comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille̾ sunt. & certũ est apud me hoc esse in¬
iustũ: & certũ ẽ apud me qr non ds facit
in iustũ. as non gubernat res humanas.
nec cura est illi de nobis. Ergo praui cor-¬
dis id est distorti corde: tres habent senten¬
tias. Aut non est ds. dixit eñ stultꝰ in cor-¬
de suo non est ds̃: & fuit dicꝰtũ de diluino
illo: non definit talis doctrina philosophoꝵ.
non defuerunt qͥ dicerent non esse dm̃ qͥ
gubernat omĩa & condit oma. s ẽẽ mul¬
tos deos uacantes sibi p̃ter mundũ. non
curantes ista gͦ aut non ẽ đs. hoo dixit
imptꝰ. cui displicet qͥcquid illi accidit p̾ter
uoluntatẽ. & alii ñ accidit cui se p̃ponit. ⁊¬
aut iniustꝰ est ds̃ cui ista placent . &. qui hec
facit: aut non gubernat ds̃ res humanas.⁊
nec cura est illi de hoĩbus. In his tribus
sententiis magna mmpietas. aut negare
dm̃ aut dicere iniustũ: aut auferre illi gu¬
berniationẽ rerum. Qr̃ hoc: Quia distortꝰ

Expanded text:
illi sum, et certum est apud me hoc esse inilli sum, et certum est apud me hoc esse injustum, et certum est apud me quia Deus non facit injustum; Deus non gubernat res humanas, nec cura est illi de nobis. Ergo pravi corde, id est distorti corde, tres habent sententias. Aut, Non est Deus: dixit enim stultus in corde suo, Non est Deus . Et fuit dictum de diluvio illo: non defuit talis doctrina philosophorum, non defuerunt qui dicerent non esse Deum, qui gubernat omnia et condidit omnia; sed esse multos deos vacantes sibi praeter mundum, non curantes ista. Ergo aut, Non est Deus: hoc dicit impius, cui displicet quidquid illi accidit praeter voluntatem, et alteri non accidit cui se praeponit: aut, Injustus Deus est, cui ista placent, et qui haec facit: aut, Non gubernat Deus res humanas, nec cura est illi de omnibus. In istis tribus sententiis magna impietas, aut negare Deum, aut dicere injustum, aut auferre illi gubernationem rerum. Quare hoc? Quia distortus est
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ infine est: ut hereat sensibꝰ ur̃is. Inter rec-¬
cum cor & prauũ cor. hoc inter est. Quisquis
homo quicquid patit᷑ p̾ t̃ uoluntatẽ. afflic¬
tiones. merores. labores. humiliationes. ñ tri¬
buit nͥ uoluntati dei iuste: non illi dans in-¬
sipientiã qd̃ quasi nescit quid agat. qr ta¬
lem flagellat & talibꝰ parcit: ipse est rec-¬
tus corde. Peruersi autẽ corde sunt. ꝙ pra¬
ii.&. adistorti. qui omĩa que patiunt᷑ mala
mnique se pati dicunt: dantes ali inqui¬
tatem ꝑcinꝰ uoluntatẽ patiunt᷑.: aut qr
non ei audent dare iniquitatem: anferũt
ei gubernationẽ. Quia ip̃se ingͥ non po¬
test facere iniquũ: iniquũ autẽ est ut ego
patiar. & ille non patiat᷑. Coucedo enim
ut sim peccator: certe sunt peiores qui le¬
tant᷑ &s ego tribulor. Quia gͦ hoc iniquũ
est ut etiam peiores me letent᷑ & ego tri-¬
bulõr. aut iustus aut minꝰ peccator quam

Expanded text:
quod in fine est, inhaereat sensibus vestris. Inter recquod in fine est, inhaereat sensibus vestris. Inter rectum cor, et pravum cor hoc interest: quisquis homo quidquid patitur praeter voluntatem, afflictiones, moerores, labores, humiliationes, non tribuit nisi voluntati Dei justae, non illi dans insipientiam, quod quasi nesciat quid agat, quia talem flagellat, et talibus parcit; ipse est rectus corde: perversi autem corde sunt, et pravi et distorti, qui omnia quae patiuntur mala, inique se pati dicunt, dantes illi iniquitatem, per cujus voluntatem patiuntur; aut quia non ei audent dare iniquitatem, auferunt ei gubernationem. Quia ipse, inquit, non potest facere iniquum, iniquum autem est ut ego patiar, et ille non patiatur; concedo enim ut sim peccator, certe sunt pejores qui laetantur, et ego tribulor: quia ergo hoc iniquum est, ut etiam pejores me laetentur, et ego tribuler, qui aut justus, aut minus peccator quam
Abbreviated transcription (Latin):
ue stimulos dicas: doniat ds̃ uim̃tũ cui
insid it. qi ium̃to expedit ut insidad.
Non eiũ defatigatꝰ as de ambulando pedibꝰ.
nside̾t iumento. Aut uero non plenum
nisterii est qd̃ asellus adductꝰ ppłs mitis &
alius p̃s: docebit mansuetos uias suas. Quos
nansuetos: Non erigentes ceruicẽ aduer¬
us donutorẽ suũ. patientes flagella & frenum:
hostea sic domni ut sine flagello ambulent:
s sine freno & chamo uiam teneant. Si ca¬
ieris isto sessore: tu cades non ille. Multa
am credentes in eum qui iustificat impiũ: de¬
hutecͭ᷑ fides ur̃a adiusticiã. Letamn in dño
e exultate nisti. Erultate subaudis in dño.
Lr̃. Quia iam iusti. Uñ iusti: Non meritis
ir̃ĩs. s. gr̃a ipsius. Uñ iusti: Quia iustificati.
et gloriamini om̃s recti corde. Quid est rec-¬
i corde: N on resistemes deo. Intendat gͦ ca-¬
ntas ur̃a : & intelligite rectũ cor. Breuit̾ dico.
 tamen marime cõiñdandũ: deo autẽ gr̃as

Expanded text:
ve stimulos dicas, domat Deus jumentum cui ve stimulos dicas, domat Deus jumentum cui insidet: quia jumento expedit ut insideatur. Non enim defatigatus Deus ambulando pedibus, insidet jumento. Aut vero non plenum mysterii est, quod asellus adductus est Domino ?alius psalmus, docebit mansuetos vias suas . Quos mansuetos? Non erigentes cervicem adversus domitorem suum, patientes flagella et frenum; postea sic domiti, ut sine flagello ambulent, et sine freno et camo viam teneant. Si carueris isto sessore, tu cades, non ille. Multa jam credentes in eum qui justificat impium, deputetur fides vestra ad justitiam . Laetamini in Domino, et exsultate justi. Et exsultate, subaudi, in Domino. Quare? Quia jam justi. Unde justi? Non meritis vestris, sed gratia illius. Unde justi? Quia justificati. 25. Et gloriamini omnes recti corde. Quid est, recti corde? Non resistentes Deo. Intendat Charitas Vestra, et intelligite rectum cor. Breviter dico, sed tamen maxime commendandum: Deo autem gratias,
Abbreviated transcription (Latin):
mulus. quib non ẽ intellectꝰ. Ed enĩ patiuntiu
In freno &e chamo maxillas eorum constringe.
qui non appropinquant ad te. Equus &
mulus uis esse: uis non habere sessorẽ: Cor¬
stringet᷑ os tim̃. & maxille tue. infreno &
chamo. Ipsum os tuũ constͣiget᷑. quo iac¬
tas merita tua: & taces pec̾ca tua. Max il¬
las eoꝵ constringe. qͥ non appiopinquant
caroꝵ. Non est mirũ si adhibito freno. se¬
quit᷑ flagella. In donutũ enĩ anunal esse
cupiebat: domat᷑ freuo &. Nagello: atq
utinã ꝑ domet᷑. Uerendũ est enim ue nuni¬
um resistendo indomitũ relinqͥ mereat᷑. &
ire inuagam suã licentiam ut dicat᷑ de ille
ẜdieͥt tanꝗͣ. ex actipe imqͥtas eoꝵ: sicut de
illis quibꝰ mͦ sunt impum̃ta pecca. Ergo
cum flagellat᷑ corrigat᷑. domet᷑. qr &
iste sic se dirit edomitũ: equũ. & mulũ se
dixerat: qmͣ tacui. S unde domͥatꝰ est:
flagellis. Conuersus sum merumnã dum
configeret᷑ spina. Siue flagella dicas. si¬

Expanded text:
 non est intellectus. Quid enim patiuntur tales? In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non appropinquant ad te. Equus et mulus vis esse, vis non habere sessorem? Constringetur os tuum et maxillae tuae in freno et camo: ipsum os tuum constringetur, quo jactas merita tua, et faces peccata tua. Maxillas eorum constringe, qui non approcatoris. Non est mirum si adhibito freno sequuntur flagella. Indomitum enim animal esse cupiebat, domatur freno et flagello: atque utinam perdometur! Verendum est enim ne nimium resistendo, indomitum relinqui mereatur, et ire in suamProdiet tanquam ex adipe iniquitas eorum : sicut de illis, quibus modo sunt impunita peccata. Ergo cum flagellatur, corrigatur, dometur; quia et iste sic se dixit edomitum. Equum et mulum se dixerat, quoniam tacuit: sed unde domitus est? Flagellis. Conversus sumconfigeretur spina. Sive flagella dicas, si
Abbreviated transcription (Latin):
net meternũ. Confiliũ uero dm̃ qd̃ beatũ
non facit nisi subditũ sibi: manet ineter-
nũ. Cogitationes cordis eius in scła scłoꝵ.
nens ad celestẽ ciuitatẽ. que sibi dñm nou¬
nisi dm̃ suum diligit. spłs quẽ elegit dñs
inhereditatẽ sibi. ⁊eq hoc aseipsa sed dei
niunere electa ẽ: ut possidendo eã inculiã
susceptionis hunianȩ qd̃ parauit sibi. re¬
sperit suꝑ om̃s qui inhabitant terrã. Oi¬
sericordit uidit omnes qui in habitant
carnẽ: ut p̃sit illis in regendu eos. Qui fin
tũ corpus oculus. nec totũ auditꝰ. s alius
sic. alius aurẽ sic incorporent᷑. rp̃o. Qui
intelligit omĩa oꝑa eoꝵ. Apud illũ intel

Expanded text:
net in aeternum: consilium vero Domini, quo beatum non facit nisi subditum sibi, manet in aeternum. Cogitationes cordis ejus in saecula saecnens ad coelestem civitatem, quae sibi Dominum nonnisi Deum suum elegit. Populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi: neque haec a seipsa, sed Dei munere electa est, ut possidendo eam, incultam susceptionis humanae, quod praeparavit sibi. Rexpexit super omnes qui inhabitant terram: misericorditer vidit omnes qui inhabitant carnem, ut praesit illis in regendo eos. 15. vertum corpus oculus, nec totum auditus ; sed alius sic, alius autem sic incorporentur Christo. Qui intelligit omnia opera eorum: apud il
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mͥ: s & om̃ibꝰ qui diligunt aduentũ eius
ilidete quẽ admoilũ exultat uemurus ad
passionẽ. Ergo gaudet coronandus: coniris.¬
tat᷑ coronaturus. Quid gͥ. portabat Infir¬
sirmitatẽ quorũd̾a: qͥ aduemente tribulatio¬
ne uel morte comristant᷑. S uide quomͦ eos
ducit indilectionẽ cordis. foce tu uolebas ui¬
uere: nolebas tͥ aliquid accidere: s ds aliud
uoluit. Due uoluntates: s uoluntas na cor¬
rigat᷑ ad uoluntatẽ dei: ñon uoluntas dei
detorqueat᷑ adtuã: praua. Est enĩ ma: re¬
gula. est illa. Stet regula: ut qd̃ prauũ est
ad regnlam corrigatur. Uidere quom hoc

Expanded text:
tem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Videte quemadmodum exsultat, venturus ad passionem. Ergo gaudet coronandus: contristatur coronaturus. Quid igitur portabat? Infirmitatem quorumdam, qui veniente tribulatione vel morte contristantur. Sed vide quomodo eos ducit in directionem cordis. Ecce tu volebas vivere, non volebas tibi aliquid accidere; sed Deus aliud voluit: duae voluntates sunt; sed voluntas tua corrigatur ad voluntatem Dei, non voluntas Dei detorqueatur ad tuam. Prava est enim tua, regula est illa: stet regula, ut quod pravum est, ad regulam corrigatur. Videte quomodo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mini: dño incithara. Confitemi dño. ex hi¬
bentes ei corꝑa ur̃a hostiam inuam. In
psalterio decacordo psallite ei. Seriuant
membra ur̃a dilectiom dei & proxumm. in
quibꝰ tria & septem p̾cepta seruant᷑. Can¬
tate ei canticũ nouũ. Cantate ei canicũ gr̃e
fidei. Bene cantate ei imubilatione. Bene
infide. Ne quisquã se merius oꝑm ꝑuenisse
ad fidem putec. cũ in ipsa fide si nt oĩa oꝑa q̃
am̃ plena est terra. Per orbem peccata di-¬
ris. Congregat ppłos scł̃i inconfessionẽ mor-¬
tisicati peccati.: ne ꝑsuꝑbiam libere defluant.
Ponens inthesauris abissos. Et eis occulta sua
Timeat dnm om̃is peccator. ut peccare de¬
sinat. Ab ipso autẽ cõmoueant᷑ uniuersa.
Nec terroribꝰ hominũ uł cuiusqͣm creat᷑e: s
ab ipso cõmoueant᷑ om̃s qui in habitant

Expanded text:
mini Domino in cithara: confitemini Domino, exhibentes ei corpora vestra hostiam vivam . In psalterio decachordo psallite ei: serviant membra vestra dilectioni Dei et proximi, in quibus tria et septem praecepta servantur. tate ei canticum novum: cantate ei canticum gratiae fidei. Bene cantate ei in jubilatione: bene in fide: ne quisquam se meritis operum pervenisse ad fidem putet, cum in ipsa fide sint omnia opera qDomini plena est terra: per orbem peccata diris: congregat populos saeculi in confessionem mortificati peccati, ne per superbiam libere defluant. Ponens in thesauris abyssos: et in eis occulta sua timeat omnis peccator, ut peccare desinat. Ab ipso autem commoveantur: nec terroribus hominum vel cujusquam creaturae, sed ab ipso commoveantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ego uolo: s qd̃ tu uis pat̃. Hoc gͦ fac gals¬
dens in his que tͥ accidunt: & si uenerit ille
dies ultimꝰ gaude: aut si subripit huma¬
na cuiuscda uoluntauis fragilitas. etto di¬
rigatur ad am̃.: ut sis ineis quibꝰ ar̃ glo¬
ri anuni omnes recti corde. Incip̃ de.p̃s. xxxii.¬

Expanded text:
olo, sed quod tu vis, Pater . Hoc ergo fac, gaudens in his quae tibi accidunt: et si venerit dies ille ultimus, gaude. Aut si subrepit humanae cujusdam voluntatis fragilitas, cito dirigatur in Deum; ut sis in eis quibus dicitur, Gloriamini omnes recti corde. IN PSALMUM XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
stulit qui abstulit. cui abstulit. quando
ne forte dicatis. hec mn diabolus fecit. Pror¬
sus ad dm̃ tuũ reser flagellũ tnĩ: qr nec
diabolus tͥ aliqͥd facit nisi ille ꝑmictat. qui
desuꝑ habet potestatẽ: aut adpenã aut
ad discipliam. Ad penam impii: ad disci¬
plinam silii. Flagellat autẽ omnẽ filiũ quẽ
recipit. Ne te sine flagello futͣm speres in¬
si forte cogites exheredari: Nagellat omne
siliũ quẽ recipit. Itãne omnẽ Ubi te uo¬
lebas abscondere: Omnẽ. & nullus excep¬
tus: nullus sine flagello erit. Quid ad om¬
nẽ. ũis audire. Quem omnẽ. Etiam uincꝰ
sine pec̾eo: ñec tamen sine flagello. Uñ ip¬
se uincus portans infirmitatẽ tuani. & pre¬
sigurans ise ꝑsonam tuã tanquã capite
gestans euã ꝑsonam corꝑis sui: cum ꝓpin¬
quaret passiomi ex honune quẽ gerebat
comristat᷑ ut te letificaret. comristatꝰ ut te
consolaret᷑. Pount enĩ utiq sine tristicia es¬
se dñs: iturꝰ adpassionẽ. Si potuit miles: non

Expanded text:
stulit? quid abstulit? cui abstulit? quando ne forte dicatis: Haec mihi diabolus fecit. Prorsus ad Deum tuum refer flagellum tuum, quia nec diabolus tibi aliquid facit, nisi ille permittat qui desuper habet potestatem, aut ad poenam, aut ad disciplinam: ad poenam impii, ad disciplinam filii. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Nec te sine flagello speres futurum, nisi forte cogitas exhaeredari. Flagellat omnem filium quem recipit. Itane omnem? Ubi te volebas abscondere? Omnem: et nullus exceptus, nullus sine flagello erit. Quid? ad omnem? Vis audire quam omnem? Etiam Unicus sine peccato, non tamen sine flagello. Unde ipse Unicus portans infirmitatem tuam, et praefigurans in se personam tuam, tanquam caput gestans personam etiam corporis sui, cum appropinquaret passioni, ex homine quem gerebat contristatus est, ut te laetificaret; contristatus est, ut te consolaretur. Potuit enim utique sine tristitia esse Dominus, iturus ad passionem. Si potuit miles, non
Abbreviated transcription (Latin):
los tuos semꝑ indm̃: ut firmet suꝑ te ocu¬
los. suos.S quid times ne cũ habes oculos
ad dm̃ offendas: ne non respicias ante te.
& forte incurras in laqueum: Noli tunere.
Ibi emii sunt oculi ipsus: quos firmat suꝑ
te. Nolite inquit solliem esse. Et apłs pe
petrus. Omnẽ sollicitudinẽ urãm suꝑ illũ mit¬
tite: quia illi cura ẽ de uobis. Ergo firmabo su
ꝑte ocłos meos. Tu uͦ ocłos tuos in illũ dirige.
& ñ timebis ut dixi ne in laqueũ incurras. Audi
aliũ psalmũ. Oculi mei semꝑ ad dñm. Et qua¬
si dicẽt᷑ illi: qͥdagis de pedib tuiꝰcũ ñ añ te atten¬
dis: Qm̃ ipse inqͥt euellet de laqueo pedeᷤ mõsẜ¬

Expanded text:
los tuos semper in Deum, ut firmet super te oculos tuos semper in Deum, ut firmet super te oculos suos. Sed quid times ne cum habes oculos ad Deum, offendas, ne non respicias ante te, et forte incurras in laqueum? Noli timere: ibi enim sunt oculi ipsius, quos obfirmat super te; Nolite, inquit, solliciti esse ; et apostolus Petrus: Omnem sollicitudinem vestram super illum mittite, quia illi cura est de vobis . Ergo obfirmabo super te oculos meos. Tu ergo oculos tuos in illum erige, et non timebis, ut dixi, ne in laqueum incurras. Audi alium psalmum: Oculi mei semper ad Dominum. Et quasi diceretur illi: Quid agis de pedibus tuis, cum non ante te attendis? Quoniam ipse, inquit, evellet de laqueo pedes meos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ que uidet᷑: non est spes. Quod enĩ
ndet quis. quid sperat: Si autẽ qd non
uidemꝰ speramꝰ ꝑ patientiã expectamꝰ. Si
speras gaudes: si ꝑpatientiam expectas.
ad huc gemis. Non enim opꝰ est patienti¬
ibi angustia est. Erggo si ꝑpatientĩ ex pec¬
tamus. adhuc dicimꝰ redime ine. a p̾ssura
que circiundedit me. Quia uͦ spe salui fac¬
ti sumꝰ: simul utrũq dicimꝰ. exultatio mea
redime me. Respondet᷑. Intellectum dabo
tibi. Ipse est p̃s intelligentie intellecꝰtũ da¬
bo tͥ ꝙ statuam te inuia hac qua gradi¬
ab erres. Dabo intellectũ. ut cognoscas te
ad ilłã parriã ꝑuenias: ubi iam non spes
sed res erit. Firmabo suꝑ te oculos meoᷤ.
Non ate auferam oculos meos. q & tu
non auferes a me oculos tuos. Iam iustifi¬
catꝰ: iam post remissionẽ peccatoꝵ. leua o¬
culos tuos addm̃. Puiruerat enim cor tuũ
cũ essec interra: non graus. audis sursum
cor. ne putrsat. Ergo & tu iam leua ocu¬

Expanded text:
est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Si speras, gaudes; si per patientiam exspectas, adhuc gemis: non enim opus est patientiibi angustia est. Ergo si per patientiam exspectamus, adhuc dicimus, Redime me a pressura quae circumdedit me: quia vero spe salvi facti sumus, simul utrumque dicirs. 8. Respondetur: Intellectum dabo tibi. Ipse est psalmus intelligentiae. Intellectum dabo tibi, et statuam te in via hac, qua gradiaberres. Dabo intellectum, ut cognoscas te ad illam patriam pervenias, ubi jam non spes, sed res erit. Obfirmabo super te oculos meos: non a te auferam oculos meos, quia et tu non auferes a me oculos tuos. Jam justificatus, jam post remissionem peccatorum leva oculos tuos ad Deum. Putruerat enim cor tuum cum esset in terra. Non gratis audis, Sursum cor, ne putreat. Ergo et tu leva jam ocu
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs mĩ & cõfitem᷑ nr̃a pecca. ꝑstrepunt cir¬
ca nos aque ille diluuii: non sumꝰ impso di¬
lumo: s circimidam᷑ ab ipso diluuo. Premt
nos s non oppͥmunrt.: urgent nos s non
demergunt. Quid gͣ tu facies. qr in medio di¬
luuio es. ambulans in hoc scło. Nũ enĩ ĩ au¬
dit tales doctore. ñ audit tales suꝑbos: Aut
non ex eoꝵ uerbis condianas patit᷑ incorde
suo ꝑsecutiones: Quid gͦ dicat iste iam ius¬
tificatꝰ & p̃sumens de deo: qr cireũdat᷑ dilu¬
ino isto. Tumͥ es refugium: apressura
que circudedit me. Refugiant illi uel
ad deos suos. uel addemones suos. uel
adiures suas. uel ad defensionẽ peccatoꝵ
suoꝵ. michi in isto diluuio non ẽ refugnim
nisi tu. apressura quȩ cireũdedit me: exulta¬
tio mea redime me. Si iam exultas: quid
ins redimi: Erultatio mea redime me. Au¬
dio uocẽ gaudii. erultatio mea. Audio ge¬
mitũ. redime. Gaudes & gemis: Ita inquit..
& gaudeo ꝙ gemo. Gaudeo inspe. gemo ad¬

Expanded text:
onfitemur peccata, perstrepunt circa nos aquae illae diluvii. Non sumus in ipso diluvio, sed circumdamur ab ipso diluvio. Premunt nos, sed non opprimunt, urgent nos, sed non demergunt. Quid ergo tu facies, quia in medio diluvio es, ambulans in hoc saeculo? Num enim non audit tales doctores, non audit tales superbos, aut non ex verbis eorum quotidianas patitur in corde suo persecutiones? Quid ergo dicat iste jam justificatus et praesumens de Deo, qui circumdatur diluvio isto? Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me. Refugiant illi, vel ad deos suos, vel ad daemones suos, vel ad vires suas, vel ad defensionem peccatorum suorum: mihi in isto diluvio non est refugium nisi tu, a pressura quae circumdedit me. 20. Exsultatio mea, redime me. Si jam exsultas, quid vis redimi? Exsultatio mea, redime me. Audio vocem gaudii, Exsultatio mea: audio gemitum, Redime me. Gaudes, et gemis. Ita, inquit, et gaudeo, et gemo: gaudeo in spe, gemo ad
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit de corꝑe mortis huiꝰ frant
om̃s homines sub lege non inlege.: ĩam
illa depͥmente: illa de reatu conuincente
Demonstrauit enĩ peccatũ lex: illa sixit
spmã. ipsa fecit cor cõpungi:i psa ad mo¬
nuit ut reum se quisq cognosceret: ꝙ ꝓue
ma clamaret ad dm̃. Prohae orabit ad te
omĩs sẽs: in tempore oportuno. Ergo di¬
cebã de tẽꝑe oportumo. Cum uenit plem¬

Expanded text:
liberabit de corpore mortis hujus ? Erant liberabit de corpore mortis hujus ? Erant omnes homines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clamaret ad Deum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Ergo dicebam de tempore opportuno: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe ꝓhac :cs qua hac : cs impietate.
s qua s ipsa uenia peccatoꝵ. Pro hac
orabit adte omnis sc̃s. intẽꝑe oportu¬
sisti pecẽa. Nam si non dimitteres pec¬
cata: non esset sc̃s̃ qui adte oraret. Pro
hac orabit adte omnis sc̃s. intemꝑe o¬
portuno: quando manifestabit᷑ nouũ
testam̃tũ: quando manifestabit᷑ grã¬
ꝙͥ : qd̾ est tempꝰ oportunũ. Cum autẽ ue¬
nit plenitudo temꝑis. misit ds filiũ
suũ facꝰtũ ex muliere. id est ex femina:
Indiscrete enĩ uocabant hoc antiqui.:
factũ sub lege. ut eos qͥ sub lege erant re¬
dimeret. Uñ redimeret: A diabolo. aꝑ
dinone: a peccaus suis: ab eo cui se uen¬
diderant: ut eos qui sub lege erant re¬
dimeret. Sub lege eiũ erant qr p̃mebat
eos lex: condinio eos p̃mebat. conuincendo
de reani non saluando: & qͥde mala ꝓhibe¬
bat. Sed qr illi uires non habebant. per
se ipsos iustificandi se. clamandũ erat
ad illũ: qmͦ clamabat qui captꝰ ducebat᷑
sublege peccati: miser ego homo quis me

Expanded text:
 cua hac? Pro impietate. Pro qua? Pro ipsa venia peccatorum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportusisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus qui ad te oraret, Pro hac orabit ad te omnis sanctus, int tempore opportuno: quando manifestabitur Novum Testamentum, quando manifestabitur gra quod est tempus opportunum. Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo de reatu, non salvando. Et quidem mala prohibebat: sed quia illi vires non habebant per seipsos justificandi se, clamandum erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me
Abbreviated transcription (Latin):
confixa spina leccatũ meũ cognoui. Ergo
iam cognoscit. Si iste cognoscit: ille ignos¬
cit. Audite quid sequat᷑: iudete si non ipse
dicit peccatũ ineum cognoui.: & inusiciã
meã non operu. Hoc iam dudũ dicebã.
noli oꝑire tu & oꝑio ds. Beati quoꝵ remisse st̃

Expanded text:
confixa spina? Peccatum meum cognovi. Ergo confixa spina? Peccatum meum cognovi. Ergo jam cognoscit. Si ille cognoscit, ille ignoscit. Audite quid sequitur: videte si non ipse dicit, Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Hoc jam dudum dicebam: Noli operire tu
Abbreviated transcription (Latin):
altabit᷑. Quia humliauit se. Ergo ut exal¬
tantẽ se humiliet ds: grauat sr̃ eũ manũ suã¬
⁊ Ioluit humiliari confessione iniquitatis
sue: humiliatꝰ est pondere manꝰ dei. Quan¬
do ille ꝑferret manũ grauẽ himuliantis.
qͣd̾ leins fuit manus subleuantis: Ed in
illo fortis: & misto fortis. fortis adillũ p̃¬
mendũ: fortis ad istũ subleuandũ. Ergo¬
qm̃ die ac nocte grauata est suꝑ me ma¬
nus tua: conuersus sum merumpna mea
dum consugit᷑ spina. Ex ipsa aggrauatione
manꝰ tuȩ. ex ipsa humiliatione conuersus
sum merumpnã mea factꝰ sum miser. con¬
fixa est nichi spͥma: cõpuncta est consci¬
entia mea. Quid factũ est oũ configeret᷑ spi¬
na. Datꝰ est ei sensus doloris. iuenit infir¬
mitatẽ suã ille qui tacuernt confessionẽ
peccati sur: ut clamando indefensione pec¬
cati sui inueteresceret uirtꝰ eius. id est ossa en
conuerterent᷑ muetustatẽ. Modo quid fecit

Expanded text:
altatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exalaltatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exaltantem se humiliet Deus, gravat super illum manum. Noluit humiliari confessione iniquitatis suae, humiliatus est pondere manus Dei. Quando ille perferret manum gravem humiliantis? Quam levis fuit manus sublevantis! Et in illo fortis, et in illo fortis: fortis ad illum premendum, fortis ad illum sublevandum. m die ac nocte gravata est super me manus tua: conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Ex ipsa aggravatione manus tuae, ex ipsa humiliatione conversus sum in aerumna mea, factus sum miser, confixa est mihi spina, compuncta est conscientia mea. Quid factum est cum configeretur spina? Datus est ei sensus doloris, invenit infirmitatem suam. Et ille qui tacuerat confessionem peccati sui, ut clamando in defensione peccati sui inveterasceret virtus ejus, id est, ossa ejus converterentur in vetustatem, modo quid fecit
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ tecta sunt pecc̃̾a. Noluit iste dimit.
ti sibi iniquitatesꝰ ex agggerauit. defendit
illas: iactauit merita sua. Ergo qm̃ tacu¬
it aconfessione: inueterauerunt ossa ens.
aclamando tõta die. Quid est aclaman
do tota die: ꝑseuerando tota die inde¬
fensione pecc̾oꝵ suoꝵ. Et tamen uidete
qualis sit: qͥ agnoscit se Erit enim mͦ in¬
telligenna: nichil p̾ter se respiciet. &
displicebit sibi. qr agnoscit se. olodo au¬
dietis ut sanemini. Beatus uir em̃ non
imputauit dñs pec̾em: nec est more eius
dolus. qm̃ tacui inueterauerunt ossa mea.
a clamando tota die. Qm̃ die ac nocꝰte
grauata est suꝑ me manꝰ tua. Quid est gͣ¬
uata est suꝑ me manus tua: Magna res
fr̃s. Respicite illam sententiã rectã inter
duos: phariseum & publicanũ. Quid dictũ
est de phariseo: Qm̃ humiliabit᷑. Quid dic¬
tũ ẽ de publicano: Qm̃ ex altabit᷑. Quare
ille humiliabit᷑: Qͥa ex altauit se. Qr̃ iste er¬

Expanded text:
quorum tecta sunt peccata. Noluit iste sibi quorum tecta sunt peccata. Noluit iste sibi dimitti iniquitates, exaggeravit, defendit illas, jactavit merita sua. Ergo quoniam tacuit a confessione, inveteraverunt ossa ejus. A clamando me tota die. Quid est, A clamando me tota die? Perseverando in defensione peccatorum suorum. Et tamen videte qualis sit, quia agnoscit se. Erit enim modo intelligentia: nihil praeter se respiciet, et displicebit sibi, quia agnoscit se. Modo audietis, ut sanemini. 14. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in ore ejus dolus. Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, a clamando me tota die. Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Quid est, gravata est super me manus tua? Magna res, fratres. Respicite illam sententiam rectam inter duos, Pharisaeum et Publicanum. Quid dictum est de Pharisaeo? Quoniam humiliatur. Quid dictum est de Publicano? ille humiliatur? Quia exaltavit se. Quare iste ex
Abbreviated transcription (Latin):
te qͥd dixit. Qm̃ tacui in ueterauerunt ossa
mea. a clamando me totadie. Quid ẽ hocͦ
Quasi contrariũ uidet᷑. qm̃ tacui inueteraue¬
runt ossa mea aclamando. Si aclaman¬
doꝰ quomͦ tacuit: Tacuit quiddam: non
tacuit qͥddam. Iacuit unde ꝓficeret: ñ
tacuit unde deficeret. Tacuit confessionẽ:
clamauit p̾sumptionem. Iacui enĩ dirit:
non sum confessus. Ibi oportebat ut lo¬
queretur: taceret merita sua: clamaret
pec̾ca sua. Nunc autẽ ꝑuerse tacuit pec¬
cata sua. clamauit merita sua. Et quid
illi contingit: Inueterauerunt omĩa os¬
sa enis. Intendite qr si clamaret pece̾a. &
taceret mersta sua: innouarent᷑ ossa eius.
id est uirtꝰ eius. robustus esset indño: qr
in se inueniret᷑ infirmus. Modo autẽ qr
in se uoluit esse firmus. factus est infirmꝰ.
& mueterauerunt ossa eiis. Remansit in
uetustate: qui noluit consitendo amare
qr bean quoꝵ remisse sunt iniquitates: ꝙ

Expanded text:
te quid dixit: Quoniam tacui, inveteraverunt ossa te quid dixit: Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, a clamando me tota die. Quid est hoc? Quasi contrarium videtur, Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea a clamando. Si a clamando, quomodo tacuit? Tacuit quiddam, non tacuit quiddam: tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit praesumptionem. Tacui enim dixit, non sum confessus. Ibi oportebat ut loqueretur; taceret merita sua, clamaret peccata sua: nunc autem perverse tacuit peccata sua, clamavit merita sua. Et quid illi contigit? Inveteraverunt ossa ejus. Intendite quia si clamaret peccata sua, et taceret merita sua, innovarentur ossa ejus, idest, tota virtus ejus robusta esset in Domino; quia in se inveniretur infirmus. Modo autem, quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus: et inveteraverunt ossa ejus, remansit in vetustate, qui noluit confitendo amare nt iniquitates, et
Abbreviated transcription (Latin):
culos tuos apecc̃is meis. Quis est enim qͥ
illud dixit: nͥ qui etiã illud dixit qr iniqui¬
tatẽ meã ego agnosco: Itaq fr̃s mei: erat
&. phariseus ille peecator. Non eium qr di¬
cebat non sum sic̃ ceteri homines. inusti.
raptores. adulteri: neq enĩ qr ieiunabat
bis in sabb̃o. neq enĩ qr decimas dabat.
non erat peccator. Quod si in nullis pecca¬
tis esset. ipsa suꝑbia grande crimen erat.¬
& tamen ecce onnã illa dicebat. Quis
tandem sine pecco: quis głabit᷑ castũ se ha¬
bere cor. aut quis głabit᷑ mundum se
esse apeccaus. Habebat gͦ ille peccata.
s ꝑuersus & nesciens quo uenisset. erat
tanꝗ̃ instanone medici curandus: & sa¬
na nembra ostendebat. uiulnera tege¬
bat. Ds gͦ tegat uilnera: noli tu. N am si tu
tegere uolueris erubescens: medicus ñ cura¬
bit. Medicus tegit et urit. enplastro enĩ
cegit. Sub tegmiine medici sanat᷑ uulnus.
sub tegmine uulnerati eelat᷑ uulnus. Qui ce¬

Expanded text:
culos tuos a peccatis meis. Quis est enim qui culos tuos a peccatis meis. Quis est enim qui illud dixit, nisi qui etiam illud dixit, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco ? Itaque, fratres mei, erat et Pharisaeus ille peccator. Non enim quia dicebat, Non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri; neque quia jejunabat bis in sabbato; neque quia decimas dabat, non erat peccator. Quod si sine ullis peccatis esset, ipsa superbia grande crimen erat: et tamen ecce illa omnia dicebat. Quis tandem sine peccato? Quis gloriabitur castum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis ? Habebat ergo ille peccata; sed perversus, et nesciens quo venisset, erat tanquam in statione medici curandus, et sana membra ostendebat, vulnera tegebat. Deus tegat vulnera; noli tu. Nam si tu tegere volueris erubescens, medicus non curabit. Medicus tegat, et curet; emplastro enim tegit. Sub tegmine medici sanatur vulnus, sub tegmine vulnerati celatur vulnus. Cui ce
Abbreviated transcription (Latin):
regula legis sue. Uulus audire qr̃. Quia
oiius qui se exaltat humiliabit᷑: & qui
se humiliat eraltabit᷑. Intendat gͦ cari¬
tas ur̃a. dixiius non ausum fuisse oeu¬
los ad celũ lenare publicanum. Quare
cȩlum non auendebat: Quia se attende¬
bat. Se attendebat. ut primo sibi displi¬
ceret . &. sic deo placeret. Tu aurẽ iactas
te: erecte ceruice es. Ait ds suꝑbo. Non
ius adte adtendere. ẽgo attendo. Uis aũ
ut ñ attendam: Tu attende. Ideo publi-¬
canus non audebat oculos ad celum le¬
uare. qr se ipsum intuebat᷑: conscientiam
suam puniebat. Ipse sibi iudex erat. ut
ille intercederet: & ipse puniebat ut ille
liberaret: ipse accusabat. ut ille defende¬
ret. Adeo defendit eum: qr dixit ꝓ illo
sententiã. Descendit iustificatꝰ publicanꝰ.
ille magis quã ille phariseus: qr omnis
qui se exaltat humiliabit᷑. .ꝙ. qui se huini¬
liat ex altabit᷑. Attendit se inquit. & nolui
ego attendere: audiui dicentẽ. auerte o¬

Expanded text:
uia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . 12. Intendat ergo Charitas Vestra. Diximus non ausum fuisse oculos ad coelum levare Publicanum. Quare coelum non attendebat? Quia se attendebat. Se attendebat, ut primo sibi displiceret, et sic Deo placeret. Tu autem jactas te, erecta cervice es. Ait Dominus superbo, Non vis ad te attendere? ego attendo. Vis autem ut non attendam? tu attende. Ideo Publicanus non audebat oculos ad coelum levare; quia seipsum intuebatur, conscientiam suam puniebat: ipse sibi judex erat, ut ille intercederet; ipse puniebat, ut ille liberaret; ipse accusabat, ut ille defenderet. Adeo defendit cum, quia dixit pro ipso sententiam. Descendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Attendit se, inquit, et nolui ego attendere: audivi dicentem, Averte o
Abbreviated transcription (Latin):
um. Tunsio pectoris: obtricio cordis. Quid
dicebat tundens pectꝰ. Dñe : ꝓpicius esto
michi peccatori. Et quid sententie dñs.
Am̃ dico uobis. descendit de templo ius-
tificatus publicanus ille: magis quã ille
phariseus. Quare: Hoc est iudicium dei.
Non sum sicut publicanus iste: non sum
sicut ceteri homiiũ. iniusti. raptores. ad¬
ulteri. Ienino bis insabbato: decimas do
omiiũ que possideo. Ille non audet ad
celũ leuare oculos suos: attendit conser¬
entiã suã. Longe stat. &. iustificat᷑ magis
quã ille phariseus. Qr̃ Rogo te dñe¬

Expanded text:
um. Tunsio pectoris, obtritio cordis. Quid um. Tunsio pectoris, obtritio cordis. Quid dicebat tundens pectus? Deus propitius esto mihi peccatori. Et quid sententiae Dominus? Amen dico vobis, descendit justificatus de templo Publicanus ille, magis quam ille Pharisaeus. Quare? Hoc est judicium Dei. Non sum sicut Publicanus iste, non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri: jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ille non audet ad coelum levare oculos suos, attendit conscientiam suam, longe stat, et justificatus est magis quam ille Pharisaeus. Quare? Rogo te, D
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Cum enĩ xp̃c dixisset putas ueniens
filius hominis inueniet fidem interra-
ne existerẽt quidã heretci attendentes
& putantes quasi lapsum totũ mundũ:
omnes enim heretici in paucis &. inparte
st̃: iactarent se qd̃ impsis remansit. qd de
toto mundo perierit: ibi statim ubi ait
dñs. putas ueniens filius hominis inueni¬
et fidem interra: subiecit euangli̾sta &
ait. Dir aũ & adquosdam qui sibi iusti
uidebant᷑ &. spernebant ceteros. similitu¬
dinẽ hanc. Quidam phariseus &. publica¬
nus uenerunt intemplum orare.: & cetera
que nostis. Phariseus gͦ ille dicebat: gr̃as
tibi ago.S uñ suꝑbus: Quia spernebat
ceteros. Unde ꝓbas: In ipsis u̾bis. Quomͦ phari-¬
riseus inquis iste contẽpsit delonge stantẽ: cui
d̾s confitenti ꝓpinquabat. Dublicanꝰ inqͥt de lõ¬
ginquo stabat: s d̾s ad illũ de longinquo ñ sta¬
bat. Quare d̾s ab illo de longinquo ñ stabat: Qa
dete si publicanus iste obtriuerat cor: & ibi ui

Expanded text:
utas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? et ne existerent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. Pharisaeus ergo ille dicebat, Gratias tibi ago. Sed unde superbus? Quia spernebat caeteros. Unde probas? In ipsis verbis. Quomodo? Pharisaeus, inquit, ille contempsit de longe stantem, cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum de longinquo non stabat? Quare Deus ab illo de longinquo non stabat? Qudete si Publicanus iste obtriverat cor, et ibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃i. Quando inueniunt᷑ inpecca¬
tis suis: dicunt. ds̃ hoc uoluit. Si enim
homo dicat non feci. aut hoc factum
qd̃ arguis non ẽ peccatũ: non ꝓnunti¬
at nec aduersum se nec aduersũ dm̃.
hoc uoluit: qͥd ego feci: hoc est pronun¬
tiare aduersus dm̃. Forte dicatis. Ne¬
mo hoc dicit. Quis est qui dicat: As hoc
uoluit: Multi & hoc dieunt. S & qͥ
hoc ñ dicunt: aliud dicunt. Qa dic̃t: fatũ mͥ

Expanded text:
Dominum Deum: quando inveniuntur in peccaDominum Deum: quando inveniuntur in peccatis dicunt, Deus hoc voluit. Si enim homo dicat, Non feci; aut, Hoc factum quod arguis non est peccatum: non pronuntiat nec adversum se, nec adversus Deum. hoc voluit, quid ego feci? Hoc est pronuntiare adversus Deum. Forte dicatis, Nemo hoc dicit: quis est qui dicat, Deus hoc voluit? Multi et hoc dicunt: sed et qui hoc non dicunt, quid aliud dicunt, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
tacuerã: modo dixi Ed contrariũ tacit᷑nitati:
Dixi. Quid dixisti: Pnunciabo adu̾sũ me iniusti¬
ciã meã dño: & tu remisisti impietatẽ cordis me¬
i. Dixi. Quid dixisti: Non iam ꝓnunciat s ꝓ-¬
mittit se pnunciaturũ: & ille iam dimitiit. At¬
teudite fr̃s. Magna res. Dirit ꝓnunti¬
abonon dixit ꝓnuntiaui. & tu dimisis¬
ti. Dixi ꝓuuntiabo & tu dimisti: qr eo
ipso qd̾ dirit ꝓnuntiabo. ostendit q ñ¬
dũ ore ꝓuuntiauerat: s corde ꝓniitia¬
uerat: hoc ipsum dicere ꝓnuntiabo. ꝓ¬
nuntiare est: ideo & tu dunisisti impi-¬
etatẽ cordis inei. Confessio gͦ mea. ados
nondũ peruenerat᷑ direram enim ꝓmunci¬
abo aduersum me. Uerũ ds̃ audunt
uocẽ cordis mei. Uex mea more nondũ
erat: sed auris dĩ iam in coide erat. In
remisisti impietatẽ cordis mei. Quia dixi
Ion sũ causa dix̾̃. ꝓnunnabo aduersum
me. Et hoc inter est. Multi enim ꝓnun¬
tiant iniquitatẽ sua: s aduersus ipsum

Expanded text:
uid? Dixi. Quiddam contrarium illi taciturnitati. Dixi. Quid dixisti? Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino; et tu dimisisti impietatem cordis mei. Dixi. Quid dixisti? Non jam pronuntiat, promittit se pronuntiaturum; et ille jam dimittit. Attendite, fratres; magna res: dixit, Pronuntiabo: non dixit, Pronuntiavi, et tu dimisisti; dixit, Pronuntiabo et tu dimisisti: quia eo ipso quod dixit, Pronuntiabo, ostendit quia nondum ore pronuntiaverat, sed corde pronuntiaverat. Hoc ipsum dicere Pronuntiabo, pronuntiare est: ideo et tu dimisisti impietatem cordis mei. Confessio ergo mea ad os nondum venerat; dixeram enim, Pronabo adversum me: verumtamen Deus audivit vocem cordis mei. Vox mea in ore nondum erat, sed auris Dei jam in corde erat. Tu dimisisti impietatem cordis mei; quia dixi,non sine causa dixit, Pronuntiabo adversum me: et hoc interest. Multi enim pronuntiant iniquitatem suam, sed adversus ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ta gͦ pec̾ca qr̃ dixit: iIt non inderent᷑. Quid
enim erat dĩ uidere pecc̾a: nisi punure pec¬
cata : Ut noueris quid hoc est dei uidere
peccata. qd̾ punire pecc̾a: qͥd ei dr. Auer¬
te faciem tuã apeccatis meis. Pecc̃a gͦ tua
non uideat: ut de udeat. Quomodo te
iudeat: Quomͦ nathanaelẽ Cum esses
sub arbore fici: iudi te. Umbra fici ñ impe¬
borant sine causa indefensione peceoꝵ
suoꝵ: & quaint laborant in defensione
pecc̾oꝵ suoꝵ. iactantes merira sua. non
uidentes iniquitates suas̾. tanto plus
labor eoꝵ & fortitudo deficit. Ille enim
fortis est: q̃ui non inse s. in dño fortis ẽ.

Expanded text:
ta ergo peccata quare dixit? Ut non viderentur. Quid enim erat Dei videre peccata, nisi punire peccata, ut noveris quia hoc est Dei videre peccata, quod punire peccata. Quid ei dicitur : Averte faciem tuam a peccatis meis? Peccata ergo tua non videat, ut te videat. Quomodo te videat? Quomodo Nathanaelem, Cum esses sub arbore fici, vidi te. Umbra fici non impeborant sine causa in defensione peccatorum suorum. Et quanto laborant in defensione peccatorum suorum jactantes merita sua, non videntes iniquitates suas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim fortis est, qui non in se, sed in Deo fortis est.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a etiam fructum boni operis: ne eius ma¬
ledicto arescamꝰ. Et qr totũ gr̃e eius impu¬
tat᷑ non merius nr̃is: beati quoꝵ remusse sunt
iniquitates: & quoꝵ tecta sunt pecc̃a. Non
in quibꝰ non sunt iiuenta pecca: s quoꝵ
tecta sunt pecc̾a. Cooꝑta sunt pecca: tec¬
ta sunt.& abolita. Si terit pecc̾a ds̃. nolu
it aduertere. Si noluit aduertere: noluit

Expanded text:
nostra etiam fructum boni operis, ne ejus manostra etiam fructum boni operis, ne ejus maledictione arescamus. Et quia totum gratiae ejus imputatur, non meritis nostris, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: non in quibus non sunt inventa peccata, sed quorum tecta sunt peccata. Cooperta sunt peccata, tecta sunnoluit advertere; si noluit advertere, noluit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est iudit eum: ꝯisertꝰ est eius. Ergo
hominẽ sine dolo sic cõmendat: ut grãm
suam in illo cõmendet. Cũ esses sub ficu arbo¬
re fici. iudi te. Uidi te quid magnũ est. uͥ
intelligas aliquomͦ dictũ: quid mnagnũ est
uidere hominẽ sub arbore ficiꝰ Si non ui¬
dissec subista ficu genus humanũ xp̃e: aut
aresceremꝰ omnino. aut quomͦ pharisei in
quibꝰ dolus erat. idest iustificabant se uer¬
bis. factis autẽ inali erant. folia sola inno¬
bis iuenirent᷑. non fructus. Nam talem
arborem fici quando uidit xp̃e: m aledixit
&. aruit. Uideo inquit sola folia: id est sola
uerba absq fructu. Arescat inquit: ut nec:
folia habeat. Ut qͥd & uerba: Tulit & uer
ba: ut arida. nec folia possit habere. Sic gͦ
erant iudei: pharisei: arbor illa erant. uer¬
ba habebant: facta non habebant: et ex sen-¬
tentia dñi ariditatem meruerunt. Uideat
gͦ nos. rp̃e. sub arbore sici. Uideat in carne

Expanded text:
Quid est, Vidit eum? Misertus est ejus. Ergo Quid est, Vidit eum? Misertus est ejus. Ergo hominem sine dolo sic commendat, ut gratiam suam in illo commendet. Cum esses sub arbore fici, vidi te. Vidi te, quid magnum est, nisi intelligas aliquo modo dictum? Quid magnum est videre hominem sub arbore fici? Si non vidisset sub ista ficu genus humanum Christus, aut aresceremus omnino, aut, quomodo Pharisaei, in quibus dolus erat, id est, justificabant se verbis, factis autem mali erant, folia sola invenirentur in nobis, non fructus. Nam talem arborem fici quando vidit Christus, maledixit, et aruit. Video, inquit, sola folia, id est sola verba, absque fructu: Arescat , inquit, ut nec folia habeat. Utquid et verba tollit? Arbor arida enim nec folia potest habere. Sic ergo erant Judaei, Pharisaei arbor illa erant: verba habebant, facta non habebant: ex sententia Domini ariditatem meruerunt. Videat ergo nos Christus sub arbore fici: videat in carne
Abbreviated transcription (Latin):
Prima ergo intelligentia
noueris te peccatorem. Consequens intelli¬
gencia est: ut cum exfide ꝑdilectionem
bene ceperis oꝑari. ñec hoc uiribus tis.
s gr̃e dei deputaueris. Iam non erit do¬
lus in corde tuo. Hoc est more interio¬
re̾ tuo: nec aliud inlabiis habebis: ali¬
ud in cogitatione. Non eris de illis pha¬
riseis de quibus dictum est. similes estis
monumentis de abbatis. Afforis quidem
apparetis hominibꝰ iusti: intꝰ autem plem
estis dolo ꝙ. iniquitate. Qui gͦ cum sit ini¬
quus. iustum se p̾tendit: nonne dolosus
est: Non est ille nathanael. de quo añs
dicit: ecce uere israhelita. in quo dolus ñ
est. Nñ aurẽ in illo natanaele dolus non
erat: Cum esses inquit sub arbore fici.
uidi te Sub arbore fici erat: sub conditio¬
ne carnis erat. Si sub conditione carus
erat. qr impietate ꝓpaginis tenebat᷑: sub
illa arbore fici erat. inꝗͣ gemit᷑ in alio
psalmo. Ecce enim miniquitate conceptus
sum. Sed uidit eum: ille qui uenit cũ gr̃a.

Expanded text:
Prima ergo intelligentia, ut te noveris peccatorem. Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, ne hoc viribus tuis, sed gratiae Dei deputaveris. Ita non erit dolus in corde tuo, hoc est in ore interiore tuo; nec aliud in labiis habebis, aliud in cogitatione. Non eris de illis Pharisaeis, de quibus dictum est: Similes estis monumentis dealbatis; a foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis dolo et iniquitate . Qui ergo cum sit iniquus justum se praetendit, nonne dolosus est? Non ille Nathanael est, de quo Dominus dicit: Ecce vere Israelita in quo dolus non est? Unde autem in illo Nathanaele dolus non erat? Cum esses, inquit, sub arbore fici, vidi te . Sub arbore fici erat, sub conditione carnis erat. Si sub conditione carnis erat, quia impietate propaginis tenebatur; sub illa arbore fici erat, in qua gemitur in alio psalmo: Ecce enim in iniquitate conceptus sum . Sed vidit eum ille qui venit cum gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
sus mͥ fecit. fortuna fecit. casibꝰ regunt᷑ ho-¬
mines. nulla ꝓuidentia aliquid gerit᷑ ⁊
ipsaĩdoctrina est. Alius dix̃ est gens comra¬
ria tenebrarum. que rebellauit aduersus
dm̃: ipsa fecit peccare homines. In hoc dilu¬
uio aquarũ multarũ. ad dm̃ non appro¬
pinquabunt. Que est illa uera aqua: que
manat de intimo fonte. pure uene uerita¬

Expanded text:
sus mihi fecit, fortuna fecit. Si casibus reguntur hosus mihi fecit, fortuna fecit. Si casibus reguntur homines, nulla providentia aliquid geritur: et ipsa doctrina est. Alius dixit, Est gens contraria tenebrarum, quae rebellavit adversus Deum, ipsa facit peccare homines. In hoc diluvio aquarum multarum ad Deum non appropinquabunt. Quae est illa aqua, illa vera quae manat de intimo fonte purae venae verita
Abbreviated transcription (Latin):
est salus. ñ adillũ s de illo dic̃. ibi conuersir
ẽ adillũ: &s ait. Et suꝑ ppłm tuum benedicꝰtie
tua. Sic & hic cum audis primo adte. de¬
inde ad eum: ne putes aliũ esse. ꝓhac ora¬
bit ad te omĩs sc̃s. intempore oportuno
ueruntamen mdiluiuo aquarum multarũ
adeum non appropinquabunt. Quid est
indiluuio aquarum multarũ: Qui na¬
tant in diluiio aquarum multarũ: non
appropinquabunt ad dm̃. Quid est dilu¬
uiũ aquarum multarũ: Multiplicitas ua¬
riarũ doctrinarũ. Intendite fr̃s. Aulte a¬
que fc̃ uarie doctrine. Doctrina di una est.
Non sunt multe aque. s una aqua: siue
sacram̃ti babusmi. siue doctrine saluta¬
ris. S de ipsa doct̾na qua irrigam᷑: ꝑ scm̃
accedunt impii. s credentes mneũ qui
iustificat imꝑium: iam iustificati acce¬
dunt. Aliȩ aque multe id est doctrine aĩas
inquinant hominũ: qd̃ paulo ante dicebam.
llia doctrna est fatũ mͥ fec̃: alia doctrina ca¬

Expanded text:
illum, sed de illo dicens; ibi conversus est ad illum, et ait, Et super populum tuum benedictio tua. Sic et hic cum audis primo ad te, deinde ad eum, ne putes alium esse; Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt. Quid est, in diluvio aquarum multarum? Qui natant in diluvio aquarum multarum, non appropinquant ad Deum. Quid est diluvium aquarum multarum? Multiplicitas variarum doctrinarum. Intendite, fratres. Multae aquae sunt variae doctrinae. Doctrina Dei una est, non sunt multae aquae, sed una aqua, sive sacramenti baptismi, sive doctrinae salutaris. De ipsa doctrina qua irrigamur per Spiaccedunt impii, sed credentes in eum qui justificat impium , jam justificati accedunt. Aliae aquae multae, multae doctrinae inquinant animas hominum, quod paulo ante dicebam. Alia doctrina est, Fatum mihi fecit. Alia doctrina, Ca
Abbreviated transcription (Latin):
caui tͥ Hec aqua confessioiis peccatoꝵ. hec
aqua hunuliationis cordis. Hec aqua iiuaz
salutaris: abicientis se. nichil de se pͣsumen¬
tis: nichil de sue potentie suꝑbie tribuentis.
hec aqua innullis alieingenarũ libris est..
non inepicureis.: non instõicis. non ima-¬
nichetis. non inplatonicis. Ubicunq etiam
inueniunt᷑ optima p̃cepta moꝵ. & discipli¬
ne humilitatis: tamer ista non inuenit᷑
uia humilitatis huiꝰ aliuñde manat: a xꝑo
uenit. Hec uia ab illo est: qui cũ esset altꝰ
humilis uenit. Quid enĩ aliud docuit humi¬
liando se. fac̃tus obediens usq admortem:
mortẽ autẽ crucis: Quid aliud docinit sol¬
uendo quod non debebat: ut nos adebito
liberaret: Quid aliud docuit babuzatꝰ. qui
pecẽm non habebat. Crucisixus qui reatum
non habebat: quid aliud docuit nͥ hanc
humilitatẽ: Non inmerito ait. ẽgo sum
uia. & ueritas & uita. In hac g humi¬
litate ꝓpinquat᷑ addm̃. qr prope est añs

Expanded text:
cavi tibi? Haec aqua confessionis peccatorum, haec aqua humiliationis cordis, haec aqua vitae salutaris, abjicientis se, nihil de se praesumentis, nihil suae potentiae superbe tribuentis. Haec aqua in nullis alienigenarum libris est, non in epicureis, non in stoicis, non in manichaeis, non in platonicis. Ubicumque etiam inveniuntur optima praecepta morum et disciplinae, humilitas tamen ista non invenitur. Via humilitatis hujus aliunde manat: a Christo venit. Haec via ab illo est, qui cum esset altus, humilis venit. Quid enim aliud docuit humiliando se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis ? Quid aliud docuit solvendo quod non debebat, ut nos a debito liberaret? Quid aliud docuit baptizatus qui peccatum non fecit, crucifixus qui reatum non habebat? Quid aliud docuit, nisi hanc humilitatem? Non immerito ait: Ego sum via et veritas et vita . In hac ergo humilitate propinqua