comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confortat: uolens om̃s homines saluos fie¬
ri. et ad agnitionẽ ueritatis uenire. quia
non ẽ inquit uoluntas ante patrẽ ur̾m qͥ
in celis ẽ. ut ꝑeat unus ex pusillis istis. Et¬
itum. Nec uult inquit ds ꝑire animã. sed
retractat cogitans: ne penitꝰ int̾eat qui
abiectus ẽ. Uerax namq ẽ et ñ m̃ctur:
cum obcestatione diffinens. Uiuo ego
aieit dñs as̃. quia nolo mortẽ impin. uut
conũtatur auia sua et iuuat. Iuienim
ut peat umis de pusulis non ht̃ uolun¬
tatem. quomͦ sine ingenti sacrilegio putanctus
est. ñ uniũsalit om̃s. sed quosdã saluos fieri
uelle: En om̃ib gͦ quicũq ꝑeunt. contra
illius ꝑeunt uoluntatẽ: ita eo ad unũquẽq¬

Expanded text:
confortat, uolens omnes homines saluos fieconfortat, uolens omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, quia non est, inquit, uoluntas ante patrem uestrum qui in caelis est ut pereat unus ex pusillis istis, etiterum nec uult, inquit, deus perire animam, sed retractat cogitans ne penitus pereat qui abiectus est uerax namque est. et non mentitur, cum obtestatione definiens: uiuo ego, dicit dominus deus: quia nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua, et uiuat. qui enim ut pereat unus ex pusillis non habet uoluntatem, quomodo sine ingenti sacrilegio putandus est non uniuersaliter omnes, sed quosdam saluos fieri uelle pro omnibus? ergo quicumque pereunt, contra illius pereunt uoluntatem, ita eo con
Abbreviated transcription (Latin):
u apłs qm̃ uolumus inquit uenire ad uos.
et semel et it̾um. et impedutit nos sathanas
ita ut ñnumqͣm nos etiã utilit̾ ab istis sp̃alib
sentiamus studiis auocari: ut dum nolentib
nobis int̾rumpit᷑ nr̃i cursus intentio. et in¬
firmitati carnis aliquid relaxamꝰ: etiã inuco
add salutarẽ ꝑseuerantiã reseruemur. De qͥ
dispensatione dĩ simile aliquid beatꝰ apłs.¬
ꝓpt quod inquit ẽ dum rogait ut dliscecłet
a me. et cixit michi. sufficit tͥ gr̃a mea. nam
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Et it᷑um. Quid
enim oremus. secłm qd̾ oportet neseimus. Ui¬
ropositum namq dei. quoñ ob hoc ho¬
minẽ fecerat. ut ꝑiret. s ut in ꝑpetut̃
uiueret manet immobile. Cunus benignitaᷤ.
cum bonȩ uoluntatis in nobis quantulãcũꝙ
seintillã emicuisse ꝑspexerit. uł qũa ip̃e
tãqͣm de duta silice nr̃i cords excuderit.
confouet eã et suscitat: suaq inspuatione

Expanded text:
am uoluimus, inquit, uenire ad uos am uoluimus, inquit, uenire ad uos et semel et iterum, et inpediuit DOS Satanas, ita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis auocari, ut, dum nolentibus nobis interrumpitur nostri cursus intentio at infirmitati carnis aliquid relaxamus, etiam inuiti ad salutarem perseuerantiam reseruemur. de qua dispensatione dei simile aliquid beatus aposiscederet a me. et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea: nam uirtus in infirmitate perficitur, et iterum: quid enim oremus secundum quod oportet nescimus. Propositum namque dei, quo non ob hoc hominem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum uiueret, manet inmobile. cuins benignitas cum bonae uoluntatis in nobis quantulamcumque scintillam emicuisse perspexerit uel quam ipse tamquam de dura silice nostri cordis eicnderit, confouet eam et exsuscitat suaque inspiratione
Abbreviated transcription (Latin):
tie diserplina. s etiã certis inddicus. ⁊ ar¬
gum̃tis manifastiora recidamꝰ: nonne in
multis quȩ uesat obtamus implere. cum
ficiendi fuerit dñi miseratione donata: Ita
cum sit innumera multituo eorũ qui fide¬
lit̃ uirtutũ studius anderant inherere. sũ¬
mã tam̃ eorũ quihec ꝑficere ust tolerare
p̃ualeant inuenias raritatẽ. utt p̃tntdam
qd̾ ne cunc quidẽ cum omnino nilla nos ar¬
cet infirmitas. facultas uniu̾sa que uolum
pagendi. nr̃e subiacet potestati. lam neq
remotionis silentium. nec districtionẽ ieiuns
s quib dã occurrentib causis. etiã inuitissimi
frequent᷑ retrahimur. a salutarib institutis
ita ut ił loci. urł temporis copiam. in quo hec
exercere possimus. necesse sit nobis a dño dep̃¬
cari. Nec suffiçere nobis id quod possumꝰ cer¬
cumẽ nisi etiã oportumtas ꝑagendi ea que
nobis utiq possibilia sunt a dño tribuat᷑. de qͥd¬

Expanded text:
tiae disciplina, sed etiam certis indiciis et artiae disciplina, sed etiam certis indiciis et argumentis manifestiora reddamus, nonne in multis quae utiliter optamus implere, cum erficiendi Domini fuerit miseratione donata, ita ut cum sit innumera multitudo illorum qui fideliter virtutum studiis desiderent inhaerere, summam tamen eorum qui haec perficere vel tolerare praevaleant, invenias raritatem: ut praetermittam quod ne tunc quidem, cum omnino nulla nos arcet infirmitas, facultas universa quae volumus peragendi nostrae subjacet potestati? Nam neque remotionis silentium, nec districtiones jejuniosed quibusdam occurrentibus causis, etiam invitissimi frequenter retrahimur a salutaribus institutis, ita ut, vel loci, vel temporis copiam in quo haec exercere possimus, necesse sit nos a Domino deprecari, nec sufficere nobis id quod possumus certum est, nisi etiam opportunitas peragendi ea quae nobis utique possibilia sunt, a Domino tribuatur, de q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsaute ꝑtmet. ꝑ se solam idẽ sine adutto
adi uosse ficere: inmuillo tam̃ euidentius
qin alq uisitione. atc custocia eustitiis
osftenatꝰ ⁊ t enim cantisꝑ se integ iuistos enis¬
esis deat̃ intim clisputtemus Q uis p̾ualeat
quelo qiomus feruiens spn. iat saualore so¬
utuins it scci patiis non dicam oocuuianã
asitios iosam saturitatẽ. nula hominum
are sufut suis uirib sustinere: Iris aqͦ
ꝑpetium sitim. sine dñi consolatione colera¬
re ulumq dulcẽ ac delectabilẽ matutinum
uperm humanis fraudiare oculis̾. et intra
mos horarum .iͦii. omnẽ quietis refectis¬
ñ uo possit lege concludere: Quis indesi¬
rane lactionis instantiams Quis irremisã
opis eaulitatẽ. nullum p̾sentis lucri cõmo¬
aũ ciptans. abs q cũ gr̃a explere sufficiat.
Iuȩ om̃ia sicut desiderari a nobis iugit᷑ absq
diuma inspiratione ñ possunt: ita ne ꝑfici
quõẽ sne nͦ aux ilio ullatenus queunt. Et
ut bex ead̃e. non solum ꝓbata nobis ex ꝑien¬

Expanded text:
t per se solam, id eat sine adiutorio dei posse perficere, in nullo tamen eaidentius quam in adquisitione atque custodia castitatis ostenditur. ut enim tantisper de integritatis eieat, quaeso, quamvis fervens spiritu, vel squalorem solitudinis, vel sicci panis, non dicam, quotidianam esuriem, sed ipsam saturitatem, nulla hominum laude suffultus, suis viribus sustinere? quis aquae perpetuam sitim sine Domini consolatione tolerare? illumque dulcem ac delectabilem matutinum soporem humanis fraudari oculis, et intra terminos horarum quatuor omnem quietis refectionem jugi possit lege concludere? Quis indesinentem lectionis instantiam? quis irremissam operis sedulitatem, nullum praesentis lucri commodum captans, absque Dei gratia explere sufficiat? Quae omnia sicut desiderari a nobis jugiter absque divina inspiratione non possunt, ita ne perfici quidem sine ejus auxilio ullatenus queunt. Et ut haec eadem non solum probata nobis experien
Abbreviated transcription (Latin):
ntentiã dauid regis illam unius u̾bi qua
arot. peccaui dño. duo tam grauia eiꝰ cri¬
nma. et ñ potius clem̃tiã dĩ abstulisse.
credendũ ẽ. ut ꝑ nathan ꝓpħam mereat᷑
audire. Et dñs abstulit peccatũ tuũ. non
cit. liberi utiq fuit arbitrii. Id aũ arguit᷑
⁊ poh̾am. aininȩ tlignationis ẽ gr̃a. Rursꝰ
Q pereatã siũ humiliatꝰ agnoscit. suũ ẽ.
Q uod uͭ fad yreuissimo temporis puncto.
indulgentiã tattna criminũ ꝓmeret᷑: do¬
mini miserents ẽ donũ. Et quia de hac
tã breta confessions et incomparabili edi

Expanded text:
nitentiam Dauid regis illam unius uerbi qua nitentiam Dauid regis illam unius uerbi qua dixit: peccaui domino, duo tam grauia eius crimina et non potius clementiam dei abstulisse credendum est, ut per Nathan prophetam mereretur audire: et dominus transtulit iniquitatem tuam: non t arbitrii: quod autem arguitur per prophetam, diuinae dignationis est gratia. rursum quod peocatum suum hnmiliatus agnoscit, suum est: quod uero sub breuissimo temporis puncto indulgentiam tantorum criminum promeretur, domini miserentis est donum. et quid de hac tam breui confessione e
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt oculi mei dum sꝑo indm̃ meũ
Iuerit nos dñs dicens. Quesuu et ñ ertt
uir: uocaui et ñ erat qui responderet.
Querit᷑ i ipse asponsa flebilit̾ conquis¬
te. In cubiculo meo in noctib quesm
De ita semꝑ gr̃a dĩ nr̃o in bonã xiii¬
partẽ cooꝑatur arbitrio. atq in om̃i¬
S ilnid aclinuat. ꝓtegit. ac defendit. ut
nũqͣ̃m c̃ ab eo quosdã conatꝰ bone uo¬
antatis uł exigat. uł expectet. Et ne
pontus dormienti aut merti otio dissolu¬
eo sua ddona conferre uideait᷑. occasiones
quocdamodo querens. quib humanȩ segni¬
qs torpore decusso. ñ irrationabis munifi¬
dende sus largitas uideat᷑. gr̃a dĩ gratuta¬
iseneret᷑: dñ exignis quib dã parius q eo¬
natib tantã immortalitatis głam. tanta
pnennis beatituctinis. dona inestimabili
mibut largitate. Ilec enim quia illius in
cru&s latronis p̾cesserat fides: idcirco pro¬
nunciantium est. non ei beatã commorati¬
onẽ paracdisi gratuito ẽẽ ꝓmissam. Aut pe¬

Expanded text:
fecerunt oculi mei, dum spero in deum meum. quaerit nos dominus dicens: quaesiui, et non erat uir: uocaui, et non erat qui responderet, quaeritur et ipse a sponsa flebiliter conquerente: in cubili meo in noctibus quaesEt ita semper gratia dei nostro in bonam partem cooperatur arbitrio atque in omnibus illud adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae uoluntatis uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio dissoluto sua dona conferre uideatur, occasiones quodammodo quaerens quibus humanae segnitiae torpore discusso non inrationabilis munificentiae suae largitas uideatur, dam eaperseuerat, dum exiguis quibusdam paruisque conatibus tantam inmortalitatis gloriam, tanta perennis beatitudinis dona inaestimabili tribuit largitate. nec enim quia illius in cruce latronis praecesserat fides, idcirco pronuntiandum est non ei beatam conmorationem paradisi gratuito esse promissam, aut pae
Abbreviated transcription (Latin):
nata orancium est ne fiat ei sic̃ scͥptum ẽ
celum eneum ⁊ t̾ra ferrea: et ne residuũ
locustȩ comedat brucus. ⁊ residnũ bruci
eruca deuoret. et residuũ eruce rubigo
consumat. Nlec in hoc tantũ eget diuinita¬
tis auxilio agricole laborantis industria.
nisi etiã insꝑatos au̾̃tat castis. quib etiã¬
s. desiderata fructuũ fecunditate. ager fue¬
rit opimatꝰ. ñ solum spei suȩ uana expec¬
tatione frustrabit᷑. uerum etiã ꝑceptarũ
et reconditarũ iam uł in area utł in hor¬
reo frugum ub̾tate fraudabit᷑. Iuib ma¬
nifeste colligit᷑. non solum actuum uerũ aẽ
cogitationũ bonarũ ex deo ẽẽ pͥncipium:
qui nobis ⁊ mitia sc̃e uoluntatis inspirat:
et uirtutẽ. atq oporanitatẽ eoꝵ. quȩ re¬
cte pecimꝰ tribuit ꝑagendi. Omne em̃
datum bonũ. et om̃e doniĩ ꝑfectum desursũ ẽ:
descendens a patre luminũ qui ⁊ incipit que

Expanded text:
nata, orandum est ne fiat ei meat scriptum est nata, orandum est ne fiat ei meat scriptum est caelum aereum et terra ferrea, et ne residuum lucustae comedat bruchus et residuum bruchi eruca deuoret et residuum erneae robigo consumat. nec in hoc tantum eget diuinitatis auxilio agricolae laborantis industria. nisi etiam insperatos auertat casus, quibus, etiamsi desiderata fructuum fecunditate ager fuerit opimatus, non solum spei suae uana expectatione frustrabitur, uerum etiam perceptarum et reconditarum iam uel in area uel in horreo frugum nbertate fraudabitur. quibus manifeste colligitur non solum actuum. uerum etiam cogitationum bonarum ex deo esse principium, qui nobis et initia sanctae uoluntatis inspirat et uirtutem atque oportunitatem eorum quae recte cupimus tribuit peragendi: omne enim datum bonum et omne donum perfectum de sursum est descendens patre luminum. qui et incipit quae
Abbreviated transcription (Latin):
ertudo non ꝓderit: nisi misccłia dm̃ fuerit psꝑata.
In quo tam̃ humana fuꝑbia nullatenus se
gr̃e dĩ. uł exequare uł admiscere conten¬
dat: participemq se in munerib dĩ ꝑ hoc
conetur inserere. ut laborem futi. auctorem
ẽẽ diuinȩ existimet largitatis: ac ꝓuentũ
copiosissimarũ frugum. industrie sue meri¬
tis respondisse gletur. Consideret namq ac
uericdiça examinatione ꝑpendat. qd ne ipso ᷤᷤ
quidẽ conatꝰ. quos ꝓ desiderio opulentie.
intentꝰ exercuit.: sus uirib impendere po¬
tuisset. insi eum ad exercentum om̃e opus
ruris: ꝓtectio dñi ac miscłia roborassed. et
inefficax eius fiusset uoluntas. ac uirtus:
nisi etiam ꝑagencdi copiam. quȩ ñ nũquã
uł siccitatis. utł ymbrium nimietate. frau¬
dat᷑ diuna clem̃tia p̃sticisset. Nlam cũ boũ
uirtꝰ. ⁊ sanitas corporis. ⁊ om̃iũ effectus ope¬
rũ. actuũq ꝓsꝑitas. a dño fuerint condo¬

Expanded text:
citudo non proderit, nisi misericordia domini fuerit prosperata. citudo non proderit, nisi misericordia domini fuerit prosperata. in quo tamen humana superbia nullatenus se gratiae dei uel exaequare uel admiscere contendat participemque se in muneribus dei per hoc conetur inserere, ut laborem suum auctorem esse diuinae existimet largitatis ac prouentum eopiosissimarum frugum industriae suae meritis respondisse glorietur. consideret namque ac ueridica examinatione perpendat, quod ne ipsos quidem conatus, quos pro desiderio opulentiae intentus exercuit, suis uiribus inpendere potuisset, nisi eum ad exercendum omne opus ruris protectio domini ac misericordii roborasset, et inefficax eius uoluntas fuisset ac uirtus. nisi etiam peragendi copiam, quae nonnumquam uel siccitatis uel imbrium nimietate fraudatur, diuina clementia praestitisset. nam cum et boum uitus et saoitas eorporis et omnium effectus operum actuumque prosperitas a domino fuerit condo
Abbreviated transcription (Latin):
dium uiderimus impendẽ. ñ illius effica¬
D ascribamus et fructum. iii.¬
nere oon. Hoc ipso qͦd ꝓpofuistis
exemplo euidentius approbat᷑. ni¬
chil posse ꝓficere sine acluitorio cli labo¬
rantis industeiam. Nec enm agricola
cum om̃s conat suos in excolendis ex¬
penderit t̾ris. confestim etiã ꝓuentum
segetum. et ub̾tatẽ frugum. suȩ pot̾it in¬
dustrie deputare: qͣm irritã ee sreqͥnter
exptꝰ eft. ulieam et pluiuarum oportu¬
uitas. et hiemis tnquilla serenitas sub¬
sequat᷑: ita ut acultos iam fruictus. ac
ꝑfecta maturitate solidatos. de mamu
quodam᷑ tenentium iucłimus plerũq
p̃reptos. nichilq laborantib illã ingẽ
sudoris instantiam contulissẽ quianon
fuit dm̃ opitulatione directa. Sic̃ gͥ mer¬
tib agricolis qui sua frequenti uoniere ar¬
ua non subigunt. hanc ud̾tatẽ segetũ pietaᷤ
diuina ñ confert: ita laborantib. ꝑnox solli¬

Expanded text:
dium uiderimus inpendere, non illius efficadium uiderimus inpendere, non illius efficaciae adscribamus et fructum. CHAEREMON : Hoc ipso quod proposuistis exemplo euidentius adprobatur nihil posse perficere sine adiutorio dei laborantis industriam. nec enim agricola cum omnes conatus suos in excolendis eipenderit terris, confestim etiam prouentum segetum et ubertatem frugum suae poterit industriae deputare, quam inritam esse frequenter expertus eet, nisi eam et piuMaram oportunitas et hiemis tranquilla serenitas subsequatur, ita ut adultos iam fructus ac perfecta maturitate solidatos de manu quodammodo tenentium uiderimus plerumque praereptos nihilque laborantibus illam iugem sudoris instantiam contulisse, quia non fuit domini opitulatione directa. sicut igitur inertibus agricolis, qui sua frequenti uomere arua non subigunt, hanc ubertatem segetum pietas diuina non confert, ita laborantibus pernox solli
Abbreviated transcription (Latin):
Licie .iii. de protectione dei. prmũ
um ad sinaxim matutinã pardulĩ
Statis infud̾at unius adiectione sergten
betꝰ senex meritũ humanę cassasset
sdistrise: aftruens hominẽ qͣmius sũmis
muineris largitate. ñ oꝑis fui findio ꝑce¬
pilst. Hane igit᷑ questionẽ atconte uol¬
uentib nobis ꝓgressus celltla beatus
eeusoori. cũm quididã nos inuicem
mulitare sensisset. solito breuius oratione
atq psalmoruĩ sollemnitate tͣnseursa. qͥd¬
pos mou̾it inquirit.
um seroranus. Iuantũ excellentissi¬
me inqͣm sublimitate uirtutis. que
nocturna clisputatione patefacta ẽ. pene ut
ita direrim a fide possibilitatis excludim.
tantũ nobis ut pace tui dictum sit iuidet᷑
absurdũ. si laborum stipendium. idẽ ꝑfec¬
tio castitatis. que instantia ꝓpͥi sudoris acqͥ¬
ritir: non sp̃alit̃ laborantis deputet᷑ indu¬
strie. E n ut Ineptum ẽ enm. ut si u̾bi grã
agrieolam erga culturã t̾re in remissũ stu¬

Expanded text:
emonis, DE PROTECTIONE DEI. CAPUT PRIMUM. Cum ad synaxim matutinam percepto castitatis infuderat. unius adiectione sententiae beatus senex meritum humanae cassasset industriae, adstruens hominem, quamuis summis muneris largitate, non operis sui studio. percepisset. hanc igitur quaestionem adtonite uoluentibus nobis progressus cellam beatus Chaeremon, cum quiddam nos inuicem mussitare sensisset, solito breuius orationum atque psalmorum sollemnitate transcursa, quid moueret, inquirit. Tum GERMANVS: Quantum excellentissimae, inquit, sublimitate uirtutis, quae nocturna disputatione patefacta est, paene ut ita dixerim a fide possibilitatis excludimur, tantum nobis pace tui dictum sit uidetur absurdum, si laborum stipendium, id est perfectio castitatis, quae instantia proprii sudoris adquiritur, non specialiter laborantis deputetur industriae. ineptum est enim, ut si uerbi gratia agricolam erga culturam terrae inremissum stu
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. banc aũ int̾nam m̃tis ac ꝑpecuan¬
corporis puritatẽ ñ dicam oꝑe asseqm. sed re
cogitatione potuerunt. Deniq famosilpns
ule ipsorum socrates. hoc ut ipsi asserint
de se non erubuit configeri. Nam eammi¬
et irruentes in eum discipuli illatu magise
uellent ultum ire conuicium. inctignato¬
nẽ eorũ huc fert᷑ comp̃ssisse sententia bra¬
sorũ ꝓfessione monstrat᷑ consũm ationẽ tan¬
tũmodo impudicicie. idẽ commixtionis cur¬
pitudinẽ uolenta ab illis necessitate cõpssã.
non cam̃ desidium de corctib illoꝵ. et ob¬
lectationẽ illius passionis exclusam. Cũgro
aũ horrore ꝓferenda est illa sententia dio¬
genis: Factum enĩ qd̾ philosopbos muncu
huius uelut quoddã memoriale ꝓferre ñ
puduit. neq dici a nobis sine uerecundua
nec aurtiri potest. Nam ciuidã in adultu
quod gratis uendit᷑ morte ne emes. Con¬
stat gͦ illos uere castitatis quȩ a nobis ȩx¬

Expanded text:
rcerent: hanc autem internam mentis, percerent: hanc autem internam mentis, pecorporis puritatem non dicam opere adsequi, sed nec cogitatione potuerunt. denique famosissimus ille ipserum Socrates hoc, ut ipsi concelebrant, de se nen erubuit profiteri. nam cum intu puerorum, et inruentes in eum discipuli inlatum magistro uellent ultum ire conuicium, indignationem eorum hac dicitur conpressise sententiasorum professione monstratur, consummationem tantummodo impudicitiae, id est, commixtionis turpitudinem, violenta ab illis necessitate compressam; non tamen desiderium de cordibus eorum, et oblectationem illius passionis exclusam. Cum quo autem horrore proferenda est illa sententia Diogenis? Factum enim quod philosophum mundi hujus, velut quiddam memorabile proferre non puduit, neque dneque audiri potest. nam cuidam in adulterii  quod gratis uenditur, morte non emas. constat ergo illos uerae castitatis quae a nobis ex
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ penitꝰ ignorantes. qͣntum uł serie lec¬
tionis uł quorumdã traditione cognouimꝰ.
sũminã castimonie puritatẽ ꝓpͥi laboris in¬
dustria possedisse dicantur.⁊
summo agnoscende ueritatis amore
flammamini. quedã etiã uł inepta ꝓponi¬
tis. quorũ obiectione ꝓbatior. atq ut ita tli¬
uerim ex ploratior catholice fidei uirtus
appareat. Iuis etenim sapiens tam contra¬
riis ꝓpositionib utatur. ut celestis castimo¬
niȩ puritatẽ. quã esꝰ t̾na die nisi ꝑ dĩ gra¬
tiã mortalium cuiquã asserebatis posse c̃
ferri. nunc eãdem etiã a gentib credatis
uirtute ꝓpͥa fuisse possessam: S quia ħ¬
Priũ philosophos nequaq̃m eredenan et
talẽ anumi castitatẽ qualis a nobis ȩxigitir
consecutos: quib inungit᷑. ut ñsolum soni¬
catio s ne immundicia quidẽ nomineeͣm
nobis. Habuerunt aũ uli quancłã hrent
hoc ẽ portiunculam castitatis. id ẽ abheg¬
tiã carnis ut tantum a coitu libidinẽ e¬

Expanded text:
serie lectionis, vel quorumdam traditione cognovimus, summam castimoniae puritatem, proprii laboris industria possedisse dicantur? Csummo agnoscendae veritatis amore flammamini, quaedam etiam inepta proponitis, quorum objectione probatior, atque ut ita dixerim exploratior catholicae fidei virtus appareat. Quis etenim sapiens tam contrariis propositionibus uteretur, ut coelestem castimoniae puritatem, quam hesterna die nec per Dei gratunc eamdem etiam a gentilibus crederetis virtute propria fuisse possessam? Sed quia hPrimum philosophos nequaquam credendum est talem animi castitatem, qualis a nobis exigitur, assecutos: quibus injungitur, ut non solum fornicatio, sed ne immunditia quidem nominetur in nobis. Habuerunt autem illi quamdam μερίδα, id est, portiunculam castitatis, id est, abstinentiam carnis, ut tantum a coitu libidinem coe
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ cogitationib accusantib aut etiã defen¬
dentib in die qua uidicabit dñs occulta ho¬
iudeorum non nat᷑alẽ s uoluntariã cecitatẽ:
quã ipsi sͥ contumacit inferebant. Surdi
inquit audite: et ceci intuemini. ad uiden¬
hanc eorum orcitatẽ aliquis nature ñ uolun¬
tati possit ascribere:. alibi ait. E duc foras po¬
pulũ cecum. ⁊ oculos habentẽ. surdũ. et au¬

Expanded text:
icem cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus occulta ho increpat Judaeorum non naturalem, sed voluntariam caecitatem, quam ipsi sibi contumaciter inferebant: Surdi, inquit, audite; et, caeci, intuemini ad videnhanc eorum caecitatem aliquis naturae, non voluntati possit ascribere, alibi ait: Educ foras populum caecum et oculos habentem, surdum et au
Abbreviated transcription (Latin):
& malus: in hominis uero optione cõsiffe.
quem eligat ut sequat᷑. Et idcͥco manet
inhomine lib̾um semꝑ arbitͥum: quod
grãm dei possit uel negligere. uł amare.
Non eniͣ p̃cepisset apłs dicens. cũ metu
& tremore urãm salutem oꝑamini: nisi
scisset eam uel excoli a nob posse: uł negligi.
S: ne crederent se ad opus salutis diuino
inte. Inde.ẽ. quod etiam cornchiis scri¬
ctuosis opib eribent. dicens. Adiuũates
aui obsecramus nos. ne inuacuũ grãm qi
recipiatis. Quam sine dubio quia inuacaũ
receꝑat syoron. non ꝓfuit ei ꝑceptio gtͥ
salutaris. Non emm p̾ceptis beati pctri
maluit obedire. dicentis. Penitentiã age
ab hac nequitia tua. et ora dm̃. si forte
remittat᷑ tͥ hȩc cogitatio cordis tui. Infa¬
le enun a maritudinis. et obligatione moꝰ

Expanded text:
ac malus, in hominis uero optione consistere, ac malus, in hominis uero optione consistere, ut eligat quem sequatur. et idciroo manet in homine liberum semper arbitrium, quod gratiam dei possitvel neglegere uel amare. non enim praecepisset apostolus dicens: cum metu ettremore uestram salutem operamini, nisi scisset eam uel excoli a nobis posse uel neglegi. sed ne crederent se ad opus salutis diuino in te. inde est quod etiam Corinthiis scrictuosis operibus exhiberent, dicens: adiuuautes autem et obsecramus neinuacuum gratiam dei recipiatis. quam sine dubio quia in uacuum receperat Simon, non profuit ei perceptio gratiae salutaris. non enim praeceptis beati Petri maluit oboedire dicentis: paenitentiam age ab hac nequitia tua, et ora deum si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui: in felle enim ama.ritudinis et obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ fuit illa cogitatio: cur ab eo aqͦ inspi¬
rata ẽ. eidẽ negatur effectus: Si aut mala
et ex homine fuit: cur laudat᷑ adño: Re¬
stat gͦ. ut & bona. & er homine fuisse cͥdat᷑.
Inquẽ modum. etiam & nr̃as cotidie cogita¬
tiones possumꝰ iudicare. Neq enĩ aut soli
dauid bonum exsemet ipso cogitare cõcessũ
ẽ: aut nob̾ nequid boni unꝗͣ saꝑe. aut eo¬
gitare possimꝰ naturalter denegat᷑. Dubi¬
tarig non poest inee̾ quidem om̃i anime
nat᷑alit̾ uͥtutum semina beneficio crea¬
toris inserta: sed nͥ hec opitulatione dei
fuerint ercitata. ad incrementũ ꝑfecti¬
onis non pot̾unt ꝑuenire: quia scđm bea¬
tum apłm. neq qui plantat ẽ aliquid neq
qui rigat. sed qui increm̃tũ dat ds. Ad¬
iacere hanc homini inquamlibet partẽ
arbitrii lib̾tatem. etiam liber ille quidr̃
pastoris aꝑtissime docet: in quo duo angłi
unicuiq nrm ad herere dicunt᷑. idẽ bonꝰ

Expanded text:
ex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspiex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspirata est eidem negatur effectus? si autem mala et ex homine fuit, cur laudatur a domino? restat ergo ut et bona et ex homine fuisse credatur. in quem modum etiam nostras cotidie cogitationes possumus iudicare. neque enim aut soli Dauid bonum ex semet ipso cogitare concessum est, aut nobis, ne quid boni umquam sapere aut cogitare possimus, naturaliter denegatur. dubitari ergo non potest inesse quidem omni animae naturaliter uirtutum semina beneficio creatoris inserta: sed nisi haec opitulatione dei fuerint excitata, ad incrementum perfectionis non poterunt peruenire, quia secundum beatum apostolum neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. adiacere autem homini in quamlibet partem arbitrii libertatem etiam liber ille qui dicitur Pastoris apertissime docet, in quo duo angeli unicuique nostrum adhaerere dieuntur, id est bonus
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Auditu audietis et non intelligetis:
et uidentes uidebitis: et non iudebitis. Incras¬
satum ẽ enim corppłi huius et aurib gͣuit
aucdierunt. et oculos suos concluserunt: ne¬
et corde intelligant: et conũtant᷑ et sanem eos.
increpans phariseos quid aũ inquit etiã ex
nob̾ ipsis non iudicatis quod iustum ẽ: Qd̾
utiq non eis dixisset. nisi eos iudicio natura
li id quod equum ẽ scisset posse discernere.
lũ atq ꝑu̾sum ẽ humane ascribamus natͣe.
In quo quidẽ sapientissimi salomonis. immo
dm̃ cuius hȩc uerba sunt: testimomio confu¬
tamur. Ita enim cum consummata templi ex¬
structione oraret. effatꝰ est. Uoluit pater m̃s¬
et ait dns ad clauid patrẽ meũ. Qd̾ cogita¬
sti in corde tuo ectificare domum nomini meo.
benefecisti hoc ipsum mente ꝑtͣctans. Uerũ¬
tamen non cuedificabis domum nomini
mco. Hec gͦ cogitatio. atq iste tͣctͥatus regis
dauid. utrĩne bonꝰ & erdeo: anmalus & ab
homine fuisse dicendus ẽ: Siem̃ bona &

Expanded text:
udietis et non intellegetis et videntes videbitis et non videbitis incrassatum est enim cor populi huius et auribus graviter audierunt et oculos suos cluserunt neet corde intellegant et convertantur et sanem eos increpans Pharisaeos quid autem, inquit, etiam ex uobis ipsis non iudicatis quod iustum est? quod utique non eis dixili id quod aequum est scisset posse discernere. lum atque perversum est humanae ascribamus naturae. In quo quidem sapientissimi Salomonis, immo Domini, cujus haec verba sunt, testimonio confutamur. Ita enim cum consummata templi exstructione oraret, effatus est: Voluitque et ait dominus ad Dauid patrem meum: quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. uerumtamen non tu aedificabis domum nomini meo. haec ergo cogitatio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex deo, an malus et ab homine fuisse dicendus est? si enim bona atque
Abbreviated transcription (Latin):
ni in maturitate et clamaui. Et. Preue¬
nerunt oculi mei ad te diluculo. adnoete
nos etiã et in uitat cum dicit. totatre
expandi manus meas ad ppłm ñ creden¬
manus meas ad te. Expectat nos cum
Confortat nos cum dicit. Et ego eruditi
et confortani bracbia eorũ. et in mecog¬
tauerunt maliciã. Et ut nos met ipsos
confortemꝰ horcat᷑ cum dicit. Confortate
martus dissolutas. et genua deibia robori¬

Expanded text:
ni in maturitate et clamavi, et praevenerunt oculi mei ad te diluculo . Advocat etiam nos et invitat cum dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credenmanus meas ad te . Exspectat nos cum confortat nos cum dicit, Et ego erudivi et confortavi brachia eorum, et in me cogitaverunt malitiam . Et ut nosmetipsos confortemus hortatur, cum dicit, Confortate manus dissolutas, et genua debilia robor
Abbreviated transcription (Latin):
mlitudine comparemus. si nutrix pia atq sol¬
lata dui parilum gestans. ut qͣndoq ingre¬
didorait. Et pͥmo quidẽ eum reptare ꝑmit¬
tit. de hinc erectum ut alt̾us passib innitat᷑
dexte suȩ uirtute sustentat. mor paululum
derelictum. si titubantẽ uiderit. ꝓtinus app̃¬
hendito. mitantẽ suscipit᷑: lapsum erigit. et
i aret acasi. ut etiã decitiẽ lenit sinens.
eleuat u̾t tuunam. Sum aũ eum ad ꝓueritiã
ul adolescentȩ a unentutis ꝑduxerit ro¬
bur. quedã etlam poncera. ut labores quib

Expanded text:
militudine conparemus: si nutrII pia atque solmilitudine conparemus: si nutrII pia atque sollicita diu paruulum sinu gestat, at quandoque ingredi doceat, et primum quidem eum reptare permittit, dein erectum ut alternis passibus innitatur dexterae suae uirtute sustentat, mox paululum derelictum si titubantem uiderit protinus adprehendit, nutantem suscipit, lapsum erigit et uel arcet a casu uel etiam decidere leuiter sinens eleuat post ruinam, cum autem eum ad pueritiam uel adulescentiae ac iuuentatia perduxerit robur, quaedam etiam po
Abbreviated transcription (Latin):
sus potestates. adu̾sus mundi rectores te¬
iebrarũ harũ. cort᷑ sp̃alia nequitiȩ ins
lestib. Cum uͦ subiungit. fidelis añ c̃
ri ꝑmitceret: s ne supra id qd siuete
pot̾ant temptarent᷑. Iuuci em̃ ndacat
tẽmptationũ luctamina mod̾antis oftendit.
Inhis gͥ om̃ib approbat᷑. ita semꝑ diuinam
gãm arbitrium hominis incitare. ut illud
ñ in om̃ib talit̾ ꝓtegat ac defendat. ut ñ &̃
ppͥis eum conatib congredi adũsus sp̃ales fa¬
ciat inimicos. in quib uł grãm dĩ uictor. uł in¬
firmitatẽ suam suꝑatꝰ intelligat. et ita discat
non desua fortitudine. s de diuino semꝑ sꝑare
suffragio. atq ad suum recurrere iugit̃ ꝓtecto¬
gentes dimisit dominꝰ. ac disꝑgere noluit.
ut in eis exꝑiretur isrłem. utrũ custodiret
mandatũ dñi di sui. et ut haberet consuetu¬
dm̃e cum hostib p̃liandi. Et ut incompara¬
bili creatoris nr̃i clemtie mortale aliquid ñ
yequalitate pietatis. s aliqua indulgentie si¬

Expanded text:
potestates, aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. cum uero subiungit: fidelis autem dri permitteret, sed1 ne supra id quod sustinere poterant temptarentur. illud enim indibat temtationum luctamina moderantis ostendit. in his igitur omnibus adprobatur iia semper diuinam gratiam arbitrium hominis incitare, ut illud non in omnibus taliter protegat ac defendat non etiam propriis eum conatibus congredi aduersus spiritales faciat inimicos, in quibus uel gratiam dei uictor uel infirmitatem suam superatus intellegat et ita discat non de sua fortitudine, sed de diuino semper sperare suffragio atque suum iugiter recurrere protectogentes dimisit dominus ac disperdere noluit, ut in eis experiretur Israhelem, utrum custodiret mandata domini dei sui, et ut haberent consuetudinem cum hostibus proeliandi. et ut incooparabili creatoris nostri clementiae mortale aliquid non pro aequalitate pietatis, sed ex aliqua indulgentiae si
Abbreviated transcription (Latin):
reut᷑. Id̾ idem ioseph a fr̃ib agnitꝰ. manifestit
dicens. Nolite pauere. nec uobis durũ tudeat᷑
qd̃ uendidistis me in his regionib ꝓ salire
enim ur̃a misit me dñs ante uos. Et infra.
Premisit me ttñs ut reseruemini suꝑ t̾ram.
et escas ad uiuendũ habere possitis. Non ur̃o
consilio. s uoluntate dĩ missus sum. quifect
me quasi patrẽ pharaonis. et dñm totiꝰ domꝰ
eus. et pͥncipẽ i om̃i t̾ra egipti. Et cum p̾t
obitum patris formidantib fr̃ib suis suspi¬
cionẽ timoris auferret: nolite in quit timer.
Numquid dĩ possumꝰ rennuere uoluntati.
Uos cogitastis adu̾sum me malũ. ds u̾tit il¬
lud in bonũ. ut exaltaret me sic̃ in p̃sentia᷑
cernitis. ut saluos faceret multos ppłos. Qd¬

Expanded text:
rentur. quod idem loseph a fratribus agnitns manifestat rentur. quod idem loseph a fratribus agnitns manifestat dicens: nolite pauere, nec durum uobis uideatur quod uendidistis me in his regionibus: pro salute enim uestra misit me deus ante uos, et infra: praemisit enim me deus ut reseruemini super terram, et escas ad uiuendum habere possitis. non uestro consilio, sed uoluntate dei missus sum: qui fecit me quasi patrem Pharaonis, et dominum totius domus eius, et principem in omni terra Aegypti. et cum post obitum patris formidantibus fratribus suspicionem timoris auferret, nolite, inquit, timere: numquid dei possumus resistere uoluntati? uos cogitastis aduersus me malum: sed deus uertit illud in bonum, ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, ut saluos faceret populos.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt errorib inuoluti. Si enim dixerimus
it in ꝑseeutore paulo. quid in pnblicano ori¬
theo. quorum unus eruorib ac supplicus m¬
nocentum. alius uiolentus ac rapinis publi¬
cis incubans attrahitur ad salntẽ: Sinuͦ a
grã dĩ semꝑ inspirari bonȩ uoluntatis pͥnci¬
pia dixerimus: quid de tachei fide. quiã de
illius in cruce latronis pietate ddicimus qu
desiderio suo ium qͣndam regins celeftil
inferentes specialis uocatiomis monita p̃ns¬
nerunt: Consummationẽ uͦ uirtutũ. et exe¬
cutionẽ manclatorũ dĩ si nr̃o deputau̾imus
arbitrio. quomͦ oramus. confirma hoc ãs qd̾
ge suꝑ nos: Scimus ad maledicendũ isrs̃
pienti non fuisse concessum. Custocdit abime¬
lech. ne rebȩccam tangens peccaret inddm Io¬
sepl fratrũ liuore distrahit᷑. ut descensio fi¬
liorum ifrł in egiptum fieret: ⁊ ilis de germa¬
ni nece tractantib fut᷑e famis remectia para¬

Expanded text:
sunt erroribus inuoluti. si enim dixerimus sunt erroribus inuoluti. si enim dixerimus  fuit in persecutore Paulo, quod in publicano Matthaeo, quorum nans cruori ac suppliciis innocentum, alius uiolentiis ae rapinis publicis incubans adtrahitur ad salutem ? sin nero a gratia dei semper inspirari bonae uoluntatis principia dixerimus, quid de Zaeehaei fide, quid de illius in cruce latronis pietate dicemus, qui desiderio suo uim quandam regnis caelestibus inferentes specialia uocationis monita praeuenerunt? consummationem uero uirtutum et exsecutionem mandatorum dei si nostro deputauerimus arbitrio, quomodo oramus: confirma deus hoc, quge super nos? scimus ad maledicendum Israheli dicere cupienti non fuisse permissum. custoditur Abimelech, ne Rebeccam tangens peccet in deum. Ioseph fratrum liuore distrahitur, ut descensio filiorum Israhel in Aegypto fieret et illis de germani nece tractantibus futurae famis remedia para
Abbreviated transcription (Latin):
onerati estis. et ego uos reficiam. S infirmi¬
tatẽ eius idem dñs ꝓtestat᷑ dicens. nemo pot̾
uenire adme. nisi pat᷑ qui me misit traxerit
eum. Apłs liberum arbitrium nr̃m incitat
dicens. Sic eurrite ut comp̾hendatis. S in¬
firmitatẽ eius iohannes baptista testatur cũ
erit ei datum de cęlo. Iubem᷑ anmas nr̃as
sollicite custodire. ꝓpħa dicente. Custodite
mat. Nisi dñs custodierit ciuitatẽ: inuanũ
uigilat qui custodit eam. apłs philipensib
scͥbens. ut lib̾um eorum designet arbitriũ:
adiungit. Ds̃ est enim qui oꝑatur in uobis.
et uelle et ꝑficere ꝓ bona uoluntate .xi.
It ita sunt hȩc quodam᷑ indiscrete per¬
mixta atq confusa. ut quid ex quo pen¬
deat int̾ multos magna questione uoluatur.
id ẽ utrũ quia initium bonȩ uoluntatis p̃¬
buerimꝰ misereat᷑ nr̃i ds̃. an quia ds̃ mise¬
retur. consequam᷑ bone uoluntatis initium.
Multi enim singula hec credentes. ac iusto
amplius asserentes uarus sibiq contͣrus

Expanded text:
. Sed infirmitatem ejus idem Dominus protestatur, dicens: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum . Apostolus liberum arbitrium nostrum incitat, dicens: Sic currite ut comprehendatis . Sed infirmitatem ejus Joannes Baptista testatur cum erit ei datum de caelo. iubemur animas nostras sollicite custodire propheta dicente: custodite mat: nisi dominus custodierit ciuitatem, in uanum uigilauit qui custodit eam. apostolus Philippensibus scribens, ut liberum eorum designet arbitrium, adiungit: deus est enim qui operatur in nobis et uelle et perficere, pro bona uoluntate. Et ita sunt haec quodammodo indiscrete permixta atque confusa, ut quid ex quo pendeat inter multos magna quaestione uoluatur, id est utrum quia initium bonae uoluntatis praebuerimus misereatur nostri deus, an quia deus ++ misereatur consequamur bonae uoluntatis initium multi enim singula haec credentes ac iusto amplius adserentes uariis sibique contrariis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Inclinaui cor meũ ad faciendas iu¬
stificationes tuas. S infirmitatẽ enis idẽ
orans similit᷑ docet dicens. Inclina inqͥens
cor meum in testimonia tua. ⁊ ñ in auari¬
ciam. Salomon quoque. Inclinet inquiens¬
añs corcła nr̃a aci se. ut ambulemꝰ in uniũ¬
sis uis eius. et custocliamꝰ mandata eius
et cerimonias eius. et iudicia enis. Potestatẽ
defignat arbitru nr̃i psalmogͣphus dicens. Co¬
hibe siguã tuam amalo: et labia tua ne loqͣnt᷑
dolum. Infirmitatẽ eius nr̃a ꝓtestat᷑ oratio:
dicentib nobis. Pone dñe custoctiã orimeo: et
ostium cir cumstantię labus meis. Arbitrii
nr̃i facnltas adño declarat᷑. cum dr̃. Solue
uincla colli tru captiua filia sẏon. Fragilitatẽ
eius ꝓpħa decantat dicens. Dñs soluit compedi¬
tos.&. Di rupisti uincula mea. tibi sacrificabo
hostiam laudis. Audiuimuis in eiugłio dñm
conuocantẽ ut ad eum ꝑ liberum arbitrium

Expanded text:
cor meum ad faciendas iustificationes tuas, sed infirmitatem eius idem onuis similiter docet inclina, inquiens, cor meum in testimonia taa: et non in auaritiam, Salomon quoque: inclinet dominus corda nostra ad se, ut ambulemus in uniuersis uiis eius, et custodiamas mandata eius, et caerimonias eius, et iudicia eius. potestatem desigoat arbitrii nostri psalmographus dicens: cohibe linguam taam a malo: et labia taa ne loquantur dolum: infirmitatem eius nostra protestatur oratio dicentibus nobis: pone domine custodiam oris meo: et ostium circumstantiae labiis meis. arbitrii noetri facultas a domino declaratur, cum dicitur: solue uincula colli tui captiua filia Sion: fragilitatem eius propheta decantat dicens: dominus soluit conpeditos, et: disrupisti ninonla mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. audimus in enangelio dominum connocantem, ut ad eum per liberum properem
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta natatoriȩ crepidinẽ frustta icũ¬
bens. de aquȩ ulius motu sꝑau̾at mecͥha¬
nã. munificentiã ultronee largitatis osta¬
dit. Nam cum uolens eum ad salutis reme¬
dia ꝓuocare cuixisset ei. uis sanus fieti cuꝙ
ile de humani adiutoru inopia quereret.
ac ddiceret: hominẽ non habeo. ut cũ eha¬
ca fuerit aqua. mittat me i pierĩ m
ueniam tribuens: pͥstine eum sanitatim
ila qua sꝑau̾at uia: s qua uoluit añs mi¬
seratione restituit dicens. S urge tolle las¬
tum tiũ. et uade in domũ tua. Et quid
nirũ si hec añi potestate gesta narrant᷑:
cum similia etiã ꝑ seruos suos dumna gra
fuerit oꝑata: I ugrediente namꝙ tẽplum
petro et iohanne cum ule claudus quien
utero matris sue gres sus penitꝰ ignorib
elemosinã postiularet : illi non uila ess
poscebat infirmus. s gressuũ officals¬
unt᷑. et paruissime stipis sꝑantẽ par¬

Expanded text:
riae crepidinem frustra decumbens de aquae illius motu sperauerat medicinam, munificentiam uHroneae largitatis ostendit. nam cum uolens eum ad salutis remedia prouocare dixisset ei: uis sanus fieri? cumque ille de humani adiutorii inopia quereretur ac diceret: hominem non habeo ut cum turbata fuerit aqua mittat me in piscinam, ueniam tribuens pristinae eum sanitati non illa qua sperauerat uia, sed qua uoluit dominus miseratione restituit dicens: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. et quid mirum si haec domini potestate gesta narrentur, cum similia etiam per seruos suos diuina gratia fuerit operata? ingredientibus namque templum Petro et Iohanne cum ille claudus ex utero matris, qui gressum penitus ignorabat, elemosynam postularet, illi non uilia aera quae poscebat infirmus, sed gressus officia largiuntur et paruiesimae stipis sperantem
Abbreviated transcription (Latin):
meis. et iudicia mea custodiant: quid sit qd̾
ꝓpħa a dño postulat dicens. cor miundum
crea in me ds̃. et it̾um lauabis me et super
niuẽ dealbabor: quid sit qd ad nos dr̃ illu¬
minate uobis lumen scientiȩ. et quid sit qd̾
de deo dr̃ qui docet hominẽ scientiã. ⁊ dñs
illuminat cecos. ut certe qd̾ orantes dicimꝰ
cum ꝓpħa. ulumina oculos meos dñe. ne
umqͣm obdororiam in mortẽ: nisi qd̾ in his
om̃ib et gr̃a cl̃. et lib̾tas nr̃i declarat᷑ arbi¬
trii. ⁊ quia etiã suis int̾dum motib homo
ad uirtutum appetitus possit extendti. semꝑ
uͦ a ctño intligeat adiuuari. Nec enim cum
uoluerit quis sanitate ꝑfritur. aut de egritu¬
dmis morbo ꝓ arbitrii sui desiderio. liberat᷑.
Iuid aũ ꝓdest sanitatis grãm c̃eupisse. nͥ dñs
qui uite ipsus usum tribuit. etiã incolum
cio creatoris indialtũ ẽ. ñ numqm̃ bonarum
ddirigant᷑ ad consummationẽ uirtutũ ꝑue¬
nire non possunt: apłs testis ẽ dicens. Uesle

Expanded text:
et iudicia mea custodiant? quid sit quodpropheta a domino postulat dicens: cor mundum crea in me deus, et iterum: lauabis me, et super niuem dealbabor? quid sit quod ad nos dicitur: inluminate uobis lumen scientiae, et quid sit quod de deo dicitur: qui docet hominem scientiam, et: dominus inluminat caecos, uel certe quod orantes dicimus cum propheta: inlumina oculos mumquam obdormiam in mortem, nisi quod in his omnibus et gratia dei et libertas nostri declaratur arbitrii, quia etiam suis interdum motibus homo ad uirtutum adpetitus possit extendi, semper uero a domino indigeat adiuuari? nec eaim cum uoluerit quis sanitate perfruitur aut de aegritudinis morbo pro arbitrii sui desiderio liberatur. quid autem prodest sanitatis gratiam concupisse, nisi deus, qui uitae ipsius asam tribuit, etiam uigorem cio creatoris iadaltam eet, nonnumquam bonarum dirigantur ad consummationem uirtutum peruenire non p
Abbreviated transcription (Latin):
irłm adult̾e comparauit a suo uro tu
scedenti: amorem quoq ac ꝑseuerantiam
benignitatis sue uiro qui femina deꝑte
comparat. Pietas enim ac dilectio der qu̾i
circa hominũ genꝰ semꝑ impendit. eoqͥ
nullis ita uincatur iniuiruis. ut acura mt̃
magis ꝓpͥe expͥmere alia comꝑatione ñ
potuit. qͣm exemplo iuri ardentissimo
amore feminã tiligentis. Qui qͣntomigs
negligi se. ac despici ab ea senserit. carto
Ad ẽ igit᷑ inseparabilit̾ nobis semꝑ duni
ꝓtectio. tantaq ẽ erga creaturã suã pica
creatoris: ut non solum comitet᷑ eã: s &
ortum quẽdã bone uolantatis inspexert
illuminat eam confestim. atq confort
et incitat ad salutẽ: increm̃tum tribꝰ
ei. qͣm uł ipse plantauit: rł nr̃o consll
uicũt emersise. Nlam arte qm̃ clanat il¬
quit ego audiam. adhuc loq̃ntib eis dicam
ae adsum. Et it̾um. Ad uocem clamoris
ai. statim ut audierit respondebit tͥ. Et
noñ solũ sc̃a desideria benignus inspirat. ẜ

Expanded text:
ratae conparauerat a suo coniuge discedenti, amorem quoque ac perseuerantiam benignitatis suae uiro qui feminam deperit conparauit. pietas enim ac dilectio dei quam eiroa humanam genus semper inpendit, eo quod nullis ita uincatur iniuriis, ut a cura nostrae magis proprie exprimi alia conparatione non potuit quam exemplo uiri ardentissimo amore feminam diligentis, qui quanto magis neglegi se ac despici ab ea senserit, tanto adest igitur inseparabiliter nobis semper diuina protectio tantaque est erga creaturam suam pietas creatoris, ut non solum comitetur eam, sed ortum quendam bonae nolotatis inspexerit, inluminat eam confestim atque confortat et incitat ad salutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam et antequam clament, inquit, ego audiam: adhuc loquentibus eis ego audiam, et iterum: ad uocem clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi et non solum sancta desideria benignus inspirat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepta gra uł stare ꝑ industriã. uti ulere
ꝑ negligentiã posse. Cum aũ infert teca¬
tio uos non apỹhendet nisi humana. imi¬
mitatẽ eorum et in constantiã necdũ robu¬
ste m̃tis exꝓbrat. qui adhuc sp̾italiũ naul¬
tiarũ turbinib non pot̾ant impugnari.

Expanded text:
percepta gratia, vel stare per industriam, vel cadere percepta gratia, vel stare per industriam, vel cadere per negligentiam posse. Cum autem infert, tentatio vos non apprehendat nisi humana, infirmitatem eorum et inconstantiam necdum robustae mentis exprobrat, qua adhuc spiritalium nequitiarum turbinibus non poterant impu
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ ꝓpħ̃e ulins. aut sommatoris. quia tẽy¬
tans temptat te dñs tuus utrũ diligas eĩ
ẽ. ut nullũ penitꝰ locũ quo suis uirib cuͣ
temptatore confligant. libero corũ arbaro¬
reseruare uoluerit: Et quid eos necẽe ẽ ist
temptari. quos ita infirmos nouit ac fripiꝰ
ut nequaqͣm uirtute sua ualeant resifi
temptatori: S utiq nec temptari eos nfi¬
cia dm̃ ꝑmisisset. nisi parẽ in eis resistendi
scisset uirtutẽ ineẽ. qua possent equicitis
iudicio in utroq merito. urł rei. ui landa¬
biles iudicari. Tale ẽ et illud qd̾ ab apb ẽt.¬
Itaq qui se ex istimat stare. uitleat necit̾t
Temptatio uos non app̃hendat nͥ himana.
Ficdelis aũ ds̃ qui non ꝑmittet uos tempta
ri supͣ id qd̃ potestis. ẜ faciet cum temita
tione etiã ꝓuentũ. ut sustinere posfitis. sũ
enim dr̃ qui stat inideat ne cadat sollictũ
reddit arbitrii libertatẽ: quã utiq nouetas

Expanded text:
uerba prophetae illius aut somniatoris: quia teuerba prophetae illius aut somniatoris: quia tetans temptat be dominus deus tuus. utrum diligas eam eet, ut nullum penitus locum, quo suis uiribus cum temptatore confligant, libero, eorum reseruet arbitrio? et quid eos necesse est uel temptari, quos ita infirmos nouit acfragiles, ut nequaquam uirtute sua ualeant resistere temptatori P sed utique nec temptari eos iustitia domini permisisset, nisi parem in eis resistendi scisset inesse uirtutem, qua possent aequitatis indicio in utroque merito uel rei uel laudabiles iudicari. tale est et illud quod ab apostci illius centurionis edocemur exemplo, cuius puerum cum sciret utique potestate sermonis sui se dominus curaturum, offerre maluit praesentiam corporalem dicens: ego ueniam et curabo eum. sed illo hanc eius oblationem feruentioris fidei flagrantia supergrediente atque dicente: domine, non sum arbitrii libertatem, quam utique noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
nisa fuerit humana fragilitas futͬe retri
dic u̾bo et sanabit puer m̃s. mirat᷑ eum
dñs atq collaudat: cunctisq illis qui ex isra¬
eli ppło crelitłant p̾fert dicens. Am̃ dico
uobis. non inuem tantam fidẽ in isrł. Nulłi
fidei etiã in illo magnificentissimo patriar¬
oha diuinã legimus dispensasse iusticiani
cũ dr̃. Et factũ ẽ pꝰt hec ũba. temptauit ds̃
abraham. Non enim illam fidẽ qua ei cdrĩs
inspirarat. s iiã quã uocatꝰ semel. atq ilba¬
bere: exꝑiri uoluit duuna iusticia. Unde ñ
immerito fidei eius constantia comꝓbat᷑. atq
ad eum subuemente gr̃a dĩ quȩ eum paulisꝑ
sub reliquerat ut ꝓbaret. ita dr̃. Ne inferas.
manũ tuam in p̃uerũ. neq facias ei quicqͣm.
genus nobis quoq ad ꝓbationis meritũ pos¬
se contingere: in deut᷑o nomio satis eident᷑
a legis latore p̃dicit᷑. Si furrexerit in uobis
ꝓpħa. aut qui somniũ se uidisse cticat: et p̃¬
dixerit signũ atq portentũ. et euenerit

Expanded text:
nisa fuerit humana fragilitas, futurae retverbo et sanabitur puer meus, miratur eum Dominus atque collaudat, cunctisque illis qui ex Israelis populo crediderant praefert, dicens: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Nullius fidei etiam in illo magnificentissimo patriaroha diuinam legimus dispensasse iustitiam, cum dicitur: et factum est post haec uerba, temptauit deus Abraham.non enim illam fidem quam ei dominus inspirabat, sed illam quam uocatus semel atque inlubere, eiperiri uoluit diuina iustitia. unde non inmerito fidei eius constantia conprobatur, atque ad eom subueniente gratia dei, quae eam paulisper subreliquerat wt probaret, ita dicitur: ne inferas manum tuam in puerum, neque facias ei quicquam: genus nobis quoque ad probationis meritum posse contingere ia Deuteronomio satis euidenter a legMatore praedicitur: ai surrexerit inter uos aut qui somnium uidisse se dicat et praedixerit signum atque portentum et uenerit