda esse, et quod licita fidelibus sint ad utendum, nondum cognovit quemadmodum oporteat e
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e.: prauã uidelicet doctrinam. & peccatorẽ hominẽ. Sic̃
modicũ ferm̃tũ massam farine comparsam corrũpit. & ad
suũ acrorem tͣhit. ita mala doctrina. uel unꝰ hõ peccator
totã ẽgregationẽ & eccłam solet coerũ ꝑe suo malo exẽplo
& om̃s qui posst̃ eũ corriꝑe ꝙ ñ cocripiunt: utiq similes ei
efficiunt᷑ in pena. Siue enĩ praua doctͥna. seu malus et
indisciplinatꝰ peccator. qͥ ñ uult se em̃dares ab ecclesia
debet expelli.
XPUR Ga te uetus ferm̃tũ ẜ recipit egregiꝰ p̃dicato
corinthiis. fornicatorem qui uxorẽ patris acceꝑat
a suo conuentu expellere. quem ille iam traditũ habebat
diabolo ad purgandũ: quatinꝰ quo suadente peccauerat. eo
deliũ. erubesceret de reatu suo: metuens similit᷑ eici in fu¬
turo a societate scoꝵ. Id̾oq hoc uissit apłs: ut ꝑ p̾sentem¬

Expanded text:
gere: pravam videlicet doctrinam, et peccatorem hominem. Sicut gere: pravam videlicet doctrinam, et peccatorem hominem. Sicut modicum fermentum omnem massam farinae conspersam corrumpit, et ad suum acorem trahit, ita mala doctrina vel unus peccator homo totam congregationem Ecclesiae solet corrumpere suo malo exemplo. Et omnes qui possent eum corripere et non corripiunt, utique similes ei efficiuntur in poena. Sive prava doctrina seu malus et indisciplinans peccator qui non vult se emendare, ab Ecclesia debet expelli. Expurgate vetus fermentum. Praecipit egregius praedicator Corinthiis fornicatorem, qui uxorem patris acceperat, a suo conventu expellere, quem ille jam traditum habebat diabolo ad purgandum, quatenus quo suadente peccavit, eo a coetu fidelium, erubesceret de reatu suo, metuens similiter ejici in futuro a societate sanctorum. Ideoque hoc jussit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ et sententia roborat᷑. uixta qd dñs dicit : in ore
duoꝵ uł triũ cestiũ. stet omne u̾bũ. Ab his trib ꝑsonis
iam iudicatũ habebat apłs tradere huiꝰmodi hominẽ satha¬
ne. ide diabolo in int̾itũ carnis. siue in afflictionẽ ut uexa¬
data erat apło. ut peccantes et penitentiam nolentes agere
posse: tradere diabolo ad uexandũ in corpore sic istũ: nec¬
non hermogenem et philetũ. de qͥb ipse dicit. Q uos tradi¬
di inquiens sathane : ut discant non blasphemare. Cicie¬
bat enim illũ talem ab eccła et ab om̃iũ societate: & sic dia¬
bolus ꝑ imꝑiũ ⁊ ꝑmissionem illiꝰ nimiũ graui infirmitate
uexabat illũ: putans se animã illiꝰ per talia posse auferre.
Sed piissimꝰ p̃dicator in animam ñ dabat potestatẽ: ut illũ
o corinthii. qͥ głamini in peccato illiꝰ. putantes uos comꝑa¬
tione eiꝰ meliores esse. Nescitis quia modicũ ferm̃tũ totam
massam corrũpit: ferm̃tũ hic duob modis possumꝰ intelli¬

Expanded text:
judicium agitur et roboratur, juxta quod Dominus dicit: In ore duorum vel trium testium stet omne verbum . Ab his tribus personis jam judicatum habebat Apostolus tradere hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, sive in afflictionem, et ut vexadata erat Apostolo, ut peccantes et poenitentiam nolentes agere posset diabolo tradere ad vexandum in corpore, sicut istum, necnon Hermogenem et Philetum, de quibus ipse dicit: Quos tradidi, inquiens, Satanae, ut discant non blasphemare . Ejiciebat enim illum talem ab Ecclesia et ab omni societate, et sic diabolus per imperium et permissionem illius nimium gravi infirmitate vexabat illum, putans se animam illius per talia posse auferre, sed piissimus praedicator in anima non dabat ei potestatem, ut illum o Corinthii, qui gloriamini in peccato illius, putantes vos comparatione illius meliores esse. Nescitis quia modicum fermentum totam massam corrumpit? Fermentum hic duobus modis possumus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
đi ueraciter esse credent. S sicut scriptũ est in ysaia. qd̃
ocłs corporis non uidit. quia non est corpus. neq color. nec¬
audiuit auris corporis. qi ñ est sonus. nec in cor hominis
humana sapientis ascendit. qi cor .i. intellectus hominis
illue debet ascendẽ : quȩ p̃mia p̾parauit d̾s his qͥ diliguis

Expanded text:
Dei esse veraciter crederent. Sed, sicut scriptum est in Isaia: Quod Dei esse veraciter crederent. Sed, sicut scriptum est in Isaia: Quod oculus corporis non vidit, quia non est corpus neque color; nec auris corporis audivit, quia non est sonus; nec in cor hominis humana sapientis ascendit, quia cor, id est intellectus hominis, illuc debet ascendere; quae praeparavit Deus his qui diligu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qͥ erat dñs głe: & diuinitas impassibilis mansit.
Pideamꝰ ex hoc aliquẽ similitudinẽ. Rutilante sole. & cla¬
ra lampade lumꝰ fundente: radius & splendor eiꝰ illustrat
& ꝑ fundit arborẽ. Dũ gͦ adeunt eandẽ arborẽ homino
cũ securib incidendam: nũquid erigendo & deponendo
secures incidunt radiũ solis: licet arborẽ incidant:Sic
utiq sicut impassibilis manet raduis solis. licet semper
uideat᷑ feriri suꝑ arbor̾ẽ quã illustrat: ita illa diuitͥas
quȩ implet omĩa impassibilis mansit. quauis quã re¬
plebat in cruce passionẽ sufferret. Multa possunt ex
me. quia si demones xp̃m esse filiũ d̃ĩ cognouissent qui¬
est dominꝰ głe & maiestatis. ꝑ quẽ ds pat̾ glorificat᷑: nequa¬
quã ad crucifigendũ eũ iudeos ac milites romanoꝵ com¬
pellerent. I psi enĩ illũ crucifixert: qui ad crucifigendũ
suasionib obedirent. ad hoc ut eũ crucifugerent: si filiũ

Expanded text:
iae, et Divinitas impassibilis mansit. Videamus ex hoc aliquam similitudinem. Rutilante sole, et ex clara lampade fundente lumen, radius et splendor ejus illustrat et perfundit arborem; dum ergo adeunt eamdem arborem homines cum securibus incidendam, nunquid erigendo et deponendo secures incidunt radios solis, licet arborem incidant? Sic utique sicut impassibilis manet radius solis, licet semper videatur, ferit insuper arborem quam illustrat: ita illius divinitas, quae omnia implet, impassibilis mansit, quamvis ille quem replebat in cruce passionem sufferret. Multa possent ex me, quia si daemones Christum esse Filium Dei cognovissent, qui Dominus gloriae est majestatis per quem Deus Pater glorificatur, nequaquam ad crucifigendum eum Judaeos ac milites Romanorum compellerent. Ipsi enim illum crucifixerunt qui ad crucifigendum suasionibus obedirent ad hoc ut crucifigerent, si Filium
Abbreviated transcription (Latin):
tiam substentialẽ. quȩ ẽ ubũ patris di: quȩ loqͥtur sapienti¬
am. Siegs sapientia ex ore altissimi ꝓddiui pͥmogenita. Istam
tur illam: ꝥhilosophis utiq & potentib huiꝰ scłi erat abscondi¬
ta: & illis erat manifestata ꝑ seipsam. Unde seqͥtur. Quam
credimꝰ: ut ꝑ illũ redempti & mundati a peccatis. gorificari
meream᷑ adhuc. Igitur ante omĩa scła p̾destinauit d̾s pat̾
hominẽ assum̃dũ a u̾bo. ut esset uerus filius di: & nos per
p̾destinatus ẽ filius dĩ in uirtute. Seqͥtur. Q uã sapien
di sunt in hoc loco prĩcipes huiꝰ scłi. idest octauianꝰ. tyberiꝰ
herodes. pilatus. scribe & pharisei. sacerdotesq iudeoꝵ: qui
non cognouert᷑ xp̃m esse filiũ dĩ. uidentes illũ homine̾ esse.
udentes eũ fatigari. sitire. esurire: non putabant esse. dm̃
Unde petrus. Scio inquit frẽs. qr ꝑ ignorantiã fecistiꝰ: sicut
& principes ur̃i. Qͥ d gͦ: Si per ignocantiã fecistis. serui

Expanded text:
tialem, quae est Verbum Dei Patris, quae loquitur per sapientiam: Ego sapientia ex ore Altissimi prodii primogenita . Istam tur illam? philosophis utique et potentibus hujus saeculi erat abscondita, et illis erat manifestata per seipsam. Unde sequitur: Quamcredidimus per illum redempti et mundati a peccatis, ut glorificari mereamur adhuc. Igitur ante omnia saecula praedestinavit Deus Pater hominem assumendum a Verbo, ut esset verus Filius Dei, et nos per praedestinatus est Filius Dei in virtute . Sequitur: Quam sapientdi sunt in hoc loco: principes hujus saeculi, id est Octavianus, Tiberius, Herodes, Pilatus, scribae, et Pharisaei, sacerdotesque Judaeorum, non cognoverunt Christum esse Filium Dei, quia videntes illum hominem esse, videntes eum fatigari, sitire, esurire, non putabant esse Deum: unde Petrus: Scio, inquit, fratres, quia per ignorantiam hoc fecistis, sicut et principes vestri . Quid ergo: si per ignorantiam servi
Abbreviated transcription (Latin):
Tamquã non uenturus sim ad uos: sic inflati sunt quidam.
Cognoscit se paulus rusticanũ esse nr̃i comparatione. & id̾o ñ
uenit ad nos: nec nob̃ cure est. qmͣ habemꝰ nrõs philosophos:
Peccatores nos deputat esse. id̃oq dedignat᷑ ad nos uenire. nec
ñ dimittam effesũ ut ad uos ueniam: quia mauis lucrũ hic̃
adquiro do quã apud uos. Cum autẽ uenero. cognoseam non
sermone eoꝵ. subaudis tantũ. qͥ inflati st̃. s uirtutem: idest
cũ uenero. ñ considabo sermone̾ illoꝵ pompaticũ qͦmͦ suꝑbi¬
unt. s uirtutem: idest. uite meritũ et rationẽ ueritatis. qͦmͦ
credant : uel quas uirtutes mracłoꝵ possunt oꝑari qui ita
inflant᷑. N on eͥ enim in sermone pompatico atq polito. reg
quod regnũ celoꝵ appellat᷑ eo qđ suos obseruatores ad regnũ dĩ
ꝑducat. s in uirtute boni oꝑis consistit: quia in celo ñ regnans
u̾ba sed facta. uel in uirtute miracłoꝵ consistit: quando qđ

Expanded text:
im ad vos, sic inflati estis Cognoscit se Paulus rusticanum esse nostri comparatione, et ideo non venit ad nos, nec nobis curae est, quoniam habemus nostros philosophos. Peccatores nos putat esse, ideoque dedignatur venire ad nos, nec non dimittam Ephesum ut ad vos veniam, quia majus lucrum hic acquiro Deo quam apud vos. Cum autem venero, et cognoscam, non sermonem eorum, subaudis tantum, qui inflati sunt, sed virtutem, id est, cum venero, non considerabo sermonem eorum pompaticum, qui modo superbiunt, sed virtutem, id est vitae meritum et rationem veritatis, quomodo credant, vel quas virtutes miraculorum possunt operari, qui ita inflantur. Non enim in sermone pompatico atque polito est quod regnum coelorum appellatur, eo quod suos observatores ad regnum Dei perducat, sed in virtute boni operis consistit: quia in regno coelorum non regnant verba, sed facta: vel, in virtute miraculorum consistit, quando quod
Abbreviated transcription (Latin):
mittatis. E magna uultis sentire de. xp̃o: infirma denegantes
Nos infirmi: quia nr̃as iniurias ñ uindicamꝰ. uos fortes: qui ui¬
rib ꝓpriis resistendũ putatis. Uos nobiles. de nobilitate gene¬
ris głantes: nos ignobiles. ut uos putatis. Hec omĩa ꝑ contra¬
Nos prudentes. uos stulti. Nos foctes in fide. qui adu̾sa huius
sustinere. Nos nobiles. de genere patriarcharũ descendentes.
uos ignobiles. idest sine nominis dignitate. de genere gentili¬
ũ idola colentiũ. Usq in hanc horam. ide usq ad p̾sens tem¬
pus. esurimꝰ. Longam fam̃. nuditatẽ. & penuriã. paulus ꝑ

Expanded text:
mittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. mittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. Nos infirmi, quia nostras injurias non vindicamus; vos autem fortes, qui viribus propriis resistendum putatis; vos nobiles, de nobilitate generis gloriantes; nos ignobiles, ut vos putatis. Haec omnia per contraNos prudentes, vos stulti; nos fortes, qui adversa hujus sustinere; nos nobiles de genere patriarcharum descendentes, vos ignobiles, id est sine nomine dignitatis, de genere gentilium idola colentium. Usque in hanc horam, id est usque ad praesens tempus, et esurimus longam famem, et nuditat
Abbreviated transcription (Latin):
les sint. & ẽ scdm hunc sensũ adfirmatiue legendũ. quia tales
constituendi sunt. qͥ e a canonib filii eccłȩ appellantur: & tale ᷤ
debuerant illi constituere. Unde & seqͥtur. ad uerecundiã ur̃am
dico: qr me etiã non p̾cipiente hoc facere debuissetis. Id̾oq tales
p̾cipit constitui: quia illi qͥ altario debent deseruire. & diui¬
na eloquia meditari. et ppłis u̾bũ p̾dicationis exhibere. a scła¬
rib negotiis & iudiciis alienos se debent redd̃e. Sic non ẽ inter
uos. idest nũquid ñ est int̾ uos sapiens qͥsqͣm qui possit iudica¬
re int̾ frẽm suũ: s frat̾ fidelis cũ fratre fideli contendit: sub̃

Expanded text:
les sint. Et est secundum hunc sensum affirmative legendum: Quia tales les sint. Et est secundum hunc sensum affirmative legendum: Quia tales constituendi sunt, et a canonibus filii Ecclesiae appellantur; et tales debuerant illi constituere; unde et subditur: Ad verecundiam vestram dico, quia etiam me non praecipiente hoc facere debuissetis. Ideoque tales praecipit constitui, quia illi qui altari debent deservire, et divina eloquia meditari, et populis verbum praedicationis exhibere, a saecularibus negotiis et judiciis alienos se debent reddere. Sic non est inter vos, id est, nunquid non est inter vos, sapiens quisquam qui possit judicar
Abbreviated transcription (Latin):
uidices utiles sibi. ꝑgebant ad uidices paganoꝵ qui in cir¬
cuitu suo erant. E sedm hunc sensũ non dicit adfirmatiue
hoc. s yronice p̾cipit quod illi agebant: sic̃ sequentia mani¬
festant. Scłaria inqͥt iudicia si habueritis. illos qͥ ñ possunt
neꝙ seuint discernere illa. constituite ad uidicandũ. Ad
uerecundiam urãm dico: qr ñ debueratis ita agere. Q uasi
diceret. Non imꝑatiue hoc p̾cipio. s yrõnice. & denegan¬
tales debueratis constituere. qͥ alioꝵ causas discernere. et
udicare scirent: & quoꝵ ꝑsone honorabiles essent: & ñ eẽt¬
nolite ampliꝰ constituere contemptibiles. Sedm gregoriũ
contemptibiles possumꝰ intelligere scłares homines. huma¬
narũ legũ scientiam habentes. in ꝑsonis ꝙͦ honorabiles. qͥ com¬
paratione illoꝵ qͥ diuinas leges intelligunt. & mysteria sc̃ẽ tͥni¬
tatis penetrant. cont̾eptibiles sunt & simplices: licet & ipsi fide¬

Expanded text:
judices utiles sibi, pergebant ad judices paganorum, qui in cirjudices utiles sibi, pergebant ad judices paganorum, qui in circuitu suo erant. Secundum hunc sensum, non dicit affirmative hoc, sed ironice praecipit quod illi agebant, quod et sequentia manifestant. Saecularia, inquit, judicia si habueritis, illos qui nec possunt neque sciunt discernere illa, illos constituite ad judicandum. Ad verecundiam vestram dico, quia non debueratis ita agere. Quasi diceret: Non imperative hoc praecipio, sed ironice et deneganconstituere, qui aliorum causas discernere et dijudicare scirent: et quonolite constituere amplius contemptibiles. Secundum Gregorium contemptibiles possumus intelligere saeculares homines, humanarum legum scientiam habentes, in personis quoque honorabiles, qui, comparatione illorum qui divinas leges intelligunt, et mysteria sanctae Trinitatis penetrant, contemptibiles sunt et simplices, licet ipsi fide
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾. idest ꝑ uos. & ꝑ urãm comparationẽ iudicabit᷑ nundꝰ
amatores uidelicet mundi: indigni estis qͥ de minimis iudicetis:
uos iudicatis. ut de minimis uidiciis uel causis iudicetisᷤ de
Malignos uidelicet sp̃c. eodem modo qͦ & mundũ. Quantomagiꝰᷤ
scłaria : ᷤ idest amatores scłi. Hii qͥ dĩ auxilio freti obedientiã
& humilitatem seruauert̃. comparatione sui iudicabunt ma
ritis. id ad corpus ꝑtinentia. sie corporea. ut ẽ de ueste
furata. aut equo. aut aliqͥd tale. contemptibiles qͥ st̃ in eccła
illos constitiute ad iudicandũ. Hoc duplicit᷑ potest intelligi.
Scdm augustinũ contemptibiles appellat simplices. qui noci¬
ciam diuine legis. neq humane habebant. neq prudentiã
discernendi in negotiis: & quoꝵ ꝑsone despicabiles habebais.
quos illi constituerant uidices: idoq illi qui aliquod nego¬
ciũ habebant. xp̃iani necessitate cogente quia ñ habebant

Expanded text:
vobis, id est, per vos et vestram comparationem, judicabitur mundus, vobis, id est, per vos et vestram comparationem, judicabitur mundus, amatores videlicet mundi, indigni estis qui de minimis judicetis? vos judicatis, ut de minimis judiciis vel causis judicetis, de Malignos videlicet spiritus, eodem modo quo et mundum: Quanto magis saecularia! id est, amatores saeculi. Hi qui, Dei auxilio freti, obedientiam et humilitatem servarunt comparatione sui judicabunt malritis, id est, ad corpus pertinentia sive corporea, ut est de veste furata, vel equo, aut aliquid tale, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum. Hoc dupliciter potest intelligi. Secundum Augustinum contemptibiles appellat simplices, qui nec notitiam divinae legis neque humanae habebant, neque prudentiam discernendi in negotiis et quorum personae despicabiles habebantur, quos illi constituerant judices, ideoque illi qui aliquod negotium habebant Christiani, necessitate cogente, quia non habebant
Abbreviated transcription (Latin):
nerib. quatinꝰ falso aut ueraciter illũ duudicaret. Q ui iu¬
dices iniqui appellant᷑: uel qr alieni erant a dõ. uel etiam
qr leges diuinas hominib concessas. frequent᷑ accipientes
munera cũ adulatione. aut sꝑnebant. aut falsa int̾pꝰtatiõe
auctoritat̾e illaꝵ legũ ydolis sius deputabant dicentes. Sic
et sic dicit ille d̾s m̃s: in lege quã nob̃ suis cultorib tradidit.
Quappt᷑ qr coruithii hoc faciebant: redarguit eos apłs in¬
quiens. Audet aliquis ur̃m hoc agere: omĩmodo ñ debue¬
rat tanta p̾sũptio eẽ in uobis: ut aliqͥs dimittens fideles.
causa iudicii iret ad infideles iudicari frẽm suũ ab illis. An
nescitis qm̃ scĩ de hoc mundo iudicabunt:  idest nescitis qm̃
scĩ amatores huiꝰ mundi iudicabt᷑. exemplo sue fidei. & com¬
paratione melioris facti. ñ potestate. sic̃ iudices scłi : & si in

Expanded text:
muneribus, quatenus falso aut veraciter illum dijudicarent. Qui jumuneribus, quatenus falso aut veraciter illum dijudicarent. Qui judices iniqui appellantur: vel quia alieni erant a Deo, vel etiam quia leges divinas hominibus concessas, frequenter accipientes munera cum adulatione, aut spernebant aut falsa interpretatione auctoritatem illarum legum idolis suis deputabant dicentes: sic et sic dicit ille Deus meus in lege, quam nobis suis cultoribus tradidit. Quapropter, quia Corinthii hoc faciebant, redarguit eos Apostolus, inquiens: Audet aliquis vestrum hoc facere? Omnino non debuit tanta praesumptio esse in nobis, ut aliquis dimittens fideles, causa judicii iret ad infideles judicari fratrem suum ab illis. An nescitis quoniam sancti de hoc mundo judicabunt, id est, nescitis quod sancti amatores hujus mundi judicabunt ex exemplo fidei suae, et comparatione melioris facti, non potestate sicut judices saeculi. Et si in
Abbreviated transcription (Latin):
nicator: cũ eĩmodi. idest cũ tali nec cibũ sumere. Quid enĩ mͥ
de his qͥ foris sunt uidicare: idest qͥd ꝑtinet ad me udicare
de his qui foris st̃: de paganis uidelicet qͥ extͣ exccłiam sunt.
Nonnt de his qͥ intus sunt in eccła uos udicatis: suie discernitiᷤ.:
idest uos potestis satis discernere cũ qͥb debeatis cõmisceri ex
his qͥ in eccła st̃. Nam eos qͥ foris st̃. idest paganos & infideles:
d̾s iudicabit. Q m̃ qͥ ñ credit: iam iudicatus est. Auferte ma
ne eius miseria alii uicientur. uel qͥcqͥd mali eꝰ in uobis: aufer¬
qd̃ dr quasi negotiũ. idest causam & accusationẽ. adu̾sus
alterũ frẽm in fide. apud iniqͦs. idest apud paganos iudica¬
ri. idest iudiciũ acciꝑe: & non apud scõs. idest fideles:
Quidam choruithioꝵ credentiũ. s non recte uiuentiũ. haben¬
tes accusationẽ e iudiciũ adu̾sus frẽm aliqu̾e fidelẽ. ibant
ad iudices paganos et infideles. ut illoꝵ udicio dampnaret᷑

Expanded text:
nicator, cum hujusmodi, id est, cum tali, nec cibum sumere. Quid enim mihi est de his qui foris sunt, judicare? Id est, quid pertinet ad me, judicare de his qui foris sunt, de paganis videlicet, qui extra Ecclesiam sunt? Nonne, de his qui intus sunt, in Ecclesia, vos judicatis? sive discernitis, id est nonne vos potestis satis discernere, cum quibus debeatis commisceri ex his qui in Ecclesia sunt. Nam eos qui foris sunt, id est paganos et infideles, Dominus judicabit, quoniam qui non credit, jam judicatus est. Auferte malne ejus miseria alii vitientur. Vel, quidquid mali in vobis est, auferosi, id est causam et accusationem adversus alterum fratrem fidelem, apud iniquos, id est paganos, judicari, id est, judicium accipere, et non apud sanctos, id est fideles? Quidam Corinthiorum credentium, sed non recte viventium, habentes accusationem et judicium adversus aliquem fratrem fidelem, ibant ad judices paganos et infideles, ut illorum judicio damnaretur
Abbreviated transcription (Latin):
Oͥo cogitas:  Q d estuaris: a uo uis ire: Non es tue potesta¬
tis. s xp̃i seruus es qui te redemit preciosissimo sanguine.
suo a diaboli captiuitate. Utqͥd iterũ uis captiuari adiabo¬
lo. & eiꝰ potestati subdi: qͥ tibi in pͥmo parente omẽm głam
abstulit: s dũ talia ceꝑit cogitare. om̃ĩpotentis d̃i grã ꝓtec¬
tus. euadet laqueos incentiue delectationis. Empti estis p̾cio
magno: non auro neq argento. s sanguine .xͥ. Ille qͥ emit᷑
siue redimit᷑. captiuus tenebat᷑: & seruus ẽ illiꝰ a qͦ redimni¬

Expanded text:
Quid cogitas? quid aestuaris? quo vis ire? Non es tuae potestaQuid cogitas? quid aestuaris? quo vis ire? Non es tuae potestatis, sed Christi servus es, qui te redemit pretiosissimo sanguine suo a diaboli captivitate: utquid iterum vis captivari a diabolo, et ejus potestati subdi, qui tibi in primo parente omnem gloriam abstulit? Dum talia coeperit cogitare, omnipotentis Dei gratia protectus evadet laqueos incentivae delectationis. Empti enim estis pretio magno, non auro, neque argento, sed sanguine Christi. Ille qui emitur sive redimitur, captivus tenetur, et servus est illius a q
Abbreviated transcription (Latin):
potest cogitare. uerbi gr̃a. uult facere furtũ : cogitat
se acturũ penitentiam. Profert falsũ testimoniũ: forsitan
de penitentia quã agere debet cogitat. Dũ aũ fornicatur
ita pre om̃ib peccatis tota mens obsorbetur in coitu.
totumq animũ uolutas corporis ita facit captiuum
atq seruũ sibi. ut totus sit homo carneus. nichil
ualens cogitare p̾ter ꝗͣ qd̃ delectatio corporis agit.
An nescitis qm̃ mẽbra ur̃a templũ sunt spẽ scĩ: qui in uob̃
ẽ a temporib baptismatis: quẽ habetis a d̾o e non estiꝰ ur̃i:
bidinẽ. uel ad aliqͦd uitiũ. debemꝰ considare quia ñ sumus
nrĩ. neq nr̃e potestatis. s xp̃i serui sumꝰ. cuiꝰ uoluntati obe¬
dire debemꝰ. cuiꝰ sanguine redẽpti sumꝰ: sicut sequentia ma¬
nifestant. Pulsatur corpus delectatione. uult anima con¬
sentire. debet rationabilitas anime ad se redire. ac dicere.

Expanded text:
potest cogitare, verbi gratia: Vult facere furtum, cogitat potest cogitare, verbi gratia: Vult facere furtum, cogitat se poenitentiam acturum: profert falsum testimonium, forsitan de poenitentia quam agere debet, cogitat. Dum autem fornicatur, ita prae omnibus peccatis tota mens absorbetur in coitu, totumque animum voluptas corporis ita facit captivum atque servum sibi, ut totus sit homo carneus nihil valens cogitare, propter quod delectatione corporis agit. An nescitis quoniam membra vestra templum sunt Spiritus sancti qui in vobis est? a tempore baptismatis, quem habetis a Deo et non estis vestri? bidinem, vel ad aliquod vitium, debemus considerare quod non sumus nostri, neque nostrae potestatis, sed Christi servi sumus, cujus voluntati obedire debemus, cujus sanguine redempti sumus, sicut sequentia manifestant. Pulsatur corpus delectatione, vult anima consentire, debet rationabilitas animae ad se redire ac dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullomͦ meliꝰ uitari potest. D ebemꝰ enĩ fugere locũ. & de¬
clinare ꝑsonas qͥb facile fornicatio suggerit᷑ : & querere
multitudinẽ bonoꝵ hominũ. quoꝵ reuerentia timeamꝰ for¬
nicationẽ ꝑpet᷑re : licet illã nobis concupiscentia suggerat
Om̃e peccatũ qđcũq fecerit homo extͣ corpꝰ ẽ. qͥ aũ fornicat᷑
in corpus suũ peccat. Questio oritur in hoc loco. cũ dominꝰ
dicat. de corde exeunt cogitationes male. adulteriũ. forni¬
catio. homicidiũ. furtũ. ceteraq talia. & cũ nullũ fiat pec¬
catũ. nͥ corpore delectante. & anima consentiente. quare
apłs dicit omĩa peccata extra corpꝰ esse: solũq peccatũ forni¬
cationis in coepore consistere. Que hoc modo soluit᷑: qr ad
exaggerandũ tantũ malũ hoc dixꝰi apłs. qm̃ comparatiõe
istiꝰ peccati. oĩa peccata quasi extͣ corpus st̃. Dũ enĩ facit¬
qͥs furtũ. homicidiũ. aut tale aliqͥd. dũ illud agit. aliud

Expanded text:
quia nullo modo melius vitari potest. Debemus enim fugere locum et declinare personas, quibus facile fornicatio suggeritur, et quaerere multitudinem bonorum hominum, quorum reverentia timeamus fornicationem perpetrare, licet concupiscentia nobis suggerat. Omne enim peccatum, quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur in corpus suum peccat. Quaestio oritur in hoc loco: Cum Dominus dicat: De corde exeunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidium, furtum, caeteraque talia et cum nullum peccatum fiat nisi corpore delectante et anima consentiente, quare Apostolus dicat omnia peccata extra corpus esse, solumque peccatum fornicationis in corpore consistere? Quae hoc modo solvitur, quia ad exaggeistius peccati, omnia peccata quasi extra corpus sunt. Dum enim facit furtum, homicidium, aut aliquid tale, dum illud agit, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sit testib. De his uͦ que dubiũ & incertũ est qͦ animo fi¬
ant. sicutͤ de abstinentia et de ieiunio. quando pleriq
hominũ dñt se non posse abstinere a uino & carni¬
b. & qđ non possunt ieuinare. non est nostrum
iudicare. qr possunt & bono ⁊ malo animo fieri.
sic & de cogitationib. & de his que in occulto fuint.

Expanded text:
e his vero de quibus dubium et incertum est quo animo fiant: sicut est de abstinentia et jejunio, quando plerique hominum dicunt se non posse abstinere a vino et carnibus, et quod non possint jejunare, non est nostrum judicare: quia possunt et bono animo et malo fieri: sicut et de cogitationibus et de his quae in occ
Abbreviated transcription (Latin):
dõ moriamini temporaliter: ut uiuatis et̃nalit̾. Siue p̾sen¬
tia. subaudis bona. & cõmoda ur̃a sunt. ut pauꝑib ea dis¬
tribuatis : a quib recipi mereamini in et̃na tab̃nacła: &¬
de cetero uiuatis & uestiamini. Siue futura gaudia ur̃a s̾.
ut bene conu̾santes in hoc scło. ad ea possidenda quandoq.
ꝑueniatis. Omĩa enim que dixi & que facta st̃ ur̃a sunt: idest
serui ẽẽ debetis duob modis: uel qr ꝑ illũ qͥ ẽ u̾bũ di patris
cũ non essetis creati estis. uel cũ ꝑditi essetis ꝑ illũ redempti
estiꝰ. X p̃c aut̾e di. subaudis filiꝰ ẽ. & ab illo habet ẽẽ. tam scđm
diuinitatẽ. quã scd̃m humanitat̾e: qr añ oĩa scła ab illo ẽ genitꝰ.
& ab illo ht̃ originẽ: e ĩ fine tpͣrm scd̾m humanitatẽ ab illo fac

Expanded text:
Deo moriamini temporaliter, et vivatis aeternaliter; sive praesenDeo moriamini temporaliter, et vivatis aeternaliter; sive praesentia, subaudis bona et commoda vestra sunt, ut pauperibus ea distribuatis, a quibus recipi mereamini, et de caetero vivatis et vestiamini; sive futura gaudia vestra sunt, ut bene conversantes in hoc saeculo, ad ea possidenda quandoque perveniatis. Omnia enim quae dixi et quae facta sunt, vestra sunt, id est, servi debetis duobus modis: vel quia per illum qui est Verbum Dei Patris, cum non essetis, creati estis: vel cum perditi essetis, per illum redempti estis. Christus autem Dei, subaudis Filius est, et ab illo habet esse, tam secundum Divinitatem, quam secundum humanitatem, qui ante omnia saecula ab illo est genitus, et ab illo h
Abbreviated transcription (Latin):
incelligi & distingui: hoc modo. Si quis uult uerã sapientiã
habere. hic distingue. in hoc scło stultus fiat: idest hoc credat
de .xͦ. quod sapientib huius scłi stultũ uidetur. Aliter. Siqͥs
uidetur sapiens esse. in hoc scło: & subinferendũ est stultus
fiat : ut sit sapiens apud dm qͥ potuit agere qd̃ humana sa¬
absq coniuige. filiũ genuisse. Sicut scriptũ est in iob in u̾bis
eliphat. Comp̾hendam sapientes. idi mendaces ostendã sapi¬
entes. philosophos uidel̃. in astutia eoꝵ:. cũ filiũ meũ ex uir¬
ueniens romã petrus : ꝑ corithios transitũ fecit. Siue mun¬
dus. subaudis urͣ est. quia ꝓpter uos factus est. ut utamini
bene his que in mundo habent᷑: & ut credatis illũ ꝑ u̾bũ dĩ
esse factũ. Siue uita. subaudis p̾sens. in qua oportet bonũ
illam uelitis ponere. Siue mors. sub ur̃a est: ut si uultis ꝓ

Expanded text:
intelligi et distingui hoc modo: si quis vult veram sapientiam intelligi et distingui hoc modo: si quis vult veram sapientiam habere, hic, distingue in hoc saeculo, stultus fiat, id est hoc credat de Christo, quod sapientibus hujus saeculi stultum videtur. Aliter: si quis videtur sapiens esse in hoc saeculo, et subinferendum stultus fiat, ut sit sapiens apud Deum, qui potuit agere quod humana saabsque conjuge Filium genuisse. Scriptum est enim in Job , in verbis Eliphaz: Comprehendam, id est mendaces ostendam, sapientes, philosophos videlicet, in astutia eorum, cum Filium meum ex virveniens Romam Petrus, per Corinthios transitum fecit, sive mundus, subaudis vester est, quia propter vos factus est, ut utamini bene his quae in mundo habentur, et ut credatis illum per verbum Dei esse factum; sive vita, subaudis praesens, in qua oportet bonum illam velitis ponere; sive mors, subaudis vestra est, ut si vultis pro
Abbreviated transcription (Latin):
habuert̃ : utiq sine urente dolore non ꝑdent. Qui uͦ pliun¬
bũ coaceruant sibi. plerũq in hoc scło incipiunt cruciari
e ex parte pati: que in futurũ pleniꝰ passuri sunt. Hescitiꝰ
Si quis autem templũ di uiolauerit. idest si qͥs seipsũ cor¬
ruꝑit peccando. uel alios praua doctrina sicut pseudo apłi.
uel quemlibet prauo suo exemplo. disꝑdet illũ ds de nu¬
mero fideliũ suoꝵ. & cetu electoꝵ: sicut latro. uel homici¬
da. suie quilibet reus a bonis sententia uidicis diuiditur:
tis illud uiolare. fideles alloquitur: in quib ds ꝑ fidem
& dilectionem habitat. Nemo uos seducat: idest nemo fal¬
soꝵ hominũ blandiens decipiat uos. Si qͥs uidet᷑ inter uos
sapiens esse in hoc scło. idest apud scłares homines. stultus
fiat. ide᷑ stultam deputans temporalẽ sapientiã. deponat illã
ut sapiens sit apud dm̃ in futurũ. Hoc duplicit᷑ potest

Expanded text:
habuerunt, utique sine urente dolore non perdent. Qui vero plumhabuerunt, utique sine urente dolore non perdent. Qui vero plumbum coacervant sibi, plerumque in hoc saeculo incipiunt cruciari et ex parte pati quae in futurum plenius passuri sunt. Nescitis Si quis autem templum Dei violaverit, id est, si quis seipsum corripuerit peccando, vel alios prava doctrina, sicut pseudoapostoli, vel quemlibet pravo suo exemplo, disperdet illum Deus de numero fidelium suorum et coetu electorum, sicut latro vel homicida, sive quilibet reus a bonis sententia judicis dividitur, tis illud violare. Fideles alloquitur, in quibus Deus per fidem et dilectionem habitat. Nemo vos seducat, id est, nemo falsorum hominum blandiendo decipiat vos. Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, id est apud saeculares homines, stultus fiat, stultam deputans temporalem sapientiam, deponat illam, ut sit sapiens apud Deum in futurum. Hoc dupliciter potest
Abbreviated transcription (Latin):
De illis mͦ loquit᷑ qui edyficant suꝑ fidei fundamentũ bona
oꝑa que designant᷑ ꝑ aurũ & lapides siue argentũ: que ma¬
nebunt. quia non consument᷑ ab igne. s potiꝰ ꝓbabunt᷑: sicut
ꝓbat᷑ aurũ. Si cuiꝰ opꝰ arserit in igne. idest illius qui leuia
peccata habuerit que uelut stipula consum̃tur. detrmm̃tum
patietur. id÷ penas sustinebit. dum cȩꝑint illa ꝓbari. & consu¬
mi. licet ipse non pereat: sicut sequentia manifestant. Ipse
autem saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑ ignem. subaudis transiens.
& ab igne purgatus : & expiatus. Nam & in hac uita. electi
adu̾sitatib ⁊ infirmitatib ꝓbantur. in modũ auri & argenti¬
ueluti ab igne : sicut tres pueri & scĩ mr̃es: necnon etiam et
beatus iob. Qͥ uͦ leuia peccata attrahunt. purgant᷑ ab illis.
quia tribulationib incendunt᷑ in hoc scło: uel post mortem
in igne purgatorio. uel alia afflictione. orationibq. bonoꝵ
hominũ expiant᷑. T̃amen quod sine uliciente amore non

Expanded text:
fidei fundamentum bona opera, quae designantur per aurum et lapides, sive argentum, quae manebunt, quia non consumentur ab igne, sed potius probabuntur sicut probatur aurum. Si cujus opus arserit in igne qui levia peccata habuerit, quae velut stipula consumentur, detrimentum patietur, id est poenas sustinebit dum coeperint illas probari et consumi, licet ipse perierit, sicut sequentia manifestant, Ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per ignem, subaudis transiens, et ab igne purgatus et expiatus. Nam et in hac vita electi adversitatibus et infirmitatibus probabuntur in modum auri et argenti ab igne, sicut tres pueri et sancti martyres, necnon etiam et beatus Job. Qui vero levia peccata attrahunt, purgantur ab illis qui a tribulationibus incenduntur in hoc saeculo, vel post mortem in igne purgatorio, vel alia afflictione, orationibusque hominum expiantur. Tamen quod sine illicito amore non
Abbreviated transcription (Latin):
uindicte dñi. manifestabit omĩa oꝑa hominũ. Quia in igne
reuelabit᷑: idest in igne demonstrabit᷑ ipse dies. Ẽradunt doc
tores. qd̃ quantũ spatiũ aeris occupauit aqua in diluiuio. ꝙͣ
omĩs montes transcendit. & ut philosophi definiunt usq ad
circłm lune ꝑuenit. tantũ spatiũ occupabit ignis in die. ui¬
dicii: in qͦ ꝓbabunt᷑ electi sicut aurũ. & quorundã leuia pec¬
cata consum̃tur: impiis ibi remanentib. Dicit etiam beatus
effrem. qr tantus terror inuadet om̃s in die illa ꝙ bonos &
malos. dũ uidint infernũ ardentẽ & dnm iħm xp̃m cũ maieᷤ¬
tate ꝙ gła uenientẽ ad iudiciũ: ut nisi iam immortales essent
effecti. iterũ morerent᷑. Quo timore etiam leuia peccata scõꝵ
appellant᷑ ȩlecti. E uniꝰcuiꝰq opus quale. sit. utrũ bonũ an
malũ: ignis ille ꝓbabit. Si cuiꝰ opꝰ manserit qđ suꝑ fidei

Expanded text:
vindictae Domini manifestabit omnia opera hominum, quia in igne vindictae Domini manifestabit omnia opera hominum, quia in igne revelabitur, id estres, quod quantum spatium aeris occupavit aqua in diluvio, quae omnes montes transcendit, et ut philosophi definiunt usque ad circulum lunae pervenit, tantum spatium occupabit ignis in die judicii. In quo probabuntur electi sicut aurum, et quorumdam levia peccata consumentur, impiis ibi remanentibus. Dicit enim beatus Ephraem quia tantus terror invadet omnes in die illa et bonos et malos, dum viderint infernum ardentem, et Dominum Jesum cum majestate et gloria venientem ad judicium, ut si immortales jam non essent effecti, iterum morerentur. Quo timore etiam levia peccata sanctoappellantur electi. Et uniuscujusque opus quale sit, utrum bonum an malum, ignis ille probabit. Si cujus opus m
Abbreviated transcription (Latin):
nos a domino non sumꝰ uocati cũ petro auisq. apłis: quia
non alia p̃dicamꝰ ego & barnabas. quã quȩ illi p̾dicant.¬
& qui illos in terra positus adhuc mortalis uocauit & do¬
apłatus accersiuit: & eadem michi reuelauit de celo. que
illos docuit in t̾ra. Ne gͦ me & barnabam similes xͦ existi¬

Expanded text:
nos a Domino non sumus vocati cum Petro aliisque apostolis, quia nos a Domino non sumus vocati cum Petro aliisque apostolis, quia non alia praedicamus, ego et Barnabas, quam quae illi praedicant, et qui illos in terra positus adhuc mortalis vocavit, apostolatus accersivit, et eadem mihi revelavit de coelo, quae illos docuit in terra. Nec rogo ut me et Barnabam similes Christo existi
Abbreviated transcription (Latin):
ic nos existimet homo ut ministros xͥ: & dispensatores myste¬
rioꝵ dłi. Coruithii postquã ꝑ predicationẽ apłi uenerunt ad
fidem. quidam illoꝵ seducti a pseudo apłis. minus sentiebant
de illo quã dignũ erat. quasi non tante dignitatis esset e gr̃e
eo quod a domino ꝑ p̾sentiam carnis non esset uocatus. qua¬
audiert᷑: ꝙ dicebant illũ seductorem. & false doctrine p̾dica¬
torem. honorantes amplius pseudo apłos seductores suos
qͥ eis blande. loquebantur: quam illũ qui ueritatẽ p̾dicans
eoꝵ uitia redarguebat. Q uod ut apło manifestatũ ẽ. inter
cetera seripsit etiam ista que hic dñr: ostendens hoc debere
intelligi de se & sentire quod ds illũ ad apłatus dignitatem
elegerat: inquiens. Sicͣ me & barnabam. & sostenẽ. existimet
hono corinthuis. uel aliꝰ qͥlibet: ut ministros .xͥ. Ac si diceret
aliis u̾bis. N olite nos corinth.ii despicere ac sꝑnere. eo quod

Expanded text:
ic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Corinthii, postquam per praedicationem Apostoli venerunt ad fidem, quidam illorum, seducti a pseudoapostolis, non sentiebant de illo quantum dignum erat, quasi non tantae dignitatis et gratiae esset, eo quod a Domino per praesentiam carnis non esset vocatus, quaaudierunt. Dicebant etiam illum seductorem et falsae doctrinae praedicatorem, honorantes amplius pseudoapostolos seductores suos, qui eis blande loquebantur quam illum qui, veritatem praedicans, eorum vitia redarguebat. Quod ut Apostolo manifestatum est, inter caetera ista scripsit, quae hic dicuntur, ostendens hoc debere intelligi de se et sentiri, quod Deus illum ad apostolatus dignitatem elegerat, inquiens: Sic nos, me, et Barnabam, et Sosthenen existimet homo, Corinthius, vel alius quilibet, ut ministros Christi; ac si diceret aliis verbis: Nolite, o Corinthii, nos despicere ac spernere, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
& corpus suscepit ꝑ qđ etiam nob̃ ẽ caput. qi ex anima s corpo
trici adherent & copulant᷑: desinunt esse m̃bra .xͥ. An nes¬
citis qr qͥ adheret meretrici in coitu: unũ corpꝰ efficit᷑: s ꝑ
naturã. & ꝑ macłam peccati unũ efficiunt᷑. ꝑ naturã mas¬
cłs & mulier unũ corpꝰ st̃: qr mulier de uiro facta ẽ ꝑ ma¬

Expanded text:
corportrici adhaerent et copulantur, desinunt esse membra Christi An nescitis quoniam qui adhaeret meretrici, in coitu, unum corpus efficitur? et per naturam, et per maculam peccati unum efficiuntur. Per naturam masculus et mulier unum corpus sunt, quia mulier de viro sumpta est: