comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indultisq naturȩ uocabulis. quidã
ut filium. alii ut fratrẽ diligebant.
nis diabolus impatient̾ ferens tantas
in adolescente uirtutes: ueteranis eũ
aggressus est fraudib. Et pͥmũ qͥdẽ
temptans si quomͦ posset ab arrep¬
to eum instituto det rahere. immit¬
tebat ei memoriã possessionũ. soro¬
ris defensationẽ. generis nobilitatẽ.
amorẽ rerũ. fluxã scłi głam. ęscȩ
uariam delectationẽ: & reliqua uitȩ
remissioris blandim̃tał postremo uir¬
cutis arduũ finẽ. & maximũ ꝑuent¬
endi laborem. necñ corꝑis fragilitatẽ
suggerebat. & etatis spacia ꝓlixa:. pror¬
sus maximam ei cogitationũ caligi¬

Expanded text:
indultisque naturae vocabulis, quidam indultisque naturae vocabulis, quidam ut filium, alii ut fratrem diligebant. istianidi abolus, impatienter ferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis fragilitatem suggerebat, et aetatis spatia prolixa: prorsus maximam ei cogitationum caligi
Abbreviated transcription (Latin):
puro chiligebatur affectu. Et om̃ib ad
quos studio discendi ꝑgebat obedieis:
ꝓpͥas singłors gr̃as hauriebat. Hui
ꝯtinentiam: iocunditatẽ illius secta¬
bat᷑. Istiꝰ lenitatẽ: illius uigilias: alt̾iꝰ
legendi emulabat᷑ industriam. Istũ
ieuinantẽ: illũ humi quiescentẽ mi¬
rabat᷑. Alt̾ius patientiã: alt̾iꝰ mansu¬
etudinẽ p̃dicabat. Om̃iũ quoq uica¬
riam erga se recinens caritatẽ. atq
umuersis uirtutũ partib irrigatꝰ:
ad sedem ꝓpͥam regrediebat᷑. Ibi sec̃
uniuersa ꝑtractans: om̃iũ inse bõ¬
na nitebat᷑ ex pͥmere: Neꝙ uero ad¬
uersus coȩ taneos aliqͣndo mouebat᷑:
sed ea tantũ flãma egregio uiro cresce¬
bat inpectore. ne scds cuiquã in pre¬
dictis oꝑib inueniret᷑. Et hoc ita facie¬
bat: ut cum om̃s gła ante iret. om̃ib
tam̃ carꝰ ẽẽt. Nam & uicini & mo¬
nachi ad quos sepe ueniebat. antoniũ
uidentes. dicolam nuncupabant:

Expanded text:
puro diligebatur affectu; et omnibus, ad puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant;
Abbreviated transcription (Latin):
cis paululũ ab eo remotiorib mane.¬
bat. Exinde autẽ si quẽ uigilantem
in hoc studio cõꝑisset. ꝓcedens quȩrebat
ut apis prudentissima: nec ad habitacu¬
lum suum ante remeabat. nisi eiꝰ quẽ eu¬
piebat frueret᷑ aspectib: & sic tanqͣ mu¬
nere mellis accepto. abibat ad sua. tali
ibidem institutus ex ordio. cum ꝑdies sin¬
głos ita animũ roboraret. ut nec opũ
pat̾narum nec suoꝵ meminisset affini¬
ũ: om̃e etiã desidiũ & sollicitudinẽ erga
id qd̃ cȩꝑat exercebat. Oꝑabat᷑ manibꝰ
suis: sciens scriptũ ẽẽ. Qui ñ oꝑat᷑. ñ
manducet. Mercedẽ tam̃ oꝑis sui :
p̃cio panis ex cepto. egentib largie¬
bat᷑. Orabat freq̃nt̃. quippe qr didi¬
cerat qd oporteret sine cessatione
dñm rogari. Auditiomi etiam sẽp¬
turarum. ita studium cõmodabat.
ut nichil ex eiꝰ animo laberet᷑ : sed
uniuersa dñi p̾cepta custodiens. me¬
moriam ꝑ libris haberet. Sic suam
uitam instituens: ab uniuersis fr̃ib

Expanded text:
cis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga od coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
dracho tet̾rimꝰ. & uider& se sẽꝑ
ab eius cogitationib repelli: scđm qd̾ scͥp¬
tum ẽ stridens dentib & eiulans. qͣlis
est m̾ito.talis apparebat & uultu. Puer
hoiridus atq niger. ad eiꝰ se genua ꝑuol¬
uens: humana uoce deflebat dicens.
Multos seduxi. plurimos decepi: nunc
aũt ut a cęt̾is scĩs. ita & tuo sum labore
suꝑatꝰ. Quẽ cum int̾rogaret antonius
quisnã eẽt qui talia loqueret᷑. ait. Ego
sum formcationis amicꝰ. Ego multimo
Quantos pudice uiuere disponentes fe¬
felli: quot tenuit̾ incipientes. ad sordes
pͥstinas redire ꝑsuasi. Ego sum ꝓpt̾ qͦm
nicationis seducti estis. Et reuera. ꝑme
enĩ illi fuerant supplantati. Ego sum qͥ
te ipsum sepe temptaui: & semꝑ repul¬
sus sum. Cum hoc xp̃imiles audissec:
grãs agens cło. & largiore aduersus ini¬
micũ ꝯfortatꝰ audacia. ait. Multũ gͦ
signa rerum. Nulla iam mͥcura de te

Expanded text:
draco teterrimus, et videret se semper draco teterrimus, et videret se semper ab ejus cogitationibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens dentibus et ejulans, qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimodQuantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter nicationis seducti estis Oseae IV, et revera per me et illi fuerant supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergsunt rerum. Nulla mihi jam de te
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis in eũ telis irruebat: ut nullus
ambigeret. quin antomiꝰ otra diabo¬
lum dimicaret. Nam & ille cogita¬
tiones sordidas conabat᷑ inserere :
& iste eas orationib sũbmouebat assi¬
diuis. Ille titillabat sensus naturali
chrȩ mulieris uertebat᷑ ornatũ. nulla
omittens figm̃ta lasciuiȩ : hic ultriciᷤᷤ
gehennȩ flãmas & dolorẽ uermiũ
recordans. cogitationi libidinũ obi¬
ciebat. Ille lubricum adolescentiȩ iter
ad ruinam facile ꝓponebat: hic ȩc̃na
futuri iudicii torm̃ta osiderans. illesã
animi puritatẽ. ꝑ tẽptam̃ta seruabat.
Ista aũt om̃ia. ad ofusionẽ diaboli fie¬
bant. Qui enim similẽ se do posse fieri
existimabat: nc̃ ab adolescente ut miser¬
rimus uincebatur. Et qui otra carnẽ
suꝑabat᷑. Adiuuabat enĩ seruũ suũ
dñs: qui nr̃i gr̃a carnẽ suscipiens. uicto¬
riã carni otra diabolũ largitꝰ ẽ: ut sin¬
głis ita certantib. apłicum liceret ꝑfer
to destruere posset antoniũ

Expanded text:
apertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali chrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem um suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret profento destruere posset Antonium
Abbreviated transcription (Latin):
dus fuit : tanta suors nutri¬
tus eura. ut nichil aliud p̃t̃
parentes domũq cognosce¬
ret. Et cum iam creuisset. ñ
se litteris erudiri. ñ ineptis
infantium iungi passus est
fabulis: sed om̃i desiderio fia¬
tum est. innocenter habita¬
bat domum. Ad ȩccłiam qͦ
cum parentib sepe oueni¬
ens. ñ infantium lasciuiam.
nec puerors negligentiam
sectabatur: sed tantũ ea quȩ legebã¬
tur auscultans. utilitatẽ p̃ceptors.
uitȩ institutione seruabat. Erat qͥ¬

Expanded text:
dus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flatum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non
Abbreviated transcription (Latin):
cłiam ingressus. cum audisset dñm in
euangłio dicentẽ: nolite cogitare de
domiͥ sed sorore fidelib et notis uirgi¬
nib cõmendata ut ad earũ nutriretur
exemplum: ipse iam ab om̃ib scłi uin¬
dis liber. asꝑum atq arduũ arripuit
insticutum. Necdũ autẽ tam crebra
erant in egypto monasteria: neq õmo
quisqͣm auiã solitudinẽ nouerat. Et
quicũq in xp̃i seruitute sibimet ꝑdes¬
se cupiebat: haud ꝓcul a sua uillula uͥ¬

Expanded text:
clesiam ingressus, cum audisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetipsi prodesse cupiebat, non longe a sua villula
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdiens. Non suis ut solet illa ȩtas ꝓ
uariis & delicatis cibis umquã tedio fu¬
it: non e scȩ mollioris blandim̃ta sec¬
tatus est. His solum quȩ dabant᷑ con
ad mołu paruula derelictꝰ est : & do¬
mꝰ & sororis honestam curã gerebat.
lecdum enim sex fluxerant menses.
ut solebat accurrens. recordabatur
adpedes eors posuissent egenis parti¬
sita esst in cęlis. Talia secũ uoluens:
euangłium legeret᷑: in quo dñs dicit
ad diuitẽ. Si uis ꝑfectꝰ esse. uade &¬
uende omĩa quȩcũq habes. & da
pauꝑib & ueni sequere me: & habe¬
bis thesaurũ in celo. Quo audito. qͣsi
diuinitꝰ huiꝰmodi ante memoria u¬
d cepisset. & ueluti ꝓpt̾ se hȩc ẽẽt scͥp¬
tura recitata. ad se dñicũ attraxit
uicinis largitꝰ est: ne in aliquo aut
sibi aut sorori molestia gigneretur.
Cetera uͦ quȩ in mobilib possidebat
uniuersa uendidit: & aggregato

Expanded text:
bat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur conadmodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, ut solebat accurrens, recordabatur ad pedes eorum detulissent egentibus partisita esset in coelis . Talia secum volvens, evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitevende omnia tua quaecunque habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit  optimae, quas vicinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato
Abbreviated transcription (Latin):
in intĩora solitudinis qͣsi ouis man¬
sueta abcessitͥ ⁊ orymas aũt re¬
uersus est benedicens & laudans
nichil abscondit ex his om̃ib quȩ
uidit & audiuit: ut om̃s audien¬
tes magnalia dĩ nimio stupore ad¬
mixentur: & cũ timore &. amore
magna fide celebrarent beatissime
sc̃ȩ transitꝰ diem. Ioħes aut̃ abbas
inuenit quosdam indigentes em̃¬

Expanded text:
in interiora solitudinis quasi ovis mansueta abscessit; Zosimas autem reversus est, benedicens et laudans nihil abscondit ex omnibus quae vidit et audivit, ut omnes audientes magnalia Dei, nimio stupore admirarentur, et cum timore et amore magna fide celebrarent beatissimae sanctae transitus diem. Joannes autem abbas invenit quosdam indigentes eme
Abbreviated transcription (Latin):
i quidẽ draco mirȩ magni¬
tudinis. quos gentili sermone
boas uocant. ab eo qd tam
grandes sint ut boues glutire sole¬
Et ñ solum armenta & pecudes:
pyram ussisset parari. & oratione
ad xp̃m missa. uocato p̾cepiss instru¬
em lignors scandere. ignem sup
immanẽ bestiam concremauit. Un
de estuans quio faceret. quose uer¬
teret.rursus aliam parabat fugã:
cula loquerent᷑. xxxii¬

Expanded text:
i quidem draco mirae magnitudinis, quos gentili sermone boas vocant, ab eo quod tam grandes sint, ut boves glutire soleet non solum armenta et pecudes; pyram jussisset praeparari, et oratione ad Christum emissa, evocato praecepisset struem lignorum scandere, ignem suppimmanem bestiam concremavit. 36 Unde aestuans, quid faceret, quo se verteret, aliam parabat fugam; cula loquerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. neꝙ tanꝗͣ. qui possimꝰ eoꝵ a do do¬
natã sapientiam imitari. iusti gesta
tradere festinauimus : sed pͥmo quid̃e.
ut qd intelligimus. non iustum esse
ea quȩ possunt utilitatem audientisꝰ
facere. silentio occultare. ne & nos inci¬
damus iudicium serui illius qui talen¬
tum int̾ra absconditͥ scdo autem. ut
in hac narratione nr̃a correctiores & de¬
lectabiles historiȩ̃ conscribant᷑. quȩ scͥp¬
tȩ ñ sunt ab optimis uiris. in laudibꝰ
sanctissimi reuera & beatissimi ioħis:
deinde uero.quia sapientes & potenteᷤᷤ
insermone. amatores historiȩ erant.
sapienter & sublimit̾ materiam de¬
pinxerunt. Qd̃ maxime & ꝑ amplius
erexit nos ad p̃sentem sollicitudinem.
ut eo qui in est nobis pedestri. deformi.
humiliq caractere enarremiis: ut
possit & ydiota ⁊ sine litteris de his
quȩ dicuntur ꝓficere. De ⁊ acharia.

Expanded text:
tes, neque qui possimus eorum a Deo dotes, neque qui possimus eorum a Deo donatam sapientiam imitari, justi gestatradere festinavimus; sed primo quidem ut quod intelligimus non justum esse, ea quae possunt utilitatem audientibus facere, silentio occultare; ne et nos incidamus in judicium servi illius , qui talentum in terra 180 abscondit. Secundo autem, ut in hac narratione nostra correctiores et delectabiles historiae conscribantur, quae scriptae non sunt ab optimis viris, in laudibus sanctissimi revera atque beatissimi Joannis. Deinde vero, quia sapientes et potentes in sermone, amatores historiae erant, sapienter et sublimiter materiam depinxerunt: quod maxime et peramplius erexit nos ad praesentem sollicitudinem, ut eo qui inest nobis, pedestri, deformi, humilique charactere enarraremus, ut posset et idiota et sine litteris de his quae dicuntur proficere. VITA.
Abbreviated transcription (Latin):
& alii ante nos optima atq excellentis¬
sima de hoc admirabili uiro ⁊ summo
sacerdote ioħe phylosophati sunt: po¬
tentes ex istentes inoꝑe & sermone. Dico
enim ioħ̾em & simphroniũ dĩ cultores
⁊ amatores uirtutũ: & pietatis ꝓpug¬
natores. At tam̃ quamuis talis essent.
de dignitate ⁊ merito studii uiri istius.
& ipsi & aniserunt: & id ipsum ꝑpessi
sunt qđ ñ nulli studiosi agricolȩ uineã
uberem ⁊ fructuosam uindemiantes.
Nam relinquunt utiq ex fructu be¬
nedictionẽ etiam nolentes retͦ se seqͦn¬
tibꝰ egenis eligentibꝰ uineam: ex quisꝰ
sumus & nos minimi. Nam & om̃s
sc̃ĩ isti quamuns om̃i fortitudine sua
fructiferã hanc oliuam. quȩ in domo
di ut ait psalmista plantata est ꝓꝑt̃
multiplices reuera oliuas quȩ in ea
sunt.zelo dĩ uindemiare studuerunt:
attam̃ latuit eos multꝰ oliuȩ fructus
frigidã a lacritatem suscipite: ut duo

Expanded text:
et alii ante nos optima atque excellentiset alii ante nos optima atque excellentissima de hoc admirabili viro et summo sacerdote Joanne philosophati sunt, potentes existentes in opere et in sermone. Dico enim Joannem et Sophronium Dei cultores, et amatores virtutum, et pietatis propugnatores; attamen quamvis tales essent, de dignitate et merito studii viri istius et ipsi omiserunt, et idipsum perpessi sunt, quod nonnulli studiosi agricolae, vineam uberem et fructuosam vindemiantes; nam relinquunt utique ex fructu benedictionem, etiam nolentes, retro se sequentibus egenis eligentibus vineam, ex quibus sumus et nos minimi. Nam et omnes sancti isti, quamvis omni fortitudine sua fructiferam hanc olivam, quae in domo Dei, ut ait Psalmista , plantata est, propter multiplices revera olivas, quae in ea sunt, zelo Dei vindemiare studuerint, attamen latuit eos multus olivae fructus, frigidam alacritatem suscipite, ut duo
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: qͥnimmo & quando uoluit. a sinȩ
tio pia & utilitas ex hoc fiat: gła autem
⁊ magnificentia sc̃ẽ & ad orandȩ tͥnitati
referatur & in hoc sicut ⁊ in omnib:
quȩ semꝑ ingeneratione & generationẽ
ꝓpria luminaria ostendit: ad illuminã¬
dos qui intenebris ⁊ mumbra mortis se¬
dent peccati. Qm̃ uero amiei xp̃i nͣ
ualde mirantur. qͥa ante generationẽ
nram fuerunt iuri qui dõ placita con¬
uersatione iuxerunt. sed de diabolica
oꝑatione illos sermones semꝑ dicimus
ad alterutrum. quia subuiris qui ante
nos fuerunt non erat ita iniquitas ho
consurgere m̃itum : huiꝰ rei gr̃a ad p̾sen¬
tem sc̃i huius uitȩ narrationem ex parte
uenimus: ad ostendendum etiam nr̃is
.r. diebꝰ. uolentes & ꝓpositum suum cogen¬
tes ex cellentiores nobis demonstrare. &
angustam & artam uiam posse ince¬
Idere: & obstruere os loquentium iniqͣ.
& animȩ noxios intellectꝰ. Iam qͥdem

Expanded text:
tulit ; quinimo et quando voluit, asinae tulit ; quinimo et quando voluit, asinae tio pia et utilitas fiat, gloria autem et magnificentia sanctae et adorandae Trinitati referatur; et in hoc, sicut et in omnibus, quae semper in generationem et generationem propria luminaria ostendit, ad illuminandos qui in tenebris et in umbra mortis sedent et peccati. Quoniam vero amici Christi non valde miramur, qui ante generationem nostram fuerunt viri, qui Deo placita conversatione vixerunt; sed de diabolica operatione illos sermones semper dicimus ad alterutrum, quia sub viris qui ante nos fuerunt, non erat ita iniquitas homconsurgere meritum: hujus rei gratia ad praesentem sanctae hujus Vitae narrationem ex parte venimus ad ostendendum etiam diebus nostris volentes, et propositum suum cogentes, excellentiores nobis demonstrari, et angustam et arctam viam posse incedere et obstruere os loquentium iniqua , et animae nocuos intellectus. Jam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sum e sensu excerpsi: sed nec latinas
regulas usqueqͦ obseruare curaui. dũ
tantum intentio mea illo tenderet. ex
quo utilitas nasceretur. legentibꝰ. Qua de
re coangłice dñe non ꝑsonam tantilli¬
tatis meȩ intuens. ñ astutiam inuestĩ¬
gans. ñ uerbors faleras requirens. sed
potius pio cordis ocło ꝓfectũ legentium
p̃noscens: ut tantꝰ uir. tamq exemplar
placet. firmate. si displicet.emendate:
dum modo latinitas se tanto ñ doleat
esse sale pͥuatam. quo grecia se gaud⁊
opime conditam. Suscipe ergo scm.
a peccatore interp̃tatũ: & noli attendẽ
ꝑ quem translatus sit. sed quid trans.¬
latum sit. Neq enim ꝓpt̾ fistulam plũ¬
beam aquam limpidam despicis: neq
ꝓpt̾ spinas quȩ ꝓducunt. rosam quȩ
ꝓducitur sꝑnis. Custos deniq & ama¬
tor tuus. quando uoluit pharaoNi ac
nabugodonosor iniquis regibꝰ somnia
quibꝰ futura p̃noscerent᷑ ostendit : &
ꝑcayphan impium qd̾ expediebat pro¬

Expanded text:
sum e sensu excerpsi. Sed nec Latinas sum e sensu excerpsi. Sed nec Latinas regulas usquequaque servare curavi, dum tantum intentio mea illo tenderet, ex quo utilitas nasceretur legentibus. Qua de re, coangelice domne, non personam tantillitatis meae intuens, non astutiam investigans, non verborum phaleras requirens, sed potius pio cordis oculo profectum legentium praenoscens, ut tantus vir tanquam exemplar placet, firmate; si displicet, emendate; dummodo Latinitas se tanto non doleat esse sale privatam, quo Graecia se gaudet optime conditam. Suscipe ergo sanctum a peccatore interpretatum; et noli attendere per quem translatus sit, sed quis translatus sit. Neque enim propter fistulam plumbeam aquam limpidissimam despicis, neque propter spinas quae producunt, rosam quae producitur spernis. Custos denique et amator tuus, quando voluit, Pharaoni et Nabuchodonosor iniquis regibus somnia, quibus futura praenoscerentur, ostendit; et Caipham impium quod expediebat pro
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ ñ passus sum cȩlare latinis.
S licet membranas inciderim. sce¬
dulas p̃parauerim. ñ tam̃ hunc in
codicem conficere ausus sum: ante¬
ꝗͣ ã dominatione ur̃a o milies beate
licentiam ad ipisci ꝓmerui. Ñeq
enim fas est: ut absq uicario dĩ. abs¬
ꝙ clauigero cȩli. absq curru & auri¬
ga spũalis isrł. absq uniuersitatis
pomifice. absꝙ unico papa. absq
singulari pastore. absq speciali patͤ.
absq te om̃ium arbit᷑. aliquid con¬
summet᷑ aut diuulget᷑. Tu enim te
entiȩ. In archa quippe pectoris tui:
tabulȩ testam̃ti.⁊ manna cȩlestis sa¬
poris requiescunt. Tu enim qđ ligas.
nemo soluit: qd̾ soluis. nemo ligat.
Qui aꝑis. & nemo claudit: claudis. ⁊
nemo aꝑit. Uicem namq in t̃ris pos¬
sides dĩ. Cum autẽ beatum hunc¬
in latinum uerterem eloqͥum:
nec grecorum idiomata. nec eors or¬
dinem uerboꝵ sequi potui uł debui.
Non enĩ uerbum ẽ uerbo. sed sen¬

Expanded text:
virum non passus sum celare Latinis. virum non passus sum celare Latinis. Sed licet membranas inciderim, scedulas praeparaverim, non tamen hunc in Codicem conficere ausus sum, antequam a dominatione vestra, o millies beate, licentiam adipisci promerui. Neque enim fas est ut absque vicario Dei, absque clavigero coeli, absque curru et auriga spiritualis Israelis, absque universitatis pontifice, absque unico papa, absque singulari pastore, absque speciali Patre, absque te omnium arbitro aliquid consummetur aut divulgetur. Tu enim tenentiae. In arca quippe pectoris tui tabulae testamenti et mana coelestis saporis requiescunt. Tu enim quod ligas, nemo solvit; quod solvis, nemo ligat; qui aperis, et nemo; claudit claudis, et nemo aperit . Vicem namque in terris possides Dei. 179 Cum autem hunc beatum in Latinum verterem eloquium, nec Graecorum idiomata, nec eorum ordinem verborum sequi potui vel debui. Non enim verbum e verbo, sed sen
Abbreviated transcription (Latin):
solliciteq mecum considerante quid¬
indomo di cõmodiꝰ ac dignius opari
potuissẽ. ne ea uidelicet p̃sumere̾ qͦ
michi ex ministerio credito cõmissa¬
ñ sunt. nec rursus illa arriꝑem quȩ
ingenio li mei uires excedunt. scd̾i
illud salomonis: mel inuenisti. cõme¬
de qd̃ sufficit. ne forte satiatꝰ euomaᷤᷤ
illud. & alibi. altiora te ne quesieris.
& fortiora te ne scrutatꝰ fuerris: ecce su¬
bito quidam strenui ac studiosi uiri
me cohortari uoluerunt. ut in lati¬
num sermonem uerterem leontiũ
de residuis uitȩ ioħis alexandrini
antistitis. quem greci ꝓpt̾ multipli¬
cem compassionem quã erga om̃s¬
possidebat. merito ⁊ absolute eleymo¬
na. idẽ miscdẽm appellant: quatinis
uerum etiam latino eloquio pollenti¬
bus. utilitati esset & cõmodum. Qua¬
ꝓpt̾ quia me dignum ad tantum opꝰ
atq idoneũ minime ꝓspexi. leuaui
ocłos meos ad montes unde ueniret
auxiliummͥ : sicq solatia patrum ⁊
orationes adhibens. tam proficuum

Expanded text:
solliciteque mecum considerante, quidin domo Dei commodius ac dignius operari possem, ne ea videlicet praesumerem quae mihi ex ministerio credita non sunt, nec rursus illa arriperem quae ingenioli mei vires excedunt, secundum illud Salomonis: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Et alibi: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris ; ecce subito quidam strenui ac studiosi viri me cohortari voluerunt, ut in Latinum sermonem verterem Leontium de Vitae residuis Joannis Alexandrini antistitis, quem Graeci propter multiplicem compassionem, quam erga omnepossidebat, merito et absolute Eleemona, id est, misericordem appellant, quatenus verum etiam Latino eloquio pollentibus utilitati esset et commodo. Quapropter quia me dignum ad tantum opus atque idoneum minime perspexi, levavi oculos meos in montes, unde veniret auxilium mihi ; sicque solatia patrum et orationes adhibens, tam proficuum
Abbreviated transcription (Latin):
aut ira subita concitatꝰ paci¬
entiam rupit: aut humili¬
tatem erexit in głam. Nam om̃s cle¬
ricos usq ad ultimũ gradũ ante se
dum se cap̃t sũbmittebat. Diacones
uͦ qui ad eũ causa humilitatis uenie.¬
bant. cũ pro adiutorio eoꝵ eis p̃senti¬
b disputaret. ad ad orandũ dñm sibi
p̃ponebat: ñ erubescens & ipse disc̃ẽ.
Nam & int̾rogabat frequenter eos
cũ quib erat: & si aliquid ab eis neces¬
sarium audiret. se fatebat᷑ ad iutũ.

Expanded text:
aut ira subita concitatus patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Nam omnes clericos usque ad ultimum gradum ante se dum se caput submittebat. Diacones vero, qui ad eum utilitatis causa veniebant, cum pro adjutorio eorum ejus praesentibus disputaret, ad orandum Dominum sibi praeponebat, non erubescens, et ipse discere. Nam et interrogabat frequenter eos cum quibus erat; et si aliquid ab eis necessarium audierat, se fatebatur adjutum.
Abbreviated transcription (Latin):
faciet osilia cordiũ. De eo qͥ conui¬
Recipiens aliquando dari cui¬
dam petenti elemosinã decem
nũmos ereos tantũ: conuicia
patiebat᷑ ab eo in facie atrocit᷑ ille bea¬
tus. quia ñ dederat ei quotqͦt uoluit.
his autẽ qui de obsequio erant queren¬
tibꝰ cedere eum qͥ conuiciabat᷑: increpa¬
uit eos uehement̾ patͥarcha dicens. Sini¬
te eũ frs. habeo ego sexaginta annos
datori sacculũ soluere: & sineret pau¬
ꝑem tollere:. quantũ uellet p̃cium.

Expanded text:
faciet consilia cordium . Cfaciet consilia cordium . CPraecipiens aliquando dari cuidam petenti eleemosynam, decem nummos aereos tantum, convicia ab eo patiebatur in facie atrociter ille beatus, quia non dederat ei quotquot voluit. His autem qui de obsequio erant, quaerentibus caedere eum qui conviciabatur, increpavit eos vehementer patriarcha, dicens: Sinite eum fratres: habeo 199 ego sexaginta annos,datori solvere sacculum, ut sineret pauperem tollere quantum vellet pretium.
Abbreviated transcription (Latin):
enarrabant iam capitulum qđ cir¬
ca euͣm gestũ est quȩ ademonio
uexationẽ sustinuit : & qͥa hoc ti¬
mentes tacebamus. Sepulto gͦ eo in
multo honore: ꝑmansit iis qui ab
eo correptꝰ & sanus factꝰ est. faciens
memoriã eiꝰ. Postmodũ autẽ & re¬
nuntiauit scło. in gressus monaste¬
riũ abbatis seridõnis in gara: & sus¬
cepit cellulam abbatis uitalii se¬
cundum fidem. & in ea ꝑmansit
usq admortẽ suam. Et sc̃issimus pa¬
triarcha multas gr̃as egit dõ: quia
ñ ꝑmisit eum peccare in seruum
suũ uitaliũ. Multi autẽ multũ ex
tunc in alexandria ꝑfuerunt sibi:
& hospitio recipiebant monachos.
& muniebant᷑ ut ñ condempnare:¬
tur ab eis aliquis sicut euenerat. fe¬
cit autẽ & sanitates post mortẽ. ho¬
norabile monum̃tũ scĩ uitalii ꝑdiui¬
nam grãm: cuiꝰ orationib det no¬
bis dñs bonam ꝯuersationẽ. & mi¬
scđiam. in die quando manifesta¬
bit abscondita hominũ. & nuda

Expanded text:
enarrabant jam capitulum, quod cirenarrabant jam capitulum, quod circa eam gestum est, quae a daemonio vexationem sustinuit, et quia hoc timentes tacebamus. Sepulto ergo eo in multo honore, permansit is qui ab eo correctus et sanus factus est, faciens memoriam ejus. Postmodum autem et renuntiavit saeculo, ingressus monasterium abbatis Seridonis in Gaza, et suscepit cellulam abbatis Vitalii secundum fidem, et in ea permansit usque ad mortem suam. Et sanctissimus patriarcha multas gratias egit Deo, quia non permisit eum peccare in servum suum Vitalium. Multi autem multum ex tunc in Alexandria profuerunt sibi, et hospitio recipiebant monachos: et monebantur ut non condemnaretur aliquis ab eis sicut evenerat. Fecit autem et sanitates post mortem honorabile nomen sancti Vitalii per divinam gratiam: cujus orationibus det nobis Dominus bonam conversationem, et misericordiam in die, quando manifestabit abscondita hominum, et nuda
Abbreviated transcription (Latin):
tem ingeniculis sius. & orantẽ. & do¬
to scripturã huiꝰmodi. Uiri alexan¬
drini nolite.ante tempꝰ uidicare:
quousq ueniat dñs. Confitebat᷑ uͦ &
homo qui a demonio uexabat᷑. qd̾¬
citata sunt qͦ beatissimo ioħi patͥ¬
archȩ: om̃ia quȩ circa sc̃m uitaliũ
acta sunt. Et descendens cum clero:
uenit ad corpꝰ sc̃ĩ uitalii. Et cum uidis¬
set suꝑscriptionẽ dixit. Uere hanc
humilis iohes ꝑd̾m euasit. Nam
alapã quam accepit qui pacit᷑. ego
acciꝑẽ. Cunc itaq om̃s fornicariȩ.
& quȩ abrenuntiauerant ex eis. &
uiros sup̃serant : cum cereis & lã¬
padib p̃ibant eũ flentes & dicentes:
ꝑdidimꝰ salutẽ nr̃am & doctrinã.¬
intrabat: & quia numꝙͣ aliquando
udimꝰ eum suꝑlatꝰ dormientẽ: aut
unam ex nobis tenentẽ manu sua.
Et rep̃hendentibꝰ eas quibusdã & di¬
centib. quare. hȩc ñ om̃ib dicebatiᷤ.
sed scandalitabat᷑ in eũ tota ciuitasͥ

Expanded text:
tem in geniculis suis, et orantem, et atem in geniculis suis, et orantem, et anto scripturam hujusmodi: Viri Alexandrini, nolite ante tempus aliquid judicare, quoadusque veniat Dominus . Confitebatur vero et homo, qui a daemonio vexabatur, qcitata sunt ergo beatissimo Joanni patriarchae omnia quae circa sanctum Vitalium acta sunt; et descendens cum clero, venit ad corpus sancti Vitalii; et cum vidisset superscriptionem, dixit: Vere hanc humilis Joannes per Deum evasit, nam alapam quam accepit qui patitur ego acciperem. Tunc itaque omnes fornicariae, et quae abrenuntiaverunt ex eis et lampadibus praeibant eum flentes, et dicentes: Perdidimus salutem nostram et doctrinam.intrabat; et quia nunquam aliquando vidimus eum super latus dormientem, aut unam ex nobis tenentem manu sua. Et reprehendentibus eas quibusdam et dicentibus: Quare haec non omnibus dicebatis, sed scandalizabatur in eo tota civitas?
Abbreviated transcription (Latin):
tam habet. Et uenientibꝰ eis: curabat
eas. Igit᷑ dormiente eo ut p̃dictũ est
in ꝓp̾a cellula. & nullo sciente÷ mox¬
astat quida demon tanꝗͣ. ehiops de¬
formis ei qui dederat alapam abbati
uitalio: & dat ei alapam dicens. Sus¬
cipe alapã: quã misit tͥ abbas uitaliꝰ.
Et cadens statim cepit spumare: son¬
tis uitalii pene tota alexandria in
iuolentiam quam patiebat᷑ a demo¬
ne : &. maxime quia sonitũ date ei
alape audierunt qͥd̾a. quasi ad imiꝰ
iactum sagittȩ. Post aliquantas itaq
horas inmentẽ rediens is qui patieba¬
tur: scidit uestimenta pectoris sui. &
cucurrit ad cellulam sc̃ĩ. clamans &
dicens. Culpam feci tibi serue. dĩ ui¬
tali: miserere. mei. Cucurrerunt uͦ
cum eo audientes om̃s. Cũq ꝑuenissẽt
ad cellulã sc̃i: exiit iterũ demoniũ
iactans eum om̃ib aspicientib. Et
cũ ingrederentur intro hi qui cũ eo
cucurrerunt. inuenerunt sc̃m stan¬

Expanded text:
tam habet. Et venientibus eis, curabat tam habet. Et venientibus eis, curabat eas. Igitur dormiente eo, ut praedictum est, in propria cellula, et nullo sciente, mox quidam daemon tanquam Aethiops deformis, astat ei qui dederat alapam abbati Vitalio, et dat ei alapam, dicens: Suscipe alapam quam misit tibi abbas Vitalius. Et cadens, statim coepit spumare. Conm Vitalii, pene tota Alexandria in violentiam quam patiebatur a daemone; et maxime quia sonitum datae ei alapae audierunt quidam, quasi ad unius jactum sagittae. Post aliquantas vero horas in mentem rediens is qui patiebatur, scidit vestimenta pectoris sui, et cucurrit ad cellulam, clamans et dicens: Culpam feci tibi, serve Dei Vitali, miserere mei. Cucurrerunt vero cum eo omnes audientes. Cum pervenisset ad cellulam sancti, exiit iterum daemonium, jactans eum omnibus aspicientibus. Et cum ingrederentur intro hi qui cum eo cucurrerunt, invenerunt sanctum stan
Abbreviated transcription (Latin):
ne cessabant: quȩda uero accipiebañ
uiros. & pudice ꝯuersabant᷑. Quȩcłã
etiã & modis om̃ib mundũ relinqͣn¬
tes singularẽ uitã ducebant: nullꝰ
tam̃ seiuit usq ad eiꝰ dormitionẽ qd̾
ipsius ad monitione & oratione in¬
pudicȩ mulierculȩ a fornicando ces¬
sarent. Unde quada die exeunte
eo a pͥma talium mulierum dilu¬
culo: obuiat ei qͥd̾a homo inmundꝰ
intrans ad fornicandũ cũ ea. Et cũ
ñ emendas te ab his nequiciis tuise
Qui dixit ad eum. Crede mͥ accipies
alapam a me humili: ut tota alex¬
andria colligatur ad clamores tuos.
Nondũ breui temꝑe transacto: dor¬
miuit in pace incellula sua sc̃s ui¬
talius nemine. om̃ino seiente: habe¬
bat enĩ ualcle pusillam cellulam:
suꝑ locũ qui dicebat᷑ porta solis. Un¬
de & plerumq cum collecta celebra¬
retur iuxta cellulam eiꝰ in eccłia ᷤ me.¬
trȩ : conuenientes qued̾a muliereu¬
larũ harum. ad alterutras dicebant.
Eamꝰ eamꝰ: iterum abbas uitalius colles¬

Expanded text:
ant viros, et pudice conversabantur; quaedam vero et modis omnibus mundum relinquentes, singularem vitam ducebant. Nullus tamen scivit usque ad ejus dormitionem quod ipsius admonitione et oratione impudicae mulierculae a fornicatione cessarent. Unde quodam die exeunte eo a prima talium mulierum diluculo, obviat ei quidam homo immundus, intrans ad fornicandum cum ea; et cum non emendas te ab his nequitiis tuis? Qui dixit ad eum: Crede mihi, accipies alapam a me humili, ut tota Alexandria colligatur ad clamores tuos. Nondum brevi tempore transacto, dormivit cum pace in cellula sua sanctus Vitalius, nemine sciente omnino. Habebat enim valde pusillam cellulam, super locum qui dicitur Porta solis. Unde et plerumque, cum collecta celebraretur juxta cellulam ejus in ecclesia Metrae, convenientes quaedam muliercularum harum, ad alterutras dicebant: Eamus, eamus, iterum abbas Vitalius collec
Abbreviated transcription (Latin):
uideret᷑. Nam & inseruũ di. illum
uidelicet eunuchũ ita putastis: & mi¬
sistis me extra uiam : & feci anime.
meȩ peccatũ magnũ. Confundens
qͦ eos multum: absoluit. Seruus aũ
cłi uitalius: a pͥa oꝑatione ñ cessa¬
bat. Dep̃cabatur g dm. ut quibꝰdã
pꝰmortem eiꝰ in somnis hoc manifesta
ret: ut ñ imputaret᷑ in peccatũ his
qui scandalizabant᷑ in eũ. eoqd̾ rem
quam agebat dicerent scandalo ẽẽ
plenã: & ñ haberet homo peccati ui¬
diciũ ex ea quicqͥd locutꝰ fuisset. Mul¬
tas gͥ de talib mulierib in conpũc¬
tionẽ induxit oꝑatio eiꝰ: & maxime.

Expanded text:
videretur. Nam et in servum Dei illum, videretur. Nam et in servum Dei illum, videlicet eunuchum, ita putastis, et misistis me extra viam, et feci animae meae peccatum magnum. Confundens ergo eos multum, absolvit. Servus autem Dei Vitalius a propria operatione non cessabat. Deprecabatur ergo ut quibusdam post mortem ejus 198 in somnis manifestaret Deus, ut non imputaretur in peccatum his qui scandalizabantur in eum, eo quod rem quam agebat dicerent scandalo esse plenam, et non haberet homo peccati judicium ex ea, quidquid locutus fuisset. Multas igitur de talibus mulieribus in compunction
Abbreviated transcription (Latin):
memorati eunuchi. Sed increpauit
uehement̾ eos qui contra abbatem ui¬
taliũ accusationẽ ei afferebant : di¬
cens ad eos. Quiescite accusare mo¬
nachos. An nescitis. quid circa sc̃e me¬
moriȩ constantinũ imꝑatorẽ actũ
fuisse conscriptiones quȩ de eo legun¬
tur ꝯtineant: Om̃ ait qͥda ñ tim̃¬
tes dm. cum celebraret᷑ sc̃a sy nodꝰ in
nchea. ceꝑunt cont᷑ se dare in scͥptis
famas turpes beato illi imꝑatori: qͥd̾a
clerici quidẽ existentes. quida autẽ.
monachi.Et ad faciẽ: ad ducens sc̃s
di constantinꝰ accusatorẽ. & accusatũ:
utrumq audiuit. Et cũ inuenisset
multas talium criminators ueras
eẽ: afferens ardentẽ cereũ incendit
om̃s quȩ datȩ sunt illi in scͥptis malas
opiniones. dicens. Uere si propriis
ocłis uidissem sacerdotẽ i. aut aliqͣm
eors qui monachico habitu circum¬
ueam amicti sunt peccantẽ : clamide expli¬
carem. & cooꝑirẽ eum ne ab aliquo

Expanded text:
memorati eunuchi; sed increpavit memorati eunuchi; sed increpavit vehementer eos qui contra Vitalium abbatem accusationem ei afferebant, dicens ad eos: Quiescite accusare monachos. An nescitis quod circa sanctae memoriae Constantinum imperatorum actum fuisse, conscriptiones quae de eo leguntur contineant? Quoniam, ait, quidam non timentes Deum, cum celebraretur secunda Synodus in Nicaea, coeperunt contra se dare in scriptis famas turpes beato illi imperatori, quidam clerici quidem existentes, quidam monachi, et ad faciem adducens sanctus Dei Constantinus accusatorem et accusatum, utrumque audivit. Et cum invenisset multas talium criminationum veras esse, afferens ardentem cereum, incendit omnes quae datae sunt in scriptis malas opiniones, dicens: Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, vel aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamydem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
Uere. & ipsi homines sunt ut om̃s. Dice¬
bant itaq ei quidła. Accipe tͥ unam
mulierẽ abba. & muta uestimentũ
tuũ. & ñ blasphemet᷑ d̾s ꝑte: qr ha¬
bebis iudiciũ quȩ scandalizant᷑ ani¬
marum. At ille. respondebat eis ite¬
iratũ. Uere. ñ obaudiam uobis. Ite
ñ scandalidemini nisi accipiã mulie¬
rem.quatinus curam habeam domꝰ:
& faciam malos dies qui uult scanda¬
litari scandaliret᷑: & det frontẽ in pa¬
rietem. Quid uultis ex mee Numqͥd
iudices constituti estis suꝑ me a deo e
Ite. de uobis curam habetote: uos pro
me ñ reddetis rationẽ. Unus est u¬
dex. & scã dies iudicii: qui singłis red¬
det scđm oꝑa corg. Dicebat autem
hȩc clamans. Quidã gͦ eccłiȩ defen¬
sors hec multociens audientes ab eo:
referebant patͥarche. qd fiebat. B̃s
uͦ seiens qd̾ nollet ille sc̃s offendere
abbatẽ uitaliũ. indurauit cor eius
ne crederet eis: recordabat᷑ enĩ ante

Expanded text:
Vere et ipsi homines sunt ut omnes. DiceVere et ipsi homines sunt ut omnes. Dicebat itaque ei quidam: Accipe tibi unam mulierem, abba, et muta vestimentum tuum, ut non blasphemetur Deus per te, et habebis judicium quae scandalizantur animarum. At ille respondebat eis iteiratum: Vere non obaudiam vobis, ite non scandalizemini, nisi accipiam mulierem, quatenus curam babeam domus, et faciam malos dies. Qui vult scandalizari, scandalizetur, et det frontem in parietem. Quid vultis ex me? Nunquid judices constituti estis super me a Deo? Ite, de vobis curam habetote, vos pro me Deo non reddetis rationem. Unus est judex, et sancta dies judicii, qui singulis reddet secundum opera eorum. Dicebat autem haec clamans. Quidam ergo ecclesiae defensorum, haec multoties audientes ab eo, referebant patriarchae quod fiebat. Deus vero sciens quod nollet ille sanctus offendere abbatem Vitalium, induravit cor ejus, ne crederet eis. Recordabatur enim ante
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. psallens & orans ꝓ ea. & mit¬
tens genuflexiones usq ad auroram:
& exiens accipiebat uerbũ ab illa qd
nulli diceret actionẽ eiꝰ. Ita agebat
semꝑ.quousq una earũ manifesta¬
uit uitã illiꝰ: qd ñ ut fornicaret᷑ in¬
traret ad eas. sedut saluaret. Orauit
senex: & cȩpit mulier a demonio uex¬
ari: ut ꝑ illam cȩterȩ tinerent. &ñ
manifestarent eũ om̃i tẽpore uitȩ
eiꝰ. Dicebant gͦ qͥdã ei quȩ ademone
uexabat᷑. Quid ẽ: Reddidit tͥ ds q̃m
mentita es: ut forncet᷑ enĩ ingredit᷑
pessimꝰ iste & ñ ꝑꝑt̾ aliud aliquid.
Iam enim sc̃s̃ uitalius. hoc quippe
fugere. & animas a tenebris: cuoca¬
re: dicebat audientibꝰ cunctis cum
laboraret inoꝑe & solueret inuesꝑi.
Eamꝰ domne: modo domna talis ex¬
pectat te: ubi erat ordo ipsius. Mul¬
tis gͦ criminantib & illudentib ei:
dicebat. Numqͥd ego ñ uestio corpꝰ
ut oñis÷ aut monachis solis iratꝰ eds

Expanded text:
mulier, psallens et orans pro ea, et mitmulier, psallens et orans pro ea, et mittens genuflexiones usque ad auroram; et exiens, accipiebat verbum ab illa quod nulli diceret actionem ejus. Ita agebat semper, quousque una earum manifestavit vitam ejus, quod non, ut fornicaretur, intraret ad eas, sed ut salvaret. Oravit senex, et coepit mulier a daemonio vexari, ut per illam caeterae timerent, et non manifestarent eum omni tempore vitae ejus. Dicebant ergo quidam ei quae a daemonio vexabatur: Quid est? Reddidit tibi Deus quoniam mentita es. Ut fornicetur enim ingreditur pessimus iste, et non est aliud aliquid. Jam enim et sanctus Vitalius hoc quippe fugere, et animas a tenebris revocare, dicebat audientibus cunctis, cum laboraret in opere, et solveret vesperi: Eamus modo, domina talis exspectat nos. Ubi ergo erat ordo ipsius? Multis ergo criminantibus et illudentibus ei, dicebat: nunquid ego non vestio corpus ut omnes? Aut monachis solis iratus est Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ & honorabilius. & ñ petenti. Ei aũt
qui aufert uestimentum sine uolunta¬
te a nobis. dare & tunicã. angłicȩ uere
naturȩ imitatio: immo diuinȩ est.
Ex his enĩ quȩ habemus dñs benefac̃e
quȩ exlite & contentione & ab iniuriã
enex quid̃a magnꝰ quasi annoꝵ
sexaginta.audiens tales res bea
aliquẽ. Et habitans p̾us in monaste¬
rio abbatis serydonis. exiit & uenit
alexandriã: & sumit ouersationem.
hominib qđẽ rep̃hensibiłe. dõ autẽ
gratã: quidat ut ait dd̾. singłis
scdm cor eors. Ingrecliens enim ei¬
uitatẽ: scribit om̃s quȩ notȩ erant
meretͥces: & cȩpit laborare opuscula.
& acciꝑe ꝑsingłos dies siliquã unã.
Cũ gͦ occũberet sol. manducabat
retͥcum. & dabat ei ȩreos nũmos &
dicebat. Donamͥ noctẽ istam: & no¬
li fornicari. Et manebat iuxta eam
nocte illa: obseruans eam ne forni¬
caret᷑. Stabat gͦ a uesꝑiꝰ in uno an¬
gulo cellulȩ antea ubi dormiebat

Expanded text:
autem et honorabilius et non petenti; ei autem autem et honorabilius et non petenti; ei autem qui aufert vestimentum sine voluntate a nobis dare et tunicam, angelicae vere naturae imitatio, imo divinae est. Ex his enim quae habemus Dominus praecepquae ex lite et contentione et ab injuriam Senex quidam magnus, quasi annorum sexaginta, audiens tales res beataliquem. Et habitans prius in monasterio abbatis Seridonis, exiit et venit Alexandriam; et sumit conversationem hominibus quidem reprehensibilem, sed Deo gratam, qui dat ut ait David singulis secundum cor eorum . Ingrediens itaque civitatem, scribit omnes quae notae erant meretrices, et coepit laborare opuscula, et accipere per singulos dies siliquam unam. Cum ergo occumberet sol, manducabat retricum, et dabat ei aereos nummos, et dicebat: Dona mihi noctem istam, et noli fornicari. Et manebat juxta eam nocte illa, observans eam ne fornicaretur. Stabat ergo a vespere in uno angulo cellulae ubi dormiebat
Abbreviated transcription (Latin):
runt itaq eccłiȩ dispensatores & ordina¬
tores ut incarcerẽ hunc mitterent: ꝙ
publicarent eiꝰ substantiã. At imitator
dicentis. estote misericordes sicut & pa
sensit ut eũ affligerent. his autẽ tur¬
bantibꝰ ꝯtra eũ. ut pote qui patͥarchȩ
illuserat. & dicentibꝰ ad eundẽ scm̃. ñ
iustum est dñe. ut qđ̃ pauꝑ es acciꝑeñ
hic luxuriosus accipiat: respondit ẽ¬
otra ille ter beatꝰ dicens. Credite fr̃s. si
co: duo mandata transgredimini. & ui¬
quidẽ. qͥa apparebitis in patientes circa
damnum. & efficiemini & aliis forma
mala: alterũ autẽ. qm̃ ñ obȩdientes
eritis dño do dicenti. ab eo qui abstule¬
rit tua ne repetas. Expedit gͦ ofilii:
ut efficiamur om̃ib exemplum patien¬
tiȩ. Et enĩ apłs dicit. Quare ñ magis in¬
iuriam sustinctis. quare ñ magis frau¬
dem patimini : Et bonum quide est
ueracit̾ fr̃s. om̃i petenti dare: excelsius

Expanded text:
runt itaque Ecclesiae pastores et ordinarunt itaque Ecclesiae pastores et ordinatores ut in carcerem hunc mitterent, et publicarent ejus substantiam. At imitator dicentis, Estote misericordes, sicut et Psensit, ut eum affligerent. His autem turbantibus contra eum, utpote qui patriarchae illuserat, et dicentibus ad eumdem sanctum: Non justum est, domine, ut quod pauperes acciperent, hic luxuriosus accipiat, respondit econtra ille ter beatus, dicens: Credite, fratres,aliquid ab eo, duo mandata transgrederemini, et uquidem, quia apparebitis impatientes circa damnum, et efficiemini aliis forma mala; alterum autem, quoniam non obedientes eritis Domino Deo, dicenti: Ab eo qui abstulerit tua ne repetas . Expedit ergo, o filii, ut efficiamur omnibus exemplum patientiae. Etenim Apostolus dicit: Quare non magis injuriam sustinetis? quare non magis fraudem patimini ? Et bonum est quidem veraciter, fratres, omni petenti dare, excelsius
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego loqͣr causamsuã dño: ꝙ ma¬
gnas gr̃arũ actiones referebat mͥ. Dixit
itaq sẽs. Uade dic ei. qͥa locutꝰ sũ patri¬
archȩ.: ꝙ dixit. Om̃ & ego scio. qd̾ habuit
consobrinus metis filium: sed ex uultu ħc
ñ recognosco. Bene gͦ facis: ad ducens ħc
adme. Ad ducens ergo eum: porta & car¬
tãtecum. Cum gͦ ꝑuenissent: tulit eum
secreto ille iustus & cępit deosculari eũ
& dicere. Bene uenit filius cõsobrini mei.
Ditauit igit᷑ eũ. & uxori tradidit in alex¬
andria. & domum & om̃ia quib opꝰ ha¬
buit donauit ei: demonstrare: festinans.
q̃m ñ derelinquet dñs sꝑantes inse.
mandati curã habuit hic ammirabilis.
huimodi ab eo suffragiũ postulantẽ. Un¬
de hoc sciens quidam malignus & im¬
postor : petiit ab eo ut sibi mutuas da¬
ret uiginti libras auri. Erat autẽ de
his qui dicunt᷑ gallodromi. Contem¬
nens gͦ sc̃m quemadmodu & alios mul¬
tos: dicebat quia nichil mͥ dedit. Quesie¬

Expanded text:
ut ego loquar causam suam domino, et maut ego loquar causam suam domino, et magnas gratiarum actiones referebat mihi. Dixit itaque sanctus: Vade et dic ei: Quia locutus sum patriarchae. Et dixi: Quoniam et ego scio quia habuit consobrinus meus filium, sed ex vultu hunc non recognosco. Bene ergo facis, adducens hunc ad me. Adducens ergo eum, porta et chartam tecum. Cum vero pervenissent, tulit eum secreto ille justus, et coepit deosculari eum, et dicere: Bene venit filius consobrini mei. Ditavit igitur eum, et uxori tradidit in Alexandria, et domum et omnia quibus opus habuit donavit ei, demonstrare festinans quoniam non derelinquet Dominus sperantes in se mandati curam habuit hic admirabilis, hujusmodi ab eo suffragium postulantem. Unde hoc sciens quidam malignus et impostor, petiit ab eo ut sibi mutuas daret viginti libras auri. Erat autem de his qui dicuntur Gallodromi. Contemnens ergo sanctum quemadmodum et alios multos, dicebat: Quia nihil mihi dedit. Quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
dimittam tͥ istas. an dominã meã
dĩ genitͥcẽ curatͥcẽ & ꝑuisorẽ: pue¬
ro uero eligente scãm di genitͥcem.
p̃cepit dari cuncta pauꝑibꝰ: & ecce
inquiunt sc̃issime inmulta in opia
ꝯsistit. nocte & die domũ dominȩ
nr̃ȩ ñ deserens: cũqꝙͣ hȩc audisset a
scientib sc̃s hic. nemini aliqͥd dicens.
ad ducit quenda tabellionẽ. & nar¬
rat ei rem. dans ei t̾minũ ut nulli
crederet quã p̃cepit ei facere rem:
dicens ei. Uade & inueterib cartu¬
lis scribe testamentũ cuiusda no¬
mine theopẽptĩ. & fac in eade car¬
ta me & patrẽ pueri consobrinos
qd genꝰ existens pat̾archȩ: ñ debue¬
ras ita in pauꝑtate uersari: Et ostẽ¬
de ei & cartam: & dic ei: Om̃ si eru¬
bescis. ego ordino causam tuam
apd̃ patriarchã: Et uide qͥd tͥ dic.
Cum gͦ om̃ia quȩ iussa sunt ei a patͥ¬
archa tabellio fecisset ÷ uenit ad
eũ dicens. quia pactꝰ est puer michi.

Expanded text:
dimittam tibi istas, an vis Dominam meam dimittam tibi istas, an vis Dominam meam Dei genitricem curatorem et provisorem? Puero vero eligente sanctam Dei genitricem, praecepit dare cuncta pauperibus. Et ecce, inquiunt, sanctissime, in multa inopia consistit, nocte ac die domum Dominae nostrae non deserens. Cum ergo haec audisset a scientibus sanctus hic, nemini aliquid dicens, adducit quemdam tabellionem; et narrabat ei rem, dans ei terminum ut nulli crederet quam praecepit ei facere rem, dicens ei: Vade, et in veteribus chartulis scribe testamentum cujusdam nomine Theopenti; et fac in eadem charta me et patrem pueri consobrinos quod genus existens patriarchae, non debueras ita in paupertate versari? et ostende ei chartam, et dic: Quoniam si erubescis, ego ordino causam tuam apud patriarcham, et vide quid tibi dicet. Cum ergo omnia quae jussa sunt ei a patriarcha tabellio fecisset, venit ad eum dicens: Quia pactus est puer mihi,