comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enda s mutanda ꝑicula: ꝓculdubio isti
deserendi ñ sunt minist̾io xpĩano. Si
autem hoc audito abire maluerĩt⁊ nec
illis manendũ ẽ. qui ꝓpt̾̃ illos manebant:
quia ibi iam ñ sunt. ꝓpt̾ quos manere ad¬
huc debeant. Quicumq gͥ isto mͦ fugit
ut eccłiȩ necessariũ minist̾ium illo fugi¬
ente non desic: fẽcit qđ dominꝰ p̃cepit si¬
ue ꝑmisit. Qui aũt sic fugit ut gregi xͥ
ea quib sp̃italicer uiuit alim̃ta subtͣhant᷑ͦ.
mercennarius ẽ qui uidet lupum ueni¬
entẽ & fugit: quia nonẽ ei cura de ouibus.
Hec gͥ qr me consuluisti fr̃ dilectissime.
qua estimani ueritate & caritate certa
rescripsi: s ne meliorẽ si inueneris sequa¬
ris sencentiã non p̃scripsi. Melius tamen
quid in his ꝑiculis faciamus inuenire ñ
cet eccłias non desererent dei dono non¬
nulli prudences et scĩ uiri & uelle & fa¬
cere meruerunt: & int̾ dentes obtrec¬

Expanded text:
enda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti enda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necessarium ministerium illo fugiente non desit, facit, quod dominus praecepit siue permisit. qui autem sic fugit, ut gregi Christi ea, quibus spiritaliter uiuit, alimenta subtrahantur, mercennarius ille est. qui uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus. haec tibi. quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimaui ueritate et certa caritate, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, sequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire nocet ecclesias non desererent, dei dono nonnulli prudentes et sancti uiri et uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
ricos non fugiences in talib ꝑiculis s ma¬
nentes facere. ut plebes decipiantur: cũ
id̾o non fugiunt. quia manere suos prepo¬
sitos cernunt. S facile ẽ hanc rep̃hensi¬
onẽ uł inuidiam deuitare: alloquendo
easdem plebes atq dicendo. Non uos de-¬
cipiat: qd̾ de loco isto ñ fugimꝰ. Non enim
ꝓpt̃ nos s ꝓpt̃ uos potius hic manemꝰ: ne
uob̾ non ministremꝰ quicqͥd saluti ur̃ȩ
quȩ in xp̃o ẽ nouimus necessariũ. Si gͦ
fugere uolueritis: & nos abistis quib tenemur
uinculis. soluitis. Quod tunc puto e̾e̾ dicen¬
dum: quando uere uidecur utile ẽẽ ad lo¬
ca tutiora migrare. Quo audito: si ułom̃s
ł aliqui dixerint in illiꝰ potestate sumus
euiꝰ iram nullus quocũq uadit euadit.
et euiꝰ miscłiam ubicũq sic potest inue¬
nire: qui nusquam uult ire siue certis
necessitatib impedicus⁊ siue laborare
nolens adcerta suffrͥagia. et non adfini-¬

Expanded text:
ricos non fugientes in talibus periculis sed maricos non fugientes in talibus periculis sed manentes facere, ut plebes decipiantur. cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos ceraunt. sed facile est hanc responsionem uel inuidiam declinare adloquendo easdem plebes atque dicendo: \'Non uos decipiat, quod de loco isto non fugimus; non enim propter nos sed propter uos potius hic manemus, ne uobis non ministremus, quicquid saluti uestrae, quae in Christo est, nouimus necessarium. si ergo fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram nullus, quocumque uadit, euadit, cuius misericordiam. ubicumque sit, potest inuenire, qui nusquam uult ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad fini
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scriptum ẽ. Contͣdictiones sedat sorticio:
& int̾ potentes definit. Mlelius enim ds̃ in
huiꝰcemodi ambagibus quã homines iudi¬
uocare & parcere infrmis: siue istos fac̾e
ad mala ꝑferenda fortiores et huic uitȩ sub¬
trahere: quorũ non potest eccłiȩ tancum
quantũ illoꝵ uita ꝓdesse. Res quidem fiet
minus usitata: si fiet ista sorticio. S si fac¬
ta fuerit: quis eam rep̃hendere audebit:
Quis non eam nͥ imꝑicus aut inuidus con-¬
grua p̃dicacione laudabit : Quod si non
placet facere cuiꝰ facti ñ occurrit ȩxem¬
plum: nullius fuga fiat ut eccłiȩ minift̾i¬
um maxime in tantis ꝑiculis necessarium
ac debitum desit. Nemo accipiat ꝑsonam
suam: ut si aliqua uidetur grã excellere:
ideo se dicat uita. et obhoc fugua ẽẽ digni¬
orem. Quisquis hoc putat: nimiũ sibi pla¬
cet. Quisqͥs etiam hoc dicit: om̃ib displi¬
cet. Sunt sane qui arbitrant᷑ epõs et ele¬

Expanded text:
sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudieliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, quorum non potest dei ecclesiae tantum quantum illorum uita prodesse. res quidem fiet minus usitata, si fiat ista sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se dicat uita et ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim hoc putat, nimium sibi placet; quisquis autem etiam hoc dicit. omnibus displicet. Sunt sane. qui arbitrantur episcopos et cle
Abbreviated transcription (Latin):
cos remansuros: a quib eis necessarium
minift̾ium ualeat ex hiberi Quãquã &
si int̃ ministros inde sit disceptatio qui
eoꝵmaneant ne fuga õ nium fiat: & qui
eorũ fugiant. ne morte om̃ium deserat᷑ excłia.
Tale quippe certam̃ erit int̾ eos ubi utriq
ferueant caritate: ubi utͥq placeant carita¬
ti. Quȩ disceptatio si alit̾ non pocuerit cer¬
minari: quantum mͥ udetur qui maneãt
et qui fugiant. forte eligendi sunt. Qui
enĩ dixerint se potius fug̾e̾ debere⁊ aut
tuidi uidebunt᷑ quia ĩminens malum
sustin̾e noluerunt: aut arrogantes quia
se magis qui seruandi e̾ent necessarios
ȩccłȩ iudicarent. Deinde fortassis bi qui
meliores sunt eligant ꝓfr̃ib animas ponere.⁊
et hii seruabuntur fugiendo. quorũ ẽ minus
utilis uita: quia minor consulendi & gub̃¬
nandi ꝑitia. Qui tam̃ sipie sapiunt contra¬
dicerent eis qͦs uident et uiuere potius opor¬
tere et magis mori malle quã fugere: ideo

Expanded text:
cos remansuros, a quibus eis necessarium cos remansuros, a quibus eis necessarium ministerium ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium deseratur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant caritati. quae disceptatio si aliter non potuerit terminari, quantum mihi uidetur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi uidebuntur, quia imminens malum sustinere noluerunt, aut adrogantes, quia se magis, qui seruandi essent, necessarios ecclesiae iudicarunt. deinde fortassis hi, qui meliores sunt, eligant pro fratribus animas ponere et hi seruabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
cere d ebeamus: ne inom̃ib expectando diui¬
na miracula temptare dnm̃ iudicem᷑. Nunc
quidem talis ẽ ista tempestas. quando laicoꝵ
et clericorũ ẽ cõmune ꝑieulum: sieut in naui
una periculum ẽ cõmune mercatoꝵ atq nau¬
tarum. Uerũ absit ut tantum pendenda sic
hȩc nauis nr̃a. ut debeant eam naute & maxi¬
me gub̾nacor ꝑiclitantem deserere: etiã si in
scasam transiliendo uel etiam natando possit
effugere. Osuib enĩ metuimus ne nr̃a deser¬
tione ꝑeant: non temporalẽ mortem quȩ qͣn¬
doq uentura ẽ. s eternã quȩ potest si non ca¬
ueatur uenire. et potest si caueatur non ue¬
nire. metuimus. In communi aut̃ ꝑiculo
uite huius cur existimamus ubieũq fue¬
rit hostilis incursus. om̃s clericos & ñ etiam
om̃s laieos ẽe morituros ut simul finiant hãc
uitam eui sunt clerici necessarii. Aut cur
non speremꝰ sicut aliqͦs laicos sic etiã cleri¬

Expanded text:
cere debeamus. ne in omnibus expectando diuicere debeamus. ne in omnibus expectando diuina miracula temptare dominum iudicemur. non quidem talis est ista tempestas, quando laicorum et clericorum est commune periculum, sicut in naui una commune periculum est mercatorum atque nautarum. uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gubernator periclitantem deserere, etiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere. quibus enim metuimus, ne nostra desertione pereant, non temporalem mortem, quae quandoque uentura est, sed aeternam, quae potest, si non caueatur, uenire et potest, si caueaturnire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos sic etiam cleri
Abbreviated transcription (Latin):
ignauie. qui eũ crederent hoc fecisse non
considãtione utilitatis aliorũ. s suȩ ꝑtur¬
batione formidinis. Occurit aut̃ alia que¬
stio: quã concempn̾e non debemꝰ. Si enĩ
hec utilitas negligenda ñ ẽ. ut aliqui mi¬
nistri propt̾ea fugiant ĩminente necessi¬
tate ut seruentur qui ministrent eis quos
pꝰt cladem residuos potuerint inuenire⁊
quid fiet ubi uidentur om̃s int̾ituri. nisi a¬
liqui fugiant . Quid enĩ si hactenus seui¬
at illa ꝑnities ut solos ministros eccłiȩ ꝑ
sequatur ⁊ Quid dicemusc. An reliquen¬
da ẽ aministris fugientib eccłia: ne a mo¬
rientibus miserabilius relinquatur ⁊ S
si laici non querũt᷑ ad mortẽ⁊ possunt oc¬
eultare quo qͦ mͦ epõs et elericos suos. si ille
adiuuerit in cuiꝰ potestate sunt omĩa. qui po¬
test et non fugientem ꝑmirabilem conserua¬
re potentiam. S ideo querimus quid nos fa-¬

Expanded text:
ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum sed suae perturbatione formidinis. Occurrit aliquanto alia quaestio, quam contemnere non debemus. si enim haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugiant imminente aliqua uastitate, ut seruentur, qui ministrent eis, quos post illam cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri. nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus saeuiat illa pernicies, ut solos ministros ecclesiae persequatur, quid dicam? an relinquenda est a ministris fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaeruntur ad mortem, possunt occultare quoquo modo episcopos et clericos suos, sicut ille adiuuerit, in cuius potestate sunt omnia, qui potest et non fugientem per mirabilem conseruare potentiam. sed ideo quaerimus, quid nos fa
Abbreviated transcription (Latin):
idõ deb̃e fugere dĩ ministros talib immi¬
nencib malis: ut se ꝓ utilitate eccłiȩ tem¬
porib tranquilliorib seruent. Recte hoc¬
fit aquib dam⁊ quando non desunt alii ꝑ
quos suppleatur eccłiasticum minist̾ium
ne ab om̃ib deseratur: quod fecisse athana¬
sium supͣ diximꝰ. Nam quantũ necessariũ
fuerit ȩccłiȩ quantumq ꝓfuerit quod uir
ille mansit in carne. catholica fides nouit:
que adu̾sus arrianos hereticos ore illiꝰ & a¬
more defensa ẽ. S quando ẽ cõmune ꝑieu¬
lum. magisq timendũ ẽ ne quisquã id face̾
credatur: non consulendi uoluntate s ti¬
more moriendi: magisq fugiendi obsit
exemplo quam uiuendi ꝓsit officio: nulla
ratione faciendũ ẽ. Deniq sõs dauid ne
se cõmicteret ꝑiculis p̃lioꝵ. et fortasse ex¬
tingueret᷑ sic̃ ibi scriptum ẽ luc̾na isrł a su¬
is hoc petentib sumpsit: non ipse p̾sump¬
sit. Alioquin: multos imitatores fecisset

Expanded text:
ideo debere fugere Dei ministros talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate Ecclesiae temporibus tranquillioribfit a quibusdam. quando non desunt alii, per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur, quod fecisse Athanasium supra diximus; nam quantum necessarium fuerit ecclesiae quantumque profuerit, quod uir ille mansit in carne, catholica fides nouit, quae aduersus Arrianos haereticos ore illius et amore defensa est. sed quando est commune periculum magisque timendum est, ne quisquam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
ius nosse uiator: Quod legis ipse loquor.
uox cua nempe mea ẽ. Et in ipsius quidẽ
scriptis ille dõ acceptus et carus sac̾dos. qͣn¬
colucente ueritate uidere concedit᷑ rec
et loquencẽ in ȩccłia presentẽ audire & ui¬
dere potuerunt: et eiꝰ presertĩ int̾ homines
conu̾sationẽ ñ ignorauerunt. Erat eñĩ non so¬
lũ eruditus seriba in regno cȩlorum de the
negotiacoꝵ qui inuencã p̃ciosam margari¬
tam quȩ habebat uendicis cõꝑauit: uerũ
etiam ex his ad quos scriptũ ẽ. sic loquimi¬
fecerit & sic docuerit homines. hic magnus
uocabitur in regno cȩlorũ. Peto aũt in com¬
pendio uram caritatẽ qui hec scripta legi¬
tis. ut mecũ om̃ĩpotenti dõ grãs agatis:
dñmq benedicatis qui mͥ tribuit incellec¬
tum.: ut hȩc in nocitiã et p̾sentium et absen¬
tium et p̾sentis temporis et futuri hominũ.
et uellẽ deferre et ualuissem: et mecum

Expanded text:
vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceditur, rectet loquentem in ecclesia praesentem audire et videre potuerunt, et ejus praesertim inter homines conversationem non ignoraverunt. Erat enim non solum eruditus scriba in regno coelorum, de thenegotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit : verum etiam ex iis ad quos scriptum est, Sic loquimifecerit et docuerit sic homines, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Peto autem impendio vestram charitatem, qui haec scripta legitis, ut mecum omnipotenti Deo gratias agatis, Dominumque benedicatis, qui tribuit mihi intellectum, ut haec in notitiam et praesentium et absentium praesentis temporis et futuri hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum
Abbreviated transcription (Latin):
poris depositione sacͥficiũ deo oblatũ ẽ
et sepultus ẽ. Testam̃tum nullũ fecit: q
unde faceret pauꝑ dĩ ñ habuit. Eccłiȩ bi¬
bliothecam om̃sq codices diligenter custo¬
diendos semꝑ iubebat. Si quid uͦ eccłia uł
insumptib uł in ornam̃tis habuit. fidei p̃s¬
biceroꝵ qui sub eodem domus ȩccłiȩ curã
gerebant dimisit: nec suos consanguine¬
os uł in ꝓposito uł extra constitutũ in sua
uita et morte. uulgi mor e tractauit. Qͥb
dũ adhuc suꝑeẽt. idsi opꝰ fuit qd̵ et ex̧teris¬
erogauit: nonut diuitias haberent: s ut
aut non. aut minus egerent. Clerũ suffici
una cũ bibliothecis. libros et tractatus uł
suos uł aliorum scõꝵ. habentibus. in quib
dono dĩ qualis quantusq in ȩccłia fuerit
noscit᷑ & in his semꝑ uiuere a fidelibus
inuenitur: iuxtaqd̾ etiã scłariũ quidam
poeta suis iubens quod sibi tumulũ mor¬
tuo in agg̾e̾ publico collocarent: hos uersus
fuxit dicens. Uiuere post obitum uatẽ

Expanded text:
sitione sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteriserogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficieuna cum bibliothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem
Abbreviated transcription (Latin):
usq indiem obitus sui p̃posita ancillarũ
seruiebant: quas ꝑsonas sc̃oꝵ ep̃orum con¬
cilia exceptas posuerunt. Dicebat uᵈ quia
et si de sorore et neptibus secum cõmoran
tib nulla posset nasci mala suspicior tam̃
manentibus ẽẽ non possent. et quod ad eas
aliȩ etiam aforis intrarent. de his posse
offendiculum aut scandalũ infirmiorib
bet forte manerent. ex illis ꝯm̃ib feminarũ
ꝑsonis posse una cõmorantiᷤ aut aduentan¬
tib auc temptationib humanis perire⁊
aut malis certe hominũ suspicionib pes¬
sime diffamari. Ob hoc gͦ dicebat nonde¬
bere feminas cum seruis dĩ etiam castissi¬
mas una man̾e in domo: ne ut dictum ẽ
aliquod scandalum aut offendiculũ taliexẽ¬
plo pon̾et᷑ infirmiorib. E si forte aliquib
feminis ut uideret᷑ uł salutaret᷑ rogabatur.
nunꝗͣ sine clericis testibus ad eum intrabãt:
uł solus cum solis unquã ẽ locutus: nͥ secre¬

Expanded text:
lto tempore usque in diem obitus sui praeposita ancillarum lto tempore usque in diem obitus sui praeposita ancillarum serviebant: quas personas sanctorum episcoporum concilia in exceptis posuerunt. Dicebat vero, quia etsi de sorore et neptibus secum commorantibus nulla nasci posset mala suspicio; tamenmanentibus feminis esse non possent, et quod ad eas aliae etiam a foris intrarent, de his posse offendiculum aut scandalum infirmioribus t clerico forte manerent, ex illis omnibus feminarum personis posse una commorantibus vel adventantibus, aut tentationibus humanis perire, aut certe malis hominum suspicionibus pessime diffamari. Ob hoc ergo dicebat, nunquam debere feminas cum servis Dei, etiam castissimis, una manere domo, ne, ut dictum est, aliquod scandalum aut offendiculum tali exemplo poneretur infirmioribus: et si forte ab aliquibus feminis ut videretur vel salutaretur, rogabatur; nunquam sine clericis testibus ad eum intrabant, vel solus cum solis unquam est locutus, nec si secre
Abbreviated transcription (Latin):
ppło predicabat: et suis insticuerat. ne quis
iuraret. neadmensam quidem. Qđ si ꝓlap¬
sus fecisset: unã de statutis ꝑdebat potionẽ.
Numerus enĩ erat. suis secum cõmorantibus
et conuiuantib poculoꝵ p̃fixus. Indiscipli¬
nationes quoq et tͣnsgressiones suoꝵ regu¬
la recta & honesta arguebat. et tolerabat
quantũ decebat et oportebat: incalib pre-¬
cipue docens ne cuiꝰquam cor declinaretur
in uerba maligna. ad excusandas excusati¬
ones in peccatis. Qẜdum quisq offerret
munus suum ad altare. & illic recordatus
fuisset qd̃ fr̾ suus haberet aliqͥd adu̾sus il
ꝑe eum debere in parte iudicabat: &e si
eum audissec lucratus eet suũ frẽm⁊ sinmi¬
nus adhibendũ ẽẽ unũ aut duos. Quod si
et ipsos contempneret: eccłiam ẽẽ adiben¬
peccanti et ueniam petenti. non septiess
septuagies septies delictũ relaxet᷑: sicut
quisq a domino cotidie sibi postulat relaxa

Expanded text:
populo praedicabat, et suos instituerat, ne quis populo praedicabat, et suos instituerat, ne quis juraret, ne ad mensam quidem. Quod si prolapsus fuisset, unam de statutis perdebat potionem: numerus enim erat suis secum commorantibus et convivantibus poculorum praefixus. Indisciplinationes quoque et transgressiones suorum a regula recta et honestate, arguebat, et tolerabat quantum decebat et oportebat: in talibus praecipue docens, ne cujusquam cor declinaretur in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis , et dum quisque offerret munus suum ad altare, et illic recordatus fuisset quod frater suus haberet aliquid adversus illpere eum debere in parte; et si eum audisset, lucratus esset suum fratrem: sin minus, adhibendum esse unum aut duos: quod si et ipsos contemneret, Ecclesiam adhibenpeccanti et veniam petenti, non septies, sed septuagies septies delictum relaxetur , sicut quisque a Domino quotidie sibi postulat relaxar
Abbreviated transcription (Latin):
Non tam̃ illa uolentes et ȩdificantes ꝓhi¬
bebat: nisitantum immoderatos. Interea
dum ȩccłiȩ pecunia deficeret: hoc ipsum in ppło
xp̃iano denunciabat. nonse habere quod indi¬
gentibus erogaret. Nam & de uasis dñicis
ꝓpt̾ captiuos et plurimũ indigentes frangi
et conflari iubebat: & indigentib dispensa¬
ri. Qđ non cõmemorassem: nͥ contra carna¬
lem sensum quoꝵdam fieri ꝑuiderem. Q
hoc ipsum etiam uenerabilis memoriȩ am¬
brosius. incalib necessicatib indubitant̃
ẽe faciendum: et dixit. et scripsit. S et in
de neglecto a fidelib gazophilatio et secre¬
tario unde altari necessaria inferuntur:
aliquando in ȩecłia loquens ãmonebat. qđ
etiam beatissimũ ambrosiũ se p̃sente in
ȩccłia tractauisse aliquando reculerat. Cũ¬
ipso etiam semꝑ clerici una domo ac men-¬
sa sumptib cõmunib alebantur et ue-¬
stiebantur. Et ne quisꝗͣ facili iuratione
etiam ad ꝑiurium decidisset. ut in eccłia

Expanded text:
non tamen illa volentes et aedificantes prohibebat, nisi tantum immoderatos. Interea dum Ecclesiae pecunia deficeret, hoc ipsum populo christiano denuntiabat, non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de vasis dominicis, propter captivos et quam plurimos indigentes, frangi et conflari jubebat, et indigentibus dispensari. Quod non commemorassem, nisi contra carnalem sensum quorumdam fieri perviderem. Et hoc ipsum etiam venerabilis memoriae Ambrosius in talibus necessitatibus indubitanter esse faciendum, et dixit, et scripsit . Sed et de neglecto a fidelibus gazophylacio et secretario, unde altari necessaria inferuntur, aliquando in ecclesia loquens admonebat: quod etiam beatissimum Ambrosium se praesente in ecclesia tractavisse, nobis aliquando retulerat. Cipso semper clerici, una etiam domo ac mensa sumptibusque communibus alebantur et vestiebantur. Et ne quisquam facili juratione etiam ad perjurium decidisset, et in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
agens cursum. suꝑ fluuium
isaram r omanoꝵ deuenisset ad portũ.
non inuento nauigio.orationis expetiuit p̃¬
sidium. Quo surgente: repente inuener̃t
nauem a dño missam. Quam cũ dĩ laudib
ascendentes: alueum transgressi sunt flu

Expanded text:
agens cursum, super fluvium Hysara Romanorum devenisset ad portum, non invento navigio, orationis expetivit praesidium. Quo surgente de tello, repente invenerunt a Domino missam navem; quam cum Dei laudibus ascendentes, alveum tratisgressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Adiuris. consultos: singularẽ tonancẽq:
edidat librum. Pluri moꝵ heremitarum pa¬
teiumq uitas insigniũ: ueracissimo eloquio
luxurioso filio eleganter ex posuit. eũgłii
hystoriam ita consolacori is dissercionibus
declarans: ut unica fore arbitretur. Pluri
b qͦq ait. Qui me dicunt hoc opus infła¬
matum inuidiȩ facib scribere. breuiter
respondebo: nunquã me herecicis pegcisse.
s om̃i egisse studio: ut hostes ȩccłiȩ. mei qͦd
stium iniquitatis oꝑatur. Garriat unus¬
qͥsq quod sentit. Ego solus sum qui eunctoꝵ

Expanded text:
juris quoque consultus singularem tonantemque juris quoque consultus singularem tonantemque edidit librum. Plerasque Eremitarum Patrum vitas insignium veracissimo eloquio luxurioso filio eleganter exposuit Evangelii historiam, ita consolatoriis dissertionibus declaravit, ut unicam fore arbitretur. Plurimis quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondeo, nunquam me haereticis pepercisse; sed omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque sterium iniquitatis operatur. Et garrit unusquisque quod sentit: ego solus sum qui cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
asticos scriptores a passione xp̃i usq ad quar¬
tum decimum theodisii imꝑatoris annum
in ordinẽ digessit: om̃sq qui de scripturis
scĩs memoriȩ aliquid tradiderunt. breni¬
ter exposuit. Uerũ et contra celsum por¬
phiriũ. et iulianum augustum rabidos
adu̾sus xp̃m̃ canes. et contra sectatores ecclȩ.
uł eoꝵ qui pucabant ȩccłiam nullos phi¬
losophos. & eloquentes habuisse doctores
magno sudauit ingenio: ut scirenͣt qnͣci
et quales uiri eam fundauerint. et extruxe.¬
rint. ad ornauerint⁊ et desinant fidem
nrãm rusticȩ simplicitatis arguere: suãq
potius imꝑiciam recognoscere. Innume¬
ris pret̾e̾a libris apłorum ꝓphetarumq
constructionib editis: De hinc hiero
nimus librorum abundantia fultus. dic¬
tis suis scõ sp̃u dicatis: immobilẽ cacho¬
pelagium. et adu̾sus iouinianũ euidentis¬
sima uolumina catholicaq correctione ro¬
borata: magno scripta acumine laxauit.

Expanded text:
asticos scriptores a passione Christi usque ad quarasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris annum, in ordinem digessit, omnesque qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid tradiderunt, breviter exposuit. Verum et contra Celsum, Porphyrium, et Julianum Augustum, rabidos adversus Christum canes, et contra insectatores Ecclesiae, vel eos qui putant Ecclesiam nullos Philosophos et eloquentes habuisse doctores, magno suda vit ingenio: ut sciant quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint, adornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere. Innumeris praeterea libris Apostolorum Prophetarum constructionibus: nymus librorum abundantia fultus, dictis suis Sancto Spiritui dedicatis, immobilem CathoPelagium, et adversus Jovinianum evidentissima volumina, Catholicaque correptione roborata, magnoque scripta acumine laxavit:
Abbreviated transcription (Latin):
q gra hieronimus fidem adeptus: licterisq
grecis ac laci̾nis atq hebraicis doctus. cunc¬
ta hebreorum uolumina quȩ in cãnone
continentũr ex uet̾i testamento uera editi¬
one in latinam linguã uertit: eaq omĩa
cõmentatus ẽ. Danihelem quoq chaldai¬
ex hebreo canone latina modulatione ca¬
posuit. eumq breuiter disseruit: et enche.¬
ridionẽ appellauit. Duos libros salomonis
explanauit. Cantica uͦ canticoꝵ exorigenis
incerp̃catione. sic̃ et de spũ scõ exdidimi ui¬
ientis in latinam cranstulit linguam:¬
Dathei nichilominus euũagłium ex hebreo
fecit ẽẽ romanũ: quodq compendiosa potius
qrͣ fastidiosa explatatione studiosis lectorib
rum qui uel meminisset uł scribere inco¬
asset reꝑto: inseruit. Solus septuaginta et¬
quatuor libros edicos cõmentatus ẽ. Plerasq
preterea pauli epl̃as. et ioħis reuelationem
disseruit. Int̾ has itaq numerosas oꝑis sui

Expanded text:
que gratia Hieronymus fidem adeptus, litterisque que gratia Hieronymus fidem adeptus, litterisque Graecis ac Latinis atque Hebraicis doctus, cuncta Hebraeorum volumina, quae in Canone continentur, ex veteri Testamento, vera Editione in linguam Latinam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque ChaldaiHieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione caposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguamhaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribusrum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui
Abbreviated transcription (Latin):
Si eius doctrina aliquid ꝓfecerit: nescio. hoc
unum scio. non potuisse me int̾pretari. nͥ
chaldeam linguam didicerit: idem hieroni¬
mus ita scribens atq affirmans. dicit. Ego
ad olescentulus pꝰ quintiliani et tullii lecti¬
onem ac flores rethoricos. cum me in linguȩ
huius pistrinum reclusissem: et multo su¬
dore multoq temp̃r cepissem anhelancia stri¬
dentiaq uerba resonare. et quasi ꝑ criptam
ambulans rarum desuꝑ lumen aspicerẽ:
impegi nouissime in danihełẽ. E tanto te¬
dio affectus sum: ut desꝑatione subita om¬
nẽ ueterem laborem uoluissem concemp¬
nere. Uerum adhortante me hebreo. et il¬
ludmͥ sua lingua crebrius ingerente. labor
omĩa uincit imꝑbus: qui mͥ uidebar scio¬
lus int̃ eos: cepi rursum discipulus ẽẽ chal¬
daicus. Et ut uerius fatear usq in p̾sentẽ
diem magis possum sermonẽ chaldaicum
legere et incelligere: quam sonare. Ap̃i ita¬

Expanded text:
Si ejus doctrina aliquid profecerim, nescio: hoc Si ejus doctrina aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me nisi quod antea Chaldaeam linguam didicerit, idem Hieronymus ita scribens, atque adfirmans dicit. Ego adolescentulus post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores Rhetoricos, cum me in linguae hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore multoque tempore coepissem anhelantia stridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerente, labor omnia vincit improbus, qui mihi videbar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Christi ita
Abbreviated transcription (Latin):
bris ieiuniis frangerẽ: mens tam̃ cogica¬
tionib estuabat. Ad quẽ edomandũ. cuidã
fr̃i qui ex hebreis crediderat: me in discipli¬
nam dedi: ut pꝰ quintilliani acumina. ei¬
ceronis fluuium. grauitatẽq frontonis
et lenitatẽ plinii. alfabetum discerẽ: stri¬
dentia anhelantiaq uerba meditarer. Qd
ibi laboris sumpserim. quid sustinuerim
difficultatis: quotiẽs desperauerim. qͦtiẽsq
cessauerim: et intentione discendi rursũ
inceꝑimltestis ẽ conscientia mea quȩ pas¬
sus sum: quȩ ꝓ eoꝵ qui mecũ dugerunt ui¬
de amaro semine litterarum: dulces fric¬
tus capio. Porro librum danihelis hebia¬
icis quidem litt̾is. s caldaico sermone
conscriptum. eum hieronimꝰ uerteret in
latinum: hunc qui subt̃ adnexus ẽ. habu¬
it preceptorẽ. Nemini me inquit obintel¬
ligentiam hu ius uoluminis liddeum quen¬
dam p̃ceptorem qui apud hebreos ꝑitus ha¬
bebatur: non papxilas redemisse nummib

Expanded text:
bris jejuniis frangerem, mens tamen cogitabris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quem edomandum, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in discipulum dedi: ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvium, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficucessauerim et contentione discendi rursus incęperim, testis est conscientia tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vide amaro semine litterarum, dulces fructus capio. Porro librum Job Hebraicis quidem litteris, sed Chaldaico quidem sermone conscriptum, cum Hieronymus verteret in Latinum, hunc qui subter adnexus est, habuit praeceptorem: Memini me, inquit, ob intelligentiam hujus voluminis, Liddeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus habebatur, non parvis redemisse nummis.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa fecit ds̃ bona ualde. quare ad noe
de mundis et immundis animalib man¬
dat. cum iminundũ nichil bonum ẽẽ pos¬
sit. Et̃ in nouo testamento post uisionem
quȩ petro fuerat ostensa dicenti. absit dñe
quia cõmune et immundũ nunꝗͣ introuiit
genie filii isrł de egypto ẽent reu̾suri:
et pꝰea moyses scripsit quinta generatione
uł ꝓgenie exierunt filii isrł de terra egyp¬
ti. Quod utiq nisi exponat᷑. uĩdetur ẽẽ
contrarium. Cur abraham signũ circũ¬
cisionis suscepit. Cur ysaac iustus. dõ ca¬
rus. non illi cui uoluit. s cui noluit decep¬
tus errore benedixit: Hinc quib usib
quantisue laborib solus omĩum romano¬
rum hieronimus hebraicam linguam lit¬
terasq immo caldaicam linguam didice¬
rit: sicut ipse ꝑhibuit subnectendũ. Dum
eẽm inquit iuuenis. et solicudinis me de¬
serta uallarent: incentiua uicioꝵ ardorẽq
naturȩ ferre non poteram. Quẽ cum cre¬

Expanded text:
onmia fecit Deus bona valde, quare ad Noe onmia fecit Deus bona valde, quare ad Noe de mundis et immundis animalibus mandat, cum immundum nihil bonum esse possit? Et in novo Testamento post visionem quae Petro fuerat ostensa dicenti: Absit, Domine, quia commune et immundum nunquam introiviuarta progenie filii Israel de Aegypto essent reversuri; et postea Moyses scripsit: Quinta autem generatione vel progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti. Quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. Cur Abraham signum Circumcisionis suscepit? Cur Isaac justus et Deo carus, non illi cui voluit, sed cui noluit deceptus errore benedixit? Nunc quibus ausibus quantisque laboribus solus omnium Romanorum Hieronymus, Hebraicam linguam litterasque, imo Chaldaicam linguam didicerit, sicut ipse perhibuit, subnectendum est: Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram ; quem quum cre
Abbreviated transcription (Latin):
de scripturis int̾ nos sermocinemur ⁊ idẽ.
ut ego interrogem. tu respondeas. Qua ui¬
ta nichil in hac puto luce iocundius.
quo animȩ epulo omĩa mella suꝑancur.
tiis differimus quod loqui possumꝰ. Qua¬
uͦ laude dignus ẽ. qui in ea re cȩteros
suꝑat. in qua homines bestias ancecellũt:
Accingere gͥ. et mͥ quȩ subiecta sunt dis¬
sere: seruans utrobiq moderam̃: ut nec
ꝓposita solutionẽ desiderent: nec ȩpłȩ bre¬
uitatem. Fateor quippe tibi quia libros qͦs¬
mͥ de fide lactantii dederas. idõ non liben¬
ter lego: quia et plurimȩ epłȩ eius usq
ad mille uersuum spatia tenduntur ⁊ et ra¬
ro de nr̃o dogmate disputant. Quo fit ut
et legenti fastidium generet longitudo: &
siqua breuia sunt. scolastici s magis sint
apta quam nob̃: de metris & regionũ sicu.
et philosophis disputances. Quid sibi uult
quod in genesi scriptum: est. omĩs qui oc¬
ciderit cain septẽ uindic tas soluet. et si

Expanded text:
si de scripturis inter nos sermocinemur, id est, si de scripturis inter nos sermocinemur, id est, ut ego interrogem, tu respondeas. qua uita nihil in hac luce puto iocundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. tiis differamus, quod loqui possumus, qua laude dignus est, qui in ea re ceteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accingere igitur et mihi, quae subiecta sunt, dissere seruans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent nec epistulae breuitatem. fateor quippe tibi, eos, quos mihi iam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter lego, quia et plurimae epistulae eius usque ad mille uersuum spatia tenduntur et raro de nostro dogmate disputant; quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo et, si qua breuia sunt, scolasticis magis sint apta quam nobis de metris et regionum situ et philoquod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas solvet. Sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
bensq uericatem ponit: multa alia libel
edisserit: beatus damasus romane urbis
excłiȩ eloquentissimus pontifex. ut ad su¬
am idẽ romanȩ urbis ȩccłiam obscͥbenda
mittendaq uolumina assiduo oꝑe non de¬
sifteret huiuscemodi exhortatus ẽ.
Nlec tissimo filio nieronimo. da¬
Inaͥ sus. Bormitantẽ te et loni¬
goiã temp̃e negligentẽ potꝰ
quam seribent em. questi unculis ad te
missis excitare / disposui: non quo et le¬
gere non debe as. hoc eñĩ ueluti eocidi¬
ano eybo alitur ac pinguescit oratio. s
quod lectionis fruetꝰ sit ui scribas. Itaq qm̃
etherio tabellario ad me remisso. nullas te
iam epłas hab̾e dixisti. exceptis his quas
in heremo aliquando dictaueras. quas co
ta auiditate legi atq scripsi. et ultro pol
les posse dictare:. Libenter accipio ab of¬
ferente: quod rogare uoluerã etiam si
negasses Neq uͦ ullam puto digniorem dis¬
putationi s nr̃ȩ confabulationẽ fore. quam

Expanded text:
bensque veritatem exponit, multaque alia libellbensque veritatem exponit, multaque alia libelliens edisserit; beatus Damasus Romanae urbis Ecclesiae eloquentissimus Pontifex, ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opere non desisteret, hujusmodi verbis exhortatus est. Dilectissimo filio Hieronymo Damasus. Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas; hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas te jam epistolas habere dixisti, excepin heremo aliquando dictaueras quasque tota auiditate legi atque descripsi, et ultro polllem, posse dictare, libenter accipio ab offerente, quod rogare uolneram, si negasses. neque uero ullam puto : digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cameli suscipi iubeas. quia scimus et cer
Quib ait beatus hieronimꝰ. Non recte
ꝓculdubio postulatis: qu̾a ualde durum
uidetur. ut nos qui aliis compati alioꝵpq
necessicatẽ subleuare dances debemꝰ uos
grauemus: ur̃a quib non indigemꝰ collen¬
tes. Tunc illi. Neq inquiunt hic eybum
neq quȩ sunt nr̃a accipiemus: nisi pri¬
quod poscimus iusseris fieri. Petimus
gut sicut p̃diximus nẽ mediũ quod atu¬
letunt cameli olei liquorẽ suscipiacis:¬
et deinde pollicemus nos nr̃osq heredes. uobis
ur̃is successorib om̃i anno olei mensuram
to gͥ cibo et benedictione cum camelis ac¬
cepta: exultantes gratulantesq ad ꝓpria
remearunt. hec aũt bechleem acta ab in¬
colis loci illius hactenus asserendo: ita fuis¬
se narrantur.
ꝗterim iexonimus dum eximiꝰum he¬
remicarum monachoꝵq humilia subter¬
raneaq ꝑagrans habita eula contemplat᷑.
uitasq eop suppliei uoce sciseitans. seri.¬

Expanded text:
cameli, suscipi jubeas: quia scimus et certcameli, suscipi jubeas: quia scimus et certQuibus beatus Hieronymus ait, non recte proculdubio postulatis, quin valde durum videtur, ut nos qui aliis compati, aliorumque necessitatem sublevare dando debemus, vos gravemus, vestra quibus non indigemus, tollentes. Tunc illi, neque, inquiunt, hic cibum, neque quae nostra sunt, accipiemus: nisi quod poposcimus, prius jusseris fieri. Itaque, ut praediximus, nunc dimidium, quod attulerunt cameli, olei liquorum suscipiatiset deinceps pollicemur nos nostrosque haeredes, vobis vestrisque successoribus omni anno olei mensuram quoque cibo, ac benedictione cum camelis accepta, exultantes, gratulantesque ad propria remearunt. Haec autem Bethleem acta, et ab incolis loci illius hactenus asserendo ita fuisse narrantur.terim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque eorum supplici voce sciscitans, scri
Abbreviated transcription (Latin):
eatus gͦ ieronimus futuroꝵ
p̃seius: sic frib ait. Parati estici
fr̃s in his quȩ usui refectionis sunt necessaria.
ut hii qui ad nos uenturi sunt absq molestia
ut dignum ẽ hospites suscipiantur. Mox
itaq imꝑata subsequente uelociq obedien¬
cia sunt expleta. Pactis quoq iussis sermo¬
cinantib q cum beato hi eronimo frib. su¬
bito uenit nuncius. qui diceret ante mona¬
stii fores hospices aduenisse: qui cenobii pa¬
trem uellent uidere. Hoc sepe dictus pater
audito: portas cellȩ apperiri. eosq ad se ius¬
bescendo tam̃ intrantes. uiso beato hieroni¬
mo. eius se ꝓstrauerunt uestigiis. ueniam
ꝓculpa postulantes. Quos ille adse clemen
surparent: ac deinceps sub dĩ p̃sentia se
erederent uiuere semꝑ. Qua nimirum
p̃aicatione expletaꝰ precepit ut reficerent.
eeceptisq camelis abirent. Tunc illiꝰsina
uoce dixerunt. Obserramus te pater:
ut ad ȩccłis luminaria necessitate q frim
dimidium liquoris olei quod attulerũt

Expanded text:
eatus ergo Hieronymus futurorum praescius, sic fratribus ait: Parati estote fratres in his quae usui refectionis sunt necessaria: ut hi qui nobis sunt futuri, absque molestia ut dignum est, hospites suscipiantur. Mox utique imperata subsecuti, veloci quaeque obedientia sunt expleta. Peractis quoque jussis, sermocinantibus cum beato Hieronymo fratribus, subito venit nuntius, qui diceret ante monasterii fores hospites adesse, qui coenobii patrem vellent videre. Hoc saepe dictus pater audito, portas cellae patefieri, eosque ad se inbescendo tamen introeuntes, visoque beato Hieronymo, ejus se prostravere vestigiis, pro culpa veniam postulantes. Quos ipse clementsurparent: ac deinde sub Dei praesentia caute viverent semper. Qua nimirum praedicatione expleta: praecepit ut reficerentur, receptisque camelis, abirent. Tunc illi una voce pariter dixerunt: Obsecramus, pater, ut ad Ecclesiae luminaria, necessitatemque fratrum, dimidium liquoris olei, quod attulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
euise eodem die inemoratꝰ pͥnceps at
xp̃c concessit de hoste triumphũ.
Tantaq mentis intentio. cosdroe in¬
uasit exercitũ: ut ñ solũ p̃dictam pa
uoluntarie cũ om̃i familia sua atq¬

Expanded text:
ie eodem memoratus princeps attho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pacvoluntarie, cum omni sua familia atq
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo et octauo etatis sue anno: in dño re¬
quieuit. Bethleem quippe eum alma te¬
net: iterum uenturo dño offerendum:
Dormiuit autem beatus hieronimus:
anno imꝑii theodosii iunioris duodecimo.
Om̃s aũt anni uitȩ euis: sic colliguntur.
Drdinatus ẽ romȩ pb̃r annorum xxxuiiii.
et trib annis uixit⁊ apud bethleem in
ꝓposito suo annis qͥnqͣginta et mensibus
fuit dauiã in cribu uida. ubi qͦndam dñs
et saluator nr̃ ut adimpleret᷑ ꝓpħia. ue¬
ricas de terra orta ẽ: in p̃sĩpio infra spe¬
luncam ex uirgine nasci dignatus est.
et paruulus uagiit. Quod presepe auro
argentoq ornatũ. sicut refert sc̃s anto¬
n inus. incessanter in eo lumina ardent:
tiq ore idẽ in ipso p̃sepi ingressu beatus
hieronimus saxum scalpendo: monu¬
mentum sibi fieri iussit. Ubi prestance

Expanded text:
gesimo aetatis suae anno in Domino requievit. Bethleem eum alma tenet, iterum venturo Domino offerendum. Dormivit autem Beatus Hieronymus anno imperii Theodosii junioris 12. Omnes autem anni vitae ejus sic colliguntur. Ord tribus vixit apud Bethleem, in proposito suo annis quinquaginta et mensibus ubi quondam Dominus et Salvator ut impleretur prophetia, Veritas de terra orta est  in praesepio intra speluncam, ex Virgine nasci dignatus est, et parvulus vagiit. Quod praesepe auro argentoque ornatum sicut sanctus refert Antonius incessanter in eo luminaria ardent: taque ore, id est, in ipso praesepii ingressu, beatus Hieronymus saxum scalpendo, monumentum sibi fieri jussit. Tanta ve
Abbreviated transcription (Latin):
erux fuisset inuenta: atq ꝑ sanitatẽ egroti.
et resucitationẽ mortui fuiss eudenti u̾tutis
indicio declarata. regina uoti compos effecta.
ta salutare lignũ fecit secari ꝑ mediũ ut &
erucẽ constantinopoli deferret ad filiũ: et
crueẽ ierosolimis thecis argenters conditã
ut ubi fuerat m̃bris dñicis aptata supplicio:
ibi dẽ glorificata uenaret᷑ appło. Alultorũ
itaq tẽpoꝵ labente curricło: cũ exigente mo¬
le peccatorũ flagellari ꝑmitteret dñs popłm¬

Expanded text:
crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus pop
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. Hra habuimꝰ tempora: et eueur.¬
rimus quantũ potuimꝰ. Nc̃ te currence.
et longa spacia transmittente: nob debe¬
eulo trabe suspenso. supinisq manib aꝑ¬
p̃henso erigeretur: Licet officia monaft̾i
ꝓut pocerat exhiberet: transeuntib in
squalore eorporis uocisq tenuitate dieb
consolandumq hieronimũ dũmn lango¬
re eẽt: itidem catholici seniores. Igicur

Expanded text:
s nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debeculo trabe suspenso, supinisque manibus apprehenso erigeretur; ut scilicet officium Monasterii prout poterat exhiberet, transeuntes in squalore corporis, vocisque tenuitate dies consolandumque Hieronymum, dum in labore esset identidem Catholici seniores. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut gesta sunt uł comꝑta uł dicta. libentib
deuotisq animis qui noueratis recognos
rum spacia crescentẽ. et in scłã ȩterna
uicturam. mentis oculis contuences unꝰ
beatus Genesius throno dñi usq in uindic

Expanded text:
ut ges| ta sunt . uel conperta uel dicta libentibus ut ges| ta sunt . uel conperta uel dicta libentibus deuotis| que animis qui noueratis recognuscrum spacia crescentem . et in secula| eterna uicturia. Mentis oculis contuentes . unbeatus genesius th\r/ono| domini usque in
Abbreviated transcription (Latin):
retur differri coronã. ubi uidebat eẽ
obtulitaet his quoꝵ in eodẽ auidȩ crude¬
litͥes inhiabant: ostendit. Atq is ubise
ꝑspicit dep̃hensum ⁊ instinctu dĩ roda¬
riora fluminis. et de subeundȩ passionis
p̃miis xp̃o sponsore securum. i neobeatum
mr̃em loco quẽ effusione sanguinis glosi
dominus elegerat: quiq nunc oratione as¬
sidua et uotis nunꝗͣ irritis frequentatur
ꝑcussor assequitur. ⁊ exoptatoq gladii ic¬
tu festinancẽ ad dnm uinculis corpo¬
reis quib tenebatur absoluit: & utͣqͣ
substantia ꝓpͥe originis elem̃ta repeten¬
te: terrena interim terris menbra cõ
mendabat: cȩlestem sp̃m emittit ad cȩ¬
lum. Prouiderunt tam̃ fideles illius tem¬
poris clĩserui: ut utramq fluminis ripã.
geminatis urbib ambiendã unius mr̾is
tucela muniret. Nam in ipsobeatȩ pas¬
sionis lococonsecrati cruoris uestigia re¬
linquentes. in istud fluuii latus honora¬
hic corpore. Hȩc omia fideliter atq

Expanded text:
tur differri coronam, cum videret paraobtulit, et iis, quorum in eumdem avida crudelitas inhiabat, ostendit. Atque is ubi se perspicit deprehensum, instinctu Domini Rhodariora fluminis et subeundae praemiis passionis Christo sponsore securum in eo loco, quem effusioni sanguinis gloriosi dominus elegerat quique nunc oratione assidua et uotis numquam irritis frequentatur, percussor adsequitur exoptatoque gladii ictu festinantem ad deum animam uinculis corporis quibus tenebatur absoluit, et utraque substantia propriae originis elementa repetente temendat . caelestem spiritum emittit ad celum| Prouiderunt tamen fidelis temporis illius dei ser| ui ut utramque fluminis ripam . geminates| urbibus . ambienda unius martiris tutelam mu| niret. Nam in ipso beata passionis loco consecrati| cruoris uestigia. Relinquentes in alterum fluuii| latus honorahic corpore. Haec omnia fidiliter atque