comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ndem quoqz sanctus diuino
ãmonitus oraculo: parẽ¬
tes suos ad sacre fidei cõuertit
professionẽ: et matrem que se
mundo genuit. ip̃e regenera¬
uit in xp̃o. Hoc igitur itinere
latronũ perpessus insidias.
dum uni traditur ad custodi¬
endum. euangelica predica¬
cione latronem conuertit ad
christum: et cui traditus fuit
ad penam factus est ei ad sa¬
nde uero egressus obuiũ
habuit malignũ spm.
qui sancto uiro quocunq per¬
geret comitẽ se esse spopondit.
Cui ĩtrepidus respondit. Dñs
michi adiutor ẽ: nõ timebo
minas tuas. Sed et multas
sus. iterũ ĩgullias repedauit.
sanctoqz pr̃e hylario pictauẽ¬
si fauente: prope ciuitatẽ sibi
cellulam construxit: in qua
contemplatiuos carperet
A

Expanded text:
dem quoque sanctus vir divino admonitus oraculo, parentes suos ad sacrae fidei convertit professionem; et matrem, quae se mundo genuit, ipse regeneravit Christo. Hoc quoque itinere latronum perpessus insidias, dum uni traditur ad custodiendum, evangelica praedicatione latronem convertit ad Christum: et qui  Al., et cui traditus fuit ad poenam, factus est ei in sande regressus obviam habuit malignum spiritum, qui sancto viro, quocunque pergeret, comitem se esse spopondit; cui intrepidus respondit: Dominus mihi adjutor est, non timebo minas tuas. Sed multas sustinens, iterum Gallias repedavit, sanctoque Hilario Pictaviensi junctus, prope civitatem sibi cellulam construxit, in qua liberius contemplativos carperet a
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat mortuos et uiuificat
sic et filius quos uult uiuis¬
cat. Ieqz enim pater iuidisal
filio: et maiora his demõstra¬
bit ei opera. Id est non solun
infirmos curare: sed et mortu¬
os resuscitare. Quod dicit. neqz¬
enim pater iudicat quẽꝙ̃ id est
scõm diuinitatẽ. Quia nemo
potest eũ intueri: nec uidere
ut illud. Deum nemo uĩdit
filio. Id est ut ille qui fuit iu¬
dicatus scdm̃ carnẽ: ab illo oẽs

Expanded text:
vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Neque enim Pater judicat Filio. Et majora his demonstrabit ei opera: id est, non solum infirmos curare, sed et mortuos resuscitare. Quod dicit, Neque Pater judicat quemquam, vel secundum divinitatem; quia nemo potest eum intueri nec audire: ut illud, Deum nemo vidit Filio: id est, ut ille qui fuit judicatus secundum carnem, ab illo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
udas autem genuit phares
et zaram de thamiar. Notan¬
dum est ꝙ in genealogia salua¬
toris nullam sanctarũ assumit
mulierum: sed eas quas scriptura
reprehendit: ut qui ꝓpter pctores
uenerat: de peccatricibz nascens
oĩm pctã deleret. Unde et in sequẽ¬
tibus raab meretrix. et ruch moa
quattuor uentura ad dnñ ecclĩa:
de gentilitatis ercore figurat᷑. Que
prius aliena. ignominiis plena.
et sterilis habebatur: sed ad xp̃m
ut legitima cõincta est matrona
Et plures adoptiuos parit deo fi¬
lios. ꝙ synagoga que prius ut pro¬
prium uidebatur dnm habẽ uirũ.
hamiar interpretatur in .l.¬
amaritudo uel cõnuitans
siue palma. Et merito hec omĩa
conuenuĩt sancte ecclesie. q̃ amara
prius fuit in ydolatria et turpi
cõnersacione: sed modo dulcis per
fletum compunctionis et studium
primi laboris. Hec cõmuitãs recte
dicitur: quia ex peccatuce cõmutata
est in iustam: et ex odiosa ĩ amatã.
Que palme rite assimilatur. ꝓpter

Expanded text:
udas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Mquatuor, ventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena et sterilis habebatur, sed ad Christum ut legitima conjuncta est matrona, et plures adoptivos parit Deo filios, quam Synagoga, quae prius ut proprium videbatur Dominum habere virum. hamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma; et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turpi conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis, et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam, quae palmae rite assimilatur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
Et conuersus ad eun paulus.
interrogauit illum dicens. Quis
est ille deus ignotus. Ad quem
dronisius. Adhuc inquit non est
ipse deus demonstratus ĩter deos:
sed est incognitus nobis. et ĩsclõ
uenturo futurus: Ipse est enim
deus qui regnaturus est in celo
et in terra. et regnũ ip̃ius nõ
accipiet finem
Subiungens itaqz paulꝰ ait
Quid uobis uidetur: homo erit
an spũs deorũ: Respondene
dyonisius ait. Uecus deus et

Expanded text:
Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo futuro venturus. Ipse enim est Deus, qui regnaturus est in coelo et in terra, et regnum ejus non accipiet finem. Subjungens itaque Paulus ait: Quid vobis videtur? homo erit, an spiritus deorum? Respondens Dionysius, dixit: verus Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
unc uideus se minutus
nichil illatis aduersus
up̃i martyres preualuisse suy¬
pliciis: sese concite furẽs ĩ iquẽ
ita morte pessima uitã finunt
res deuote domino preces fude¬
runt. ut eos de colluctacione
sui certaminis ereptos ad se
uenire iuberet propiciꝰ Quib
nocte eadem per reuelacionẽ
ostensum est: ꝙ illucescente
die percepturi laborũ ac con¬
fessionis sue premiũ triũpha¬
tores nncliti reciperẽtur a dño

Expanded text:
unc videns se inimicus nihil illatis adversum Christi martyres praevaluisse suppliciis, sese concite furens Ritiovaruita morte pessima vitam finivit res . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius. Quibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a do
Abbreviated transcription (Latin):
cione. eos gladio puniri prece
dicebant. Gracias tibi dñe
piens: ad te uenire precipis
clementissime. His dictis am¬
putatis capitibz preciosa i
conspectu dm̃ morte sacrati
et confortati dei presidio octa¬
no krasendas nouembris con
sis translate sunt: corpora uo
a carnificibz. canibz bestiis

Expanded text:
ianum . gladio punire precepdicebant. Gracias tibi agimueculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati et confortati christi dei| presidio Octauo kalendas nouembris conslis translati. Corpora uero a carnificibus| bisties
Abbreviated transcription (Latin):
ocebat enim qualiter diui-¬
na sapiencia descenderat
ad terrã de celo: ut homiiẽ qui
mortuus fuerat peccato: uiui¬
ficaret sanguine proprio. Cũq
hec et alia multa predicaret.:
quidam ministri imperatoris
qui ad capiendũ xpĩanos fue¬
rant deputati: tenentes sanctũ
demetrium: imperatori obtule¬
runt maximiano. iii leccon¬

Expanded text:
ocebat enim qualiter divina Sapientia descenderat ad terram de coelo, ut hominem qui mortuus fuerat peccato, vivificaret sanguine proprio. Cum haec et alia multa praedicaret, quidam ministri imperatoris, qui ad capiendos Christianos fuerant deputati, tenentes sanctum Demetrium imperatori obtulerunt Maximiano. Con
Abbreviated transcription (Latin):
loco ubi fuit detentus iussit eũ
lancris perforari. atqz ita beat᷑
demetrius bone consessioĩs mar¬
tyrium cõsuminauit. Corpus
uero eius ab interfectoribz paru¬
pensum est. Sed quidã religiosi
uiri nactu latenter uenerunt
sumentes illud in ipsis ĩ quibus
proiectum fuerat pulueribus
asportata terra: et quantum
potuerunt abscondere curauãt.¬

Expanded text:
loco in quo fuit retentus, jussit eum lanceis perforari. Ita beatus Demetrius bonae confessionis martyrium consummavit. Corpus vero ejus ab interfectoribus parvipensum est; sed quidam religiosi viri noctu latenter venerunt, et sumentes illud ex ipsis in quibus projectum fuerat pulveribus, et comportata terra, quantum potuerunt, abscondere cura
Abbreviated transcription (Latin):
magnum in celo michael
et angeli eius preliabantur cum
drachone. et dracho pugnabat et
angeli eius et non preualuerũt
neqz inuentus. est locus eorũ am¬
plius in celo. Deo gratias

Expanded text:
m in celo. Michael et angeli eius preliabantur cum drachone, et dracho pugnabat et angeli eius et non prevaluerunt neque locus inventus est eorum amplius in celo. V. As
Abbreviated transcription (Latin):
unqz domũ reuersi uicto¬
res. uota domino gr̃arũ
ad templum referrẽt archãgeli:
uident mane iuxta ianuam
septentrionalem quã predixi:
instar posterule pusille. parua
quasi hominis uestigia: artius
impressa. Agnoscuntq beatũ
michaelem hoc sue presencie si
gnum uoluisse monstrare. ubi
post ea culmen appositum est¬
et altari impositum. Unde et¬
ipsa ecclesia. ob signa uestigioꝵ
oppodonia est uocata. Deinde
sepontinos: quid de loco agerent.
et si mitiari: uel dedicari illic
deberet ecclesia. Unde collatiõe
facta ad orientem loci illiuso:
brati petri apostolorũ principis
nomine condunt ecclesiã et dedi¬
cant. In qua ecia beate semper
in excelsis laudant omẽs ãgeli
dicentes. Te decet laus et honor
domnie .u. Therubin quoq et
seraphin sanctus proclamant
et omnis celicus ordo dicentes.

Expanded text:
ue domum reversi victores, vota Domino gratiarum ad templum referrent archangeli, vident mane juxta januam septentrionalem quam praedixi instar posterulae pusillae quasi hominis vestigia marmori arctius impressa, agnoscunt beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmen appositum et altare inpositum, ipsa ecclesia ob signa vestigiorum Apodonia est vocata. 4. Sepontinos erat, quid de loco agerent, et ubi intrari vel dedicari illa debeat ecclesia. Unde conlatione facta, ad orientem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dedicant. In qua etiam beatae semper in excelsis laudant omnes angeli dicentes:  Te decet laus et honor, Domine. V. Cherubin quoque et seraphin sanctus proclamant et omnis celicus ordo dicentes.
Abbreviated transcription (Latin):
laudans dicit: qui facit an¬
gelos suos spũs: et inmistros su¬
es flãmam iguis. stugiĩt paga¬
in partim metu hostium. partim
igniferis impulsi sagittis et nea¬
polim usqz sequentibus: atqz ex¬
trema queq cedentib aduersi¬
riis menia tandem sue urbis
moribundi subintrant. Qui
autem euasere periculũ: com¬
perto ꝙ angelus dei ĩ adiito¬
rium ueuerit xpĩanis: nam
et sexcentos ferme suorum ful¬
mine uidebant interemptos.
regi regum xp̃o continuo colla
subiittentes armis induũtu
fidei R. Nunquid scis quare ue
nerini ad te nũc reuertar ut
prelier aduersus principẽ persa¬
rum contradicentem tuis pre
bus et mee legationi. Perũt¬
men micha el archangelus pri¬
ceps noster hic stat pro filns
populi mei . u. A. lunc ergo cis¬
sus sum ut docerem te tu auten
ammaduerte sermonẽ et ĩtellia

Expanded text:
t: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis . Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comperto quod angelus Dei in adjutorium venerit Christianis, nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interemptos, Regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur esp. Nunquid scis quare non venerint ad te? Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum contrbus et mee legationi.  Verumtamen Michael archangelus princeps noster hic stat pro filiis populi mei. V. Nunc ergo egressus sum ut doceam te, tu autem animadverte sermonem et intell
Abbreviated transcription (Latin):
tem qui horum medius presi¬
det. dicere nulla uox sufficeret.
ꝑffugit enim onnẽ sermonẽ
atoz omem sensum. humai¬
neq mentis excedit decus illũd
Ila puschritudo. illa uirtirs.
illa glĩa. illa magnificentia.
illa maiestrs. Ultra enĩ oĩ
mestimabilem adipisci cõspet¬
tum. et splendore maiestatis
eius irradiati. Si eni quotidie
oporteret nos tormẽta perferre:
si ipsam gelximem paruo tpe
tolerare: ut xpm uidere posse¬
mus ĩ glia̾ uenientẽ: et sãctoꝵ¬
eius numeco sociari: nonon
erat dignũ pati omne quod
triste est: ut tãti boni tanteq
glĩe participes haberenur.R¬

Expanded text:
tem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctoejus numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi omnium
sanctorum sub una solẽ¬
nitatis leticia celebramꝰ festiui¬
tatem. quorũ societate celũ exul¬
tat. quorũ patrainiis terra leta¬
tur. quorũ trimphis ecclesia
sancta coronatur. quorũ cõfes¬
sio quãto in passione fuit forcior:
tanto est clarior in honore. Qr¬
dum creut pugna: creuit et

Expanded text:
odie, dilectissimi, omnium Sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; qdum crevit pugna, crevit et
Abbreviated transcription (Latin):
minat: quã sic uincencium
gloriosus martyrũ sanguis
exornat: quã inuiolate con¬
fessionis candida induit un¬
gmitas: floribus eius nec ros
nec lilia desunt. Certent nũc
carissimi. singuli utriusq l¬
noris amplissimas accipere
dignitatum coronas uel de uit¬
ginitate cc̃didas: uel de passiẽ
purpureas. In celestib emĩ culd
pax et acies habẽt flores sug
qͥb milites xpi coronãtur. De¬

Expanded text:
 vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent nunc, charissimi, singuli ad utrosque honores, amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus milites Christi coronantur.
Abbreviated transcription (Latin):
um imperator maxinua¬
nus in thessalomcensiũ
degeret ciuitate homo superstici¬
osus: pie religionis homines
persequebatut: et interficiebãtur
ab eo. Inter quos erat demetriꝰ
manifestũ faciens semetipsum
absqz ullo timore : qui a inuuẽtu¬
te et bona egerat opera et alios
docuenit.

Expanded text:
um imperator Maximianus in Thessalonicensium degeret civitate, homo superstitiosus piae religionis auditores persequebatur, et interficiebantur ab eo. Inter quos erat beatus Demetrius, manifestum faciens semetipsum absque ullo timore, qui a juventute et bona egerat opera et alios docuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
anctorum meritis ĩclyta
gaudia pangamꝰ socii
gestaq fortia nã gliscit anim᷑
promere cantibz uictorũ genus
optimũ i sunt qͦs retinens
nundus inhorruit ipsum nã
sterili flore per aridum spreuere
renitus teq secuti sunt rex xp̃e
bone celitus i pro te furias
atq ferocia calcarunt hominũ
seuaq uerbera cessit his lacerãs¬
fortiter ungula nec curpsit peue¬
tralia. eduntur gladus mor
bidenciũ non muruuir resonat
nõ querimonia sed corde tucito
mens bene conscia conferuat
pacienciam. Que uox que po¬
terit linqua retexere que tu mar
trribus nunera preparas ru¬
bri nam fluido sanquine laureᷤ
ditantur bene fulgidis Ee sũ
ma deitas unaqz poscimus ut
culpas ablius noxia subtrahi
des pacem famulis nos qua
gliam per cuncta tibi secula.i.¬

Expanded text:
Sanctorum meritis inclyta gaudia Pangamus socii, gestaque fortia: Nam gliscit animus promere cantibus Victorum genus optimum. Hi sunt quos retinens mundus inhorruit: Ipsum nam sterili flore per aridum Sprevere penitus, teque secuti sunt, Rex Christe bone coelitus. Hi pro te furias, atque ferocia Calcarunt hominum, saevaque verbera: Cessit his laceransfortiter ungula Nec carpsit penetralia. Caeduntur gladiis more bidentium: Non murmur resonat, non querimonia; Sed corde tacito mens bene conscia Conservat patientiam. Quae vox, quae poterit lingua retexere, Quae tu Matiribus munera preparas Rubri nam fluido sanguine laureis Ditantur bene fulgidis CVI Te Trina Deitas unaque poscimus Ut culpas abluas noxia subtraas Des pacem famulis nos quoque gloriam Per cuncta tibi secula
Abbreviated transcription (Latin):
tridnanõ. a deo monuit esse qui¬
rendum. Quo pcracto: sanctis
fecisti: quod homines latebat a
deo querendo mnysteriũ: Uidelicet
homniẽ suo telo percussũ. Sciã¬
tis utiqz: hoc mea uoluntate

Expanded text:
triduano, a Deo monuit esse quaerendum. Quo peracto, sanctus fecistis, quod homines latebat a Deo quaerendum; mysterium videlicet hominem suo telo percussit, ut sciatis, hoc mea gestum voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
go enim su archãgelus
michael qui ĩ cõspectuł
domini semyer assisto. locumq
hunc in terris incolo. tutumq
atqz custodem. Hac reuelatione
comperta: consuetudinẽ fecerũt
deposcere michaelem. Duas
quidem ianuas ibi ternentes:
quarũ australis que et maior
erat: aliquot gradib ĩ occasũ
uergentib adiri poterat: sed
ultra criptam intrare nõ ausi
pre foribus quotidie oratiom

Expanded text:
go enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque rem atque custodem. Hac revelatione comperta, consuetudinem fecerunt ctum deposcere Michaelem. Duas quippe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi
Abbreviated transcription (Latin):
nter hec neapolite pagaĩs
adhuc ritib oberrantes.
sepontinos et beneuẽtanos. qui
ducentis quinquaginta milib
a seponto distant; bello lacesce
tentant. Qui antistitis sui
monitis edocti: triduo petunt
inducias: ut in triduano ieui¬
mo liceret quasi fidele patroci¬
mum sancti michaelis ĩplora¬
re presidium. quo tp̃e pagami
ludis scenicis falsoꝵ ĩuitant
auxilia deorũ . Rx. Uenit mi¬
chael archangelus cũ multitu¬
dine angelorũ cui tradidit deꝰ
ammas sanctoꝵ ut perducat
eas in paradisum exultatioĩs.

Expanded text:
nter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antimonitis edocti, triduo petunt indutias, ut triduano ieiunio liceret eis quasi fideli patrocinio sancti Michaelis implorare presidium. Quo tempore pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. chael archangelus cum multitudine angelorum, cui tradidit Deus animas sanctorum ut perducat eas in paradisum exsultationis.
Abbreviated transcription (Latin):
refectio: non solum hominũ. sed¬
uiter asserta propositionis parti¬
aila prima: quod sequitur actin
nazareno: matre bethleemiti. qsͣ¬
urbes xpristi natiuitati uel cõuer¬
saciom destinatas esse prophete
escendit autẽ a radice illiꝰ¬
fide preclari abrahe: cui su
stirpe dauid. quam deus pater¬
ob notam sibi probitatẽ egre¬
gia laude sublimauit dicens.
Inuem dauid uirum secundum

Expanded text:
refectio non solum hominum, sedviter asserta propositionis particula prima, quod sequitur attingre Nazareno, matre Bethlehemita, qbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae escendit autem ab radice illifide praeclari Abrahae, cui sustirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nius suiqz cõmampula¬
res: preceptum principis susce¬
pissent pro macharu dyonisii
inquisicione: galliarũ penetrãt
fines. Quibz adhũc procul posi¬
tis. sancti uiri celebre nomẽ ĩno¬
tuit. Mude amplius efferati cur¬
su ueloccori tumentibz amuis.
unltibus trucissimis parisius
adierunt Sbi bentũ dyonisiũ
contra incredulos dimicantem
et predicãtione cõtiua populu
multitũdinẽ ad fidem ĩueniunt
orhortantrm̃. Cum quo etiam
beatũ uirum rusticũ archipresbi¬
tecum et esentheriñ archidraco¬
nung quos ip̃e fcimulus domin¬

Expanded text:
nnius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ex gloriose martyrũ coro¬
na confitenciũ qui respu¬
entes terrena. perducis ad celestia
Aurem benignã protinus ap¬
pone nostris uocibus trophea
uince nr̃a crimina donando in¬
dulgentiam ¶resta pater pi

Expanded text:
ex gloriose Martyrum, Corona confitentium; Qui respuentes terrea Perducis ad Coelestia. Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus: Tropheavince nostra crimina, Donando indulgentiam. Deo Patri
Abbreviated transcription (Latin):
dronisius qui tradente beato
clemente petri apostoli successo¬
re uerbi diuini semma gentibus
L. Quo amplius gentilitatis
feruere cognouit errorem illuc
intrepidus et calore fidei arma¬
tus accessit et parisius domino
dule gentis expetere feritatem
quia uirtutẽ suam preteritarũ

Expanded text:
Dionisius, qui tradente beato Clemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus t, quo amplius gentilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino dulae gentis expetere feritatem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
insignes preconiis alme tue no¬
bilitati consonant uoces collan¬
dantes uerto suplici prosequa¬
mur aue inclyte martỹr ange¬
lorum consors mpostoloꝵ socius
pphetarũ concuus et martyrum

Expanded text:
Insignes praeconiis, alme, tuae nobilitati consonant voces collaudantes, verbo supplici prosequamur. Ave, inclyte martyr, angelorum consors, apostolorum socius, prophetarum concivis et martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotalis uirga est dũ sine
radice floruit hec gedeoni
uellus: dũ in medio aree sicce
maduit. Hanc in uisione eze
chielis orientalis porta que
nulli unꝙͣ patuit. p̾signabat.
ysaias. nunt ex radice iesse

Expanded text:
sacerdotalis virga, dum sine radice floruit ; hanc Gedeonis vellus, dum in medio siccae areae maduit ; hanc in Ezechielis visione orientalis porta, quae nulli unquam patuit , praesignabat. Isaias nunc virgam de radice Jesse
Abbreviated transcription (Latin):
et affectu cordis. aius ã effabilẽ
armoniã : quã ipste crcatoto
et in hĩtatuix eius dei sãmẽcia
delectabatur ecudire. Chorusca¬
bant foris qũoqz in superficie¬
uirtutes sermonis et actus: uñ
possent homines glorificare deũ:
it eremplã salutĩs accipere. Re.¬

Expanded text:
ffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
escendit atẽ a radice
illius fide preclari aba¬
he: cui superna promissione¬
facta fuerat oĩm benedictio
dit a stirpe dauid. quem deus
propter notam sibi probita
meum. De regali nempe
tribu simul et sacerdotali
duxit originem. que sũmũ¬

Expanded text:
escendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatmeum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summu
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum edictum esset a
regibus ut ueteranoy
filii ad miliciam scriberẽtur.
prodente patre qui felicibus
eus actibz inidebat: cum
esset annorũ quindecim: rap¬
tus est cathenatus: sacraniẽ¬
tis mlitaribus implicatꝰ est.
uno tantũ seruo comite con¬
tentus: cui tamen uersauice
dñs seruiebat adeo ut plerũ¬
qz ei: et calciamẽta ipse detra¬
heret et detergeret: cibumqz ut¬
una caperent hic sepius mi¬
nistrabat. Trienun fere
ante baptisina in armis fuit.
integer tamen ab his uiciis
quibus illud hoĩm genus im¬
plicari solet. Multa illi circa
cõmilitones benignitas mira
caritas. paciencia uero atqz
humilitas ultra humanum
modum. Nam frugalitatem
ini eo laudare nõ est necesse:
qua ita usus est: ut iam in¬
illo tempore non miles: sed
monachus putaretur. Tu . he¬

Expanded text:
ed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum uuna caperent, hic tamen saepius ministraret. Triennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
heremũ concupunt: fecissetq
uotis satis: si etatis ĩfirmita
nõ obstitisset. Anmus tamẽ
aut circa moncsteria aut
circa ecclesiam semꝑ intẽtus.
medita batur adhuc in etate
puerili: quod postea deuotus
post apostolos tantam grãm
conferre dignatus est. Ut in
uirtute trinitatis deifice me¬
reretur fieri triũ mortuorũ
suscitator magnificus. u̾s¬

Expanded text:
upiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, ut in virtute sanctae Trinitatis deificae mereretur fieri trium mortuorum suscitator magnificus.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinus sabarie
pãnoniorũ oppido oriũ¬
dus fuit: sed intra ytaliam
ticim alitus est. parentibus
scdm seculi dignitatem non
ms fere amus diuinã pocius
seruitutem sacra illustris pue¬
ri inspirauit infancia. Alã
cum esset annorũ decẽ: ĩuitis
parentib ad ecclesiã cõfugit:¬

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non mis fere annis divinam potius servitutem sacra illustris pueri spiravit infantia. Nam cum esset annorum decem, invitis parentibus ad ecclesiam co
Abbreviated transcription (Latin):
infimis: gentilibus tamẽ. pa¬
tee cius nules primũ. post tri¬
binius militũ fuit. Ipse arma¬
tam miliciam in adolescentia
secutus. inter scalares alas
sub rege constantino. deinde
iib iuliano cesare militauit.¬

Expanded text:
infimis, gentilibus tamen. Pater ejus miles primum, post tribunus militum fuit. Ipse armatam militiam in adolescentia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit
Abbreviated transcription (Latin):
repente uiribz corporis cepit
destitui tũc meror et luctus or
uox plangẽcium unaqz p̃can¬
cium ne pastor oues deseras.¬
quidem te pater desiderare up̃
sed salua sunt tibi premia tua
nostri pocius miserere quos de¬

Expanded text:
repente viribus corporis coepit destitui, tunc moeror et luctus omnium, vox plangentium, unaque precantium: Ne, pastor, oves deserasquidem te, Pater, desiderare Christum, sed salva sunt tibi praemia tua, nostri potius miserere quos de
Abbreviated transcription (Latin):
migrauit ex hoc mundo: et nũ
angeli canendo eum deferunt
in excelsum. Et ut parumper
mora esset ut hec audirentur.
diabolus cũ miquis angelie
retinere eum tentauit. nichilꝙ
suũ in eum reperiens cõfusus
abcessit. Quid ergo de nobis
peccatorib erit: si tantũ sacil¬
dtẽ uoluit pars inimica uocere:¬

Expanded text:
migravit ex hoc mundo; et nunc migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tanto sacerdoti voluit pars inimica
Abbreviated transcription (Latin):
S
eatus seuerinus colomẽ¬
sis ciuitatis ep̃s uir ho¬
neste uite et per cuncta lauda¬
bilis: dũ die dm̃ca loca sancta
ex consuetudine post matuti
nas cum suis clericis circuiret.
illa hora qua uir beatꝰ martuy
obiit. audiuit chorũ canencium
in sublime. Docatoq archidia¬
cono interrogat: si aures eius
percuterent uoces quas ille at¬
tencius audiret. Qui respon¬
dit. nequaꝙ. Tunc ille. Dili¬
genter inquit ausculta. Archi¬
diaconus autẽ cepit sursum
collum extendere aures erigere.
et super sũmos articulos bacu¬
lo sustentare stare. S credo eũ
nõ fuisse equalis meriti: a quo
lec nõ merebãtur audiri. ii.l.¬
unc prostrati terre ipse¬
pariter et beatus episco¬
pus dmñ deprecubantur: ut
hec diuina pietas eum audire
permitteret. Erectis autẽ sursi¬
oculis: interrogabat senex. Quie
audis: Qui ait. Uoces psallen¬
cim tanꝙͣ in celo audio: sed qͥd
sit prorsus ignoro: Cui ille. egte
tibi inquit quid sit narrabo.
Dominus meus martinꝰ ep̃s

Expanded text:
s autem Severinus Coloniensis civitatis episcopus, vir honestae vitae, et per cuncta laudabilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis cilla hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent voces, quas ille adtentus audiret. Respondit: 'Nequaquam'. Tunc ille: 'Diligenter', inquid, 'ausculta'. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere et super sulo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. unc prostrati terrae, ipsepariter et beatus episcopus, Dominum 1006 deprecantur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
anctus mauritius legionẽ
sanctã admonuit ut ad ce¬
lestia requa properarent beatus
uuperius miles candidus ⁊ uictor¬
se sociauerũt. A. Sancta legio
ritio interueniẽte immortalita¬
tis compendiũ acquisierunt .A.
preciosa sũt thebeorũ corpora
uulnerata sctĩ mauritii socioꝵ¬

Expanded text:
anctus Mauritius legionem sanctam praemonuit, ut ad coelestia regna properarent. Beatus Exuperius miles, Candidus et Victorse sociaverunt. Ant. Sancta legio ritio interveniente, immortalitatis compendium acquisierant. Ant. Pretiosa sunt Thebaeorum martyrum vulnerata
Abbreviated transcription (Latin):
idest deo prima est: et respectu
exemꝑli eius cursũ uite dirigcre
uod qui fecerit non uiiil¬
iactabitur uane gliẽ uento
nec frangetur scopusis aduersu¬
riorũ nec. absorbebitus sallea uo¬
rgie uoluptatũ scd prospere
ueniet ad portum quictis eterne¬
Tasi etgo tanteqz persone quid
tandem ad houoris cumulum
potuit accedere maius eo: ꝙ dei
filiam uirgo concepit. uirgo ma¬
ac nempe dignitate uene¬
rabilis facta ẽ ipsis quoꝙ
sanctorũ ordinibz angelorim.
Quod opere manifesto declãuit
qui eam auteꝙͣ mater dei fieret:
quia futura nouerãt tantu ue¬
neratione salutande preuenit.
hac cadem dignitate. facta est eciã
imperiosa secundum caritatẽ erga
superos. ac super inferos per distric¬

Expanded text:
ardini Deo proxima est, et respectu ardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum quietis aeternTali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo manempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere manifesto declaravitqui eam antequam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum charitatem erga superos, ac super inferos per discret
Abbreviated transcription (Latin):
e regali nanqz tribu si¬
mul et sacerdotali duxit
originem. que suminũ regem
atq pontificem erat paritura.
Non tamen hecidcirco dicimus
ꝙ dominus qui peccatores sal¬
uare uenit. dedignatus sit ma¬
trem suam peccatores habere
cog̃natos: inter quos speciosa
uelut inter spinas lilium appa¬
ecuitaqz electa et insignis
inter filias: nõ fortuito
quidẽ casu: aut solo placito parẽ¬
tũ ut pleriqz: s diuina dispẽsaciõ
nomen accepit: ita ut in ipsã
sui uocubuli figura magnum
quiddam nincieret interpreta¬
turenim stella maris uill.
iud ergo mysticũ hec inter¬
pretacio geueret. per simi¬
litudinem ostendanius. Nautis
quippe mars transeuntibz: opus
est noture stellam: haud longe
a supremo celi cardine chorusc̃¬
tem: et ex respectu illius estima¬
re atqz dirigere cursũ sicum. ut
portum destinatũ apprchendere
mulimodo fratres oportet
uiuuersos xpĩcolas inter
fluctus huius seculi nauigãtes:
attendere maris stellam hanc
idest mariã: que sup̃mo curdini¬

Expanded text:
e regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa velut inter spinas lilium appaec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere li modo, fratres, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum c
Abbreviated transcription (Latin):
Antiene. O quantus luctus
oĩm quanta precipue lamẽ¬
ta monachorum et uirginũ
chori quia et pium est gaude
martino et pium est flere

Expanded text:
ntes. O quantus erat luctus omnium! quanta praecipue lamenta monachorum et virginum dicentium, quia pium est gaudere Martino, et pium est flere
Abbreviated transcription (Latin):
eniqz nocte media om̃s
pictaui a sonnio falla¬
cie comprimuntur: nec ullus
supecfuit qui ex hac multitu¬
dine uigilaret. Igitur ubi tu¬
ronici eos cõspiciunt obdormis¬
se apprehensam sanctissimi cor¬
poris glebam : alii per fenestrã
eiiciunt: alii foris suscipiunt.
positumqz in naue cum omi
populo per uigennã fluuium
descendunt. Ingressiqz ligeris
alueum ad urbem turonicam
uocibus pictaui experge facti
nichil de thesauro quem custo¬
diebant habentes cũ magna
confusione ad propria sunt

Expanded text:
enique nocte media omnis Pictava somno phalanga comprimitur, nec ullus superfuit qui ex hac multitudine vigilaret. Igitur ubi Turonici eos conspiciunt obdormisse, apprehensam sanctissimi 36 corporis glebam, alii per fenestram ejiciunt, alii aforis suscipiunt, positumque in navi cum omni populo per Vingennam fluvium descendunt. Ingressique Ligeris alveum, ad urbem Turonicam orum vocibus Pictavi expergefacti, nihil de thesauro quem custodiebant habentes, cum magna confusione ad propria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
martinꝰ pretet acma e
uestitũ habẽret: media hyxme
q̃ solito asperior ĩhorruerat: a¬
deo ut plecosqz uis algoris exti¬
queret: obiuũ habuit ĩporta ã¬
bianẽsiũ ciuitatis yauperẽ nu¬
dũ. Qui cũ p̃tereũtes ut sui im¬
sererẽtur oraret: oẽsq miserũ
preterirent: intellexit uir deo
plenus cibi illum aliis mĩam
nõ prestantib ure seruare
Quid tamen ageret nestiebat.
Nichil enĩ preter clamidem
qua nidutus erat habebat:
iam enim reliqua in opus
sinule consumpserat. Arcep¬
to itaqz ferro quo accinctus
erat mediam diĩdit: partẽ¬
q eius pauperi tribuit: reli¬
qua rursus induitur. Interea
ex circũstantib risere non¬
nulli: quia defornus et trũca¬
tus habitu uideretur. Multi
tamen quibus erat mẽs sami¬
or alcius genuere: ꝙ nichil
simle fecissent: cũ utiqz plus
habentes. uestire pauperẽ sine
sui nuditate potuissent. A locte
igitur insecuta cum se sopori
dedisset: uidit xpm̃ clamidis
sue qua pauperem texerat ꝑte

Expanded text:
nihil praeter arma et vestitum haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret, obvium haberet, in porta Ambianensium civitatis, pauperem nudum, qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent, intellexit vir Deo plenus, sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reservari. Quid tamen ageret, nesciebat, qui nihil praeter chlamydem qua indutus erat, hiam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte
Abbreviated transcription (Latin):
bus nõ expleui. Tunc illi
stupefacti pariter et admiran¬
tes: diem et horã notãt solicite
requirentes. Qui ipam diem
tempusq reperiunt. qͦ beatus
confessor dixerat se eius obseqͥis
deseruisse. O beatũ uirũ ĩ cuiꝰ
transitu sanctorũ canit mẽr̃¬
angelorum exultat chorus om
cum angelis: mariã suscepit
cũ uirginũ choris. paraidisus
retinet letum cum sanctis
Sed quid nos in euis laudem
tentanius: quod nõ sufficmꝰ
adimplere: Ipse est enin laus
illius cuuus laus ab eius ore
nũꝙ recessit. Ilam nos utinã
uel simplicem possimus hysto¬
riam explicare. Tu autem .R̾e.

Expanded text:
bus, non explevi'. Tunc illi bus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse. O beatum virum, in cuius transitu sanctorum canit numerangelorum exultat chorus, omcum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retenet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laude eius temptamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cuius laus ab eius ore numquam recessit. Nam nos utinam vel simplicem possimus historiam explicare! 6. Operae
Abbreviated transcription (Latin):
o trmpore beatꝰ ambro i
cutus hodie flores elaquis¬
per totam eclesiam redolent:
mediolanensi ciuitati preerat
episcopus. Cui celebranti fe¬
sta dominice diei: ista erat cõ
iussisset. ffactum est autem
ut illa die diñca prophetica
lectione iam lecta: ante alta¬
restante qui lectionem beati
pauli proferret: beatissimus
antistes ambrosius suꝑ sctũ
altare obdormiret. Quod ui¬
dentes multi cum nullus eum
penitus excitare presumeret.
transactis fere duarũ aut
triũ horarum spaciis excita¬
uerunt dicentes. Iam hora pre¬
teriit. iubeat dñs lectori lectio¬
nem legere. expectat enĩ pple
ualde iam lassus. Respondẽs
autem beatus ambrosius. No¬
lite inquit turbari. Multum
enim michi ualet sic obdoriis¬
se: cui tale miraculũ dominus
istendere dignatus est. Llam
noueritis fratrẽ meũ marti¬
num sacerdotem egressum de
corpore fuisse: me autem eius
fimeri obsequiũ prebuisse. Pec¬
actoqz ex more seruicio: cupi¬
tellum tantũ uobis excitanti¬

Expanded text:
 tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquiper totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consiussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; spectat enim populus valde iam lassus'. Respondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem eius funere obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitanti
Abbreviated transcription (Latin):
esset ut hec audirẽtur: diabolus
cum cũ miquis angelis retinẽ
tentiunt. Llichilqz suum in
ciuidẽ reperiens: cõfusꝰ absassi
Quid ergo de nobis ꝑctoribus
dote loquente: notatũ est tp̃s.
Irchidyachonus turonis misit
uelociter qui hec diligenter ĩqui¬
reret. Qui uemẽs eo die et hora
manifestissime cognouit tran¬
sisse bratum uirũ: quo sãctus
seuerinus audiuit psallenciũ

Expanded text:
esset, ut haec audirentur, diabolus esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribdote loquente notavit tempus archidiaconus, et Turonos misit velociter, qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eo die et hora manifestissime cognovit transisse beatum Martinum, quo sanctus Severinus audivit psallentium
Abbreviated transcription (Latin):
eatus autẽ seuerinus
coloniensis ciuitatis
epũs. uir honeste uite et per
ancta laudabilis: dum die
dñico loca sancta ex consuetu¬
clerias circuiret: illa hora q̃
uir beatus obiit: audiuit cho¬
rum canenciũ in sublimi.
Docatoq archidyachono. in¬
terrogat si aures eius percute¬
rent uoces: quas ille attẽtius¬
audiret. Respondit. nequaꝙͣ.
Tũc ille. Diligenter inquit
ausculta. Archidyaconꝰ cepit
sursum collũ extendere: aures
erigere. et suꝑ sũmos articu¬
los baculo sustentante stare.¬
Scd credo cum nõ fuisse equalis
meriti: a quo hec nõ merebãt
audiri. Tunc prostrati terre
ipse pariter et beatus cpiscopꝰ
uina pietas audire ꝑmitterit
Erectis autẽ sursum oculis:¬
interrogabat senex. Quid au¬
dis: Qui ait. Doces psallen¬
ciũ tanꝙͣ in celo audio: sed qͥd
sit prorsus ignoro. Cui ille.
Ego tibi quid sit narrabo. Do¬
minus meꝰ martinus epũs
migrauit ex hoc mundo: ⁊ nũ
angeli canendo cũ deferũt in
ercelsum. Et ut parũper mor

Expanded text:
eatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetuclericis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare.Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, ipse pariter et beatus episcopusvina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae
Abbreviated transcription (Latin):
. Adest multitudo monachoꝵ
ac uirginũ qui speciali gliã
precipue flebant cũ sentirent
magis esse gaudendum si racio¬
nem uis doloris admitteret .p̃.
martim nõ dicuntur funeris
sed truimphi nã greges suos
qui eius ductu mundũ uicerãt
agebat ante se pastor extĩctus
qui corpus ad sepulchrũ sequẽ¬
tes psallebant et flebant. pss.

Expanded text:
. Adest multitudo monachorum ac virginum, hi speciali gloria praecipue flebant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis doloris admitteret. X. Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu ejus mundum vicerant agebat ante se pastor exstinctus, qui corpus ad sepulcrum sequentes psallebant et flebant. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
artus spiritui seruire cogebat:
cũ a discipulis rogaretur ut
saltem uilia sibi sineret stra¬
menta supponi: non decet inqͥt
mori. Ego si aliuo uob exẽplũ
assistere. Quid hic inqͥt astus
cruenta bestia: Nlichil ĩ me
me suscipiet. Cũ hac ergo uo

Expanded text:
artus spiritui seruire cogebat, cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, mori: ego si aliud uobis exemplum adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, inus recipit. Cum hac ergo uo
Abbreviated transcription (Latin):
stoditur: futurũ ut mane fac¬
to a pictauis per uiolenciam
auferretur. Sed deus omp̃s
noluit urbem turonicã ꝓprio
frustrari patrono. Tu aut R¬

Expanded text:
stoditur, futurum ut mane facto a Pictavis per violentiam auferretur: sed Deus omnipotens noluit urbem Turonicam a proprio frustrare patrono. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
mergos in flumine cõspicatur
piscium predam sequi: et ra¬
pacem ingliuuiã assidius urgĩ
capturis. Storma inquit hec
demonũ est. Insidiantur incũ¬
tis: capiũt nescientes: captos
deuorant. exsaturariqz neque¬
unt deuoratis. Tu autem R

Expanded text:
mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imper
Abbreviated transcription (Latin):
Domine iam satis est ꝙ huc¬
usqz certaui sed quoadusqz in¬
seris militabo ac si parcis eta¬
ti bonum est michi hos quibus
timeo ip̃e custodias. p̃. Cum¬
tiscentes spiritui seruire coge¬
bat stratuqz suo illo nobili a
licio recubans nec terrã uidere
iam dignatus celo totus ihia¬
Sinite me inquit celũ uidece
ut spũs dirigatur ad dominũ
nichil in me reperiet immitꝰ
sed sinus abrahe me suscipiet.

Expanded text:
Domine iam satis est, quod hucusque certaui, sed quoad ipse iusseris militabo: ac si parcis ætati, bonum est mihi, hos quibus timeo, ipse custodias. tiscentes, spiritui seruire cogebat, stratuque suoilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo totus inhiaSinite me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
artinus igitur obitũ
suũ longe ante p̃sciuit.
dixitq fratribz dissolucionẽ
sui corporis ĩminere. Interea
causa extitit: qua condatensẽ
diocesim uisitaret. Nlã cleri-
cis ecclesie illius interse discor¬
dantibz: pacem cupiẽs refor¬
mare. licet finem dierũ suoꝵ

Expanded text:
artinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibmaret. Et licet finem dierum suoru
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos in stuporem et admira¬
cionem adeo conuertit: ut ad¬
loquitur aliquid dicere. aut pe¬
nitus nesciamus. aut omnino
formidemus. Unde cõstanter
coliumus ostenderis: ecce omẽs
conuertimur ad xpm. Audies

Expanded text:
rationem conuertit ut cloquitur aliquid dicere aut omnino nesciamus aut penitus formidemus; unde constanter biliorem ostenderis, ecce omnes conuertimur ad Chris