comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuciones eos tenent. ¶n¬
nascitur in heredes no est
reodenda s nec heredisi
quis uirguies appeslasset
sicu ancillari nestem uest¬
itas mimiis peccare indetur
mulro mimis si in mecri¬
cia ueste feit nõ matrimmi
familiaꝵ uestite sinssct
si igiturnõ matroalibi¬
tu Reminares fu̾it ⁊ quis
eam appellauit. uł ei coni

Expanded text:
tutiones eos tenent. Innascitur, in heredes non est reddenda: sed nec heredi. Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam app
Abbreviated transcription (Latin):
quit ant ip̃is. sec nec eas qͥ¬
dem qͥeis fiunt. quos eorũ̾
int̾est inumiam nõ pati pla¬
denegandum ũ erit. qr suo
nomie expernmtur. ¶Ci qͥ¬

Expanded text:
que fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis fiunt, quos eorum interest iniuriam non pati.Pladenegandum non erit, quia suo nomine experiuntur.Ei, q
Abbreviated transcription (Latin):
ductus fu̾it inte comite̾
utiꝙ ⁊ pedagogierant ab¬
duxisse iidecur. ut labeor
ut comes cum eano eet.i¬
¶ ab duxisse aut̃. non tm̃ is
comiti. ut eande̾ deẜeret.
¶Teuctur hec eclicco ñ tant᷑
qui omitẽ abduxit u̾m⁊
si quis corumi que appellã¬
uisseaffectatusue ẽ. ¶ap¬
ellare est blanda oroneal¬
ternis puoiticiam atcent¬
are. hce emmi nõ est ꝯuiciũ¬
fac̾es adusus bonos mo

Expanded text:
ductus fuerit'. inter comites utique et paedagogi erunt. Abduxisse uidetur, ut Labeo ut comes cum eo non esset. Abduxisse autem non tantum comiti, ut eam desereret. Tenetur hoc edicto non tantum qui comitem abduxit, uerum etiam si quis eorum quem appellauisset adsectatusue est. Appellare est blanda oratione alterius pudicitiam adtemptare: hoc enim non est conuicium, sed aduersus bonos mo
Abbreviated transcription (Latin):
si carmen ꝯscbat. uł ꝓpon¬
et uł cantet aliquid ꝙ pn
ait p̾cor. si quis adu̾sus ea
fecent prout queq res ent
anmaducam. sic est inteli¬
igẽdum ut plemor essepre¬
coris ammaduersio.ant ꝙ¬
cumꝙ cum monerit uł in
personaenis. qui agit ĩnari¬
ari accione. uł enus aduer¬
sus quemagitur. uel ecia
in re ip̃a .i. in qualicate ĩ uir¬
ie ñ audiat eum qm agit si
qins nuello dato uł principi
uł alici. famam alicunis ĩ¬

Expanded text:
si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod ait praetor: 'si quis aduersus ea fecerit, prout quaqua re erit, animaduertam', sic intellegendum est, ut plenior esset praetoris aue eum moverit vel in persona eius qui agit iniuriarum actionem vel eius adversus quem agitur vel etiam in re ipsa, in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit. Si quis libello dato vel principi vel ali cui famam alienam in
Abbreviated transcription (Latin):
bonos mores ondit ñomnẽ
iminum coslatam uocuca¬
cionem p̾torẽ notare. sec ea
que bonismorib improba¬
cur. quap ad infamiam uł
mindiam alicinꝰ speccaret¬
id̃ ait adu̾sꝯ bonos mores.
sic accipiende. nd eis. qui se¬
bonos mores huiꝰ cuntatis¬
¶Coniricium aut̃ nd tantũ
p̾senti.u̾mabsenti quop fĩ
posse labeo scribit. ¶Promde
ñ quis ad domum tua uei̾t
an oportere.¶Recisse ꝯicinz
nͥ tantu is in d̾r qui uccife¬
ratus est.u̾m isquoꝙ quio
citauit ad uociferacionẽ ali

Expanded text:
it non omnem in unum collatam uociferationem praetorem notare, sed eam, quae bonis moribus improbatur quaeque ad infamiam uel inuidiam alicuius spectaret.Idem ait 'aduersus bonos mores' sic accipiendum non eius qui febonos mores huius ciuitatisConuicium non tantum praesenti, uerum absenti quoque fieri posse Labeo scribit. Proinde si quis ad domum tuam uenerit ari oportere. Fecisse conuicium non tantum is uidetur, qui uociferatus est, uerum is quoque, qui concitauit a
Abbreviated transcription (Latin):
di n hrdem datur.rde ẽ. et
sun seritum meum tantũ¬
iinia fc̃asit. namnec hic
hrdimo niniar accioda¬
tur/ semei autlite ꝯtestata
hanc accd̃em ⁊̃ ad successo¬
res ꝑtinere. ¶ Is quinir p¬
ubucontitur ũ indetur ĩ¬
ninefaciend̾ cã hec facere
nuris emm execucioñ ht in¬
uuiriam. ¶ Si quis ꝙ decto
p̾coris. ñ ob tempat duc
bunal alicinꝰ me inꝙella¬
orib decernendis. alicunis
uassus nͥ sic dec̾ni. ut putay
maginem alicꝰ.ul quidali¬
ud tale. uł muniaꝵ tencat᷑¬

Expanded text:
in heredem datur. idem est et si in seruum meum iniuria facta sit: nam nec hic heredi meo iniuriarum actio datur. semel autem lite contestata hanc actionem etiam ad successores pertinere.Is, qui iure publico utitur, non uidetur iniuriae faciendae causa hoc facere: iuris enim executio non habet iniuriam.Si quis, quod decreto praetoris non obtemperauit, ductbunal alicuius me interpellaoribus decernendis alicuius passus non sit decerni ut puta imaginem alicui uel quid aliud tale: an iniuriarum teneat
Abbreviated transcription (Latin):
ia qua passꝰ quis sit pnca
si ẜmlis sit. ceceꝵ leuem co¬
łxionem. utiq patrono ad¬
u̾so uib̾tum dabimus. nec p̃¬
açietur eum precor q̃r entẽ
qĩ iniuriam passꝰ sitansi a¬
trocitas enm mou̾it. nec eĩ

Expanded text:
ia quam passus sit, puta, si seruilis. ceterum leuem cohercitionem utique patrono aduersus libertum dabimus nec patietur eum praetor querentem, quasi iniuriam passus sit, nisi atrocitas eum mouerit: nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui curauit. ut cui mala
ar accio exbono ⁊ equoe
⁊ dissimulacõe abolecur
si quisemm mmiuriam de¬
reliquerit ħ est statim pa¬
ssus ad amimumsuũno
renocait postea expem¬
tenciaremissam muns¬
amñ potit recolere. s haoc
.it ꝓnde ⁊ si pactum dein¬
niria micesẜit. ⁊ si trans¬
actum sit. ⁊ iusiurand ex¬
actum erit. accione inin¬
riarũñ tenebr. ¶ ag̾e ĩni
utputa ꝑ ꝓcuratore tuto¬
liis solent interuenre. ⁊
eum qui suscepit ĩnmiaꝵ
teneri. ¶ Pculꝰ recte ait. si

Expanded text:
qui curauit, ut cui mala arum actio ex bono et aequo est et dissimulatione aboletur. si quis enim iniuriam derel‹i›querit, hoc est statim passus ad animum suum non reuocauerit, postea ex paenitentia remissam iniuriam non poterit recolere. secundumt. proinde et si pactum de iniuria intercessit et si transactum et si iusiurandum exactum erit, actio iniuriarum non tenebit.Aputa procuratorem tutoliis solent interuenire.Sieum qui suscepit iniuriarum teneri.Proculus recte ait, si
Abbreviated transcription (Latin):
a ntr̃ si corꝑi inferaturatr¬
ox sit an⁊ sin̾o corpi.ut pu¬
ta uestim̃tisscissis comicc̃e
abdico. uł ꝯuicio dicco ⁊
ait põpomꝰ. ⁊ sine pulsato¬
em posse diciatrocem imr¬
iam ꝑsona atrocitatẽ faciẽ¬
te. sersi in cheatro. uł inforo

Expanded text:
utrum, si corpori inferatur, atrox sit, an et si non corpori, ut puta uestimentis scissis, comite abducto uel conuicio dicto. et ait Pomponius etiam sine pulsatione posse dici atrocem iniuriam, persona atrocitatem faciente.Sed et si in theatro uel in foro
Abbreviated transcription (Latin):
cui. enim. dubium ẽ ⁊̃ hunc
dici posse cornelia ꝯneniri.¬
¶ Pretea illospectat dicicer¬
timi de munia. qua passus
quis sit ut ex qualitate ĩuir¬
ie sciamꝰ anmpatronũ li

Expanded text:
cui enim dubium est etiam hunc dici posse Cornelia conueniri?Praeterea illo spectat dici certum de iniuria, quam passus quis sit, ut ex qualitate iniuriae sciamus, an in patronum li
Abbreviated transcription (Latin):
cede uł ueneno. ut uidice¬
carciatur. quid ergo si quiᷤᷤ
idcirrouent inuriaꝵ noĩe
agẽ qd̾ gladio cap̾ eiꝯ pcuss¬
dum. n enmintiq. hoc in ꝙͥ¬

Expanded text:
caede uel ueneno ut uindices‹arc›iatur. quid ergo, si quis idcirco uelit iniuriarum d gladio caput eius percussdum: neque enim utique hoc, in
Abbreviated transcription (Latin):
pe debenniis. nõ ꝓpͥetatẽ doꝰ¬
s domicilium qualit sũ in
ppria domo quishĩcau̾t si¬
cau̾it uia enm ĩpetꝰ fc̃s sit¬
colomis aget ñ domims.¬
mino colebat᷑ incroit᷑ sit¬
labonegat eẽ accionẽ dnõ
fun dilegi cornelie. qm ñ
possit ubiq domicilin̾ bre
h est ꝑonmes mllas suas
ego puto ad omnẽ hĩcacõ¬
nem in q̃ pat᷑ famul hicet¬

Expanded text:
ebemus non proprietatem doed domicilium. quare siue in opria domu quis habitauerit sicauerit inque eum impetus factus sitcolonus aget, non dominus.domino colebatur, introitum sitnegat esse actionem domino fundi ex lege Cornelia, quia non possit ubique domicilium habere, hoc est per omnes uillas suas. ego puto ad omnem habita tionem, in qua pater famili
Abbreviated transcription (Latin):
gluxit. nam uis ꝓhñda ẽ. qri
omimis ꝯduccionesuaNua¬
tmr ¶ Si quetam̃ añ edes m̾¬
as. uł añ pretornim meum
piscari ꝓhibeam quid dicẽ¬
dum ẽ. memiuriaꝵ indicõ
omiũ ẽ et litcora sicuti aer

Expanded text:
nda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas uel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me iniuriarum iudicio omnium est et litora, sicuti aer
Abbreviated transcription (Latin):
qui agis miuriaꝵ arcum
dicat. quidmiurie fcm̃ sit.
qr qui famosam accionez
intendit nd uagari cum
discimime auene estima¬

Expanded text:
'qui agit iniuriarum, certum dicat, quid iniuriae factum sit': quia qui famosam actionem intendit, non debet uagari cum discrimine alienae existima
Abbreviated transcription (Latin):
aqꝰ res inter omines ꝯstat¬
.set pr̃ĩqui dẽ ptoria miria¬
rum accio competit. filio nͣ
legis cornene. ¶Incorneli¬
alegt filnus. ẜa. agerepot̃ ex
omm causa. nec canere d
ratam rempatrehĩcurum
namnecalias agentẽ fili
¶Hac legepmittitur accom
insiurand. diffre. ut reus
lum legis securos ait qita¬

Expanded text:
ea re inter omnes constat. sed patri quidem praetoria iniuriarum actio competit, filio uero legis Corneliae.In lege Cornelia filius familias agere potest ex omni causa nec cauere debet ratam rem patrem habiturum: nam nec alias agentem filiu.Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus lum legis secuturos ait: et
Abbreviated transcription (Latin):
ium qui in ea cognaeõe.af¬
finitate. ne atting. qui ne
eoꝵ eius pentis uecinus eoꝵ
patroms ent. ¶Lexisaq
cornelia ex tribcais declĩ
rbatꝰ. ue domus ueenis in
crdita sic.. ¶ apparet igͥ. oem̃
inuiriam. q̃ manui fiat lege
cornetia ꝯtineri. ¶ Int̾ pł¬
ẽ. ut offiliꝰ scribit. u̾berar
ẽ cum dolo cedere. pulsare

Expanded text:
 ea cognatione adfinitateue attinget, quiue eorum eius parentisue cuius eorum patronus erit. lex itaque Cornelia ex tribus causis dedit rberatusue domusue eius ui introita sit. apparet igitur omnem iniuriam, quae manu fiat, lege Cornelia contineri.Inter puest, ut Ofilius scribit: uerberare est cum do
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ fieret et̾ sialteriꝯ noĩe
edroit. uł sñ noĩe uti de ea
sit. qui id fecit intestabił
ex lege eẽ iubetin eadẽ pena
ex senatꝰ con. teneaturIs

Expanded text:
eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit uel sine nomine, uti de ea demnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur.Eadem poena ex senatus consulto tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
ps aditam hrditatem fia
istimatõm purgare quo¬
ciens aute añ aditam ħe¬
ditatem mag̾ ħrditati⁊
sic ħrdi ꝑ ħrditate acqͣ¬
ri.Deniq iuł. scribit.
sicorpus testatoris an̾
aditam h̾rditatem de¬
tentum ẽ aqumħrdita¬
ti accõne dubium ñ ẽe.
idemq pucat ⁊ si ante
aditam b̾rditatem sen¬

Expanded text:
 aditam hereditatem fiatistimationem purgare: quotiens autem ante aditam hereditatem, magis hereditati, et sic heredi per hereditatem adquiri. denique Iulianus scribit, si corpus testatoris ante aditam hereditatem detentum est, adquiri hereditati actiones du bium non esse. idemque putat et si ante aditam hereditatem ser
Abbreviated transcription (Latin):
doli capax ñ ẽẽ.namq
hii pati inunniam solet
nõ facẽ cum enĩ muna
ex affectu facientis ꝯsistat
consequens erit dicere
hes sine pulsent siue cõ¬
uicium dicent inuiriã
fecisse ñ uideri itaq pa¬
ti quis minã etiamsi
nõ sentiat pot̾ face̾ nẽo
nisi qui scit se miuria
facere etiam si nesciat
cui faciat. q̃re siquis ꝑ
iocum pcutiat ant du
certat inuiriarum ñ te¬
netur. ¶ Siqus homie¬

Expanded text:
doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri.Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat.Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur.Si quis homi
Abbreviated transcription (Latin):
ic̾nacione putaillito ant
illut. ¶ S illamĩumam
ĩumrias fec̾is puta tinba et
cetu fcõdomim alicinꝰ in¬
troisses. ħ ꝙ fcõ efficiatur

Expanded text:
lternatione, puta illud aut illud, sed illam iniuriam iniurias feceris, puta turba et coetu facto domum alicuius introeas et hoc facto efficiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tõm nr̃am si qua ei fiat
iniuria. ¶Idemqr ⁊ sii
fama eius cui ħrdes ex¬
ad eo aute mnuinia que
fit lib̾is nr̃is nr̃o pudo¬
rem ꝑtĩgit ut ⁊̃ si uolen¬

Expanded text:
ram, si qua ei fiat iniuria. idemque et si fama eius, cui heredes exadeo autem iniuria, quae fit liberis nostris, nostrum pudorem pertingit
Abbreviated transcription (Latin):
fenintur u̾bis autem qͦ¬
tiens manus inferun¬
corpꝰ infern. aut ad dig¬
nicatem aut adinfami
mes magrone abduci

Expanded text:
ntur: uerbis autem, quotiens non manus inferuncorpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamimes matronae abduci
Abbreviated transcription (Latin):
conditios inꝓposito ma¬
gis ꝓbanouinẽ ut dene¬
getur eilib̾tatis petitio q
potuit petẽ lib̾tatem et
undari quia indiginse
auxilio pretoris fidiom

Expanded text:
condicio. sed in proposito magis probandum est, ut denegetur ei libertatis petitio, qui potuit petere libertatem et um dari, quia indignus e‹s›t auxilio praetoris fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tates ꝓdirecto datas ha¬
bendas. s offilius agelit
si admm̃i di legaticã. fid̾icõ¬
missam libertatem testa¬
tor decliss eamuãm eẽ. Si
uõ honestari hroem ates¬
tatore legatarius ostẽde¬
ritestimationem inch̾o
minus legatariopandã.¬

Expanded text:
tates pro directo datis habendas. sed Ofilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator dedisset, ea uera esse: si uero onerari heredem a testatore legatarius ostenderit, aestimationem nihilo minus legatario pra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ possidere pocius quam
inpsonam expiri. hoc ĩt¬
dictum ꝓponere ⁊ qĩ inre
actionem polliceri ꝓpoĩ¬
tur at int̾clictum dupl¬
ex exemplo interdc̃i nti
possidetis. tuetur itaq ĩ
precor eum qui superfi¬
ciem petit. uelut uti pos¬
sidetis in t̾clc̃o. n exigit
abeo. quam eãm possidẽ
mei forte uim clam pre¬
buntur¶Qdait pretorsi
qua actio desupficie post¬
ulab̾r cã cognita dabosic
intlłigendum ẽ. ut si ad
tp̃c quis supficiem olur¬
erit negetur enin rem a¬
tio. ⁊c qsane cã cognita:
eiquinon ad modicum
tp̃e conduxerit suꝑficie

Expanded text:
us quam in personam experiri, hoc interdictum proponere et quasi in rem actionem polliceri.Proponitur autem interdictum duplex exemplo interdicti uti possidetis. tuetur itaque praetor eum, qui superficiem petit, ueluti ‹uti› possidetis interdicto, neque exigit ab eo, quam causam possidendi num forte ui clam prebuntur.Quod ait praetor 'si actio de superficie postulabitur, causa cognita dabo', sic intellegendum est, ut, si ad tempus quis superficiem conduxerit, negetur ei in rem actio. et sane causa cognita ei, qui non ad modicum tempus conduxit superficiem,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siduopossideant ĩso¬
lidum uideamus quidi
sitdicendum. qd̃ qualr
procedit tetemus. siquiᷤ
proponet ponem iustam
⁊ miustam egopossideoi
exiusta cã tuui aut clam
siame possides supior sũ
in int̾dicto. Siuero non
ame neut̾ nr̃m uincetur
Nam ⁊tupossides qego.i¬
Hoc int̾clictum cluplexẽ
⁊ reisint. ¶ Hoc int̾clictũ

Expanded text:
.Si duo possideant in solidum, uideamus, quid sit dicendum. quod qualiter procedat, tractemus, si quis proponeret possessionem iustam et iniustam. ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, superior sum interdicto, si uero non a me, neut‹er› nostrum uincetur: nam et tu possides et ego.Hoc interdictum duplex est et rei sunt.Hoc interdic
Abbreviated transcription (Latin):
aut intdc̃o expeditur. aũ
tio aut intclictum. Exe¬
eptio datu exmultiscãi
ei que possidet. ꝓpetuio ãt
hoc int̾clicto insunt hec
qd̾nec in nec clam nec p̃¬
cario ab alio possides. In

Expanded text:
aut interdicto expeditur aut ptio aut interdictum. exceptio datur ex multis causis ei qui possidet.Perpetuo autem hoc interdicto insunt haec: 'quod nec ui nec clam nec precario ab illo possides'.In
Abbreviated transcription (Latin):
dubio locum hẽbit dum¬
mõ possideri possint. Qd̾
ait pretor. In inc̾clictonꝰ
uinec clamꝰ. necpcario i¬
alt̾ ab altõ possidetis. hoc
coꝑtinet ut siquis possid¬
et inaut clam ant p̃car¬
io siquidem abalio. pro¬
eopossidet uincere has eĩ¬

Expanded text:
dubio locum habebit, dummodo possideri possit.Quod ait praetor in interdicto: 'nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis', hoc eo pertinet, ut, si quis possidet ui aut clam aut precario, si quidem ab alio, proeo possidet uincere: has e
Abbreviated transcription (Latin):
locator fundum nendid̃
cum is in põem ire uissu
eet non admisit. De iñ
colonus ui ab alio deiec
minum ingreliuolent¬
em phibuiss anempto¬
rem̾ cui uississ domimi
tradi põem nõ admisit.I¬
gitur int̾clictum undeiu
colono competituum ip¬
sumq simsi int̾dõo loca¬
tori obstrictum fore que
deiecisse tẽ indetur cumi
emptori põem nõtradid̃
insi forte ꝑꝑ iustam a pro¬

Expanded text:
locator fundum uendiderat, cum is in possessionem missus esset, non admisit: deinde colonus ui ab alio deiectminum ingredi uolentem prohibuisset an emptorem, cui iussisset dominus tradi possessionem, non admisit. igitur interdictum unde ui colono competi‹tu›rum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc uideretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte propter iustam et pro
Abbreviated transcription (Latin):
pompati.Item uideamĩ
si proiectus supra mncim
solum m̃ure hr̃e dicatũ
an int̾dictum uci possid̾¬
tis sit utile altĩ aduersus
alterum. ⁊ ẽ ap̃cassium
facilius possim retinere
ponem eius proiectioĩs
in t̾dicto tecum sic̃ nunc
possidetis cas edes exqui¬
b proiectum ẽ. s sisupra
edes q̃s possideo cenacłm
sit in quo alius qi domi¬
nus moretur interdc̃o n¬
ti possidetis me ntiposse
labeo ait. nõ eum qui in
cenaculo moraretimz. sẽ¬
peremm suꝑficiem solo
cedẽplane sicenaculum

Expanded text:
Pomponius.Item uideamus, si proiectio supra uicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum. et est apud Cassium facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic 'uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est'?Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo mo‹re›tur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. testariq dñm i
nõ ꝓibere inquilinum i
ne hĩtaret. s nepossidẽt¬
Item uideamus si actor
ucim tui exfundo tuo ⁊¬
uic es insuas arbores tͣn¬
duxit quid uiris sit.⁊ a
it põp posse te ei demn¬
tiare utuit es precidẽt. Id¬
q ⁊labeo scribit auruti
⁊̃ debẽ interdcõ ntipossi¬
detis decoloco quo radiceᷤ
sicibi fecĩt quo minus
eas uites. ł precidas ł tñs¬
ducas. inde tibi face̾ ind¬
etur. quo minus possi de¬
as. ⁊enim quicollẽ fun¬
dum ꝓibetur ium inqd

Expanded text:
placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret.Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxit, quid iuris sit. et ait Pomponius posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundu
Abbreviated transcription (Latin):
dequib agitur nec
ilncc clam nec precario.
alt̾ ab alt̾o possidetis quo
minus ita possideatis mñ
fi̾ ueto. Decloacis hoc int̃¬
dictum nõdabo. n pluri
quam quanti reserit intͣ
annum quo primumex¬
periundi potestas finit a¬
geͣpinittam. ¶ Hoc inter¬
dictum deson possõre scͥp¬
tum ẽ quem rociorem pr¬
itorium adretinẽdam põ¬

Expanded text:
de agitur, nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis, quo minus ita possideatis, uim fieri ueto. de cloacis hoc intedictum non dabo. neque pluris, quam quanti res erit: intra annum, quo primum experiundi potestas fuerit, agere permittam". Hoc interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem praitorium ad retinendam po
Abbreviated transcription (Latin):
alium. quam aduersus
supficiarium pocior erit
mint̾clicto utipossidetis
s p̾tor suꝑficiarium cue¬
br sodmn legem locatiom
seruande cã interdc̃o utu
possidetis utiño posse et
nuito qr nõ possident. Idẽ
q quicerĩs omnib qui
custodie cãmissisunt in
suo uti possidetis michi
eficaxẽ ut ea tolłe ꝯpellã¬
Non uideor inpossidẽ sia¬
rei ip̃ius extimatoem ꝙ̃¬
tires sit sic accipimnisi
quanti unus cuusq ĩt̃¬

Expanded text:
alium quam aduersus superficiarium potior erit interdicto uti possidetis: sed praetor superficiarium tuebitur secundum legem locationiseruandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et merito, quia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt in sua, 'uti possidetis' mihi efficax est ut ea tollere compellatur.Non uideor ui possidere, qui arei ipsius aestimationem. 'quanti res est' sic accipimus 'quanti uniuscuiusque int
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc unpubem id
erit clicendum ⁊ gn̾akt̾
qd̾ iustam cãm ht hois
lib̾i ap̃se retinendi no ui¬
detur dolomalo fice̾. Si
quis uolentem retinea
nõ radetur dolo malo re¬
tinẽ. S quidem si uoley¬
tem quidem retineat nõ
tantum sine calliditate
cͥcum uertum ł se ductũ
łsollcita tum nz bona ł
probabili rõe hoc fac̾ rec¬
te dicetur dolo malo re¬
tinẽ. Is quinescit apud
se eẽ hoĩem lib̾m dolo i¬
malo caret s ubicercior¬
atus recinet dolo malo
nõ caret. planesidubi¬

Expanded text:
adhuc impuberem, idem erit dicendum. et generaliter qui iustam causam habet hominis liberi apud se retinendi, non videtur dolo malo facere. Si quis volentem retineat, non videtur dolo malo retinere. sed quid si volentem quidem retineat, non tamen sine calliditseductum vel sollicitatum, neque bona vel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere. Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret; sed ubi certioratus retinet, dolo malo non caret. Plane si dubi
Abbreviated transcription (Latin):
tatioem¶.at p̃tor exibeas
Exibẽ ẽ i priblicum pr¬
oducẽ quidendi tangen¬
diq hominis facultatẽ
p̾bere ꝓprie ã exhibẽ est
ex̃ secretum hre ¶doc ĩt¬
dictum õib ꝯpetit. Ne¬

Expanded text:
tioni. Ait praetor "exhibeas". exhibere est in publicum producere et videndi tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum habere. Hoc interdictum omnibus competit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
fraudet editores ¶Ai¬
mus enim latitantis
cãs latitandi hint. uł
płes int̃ quas etiam fr¬
audandi cͥditoris ani
uenditio rocte procedi¬
tur. Et puto proband̾
siples caẽsint latitatio
qposse hinic bona uendi¬
Quid siaduersus quoᷤᷤ¬
dam occultare seconsil¬
uim non ẽ aduersus i¬
quosdam ẽquid dicem
nõ aduersus omnes la¬
titationem exigenda
s aduersus eum que
quis decipẽ ⁊ frandare
destinat. utrumꝰ ergor
omnes bona eus uien¬
dẽ possunt qui latitant
am hu aduersus quos
non latitat quia uinẽ
eum latitare an nõ is so¬
lus adu̾sus quem laci¬
tat ⁊quidem umẽ eu
latitare ⁊ fraudtionis
ca latitare ⁊siño aduer¬
sus omnes latiti. Set
ulud spectandum põp
puta an adususom̃s
eumq solum posse hac̃
uenditioem in petrare
care at ẽ contratu aliq̾
late̾ q̃ ad̃m fatitare ẽ

Expanded text:
fraudet creditores: animus enim latitantis causas latitandi habuit uel plures, inter quas etiam fraudandi creditores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationposseque hinc bona uendi.Quid si aduersus quosdam occultare se consilium non est, aduersus quosdam est, quid dicems omnes latitationem exigendam, sed aduersus eum, quem quis decipere et fraudare estinat. utrum ergo omnes bona eius uendere possunt, quia latitat, am hi, aduersus quos non latitat, quia uerum est eum latitare, an uero is solus, aduersus quem latitat? et quidem uerum est eum latitare et fraudationis causa latitare, etsi non aduersus me latitet: sed illud spectandum Pomponius putat, an aduersus me, eumque solum posse hinc uenditionem impetrare, tare autem est cum tractu aliquo latere, quemadmodum factitare
Abbreviated transcription (Latin):
beant restituat. s id que¬
ad̾m accipiendum sit ri¬
dendum ẽ utrum q̃ igno¬
rantib dommus abstu¬
lissent. Item qui exhis ⁊¬
adquisitum redde̾ debe¬
ant annõ ⁊ concessa et
donata amanuissioĩ¬
b aplexi sĩt qd̾ magis ẽ.¬

Expanded text:
t. sed id quemadmodum accipiendum sit, uidendum est, utrumne quae ignorantibus dominis abstulissent, item quod ex his adquisitum, reddere debeant, an uero etiam concessa et donata a manumissoribus amplexi sint: quod magis e
Abbreviated transcription (Latin):
contenditur anquis lib̾¬
tus sit siue oꝑe petantur
siue obsequium desidẽt᷑
siue q̃ famosa actio inrẽ¬
datur siue mõ nocetur q
sepatronum dic̾ siueuł¬
lacã int̾uemat redclitur
quis lib̾tinum quidem
se ꝯfitetur lib̾tum a ga¬

Expanded text:
conteditur, an quis libertus sit, siue operae petantur siue obsequium desideretur siue etiam famosa actio intendatur siue in ius uocetur qui se patronum dicit siue nulla causa interueniat, redditurquis libertinum quidem se confitetur, libertum autem Ga
Abbreviated transcription (Latin):
uti sus cui res e̾̃ locatat
is aut̃ qui sua uolunta
te uł pro tutore negocia
gerit. Item tutor uł cura¬
tor obrem surrepta su¬
onem. Item is cui exstip¬
ulatu uł ex restõ ẜuus de¬
betur qmuus int̾sic eius
ñ h furti accõm s nec is
qui fid̾uissit pro colono.

Expanded text:
uti is cui res locata est. is autem, qui sua uoluntate uel etiam pro tutore negotia gerit, item tutor uel curator ob rem sua culpa suonem. item is, cui ex stipulato uel ex testamento seruus debetur, quamuis intersit eius, non habet furti actionem: sed nec is, qui fideiussit pro colono.
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ. Quamius res fur¬
tuia nisi ad dñm redier̾t
usucapiñ possit tnsi eoi
noĩe lis estimata fu̾it uł
furi dñs eam uendidit ñ
inꝑt̾pellan iam usucapi¬
onis ius dnidum est.

Expanded text:
um. Quamuis res furtiua, nisi ad dominum redierit, usucapi non possit, tamen, si eo nomine lis aestimata fuerit uel furi dominus eam uendiderit, non interpellari iam usucapionis ius dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ẽ nicħ eni refert cui
pr̃ari custoclia de beat ¶Cũ
raptor om̃imo furtumfa¬
cit maĩfestꝰ sur extimãdo
ẽis aut̃ cuiꝰ dolo sint rap¬
tum furti quide nõ tene¬
ticius cuiꝰ noĩe pecunia
pꝑam falsus ꝓcurator ac¬
cepit ratum ħat ip̃e ꝗde¬

Expanded text:
interest: nihil enim refert, cur praestari custodia debeat. Cum raptor omnimodo furtum facit, manifestus fur existimandus est: Is autem, cuius dolo fuerit raptum, furti quidem non teneTitius, cuius nomine pecuniam perperam falsus procurator accepit
Abbreviated transcription (Latin):
abo. Nullo siaccone lo¬
cati de dño libatꝰ est ne¬
gat elmi furti recte actu¬
rim. labo.Item si furn e¬
giss priusqͣm ex locato c̃
eo ageretur ⁊ añqͣm de fu¬
¶ito iidicaretur locati acci¬
one libatus eet ⁊ furabe
rum ante accidisset futẽ
ei ꝯdempnan oport̾e. hoc
est. ¶Nemo opem aut cõ

Expanded text:
. Fullo actione locati de domino liberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus esset, et fur ab eorum ante accidisset, furem ei condemnari oportere. haec erest. N
Abbreviated transcription (Latin):
metricem libidinis ca su
iripuit furti acrõne tene¬
br. ⁊ si suppressit pena leg̃
fame cobrcetur. ¶Quita¬
bulas cautones ue surri¬
piet inascriptam sũmaᷤ
ex hĩs debitum mag̃ so¬

Expanded text:
etricem libidinis causa subripuit, furti actione tenebitur, et si suppressit, poena legis Fabiae coercetur. Qui tabulas cautionesue subripuit, in adscriptam summam ex his debitum disso
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾to ⁊ is cui magna u̾ecũ¬
dia ei quem in presentiar
pudor ad resistendũ imꝑe
dit surtum fac̾ẽ solet.
nũc furti płmq crmialit̾
agi ⁊ eum qui agit in crim̃
sb̾scribere non quasi pub¬
licum sit udicii s q uisũ
ẽ temitatem agennũ etiã
ex̃ordinana aĩadusionei
cobrcenda ñ io tñ minꝰ si

Expanded text:
liberto et is, cuius magna uerecundia ei, quem in praesentia pudor ad resistendum impedit, furtum facere solet. nunc furti plerumque criminaliter agi et eum qui agit in crimen subscribere, non quasi publicum sit iudicium, sed quia uisum est temeritatem agentium etiam extraordinaria animaduersione coercendam. non i
Abbreviated transcription (Latin):
ad prandas actones teñ¬
or. cum aut̃ iur dĩni defer¬
tur furti actõ qmiuus nõ
ał. nisi nr̃a intersit. ꝯpeta
tñ ad estimatom corporis¬
⁊ si nich amplis int̾ sit u¬
tilitas mea referenda est
id q a n statu lib̾is ⁊ ĩ leg̃¬
to sub condicone relicto
ꝓbatiu alicquin diũsu.
pbantibꝰ statu facile qñ

Expanded text:
aestandas actiones teneor. Cum autem iure dominii defertur furti actio, quamuis non alias, nisi nostra intersit, competat, tamen ad aestimationem corporis, si nihil amplius intersit, utilitas mea referenda est, idque et in statuliberis et in legato sub condicione relicto probatur: alioquin diuersum probantibus statui fa
Abbreviated transcription (Latin):
tat̾ce eoꝵ furtum fecisse
uidr quia ñ meam cam
ab eo uidentur accepta.
fingib ex fudo surrep¬
tis tam colono qui du̇s
furti ag̾e possut. quia
utriusq inteꝵ ẽ rem ꝑse¬
qui. ¶Qui ancillaz nõ¬

Expanded text:
tatione eorum furtum fecisse uidetur, quia non in eam causam ab eo uidentur accepta. Frugibus ex fundo subreptis tam colonus quam dominus furti agere possunt, quia utriusque interest rem persequi. Qui ancillam no
Abbreviated transcription (Latin):
sibitantum pro ut uoli¬
issetestatorem ꝓparint¬
meotractatur.¶Siꝗs li¬
b̾tatem declit serius duo
bꝯ sirones reddiderinti¬
iul hic tracta si alt̾ red¬
deͣsit ꝑatus alt̾ nõ sit an
alt̾ palterum inpecliat᷑
⁊ rectissimeait. Siꝗdem
seꝑatim rões gesserunt.⁊
sufficẽ adlibertatem ad¬
piscendamei qui suas rõ¬
nes reddid̾it. siũosimel
nõ auias uideri alterum
paruisse insintrnusq re¬
liq̃ ex soluerint. In reliqs
accipe debemus. utaipsa
uolumina rõnum redd

Expanded text:
it aut sibi tantum, prout uoluisse testatorem appareo tractatur, si quis libertatem dederit seruis dureddiderint.Iulianus enim tractat, si alter reddere sit paratus, alter non sit, an alter per alterum impediatur: et rectissime ait, si quidem separatim rationes gesserunt, sufficere ad libertatem adipiscendam ei qui suas rationes reddit: si uero simul, non alias uideri alterum paruisse, nisi utriusque reliqua exsoluerit. in reliquis accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum red
Abbreviated transcription (Latin):
sum ł alii. ⁊ sicum dare ĩpe¬
dit ꝑuemet statulib̾ad
u loco hoc monstracur dro
itatu lib̾̃i ut eu extrãco
iussum dare ꝓiber neet
nũmos pdat᷑ c̃ statu lib̾o.

Expanded text:
sum vel alii: et si eum dare impediat, perveniet statuliber ad ii loco hoc monstratur domino statuliberi, ut eum extraneo iussum dare prohibeat, ne et nummos perdat cum statulibero.
Abbreviated transcription (Latin):
tradetur siue nsucapiatur
siue manumittatur spes
pupillo p̾t aditioẽm inde¬
tur plus scriꝑsit uil. ⁊ si le¬
gatus sit seruus ab hrde pa¬
trs libẽe iuissus inpupil¬
larib tabuł pre ualere lib̾¬
tatis donationem. ¶Si pr¬
mus tabulis sb̾conditicẽ
suns cum lib̾tate exꝑte i
dimidia hrs sit institutꝰ
asemetipo accepit lib̾tatẽ
nõ pot̾ stacu libericam oꝑ¬
tinere plane siconditiohe¬
reclitatis deficiat quo cau
sm iulianum lib̾tatemi
adipiscitur dicẽdum ẽ sta¬
tulib̾i cam optinẽ eo qd̾ ñ
asemetipõ s aquo brde ac¬
cepisse lib̾tatem cclicur. Q¬
snã utilitatis cã receptaẽ¬

Expanded text:
tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes pupillo, post aditionem uidetur. Plus scripsit Iulianus et si legatus sit seruus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praeualere libertatis dationem. Si primis tabulis sub condicione seruus cum libertate dimidia heres sit institutus, a semetipso acceperit libertatem, non potest statuliberi causam optinere. plane si condicio hereditatis deficiat, quo casu secundum Iulianum vel libertatem apiscitur, dicendum est statuliberi causam optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem creditur. Qsententia utilitatis causa recepta
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ minto hrde qd̾ si no pati¬
turhrs parere puta offeni
refert depeculio ei offerat
an abauo accepta recept̾
ẽ enim ut sernus peculia¬
res quoq num mos dãdo
puemat adlib̾tatem sir̃
ipi hrdi siue alui dareius¬
sus ẽ in de qͣr si forte debea
pecuma hic seruoł ab
errogauit uł abertraneoi
nec uelit hrs debitorem¬
tatem puenire quali no
ant legatum hinc statu¬
lib̾o fuit peculiu aũ si¬
nõ legatum peculium fu¬
it ẜuius scribit morã eu
lib̾tatis passum obhoc ip¬
sum qd ei aliqd errone do¬
minica debẽtur. nec ei ab
bat ⁊ simo moram faciat
hr̃s qd̾ nolit exige̾ a debi¬
torib nam puenturum
adlib̾tatem ait m qq̃ uide¬
turuirum qd̾ seruius ait
Cum igitur ueram pute¬
mur sententiam serm in
deamus.an ꝗsi nõ fuit pr

Expanded text:
ito herede. quod si non patitur heres pareri puta offert pleat. et parvi refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut servus peculiares quoque nummos dando perveniat ad libertatem, sive ipsi heredi sive alii dare iussus est. Inde quaeritur, si forte debeatur pecunia huic servo vel ab erogaverat, vel ab extraneo, nec velit heres debitortatem pervenire, quasi moram aut legatum huic statulibero fuit peculium aut non: si legatum peculium fuit, Servius scribit moram eum libertatis passum ob hoc ipsum, quod ei aliquid ex ratione dominica debbat et si in eo moram faciat heres, quod nolit exigere a debitoribus: nam peruenturum ad libertatem ait. mihi quoque uidetur uerum quod Seruius ait. cum igitur ueram putemus sententiam Serui, uideamus, an et si non fuerit pr
Abbreviated transcription (Latin):
rosunt. s int̾ eas ꝯcetas
mas militares bic intẽ¬
eas qd̃ me militares eti¬
tum alinare aut murbe
aut influmina publir¬
ca aut ad aliam inami
militarem hnt. harumt
at incinalium marum
dissimilis conditio ẽ. Nã
spars carum inmnilitares

Expanded text:
ro sunt. Sed inter eas et ceteras vias militares hoc interest, quod viae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam viam militarem habent, harum autem vicinalium viarum dissimilis condicio est: nam pars earum in militares
Abbreviated transcription (Latin):
tra senatꝰ ꝯsuttum ⁊ man¬
data ⁊ ꝯstitucões collegni
celebratur. ¶ Seruos quoq
l in coslegio tenrioꝵ recipi
uolentib dnis ut curatore
hor corpor sciant ne minto
aũt ignorante dnõ in cosle¬
gio tẽmnoꝵ recipent ⁊ ĩ fut᷑¬

Expanded text:
senatus consultum et mandata et constitutiones collegium celebrat.Seruos quoque licet in collegio tenuiorum recipi uolentibus dominis, ut curatores horum corporum sciant, ne inuito aut ignorante domino in collegium tenuiorum reciperent, et in fut
Abbreviated transcription (Latin):
ne paciantur eẽ collegiaso¬
dalicianeue milites cosleg¬
ia incastris hant. set ꝑmit¬
titur tenuorib stipe mon¬
struam conferendam tñ ser
ĩm̃secoeant. nec sb̃ pretextu
hiꝰ illicitum coslegium cor¬
lia.⁊ in proninciis locum ha¬
be. diuꝰ quq seuerus rescriꝑ¬
sit sec religionis causa coyte
fi̾at ꝯtra senatꝰ ꝯsultum qͦ
islicita collegia cohercentinr
nͣliceat auc̃ amplius ꝙͣ im
um collegium licitum hre
nt est constitutum. ⁊ adiuis
fintrib. ⁊ si quis in duob fu¬
erit rescriptu ẽ eligere eum

Expanded text:
ne patiantur esse collegia sodalicia neue milites collegia in castris habeant. sed permittitur tenuioribus stipem menstruam conferre, dum tamen semel in mense coeant, ne sub praetextu huiusmodi illicitum collegium colia et in provinciis locum habere divus quoque Severus rescripsit. Sed religionis causa coire fiat contra senatus consultum, quo illicita collegia arcentur. Non licet autem amplius quam unum collegium licitum habere, ut est constitutum et a divis fratribus: et si quis in duobus fuerit, rescriptum est eligere eum
Abbreviated transcription (Latin):
Ures nocturm exͣ ordi¬
nem andiendi sunt
⁊ ca cognita pinẽdi¬
eoꝵ operis publici tꝑalim
olũ n egrediendo. Idẽ ⁊ĩba¬
lueariis furib. set si delo se
fures defendunt. itł effra¬
ccores. uł ceteri hiis simil¬
es nec ꝙͣꝙͣ pcusserunt me¬
tasli pena ur honestiores

Expanded text:
ures nocturni extra ordinem audiendi sunt et causa cognita puniendieorum operis publici temporarii modum non egrediendum. idem et in balneariis furibus. sed si telo se fures defendunt vel effractores vel ceteri his similes nec quemquam percusserunt, metalli poena vel honestiores
Abbreviated transcription (Latin):
minb ẽ steltionatus ꝑseq¬
ncio. ubitumq igitur titułꝰ
criminis deficit. ulic steslioa¬
tus obicemꝰ. maxime auter
in hus locum h. ¶Si quis
forte rem alni obłigatam dis¬
simulata obligacione ꝑeal¬
liditatem alii distrax̾it. uei
d̾it. nam hee omnes spẽs stel¬
uonatũꝯtinẽt. ¶ S et siqs

Expanded text:
minibus stellionatus persecutio. ubicumque igitur titulus criminis deficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel derit: nam hae omnes species stellionatum continent. sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
eĩt dampm infecti camĩ
iubebo. ¶Hic intclietu
q supiora int̾dc̃a ad eo
ꝑtinent qui acapite du¬
cunt ł imposita serintur
ẽ. uł qr putant imposit¬
am. equissim̃ in sum est
eiqq̃ qui excastello duc
interdictum dari id exeo
receptacło qd aquam ꝑ¬
ublicam suscep castellr̃
accipe. Si excastello per

Expanded text:
 damni infecti caveri iubebo". Hoc interdictum que superiora interdicta ad eos pertinent, qui a capite ducunt vel imposita servitute vel quia putant impositam: aequissimum visum est ei quoque, qui ex castello ducit, interdictum dari. id est ex eo receptaculo, quod aquam publicam suscipit. castellum accipe. Si ex castello per
Abbreviated transcription (Latin):
permitta sits utilitas lo¬
corum in quam ducitur
estate dum taxa usum i¬
cr exige̾t exstiua recte dic
gatur. hi̾cantio prandae
quam diu quis deuirei
suo doccat. nõ se impeclit¬
urum agentem ⁊ agua
ducentem ⁊ it̃ faciente
Qd̾sinega ius ec̃ aduer¬
sario agendi . aquam dy¬
cendi cauẽ sine preuidi¬
cio amittendum ẜuntut¬
is debebis. donec qõ fimi¬
atur nõ se usurum.

Expanded text:
eret, si utilitas personis, in quam ducitur, aestate dumtaxat usum eius exigeret, aestiua recte dicegatur, huiusmodi cautio praet, quamdiu quis de iure suo doceat, non se impediturum agentem et aquam ducentem et iter facientem. quod si neget ius esse adversario agendi aquae ducendae, cavere sine praeiudicio amittendae servitutis debebit, donec quaestio finietur, non se usurum.
Abbreviated transcription (Latin):
facia. ¶Si aqͣducatu. et
supra cam aliam aq̃ ꝑro
pontem qͥ supra riuimi
fes sit iure ducitur dum
meo uit aqm dricẽt cessi
quesitum est an⁊meio
cedẽ possim ut ꝑeundem
aq̃ ductum aquam due¬
at. ⁊ si putamͣs posse cecli

Expanded text:
faciat. Si aqua ducatur, supra eam alia aqua per pontem, qui supra rivum factus sit, iure ducitur, dummeo ut aquam duceret, cessi: quaesitum est, an et Maevio cedere possim, ut per eundem aquae ductum aquam ducat
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ꝑmittitur a aqͣm
alio loco publico ducere
Idq aprincipe ocedr ali¬
at nulli ꝯpetit ius aque
dande ⁊ datur ingdum p̃¬

Expanded text:
dictum: Permittitur autem aquam l ex quo alio loco publico ducere. Idque a principe conceditur: alii nulli competit ius aquae dandae. Et datur interdum pr
Abbreviated transcription (Latin):
põnem tprariam ꝑtinet
s ant b̃t ius assignatũ
sibi aut nõ ht ⁊ hoc intẽ¬
cdictum totum finitur.
nocturnarum orarum
aq̃ ductum heãm non
possum alia hora ducere

Expanded text:
onem temporariam pertinet, sed aut habet ius adsignatum sibi aut non habet, et interdictum totum finitur. nocturnarum horarum aquae ductum habeam, non possum alia hora ducere
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ hoc si estate int̾clicatur
nõ nunquam annum ⁊
.ui. m̃ses continẽ qd itas
tingit suminitio uerme
qui noctu ductasit aqua
⁊ sequentiestate pridie e
yemetantum aqm solit̾
fuit ducere. estate nõ sit

Expanded text:
 hoc, si aestate interdicatur, nonnumquam annum et sex menses continere: quod ita contingit, si initio verni aequinoctii ducta sit aqua et sequenti aestate pridie aeeme tantum aquam solitus fuit ducere, aestate non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qui malia riꝑa sit¶Si aq̃
exflumine pͥublico dixe¬
ris ꝯ fluñ rocessit nõ pot̾
iuus is locus meus sit. s si
allumone panlatim ace¬
sserit fundo tuo subsequi
potes. quia locus tocus flx¬
minis seruis adluctioĩ
s crrcum flumine cepe¬
tit. mutato alueo nõ pot̾
qr meliꝰ locus nõ ẜunat ĩ¬
terruptaq sit seritus.a
aqua quenrino nascitũ
tacite lucri fit abeo qui di¬
cit ductus aq̃ c̾origo ie¬
moriam excessit uire cõ¬
stituci loco bẽtur. Is quii

Expanded text:
qui in alia ripa sit. Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potes sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione paulatim accesserit fundo tuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis seruiat ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus. Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit. Ductus aquae, cuius origo memoriam excessit, iure constituti loco habetur. Is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hrdes ⁊ emptores qbono¬
rum possessores int̾dc̾a. a
hecuerba nõsolum ade¬
stiuiam aq̃m. uerum eti¬
am ad cotidianam refe¬
renda eẽscienduẽ. nã
sicuti deitine̾ accuq ⁊̃su¬
ccessorib dantin inter¬
Quo excastello illi aquã
ducẽ abeo cui rei ius fue¬
rit pmissum ẽ quomin
ita utipmissum ẽ duca

Expanded text:
heredes et emptores et bonorum possessores interdicam". haec verba non solum ad aestivam aquam, verum etiam ad cottidianam quoque referenda esse sciendum est: nam sicuti de itinere actuque et successoribus dantur inter"Quo ex castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita uti permissum est duca
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dictum de aq̃ estra ai
proponitur. Quia atcli
ximus estiuam aqm ali¬
quid distar ab aq̃ cotidi¬
ctis distare. Qd̾ qui deq̃
cotidiana intͣclic̾ ita int̾¬
dic̃ uti hoc anno aqm cly¬
xisti ¶Atqui de estiua sicr
tipriore estace. nec inmer¬
ito. nam qui yeme non
utitur referre se nõ adpr¬
csentem estatems ad po¬
rem debuit. ¶Estatem ĩ¬
cipeͣ sit piciors tracdideret
abequinccio u̾nali. ⁊ fiy¬

Expanded text:
interdictum de aqua aestiva proponitur. Quia autem diximus aestivam aquam aliquo distare ab aqua cottidictis distare, quod qui de aqua cottidiana interdicit, ita interdicit: "uti hoc anno aquam duxisti", at qui de aestiva, sic: "uti priore aestate", nec immerito: nam quia hieme non utitur, referre se non ad praesentem aestatem, sed ad priorem debuit. Aestatem incipere sic peritiores tradiderunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
sequentitp̃r. hoc intra an¬
num aqͣ influcerit ipsa
sibi met eoñoducente a
an hinc int̃dc̃o locus sit.⁊
refert seuerus nalerius ⁊¬
petẽ ei hoc int̾dictum qra¬
si duxisse irceatur lzꝑem
tus prospicientib nõ urd¬
etrur iste duxisse. Item q̃si
oncende. Duxeritmma di¬
e. an recte ⁊ sinecptioe pos¬
ssessoris recte dirrisse ind¬
atur ut hoc int̾clictum loc¬
hẽt Efait enim p̃tor. uti ħ
amno aquam duxxistude
qui hoc int̾dc̃o nti uelit. i¬
siamcum sufficiat. łio
die hoc anno aqm duxis¬
se nicħ̾ refert qualem a
ei prodẽẽ uudetur. Prete¬
rea illud sciend̾ ẽ sic̾ aq̃m
duxisses aduisarius te ꝓ¬
bibuit. de m̃ tu interim
ius a q̃ ducendum amis¬
eris mrestitutiõem hoc ye¬
nire ut tibi p̾stetur. ꝓhoc
int̾clictum qd̃ mnsisti ⁊
hoc uerum puto. ¶Si fũ¬
dum adꝙ̃ aqͣm ducebas
uendid̃is ⁊ tradid̃is icħ̾¬
ominus cibi incͣclictum

Expanded text:
sequenti tempore, hoc est intra annum, aqua influxerit ipsa sibi me non ducente, an hoc interdicto locus sit. et refert Seuerus Ualerius competere ei hoc interdictum, quasi duxisse uideatur, licet penitus prospicientibus non uidetur iste duxisse. Item quaesducendae, duxerite, an recte et sine captione possessoris recte duxisse videatur, ut hoc interdictum habeat: ait enim praetor: "uti hoc anno aquam duxisti" qui hoc interdicto uti velit: nam cum sufficiat vel uno die hoc anno aquam duxisse, nihil refert, qualem aquae ei prodesse uidetur. Praeterea illud sciendum est, si, cum aquam duxisses, aduersarius te prohibuerit, deinde tu interim ius aquae ducendae amiseris, in restitutionem hoc uenire, ut tibi praestetur per hoc interdictum quod amisisti: et hoc uerum puto. Si fundum, ad quem aquam ducebas, uendideris et tradideris, nihilo minus interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
no uł ip̃o uuc adquisita
sit ydonea cautioł ꝑmã¬
dati actioem adquiri po¬
sit ꝯtunc int̾ dc̃o locũ fo¬
re.si quarundam rerum
nomine sat̾ datumsit q̃
rũdam nõ sit sat̃ datum
earum rer nomme sine
impedim̃to agi poterit
dequib sat̾ datum ẽ cete
legato accreuerit. namh
nomine tenentur fid̾ui¬
sores intotum. Q d̃ait
p̃tor si ꝑbonorum posse¬
sorem nõsta ut satisdet
sic accipimus sipatus sit¬
re d satisdationem s pe¬
tentisatis moram nõ fa
rius repromissioe otemp¬
tus fuit. dandum ẽ inte¬
diccum. idem dicẽdum
silegatarius pignorib i
noluit sibicaneri. Siper
legatarium quo minus

Expanded text:
rio uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possit, et tunc interdicto locum fore.Si quarundam rerum nomine satisdatum sit, qua rundam non sit satisdatum, earum rerum nomine sine impedimento agi poterit, de quibus satisdatum est, cetelegato adcreuerit: nam hoc nomine tenentur fideiussores in totum Quod ait praetor 'si per bonorum possessorem non stat, ut satisdetur', sic accipimus, si paratus sitet satisdationem, sed petenti satis moram non facrius repromissione contentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caveri. Si per legatarium factum
Abbreviated transcription (Latin):
cui relictus. enmq occu¬
parit an hoc int̾dc̃o resti¬
tuẽ sit compellendus i
mouet qd̾ n usus fruc¬
tus. n usus possidetur. s
magis tenetur pot̾ tñ de¬
fendi ꝯpete̾ int̾ictum ⁊
idem dicendumẽ ⁊ in se¬
intute relicta. Quesitũ
ẽ siquis legatorum ẜuã¬
dorum cã missus sit in
poem an hoc interdȯo te¬
neatur adrestitutioẽm
Mouet me illud primũ
dictum ꝯpetẽ maxime
si sat̾ datum sit iam leg¬
atorum nomine nec re¬
cedat tẽenim ⁊̃ possi de
iuidetur. Qegatorũ no¬
mine nõ tantum ip̃ po¬
sidẽ clicemus culegatũ
ẽ uerum br̃dem quoq i

Expanded text:
cui relictus eumque occupauerit, an hoc interdicto restituere sit compellendus. mouet, quod neque usus fructus neque usus possidetur, sed magis tenetur: potest tamen defendi competere interdictum. idem dicendum est et in seruitute relicta.Quaesitum est, si quis legatorum seruandorum causa missus sit in possessionem, an hoc interdicto teneatur ad restitutionem. mouet illud primum, dictum competere, maxime si satisdatum sit iam legatorum nomine nec recedat: tunc enim etiam possidere uidetur.Legatorum nomine non tantum ipsum possidere dicemus cui legatum est, uer
Abbreviated transcription (Latin):
tore missis. Conuenit eĩ
p̃tor omnes quos ip̃e ĩ po¬
nem misit tueri s siue rei
ẜuande cã sine legatornz
aut uentris nomine ĩ põ¬
nem missi fuint. Hnt ex
hoc edc̃o in factum action¬
em siue dominus suĩ al¬
cer proibiit hec actio no
tantum cenet eum quir
probib quem uenire in

Expanded text:
tore missi sunt: conuenit enim praetori omnes, quos ipse in possessionem misit, tueri. sed siue rei seruandae causa siue legatorum aut uentris nomine in possessionem missi fuerint, habent ex hoc edicto in factum actionem, siue doli siue aliter prohibuerint.Haec actio non tantum eum tenet, qui prohibuit quem uenire in
Abbreviated transcription (Latin):
petitione b̾rditatis tenea¬
Quem alin solemus faẽ
quocies inctum ẽ que po¬
tius xtio tenea.nam du¬
as dictamus protestatii
ex altera nos uelle conseq
qd̃ nos contingit¶Siqs
exmortis cã donaice possi¬
int̾lictum. qui a portio
legis falcidic.p̃brdem ip̃o
uire remanet. ⁊si corpor¬
alit̾ res insolidum trans
iure legati ht non ⁊ proi
ca quam qi hr̃s ht̃.Idemi¬
q erit dicendum ⁊ si alio

Expanded text:
 teneaum solemus facere, quotiens incertum est, quae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos uelle consequi quod nos contingit.Si quis ex mortis causa donatione possiinterdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum transliure legati habet, non etiam pro ea, quam quasi heres habet. idemque erit dicendum et si alio