comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabili spectaculo agnꝰ innocent᷑ occisus
leonis qui occiderat uires potenter attri¬
iit. agnus qui tollit peccata mundi leo¬
nẽ qui intulit peccata mundo confre¬
git agnus qͥ nos suȩ carnis & sanguimꝰ
libamine. ne pereamꝰ reficit. leonẽ qui
nos rugiens circuit & quẽ de nobis per¬
dat inquirit superauit. agnꝰ qͥ suae
mortiꝰ signũ frontibus nr̃is ad decu¬
tienda tela mortiferi hostis imposuit.
nã & iđo sanguis agni legalis in limine
ac suꝑliminari & utroq poste domoꝵ
in quib edebat᷑ iussus est poni ut et iã
quadriꝑtita sanguinis distinctio qua¬
drifidũ dñicȩ passionis uexillũ quo
nos signati liberam᷑ exprimeret: de¬
iecit aduersariũ nr̃ȩ libertatis & paciꝰ
qͥ insidiat᷑ nobis in occulto sicut leo in
cubili suo Sicut ergo nocte hac immo¬
lato agno in egypto signatis eius san¬
guine domib fideliũ comestis eiꝰ carni¬
bus uenit đns repente. & eos qͥ mystern

Expanded text:
rabili spectaculo agnus innocenter occisus, rabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter attrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nobis perdat inquirit, interficit Agnus, qui suae mortis signum frontibus nostris ad decutienda tela mortiferi hostis imposuit. Nam et ideo sanguis agni legalis in limine superliminari et utroque poste domorum in quibus edebatur jussus est poni, ut etiam quadripartita sanguinis distinctio quadrifidum dominicae passionis vexillum, quo nos signati liberamur exprimeret, dejecit adversarium nostrae libertatis et pacis, qui insidiatur nobis in occulto, sicut leo in cubili suo. Sicuti ergo nocte hac immolato agno in Aegypto, signatis ejus sanguine domibus fidelium, comestis ejus carnibus venit Dominus repente, et eos qui mysterii
Abbreviated transcription (Latin):
domorũ suarũ utrũq ac suꝑliminare
ꝑungere atq int paratũ ac uigilantẽ
horã suȩ redẽptionis expectare Qđ dũ
faceret: ecce noctis huius medio dñs ad¬
ueniens ꝑcussis egyptiorũ primogenitis
liberauit popłm suũ a pondere longae
seruitutis. atq ad terrã ꝓmi s olĩ pa¬
triae ꝑduxit. iubens eũ hanc noctẽ in
memoriã suȩ saluationis om̃ibus annis
nem. Quȩ ꝓfecto redẽptio popłi illius
spũalis nr̃ȩ redẽptionis quȩ resurgente
a mortuis dño hac nocte completa est
typũ gessit. sicut etiã carnales eiusdẽ po¬
puli oppressores ȩgyptii duriora nequitiȩ
spũalis arma designant. quibꝰ subiectum
sibi genus humanũ impia dominatione
premebat. Sed ueniens agnus immacu¬
latꝰ dignatus est immolari ꝓ nobis. dedit
sanguinẽ suũ nr̃ȩ salutis pretiũ. qͥ morte
ad tempus suscepta mortis imperium
ꝑpetuo dãpnauit mirandoq ac deside¬

Expanded text:
domorum suarum utrumque ac superliminare domorum suarum utrumque ac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret, ecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salvanem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores Aegyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit sanguinem suum nostrae salutis pretium, qui, morte ad tempus suscepta, mortis imperium perpetuo damnavit, mirandoque ac deside
Abbreviated transcription (Latin):
pore & in hac precipue nocte sollicitaᷤᷤ
ꝓ eius expectati uigilias agam᷑. Obse¬
cremus miscđam illius qui susceptã
ꝓ nobis humilit̾ mortẽ mex sublimit̃
superauit. ut nr̃e nos tẽpore resurrec¬
tionis de morte ad uitã transmigrare
concedat. Rogemꝰ eũ qui pascha nr̃m
immolat᷑ est xp̃c. ut & inchoata pascha¬
lis gandui sollẽnia nos digne ꝑagere.
& ꝑ hec contingere ad gandia prestet ae¬
terna int̾ hȩc uero notandũ. qđ huniᷤᷤ
sacratissimȩ noctis ac redẽptionis nr̃ȩ
quã colimus sollẽpnitas iã olim est in
antiquo dĩ popło mistice designata
Cũ enim idẽ popłs diu fuisset ȩgiptia ser¬
uitute grauat᷑. nec eũ dimittere uellent
egyptii ad liberũ sui conditoris exire
seruitiũ : tandẽ pręcepit ei dñs in cele¬
bratione paschȩ immolare agnũ eiusq
carnes hac nocte assare & edere. eiusq
sanguine qui esset susus in limine. postẽ

Expanded text:
, et in hac praecipua nocte, sollicitas , et in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii solemnia nos digne peragere, et per haec contingere ad gaudia praestet aeterna. Inter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute gravatus, nec eum dimittere vellent Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere, et ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ resurrectionis. & nr̃ȩ ꝓfectũ uitae
spũalis insinuat Galilea quippe trans¬
migratio facta int̃pretatur. Et bene in
galilea uidetur a discipulis. qui iã de
morte ad uitã. de corruptione ad incor¬
ruptionẽ. de pęna transmigrauerat ad
głam. ut uictoriã resurrectionis non
solũ ostensione corporis & exhortatione
sermonis. sed nomine quoq loci in quo
appareret & loqueret᷑ conmendaret. Sed
ipsi gaudio resurrectionis eius ita solũ tunc
frui ualemꝰ. si nc̃ de corruptela uitiorũ
aduntutũ opera transiigrare satagimꝰ
Unde curandũ summopere est fr̃s mei. ut
quia resurrectionis dñi & saluatoris
nr̃i tempꝰ agnouimꝰ. quia eius sollemnia
celebramus: continuis bonorũ operũ
ꝓfectibus ad contemplandã eits celsitu¬
dinẽ transinigremꝰ. Quia nr̃ȩ resurrec¬
tionis tẽpus ignoramꝰ. qđ tam̃ futurũ
nullo mͦ ambigimus : & om̃i quidẽ tem¬

Expanded text:
suae resurrectionis et nostrae profectum vitae suae resurrectionis et nostrae profectum vitae spiritualis insinuat. Galilaea quippe transmigratio facta interpretatur. Et bene in Galilaea videtur a discipulis, qui jam de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena transmigraverat ad gloriam, ut victoriam resurrectionis non solum ostensione corporis et exhortatione sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret et loqueretur commendaret. Sed et ipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere est, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus, quia ejus solemnia celebramus, continuis bonorum operum profectibus ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni quidem
Abbreviated transcription (Latin):
te a mortuis ueritatẽ nr̃ȩ carnis. uide¬
amus głam nouȩ incorruptionis. Su¬
perius quippe lectũ est quia elauso sur¬
rexit monum̃to. nunc antẽ legit᷑ quia
mulieres tenuerunt pedes eius. & ado¬
rauerunt eñ. Surrexit enĩ clauso ostio
monumenti & exut. ut immortale iã
factũ doceret esse corpꝰ qđ in monum̃to
clausũ fuerat mortuum. Tenendas
mulieribꝰ prebuit plantas. ut uerã se
fr̃ibus meis ut eant in galileã. ibi me
uidebunt. O mira pietas saluatoris.
mira benignitas. Quos ante passionẽ
discipulos & aliquando etiã seruos uo¬
care consueuerat: hos post resurrecti¬
onẽ fr̃s appellat. ut & eiusdẽ se huma¬
nitatis quã & ante habuerat habitum
resurgendo resũpsisse monstraret. &
illos quoq ad ꝓmerendã sperandãq in
sua carne coronã immortalitatis qua
ipse iã prȩminebat erigeret. Sane qđ se
in galilea uidendũ a discipulis prȩdrait.
& sicut sequentia scĩ euangłn declarant
exhibuit: etiã m hoc mistice & uirtutẽ

Expanded text:
te a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut veram se fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. O mira pietas Salvatoris, mira benignitas! Quos ante passionem discipulos, et aliquando etiam servos vocare consueverat, hos post resurrectionem fratres appellat, ut et ejusdem se humanitatis, quam et ante habuerat, habitum resurgendo resumpsisse monstraret, et illos quoque ad promerendam sperandamque in sua carne coronam immortalitatis qua ipse jam praeeminebat erigeret. Sane quod se in Galilaea videndum a discipulis praedixit, et sicut sequentia sancti Evangelii declarant, exhibuit etiam in hoc mystice, et veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uirorũ pariter & feminarũ. quotquot in
die indicii ꝑcussis pauore & digna ulti
one reꝓbis. ipsȩ cȩlesti gr̃a ad uitã triũ¬
phare de morte & beate gaudiũ resurrec¬
tionis intrare meruerint. Currentibuᷤ
autẽ eis euangelizare discipulis occurrit
it̃c: easq salutat. ostendens se om̃ibꝰ iter
uirtutũ inchoantibus. ut ad salutẽ ꝑpe

Expanded text:
virorum pariter et feminarum, quotquot in virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pavore ac digone reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus autem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter virtutum inchoantibus, ut ad salutem pe
Abbreviated transcription (Latin):
uultu significaret. quia is cuius głam
resurrectionis nuntiabat. & t̾ribilis
ad dãpnandum reprobos. & benignus
esset ac blandus ad consolandũ electos
In sulgure & enĩ terror timoris. in niue
autẽ blandimentũ candoris exprimit᷑
In cuius iudiciũ diuinȩ discretionis ipse
quoq angłs apparet. & custodes sepul¬
tuorũ instar terrę ꝓsternit. & uisita¬
trices eiusdẽ sepulchr̃i piissimas benig¬
na consolatione refouet. ac ne paueant
confortat. insuper etiam familiari affa¬
tu prior ipse quia sciret eas itim quȩ¬
rere dicit. & quia surrexit addit. max¬
etiam ipsas honorifico ac lȩtissimo sub¬
ditas ministerio gaudiũ resurrectioniᷤᷤ
eius euangeli tare prȩcipit. Et quã felice ᷤᷤ
feminȩ. quȩ angłico doctȩ oraculo triũ¬
phũ resurrectionis mundo adnuntiare
meruerunt. ac mortis quã ȩua serpenti¬
no seducta affatu contraxit imperiũ prȩ¬
dicare dirutũ. Quanto feliciores ammae

Expanded text:
vultu significaret, quia is, cujus gloriam vultu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exprimitur. In cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodes sepultuorum instar terrae prosternit, et visitatrices ejusdem sepulcri piissimas benigna consolatione refovet, ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse, quia sciret eos Jesum quaerere, dicit, et quia jam surrexit addit, metiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecepit. Et quam felicis feminae quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, ac mortuis quod Eva serpentino seducta affatu contraxit imperium praedicare dirutum! Quanto feliciores animae
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit. cũ is qui natiuitatis eius mundo
gaudiũ euangelizabat iuxta pastores
stetisse legat᷑. Stare quippe pugnanti
paruit angłs qui aduentũ d̃ni in mun¬
do prȩdicabat. ut etiã stando signaret.
quia is quẽ prȩdicabat ad debellandum
mundi principẽ ueniret. Recte prȩco
resurrectionis eius sedisse memorat᷑. ut
etiã sedendo figuraret eũ superato mor¬
tis auctore sedẽ regni iã conscendisse
ꝑpetui. De qua paulopost discipulis ap¬
parens ait. data est mͥ om̃is potestas in
cȩlo & in terra. Et euangelista marcus.
lutũ quo ostiũ monumenti claudebat᷑.
ut claustra inferorũ sua illũ uirtute
deiecisse ac superasse doceret. quatinꝰ
om̃s quos ibi suos inuenisset ad para¬
dsi lucẽ requiẽq subleuaret iuxta il¬
lud ꝓpheticũ. tu quoq in sanguine
testamenti tui eduxisti uinctos de la¬
pectus eiis sicut sulgur. & uestimenta
eius sicut nix. ut ipso quoq habitu ac

Expanded text:
ruerit, cum is qui nativitatis ejus mundo ruerit, cum is qui nativitatis ejus mundo gaudium evangelizabat, juxta pastores stetisse legatur. Stare quippe pugnantisparuit angelus qui adventum Domini in mundo praedicabat, ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. De qua ipse paulo post discipulis apparens ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Et Evangelista Marcus: lutum, quo ostium monumenti claudebatur, ut claudejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset, ad paradisi lucem requiemque sublevaret, juxta illud propheticum: Tu quoque in sanguine testamenti tui eduxisti vinctos de lapectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix. Ut ipso quoque habitu et
Abbreviated transcription (Latin):
atq indissimili studio passionẽ resurrectio¬
nemq sui redẽptoris quacũq eiꝰ aeccła ꝑ orbẽ
diffusa est celebrare desiderant. Qđ autẽ ter¬
corda & cȩlesti spe deiecta ꝑ fidẽ passionis ac
resurrectioniᷤᷤ eiꝰ concutienda ad pęnitentiã
ac salubrimo pauore ꝑmota. ad uitã subli¬
manda perpetuã. Qđ angł̃s aduenit: obse¬
quiũ suȩ seruitutis qđ dño debuit exsoluit
manitatis eius semper angłorum ministe¬
ria dõ debita non desunt. sicut inqui
sita scĩ enangłn copiosissime probat
hystoria. Reuoluit autem lapidem.
non ut egressuro dño ianuã pandat.
sed ut egressus eius iã facti hominibꝰ
prestet indiciũ. Qui enĩ mortalis adhuc
clauso uirginis utero potuit nascendo
mundũ ingredi: ipse absq ulla dubie¬
tate iã factus immorcalis clauso licet se¬
pulchro potuit resurgendo exire de
mundo Nec prȩcereundũ quare testi
dnicȩ resurrectionis angłs sedens appa¬

Expanded text:
atque indissimili studio passionem resurrectioatque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redemptoris quacunque ejus Ecclesia per orbem diffusa est celebrare desiderant. Quod autem tercorda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam ac saluberrima pavore permota ad vitam sublimandam perpetuam. Quod angelus advenit, obsequium suae servitutis quod Domino debuit exsolvit;manitatis ejus semper angelorum ministeria Deo debita non desunt, ssita sancti Evangelii copiosissime probat historia. Revolvit autem lapidem, non ut egressuro Domino januam pandat, sed ut egressus ejus jam facti praestet hominibus indicium. Qui enim mortalis adhuc clauso virginis utero potuit nascendo mundum ingredi, ipse absque ulla dubietate jam factus immortalis, clauso licet sepulcro, potuit resurgendo exire de mundo. Nec praetereundum quare testis Dominicae resurrectionis angelus sedens appa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutiᷤᷤ eiꝰ mirantib simul & gaudentibus
adstruxit: rectissime nox illa sequentiᷤ diei
coniuncta est luci. ac sic temporũ ordo statu
tus est. ut dies noctẽ sequat᷑ Et quidẽ aptissi¬
me quondã diẽ sequebat᷑ nox. quia homo a
luce paradysi peccando lapsus. in huiꝰ scłi tene¬
bras erũnasq decidit. Aptissime nc̃ dies sequit᷑
noctem. quando per sidẽ resurrectionis a
peccati tenebris & umbra mortis ad lucẽ uitȩ
nr̃o in corde. tenebrescat sed tota lucescat in
diẽ. & nunc uidelicet nobis iugłas eiꝰ digna
deuotione laudis agentib & cõpletis quoq
uigilus sobria ac pura c̃scientia diei dñci
paschalia festa expectantib. Uenit inquit
maria magdalene & altera maria uidere
sepulchrũ:. Duȩ unius nominis. eiusdẽ amoriᷤᷤ
ac deuotionis feminȩ quȩ dnicum uenerunt
inuisere sepulchrũ. duas fideliũ plebes uida¬
icã scilicet & gentilẽ significant. quȩ uno

Expanded text:
virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequentis diei conjuncta est luci, ac sic temporum tus est, ut dies noctem sequatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox, quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit; aptissime nunc dies sequitur noctem, quando per fidem resurrectionis a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae rticula nostro in corde tenebrescat, sed tota lucescat in diem, et nunc videlicet nobis vigilias ejus digne devotione laudis agentibus, et completis quoque vigiliis sobria ac pura conscientia, diei Dominici paschalia festa expectantibus. Venit, inquit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una
Abbreviated transcription (Latin):
describens ¶Ait uespere autẽ sabbati
quȩ lucescit in prima sabbati. cũ consuetꝰ
ordo temporũ habeat. uesperam magis
tenebrescere in noctẽ. quã in diẽ lucescere
Sed mystice loquens euangelista quantum
dignitatiᷤ hȩc sacratissima nox de gła deuic
eiꝰ exordiũ quo deuotȩ ap̃o feminȩ in obse¬
quiũ illius uigilare cxperunt. in sequentem
iam diẽ lucescere ꝑhibuit. Nam dñs auc¬
tor & ordinator temporũ qͥ in ultima noc¬
tis huiꝰ parte surrexit totã eã nimirum
eiusdẽ resurrectioniᷤᷤ luce festiuã reddidit
& coruscã. Siquidẽ ab exordio mundanȩ
creationiᷤᷤ usq huc ita temporũ cursus dis
tinguebat᷑. ut dies noctẽ prȩcederet. iuxta
ordinẽ uidelic& primȩ conditionis. hac au¬
tẽ nocte ꝑ mysteriũ resurrectionis dñ
temporũ ordo mutat᷑ est. Nã quia nocte
resurrexit amortius. die uͦ sequente eius¬
dẽ resurrectionis effectũ discipulis ostendit.
ac participato cũ eis conuiuio ueritatem

Expanded text:
bens ait: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati. Cum consuetus ordo temporum habeat, vesperam magis tenebrescere in noctem, quam in diem lucescere. Sed mystice loquens evangelista quantum dignitatis haec sacratissima nox de gloria devejus exordium quo devotae Christo feminae in obsequium illius vigilare coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siquidem ab exordio mundanae creationis usque huc, ita temporum tinguebatur ut dies noctem praecederet juxta ordinem videlicet primae conditionis, hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocte resurrexit a mortuis, die vero sequente ejusdem resurrectionis effectum discipulis ostendit, ac participato cum eis convivio veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
resurre usse crederent cuius corpus non in¬
uenerant in sepulchro. maria stabat ad
monumentũ foris plorans. Cumq se. in¬
clinasset: uidit duos angłos in albis seden¬
tes in loco monumenti &d caput & pedes
ubi positum fuerat corpus itiũ. ut sub
tanta custodiȩ dignitate non crederet
ab hominb posse furari. qui a ministris
iñm stantẽ & nesciebat quia m̃t erat
non qͦ uxta manicheũ & alios hereticoᷤ formã
dñs uultũq mutauit ut ꝓ uoluntate diuersiᷤᷤ
ac uarius uideret᷑. sed qͦ maria obstupefacta
miraculo ortolanũ putaret. quẽ tanto stu¬
dio requirebat

Expanded text:
resurrexisse crederent, cuius corpus non inresurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat
Abbreviated transcription (Latin):
& rerum natura turbata. & quod his ma¬
ius est desiderium saluatoris somnum ru¬
perit feminarum:
uestio quinta quomodo iuxta matheum
maria magdalene uespere. sabbati cum
altera maria aduoluta sit pedibus saluatoriᷤᷤ.
scđm iohannẽ autem mane sabbati audit
a dño. noli me tangere. necdũ enim ascendi
ad patrẽ meun. Quȩ prius uiderat dñin
resurgentẽ. cum altera maria & eius pedib
suerat aduoluta: postea reuersa per noctẽ
domi enĩ ob desideriũ enis manere. ñ poterat¬
uenit ad sepulchrũ. Cumq lapidẽ cũ quo
monumentũ clausũ fuerat uidisset ablatum.
cucurrit ad symonẽ petrum. & ad alium
discipulũ quem irĩc amabat plurimũ & dicit
eis. Tulerunt dñm de monumento. & nesci¬
mus ubi posuerunt eũ. Error mulieris cum
piecate sociandus est Pictas in eo erat qđ
desiderabat eũ cuius nouerat maiestatem.
linteamina separata & sudariũ quo caput
dñi fuerat inuolutũ seorsum positum: ut

Expanded text:
et rerum natura turbata, et quod his maet rerum natura turbata, et quod his majus est desiderium Salvatoris somnum ruperit feminarum. CAP. V.--Quomodo juxta Matthaeum Maria Magdalene vespere sabbati cum altera Maria advoluta sit pedibus Salvatoris: cum secundum Joannem mane sabbati audierit a Domino: Noli me tangere, necdum enim ascendi ad patr em meum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et
Abbreviated transcription (Latin):
quęrebat absentẽ. licet quidã duas mariaᷤᷤ
magdalenas de eodẽ uico magdalo fuisse
contendant. & alterã esse. quȩ in matheo ui¬
derit resurgentẽ. alterã quȩ in iohanne
eũ quȩrebat absentem. Quattudr autem
fuisse marias in euangelus legimꝰ. unam
matrẽ. dñi saluatoris. alterã materteram
eiꝰ quȩ. appellata est cleophe. tertiam mariã
iacobi & ioseph. quartã mariam magdalene.
licet alui matrem icobi & ioseph materterã
eius fuisse contendant. Nonnulli ut se libe¬
rent questione in marco uolunt esse unam
de marus. sed non additũ cognomen mag¬
dalene. & hec suꝑfluo scriptorum inoleuisse
uitio quod primum euangelista non scripserit
Nobis autem simplex uidet᷑ & aperta respon¬
sio. scas feminas xp̃i absentiam non ferenteᷤᷤ
per totã noctem non semel nec ebis sed crebro
ad sepulchrũ cucurrisse. presertim cum¬
terremotus & saxa difrupta & sol fugienꝰ

Expanded text:
quaerebat absentem, licet quidam duas Marias quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum terraemotus, et saxa disrupta, et sol fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati uenit maria magdalene mane ad
sepulchrum sed addidisse cum adhuc
essent tenebrȩ. & idem igit᷑ atq unum
tempus idest mediȩ noctis atq gallorum
cantus alterum finem alterũ dixisse princi.¬
pium. Miłnq uidet᷑ euangłista matheus
qui euangelium hebreo sermone conscripsit
non tã uespere dixisse quã sero. & eum
qui int̃pretatus est uerbi ambiguitate. de¬
ceptũ nonsero int̾pretatũ esse sed uespere.
quanquã & consuetudo humani sermonis
teneat. sero non uesperẽt significare. sed
tarde. Solemꝰ enĩ dicere sero uenisti idest
tim sero idest tarde.. Sin autem illud obi¬
citur quomͦ eadem maria quȩ prius uiderat
dñm resurgentẽ: postea ad sepulchrum eius
flere referat᷑: hoc dicendũ est quod & sola
& cum altera & cũ aliis mulieribus memor
beneficioꝵ que in se dñs contulerat ad sepul¬
chrũ eius frequent̃ cucurrerit. & nunc ado¬
rauerit quem uidebat. nunc fleuerit quẽ.

Expanded text:
sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id etim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
magilalene uidit dñm resurger¬
tem. & iohannes euangłista refert
mane una sabbati eã uxta sepul u¬
chrũ flere. Una sabbati dies dnica in¬
telligenda est. quia om̃is epdomada in
sabbatũ & in primã & scd̾am & tertiã
quartã. quintam & sextam sabbati diui¬
ditur. quã ethnici in idoloꝵ & elementoꝵ
nominibus appellant. Deniq & apłs col¬
lectã pecuniȩ quȩ indigentib prȩpara¬
bat᷑. in unam sabbati precepit congregan¬
dam. Nec putandũ est matheum et
iohannẽ diuersa sensisse. sed unum atq¬
idem tempus mediȩ noctis & galloꝵ cant̾
diuersis appellasse nominib: matheus eñĩ
scribit uespere sabbati idest sero. non in¬
cipiente nocte sed iam ꝓsunda. & magna
ex parte transacta. apparuisse. dñm mariȩ
magdalenȩ. & apparusse. uespere. sabbati
inlucescentis in unam sabbati. seipsũ inter¬
pretans cũ dixisset uespere sabbati. idest
appropinquante. iam luce sequentis diei :
&e iohannẽ non absolute dixisse. una autẽ.

Expanded text:
ene uidit dominum resurgetem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atquidem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem
Abbreviated transcription (Latin):
designat. Cum autẽ transisset sabbatum
uesperaq adueniente. tẽpus operandi redis¬
set: mox ꝓmptȩ ad deuotionẽ emerunt
quȩ minus parauerant aromata sicut mar¬
cus cõmemorat ut uenientes ungerent ĩm
et ualde mane una sabbatorũr ueniunt

Expanded text:
designat. Cum autem transisset Sabbatum, designat. Cum autem transisset Sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi redisset, mox prompte ad devotionem emerunt, quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum, et valde mane una Sabbatorum veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus est. sabbato quieuit in sepulchro.
dnica surrexit amortuis. signisicans electis
suis per sex huius scł̃i ȩtates inter pericula
ꝑsecutionũ bonis operibus insudandũ in alia
autem uita quasi in sabbato ꝑpetuo requiem
animarũ sperandã. porro indie iudicu quasi
in die dnica corporum quoq immortalium re¬
ceptionẽ esse celebrandã. in quib deinceps Animnȩ
suꝑno gaudio sine fine fruant᷑. Quod autem
sed lucescente mane in prima sabbati ad se¬
pulchrum uenerint idest uespere aroma¬
ta parauerint quib corpus dñi ungere
desiderabant. sed parata uespere. aromata
heus quidem breuitatis causa obscurius
posuit. sed euangłistȩ alii quo ordine sit
factũ euidentius ostendunt. Sepulto nãq
sexta feria dño reuersȩ a monumento muli¬
eres parauerunt aronata & ungenta quã¬
diu operari licebat. & sabbato quidem
filuerunt scđm mandatũ. sicut lucas aꝑte

Expanded text:
crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem sed lucescente mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id est, vespere aromata paraverunt, quibus corpus Domini ungere desiderabant, sed parata vespere aromata ulerunt. Quod Matthaeus quidem brevitatis causa obscurius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius ostendunt. Sepulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres paraverunt aromata et unguenta quandiu operari licebat, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte
Abbreviated transcription (Latin):
dđm ac saluatoris nr̃i dedicauit. Iuste etenĩ
hanc pro eius amore uigiliis celebramus et
ymnis. qui pro nr̃o amore in ea dormire
apłs ait mortuus est propt̃ delicta nr̃a. &
resurrexit propt̃ iustificationem nr̃am
Quod ipso quoq statu temporis quo uel mor¬
tuus in cruce uel a mortuis resurrexit ostendit
Circa horã quippe. nonã cum inclinata ia essec
ad uesperã dies. & tepefactus a meridiano fer¬
uore radius solis: mysterium uictor iasissi¬
mȩ passionis consũmauit. euidenter se insi¬
nuans propter auferenda scelera quibus a
diuina luce & dilectione in huius nocte
peregrinationis incidimꝰ. erucis subire pati¬
bulum. Surrexit mane. &prima sab¬
bati quȩ nunc dies dnica uocatur. mani¬
feste. docens se nos a morte. animȩ ressci¬
tatos in lucẽ ꝑpetuȩ felicitatis esse ꝑduclurũ
Sed & aliud nobis memorabile mysteriũ tem¬
pore suȩ passionis. sepulturȩ & resurredio¬
nis intimare curauit. Sexta quipe feria

Expanded text:
Domini ac Salvatoris nostri dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis intimare curavit. Sexta quippe feria
Abbreviated transcription (Latin):
pauli ad galathas. quiã maria uxor alphei soror fuit
mariȩ mat̾ris dñi Quã mariã cleophȩ iob̾s euangłista
cognominat: fortasse quia uel isđe alpheuᷤᷤ etiã cleophaᷤᷤ¬
ẽ dictus: uel ipsa maria defuncto post natũ iacob̾u. al¬
phed: chcleophe nupsit quia uͦ iacobus merito filius alphei
iđẽ docti sit cognommatus. ipsi testantur apłi ꝗͥ cũ post¬

Expanded text:
stola ad Galatas. Quia Maria uxor Alphaei, soror fuit Mariae, matris Domini, quam et Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat: fortasse ideo, quia Alphaeus etiam Cleophas dictus est, vel ipsa Maria, defuncto Alphaeo post natum Jacobum, nupsit Cleophae. Quod vero Jacobus merito filius Alphaei, id est doctus, sit cognominatus, ipsi testantur apostoli, qui eum post
Abbreviated transcription (Latin):
merare Petrũ breuiter intimare curauit: quia n hoc
ante uocaretur: sed ita eũ d̃ns cognominauerit. lde gͦ greae¬
siue lacine petrus qđ siriace ceplusẽ & inutraque lingua
bedei: & iohannẽ frem eiꝰ. subauditur a suꝑiorib uocauit
ad se. cũ ascenderet in montt. & ĩposuit eis nomina boan¬
arges qđ ẽ filii tonitru Prisca quoq nomina meritis aptiᷤ¬
sinie gestabant. lacobus enĩ supplantator. iohannesin quo ẽ
bartholomeũ & matheum & thomam. Indreaᷤᷤ grecũ nom̃ est
& int̾p̃tatur iurilis: ab eo qđ grece uir appellatur aNẜ
Quo aptissime uocabulo decoratur. ille qͥ ad p̾dicationẽ ioħis¬
ipsumi se uocantẽ relictiᷤᷤ om̃ib seqͥ ipsi ꝑpetuo adherere ñ
tarclauit Philippus os lampadis siue lampadarũ int̃p̃tat᷑.
atq illustratus ẽ confesti inuento fr̃iꝑ oris officiũ ꝓpinare

Expanded text:
ere, breviter intimare curavit quia non hoc ante vocaretur, sed ita eum Dominus cognominaverit, quasive Latine Petrus, quod Syriace Cephas. Et in utraque lingua bedaei et Joannem fratrem Jacobi Subauditur a superioribus vocavit ad se, cum ascenderet in montem. Et imposuit eis nomina Boanerges, quod est filii tonitrusima gestabant. Jacobus enim supplantator. Joannes in quo et Bartholomaeum, et Matthaeum, et Thomam. Andreas Graecum nomen est, et interpretatur virilis, ab eo quod Graece vir appellatur Ἀνήρ. Quo aptissime vocabulo decoratur ille qui ad praedicationem Joipsum se vocantem relictis omnibus sequi, ipsi perpetuo adhaerere non tardavit. Philippus os lampadis sive lampadarum interpretatuatque illustratus est, confestim invento fratri per oris officium propinare
Abbreviated transcription (Latin):
tes sacerdotũ: qui effuderunt in medio
eius sanguinem iustorum. NU N.
II. Errauerunt cȩci in plateis. polluti sunt in
sanguine Cumq non possent. tenue¬
runt lacinias suas. Sa MECH.
Recedite polluti clamauerunt eis. recedite
abite. nolite tangere Iurgati quippe ft̃
& commoti. dixerunt inter gentes. non

Expanded text:
fuderunt in medio ejus sanguinem justorum.  Nun.  Erraverunt caeci in plateis, polluti sunt in sanguine: cumque non possent, tenuerunt lacinias suas.  Samech.  Recedite, polluti, clamaverunt eis: recedite, abite, nolite tangere: jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt int
Abbreviated transcription (Latin):
ccessit homo & cor altum. & exaltabitur
đs Illi dixeruit. Quis nos uidebit: Defe.¬
cerunt serutantes serutationes consilia mala
Accessit homo ad ipsa consilia. passus est se
teneri homo. Non enĩ teneretur nisi homo.
aut uideret᷑ nisi homo. aut cederetur nisi
homo. aut crucifigeret᷑ & moreretur nisi
homo Accessit ergo homo ad illas omnes
passiones. quȩ in illo nihil ualerent nisi esset

Expanded text:
or altum; et exaltabitur Deus. Illi dixerunt: Quis nos videbit? Defecerunt scrutantes scrutationes, consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia, passus est se teneri ut homo. Non enim teneretur, nisi homo; aut videretur, nisi homo; aut caederetur, nisi homo; aut crucifigeretur aut moreretur nisi homo. Accessit ergo homo ad illas omnes passiones, quae in illo nihil val
Abbreviated transcription (Latin):
de quo ꝓbaret᷑. Duo inferius corda. sed
unus desuꝑ inspector. qui & hunc tẽp¬
tando exerceret ad głam. & illum
tolerando expectabat ad pęnã. Ham
sequit᷑. factũ est autem ut moreretur
mendicus & portaretur ab angłis in¬

Expanded text:
de quo probaretur. Duo inferius corda, sed de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab ang
Abbreviated transcription (Latin):
tolerasse. cũ ipse egeret pane. & non
haberet etiam salutẽ. atq ante. se cer¬
neret diuitẽ. salutẽ & delicias habere
cũ uoluptate. se dolere & frigore
affici. illũ gaudere conspiceret bysso
& purpura uestiri. se deprimi uulnerib
illum diffluere accȩptis rebus. se egere
illũ nolle largiri: Quantꝰ putam᷑ fr̃s
Km̃i tunc in corde pauperis tumultus
tẽptationis fuit. cui certe poterat ad
pęuã sufficere. paupertas etiamsi sanus
suisset. rursus suffecisset aegritudo
etiamsi subsidiũ adesset: Sed ut ꝓbaret᷑
lo uisitari. Nam quia nemo ei ad uisi¬
tandũ aderat. testant᷑ canes. qͥ licenter
uulnera lingebant Ex una ergo re om̃p̃s
As duo iudicia exhibuit. dum latarum
pauperẽ ante. ianuã diuitis iacere ꝑmisit.
ut & diues impius dãpnationis sibi auge¬
ret ultionẽ. & temptat᷑ pauꝑ cresceret
ad remunerationẽ Conspiciebat ille
cotidie cui non misereret᷑. uidebat iste

Expanded text:
tolerasse, cum ipse egeret pane, et non tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium lo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste
Abbreviated transcription (Latin):
per approbationẽ. habeo. hunc per
iudicium reꝓbationis ignoro. Pensandũ
nobis est etiam conditor nr̃ omnia
quanta consideratione. dispensat. Una
exenĩ res non ꝓ una re agit᷑. Nã ecce
plenus ulcerib mendicus lazarꝰ ante
ianuas diuitis iacet. Qua de re una
dñs duo iuditia expleuit. Habuisset
etenĩ fortasse. aliquã excusationem
diues. si lazarꝰ pauꝑ & ulcerosus¬
ante ianuã eiꝰ non iacuisset. si remotꝰ
fuisset. si eius in opia non esset in suis
oculis importuna. Rursũ si longe esse
diues ab oculis ulcerosi pauperis: mi¬
norem tolerasset in animo tẽptationẽ
pauper. Sed dũ egenũ & ulceratũ
ante ianuã diuitis & delicus afflu¬
entis posuit : in una eadẽq re & ex
uisione pauperis non miserenti diuita
cumulũ dapnationis intulit. & rursũ
ex uisione diuitis temptatũ cotidie
pauperẽ ꝓbauit. Quantas nãq hunc
egenũ & uulneribus obsessũ tempta¬
tiones creditis in sua cogitatione

Expanded text:
per approbationem habeo, hunc per per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset ejus oculis importuna. Rursus dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ melus etiã ex aduerso colligere.
quia si abiectio uilis indum̃ti uirtus
non esset: euangelista uigilanter de
iohanne ñ diceret. erat inditus pilis
camelorũ. Sed notandũ nobis magno¬
pere est: in ore ueritatis de superbo
diuite & humili paupere quantus sit
ordo narrationis. Ecce enĩ dicitur.
homo quida erat diues. & protinuꝰ
subditur. & erat quidã mendicus
nomine latarus. Certe in popło plus¬
solent nomina di uitum quã paupe.¬
rum sciri. Quid est ergo quod dñs
de paupere & diuite uerbũ faciens
nomen pauperis dicit. & nomen di
uitis non dicit. nisi quod d̾s humiles
Unde & quibusdã de miraculorum
uirtute suꝑbientibus in sine dicturuᷤᷤ
est. Nescio uos unde sitis. Discedite
a me om̃s operarii iniquitatis. At c̃tra
moysi dicitur. Noui te ex nomine
Ait ergo de diuite. homo quidam. de
paupere egeno nomine lararus. ac
si aꝑte dicat. Pauperẽ humilẽ scio
superbũ diuitẽ nescio. Illũ cognitũ

Expanded text:
possumus melius ex diverso colligere, possumus melius ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives, et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus. Certe in popsolent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humilesUnde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq securũ se estimet dicens. ecce ali¬
ena non rapio. sed concessis licite reb
fruor. quia diues iste non idcirco punitꝰ
est qm̃ aliena abstulit. sed quia acceptis
rebus semetipsũ male. dereliquit Hocq
suit qđ hunc in inferno tradidit. quia
in sua felicitate. timidꝰ non suit. quia
ꝑcepta dona ad usũ arrogantiȩ inflexit.
quia uiscera pietatis ignorauit. quia
sua redimere noluit. Et sunt non nulli
qui cultũ subtiliũ pretiosarũq uestiũ
non putant esse peccatũ. Qđ si uidelic&
culpa non esset: nequaquã sermo di tã
uigilant᷑ exprimeret. qđ diues qͥ torquet᷑
apud inferos bysso & purpura indutus
suisset. Nemo quippe uestim̃ta p̃cipua
nisi ad mnanem glam quęrit. uidelicet
ut honorabilior cȩteris esse uideatur
Nam quia ꝓ sola inani gła uestimentum
pretiosius querit᷑: res ipsa testat᷑. quod
nemo uult ibi pretiosis uestib indui.
ubi ab aliis ñ possit uideri. Quã culpã

Expanded text:
ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia aret pretium noluit. Et sunt nonnqui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod videlicet si culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives, qui torquebatur ad inferos, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam pro sola inani gloria vestimentum pretiosum quaeritur. Res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri . » A quo et
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpsit: ad eũ de quo moyses locutꝰ
fuerat non peruenit
allegoriȩ mysterus succincte transcur¬
risse sufficiat. nunc ad intuendam
latius rei gestȩ moralitatẽ animꝰ recͣrat
Nomo quidã erat diues. & induebatur
purpura & bysso. & epulabat᷑ cotidie
splendide. Et erat quidã mendicus
nomine latarus. qͥ iacebat ante ianuã
diuitis ulcerib plenus. Nonnulli putant
prȩcepta ueteris testam̃ti districtiora
esse quã noui. Sed hi nimirũ imꝓuida
consideratione fallunt᷑. In illo enĩ non
tenacia sed rapina multat᷑. ibi res
iniuste sublata restitutione. quadrupli
punitur. hic autẽ diues iste ñ abstulisse
aliena reprehendit᷑. sed ꝓpria ñ dedisse
Nec dicit᷑ quia ui quempiã oppressisset.
sed quia in acceptis rebus se extulit
Hinc ergo hinc sũ mopere colligendum est
qua poena multandus sit qui aliena
diripit. si in inferni dãpnatione percu¬
titur. qui propria non largit᷑. Neuo

Expanded text:
contempsit, ad eum de quo Moyses locutus contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit.allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptiHinc ergo, hinc summopere colligendum est, qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
habere perhibet. quia suꝑbus idem
iudaicus popłs qui ex magna iã parte
dãpnatus est. sequaces suos quos suꝑ
terram reliquit quinq moysi libris
carnalit̾ intellectis. uel quinq sensibuᷤ
corporis deditos nouit. Quinario
ergo numero fr̃s quos reliquerat expri
mit. quia eos non ad sp̃ualem intelli¬
gentiam assurgere in inferno positus
gemit. Petit ut ad eos latarꝰ mittat᷑.
cui quia moysen & ꝓphetas habeant
dicitur. Sed ait quia non credunt.
nisi si quis ex mortius resurrexerit
Cui protinus respondet᷑. Si moysen
& ꝓphetas non audiunt. neq si quis
a mortuis resurrexerit credent ei¬
Et certe de moyse ueritas dicit. Si
crederetis moysi: crederetis utiq et
nuhi. De me enĩ ille scripsit Implet᷑
ergo qđ per abrahȩ responsionem
dicit᷑. Ex mortuis enĩ dñs resurrexit.
sed iudaicus popłs quia moysi credere
noluit. ei etiam qui resurrexit ex
mortuis credere contẽpsit. Cumq
moysi uerba spualiter intelligere

Expanded text:
habere perhibet, quia superbus idem habere perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est. Seqterram reliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos relmit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credernoluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere