comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icit᷑ aũ ꝓximũ huic miraculo qͥddã gestũ ꝑ alexandrũ ꝯstantino¬
tium ad euttes eũ qͥdã philosophi querebant᷑ qͣsi ñ dĩ coleres ueendo¬
cercs.e. curea sacra nouitates erxerceres. nouã ĩ re publica ĩtroducendo
buert̃ tͣnsacta scła placuert̃. Uolebantq cũ alexandro ep̃o disputarede
dogiate. Ille uͦ huiꝰmodi exercitatione n̾boꝵ ĩexꝑtꝰ erat. de uitȩ qͣlitarte
c̃fidens. F uit enĩ uir magnꝰ. ⁊ c̃u̾satione mirandꝰ. Cũ certam̃ ĩꝑatore p̃ci¬
piente suscepisset. ꝯuenissentq philosophi. om̃ib loqͥ uolentib. ut unũ
ex se quẽ uellent eligerent. postulaũ sc̃ȩ memoriȩ pat̾ nr̃ alexander: cere¬

Expanded text:
ddam gestum per Alexandrum Constantinotium, adeuntes eum quidam philosophi querebantur quasi non Deum coleret ut deceret, et circa sacra novitates exerceret, novam in republica introducendo buerunt transacta saecula, placuerunt; volebantque cum Alexandro episcopo disputare de dogmate. Ille vero hujusmodi exercitatione verborum inexpertus erat, de vitae qualitate confidens. Fuit enim vir magnus, et conversatione mirandus. Cumque certamen imperatore praecipiente suscepisset, convenissentque philosophi, omnibus loqui volentibus, ut unum ex se quem vellent eligerent, postulavit sanctae memoriae pater noster Alexander: caete
Abbreviated transcription (Latin):
santiałe ꝑatͥ filiũ. Omnia nãq p̃dicta hãc significationẽ habent. Aur ⁊¬
muratio siqͥdẽ eoꝵ qͣsi u̾ba hec ñ fuissent ex sc̾pturar auẽtoritate ꝓlata
ꝑeos qͥs ĩanis eẽ cuincit᷑. Ex ñ scͥpto nãq ipsi ĩpie ꝓferentes. Quippe qͦt
musꝙͣ penitꝰ ĩuenit᷑. ex ñ ex stantib. ⁊ fuit aliqͣndo qͣndo ñ fuit. Alios
culpant ꝓpt̾ea ñ ex scͥptis sermonib pie tñ ĩtellectis dc̃pnati st̃. Ipsi tañ

Expanded text:
stantialem Patri Filium. Omnia namque praedicta hanc significationem habent. Murmuratio siquidem eorum, quasi verba haec non fuissent ex Scripturarum auctoritate prolataamque ipsi impie proferentes, quippe quod nusquam penitus invenitur, ex non exstantibus; et, fuit aliquando quando non fuit, alios culpant: propterea ex non scriptis sermonibus, pie tamen intellectis damnati sunt. Ipsi namque
Abbreviated transcription (Latin):
placet ȩccłe. ĩ unũ ĩgenitũ patrẽ. nulła habentẽ causã ut ẽẽt. inc̾u̾ti¬
biłe ⁊ ĩmutabiłe. semꝑ id̾e ⁊ similit̾ se habentẽ. Nec ꝓuectũ nec ĩmi¬

Expanded text:
placet Ecclesiae, in unum ingenitum Patrem, nullam habentem causam ut esset, inconvertiplacet Ecclesiae, in unum ingenitum Patrem, nullam habentem causam ut esset, inconvertibilem et immutabilem, sem
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eos qͥ ĩerudita materia ẽtra xp̃m exacuunt᷑ ad bellũ. & adu̾sus
pietatẽ eiꝰ całupnias ĩ ferre ꝯtendt̃. Aiunt enĩ nos au̾santes fabulas ex
qͥb ĩuentũ ẽ dici ex ñ existentib ĩpiã ⁊ ñ scͥptã c̃tra xp̃m blasphemi¬
ã p̃dicare: idẽ duo ĩgenita: ipsi potiꝰ duoꝵ alterũ necessario ẽẽ opor¬
tere dicentes ĩeruditi. aut ex ñ existentib filiũ ẽẽ sapiendũ. aut ĩdubi¬
tant̾ dice ĩgenita duo. Ignorantes ĩꝑiti qͥa multũ ẽ ĩter patrẽ ĩgenitũ.
⁊ ea qͦ ab eo exñ existentib st̃ creata rationalia ⁊ irrationalia. Iuoꝵ me¬
dia existens nat᷑a unigenita. ꝑ ꝙͣ uniu̾sa ex ñ existentib fec̃ pat̾ dĩ u̾bi
ex ipso uͦ patre natiuitatẽ hab&. sic̃ & ipse dñs alicubi testatꝰ ẽ dicẽs
diligit patrẽ. dilig̃ filiũ qͥ ex eo natꝰ ẽ. De qͥb nos ita credimiꝰ sic̃ apłicȩ

Expanded text:
a  ed., inerudita materia contra Christum exacuuntur ad bellum, et adversus pietatem ejus calumnias inferre contendunt. Aiunt enim nos adversantes fabulas, ex quibus inventum est dici, ex non exstantibus, impiam et non scriptam contra Christum blasphemiam praedicare, id est duo ingenita: ipsi potius duorum alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus Filium esse sapiendum, aut indubitanter dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti quia multum est inter Patrem ingenitum, et ea quae ab eo ex non exstantibus sunt creata rationabilia et irrationabilia; quorum media existens natura unigenita, per quam universa ex non exstantibus fecit Pater Dei Verbi, ex ipso vero Patre nativitatem habet, sicut et ipse Dominus alicubi testatus est, dicens: Qui diligit Patrem, diligit Filium qui ex eo natus est . De quibus nos ita credimus, sicut apostolicae
Abbreviated transcription (Latin):
imaginĩe seõm nos apłica plausione ẽstituens. Ec̃ gͥ ille sermo c̃bplet᷑
e s eollectos ex om̃ib gentio: qͥ sub cȩlo st̃ uiros religiosos: int q̃s erãt
parthi.⁊ medi. ⁊ elamitȩ. ⁊ qͥ ĩhabitabant mesopotamiã. iudeã ⁊ capabotiã
pontũ. ⁊ asiã. phrigiã. ⁊ pãphiliã. egẏptũ ⁊ partes hẏbiȩ qͣ ẽ circa cyreneũ.
e aduenȩ romani. iudei ⁊ ꝓseliti. cretes & arabes. Herũtam̃ illis hoc deerat.
qͦd ñ sic̃ isti om̃s ex dĩ ministris undiq c̃sistebãt. In p̃senti siqͥdẽ choro. multi¬
tudo erat ep̃oꝵ numerũ trecentori excedens. sequentib eos prb̃is ⁊diaconi

Expanded text:
imaginem secundum nos apostolica plausione constituens. Tunc igitur ille sermo completus est: Collectos ex omnibus gentibus, quae sub coelo sunt, viros religiosos, inter quos erant Parthi, et Medi, et Elamitae, et qui habitant Mesopotamiam, Judaeam et Cappadociam, Pontum  illis deerat, quod non, sicut isti, omnes ex Dei ministris utique consistebant. In praesenti siquidem choro multitudo erat episcoporum, numerum trecentorum excedens, sequentibus eos presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
snouandũ cira antiꝙͣ fidei tͣditionẽ: ⁊ maxime qͣndo mori simplicttas
sine pserianone eilebat᷑. accedentib ad fidei sacram̃tũ. Alii ũ responde¬
bat ñ oportere sine eraminatione sequi sententias antiquoꝵ. Pue nuus
di eloquutionũ arte ererenati claruert:⁊ ĩpatori atq his qͥ circa eũ iãt
notiꝰ facti: st̃. Ex illo enĩ ⁊ athanasiꝰ tc̃ diaconꝰ existens. dũ cũ alexandro esses
ep̃o. huiꝰ studii pars eẽ maxima uidebat᷑. Nec ñ ⁊ qͥdã gͥcort phiosop hoꝵs o¬
pestune harũ disputationũ q̃stione participati st̃. Alis qͥdem ãle eẽt hoc dog¬
ma studentes agnoscere. alii uͦ nuꝑ ĩchoante teligione grecoꝵ deperire:
xp̃ianis ĩfensi dogmatis sacram̃ta ad u̾boꝵ certamina ꝓtͣhebant. ita ut
ẽtpa se seditiones ex ererẽt: cͥtaminaq sibim& ĩferrent. ⁊ sepiꝰ ex adu̾so ẽten

Expanded text:
circa antiquam fidei traditionem, et maxime quando morum simplicitas sine perscrutatione tradebatur, accedentibus ad fidei sacramentum. Alii vero respondebant non oportere sine examinatione sequi sententias antiquorum. Plurimidi elocutionum arte exercitati claruerunt, et imperatori atque his qui circa eum erant noti sunt facti. Ex illis enim et Athanasius tunc diaconus existens, dum cum Alexandro esset episcopo, hujus studii pars esse maxima videbatur, nec non et quidam Graecorum philosophorum opportune harum disputationum quaestione participati sunt: alii quidem quale esset hoc dogma studentes agnoscere; alii vero nuper inchoante Graecorum religione deperire, Christianis infensi, dogmatis sacramenta ad verborum certamina protrahebant, ita ut contra se seditiones exercerent, certaminaque sibimet inferrent, et saepius ex adverso conten
Abbreviated transcription (Latin):
accesium. si & ipse ꝯsentiret ĩfide. ⁊ paschalis definicione festiuitatiᷤᷤ.
ipse ꝑcepi. ⁊ t̾minũ fidei. ⁊ tempꝰ paschalis festiuitatis. Porro denuo
ĩꝑatore reqͥrente. cur gͦ te a cõmunione seꝑasꝰ ille ea qͦ sub decio gesta
stͣ. ꝑ secutionis tp̃re replicauit. ⁊ subtilitatẽ acerbissime regulȩ de¬
duxit ad mediũ qr ñ oporteat eos qͥ pꝰ baptisia peccãt. peccato qͦd
ad mortẽ eẽ scͥpturȩ diuinȩ ꝓnunciat᷑. cõmunicatione sacram̃toꝵ

Expanded text:
Acesium, si et ipse consentiret in fide et paschalis definitione festivitatis. ipse percepi et terminum fidei, et tempus paschalis festivitatis. Porro denuo imperatore requirente: Cur ergo te a communione separas? ille ea quae sub Decio gesta sunt persecutionis tempore replicavit, et subtilitatem acerbissimae regulae deduxit ad medium: quia non oporteat eos qui post baptisma peccant peccatum quod ad mortem esse Scripturae divinae pronuntiant, communicatione sacra
Abbreviated transcription (Latin):
do. hec scͥpsisse dinoscit᷑. Graue aũ ferebat audiens aliqͦs c̃tra om̃i¬
um statuta agere paschȩ festiuitatẽ. Tẽ & enĩ ĩ urbib orientis discor
łu posse p̾occupare anteꝗͣ ad plurimos ꝑueniros. misit uirũ circa se fi¬
de &. uita simul ĩsignem. ⁊ ꝯfessionib prioꝵ tẽpoꝵ ꝓ doginate cõꝓbatũ
cha discordes. Fuit aũ osius. cordubȩ ciuitatis ep̃c. sũq pret̾ spem causa
ꝓcedẽt. ⁊ heresis potiꝰ qͣm par sperata ualuiss&. nichil ĩpetrãs remea¬
nit. qͥ fuerat ꝓ pace directus eccłaꝵ. Tc̃ illud famosissimũ ĩ nichea c̃¬
ciliũ feruor pͥncipis excitauit. publicis asinis atq mulis. ⁊ curracibus
equis. ep̃os ⁊ qͥ cũ eis erãt. ad sẏnodũ uenire p̃cipiens: Nẏstorie eccłasti

Expanded text:
do, haec scripsisse dignoscitur. Graviter autem ferebat, audiens aliquos contra omnium statutum agere Paschae festivitatem. Tunc etenim in urbibus Orientis discordlum posse praeoccupare antequam ad plurimos perveniret, misit virum circa se fide et vita simul insignem, et confessionibus priorum temporum dogmate comprobatum, cha discordes. Fuit autem Osius, Cordubae civitatis episcopus. Cumque praeter spem causa procederet, et haeresis potius quam pax sperata valuisset, nihil impetrans remeavit qui fuerat pro pace directus Ecclesiarum. Tunc illud famosissimum in Nicaea concilium fervor principis excitavit: publicis asinis, atque mulis, et curracibus equis episcopos, et qui cum eis erant, ad synodum venire praecipiens. SOZOMEN., li
Abbreviated transcription (Latin):
hic hiemantes. c̃didert̃ ciuitatẽ qͦ ñcupat᷑ emona. E state uͦ suꝑuenien¬
te. cooꝑantib eis ꝓuincialib. fere qͣdringentos stadios arte mechanica
t̃hentes argo ꝑ terrã. ad fluuiũ aquilem ꝑduxert̃. qͥ ꝑmiscet᷑ heridauo.
Peridanꝰ aũ fauces habet ĩ italicũ mare. Post p̃liũ itaq eiusle dardam &
machedones. &. qͥ circa hẏstrũ tc̃ morabant᷑. nec ñ & hellas. & helliricoꝵ¬

Expanded text:
hic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero supervenienhic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fere quadringenta stadia arte mechanica trahentes Argo per terram ad fluvium Aquilam deduxerunt, qui permiscetur Eridano. Eridanus autem fauces habet in Italicum mare. Post praelium itaque, Cibalae, Dardanii, et Macedones, et qui circa Istrum tunc morabant
Abbreviated transcription (Latin):
ca pͥncipẽ deuotos fore. qͥ fuerint dĩ sui sic ꝑatissime ꝓditores. Et ideo
adhuc suꝑstite ꝯstantino: ñ uidebat᷑ contͣ legem quẽpiã ẽẽ xp̃ianũ
apud eos qͥ ultͣ ĩ italiã galliasq & brittanniã. &. qͥ circa pẏreneum
sisset ĩꝑiũ potiꝰ res eccłȩ defloruert̃. Maxentio uͭ heculii filio ꝑem¬
pto cũ eiꝰ pars ꝯstantino cęssiss: iã licent ĩ religione uigebant:
a cuca tyberĩ fluuiũ & eridanũ quẽ padũ ꝓuinciales appellant.
cõmorabaut᷑. Et qͥ circa aquilem cõmanebat. ĩ quẽ sermo fert᷑ ad¬
uectã nauigio argo: & ad tẏrrenũ pelagus fuisse ꝑductã Argo nau¬
tȩ enĩ uentũ ualroũ declinantes. ñ eodem nauigio ĩ regressione st̃ usi. s tͣus¬
euntes mare qͦd suꝑ scitas ẽ. ꝑ hec flumnia uenert̃ ad t̾minos ytaloꝵ. Et

Expanded text:
ca principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo ca principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo adhuc superstite Constantio non videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Gallisisset imperium, potius res Ecclesiae effloruerunt. Maxentio enim Herculii filio perempto, cum ejus pars Constantino cessisset, jam licenter in religione vigebant qui circa Tiberim fluvium et Eridanum quem Padum provinciales appellant commorantur, et qui circa Aquilam commanebant; in quem locum sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Tyrrtae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina venerunt ad terminos Italorum; et
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ mẽcussas dñs a ꝑicuł turbisq seruauit. Nã cũ ꝑsecũtiones diuer¬
sas eccłȩ ĩ alio tͥrarũ orbe paterent᷑: solꝰ c̃stantiꝰ ꝯstantini pat̾ licenter
xp̃ianis ĩ sua c̃sistere religione c̃cessit. Deniq tale eũ aliqͦd miracłm
s& memoria dignũ egisse cognoui. Is enĩ ꝓbare uolens qͦsda ĩ suo pa
latio xp̃ianos si boni & solidi uiri. eẽnt. euocans uniu̾sos p̃cepit dicẽs:
ut siqͥdẽ uenirent ad sacͥficandũ. & eiꝰ colerẽt deos. circa eũ eeñt. & in
suo cingulo ꝑman̾ent. Si uͦ resugerent. egrederent᷑. de palatio: grãs
agentes qͦd minime pimirent᷑. Cũq ĩ utroq apparuissent. alii qͥdẽ reli¬
gionis desertores. alii uͦ diuina p̾sentib p̃ponentes delib̾auit eos amĩ¬
cos ⁊ c̃siliarios uti. qͥ ĩ meliorib fideles c̃stantesq ꝑmanserãt. alioe
aũ uelut effeminatos au̾satꝰ expulit a suo collo qͥo. credens ñ quã eoscir¬

Expanded text:
inconcussas Dominus a periculis turbisque servavit. Nam cum persecutiones diversas Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constantius Constantini pater licenter Christianis in sua consistere religione concessit. Denique aliquod tale eum miraculum et memoria dignum egisse cognovi. Is enim probare volenslatio Christianos, si boni et solidi essent viri, evocans universos praecepit dicens, ut siquidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent: si vero refugerent, egrederentur de palatio, gratias agentes, quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem religionis desertores, alii vero divina praesentibus praeponentes factacis et consiliariis uti qui in melioribus fideles constanter permanserant; alios autem velut effeminatos aversatus, expulit a suo colloquio: credens nunquam eos cir
Abbreviated transcription (Latin):
aos̃te liectu rectissimo n cadentes. Seam hoce exiã nadã ⁊ ũ sactaũ sus¬
cepinoqm̃i factũ cõnune ẽt dicebat opꝰ reliquas erentins es aite¬

Expanded text:
ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum susab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionẽ. neq scdm̃ q̃ͣndã decisionẽ. ex patre sisbsistente. Non enũ posse
naturã sine materia ĩtelligibiłe ĩ corꝑeãq corꝑalem qͣndã subsistere
passionẽ is sacs qͥbidã ĩ effabilib q rationib magis ĩtelligendã. Et sa¬
pientissimꝰ quidẽ atq piissimꝰ ĩꝑator. ita philosophabat᷑. Faider ꝯcei
planatione dictata. quẽadmodũ ab eis dictũ sit ex substantia ꝑorre is
& pͥat᷑ ẽsubstantiałe. ñ ẽ sine examinatione derelictũ. s onsultatlones
eni ⁊ responsiones deuide mouebãt. ⁊ mens ꝑscrittabat᷑. dictor sensir
Et hoc g̃ qđ agebant de substantia c̃stabat apud eos significatiuluam
qdẽ eẽ ex patre. ñ tam̃ tanꝙ̃ parrem eẽ patͥs ł ꝑt̾ea nob ãe udebat¬
ee N tam̃ parte eiꝰ esse substantie. Qua ꝓxt̾ & nos mite ꝯsensiꝰ neꝙ
uoce ꝯsu stantialis refutantes: posita p oculis nr̃i paeis lteuain su

Expanded text:
divisionem, neque secundum quamdam decisionem ex Patre subsistere. Non enim posse naturam sine materia intelligibilem incorporeamque corporali aliqua subsistere passione, sed sacris quibusdam ineffabilibusque rationibus magis intelligendam. Et sapientissimus quidem atque piissimus imperator 229 ita philosophabatur. Fidei ergo explanatione dictata, quemadmodum ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis n tamen partem ejus esse substantiae. Quapropter et nos mente consensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et
Abbreviated transcription (Latin):
uana sermonũ c̃tamina fẽs fr̃ib i. sultare. ⁊ honorẽ edii ꝑ uos ipia ẽsenti¬
oned is cerperis. dũ ad ĩuicẽ ꝓ sie paruis ⁊ necĩam necessarus diois uis Nul¬

Expanded text:
vana sermonum certamina fratres fratribus resultare, et honorem concilii per vos impia contentivana sermonum certamina fratres fratribus resultare, et honorem concilii per vos impia contentione discerpere, dum ad invicem pro sic parvis et nequaquam necessariis litigatis. Vul
Abbreviated transcription (Latin):
taminis ĩflama̾ta ẽ. neq noua qͣdã ꝓ dĩ religione heresis ĩ troducta s urã
eaud̾eq rationẽ habetis. sic̃ etiã unũ cõmunionis signũ. ħobis enuĩ int̾ alt̾u¬
tros ꝓ paruulis ⁊ ualbe modicis ẽtendentib causis. tantũ dĩ ppłm quẽ uris
orationib ⁊ peudentia ꝯuenit gubernari. discordare nec dec&. nec om̃ino fas
ẽẽ credibile ẽ dt aũ paruo qͦdã exemplo sapientiã ur̃am cõmoneã. nostis eti¬
uen ipsos philosophos q ĩuno qͥdẽ dogmate cuncti ꝯsentiunt. Cũ uͦ ĩqͣdã sen¬
tertis parte discordant lic& disciplinȩ uͥtute sep arent᷑: tam̃ ad ĩuicẽ cor¬
pis uatrate ꝯspurãt. Cũ hec itaq ita sint : qͣnto potiꝰ iustũ ẽ uos magnidĩ
oin estros ĩ uoluntate religionis alt̾utris eẽ ꝯcordes: Consid̾emꝰ itaq rati¬
one maiori ⁊ ãpliori t̃telligentia cogitemꝰ. sirecte se habent ꝓpt̾ parua ae

Expanded text:
uaedam pro Dei religione haeresis introducta; sed unam eamdemque rationem habetis, sicut etiam unum communionis signum. Vobis enim inter alterutros pro parvulis et valde modicis contendentibus causis, tantum Dei populum, quem vestris orationibus et prudentia convenit gubernari, discordare nec decet, nec omnino fas esse credibile est. Ut autem parvo quodam exemplo sapientiam vestram commoneam, nostis etiam ipsos philosophos quia in uno quidem dogmate cuncti consentiunt; cum vero in quadam sententiae parte discordant, licet disciplinae virtute separentur, tamen ad invicem corporis unitate conspirant. Cum haec ita sint, quanto potius justum est vos, magni Dei ministros, in voluntate religionis alterutris esse concordes? Consideremus itaque ratione majori, et ampliori intelligentia cogitemus, si recte se habeat propter parva et
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. taniꝗͣ ab ꝯdioris. & nichil scientib tͣaitã: ⁊ quem uelut sapientẽr⁊ sine
indatio tẽstẽ uocare ꝯuruit: eiꝰ uoces sponte c̃tẽpuit. Ait enĩ eusebꝰ qͥd
ꝯrimentia uite laudati st̃. Et qm ĩꝑator p̃sens om̃s ad unitatẽ suã ꝯcor¬
des ⁊ c̃sectatores eẽ ꝑstruxit. Sic gͦ ꝯtͣria dicta sabini ueeñ eusebus. aro.
ẽsortiũ eor sibimna. agnoscunt᷑. E t si qͥdẽ alieubi opꝰ fuerit. de sabino me¬
morabimꝰ. soncordia g̃ fidei a magno nycẽa ꝓlatȩ ꝯcilio. ab elisebio clara

Expanded text:
fidem, tanquam ab idiotis et nihil scientibus traditam; et quem velut sapientem et sine mendacio testem vocare consuevit, ejus voces sponte contemnit. Ait enim Eusebius: Quia t quoniam imperator praesens omnes ad unitatem suam concordes et consectatores esse perstruxit. Sic ergo contraria dicta Sabini, nec non Eusebii, atque consortum eorum sibimet agnoscuntur. Et si quidem alicubi opus fuerit, de Sabino memorabimus. Concordia ergo fidei a magno in Nicaea prolata concilio, ab Eusebio clara
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iurũ sapientẽ alia saꝑe ⁊ tac̾e̾ ueritatẽ. ut spiritali ratione cõmo¬
tꝰ. ad ꝯscribendũ de huiꝰmodi reb ĩcipias: cũ & tͥ sit irtile. ⁊ audien¬
tib te maxime. dũ ꝑronsequentiã scpturȩ. ⁊ uestigia sermonũ eiꝰ
uimꝰ aliqͣndo. neq unũ ĩ duos diuisũ. neq corꝑale aliqͥd passũ ẽẽ di¬
dieumꝰ aut credidimꝰ dñe m̃s. S unũ qͥdẽ ĩgenitũ. unũ uͦ ab eo uere
ñ ex eiꝰ substancia factũ. ⁊ uniu̾sali̾t̾ dicendũ. Neqͣꝗͣ cũ ĩgenita na¬

Expanded text:
ali ratione commoali ratione commotus ad scribendum de hujusmodi rebus incipias; cum et tibi sit utile et audientibus te: maxime dum per consequentiam scripturae, et vestigia sermonum ejusvimus aliquando, neque unum in duos divisum. Neque corporale aliquid passum esse didicimus aut credidimus, domine meus; sed unum quidem ingenitum, unum vero ab eo vere, et non ex ejus substantia factum, et, universalit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Et qͥa diximꝰ exñ existentib ẽ. Sic aũ diximꝰ. scdm̃ qđ nec part
d̃ ẽ. nec ex aliqͣ subiecto. ꝓpt̾ea ꝑsecutionẽ patim᷑. De cet̾o tu
nostĩ. Ualere te ĩ dño opto. memorẽ tͥbulationũ nr̃aꝵ. cũ lucianista
lidda uͦ ẽ. qͣ nẽ diospolis appellat᷑. Hos gͦ arriꝰ c̃cordes se hab̾e głabat᷑
llostes aũ uocauit philogoniũ p̾sułe urbis authiocenȩ. helladiũ tripo¬
leos. ⁊ machariũ ierosolimoꝵ adu̾sus eos sarciendo calũpnias. qm̃ et̾¬
nũ ⁊ ante scła filiũ. ⁊ cũ patre equi honoris eiusdẽq substantiȩ
p̃dicabant. Hãc gͥ eusebiꝰ cũ suscepiss& epłam. & ipse uenenũ suȩ ĩpi
dñi mei eusebii studiũ ꝓ uernate u̾bi tacitũ ẽ. s usq ad nos
ꝑuenit. Neq tuũ dñe suꝑ hac causa silentiũ: & ut silentiũ e̾rat: ꝯseqͦs
de dño qͥdẽ meo eusebio letati sumꝰ. de te uͦ iͥstam. arbitͣntes taciturni¬

Expanded text:
nec pars Dei est, nec ex aliquo subjecto; propterea persecutionem patimur. De caetero tu nosti. Valere te in Domino opto, memorem tribulationum nostrarum, Collucianista Lydda vero est quae nunc Diospolis appellatur. Hos ergo Arius concordes se habere gloriabatur. Hostes autem vocavit Philogonium praesulem urbis Antiochenae, Hellanicum Tripoleos, et Macarium Hierosolymorum, adversus eos sarciendo calumnias: quoniam aeternum et ante saecula Filium, et cum Patre aequi honoris ejusdemque substantiae praedicabant. ni mei Eusebii studium pro veritate verbi tacitum est, sed usque ad nos pervenit, neque tuum, domine, super hac causa silentium. Et, ut consequens erat, de domino quidem meo Eusebio laetati sumus: de te vero tristamur, arbitrantes taciturni
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatis. Antiꝗͣ. enĩ calliditatẽ tẽꝑe cõp̃ssã. nẽ ꝑ istos renouane uołes.
fingit qͥdẽ se qͣsi ꝓ istis scrib̾e. Oꝑe uͦ demonstrat. qͥa ꝓ semetipso
talib studere festinat. Apostate uͦ st̃ isti: arriꝰ &. achillas. Cũ eis aũ
apostatauert̃ atthalis. carponiꝰ. alt̾ arriꝰ. sarmatiꝰ. euroius. lutiꝰ. iu¬
liꝰ. menas. ⁊ elladiꝰ. gaiꝰ scds. ⁊ theonas. qͥ ep̃i aliqͣndo st̃ dicti. Eauͦ qͦ¬
opinantes loquunt᷑. hꝰ modi st̃. Non semꝑ ĩqͥunt ds̃ pat̾ fuit. ñ semꝑ
fuit dĩ u̾bũ. s fuit qͣndo ds pat̾ ñ fuit. bĩ aũ u̾bũ. ex ñ existentib
factũ ẽ. Existens eñ ds̃. ñ existentẽ. ex ñ existente fec̃. Qua ꝓpt̾: &¬
fuit aliqͣndo qͣndo ñ fuit. Creat᷑a ẽ enĩ ⁊ factura filiꝰ. neq sunilis est

Expanded text:
atis. Antiquam enim calliditatem tempore compressam nunc per istos renovare volens, fingit quidem se quasi pro istis scribere; opere vero demonstrat quia pro semetipso talibus studere festinat. Apostatae vero sunt isti Arius et Achillas. Cum eis autem apostataverunt hi, Aithalis, Carponius, alter Arius, Sarmatius, Euzoius, Lucius, Julius, Menas, et Helladius, Gaius, Secundus et Theonas, qui epin semper fuit Dei Verbum; sed fuit quando Deus Pater non fuit. Dei autem Verbum ex non existentibus factum est. Existens enim Deus, non existentem ex non existente fecit. Quapropter fuit aliquando quando non fuit. Creatura est enim et factura Filius, neque similis est
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs aus sermonib dñi nr̃i iħu xep̃i ⁊ doctrina q scd̾m ipietatem i
flat᷑. nicł sciens. ⁊ reliqͣ llos gͥ anathematiratos a fr̃nitate. nullus
urm sascipiat. aut hab̾e patiat᷑ ea qͥ ab eis uł dicunt᷑. uł ẽscͥbunt᷑.
Quncta enĩ uelut magi homines mentiunt᷑. qͥa ueritatẽ loqͥ ñ po¬
st᷑. sircu̾eur demiq eiuitates. nicħ studentes aliud qͣm ut amieioe⁊
scemate ⁊ nomine pacis. ꝑ figñita uł blandim̃ta litt̾as dent uł ac¬
cipiant. ut errare faciant ꝑ hec deceptas ase mulierculas. Hos gͦ
qͣmi int̃ indicia ꝑsecutiones nob qͣntũ ĩ ipsis ẽ excitare ũ cessat᷑. &ĩ¬
effabile sacram̃tũ xp̃i natiuitatis eueruare moliunt᷑. Au̾samini¬
dilectissimi. ⁊ imanimes atq c̃certatores nob̾cũ c̃tra eoꝵ uesaniã
estore p̃sũptionẽ. ad similitudinẽ cõministroꝵ nr̃oꝵ qͥ ĩdignati st̃.¬

Expanded text:
i, et doctrina, quae secundum pietatem est, inflatur, nihil sciens, et reliqua. Hos igitur anathematizatos a fraternitate nullus vestrum suscipiat, aut habere patiatur ea quae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Cuncta enim velut magi homines mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. Circumeunt denique civitates, nihil studentes aliud, nisi ut amicitiarum schemate et nomine pacis per figmenta vel blandimenta litteras dent et accipiant; ut errare faciant per haec deceptas a se mulierculas. Hos ergqui inter judicia persecutiones nobis, quantum in ipsis est, excitare non cessant, et ineffabile sacramentum nativitatis  ed. V., Christdilectissimi; et unanimes atque concertatores nobiscum contra eorum vesanam estote praesumptionem, ad similitudinem comministrorum nost
Abbreviated transcription (Latin):
uouentes. ꝓpͥum uͦ solũ dicentes patͥs qͦd ĩgenitꝰ ẽ: eũ & ipse saluator
dixerit. pater nĩs maior me ẽ. In hac itaq pia de patre filioq senteu¬
adu̾sus eã prigu&. ⁊ uictrix totiꝰ adu̾sȩ ĩpietatis existit. securos nos
faciente patrefamilias eiꝰ cũ clamat. Habete fiduciã. ego uici mundũ
loc nouimꝰ actũ pꝰ resurrectionẽ a mortuis. quoꝵ pͥmiciȩ. factꝰ ẽ dñs
ñe iħe xp̃s carne uera ĩ dutꝰ. & ñ putatiue ex dĩ genitce maria. qͥ ĩ
nouissimis tp̃rib ꝓ dãpnatione peccati ad humanũ genꝰ ad ueniens.
erucifixus & mortuus ẽ. S ñ ꝓpt̾ea diuinitate sua minor factꝰ. Sur¬
rexxit enĩ a mortuis. assũptus ẽ ĩ cȩlos. sed& ad bexterã maiestatis. Hec
ꝗ ex parte ĩ hac epła figuraui: onerosũ eredens sub singula serupu

Expanded text:
voventes. Proprium vero solum dicentes Patris, quod ingenitus est, cum et ipse Salvator voventes. Proprium vero solum dicentes Patris, quod ingenitus est, cum et ipse Salvator dixerit: Pater meus major me est . In hac itaque pia de Patre Filioque sentenadversus eam pugnet, et victrix totius adversae impietatis existens, securos nos faciente Patrefamilias ejus, cum clamat, Habete fiduciam: ego vici mundum . Hoc novimus actum post resurrectionem a mortuis, quorum primitiae factus ess carne vera indutus, et non putative ex Dei Genitrice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum cre
Abbreviated transcription (Latin):
mina. ueluti tẽpoꝵ ͤ ͤ ꝓ ductiua. Digne tam̃ ipsiꝰ unigeniti diuini¬
tatẽ. ⁊ ueluti dicã antiqͥtatẽ. neq̃ꝗͣ significare. ualentia. cũ scĩ ui¬
delic& uiri scd̾m suã unusqͥsq uͥtutẽ sacͣm̃tũ hoc apperire conani
st̃. ueniã poscentes ab auditorib ꝑ satisfactiones rationabiles di¬
cendo de se. ꝓtulinꝰ qͦd ꝑting̾e p̃ualuimꝰ. Si qͥd aũ ult hominẽ ex¬
pectant qͥcũq uiri. ⁊ ad maiꝰ ĩtuent᷑ eloqͥũ. illud qͦd ait. ex parte cog¬
noscimꝰ. iã putantes ẽẽ destructũ. pała ẽ qr multũ spe sua deficiut̃
gͥ erat & semꝑ ⁊ ante scła. Id̾cũq sit. ñ tam̃ ẽ id qͦd ĩgenitũ. gͦ ĩgenito
filio uͦ ogruus distribuat᷑ honor. sine pͥncipio enĩ a patre sciamꝰ eiꝰ
natiuitatẽ eẽ. culturã ei sicuti p̃diximꝰ tͥbuentes pie. atq cũ boua opi¬
ꝑ serutantes. s imagini ⁊ ꝑserutationi pat̾s ꝑfecłã eq̃litatẽ. ꝑ om̃ĩa de¬

Expanded text:
mina veluti temporum esse productiva: digne tamen ipsius Unigeniti divinitatem, delicet viri secundum suam unusquisque virtutem sacramentum hoc aperire conati sint: veniam poscentes ab auditoribus per satisfactiones rationabiles, dicendo de se: Protulimus quod pertingere praevaluimus. Si quid autem ultra hominem exspectant, quicunque viri et ad majus innituntur eloquium, illud quod ait: Ex parte cognoscimus , jam putantes esse destructum; palam est, quia multum spe sua deficiunt. Igitur erat, et semper, et ante saecula, quodcunque sit, non tamen est id quod ingenitum. Ergo ingenito Filio vero congruus distribuatur honor. Sine principio enim a Patre sciamus ejus esse nativitatem, culturam ei, sicut praediximus, tribuentes pie, atque cum bona opiequalitatem per omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
chidiaconũ sub scͥpsert̃. tantotiꝰ egipti ⁊ thebaidis. ꝗ̃ lybiȩ ⁊ pentapolis.
syriȩ. lyciȩ. pãphiliȩ. asiȩ. capadotie sac̾dotes. alia q ꝓuinciat. ad quorum
instar etiã uos eũ c̃fido susciꝑe. Uultis itaq mͥ ẽtra nocentes remeduis
existentib. etiã hoc ĩuentum ẽ utile medicam̃. qͥa ẽũtunt᷑ seducti ab
eis ppłi. nc̃ nr̃is sac̾dotib obedientes. & ad penitentiã ꝑ eos acced̾e festi¬
nantes. Salutate ad ĩuicẽ fr̃nitatẽ. qͣni apud uos ualere ĩ dño opto km̃i

Expanded text:
diaconum subscripserunt, tam totius Aegypti et Thebaidis, quam Libyae et Pentapolis, Syriae, Pamphyliae, Asiae, Cappadociae, sacerdotes, aliarumque provinciarum, ad quorum instar etiam vos confido eum suscipere. Multis itaque mihi contra nocentes remediis existentibus, etiam hoc inventum est utile medicamen: quia convertuntur seducti ab eis populi, nunc nostris sacerdotibus obedientes, et ad poenitentiam per eos accedere festinantes. Salutate ad invicem fraternitatem quae apud vos est. Valere vos in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. natũ ñ ex ñ exftante. s exstante patre. ñ scdm̃ corpoꝵꝵ similitudi¬
nes ĩcisionib. aut diuisionũ effluxionib sicuti sabellio ⁊ ualentino
placet. s ĩeffabilit̾ & ĩenarrabilit̾ scdm̃ eũ qͥ dixͣ sicuti supͣ posuimꝰ.
capiat rationaliũ naturaꝵ scientiã. qͣ pat̾ genuit dm̃. Q.d̾ qͥdẽ ñ
a me c̃uenit dic̾e uiros spũ ueritatis ĩpletos. erudiente qͥppe nos
⁊ asserente eũ ĩcũtibiłe ⁊ ĩmutabiłe se sic̃ patrẽ. nichil egentem
ꝑfectũ filiũ eqͣłeq patͥ soli ĩgenito. Imago enĩ ẽ ĩteg̾runa ⁊ ĩmu¬
tabilis patͥs. ⁊ om̃ino imaginẽ c̃uenit eẽ plenã. ꝑ ꝗͣ ñ desit aliqͥd
ab eqͣlitate eiꝰ cuiꝰ imago ẽ. Sic̃ ipse dñs docuit dicens: pat̾ m̃s ma¬

Expanded text:
tum, natum non ex non exstante, sed ex exstante Patre; non secundum corporum similitudines incisionibus, aut divisionum effluxionibus, sicuti Sabellio et Valentino placet, sed ineffabiliter et inenarrabiliter secundum eum qui dixit, sicut supra posuimus: capiat rationalium natura scientiam, qua Pater genuit Filium. Quod quidem non a me convenit dicere viro  ed., Ni asserente eum inconvertibilem et immutabilem se sicut Patrem, 219 nihil egentem, perfectum Filium, aequalemque Patri soli ingenito. Imago enim est integerrima et immutabilis Patris; et omnino imaginem convenit esse plenam, per quam non desit aliquid ab aequalitate ejus cujus imago est, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Et una cũ eiꝰ sermone opꝰ ĩpletũ ẽ. Repente nãq ille hõ ut sermo¬
nẽ audiuit. obligato ore c̃ticuit. Putasne iustũ fuit ꝯsid̾are. utrũ ma¬
gis hoc miracłm uid̾et᷑ ut homo. ⁊ hoc philosophꝰ sic facile officiũ lo¬
cutionis amtiter&: an certe ut lapis uolentia u̾bi manu diuideret᷑.
qͦd qͥbd̾a aiunt iulianũ fecisse caldeũ: Et hec qͥdẽ: sic acta referunt᷑..

Expanded text:
ris. Et una cum ejus sermone opus impletum est. Repente namque ille homo, ut sermonem audivit, obligato ore conticuit. Putasne justum fuit considerare utrum majus hoc miraculum videretur, ut homo, et quidem philosophus, sic facile officium locutionis amitteret, an certe ut lapis violentia verbi manu divideretur, quod quidam aiunt Julianum fecisse Chaldaeum? Et haec quidem sic acta
Abbreviated transcription (Latin):
b se qͥb ab ĩfantia eruditi sumꝰ eq̃re patiunt᷑. neq cõministror quẽ pi¬
am nc̃ uͥcũq ꝯsistentiũ. ĩ mensura sapientiȩ reputãt. qͣsi soli sapientes
s nicħ habentes. atq nouoꝵ dognatũ ĩuentores. & qͥb solis reuelata
st̃ qͣ a nullo alt̾o sub sole ĩtellecta noscunt᷑. O scelesta suꝑbia. ĩmensa ue¬
sania. uanȩ głȩ furor. ac sapientia satane. ĩ animas eorꝵ neqͥssimas ue¬
em̃t̃ ĩsiliens: ñ det̾ruit eos antiquat scͥpturat dõ amabiliũ ex planati

Expanded text:
bus nos ab infantia eruditi sumus, aequare patiuntur; neque comministrorum quemquam nunc ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputant, quasi soli sapientes habentes, atque novorum dogmatum inventores, et quibus solis revelata sunt quae a nullo altero sub sole intellecta noscuntur. O scelesta superbia, immensa vesania, vanae gloriae furor, ac sapientia Satanae, in animas eorum nequissimas vehementer insiliens! Non deterruit eos antiquarum Scripturarum Deo amabilium e
Abbreviated transcription (Latin):
oportunitate hoꝵ & dono dĩ etiã mutabiłe racio nouitꝰ Uidentes ĩ
qͥt filii dĩ filias hominũ qd̵ eent pulchrȩ. accepert̃ sibi uxores ex ip
dixisse didicimꝰ. Multa dicturus dilectissum tͣnseo. onerosũ eẽ puta᷑s
plurib u̾bis unanimes aminonere doctores. Nos ipsi enĩ estis diui¬
nitꝰ eruditi. ñ ignorantes qͥa doctrina qͦ nuꝑ ẽtra pietatẽ surrex¬
it ȩccłasticã. hebionis ẽ ⁊ arthemonis. & zelus pauli samosateni. de
anꝰ extͣ synagogã mansit triũ ep̃oꝵ plurinio tp̃re: quoꝵ ĩpietatis
fecẽ sorbentes. isti nẽ uob̾ ex ñ existentib illoꝵ plantationes abscon¬
sas pullulare fecert̃. arriꝰ & achillas. & cũ illis c̃ciliũ malignantium.
⁊ nescio qͦmͦ ĩsiria tres ordinati ep̃i eo qͦd c̃senserĩt eis. & ad peiora

Expanded text:
tiam mutabilem ratio novit. Videntes enim, inquit, filii Dei filias hominum, acceperunt sibi uxores ex ipsiam Deum dixisse didicimus. Multa dicturus, dilectissimi, transeo, onerosum esse putans pluribus verbis unanimes admonere doctores. Vos ipsi enim estis eruditi divinitus, non ignorantes quia doctrina quae nuper contra pietatem surrexit ecclesiasticam, Hebionis est, et Artemonis, et zelus Pauli Samosateni de anus, extra synagogas mansit trium episcoporum plurimo tempore. Quorum impietatis faecem sorbentes isti, nunc nobis, ex non existentibus illorum plantationes absconsas pullulare fecerunt Arius, et Achillas, et cum illis concilium malignantium; et nescio quomodo in Syria tres ordinati episcopi, eo quod consenserint eis, et ad pejora
Abbreviated transcription (Latin):
q̃s ꝓpt̾ nos saluator suscep̃: memoria retineti. S ad ostensionẽ suꝑne
& antiquȩ diuinitatis eiꝰ hec ꝯgruunt. significatiuisq sermonib
nat᷑as qͣ ẽ una declarãs. s qͥa pat̾nã seruandi plenitudiuẽ filiꝰ hab& ꝑ¬
fecte naturã. ꝑ om̃ia similitudinẽ patͥs gerẽs. & ĩmittabilis imago eiꝰᷤ
ex istens. atq pͥncipalis cause exp̃ssa figuratio. Ui de etiã tc̃ philippo eu¬
pienti uid̾e patrẽ: dñs sine ĩuidia se demonstrat. Nã eũ dic̾et osten¬
de nob̾ patrẽ. ait: qͥ uid& me. uid& & patrẽ. Tanꝙͣ ꝑ specułu sine ma

Expanded text:
pter nos Salvator suscepit, memoria retinetis. Igitur ad ostensionem supernae et antiquae divinitatis ejus haec congruunt, significativisque sermonibuitudinem Filius habet perfectam naturam, per omnia et similitudinem Patris gerens, et immutabilis ejus imago existens, atque principalis causae expressa figuratio. Unde etiam tunc Philippo cupienti videre Patrem Dominus sine invidia se demonstrat. Nam cum diceret: Ostende nobis Patrem, ait: Qui videt me videt et Patrem : tanquam per speculum sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ homines ⁊ angłi benedictiones accepert̃. uͥtutib c̃tendentes. ꝓficere
istens ab hominib adorat᷑. Illi deponentes sp̃m seruitutis. ex bonis oꝑi
ipsi adoptione filii. Istiꝰ aũ ꝓpͥam ⁊ naturałe p̃cipuãq filiationẽ. plau¬
lus etiã manifestauit dicẽs de dõ. Qui ꝓpͥo filio ñ ꝑpercit. s ꝓ nob̾ idẽ¬
psalmis uͦ saluator ait. Dñs dix̃ ad me filiꝰ m̃s estu. germanitatẽ nat᷑e
declarãs. significat ñ eẽ eiꝰ nat᷑ales qͥslibet alios filios p̾t̾ istũ. Suid eti

Expanded text:
ejus homines et angeli benedictionem ejus acceperunt, virtutibus contendentes proficere istens ab omnibus adoratur. Illi deponentes spiritum servitutis ex bonis operiipsi adoptione filii; istius autem propriam et naturalem praecipuamque filiationem Paulus etiam manifestavit de Deo dicens: Qui pPsalmis vero Salvator ait: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu : germanitatem naturae declarans, significat non esse ejus naturales quoslibet alios filios praeter istum. Quid et
Abbreviated transcription (Latin):
egent eiꝰ auxilio. In qͦ enĩ ꝓfic̾e pot̾it sapientia dĩ. aut ĩ qͦ eiꝰ ueritas auge¬
at᷑. aut d̾i u̾bũ qͦmͦ potest meliorari. cũ sit uita uerũq lum̃: Si aũ hoc est.
qͣntomagis uecors ẽ dice̾ sapientiã aliqͣndo. aut d̾i uͥtutẽ fuisse ĩfirmitate¬

Expanded text:
egent ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus veritas augeegent ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus veritas augeretur? Aut Deus Verbum quomodo potest meliorari, cum sit vita verumque lumen? Si autem hoc est, quanto magis vecors est dicere Sapientiam aliquando aut Dei
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑ aut dice uͥtutẽ dĩ aliqͣndo ñ extinisse. aut u̾bũ eiꝰ aliqͣndo acce¬
pisse pͥucipiũ: aut alia ex qͥb filiꝰ agnoscit᷑ ⁊ figurat᷑ patꝰ Nã qͥ splen¬
dorẽ głe ñ dic̃ extare: una ꝑimit & pͥncipale lum̃ euiꝰ splendor ẽ. Si aũ
⁊ imago dĩ ñ fuit semꝑ: pat̾ qͥa nec cuiꝰ imago ẽ. s etiã cũ ũ ẽ figu¬
ra sub sistentiȩ dĩ. una ꝑimit᷑ . & ille. qͥ ĩ om̃ib ab eo figurat᷑. ex quo
apparet filietas saluatoris nr̃i. nulła habens cõmunionẽ ad cer̾ori
filietatẽ. Iuẽadinodu enĩ ĩ effabilis eiꝰ subsistentia ĩ cõꝑabili excelle
tia tͣnscend̾e ꝓbat᷑ uniu̾sa qͥb ipse donaũ ut sint: ita & filietas eiꝰ
nat᷑alis existens patͥnȩ. diuiuitatis. ĩeffabili sublimitate differt ab eiꝰ
qͥ ꝑ eũ ĩ adoptionẽ adoptati st filii. Is enĩ ĩcutibilis existens natura.
ꝑfectus e. & ĩ om̃ib niclul egens. Hii uͦ ĩut᷑q mutabilitati subditi.

Expanded text:
debat ; aut dicere virtutem Dei aliquando non exstitisse? aut Verbum ejus accepisse principium, aut alia ex quibus Filius agnoscitur et figuratur Pater? Nam qui splendorem gloriae non dicit exstare, una perimit et principale et imago Dei non fuit semper, patet quia nec cujus imago est; sed etiam cum non est figura subsistentiae Dei, una perimitur et ille qui in omnibus ab eo figuratur. Ex quo apparet filietas Salvatoris nostri, nullam habens commixtionem ad caeterorum filietatem. Quemadmodum enim ineffabilis ejus subatur universa quibus ipse donavit ut sint, ita et filietas ejus naturalis existens paternae divinitatis, ineffabili sublimitate differt ab eis qui per eum in adoptionem adoptati sunt filii. Is enim inconvertibilis existens, natura perfectus est, et in omnibus nihil egens; hi vero in utroque mutabilitati subditi
Abbreviated transcription (Latin):
geniture cuiꝰ causa ẽ. Pcedit enĩ sed̃m eos sapientia dĩ qͣ creauit u¬
niu̾sa illud spaciũ ĩ qͦ dic̃t nondu factũ filiũ a patre. mentiente scdi
eos. ⁊ scͥptura que dicit. pͥmogenttũ eũ eẽ uniusȩ creat᷑ȩ. Consona
siqͥdẽ istis clamat ⁊ magniloquus paulus dicens de eo. quẽ posuit her¬
deni omniũ. ꝑ quẽ fec̃ ⁊ scła. S etiã ĩ ipso creata st̃ oĩa. que ĩ cęlis.

Expanded text:
genitura cujus causa est. Praecedit enim secundum eos Sapientia Dei, quae creavit universa, illud spatium, in quo dicunt nondum factum Filium a Patre, mentiente secundum eos Scriptura, quae dicit, Primogenitum eum esse universae creaturae . Consona siquidem istis clamat et magniloquus Paulus, dicens de eo: Quem posuit haeredem omnium, per quem fecit et saecula . Sed etiam in ipso creata sunt omnia quae in coelis,
Abbreviated transcription (Latin):
lib uͭ & põposis corruptibiłe doctrinã suã uelantes ȩloquiis. attraht
ĩ deceptionẽ quẽlibet ĩ cautũ ñ abstinentes etiã ap̃ om̃s nr̃e pieta¬
ti calũpniari Unde c̃tingit qͦsdã eoꝵ litt̾is subseribentes. ĩ eccłam
suscipi maximo sicuti reor ĩminente ꝑicło. p̃sum̃tib talia cõnuio¬
nistris eo qd neq apłica hoc regula patiat᷑. ⁊ effũdũt suꝑ eos diabo¬
hcã efficatiã c̃tra xp̃m. Qua ꝓpt̾ ĩ nullo segnes o lim̃t: ad ĩsima.
dã uos ꝑfidiã eoꝵ mema ip̃m erexi. Dic̃t enĩ qͥa fure aliqͣndo qnͣ¬
do ñ fuit filiꝰ d̾i. ⁊ p̾ea factus ẽ qͥ priꝰ ñ fuerat talis factꝰ. qͥa ⁊ aliqn¬
do factꝰ ẽ qͣłe ⁊ omnẽ hominẽ eẽ c̃tingit. Cuncta enĩ iaͥtm. d̃s ex
ñ existentib fec̃: omniũ rationaliũ ⁊ irrationaliũ creaturis. miscere

Expanded text:
ilibus vero et pomposis corruptibilem doctrinam suam velantes eloquiis, attrahunt ilibus vero et pomposis corruptibilem doctrinam suam velantes eloquiis, attrahunt in deceptionem suam quemlibet incautum, non abstinentes etiam apud omnes nostrae pietati calumniari. Unde contigit quosdam eorum litteris subscribentes in Ecclesiam suscipi, maximo, sicuti reor, imminente periculo, praesumentibus talia comministris, eo quod neque apostolica hoc regula patiatur, et effundunt super eos diabolicam efficaciam contra Christum. Quapropter in nullo segnis, o charissim memetipsum erexi. Dicunt enim, quia fuit aliquando quando non fuit Filius Dei; et postea factus est, qui prius non fuerat talis factus: quia et aliquando factus est, qualem et omnem hominem esse contingit. Cuncta enim, inquiunt, Deus ex non existentibus fecit, omnium rationalium et irrationalium creaturis miscere
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Insuꝵ ĩerũpibilem xp̃i tunicã ꝙͣ milites diuie noluert̃. isti scm¬
ue nẽ p̃sumunt. Et nos qͥdẽ uitã ipsor & nefanda conamiia eo qd̾
laterent tardiꝰ agnoscentes. nc̃ gen̾ali decreto ab eccła adorante xp̃i
diuinitatẽ: eos expulimꝰ. Conati tam̃ st̃ illi discursionib uti &s adus¬
sũ nos machinari: qͥa apud unanimes cõministros nr̃os figurã pacie
o iunrtatis dignitatẽ se exercere fing̃t. Qd̾ aũ uerũ ẽ abriꝑe q̃sdã eori
ad pestẽ ꝓpͥam ꝑ boniloqͥa ficta festinãt. ⁊litt̾as ab eis manifestas oũdu¬
bitatas exig̃t: ut relegẽtes eas seductis ase ꝑsonis sine penitentia
eos ĩ delictis suis faciant reman̾e. tanꝗͣ unanimes habentes eaden
secũ decernentes epõs. Nlon enĩ qͦ apud nos male docuer̃t.d egerti
ea fatent᷑. Ppt qͣ etiã st̃ expulsiꝰ s hec aut tacit᷑tutati c̃tradunt. aut
fictis eos ratiocinationib ⁊ qͥb dã obumbrationib sepuĩt. Serisam¬

Expanded text:
cos: insuper inerumpibilem Christi tunicam, quam milites dividere noluerunt , isti scindere nunc praesumunt. Et nos quidem vitam ipsorum et nefanda conamina, eo quod laterent, tardius agnoscentes, nunc generali decreto ab Ecclesia adorante Christi divinitatem eos expulimus. Conati tamen sunt illi discursionibus uti, et adversum nos machinari, qui apud unanimes comministros nostros figuram pacis et unitatis dignitatem se exercere fingunt. Quod autem verum est, abripere quosdam eorum ad pestem propriam per boniloquia ficta festinant, et litteras ab eis manifestas et indubitatas exigunt; ut relegentes eas seductis a se personis, sine poenitentia eos in delictis suis faciant remanere, tanquam unanimes habentes eadem secum decernentes episcopos. Non enim quae apud nos male docuerunt et egerunt, ea fatentur, propter quae etiam sunt expulsi; sed haec aut taciturnitati contradunt, aut fictis ea ratiocinationibus et quibusdam obumbrationibus sepiunt: verisim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o rebellare ĩstituert̃. sibimet officitiã diuinitatẽ ⁊ eqͣlitatẽ eũ pat᷑
saluatoris nr̃i iħu xp̃i negantes. om̃sq eiꝰ salutaris dispensationis
& humilitatis ꝓpt̾ nos habite uocẽ decerpentes. ꝓlatione harũ ĩpi¬
etatis sue p̾dicationẽ exercere nitunt᷑. Quippe diumitatis eiꝰ rationẽ
& ĩ effabilis głȩ qͣm a pͥncipio habuit ap̃ patrẽ penitꝰ euitantes:

Expanded text:
Christo rebellantes instituerunt sibimet officinam: divinitatem et aequalitatem cum Patre Salvatoris nostri Jesu Christi negantes, omnesque ejus salutaris dispensationis et humilitatis propter nos habitae voces decerpentes, prolatione harum impietatis suae praedicationem exercere nituntur. Quippe divinitatis ejus rationem et ineffabilis gloriae, quam a principio habuit apud Patrem, penitus evitantes,
Abbreviated transcription (Latin):
alerandro ⁊ arrio. Didici tẽ natã p̃sentis q̃stiotus criginẽ. qͣndotu o ale
o cogitari debuerat. aut cogitatũ tacit᷑nitati tͣdi potiꝰ cõpellebat. il¬
lud p̃puide ꝓtinꝰ obiecisti. unde discordia int̾ uos em̾gente mysteria
net. obediat. Hoc itaq neq requirere dignũ ẽ: neq de talib respon¬
dere querentib. Huiꝰ modi enĩ qͣstiones que ñ cuiꝰdã legis necessitate
ꝓponunt᷑. ĩutilis uacationis tempꝰ exqͥrt̃. Et lic& causa cuiꝰpiam natuca¬
lis exercii fiant. tam̃ debemꝰ eas intͣ. sensũ claud̾e. ⁊ ñ prõpte ĩ publi¬
ca c̃ciliabula deportare. nec om̃iũ aurib inc̃sulte cõmitt̾e. Quantꝰ
enĩ ẽ unꝰ qͥs hominũ. ut possit ita magnaꝵ rerũ. ⁊ ualde difficilium
ututẽ. aut ad ꝑfectũ ĩspic̾e̾. aut int̾p̃tari digne. ac si qͥs hoc fac̃e diffi¬
cile tam̃ possit. qͣntȩ parti ppłi suadebit. aut qͥs tantarũ q̃stionũ sub¬

Expanded text:
Alexandro et Ario. Didici tunc natam praesentis quaestionis originem, quando tu, o Alo cogitari debuerat, cogitatum taciturnitati tradi potius competebat, illud improvide protinus objecisti, unde, discordia inter vos emergente, mysterianet obediat. Hoc itaque neque requirere dignum est, neque de talibus respondere quaerentibus. Hujusmodi enim quaestiones, quae non cujusquam legis necessitate proponuntur, inutilis vacationis tempus exquirunt. Et licet causa cujuspiam naturalis exercitii fiant, tamen debemus eas intra sensum claudere, et non prompte in publica conciliabula deportare, nec omnium auribus inconsulte committere. Quantus enim est unusquisque hominum, ut possit ita magnarum rerum et valde difficilium virtutem aut ad perfectum inspicere, aut interpretari digne? Aut si quis hoc facere, difficile tamen, possit, quantae parti populi suadebit? Aut quis tantarum quaestionum sub
Abbreviated transcription (Latin):
ipse & ĩ scła. Que putas causa suasit eis ut dicerent. qͥa ꝓpt̾ nos ẽ fac¬
tus eũ paulus dicat: ꝓpt̾ quẽ oĩa. & ꝑ quẽ oĩa: Unde uͦ blasphement
q nescit ꝑfecte filiꝰ patrẽ: mirandũ ũ ẽ. Nã semel habentes. ꝓpositum
rebellandi xp̃o reꝑcutiunt etiã uoces eiꝰ dicentis. Sic̃ nouit me pa¬
t̃ : &. ego uiuo ꝓpt̾ patrẽ. Si gͦ ex parte pat̾ nouit filiũ. pała ẽ qͥa &

Expanded text:
eis ut dicerent, quia propter nos est factus, cum Paulus scribat, propter quem omnia, et per quem omnia ? Unde vero blasphement quia nescit perfecte Filius Patrem, mirandum non est. Nam semel habentes propositum rebellandi Christo, repercutiunt etiam vocem ejus, dicentis: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem . Si ergo ex parte Pater novit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uenientes: anathematizauimꝰ. Iui uͦ circa cusebiũ suscepert̃. mis¬
cere studentes ueritati m̃datiũ. & ĩpietatẽ cũ pietate sociare. s ñ
p̃ualebt̃. Uucit enĩ ueritas: nec ulla cõmunio ẽ luci ad tenebras:
neq c̃cordia xp̃i eũ belial. Quis & enĩ talia audiuit aliqͣndo: Aut qͥs nẽ
hoc audiens u̾bũ ñ metuet. Aut aures ẽtinuo ñ obturabit. ne sordi¬
b taliũ u̾boꝵ eiꝰ polluat᷑ auditus: Quis audiens dicente iohanne.
odio habebit dicentes. qͥa unꝰ ereat᷑arũ ẽ filiꝰ: Quom¬
ẽẽ hoꝵ que ꝑ eũ facta noscunt᷑. Aut qͦmͦ unigenitꝰ. qͥ om̃ib scađm
illos ẽnumeratur: Suom̃ etiã ex ñ existentib erit. patre dicente.
eructauit eor meũ ũbũ bonũ: Et it̾m. ex ut̃o anͣ luciferũ genui te. Auti
qrm duslimilis pai substantia. cũ ẽ imago ꝑ fecta. ⁊ splendor pat̾s. qͥ dicit
q me uroet uider & patrẽ: Quom᷑ si u̾bũ ⁊ sapientia d̾i ẽ filiꝰ. fuit ali

Expanded text:
 pene centum convenientes, anathematizavimus. Qui vero circa Eusebium susceperunt, miscere studentes veritati mendacium, et impietatem pietati sociare; sed non praevalebunt. Vincet enim veritas, nec ulla communio est luci cum tenebris, neque concordia Christo cum Belial . Quis etenim talia audivit aliquando? Aut quis nunc haec audiens verba, non metuet, aut aures continuo non obturabit, ne sordibus talium verborum ejus polluatur auditus? Quis audiens dicentem Joannem:odio habebit dicentes quia unus creaturarum est Filius? Quomacta noscuntur? Aut quomodo Unigenitus, qui omnibus secundum illos connumeratur? Quomodo etiam ex non existentibus erit, Patre dicente: Eructavit cor meum Verbum bonum ; et iterum: Ex utero ante luciferum genui te ? Aut quomodo dissimilis Patri substantia, cum sit imago perfecta et splendor Patris, qui dicit: Qui me videt, vide
Abbreviated transcription (Latin):
eulpabat is arriũ ⁊ alexandrũ eisꝙ sebens arguebat.qͥa eũlat ere
potuss& hec qͣstio eã deduxissent ad medr̃t⁊ ueheiũti sudis atent¬
Ronis mnouiset que nec querenda erãt nec abueio cogra id se put
cogris ta poil dentninati qure t denda. cũ utiq ab altutris ñ seiun¬
gi potuissent. lic& ex aliqͣ parte dogmatis dissonarẽt. Alerandro siqͥ¬
dẽ ⁊ arrio aliq̃ndo culpatis. aliqͣndo suadens: talia scͥpsit. Iua litt̾arũ
partẽ hic poni ñ ẽ ĩ c̃gruũ. Tota enĩ epła ĩ libͥs eusebii posita ẽ. ĩ uita ꝯstan¬

Expanded text:
ulpabat Arium et Alexandrum, eisque scribens arguebat, quia cum latere potuisset haec quaestio, eam deduxissent ad medium, et vehementi studio contentionis movissent quae nec quaerenda erant, nec ab initio cogitanda, aut cogitata potius taciturnitati jure tradenda, cum utique ab alterutris non sejungi potuissent, licet ex aliqua parte dogmatis dissonarent. Alexandro siquidem et Ario, aliquando culpans, aliquando suadens, talia scripsit, quarum litterarum partem hic poni non est incongruum. Tota enim epistola in libris Eusebii posita e