comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minũ moderator. ñ ꝑmiseris tẽptari nos suꝑ id qd̃ possumꝰ¬
sufferre: s feceris cũ tẽptatione & exitũ ut possimꝰ sustine¬
re: Tale quid & in uidicũ libro suꝑ ext̃minatione gentiũ.
spiritaliũ quȩ addu̾sant᷑ israbeli: mistice legimꝰ designatum.
Hee sunt gentes quas dñs dereliquit. ut erudiret in eis is¬
rahelẽ: e haberent consuetudinẽ p̃liandi cũ hostib p̃liandi.
Gt̃ iterũ post pauca. Dimisitq eos dñs ut in ipsis exꝑiret᷑
ifrahelẽ: utrũ audiret mandata dñi. quȩ p̃ceperat patrib
eoꝵ ꝑ manũ moysi an non. Quã utiq pugnã ds̃ ñ inuidens
quieti israhelis. nec male eidẽ consulens. sed sciens ẽẽ uti¬
lissimã reseruauit: ut dũ gentiũ semꝑ istarũ impugna¬
tione deprumt᷑. nũquã se sentiret aucilio dm̃i ñ egere:
& ob id semꝑ in eiꝰ meditatione & inuocatione ꝑsistens

Expanded text:
minum moderator, non permiseris temptari nos super id quod possumminum moderator, non permiseris temptari nos super id quod possumus, sed feceris cum temptatione et exitum, ut sustinere possimus. tale quid spiritalium quae aduersantur Israheli mystice legimus designatum: hae sunt gentes, quas dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israhelem, et haberent consuetudinem cum hostibus proeliandi, et iterum post pauca: dimisitque eos dominus, ut in ipsis experiretur Israhelem, utrum audiret mandata domini quae praeceperat patribus eorum per manum Moysi, an non. quam utique pugnam non inuidens deus quieti Israhelis nec male eidem consulens, sed sciens esse utilem reseruauit, ut dum gentium semper istarum inpugnatione deprimitur, numquam se sentiret auxilio domini non egere, et ob id
Abbreviated transcription (Latin):
ne dubio habere ñ potero si mͥ semꝑ & indisrupte cohe¬
serit duuna ꝓtecꝰtio. Suffultũ nãq me tua defensione
tẽptare diabolus ñ audebit. illud obiciens & exꝓbrans uel
mͥ uł tibi: qđ aduersus athletas tuos solet calumpniosa u̾o¬
ce ꝓferre. Nũquid gratis iob colit dm̃: Nonne tu uallasti eũ
ac domũ eius: iiniuersãq substantiã eius ꝑ cireuitũ ͦ S ma¬
gis peto ne me usq quaq deseras: qđ grece dicitur oafodra
id est usq ad minetatẽ. Quantũ enĩ mͥ ẽ utile: si me paulu¬
lũ subrelinquas ut desiderii mei constantia cõꝓbetur: tan¬
tũ noxiũ ẽ si ꝓ meritis ac delictis meis nimiũ me deseri
patiaris: quia nulla uirtꝰ humana si duituis in tẽptati¬
one: tuo deserat᷑ auxilio sua poterit substantia ꝑdurare.
& ñ ꝓtinus ab adu̾sarii uel potentia uel factione succũbe¬
re: nisi tu ipse qui es humanarũ uiriũ conscuis. ac lucꝰta¬

Expanded text:
ne dubio habere non potero. a mihi semper et indisrupte cohaene dubio habere non potero. a mihi semper et indisrupte cohaeserit diuina protectio. solfultum namque me tua defensione temptare diabolus non audebit, illud obiciens et exprobrans uel mihi uel tibi, quod aduersus athletas tuos solet calumniosa uoce proferre: numquid gratis Iob colit deum? nonne nallasti eam, ac domum eius, uniuersame usque quaque deseras, quod Graece dicitur ἕως σφόδρα, id est usque ad nimietatem. anantum enim mihi utile est si me paululum subrelinquas, ut desiderii mei constantia conprobetur, tantum noxium est si pro meritis ac delictis meis nimium me deseri patiaris, quia nulla uirtus humana, si diutius in temptatione tuo deseratur auxilio, sua poterit constantia perdurare et non protinus aduersarii uel potentia uel factione subcumbere, nisi tu ipse, qui es humanarum uirium conscius ac lucta
Abbreviated transcription (Latin):
mens hac oblecꝰtatione resoluta. in quendã sp̃e rapiatur
excessũ. seq cõmorati obtus seat᷑. urcarrre. ui
ntantũ uͦ illũ quẽ dixunus abscessũ. & ut ita loquar
desertionẽ dĩ beatiis dauid ut̾ilẽ eẽ cognouit: ut nequa¬
quã orare maluerit ne a dõ in nltto penitus relinque¬
retur. hoc enĩ sciebat incongriiũ ee. uel sibi uel huma¬
Ine naturȩ ad quãlibet ꝑuenienti ꝑfecꝰtionẽ: s tẽpera¬
ri eã potius dep̃catus ẽ dicens. Non me derelinquas usq
quaq. Ac si diceret aliis uerbis. Scio qđ derelinquere so¬
leas utilit᷑ tuos scõs: ut ros ꝓbes. Alit̾ enĩ ab aduersa¬
rio tẽptari ñ possunt. hisi a te paulisꝑ fuerint derelicti.
Et idõ ũ rogo ut ñquã me derelinquas. quia ñ expedit.
mͥ. ut uonͥ uel meã infirmitatẽ sentiens dicã. bonũ mͥ
qđ humiliasti me: uel exertiũ non habeã p̃lsandi: qd̃ si¬

Expanded text:
mens hac oblectatione resoluta in quemdam spiritus rapiatur mens hac oblectatione resoluta in quemdam spiritus rapiatur excessum seque conmorari obliuiscatur in carne. In tantum uero illum quem diximus abscessum et ut ita loquar desertionem dei beatus Dauid utilem esse cognouit, ut nequaquam orare maluerit, ne a deo in nullo penitus relinqueretur hoc enim sciebat incongruum esse uel sibi uel humanae naturae ad quamlibet peruenienti perfectionem, sed temperari eam potius deprecatus sit dicens: non me derelinquas usque quaque, ac si diceret aliis uerbis: scio quod derelinquere soleas utiliter tuos sanctos, ut eos probes. aliter enim ab aduersario temptari non possunt, nisi a te paulisper fuerint derelicti. et ideo non rogo ut numquam me derelinquas, quia non expedit mihi, ut non uel meam infirmitatem sentiens dicam: bonum mihi quod humiliasti me, uel exercitium + lon habeam proeliandi. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitius inuenta custodire ac tenere attentus stude¬
amus. Quodã modo enĩ neglegentiꝰ custodiri solet: qͥeqͥd
creditur facile posse reparari.
ri in nobis ea quȩ bona st̃. Qua deserente. nicħ ualere
studiũ laborantis. & quantãlibet adiutentis industriam
sine ipsius iterũ aduitorio statũ pristinũ recuꝑare ñ pos¬
se.: illudq in nobis uigit̃ adimpleri. ñ uolentis neq cur¬
rentis. s miserentis ẽ di. Quȩ grã ñnũquã econtrario ne¬
glegentes ac resolutos. inspiratione hac qua dicitis scã &
abundantia spiritaliũ cogitationũ uisitare ñ renuit. sed
inspirat indignos. & suscitat dormientes. & illuminat ig¬
infundens se cordib nr̃is: ut uł sic de mertiȩ somno com¬
punctione ipsius instigati confurgere ꝓuocem̃. Deniq fre¬
quent̃ etiã odorib ultra omnẽ suauitatẽ cõpositionis hu¬
mans. in his ipsis subito itsitationib adimplemt᷑. ita ut

Expanded text:
sollicitius inventam custodire, ac tenere intentius studesollicitius inventam custodire, ac tenere intentius studeamus. Quodammodo enim negligentius custodiri solet, quidquid creditur facile posse reparari.ri in nobis ea quae bona sunt, qua deserente nihil valere studium laborantis, et quantumlibet animi nitentis industriam sine ipsius iterum adjutorio statum pristinum recuperare non posse, illudque nobis jugiter adimpleri: « non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, » quae gratia nonnunquam e contrario negligentes ac resolutos inspiratione hac, quae dicitur, sancta, et abundantia spiritalium cogitationum, visitare non renuit, sed inspirat indignos, et suscitat dormientes, et illuminat iginfundens se cordibus nostris, ut vel sic de inertiae somno compunctione ipsius instigati consurgere provocemur. Denique frequenter etiam odoribus ultra omnem suavitatem compositionis humanae in his ipsis subito visitationibus adimplemur, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ispensationis aut̃ aut ꝓbationis: duplex eausa ẽ. Prima: ut
paulisꝑ a dño derelicti:⁊ mentis nr̃e infirmitatẽ humilit̃
intuentes. suꝑ p̃cedente puritate cordis quȩ nob̃ ẽ illius
uisitatione donata nullatemis extollam᷑: ꝓbantesq nos ab
eodẽ derelictos gemitib nr̃is & industria illũ letitie ac
puritatis statũ recuꝑare ñ posse intellegamis. & p̃teritã
cordis alacritatẽ: non nr̃o studio sed illiꝰ nob̃ dignatione col¬
latã. & p̃sentẽ de ipsius rursũ gr̃ã & illuminatione esse
poscendam. S ecunda uͦ ꝓbationis ẽ causa: ut ꝑseueranti¬
a nr̃a uł mentis constantia & desideriũ comꝓbetur: &
qua intentione cordis uel orationis instantia deseren
tẽ nos uisitationẽ scĩ sp̃c. requiramus manifestur
in nobis. ac parit̃ cognoscentes quanto labore amissũ
istud spiritale gaudiũ & p̾uritatis lȩtitia cnquiratur.

Expanded text:
ispensationis autem ac probationis duplex causa est. prima, ut ispensationis autem ac probationis duplex causa est. prima, ut paulisper a domino derelicti et mentis nostrae infirmitatem humiliter intuentes super praecedente puritate cordis, quae nobis est illius uisitatione donata, nullatenus extollamur, probantesque nos ab eodem derelictos gemitibus nostris et industria illum laetitiae ae puritatis statum recuperare non posse intellegamus et praeteritam cordis alacritatem non nostro studio, sed illius nobis dignatione conlatam et praesentem de ipsius rursum gratia et inluminatione esse poscendam. secunda uero probationis est causa, ut perseuerantia nostra uel mentis constantia et desiderium conprobetur, et qua intem nos visitationem sancti Spiritus requiramus, manifestetur in nobis; ac pariter agnoscentes quanto labore amissum istud spiritale gaudium et puritatis laetitia conquiratur,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ nec metu gehennȩ ꝓposito ab hoc lȩtali quodã som¬
no ualeret excitari: ita respondit in
raꝑtita nob̃ a maiorib ratio. suꝑ hac quã dicitis ste¬
rilitate mentis ẽ tradita. Aut enĩ de neglegentia nr̃a.
aut de impugnatione diaboli: aut de dispensatione dñi.
ac ꝓbatione descendit. Et de neglegentia quidẽ. eũ uitio nr̃o te¬
pore precedente incireũ specte nosmetipsos & remissius exhi¬
bentes. & ꝑ ignauam desidiam noxiis cogitationib pasti.
t̃ram cordis nr̃ĩ spinas & tribulos facimꝰ germinare. Quib
i ea pullulantib. consequent᷑ efficimur steriles: atq a bo¬
no spiritali fructu ⁊ contẽplatione ieium. De impugnatio¬
ne uͦ diaboli: eũ etiã bonis ñnũquã studiis dediti. callida
subtilitate mentẽ uram adu̾sario penetrante. uel ignoran¬
tes ab optimis intentionib abstrahuñ uł inuiti. iiii¬

Expanded text:
caelorum nec metu gehennae proposito ab hoc letali quodam somcaelorum nec metu gehennae proposito ab hoc letali quodam somno ualeret excitari, ita respondit.- Tripertita nobis a maioribus ratio super hac qua dicitis 30 sterilitate mentis est tradita. aut enim de neglegentia naut de impugnatione diaboli, aut de dispensatione Domini ac probatione descendit. Et de negligentia quidem, cum nostro vitio tepore praecedente incircubentes et per ignauam desidiam noxiis cogitationibus pasti terram cordis nostri spinas et tribulos facimus germinare, quibus in ea pullulantibus consequenter efficimur steriles atque ab omni spiritali fructu et contemplatione ieiuni. de inpugnatione uero diaboli, cum etiam bonis nonnumquam studiis dediti callida subtilitate mentem nostram aduersario penetrante uel ignorantes ab optimis intentionibus abstrahimur uel inuiti. D
Abbreviated transcription (Latin):
eã ñ dicã sermo subsequi. sed ne ipse quidẽ sensus occurreret
oratio quoq pura emitteret᷑ ac ꝓmpta. ⁊ mens spiritalibus
frucꝰtib plena p̃ces suas efficaces ac leues. etiã ꝑ soporẽ sup¬
plicans ad dm̃ prouenire sentiret. ac rursũ nullis existenti¬
b causis tanto subito replerem᷑ angore. & infae ubili qua¬
dã mestitia p̃merem᷑. ut ñ solũ nosietipsos huiusmodi sensi¬
b arescere sentiremꝰ. uerũ etiã horreret cella. sorderet lec¬
tio. ipsa quoq instabilis ac nutabunda. & quodãmodo ebria.
enutteretur oratio. ita ut ingemiscentib nobis & conanti
b ad directionẽ pristinã reuocari mens nr̃a ñ possit. qͣn¬
toq iibentuis ad cũ reduceret᷑ intuitũ. tanto uehemͣtuis
ad discursus instabiles lubrico raperetur excessu. & ita oĩ
spiritali fructu redderet᷑ effeta. ut nec desiderio regni

Expanded text:
eam non dicam sermo subsequi, sed ne ipse quidem sensus occurreret, eam non dicam sermo subsequi, sed ne ipse quidem sensus occurreret, oratio quoque pura emitteretur ac prompta et mens plena spiritalibus fructibus preces suas efficaces ac lenes etiam per soporem supplicans ad deum peruenire sentiret, ac rursum nullis exsistentibus causis tanto subito repleremur angore et inrationabili quadam maestitia premeremur, ut non solum nosmet ipsos huiusmodi sensibus arescere sentiremus, neram etiam horreret cella, sorderet lectio, ipsa quoque instabilis ac nutabunda et quodammodo ebria emitteretur oratio, ita ut ingemescentibus et conantibus nobis ad directionem pristinam reuocari mens nostra non posset, quantoque intentius ad dei reduceretur intuitum, tanto uehementius ad discursus instabiles lubrico raperetur excessu et ita omni spiritali fructu redderetur effeta, ut nec desiderio regni
Abbreviated transcription (Latin):
stinaret. Si quidẽ nequaquã ferens in inferiore eũ ministeri
ddiuitius immorari. optansq sibimet successorẽ dignissim̃
ꝓ̃iudere: suꝑstes eũ presbiterii honore ꝓuerit. Qui tam̃ prio¬
ris humilitatis consuetudinẽ ̃ omittens. nich uiquã de: si¬
bi illo p̃sente de sublmioris ordinis ad iectione donauit: sed
semꝑ abbate pafnutio spiritales hostias offerente: hie ue¬
lut diaconus in prioris ministerii ꝑmansit officio. In quo ta¬
mͣ beatũ paf nutiũ cũ talis uir ẽẽt ac tantus. ut in multis
etiã prescientiȩ grãm possideret. hec spes substitutionis elec¬
tioq frustrata ẽ. Nã ñ multo post tẽpore. hune quẽ sibi p¬
rauerat successorem premifit ad dm̃.i
te gͥ beatus danihel inquirentib nob̃. cur int̃dũ residentes
in cellula tanta alacritate cordis. cũ in effabili lȩtitia quodã
Sgaudio & ex uberantia sacratissimoꝵ sensuũ repleremur. ut

Expanded text:
stinaret; siquidem nequaquam stinaret; siquidem nequaquam diutius inmorari optansque sibimet successorem dignissimum prouidere superstes eum presbyterii honore prouexit. qui tamen prioris humilitatis consuetudinem non omittens nihil nmquam sibi illo praesente de sublimioris ordinis adiectione donauit, sed semper abbate Pafnutio spiritales hostias offerente hic uelut diaconus in prioris ministerii permansit officio. in quo tamen beatum Pafnutium, cum talis uir esset ac tantus, ut in multis etiam praescientiae gratiam possideret, haec spes substitutionis electioque frustrata est. nam non multo post hunc, quem sibi parauerat successorem, praemisit ad deum. Hic igitur beatus Danihel inquirentibus nobis, cur interdum residentes in cellula tanta alacritate cordis cum ineffabili quodam gaudio et exuberantia sacratissimorum sensuum repleremur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
De utilitate collettationcs quȩ ex colluctatione orit᷑ carnis & sp̃e. xiii
De memendabili malitia spiritaliũ nequitiarum. xiiss plici aĩarũ statu.
Quid nob̃ ꝓsit carnis adu̾sus sp̃m̃ concupiscentia. xu De incentius car¬
nis quib nisi humiliarem᷑ grauus ruerem᷑. xUI De einuchoꝵ tepore.
De male abrenuntiantib xUIIII De his qui contẽptis magnis. occu¬
N TeR CeTEros piscentia carnis ac spiritus. Capitłm
equalẽ quidẽ in omĩ uirtutũ genere. his qui in heremo scitii
cõmanebant. sed peculiarus grã humilitatis ornatũ. Quil me¬
rito puritatis ac mansuetudinis suȩ. a beato pafnutio solitu¬
dinis eiusdẽ p̃sbiter o: & quidẽ cũ multis uinior eẽt ȩtate.
ad diaconii ẽ p̃elecꝰtus officiũ. Intantũ enĩ idem beatus paf¬
nutuis uirtutib ipsuis aggaudebat: ut quẽ uitȩ meritis.
& grã parẽ uouerat. coequare sibi etiã sacerdotii ordine fe¬

Expanded text:
De utilitate cunctationis quae ez conluctatione oritur carnis et spiritus. De utilitate cunctationis quae ez conluctatione oritur carnis et spiritus. De inemendabili malitia spiritalium nequitiarum. Quid nobis prosit carnis aduersus spiritum concupiscentia. De inoentiais carnis, quibus nisi humiliaremur, grauius rueremus. De eunuchorum tepore. ici animarum statu. De male abrenuntiantibus. De his qui contemptis magnis occuPISCENTIA CARNIS ET SPIRITUS. CAPUT PRaequalem quidem in omni virtutum genere his qui in eremo Scythi commanebant, sed peculiarius gratia humilitatis ornatum, qui merito puritatis ac mansuetudinis suae a beato Paphnutio solitudinis ejusdem presbytero, et quidem cum multis junior esset aetate, ad diaconii est praelatus officium. In tantum enim beatus Paphnutius virtutibus ipsius adgaudebat, ut quem vitae meritis sibi et gratia parem noverat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine fe
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ nos cepisse monachoꝵ fastigia somniare:: quippe qui
de scđa abrenuntiatione parũ qͥd in cȩnobiis eruditi. t̾ciã
in qua omĩs ꝑfectio continet᷑. queq illas inferiores duas
multis p̃cedit modis ne auditir quidẽ nos antea ꝑcepisse
nossemus.
Explicit. collatio beati
De uita abb̃is. danihelis. s Iiquasitio linde orit᷑ repentina cõmu
tatio m̃tium: ab mesfabili letitia in mestissimã animi deiectionẽ. iii¬
R esponsio suꝑ ꝓposita questione. iiII Qđ dispensationis ac ꝓbationis
di duplex causa sit.u
Qđ studiũ ⁊ industria nr̃a nicħ sine. adiutorio
di p̃ualeat. UI Qđ u tile nob̃ sit int̃dũ a dño derelinqui. uii¬
De utilitate eiꝰ pugnȩ. quã apłs ponit in colluctationẽ. carnis ac spẽ. uiii
Int̾rogatio quid sit qđ in capitulo apłi post aduersantes sibi concupis¬
Quȩ sit uoluntas nr̃a. quȩ int̾ concupiscentiã carnis ⁊ spẽ ponit᷑ xi¬

Expanded text:
necdum nos coepisse monachorum fastigia somniare, quippe qui necdum nos coepisse monachorum fastigia somniare, quippe qui de secunda abrenuntiatione parum quid in coenobiis eruditi tertiam, in qua omnis perfectio continetur quaeque illas inferiores duas multis praecedit modis, ne auditu quidem nos antea percepisse nossemus. IIII CONLATIO ABBATIS De uittatio mentium ab ineffabili laetitia in maestissimam animi deiectionem. Responsio super proposita quaestione. Quod dispensationis ac probationis dei duplex causa sit. Quod studium et industria nostra nihil sine adiutorio dei praeualeat. Quod utile nobis sit interdum a domino derelinqui. De utilitate eius pugnae quam apostolus ponit in conluctatione carnis et spiritus. Interrogatio, quid sit quod in capitulo apostoli post aduersantes sibi concupisQuae sit uoluntas nostra, quae inter concupiscentiam carnis et spiritus ponitu
Abbreviated transcription (Latin):
isrł si in uiis meis ambulasset. ꝓ nichilo utiq inimcos eiꝰ
humiliassem. & suꝑ tribulantes eos misissem manũ meã. Nã
sicut liberũ arbitriũ ꝑ mobȩdientiam popłi demonstrat᷑.
ita dispensatio dĩ & auxiliũ eiꝰ. uersiculi ipsius mitio dec lara¬
tur ac fine. cũ se & priorẽ locutũ fuisse cõmemorae & po¬
stea inimicos eiꝰ humiliaturũ si ab eodẽ fuisset auditus. Nos
enĩ ꝑ hȩc quȩ ꝓtulimꝰ. ñ liberũ arbitriũ hominis uolums.
submouere. s huic adiutoriũ głi & gr̃am dĩ ꝑ singulos dies ac
mom̃ta necessariã comꝓbare. Nis nos. sermonib eruditos abbaᷤᷤ
pafnutius. e sua cella ñ tã alacres quã compunctos corde an¬
te mediũ noctis emisit: hoc nob̃ p̃cipuũ suȩ collationis. con¬
ferens munere: ut cũ ꝑ abrenuntiationis pͥmȩ consumma¬
tionẽ quã tota uirtute studebamꝰ implere. attingenda no
b ꝑfecꝰtionis culmina crederemus: inciperemꝰ agnoscere.

Expanded text:
mbulasset, pro nihilo utique inimicos eius humiliassem: et super tribulantes eum inmisissem manum meam. nam sicut liberum arbitrium per inoboedientiam populi demonstratur, ita dispensatio dei et auxilium eius uersiculi ipsius initio declaratur ac fine, cum se et priorem locutum fuisse commemorat et postea inimicos eius humiliaturum, si ab eodem fuisset auditus. nos enim per haec quae protulimus non liberum arbitrium hominis uolumus submouere, sed huic adiutorium et gratiam dei per singulos dies ac momenta necessariam conprobare. His nos sermonibus eruditos abba Pafnutius e sua cella non tam alacres quam conpunctos corde ante medium noctis emisit, hoc nobis praecipuum suae conlationis conferens munere, ut cum per abrenuntiationis primae consummationem, quam tota uirtute studebamus inplere, adtingenda nobis perfectionis culmina crederemus, inciperemus agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. Et iterũ. Illud aut̃ scitote. qđ omĩs forncator & in¬
mundus aut auarus qđ ẽ idoloꝵ seruitꝰ: ñ habet he¬
reditarẽ in regno xp̃i & dĩ. Quȩ tria ut a nob̃ pari
obseruatione caueant᷑. similis nos eoꝵ aregno xp̃i. atq una
det̾ret exclusio. Philargiriȩ genera sunt tria. Primũ. qđ ab¬
renuntiantes. diuitiis ac facultatib suis spoliari ñ sinit. S e¬
cundũ. qd̃ ea quȩ a nob̃ disꝑsa st̃. uł i Idigentib distri¬
buta. resumere nos maiore cupiditat te ꝑsuadet. Terci¬
ũ. qđ ea quȩ nec antea quidẽ possedimꝰ. desiderari uł ad¬
trinsecus. qđ grecexnyoc dr̃. Aliud qđ in u̾bũ & opꝰ

Expanded text:
fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi et Dei . » Quae tria ut a nobis pari observatione caveantur similis nos eorum a regno Christi atque una deterret exclusio. Philargyriae genera sunt tria, primum quod abrenuntiantes divitiis ac facultatibus suis spoliari non sinit, secundum quod ea quae a nobis dispersa sunt, vel indigentibus distributa, resumere nos majore cupiditate persuadet, tertium quod ea quae nec antea quidem possedimus desiderari adtr
Abbreviated transcription (Latin):
te concipit᷑. de quo dñs in eugłio ait. Qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendũ eã: iã mechatus ẽ eã in corde suo. Que tͥa
genera beatus apłs pari modo extinguenda ꝓnuntians:
mortificate inquit menbra ur̃a. quȩ st̃ suꝑ t᷑rã. fornica¬
tionẽ. inmunditiã. libidinẽ. ⁊ cet̾a. Et iterũ de duob

Expanded text:
in Evangelio ait: « Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . » Quae tria genera beatus Apostolus pari modo exstinguenda pronuntians: « Mortificate, inquit, membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, etc. . » Et i
Abbreviated transcription (Latin):
mo etiã plurimũ conferunt. his qui carere eis in ueritate
desiderant: qr frequentia hominũ magis agunt᷑. & dũ lacessi¬
ta crebriꝰ manifestant᷑ cȩleri medicia ꝑueniunt ad salutẽ:u¬
deoq cũ dñs nr̃ iħc. xp̃c. apłi ꝓnuitiet᷑ sententia tẽptatus
fuisse ꝑ omĩa scdm similitudinẽ nr̃am: dicit᷑ tam̃ absq pecea¬
to. id ẽ absq huius passionis contagio. Nequaquã scilicet a¬
culeos concupiscentie carnalis exꝑtus. quib nos necesse ẽ etiã
ignorantes inuitosq cõpungi: quippe eui nulla merat simili¬
tudo seminationis uł conceptionis humanȩ: ita rationẽ concep¬

Expanded text:
mo etiam plurimum conferunt his qui carere eis in ueritate mo etiam plurimum conferunt his qui carere eis in ueritate desiderant, quia frequentia hominum magis arguuntur, et dum lacessita crebrius manifestantur, celeri medicina perueniunt ad salutes fuisse per omnia secundum similitudinem nostram, dicitur tamen absque peccato , id est, absque hujus passionis contagio, nequaquam scilicet aculeos concupiscentiae carnalis expertus, quibus nos necesse est etiam ignorantes invitosque compungi; quippe cui nulla inerat similitudo seminationis vel conceptionis humanae, ita rationem concep
Abbreviated transcription (Latin):
entia. miserrime iocunditatis partu animã tantũ nutri¬
unt egrotantẽ: & iccirco hȩc quidẽ simplici cordis medi¬
cma indigent. Quȩ aut̃ carnalia sunt non nisi dupli¬
ei quẽadinodũ diximus ad sanitatẽ curatione ꝑueniunt: un¬
de puritati studentib plurimũ confert. ut harũ carnali¬
ũ passionũ ipsas materias sibi primitus subtrahant. quib
potest uł occasio uł recordatio earũdẽ passionũ egrotan¬
ti adhuc anime generari. Necesse ẽ enĩ ut morbo duplici.
duplex adhibeat᷑ curatio. Nã corpori ne concupiscentia N
effectũ tẽptet ꝓrumpere. necessario effigies & materia il¬
liciens subtrahenda ẽ: & animȩ nichilominus ne eã uel
cogitatione concipiat. attentior meditatio scripturarũ. & sol¬
licitudo ꝑuigil ac remotio solitudinis utilit̾ apponenda. In
ceteris aut̃ uitiis. humana consortia nichil obsunt. Qum im¬

Expanded text:
entia miserrimae jucunditatis pastu animam tantum nutrientia miserrimae jucunditatis pastu animam tantum nutriunt aegrotantem. et idcirco haec quidem simplici cordis indigent medicina, quae autem carnalia sunt, non nisi duplici quemadmodum diximus ad sanitatem curatione perueniunt. unde puritati studentibus plurimum confert, ut harum carnalium passionum ipsas materias sibi primitus subtrahant, quibus potest uel occasio uel recordatio earundem passionum aegrotanti adhuc animae generari. necesse est enim ut morbo duplici duplex adhibeatur curatio. nam corpori, ne concupiscentia in effectum temptet prorumpere, necessario effigies et materia inliciens subtrahenda. est, et animae nihilominus, ne eam uel cogitatione concipiat, adtentior meditatio scripturarum et sollicitudo peruigil ac remotio solitudinis utiliter adponenda. in ceteris autem uitiis humana consortia nihil obsunt, quin im
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ poterunt. Et licet beatus apłs omĩa uitia generalit̾ ꝓ¬
nuntiauerit eẽ carnalia. siquidẽ inimicitias. ⁊ iras. ⁊ hereses.
int̃ ȩtera carnis oꝑa numerauerit: nos tam̃ ad illoꝵ curati¬
ones atq naturas diligentuis colligendas. duplici eas diuisioẽ.
distinguimus. Nã ex his quedã dicimꝰ eẽ carnalia. quȩ specia
lit̾ ad motũ sensũq ꝑtinent carnis. quib illa ita delectat᷑
pascit᷑ ut etiã quietas ii ieitet m̃tes inuitasq eas ñnũquã ꝑ¬
trahat ad suȩ uoluntatis assensum. De quib beatus apłs in
quib ait. & nos om̃s aliquando conu̾sati sumus in desideriis
carnis nr̃e. facientes uoluntates carnis & cogitationũ: & e
ramus natura filii irȩ sic̃ & ceteri. Spiritalia uͦ dicimꝰ ꝑ in¬
stincꝰtũ anime soluis orta: quȩ ñ solũ nichil uoluptatis
conferunt carni : s etiã grauissimis eã languorib affici¬

Expanded text:
re non poterunt. et licet beatus apostolus omnia uitia generaliter pre non poterunt. et licet beatus apostolus omnia uitia generaliter pronuntiauerit esse carnalia, siquidem inimicitias et iras atque haereses inter cetera carnis opera numerauerit, nos tamen ad illorum curationes atque naturas diligentius colligendas duplici ea diuisione distinguimus. nam ex his quaedam dicimus esse carnalia, quaedaliter ad fotum sensumque pertinent carnis, quibus illa ita delectatur ac pascitur, ut etiam quietas incitet mentes inuitasque eas nonnumquam pertrahat ad suae uoluntatis adsensum. de quibus beatus apostolus in quibus, ait, et nos omnes aliquando conuersati sumus in desideriis carnis nostrae, facieramus natura filii irae sicut et caeteri . » Spiritalia vero dicimus quae instinctu animae solius orta non solum nihil voluptatis conferunt carni, sed etiam gravissimis eam languoribus affici
Abbreviated transcription (Latin):
teriã habens in ꝓmptu abusus ea fuisset illicite: nec scds adã
sine cuuisdã materiȩ illicitatione. tẽpta :t̃ cũ dr̃ ei. Si fi¬
lius dĩ es.
dic ut lapides isti panes fiant. forncatio qͦq
dicente dõ ad beatũ iob. Hirtus eius in lumbis eius: & potes¬
tas eius suꝑ umbilicũ uentris. Ideoq hȩc specialit̃ duo. quȩ
ministerio carnis explent᷑: extra illã spiritalẽ animȩ curam.
egent peculiarius etiã continentia corporali. Si quidẽ. ad re¬
tundendos hoꝵ stimulos ñ sufficit sola mentis intentio. ut
ñnũquã solet adu̾sus irã. seu tristitiã. eterasq fieri passio¬
nes. quas etiã sine ulla carnis afflictione sola nouit ex pug¬
nare mentis industria: nisi etiã castigatio corporalis accesse¬
rit. quȩ ieiniis ac iugiliis ⁊⁊ operis contritione ꝑficit᷑. hisq
fuerit remotio localis adiuncta: quia sic̃ amboꝵ tutio. id est
animȩ & corporis generant᷑. ita suꝑari hi sine utriꝰq labo¬

Expanded text:
ptu abusus ea fuisset inlicite, nec secundus sine cuiusdam materiae inlicitatione temptatur, cum dicitur ei: si filius dei es, dic ut lapides isti panes fiant. fornicatio quoqdicente deo ad beatum Iob: et uirtus eius in lumbis, et potestas eius super umbilicum uentris. ideoque haec specialiter duo, quae ministerio carnis explentur, extra illam spiritalem animae curam egent peculiarius etiam continentia corporali, siquidem ad retundendos horum stimulos non sufficiat sola mentis intentio ut nonnumquam solet aduersus iram seu tristitiam ceterasque fieri passiones, quas etiam sine ulla carnis adflictione sola nouit expugnare mentis industria, nisi etiam castigatio corporalis accesserit, quae ieiuniis, uigiliis et operis contritione perficitur, hisque fuerit remotio localis adiuncta, quia sicut amborum uitio, id est animae et corporis generantur, ita superari nisi utriusque labo
Abbreviated transcription (Latin):
uł excedentes diligentiȩ modũ. peculiarius ea attentiusq cus¬
todiunt. & ab alioꝵ contrectatione. defendunt. quȩ uiiuersis
frĩb debent eẽ. cõmunia. Quasi uͦ differentia tantũmodo me¬
talloꝵ. & ñ ipsa passio cupiditatis habeat᷑ in noxa. & ꝓ rebus
quidẽ magnis irasci ñ liceat. ꝓ uiliorib uͦ hoc ipsũ fecisse. si¬
ne culpa sit: & ñ iccirco p̃ciosiores abiecerimꝰ materias. ut
facilius disceremus uiliora contẽpnere. Quid enĩ differt u¬
trũ quis ꝑturbationẽ cupiditatis erga opes amplas atq ma¬
gnificas. an erga uiliores exerceat species. nisi qd̃ in eo rep̃¬
hensibilior uidicandus ẽ. qd̃ qui maxima respuerit. mini¬
mis obligͥat᷑ Ideoq ꝑfectionẽ cordis abrenuntiatio ista
ñ optinet: quia cũ censũ habeat pauꝑis. ñ abiecit diuitis

Expanded text:
vel excedentes diligentiae modum, peculiarius ea attentiusque cusvel excedentes diligentiae modum, peculiarius ea attentiusque custodiunt, et ab aliorum contrectatione defendunt, quae universis fratribus debent esse communia. Quasi vero differentia tantummodo metallorum, et non ipsa passio cupiditatis habeatur innoxia, et cum pro rebus quidem magnis irasci non liceat, pro vilioribus vero hoc ipsum fecisse sine culpa sit; et non idcirco pretiosiores abjecerimus materias, ut facilius disceremus viliora contemnere. Quid enim differt, utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas, an erga viliores exerceat species? nisi quod in eo reprehensibilior judicandus est, quod qui maxima spreverit, minimis obligetur. Ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet; quia cum censum habeat pauperis, non abjicit divitis
Abbreviated transcription (Latin):
uas atq exiguas transtulerunt. Nam uitiũ cupiditatis & aua¬
ritiȩ qd̃ erga species p̃ciosas exercere ñ possunt circa iuliores
materias retinentes: ñ abscidisse. s cõmutasse. se ꝓbant pris¬
tinã passionẽ. Nam nimia deiuncti diligentia. erga curã psi¬
atii. sportellȩ. sacelli. codicis. aliarũq similiũ rerũ quãuis
uilissimarũ: eadẽ tam̃ qua antea. detinent᷑ libidine: Quȩ eti¬
am tanta emulatione custodiunt. atq defendunt: ut ꝓ ipsis
adu̾sus fr̃em cõmoueri eos. & qđ ẽ. turpus etiã litigare non
pudeat. In quib adhuc egritudine. cupiditatis pristinȩ. la¬
borantes. hȩc eadẽ quȩ usus corporis possidere monachũ. uel
necessitas cogit. scdm̃ numerũ mensurãq cõmunẽ ñ st̃ habe¬
re contẽpti. in hoc quoq sui cordis auaritiã designantes. eũ
ut ea quib uti necesse ẽ: ꝓpensius student habere quã ꝙ̧teri.

Expanded text:
uas atque exiguas transtulerunt. nam uitium cupiditatis et auauas atque exiguas transtulerunt. nam uitium cupiditatis et auaritiae, quod erga species pretiosas exercere non possunt, circa uiliores materias retinentes non abscidisse, sed conmutasse se probant pristinam passionem. nam nimia deuincti diligentia erga curam psiathii, sportellae, sagelli, codicis aliarumque similium rerum quamuis uilissimarum eadem tamen qua antea libidine detinentur. quae etiam tanta aemulatione custodiunt atque defendunt, ut pro ipsis aduersus fratrem conmoueri eos et quod est turpiuspudeat. In quibus adhuc aegritudine cupiditatis pristinae laborantes, haec eadem quae usus corporis possidere monachum vel necessitas cogit, secundum numerum mensuramque communem non sunt habere contenti, in hoc quoque sui cordis avaritiam designantes, cum vel ea quibus uti necesse est, propensius student habere quam caeteri,
Abbreviated transcription (Latin):
longiquiora uitia. quȩ sub specie uirtutũ ⁊ imagine spiri¬
taliũ rerũ uident᷑ emergere. quã illa quȩ ex aꝑto ꝓ carna¬
li uoluptate gignunt᷑. Nec enĩ uelut palã expositi ac mam¬
festi languores. & arguunt᷑ comminus. & sanant᷑. Illa uͦ dũ
subp̃textu uirtutũ tegunt᷑. ineurata ꝑdurant: & deceptos qͦs¬
q periculosius faciunt ac desꝑatius egrotare.
am illud ridiculũ qualit̃ ex primat᷑. qđ nonnullos post
illũ pͥmȩ renuntiationis ardorẽ. quo uł res familiares
uel opes plurias ac militiã scli relinquentes semetipsos
ad monasteria contulert̃. tanto cernimued studio in
his quȩ penitus abscidi ñ possunt. & quȩ nequeunt in hoc or¬
dine non haberi quãuis parua uiliaq sint eẽ deuincꝰtos. ut ho¬
rũ cura pristinarũ omĩum facultatũ suꝑet passionẽ. Qiubus
ꝓfecto ñ magne ꝓderit maiores opes ac substantias contẽpsis-¬
se: quia affectus earũ ob quos illȩ contẽpnendȩ st̃: in res par¬

Expanded text:
b specie uirtutum et imagine spiritalium rerum uidentur emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut palam expositi ac manifesti languores et arguuntur comminus et sanantur, illa uero, dum sub praetextu uirtutum teguntur, incurata perdurant et deceptos . quosque periculosius faciunt ac desperatius aegrotare. Nam illud ridiculum qualiter expromatur, quod nonnullos post illum primae renuntiationis ardorem, quo uel res familiares uel opes plurimas ac militiam saeculi relinquentes semet ipsos ad monasteria contulerunt, tanto cernimus studio in his, quae penitus abscidi non possunt et quae nequeunt in hoc ordine non haberi, quamuis parua uiliaque sint, esse deuinctos, ut horum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem. quibus profecto non magne proderit maiores opes 20 substantias contempsisse, quia affectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res par
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u. Et iterũ. Caro & sanguis regnũ dĩ ñ possidebunt.
Deniq sequit᷑. Neq corruptio incorruptelã possidebit. Non¬
nũquã ꝓ agnitione & ꝓpinquate. ut ibi. eͤcce os tuũ & ca¬
ro tua nos sumus. & apłs. Si quomͦ in emulationẽ inducã
carnẽ ineam: & saluos faciam aliquos ex eis. Querendũ gͦ

Expanded text:
in spiritu, et iterum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. in spiritu, et iterum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. denique sequitur: neque corruptio incorruptelam possidebit. nonnumquam pro agnatione et propinquitate, ut ibi: ecce nos os tuum et caro tua sumus, et apostolus: si quo modo in aemulationem inducam carnem meam et saluos
Abbreviated transcription (Latin):
co res ab apł̃o nominari uident᷑ concupiscentia carnis adu̾sus
spm̃. & sp̃c adu̾sus carnẽ. Quarũ adu̾sus se inuicẽ pugna. hanc
uidet᷑ habere causã atq rationẽ: ut ea quȩ uolumus inquit
facere nequeamus. Quarta gͥ suꝑest causa quã minime uos
uidistis: ut illud scilicet qđ nolumus faciamus. Nunc gͦ o
pus ẽ nob̃. ut prius duarũ concupiscentiarũ uim id ẽ car¬
nis & sp̃c agnoscamus.: & ita demũ quȩ uoluntas sit nr̃a q̃
uoluntatis nr̃e non ẽẽ similit discernamus. X¬
ocabulũ carnis: in scripturis scĩs multifariȩ legimus no¬
minari. Nã ñnũquã significat hominẽ integrũ. id est qui
ex corpore & anima constat. ut ibi: & u̾bũ caro facꝰtũ ẽ &
habitauit in nob̃. & uidebit omĩs caro salutare dĩ nr̃i.
Nonnũquã homines peccatores atq carnales. ut ibi. Non per
ipsis peccatis ponitur. ut ibi. uos aut̃ non estis in carne: s

Expanded text:
co res ab apostolo nominari uidentur, concupiscentia carnis aduersusco res ab apostolo nominari uidentur, concupiscentia carnis aduersusduersus carnem, quarum aduersus se inuicem pugna hanc uidetur habere causam atque rationem, ut ea quae uolumus, inquit, facere nequeamus. quarta igitur superest causa quam minime uos uidistis, ut illud scilicet quod nolumus faciamus. nunc ergo opus est nobis, ut prius duarum concapiscentiarum uim, id est carnis et spiritus, agnoscamus, et ita demum quae uoluntas sit nostra, uoluntatis nostrae non esse similiter discernamus. Vocabulum carnis in scripturis sanctis multifarie legimus nominari. nam nonnumquam significat hominem integrum, id est qui ez corpore constat et anima, ut ibi: et uerbum cactum est, et: uidebit omnis caro salutare dei nostri, nonnumquam homines peccatores atque carnales, ut ibi: non permipsis pecoatie ponitur, ut ibi: nos autem non estis in carne sed
Abbreviated transcription (Latin):
ermanus. Licet nob̃ quȩdã intellecꝰtus linea. iã p̃lucere.
iudeat᷑ tamen quia necdũ possumus apli sententiã ad liqui¬
dũ ꝑuidere: uolumꝰ hȩc nob̃ aꝑtuis explanari. Tres enĩ res
hic indicare uident᷑. Erima carnalis adu̾sus spm̃ pugna. sccda
media collocat᷑: de qua dr̃. ut non quecũq uultis faciatis.
Suꝑ qua re licet ut dixi suspiciones quasdã ex his quȩ ex¬
posita sunt intellegentia colligamus: uolumus tam̃ quia se.
obtulit huiꝰ collationis occasio aliqͥd nob̃ lucidiꝰ disputari.
anihel. Discernere diuisiones & lineas questionũ uiiii¬
portio intellectus ẽ: & maxima pars intellegentiȩ. scrre
putabit᷑. quia licet is qui in t̾rogat umi ꝓpositȩ questionis
ignoret. Tamen quia prudent᷑ inquirit. & intellegit quid non
intellegat. hoc ipsũ rͣeputatur ad sapientiã. eoqđ qui nesciuit
prudent᷑ agnouerit. Sedm diuisionẽ itaq ur̃am. tres hoc lo¬

Expanded text:
ERMANVS: Licet nobis quaedam intellectus linea iam praelucere ERMANVS: Licet nobis quaedam intellectus linea iam praelucere uideatur, tamen quia necdum possumus apostoli sententiam ad liquidum peruidere, uolumus haec nobis apertius explanari. tres enim res hic indicari uidentur, prima carnis aduersus spiritum pugna, secunda media conlocatur, de qua dicitur: ut non quaecumque uultis illa faciatis. super qua re licet ut dixi suspiciones quasdam ex his quae exposita sunt intellegentiae colligamus, uolumus tamen, quia se huius obtulit conlationis occasio, aliquid nobis lucidius disputari. DANIHEL: Discernere diuisiones et lineas quaestionum portio intellectus est, et maxima pars intellegentiae scire qputabitur, quia licet is qui interrogat uim propositae quaestionis ignoret, tamen quia prudenter inquirit et intellegit quid non intellegat, hoc ipsum illi reputatur ad sapientiam, eo quod quid nesciret prudenter agnouerit. secundum dmisionem itaque uestram tres hoc lo
Abbreviated transcription (Latin):
sus carnẽ hȩc aut̃ inuice adu̾sant᷑ sibi: ut ñ quecũq uultis
illa faciatis. habes & hic pugnã inuisceratã quodã mͦ corpo¬
ri nr̃o. dispensatione dñi ꝓcurante. Quicqͥd enĩ generalit᷑ &
sine aliqua exceptione omĩb inest. qͥd aliud uidicari potest.
nisi ipsi humanȩ substantiȩ post runã primi honunis ue¬
lud naturalit᷑ attributũ.: ⁊ qđ uniuersis congenitũ conere¬
tũq dep̃hendit᷑. quomͦ ñ credendũ sit arbitrio dnĩ ñ nocen¬
tis s consulentis insertũ: causã uͦ huius belli id est carnis
faciatis. Ergo id qd ꝓcurauit ds̃ ut a nob̃ ñ possit impleri.
id ẽ ut ñ quȩcũq uolumꝰ illa faciamus. si impleat᷑. quid ali¬
ud credi potest eẽ quã noxium: & est quodã modo utilius
hȩc pugna nobis dispensatione creatoris nr̃i inserta. & ad
meliorẽ nos statũ ꝓuocans atq compellens: qua sublata pro¬
eul dubio pax econtrario ꝑnitiosa succedit. UiII¬

Expanded text:
uultis illa faciatis. habes et hic pugnam inuisceratam quodammodo corpori nostro dispensatione domini procurante. quidquid enim generaliter et sine aliqua exceptione omnibus inest, quid aliud iudicari potest nisi ipsi humanae substantiae post ruinam primi hominis uelut naturaliter adtributum : et quod uniuersis congenitum concretumque deprehenditur, quomodo non credendum sit arbitrio domini non nocentis, sed consulentis insertum? causam nero huius belli, id est carnisfaciatis. ergo id quod procurauit deus ut a nobis non possit impleri, id eet ut non quaecumque uolumus illa faciamus, si inpleatur quid aliud credi potest esse quam noxium ? et est quodammodo utilis haec pugna nobis dispensatione creatoris inserta et ad meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua sublata procul dubio pax e contrario perniciosa succederet. G
Abbreviated transcription (Latin):
gentes expugnandas a populo isrłis. xxii Quomͦ nob̃ utile sit uitioꝵ
t̾ras possidere. xxiii Qđ t̾rȩ de quib expulsi st̃ popłi chananeoꝵ semi¬
ni sem fuert̃ deputatȩ: xxiiii Testimonia diuersa suꝑ significatione oc¬
to uitioꝵ. xxu Qđd deuicta passione gulȩ impendendus labor ad uir¬
tutes ceteras optinendas. xxui Qd ñ idẽ prelioꝵ ordo sit qui po

Expanded text:
 Quomodo nobis utile sit uitiorum terras possidere. Quod terrae, de quibus expulsi sunt populi Chananaeorum, semini Sem fuerint deputatae. Testimonia diuersa super significatione octo uitiorum. Quod deuicta passione gulae inpendendus sit labor ad uirtutes ceteras obtinendas. Quod non idem proeliorum ordo sit q
Abbreviated transcription (Latin):
hic debeamus accipere. Manfestũ nãq ẽ. seđ̃m illud qd
positum est. & u̾bũ caro facꝰtũ ẽ. uł illud & uidebit omĩs
caro salutare di. penitus stare non posse. Sed neq scđm il
sint caro. quia non sicut abrupte ibi de homine peccatore :
ita & hic ponitur eũ dicitur. caro concupiscit aduersus sp̃m.¬
& sp̃c aduersus carnẽ. Neq de reb substantialib loqui¬
tur. sed de actualib: quȩ in uno eodẽq homine uel pa¬
rit᷑ uel singillatim cũ quadã temporis uicissitudine &
mutatione luctantur.xi.¬
uã obrẽ in hoc loco carnẽ ñ hominẽ id est hominis sub¬
stantiam. sed uoluntatẽ. carnis & desideria pessima debemꝰ
accipere: sicut ne spm̃ quidẽ aliquã rẽ substantialẽ: seda¬
niiȩ desideria bona ⁊ spĩtalia designare. Quẽ sensũ idem be

Expanded text:
 est secundum illud quod positum est, Et verbum caro factum est; vel illud, Et videbit omnis caro salutare Dei, penitus stare non posse; sed neque secundunibus istis, eo quod sunt caro; quia non, sicut ibi abrupte de homine peccatore, ita et hic ponitur caro, cum dicitur : Caro concupiscit adversus sptus aduersus carnem. neque enim de rebus substantialibus loquitur, sed de actualibus, quae in uno eodemque homine uel pariter uel singillatim cum quadam temporis uicissitudine et mutatione luctantur. Quamobrem in hoc loco carnem non hominem, id est hominis substantiam, sed uoluntatem carnis et desideria pessima debemus accipere, sicut ne spiritum quidem aliquam rem substantialem, sed animae desideria bona et spiritalia designari. quem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
ri arbitrii facultas popłi mobedientia demonstrat᷑: ita cotti¬
diana circa eũ ꝓuisio d̃ĩ clamantis. quodã modo & monentis
ostendit᷑. Cũ enĩ dicit si popłs m̃s audisset me: priorẽ uti¬
q se loquutũ eis euident̃ ostendit. Qđ si fieri a dño non solum
ꝑ legẽ scriptã litteris. uerũ etiam cotidianis monitis solet.
scđm illud qđ ꝑ ysaiam dicit᷑. tota die: expandi manus meas.
ad popłm ñ credentẽ mͥ. s& contradicentẽ. utrũq gͦ potest

Expanded text:
ri arbitrii facultas populi inoboedientia demonstratur, ita cotiri arbitrii facultas populi inoboedientia demonstratur, ita cotidiana circa eum prouisio dei clamantis quodammodo et monentis ostenditur. cum enim dioit: si populus meus audisset me, priorem utique se locutum eis euidenter ostendit. quod fieri a domino non solum per legem scriptam litteris, uerum etiam cotidianis monitis solet secundum illud quod per Esaiam dicitur: tota die expandi manus meas ad populum non credentem mihi et contradi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis eoꝵ: & ambulabt̃ in aduentionib suns. xx German
oc testimoniũ aꝑtissime liberũ demonstrat arbitriũ qđ̵ di¬
citur. Si popłs ms̃ audisset me. et̃ alibi. st̃ ñ audunt popłs
ms̃ uocẽ meã. Cũ enĩ dicit si audisset: ostendit in potestate
illiꝰ fuisse: uel adquiescendi. uł ñ ad quiescendi iudiciũ. Quc¬
mͦ gͥ ñ in nob̃ nr̃a salus ẽ. constituenda: cũ uel audiendi.
uł ñ audiendi ipse nob̃ concesserit facultatẽ: XXI.
cute quidẽ considerasti hoc qđ dicitur. Pafnutius.¬
entẽ uł ñ audientẽ loquat᷑ attenditis. nec illud qđ sequit᷑.
D nichilo utiq iimicos eiꝰ humiliasse: ⁊ stiꝑ tribulantes eos
misissẽ manũ meã. Nemo gͥ hȩc quȩ ꝓtulimꝰ ut nichil geri
sine dño ꝓbaremꝰ. praua int̃pretatione detorquens. ad defen¬
sionẽ liberi arbitrii. ita conet᷑ assumere. ut ab homine grãm
cũi ꝓuisionẽ q coitidianã tẽptet auferre. ꝑ hoc qđ dr̃. & nõ¬

Expanded text:
cordium eorum, ambulabunt in adinuentionibus suis. GERMANVS: Hoc testimonium apertissime liberum demonstrat arbitrium quod dicitur: si populus meus audisset me, et alibi: et non audiuit populus meus uocem meam. cum enim dicit si audisset, ostendit in potestate illius fuisse uel adquiescendi uel non adquiescendi iudicium. quomodo igitur non in nobis nostra salus est conlocanda, cum uel audiendi uel non audiendi ipse nobis concesserit facultatem? PAFNVTIVS: Acute quidem considerastis hoc quod dicitur si audisentem vel non audientem loquatur, attenditis; nec illud quod sequitur, pro nihilo utique inimicos ejus humiliassem, et super tribulantes eos inmisissem manum meam. nemo igitur haec quae protulimus, ut nihil geri sine domino probaremus, praua interpretatione detorquens ad defensionem liberi arbitrii ita conetur adsumere, ut ab homine gratiam dei prouisionemque cotidianam temptet auferre per hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissu eiꝰ: cũ ꝓ nequitiis ac duritia cordis nr̃i deserens nos dͥi¬
uina ꝓtecꝰtio. diabolũ nob̃ uel ignomimosas c orporis passi¬
ones. patit᷑ dominari. Qd̃ etiã apłi uocib eiudentissime ꝑdo¬
cem᷑ dicentis. Propt̃ qđ tradidit illos ds̃ in passiones ignominiȩ.¬

Expanded text:
permissu; cum pro nequitiis ac duritia cordis nostri deserens nos dipermissu; cum pro nequitiis ac duritia cordis nostri deserens nos divina protectio, diabolum nobis vel ignominiosas corporis passiones patitur dominari. Quod etiam Apostoli vocibus evidentissime perdocemur, dicentis: Propter
Abbreviated transcription (Latin):
uid: fiduĩ ipsoꝵ & credulitatis ẽ opus. Qđ uisũ recipiunt.
oculoꝵ: diuinȩ miserationis ẽ munus. Qđ aut̃ etiã post ꝑ¬
ceptionẽ cuiuslibet muneris tã gra d̃i. quã ratio liberi
ꝑseuerat arbitrii. leꝓsoꝵ quoq decẽ qui parit curati st̃.
declarat exemplũ. E quib dũ unus ꝑ arbitrii sui bonũ grã¬
rũ restituit acꝰtionẽ. dñs nouẽ requirens unũq collaudans.
sollicitudinẽ adiutorii sui circa immemores beneficioꝵ suoꝵ
iuigẽ se retinere demonstrat. Hoc ipsũ enĩ uisitationis suȩ
donũ ẽ. qd̃ uł suscipit & approbat gratũ: uł requirit ac re
p̾hendit ingratos.
redere tamen inconcussa fide nos conuenit. nichil sine dõ
ꝓrsus in hoc mundo geri. Aut enĩ uoluntate. eiꝰ aut ꝑmis¬
su agi uniu̾sa fatẽdũ ẽ. ut scilicet hec que bona st̃ uolun¬
tate dĩ ꝑfici auxilioq credant᷑. Cug aut̃ contraria sur̃.

Expanded text:
uid, fidei ipsorum et credulitatis est opus. quod uisum recipiunt uid, fidei ipsorum et credulitatis est opus. quod uisum recipiunt oculorum, diuinae miserationis est munus. quod autem etiam post perceptionem cuiuslibet muneris tam gratia dei quam ratio liberi perseueret arbitrii, leprosorum quoque decem qui pariter curati sunt declarat exemplum. e quibus dum unus per arbitrii sui bonum gratiarum restituit actionem, dominus nouem requirens unumque conlaudans sollicitudinem adiutorii sui etiam circa inmemores beneficiorum suorum iugem se retinere demodonum est, quod vel suscipit et approbat gratum, vel requirit ac reprehendit ingratos. c mundo sine Deo geratur. Credere tamen inconcussa fide nos convenit, nihil sine Deo rsus in hoc mundo geri. Aut enim voluntate ejus aut permissu agi universa fatendum est, ut scilicet haec quae bona sunt, voluntate Dei perfici auxilioque credantur; quae autem contraria sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fȩdus. neq sociabis cũ eis conuigia. Qd gͥ introducunt᷑ in t̃¬
rã repmissionis. qđ delent᷑ gentes multȩ corã eis. qđ tradim¬
t᷑ in manꝰ eoꝵ nationes maioris numeri & robustiores quã
popłs isrł. dĩ ẽẽ grãm scriptura ꝓnuntiat: utrũ aut̃ ꝑcu¬
tiat eas isrł usq ad int̃netionẽ: an reseruet eas & parcat. &
utrũ ineat cũ eis fȩdus. & utrũ societ cũ eis coniugia. an non
societ. ipsoꝵ eẽ testat᷑. Quo testimonio manifeste discernit᷑. quid
libero arbitrio. quid ue dispensatiom uł cottidiano adiutorio
dnĩ debeamꝰ adscribere: & qđ diuinȩ sit grẽ p̃stare nob̃ occasi¬
ones salutis & ꝓuentꝰ secundos atq uictoriã: nr̃m uͦ ut conces¬
sa ddi beneficia. uł intentius uł segnius exequam᷑. Quã rationẽ
etiã in illoꝵ eȩcoꝵ curatione: satis eident᷑ uidemꝰ expressam.
Qđ enĩ transit ante eos ih̃e: diuine ꝑuidentiȩ & dignati¬

Expanded text:
oducontur in terram repromissionis, quod delentur gentes multae coram eis, quod traduntur in manus eorum nationes maioris numeri et robustiores quam populus Israhel, dei esse gratiam scriptura pronuntiat. utrum autem percutiat eas Israhel usque ad internicionem, an reseruet eas et parcat, et utrum ineat necne cum eis foedus et utrum societ cum eis coniugia an non societ, ipsorum esse testatur. quo testimonio manifeste discernitur, quid libero arbitrio quidue dispensationi uel cotidiano adiutorio domini debeamus adscribere, et quod diuinae sit gratiae praestare nobis occasiones salutis et prouentus secundos atque uictoriam, nostrum uero ut concessa dei beneficia uel intentius uel segnius exsequamur. quam rationem etiam in illorum caecorum curatione satis euidenter uidemus expressam. quod enim transit ante eos Iesus, diuinae prouidentiae et dignati