comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulla indigentia: subdidit statĩ. & adipe
loquim̾ nondũ est in totis nobis id est in uno¬
delectat audire. Sed si nihil resistit & re¬
leuat ex corpore. finiemꝰ psalmũ. Fatiga¬
tos uos numquã sentio. tam̃ uereor nouit
ds̃ ne oneri sim uobis aut quibusdã sr̃ib
& uideo studia multorũ exigentium de me
hunc laborẽ & hunc sudorẽ. quem credo
in dño non futurũ infructuosũ: Gaudeo
tantã esse. uoluptatẽ in ueritatẽ uerbi dĩ.
ut studiũ ur̃m bonũ in bono & de bono
uincat studiũ insanoꝵ qui sunt in amphi¬
teatro. Numquid illi si tamdiu starent
ad huc spectarent: Ergo fr̃s audiamus
cȩtera. quia hoc uultis. Ad sit dñs ad sit
& uiribus & mentib nr̃is. Qui posuit
fines tuos pacẽ. Ad hierłm illam dicit.
& adipe. frumenti sacians te Transit fa¬
mes & sitis iustitiȩ. succedit saturitas.
Quȩ ibi erit adeps frumenti. nisi paniꝰ ille
qui ad nos de celo descendit: In patria

Expanded text:
nulla indigentia, subdidit statim, «Et adipnulla indigentia, subdidit statim, «Et adiploquimur, nondum est in totis nobis, id est in unodelectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui descendit de coelo ad nos ? In patria
Abbreviated transcription (Latin):
plena in om̃ibus ciuibus hierłm Quando
erit plena pax: Quando corruptibile. hoc
induerit incorruptionem. & mortale hoc indu¬
erit immortalitatem. Tunc plena pax. tunc
firma par. Nilnl litigat aduersus animã in
homine. non ipsa aduersum se ex quadã par¬
te saucia. non carnis fragilitas. non indigen¬
tia corporis. non fames. non sitis. non frigus.
non estus. non lassitudo. non ulla inopia. ñ
ꝓuocatio rixȩ. non certe ipsa sollicita caute¬
la & uitandi inimici & diligendi. Hȩc om̃a
fr̃s mei litigant aduersum nos. nondum est
plena & ꝑfecta pax. Quod clamastis qui¬
iam dudũ nominata pace ex desiderio cla¬
mastis. clamor ur̃ de siti fuit non de saturi¬
tate. quia ibi erit ꝑfecta iustitia. ubi ꝑfecta
par. Modo esurimꝰ & sitimus iustitiã. beati
qui esuriunt & sitiunt iustitiã. qm̃ ipsi satu¬
rabuntur. Quomͦ ipsi saturabuntur : Cũ
ad pa cem uenerimꝰ. Ideo cum dixisset qui
posuit fines tuos pacẽ. quia ibi saturitas &

Expanded text:
plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et
Abbreviated transcription (Latin):
tritus. cuius semine negatur esse con¬
ceptus: cum ex unius eiusdemq fon¬
tis origine. sctłm phisicos uterq li qͣr

Expanded text:
tritus, cujus semine negatur esse conceptus? Cum ex unius ejusdemque fontis origine secundum physicos uterque liq
Abbreviated transcription (Latin):
bantur
et miracula lñi ac saluato¬
ris recte cum legunt uel audiunt.
accipiunt: ñ tam in hiis quid fo¬
ris stupeant. atcendunt: quam qͥd
horum exemplo ipsi intus agere.
quid in hiis mysticum ꝑpendere de¬
beant. inspiciunt. Eece etenim ꝓpin¬
quante pascha. die festo iudeorum.
sequentem se multitudinem dñs
uerbo salutis pariter et oꝑe curatio¬
nis erigebat. Clam sicut alius eu¬
anglista scribit. Ioquebatur illis de

Expanded text:
bantur, miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribi
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis cdñice simul et erepti¬
onis nr̃e mysteriis. annua sollemꝑ¬
nitate letamur: studeamus hec ea

Expanded text:
resurrectionis dominicae simul et ereptionis nostrae mysteriis annua solemnitate laetamur, studeamus, cha
Abbreviated transcription (Latin):
et miracula dñi ac saluato¬
ris recte cum legunt uel audiunt:
accipiunt: ñ tam in hiis quid fo¬
ris stupeant. attendunt: quam qͥd
horum exemplo ipsi intus agere.
quid in hiis mysticum ꝑpendere de¬
beant. inspiciunt. Eece etenim ꝓpin¬
quante pascha. clie festo iudeorum:
sequentem se multitudinem dñs
uerbo salutis pariter et ope curatio¬
nis erigebat. Clam sicut alius eu¬
angsista scribit. Loquebatur illis de

Expanded text:
et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de
Abbreviated transcription (Latin):
plectens omĩa gẏro. impium sine
fine manet. Que uentre beato gau¬
dia matris habens cum uirginita¬
tis honore: nec primain sinulem ii¬
sa est nec habere sequentem. At ille
dixit. Quinimmo: beati qui aucdi¬
unt ubum dei et custodiunt illucd̃.
Pulchre saluator atrestationi muli¬
eris annuit: ñ eam tantum mͦ que
uerbum dei corporaliter generare me¬
ruerat: secl et omnes quidem qui uer¬
bum dei spiritaliter auditu fidei con¬
cipere et boni oꝑis custoclia. uel ĩ suo
uel in proximorum corde parere. et qͣs
alere stucluerint. asseuerans esse bea¬
tos. Et quia eadem dei genitrix. et
inde quidem beata. quia uerbi incar¬
nancli facta est ministra temporalis:
sed inde multo beatior. quia eiusdẽ
semꝑ amandi custos manebat eter¬
na. Qua sententia. sapientes iudeoꝵ
clam ꝑcutit: qui uerbum dei ñ aueli¬
re. et custoclire. secl negare et blasphe¬
mare querebant.

Expanded text:
plectens omnia gyro imperium sine plectens omnia gyro imperium sine fine manet. Quae ventre beato gaudia matris habens cum virginitatis honore, nec primam simile visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: « Quinimo: beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. » Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes, quidem verbum spiritualiter auditu fidei concipere, et boni operis custodia, vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
emanare ꝓbetur: Nisi forte putancla
est sementiuam sue carnis materiem
nutriendo in carne dei filio suggerere
potuisse: in carnando autem quasi ma¬
iori. et inusitato nuraculo nunime
potuisse. Sed huic opinioni obstat
apłs. dicens. quia misit deus filiũ
suum factum ex muliere. factum sub
lege. Neq enim auliencli sunt qui
legendum putant natum ex muliere.
factum sub lege. secl factum ex mulie¬
re: quia conceptus in utero uirgina¬
li. carnem ñ de nichilo. sĩ aliunde. secl
materna traxit ex carne. Alioquin.
nec uere filius hominis cliceretur: qͥ
originem sĩ haberet ex homine. Et
nos igitur hiis contra euticen dictis
extollamus uocem cum eccła catho¬
lica. cuius hec mulier typum gessit.
Extollamus et mentem de medio tͣ¬
barum: clicanuisq saluatori. Beat᷑
uenter qui te portauit: et ubera que
suxisti. Uere enim beata parens: que
sicut queclam ait. enixa est puerpera¬
rege. qui celuin tetramq tenet per
secula: cuius numen et eterno com¬

Expanded text:
emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum sub lege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Vere enim beata parens, quae, sicut quRegem, qui coelum terramque tenet per saecula. » Cujus nomen et aeterno com
Abbreviated transcription (Latin):
secula: cuius numen et eterno com¬
plestens omĩa gyro. impium sine
sine manet. Que uentre beato gau¬
dia matris habens cum uirginta¬
tis honore: nec primam sinulem ui¬
la est nec habere sequentem. At ille
drcit. Quinimmo: beati quui aucdi¬
unt ubum dei et custocliurt illud.
Pulchre saluator attestatiom muli¬
eris annuit: ñ eam tantum mͦ que

Expanded text:
saecula, cujus. Numen et aeterno comsaecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis origine sctł̃m phisicos uterq liqͣr
emanare ꝓbetur: Nisi forte putancla
est sementiuam sue carnis materiem
nutriendo in carne dei filio suggerere.
potuisse in carnando autem quasi ma¬
iori. et inusitato miraculo nunime
potuisse. Sed huic opinoni obstat
apłs. dicens. quia misit deus filiũ
suum factum ex muliere. factum sub
lege. Neq enim aucliencli sunt qui
legendum putant natum exmiliere
factum sub lege. secl factum ex nuilie¬
re: quia conceptus in utero uirgina¬
li. carnem ñ de nichilo. ñ aliunde. secl
materna traxit ex carne. Alioquin.
nec uere filius hominis cliceretur: qͥ
originem sĩ haberet ex homine. Et
nos igitur hiis contra euticen clictis
extollamus uocem cum eccła catho¬
lica. cuius hec mulier typum gessit.
Extollamus et mentem de medio t᷑.¬
barum: clicanuisq saluatori. Beatꝰ
uenter qui te portauit: et ubera que
suxisti.uere enim beata parens: que
sicut queclam ait. enixa est puerpera
regen. qui celum terramq tenet per

Expanded text:
tis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum sub lege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur hiextollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per
Abbreviated transcription (Latin):
corpus et sanguinem bostiam patri
obtulisset. subuertit potentiam dia¬
boli: et satellitum eius sp̃uum uide¬
licet ĩmundoꝵ auclaciam cõminuit
Deiecit claustra inferni: electos qui
in inferno quamuis in tranquillita¬
tis sinirtenebantur etuit: et hac ip̃a
nocte resurgens a mortuis. ad celestis
regni gaudia reduxit. impleta pro¬
captiuam duxit captiuitatem. Nec
in carne adhuc positos. suos esse cog¬
nouit. Necũ et nobis quos in se cre¬
dituros in fine temporum preuidit.
remedium salutis morte sua ac re¬
surrectione ꝓcurauit. Nobis et ante¬
quam crearem᷑. spiritalem uite ali¬
moniam qua recrearemur sacrauit:
sidiis nuiniremur parauit: uite ꝑ¬
hennis iter quod sequamur. aꝑuit.
Unde et ip̃i merito nocte hac redemp¬
tionis nr̃e memores. uigiliis deo clig¬
nis insistimus et precibus: lectionib
diuinis que date nobis munera grẽ
narrant. audientes oꝑam clamus.
Nouam adoptionis plebem spirita¬
lis egypti lñio subtractam uni ue

Expanded text:
corpus et sanguinem hostiam Patri obtulisset, subvertit potentiam diaboli, et satellitum ejus, spirituum, videlicet, immundorum, audaciam comminuit. Disjecit claustra inferni, electos qui ibidem quamvis in tranquillitatis sinu tenebantur eruit, et hac ipsa nocte resurgens a mortuis ad coelestis regni gaudia reduxit, impleta procaptivam duxit captivitatem, All., eos quos in carne adhuc positos suos esse cognovit, necnon et nobis, quos in se credituros in fine temporum praevidit, remedium salutis morte sua ac resurrectione procuravit. Nobis etiam antequam crearemur spiritualem vitae alimoniam qua recrearemur  Al., recsidiis muniremur paravit, vitae perennis iter quod sequamur aperuit. Unde et ipsi merito nocte hac redemptionis nostrae memores, vigiliis Deo dignis instamus et precibus lectionibusque divinis, quae datae nobis gratiae munera narrant, audiendis operam damus, novam adoptionis plebem spiritualis Aegypti Domino subtractam, uni vero
Abbreviated transcription (Latin):
dem kiñi mysteria interno mentis
amore complecti. Hec uiuendo sẽ¬
ꝑ tenere. hec quasi muncla anima¬
lia. nunc orts locutione ruminan¬
cla: nunc corclis penetralib retra¬
ctancla seruemus. Et ante omnia
talibus uitam clucere curemus acti¬
bus. quib nr̃e quoq resurrectionis
euentum letanter mereamur aspic̾e:
ut cum tuba nouissima totũ genus
humanum excitans. acl tribimal iu¬
sti iudicis aduocauerit: nos a sorte
repborum secernat: signum eiusdem
iudicis nr̃t quo sacraiur: a pena ne¬
gligentium secernant uigilie. quibs
aduentum eiꝰ expectamus: eisq di¬
gna ultione multatis. ip̃e nos ad
mansionem suꝑne pacis quam an¬
te scła ꝓmisit ꝑducat: qui uiuit et
regnat cum deo patre in unitate sp̃c¬

Expanded text:
dem mysteria interno mentis amore complecti, haec vivendo semper tenere, haec quasi munda animalia nunc oris locutione ruminanda, nunc cordis penetralibus retractanda servemus, et ante omnia talibus vitam ducere curemus actibus, quibus nostrae quoque resurrectionis eventum laetantes mereamur aspicere, ut cum tuba novissima totum genus humanum excitans ad tribunal justi judicis advocaverit, nos a sorte reproborum secernat, signum ejusdem judicis nostri, quo sacramur, a poena negligentium secernant vigiliae quibus adventum ejus exspectamus, eisque digna ultione multatis ipse nos ad mansionem supernae pacis, quam ante saecula promisit, inducat, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cipere et boni opis custodia. uel ĩ suo
uel in proximorum corde parere. et qͦr
alere studuerint. asseuerans esse bea¬
tos. Et quia eadem dei genitrix. et
inde quidem beata. quia uerbi incar¬
nandi facta est ministra temporalis:
sed inde multo beatior. quia eiusdẽ
semꝑ amandi custos manebat eter¬
na. Qua sententia sapientes iudeoꝵ
clam ꝑcutit: qui uetbum dei ñ aucli¬
re. et custodire. sel negare et blasphe¬
mare querebant. Dominica .iiii.¬

Expanded text:
cipere, et boni operis custodia, vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant. FERIA
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. ascalis ppͣ.
repelle liceat. quos ante
se ab eis impetend̾ cogno¬
ceret a su a coĩ familian¬
ate neglexi̾t seꝑare.¬

Expanded text:
ntes Paschalis papa: repellere liceat, quos antequam se ab eis impetendum cognosceret, a sua communi familiaritate neglexerit separ
Abbreviated transcription (Latin):
derent. quauis de ipso mundo non
medioeris int̾ eos questio sit. Nam
pytagoras unũ mundũ asserit.
alii innumerabiles dicũt ẽẽ mun¬
dos. ut scͥpsit democritꝰ: cui pluri¬
mũ de physicis auctoritatis uetus¬
tas deculit. Ipsũ qͦq mundũ fu¬
isse semꝑ & foreͭ p̾sumit astruere.
plurum uͦ ñ fuisse semꝑ nec sẽꝑ
fore. scͥptis suis testificant᷑: Inter
has dissensiones eoꝵ que potest
eeᷤᷤ ueri estimatio. cũ alii inũdũ
ipsũ dm̃ eeͤᷤ dicant. qd̾ ei mens di.¬
uina ut putant in e̾eᷤͤᷤ uideatur.
alii partes eius. alii utrũq fign
locus. aut uita possit aut cura
comphendi: Si qͥde̾ mundũ esti¬
matione uolubilẽ. rotundũ. ar¬
dentẽ. qͥbusd̾a incitatũ motib
sine sensu dm̃ conueniat intelli¬
gi. qͥ alieno ñ suo motu feratur:
Unde diuino sꝑu p̾uidens sc̃s
moyses hos hominũ errores fore.
&s iã forte cepisse. in exordio sermo¬
nis sui sic ait.
In principio fecit

Expanded text:
derent, quamuis de ipso mundo non derent, quamuis de ipso mundo non mediocris inter eos quaestio sit. nam Pythagoras unum mundum adserit, alii innumerabiles dicunt esse mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de physicis auctoritatis uetustas detulit, ipsumque mundum isse et semper fore praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant inesse uideatur, alii partes eius, alii utrumque? in locus aut uita possit aut cura conprehendi, siquidem mundi aestimatione uolubilem rutundum ardentem quibusdam incitatum motibus sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu feratur. Unde diuino spiritu praeuidens sanctus Moyses hos hominum errores fore et iam forte coepisse in exordio sermonis sui sic ait: in principio fecit
Abbreviated transcription (Latin):
AATM NE
opinionis assumpsisse homines ut
aliqͥ eoꝵ tria pͥncipia cõnstituerent
om̃ium: deum. & exemplar. & mate¬
riam. sicut plato discipuliq eius
& ea incorrupta. & increata. ac sine
initio e̾eᷤᷤ asseuerarent. dm̃q ñ tan¬
quã creatorem materiȩ. sed tanꝗͣ
artifice̾ ad exemplar hoc ẽ idaea
intendentẽ. fecisse mundũ de ma¬
teria quã uocãt ylen. quȩ gignen¬
ai causas rebus om̃ib dedisse asserat᷑.
ipsum quoq mundũ incorruptũ.
nec creatum aut factũ estimarent.
alii quoq ut aristotiles cũ suis dis¬
putandum putauit ut duo pͥnci¬
pia ponerent materiã & speciem.
et terciũ cum his qd̵ oꝑatoriũ dr.
cui suppeteret cõpetent᷑ efficere
qd adoraindũ putasset: Qͥd gͥ tã
inconueniens. ꝙͣ ut et̾nitatẽ oꝑis¬
enͣ dĩ omĩpotentis comiungerent
et̾iutate: uł ipsũ opꝰ dm̃ e̾eᷤᷤ dicerẽt.
ut celũ & t̾ram & mare diuinis
ꝓsequerent᷑ honorib Ex qͦ factũ
ẽ. ut partes mundi deos esse cre¬

Expanded text:
antumne opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem aintendentem, fecisse mundum de materia, quam vocant hylen, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse asseratur: ipsum quoque 2 mundum incorruptum, nec creatum, aut factum existimarent: alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putavit, duo principia ponerent, materiam et speciem, et tertium cum iis, quod operatorium dicitur, cui suppeteret competenter efficere, quod adoriundum putasset. 2. Quid igitur tam inconveniens, quam ut aeternitatem opcum dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mundi deos esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥs: Ut reor ꝓ eo qd̾ gratis dat᷑. id̾o gr̃a uoca¬
tur. Ergo si grã gratis dat᷑. ⁊ auro ñ estimat᷑¬
tur. si pecuniis ñ emeret᷑. nec ep̃c fuissẽ ordi¬
natꝰ si pecunias ñ dedissẽ Ergo apparet ex
responsionib tuis. qd̾ gãm cũ ordinareris
ñ suscepisti. qr gratuito eã ñ meriusti. W id̾o
Nã ⁊ ad discipłos dñs dicit. Gratis accepistis
gratis date.Cur gͦ gratuitã gram estimasti
te p̾cio possidere:Nã ut uideo aurũ
dans ꝑdidisti. & scãm grãm ñ adqͥsisti.

Expanded text:
inquis? ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocitatur. Ergo si gratia gratis datur, et auro non aestimattur, si pecuniis non emeretur: nec episcopus fuissem ordinatus, si pecunias non dedissem. Ergo, ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam cum ordinareris, non suscepisti; quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, Nam et ad discipulos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gratis date'. Cur ergo gratuitam gratiam estimasti te pretio possidere? Nam, ut video, aurum dans perdidisti et sanctam gratiam non acquisisti.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ auib lusimꝰ. cũ gallo cantauimꝰ. iã dm̃
canamꝰ misteria: & ad corpꝰ iħu conueniãt
aqͥlȩ peccatoꝵ ablutione renouate. Iã enĩ
cetꝰ ille magnꝰ uerũ nobis ionã reddidit:
& gͣtulem᷑ qd̾ facto ẽ nobis uesꝑe dies qͥntꝰ

Expanded text:
cum avibus lusimus, cum gallo cantavimus, jam Domini canamus mysteria, et ad corpus Jesu conveniant aquilae peccatorum ablutione renovatae; jam enim cetus ille magnus verum nobis Jonam reddidit: et gratulemur quod factus est nobis vespere dies
Abbreviated transcription (Latin):
medioeris int̾ eos questio sit. Nam.
pytagoras unũ mundũ asserit.
alii innumerabiles dicũt ẽẽ mun¬
dos. ut scͥpsit democritꝰ.: cui pluri¬
mũ de physicis auctoritatis uetus¬
tas deculit. Ipsũ qͦq mundũ fu
plurum uͦ ñ fuisse semꝑ nec sẽꝑ
fore. scͥptis suis testificant᷑: Inter
has dissensiones eoꝵ que potest
ẽe ueri estimatio. cũ alii mũdũ
ipsũ dm̃ eeᷤᷤ dicant. qd̾ ei mens di.¬
uina ut putant in e̾eᷤᷤ uideatur.
ra sit deoꝵ. nec qͥ numerus nec qͥ
locus. aut uita possit aut cura
comp̃hendi: Si qͥde mundũ esti¬
matione uolubilẽ. rotundũ. ar¬
dentẽ. qͥbusd̾a incitatũ motib
sine sensu dm̃ conuemat intelli¬
gi. qͥ alieno ñ suo motu feratur:
Unde diuino sꝑu p̾uidens sc̃s
moyses hos hominũ errores fore.
&s iã forte cepisse. in exordio sermo¬
nis sui sic ait. In principio fect¬
d̾s celum & terram¬

Expanded text:
mediocris inter eos quaestio sit. nam mediocris inter eos quaestio sit. nam Pythagoras unum mundum adserit, alii innumerabiles dicunt esse mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de physicis auctoritatis uetustas detulit, ipsumque mundum semper plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant inesse uideatur, ra sit deorum nec qui numerus nec qui locus aut uita possit aut cura conprehendi, siquidem mundi aestimatione uolubilem rutundum ardentem quibusdam incitatum motibus sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu feratur. Unde diuino spiritu praeuidens sanctus Moyses hos hominum errores fore et iam forte coepisse in exordio sermonis sui sic ait: in principio fecelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
opunonis assumpsisse homines. ut
aliqͥ eoꝵ tria pͥncipia constituerent
om̃ium: deum. & exemplar. & mate¬
riam. sicut plato discipuliq eius.
& ea incorrupta & increata. ac sine
mitio e̾eᷤᷤ asseuerarent. dm̃q ñ tan¬
quã creatorem materiȩ. sed tanꝗͣ
artificẽ ad exemplar hoc ẽ idaea
intendentẽ. fecisse mundũ de ma¬
teria quã uocãt ylen. que gignen¬
Ai causas rebus om̃ib dedisse asserat᷑
ipsum quoq mundũ incorruptũ.
nec creatum aut factũ estimarent.
alii quoq ut aristotiles cũ suis dis¬
putandum putauit ut duo pͥnci¬
pia ponerent materiã & speciem.
et terciũ cum his qd̾ oꝑatoriũ dr.
cui suppeteret cõpetent᷑ efficere
inconueniens. ꝗͣ ut et̾nitatẽ oꝑis
cũ dĩ om̃ĩpotentis comiungerent
et̾nitate: uł ipsũ opꝰ dm̃ eeᷤᷤ dicerẽt.
ut celũ & t̾ram & mare diuinis
ꝓsequerent᷑ honorib: Ex qͦ factũ
e. ut partes mundi deos esse cre¬
derent. quãuis de ipso mundo non

Expanded text:
opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem aintendentem, fecisse mundum de materia, quam vocant hylen, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse asseratur: ipsum quoque 2 mundum incorruptum, nec creatum, aut factum existimarent: alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putavit, duo principia ponerent, materiam et speciem, et tertium cum iis, quod operatorium dicitur, cui suppeteret competenter efficere, inconveniens, quam ut aeternitatem operis cum dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mundi deos esse crederent, quamuis de ipso mundo non
Abbreviated transcription (Latin):
medioeris int̾ eos questio sit. Nq
pytagoras unũ mundũ asserit.
alii innumerabiles dicũt ẽẽ mi¬
dos. ut scͥpsit democritꝰ. cui pli¬
mũ de physicis auctoritatis ue¬
tas deculit. Ipsũ qͦq mundũ fi¬
isse semꝑ & foreͭ p̾sumit astrus
plurum uͦ ñ fuisse semꝑ nec ss
fore. scͥptis suis testificant᷑ Ini
has dissensiones eoꝵ que potess
eeᷤᷤ ueri estimatio. cũ alii mũd
ipsũ dm̃ e̾eͤᷤ dicant. qd̾ ei mens
uina ut putant in e̾eᷤ uideat
comp̃hendi᷑ Si qͥdẽ mundũ
matione uolubilẽ. rotundũ
dentẽ. qͥbusd̾a incitatũ motił
sine sensu dm̃ conuemat inte¬
gi. qͥ alieno nͣ suo motu ferat
moyses hos hominũ errores
& iã forte cepisse. in exordio seri¬

Expanded text:
mediocris inter eos quaestio sit. nam mediocris inter eos quaestio sit. nam Pythagoras unum mundum adserit, alii innumerabiles dicunt esse mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de physicis auctoritatis uetustas detulit, ipsumque mundum isse et semper fore praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant inesse uideatur, conprehendi, siquidem mundi aestimatione uolubilem rutundum ardentem quibusdam incitatum motibus sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu feratur. ns sanctus Moyses hos hominum errores fore et iam forte coepisse in exordio serm
Abbreviated transcription (Latin):
ATUM. NE
opinionis assumpsisse homines ut
aliqͥ eoꝵ tria pͥncipia cõnstituerent
om̃ium: deum. & exemplar. & mate¬
riam. sicut plato discipuliq eius.
& ea incorrupta. & increata. ac sine
initio e̾eᷤ asseuerarent dm̃q ñ tan¬
quã creatorem materiȩ. sed tanꝗͣ
artifice̾ ad exemplar hoc ẽ idaea
intendentẽ. fecisse mundũ de ma¬
teria quã uocãt ylen. quȩ gignen¬
di causas rebus om̃ib dedisse asserat᷑.
ipsum quoq mundũ incorruptũ.
nec creatum aut factũ estimarent.
alii quoq ut aristotiles cũ sius dis¬
putandum putauit ut duo pͥnci¬
pia ponerent materiã & speciem.
cui suppeteret cõpetent̃ efficere
qd adoraindũ putasset: Qͥd gͥ tã
inconueniens. ꝙͣ ut et̾nitatẽ oꝑis
cũ dĩ omĩpotentis comiungerent
et̾nitate: uł ipsũ opꝰ dm̃ eeᷤͤᷤ dicerẽt.
ut celũ & t̾ram & mare diuinis
ꝓsequerent᷑ honorib: Ex qͦ factũ
ẽ. ut partes mundi deos esse cre¬
derent. quauis de ipso mundo u

Expanded text:
tumne opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem aintendentem, fecisse mundum de materia, quam vocant hylen, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse asseratur: ipsum quoque 2 mundum incorruptum, nec creatum, aut factum existimarent: alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putavit, duo principia ponerent, materiam et speciem, cui suppeteret competenter efficere, quod adoriundum putasset. 2. Quid igitur tam inconveniens, quam ut aeternitatem operis cum dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mundi deos esse crederent, quamuis de ipso mundo non
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis:
integrita¬
tem sequa¬
mur. Na¬
talis est
martyris:
hostias im¬
molemus.
Natalis ẽ
scȩ agnes: mirentur uiri. ñ desperẽt
paruuli: stupeant nuptȩ. initentur
innuptȩ. S quid dignũ ea loqui poꝰ¬
simus: cuiꝰ ne nomen qͥdẽ uacuũ luce
laudis fuit: Deuotio supra etatẽ: uirtꝰ
supra nat᷑am: ut mͥ uideat᷑ ñ hõis ha¬
buisse nom̃ s oraculũ martiris. qͦd indi¬
cauit quid ẽẽt futura.

Expanded text:
irginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura.
Abbreviated transcription (Latin):
ad usum. sterilis ado fructum. Ac fortas¬
se miretur aliqͥs eur scribere audeo quȩ
loqui non queo: & tamen si repetat
quȩ legimus euuangelicis scriptis et
sacerdotibꝰ factis. ac nobis sc̃s rachariaᷤᷤ
ꝓpheta documento sit: inueniet ẽẽ qd̾
uor non explicet. & stilus signet. Qͦa
si nomen iohannis reddlidit patͥ uocẽ:
ego quoq desperare non debeo. quod
uocem licet mutus accipiam᷑ loquar
ap̃m. cuius quidem generationem uix¬
ta ꝓpheticum dictum quis enar¬
rabit: & ideo quasi seruus dñi fa¬
mulam prȩdicabo. Immaculatꝰ enim
dñs. immaculatam sibi famulam. etiã
in hoc pleno colluuionũ fragilitatis
humane corpore consecrauit. Et bene
uirginis. uirginibus sit loquendũ:

Expanded text:
ad usum, sterilis ad fructum. 4. Ac fortasse miretur aliquis cur scribere audeo, qui loqui nequeo. Et tamen si repetamus quae legimus in Evangelicis Scripturis et sacerdotalibus factis, ac nobis sanctus Zacharias propheta documento sit, inveniet esse quod vox non explicet, et stylus signet. Quod si nomen Joannis reddidit patri vocem, ego quoque desperare non debeo quod vocem licet mutus accipiam, si loquar Christum: cujus quidem generationem juxta propheticum dictum quis enarrabit ? Et ideo quasi servus, Domini familiam praedicabo; immaculatus enim Dominus immaculatam sibi familiam etiam in hoc pleno colluvionum fragilitatis humanae corpore consecravit. CAPUT virginis, de virginibus sit loquendum,
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit dnm ut in solo uellere e̾ẽt ros. & in
om̃i t̾ra siccitas. & factũ ẽ ita. & iterũ roga¬
uit ut uellus remaneret siccũ. & in tota
area e̾e̾t ros: significat popłm uideoꝵ Area
autẽ in toto mundo popłm om̃iũ gentiũ.
Et qͥa pͥmo temꝑe ros u̾bi d̾i in sola uidea
fuit. & totꝰ mundꝰ in siccitate ꝑmansit. id̾o¬

Expanded text:
in solo vellere esset ros; et in omni terra siccitas, et factum est ita; et iterum rogavit, ut vellus remaneret siccum, et in tota area esset ros: vellus significavit populum Judaeorum, area autem in toto mundo populum omnium Gentium. Et quia primo tempore ros verbi Dei in sola Judaea fuit, et totus mundus in siccitate
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ in uniu̾sũ mundũ ad om̃s gentes non
solũ ros. s etiã pluuia u̾bi d̾i ⁊ apłoꝵ flu¬
mina ꝑuenerũt. Deniq uniu̾sa t̾ra qͣsi
goga ab om̃ humore ⁊ pluuia diuim u̾bi
omĩa quȩ p̃dicant᷑ salubrit̾ cogitemꝰ. & nob̾
inuicẽ in colloquendo uelut munda anima¬
lia ruminemꝰ. ut utiłe succũ unde anima
nr̃a inet̾nũ uiuere possit habere possimꝰ.¬
& de talib delitiis saturati. cũ ꝓpħa dicere
meream᷑. Quã dulcia faucib meis eloquia
tua dñe S tͣc in nobis dulcedo u̾bi d̃i pot̾it
ꝑman̾e. si hoc etiã aliis plena & ꝑfecta cari¬
tate frequentꝰ referendo uoluerimꝰ inge¬
pere: ut ñ solũ de nr̃a. s etiã de alioꝵ salu¬

Expanded text:
s gentes, non solum ros, sed etiam pluvia verbi Dei et Apostolorum flumina pervenerunt. Denique in universa terra quasi goga ab omni humore vel pluvia divini verbi omnia quae praedicantur, salubriter cogitemus, et nobis invicem in colloquendo velut munda animalia ruminemus: ut utilem succum, unde anima nostra in aeternum vivere possit, habere possimus, et talibus deliciis saturati cum propheta dicere mereamur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine ! Sed tunc in nobis dulcedo verbi Dei poterit permanere, si hoc etiam aliis plena et perfecta charitate frequentius referendo voluerimus ingerere; ut non solum de nostra, sed etiam de aliorum salu
Abbreviated transcription (Latin):
tia: Ergo qͥ ꝓ falsitate relinqͥt ueritatẽ. &
ꝓ cupiditate di̾rũpit ⁊ odit pacẽ. & ꝓ aliqͦ pre¬
mio occultat iustitiã: nichil aliud facere ui
detur. quã lapidare & crucifigere & occid̾e
quã pauci sunt in tanta multitudine xꝑi
S ue illis qͥa iłic abscondit notitiã suã talib.
& exit de tẽplo cordiũ eoꝵ. ⁊ manifestat se
amatorib sius. & habitat in illis. sicut ipse
ne sitis de illoꝵ. numero qͥ iħim lapidare
uoluerũt. s cũ illis potiꝰ habeatis partẽ qͥ
suꝑ omĩa illũ amando eiꝰ grãm in suis cor¬
dib susceperũt: qd ipse uobis concedat. qui
uiuit & regnat in scła

Expanded text:
tia? Qui igitur pro falsitate relinquit ueritatem et pro cupiditate dirumpit et odit pacem et pro aliquo premio occultat iustitiam, nichil aliud uidetur facere quam lapidare et crucifigere et occideauci sunt in tanta multitudine chriSed vae illis! quia Jesus abscondit notitiam suam talibus, et exit de templo cordium eorum, et manifestat se amatoribus suis, et habitat in illis, sicut ipse ne sitis de illorum numero, qui Jesum lapidare voluerunt: sed cum illis potius habeatis partem, qui super omnia illum amando, ejus gratiam in suis cordibus susceperunt. Quod ipse vobis concedat, qui vivit et regnat in sa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis demonstrat᷑. qd̾ mali ⁊ cupidi nec ab rahe
nec dĩ filii sunt. Nã cuiꝰ filii sunt. sequentia
manifestant. Ait enĩ. Hos ex patre diabolo
estis. Ac si dicat. Cur patrẽ mutatis: nc̃ abra¬
hã. nc̃ dm̃: Ego uobis ostend̾a patrẽ ur̃m.¬
Pat̾ ur diabolus ẽ: ñ creando. s decipiendo.
Fugite fr̃s tałe patrẽ. fugite sic̃ ꝓpħa admonet.
Ait enĩ. Obliuisc̾e popłm tuũ. & domũ patͥs
tui. Popłm uocat uitia atq peccata. Domũ
uͦ patͥs dicit mundũ. in qͦ regnat diabolus.
llle obluuscit᷑ popłm suuͣ. qͥ relinqͥt uitia sua
Et ille obliuiscit᷑ domũ patͥs sui. qͥ mundi
huiꝰ falsas diuitias contẽpint: ꝑ qͥs eũ dia¬
ꝑdat: sicut amat gluto porcellũ ut come
m̃dacium filii sunt diaboli. qͥ nͣ solũ men¬
dax ẽ. s etiã pat̾. id est inuentor ipsiꝰ men¬
dacii ẽ. Om̃is simulatio. ⁊ om̃is duplicitas

Expanded text:
 demonstratur quod mali et cupidi, nec Abrahae, nec Dei filii sint. Nam cujus filii sint, sequentia manifestant; ait enim: Vos ex patre diabolo estis . Ac si dicat: Cur patrem mutatis, nunc Abraham, nunc Deum? Ego vobis ostendam patremter diabolus est, non creando, sed decipiendo. Fugite, fratres, talem patrem: fugite, sicut Propheta admonet: ait enim: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Populum vocat vitia atque peccata: domum vero Patris dicit mundum, in quo regnat diabolus. Ille obliviscitur populum suum, qui relinquit vitia sua: et ille obliviscitur domum Patris sui, qui mundi hujus falsas divitias contemnit, per quas eum diardat; sicut amat gluto porcellum, ut comemnes qui amant mendacium filii sunt diaboli; qui non solum mendax est, sed etiam et pater et inventor ipsius mendacii est: omnis si
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem: si ñ uultis habere diabolũ patre.
Nam qd̾ alibi legit᷑ om̃is homo m̃dax. intel
głica lectio. ut patientes sitis. Ecce cũ mul¬
ta uitia dñs a uideis audisset. patient̾ eosto¬
lerauit: & patient̾ portauit. patient̾ sustu¬
lit. Et si dñs patientiã habuit int̾ u̾ba blas¬
phemiȩ. qͥ suos inimicos uno u̾bo poterat
in abyssũ dim̾gere. quare miseri homines
pleni peccatis ñ habẽt patientiã. qͣndo dura
las lapidetis iħm. lapidetis saluatorẽ cum
malum fecerunt uidei. qͥ eũ lapidare uolu¬
erunt: & qͥ eũ crucifixerũt. Scitote ⁊ firmi¬
t̾ credite. qr hoc facuit xꝑiani hodie male

Expanded text:
ritatem, si non vultis habere diabolum patrem. Nam quod alibi legitur: Omnis homo mendax ; intelnique monet vos evangelica lectio, ut patientes sitis. Ecce cum multa convicia Dominus a Judaeis audisset, patienter eos toleravit; et patienter portavit, patienter sustulit. Et si Dominus patientiam habuit inter verba blasphemiae, qui suos inimicos uno verbo poterat in abyssum demergere; quare miseri homines, pleni peccatis, non habent patientiam, quando dura las lapidetis Jesum, lapidetis Salvatorem cum Malum fecerunt Judaei, qui eum lapidare voluerunt, et qui eum crucifixerunt. Scitote et firmiter credite quia hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
sermo nrͣ
atq tractatus usq ad scĩ altaris sacram¬
ta ꝑductus ẽ. & cognouimꝰ sacram̃toꝵ istoꝵ
figuram abrahe temporib pͣcessisse. qͣndo
obtulit sacrificium melchisedech. neq
initiũ dierũ neq finẽ habens. Audi
tas gͦ ur̃a. institutis sacerdotalib informata.
laboret tenere qd̵ accepit a d̾o. Et oblatio sic̃

Expanded text:
sermo noster ac tractatus usque ad sancti altaris sacramenta deductus est. Et cognovimus sacramentorum istorum figuram Abrahae temporibus praecessisse, quando obtulit sacrificium sanctus Melchisedech , neque initium, neque finem habens ditas vestra institutis sacerdotalibus informata, laboret tenere quod accepit a Deo: y et oblatio sic
Abbreviated transcription (Latin):
illuminare dignet᷑. ꝑ unigenitũ filiũ
suũ regem ac saluatorẽ dñm nr̃m ilm¬
xxm: per quem sibi & cum qͦ sibi laus

Expanded text:
illuminare dignetur per unigenitum Filium suum regem ac salvatorem Dominum Deum nostrum, per quem sibi, et cum quo sibi est
Abbreviated transcription (Latin):
UI uinde¬
miã colli¬
git. uasa
priꝰ quib
uinum
infundi¬
tur mun¬
dare con¬
sueuit: ne sors
aliqua uini gram decoloret. Quid
enĩ ꝓdest ponere uitẽ ordine. foder
quot annis. aut aratris sulcos du¬
cere. putare. subrigere. adiungere
ulmis. & quodã conubio copulare:
si tanto labore uina quesita in
uase coacescant: Matutinos quoq
solis ortus si qͥs spectare desiderat.
emundat ocłos suos: nequid pulue¬
ris ne qͥd purgamentoꝵ oculis eiꝰ
insideat. quo intuentis ebetet᷑ et¬
obscuret᷑ obtutꝰ: ne ue aliqͦ caligo
nebulosa corporeos uisus spectan¬
tis obducat. Nobis in lectione exori¬
endus ẽ sol: qui ante ñ fuerat. Pri¬
mũ iam diem sine sole transuumꝰ.
scd̃m sine sole transegimꝰ. tercium
sine sole confecimus: quarto die
uib& ds̃ fieri luminaria. solem.
& limã. & stellas. Sol incipit: emus¬
da ocłos m̃tis o homo. animȩq il¬
terioris obtutus: nequa festuica pꝰ¬
cati aciẽ tui ꝑstringat ingenii.
et puri cordis turpet aspectum

Expanded text:
ui uindemiam colligit uasa prius quibus uinum infunditur mundare consueuit, ne sors aliqua uini gratiam decoloret. quid enim prodest ponere uitem ordine, fodere quodannis aut aratris sulcos ducere, putare, subrigere, adiungere ulmis et quodam conubio copulare, si tanto labore uina quaesita in uase coacescant? matutinos quoque solis ortus si quis spectare desiderat, emundat oculos suos, ne quid pulueris, ne quid purgamentorum oculis eius insidat, quo tuentis hebetetur optutus, neue aliqua caligo nebulosa corporeos uisus spectantis obducat. nobis in lectione exoriundus est sol, qui ante non fuerit. primum iam diem sine sole transiuimus, secundum sine sole transegimus, tertium sine sole confecimus: quarto die iubet deus fieri luminaria, solem et lunam et stellas. sol incipit. emunda oculos mentis, o homo, animaeque interiores optutus, ne qua festuca peccati aciem tui praestringat ingenii et puri cordis turbet aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ te regenerauit ex aqua ⁊ sp̃u sc̃o. con¬
cessitq tͥ peccata tua: ipse te unguat
in uitã ętͥnam. uide ubi unctus sis.
inimicus aliquis. si uelit tͥ fid̾e tuam
auferre. siminat᷑ mortẽ ut puaricet
quisquã: uide qd eligas. Noli eli
temporali.

Expanded text:
qui te regeneravit ex aqua et Spiritu sancto, concessitque tibi peccata tua, ipse te ungat in vitam aeternam. Vide ubi unctus es: iinimicus aliquis, si velit tibi fidem tuam auferre, si minatur mortem, ut praevaricetur quisquam, vide quid eligas: noli eligtemporali.
Abbreviated transcription (Latin):
opinionis assumpsisse homines. ut
aliqͥ eoꝵ tria pͥncipia constituerent
om̃ium: deum. & exemplar. & mate¬
riam. sicut plato discipuliq eius.
& ea incorrupta. & increata. ac sine
initio e̾eᷤᷤ asseuerarent. dm̃q ñ tan¬
quã creatorem materiȩ. sed tanꝗͣ
artificẽ ad exemplar hoc ẽ idaea¬

Expanded text:
opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem ad exemplar, hoc est idea
Abbreviated transcription (Latin):
cum a
duabus
litiganti
b mulie
u. postulabat alienum: altera ueri
amoris conscia. & culpe nescia. filium
iurȩ ꝓͥũ uĩdicabat. Utraꝙ igit᷑ perse

Expanded text:
cum a duabus litigantibus mulierm, postulabat alienum: altera veri amoris conscia, et culpae nescia, filium jure proprium vindicabat. Utraque igitur perse
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne ȩccłiȩ: quȩ religiosos popłi cȩtꝰ
qui carmina diuina cõcinerent. imma¬
culata uirgo sp̃u scõ copulauit: Nã
etiam templo iherosolumis fuisse legi¬
mus uirgines deputatas. S quid
apłs dicit: Hȩc autem in figura cõ¬
tingebant illis: ut e̾e̾nt inditia fu¬
turoꝵ. Figura enim in paucis est:
uita in pluribꝰ. At uͦ postea quam
dñs incorpus hoc ueniẽs contuberniu
diuinitatis & corporis sine ulla cõcretȩ¬

Expanded text:
Nonne Ecclesiae, quae religiosos populi coetus Nonne Ecclesiae, quae religiosos populi coetus qui carmina divina concinerent, immaculato virgo spiritu copulavit? Nam etiam templo Hierosolymis fuisse legimus virgines deputatas. Sed quid Apostolus dicit? Haec autem in figura contingebant illis, ut essent indicia futurorum ; figura enim in paucis est, vita in pluribus. 13. At vero posteaquam Dominus in corpus hoc veniens, contubernium divinitatis et corporis sine ulla concret
Abbreviated transcription (Latin):
nit patͥs: & toto hausit pectore. Nam qͥs
tantũ cum inuenerit relinquat bonũ :¬
Ungentũ enini exmnanitũ est nomen
tuũ: ꝓpterea adolescentulȩ dilexerunt
te. & attraxert̃ te. Postremo non meũ
est illud: qm̃ quȩ non nibũt. neꝙ nu¬
bent᷑. erũt sicut angłi in cȩlo. Nemo gͦ
miret᷑. si angelis comparent᷑: quȩ an¬
głoꝵ año copulant᷑. Qͥs igit᷑ neget hanc
uitam fluxisse de cęlo: quam non fa¬
cile inuenimꝰ in terris. nisi postꝗͣ d̾s
in hȩc terreni corporis menbra descen¬
dit: Dunc in utero uirgo cõcepit. &
uerbum caro factũ est: ut caro fieret
ds. Dicet aliqͥs. S etiam helias nullis
corporei coitꝰ fuisse ꝑmixtꝰ cupiditati¬
bus inuenit᷑. Ideo gͦ curri raptus
ad cęlum: ideo cum domino apparet
ingła: ideo dñci uenturꝰ est prȩcuridr
aduentus. Et maria trmpanum sum̃eᷤᷤ.
pudore uirgineo choros cluxit. S con¬
siderate cuiꝰ illa spetiem tunc gerebat.

Expanded text:
s invenit, et toto hausit pectore. Nam quis s invenit, et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur. Quis igitur neget hanc vitam fluxisse de coelo, quam non facile invenimus in terris, nisi postquam Deus in haec terreni corporis membra descendit ? Tunc in utero virgo concepit, et Verbum caro factum est, ut caro fieret Deus . 12. Dicet aliquis: Sed etiam Elias nullis corporei coitus fuisse permixtus cupiditatibus invenitur. Ideo ergo curru raptus ad coelum, ideo cum Domino apparet in gloria, ideo Dominici venturus est praecursor adventus . Et Maria tympanum sumens pudore virgineo choros duxit . Sed considerate cujus illa speciem tunc gerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
res trepidare carnificẽ. quasi ipse ad dictꝰ
fuisset: tremere percussoris dexteram :
pallere ora auieno timentis periculo:
cum puella nõ timeret suo. Habetis
igitur hoitia duplex martrriũ. pudoriᷤᷤ
& religionis. Et uirgo permansit: &
martsrix̃ obtinuit.
N uitata minc in tegͥtas amore & tu
soror scã uel mutis tacita moribus petiᷤ.
ut aliquid de uirginitate dicamus:
ne ueluti transitu quodã perstricta
uideat᷑. quȩ pͥncipalis est uircus. Non
enim ideo laudabilis uirginitas quia
& in martrribus reperit᷑: s quia ip¬
sa martyres fatiat. Qͥs autẽ humano
eam possit ingenio cõprehendere. qũa
nec natura suis inclusit legibus :
aut qͥs naturali uoce cõplecti. quod
supra usum naturȩ est: E cȩlo arceᷤᷤ¬
siuit: quod unitaret᷑ in texris. Nec im¬
merito uiuendi sibi usum quęsiuit e
cȩlo: quȩ sponsum sibi inuenit inuenit¬
in cȩlo. Nȩc. nubes. aera. angelos. syderaq

Expanded text:
res trepidare carnificem, quasi ipse addictus res trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit.nvitat nunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque
Abbreviated transcription (Latin):
Non sic ad thalamũ nupta ꝓperaret.
ut ad supplitii locum lȩto successu gra-¬
du festino uirgo procesit: non ĩ torto
crine caput compta s xp̃o. non floribꝰ
redimita s moribus. Flere om̃s: ipsa sine
fletu. Alirari pleriq: quod tam facile ui¬
tȩ suȩ ꝓdiga. quam nondum hauserat
iam quasi ꝑfuncta donaret. Stupere
unuersi: qd̾ iam diuinitatis testis exiᷤᷤ¬
teret. quȩ adhuc arbitra sui per etatẽ
ee̾ ñ posset. Effecit deniq ut ei de dõ
crederet᷑. eui adhuc de homine nõ cre¬
deret᷑: qr quod ultra naturã est: de
auctore nature est. Quanto terrore
egit carnifex ut timeret᷑: quantis blan¬
ditiis ut suaderet: quanto uoto ut sibi
adnuptias ꝓueniret. At illa. Et hȩc
sponsi iniuria est: expectare placitu¬
ram. Qͥ me sibi prior elegit. accipiet.
Qͥa percussor moraris: Pereat corpus:
quod amari potest oculis quibꝰ nolo.
Stetit: orauit: ceruicẽ inflexit. Cerne¬

Expanded text:
Non sic ad thalamum nupta properaret, Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerne