comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimi qͥ lectus est se¬
riem decursuri. diligen¬
ter prius debemꝰ intendere qͥd
in suꝑscriptione contineat: ut
cognita eius origine. intelligen¬
tiã ipsius facilius conseqͣmur: et
manifesta capite. possint rectius
menbra distribui. Inscribitur
enĩ ita. Infinẽ. ꝓ susceptioe. ma¬
tutina. psalmus ip̃sidauid. Nisi
fallor susceptio matutina. solis
ortũ semꝑ anteuenit: & pͥusqm̃
orbem radioꝵ clarus splendor
illuminet. matutinũ noctium
tenebris t̾minum ponit. acre¬
soluta sensim caliginũ cecitate.
reb cunctis facies quedã ac lum̃
t cũ ueluti sub una mat̾iȩ
tenebraꝵ mundus in confusioẽ
iacuerit. int̾ueniente matuti¬
no. diuersa specierũ uarietate.
distinguit᷑: hoc ẽ cum omĩa ce¬
ca fuerint ocłi om̃ium reꝑant᷑.
hox enĩ quodamm aufert ocłos
mundo. aurora restituit: atq ita
ante matutina susceptione per¬
fruimur. ut głosius postmnodum
solis splendore põtiamur. S qm̃¬

Expanded text:
mi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen t cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
pexi. & ecce carmelus desertus.
& om̃s urbes eius destructe st̃
a facie dñi: & a facie irȩ furo¬
ris eius. Hec enĩ dic̃ dñs. Deser¬
ta erit omĩs terra: sed tamen
consũmationem non faciam.
Lugebit t̾ra & merebt̃ cȩli de¬
super: eo quod locutus sum.
penituit me: nec aduersus
sum ab eo. Auoce ȩqͥtis & mit¬
tentis sagittã. fugit omis ci¬
uitas. Ingressi st̃ ardua. & as¬
cendert rupes: uniuersȩ ur
bes derelictȩ st̃: & non habi¬
tat in eis homo. Tu aut̃ uasta¬
ta qͥd facies: Tum uestieris te
coccino. cũ ornata fueris mo¬
nili aureo. & pinxeris stibio ocłos
tuos: frustra cõponeris. Sontẽp¬
ser̃t te amatores tui: animã tu¬
am querent. llocẽ enum qͣsi par¬
turientis audiui: angustias ut
puerꝑe. Uox filiȩ syon: int̾ mo

Expanded text:
pexi et ecce Carmelus desertus et omnes urbes eius destructae sunt a facie Domini et a facie irae furoris eius haec enim dicit Dominus deserta erit omnis terra sed tamen consummationem non faciam lugebit terra et maerebunt caeli desuper eo quod locutus sum aenituit me nec aversus sum ab eo a voce equitis et mittentis sagittam fugit omnis civitas ingressi sunt ardua et ascenderunt rupbes derelictae sunt, et non habitat in eis homo. Tu autem vastata quid facies? cum vestieris te coccino. cum ornata fueris monili aureo, et pinxeris stibio oculos tuos, frustra componeris? Contempserunt te amatores tui animam tuam quaerent. Vocem enim quasi parturientis audivi, angustias ut puerperae: Vox filiae Sion int
Abbreviated transcription (Latin):
on indueris uestim̃to: quod
ex lana linoq contextum est.
Funiculos in fimbriis facies
ꝑ quatuor angulos pallii tui.
quo oꝑieris. Si duxerit uir
uxorem ce postea eam odioha¬
buerit. quesier itq occasioẽs
qͥb dimttat eã obiciens eiyes
simũ. & dixerit uxorẽ. hanc
accepi. & ingressus ad eã non
inueni uirginẽ: tollent eam
filiã meã dedi huic uxorem:
quam quia odit imponit ei no¬
menpessimũ. ut dicat ñ inue¬
ni filiã tuã uirginẽ:. & ecce
hec sunt signa uirginitatis

Expanded text:
on indueris vestimento quod ex lana linoque contextum est funiculos in fimbriis facies per quattuor angulos pallii tui quo operieris uxorem et postea eam odio habuerit quaesieritque occasiones quibus dimittat eam obiciens ei nomen pessimum et dixerit: uxorem hanc accepi et ingressus ad eam + non inueni uirginem, tollent eam filiam meam dedi huic uxorem, quam quia odit, inponit ei nomen pessimum, ut dicat: non inueni filiam tuam uirginem: et ecce haec sunt signa uirginitatis
Abbreviated transcription (Latin):
i dextera sua: & in brachĩo
fortĩtudinis sue. Si dederotͥ¬
ticũ tuum ultra cĩbũ mimi¬
cis tuĩs: & si biberint filii ali¬
enĩ uinũ tuum in qͦ tu labo¬
rasti. Qͥa qͥ congregabunt il¬
lud comedent. & laudabunt
dnm. & qͥ cõportant illudbi¬
bent in atriis scĩs meis. Tran¬
site transite ꝑ portas: p̃para¬
te uiam populo. planum fa¬
cite iter: & eligite lapides. Et
eleuate signũ ad popłos. ecce¬

Expanded text:
in dextera sua: et in bracio fortitudinis sue. Si dedero tritticum tuum ultra cibum inimicis tuis: et si biberint filii alieni vinum tuum in quo tu laborasti. Quia qui congregabunt illut comedent et laudabunt Dominum: et qui comportant illut vibent in atriis ssite, transite per portas, praeparate viam populo, planum facite iter, et eligite lapides, et elevate signum ad populos. » Tr
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe eã in uxorẽ. qͥa polluta
& ab hominabilis facta ẽ corã
dño: ne peccare facias t̾ran
tuã qmͣ dñs ds̃ tuus tibi tra¬
cliderit possidendã. Cũ acce¬
ꝑit homo nuꝑ uxorẽ non ꝓ¬
cedet ad bellum. nec ei qͥppiã
necessitatis iniungetur pub¬
lice. sed uacabit absq culpa do¬
niui suȩ: ut uno anno letetur
cũ uxõre sua. Hon accipies loco

Expanded text:
in uxorem quia polluta est et abominabilis facta est coram Domino ne peccare facias terram tuam quam Dominus Deus tuus tibi tradiderit possidendam cum acceperit homo nuper uxorem non procedet ad bellum nec ei quippiam necessitatis iniungetur publicae sed vacabit absque culpa domui suae ut uno anno laetetur cum uxore sua non accipies
Abbreviated transcription (Latin):
tiomi eoꝵ. uel infirmitati. sequu¬
te sunt eum turbe multe: aliqͣn¬
ti ꝓpter caritatem. aliqͣnti ꝓpter
doctrinã. aliqͣnti ꝓpter admira¬
tionẽ & curationem. Et ecce hõ
lepsus. unꝰ ex illis qͥ curã quere¬
bant : qͥ leuamen desidabant.
Et ecce lepsus ueniens adoral at
eum dicens. Dñe si uis potes me
mundare. Deorsũ currens rogaᷤ
o homo: & in monte nichil di¬
cis: quare sic: qr tempꝰ & tpr̃a.
om̃i rei sub celo. Tempus doctri¬
ne: & tempꝰ curationis. In mon¬
te doeuit. illuminauit. monu¬
it: animas curauit. corda sana¬
uit. ꝓpterea gͦ ego illa maiora
temptare nolui. illa sũma tẽp¬
tare passus sum. Ipsis gͦ ab illo
completis. deorsum eo de mon¬
te ad curandũ descentente.¬
uenit ad eum homo lepsus. ad¬
orans eum. Antequã peteret
adorare cepit: antequã roga¬
ret. culturam ostendit. Le.ix.

Expanded text:
tati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendenteVenit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti galathe. qͥs uoᷤᷤ fascinauit ñ cre¬
dere ueritati: ante quoꝵ ocłos
discere. ex oꝑib legis sp̃m acce¬
pistis: an ex auditu fidei: Sic stul¬
ti estis: ut cũ spũ ceꝑitis. nẽ car

Expanded text:
ti Galatae, quis vos fascinavit non obedire veritati, ante quorum oculdiscere: Ex operibus legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc ca
Abbreviated transcription (Latin):
uenissent. subtrahebat & seggͤ¬
gabat se. timens eos qui ex cir¬
cũcisione erant: & simulationi
eiꝰ consenserunt ceteri iudei. ita
ut & barnabas duceret᷑ ab eis in
illam simulationẽ. S cũ uidissẽ
qͦd ñ recte ambularent ad ueri¬
tatẽ eugłii. dixi cephe corã oĩb.
Si tu iudeus cũ sis gentilit̃ uiuis.
& ñ iudaice: quomodo gentes co¬
gis iudarare: nos natura uide
& ñ ex gentib peccatores. Sei¬
ntes uuod ñ iustificabit᷑ homo¬

Expanded text:
t, subtrahebat et segregabat se, timens eos qui ex circumcisione erant. Et simulationi eius consenserunt ceteri Iudet, ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. Sed cum vidissem, quod non recte ambularent ad veritatem euangelii, dixi Cephae coram omnibus: 'Si tu, Iudeus cum sis, gentiliter vivis, et non Iudaice, quomodo gentes cogis iudaizare? Nos natura Iudei, et non ex gentibus peccatores. Scientes autem, quod non iustificat
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad eum sicut alacres.
sicut domestiei. sicut ꝓpeimi sicut
amici. uel frẽs. Ideo ait &s dñs
ad eos. uos estis sal terre. & uos
estis lux mundi. Nunc uͦ descen¬
dente eo de monte. turbe. secu¬
te sunt eum. que in montẽ ascen¬
dere. ñ potuerunt: ut pigri
popłi. ut negligentes. ut imper¬
fecti. Ita & filii isrł primitꝰ in mon¬
tẽ ascendẽ ñ ualuerunt. ad ob¬
uiandũ deo ꝑgere ñ potuer̃t.
ꝓpter suam irreligiositatẽ & im¬
pietatẽ: s solus moyses ascendit.
& pauci cũ eo sene isrł. Ita
& cũ dño discipłi soli in montẽ¬

Expanded text:
runt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discip
Abbreviated transcription (Latin):
dorauit eum. ꝓ hoc ipso dm̃
& dñm eum inuocans. Ad¬
orabat eum. Sic & illi beati ma¬
gi prius ꝓeidentes adorauer̃t
eun: & ita demũ ei muneraob¬
tulerunt. Eodem mͦ & nẽ iste ca¬
dens adorabat: & sic supplicem
obtulit postulationẽ. dne diceis
tu digne adoraris. qͥ merito co¬
leris. te ego ut dm̃ adoro. ideo¬
q & dñm dico: opera pͥus conteᷤᷤ¬
tans. & sic uerba loquens. ẜ te
enĩ omĩa facta sunt. Tu gͦ dñe
si uis: potes me mundare. Uolun¬
tas tua opꝰ est: ideoq si uis poteᷤ
me mundare. Noluisti ut hec im¬
mundissima lepra suꝑ me. ueni¬
ret: siue ꝓpter mea peccata ut
correptus penituissem. siue. ꝓpt
tuam prudentiam. ut mirabili¬
ter me mundans magnificeris.
Omĩa dispensant̃ & ꝓuident̃ faciᷤᷤ
& salutem largiter tribuis. Siue
gͦ hanc leprã ꝓpter mea pecca¬
ta portaui. dimittens culpa me¬
as munda me: siue ꝓpter tuã¬
ꝓuidentiam. mirabiliter mun¬
da me: ut ab om̃ĩb magnificẽ¬

Expanded text:
autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Sive ergo hanc lepram propter mea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive propter providentiam tuam me mirabiliter munda, ut ab omnibus magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
nutricis loco attendebat lac¬
tans ꝑcussoris horrorẽ. Nescia
lucis ȩtas: moritura gaudebat
Infans filiꝰ. omẽm hominẽ ñ hostẽ
respicit s parentem. Matres ma¬
tres tulerunt qͥcqͥd & anguoris
extitit & doloris. & ideo non ca¬
rebunt martyris gaudio: mar¬
tyrii lacrimas que fuderunt.
hoc loco attendat auditor: atten¬
dat ut intelligat. martyriũ
non constare ꝑ meritũ. s ueni¬
re ꝑ grãm. In paruulis que uo¬
luntas. quod arbitrium: ubi cap¬
tiua fuit & ipsa natura: de mar¬
tẏrio gͦ demus totũ deo: nicħ
nob̃. Uincere enĩ diabolũ. corpꝰ
tradere. contẽpnere uiscera. tor¬
menta expandere. lassare torto¬
rem. capere de iniuriis głam.
de morte uitã. ñ uirtutis hu¬
mane: s muneris ẽ diuini.

Expanded text:
nutricis loco attendebat lacnutricis loco attendebat lactans percussoris horrorem, nescia lucis aetas moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non ut hostem respicit, sed parentem. Matres tulerunt quidquid et angoris exstitit, et doloris, et ideo non carebunt martyrii gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat, ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo debemus totum Deo, nil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere viscera, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non est virtutis humanae, muneris est divini.
Abbreviated transcription (Latin):
pexit suos milites. s ꝓuexit: qͥ
loqui. Quos fec it capere sine
concertatione uictoriam: quoᷤᷤ
donauit coronis anteꝗͣ mẽbriᷤᷤ.
rire: ante celũ possidere. ꝙͣ t̾rã.
milites ñ amisit: recepit suas
acies ñ reliquit. Beati: quos na¬
tos martyrio uidemꝰ esse. ñ scło.
Beati: qͥ labores in requiem. in re¬
frigerium dolores. merores in
gaudiũ cõmutarunt. Uiuunt.
xp̃o merentur occidi. Beati uen¬
tres qui portauerunt tales: be¬
ata ubera que. se talib infude¬
runt. Beate lacrime: que ꝓ tali¬
b fuse. fletib grãm baptismatiᷤᷤ
contulerunt. Nam diuerso mͦ.
dono uno. in lacrimil fais. mar¬
tyres suo sanguine baptizant᷑.
In martyrio filioꝵ: matres pas¬
se sunt. Nam gladius filioꝵ ꝑ
transiens mẽbra. ad matrũ cor¬
da deuenit: & necesse ẽ ut sint
p̃mii consortes. quȩ fuerunt so¬
cie passionis. Le.ui.¬
rridebat paruulus occisori.¬
gladio adiocabat᷑ infantulꝰ.

Expanded text:
pexit suos milites, sed provexit, pexit suos milites, sed provexit, quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris rire, ante coelum possidere quam terram. milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat pargladio adjocabatur infantulus,
Abbreviated transcription (Latin):
querit. inuestigat eruore: cru¬
delitate. rimatur. Successorẽ ti¬
mens: incessit in auctorem. Pre¬
mit innocentes: uolens innocen¬
tiam deꝑire. Innocentis causã.
facit innocentium erimen.
Muudiciam nati: natoꝵ uernit
in penã. Auctoris ortum: orien¬
tium mandat eccasũ. Negoti¬
um saluantis: ĩaluandoꝵ iu¬
uoꝵ lingua tacuit. ocłi nil
uiderunt: nil audierunt au¬
res. manꝰ nil fecerunt. & qui¬
b actus nullus ẽ: unde. culpe
sumpserunt mortẽ. qͥ uiuere
nescierunt.quib apud hero¬
dem solũ quod nati sunt hoc
p̃scius. conscius secretoꝵ cogita¬
tionũ iudex. mentium ꝑseru¬
tator: quare deseruit quossci¬
ebat querendos ẽẽ ꝓpter se:
ꝓpter se nouerat occidendos
uatus rex: & rex celestis. Quare
neglexit milites innocentie su¬
e:coetaneum sibi quare con¬
tempsit exercitũ: quare cuna¬
bulis suis deputatas excubias
sic reliquit: ut regem solũ quȩ¬
siturꝰ hostis. totum crassaretur

Expanded text:
quaerit, investigat cruore, cruquaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum juum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hocuturorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur
Abbreviated transcription (Latin):
tor. pietatis predo. inimicus
innocentie. hostis nature. suiꝰ
peror. pessimꝰ sibi. Quẽ. xp̃c non
ut euacłet: s ne uidetur aufu¬
git. In altum tendens. cadit
ab alto. celum pulsans. intrat
ꝓfundũ. In se uadit: cũ uadit
in dm̃. Se occidit qͥ uitã cona¬
tur occidere: qr capere ñ po¬
test ꝑditionẽ salus. occisionem
tio pessima. O qũã ꝑdit conces¬
sa: qui inconcessa captat. He¬
rodes obsidens t̃renũ regnũ
impugnat celeste: Terrenis
inhians. irruit in diuina. ip¬
sam pietatem insectat᷑. Audie¬
rat natum regem. destinatus
ad scelus. ad piacłm ꝓmptus.
paratus ad crim̃. Causas in¬
nocentie ñ reqͥrit. Ins abnegat.
confundit fasq nefasq. .iii.
Cui nequicia ẽ sodalis. odio
sa eͤquitas. iniqͥtas ẽ semꝑ
ainica. Qͥ cedib uiuit. qͥ se mu¬
nit sanguine. qͥ crudelitatib
seuit: cui de timore stat totũ.
de amore nichil constat. Hero¬
des tunc cecus sic xp̃m gladiis

Expanded text:
tor, pietatis praedo, inimicus tor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum; se occidit, qui vitam conatur occidere, quia capi non potest perditione salus, occisione tio pessima! O quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste; terreninhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis
Abbreviated transcription (Latin):
Selus qu tendat.
ferat᷑. herodia¬
&ona hodie patefecit immanitas.
Que dum temporalis regni emu¬
latur angustias: eterni regisor¬
tum molitur extinguere. Tunc
herodes inquit uidens qr illu¬
sus eẽt a magis. misit in beth¬
leei: & occidit om̃s pueros qͥ e¬
rant in ea. & in omĩb finib eiꝰ.
Uidens qr illusus ẽ a magis. Do¬
let impietas se ẽẽ illusam: dil.¬
tans se crudelitas seuit. Fremit
dolositas se deceptã: ꝙ in se fraus
reuersa colliditur. Hȩrodes stri¬
det: cacdens ipse in laqueum
quẽ tetindit. Hinc iniqu:tate
quã consilerat euaginat Re
fide. ꝑfidie sumit arma Ter¬
no querit furore: que natum
celitus non credit. Ad sinꝰ ma¬
trũ: militũ cogit castra. Inter
ubera arcem pietatis obpugnat:
in teneris uberib ferrum du¬
rat. Lac fundit antequã sangui¬
nẽ: dat ante mortem sentire
quã uitam. Tenebras ingerit
ic agit magister ma Le .ii.¬
li. minister doli. ire artifex. in¬
uentor sceleris: impietatis auc¬

Expanded text:
elus quo tendat, feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, tereno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit ic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auc
Abbreviated transcription (Latin):
corpora quidẽ ab impiis posse
ferri. s eos ueraciter contesta¬
siue morim᷑ dño morim᷑. Siue
enim uiuimꝰ sinie morim᷑. dñi
uod iuxta uaticinium ihe¬
remie uex in ramã id ẽ
in excelso audita ẽ ploratꝰ & ulu¬
latus. manifeste denunciat fle¬
tun. scẽ eccł̃ie. quo de iniusta
mẽbroꝵ suoꝵ nece gemit: ñ ut
hostes garriunt in uacuumee¬
ris abel. ita eta n sanguiñ. ce¬
teroꝵ mariyũ de terra clama¬
re ad dñmux lluqd̃ uirisa¬
pientis. Nor espciet p̃ces pu¬
pilli: nec inuam si effundat
loquelam gamitus. Nonne lacͥ

Expanded text:
rtyrum ab impiis posse ferri, sed eos veraciter contestasive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini uod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum ceris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus
Abbreviated transcription (Latin):
cendurt: & exelamatio eiꝰ suꝑ
dedncẽ eas: a maxilla enĩ
as x dunt usq ad celũ: & dñs
cauditor ñ delectabit᷑ in illis.
Quod rachel plorasse dr filio̾ su¬
os nec uoluisse consolari qr ñ
sunt. significat eccłiam plorare
quidem scoꝵ de hoc scło ablati¬
onẽ: s ñ ita uelle consolari. ut
qui scłm morte uicerunt. rur¬
sus ad scł̃i certamina toleranda¬
secum redeant: qr nimirũ ñ
sunt ultra reuocandi in mun¬
dũ. de cuiꝰ erumnis semel eua¬
serunt coronandi ad xp̃m. Ra¬
chel namq que ouis aut uideis

Expanded text:
atio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns
Abbreviated transcription (Latin):
eugłii lectio recitata: in qua ta¬
m̃ omium xp̃i martyrũ p̃cio¬
sa ẽ mors designata. Quod enĩ
paruuli occisi sunt. significat
ꝑ humilitatis meritũ. ad mar¬
tyrii ꝑueniendũ głam. & quia
nisi conuersus fuerit qͥs & effec¬
tus ut paruulus: ñ possit ani¬
mã dare ꝓ xp̃o. Quod in beth¬
leem & in omĩb finib eiꝰ occisi
sunt. ostendit ñ solũ i udea
unde. eccł̃is cepit origo. s & in¬

Expanded text:
elii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, s
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemꝰ in unũ ea
que in ortu iħu iħudic¬
ta seriptaq sunt de
eo. & tunc scire poterimꝰ sin¬
gła queq digna ẽẽ miracło:
quãobrẽ mirabat᷑ & pater.
sic enĩ appellatus ẽ ioseph.
qr nutritius fuit. mirabat᷑
& mater. suꝑ om̃ib que di¬
cebant᷑ de eo. Que nã ergo st̃
que de paruulo iħu famadi
ꝑserat: Pastores erant in regi¬
one illa. uigilantes & obser¬
uantes custodias noctis suꝑ
greg̃ẽ suum. Uenit angłs sub
ipsa hora natiuitatis ihesu.
ꝙ ait ad illos. Annuncio uo¬
bis gaudium magnũ. ite &
inuenietis infantem inuo¬
lutũ pannis: & positũ in p̃¬
sepe. Necdũ anglłs uerba fi¬
nierat: & ecce multitudo ce¬
lestis exercitus laudare cepit¬

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama diores erant in regione illa vigilantes, et observantes vigilias noctis super gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum, ite et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio . Necdum angelus verba finierat, ecce multitudo coelestis exercitus laudare et
Abbreviated transcription (Latin):
sol quoq cõmoratꝰ in celo lon¬
giorem triumphanti popło p̃s¬
titit diem. Hoc uͦ nullis uide antea¬
re scłis datũ est. ut unigenitꝰ
altissimi quẽ trementes archan¬
głoꝵ suspiciunt potestates. ho¬
minẽ se hominib exhiberẽt.
& carnẽ ꝗͣ sumpsit ab hoĩe trats¬
formaret in deum. Le .ui.¬
mplectere gͦ dignationẽ ma¬
iestatis et̃ne. & ue archai. qã
dei tu discutias uoluntatẽ: qr
fidelib dat salutẽ. Quod si tibi
sensuum tuoꝵ fragilitate mi¬
nꝰ dignũ uidetur filium dei
natum de femina credere:
uirginẽ cogita peꝑisse. Si tibi
rige paulisꝑ ocłos. & nouã
in celo stellam ꝓtestantẽ mun¬
do natiuitatẽ dominicã con¬
tuere.Si credis uilia: crede
mirifica. Si de his que humi¬
litatis sunt disputas: que al¬
ta sunt & celestia uenerare.
hisdem enim referentib eis¬
demq auctorib: de dño sal¬
uatore que humilia & que
głosa sunt didicisti. Iniuer¬

Expanded text:
sol quoque commoratus in coelo lonsol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi rige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; univer
Abbreviated transcription (Latin):
tolis approbatus. Pe uno eo¬
demq legis. In principio eral
uerbum: &e uerbũ caro factue
gentilitas. ꝑcepisti donũ qͦd
abraham in sp̃ũ se uidisse le¬
tatꝰ est.: meruisti ꝑ xp̃m. quod
mereri quondam hebreoꝵ
gens electa ñ potuit. Timens
enim isrł & tremens miraba¬
Tut legimꝰ. qͦd moyses popłi
pͥnceps reconditus. in nube.
& in uertice montis altissimi
solus cũ dño loqueret᷑. Tibi uͦ
sic natus ẽ xp̃c: & tanta se no¬
b dignatione concessit. ut lo¬
queretur omĩb. & ab omibus
uidetur. Ad illũ tune montẽ
syna quicũq acceffisset ex po¬
pło. presenti puniebatur in¬
quidem unꝰ popłs erudiebat᷑
ad fidem: nunc uͦ om̃s gentes
uocant᷑ ad uitam. Hideruis
uenerabiles patres nr̃i. innu¬
mera magnaq mirabilia. Cȩ¬
lũ illis angłicas rorauit escas:
dulcia pocła lapis durissimꝰ
ministrauit. Iordanis ꝑpetem
meatũ suum retorsit in fontẽ
ualidissimi hostium muri
tubaꝵ. strepitu corruerunt.

Expanded text:
tolis approbatus. De uno eotolis approbatus. De uno eodemque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum gentilitas. Percepisti donum quod Abraham in spiritu se vidisse laetatus est: meruisti per Christum, quod mereri quondam Hebraeorum gens electa non potuit; timens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur . Tibi vero sic natus est Christus, et tanta se nobis dignatione concessit, ut loqueretur omnibus, et ab omnibus videretur. Ad illum tunc montem Sina quicunque accessisset ex populo, praesenti puniebatur inquidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. nr̃e hoc salutiᷤ necessitas
flagitabat: nimirũ ut celesti
tanꝰ dẽ generatio repararet.
quod natiuitas. terrena per¬
odierni mys
semꝑ & creditis. repa¬
ratio ẽ salutis humane:
uirtutũ natiuitas. ruina
uicioꝵ. Hodie namq xp̃c iħc
dñs nr̃. in quo diuinitatis ẽ
plenitudo. carnis nr̃e infirma
suscipiens: nouus natus e homo.
Hodie refulsit scd̃s ille. adam. ñ
incola s dñs paradysi. quẽ in¬
ter dicte arboris pulchritudo¬
ñ fallat. serpens non decipiat.
mulier ñ seducat. hodie exortũ
est in tenebris lum̃: hodie illud
qͦd cęlũ & celi celoꝵ se habere
gaudebant. mundꝰ dũ nescit
accepit. Neq ut temporalis qͥ¬
cdam aut qui ante non fuerit
de femina nob̃ repentinꝰ em̃¬
sit: s qͥ semꝑ erat cum patre
uirginem uoluit mortalib ap¬
parere mysterio. Nouus qͥdẽ
a: qͥ ante omĩa scła. unigenitꝰ
ꝓcessit e patre: hic ẽ predicdꝰ
a patriarchis. a ꝓpħis p̃dicatꝰ
annunciatꝰ ab angłis. ab apoꝰ¬

Expanded text:
Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perHodierni mystsemper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitiorum. Hodie namque Cnoster, in quo divinitatis est plenitudo, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidema, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apos
Abbreviated transcription (Latin):
paruulũ: & tam illi quã pa¬
rentes que facta fuerant nu¬
rabant᷑ suꝑ hoc. E de symes¬
ne scribit᷑ qͦd rumorem auxe¬
rit: & miraculi uel magna
pars fuerit. Tenuit enim pu¬
erũ in brachiis suis: & ait. Nẽ
dimittis dñe seruũ tuum in
pace scđm uerbũ tuum. qui¬
a uiderunt ocłi mei salutare

Expanded text:
 Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simne scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace secundum verbum tuum, quia viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
coequales. fiunt in qũã. infan¬
tes sine certamine fortes. si¬
ne certamine uictores. Norun
uincere qͥ pugnare ñ norans.
existunt uictorie cõpotes. qͥ
fuerant etate imbelles. Mer¬
cant᷑ pena martyrium. glo¬
riam sanguine comparant.
eternã uitã temporali mor¬
te cõmutant. Nee timuit e¬
tas illa mortẽ: nec horruit.
Timere. enĩ non potuit: quȩ
timere ñ nouit. Transmittit
offert noua xenia patri. pͥmi¬
cias fructuum exhibet geni¬
tori. Ostendit futurã fecundiᷤsi¬
mã messem: dũ in semine tan¬
ta exhibet ub̃tatẽ. Berisit se:
derisit hostilis immanitas.
que putauit turbare se pos¬
se consilium di. głam xp̃i. sa
lutẽ. necessariam mnundi. Sed
contulit infantib multis mar¬
tyrium: dũ infantẽ querit
occide xp̃m. Prestat hostiᷤᷤdũ
nocet: beneficium tribuit cũ
occidit. Inuideret enĩ eoꝵ głe.
si amaret. Sed alie sunt t̾res¬
tres pugne: alie cȩlestes uic

Expanded text:
coaequales; fiunt, inquam, infancoaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare posse consilium Dei, gloriam Christi, salutem necessariam mundo. Sed contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes vic
Abbreviated transcription (Latin):
iam diuersitatũ causared¬
datur. conditio a matre de¬
fletur: s spe gle consolatio
humana contempnitur. Nie¬
tatis affectus in fletib decla¬
rat᷑: s occisoꝵ ꝙia. repudiũ
consolation: indicitur. Pug¬
nant enum ir matre affect
& fides. hum mitas cũ deuo¬
tione concertat. Plangitaf¬
fectus: sed fides exultat. Deflet
humatritas: sed deuotio con¬
solat᷑. Licuit enĩ humanitus
flere mnatri. cui ñ licuit con
uit. nec tamen ipse quoq
cuiꝰquã consolatione indigũ¬
it. qr hominis fuit qͦd fleu̾st
cũ manifeste ds̃ sit qui laza¬
rũ suscitauit. Sed o beatalac
gunt tempore uno natiui¬
tatem et mortẽ. ingressum
et exitum. pͥncipium & occa¬
sum: ut ipsis posset tẽpore u¬
no ut dixi contingere. & naꝰ¬
cendo ingredi mundũ. & de¬
s dicare martyrio celum. Le¬
Robat nouos exercitꝰ .ui.¬
xp̃c. rudes milites signat.
legiones lactantes uictoria
ꝑpetrata coronat. fiunt pro
xp̃o uictores: qͥ etate fuerant

Expanded text:
jam diversitatum causa redjam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consvit, nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lacgunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
clamare: qͥb narrare non
licebat uoce. Licuit sanguine
mana negata sunt uerba.S
eñ occisis innocentib istis: im¬
pleta sunt ꝓpħe uerba dicen¬
tis. Uox in rama audita ẽ fle¬
tus & plorationis. rachelis flen¬
tis filios suos: & noluit conso¬
lari qr ñ sunt. Rachelem pri
Sed duo in illa diuersa conspi¬
cio: fletus & consolatiomiꝰ con¬
tẽptus. Si enĩ fleuit: eur con¬
solari contẽpsit: aut si conso¬
lari contẽpsit: cur fleuit:
Aut quomͦ cõpetit consolari
noluisse. cui cõpetit flesse: cũ
aut flere ĩ debuit que con¬
solari contẽpsit: aut consola¬
ri debuit. que ñ flere ñ potu¬
it: cũ manifestũ sit fletus con¬
solatione tergi: uel certe cur
indiguit flere: queꝰ indiguit
consolationis sermone: S no¬
luit inqͥt scriptura consola¬
ri qr ñ sunt: id ẽ noluit con¬
solari qr sunt. Si iccirco nolu¬
it consolari qr sunt: quomͦ
uoluit flere quasi illos qͥ ñ st̃:
ed ut compendio Lc .uͭ.¬

Expanded text:
clamare, quibus narrare non clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine mana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primSed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio
Abbreviated transcription (Latin):
cons:quit᷑ & referunt. Uno
cm̃ tempore. & qͥ dederat re¬
cipit: & qͥ acceꝑat reddit.
no inquã tempore sua xp̃o
reddunt᷑: dũ eius laudes il¬
li ab infantib referuntur.¬
iximꝰ de laude infantium.
Qͥd de lactantium laudib
ꝓferemꝰ. quoꝵ laudem inue¬
nire ñ possumꝰ. nͥ eos ipsos qui
laudauerint nouerimꝰ: qui sint.
ubi sint. quã laudem intule¬
rint quero: qͥ loqui ñ uorant.
Neq etas illa poterat posse qͦd enĩ
natura ñ decłat: aut celebra¬
ri a tilib poterat. qͦd institu¬
tio denegabat. Dicunt namq
rode lactantes: locunt᷑ sangin¬
ne. qͦd lingua ñ possunt. Pas¬
sione canunt. qͦd sermone ñ
norunt: occisi predicant. qͦd
uiui ñ poterant. Nec nouum
qͥd dicit᷑ ut innocens sanguis
aut qo referat laudes. aut su¬
as indicet passiones:cũ abel
sanguis clamet ad celũ. ꝙ oc¬
cisoꝵ anime ab altari uocife¬
ontulit martyrium lau¬
dem: qͥb negauerat natu¬
ra sermonẽ. Licuit sanguine

Expanded text:
consequuntur et referunt. Uno consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur.iximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque rode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vocifeContulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
nã uocem aꝑiunt innocen¬
tes. fiunt diserti laude: qui
fuerant imꝑiti sermone. Qf¬
ferunt dño primitias lingue
nouos oris immolant fructus
uerboꝵ pͥmitias libant. Infan¬
tia enim que ꝑ etatẽ loqui
ñ poterat. gloriam deo eum
gaudio resonabat. Norunt
laudare: xp̃m qͥ loqui ñ no¬
rant: fiunt ꝑiti laude. qui
fuerant imꝑiti sermone: Os¬
tendunt laudib dr̃a: suf¬
fragiis p̃dicant. xp̃m. fiunt
interea pueri sine magistro
diserti. docti sine doctoe. pe¬
riti sine eruditore. Agnosẽt
quẽ diuinitas innocentib in¬
Sessant enĩ humana. cũ di¬
uina tractant᷑: qr huma¬
na ipsa ꝓdesse ñ poterunt.
nͥ diuinoꝵ solatio subꝰ euent᷑.
Necesse ẽ enĩ terrena succũb̾e
cũ celestia p̃dicant᷑: natura¬
lia silere. cum uirtutes locun¬
tur. frigit᷑ itaq infantium
etas in laudem: que delic¬
toꝵ ñ nouerat crimen. Dig¬
nus a dignis laudat᷑: ꝙ in¬
nocens innocentium testi¬
monio compbatur. Accipi¬
unt enim a xp̃o & reddunt:

Expanded text:
mam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscuntquem Divinitas innocentibus inCessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ce. dic̃ dñs ds̃ exercituũ. A scło
confregisti iugũ meũ: rupisti
uincła mea. & dixisti ñ seruiam.
In om̃i enim colle subluni: & sub
om̃i ligno frondoso tu ꝓst̃neba¬
ris meretrix. Ego aut̃ plantaui
te uineã electã: om̃e sem̃ uerũ.

Expanded text:
nus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non serviam. In omni enim colle sublimi, et sub omni ligno frondoso tu prosternebaris meretrix. Ego autem plantavi te vineam electam, omne semen verum.
Abbreviated transcription (Latin):
explicans uias suas. Onager
assuctus in solitudine. in desi¬
derio anime suȩ attraxit uen¬
tũ amoris sui: nullus auertet
eã. Om̃s qͥ quert̃ eã non defici¬
ent: in menstruis eiꝰ muemient

Expanded text:
explicans uias suas, onager adsuetus solit udine, in desiderio animae suae adtraxit uentum amoris sui; nullus aueriet eam. omnes, qui quaerunt eam, non deficient; in menstruis eius inuenient
Abbreviated transcription (Latin):
inẽe. cernebant humanã. Prop¬
ter qd̃ benigne mediator ipse.
dei & hominum etiam homini¬
b in t̾ra notũ fieri uolens. qr
data sit ei om̃is potestas in cȩlo
& in terra. qͣtinus & ipsi cũ an¬
gelis in cęlo uitã possint habere

Expanded text:
inesse cernebant humanam. Propinesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt om̃is potestas in cȩlo.
de in terra. Non enĩ hȩc de coe¬
terna patri diuinitate. sed de
assũpta loqͥtur humanitate:
qmͣ suscipiendo minoratus est
pauiominr do angeu. E inqua
resurgendo a mortus gła et
honore coronatus est: ce consti¬
tutus suꝑ oꝑa manuũ patris:
omĩaq subiecta sub pedib eius.
Int̾q  omĩa. etiam mors ipsa
quȩ ei ad tempus p̃ualere. ui¬
sa est: eius pedib substrata ẽ.
subiecisti sub pedib eius. hoc est
utiq qd̾ resurgens ipse dñs ait.
discipłis: data est mͥ om̃is potes¬
tas in cȩlo & in t̾ra. Qquidem
etiã priusqmͣ a morte resurge¬
ret nouerant angłicȩ in celo
uir tutes iure se subditas homi¬
ni. quẽ. a suo con ditore speciali¬
ter assũptum ẽẽ uidebant. sed
cȩci in t̾ra homines dedignabatt᷑
ei subici. quẽ cõmunisecũ mor¬
talitate cognouerant indutũ.
Contẽpnebant eius uirtutem.
in miracłis intelligere. diuinã:
cui infirmitatẽ. in palsionib

Expanded text:
i omnis potestas in coelo et in terra. Non enim haec de coaeterna Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate. Quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedibus ejus. Inter quae omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est.subjecisti sub pedibus ejus , hoc est utique, quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scĩ: docentes eos seruare oĩa
quecũq mandaui uobis. Rec¬
tissimus autẽ. ordo p̃dicandi.
& modernis quoq p̃dicatorib
eccłiȩ diligentissime: sectandus:
ut pͥmo qͥdem doceat᷑ auditor.
deinde. fidei sacram̃tis imbua¬
tur. deinde. seruandis domini
mandatis ex tempore. liberius
instruatur: qr neq indoc̃tus
qͥsq & ignarus xp̃ianȩ fideipo¬
test eiusdẽ fidei sacramentis
ablui. neq lauachro baptismi
a peccatis emundari sufficit:
si non post baptisma studeat
Prius gͦ docere gentes. id ẽ sei¬
entia ueritatil instruere. ac
sic baptitare. p̃cipit. qr & sine

Expanded text:
sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ꝓpter iniqͥtates nr̃ãs: & liuo¬
re eiꝰ sanatisumus. S inuidorũ
corda pͥncipũ. in cunctis quȩ pro¬
uide gessit. eũ ꝑseqͥ qm in eum
credere maluert̃: & multũ mi¬
seri. uitȩ auctorẽ morti potius
dare. qmͣ ꝑ eũ ipsi uiuificaristu¬
debant. llerũ nos ꝑfidoꝵ cecita¬
te declinata. eoꝵ magis exẽpla
qͥ fidelit̾ dnm̃ laudauere sequa¬
mur: & iter eiꝰ mysticũ. mysti¬
ca ut decet int̾pretatiõe scru¬
temͣ. Asina & pullus qͥb sedens
dñs iherosolimã uenit. utriꝰq
popłi uidaici uidelicet ce gentił
simplicia corda designant: qͥb
ipse p̃sidens queq a noxia liber¬
tate suo frenans imꝑio. ad uisio¬
ñe suꝑnȩ pacis perducit. Fii.¬
E

Expanded text:
ter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, int. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hie
Abbreviated transcription (Latin):
deducens aqmͣ: qr longe. factꝰ
ẽ a me consolatorconuertens
animã meã. Facti st̃ filii meiꝑ
diti:. quoniam inualuit mi¬
micus. Fe. Expandit syon ma¬
nus suas: ñ est qui consoletur
eam. Mandauit dñs aduersũ
lacob: in circuitu eiꝰ hostes eius.
facta ẽ iherłm: qͣsi polluta men¬
struis int̾ eos. Sadeͫ. Iustus
ẽ dñs: qr os eiꝰ ad iracundiam
ꝓuocauit. Audite obsecro uni¬
uersi popłi: & uidete dolorem
mei: abier̃t in captiuitatem.
Coph. Uocaui amicos meos: et
ipsi deceꝑunt me. Sacerdotes mei
&e senes mei in urbe consũptist̃:
qr quesiert̃ cibũ sͥ ut refocilla¬
rent ammã suã. Res. Uid̾e dõ¬
ñine: qm̃ tribulor. llent̃ m̃s

Expanded text:
deducens aquam quia longe factus est a me consolator convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem mei abierunt in captivitatem.  Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.  Res.  Vide, Domine, quoniam tribulo
Abbreviated transcription (Latin):
Torationẽ meã dum tribu¬
S lor: a timore inimici eru¬
e animã meã. Seuier̃t inimici
in martires. Qͥd orabat istauox
corporis xp̃i: hoc orabat ut e¬
ruerent᷑ ab inimicis: & ñ eos
possent occidere inimici. Prgo
exauditi ñ sunt: qr occisi sunt :¬
& deseruit ds̃ contritos corde
seruos suos: & sꝑantes inse des¬
pexit : absit. Qͥs enĩ inuocauit

Expanded text:
orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit