comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis ex istimant quatiendã. utr obiq necesse est mendacium sue
or edultiatas agnoscant : & itinam cognoscentes abiciant rit
asluerami fidient quaminaniter rebelles impugnant. salubrnt̃
humiles pacatiq iam pedeant : Abrahamenim qui non altiuo
do sede quisibiiusus est altare construxit ut secundũ d quod
sentiunt he fecici conuincantur aut patrem uidit a ut fallum
non utiq ad aliud quam ad offerendum sacri ficium edifica¬
uit altastisa ac quoq uidit & ei pater naefidei tenax altare con¬
struxit : scriptũ & enim deisaac hoc liber geneseos continet :
Ascendit᷑ autem inde ad puteum iuramenti. & uisus est eidñs in
illa nocte & dexit ei: ego sumds̃ abraham patristui. netimeas
ecum enimsum & benedicunte & multiplicabo sementuũ prop
abraham patremtuũ & ȩdificauit ibi altare & in uocauit in no¬
minedni. Proculdubio eius dñi qui ei uisus prasentiaesuȩ auxi¬

Expanded text:
nis 30 existimant quatiendam, utrobique necesse est mendacium suae nis 30 existimant quatiendam, utrobique necesse est mendacium suae credulitatis agnoscant. Et utinam cognoscentes abjiciant, et ad veram fidem quam inaniter rebelles impugnant salubriter humiles pacatique jam redeant! Abraham enim qui non alteri Deo, sed ei qui sibi visus est altare construxit, ut secundum id quod sentiunt haeretici convincantur, aut Patrem vidit, aut Filio non utique ad aliud, quam ad offerendum sacrificium, aedificavit altare; Isaac quoque vidit, et ei, paternae fidei tenax, altare construxit. Scriptum est enim de Isaac hoc liber Geneseos continet: Ascendit autem inde ad puteum juramenti, et visus est ei Dominus in illa nocte, et dixit ei: Ego sum Deus Abraham patris tui; ne timeas, tecum enim sum, et benedicam te, et multiplicabo semen tuum propter Abraham patrem tuum. Et aedificavit ibi Isaac altare, et invocavit in nomine Domini . Procul dubio ejus Domini, qui ei visus praesentiae suae auxi
Abbreviated transcription (Latin):
quam eo natura liter eius diuinitas uisibilis fuerit quo se ad in¬
formandas hominũ mentes ui sibilib: reb: demonstrarenon sp¬
uit : Dequare non est nobis hoc operedisputandũ cũ presentis
questionis hoc tantũ deposcat intentio ut quia sc̃s ab raham illi
do sacrificas secognoscit᷑ quem ei uisum fuis sediuin a scriptura
testatur. aut patrem uisum abrahaedicant aut filio abrahan
sucrificas seconsentiant: utroq enintamq uambi facuite gl adio
sicsafiaediuer sitatis ob tr unctur assertio: Nua scbñ patraen abra¬
hafuu suea iiers tauit soli sacrificium as separt im molasũ inecoiqeđ
cus us asseriturt non erio tamqua in uisibilis pater ui sibeli filio
cha sobrntis non est patrifilius in aliquo postponendus aueno
enimilli abrabam sacri ficium offerret: si potiorem illo quenquã
aliun chedidisset : Ac sic isti qui fidem nram huius impulsuquestio¬

Expanded text:
quam eo naturaliter ejus divinitas visibilis fuerit, quo se ad inquam eo naturaliter ejus divinitas visibilis fuerit, quo se ad infirmas hominum mentes visibilibus rebus demonstrare non sprevit. De qua re non est nobis hoc opere disputandum, cum praesentis quaestionis hoc tantum deposcat intentio: ut quia sanctus Abraham illi Deo sacrificasse cognoscitur, quem ei visum fuisse divina Scriptura testatur, aut Patrem visum Abrahae dicant, aut Filio Abraham sacrificasse consentiant. Utroque enim tanquam bis acuto gladio, nefariae diversitatis obtruncatur assertio; quia, si Deum Patrem Abrahae visum dicunt, ut ei soli sacrificium asserant immolatum, in eo quod visus asseritur, non erit tanquam invisibilis Pater invisibili Filio cha obtulit, non est Patri Filius in aliquo praeponendus; neque enim illi Abraham sacrificium offerret, si potiorem illo quemquam alium credidisset. Ac sic isti, qui fidem nostram hujus impulsu quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
bethel & interagge in locum ubi altare fecerit in initio &inuos¬
uerat ibi ab raham nomendñidi : Cogno scit᷑ itaq hoc fuis sc inuo¬
cart in nomined nidi : qđ est inuocare nomen dñi di: Quocir cadica
heretici utrum patri anfilio abraham existiment constrixisse
altape quia cui altar construxit: ipsius utiq nomen in uocdu
ipse autẽ non nisi dõ qui ei uisus st altare constrigit Quenher¬
tici filiũ dicere consuerunt : Nitentes quippepatris & filii diuo¬
sam docere substantiã omnes corporearu rerũ conspicabilo
formas quas ad in sinuandam se hominib: omni potentissina
ditas creaturae cotius domina sicut uoluit & congruere tempo¬
ribus locis ac ꝑsonis nouerat coaptauit: filio tantũ modo existinar
deputandas. Inde asserentes inaequalempatri atq lmpanm filie
quod eus natura capax mutabiliũ potuerit eẽ formarũ. &tan¬

Expanded text:
Bethel et inter Agge, in locum ubi altare fecerat initio, et invocBethel et inter Agge, in locum ubi altare fecerat initio, et invocaverat ibi Abraham nomen Dei . Cognoscitur itaque hoc fuisse invocare in nomine Domini Dei, quod est invocare nomen Domini Dei. Quocirca dicant haeretici, utrum Patri an Filio Abraham existiment construxisse altare? quia, cui altare construxit, ipsius utique nomen invocavit. Ipse autem non nisi Deo, qui ei visus est, altare construxit, quem haeretici Filium dicere consuerunt: nitentes quippe Patris et Filii diversam docere substantiam, omnes corporearum rerum conspicabiles formas quas ad insinuandam se hominibus omnipotentissima deitas, creaturae totius domina, sicut voluit, et congruere temporalibus locis ac personis noverat, coaptavit Filio tantummodo existimant deputandas: inde asserentes inaequalem Patri atque imparem Filium, quod ejus natura capax mutabilium potuerit esse formarum. Et tan
Abbreviated transcription (Latin):
& edificauit noe altared ño : & tam quam int̃rogaret᷑ cuius reigratia:
uir iustus illud altare construxerit : secutus ad iunxit : & accepit
ab omnib: pecorib: mundis & ab omnib: uolatilib: mundis &
obtuli bostuã suꝑ altaredõ : Clant igił scmquoq abraham amica
dĩ fidelem & gentiũ fidelium patrem. obhocdo qui eiuisus &tpii¬
cas sealtare ut ei posset sacrificiũ congruaeim molationis offo¬
rie autem cũ in nominedñ di dictur inuocasse quis quã exsstime
alterũdm̃ in nominedĩ alterius inuocatũ cũ non aliud sit inuo¬
cas se in nominedñ di quam inuocas se nomendñ di sub sequeno
euidenti mani festatione hoc quoq scriptura curacut diuina n¬
strare Paulo postenim sic dicit᷑: Ab raham aute erat onustus ual
pecorib: & argento & auro & abut illuc undeuenerat indeser tun
usq bethel ad locumubi fuerat taber naculuerur prius inter

Expanded text:
Et aedificavit Noe altare Deo, et tanquam interrogaretur, cujus rei gratia Et aedificavit Noe altare Deo, et tanquam interrogaretur, cujus rei gratia vir justus illud altare construxerit, secutus adjunxit: Et accepit ab omnibus pecoribus mundis, et ab omnibus volatilibus mundis, obtulit hostiam super altare Deo . Claret igitur sanctum quoque Abraham, amicum Dei fidelem, et gentium fidelium patrem, ob hoc Deo qui ei visus est aedificasse altare, ut ei posset sacrificium congruae immolationis offerre. Ne autem, cum in nomine Domini Dei dicitur invocasse, quisquam existimet alterum Deum in nomine Dei alterius invocatum, cum non aliud sit, invocasse in nomine Domini Dei, quam invocasse nomen Domini Dei, subsequenter evidenti manifestatione hoc quoque Scriptura curavit divina monstrare; paulo post enim sic dicitur: Abraham autem erat onustus valde pecoribus, et argento, et auro, et abiit illo , unde venerat, in desertum usque Bethel, ad locum ubi fuerat tabernaculum ejus prius, inter
Abbreviated transcription (Latin):
ficu patriarcharu ueraea cdõ placitae quȩ ramus ln molationis
indiium : ab illo itaq nob̵ est documentorũ series inchoanda: In
cuus inuenit᷑ semine futura cunctarũ gentiũ benedictiore ꝓmissa
citationem sp̃s accipiamus ꝑfidem : Sit igit᷑ omnino compertum
illos cẽbenedictionis diuinae compotes & spitalis gratiȩ partici¬
pes quos constatfide abrahae insacrificioreperiri sequaces:
Ita librogenesis legimus : uisus est diis ds̃ abrahae & dix̃ e: semini
tuo dabo terrã istam : & ȩdificauit ibi abraham altaredño qui cisus
est e & pecessit inde in montẽ contraorientem bethel & edificauitibi
alta redñodõ & in uocauit nomen dnidi qui uisus est ei : Eligant nune
heretici quoduolunt ut aut patrem fateant᷑ abrahȩ uisum : a ut
certe consentiant᷑ ab raham filio Altare constructũ : Alta reuero non
ob aliud aedificari nisi.

Expanded text:
ficio patriarcharum, verae ac Deo placitae quaeramus immolationis ficio patriarcharum, verae ac Deo placitae quaeramus immolationis indicium. Ab illo itaque nobis est documentorum series inchoanda, in cujus invenitur semine futura cunctarum gentium benedictio repromissa, citationem Spiritus accipiamus per fidem . Sit igitur omnino compertum, illos esse benedictionis divinae compotes et spiritalis gratiae participes, 29 quos constat fidei Abrahae in sacrificio reperiri sequaces. In libro Genesis legimus Visus est Dominus Deus Abrahae, et dixit ei: Semini tuo dabo terram istam. Et aedificavit ibi Abraham altare Domino, qui visus est ei, et recessit inde in montem contra orientem Bethel, et aedificavit ibi altare Domino Deo, et invocavit in nomine Domini Dei, qui visus est . Eligant nunc haeretici quod volunt, ut aut Patrem fateantur Abrahae visum, aut certe consentiant ab Abraham Filio altare constructum; altare vero non ob aliud aedificari, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nec glori ficari cumpatie consentiunt. nec uno eodemq sacri¬
ficio pariter honorari ꝑ mactunt : quib: cũdia diutorio inqui¬
tum series p̃sentis operis capit breuiter rspondentes. hanc intꝰ¬
rogationem p̃mittimus ut dicant utrum eam fidem dr̃ suae do¬
narit ecclesiae. qua pater noster abraham do credens placut
& inqua canctas gentes terra einsuo seminebenedicendas acce¬
pit : añ aliam sibi pelegionis normam diuinitus ꝓfictantur
traditã ie patriar charum ac ꝓphetarum fidem estiment abdi¬
candam: & licet ab hac fide sicut demomnstratura est uertt abo
omninodis habcant᷑ ex tranei : ipsamtamen ecdos iaed atã dicus
ipsanq apud scin auiolata manere contendune sis paen go lorediuimos
peres falos larufi cauit indicio: quorum fidontadiegnatur st
Gnltaq nes dicimus sacrificiũ non soli patri sed simulunũ patri
filioq offerri illi autẽ patrisoli existimant immolari Insaeni¬

Expanded text:
nec glorificare cum Patre consentiunt, nec uno eodemque sacrinec glorificare cum Patre consentiunt, nec uno eodemque sacrificio pariter honorari permittunt? Quibus, cum Dei adjutorio in quantum series praesentis operis capit, breviter respondentes hanc interrogationem praemittimus, ut dicant: Utrum eam fidem Deus suae donarit Ecclesiae, qua pater noster Abraham Deo credens placuit, et in qua cunctas gentes terrae in suo semine benedicendas accepit: an aliam sibi religionis normam divinitus profiteantur traditam, ut patriarcharum et prophetarum fidem aestiment abdicandam? Et licet ab hac fide sicut demonstratura est veritas omnimodis habeantur extranei, ipsam tamen Ecclesiae datam dicunt, ipsamque apud se inviolatam manere contendunt. CAPUT III. Quaesverae fidei clarificavit indicio, quorum fidem ita dignatus est . Cum itaque nos dicimus sacrificium non soli Patri, sed simul unum Patri Filioque offerri, illi autem Patri soli existimant immolari, in sacri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inillis utiq impletur ut undegloriantur. indeconfundu
ueritas ipsa quadux est uera deseruit quorumq squalenten
uersi cordis obtutum tetri eronis obscuritas circums epst
in separablemtrinitatem quam substantiali diuar sitatedis paso
praedicare non dubitant : consequente homori ficentiae quoa
impar officio impiedissipar contendant : & qm̃ in ipsa sapua¬
tia peccare conuincuntur ipsius sapientia e in eis sermo implut
ut dum in ipsa peccant in animas suas peccatũ impietatis ad ne¬
tant ẽ sic namq dicit ipsa sapientia : qui autem in mepeccant
impie faciunt in animas suas : & qui meoderunt diligunt mor¬
tem : Quo modo enim di filui non oderunt quan unigentũ qu¬
dem uerbis negare nom possunt. sed eũ anatura patris inconsi¬
derata ꝑ uersitate discernunt : Aut quomodo in animas suas
impienon faciunt quidĩ unigenitũ filiũ dm̃ scilicet uerun

Expanded text:
hoc in illis utique impletur, ut unde gloriantur inde confundantur. hoc in illis utique impletur, ut unde gloriantur inde confundantur. aecatos, veritas ipsa quae lux est vera deseruit, quorumque squalentem perversi cordis obtutum tetri erroris obscuritas circumsepsit, inseparabilem Trinitatem, quam substantiali diversitate disparem praedicare non dubitant, consequenter honorificentiae quoque imparis officio impie dissipare contendant. Et quoniam in ipsam sapientiam peccare convincuntur, ipsius sapientiae in eis sermo completur, ut dum in ipsam peccant, in animas suas peccatum impietatis admittant; sic namque dicit ipsa Sapientia: Qui autem in me peccant, impie faciunt in animas suas: et qui me oderunt diligunt mortem . Quomodo enim Dei Filium non oderunt, quem unigenitum quidem verbis negare non possunt, sed eum a natura Patris, inconsiderata perversitate, discernunt? aut quomodo in animas suas impie non faciunt, qui Dei unigenitum Filium, Deum scilicet verum,
Abbreviated transcription (Latin):
pecessuri nec dm̃ prȩdestinas sediscessionem hominis ase
cum causa ipsius discessionis solauo luntariaesset augr¬
io peccatoris: Quaequia dm̃ futura non latuit. in ȩterna
prȩscientia eius prȩparatam sibi poenam iustaertribi¬
tionis inuenit. Nuncitaq ad residuas questiones duce
dño indagandas n rã edisputationis dirigatur intentio :
Dicir a non nullis te interrogatũ desacrificio corporis
& sanguinis xp̃i quod pleriq soli patri existimant im¬
molari : hanc &iam asseris hereticorũ essequasi palmarem
interrogationem : Sed nouum non est ut heritici priuat
lumin eucritatis illis sȩꝓpositionibus ueritatẽsuperaturos
arbitrentur quibus facillimesi perantur glorianamq: incn¬
fus ione psorum est qui terrenasapiunt : H ocergo settanterba¬
tici ea sibi quasi palpraria &inuicta uident᷑ ꝓponere utidesb
ponfusi onen non uident imminere : Sed cum a ueritate superant

Expanded text:
recessuri. Nec Deum praedestinasse discessionem hominis a se, recessuri. Nec Deum praedestinasse discessionem hominis a se, cum causa ipsius discessionis sola voluntaria esset aversio peccatoris. Quae quia Deum futura non latuit, in aeterna praescientia ejus praeparatam sibi poenam justae retributionis invenit. CAPUT Domino, indagandas nostrae disputationis dirigatur intentio. Dicis a nonnullis te interrogatum de sacrificio corporis et sanguinis Christi, quod plerique soli Patri existimant immolari. Hanc etiam asseris haereticorum esse quasi palmarem interrogationem. Sed novum non est, ut haeretici, privati lumine veritatis, 28 illis se propositionibus veritatem superaturos arbitrentur, quibus facillime superantur: Gloria namque in confusionem ipsorum est qui terrena sapiunt . Hoc ergo sectantes haeretici, ea sibi, quasi palmaria et invicta, videntur proponere, unde sibi confusionem non vident imminere. Sed cum a veritate superantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sates predistirationis iustorũ scilicet e iniquoris. hoced
eonũ quos gratuaitamisericordiadi preuenens iuestificando
conuertes glori ficatura conuersos & coruiquos iusta de
sunuertas in peccatis derelinquit punitira damnatos superior
sermno lin qsuantu dñs pusillitatom nram dignatus st ad iuea posean
ꝑtraltatum tontinet & solutam. ita ut pleruq licet luea folcant
honleuiter pormoueri facilepossint & diunorũ libnoriut
testimonur instrui. & sc̃i augustini libris & prosperi erud¬
tis simi uiri rsponsionib: in formari. quibus agnoscarrũ
prȩdistinationemdi nihil aliudes se nisi p̃parationẽ operu
bus quad naeterna suadis positione aut miscricor diter sẽ
facturum praesciuit aut iuste: & quia in peccates nequ
misericor dia inuenitur nec iustitia. ideoq omnen iniquo¬
rum malam uoluntatẽ quapeccant adõ prescitam non
tamen eẽ adõ predestinatã cum ipsam uolunta tẽmalã
non alite essent habituri nisi in eo quo fuissent adño

Expanded text:
licet et iniquorum, hoc est eorum quos gratuita misericordia Dei praeveniens justificando convertit, glorificatura conversos; et eorum quos justa Dei severitas in peccatis derelinquit punitura damnatos; superior sermo in quantum Dominus pusillitatem nostram dignatus est adjuvare et pertractatam continet et solutam, ita ut plerique, licet in ea soleant non leviter permoveri, facile possint, et divinorum librorum testimoniis instrui et sancti Augustini libris, et Prosperi eruditissimi viri responsionibus informari, quibus agnoscant praedestinationem Dei nihil aliud esse, nisi praeparationem operum ejus, quae in aeterna sua dispositione, aut misericorditer se facturum praescivit, aut juste; et quia in peccatis nec misericordia invenitur nec justitia, ideoque omnem iniquorum malam voluntatem, qua peccant, praescitam, non tamen esse a Deo praedestinatam, cum ipsam voluntatem malam non aliter essent habituri, nisi in eo quo fuissent a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo : Populus hic labus mehonorat cor autemeorũ longe
anteluci ferumgenui tẽ quis dubitec de carnali natiuitate fuisse
dictũ cum ipsa antescriptio ostendat tibi ad intelligendũ. Cumdic̃
propheta quodinsplendorib: scorum anteluciferumgenitus sit
& splendor sc̃orum prȩconium ostendit᷑ eẽ ꝓphetarũ. & corũ uati¬
cinatio deeo fuis seadimpleta cum manifestaret ipsam ce & ꝓpheta
dicendo ex utero anteluci ferumgenui tẽ. & splendidum conti¬
git qđ ꝑ uirginem nascieum õs ꝓpheticum antedix̃ : Quis dub¬
tethanc natiuitatem ita contigisse ut scriptura memorat : AVI¬
gens animus ut alio quinduodicantur tẽunus aliquando
tres unus : Num quid non occurrit beneficiimunus quando
unus non estcum duob: designatus. Delirum est credereex trib
partibus dm̃ unum constare. cum adhuc qđ peius est dicit deci
quod sic credendus est unus dr̃ cum non sit ipsepater qui filius

Expanded text:
dicendo: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe dicendo: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe ante luciferum genui te , quis dubitet de carnali nativitate fuisse dictum? cum ipsa ante scriptio ostendat tibi ad intelligendum quod dicit propheta, quod in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus sit. Et splendor sanctorum praeconium ostenditur esse prophetarum, et eorum vaticinatio de eo fuisse adimpleta ut manifestaret ipsam esse et propheta dicendo: Ex utero ante luciferum genui te, et splendidum contigit, quod per virginem nasci eum os propheticum ante dixit. Quis dubitet hanc nativitatem ita contigisse ut Scriptura memorat? gens animus, ut aliquando duo dicantur esse unus, aliquando tres unus. Nunquid non occurrit beneficii munus, quando unus non est cum duobus designatus? Ludibrium est credere ex tribus partibus Deum unum constare, cum adhuc quod pejus est dicitur de eis quod sic credendus est unus Deus, cum non sit ipse Pater qui Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc mundum propter quod uita factus est filius & lux est
ostensus hominum illo qui ostenditur factus non esse pater equ¬
fastidium non facerent auditoribus. & ad hoc responsum est
ad quod sententia In qui iebat expositionem & quia lnt̃ patrem
& filiũdistantia est. & quod dicitur non est eo qđ into illo
differentia non sit. ipse s aluator dicit quicidendus est : Alus
est qui testimoniũ ꝑ hibet demepater : Item ipsefilius dicit de
& alium dixit eẽ paradytum & cum non aduertuntur iura
diuina & sacramenta : efficiunt᷑ homines paganitatis ꝓfesso¬
aduertant homines qui salutarĩa pixcepta cupiunt sec tari
Nam falsitas ꝓfessionis numquam prodesseeis poterit quam
quaerunt in uriando dm̃ perblas phemiã colere uel uenerari : Si ab
hominib non toleratur iniuria ab ipso dño auctore qualiter pote¬
rit tolerari : ostendit enim circalnfideles suamobiurgationem

Expanded text:
hunc mundum, per quod vita factus est Filius, et lux est hunc mundum, per quod vita factus est Filius, et lux est ostensus hominum, illo quod ostenditur factus, non est Pater, et aequfastidium non facerent 62 auditoribus, et ad hoc responsum est, ad quod sententia inquirebat expositionem. Et quia inter Patrem et Filium distantia est, et quod dicitur non est, eo quod inter illos differentia non sit, ipse Salvator dicit, qui credendus est: Alius est qui testimonium perhibet de me . Item ipse Filius dicit de et alium dixit esse Paracletum, et cum non advertuntur divina jura et sacramenta, efficiuntur homines paganitatis professoadvertant homines, qui salutaria praecepta cupiunt sectari: nam falsitas professionis nunquam prodesse eis poterit, qui quaerunt injuriando Deum per blasphemiam colere vel venerari. Si ab hominibus non toleratur injuria, ab ipso Domino auctore qualiter poterit tolerari? Ostendit enim circa infideles suam objurgationem,
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam eius tamquam unigeniti a patreplenũ gratia &ue¬
nitate : & apostolus ait : qui est primogenitus totius eratun
exccecitatum fundatum & genitum ꝓfitemur sine aliqua ambi¬
diceredepatris substantia natum esse filium: doceant ꝑseriptu¬
ras tamen quomodo non sit erroris falsa ꝓfessio. qui cumdicat¬
in enarrabilem eegenerationem eius : asserat eũ depatris eenatũ
cuntur cum hortantur ad uerti: ueritas non uidetur ab eis
comprehendi nec ꝓfiteri: obhocquod absurdum sit dicere uel
credere patrem & filium ingenitos esse: qui sibi suadet ista ex co¬
gitare : ipse se uult fraude decipere : quam quidem exigit᷑ illis
hoc dici. qui patrem & filium aequales asserunt esse :UII.
quia alius est paterluminis. & alius est qui lumen est appellatus
& lucet intenebris & tenebrae eum non comprehenderunt
idcircodebet aduerti quidlex mandet uel in struatmentes ho¬
minũ : quia inter illum aucto remluminis &istud lumen intene¬
bris lucens quodinluminat omnem hominem uenientem in

Expanded text:
gloriam tanquam Unigeniti a Patre plenum gratia et veritate . Et Apostolus ait: Qui est Primogenitus totius creaturae . Ecce creatum, fundatum et genitum profitemur, sine aliqua ambidicere de Patris substantia natum esse Filium, doceant per Scripturas tamen quomodo non sit erroris falsa professio, qui cum dicitinenarrabilem esse generationem ejus, asserat eum de Patris esse natum cuntur, cum hortantur adverti, veritas non videtur ab eis comprehendi, nec profiteri; ob hoc quod absurdum sit dicere vel credere Patrem et Filium ingenitos esse. Qui sibi suadet ista excogitare, ipse se vult fraude decipere, quae quidem exigit illis hoc dici qui Patrem et Filium aequales asserunt esse. quia alius est Pater luminis, et alius est qui lumen est appellatus, et lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt. Idcirco debet adverti quid lex mandat vel instruit mentes hominum, quia inter illum auctorem luminis et istud lumen in tenebris lucens, quod illuminat omnem hominem venientem in
Abbreviated transcription (Latin):
non habentes : hienim quia animales sunt ideo spm non habĩ
propter quod paulus apłs dicit : Animalis homo non ꝑcipit
quae sunt sp̃rdi : Tales itaq faciles sunt ad diuisionem qui a sp
non habent in quo uno membra xp̃i caram seruant sp̃italiter
unitatem: Vndemanifestũ est apud omnes herticor sprsci gratũ
nonesse nec eorum sacrificia quam diuheretici sunt possedo
placere neq sp̃italis gratiae sc̃ificationem sacrificiis corum
tribui qua e o fferunt ab eccles astici corporis unitatedisi uncn
Solius enim eccles aedr̃ delectatur sacrificiis quam sacrificus
nitate distantiam & pacis tenacitas fraternã seruat incaritate

Expanded text:
non habentes . Hi enim quia animales sunt, ideo Spiritum non habent. non habentes . Hi enim quia animales sunt, ideo Spiritum non habent. Propter quod Paulus apostolus dicit: Animalis homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Tales itaque faciles sunt ad divisionem, quia Spiritum non habent, in quo uno membra Christi caram servant spiritaliter unitatem. Unde manifestum est apud omnes haereticos Spiritus sancti gratiam non esse, nec eorum sacrificia, quandiu haeretici sunt, posse Deo placere, neque spiritalis gratiae santificationem sacrificiis eorum tribui qui offerunt ab ecclesiastici corporis unitate disjuncti: solius enim Ecclesiae Deus delectatur sacrificiis, quae sacrificia nitate distantiam, et pacis tenacitas fraternam servat in caritate
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratur patris & filii. quam cõmunionem beatus
a postolus tali sermone cõmendat. gratia dñi nr̃iihũ xp̃i
alio loco. Si quod solatiũ caritatis. si qua cõmunicatio
gratia tribuit adoptionis diuinae. qđ operatus est &iam
in illis qui in libro actuum a postolorum inueniunt᷑ eundem
spm accepisse dequib: dicitur : multitudinis autemcre¬
dentium eratcor & anima una. Vnum enimcor& animam
fecerat multitudinis credentium indõ : qui patris & filu
unus est sp̃r. & cumpatre ac filio unus est dr̃ : Vnde & a płr¬
hanc spitalem unitatem in uinculo pacis sollicite dicit eoseruand
sic ephesios monens : Obsecro itaq uos ego uinctus indño ut
digne ambuletis uocatione qua uocati estis. cũ omnihumilitate
deprauati. aut suꝑbia in flati. ab unitate corporis ecclesiae
ditdicens : hi sunt qui segregant semecipsos animalerspm

Expanded text:
demonstratur Patris et Filii, quam communionem beatus demonstratur Patris et Filii, quam communionem beatus Apostolus tali sermone commendat: Gratia Domini Jesu Christi omnibus vobis ; et alio loco: Si quod solatium caritatis, si qua communicatio gratiam tribuit adoptionis divinae, quod operatus est etiam in illis qui in libro Actuum apostolorum inveniuntur eumdem Spiritum accepisse. De quibus dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor et anima una : unum enim cor et animam fecerat multitudinis credentium in Deo qui Patris et Filii unus est Spiritus, et cum Patre ac Filio unus est Deus. Unde et Aposthanc spiritalem unitatem in vinculo pacis sollicite dicit esse servandam, sic Ephesios monens: Obsecro itaque vos ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis, cum omni humilitate depravati, 38 aut superbia inflati, ab unitate corporis Ecclesiae er ostendit, dicens: Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
pamur: & propterea petimus ut scilicet eagratia qua factum
ot ut ecclesia xp̃i corpus fieret: eadem gratia fiat ut om̃a membra
caritatis manente compage in unitatecor poris per seuerent :
Hoc actem digne petimus illius in nobis dono sp̃r fieri qui ost
unus sp̃r & patris & filii : quia scã naturalis unitas & aquali¬
tas & caritas trinitatis quaeunus solus & uerus est dĩ. unani¬
mitate sc̃i ficat quos ad optat : In illa quippeuna substantia
trinitatis unitas est in origine : e qualitar in prole. Incari¬
tate autẽ unitatis aequalitatisq communio: nulla est diusio
illius unitatis nulla diuersitas illius aequalitatis. nullum
fastidium illius caritatis: Ibi enim nihil discrepat : quia
a equalitas cara & una & unitas a equalis & cara. & caritas
aequalis atq una naturaliter & in commutabiliter ꝑ seuerat
Quia igit᷑ ex ipsa sidicendum est cõmuniones ps sci caritas una

Expanded text:
pamus . Et propterea petimus ut scilicet ea gratia qua factum pamus . Et propterea petimus ut scilicet ea gratia qua factum est ut Ecclesia Christi corpus fieret, eadem gratia fiat ut omnia membra caritatis, manente compage, in unitate corporis perseverent. Hoc autem digne petimus illius in nobis dono Spiritus fieri, qui est unus Spiritus et Patris et Filii: quia sancta naturalis unitas et aequalitas et caritas Trinitatis, quae unus solus et verus est Deus, unanimitate sanctificat, quos adoptat. In illa quippe una substantia Trinitatis, unitas est in origine, aequalitas in prole, in caritate autem unitatis aequalitatisque communio; nulla est divisio illius unitatis, nulla diversitas illius aequalitatis, nullum fastidium illius caritatis: ibi enim nihil discrepat, quia aequalitas cara et una, et unitas aequalis et cara, et caritas aequalis atque una, naturaliter et incommutabiliter perseverat. Quia igitur ex ipsa si dicendum est communione. Spiritus sancti, caritas una
Abbreviated transcription (Latin):
uuli fluctuantes & circumferamur omniuento doctrinae
in nequitia hominũ in astutia ad circumuentionem erroris
ueritatem autẽ facientes in caritate crescamus in illo ꝑomnia
qui est caput xp̃s. ex quo totũ corpus compactũ & conexum
ꝑ omnem iunctura subministrationis secundũ operationem
in mensuram unius cuiusq membri augmentũ corporis fa¬
cit in aedificationem sui in caritate : Haec itaq spitalis edisi¬
catio corporis xp̃i quae fit incaritate cum scilicet secundum
beati petri sermonem lapides uiui aedificantur indomuspitale
in sacerdotiũ scm̃ offerentes spitales hostias acceptabiles dõ¬
ꝑ ihmn xpm. haec inquam a edificatio spitalis numquam opor¬
tunius petitur . quam cum ab ipso xp̃i corpore qđ est ecclesia
insa cramento panis & calicis ipsum xp̃i corpus & sanguis offer¬
& panis quem frangimus participatio corporis dñĩ est: q̃ unus
panis unum corpus multi sumus. omnesqͥ deuno pane partici¬

Expanded text:
vuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinae vuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum in astutia ad circumventionem erroris veritatem autem facientes in caritate crescamus in illo per omnia qui est caput Christus ex quo totum corpus conpactum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate hoc igitur dicatio corporis Christi, quae fit in caritate cum scilicet secundum beati Petri sermonem, lapides vivi aedificantur in domum spiritalem, in sacerdotium sanctum offerentes spiritales hostias, acceptabiles D Christum , haec, inquam, aedificatio spiritalis, nunquam opportunius petitur quam cum ab ipso Christi corpore quod est Ecclesia in sacramento panis et calicis ipsum Christi corpus et sanguis offerest, et panis quem frangimus, participatio corporis Domini est: quoniam unus panis, unum corpus multi sumus, omnesque de uno pane partici
Abbreviated transcription (Latin):
&omnes unum sp̃mpotauimus : Ipsa ergo gratia spitalis per
unitatem pacis & caritatem corpus xp̃i ꝑ dies singulos ȩdifican
non desinit quae inutero maria euirginis donum sapientiȩ
qđ est caput huius corporis fabricauit : unde nos quoq in
ipso a edificaribeatus apłs his uerbis ostendit : Ergoiam non
estis hospites & aduenae sed estis ciues sc̃orum & domesticidi
suꝑ adificati supra fundamentũ a postolorũ & ꝓphecarum
dificamini in habitaculum dĩ in spũ: Hanc aedificationem¬
inqua spũ ȩdificamur alio loconon ad aliud fieri testat᷑ apł
nisi ad consumationem scorũ inopus ministerii inȩdificatio¬
nen corporis xp̃i : ubi unitatem eius demaedificationis sp̃ita¬
lis qua e in caritate constat insinuans ait : Donec occurramus
omnes in unitatem fide & agnitionis filii dĩ. in uirũ ꝑfectũ
in mensurã ȩtatis plenitudinis xp̃i. ut iam non simus par¬

Expanded text:
et omnes unum spiritum potavimus. Ipsa ergo grati aspiritalis per et omnes unum spiritum potavimus. Ipsa ergo grati aspiritalis per unitatem pacis et caritatem corpus Christi per dies singulos aedificare non desinit, quae in utero Mariae virginis donum sapientiae, quod est caput hujus corporis, fabricavit. Unde nos quoque in ipso aedificari beatus Apostolus his verbis ostendit: Ergo jam non estis hospites et advenae, sed estis cives sanctorum et domestici Dei, superaedificati supra fundamentum apostolorum et prophetarum, edificamini in habitaculum Dei, in spiritu . Hanc aedificationem, qua in spiritu aedificamur, alio loco non ad aliud fieri testatur Apostolus, nisi ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Ubi unitatem ejusdem aedificationis spiritalis, quae in caritate constat, insinuans ait: Donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi ut iam non simus par
Abbreviated transcription (Latin):
essent duo sed una caro spitaligratia factũ est: hoc &iam ut
in disruptum iugiter teneatur: spitalis gratia operatur : quia
ut capiti suo inhereat haec unitas corporis. &ut sciens quia
omnes qui se clongant ab ipso peribunt & quia ꝑdet omnes
qui fornicant᷑ abeo possit ipsa caste ac sua uiterdicere mihi
autem adhȩreredõbonum est &rursus. Adhaesit anima mea
xp̃i & ecclesiae . ut cum electionis uas dicat. quia xp̃s caput est
corporis ecclesiae. ipsum tamen corpus xp̃i non dubitetxpm
ueraciter appellare : Deniq sic ait adcorinthios scribens :
sicut enim corpus unũ est & membra habet multa: om̃a autem
membrahabeat non nisigratia sc̃i sp̃s unum ꝑmaneat atq con¬
sistat : sequitur statimdicens : & enim inuno spũom̃s nos in unũ
corpus baptizatisumus siue iudȩi siuegentiles siue serui si ueliberi

Expanded text:
essent duo, sed una caro, spiritali gratia factum est. Hoc etiam ut essent duo, sed una caro, spiritali gratia factum est. Hoc etiam ut indisruptum jugiter teneatur, spiritalis gratia operatur; quia ut capiti suo inhaereat haec unitas corporis, et ut sciens quia omnes qui se elongant ab ipso peribunt, et quia perdet omnes qui fornicantur ab eo, possit ipsa caste ac suaviter dicere: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Et rursus: Adhaesit anima mea Christi et Ecclesiae, ut cum electionis Vas dicat: Quia Christus caput est corporis Ecclesiae , ipsum tamen corpus Christi non dubitet Christum veraciter appellare. Denique sic ait ad Corinthios scribens: Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa, omnia autem cum multa membra habeat, non nisi gratia sancti Spiritus unum permaneat atque consistat, sequitur statim dicens: Etenim in uno spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus, sive Judaei, sive gentiles, sive servi, sive liberi:
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens in imicitias insemet ipso : & ueniens eu angelin auit pacen
his qui longe & pacem his qui prope quia in ipso habemus ambo
accessum in uno spũ ad patrem: Hoc ergo factũ est caritatediuina
ut ex ipsospũ corpus illius capitis esset rinatum dequo ipsumcapiu
est natum : & ob hoc necessarium nobis est ut sicut ex spuscõnatus
tam quamsponsus ꝓcessit dethalamosuo : sic et clesia donosp̃ssci
decarneeiuis & de ossib: eius : Propter hoc relinquet homo
patrem & matrm suam & adhȩrebit ixori suae & erunt duoin
parmeuna : quod exponens ad iecit : sacramentũ hoc magnũ est
ego autedico in xp̃o & in ecclesia: hoc testimonium ueteris testa¬
menti cumdñs aduersus pharis corum tem pta menta proferret :
secutus adiunxit : Igitur iam non sunt duo sed una caro
quodergo ds coniunxit homo non separet : Vt ergo in illo
sco conubio qđ factum est inthalamo uteri uirginalis iam non

Expanded text:
rficiens inimicitias in semetipso: et veniens evangelizavit pacem, rficiens inimicitias in semetipso: et veniens evangelizavit pacem, his qui longe, et pacem his qui prope, quia in ipso habemus ambo accessum in uno Spiritu ad Patrem . Hoc ergo factum est caritate divina, ut ex ipso Spiritu corpus illius capitis esset renatum, de quo ipsum caput est natum. Et ob hoc necessarium nobis est, ut sicut ex Spiritu sancttanquam sponsus processit de thalamo suo: sic Ecclesia dono Spiritude carne ejus et de ossibus ejus, propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Quod exponens adjecit: sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in Ecclesia. Hoc testimonium Veteris Testamenti, cum Dominus adversus Pharisaeorum tentamenta proferret, secutus adjunxit: Igitur jam non sunt duo, sed una caro. Quod ergo Deus conjunxit, homo non separet . Ut ergo in illo sancto connubio, quod factum est in thalamo uteri virginalis, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
itaq: ec clesia spmscm̃ sibi cȩlitus postolat mitti : donũ sibi cari¬
tatis &unanimitatis postolat adõ conferri : Quando autem
congruentius quam ad consecrandum sacrificium corporis x
ipsum caput suum secundum carnem despũ scõnouerit natum ::
Sic enim angeli comaria informatur eloquio : spsscs suꝑuenia
inte & uirtus altissimi obumbrabit tibi. ideoq quod nascetur
bens despusco : & adioseph sic memorat angelum in somnis dixise
loseph filidauid nolitimere acciperemariam coniugentuã quod
enim in ea natũ est despũ sc̃o est : Quid uero est illius in carnationis
dominicae mysterio factũ nisi ut diuisa unirentur & discordan¬
tia pacarentur : Testis est enimpaulus dexp̃o quia ipse est pax
nra qui fecit utraq unum &m edium parietem maceriae soluens
inimicitias in carnesua legem mandatorũ decretis euacuans.
ut duos condat in semet ipsum inunum nouum hominem faciens
pacem ut reconciliet ambos inuno corporedõ. percrucen inte¬

Expanded text:
itum sanctum sibi coelitus postulat mitti, donum sibi caritatis et unanimitatis postulat a Deo conferri. Quando autem congruentius quam ad consecrandum sacrificium corporis Chipsum caput suum secundum carnem de Spiritu sancto noverit natum. Sic enim angelico Maria informatur eloquio: Spiritus sain te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque quod nascetur bens de Spiritu sancto . Et ad Joseph sic memorat angelum in somnis dixisse: Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est. Quid vero est illius incarnationis dominicae mysterio factum, nisi ut divisa unirentur, et discordantia pacarentur? Testis est enim Paulus de Christo: Quia ipse est pax nostra qui fecit utraque unum et medium parieinimicitias in carne sua, legem mandatorum decretis euacuans; ut duos condat in semetipsum, in unum nouum hominem, faciens pacem, et reconciliet ambos in uno corpore Deo... etc. I
Abbreviated transcription (Latin):
est patrim deseipso hoc est dehoc qđ ipse est in effabiliter filium
genuisse : Ad auctũ est quod non extrinsecus sed exdõnatum esse
deintra nec exipso est si modo uocabula diuersa ponuntur
quid prod est si ipsa ueritas non profiteatur:
sunt. quia scriptum est deeo : Generationem autem eius quis
enarrabit : & quam nemo dixit scriptura quis enarrat :
Ad uertendi sunt hi homines ut dicant se posse nos sequia ln¬
enarrabilis est generatio eius non autem ignorabilis :: IIII.

Expanded text:
est Patrem de seipso, hoc est de hoc quod ipse est, ineffabiliter Filium genuisse. Adauctum est quod non extrinsecus, sed ex Deo natum esde intra, nec ex ipso est; si modo vocabula diversa ponuntur, quid prodest, si ipsa veritas non profiteatur? sunt, quia scriptum est de eo: Generationem ejus quis enarrabit ? Et quam nemo, dixit Scriptura, qui enarret? Advertendi sunt hi homines, ut dicant se posse nosse, quia inenarrabilis est generatio ejus, non autem ignorabilis. Responsio.
Abbreviated transcription (Latin):
destinationis quaeritur non in uenio quid responderposse
quis quis hanc asserere meditatur : Num quid enim sic̃
rec tedicimus ad hoc p̃destinatos scõs ut dõ in eis misericordũ
operante ex malis fierent boni & ex impus iusti qđ cũ dicimꝰ
ad di gloriam dicimus Numquid sic recte dicerepoterimus
ad hoc prȩdistinatos iniquos ut dõ in eis & si nonmisericor¬
diter saltim iusteo perante ex bonis fierent mali & ex iostis
fierent impi.÷ ab sit hoc a nobis atq ab omnibus xp̾ianis¬
ut causam cuius libet peccati quis quandepus neulis qna a udare
ae quisati es uis ines malitiaoneeimpietits etuusqua cit abis¬

Expanded text:
destinationis quaeritur, non invenio quid 18 respondere posset, destinationis quaeritur, non invenio quid 18 respondere posset, quisquis hanc asserere meditatur. Nunquid enim, sicut recte dicimus, ad hoc praedestinatos sanctos, ut Deo in eis misericorditer operante, ex malis fierent boni, et ex impiis justi, quod cum dicimus, ad Dei gloriam dicimus, nunquid sic recte dicere poterimus, ad hoc praedestinatos iniquos, ut Deo in eis, etsi non misericorditer, saltem juste operante, ex bonis fierent mali, aut ex justis tierent impii? Absit hoc a nobis atque ab omnibus Christianisut causam cujuslibet peccati quisquam deputare divinae audeat aequi
Abbreviated transcription (Latin):
retribuit malis quid aliud quã in debitamisericordia canitur
quidue aluid quam gratutapietas p̃dicatur : Nam & in eo
qđ non secundum peccatanra fecit nob̵ neq secundũ iniqui¬
tates nras recribuit nob̵ : gratuita manifestat᷑ iustificatio
impiorum & in eo qđ sicut miseret᷑ pater filus ita misertus eli
dñs timentib: eum: gratuitaclaret ꝑ eandem fide iustificatio¬
nem adoptio filiorum : Neq enimsicut pater filiis misereret
nisi nobis gratiapater factus nos sibi filios facere dignartꝰ
Quot quot enim rec eperunt eũ dedit eis potestatem filios di
fieri. Haec est inscis causa praedistinationis diuinae : p̃para
tio scilicet iustificationis & ad optionis indebitae : quam quia
non merebat᷑ uoluntas mala non est eius causa nisi soladi uo¬
luntas bona : In his autem qui putant᷑ p̃destinati non ad luen¬
da supplicia sed ad ꝑpetranda peccata : cũ causa ipsius pre¬

Expanded text:
retribuit malis, quid aliud quam indebita misericordia canitur? retribuit malis, quid aliud quam indebita misericordia canitur? quidve aliud quam gratuita pietas praedicatur? Nam et in eo, quod non secundum peccata nostra fecit nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis, gratuita manifestatur justificatio impiorum. Et in eo, quod sicut miseretur pater filiis, ita misertus est Dominus timentibus eum, gratuita claret per eamdem fidei justificationem adoptio filiorum. Neque enim sicut pater filiis misereretur, nisi nobis gratia pater factus, nos sibi filios facere dignaretur. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri tio scilicet justificationis et adoptionis indebitae, quam quia non merebatur voluntas hominis mala, non est ejus causa, nisi sola Dei voluntas bona. In his autem qui putantur praedestinati, non ad luenda supplicia, sed ad perpetranda peccata, cum causa prae
Abbreviated transcription (Latin):
tus adocredat᷑ : Si enim in his quos ds̃ & pater dñi nr̃ihũ xp̃i
benedex it in omnibenedictionespitali in caelestib: inxp̃o ihũ
sicut elegit eos in ipso ante mundi constitutionem ut essent
scĩ &immaculati in conspectu eius incaritate. qui p̃ distina¬
uit eos in adoptionem filiorũ ꝑ ihin xp̃m in ipsum si ergo
in his causa prȩdistinationis quaerat᷑. non utiq alia sed
sola gratiuta di miseri cordia reperit᷑ . Ipse est enim dequo dica
psalmus : misericors &miserator dñs. longanimis & multȩm¬
sericordiȩ : N in finem irascet᷑ neq in ȩternũ indignabit᷑ No
secundũ peccata nr̃a fecit nob̵ neq secundũ iniquitates ñ ras iq¬
buit nobis. quia secundũ altitudinem cȩli a terra elongabit in¬
quitates nras a nob : sicut miseret᷑paterfiliis it amisertusq
dñs timentib: eum : In his omnib: tot actalib: bonis quaedñ

Expanded text:
tus a Deo credatur. Si enim in his quos Deus et Pater Domini nostri tus a Deo credatur. Si enim in his quos Deus et Pater Domini nostri benedixit in omni benedictione spiritali in coelestibus in Christo Jesu, sicut elegit eos in ipso ante mundi constitutionem, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in caritate, qui praedestinavit eos in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum ; si ergo in his causa praedestinationis quaeratur, non utique alia, sed sola gratuita Dei misericordia reperitur. Ipse est enim de quo dicit psalmus: Misericors et miserator Dominus, longanimis et multae misericordiae: non in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur: non secundum peccata nostra fecit nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis. Quia secundum altitudinem coeli a terra elongavit iniquitates nostras a nobis. Sicut miseretur pater filiis, ita misertus est Dominus timentibus eum . In his omnibus tot ac talibus bonis, quae Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
pos sumus adobono factum hominembonũ sid aerimus euii
pdbꝰpindestinatũ adopus aliquod malum: nos dõ msericordi
& iusto taleopus quod absit asscribimus ubinet misericons
possit inueniri nec iustus : Si enim cumadõ fierethomo sic
erat in praesenti operedi bonus ut in predistinationeeius esset
malus prproculd ubio di operemalus futurus erat. aquo ad
peccandum p̃ destinatus fiebat : ubi statim illa consequitur
ab surditas ut dicat᷑ quia ds̃ dequo ꝓphetadicit qui fecit
quae futura sunt. in se habuit qđ ab sit iniquitatis originem
si hominem ase factũ ipsep̃destinauerat peccatorem: p̃distina¬
tio enim eius. prȩparatio est operũ eius : & sicut compeciedõ
bono ut causa sit totius operis boni: sic in congruum est ut
in ipso putecur causa cuius libet operis mali : Deinde atten¬
damus quia nulla ratioreddit᷑ qua homo ad peccatũ p̃destina¬

Expanded text:
possimus a Deo bono factum hominem bonum, si dixerimus eum a possimus a Deo bono factum hominem bonum, si dixerimus eum a Deo praedestinatum ad opus aliquod malum, nos Deo misericordi et justo tale opus, quod absit, ascribimus, ubi nec misericors possit inveniri, nec justus. Si enim cum a Deo fieret homo, sic erat in praesenti opere Dei, bonus, ut in praedestinatione ejus esset malus; procul dubio Dei opere malus futurus erat, a quo ad peccandum praedestinatus fiebat. Ubi statim illa consequitur absurditas, ut dicatur, quia Deus de quo Propheta dicit, qui fecit quae futura sunt  in se habuit quod absit iniquitatis originem, si hominem a se factum ipse praedestinaverat peccatorem. Praedestinatio enim ejus, praeparatio est operum ejus. Et sicut competit Deo bono, ut causa sit totius operis boni: sic incongruum est ut in ipso putetur causa cujuslibet operis mali. Deinde attendamus, quia nulla ratio redditur, qua homo ad peccatum praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes dumplus iusto diligunt mundũ : minus dmñ diligua
quam diligere debuerunt : Non autẽ aliquidi nordinatum
ds fecit nec aliquid inordinatũ fieri prȩdestinauit . qui ꝑ
a postolũ suum imperat ut om̃a honeste & secundũ ordinen
fiant : Propter quod & inscis doquus ut peccatũ uitetur
caritas ordinari p̃cipitur : scriptũ est enim : Ordinate in
me caritatem : Huic ordini congratulat᷑ apłs dicens : Nam
& si corpore absens sum sed spũ uobiscum sum gaudens &
uidens ordinem ur̃m: Peccati uero initium si attendatur :
puto qđ nihil est aliud quam ordinatarũ adõ rerum inordiu¬
ta rationalis crtatura edilectio. quaes ponte ꝑdero dilec nonus
or dinen perdidut & salutem: Adhoe nonseslis destimist a ratio
oralis erafura neq enim est alia eius p destinatioinis futu¬
ees sĩtorigo peccati : misericors &enimdnis & iustus Dequo
piamisericorda prerogatur. Porro autem cuqneuntn en¬

Expanded text:
tenentes, dum plus justo diligunt mundum, minus Deum diligunt tenentes, dum plus justo diligunt mundum, minus Deum diligunt quam diligere debuerunt. Non autem aliquid inordinatum Deus fecit, nec aliquid inordinatum fieri praedestinavit, qui per apostolum suum imperat, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant . Propter quod et in sanctis eloquiis, ut peccatum vitetur, caritas ordinari praecipitur. Scriptum est enim: Ordinavit in me caritatem . Huic ordini congratulatur Apostolus dicens: Nam etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum gaudens, et videns ordinem vestrum . Peccati vero initium si attendatur, puto quod nihil est aliud quam ordinatarum a Deo rerum inordinata rationalis creaturae dilectio, quae sponte perdendo dilectionis ordinem, perdidit et salutem. Ad hoc non est a Deoiterum: Neque enim est alia ejus praedestinatio, nisi futucessit origo peccati. « Misericors enim Dominus et justus . » Depia misericordia praerogatur.