comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U idi inqͥt malos felices. ꝙ displicuit mͥ d̾s. Hoc
enĩ uolebam. ut ñ ꝑmitteret ds̃ malos eẽ felices.
Intelligat homo. Nunqͣm hoc ꝑmittit ds̃. s udo
malus felix putatur. quia qͥd sit felicitas igno¬
ratur. Scimus enĩ recti corde. tempus glȩ nr̃e
ñdum uenit. Dicatur amatorib scli huius.
quales erant fr̃s dñi. Tempus urm̃ semper pa
ratum ẽ. tempus nr̃m ñdum uenit. Audeamꝰ
quando nobis insultant amatores hunis scli
apłs. Mortui enĩ estis. & uita ur̃a abscondita ẽ
cum xp̃o in dõ. Quando ueniet tempus nr̃m.

Expanded text:
Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc enim volebam, ut non permitteret Deus malos esse felices. Intelligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur. Simus ergo recti corde: tempus gloriae nostrae nondum venit. Dicatur amatoribus hujus saeculi, quales erant fratres Domini, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Audeamust dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saecuApostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Quando veniet tempus nostrum?
Abbreviated transcription (Latin):
recti corde. Queritis fortasse. qͥ sint recti corde.
Illos inuenimus in scriptura rectos corde. qui
rara auis ẽista quã loquor. Nescio quo enm
modo. qͣndo euenit homini aliqͥd mali. deum
currit accusare. qͥ debet se. Quando aliquid¬
boni agis te laucdas. qͣndo mali aliqͥd pateris dłm
accusas. hoc est gͦ cor tortum & ñ rectum. Ab
ista distortione &e prauitate si c̃orrigaris. conuer¬
tetur incontrariũ quod faciebas. Antea enim
qͥd faciebas: Laudabas te in bonis cli. accusabas
dm̃ in malis tuis. Conuerso corde & directo
laudabis dm̃ in bonis suis. accusabis te in malis
tuis. Isti sunt rerti corde. Beniq ille ñdum
recto corde. cui displicebat felicitas maloꝵ & labor
bonoꝵ. ait correctus. quã bonus ds isrł rectis cor¬
eram recto corde pęne cõmoti sunt pedes. pau¬
lominus effusi sunt gressus mei. Quare: Auia
zelaui in peccatorib. pacẽ peccatoꝵ intuens.

Expanded text:
recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione et pravitate si corrigaris, convertetur in contrarium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso corde et directo, laudabis Deum in bonis suis, accusabis te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas malorum et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis coreram recto corde, pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens .
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. sedebitis suꝑ duodectm sedes. uidican¬
tes duodecim tribus isrł. Habeat iusticiã apłs.
s ñdum illud iudiciũ de quo dicit. nescitis qm̃
anglos iudicabimus: Sit ergo mͦ tempus iuste
uiuendi. postea erit tempus eos qͥ male uixert̃
dixit. tempus meum nondum uenit. Erit enĩ
tempus glẽ. ut qͥ uenit in humilicate. ueniet in
altitudme. qͥ uenit iudicandus. ueniet iudicatu¬
rus. qͥ uenit occidi a mortius. ueniet iudicare
de uiuis & mortius. Deus inquit psalmus
manifestus ueniet. ds̃ nr̃ & non silebit. Quid
ẽ manifestus ueniet: Quia uenit occultus. tunc
ñ silebit. Nam qͣndo uenit occultus. sic̃ ouis
ad immolandum ductus ẽ. & sicut agnus corã
tondente se ñ aꝑuit os suum. Ueniet & ñ silebit.
Tacui ait. nunqͥd semꝑ tacebo: Modo aut̃ quid
necessarium ẽ eis. qui habent iusticiam: Quod
in illo ipso psalmo legitur. qͦadusq iusticia con¬
uertatur ad iudiciũ. Et qui habent illam: Om̃s

Expanded text:
duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet, Deus noster et non silebit . Quid est, manifestus veniet? Quia venit occultus. Tunc non silebit: nam quando venit occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit Tacui, inquit, numquid semper tacebo ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
inus. Non quia patrem uidit quisquam. nisi¬
is qui est a deo. hie uidet patrem. Quid ẽ quod
ait: Ego uidi patrem. uos ñ uidistis patrem: et
Quid est aut̃ uos trahi a patre. nͥ discere a patre. qͥd
est discere a patre nͥ audire a patre: quid ẽ audi¬
re a patrt. nͥ audire uerbum patris. id est me:
Ne forte gͦ cum dico uobis. om̃is qui audiuit a patre
&. didicit: dicatis apud uos:. s nunqͣm uidimus
patrem: quomͦ discere potumus a patre. a meipso
audite: ñ quia patrem iudit quisqͣm: s qui est a
lo. hic uidet patrem. Ego noui patrẽ. ab illo sum:
s quomͦ uerbum ab illo cuius ẽ uerbum:. ñ quod
sonat os transit. s qͦd manet cum dicente. ꝙ trahit
am̃ dico uobis: qui credit in me habet uitam

Expanded text:
quisquam, nisis qui est a Deo, hic vidit Patrem. Quid est quod ait? Ego vidi Patrem, vos non vidistis Patrem; et Quid est autem vos trahi a Patre, nisi discere a Patre? quid est discere a Patre, nisi audire a Patre? quid est audire a Patre, nisi audire Verbum Patris, id est me? Ne forte ergo cum dico vobis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, dicatis apud vos, Sed nunquam vidimus Patrem; quoaudite, non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem, ego novi Patrem, ab illo sumus, sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente et trahit dico vobis: qui credit in me habet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Uidete quomͦ trahit pat̃. Docendo dele-¬
ctatur. ñ necessitatẽ imponendo. Ecce quomͦ
trahit. Erunt om̃s docibiles dĩ: trahere dei est.¬
qͦd patrem magistrum homines ñ uiderunt᷑ s¬
lium uiderunt: filius dicebat. pͥat̃ docebas.
Ego cum homo sim quem doceo: Quem fratres:
nͨ eum qui audit uerbum meum: Si ego cũ ho¬
mo sim illum doceo qͥ audit uerbum meum:
illum docet ꝙ. pat̃ qui audit uerbum eius. Si illũ
docet pat qui audit uerbum euis: quere qͥd sit
xp̃s. ꝙ inuenies uerbum eius. In pͥncipio erat
uerbum. Non in pͥncipio fecit ds uerbum. qͦmͦ
in pͥncipio fecit ds̃ cȩlum & terram. Ecce quia ñ
est creatura. Disce trahi ad filium a patre. Doceat
te pat̾: audi uerbum eius. Quod uerbum eius
inqͥs audio: In pͥncipio erat uerbum. Non factũ
est s erat. Et uerbum erat apud dm̃. & d̾s erat uer¬
bum. Quomͦ homines in carne consticuti audiat

Expanded text:
e. Videte quomodo trahit Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est.quod Patrem magistrum homines non viderunt, Filium viderunt? Filius dicebat, sed Pater docebat. Ego cum homo sim, quem doceo? quem, fratres, nisi eum, qui audivit verbum meum? Si ego cum homo sim, illum doceo qui audit verbum meum; illum docet et Pater, qui audit Verbum ejus: si illum docet Pater qui audit Verbum ejus; quaere quid sit Christus, et invenies Verbum ejus: In principio erat Verbum. Non, In principio fecit Deus Verbum; quomodo, In principio fecit Deus coelum et terram : ecce quia non est creatura. Disce trahi ad Filium a Patre; doceat te Pater, audi Verbum ejus. Quod Verbum ejus, inquis, audio? In principio erat Verbum; non factum est, sed erat: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo homines in carne constituti au
Abbreviated transcription (Latin):
tum de uirgine maria. uerbum caro factũ.
non diminut᷑u s dm̃ ꝑmanentem. &̃ homi¬
nem natum ũ putatiue s uere. Nonaereum
s corporeum. non fantasticum. s carneum.
sit quod erat. s cepit eẽ quod non erat. ut
tur ut ds. ⁊ qͥ oꝑat᷑ ut d̾s. ut homo mo¬
rit᷑. & qui ut ħo morit᷑. ut d̾s surgit. Qͥ¬

Expanded text:
tum de virgine Maria; Verbum carnem factum, tum de virgine Maria; Verbum carnem factum, non demutatum, sed Deum permanentem; hominem natum non putative, sed vere; non aereum, sed corporeum; non phantasticum, sed carneum; sit quod erat, sed coepit esse quod non erat; ut tur ut Deus; et qui operatur ut Deus, ut homo moritur; et qui ut homo moritur, surgit
Abbreviated transcription (Latin):
colimus et confitemur. Don sic unũ d̃m
quasi solitarium. nec eundem qui ipse
sibi pater sit. ipse et filuis. s patrẽ uerũ
qui genuit filium uerum. ut ẽ deus
de deo lum̃ de lumine: dm̃ uerũ de dõ
ui. om̃ipotentẽ de om̃ĩpotente. uitã ex
iuta. ꝑfectum de ꝑfecto. totum a toto ple¬
qualem. x. cooꝑatorem c̃fitemur.  ueneram᷑
Ideoq in nomine patris. ꝙ f. et .s.s. unum
c̃fitemur dm̃. quia deus nom̃ est potestatis.
ñ ꝓprietatis. ꝓ prium uͦ nomen ẽ patri. pater.
et ꝓprium nom̃ est filio filius. & ꝓpriũ nom̃
patre naturȩ ẽ. uniusq substantiȩ. & unius
potestatis. sat̃ filium genuit. ñ uoluntate.
nec necessitate s natura. filius ultimo tẽpo
re ꝑ quem omiã facta sunt. quȩ in cęlis et
que in terra sunt. iusibilia ꝙ inuisibilia ad
nos saluandos. et adimplendas scripturas ue¬
nit. a patre qui numquã desinit eẽ cũ patre.
quem credimꝰ conceptum de spũ scõ . &. na¬

Expanded text:
colimus et confitemur. Non sic unum Deum quasi solitarium; nec eum denique qui ipse sibi pater sit, ipse et filius; sed Patrem verum, qui genuit Filium verum, id est, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, omnipotentem de omnipotente, vitam ex vita, perfectum ex perfecto, totum a toto, plequalem, et cooperatorem confitemur et veneramur. Ideoque in nomine Patris econfitemur Deum: quia Deus nomen est potestatis, non proprietatis. Proprium nomen est Patri pater, et proprium nomen est Filio filius, et proprium noPatre naturae est, uniusque substantiae, et unius potestatis. Pater Filium genuit, non voluntate, non necessitatre, per quem omnia facta sunt, quae in coelis et quae in terra, visibilia et invisibilia, ad nos salvandos et ad implendas Scripturas venit a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, quem credimus conceptum de Spiritu sancto, et na
Abbreviated transcription (Latin):
Utinã prenderent. s crẽdendo ꝙ intelligendo. ñ
seuiendo & occidendo. Nam mͦ fr̃s mei qͣndo ta¬
lia loquor. infirmꝰ fortia. paruis magna. fragilis
solida. & uos tanqͣm ex eadem massaunde sum
os ego. & ego ipse qͥ uobis loquor simulom̃s appre¬
hendere uolumus xp̃m. Quid ẽ app̃hendere:
Incellexisti. app̃hendisti. S ñ fic udei. Tu app̃hen¬
disti ut habeas. illi app̃hendere uolebant ut ñ ha¬
berent. Et qͥa sic uolebant app̃hendere. qͥd eis fecit:
Exxiit de manib eoꝵ. Hon eũ app̃hendert̃. qͥa
Mente uerbũ prendere. hoc ẽ xp̃m̃ recte prendere.
t abiit iterũ trans iordanẽ in eum locũ ubi

Expanded text:
Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nolite credere mͥ. Si aut̃ facio. q si mͥ ñ uultis
credere oꝑib credite. ut cognoseatis & credatis
qͥa in me ẽ pat̾ ꝙ ego in illo. Non sic dic̃ filius
mme ẽ pat̾. & ego in illo. quomͦ possunt dicere ho
mines. si enĩ bene cogitemꝰ in dõsumus. & si bene
uiuamꝰ ds in nobis ẽ. fideles participantes enis
grã illuminati ab illo in illo sumꝰ. &. ipse in nobis.
sed non sic unigenitus filius. Ille in patre & pat̃
in illo. tanqͣm equalis in eo cui ẽ equalis. Demq
nos aliqͣndo possumꝰ dicere. incdo sumꝰ & ds̃ in nob̃.
ego ꝙ cłs unũ sumꝰ nunqͥd possumꝰ dicere: In dõ
dicete qͥ me uidet dm̃ uidet. quomͦ uingenitus
dixit. qͥ me uidet uidet & patrẽ.&. ego & pãt unũ
sumus : Agnosce &e ꝓpriũ dm̃. & munus serui.

Expanded text:
autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numqdicere: Qui me videt? Deum videt? quomodo Unigenitus dixit: Qui me videt, videt et Patrem? Ego et Pater unum sumus? Agnoscere proprium Domini, et munus servi.
Abbreviated transcription (Latin):
lus phylippus arguebatur: nunc aũt non ibi
eum solum fuisse qui eẽt arguendus ostendit᷑
Propt̾ opera inquit ipsa credite. quia ego in pa¬
tre & pater in me ẽ. Neq enim si separati
cẽmus: inseparabiliter oꝑari ulla ratione
possemus. Sed quid est quod sequitur.
men am̃ dico uobis. qui credit in me. opera

Expanded text:
lus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera
Abbreviated transcription (Latin):
si ex mundo hoc eẽt regnum meũ. ministri mei
utiq decertarent ut ñ traderer uideis. ñ ait
nunc aut̃ regnum meũ non ẽ hic. s non ẽ
hinc. Hic enim ẽ regnum eius usq in finem
scli. habens int̾ se commixta ⁊ixania usq ad
messem. Messis ẽ enim finis scłi. quando mes¬
sores uenient il ẽ angłi. ꝙ colligent. de regno
ẽiuis omnia scandala. Quotl utiq ñ fieret. si
regnũ euis non eẽt hic. S tam̃ non ẽ hinc. quia
egrinatur in mundo. Regno suo qͥppe dicit.
le mundo ñ estis. s ego uos de mundo elegi. Fral
sde mundo. quando regnum eius ñ erant s
Idmundi pͥncipem ꝑtinebant. De mundo ẽ
ergo quicquid humanum a uero quidem deo
ereatũ. s ex adam uitiata atq dampnata stirpe
generatum ẽ. factum est aut̃ regnum ñ iam
de mundo quioqͥd inde in xp̃o regeneratum est.
Sic enim cłs nos eruit de potestate tenebrarũ. &
transtulit in regnũ filũ caritatis sue. De quo

Expanded text:
Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis: non ait, Nunc autem regnum meum non est hic; sed, non est hinc. Hic est enim regnum ejus usque in finem saeculi, habens inter se commixta zizania usque ad messem; messis enim finis est saeculi, quando messores venient, id est Angeli, et colligent de regno ejus omnia scandala ; quod utique non fieret, si regnum ejus non esset hic. Sed tamen non est hinc; quia peregrinatur in mundo: regno suo quippe dicit, De mundo non estis, sed ego vos elegi de mundo . Erant ergo de mundo, quando regnum ejus non erant, sed ad mundi principem pertinebant. De mundo est ergo quidquid hominum a vero quidem Deo creatum, sed ex Adam vitiata atque damnata stirpe generatum est: factum est autem regnum non jam de mundo, quidquid inde in Christo regeneratum est. Sic enim transtulit in regnum Filii claritatis suae, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo. regnũ meum non ẽ de hoc mun-¬
do. Nolite metuere metu uanissimo. quo hero¬
des ille maior cum xp̃c natus nuntiaretur expa¬
tut. q tot infantes ut ad eum mors ꝑueniret
occidit. timendo magis quã irascendo crudelior
Regnũ inquit meum ñ ẽ de hoc mundo. Quid
uultis amplius: uenite ad regnũ quod non ẽ
de hoc mundo. uenite credendo. & nolite seuire¬
metuendo. Dicit quidem in ꝓphetia de dõ patre.
ego aut̃ constitutis sum rex ab eo suꝑ syon mon¬
Etem sc̃m i eius. S sẏon illa  mons ille. ñ ẽ
Ede hoc mundo. Quod ẽ enim regnum eius nͥ
credentes in eum de quib dicit. de mundo non
estis sicut & ego ñ sum de mundo: Quãuis eos
eẽ uellet in mundo. ꝓpt̾ quod de illis dixit ad
patrẽ. non rogo ut tollas eos de mundo. s ut
serues eos ex malo. Unde & hic ñ ait regnum
meum non ẽ in hoc mundo. s regnũ meum¬
non ẽ de hoc mundo. Et cũ hoc ꝓbaret dicens.

Expanded text:
in hoc mundo, Regnum meum non est hoc munin hoc mundo, Regnum meum non est hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo quo Herodes ille major, cum Christus natus nuntiaretur, expavit, et tot infantes ut ad eum mors perveniret, occidit , timendo magis quam irascendo crudelior, Regnum, inquit, meum non est de hoc mundo. Quid vultis amplius? Venite ad regnum quod non est de hoc mundo; venite credendo, et nolite smetuendo. Dicit quidem in prophetia de Deo patre: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus ; sed Sion illa, et mons ille, non est de hoc mundo. Quod est enim ejus regnum nisi credentes in eum, quibus dicit, De mundo non estis, sicut et ego non sum de mundo? Quamvis eos esse vellet in mundo: propter quod de illis dixit ad Patrem, Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo . Unde et hic non ait, Regnum meum non est in hoc mundo; sed, non est de hoc mundo. Et cum hoc probaret dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
ileis & gentib oportunius aptiusq responden
regnũ meum de mundo hoc non ẽ. Quod si a¬
interrogante pylato continuo respondisset. a
etiam iudeis s solis gentib hoc de se opinantin
respondisse uideretur. Nunc uero q̃m respis¬
dit pylacus. nunqͥd ego uideus sum. genstus
q pontifices tradiderunt te mͥ. quid fecisti.
abstulit a se suspicionẽ qua possit putari aꝰ
semetipso dixisse. quod ihm̃ regem dpcerat cꝰs
iudeorum. id se a iudeis audisse detnonstrans
Dainde dicendo. qͥd fecisti. satis ostendit illudei
ꝓ crimine obiectum. tanqͣm diceret. Si regem
te negas. quid fecisti ut tradereris michi: Quasi
mirum non eẽt. si puniendus iudici traderetur.
qui se diceret regem. Si aũt hoc ñ diceret. que¬
rendum ab illo ec̃t. quid aliud forte fercisset. unde
tradi udici dignus eẽt. Nudite gͦ udei & gen¬
tes. audi circumcisio audi p̃putium. audite om¬
nia regna t̾rȩ: non impedio dominationẽ urãm

Expanded text:
daeis et gentibus opportunius aptiusque respondens: daeis et gentibus opportunius aptiusque respondens: Regnum meum non est de hoc mundo. Quod si interroganti Pilato continuo respondisset; non etiam Judaeis, sed solis Gentibus hoc de se opinantibus respondisse videretur. Nunc vero quoniam respondit Pilatus, Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi; abstulit a se suspicionem, qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis audisse demonstrans. Deinde dicendo, Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum: tanquam diceret, Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus esset. 2. Audite ergo, Judaei et Gentes; audi, circumcisio; audi, praeputium; audite, omnia regna terrena: Non impedio dominationem vestram
Abbreviated transcription (Latin):
u es rex iudeoꝵ: Et respondit ihs. A temetipso
hoc dicis an alii tibi dixerunt de me. Sciebat
utiq dñs & quod p̃ses interrogauit ꝙ quod
ipse responsurus fuit. s tam̃ dici uoluit. ñ ut
ipse sciret. s ut scriberetur qͦd nos uoluit ut
sciremus. Respondit ei pylatus. Nunqͥo ego
uideus sum: Gens tua o pontifices. tradidert̃
te michi. Quid fecisti: Respondit ihe. Regnũ

Expanded text:
u es rex Judaeorum? Et respondit Jesus: A temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? » Sciebat utique Dominus et quod ipse interrogavit, et quod ille responsurus fuit; sed tamen dici voluit, non ut ipse sciret, sed ut scriberetur quod nos voluit ut sciremus. « Respondit Pilatus: Numquid ego udaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid
Abbreviated transcription (Latin):
dtus ur̃ maneat. ut quodcũq petieritis patrẽ
in nomine meo det uobis. De quib uerbis
iam uos quod dedit dñs disseruisse memini¬
stis. Hic aut̃ dicit sequenti scilicet lectione quã
mͦ cum recitaretur audistis. hȩc mando uobis
ut diligatis iniuicem

Expanded text:
t quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
tangebatq hominẽ. & confitebatur dñm quẽ
ñ uidebat neq tangebat. s ꝑ hoc uidebat atq
tangebat illud iam remota dubitatione red¬
debat. Dixit ei iħs. Quia uidisti me credi¬
disti. Non ait tecigisti me s uidisti me. qm̃
generalis qͦdammꝰ sensus ẽ uisus. Nam & per
alios quatuor sensus nominari solet. uelut cũ
dicimus audi & uide quã bene sonet. olfac &
uide cum bene oleat. gusta o uide quã bene
sapiat. tange & uide quã bene caleat. Ubiq
sonuit uide. cũ uisus ꝓprie ñ negetur ad o¬
culos ꝑtinere. Unde o hic ipse dñs infer inqͥt
digitũ tuum huc. & uide manus meas. Quid
aliud ait. qͣm tange & uide: Nec tam̃ oculos
ille habebat in digito. Ergo siue intuendo.
siue etiam tangendo. quia uidisti me inquit
credidisti. quãuis dici possit ñ ausum fuisse dis¬
cipulum tangere. cum se offerret ille tangendũ
Non enim scriptum ẽ. & tetigit thomas. s siue
aspiciendo tancum. siue etiã tangendo uideris

Expanded text:
tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat, neque tangebat. Sed per hoc quod videbat, atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat; dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait Tetigisti me, sed vidisti me, quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet, velut cum dicimus: Audi et vide quam bene sonet, Olfac et vide quam bene oleat, Gusta et vide quam bene sapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offerret ille tangendum. Non enim scriptum est: Et tetigit Thomas, sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit
Abbreviated transcription (Latin):
me pat̾ & ego uiuo ꝓpt̾ patrem. & qͥ manducat
me. & ipse uiuet ꝓpt̾ me. ac si diceret: ut ego ui
reseram uitã meam. exinanitio mea fecit in qua
atus uiuo ꝓpt̾ patrem. ille rectus uiuit ꝓp̃t me.

Expanded text:
ns Pater, et ego vivo propter Patrem, et qui manducat ns Pater, et ego vivo propter Patrem, et qui manducat me, et ipse vivit propter me; ac si diceret: Ut ego vivreferam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua atus vivo propter Patrem, ille rectus  Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
filius participatione patris fit melior. qui ẽ nacus
equalis. sic̃ participatione filii ꝑunitatẽ corporis
illa manducatio potatioq significat. nos
efficit meliores. Uiumus gͦ nos ꝓpt̃ ipsum mandu¬
cantes eum. id ẽ ipsum accipientes ȩt̾nam uitam.
quam ñ habebamus ex nobis. Uiuit aut̃ ipse ꝓpt̃
patrem missuis ab eo. qͥa semetipsum exinaniuit
factus obediens usq ad mortẽ crucis. Si enim scdm
id accipimus uicio ꝓpt̾ patrem. qͦd alibi ait. pat
maior me ẽ. sicut & nos uiuimus ꝓpt̃ ipsum qͥa
maior nobis ẽ. hoc ex eo qͦd missus est factum est.
Missio qͥppe eius exianitio sui metipsius ẽ. & formȩ
seruilis acceptio. qͦd recte intelligitur seruata etiã
silii cũ patre ȩqualitate naturȩ Alaior ẽ enim
pat̃ homini filio.s equalem habet dm filium.
cũ idem ipse sit ꝙ ds̃ & homo. ꝙ. cd̃i filius & homi-¬
nis filius. unus ih̃s xp̃s. in quam sententiam si
recte accipiuntur hȩc uerba. ita dixit. sic̃ misit

Expanded text:
s aequalis; sicut participatione Filii per unitatem corporis illa manducatio potatioque significat, nos efficimur meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum; id est, ipsum accipientes aeternam vitam, quam non habebamus ex nobis: vivit autem ipse propter Patrem, missus ab eo; quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad mortem crucis . Si enim secundum id accipimus, Vivo propter Patrem, quod alibi ait, Pater major me est ; sicut et nos vivimus propter ipsum, qui major est nobis: hoc ex eo quod missus est, factum est. Missio quippe ejus exiservilis acceptio. » Quod recte intelligitur, servata etiam filii cum Patre aequalitate naturae. Major est enim Pater homine filio, sed aequalem habet Deum Filium, cum idem ipse sit et Deus et homo, Dei Filius et hominis filius, unus Christus Jesus. In quam sententiam si recte accipiuntur haec verba, ita dixit, Sicut me misit
Abbreviated transcription (Latin):
tem. & timeamus separationẽ. Nichil enim sic
debet formidare xp̃ianus. qͣm separari a corpore
xp̃i. Si enim separatur a corpore xp̃i. non est
m̃brum eius. si ñ est m̃brum eius. ñ uegetatur

Expanded text:
tem, et timeamus separationem. Nihil enim sic tem, et timeamus separationem. Nihil enim sic debet formidare Christianus, quam separari a corpore Christi. Si enim separatur a corpore Christi, non est membrum ejus: si non est membrum ejus, non vegetatur
Abbreviated transcription (Latin):
Diximꝰ
enim fr̃s hoc dnm̃ comm̃dasse. in manducati-¬
one carnis suȩ. & potatione sangiuinis sui. ut in
illo maneamus q ipse in nobis. Alanemus aut̃
in illo cũ sumus m̃bra eius. manet aut̃ ipse in
nobis cum sumus templum eius. Ut autem simus
membra eius unitas nos cõpaginat. ut cõpaginet
unitas quȩ facit nͥ caritas: & caritas dĩ unde: Apħn
int̾roga. Karitas inqͥt dĩ diffusa ẽ in cordib nr̃is.¬
ꝑ sp̃m scm̃ qui datus ẽ nobis. Ergo sꝑs ẽ qui inuifi¬
cat. Sp̃s enim facit uiua m̃bra. nec uiua m̃bra
sp̃s facit. nͥ quȩ in corpore qͦd uegetat ipse sp̃s in¬
uenerit. Nam sp̃s qui ẽ in te o homo qui constat
ut homo sis. minqͥd uiuificat m̃brum qͦd separa¬
tum inuenerit a carne tua : Spm̃ tuum dico am¬
mam tuã. Anima tua ñ uiuificat. nͥ membra
quȩ sunt in carne tua. quã si tollas. iam ex ani¬
ma tua ñ uiuificantur. qͥa unitati corporis tui
ñ copulantur. Hȩc dicuntur ut amenus unita¬

Expanded text:
Diximus enim, fratres, hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae, et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus. Manet autem ipse in nobis, cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat. Ut compaginet unitas, quid facit nisi charitas? Charitas Dei unde? Apostolum interroga. Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus ns est qui vivificat. Spiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore quod vegetat ipse spiritus invenit; nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, nunquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua. Unum si tollas, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unita
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓcedent. qui benefecerunt in resurrectionẽ
uitȩ. qui male egerunt in resurrectionem iu¬
dicii. Et tu hoc facis solus. quia om̃e iudicium
facio. S quomͦ facis:
Non possum a me facere

Expanded text:
cium: Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in resurrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium facio. Sed quomodo facis? Non possum a me facere
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum animas
ꝑ fidem & sapientiã suscitare. s & iudiciũ facere.
substantia sua. cui ȩqualis ẽ filius. sicut ipsum
nasci. sic̃ ipsum crucifigi. sic̃ ipsum mori. sic̃ ipsum
resurgere. ñ enim aliquid hoꝵ patri contigit. sic
ꝙ resurrectionẽ corpoꝵ. nam resurrectionẽ anima¬
rum ex substantia sua pat̃. ex substantia sua filius
qua illi ȩqualis ẽ. animȩ quipe fiunt participes
illius in cõmutabilis lucis ñ corpora. resuscitationẽ
quenqͣm. Et ut ostendat qͥa de resurrectione cor¬
poꝵ hoc dixit. nolite inquit mirari hoc. quia
ueniet hora & ñ nunc est. s ueniet hora in qua
om̃s qui in monum̃tis sunt. Iam hoc & hesterno

Expanded text:
non solum animas per fidem et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipsum mori, sicut ipsum resurgere: non enim aliquid horum Patri contigit. Sic et resuscitationem corporum. Nam resuscitationem animarum ex substantia sua Pater facit per substantiam Filii, qua illi aequalis est; animae quippe fiunt participes illius incommutabilis lucis, non corpora: resuscitationem quemquam. Et ut ostendat quia de resurrectione corporum hoc dixit: Nolite mirari hoc, quia venit hora. Non nunc est, sed venit hora, in qua omnes qui in monumentis
Abbreviated transcription (Latin):
mo dĩ factus ẽ. o ñ potest solui scriptura. quem
pat̾ scĩficauit & misit in mundũ. uos dicitis qͥa
blasphemas. qͥa dixi filius dĩ sum: Si sermo dĩ
factus ẽ ad homines ut dicerent᷑ dii. ipsũ uerbũ
dĩ quod ẽ apud dm̃. quomͦ ñ ẽ ds : Si ꝑ sermonẽ
dĩ funt homines dii. si participando fiunt dii.
unde participant ñ ẽ ds̃ : Silumina illuminata
dĩ sunt. lum̃ qͦd illuminat ñ ẽ ds : Si calefacti
qͦdammͦ igne salutari dii efficiunt᷑. unde calefi¬
unt nẽ ds : Accedis ad lum̃. illuminaris. & int̾
filios dĩ numeraris. si recedis a lumine obseura¬
ris. & in tenebris cõputaris. illud tam̃ lum̃ nec
accedit ad se. qͥa ñ recedit a se. Si gͦ uos deos facit
scĩficauit filiũ suũ. & misit inmundũ. Forte
aliqͥs dicat. Si pat̃ eũ scĩficauit. gͦ aliqͣndo ñ erat¬
sc̃s : Sic scĩficauit. quomͦ genuit. Ut enĩ sc̃s eẽt
gignendo eidedit. qͥa scm̃ eũ genuit. Nam si qͦd

Expanded text:
i Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii, si participando fiunt dii, unde participant non est Deus? Si lumina illuminata dii sunt, lumen quod illuminat non est Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt non est Deus? Accedis ad lumen et illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliqnctus? Sic sanctificavit, quomodo genuit: ut enim sanctus esset, gignendo ei dedit, quia sanctum eum genuit. Nam si quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ eram ibi.  scio qͥa mortuus ẽ. ꝙ ñ ibi eram.
Eger enim non mortuus fuerat nuntiatus s
qͥd lateret eum qͥ creauerat. q ad cuius manꝰ ani¬
ma morientis exierat: Hoc ẽ qͦd ait. gaudeo ꝓp̃t
uos ut sciatis qͥa ñ ibi eram. ut iã inciꝑent am¬
mirari. qͥa dñs potuit dicere mortuũ. qͦd nec ui¬
derat nec audierat. Ubi sane meminisse debemꝰ.
qͦd adhuc etiã ipsoꝵ discipłoꝵ qͥ in eum iã credide¬
rant miracłis edificabat᷑ fides. ñ ut ea quȩ ñ erat.
tali uerbo usussit. quasi tẽ credere inciꝑent. Hon
enĩ ait. gaudeo ꝓpt̃ uos ut ur̃a sides augeatur.
siue sirmetur. s ait. ut credatis. qͦd intelli gen¬
dum ẽ. ut amplius robustiusq credatis.
ed eamꝰ ad eum. Dicit gͦ thomas qͥ dicitur didi

Expanded text:
a non eram ibi. Et scio quia mortuus est, et non ibi eram: aeger enim, non mortuus, fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat, et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait, Gaudeo propter vos, ut credatis; quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat nec audierat. Ubi sane meminisse debemus quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea quae non erat, tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait, gaudeo propter vos, ut vestra fides augeatur, sive firmetur; sed ut credatis, quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. « Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Did
Abbreviated transcription (Latin):
somnus egrotantiũ. salutis indiciũ. Oixerat
aut̃ ihc de morte eius illi aut̃ putauert̃ qͦd de
Subobscure enĩ dixerat. dormit. ait gͦ manifeste.
azarus mortuus ẽ. & gaudeo ꝓpt̃ uos ut creclatis

Expanded text:
somnus aegrotantium salutis indicium. Dixerat autem Jesus de morte ejus; illi autem putaverunt quod de esus manifeste. Subobscure enim dixerat, dormit: ait ergo manifeste, Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos, ut credatis
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ suam ñ querebant. ꝑsequebantur udei
dñm ihm̃: quia hȩc faciebat in sabb̃o. Quid gͦ dñs
mͦ respondet iudeisaudiamus. De sanis factis ho¬
minib sabb̃o dixi quid respondere soleat. quia
nim̃ta sua ñ contempnebant sabbato uł liberanclo
uel alendo. de portato grabato qͥd respondit:
Manifestũ opus corporale factũ erat ante oculos
iudeoꝵ. ñ sanitas corporis s oꝑatio corporis. quȩ
ñ uidebatur ita necessaria. quẽ admodũ sanitas.
Aꝑte gͦ dñs dicat sacram̃tum sabbati. Et signũ ob-¬
seruandi unius diei. ad tempus datũ est iudeis

Expanded text:
Persequebantur Judaei Dominum Jesum, quia haec faciebat in sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale factum erat ante oculos Judaeorum: non sanitas corporis, sed operatio corporis; quae non videbatur ita necessaria, quemadmodum sanitas. Aperte ergo Dominus dicat sacramentum sabbati, et signum observandi unius diei ad tempus datum esse Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
sua caro. s potestate inhabitantis carnẽ. Caro gͦ¬
ponit animã suã expirando. uide ipsũ dnm̃. in
cruce sitio dixit. Illi qͥ aderant tinxert̃ spongiã
in aceto. alligauert̃ harundini. & apposuert̃ ori
enis. Quod cũ accepisset ait. ꝑfectumẽ. Quidẽ
ꝑfectum ẽ: Impleta sunt om̃ia quȩ ante mortẽ
futura de me fuerant ꝓphetata. Et qͥa potestatẽ¬
habebat qͣndo uellet ponendi animã suã. postea¬
qͣm dixit ꝑfectum ẽ. qͥd ait euglista: Et inclina¬
to capite tradidit sp̃m. Hoc ẽ ponere animã.
Modo hic attendat caritas ur̃a. Inclinato capite tra¬
didit sp̃m. Quis tradidit: quẽ tradidit: Sp̃m
tradidit. caro illũ tradidit. Quid ẽ. caro illum¬
tradidit: Caro illũ emisit. caro illũ expirauit.
Itłõ enĩ dicitur expirare. extra spm fieri. quomͦ¬
ẽ exulare. extra so lum fieri. exorbitare. extra or¬
sine anima. tẽ homo ponere animã suã dicit᷑.

Expanded text:
sua caro, sed potestate inhabitantis » Versua caro, sed potestate inhabitantis » Verponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce, quid dixit? Sitio . Qui aderant, tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus: quod cum accepisset, ait: Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante mortem futura de me fuerant habebat quando vellet ponendi animam suam; posteaquam dixit, Perfectum est, quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid etradidit? caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo dicitur enim exspirare extra spiritum fieri. Quomoest exsulare, extra solum fieri; exorbitare, extra orsine anima, tunc homo ponere animam dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ergo q nob̾ licet. si & nos impleamͦ uirtuce
ipsius. qͥa sine illo nichil faccre possumꝰ. ponere
ꝓ frib animas nr̃as. qͣndo martyr qͥlibet sc̃s po-¬
suit ꝓ fr̃ib animã suã. Quis posuit. & quã posuit.:
Hoc si incellexerimꝰ. ubi uidebimꝰ quẽ admodũ a
xp̃o dictum sit. potestatẽ habeo ponendi animã
meã: O homo. paratus es ꝓ xp̃o mori : Paratus
inqͥt. Dicam hoc aliis uerbis. Paratus es ꝓ xp̃o a¬
nimã tuã ponere. Et ad ista uerba sic mͥ respon¬
det. paratus sũ. quomͦ mͥ responderat cũ dicerẽ
paratus es mori. Hoc ẽ gͦ ponere animã. qͦd ẽ mori.
s ꝓ quõ ibi ẽ certamen: Om̃s gͦ homines qͣndo
Nemo habet potestatẽ fumere. qͦd posuerit. xp̃s aũt
uoluit sumpsit. Ponere gͦ animã mori ẽ. sic̃ apłs
petrus dño dixit. animã meã ꝓ te ponã. id ẽ ꝓte
moriar. Carni hoc tribue. Caro ponit animã suã.
& caro iterum siunit cam. non tamen potestate

Expanded text:
nos impleamur virtute ipsius, quia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras. Quando martyr quilibet sanctus posuit pro fratribus animam suam, quis posuit, et quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem habeo ponendi animam meam. O homo, paratus es pro Christo mori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paratus es pro Christo animam tuam ponere? Et ad ista verba sic mihi respondet, Paratus sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi est certamen? Omnes enim homines quando nemo habet potestatem sumere quod posuerit: Christus avoluit, sumpsit. Ponere ergo animam, mori est. Sic et apostolus Petrus Dmoriar carne. Caro posuit animam suam, et caro iterum assumpsit animam; non tamen potestate
Abbreviated transcription (Latin):
tres xp̃i. s unus xp̃s. Hominẽ int̾roga. & de ipso
sac gradũ ad ea quȩ suꝑte sunt. & si ñdum intel¬
ligenda. salcẽ credenda. Quomͦ ẽ enĩ unus homo
re. Ubi ẽ paulus apłs mͦ: Si qͥs respondeat. in re¬
quie cum xp̃o. uerũ dicit. Itẽ siqͥs dicat. romȩ
in sepulchro. & ipse uerũ dicit. Illud mͥ de anima.
hoc de eiꝰ carne respondet. Nec tam̃ idõ duos di¬
cunus apłos paulos. unũ qͥ requiescit cũ xp̃o.
alterũ. qui ẽ positus insepulchro. quãuis apłm
lum dicamꝰ mortuũ iacere in sepulchro. Morit᷑
aliqͥs. dicimꝰ. Bomis homo. fidelis homo. in pace
ẽ cum dño. & continuo. eamꝰ ad exeqͥas ipsuis. sepe¬

Expanded text:
Christus. Hominem interroga, et, de teipso fac gradum ad ea quae supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est enim unus homo re. Ubi est Paulus apostolus modo? Si quis respondeat, In requie cum Christo; verum dicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro; et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondet. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos; unum qui requiescit in Christo, alium qui positus est in sepulcro: quamvis apostolum lum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, e
Abbreviated transcription (Latin):
ei filio qͥ imꝑfectus ẽ natus aliqͥd addidit. s ei quẽ
ꝑfectum genuit. om̃ia gignendo dedic. ita illi de-¬
dit suã equalitatẽ. quẽ ñ genuit inęqualem. S
hȩc loquente dño. qm̃ lux lucebat incenebris. &
tenebrȩ eã ñ comp̃henderunt.
dissensio iterum

Expanded text:
ei Filio qui imperfectus natus est aliquid addidit, sed ei quem ei Filio qui imperfectus natus est aliquid addidit, sed ei quem perfectum genuit omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant. Disse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ihs: S hic iam om̃ia sunt. & uerbũ informa
dĩ. qͥ accepit formã serui. & anima & caro informa
seruiquȩ accepta ẽ a forma dĩ. humiliauit se¬
metipsũ. factus obediens usq ad mortẽ. Iam in
morte. sola caro ẽ a iudeis occisa. Si enĩ discipłis
dixit. nolite timere eos qͥ corpꝰ occidunt. animã
aũt̃ ñ possunt occidere. nunqͥd in ipso potuert̃
plus qͣm corpꝰ occidere: Et tam̃ carne occisa. xp̃s
occisus ẽ. Ita cũ caro animã posuit. xp̃s animã
posuit. & cũ caro ut resurgeret animã sumpsit.
xp̃s animã sumpsit. Hec tam̃ potestate carnis
hoc factum ẽ. s eis qͥ &. animã & carnẽ ubi hȩc
adimplerent᷑ assumpsit. Hoc inqͥt mandatũ
mandatũ. Cum aut̃ dicit᷑ filius a patre accipere
qͦd substantialit̾ habet. quomͦ dictum ẽ. sic̃ habet
pat̃ uitã in semetipso. sic dedit filio habere uitã
in semetipso. cũ filius ipse sit uita. ñ potestas mi¬
nuit᷑ s generatio eiꝰ ostenditur. qm̃ pat̃ ñ quasi

Expanded text:
sus? Sed hic jam omnia sunt, et Verbum in forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum mandatum. Cum autem dicitur Filius a Patre accipere quod substantialiter habet, quomodo dictum est, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio hain semetipso , eam Filius ipse sit vita, non potestas minuitur, sed generatio ostenditur, quoniam Pater non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
eaclem fides habet. in eũ xp̃m te credere. qͥ cruci¬
fixus ẽ & sepultus. Ergo. sepultũ etlã xp̃m ẽẽ non
negas. & tam̃ sola caro sepulta ẽ. Sienĩ erat ibi
anima. ñ erat mortuus. Si aut̃ uera mors erat.
& eiꝰ uera sit resurrectio. sine anima fuerat in
Disce hoc etiã in apłicis uerbis. Hoc sentite inqͥt in
rapinã arbitratus ẽ eẽ ȩqualis dõ. Quis nͥ xp̃s iis.¬

Expanded text:
um te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in rapinam arbitratus est esse aequalis D
Abbreviated transcription (Latin):
liamus illum. Eum sepulturus es. quem iam
dixeras in pace eẽ cum dõ. cũ aliud sit anima quȩ
immortalit̾ uiget. aliud corpus qͦd corruptibilit̾
iacet. S ex qͦ consortiũ carnis & ammȩ. hominis
nom̃ accepit. iã o singłim atq separatũ utrũlibet
coꝵ nom̃ hominis tenuit. Nemo gͦ ticubet qͣndo
audit dñm dixisse. pono animã meã & iterũ su¬
mo eã. ponit eã caro. s ex potestate uerbi. sumit
eã caro. sed ex potestate uerbi. Et ipse dñs xp̃s diꝰ
sola caro xp̃i. dictus ẽ xp̃s. Credimꝰ certe. ñ in solum

Expanded text:
liamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit eam caro, sed ex potestate Verbi: sumit eam caro, sed ex potestate Verbi. Et ipse Dominus Christsola caro Christi dictus est Christus. Credimus certe non in solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ latrones ñ intrantes ꝑ hostiũ. insidiari ouili ñ
desinunt. Apollinaristȩ heretici dicti sunt. qͥ ausi
sunt dogmatirare qͦd xp̃s ñ sit nͥ uerbũ ꝙ caro.
ammã humanã ñ eum assumpsisse contendunt.
Nã &e aliqui eoꝵ fuisse in xp̃o animã negare ñ potue¬
runt. Uidete absurditatẽ & insaniã non ferendam.
Animã irrationalem eũ habere uoluerunt. rationalẽ
negauert̃. Dedert̃ illi animã pecoris. sub traxert̃
hominis. S illi abstulert̃ xp̃o rationẽ. ñ tenendo
rationẽ. Absit hoc a nob̃. in ficle catholica nutritis
atq fundatis. Ex hac gͦ occasione atiꝰ monuerĩ ca¬
ritatẽ urãm. ut quomͦ suꝑiorib lectionib sacis
uos instruximꝰ aduersus sabellianos &s arrianos.
sabellianos qͥdicunt. ipse ẽ pat qͥ filius. arrianos qͥ¬
ilicunt. aliud ẽ pat̾. aliud ẽ filius. quasi ñ sint eiusdẽ
substantiȩ pat̃ & filius. instruximꝰ etiam quantũ

Expanded text:
et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed plane qͥd ait: fum timete. qͥ habet potestatẽ &r
corpꝰ & anuã occidere ingehennã. fcce qͥa morit᷑.
ecce qͥa ñ moritur. Quid ẽ mori ipsius: Quid est
mori carni tuȩ: Mori carnituȩ. ẽ amutere uitã
suã. mori animȩ tuȩ. ẽ amitere uitã suã. uita
carnis tuȩ anima tua. uita animȩ tuȩ ds tuus.
Quomͦ moritur caro amissa anima quȩ uita eius ẽ. sic
morit᷑ amia amisso dõ qͥ uita ẽ eius. Certe gͦ im-¬
mortalis ẽ anima. Plane immortalis. qͥuiuit o mor¬
tua. Quod enĩ de uidua delitiosa chixit apss. etiã de
etiã die hodierno ẽueniunt. Pono inqͥt animã
& homo. nec sic homo. ut sola caro. S qͥa homo¬
constat ex carne & anima. totus aut̃ homo in xp̃o.
Don enĩ partẽ deteriorẽ suscepisset. & partẽ meli¬
orẽ deseruisset. & pars qͥ ppe hominis melior est
bum & homo: uerbũ. anima. caro. Tene hoc.
qͥa ñ defuerunt heretici & in ista sententia. Pulsi
qͥdem iã olim a ueritate catholica. s tam̃ ut fures

Expanded text:
abet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid est mori carni tuae? Mori carni tuae, est amittere vitam suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam erbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed qconstat ex carne et anima, totus autem homo in Christo. Non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est bum et homo? Verbum, anima et caro. Tenete hoc, quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures
Abbreviated transcription (Latin):
Quã multa ẽ ꝑ similitudines ꝙ alia. quȩ cõmeme¬
rare longũ ẽ. Si aũt ꝓprietates discutias rerũ.
quas uidere consuesti. nec petra ẽ. qͥa durus & si¬
fecit. nec lapis angularis ẽ. quia ñ ẽ ab structore
cõpositus. nec pastor ẽ. qͥa custos ouiũ quadrupe¬
dum ñ ẽ. nec leo ẽ. qͥa fera ñ ẽ. nec agnus ẽ. quia
pecus ñ ẽ. Omnia gͦo ista ꝑ similitudinẽ. Qud gͦ
ꝓprie: In pͥncipio erat uerbum. & uerbũ apud dm̃¬
& ds erat uerbum. Quid de homine qͥ apparuit.

Expanded text:
Quam multa per similitudines, et alia, quae commemorare longum est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sifecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud D