comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totum orbem terrarũ. Quist̃ pede s sipeo
sas gentes. Metuendũ erat. ne euanglit
offenderent in lapide̾. Illo eñi in celo prea
capite. pedes qͥ int̾ra laborabant possent
offendere in lapidẽ. Inquẽ lapidẽt Inles
intabulis lapideis dlatã. Ne gͦ rei legila¬
erent. ñ accepta grã & inlege̾ rei tenerist.
ipsa ÷ enĩ offensio reatꝰ. qͦs lex tenebat ues̃
absoluit dñs ut iã inlegẽ ñ offendereit
bat. amor impleuit. Timuert᷑ homines
Quomͦ timuer̾t & ñ impleuert᷑. amauest᷑

Expanded text:
totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? sas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent.bat, amor implevit. Timuerunt homines, Quomodo timuerunt, et non impleverunt; ama
Abbreviated transcription (Latin):
cęlũ: siñ falsũ responde cũ dr̃. sursũ cor
sursũ cogitationẽ. sursũ amorẽ. sursã pe.
ne putrescat int̾ra. Iriticũ ñ audes poner
in humida t̾ra. neputrescat qͦd laboristie
messuisti. triturasti & uentilasti. Quers.
locũ tritico tuo & ñ quęris locũ cordituo.
uult ut locũ mutes thes auro tuo. nudo
cũ mutes cordi tuo: Nemo enĩ cogitat nͥ
dethesauro suo. Quã multi hic stꝰ ꝗͥ memͦ

Expanded text:
dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo
Abbreviated transcription (Latin):
laboras. ad hoc laboras ut uideas. Nescio qͥd
magnũ ÷ qđ uisuri sumꝰ. qͣndo tota merces
nr̃a uisio ÷. & ipsũ magnũ uisũ hoc : dñs
nr̃ iħs xp̃c. Ipse qͥ humilis uisus ÷ ipse ui
debit᷑ magnꝰ. & letificabit nos: qͦmͦ uidet᷑
mͦ ab angelis. In pͥncipio erat uerbũ. &uer

Expanded text:
laboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri sumus, quando tota merces nostra visio est: et ipsum magnum visum hoc est, Dominus noster Jesus Christus. Ipse qlaboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri sumus, quando tota merces nostra visio est: et ipsum magnum visum hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
quali uidebimꝰ. Tali uisu uisus ÷: quali ui
derunt qͥcrucifixer̃. Ecce qͥuider̃ crucifixer̃.
nos ñuidemꝰ & credimꝰ. Illi oculos habebant.
nos ñ habemꝰ : Ammo nos cordis oculos ha¬
bemus. s ꝑfidem ad huc uiuimꝰ ñ ꝑspeciem
Quando erit species: Quando uidebimꝰ eũ

Expanded text:
li visu visus est, quali qui viderunt, crucifixerunt: ecce qui viderunt, crucifixerunt; nos non vidimus, et credidimus. Illi oculos habebant, nos non habemus? Imo et nos cordis habemus; sed per fidem adhuc videmus, non per speciem. Quando erit species? Quando videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Oui diligit me diliget᷑ apatre
meo. & ego dili¬
gã eũ. Et quasi dice¬
ret᷑ ei. & qͥd eida¬
bis qͥdiligit te: osten¬
dã inqͥt me ip¬
sum illi. Desid̾emꝰ
& amemꝰ & fla¬
gremꝰ. sis ponsa sumꝰ.
Sponsꝰ absens:.
sustineamꝰ. ueniet
quẽ desideramꝰ.
Tantũ pignꝰ dedit.
ñtimeat sponsa
ne deserat᷑ asponso.
Nondimittit
pignꝰ suũ. Qđ pignꝰ
dedit :
Sanguinẽ suũ fudit.
Ođ pignꝰ de dit: Spm̃ scm̃ misit. Palia
pignera dimittet ille sponsus: Si ñ ama

Expanded text:
em: «Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum.» Et quasi diceretur ei, Et quid ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et amemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponsus absens est, sustineamus: veniet quem desideramus. Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne deseratur ab sponso: non dimittit pignus suum. Quod pignus dedit? Sanguinem suum fudit. Quod pignus dedit? Spiritum sanctum misit. Talia pignora dimi
Abbreviated transcription (Latin):
fac miracula. netu tẽptes dm̃. qͥd debes re¬
spondere. Qđ respondit dñs. Ait illi diabolꝰ.
Mitte te deorsum. qa scriptũ ÷. angłiᷤ suiᷤ
mandauit dete. ut inmanib tollant
te. neforte offendas ad lapidẽ pedẽ tuũ.
Si te miseris: angłi te suscipiunt. Et posset
quidem fieri fr̾s. ut si se misisset dñs. ob¬
sequia angłoꝵ susciꝑent carnẽ dñi.S
quid illi ait iterũ: Scriptũ ÷. ñ tẽptab̾
dnm̃ dm̃ tuũ. hominẽ me putas. Ad
hoc eñi accessit diabolus. ut tẽptaret
utrũ filiꝰ dĩ ipse eẽt. Uidebat carnem.
s maiestas inoꝑib apparebat. Angłi te¬
stimoniũ dixerant. ille uidebat mortalẽ
ut tẽptaret. & ut xp̃o tẽptato doceret᷑
xp̃ianus. Qd gͦ scriptũ ÷ : Non tẽptabis
ut dicamꝰ. Si ad te ꝑtinemꝰ miraculum¬

Expanded text:
Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes reFac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis ut dicamus. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
& uolucres cęli nidos. filius aut̃ hominis
non habet ubi caput suũ reclinet. Uul¬
pes foueas in te habent. uolucres cęli ni¬
dos inte habent. Uulpes dolus ÷ uolucreᷤ
celi suꝑbia ÷. Sicut enĩ uolucres alta pe¬
tunt. sic suꝑbi. Et ut uulpes cauernas
habent dolosas: ita om̃s insidiatores. qͥd
gͦ respondet dñs : Potest inte habitare
suꝑbia & dolus. xp̃c ñ habet ubi inte habi¬
tet. ubi reclitet caput suũ qr reclinatio
capitis. humilitas xp̃i ÷ Nisi declinaret
caput. ñ iustificareris. Talia desiderantes
& discipłi. & uolentes iã appetere sedẽ regni
ante quã uiã humilitatis caperent. qͣndõ
illi suggestũ ÷ a matre discipłoꝵ. dic ut unꝰ
sedeat ad dexterã & aliꝰ ad sinistrã tuã: po-¬
tentiã quȩrebant. s ꝑpassionẽ humilitatis
uenit᷑ ad potentiã regni. Ait dñs. Potestis
bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰ sum: Quid
cogitatis altitudine̾ regni. & ñ imitamini
humilitatẽ meam : Ergo qͥd si sic tetẽptet.

Expanded text:
idos; Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet» . Vulpes in te foveas habent; volucres coeli nidos in te habent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habitare superbia et dolus; Christus non habet ubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passionem humilitatis venitur ad potentiam regni. Ait Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam? Ergo quid, si sic te tentet,
Abbreviated transcription (Latin):
merantur. & data ÷ lex intabulis lapideiꝰ.
scriptã digito dĩ. Quid sit digitꝰ dĩ. euan¬
geliũ nobis exponit: quia digitꝰ dĩ. sp̃ssc̃s
dicebant in nomine beelzebub eicere
demonia: ait. Si ego insp̃u dĩ eicio dȩ¬
monia. Alius euangelista cũ hoc narra¬¬
ret. si ego inqͥt indigito dĩ eicio dęmonia.
Qđ gͦ positũ ÷ mnuno aꝑte: positũ ÷ in alt̾o
obscure. Nesciebas quid sit digitꝰ dĩ. ex
dies . data ÷ lex. Sed lex illa ad timorẽ.
ñ ad amorẽ. Ut aut̃ tĩmor c̃uerteretur
mnamorẽ: occisus ÷ iustꝰ iã inueritate. cuiꝰ
typꝰ erat ille agnꝰ quẽ occidebant iudei.
Resurrexit. & adie paschȩ dñi. sicut adie
paschȩ agni occisi numerant᷑ qͥnqͣginta

Expanded text:
merantur; et data est Lex in tabulis lapideis merantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis exponit: quia digitus Dei Spiritus ens eis qui illum dicebant in nomine Beelzebub ejicere daemonia, ait, «Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia» : alius evangelista cum hoc narraret, «Si ego,» inquit, «in digito Dei ejicio daemonia» . Quod ergo positum est in uno aperte, positum est in altero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, expodies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut a die Paschae agni occisi, numerantur quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ. quando assumptus ÷ incȩlum
Non qr si ñ portarent angłi ruiturus
erat : s qr obsequebant᷑ regi. neforte
dicatis. meliores sunt qui portabant.¬
quam ille qui portabat᷑. Gͦ meliora sunt ui¬
menta quã homines : S qr infirmitatem
hominũ portant ium̃ta: hoc debemꝰ dicere.
Et en̾i ium̃ta si se subtrahant. cadunt qͥse¬
dent. S qͦmͦ debemꝰ dicere : Nã & dedeo
dictũ ÷ celum mͥ sedes ÷. Qͥa gͦ cęlũ portat.
& ds sedet. ideo meliꝰ ÷ cȩlũ Sic ꝙͦ & de ob¬
sequio angłoꝵ in hoc psalmo intelligere
poteximꝰ. Non ad infirmitatẽ dñi ꝑtinet.
s ad illorũ honorificentiã. ad illoꝵ seruitutẽ.
Apłm audite. Mortuus ÷ ꝓpt̃̾ delicta nr̃a.
& resurrex̃ ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am. Item
Quȩ ÷ clarificatio ihũs. Resurrex̃ & ascen.¬
dit in cęlũ. Adõ clarificatꝰ ascensione in
Inlege aut̃. in libro moysi exodo adieagni
occisi & manducati. quinquaginta dies nu¬

Expanded text:
Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant,quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiam, ad illorum servitutem. Apostolum audite. «Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram» . Item Quae est clarificatio Jesu? Resurrexit, et ascendit in coelum. A Deo clarificatus ascensione in In Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies nu
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ assũptꝰ ÷ dñs incelũ. ne offendert
ad lapidẽ pedes eiꝰ. Neilli qͥ int̾ra laborlus̃
incorpore eiꝰ. ꝑ agrantes totũ orbẽt̾rariꝰ
fierent rei legis: subtraxit ab eis timoreꝰ
& impleuit eos amore. Timore petrus
ter negauit. ñ dũ eñi acceꝑat sp̃m sc̃m

Expanded text:
t Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim acceperat Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ano cadent. mille alatere. & dena milia a
dextris. ad te aut̃ ñ appropinquabit. Quide
Dȩmoniũ meridianũ te ñ deicit. Iuidmirĩ
sicaput ñdeicit : S ñ deicit & illos qͥsiche¬
dñs qui ꝑtineant adcorpꝰ ipsiꝰ. Cũ gͦ ad hos
ñ accedet illa tẽptatio ut deiciat eos istim
telligunt᷑ in eo qđ scriptũ ÷. ad te autem
ñ appropinqͣbit. S ne illi peccatores qͥb
tanta licuit exercere inxp̃ianos atten.¬
dant᷑ aqͥb dã infirmis. & dicat᷑. ecce qͥduolis
ds̃ ut tantũ impiis & sceleratis liceat in
seruos dĩ. modicũ c̃sidera oculis tuis. oill
hoc enĩ seqͥtur. Ueruntam̃ oculis tuis con¬
siderabis & retributionẽ peccatoꝵ uideb

Expanded text:
ano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris. Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic haeDominus qui pertineant ad corpus ipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinquabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculiHoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qđ ter dñm rogaui ut auferret eun
in infirmitate ꝑficit᷑. Tãquã medico diceresꝰ
posito forti epy themate. Molestũ mͥ÷ hos
emplastrũ. rogote tolle ilud. Et medicꝰ.
son opꝰ: diu ibi sit. Non enĩ alit̾ sanare
seter it egrotũ. Non exaudiuit medicus
Qduoluntatẽ. qi exaudiuit ad salutẽ. Idõq

Expanded text:
ogavi ut auferret eum in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. I
Abbreviated transcription (Latin):
hon in solo pane uiuit homo. s in om̃i uerbo
qi. Putamꝰne uerbũ dĩ panẽ : Si ñ ẽẽt paniᷤ
uerbĩ dĩ. ꝑ qđ facta st̃ om̃a: ñdiceret ego
sum panis uiuus qͥ decęlo descendi. Didicisti
ꝓͦ qͥd respondeas tẽptatori. in angustia fami.
quid si te sic tẽptat ut dicat tͥ. si xp̃ianꝰ
esses faceres miracula. qͦmͦ fecert multi
xp̃iani : Tuiã suggestione mala deceptꝰ.
xp̃ianꝰ sũ & sũ ante oculos tuos. & in aliqͦ
numero tuoꝵ me cõputas. faciã & ego
aliquid. qualia multa fecert scĩ tui. łẽ¬
ptasti dm̃. quasi ñsis xp̃ianꝰ si hoc ñ facias.
Vulti talia desiderante ᷤ cecidert̃. Nam
symon ille magus talia desiderauit ab
imitationẽ humilitati᷑. Ideo qͥdã discipłs
uł qͥdã detͣba. cũ uellet̾ seqͥ dñm atten¬

Expanded text:
 in omni verbo Dei.» Putasne verbum Dei panem? Si non esset panis Verbum Dei per quod facta sunt omnia, non diceret: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, ianus sum, et sum ante oculos tuos, et in aliquo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus talia desideravit ab imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi D
Abbreviated transcription (Latin):
illa tẽptatione cecidert᷑ : tãqͣm ademonio
meridiano cecidert̃. Et quanti cecidert eᷤ
Multi. qui se sꝑabant sessuros cũ dño & iu¬
dicaturos. Illi alatere cecidert᷑. Itẽ multi ͥ
se sꝑabant ad dexterã futuros in plebe scasti¬
pendiaria tanquã ꝓuinciales. qͥ anna nam
militibꝰ p̃bent. qͥbis dici habet. ł suru &
dedistis mͥ manducare. Adclexterã eñi eit
Multi & deipsa spe cecidert̃. & plureꝰ inde q
plures ibi. Pauciores eñĩ qͥcũ dño iudicabunt.
& plures qͥstabunt ante illũ. s ñ unac̃ditior
Alii ad sinistrã. alii addexterã. Ali ut ranꝰ
alii ut pimiant᷑. Alii ut audiant. uenite bene¬
dicti patris mer ꝑcipite. regnũ alii utaudi

Expanded text:
illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. Et quanti ceciderunt! Multi qui se sperabant sessuros cum Domino et judicaturos, illi a latere ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibus praebent, quibus dici habet, «Esurivi, et dedistis mihi manducare» ad dexteram enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» al
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ hominũ factꝰ. & habitu inuentꝰ
ut homo. Et sub alis eiꝰ sꝑab̃. Scuto circũdabit
te ueritas eiꝰ. ñ timeb̾ atimore nocturno. łẽ¬
ptationis ignorantiȩ intelligit᷑ timor noct᷑nꝰ.
peccata scientiȩ. sagitta uolans ꝑdiem. Inno-¬
cte enĩ ignorantia intelligit᷑. indie manife¬
statio.Sunt qͥ ignorantes peccant. st̃ qui
scientes peccant᷑. Qui ignorantes peccant.
atimore noctͦno suꝑ plantant᷑. Qui scienteᷤᷤ
peccant. a sagitta uolante ꝑdiem ꝑ cussi st̃
hȩc aũt̃ cũ in grauiorib ꝑsẽcutionib fiunt.
quousq ꝑueniat᷑ tãquã ad meridiẽ. qͥcũq
illo calore ceciderit. tãquã adęmonio me¬
ridiano cadet. Et multi acalore isto ceci-
xp̃iani st̃. Cũ antea solerent c̃fessi ꝑcuto aqͥ
hoc pꝰea torquebant᷑ ut negarent. Eteuonis
c̾fessio torquebatur. negatio dimit tebati
Erat gͦ tẽ magnꝰ estꝰ ꝑsequentiũ. Quicũq n

Expanded text:
similitudinem hominum factus, et habitu inventus similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . «Et sub alis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignorantes peccant, a timore nocturno supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi sunt. Haec autem cum in gravioribus persecutionibus fiunt, quousque perveniatur tanquam ad meridiem, quicumque illo calore ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet. Et multi a calore isto cecidechristiani sunt. Cum antea solerent confessi percuti, ad hoc postea torquebantur ut negarent: et cum omnis anorum confessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium. Quicumque in
Abbreviated transcription (Latin):
& a uerbo asꝑo incidit in muscipulã diaboli.
Insultatur etiã homini. quia int̾multos
xp̃ianos melius uiuit. & timens asꝑa uerba
insultatoꝵ incidit in laqueos diaboli. ut ñ
sit triticum in area. s paleã sequat᷑. Qui aut̃
indõ sꝑat. eruit᷑ amuscipula uenantiũ. & a
uerbo asꝑo. Quomͦ aut̃ te ꝓtegit ds̃ : In ter
scapulas suas obũbrabit tͥ. id ÷ ante pectus
suum te ponit. ut alis suis te ꝓtegat᷑. simͦ¬
cognoscas infirmitatẽ tuã. ut quasi pullus
infirmꝰ fugias sub alas matris. ne amiluora-¬
piaris. Milui sunt eñĩ aeriȩ potestates. di-¬
ab olus & angłi eiꝰ. Raꝑe uolunt infirmitatẽ
nr̃am. fugiamꝰ sub alas matris sapientiȩ qr
& ipsa sapientia infirmata ÷ ꝓpter nos. qr
uerbũ caro factũ ÷. Sic̃ infirmat᷑ gallina
cũ pullis suis ut ꝓtegat eos alissuis: sic dñs
arbitratus ÷ esse se ȩqualẽ dõ. ut infirma-¬
ret᷑ nob̾cũ. & alis suis ꝓtegeret nos: semet¬
ipsũ exinaniuit formã serui accipiens. in

Expanded text:
 aspero verbo incidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapientiae, quia et ipsa Sapientia infirmata est propter nos; quia Verbum caro factum est . Sicut infirmatur gallina carbitratus est esse aequalis Deo, ut infirmaretur nobiscum, et alis suis protegeret nos, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatẽ cordis timebat corrũpi adiabolo
Quãqͥ ꝑdiderint : sine causa sunt uirgineᷤ
corpore. Corrupta corde. qͥd seruat in
corpore: Idõ mulier catholica. p̃cedit uir¬
ginẽ hereticã. Illa enĩ ñ ÷ uirgo incorpore.
illa mulier facta ÷ incorde. Et mulier ñ
amarito dõ. s a serpente. Qͥd aut̃ ȩccła : Suꝑ
aspidẽ & basiliscũ ambulabis. Rex÷ serpen¬
tium basiliscꝰ. sic̃ diabolꝰ rex÷ demoniorũ.
Et c̃culcabis leonẽ & draconẽ. Lã uerba dĩ¬

Expanded text:
ginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; ginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum. «Et conculcabis leonem et draconem.» 10.
Abbreviated transcription (Latin):
eccła quȩ ñ uincit᷑. qr cauet aftutiã ipsius.
quẽ ad modũ aũt sit leo & draco. puto hoc
nosse caritatẽ ur̃am. Leo aꝑte seuit. draco
occulte insidiat᷑. Utrãq uim & potestatẽ.
habet diabolꝰ: qͣndo martẏres occidebant᷑.
leo erat seuiens. Quando heretici insidi¬
ant᷑. draco ÷ subrepens. Uicisti leonem.
uince & draconẽ. Nonte frangat leo. ñte
decipiat draco. Probemꝰ qr leo erat. qͣndo
aꝑte seuiebat. Ex hortans martyrespetrꝰ
ait. Nescitis qr aduersariꝰ ur̃ diabolꝰ tãqͣm
leo rugiens. circũit querens quẽ deuoret :
aꝑte seuiens leo. quȩrebat quẽ deuoraret.
Draco qͦmͦ insidiat᷑ : ꝑ hereticoᷤ. Iales tim̃s
paulꝰ ne ab eis corrũꝑet᷑ eccła auirginitate
fidei quã gestat incorde: ait. Desponsaui
uos uni uiro uirginẽ castã exhibere xp̃o
feminȩ habent in ȩccła: s uirginitatem
cordis om̃s fideles habent. In ip̃sa fide. uir¬

Expanded text:
Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte sinsidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide vir
Abbreviated transcription (Latin):
trinũ timorẽ. trino amore dissoluit.
Resurgens enĩ amortuis. ait petro
Petre amas mec Non dix̃ times me :
Nã si ad huc timeret. offenderet adla¬
pidem pedẽ suũ. Amas me inqͥt : Et
ille. Amo. Sufficiebat semel. Forte nꝰ
sufficer et qui cor ñuideo. Quanto masi
sufficeret dño. qͥuidebat qͥb medullis uisce¬¬
rum suoꝵ dicebat petrꝰ amo: Nonsufficit
dũo respondere semel: interrogat iterũ.
& respondit ille. Interrogat tertio. &
ͥ tedio affectꝰ petrꝰ. quasi dubitaret dñs
tanquam diceret. Ter me negasti tim̃do.
ter ẽfitere amando. Isto amore & ista
caritate. repleuit discipulos suos. Quare:
Qͥa altissimũ posuit refugiũ suũ. qr clarifi.¬
catꝰ misit spm sc̃m. Soluit credentes are¬
atu legis. ne in lapidẽ offenderent pedes
tractata st̃. Suꝑ aspioẽ Et Basiliscõ amso-¬
labis. ET conculcabis leone et oraconem.
duid sit serpens nostis. qͦmͦ suꝑ illũ calcet

Expanded text:
trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent pedes tractata sunt. «Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea. altissimũ posuisti refugiũ tuũ.
Genus humanũ mori hominẽ nouerat. re-¬
surgere ñ nouerat. Idõ qͥd timeret habebat.
qͥd sꝑaret ñ habebat. Ut gͦ ille qͥꝓpt̾ disciplinã
fecit̾ timorẽ mortis. ꝓpt᷑ p̃mium futurȩ
dñs nr̃ iħs xp̃c. Mortuus ÷ pꝰ multos resur¬
rexit ante om̃s. hoc passus ÷ moriendo
qđ iã multi passi erant. hoc ia fecit resur¬
gendo qđ nullus ante illũ. Quando eñi hoc
accipiet ȩccła. nͥ infine : Precessit in capite.
qđ mẽbra sꝑent. Nouit enĩ caritas ur̃a. qͦmͦ
int̃ se dicant᷑. Dicat gͦ eccła dño suo ihũ xp̃o.

Expanded text:
tissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemium futurae s Christus. Mortuus est post multos; resurrexit ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ tẽptatꝰ ÷ leiunauit quadisãpusti
dieb inmysterio qͦd sepe uob cõmenora
Non omĩa uno tẽpore dici possunt. neccui¬
pent necessaria tẽpora. Post quadragnta
dies esuriuit. qͥ poterat & nunquã esurie
torẽ. qͦmͦ disceres tu cũ tẽptatore pug uare.
Esuriuit iã & tẽptatꝰ. Dic lapidib istiit
panes fiant: si filiꝰ di es. Qͥd magnũ erat dio

Expanded text:
tismum tentatus est, jejunavit quadraginta diebus in mysterio, quod saepe vobis commemoravi. Non omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadraginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: torem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Do
Abbreviated transcription (Latin):
tues dñe spes mea. altissimũ posuisti refu-¬
gium tuum. Non accedent ad te mala. &
flagellũ ñ appropinquabit tab̾naculotuo.
Dicta st̃ hec . Om̃ angłis suis mandauit dete:
ut custodiant te in om̃ib uiis tuis. Audistis
mͦ cũ euangeliũ recitaret᷑. At tendite. Bapti¬
L̾atꝰ ÷ dñs. ieiunauit. Quare baptizatꝰ: Ut
heo baptiꝵ ari: & dñs. Sine mͦ. sic eñi decet
impleri omnẽ iustitiã. Uoluit implere
humilitatẽ. ut ablueret᷑ qͥ sordes ñ habebat.
Ut quid hoc : ꝓpt̾ suꝑbiã futurorũ. Existit
enĩ aliquando aliquis caticuminus. qͥ forte
doctrina & morib uicit multos fideles.
Attendit iã baptizatos multos imꝑitos.
& multos ñ sic uiuentes qͦmͦ ipse uiuit. nͣ
intanta c̾tinentia. ñ in tanta castitate. Iã
ille nec uxorẽ querit. & uidet aliquado
fidelẽ si ñ fornicantẽ. tam̃ uxorẽ intẽ.¬
perantiꝰ utentẽ. Potest erigere ceruicẽ
suꝑiȩ & dicere. Qͥd mͥ iã opꝰ ÷ baptizarie

Expanded text:
a; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut beo baptizari;» et Dominus, «Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Tanta enĩ multitudo escȩ quȩ satar.¬
ret tot milia. unde ꝓcessit : Pontes pane ᷤ
erant inmanib dñi. Non ÷ mirũ Nã ipsefe.¬
cit de qͥnq panib multũ panis unde satiua¬
ret tot milia: qͥ facit cotidie int̾ra de pau¬
cis granis messes ingentes. Ipsa eni sunt
panes facere : homines fecit delapidibus:
dicente ipso iohe baptista. Potens : deis
de lapidib istis suscitare filios abrahe. qͣrt
gͦ ñfecit: Ut te doceret respondere tẽpta.¬
tori. si forte in aliqͣ angustia positꝰ sueris &
suggesserit tͥ tẽptator. Si xp̃ianꝰ esies. &
ad xp̃m ꝑtineres : desereret te mͦ: Nont̃
misisset auxiliũ: Et forte adhuc medicꝰ
secat. & idõ deserit. s ñ deserit. qͦmͦ paulu
ipsum idõ ñ exaudiuit. qr exaudiuit. Na
dicit paulꝰ ñ seẽẽ ex auditũ de stimulo car

Expanded text:
scae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim suntpanes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dici
Abbreviated transcription (Latin):
fcp omsril s ħpedes habet int̾ra. saput in
cȩlo ÷. corpꝰ int̾ra. Cum aut̃ pedes ipsius fla¬
gellarentur & calcarent᷑ asaulo. clamauit
caput. Saule saule. qͥd me ꝑsequeris : Ecce
caput nemo ꝑseqͥtur. ecce caput in cęlo. qr¬
& mors ei ultra ñ dominabit᷑. Non accedent
adte mala. & flagellũ ñ apꝓpinqͣbit tab̾nacu.¬
lo tuo. S ne putemꝰ qr separatũ ÷ caput acor¬
pore. discretũ ÷ enĩ locis. s iunctũ ÷ affectu:
ipsa affectus coniunctio clamauit decęlo.
Saule saule. quid me ꝑsequeris : ꝓstrauit
enĩ eũ uoce obiurgante. & leuauit eum¬
dextera miserante. Qui corpꝰ xp̃i ꝑsequebat᷑.

Expanded text:
 sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: qucedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dext
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. In sole posuit tabnaculũ suum.
sponsus ꝓcedet dethalamo suo. exultauit
ut gygas ad currendã uiam. Qdđ ÷ tab̾naculũ:
ipsa ÷ sponsa. Uerbum sponsus. caro sponsa.
& thalamꝰ uterus uirginis. Et qͥd dicit apłs:¬

Expanded text:
sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:»sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:»sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
mea qui int̾ra desꝑabam. & me resurrecturũ
eẽ. ñ credebã. Modo iã credo qr ascendit incelũ
caput meum. Quo caput precessit. & mẽbra
secutura sunt. Puto iam manifestũ. eẽ. quod
Ut ego spẽ hab̾em resurrectionis quã ñ habebã.
idõ pͥor resurrexisti. ut qͦ p̃cessisti. illue me
Non accedent ad te mala. flagellum ñ appro.¬
pinquabit tab̾naculo tuo. Tabnaculum dĩ.
caro ÷ Incarne inhabitauit uerbũ. & caro
facta ÷ tab̾naculũ dõ. In ipso tab̾siaculoim¬
ꝑator militauit ꝓnob̾. in ipso tabnaculo ab
hoste tẽptatꝰ ÷. ne miles deficeret. Et qr ipsã
qr inmanifestatione posuit carnẽ suã ut om̃s
uiderent: idõpsalmꝰ dicit. Insole posuit ta-¬
bernaculum suũ. Quid ÷ insole: In aꝑto. in
manifesto. in luce t̾rena id ÷ in luce quȩ t̾ras
decelo ꝑfundit: ibi posuit tab̾naculũ suum.
S qͦm ibi poneret tab̾nacũ suũ. siñ tã quã
sponsus ꝓcederet dethalamo suo: hoc eni

Expanded text:
mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessit, et membra secutura sunt. Puto jam manifestum esse quod dUt haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
bamur. ipse ÷ caput nr̃m. ipse ÷ ds̃ ȩqualis
ds̃ ut crearem̃. homo ut recrearem᷑. ds̃ ut
faceret. hõ ut reficeret: hunc intuenteᷤᷤ. sic
audiamus psalmum. Intendat caritas ur̃a. disci-¬
plina ÷ ista & doctrina scolȩ huiꝰ quȩ uob̃ ualeat
ñ adunũ psalmũ intelligendũ s ad multos: si tene¬
atis hanc regulam. Aliquando ꝑsalmꝰ ñsolum
ut caput solum cõmendet. & aliquando acapite
it adcorpꝰ id ÷ adeccłam. Et ñ uidet᷑ mutasse ꝑ.¬
sonam: quia ñseparat᷑ caput acorpore. s tanqͣ
deuno loqͥtur. Uideat enĩ caritas ur̃a qđ dicõ.
Mlanfestus ÷ certe om̃ib psalmꝰ ubi de passione¬

Expanded text:
bamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus bamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, haudiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus
Abbreviated transcription (Latin):
caput ÷ xp̃c. Ibi st̃ & angłi ciues nr̃i. S qr noᷤᷤ
ꝑegrinam: laboramꝰ. illi aũt inciuitatẽ ex-¬
pectant aduentũ nr̃m. Et de illa ciuitate
unde ꝑegrinam᷑. litterȩ nob̃ uenert᷑. ipse st̃
scripturȩ quȩ nos hortantur ut bene uiuamꝰ.
Qͥd dicã uenisse litteras : Ipse rex descendit.
& factꝰ ÷ nob̾ uia inꝑegrinatione. ut in illo
ambulantes. nec erremus nec deficiamꝰ. nec in
latrocinantes incidamꝰ. nec in laqueos irruamꝰ
qui ponunt᷑ iuxta uiã. Talẽ gͦ scientes xp̃m.
totum atq uniuersũ simulꝰ eũ ȩccła. ipsum
aut̃ solum natũ deuirgine. caput ȩccłȩ
hm. ad hoc mediatorẽ ut eos qͥrecesserunt
pse rec̃ciliet. medius eñi ñ ÷ nͥ int̾ duos. re¬
cesseramꝰ amaiestate dĩ. & peccato nr̃o offen¬
deramꝰ eũ. missus ÷ filiꝰ mediator. qͥ sanguine
suo solueret peccata nr̃a. qͥb separabamur
adõ. & int̾ positus redderet nosei. & rec̾ciliaret
aquo auersi inpeccatis nr̃is & delictis tene

Expanded text:
t Angeli cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui ponuntur juxta viam. Talem ergo scientes Christum totum atque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum natum de virgine, caput Ecclesia Christum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delic
Abbreviated transcription (Latin):
molesti uideam̃. dũ tam̃ qͦsdã ȩdificemꝰ. Houimꝰ
eni qͦ sclã ẽẽ & memoria p̃ualenres & lectioniᷤ
duinȩ studiosos qͥea quȩdicturi sumꝰ nouer̃.
& forte nos ea uolunt dicere quȩ ñ noueruñ.
S si celeriores st̃: intueant᷑ qr cũ tardiorib
ambulant uiam. Quando aut̃ duo comiteᷤ
unã uiã ambulant. quorũ ÷ unꝰ celerior.
alt̾ tardior: inpotestate celeriorioris ÷. ut
cum illo ambulet tardior. ñ inpotestate
cardioris. Qͥa siuelit celerior tantũ facere.
quantũ potest: tardior illũ ñ seqͥt᷑. Opꝰ ÷ gͦ
ut celerior refrẽnet celeritatẽ suã: & ñre¬
linquat comitẽ tardiorẽ. Hoc ÷ gͦ qͦd dixi
me sepe dixisse. & nc̃ iterũ dico sicut dicit
apłs. Fadem scribere uob̾ mͥ qͥdem ñ pigrũ
uir. & caput & corpꝰ. Caput in illo homine
inde illũ expectamꝰ udicẽ uiuorũ atq mortuoꝵ.¬

Expanded text:
molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem scribere, et caput, et corpus: caput in illo homine inde illum exspectamus judice
Abbreviated transcription (Latin):
TCUT NOR DYENO
Meooisse caritatẽ
ur̃am qͥhesterno die
sermoni affiustiꝰ: ꝓsalnꝰ
quẽ ceꝑamꝰ exponere.
ne ad t̾minũ ꝑueniret
Langustia tẽporis impr¬
diuit. & dilata ÷ p̾ars eiꝰ in hodiernũ diem
hoc qͥ heri affuistis recordamini. qͥ ñ aud¬
stis cognoscite. Propterea fecimꝰ ipsã lecti¬
onẽ euangłi recitari. ubi dñs tẽptatꝰ: per
uerba psalmi quȩ hic audistis. Idõ tẽptatꝰ.
magister in om̃ib tẽptari uoluit qr tẽpta¬
mur. sic̃ mori uoluit qr morim̃ sic̃ resur¬
gere uoluit qr resurrecturi sumꝰ. Illa eñi
quȩ ostendit in homine qͥ factꝰ : ꝓpt̾ nos
homo cũ eẽt ds̃ ꝑ quẽ facti sumꝰ ꝓpt̃ nos
ostendit. Et sepe cõm̃dauimꝰ caritati urȩ
qđ nos sepe iterare ñ piget. Ut qr forte
multi ur̃m legere ñ possunt. qr ñ eis ua¬
cat legere. aut lit teras ñ nor̃t: saltem
assidue audiendo ñ obliuiscantur salubrẽ
sidem suã. Certe ea repetendo qͥbusdam

Expanded text:
cut non dubito meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrects homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
sortẽ. hoc & iuddei quando audiunt erube̾cuis.
d̾s m̃s. ut qͥd me dereliqͥsti : Longe a salute:
mea uerba delictorũ meorum. Uidetis gͦ qͥd
dicatur exꝑsona capitis. qͥd exꝑsona corporiᷤ.
Delicta ad nos ꝑtinent. passio ꝓ nob̾ ad caput

Expanded text:
sortem.» Hoc et Judaei quando audiunt erubescunt; Deus meus, utquid me dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum» . Videtis ergo quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput
Abbreviated transcription (Latin):
lbet clamaͦre aures hominũ feriat. mutꝰ
÷ dõ. Uidete. qͦmͦ eradT̃ amatores huius
ciuitatis ardentes. illi ipsi ꝑqͦs hec dicta
sunt. ꝑ quos hȩc nob̾ cõmendata sunt.
quanto ꝑeos affectu ista cantata sunt.
ffectũ istum generabat in eis amor ciui:¬
tatis. Amorẽ aut̃ ciuitatis infuderat sp̃s

Expanded text:
libet clamore aures hominum feriat, mutus libet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quam exiguo tẽpored
terminũ usq ꝑductus he
ob̾ quantum dñs donare dignatur.
cum ur̃a caritate tractandus mͦ ꝓpd
situs ab eatissimo p̃sente patre nr̃o. Rent¬
tina ꝓpositio me grauaret. nͥ me ẽtina
oroponentis oratio sub leuaret. Intendat
ꝓciritas ur̃a. Ciuitas quȩdã inisto psalmo
cantata & cõmendata ÷: cuiꝰ ciues sumus
inquantũ xp̃iani sumꝰ & unde ꝑegrinam̃
quã diu mortales sumꝰ. & ad quam tendimꝰ
euis uiam. quȩ om̃ino quasi dumetis &
sentib int̾ clusa ñ inueniebat᷑. Rex ipsius
ouitatis se fecit uiã. ut ad eiuitatẽ ꝑueni
pegrinantes donec ꝑueniamꝰ & suspiranteᷤᷤ
desiderio cuiꝰdã ineffabilis quietis. quȩ habi¬
dut in illa ciuitate. dequa qͥete dictũ ÷ hoc
nob̾ eẽ ꝓmissum. qđ oculus ñ uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis ascendit.
ambulantes gͦ. sic cantemꝰ ut desideremꝰ.
Sam qui desiderat: & si lingua taceat.
cantat corde. Qui aut̃ ñ desiderat: quo¬

Expanded text:
quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perven adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tunc iusti fulgebunt sicut sol. in regno
patris sui. Luna enim figurate inscrip¬
turis ꝓmutabilitate huius mortalitatis
ponitur. Ideo ad iericho descendebat ille
abierłm qͥ incurrit in latrones. Quia ieri¬
cho ciuitas. uerbum ÷ hebreũs. int̾p̃tatur
latine luna. Descendebat gͦ tãquam ab
immortalitate ad mortalitatẽ. Et merito
in itinere uulneratus a latronibus. & semi.¬
uiuus relictꝰ ⁊ ille adam. ex qͦ totũ genꝰ
humanum. Ergo dies suꝑ dies regis ad¬
icies. annos eius usq indiem generationi¬
& generationis. Generationis mortalis ac-

Expanded text:
Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Luna enim figurate in Scripturis pro mutabilitate hujus mortalitatis ponitur. Ideo ad Jericho descendebat ille ab Jerusalem qui incurrit in latrones: quia Jericho civitas verbum est hebraeum, et interpretatur latnie Luna. Descendebat ergo tanquam ab immortalitate ad mortalitatem: et merito in itinere vulneratus a latronibus et semivivus relictus est ille Adam, ex quo est totum genus humanum. Ergo dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis, generationis mortalis ac
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem dierum. Quare in longitudi¬
nem dierum. nͥ quia modo breuitas est
dierum : Om̃is eñi res quȩ finẽ habet. bix¬
sua: sed regnedT cum illo scĩ in dieb illis
qui non habent finem . Ibi unus dies est.¬
& multi dies sunt. Quia multi sunt: dix̃
iã in longitudinẽ dierũ. Quia unꝰ diesse
intelligitur: filiꝰ m̃s es tu. ego hodie geni
te. Unũ drẽ dixit hodie. sed iste diesũ
ponit᷑ in medio int̾ hesternũ & crastinum.
Nec initiũ eiꝰ finis ÷ hesterni. nec finis eus
initium crastini. Nã & anni dicti sunt. Ti
autem idem ipse es. & anni tui ñ deficient.
Quomͦ anni: sic dies. sic unus dies. Quic qͥo
uis. dicis de ęt̾nitate. Ideo qͥcqͥd uis dicis. qui
cesse ÷ dicas: ut sit unde cogites qđ ñ potest
propt̾ qͦd luna nascit᷑. crescit. ꝑficit᷑. seneset
& occidit. Sic sunt generationes istȩ morta¬
les. Et generationis qua regene ram resur¬
d̾o iã non sicut luna sed sicut ait dñs.

Expanded text:
tudinem dierum . Quare, in longituditudinem dierum . Quare, in longitudinem dierum, nisi quia modo brevitas est dierum? Omnis enim res quae finem habet, bresua, sed regnent cum illo sancti in diebus illis qui non habent finem. Ibi unus dies est, et multi dies sunt. Quia multi dies sunt, dixi jam, In longitudinem dierum: quia unus dies, sic intelligitur, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Unum diem dixit hodie: sed iste dies non ponitur in medio inter hesternum et crastinum, nec initium ejus finis est hesterni, nec finis ejus initium crastini. Nam et anni Dei dicti sunt: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Quomodo anni, sic dies, sic unus dies, Quidquid vis dicis de aeternitate. Ideo quidquid vis dicis, quia st aliquid dicas, ut sit unde cogites quod non potest propter quod luna nascitur, crescit, perficitur, senescit et occidit; sic sunt generationes istae mortales: et generationis qua regeneramur resurdo jam non sicut luna, sed quod ait Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
meaai. Quam : Aqua cepit. Exaudi ds̃ dep̃s i ꝓptẽa¬
cationẽ meam intende orationi meȩ: afinib
t᷑rȩ adte clamaui. Hoc adte clamaui afinib
terrȩ. Ideo cooꝑiar inuelam̃to alarũ tuarũ:
qͥa exaudisti dẽp̃cationẽ meã. Ad monem
gͦ fr̃s. non cessare orando quam du tẽpꝰ
temptationum. De bis⁊i nereoitatẽ ⁊im̃¬
TIBUS NoM TUUM. ꝑ seueremꝰ gͦ intimore
nominis dĩ. et̾nus non nos fallit. Laborant
filii ut suscipiant parentũ suorũ hereditatẽ.
quib mortilis successuri sunt. nos nor
laboramus acciꝑe hereditatem ab illo patre.
cui non morienti succedamus. sed cũ illo
in ipsa hereditate inęt̾nũ uiuamus : Dedisti
hereditatẽ tim̃tibus nom̃ tuũ. Dies soꝑpies¬
Rex xp̃c ÷. Caput nr̃m. rex nr̃. Dedisti illi
dies suꝑ dies. Non solũ istos dies in isto tẽpore
cum fine: sed dies suꝑ istos diessine fine.
Habitabo inquit indomo dñi in longi¬

Expanded text:
meam. Quam? A qua coepit: Exaudi, Deus, depremeam. Quam? A qua coepit: Exaudi, Deus, deprecationem meam, intende orationi meae: a finibus terrae ad te clamavi. Hoc ad te clamavi a finibus terrae. Ideo cooperiar in velamento alarum tuarum, quia exaudisti deprecationem meam. Admonemur ergo, fratres, non cessare orando, quamdiu tempus est tentationum. Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Perseveremus ergo in timore nofilii, ut suscipiant parentum suorum haereditatem, quibus mortuis successuri sunt? nos non laboramus accipere haereditatem ab illo Patre, cui non morienti succedamus, sed cum illo in ipsa haereditate in aeternum vivamus! Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. 8. versest, caput nostrum, rex noster. Dedisti illi dies super dies; non solum istos dies in isto tempore cum fine, sed dies super istos dies sine fine. Habitabo, inquit, in domo Domini, in longi