comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recogitet in corde. suo: & uiri misediȩ colliguntur. qr ñ ẽ qui in¬
tellegat. Iniqͥ gͦ dũ sola tẽporalia appetunt. & quȩ bona elec
tis maneant scire contẽpnunt. dũ iustoꝵ afflictionẽ conspici¬
unt. s quȩ sit afflictionis retributio ñ agnoscunt. actionis
suȩ pedẽ in ꝓfundũ porrig̃t : qr a luce intellegentiȩ sponte
sua ocłos claudunt. Stultis enĩ uoluptatib decepti dũ quȩ ui¬
dent temporalit᷑ diligt̃. a semetipsis alienati non uiclent uͥ
in ȩt̾nũ ruunt. Potest etiã mane psꝑitas: uesꝑe huius mũ¬
di aduersitas designari. De mane ergo usq aduesꝑam reꝓ¬
sa impacientes ad insaniam exurgunt. Quos de mane usq
ad uesꝑam nequa quã succideret. si uł ꝓsꝑa fomentũ cre¬
derent. uł aduersa sectionẽ sui uulneris ȩstimarent. S qr
nequaꝗͣ sic humani generis multitudo deserit᷑. ut cuncta
ad interitũ tendere ꝑmittat᷑. sunt ñnulli qui p̃sentis ui¬

Expanded text:
 viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Iniqui ergo dum sola temporalia appetunt, et quae bona electis in aeternum maneant scire contemnunt; dum justorum afflictionem conspiciunt, sed quae sit afflictionis retributio non agnoscunt actionis suae pedem in profundum porrigunt, quia a luce intelligentiae sponte sua oculos claudunt. Stultis enim voluptatibus decepti, dum quae vident, temporaliter diligunt, a semetipsis alienati non vident ubi in aeternum ruunt. Potest etiam mane prosperitas, vespere hujus mundi adversitas designari. De mane ergo usque ad vesperum reprosa impatientes ad insaniam exsurgunt. Quos de mane usque ad vesperam nequaquam culpa succideret, si vel prospera fomentum crederent, vel adversa sectionem sui vulnenequaquam sic humani generis multitudo deseritur, ut cuncta ad interitum tendere permittatur, sunt nonnulli qui praesentis vi
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ regulȩ ungitur. ꝑ quantã tortitudinẽ tumescit inue¬
nitur: qr nmirũ rectitudo abrcedens increpat. qd̾ ocłs deceptꝰ
appbat. Heliphaꝵ itaq quia suꝑna conspexit. districtũ iudici¬
um de inferioribus exerit : & quãuis beatũ iob ñ recte. redar¬
guit. in cõparatione tam̃ creatoris omium creature modũ

Expanded text:
sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invesed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum
Abbreviated transcription (Latin):
aut factore suo purior erit uir quisquis de ꝑsequutione mi¬
murat: quid aliud quã iustitiã ferientis accusat. puriore
seigͦ uiiifacttore suo estimat. si contra flagellum querelã parat.
uinꝙ sibi ꝓeuldubio postponit. cuius uidiciũ ex sude afflictior
redar guit. Ut gͦ homo rep̃hendere ñ audeat iuidicẽ. eulpe.
bime humilit cogitet auctorẽ naturȩ: qr qui mire exni¬
chilo hominẽ feeiᷤ. factũ impiȩ non affłigit. Qs tunc eliphar didi¬
diti eum uocẽ quasi aurȩ lenis audiuti. In consideratione. namq
diuune mnagnitudinis diseitur. quã humilit᷑ in sua animao¬
uersione tĩmeat᷑ & qui suꝑna degustat. inferiora ȩquani¬
mit᷑ tolerat : quia plene intꝰ conspicit. quanti estimet qd foras
agit. Alale enĩ se rectũ putat. qui regulã sũme rectitudinis
ignorat. & sepe lignũ rectũ creditur. si ad regulã ñ ducat᷑:

Expanded text:
170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione mur170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tute tet̾enderit. uix de intimis extrema cognoseit. recte. nẽ
dicit᷑ & uocẽ quasi aurȩ lenis audiui. s qm̃ cũ de se saltĩ parũ
nobis diuina cognitio exhibet. infirmitatis nr̃e ignorantiã
ꝑfecte docet: qui uocẽ aurȩ lenis audiuit dicat quȩ ex ipsa hac
⁊ diumȩ iustitiȩ cõparata. iniustitia ẽ: qr & lucerna in tenebri
fulgere cernit᷑ s in solis radio posita tenebrat᷑. Quid g̃ eliphar
raptus in contemplatione cognouit : nisi qđ iustificari homo
dĩ cõparatione. ñ possit: recta namq credimus quȩ exteruis
oꝑamur: s eum minime. int̾na cognosemius. Cũ uͦ ilia uteũq¬
peipimꝰ ista  utcũq uidicamꝰ: qr tantoquisq subtilips de. tene¬
bris iudicat. quanto ei uerius claritas lucis constat. Qui enĩ
lucẽ. uidet: scit quid de tenebris estimet. Nam qui candorem
lucis ignorat & obscura ꝓ lucidis apꝓbat. Bene aut̃ subdit

Expanded text:
tute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc tute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi aurae lenis audivi. Sed quoniam cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac a divinae justitiae comparata, injustitia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimus, quasi in percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
tra se p̃cipitant᷑ aꝑiat. s ad hoc qd̃ app̾hendere. ñ ualet:
reuerent᷑ claudat. Qui hȩc agens in speluncȩ ostio stetisse
describit᷑. Quid nãq spelunca nr̃a ẽ. nͥ hȩc corruptionis ha¬
bitatio: in qua adhuc ex uetustate. retinem̃. S cũ ali¬
quid ꝑcipere. de cognitione. diuinitatis incipimus. quasi iã in spe¬
lunce nr̃e ostio stamꝰ. Quia enĩ ꝓgredi ꝑfecte ñ possumꝰ. ad cog¬
nitionẽ tam̃ ueritatis in hiantes. iã aliquid de libtatis auirã
captamus. In ingressu gͦ speluncȩ stare ẽ: rep̃sso nr̃s corrũpti¬
onis obstaculo. ad cognitionẽ ueritatis incipere. exire. Unde ꝙ
nubẽ in tab̃nacłm descendentẽ israhelite. elonginquo cernẽ¬
tes. in papilionum suoꝵ ostiis stetisse memorantur: qr hi qui
aduentũ diuinitatis uteũq conspiciunt: quasi iã ex habitacu¬
lo parnis ꝓcedunt. Quia gͥ humana mens quantalibet se uir¬

Expanded text:
tra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, tra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione Divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia ii, qui adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. Quia igitur humana mens quantalibet se vir
Abbreviated transcription (Latin):
tenuus ñ negat᷑. quia nimuirũ mens cũ in contẽplationis sub¬
limitate. suspendit᷑. quicquid ꝑfecte conspicere p̃ualet ds̃ ñ
ẽ. Cũ uͦ subtile. aliquid conspicit. hoc ẽ qd̾ de in cõp̃hensibi¬
li substantia et̾nitatis audit. Quasi enĩ sibilũ. tenuis au¬
rȩ ꝑcipimꝰ: cũ saporẽ incireũ seripte ueritatis contẽ plati¬
one subita subtilit̃ degustamus. Tunc gͦ uerũ ẽ qd̾ de dõ cog¬
noscimus: cũ plene nos aliquid de illo cognoscere. ñ posse
sentimꝰ. Unde bene illic fubdit᷑ qd̾ cũ audisset helẏas. oꝑu¬
it uultũ suũ pallio. & ingressus stetit in ostio spelunce:.
Post aure tenuis sibilũ uultũ suũ ꝓpħa pallio oꝑit. qr. in ip¬
sa subtiłissima contẽplatione ueritatis. quanta ignoran¬
tia homo tegat᷑. agnoscit. Uultui namq palliũ suꝑducere
ẽ ne altiora mens querere. audeat. hanc ex consideratioẽ
ꝓpͥȩ infirmitatis ualere: ut ne quaꝗͣ intellegentiȩ ocłos ul¬

Expanded text:
plationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est. Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est, quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum aurae tenuis percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est, quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene subditur: « Quod cum audisset Helias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae . Post aurae tenuis sibilum, vultum suum propheta pallio operit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare; ut nequaquam intelligentiae oculos ul
Abbreviated transcription (Latin):
nis obumbratio. Quia uͦ quisquis iã aliquid de contẽplati¬
one et̃̾nitatis app̃hendit. hanc ꝑ coȩt̾nã eius speciẽ conspicit.
filiꝰ ẽ : sic̃ de condito homine moyses insinuat dicens. sreauit
ds̃ hominẽ ad imaginẽ dĩ fecit illũ. E sic̃ ꝑ exp̃ssionẽ. sapient¬
e de eodẽ. filio quidã sapiens dicit. Candor e ȩt̾ne ᷑ lucia. Et
sic̃ pauilus ait. Qui cũ sit splendor głe. & figura substantie
eius. cum gͦ ęt̾nitas eiꝰ cernitur. ꝓ ut infirmitatis nr̃e. pos
sibilitas admittit. imago eius mentis nr̃e. ocłis antefertur
quia cũ uere. in patrẽ. intendimꝰ hc̃ quantũ accepimus. ꝑ su¬
am imaginẽ: idẽ ꝑ filiũ uidemus. & ꝑ eam speciẽ quȩ de. ipso si¬
ne mitio nata ẽ. eum aliquomodo cernere: qui nec cȩpit. nec desi¬
nit conamur. Unde . ꝙ. hec eadẽ ueritas in eugłio dicit. Nemo ue¬

Expanded text:
nis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de contemplatinis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicit, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam sapiens dicit: Candor est enim lucis aeternae . 168 Et sicut Paulus ait: Qui cum sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum ergo aeternitas ejus cernitur, prout infirmitatis sibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur. Quia vero cum in Patre intendimus, hunc quantum accepimus per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo ve
Abbreviated transcription (Latin):
sens ẽ.stare. uoces gͥ cecitatis nr̃ȩ dñs audire transiens dicit᷑
q humane miserie. factꝰ homo miseret᷑. Stans aut lucẽ. re¬
parat. qr infirmitatis nr̃e. tenebras. ex uirtute diuinitatis
illustrat. bene gͦ postquã dictũ ẽ. cũ spc̃ me p̾sente transi¬
ret. subdit᷑. stetit quidã eiuus ñ agnoscebã uultũ. Ac si aꝑte
diceret᷑. eum quẽ ꝑ transitũ sensi. ñ transire. dep̃hendi. Ipse
ẽ gͦ qui transit: ipse qui stat. Transit enĩqr teneri cognitꝰ
ñ ualet. stat aut̃. quia in quantũ cognoscitur: in cõmutabili
apparet. Quia gͦ raptĩ is qui semꝑ idẽ ẽ cernit᷑. simul ds̃. & tnͦ¬
siens. & stans uidet᷑. Uł certe. stare. eiꝰ ẽ: nulla mutatione ua¬
riari: sic̃ ad moysen dicit᷑. Eg̾o sũ qui sũ. & sic̃ hẽ iacobus insi¬
nuat dicens. A put quẽ ñ ẽ transmutatio.: nec uicissitudi¬

Expanded text:
aesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, aesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudi
Abbreviated transcription (Latin):
lum transeat figitur. Irracionalis aut̃ nequaquã figitur. s
donec uisionis sue ministerio uniuersitatis speciem impleat
transeundo tardat᷑. Nam & si celũ ac terra post in et̃num per¬
manent. ex semetipsis tam̃ nunc ad nichilum ꝓperant. s ꝓ e
oꝵ usu quibus seruiunt. in melius mutata ꝑseuerant. Stare
gͦ solius creatoris ẽ. ꝑ quẽ cuncta ñ transeuntẽ transeunt: &
in quo aliqua ne transeant retinent᷑. Unde & redemptor
nr̃ qr diuinitatis eius statꝰ capi ab humana m̃te ñ potuit.
hẽ nob̾ ad nos ueniens. creatꝰ. natꝰ. mortuus. sepultꝰ. resurgeis
atq ad celestia rediens. quasi transeundo monstrauit. Qd bene
ꝑ eugłium illuminato cȩco innuit. cui transiens auditũ p̃bu¬
it᷑. s stans ocłos reparauit. ꝑ humanitatis quippe dispensati¬
onẽ transire habuit: ꝑ diuinitatis uͦ potentiã qua ubiq p̃¬

Expanded text:
lum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed lum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique pr
Abbreviated transcription (Latin):
tũ a substantia etne in cõmutabilitatis distat: quȩ semꝑ ut ẽ
dẽ ẽs abiq p̾sens. ubiq iuisibilis ubiq tota. ubiq incõphen¬
sibilis: ꝑmhiantẽ mentẽ sine aspectu cernit. sine dubio aueli¬
tur. sine motu suscipit᷑ sine corpore. tangit᷑ sine. loco reti¬
netus. Flanc nmirũ substantiã cũ animꝰ cogitat: assuetus
rebus corporalib diuersaꝵ imaginũ fantasmata sustinet.
Que dũ ab intentionis suȩ ocłis abigit. manu discretionis
postponens ei omĩa. iã hanc aliquatenus conspicit: Quã si nec¬
dũ quid sit app̃hendit: agnouit certe quid ñ sit. Quia gͥ ad
insueta mens rapit᷑ cũ diuinitatis essentiã rimat᷑. recte nẽ dicit᷑
Stetit quidã cuius ñ agnoscebã uultũ. bene aut̃ dictũ ẽ. stetit.¬
om̃is quippe creatura. qr ex nichilo facta ẽ. & ꝑ semetipsã ad
nichilũ tendit. ñ stare habet s defluere: Rationalis uͦ crea¬
tura. eo ipso quo ad imaginem auctoris ẽ condita. ne ad nichi¬

Expanded text:
ut est, idem est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplationes arce subleuata. tanto semetipsã durus de suꝑ¬
fluis eruciat. quantonimis subtile conspicit eẽ qd amat:
et cũ pulchrũ intuet᷑ hoc qd̃ suꝑ se appetit. districte. iu¬
dicat quicquid in se infirmũ pͥus tranquille tolerabat.
Transeunte. gͦ spũ pili ꝑtimescunt. qr ante. cõpunctionis
cogitationes suꝑfluȩ fugiunt. ut nil fluxũ mil iã remissũ
libeat. qr afflictã m̃tẽ etiã contra semetipsã uisitationis
intimȩ seueritas inflãmat: Cũq hoc qd̃ in corde illicitũ
nascit᷑ continua districtione resecatur fitplerũq ut ue¬
getata mens paulolatius radio suȩ speculationis inhere
at. & pene figat spm̃ qui transibat. nec tam̃ hȩc ipsa con¬
tẽplationis mora diuinitatis iĩ plene aꝑit. qr eius imm̃¬
fitas. humanas uires auctas subleuatasq transcendit.

Expanded text:
templationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de suptemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiunt, ut nihil fluat, quia afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque transcendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ta quippe assumptꝰ uocatur. Oportet gͦ leuitas om̃s pilos carnil
radere: qr is qui in obsequiis diuinis assumit᷑. debet ante. dĩ ocłos
a cunctis carnis cogitationib mundus apparere: ne. illicita
cogitationes. mens ꝓferat. & pulchrã aĩȩ speciẽ quasi pilis
fructificantib deformen reddat. S quantalibet ut diximus
quẽpiã uirtꝰ sc̃ẽ conuersationis euexerit: adhuc tam̃ ei de
uetustate uitȩ nascit᷑. qd toleret᷑. Unde & ipsi lȩuitaꝵ pili
radi p̃cepti sunt: ñ euelli. Rasis & enĩ pilis in carne radi¬
ces remanent. & crescunt iterũ ut recidant᷑: quia magn
quidẽ studio suꝑflue. cogitationes amputandȩ. sunt. s tam̃
funditus amputari ñ possunt. Semꝑ enĩ caro suꝑflua ge¬
nerat: quȩ semꝑ spc̃ ferro sollicitudinis recidat. S hec in
nob tc̃ subtilius conspicimus. cũ speculationis alta pene¬

Expanded text:
ta quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis ta quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiam virtus sanctae conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate vitae nascitur quod toleradi praecepti sunt, non evelli. Rasis etenim pilis in carne radices remanent, et crescunt iterum ut rescindantur: quia magno quidem studio superfluae cogitationes amputandae sunt, sed tamen nequaquam funditus amputari possunt. Semper enim caro superflua generat, quae semper spiritus ferro sollicitudinis rescindat. Sed haec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta pene
Abbreviated transcription (Latin):
tuał ÷ne suꝑ semetipsã nitit᷑. s ad infirmitatis suȩ. tene¬
bras fracta relabit᷑ & magna uirtute ꝓficiens. uidet ꝙ
uidere ñ possit hoc qd̾ ardent diligit. nec tam̃ ardent᷑ di¬
ligeret: nisi aliquatenus uideret. Non gͦ stat s transit
spiritus : quia suꝑnã lucẽ nra nobis contẽplatio. ꝙ inhian¬
tib aꝑit: & mex infirmantib abscondit. Et quia in hac
ruta quantalibet quis uirtute. ꝓfecerit. adhuc tamen eor¬
ruptionis suȩ. stimulũ sentit. corpus quippe. qd̾ corrump¬
bitur aggrauat ammã. & depͥmit trena inhabitatio sẽ¬
sũ multa cogitantẽ. recte subdit᷑: in horruert̃ pili carnis mee.
Dili ce enĩ cariᷤ sunt quęlibet suꝑflua humana corrapiẽ¬
onis. Pili carnis sunt uitȩ ueteris cogitationes. quas sic a men¬
te incidimus. ut de amissione eaꝵ nullo dolore. fatigem᷑. bene
aut᷑ ꝑ moysen dicit᷑. Leuitȩ radent om̃s pilos carnis sue. Leui¬

Expanded text:
suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videret. Non ergo stat, sed transit spiritus, quia supernam lucem nostra nobis contemplatio et inhiantibus aperit, et mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , recte subdili etenim carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis statione fixissent. Quia gͦ ipsa quoq natura an¬
głica. ẽ. in semet ipsa mutabilis. quã uidelicet mutabilitatẽ.
uicit. ꝑ hoc qd̾ ei qui semꝑ idẽ ẽ uinculis amoris illigat᷑. rec¬
te nẽ dicit᷑: ecce qui seruiunt ei ñ st̃ stabiles. Atq eiusdem
ꝓtinus documentũ mutabilitatis adiungitur. cũ de apostatis
spiritib subifert᷑. Et in angłis suis repperit prauitatẽ: E
quoꝵ casu bene infirmitatis humanȩ considerationẽ. colli¬
git eũ ilico subnectit. Quantomagis qui habitant donreis
suteas. qui trenũ habent fundamentũ consument᷑ uelut
tinea. luteas quippe domos habitamus: quia in corpora t̃
rena subsistimus. Que bene paulus considerans ait. Habemus

Expanded text:
voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura anvoluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura angelica est in semetipsa mutabilis, quam videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documentum mutabilitatis adjungitur, cum de apostatis spiritibus subinfertur: Et in angelis suis reperit pravitatem. Ex quorum casu bene infirmitatis humanae considerationem colligit, cum illico subnectit: Quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? terrenis subsistimus. Quae bene Paulus considerans, ait: Habemus
Abbreviated transcription (Latin):
lut tinea. Natura angłica & si contẽplationi auctoris inhe¬
rendo in statu suo mimutabilit ꝑmanet: eo ipso tam̃ quo ere¬
atura ẽ. in semetipsa uicissitudinẽ. mutabilitatis habet. Au¬
tari aut᷑. ex alio ad aliud ire ẽ. & in semetipsa stabilẽ. ñ eẽ: U¬
naqueq enĩ res quasi tot passib ad aliud tendit: quot mu¬
tabilitatis sue motib subiacet. Sola aut̃ natura incõp̃hensi¬
bilis ab statu suo nescit moueri. que ab eo qd̃ semꝑ idẽ ẽ. nescit
immutari. Nam si angłoꝵ substantia a mutabilitatis motu
fuisset aliena: bene ab auctore condita. nequaꝗͣ. in reꝓbis sp¬
ritibus a beatitudinis suȩ arce cecidisset. Illire aut omp̃e
ds̃ naturã sũmoꝵ spũum bonã s mutabilẽ condidit: ut ꝙ
qui ꝑmanere nollent ruerent : & qui in conditione ꝑsiste¬
rent. tanto in ea iã dignius quanto & ex arbitrio starent:
& eo aꝓud̾ dm̃ meriti fierent. quo mutabilitatis suę motũ

Expanded text:
tia. --Natura angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, et in semetipso stabilem non esse. Unaquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitando se uiã sibi usq ad considerandam etnitatis substan
tiam paret. Hoc aut̃ mͦ quasi quandã scalã sibi exhibet semetip¬
sam ꝑ quã ab exteriorib ascendendo in se transeat. e a sei
auctorẽ tendat: Cũ enĩ corporeas iagines deserit. insemet¬
ipsa mens ueniens ñ modicũ ascendit. S quãuis incorporea
sit anima qr tam̃ corpori inheret ex ipsa sui qualitate ag¬
noseit᷑. que. carnali loco retinet᷑. auȩ dum obluiseit᷑ scita. ent¬
noseit ineoguita : memiit obliuioni mandata. hylarescit post

Expanded text:
cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substacogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substaipit. --Hoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit obli
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa. lucẽ iniusibiliũ ꝑdidit. e totã se. in amorẽ uisibili¬
õ fuilit ⁊ tantoq ab int̾na speculatione eȩcata ẽ. quanto
foras deformit᷑ sparsa. Unde fit ut nulla nouerit. pisiea
qne corporeis oeulis at ita dixerĩ palpando cognoseit. Nomo
enĩ qui si p̃eeptum seruare uoluisset. etiã carne spiritalia
futurus fuerat. peccando factus ẽ etiã mente. carnalis. ut
sola cogitet quȩ ad animũ ꝑmagines corpoꝵ trahit. corpũ
quuppe ẽ celi. terre aquaꝵ animaliũ cunctaꝵq rerũ uis¬
biliumi quas indefinent᷑ intuet᷑. in quibus dũ tota se. delectatio¬
ne mens ꝓicit. abmt̾ne intellegentiȩ subtilitate. grosseseit ae
quia iã erigere. se ad summa ñ ualet: in his infirma libentꝰ
iacet. Sumn u̾ero miris conatib abhis exurgere nititur. mag¬
nũ ualde ẽ si ad cognitionẽ suam repressa corporali specie. ani¬
ma ꝑducatur ut semetipsã sine corporea iniagine cegitet.x

Expanded text:
ilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et
Abbreviated transcription (Latin):
lut exgelo iustitiȩ.crudelitatis atrocitate. fuscat᷑: Sepe lar¬
gitate. cast itate. pietate. ex pulchra uisione. induit᷑: s int̾¬
fusa obscuritate. suꝑbiȩ notat᷑. Sicq fit: ut int̾mixtis uitus
dũ mundã in se speciẽ hypocrita ñ ostendit quasi unũ colo¬
rẽ tigris habere ñ possit. Quȩ uidelicet tigris rapit p̃clã. qr
humani sibi fauoris usurpat głam. Q enĩ rapta laude. extoi¬
lit᷑: quasi p̃da satiat᷑. bene aut᷑ hẏpochritaꝵ laus. p̃da dicit᷑.
Preda quippe ẽ: cũ aliena uiolent᷑ auferunt᷑. Omis aut̃ hẏpo¬
erita. qr uitã iustitiȩ simulans. uistoꝵ sibi laudẽ arripit.
alienũ ẽ ꝓfecto qd tollit. Heliphax itaq quia beatũ iobin¬
columitatis sue tempore lauclanda egisse cognouit : ꝑcussione
subsequente hec illũ tenuisse ꝑ hypocrisin credidit dicens.
Tigris periit eo qd̃ ñ haberet p̃dã. Ac si aꝑte dicat. Uarie¬

Expanded text:
lut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe larlut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varie
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dissipati sunt. Quẽ enĩ nomine. tigridis. nisi beatũ iob no¬
ta uarietatis signat. uł asꝑsum maculis simulationis : omĩs
nãq simulator. m eo qd̃ uideri rectꝰ appetit. mundũ se ꝑ oĩa ñ
ostendit: qr dũ uirtutes quasclã ꝑ hypocrisin assumit & occulte
semetipsũ uiciis subicit. quędã latentia uitia repente. in faci¬
ẽ erũpunt. & suꝑductȩ simulationis quasi uisionis coriũ ex ad¬
miratione sua uariũ ostendt̃.: ut plerũq mirũ sit. cur homo
qui tantis uirtutib pollere cernitur. etiã tã reꝓbis actib in¬
qͥnet᷑. S nimirũ om̃is hẏpocrita tigris ẽ. qr dũ mundꝰ color de. si¬
mulatione. ducit᷑. uitioꝵ igredine int̾rũpente. uariat᷑. Sepe
enĩ dũ de castitatis munditia extollit᷑. sorde auaritie fedat᷑.
Sepe dũ uirtute. largitatis specios ostendit᷑: luxuriȩ maculis
inquinat᷑. Sepe dũ castitatis atq largitatis decore uestit᷑ ue¬

Expanded text:
nificat. --Quem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, ve
Abbreviated transcription (Latin):
gementib humilitatẽ suã ad memoriã reuocat dicens.
Sigilate memoriã mei retinentes: qm̃ ꝑ trienniũ noc¬
te ac die ñ cessaui cũ lacrimis. monens unũquẽq ur̃m.
e isdẽ rursũ ꝑ epłamdicit. Obsecro uos frẽs ego tunctꝰ in
dño: ut digne ambuletis uocatione qua uocati estis. Hin
gͦ colligat siquando aliquid recte sentit. qͣnta humi¬
litate debeat magistro loqui disci pulus. si ipse magis¬
ter gentiũ in his quȩ cũ aucto¬
ritatͥe p̃dicat.
sub misse. discipulos rogat. Hinc unꝰquisq colligat. eis
a quib bene uiuendi exempla ꝑcipit. hoc qd̾ bene intel¬
legit quã humilit̾ dicat: si paulus illis humili se uoce
subdidit. qͦs ad uitã ipse suscitauit. Elipha ⁊ aut qui pͥ¬
humilitatẽ tam̃ loquutionis
deserens regulã
ẽsolationis ignorat. qͥdũ loque ndi custodiã n¬
glegit. usq ad afflicti contumelias excedit dicens. tigͥ

Expanded text:
gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta 150 humilitate debeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidit, quos ad vitam ipse suscitavit. 26. Huhumilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris
Abbreviated transcription (Latin):
de & lecutes idẽ recte ora dicit᷑ qd uidelicet robustus
bustos se in dño crederent. nequaquã melioꝵ facta uł dic¬
ta uelut infirma iudicarent. Amici gͥ iob dũ contra eũ
quasi in dĩ defensione. ꝓsiliunt: diuiniꝰ p̃cepti regulã su¬
cent. nequaquã hoc qd̃ mentẽ mouet reticendũ ẽ. s cum
magna humilitate. ꝓferendũ: quatinus intentio pie. sẽ¬
tientis. eo uere seruet formã rectitudinis. quo ꝑ iter gra¬
dit᷑ humilitatis. Et libere gͦ dicenda st̃ quȩ sentimꝰ. & ual
de humilit̃ ꝓmenda quȩ diennus . ne & quȩ recte inten¬
dimus. hȩc elate. ꝓferendo. ñ recte. faciamꝰ. Paulus audito¬
rib suis multa humilit̾ dixerat. s de ipsa exhortatione
humili. plactre eos adhuc humilius satagebat dicens. Ro¬
go aut̃ uos fr̃s ut sufferatis uerbũ solacii. Renĩ ꝑ paucis
scripsi uob̃. Ephesiis quoq mileti ualedicens afflictis ac

Expanded text:
de et levites idem, recte Oza dicitur, quod videlicet robustus de et levites idem, recte Oza dicitur, quod videlicet robustus bustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam sucent nequaquam hoc quod mentem movet reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum: quatenus intentio pie sentientis eo servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicemiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis. casus putat᷑ imꝑitis. Unde & ñnulli sub¬
diti. contra hanc manũ rep̃hensionis mittunt: s a ui¬
ta ꝓtinꝰ ipsa sua temeritate deficiunt. Leuites gͦ qua¬
si ãdiuuans manũ tetendit. s delinquens uitã ꝑdidit:
qr dũ infirmi quiq fortiũ facta corripiunt ip̃si a
iuuentiũ sorte reꝓbantur. Aliquando etiã sc̃ĩ uiri q̃¬
dã minimis condescendentes dicunt. quędã u̾ sũma con¬
tẽplantes ꝓfert̃. Dũq uim uł condescensionis uł altitu
dinis nesciunt. audact᷑ hȩc stulti rep̃hendunt. & quid
ẽ iustũ de sua condescensione uelle corrigerenͥ incli¬
natã arch̃a suꝑba rep̃hensionis manu releuare: quid
ẽ iustũ de incognita loquutione rep̃hendere. nͥ motũ e¬
ius fortitudinis erroris lapsũ putare: s ꝑdit uitã qui
archã dĩ tumide subleuat : ꝙr nequaquã quis scõꝵ corri¬
gere recta p̃sumeret. nͥ de se pͥus meliora sensisset. Un¬

Expanded text:
titudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subtitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi manum adjuvans tetendit, sed delinquens vitam perdidit; quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes proferunt, dumque vim vel condescensionis vel altitdinis nesciunt, audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incondita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? sed perdit vitam qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Un
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan diuersa sentirent. dignũ ꝓfecto erat ut hȩc hu¬
milit᷑ dicerent: ne ꝑcusso uulnera ꝑ iminoderata uerba
displicent uł facta uł dicta melioꝵ. S eo ab eis ñ temere.
rep̃hendenda st̃: qͦ app̃hendi ueracit̾ nequaquã posst̃. Se¬
pe aliquid a maiorib dispensatorie agit᷑: qd a minoribus
error putat᷑. Sepe multa a fortib dicuntur. quȩ iccirco
infirmi diuidicant. qr ignorant. Qd̃ bene bob calcitrã¬
tib inclinata illa testamenti archa signauit. ꝗͣ qr casu¬
rã credens leuites erigere uoluit. mox sententiã mortis
accepit. Quid ẽ nãq mens iusti nͥ archa testamenti: quȩ
gestata bobus calcitrantib inehnatur. qr ñnũ quã etiã
qui bene p̃e dũ subiectoꝵ popłoꝵ cõpassione concutit᷑.
ad dispensationis condescentionẽ. ex sola dilectionẽ ꝑ mo¬
uet᷑. S in hoc qd̃ dispensatoriȩ agit᷑ inclinatio ipsa for¬

Expanded text:
forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec huforsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba displicent vel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, 149 quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agerror putatur, saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significavit, quam qui casuram credens levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid est namque mens justi, nisi arca testamenti, quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc quod dispensatorie agitur, inclinatio ipsa, for
Abbreviated transcription (Latin):
consolaturi uenerant. pie eiꝰ increpationi subitiunt: dũ¬
q ad contentionis uerba ꝓsiliunt: eã ꝓ qua uenerant ca¬
sã pietatis amittunt. quiquidẽ ñ p̾aru̾a hoc intentione fa¬
ciunt: s quãuis affectũ ꝑcusso exhibeant. ꝑcussũ tam̃ ñ nisi
ꝓ iniquitate credidert̃: dũq intentionẽ bonã nequaquã
loquutio cauta subsequit᷑. ipsa pietatis ꝓpositio intrans¬
gressionis uitiũ uertit᷑. Pensandũ nãqͦ fuerat. cui. & qͣn¬
do loquerent᷑. Iustꝰ quippe erat ad quẽ uenerant: & diui¬
nis uerberib cinctꝰ. Exanteacta gͦ eiꝰ uita debuert̃ ea quȩ in¬
tellegere ñ ualebant illiꝰ uerba ꝑpendere: & ex flagellis p̃sen¬
tib ñ illũ redarguere. s de sua uita formidare: seq flagel¬
lato iusto ñ quasi raciocinando erigere. s flendo sotiare:
ut nequaquã se eoꝵ scientia ꝑ uerba ostenderet. s loqui
recte linguã consolantiũ magist᷑ dolor. erudiret. Qͥ & si qͣ

Expanded text:
ie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua
Abbreviated transcription (Latin):
estimastfe qe districtionis intime. quãsia sobtilei udiciũ
ignorant. s ꝑ contẽplationẽ rapti suꝑna conspieuunt. ab
ip̃sa uliquom p̃sumptionis suȩ securitate liques non bona fu¬
tomaga iondiuino conspectu trepidant. quanto mec bona si
digna eius ex amini qͥuẽ conspiciunt pensantu¶ une et eoĩ qd
disq ui fentia opands ꝓfecerat. ꝑ sp̃m sub leuatut elamabat¬
Sinia oa mea dicent. dñe quis similis tebr. Ar se die rendit¬
nos dines uerbũ ñ habent. qr infirma mea apud te. fundit

Expanded text:
dicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine, quem conspiciunt, pensant. Hinc est etenim quod is qui fortia operandOmnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiȩ cõpͥmit. eo uerius int̾na cognoscit & tanto a¬
laeriꝰ ad intima uigilat. quanto se ab ex teriori inquietudine
oecultat. Qd̃ bene  iacob in itinere dormiente figurat᷑: qui
ad caput lapidẽ posuit & obdormiuit. a t̾ra scalã cęlo inhe¬
rente uinixũ seale dñm. ascendentes qͦq & descendentes angl̃o
uidit. In itinere quippe dormire ẽ: in hoc p̾sentis uitę tran¬
situ a rerũ tẽporaliũ amore. quiescere: In itinere dormire ẽ
in dierũ labentiũ eursu ab appetitu uisibiliũ mentis ocłos clau¬
dere. qͦs pͥmi hominib seductor aꝑuit qͥdixit. Seit enĩ ds̃ qd̾ in

Expanded text:
concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto aconcupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uguat: qͥs qͥs uͦ int̾nã quietẽ querens huiꝰ mundi strepitũ fugn
uesut obdormiseit. S pͥus sciendũ ẽ. ꝙ in scriptura saera figu¬
rate positꝰ trib modis somnꝰ accipit᷑ Aliquando enĩ somno mors
carnis. aliquando torpor neglegentiȩ: aliquando uero expri
mitur calcatis trenis desideriis quies uitȩ: Somni nãq uł dor¬
mitionis nomine mors carnis intimat᷑ sic̃ paulus ait. Nolu¬
mꝰ aut᷑ uos ignorare. frẽs de dormientib. & paulopost. Ita &
d eos qui dormiert̃ ꝑ iħm adducet cũ eo. Somno rursũ torpor
neglegentiȩ. designatur: sic̃ ab eodẽ paulo dicit᷑. Hora ẽ iã nos
de. somno surgere. Et rursũ. eiugilate iusti. & nolite. peccare.
Somno quoq calcatis carnis desideriis quies uitȩ figuratur.
sic̃ sponse uoce in canticoꝵ cantico dicit᷑. eg̾o dormio & cor me.¬
um ingilat : qr uidelicet scã mens quo se abꝰ strepitu tẽporalis

Expanded text:
vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, almitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: « Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus . » Et paulo post: « Ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . » Somno rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: « Hora est jam nos de somno surgere ; » et rursum: « Evigilate, justi, et nolite peccare . » Somno quoque, calcatis carnis desideriis, quies vitae signatur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
pe sic̃ & suꝑuis diximus dubiȩ. in die aut̃ constant᷑ indemꝰ.
Qͥa gͥ ad ctẽplandũ int̃ni soł radiũ nubes se nr̃e corruptionis
int̾serit. nec ad infirmos m̃tis nr̃e. ocłos illud sic̃ ẽ incõmu¬
tabile lum̃ erũpit. adhuc dm̃ quasi in nocturna uisione. cer¬
nimꝰ: cũ ꝓculdubio sub incerta contẽplatione caligamꝰ. S q̃¬
us extremũ de illo aliqͥd mens ẽceperit in consideratione
tam̃ eiꝰ magnitudinis inhorrescit: & magis metuit qr ip¬
sis ẽtẽplationis eiꝰ uestigus se. im̃parẽ sentit. atq ad se re¬
lapsa eũ artius diligit. cuius mirã dulcedinẽ. ferre. ñ ualens. iuix
hanc sub incerta uisione. gustauit. S qr ad huiꝰ subleuationis cul¬
men minime. ꝑtingit᷑. nͥ prius desiderioꝵ earnaliũ importune
ꝑstrepens turba repͥmat᷑. recte subungit᷑. Quando solet sopor¬
oecupare. homines. Qs qͥs ea quȩ mundist̾ agere appetit. quasi

Expanded text:
n die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungitur: CAPUT ur. --Quisquis ea quae mundi sunt agere appetit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quã uigilare. potuert̃ : quia in eo qd̃ actiones huius scłi de.¬
serentes suꝑant. robusto conflictu cottidie. sontra semetip¬
sos pugnant: ne mens ꝑ neglegentiã torpeat. ne subacta
Setio ad desideria mminunda frigescat. ne. in ipsis bonis desi¬
derris plus iusto inferueat. ne sub discretionis specie. sibim
parcendo a ꝑfecttone. languescat. Agit hec. & a huius mũ¬
de inquieta coneupiscentia se penituis subtrahit. ac terrena
actionum strepitũ deserit. & ꝑ quietis studiũ uirtutibus m¬
tenta uigilans dormit. Neq enĩ ad contẽplanda intͣna ꝑ¬
ducit᷑ nisi ab his quȩ exterius implicant. studiosȩ subtrahat᷑.
hine ẽ enĩ qd̵ ꝑ semetipsã ueritas dicit. Nemo potest duob
dnis seruire. Hine paulus ait. Nemo militans dõ implicat
se. negotus secularib ut ei placeat eui se ꝓbauit. Hinc ꝑ¬

Expanded text:
quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi dequam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae extHinc enim per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit .