comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se adepturos ꝑutant. s minunc adipiscuntur. quonian ad bea¬
titudinem ꝑrbra non ueniunt.
llos uides sedere celso solii cacumne reges
Pmpura claros nitente sceptos tristibus arinis.
Dre toruo cõminantes rabie cordis anelos
Detrahat siquis superbis uani tegmina cultas
Ian uidebit intus artas dṅos ferre catenas.
Hinc erim libido uersat auidis corda uenenis.
Hinc flagellat ira mentem fluctus torbida tollens
A deror aut captos fatigat. aut spes lubrica torquet.
Enro cũ caput tot unum cernas ferre tiramnos
Non facit quod oꝑtat ip̃e dominis p̾ssus iniquis.
Ides ne igitur quanto ĩceno probra uoluantur. qua pro¬
bitas luce resplendeat. in quo perspicuum est. Nunqua
bonis premia. nunquam sceleribus dee̾ supplicia. Rerum et enun
que geruntur illud propter quod una queq res geritur. eiusdem
rei premium esse non iniuria uideri potest. Uti currenti ĩ stadio

Expanded text:
se adepturos putant; sed minime adipiscuntur, quoniam ad bease adepturos putant; sed minime adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. uos uides sedere celsos solii culmine reges Purpura claros nitente saeptos tristibus armis Ore toruo comminantes rabie cordis anhelos, Detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, Iam uidebit intus artas dominos ferre catenas. Hinc enim libido uersat auidis corda uenenis. Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos, Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis. Videsne igitur quanto in caeno probra uoluantur, qua probitas luce resplendeat? In quo perspicuum est numquam bonis praemia numquam sua sceleribus deesse supplicia. Rerum etenim quae geruntur illud propter quod unaquaeque res geritur, eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio
Abbreviated transcription (Latin):
nã sit huius potencie iis summo bono nich̃ potẽcius ẽẽ paulo
Mĩme. Est igitur ĩꝗt aliꝗs qui oĩa posse hoĩes ꝓutet: nisi qui
insamat nemo. Atq idem possunt mala. Utinam ꝗdem in quã nõ
possent. Cũ igitur bonor potens tinmodo possit oĩa. non uero q̃¬
uit oĩa potentes etiam maloꝵ eoldem ꝗ mala possunt. minus
posse manifestum est. Huc acridit ꝙ omnem potenciam inter expe¬
tenda numeranda oĩa q expetenda referri ad bonũ uelut ad ꝙda
sue nature. cacumen ostendimus. S patrandi scleris possibilitas
referii ad bonum non põt. expetenda igitur nõ ẽ. atꝯ ois potẽci a
appuret infirmitas. Urramq illam ꝓlatonis eẽ sentencia liquet.
solos ꝙ desiderant facere posse sapientes. ĩprobos uero exercere
quidem quod libeat quad desiderent ex plere non posse. faciit eniꝰ
quod libet dum ꝑ ea quibus delectantur id bonũ quod desiderant

Expanded text:
nam sit huius potentiae uis, summo bono nihil potentius esse paulo nam sit huius potentiae uis, summo bono nihil potentius esse paulo m nequit. Minime. Est igitur, inquit, aliquis qui omnia posse homines putet? Nisi quis insaniat, nemo. Atqui idem possunt mala. Vtinam quidem, inquam, non possent. Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omnia, non uero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem qui mala possunt minus posse manifestum est. Huc accedit quod omnem potentiam inter expetenda numerandam omniaque expetenda referri ad bonum uelut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referri ad bonum non potest; expetenda igitur non est. Atqui omnis potentia apparet infirmitas ueramque illam Platonis esse sententiam liquet solos quod desiderent facere posse sapientes, improbos uero exercere quidem quod libeat, quod uero desiderent explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per ea quibus delectantur id bonum quod desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
forte uideatur ut malos ꝗ płres hominũ sunt. eosde nõ ẽẽ dicamꝰ
S ita sese res habet. Nam ꝗ mali sunt. eos malos cẽ non abnuo.
sed eosdem eẽ pure atq simpliciter nego. Nam uti cadauer hoĩe
mortuum dixeris. simpłr uero hoĩem appellare nõ possis. ita uici¬
osos malos ꝗdem ẽẽ concesserim. sed ẽe absolute neq̃a ꝯfiteri.
Est enim quod ordinem retinet seruat q natura. Q uod uero ab
hac deficit eẽ etiam ꝙ ĩ sua natura situm ẽ derelinꝗt. S possunt
inqes mali. nec ego ꝗdem negauerim. S ħ eorum potentia nõ
a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enĩ mala que
nũme ualerent. si ĩ bonoꝵ efficientia manere potuissent. Que
possibilitas cos euidencius nichil posse demonsteat. Nam si uti
piulo ante collegimus malum nichil ẽ. cũ mala tm̃modo possint
nichil posse ĩprobos liquet. Perspiauĩ est. Atꝗ ut ĩtellicas que¬

Expanded text:
 mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus;  mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit, esse etiam quod in sua natura situm est derelinquit. 'Sed possunt,' inquies, 'mali.' Ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala quae minime ualerent, si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. Perspicuum est. Atque ut intellegas quae
Abbreviated transcription (Latin):
q deficiunt. nec in eo miłeris ꝯtingit effectus ꝙ solũ noctes dies
q moliuntur. In qua re bonoꝵ iures eminent. Sicut enĩ cum qui
pedib incedens ad eum locum ꝑ uenire potuisset. quo iicłs ulteriꝰ
ꝑuium iaceret ĩcessui ambulandi potẽtissimũ ẽx censeres.Ita eũ
qui expetendoꝵ finem quo nicħꝰ ultra ẽ app̾hendit. potentissimũ
ricccesse est iudices. ex quo fit ꝙ hiic obiacet ut idem scelesti iũb
oĩb uideantur esse deserti. Cur enĩ relicta urtute uicia sectantur.
Insicia ne bonorum: Sed quid eneruacius ignorãcie cecitate. An
sectanda nouerunt. Sed transuersos eos libido p̾cipitat. Sic qͦ
ĩtempantia fragiles. ꝗ obluctari uicio neq̃unt. An scientes uolẽ¬
tes q bonum deserunt. et ad incia deflectuntur. S hoc mõ non
solum potentes ẽẽ. s oĩo ẽẽ desinunt. Nam ꝗ cõem oĩu que sũt

Expanded text:
que defque defque moliuntur; in qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset, quo nihil ulterius peruium iaceret incessui, ambulandi poten- tissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit, potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit quod huic obiacet, ut idem scelesti, idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt? Sed transuersos eos libido praecipitat. Sic quoque intemperantia fragiles qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum potentes esse sed omnino esse desinunt. Nam qui communem omnium quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
propositum. Bom ꝗdẽ naturali officio uirtutum petunt. mali uero
uaria cupiditate quod adipiscendi boni nãle officiũ nõ est. idem
ip̃m conantur adipisci. An tu aliter estimas. Mime inꝙͣ. Nam
potentes ẽẽ malos uero neccesse ẽ ĩbeciles. Recte ĩꝗt. p̾curris id¬
q uti medici sperare solent ĩdicium er̃ erecte iã residẽtis q nature.
Sed qm̃ te ad intelligendum promptissimum esse sspicio. crebras
coaceruabo rõnes. uide quanta inciosorũ hominũ patrat ĩfirmitas.
qui nec ad hoc ꝗdem ꝑuenire q̃unt. ad quod eos nãlis ducit ac pe¬
ne cõpellit intencio. Et ꝗd dices.si hoc tam magno ac pene inuito
prennitis nature deserentur auxilio. Considera uero ꝙͣta soeleratos
homines habeat ĩpotentia.Neq enim leuia aut ludicra p̾mia petũt.
que consequi aut obtinere possunt. S cura rerũ ip̃am sũmã u̾tice¬

Expanded text:
propositum boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero propositum boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum conantur adipisci; an tu aliter existimas? – Minime, inqpotentes, malos uero esse necesse est imbecilles. – Recte, inquit, praecurris idque, uti medici sperare solent, indicium est erectae iam resistentisque naturae. Sed quoniam te ad intellegendum promptissimum esse conspicio, crebras coaceruabo rationes; uide enim quanta uitiosorum hominum pateat infirmitas, qui ne ad hoc quidem peruenire queunt ad quod eos naturalis ducit ac paene compellit intentio. Et quid, si hoc tam magno ac paene inuicto praeeuntis naturae desererentur auxilio? Considera uero quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neque enim leuia aut ludicra praemia petunt quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam uerticem
Abbreviated transcription (Latin):
potest considerare rõnim. Rursus ĩꝗt. Si duo sint ꝗb idem scd̾m
naturã propositũ sit. eorũ q inus naturali officio idipm̃ agat atq
ꝑficiat. alter uero naturale illud officiũ minime ad ministrare q̃at
alio nõ modo qm̃ nature ꝯuenit. nõ ꝗdem ĩpleat propositũ suum
s ĩmittetur ĩplentem. Quẽnam horum ualentiore esse decernis.
Et si comecto inꝙͣ quid uelis. planius tñ audire desidero. Ambulãdi
motum mnꝗt secundum nam ẽẽ hoĩb nun negabis. a dinime ĩ¬
quam. Euisq rei pedum officium ẽẽ naturabe nõ dubitas. Nec
hoc inꝙͣ quidem. Si quis igitur pedib ĩcedere ualens ambulet.
Alius q cui hoc nãle pedum desit officium. manib nitens am¬
bulare conetur. Quis hoꝵ uire ualẽtior extimari põt. Contexe
inꝙͣ cetera. Nam qn naͣlis officii potens co ꝗ idem neq̃at ualẽtior
sit nullus ambigat. S summum bonum quod eq malis bomsq

Expanded text:
derare rationum. – Rursus, inquit, si duo sint quibus idem secundum naturam propositum sit, eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime amministrare queat, alio uero modo quam naturae conuenit non quidem impleat propositum suum sed imitetur implentem, quemnam horum ualentiorem esse decernis? – Etsi coniecto, inquam, quid uelis, planius tamen audire desidero. – Ambulandi, inquit, motum secundum naturam esse hominibus num negabis? – Minime, inquam. – Eiusque rei pedum officium esse naturale num dubitas? – Ne hoc quidem, inquam. – Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque, cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? – Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem nequeat ualentior sit nullus ambigat. – Sed summum bonum, quod aeque malis bonisque
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si ca q̃ paulo ante cõclusa sunt ĩconuulsa ẜuãtur. ip̃o de cuius
nec siue p̃mio uirtutes. bonis felicia. malis semꝑ infortunata tĩgẽ
adultaq ꝑidgenus q̃ sopitis querelis firmate soliditate coroborẽt
Et qm̃ uere formã beatitudĩs me dudũ monstrãte idisti. quo etiã
sita sit agnouisti. decuisis oĩb q̃ p̾termittere nccͣium puto. mã tibi
q̃ te domura reuehat ondam. Pẽnas ⁊̃ tur menti qb se ĩ altũ extol¬
lere possit affingam. ut ꝑturbatõe depulła sospes in patria meo duc¬
tu mea semita meis. ⁊ uehiculis reuertaris.

Expanded text:
nam si ea quae paulo ante conclusa sunt inconuulsa seruantur, ipso de cuius nam si ea quae paulo ante conclusa sunt inconuulsa seruantur, ipso de cuius nec sine praemio uirtutes, bonis felicia malis semper infortunata contingere multaque id genus, quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam uerae formam beatitudinis me dudum monstrante uidisti, quo etiam sita sit agnouisti, decursis omnibus quae praemittere necessarium puto uiam tibi quae te domum reuehat ostendam. Pennas etiam tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis reuertaris.
Abbreviated transcription (Latin):
In se reuoluat intimi lucem uisus.
Longosq in orbem cogat inflectens motus.
Animumq doocat quicquid extra molitur
Sius retrusum possidere tesauris
Dudum quod atra texit erroris nubes
Lucebit ip̃o perspicatius phebo.

Expanded text:
In se reuoluat intimi lucem uisus Longosque in orbem cogat inflectens motus Animumque doceat quidquid extra molitur Suis retrusum possidere thesauris. Dudum quod atra texit erroris nubes Lucebit ipso perspieacius Phoebo.
Abbreviated transcription (Latin):
Semper q sibi certa coherent.
Sed mens cetis obruta membris
Mequit oppressi luminis igne.
Rerum tenues noscere nexus.
Sed cur tanto flagrat amore

Expanded text:
Semperque sibi certa cohaerent? Sed mens caecis obruta membris Nequit oppressi luminis igne Rerum tenues noscere nexus. Sed cur tanto flagrat amore
Abbreviated transcription (Latin):
Captẽt escas. metuãt q trucẽ¬
Soliti uerbera ferre magr̃m¬
Hãc si curuãs dextia remiẜit¬
Recto spectat uertice celu.
S secreto tramite rinsus
Curiũ solitos u̾tit ad ortus.

Expanded text:
Captent escas, metuantqueSoliti verbera ferre, magistHanc si curuans dextra remiRecto spectat uertice caelum. ecreto tramite rursus itos uertit ad ortus.
Abbreviated transcription (Latin):
non sensibili sed imaginaria rõne iudicandi. Uides ne igitur ut
in cognoscendo cuncta sua pocius facultate ꝙͣ eorum que cugnos¬
cuntur utantur. Neq id iniuria. Nam cũ omne iudicium iudican¬
tis actu existat neccesse est ut suam quisq operam non ex aliena
sed ex propria potestate perficiat.
Londam porticus attulit

Expanded text:
non sensibili sed imaginaria ratione iudicandi. Videsne igitur ut non sensibili sed imaginaria ratione iudicandi. Videsne igitur ut in cognoscendo cuncta sua potius facultate quam eorum quae cognoscuntur utantur? Neque id iniuria; nam cum omne iudicium iudicantis actus exsistat, necesse est ut suam quisque operam non ex aliena sed ex propria potestate perficiat. Quondam Porticus attulit
Abbreviated transcription (Latin):
tia quasi desuper spectans concepta forma que sunt etiam cuncta di¬
iudicat. Sed eo modo quo formam ipam que nulli alii nota ẽẽ potaĩt
comprehendit. Nam et rationis uniuersum et imaginatio ius
figuram et male sensibile cognoscit: nec rõne utens nec imagi¬
natione nec sensib sed illo uno ictu mentis formaliter ut ita dicã
cuncta prospiciens. Racio quoq cũ quid imiuersale respicit nec ima¬
ginatione nec sersib utens ĩmaginabilia uł sensibilia sprehẽdit
Hec est enim que conceptionis sue uniuersale ita definit. Homo ẽ
animal bipes rõnale. Que cũ uniuersalis uoͣ uł notio sit. tamen
unaginabilem sensibilem q ẽẽ rem nullus ignorat. Quad illa
non imaginatione uel sensu sed rationali conceptione ꝯsiderat.
Imaginatio quoq tam et si ex sensibus usendi formandi q figur¬
as sumpsit exordium sensu tamen absente sensibilia ꝙͣ collustrat.

Expanded text:
tia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta ditia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta diiudicat, sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii nota esse poterat, comprehendit. Nam et rationis uniuersum et imaginationis figuram et materiale sensibile cognoscit nec ratione utens nec imaginatione nec sensibus, sed illo uno ictu mentis formaliter, ut ita dicam, cuncta prospiciens. Ratio quoque cum quid uniuersale respicit nec imaginatione nec sensibus utens imaginabilia uel sensibilia comprehendit. Haec est enim quae conceptionis suae uniuersale ita definit: homo est animal bipes rationale. Quae cum uniuersalis notio sit, tum imaginabilem sensibilemque esse rem nullus ignorat quod illa non imaginatione uel sensu sed in rationali conceptione considerat. Imaginatio quoque, tametsi ex sensibus uisendi formandique figuras sumpsit exordium, sensu tamen absente sensibilia quaeque collustrat
Abbreviated transcription (Latin):
totum simul iactis radiis intuctur. Hic uero orbi coherens atq cõ¬
iunctus circa ip̃m motus ambitum rotunditatem ꝑtibus ⁊p̾hẽdit
Ip̃m quꝙ hominem aliter sensus aliter ĩ maginatio aliter ratio
aliter intelligentia contuetur. Sensus enim figura in subiecta
materia constitutam Imaginatio uero solam sine materia uidi¬
cat figuram. Racio uero hanc quoq transcem it. spẽmq ip̃am que
singularibus mest uniuersali consideratione perpendit. Intelligẽ¬
cie uero celsior oculus existit suꝑgressa nanq uniuersitatis ãbitũ
ip̃am illam formani simplice pure mentis acie contuetur. In quo illd̾
maxume considerandu ẽ. Nam superior Sp̾hendendi uis amplectitur
inferiorem. Inferior uero nullo modo consurgit ad superiorez. Neq e¬
nim sensus aliquid extra naturam ualet uel uniuersalis spes ima¬
ginatio contuetur uel ratio capit simplice formam. Sed intelligẽ¬

Expanded text:
totum simul iactis radiis intuetur, hic uero cohaerens orbi atque contotum simul iactis radiis intuetur, hic uero cohaerens orbi atque coniunctus circa ipsum motus ambitum rotunditatem partibus comprehendit. Ipsum quoque hominem aliter sensus, aliter imaginatio, aliter ratio, aliter intellegentia contuetur. Sensus enim figuram in subiecta materia constitutam, imaginatio uero solam sine materia iudicat figuram; ratio uero hanc quoque transcendit speciemque ipsam quae singularibus inest uniuersali consideratione perpendit. Intellegentiae uero celsior oculus exsistit; supergressa namque uniuersitatis ambitum ipsam illam simplicem formam pura mentis acie contuetur. In quo illud maxime considerandum est: nam superior comprehendendi uis amplectitur inferiorem, inferior uero ad superiorem nullo modo consurgit. Neque enim sensus aliquid extra materiam ualet uel uniuersales species imaginatio contuetur uel ratio capit simplicem formam; sed intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
liberos habent euentus. Nam sicut scientia ꝑresentiu rerum inc¬
hilhiis que fiunt. Ita prescientia futurorum nichil hiis q̃ uẽtura
sunt neccessitatis importat. S z hoc inquis ip̃m dubitatur. an
eaum rerum que neccessarios exitus non habent ulla possit eẽ
prenotio dissonare et enim uidentur. Putasq si preuideantur
consequi neccessitatem si neccessitas desit minime prescri nichil
ea quasi certa p̾uidentur opinionis id eẽ caliginem non scencie
ueritatem. Aliter enim ac se res habeat arbitrari ab integritate
sciencie credis ẽe diuersum. Einus erioris causa est ꝙ omia que
quisq nouit ex ipͥorum tanta ui atq natura cagnosci extimat que
scuntur quod totum contia est. Onne enim quod cognoscitur non
secudum sui uim sed secundum cognoscentium poius ⁊ prehenditur
facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemple eandem corporis io¬
tanditatem aliter insus aliter tactus tignoscit. Ille eminus manẽs

Expanded text:
liberos habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum niliberos habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum nihil his quae fiunt ita praescientia futurorum nihil his quae uentura sunt necessitatis importat. Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur an earum rerum quae necessarios exitus non habent ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim uidentur, putasque si praeuideantur consequi necessitatem, si necessitas desit minime praesciri, nihiea quasi certa prouidentur, opinionis id esse caliginem non scientiae ueritatem; aliter enim ac sese res habeat arbitrari ab integritate scientiae credis esse diuersum. Cuius erroris causa quod omnia quae quisque nouit ex ipsorum tantum ui atque natura cognosci aestimat quae sciuntur. Quod totum contra est; omne enim quod cognoscitur non secundum sui uim sed secundum cognoscentium potius comprehenditur facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo, eandem corporis rotunditatem aliter uisus aliter tactus agnoscit; ille eminus manens
Abbreviated transcription (Latin):
potest ut ea non perueniant que futura ẽẽ prouidentur. Quasi uero
nos ea que prouidentia futura ẽẽ prenoscit non ẽẽ enentura credamꝰ
ac non illud pocius arbitremur lioet eueniant nichil tñ ut euenirẽt
si natura neccessitatis habuisse. Quod hinc facile ppendas licebit.
Plura et enĩ dum fiunt subiecta oculis intueraur ut ea que ĩ quadrigis
moderandis atq flectendis facere spectantur aurige atq ad hunc
modum cetera. Nun igitur quiaꝙͣ illoꝵ ita fieri neccessitas ulla. ꝯpellit.¬
Mimine. St̾istira et enim eẽt artis effectus si oĩa cracra mouerent᷑.
Eur igitir ai fuint carent existendi neccessitate cadem priasꝙ
fiant sine neccessitate futura sunt. Quare sunt quedam euẽtura
quorum exitus ab omni neccessitate sit absolutus. Nam illud
quidem nullum arbitior eẽ dicturum ꝙ que nunc fumt prius
ꝙͣ fierent euentura non fuerint. Hec igitu etiam precognita

Expanded text:
potest ut ea non proueniant quae futura esse prouidentur? Quasi uero potest ut ea non proueniant quae futura esse prouidentur? Quasi uero nos ea quae prouidentia futura esse praenoscit non esse euentura credamus ac non illud potius arbitremur, licet eueniant, nihil tamen ut euenirent sui natura necessitatis habuisse. Quod hinc facile perpendas licebit: Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae, atque ad hunc modum cetera. Num igitur quicquam illorum ita fieri necessitas ulla compelliMinime; frustra enim esset artis effectus si omnia coacta mouerentur. – Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessitate eadem prius quam fiant sine necessitate futura sunt. Quare sunt quaedam euentura quorum exitus ab omni necessitate sit absolutus. Nam illud quidem nullum arbitror esse dicturum, quod quae nunc fiunt prius quam fierint euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uoluntarii exitus reru ad certum cogantur euentum. Et enim ꝓ¬
posicionis gratia ut quid consequatur aduertas. statuamus nullam
ẽe prescientiam. Nun igitur ꝙͣtum ad hec attinet que ex arbitrio ue¬
niunt ad neccessitatem cogiitur. Minime. Statuamus iterum eẽ
sed nichil reb neccessitatis iniungere. Manebit ut opinor eade
uoluntatis integra atq absoluta libertas. Sed prescientia inquies
rios futurorum exitus ẽe constaret. Omne et enĩ signum quod sit ostẽ¬
dit. non uero efficit quod designat. Quare demostrandu est prius
nõ nichil ex neccessitate contingere. ut prenotione signum esse nec
cessitatis huius appareat. Alioqum si ħ nulla est ne illa quide riꝰ rei
signum poterit esse que non est. Iam uero probationem firma põne
subiuxam constat nõ ex sigris atq petitis extrĩsecus argumentis.
sed ex urmentib neccessariis q causis deducendam. Sed qui fieri

Expanded text:
quod uoluntarii exitus rerum ad certum cogantur euentum? Etenim quod uoluntarii exitus rerum ad certum cogantur euentum? Etenim positionis gratia, ut quid consequatur aduertas, statuamus nullam esse praescientiam. Num igitur, quantum ad hoc attinet, quae ex arbitrio ueniunt ad necesitatem cogantur? – Minime. – Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit, ut opinor, eadem uoluntatis integra atque absoluta libertas. Sed praescienta, inquies, rios futurorum exitus esse constaret; omne etenim signum tantum quid sit ostendit, non uero efficit quod designat. Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut praenotionem signum esse huius necessitatis appareat; alioquin si haec nulla est, ne illa quidem eius rei signum poterit esse quae non est. Iam uero probationem firma ratione subnixam constat non ex signis neque petitis extrinsecus argumentis sed ex conuenientibus necessariisque causis esse ducendam. Sed qui fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quam retinens memuut sũma
tulio cum diuinatione distribuit. uchementer agitata tibi¬
q ip̃i res diu prorsus multum q quesita. sed haud ꝙͣqua ab ullo
uestrum hactenus satis diligenter ac firmiter expedita. Cuius
caligis causa est ꝙ humane rõcinatiomis motus ad diuine pre¬
sencie simplicitatem non potest admoneri. Que si ullo mõ cogita¬
ri queat nichil prorsus relinquatur ambigui. Quod ita demum
patefacere atq expedire temptabo si prius ca quib moueris ex¬
pendero. Quero enim cur illam soluentiu rõnem minus efficacẽ
putes. que ꝗa prescĩam non eẽ futuris reb causa necressitatis existi¬
mat nichil impediri prescientia arbitrii libertatem putat. Nun enĩ
tu aliud argumentum futurorum neccessitatis trahis msi ꝙ ea que p̾¬
sciuritur non euenire nõ possunt: Si igitur p̾notio nullam futuris re¬
bus adirit neccessitatem quod tu etiam paulo ante fatebare. quuid ẽ

Expanded text:
Sed quam retinens meminit summamTullio, cum diuinationem distribuit, uehementer agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haud quaquam ab ullo uestrum hactenus satis dilcaliginis causa est quod humanae ratiocinationis motus ad diuinae praescientiae simplicitatem non potest ammoueri; quae si ullo modo cogitari queat, nihil prorsus relinquetur ambigui. Quod ita demum patefacere atque expedire temptabo, si prius ea quibus moueris expendero. Quaero enim cur illam soluentium rationem minus efficacem putes quae quia praescientiam non esse futuris rebus causam necessitatis existimat nihil impediri praescientia arbitrii libertatem putat. Num enim tu aliunde argumentum futurorum necessitatis trahis nisi quod ea quae praesciuntur non euenire non possunt? Si igitur praenotio nullam futuris rebus adicit necessitatem, quod tu etiam paulo ante fatebare, quid est
Abbreviated transcription (Latin):
iure ẽẽ credatur. Cuius nõ cã ꝗd expetitur. id nõ maxime uidetur op¬
tari. Ueluti si salutis cã ꝗspia uelit eqtare non tã eqtãdi modu
pacius ꝙͣ bonũ ip̃m desideratur ab oĩb. S ꝓp̾ter qd̾ cetera optãt᷑
Quos fallax ligat ĩpbis cateis.

Expanded text:
esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur, id maxime uidetur opesse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur, id maxime uidetur optari, ueluti si sal ut is causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum potius quam bonum ipsum desideratur ab omnibus. Sed propter quod cetera optanturquos fallax ligat improbis catenis
Abbreviated transcription (Latin):
uł extrĩsecus acrepisse. uł ita naliter hr̃e presumas. qi hñtis dei
hĩte q btitudinis diuersam cogites eẽ sbãm. Nam si extrĩsecs ac¬
ceptum putes. p̾stantius id quod dederit eo qd̾ accepit extimare pos¬
sis. S hunc ẽe ieꝵ oiu p̾celentissimũ dignissime ꝯfitemꝰ. Q si
diueisu ẽ. non ẽ illud a quo ĩtelligitur ẽẽ diuersu. Qrͣ qd̾ a sũmo
bono diuersu ẽ sui nã id sũmu bonũ nõ ẽ. Qd̾ nefas ẽ de deo agitare
quo nil ꝯstat eẽ p̾stantus. Oĩo eĩ nulliꝰ rei naͣ suo pͥncipio melior

Expanded text:
uel extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si diuersum est id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod a summo bono diuersum est sui natura, id summum bonum non est; quod nefas est de eo cogitare, quo nihil constat esse praestantius. Omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Tu requies tranqlla piis. te cernere finis
Principium uector dux semita terinus idem.
drmostrandu reor. quonã ħ felicitatis ꝑfectõ ꝯstituta sit.
In quo illud pͥmũ arbitror ĩꝗrendũ. An aliꝗd huimoi̾ bonũ quale

Expanded text:
tu requies tranquilla piis, te cernere finis, tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, uector, dux, semita, terminus idem. demonstrandum reor, quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud primum arbitror inquirendum an aliquod hujusmodi bonum, quale
Abbreviated transcription (Latin):
Rorma boni liuore carens. tu cha superno
Ducis ab erẽplo. pulrum pulcerrimus ip̃e
Gundum mente gerens. sinuili q imagine formans.
Perfectas q uibes ꝑfectum absoluere partes.
Tu numeris elementa ligas ut frigora flamis
Srida ꝯueniant liquidis. ne purior ignis
Euolet. aut mersas deducant pondera terras.
Tu triplicis mediam nature ꝯcta mouenteni
Connectens anuna ꝑ sona membra resoluis
Que isecta duos motum glomerauit in orbes.
Insemet reditura meat. mente q profunda
Circuit. et simili ꝯuertit imagine celum.
Tn cansis aĩas parib uitas q minores
Piuchis. et leuib sublimes currib aptans
In celum terramq seris. quas lege benigna
Ad te conuersas reduci facis igne reuerti.
Da pater augustam menti coscendere sedem.
da fontem lustrare boni. da luce reꝑta
In te conspicuos animi defingere uisus.
Dissice terrene nebulas et pondera molis.
Atq tuo splendore mica. tu nanq se renum.

Expanded text:
forma boni liuore carens, tu cuncta superno forma boni liuore carens, tu cuncta superno ducis ab exemplo, pulchrum pulcherrimus ipse ndum mente gerens similique in imagine formans; perfectasque iubens perfectum absoluere partes. Tu numeris elementa ligas, ut frigora flammis, arida conueniant liquidis, ne purior ignis euolet aut mersas deducant pondera terras. Tu triplicis mediam naturae cuncta mouentem conectens animam per consona membra resoluis; quae cum secta duos motum glomerauit in orbes, in semet reditura meat mentemque profundam circuit et simili conuertit imagine caelum. Tu causis animas paribus uitasque minores prouehis et leuibus sublimes curribus aptans in caelum terramque seris, quas lege benigna ad te conuersas reduci facis igne reuerti. Da, pater, augustam menti conscendere sedem, da fontem lustrare boni, da luce reperta in te conspicuos animi defigere uisus. Dissice terrenae nebulas et pondera molis atque tuo splendore mica; tu namque serenum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adu̾sum m̃tis ĩtuitu. Ibi eĩ uerã quã ꝓmisimꝰ statĩ uideb̾. atqhoc¬
tis cãs apire conabaris. Nam nisi fallor ea uã ẽ et ꝓfc̃a felicitas.
q̃ sufficiẽte potẽtem reue̾ndu celebrẽ lectũq ꝑficiat. atqut me
stare põt. hanc ẽẽ plenã btitudinẽ sinc abiguitate cognosco . O. te
Esse ne aliqd ĩ hiis mortalib caducisq reb putas. ꝙ huiusmodi
inꝙͣ. Ꝙm̃ igitur agno uisti que uera illa sit q̃ autẽ bt̃itudine̾ mẽtiãt᷑
Nunc supest ut unde uerã hanc pete̾ possis agnoscas. Id qdẽ inꝙ̃ iã
dudũ uehem̃ter expecto. S nĩ uti ĩ timeo platomi ĩꝗt nr̃o placet in
Qui perpetua mundum ratione gub̾nas.
Terraꝵ celi q sator ꝗ tẽpus ab euo
Ire iubes. stabilisq manens das Octa mourri.
Quem non externe pepulerunt fingere cause
Adaterie fluitantis opus. ueꝵ młita sundmi

Expanded text:
in aduersum mentis intuitum; ibi enim ueram quam promisimus statim uidebis. – Atquin aduersum mentis intuitum; ibi enim ueram quam promisimus statim uidebis. – Atqucta felicitas quae sufficientem, potentem, reuerendum, celebrem laetumque perficiat. Atque ut me aestare potest hanc esse plenam beatitudinem sine ambiguitate cognosco. O te alnam? inquam. Essene aliquid in his mortalibus caducisque rebus putas quod huiusmodi iam igitur agnouisti quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere possis agnoscas. – Id quidem, inquam, iam dudum uehementer exspecto. – Sed cum, ut in Timaeo Platoni, inquit, nostro placet, in qui perpetua mundum ratione gubernas, rarum caelique sator, qui tempus ab aeuo ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri, quem non externae pepulerunt fingere causae materiae fluitantis opus uerum insita summi
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo mõ uꝯͣ discrepare sb̾stantia. Neccesse est inꝙͣ. Hoc ig̾ qd̾ ẽ unũ
simplexq nã pͣuitas huana disptit. et dũ rei q̃ ꝑtib caret ꝓte
conat᷑ adipisci. Nec portionẽ q̃ nulla ẽ n ͨ ip̃am quã mĩme affectat
tẽcia nicħ laborat. uilis obscurꝰq ẽẽ mauult. Multas q sibi nales
s̾trahit uoluptates ne pecuĩa quã pauit aĩttat. S lax mõ nͨ suffĩ¬
cir̃tia qde ꝯtingit ei que ualẽtia deserit quẽ molestia pũgit quẽ
uilitas abicit. quẽ recũdit obscuritas. Qui uõ solũ posse desiderat
ꝓfugat opes.despicit uoluptates. honorẽq potẽtia care̾te. głiã
queq nichilipẽdit. S huic quoq ꝙͣ multa deficiãt uides. Sit eni
uelit. S nũ in hiis eã repiet q̃ demõstrauimꝰ id qd̾ pollicẽt᷑ non
posse ꝯferze. Mĩme inꝙͣ. In hiis igͦ q̃ singła q̃dam expetẽdoꝵ p̾stire
credũtur. btitudo nullomõ ĩuestiganda ẽ. Fateor inꝙͣ. et hoc nicł dici

Expanded text:
 Hoc igitur quod est unum simplexque natura prauitas humana dispertit et dum rei quae partibus caret partem conatur adipisci, nec portionem, quae nulla est, nec ipsam, quam minime affectat,tentia nihil laborat, uilis obscurusque esse mauult, multas etiam sibi naturales quoque subtrahit uoluptates, ne pecuniam quam parauit amittat. Sed hoc modo ne sufficientia quidem contingit ei quem ualentia deserit, quem molestia pungit, quem uilitas abicit, quem recondit obscuritas. Qui uero solum posse desiderat profligat opes, despicit uoluptates honoremque potentia carentem, gloriam quoque nihili pendit. Sed hunc quoque quam multa deficiant uides; fit enim uelit; sed num in his eam repperiet quae demonstrauimus id quod pollicentur non pcreduntur beatitudo nullo modo uestiganda est. – Fateor, inquam, et hoc nihil dici
Abbreviated transcription (Latin):
Tellure demersi petunt.
ictenus mendacis formã felicitatis ondisse suffecerit. quã
łi ꝑspicaciter ĩtueris. ordo ẽ deiceps q̃ sit uã mõstrare. ata
uideo inꝙͣ nec oꝑib sufficiẽcia n ͨ regnis potẽia. n ͨ reuẽncia
digͥtatib. nͨ celebritatem głia. nec leticia uoluptatib posse &¬
tinge̾. An ⁊̃ cãs cur ita sit dep̾hendisti. Tenui qde uelut rimula
mͥ uideor ĩtueri. s ex te apcius crgnosce̾ mallim. Atii ĩꝗt ꝓmp¬
tissima rõ ẽ. Quod eĩ simplex ẽ ĩdiusuq nã id error huãnus
sepat. et a uero atq ꝑfcõ ad falłu ĩpfectũq traducit. An tu ar¬
bitraris qd̾ nichilo indigeat egere potẽcia. Mimine inꝙͣ. Recte
sidio neccesse ẽ egeat alieno. Ita ẽ inꝙͣ. Igitur sufficiẽcie potẽaieq
ua ẽ eademq ña. Sic uidetur ĩꝙͣ. Q uod nõ huiułmodi sit spnẽdu
nec dubitari ꝗdẽ pot. Addamꝰ ig sufficiẽcie potẽcie q reuẽntiã ut

Expanded text:
Tellure demersi petunt. Hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit, quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. Atqui uideo, inquam, nec opibus sufficicntiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam uoluntatibus posse contingere. An etiam causas, cur id ita sit, deprehendisti? Tenui quidem ueluti rimula mihi uideor intueri, sed ex te apertius cognoscere malim. Atqui promptissima ratio est. Quod enim simplex est indiuisumque natura, id error humanus separat et a uero atque perfecto ad falsum imperfectumque traducit. An tu arbitraris quod nihilo indigeat egere potentia? Minime, inquam. Recsidio necesse est egeat alieno. Ita est, inquam. Igitur sufficientiae potentiaeque una est eademque natura. Sic uidetur. Quod uero huiusmodi sne dubitari quidem potest. Addamus igitur sufficientiae potentiaeque reverentiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uero atq confluere causas facit ordo ille ĩeuitabili cõnexione
puredens qui de pro uidencie fonte descendens cuncta suis locis
temporib q disponit.
Upis achamenie scopulis ubi uersa sequentum
Pectorib figit spicula pugna fugax

Expanded text:
uero atque confluere causas facit ordo ille ineuitabili conexione uero atque confluere causas facit ordo ille ineuitabili conexione procedens, qui de prouidentiae fonte descendens cuncta suis locis temporibusque disponit. Rupis Achaemeniae scopulis ubi uersa sequentum Pectoribus figit spicula pugna fugax
Abbreviated transcription (Latin):
ait aliquid cuiuspiam rei gratia geritur. aliudq quibułda decansis
ꝙͣ quod intendebatur obtingit casus uocatur. Ut siquis colẽdi agri
causa fodiens hinum defossi auri pondus ĩueniat. Hoc igitur for¬
tuitu quidem creditur acridisse. Uerum non de nichilo est. Nam pro¬
prias causas habet quaꝵ ĩpromsus ĩopinatus q conarsus casu
uidetur oꝑatus. Nam insi cultor agri humu foderet msi eo loco
pecuniam suam depositor obruisset aurũ non eẽt inuentu. Hee
sunt igitur fortuitii cause pendii ꝙ ex obuiis sibi et fluentib
causis non ex gerentis ĩtencione prouenit. Neq enimi uel qͥ aux
obriit uł qui agrum exereant ut ea pecunia reperiretur intendit
Sed uti dixi quo ille obruit hunc fodisse conuenit ac cõcurrit
licet igitur diffinire casum ẽẽ mopinatu ex confluentibus
causis inhiis que ob aliqiid geruntur euentuz. Concurre re

Expanded text:
ait, aliquid cuiuspiam rei gratia geritur aliudque quibusdam de causis ait, aliquid cuiuspiam rei gratia geritur aliudque quibusdam de causis quam quod intendebatur obtingit, casus uocatur, ut si quis colendi agri causa fodiens humum defossi auri pondus inueniat. Hoc igitur fortuito quidem creditur accidisse, uerum non de nihilo est; nam proprias causas habet quarum inprouisus inopinatusque concursus casum uidetur operatus. Nam nisi cultor agri humum foderet, nisi eo loci pecuniam suam depositor obruisset, aurum non esset inuentum. Haec sunt igitur fortuiti causa compendii, quod ex obuiis sibi et confluentibus causis, non ex gerentis intentione prouenit. Neque enim uel qui aurum obruit uel qui agrum exercuit ut ea pecunia reperiretur intendit; sed uti dixi, quo ille obruit hunc fodisse conuenit atque concurrit. Licet igitur definire casum esse inopinatum ex confluentibus causis in his quae ob aliquid geruntur euentum; concurrere
Abbreviated transcription (Latin):
omno całum er̃ confirmo. et preter subiecte rei significationem in¬
aue prorsus esse decerno. Quis enu cohercente in ordinem ꝯta
deo locus eẽ ullus temeritati reliquus potest. Nam nichil ex nic¬
hilo existere uera sentencia est. Cm nemo unquam ueterum refra¬
gratus est. ꝙͣquam id illi non de operante principio sed de mali
subiecto hoc est omnium de natura rationum quasi ꝙdam iecerit
fundamentum. At si nullis excausis aliquid oriatur id de nichilo
ortum ẽẽ uidebitur. Quod si hoc fieri nequit. nec casum quidem hu¬
iusmodi ẽe possibile est. qualem paulo ante diffiniuimus. Quid
igitur inꝙͣ: nichil ne est quod tu uel casus uł fortuitu uire appella¬
ri queat. an est aliquid quod tam et si uulgus lateat cui uocabula
ista Nueniant. Aristotiles mens id inquit in phisicis et breui et
ueri propinqua ratione diffiniuit. Quonam inꝙͣ modo: Quociens

Expanded text:
omnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inomnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inanem prorsus uocem esse decerno. Quis enim coercente in ordinem cuncta deo locus esse ullus temeritati reliquus potest? Nam nihil ex nihilo exsistere uera. sententia, est cui nemo umquam ueterum refragatus est, quamquam id illi non de operante principio, sed de materiali subiecto hoc omnium de natura rationum quasi quoddam iecerint fundamentum. At si nullis ex causis aliquid oriatur, id de nihilo ortum esse uidebitur. Quod si hoc fieri nequit, ne casum quidem huiusmodi esse possibile est qualem paulo ante definiuimus. Quid igitur, inquam, nihilne est quod uel casus uel fortuitum iure appellari queat? An est aliquid, tametsi uulgus lateat, cui uocabula ista conueniant? Aristoteles meus id, inquit, in Physicis et breui et ueri propinqua ratione definiuit. Quonam, inquam modo? Quotiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ad alia quedam trartanda atq expedienda uer.¬
tebat. Tum ego recta quidem inqua exhortatõ.
tua q prorsus auctoritate dignissima. Sed ꝙͣ tu
Dudum de prouidentia questionem pluribus a¬
liis implicitam esse dixisti re experior. Quero
enum an ẽe aliquid o̾nino et quidnam c̃ẽ casũ
arbitrere. Tum illa festino inquit debitum promissiomis absolur.
uiam qr tibi qua ĩ primam irucharis aperire. Hec autem et si ꝑ¬
utilia cognitu tamen a propositi nostri tramite paulisper aduersa
sunt. uerendum q est ne deuiis fatigatus ad meciendum rectum
iter sufficere non possis. Ne id inꝙͣ prorsurs uercare. Nam quietis
michi loco fuerit ea quib maxime delector agnoscere. Sinul cũ
omne disputationis tue latus indubitate fide constiterit. Nidil
de sequentib ambigatur. Tum illa moren inquit gerem tibi. simł¬
q sic orsa est. Siquidem inquit aliquis euentum temerario motu
nullaq causarum cõnexione productum cassum eẽ diffiniat. Nichꝰ

Expanded text:
ad alia quaedam tractanda atque expedienda uertebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti, re experior. Quaero enim an esse aliquid omnino et quidnam esse casum arbitrere. Tum illa Festino, inquit, debitum promissionis absoluere uiamque tibi qua patriam reueharis aperire. Haec autem etsi perutilia cognitu tamen a propositi nostri tramite paulisper auersa sunt, uerendumque est ne deuiis fatigatus ad emetiendum rectum iter sufficere non possis. Ne id, inquam, prorsus uereare. Nam quietis mihi loco fuerit ea quibus maxime delector agnoscere, simul cum omne disputatione tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. Tum illa . Morem, inquit, geram tibi, simulque sic orsa est: Si quidem, inquit, aliquis euentum temerario motu nullaque causarum conexione productum casum esse definiat, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Artum q terrarum situm
Breuẽ replẽ nõ ualẽtis ambitu.
Pudebit aucti nominis.
Qͥd ȯ supi colla mortali iugo
Erustra leuare gestuint
Licet remotos fama ꝑ ppłos meãs
Diffusa linguas explicet
Et magna tituł fulgeat claris domꝰ
Mors spuit altam gloriam.
Inuoluit huile ꝓit̾ ⁊ celsũ capnt.
Equat q summis ĩfima

Expanded text:
Artumque terrarum situm. Artumque terrarum situm. Breuem replere non ualentis ambitum Pudebit aucti nominis. Quid o superbi colla mortali iugo Frustra, leuare gestiunt? Licet remotos fama per populos means Diffusa linguas explicet Et magna titulis fulgeat claris domus, Mors spernit altam gloriam, Inuoluit humile pariter et celsum caput Aequatque summis infima
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰq ꝙlibet młtiplex ad ĩterminabile dutur nitate nͨ ꝯpari
ꝗde põt. Et eĩ finitis ad se incẽ fu̾i̾t q̃da ĩfiniti uõ atq finiti
nulla unꝙͣ pot̾it ẽe collatio. Ita fit ut qͣlibet ꝓlixi tpris fama
si cũ ĩexausta eternitate ccgitetur. nõ ꝓua s plane nulla ẽẽ ui¬
deatur. Uos autẽ nisi ad ppłares auras ĩanesq rumores recte
face̾ nescitis: et relicta ꝯscie uͥtutisq p̾stãtia de alieis p̾mia ser¬
mũculis postulatis. Acripe ĩ huiꝰ moi̾ ariugãcie leuitate qua
festiue aliꝗs illuẜit. Nam cũ ꝗdã adortꝰ ẽẽt hoĩe ⁊tumeliis q
nõ ad uere uͥtutis usu s ad suꝑba głia falsu sibi phi nom̃
Quid autẽ ẽ qd̃ ad p̾cipuos uirs de hiis eiz ẜmo ẽ ꝗ uͥtute głi
nulla ẽ oĩo głia. cũ is cuiꝰ ea ẽẽ dr᷑ nõ extet oĩo. Si uõ bñ sͥ mẽs
ciu sꝑnet q̃ celo fruens terrenis se gaudet exemptam:
Uicũq solã mñte p̾cipiti petit

Expanded text:
e quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla umquam poterit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huiusmodi arrogantiae leuitate quam festiue aliquis inluserit. Nam cum quidam adortus esset hominem contumeliis, qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam gloriam falsum sibi philosophi nomen Quid autem est quod ad praecipuos uiros, de his enim sermo est, qui uirtute glorianulla est omnino gloria, eum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi mens tium spernat quae se caelo fruens terrenis gaudet exemptam? uicumque solam mente praecipiti petit
Abbreviated transcription (Latin):
Optat. et uentos redinnt cruore.
Exuit patrem. miserum qz tristis
Eederat nate iugulum sacerdos¬
E leuit amissos ytacus sodabes.
Quos feuis uasto recubens i antro
adersit mani poliphemus aluo.
wed tamen ceco furibundus ore.
Galdiam mestis lacrimis rependit.
Hertulem duri celebrant labores.
Ille centauros domuit superbos.
AAbstulit seuo spolium leoni.
Fixit et certis uolures sagitis.
Poma cernenti rapuit draconi.
Aureo leuem grauior metallo
Cerberum traxit triplio catena.
Uictor inimuttem posuisse fertur
Pabulum sems dominum quadrigis.
Hidra combusto periit ueneno
Eronte turpatus achelons amnis
Ora demersit pudihunda ripis
Strauit antheum libicis arenis
Cactus enandri saciauit iras.
Quosq presurus foret altus orbis
Setiger spumis humeros notauit
Ultimus celum labor irre flexo
Substulit collo premium q rursus
Ultimi celum meruit laboris
Ite nunc fortes ubi celła magni
Ducit exempli uia. cur mertes
Terga nudatis. superata tellus sidera donat.

Expanded text:
Optat et uentos redimit cruore, Exuit patrem miserumque tristis Foederat natae iugulum sacerdos, Fleuit amissos Ithacus sodales Quos ferus uasto recubans in antro Mersit inmani Polyphemus aluo; Sed tamen caeco furibundus ore Gaudium maestis lacrimis rependit. Herculem duri celebrant labores. Ille Centauros domuit superbos, Abstulit saeuo spolium leoni Fixit et certis uolucres sagittis. Poma cernenti rapuit draconi Aureo laeuam grauior metallo, Cerberum traxit triplici catena. Victor immitem posuisse fertur Pabulum saeuis dominum quadrigis. Hydra combusto periit ueneno, Fronte turpatus Achelous amnis Ora demersit pudibunda ripis. Strauit Antaeum Libycis harenis, Cacus Euandri satiauit iras Quosque pressurus foret altus orbis Saetiger spumis umeros notauit. Vltimus caelum 1 labor inreflexo Sustulit collo pretiumque rursus Vltimi caelum meruit laboris. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli uia! Cur inertes Terga nudatis? Superata tellus Sidera donat.
Abbreviated transcription (Latin):
ratio inest etiam uolendi nolendiq libertas. Sedhanc nõ in oĩbus
esse equam constituo. Nam supnis dimnis q substanciis et ꝑspicax
iudicium et ĩcorupta uoluntas et efficax optatoꝵ p̾sto est potestas.
humanas uero aĩas liberiores quidem ẽẽ neccesse est cũ se in mentis
diuine speculatione conseruant. Minus uero cũ dilabuntur ad cor¬
pora minus q etia cũ terrenis artib colligantur. Extrema uero ẜ
uitus est cum uiciis dedite rõnis proprie possessione ceciderunt.
Nam ubi oculos a summe luce ueritatis ad inferiora et tenebrosa
deiecerint. mox ĩsicie nube caligant. Perniciosis turbantur affectibus
quid accedendo consenciendoq quam inuexere sibi adiuuãt seruitute
et sunt ꝙdam mõ propria libertate captiue. Que tñ ille ab eterno
cuncta p rospiciens cernit intuitus et surs queq meritis p̾destina¬
Ulro clarum lumine phebum¬
Melliflui canit oris homerus.

Expanded text:
ratio, inest etiam uolendi nolendique libertas. Sed hanc non in omnibus ratio, inest etiam uolendi nolendique libertas. Sed hanc non in omnibus aequam esse constituo. Nam supernis diuinisque substantiis et perspicax iudicium et incorrupta uoluntas et efficax optatorum praesto est potestas. Humanas uero animas liberiores quidem esse necesse est cum se in mentis diuinae speculatione conseruant, minus uero cum dilabuntur ad corpora, minusque etiam, cum terrenis artubus colligantur. Extrema uero est seruitus, cum uitiis deditae rationis propriae possessione ceciderunt. Nam ubi oculos a summae luce ueritatis ad inferiora et tenebrosa deiecerint, mox inscitiae nube caligant, perniciosis turbantur affectibus quibus accedendo consentiendoque quam inuexere sibi adiuuant seruitutem et sunt quodam modo propria libertate captiuae. Quae tamen ille ab aeterno cuncta prospiciens prouidentiae cernit intuitus et suis quaeque meritis praedestinauro clarum lumine PhoebumMelliflui canit oris Homerus