comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia. nec ulla pernities uite maior inuei̾ri põt qͣ in malicia simulatio intelli¬
gentie. ex quo ista ĩnumerabilia nascunt᷑. ut utilia cũ honestis pugnare u¬
deantur. Quotus eĩm quisq̃ reperiet᷑ qui impunitate et ignoratiõe oũi
proposita. abstine̾ possit inuiria. Periclitem̃ si placet. et in his quidem
exemplis in quib uulgus hominũ fortasse peccare non putat. Neq eĩm
de diccariis. ueneficis. testamentariis. furib. peculatoribus. hoc loco diss¬
erendum est. qui non uerbis sunt &e disputatiõe phylosophorum. sed uin¬
Gretia contulerunt. quod quo facilius obtineret scripserunt heredes secum
Mlarcum Crassum et Quntum Hortensium. homines eiusdẽ etatis potenti¬
ssimos. Qui cũ illud falsum fuspicarent᷑ sibi autẽ nullius essent conscii cu¬
lpe alieni facinoris munusculũ nõ repudiauert. Quid gͦ satin ẽ hoc ut nõ

Expanded text:
tia. Nec ulla pernicies vitae maior inveniri potest quam in malitia simulatio intelletia. Nec ulla pernicies vitae maior inveniri potest quam in malitia simulatio intellegentiae; ex quo ista innumerabilia nascuntur, ut utilia cum honestis pugnare videantur. Quotus enim quisque reperietur, qui impunitate et ignoratione omnium proposita abstinere possit iniuria? Periclitemur, si placet, et in iis quidem exemplis, in quibus peccari volgus hominum fortasse non putet. Neque enim de sicariis, veneficis, testamentariis, furibus, peculatoribus hoc loco disserendum est, qui non verbis sunt et disputatione philosophorum, sed vinRomamn attulerunt. Quod quo facilius optinerent, scripserunt heredes secum M. Crassum et Q. Hortensium, homines eiusdem aetatis potentissimos; qui cum illud falsum esse suspicarentur, sibi autem nullius essent conscii culpae, alieni facinoris munusculum non repudiaverunt. Quid ergo? satin est hoc, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ q existimabat manare latissime idq uersari in tutellis in societatib
fidutiis mandatis rebus emptis uenditis conductis. locatis. quibus uite
societas contineret᷑. In his magni ẽe̾ uidicis statue̾ presertĩ cum ĩ plerisq
ee̾nt indicia contraria. quid quenq̃ cuiq prestare opporteret. Quocirea as
dentiam. sed abest ab ea distatq plurimũ. prudentia cĩm est locata in
delectu bonoꝵ et maloꝵ. Malicia si omĩa que turpia sunt mala sũt. mala
bonis anteponit. nec uero in prediis solum us cuule ductũ a nat᷑a maliciã
fraudẽ q uendicat. s etiam in mancipioꝵ uenditione uenditorũ fraus oĩs
excluditur. qui eĩm scire debuit de sanitate de fuga de furtis p̾stat edic¬
to Edilium. Heredũ alia est causa ex quo intelligitur. q uoĩam nat̃a iuris
fons sit. hoc scđm nat᷑am ẽẽ nemĩem id agere ut ex alteruis predet᷑ insciꝰ¬

Expanded text:
omen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, omen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, fiduciis mandatis, rebus emptis venditis, conductis locatis, quibus vitae societas contineretur; in iis magni esse iudicis statuere, praesertim cum in plerisque essent iudicia contraria, quid quemque cuique praestare oporteret. Quocirca astudentiam, sed abest ab ea distatque plurimum. Prudentia est enim locata in dilectu bonorum et malorum, malitia, si omnia, quae turpia sunt, mala sunt, mala bonis ponit ante. Nec vero in praediis solum ius civile ductum a natura malitiam fraudemque vindicat, sed etiam in mancipiorum venditione venditoris fraus omnis excluditur. Qui enim scire debuit de sanitate, de fuga, de furtis, praestat edicto aedilium. Heredum alia causa est. Ex quo intellegitur, quoniam iuris natura fons sit, hoc secundum naturam esse, neminem id agere, ut ex alterius praedetur insci
Abbreviated transcription (Latin):
citum est. Societas enim est. qd etiam si sepe dictũ est. dicendũ tamẽ est¬
sepius latissime tam̃ que pateat omĩum inter omnes. Interior eoꝵ qui eu¬
sdem gentis sunt. propior eorum qui eiusdem Cuntatis. Itaq maiore
aliud ius gentium. aluid ius ciile esse uoluerunt. qđ ciuile nõ idẽ conti¬
nuo gentium. quod autẽ gentiũ idem ciuile esse debet. Sed nos ueri iuris
germane q iustitie solidam et expressam effigiem nullã tenemus. umbra
et uerifatis exemplis. Nam qñti uerba illa uti ne propter te fidem uetua
captus fraudatus ue si. quã illa aurea. ut inter bonos bene agier oppo¬
teat. &x sine fraudatiõe. Sed qui sint boni. x quid bene agier magna qu¬
estio est. Quntus quidem Seuola pontifex maximus summã uim ẽẽ di¬
cebat ĩ his omnib arbitriis ex quib adderet᷑ ex bona fide fideiq hone n¬

Expanded text:
ctum est. Societas est enim quod etsi saepe dictum est, dicendum est tamen sactum est. Societas est enim quod etsi saepe dictum est, dicendum est tamen saepius, latissime quidem quae pateat, omnium inter omnes, interior eorum, qui eiusdem gentis sint, propior eorum, qui eiusdem civitatis. Itaque maiores aliud ius gentium, aliud ius civile esse voluerunt; quod civile, non idem continuo gentium, quod autem gentium, idem civile esse debet. Sed nos veri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et veritatis exemplis. Nam quanti verba illa: UTI NE PROPTER TE FIDEMVE TUAM CAPTUS FRAUDATUSVE SIM! quam illa aurea: UT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET ET SINE FRAUDATIONE! Sed, qui sint boni, et quid sit bene agi, magna quaestio est. Q. quidem Scaevola, pontifex maximus, summam vim esse dicebat in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur EX FIDE BONA, fideique bonae n
Abbreviated transcription (Latin):
assus urgebat ꝙ uiciũ uenditor nõ dixissae sciens id opporte̾ prestare. eꝗ¬
tatẽ Anthonius quoĩam id uiciũ ignotũ Sergio nõ fuisset qui illas edes
uendidisset. nĩhil fuisse necesse dici. nec eum e̾e̾ deceptũ ꝗ id quod eme¬
rat. quo uire ẽẽt teneret. Quors̃ hec ut intelligas. nõ placiusse maior¬
ibus nr̃is a stutos. sed aliter leges. aliter pħy. tollunt astutias. legesqͣ¬
postulat. ne quid insidiose. ne quid simulate. ne quid fallaciter. Sunt¬
ne igit᷑ insidie tendere plagas. etiã si excitaturus. nõ sis nec agitaturus
Ire enim fere nullo uiseq̃nte sepe incidunt. Sie cum edes proscribas. tab¬
ulam tanꝙͣ plagam ponas. domũ propter uicia uendas ut in cam aliquis ĩcur¬
rat impuidens. Hoc quanꝙͣ uideo propter deprauatioẽm consuetudinis neq
more turpe heri. neq aut lege sanciri aut ure ciuili tamẽ nature lege sã¬

Expanded text:
assus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere praestari,aeqassus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere praestari,aequitatem Antonius, quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse maioribus nostris astutos. Sed aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias, leges, quapostulat, ne quid insidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus? ipsae enim ferae nullo insequente saepe incidunt. Sic tu aedes proscribas, tabulam tamquam plagam ponas, domum propter vitia vendas, in ear aliquis incurrat imprudens? Hoc quamquam video propter depravationem consuetudinis neque more turpe haberi neque aut lege sanciri aut iure civili, tamen naturae lege san
Abbreviated transcription (Latin):
porteret. M. Cato snt̾iam dixit. huius nr̃i Catois pater. ut eĩm ceteri ex
patrib sic hic qui illud lumẽ progenuit ex filio ẽ noĩandus. Is igit᷑ uid̾x
ita pronuntiauit. cum in uendendo eã rem scisset & nõ emptori pronũ¬
tiasset damnu prestari opporte̾. Ergo ad fidem bonã statuit pertinere
notum ẽẽ emptori uiciũ quod nosset uenditor. Qđ recte si uidicauit. ñ
recte frumentarius ille. non recte edium pestilentiũ uenditor tacuit.
Sed hiismõi reticentie uire ciuili comp̾hndi nõ posst̃. Que aũt possũt
diligenter tenent᷑. M. Mlarus Cratidianus propinqus noster .G. Sgio
orate uendiderat edes eas quas ab eodem ip̃e pancis ante annis emerat.
He Sgio seriuebant s hoc in mancipio alarius nõ dixerat. adducta resĩ
udicium ẽ. Oratam Crassus. Cratidianũ defendebat Anthonius. Ius Er¬

Expanded text:
DE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater ut enim ceteri ex DE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater ut enim ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus—is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere. Ergo ad fidem bonam statuit pertinere notum esse emptori vitium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. Sed huius modi reticentiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Cr
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ẽẽ. semper ẽ utile. Ac de uire quidẽ predioꝵ sancitũ est apud nos ĩ
iure ciuili ut in his uendendis uicia dicerent᷑ que nota e̾e̾nt uenditori.
Nam cum & .xii. tabulis satis essae ea prestari que essent lingua nũcup¬
ata. que qui inficiatus eẽt duplici pena subiret. A uiris consultis etiã reti¬
centie pena ẽ constituta. Quicꝗd eĩm ẽ in predio uicii id statuert̃ si uẽ¬
ditor scuet. nisi nomĩatim dc̃tm e̾e̾t prestari opportere. ut cũ in arce au¬
guruĩ. Augures acturi e̾e̾nt. uississentq t. claudiũ Centumalũ. ꝗ edes ĩ
Celio monte hẽbat demoliri eas quaꝵ altitudo officeret auspiciis. Claudiꝰ
proscripsit. Insulam uendidit. emit Calphurnius lanarius. Hiuc ab au¬
gurib illudidẽ denuntiatũ est. Itaq Calphurniꝰ cum demolitꝰ ẽet. cog¬
nouiss q Claudiũ edes postea proscripsisse ꝙͣ ẽẽt ab Augurib demõ¬

Expanded text:
bonum esse, semper est utile. Ac de iure quidem praediorum sanctum apud nos est bonum esse, semper est utile. Ac de iure quidem praediorum sanctum apud nos est iure civili, ut in iis vendendis vitia dicerentur, quae nota essent venditori. Nam, cum ex duodecim tabulis satis esset ea praestari, quae essent lingua nuncupata, quae qui infitiatus esset, dupli poenam subiret, a iuris consultis etiam reticentiae poena est constituta; quicquid enim esset in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures acturi essent iussissentque Ti. Claudium Centumalum, qui aedes in Caelio monte habebat, demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit, emit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denuntiatum est. Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab auguribus demo
Abbreviated transcription (Latin):
ton seoi pradẽe nequiret.Tere id quidẽ si ꝯuid eẽt pradesse miħi cũ Enio
conuei̾ret. Hec hecatonẽ Rodium discipulũ panctii uideo in his libris qu¬
o de officiis scripsit Sunto Tuberoni. dicẽ ẽẽ sapientis nihil cõtia mi¬
ores leges uistituta facientẽ hr̃e rõneni rei familiaris. Neꝙ cĩm solu
nobis diuites esse uolumꝰ. s liberis. propuiquis amicis maxĩe q rei pu
de quo pulo ante dixi plaçere nullo modo poͬt. et eĩm omĩo tantũ se neg¬
at factuꝵ compendii sui cã qđ non liceat hiuc nec laus magna tribueda
nes grã est. Sed siue simulatio et dissimulatio malus dolus est. perpauee
res sunt. in quib nõ dolus malus iste uerset᷑. siue uir bonus ẽ is grralce¬
st quibus põt. nocet nemini. Rectũ uistum ura bonũ nõ facile repinus.
Nunq igitur ẽ utile peccare qr semꝑ ẽ turpe. et quia semꝑ ẽ honestũ urum

Expanded text:
ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quidem, si, quid esset prodesse, mihi cum Ennio ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quidem, si, quid esset prodesse, mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, dicere sapientis esse nihil contra mores, leges, instituta facientem habere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volumus, sed liberis, propinquis, amicis maximeque rei publde quo paulo ante dixi, placere nullo modo potest; etenim omnino tantum se negat facturum compendii sui causa, quod non liceat. Huic nec laus magna tribuenda nec gratia est. Sed, sive et simulatio et dissimulatio dolus malus est, perpaucae res sunt, in quibus non dolus malus iste versetur, sive vir bonus est is, qui prodest, quibus potest, nocet nemini, certe istum virum bonum non facile reperimus. Numquam igitur est utile peccare, quia semper est turpe, et, quia semper est honestum virum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iudicioꝵ hec uerbã maxime excellunt. In arbitrio iei uxorie meluie
equius. In fiducia inter bonos bene agier. Quid aũt. an in eo qđ est meuꝰ
quicqͣr agi dolose aut maliciose pot . dolus autẽ malus in sunulatire isi¬
mulatioe utait a quilius continetur. Tollendũ est igͣ ex reb contrahẽdie
omne mendatiũ. nõ licitatorẽ uenditor. nõ qui contra se liceat emptor
apponet. ⁊ terq̃ si ad eloq̃ndum uenerit nõ plus q semel eloquat᷑. uit
quiđd Seuola Publii filius cũ postulassee ut sibi fundus cũis ẽptor erat᷑
semel indicaret᷑ idq uenditor ita feciss& dixit se pluris existimare. et ad¬
dit centũ milia Nemo ẽ qui hoc uiri boni fuisse neget. Sapientis negant
ut si muioris ꝙͣ potiuissa uendidisset. Hec igͥ est iulla pnities ꝙ alios bon¬
oo. alios sapientes existimãt. Exqͦ Enniꝰ. Nequicꝙͣ sapientẽ sape qui

Expanded text:
autem iudiciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei uxoriae MELIUS autem iudiciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei uxoriae MELIUS AEQUIUS, in fiducia UT INTER BONOS BENE AGIER. Quid ergo? aut in eo, QUOD MELIUquicquam agi dolose aut malitiose potest? Dolus autem malus in simulatione, ut ait Aquilius, continetur. Tollendum est igitur ex rebus contrahendis omne mendacium; non illicitatorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; uterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni fuisse neget, sapientis negant, ut si minoris, quam potuisset, vendidisset. Haec igitur est illa pernicies, quod alios bonos, alios sapientes existimant. Ex quo Ennius nequiquam sapere sapientem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
solent. ⁊taq heri mirabar quid accidisset. Stomacari Cannius. sed quia¬
faceret. Nundum eĩm Aquilius collega et familiaris meus protulerat de dolo
malo formulas. In quib ip̃is cum ex eo q̃ reret᷑ quid esset dolus malus resp¬
ondebat. cum e̾et aliud simulatũ et aluid actũ. hoc quidem sane luculentea p
⁊tab homĩe diffiniendi perito. Ergo et Phitius. et omẽs aliud agentes aliud
simulantes perfidi improbi maliciosi sunt. Nullũ ergo eoꝵ factũ põt esse u
tile cum sit tot uiciis inquinatũ. & si aquiliana diffinitio uera ẽ ex omni
uita sinulatio dissimulatio q tollenda ẽ. Ita nec ut emat meluis. nec uen¬
dat quicꝙ̃ simulabit. aut dissimulabit uir bonus. Atq iste maluis dolꝰ et le¬
gibus erat uindicatus ut tutella .xii. tabulis. circunscriptio adolescentuis
lege pretoria et sine lege udiciis in quib addit ex fide bona. Reliquoꝵ

Expanded text:
solent; itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius; sed quisolent; itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius; sed quifaceret? nondum enim C. Aquilius, collega et familmalo formulas. In quibus ipsis. cum ex eo quaereretur; quid esset dolus malus? respondebat, cum esset aliud simulatum, aliud actum. Hoc quidem sane luculenter, ut ab homine perito definiendi. Ergo et Pythius, et omnes aliud agentes, aliud simulantes, perfidi, mprobi, malitiosi sunt. nullum igitur factum eorum potest tile esse, cum sit tot vitiis inquinatum. Quodsi Aquiliana definitio vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium lege Plaetoria, et sine lege iudiciis, in quibus additur EX FIDE BONA. Reliquorum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ꝙ qui eos facere uellet. Ad cenã tempore uenit Cãmus. orpipare a ẜh¬
Itio apparatui conuiuius. C imbaꝵ ante cculos multitudo ꝓro se qusoꝰ quaaut
acce perat afferebat ante pedes phitii pisces abiciebantur. Tunc queso inquit¬
cnues quid est hoe phitii. tantum pisciũ tantũ ue tembaꝵ. et lie quid iaꝵ
inquit hoe loco est Siracusis quicꝗd ẽ pisciũ. hic aquatio hac itid its tienat¬
ere non posst. Incensus Canuis cupiditate contendit int icur den dt¬
eretngrauare primo ille. quid multa impetrat. Emit homo cupidoset
locupses tanti qñti phitius uoluit. et emit instructos. nomĩa fact  esate¬
um conficit. Inuitat Canius post triduũ familiares suos. quenit ipes enate
uralmut nullum iudet. querit ex proxio uicino nũ ferie quedã piscatoll.
eentmꝙ muillos cos uideret. nulle qdđ sciam inquit ule. sed hicipiscara qulli

Expanded text:
dixitque, quid eos facere vellet. Ad cenam tempori venit Canius; opipare a Pydixitque, quid eos facere vellet. Ad cenam tempori venit Canius; opipare a Pythio apparatum convivium, cumbarum ante oculos multitudo; pro se quisque, quod ceperat, afferebat, ante pedes Pythi pisces abiciebantur. Tum Canius: Quaeso, inquit, quid est hoc, Pythi? tantumne piscium? tantumne cumbarum? Et ille: Quid mirum? inquit, hoc loco est Syracusis quicquid est piscium, hic aquatio, hac villa isti carere non possunt. Incensus Canius cupiditate contendit a Pythio, ut venderet; gravate ille primo; quid multa? impetrat. Emit homo cupidus et locuples tanti, quanti Pythius voluit, et emit instructos; nomina facit, negotium conficit. Invitat Canius postridie familiares suos, venit ipse mature; scalmum nullum videt, quaerit ex proximo vicino, num feriae quaedam piscatorum essent, quod eos nullos videret. Nullae, quod sciam, inquit; sed hic piscari nulli
Abbreviated transcription (Latin):
andi genus quale sit et cuius hominis quis non iudet. certe nõ aperti tiãs if¬
mplicis nõ ingenui. non iusti. non uiri boni uersuti potiꝰ obscuri astuti. fa¬
maris maliciosi callidi ueteratoris nafri. Hec tot et alia plura nõne ĩutile
e uicioꝵ subire nomina Qđ si uituperandi sunt qui reticuerint quid de
sis cxistimandũ est qui oronis uaitatem adhibuerunt. G. Canius equees
erelle quo inuitare amicos. et ubi se oblectare sine interpellationib posset.
beđ cum inerebuissx. phitius ei quidã qui argentariã faceret diracusiso
uenales quidem se ortos non here s licere uti Canio si uelletut suis. et sx¬
mui hominẽ at cenã in ortos inuitauit. in posteꝵ diẽ cum ille promistsses
tum piitius qui eẽt argentarius. apud omnes oidines gratiosus. piscatores
ai se conuiocauit. & ab his petiuit ut ante suos ortulos postridie piscarentire.

Expanded text:
andi genus quale sit, et cuius hominis, quis non videt? certe non aperti, non siandi genus quale sit, et cuius hominis, quis non videt? certe non aperti, non simplicis est, non ingenui, non iusti, non viti boni; versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, callidi, veteratoris, vatri. Haec tot, et alia plura nonne inutile est vitiorum subire nomina? 5. Quod si vituperandi sunt, qui reticuerunt: quid de iis existimandum est, qui orationis vanitatem adhibuerant? C. Canius, equevelle, quo invitare amicos et ubi se oblectare sine interpellatoribus posset. Quod cum percrebruisset, Pythius ei quidam, qui argentariam faceret Syracusis, venales quidem se hortos non habere, sed licere uti Canio, si vellet, ut suis, et simul ad cenam hominem in hortos invitavit in posterum diem. Cum ille promisisset, tum Pythius, qui esset ut argentarius apud omnes ordines gratiosus, piscatores ad se convocavit et ab iis petivit, ut ante suos hortulos postridie piscarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aut dictũ non omne prestandũ est. quod dictum nõ est. id p̃stãdum
putase ꝯ uiad uero est stultius ꝙ̃ uenditorẽ eius rei quã uendat uicia nã¬
rare. Quid tam absurdũ aũt q̃ si domini iussu. pieco ita predicet domũ pestilen¬
tem uendo. Sic ergo in quibusdam causis dubiis ex altera parte defendit̾ hoestas.
ex altera ita de ntilitate dicitur. ut id quod utile udeat᷑ nõ modo facẽ honestum
sit s etiam nõ facere tiupe. Hec est illa que uidetur utiliũ fieri cum honestis sepe
dissensio. que diiudicanda st. nõ cĩm ut quereremus exposiumus sed ut expli¬
caremus. Non igit᷑ iudetur. nec frumentarius ille Radius. nec hic ediũ uenditor
celare emptori debuisse. neq enim id est cellare quicꝗa reticeas. Sed cuͦ qđ
tu scias ia ignorare emolumenti tui cã uelis. quoꝵ intersit id scue. hoc aũt ecll¬

Expanded text:
Sin autem dictum non omne praestandum est, quod dictum non est, id praestandum Sin autem dictum non omne praestandum est, quod dictum non est, id praestandum putas? Quid vero est stultius quam venditorem eius rei, quam vendat, vitia narrare? quid autem tam absurdum, quam si domini iussu ita praeco praedicet: 'Domum pestilentem vendo'? Sic ergo in quibusdam causis dubiis ex alteex altera ita de utilitate dicitur, ut id, quod utile videatur, non modo honestum facere sit, sed etiam, non facere turpe. 4. Haec est illa, quae videtur utilium fieri cum honestis saepe, dissensio. quae diiudieanda sunt: non enim, ut quaeteremus, exposuimus, sed ut explicaremus. Non igiturvidetur nec frumentarius ille Rhodium, nec haec aedium Venditor celare emptores debuisse. neque enim id est celare, quidquid reticeas: sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem cel
Abbreviated transcription (Latin):
ter dominũ nemo sciat. Quero si hoc emptorib uenditor nõ dixerit. ed¬
es q uendiderit pluris multo ꝙͣ se uendituꝵ putaret. nũ id uste aut
improbe fecerit. Ille uõ inquit Antipater. hoc quid aliud ẽ nisi erranti
iuã nõ monstrare. Qđ̾ a thenis execrationibus publicis sancitum est.
si hoc nõ est emptorẽ pati ruere et per euorẽ in maximã fraudẽ ĩcurrere.
plus etiam est qͣ uiã nõ monstrare. nã est scienter in errorẽ alteꝵ indu¬
cere. Dyogenes contra.nũ te coegit emẽ  qui ne hortatus quidẽ est ud̾
qđ nõ placebat proscripsit. tu quod placebat emisti. Qđ si qui proscribt
uillã bonam ut ip̃i asserunt beneq edificatã. nõ existi̾antur fefellisse. et̃¬
si illa bona nõ est. neq edificata rone. multo minus igitur qui domũ nõ
laudarunt. i bi enim uidiciũ emptoris est. ibi fraus uenditoris que ẽe̾ poͣt.

Expanded text:
aeter dominum nemo sciat; quaero, si haec emptoribus venditor non dixerit aedaeter dominum nemo sciat; quaero, si haec emptoribus venditor non dixerit aedesque vendiderit pluris multo, quam se venditurun putarit, num id iniuste aut improbe fecerit. Ille vero, inquit Antipater; quid est enim aliud erranti viam non monstrare, quod Athenis exsecrationibus publicis sanctum est, si hoc non est, emptorem pati ruere et per errorem in maximam fraudem incurrere? Plus etiam est quam viam non monstrare; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? Ille, quod non placebat, proscripsit, tu, quod placebat, emisti. Quodsi, qui proscribunt villain bonam beneque aedificatam, non existimantur fefellisse, etiamsi illa nec bona est nec aedificata ratione, multo minus, qui domum non laudarunt. Ubi enim iudicium emptoris est, ibi fraus venditoris quae potest esse?
Abbreviated transcription (Latin):
tis et copie. Respondebit dyogenes fortasse sic. aliud ẽ celare aliud est¬
tace᷑. neq ego nunc te cello si tibi non dico que natura deoꝵ sit. quis
finis sit bonorum. que tibi plus prodessent cognita ꝙͣ tritici utilitas.
meministi eẽ inter homines natura coniunctã societate̾. alemini inq¬
uiet ille. Sed nõ ista societas ẽ talis ut nihil suũ cuiqͣ sit. qđ si ita ẽẽt
nec uendendũ quidem quicꝙͣ esset sed donandũ. Uides in hic tota disp¬
utatione non illud dici ꝙͣuis hoc turpe sit s tñ quoĩam expedit facia
sed ita expedire ut turpe non sit. Ex altera autẽ parte in ea re quod tur¬
pe sit non ee̾ faciendu. Uendat edes ur bonus propter aliqua uicia q̃
ip̃e norit. ceteri ignorẽt. pestilentes sint. et habeant᷑ salubres. ignoret᷑
ĩ omnib cubiculis apparere serpentes male materiate ruinose sed hec p̾¬

Expanded text:
tis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; meministi esse inter homines natura coniunctam societatem. Memini, inquiet ille; sed num ista societas talis est, ut nihil suum cuiusque sit? Quod si ila est, ne vendendum quidem quicquam est, sed donandum. Vides in hac tota disceptatione non illud dici: Quamvis hoc turpe sit, tamen, quoniam expedit, faciam, sed ita expedire, ut turpe non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteri ignorent, pestilentes sint et habeantur salubres, ignoretur in omnibus cubiculis apparere serpentes, male materiatae sint, ruinosae, sed hoc pr
Abbreviated transcription (Latin):
bitet an turpe sit. In huiusmoi̾ caĩs aliud dyogeni habilomo iuideri
solet magno et graui stoyco. alud. Antipatri discipulo eiꝰ homĩ acutissi¬
mo. Antĩpatri omĩa patefacienda. ut ne quid omnĩo qđ uenditor noueit¬
emptor ignoret. diogeni uenditorẽ quatenus uire ciuili constitutũ sit dic¬
ere uicia opportẽ ceteia sine insidiis agere. Et quoĩam uendat uelle qͣ op¬
time uendere. Aduexi. exposui uendo nõ pluris fortasse qͣ ceteri forta¬
sse etiam minoris cũ maior ẽ copia cui fit inurria  Exoritur antipatris
rõ ex altera parte. quid ais. tu cum hominib consulẽ debeas. et seriur
huane societati. eaq lege natus sis ut ea habeas principia nat̾e quibꝰ
parere. et que sequi debeas. ut utilitas tua cõmius sit utilitas Aicissim¬
et eque cõmiu̾s utilitas tua sit. celabis homines quid his sit cõmodita¬

Expanded text:
bitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri bitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut ne quid om-nino, quod venditor noritemptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere et, quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commodita
Abbreviated transcription (Latin):
Themistocles afferret sed mĩme hoc̃stũ. Itaq Atheĩenses qđ hoestũ nõ eẽt
id ne utile quidẽ putauerũt. totãq eam rẽ quã ne audierat quidẽ. auet¬
ore Austide repudiauerũt. Melius hi qͣ nos qui Pyrratas ĩmũes. socios ue¬
ctigales hẽmus. Maneat ergo quod turpe sit id nũqͣ esse utile. nec tũ qu¬
idem cũ id qđ utile ẽe̾ putes adipiscare. hoc eĩm ip̃m utile putare qđ tur
ꝑe sit. calamitosum est.
Ed incidunt sepe ca̾e̾ ut supradixi. cum repugnare utilitas hõe¬
stati uideatur. ut aĩaduertendũ sit. repugnet ne plane. an possit
cum honestate coniungi. Guis generis sunt he questioes. Exẽp¬
tentes Rodum uiderit. dicturus ne sit id Rodiis. an scilentio suũ ꝙͣ plurio
uenditurus Sapientẽ et bonũ uiꝵ fingimus. de eius deliberatiõe et con¬
sultatiõe querimus: qui celaturus Rodio nõ sit si id turpe iudicet s du

Expanded text:
Themistocles afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, Themistocles afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque ear rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus. Maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, ne tur quidem, cum id, quod esse utile putes, adipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, calamitosum est 2. Sed incidunt saepe causae, cum repugnare utilitas honestati videatur: ut animadvertendum sit; repugnetne plane, an possit cum honestate coniungi: Eius generis hae sunt quaestiones, si, exemptentes Rhodum viderit; decturusne sit id Rhodiiis, an silentio suum quam plurimum venditurus? sapientem et bonum virum fugimus, de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui cleaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet,
Abbreviated transcription (Latin):
esti. ut spẽm utilitatis obscuret. Atheĩenses cũ impetũ Persaꝵ nullo mõ
possent sustine̾. statuert ut urbe relicta cõuigibus et liberis Troezõẽ de¬
positis naues conscenderent libertatẽq Grede classe defenderẽt. Cirsi¬
llum quendã suadentẽ ut in urbe manerẽt. Xersem q reciperẽt lapidibꝰ
obruerũt. at ille utilitatẽ sequi uidebat᷑. sed ea nulla erat repugnante he¬
nestate. Themistoeles post uictoria huus belli quod cũ Persis fuit dix
i contione. se hre consiliũ rei pu salutare. sed id sciri nõ opus e̾e̾. postul¬
auit ut aliquẽ ppłus daret. qui cũ cõmĩucaret. datus ẽ Austides. hiuc
ile classem Lacedemoĩoꝵ que sẜducta ẽẽt ad setheũ clam incendi posse
quo facto frangi Lacedemoĩorũ opes necesse c̾ẽ. Qđ Aristides cũ audi¬
sset in contioem magna expectatiõe ueĩt. dixit q putile esse consilui qđ

Expanded text:
esti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo esti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistocles post victoriam eius belli, quod cum Persis fuit, dixit in contione se habere consilium rei publicae salutare, sed id sciri non opus ese; postulavit, ut aliquem populus daret, quicum communicaret; datus est Aristides; huic ille, classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides cum audisset, in contionem magna exspectatione venit dixitque perutile esse consilium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ai̾cicie. sic he̾bitur is quẽ exquirimus delectꝰ officii. Sed utilitatis spetie
etiã Atheĩenses qui si ueꝵ est iusser̃t ut Eginetis qui classe ualebant
pollices preciderent᷑. hoc uisum ẽ utile. nimis eim iminebat ꝑ propin¬
quitate̾ Egina pyreo. s nihil quidẽ qđ crudele utile. Est eĩm homĩu
nature quan sequi debenius maxime inimica crudelitas. Mlale etiaz
qui peregrinos urbibus uti prohibẽt. eosq extermĩant. Ut penus apua
pr̃es nr̃os. Papius nuper. nam esse pro ciue qui cuus nõ sit. rectum
ẽ non licere . quam lege̾ tule̾ Sapientissimi Consules. Crassus et Se¬
uola.I su uero urbis. prohibẽ peregriug. sane inhumanũ est. Illa pr¬
que Canensi calamitate accepta. maiores aĩos huit qͣ unqͣ. in rebus se¬
cundis. nulla tunoris significatio. nulla pacis mentio. tanta uis ẽ hon¬

Expanded text:
amicitiae. Sic habebitur is, quem exquirimus, dilectus officii. Sed utilitatis specie amicitiae. Sic habebitur is, quem exquirimus, dilectus officii. Sed utilitatis specie etiam Athenienses, qui sciverunt, ut Aeginetis, qui classe valebant, pollices praeciderentur. Hoc visum est utile; nimis enim imminebat propter propinquitatem Aegina Piraeo. Sed nihil, quod crudele, utile; est enim hominum naturae, quam sequi debemus, maxime inimica crudelitas. Male etiam, qui peregrinos urbibus uti prohibent eosque exterminant, ut Pennus apud patres nostros, Papius nuper. Nam esse pro cive, qui civis non sit, rectum est non licere; quam legem tulerunt sapientissimi consules Crassus et Scaevola; usu vero urbis prohibere peregrinos sane inhumanum est. Illa prquae Cannensi calamitate accepta maiores animos habuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est hon
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq preclare a maiorib accepimus. morẽ rogandi uidicis. si eũ teneremnꝰ
que salua fide face̾ possit. hec rogatio ad ea pertinet que paulo ante dixi
honeste amico posse concedi. Ham si omĩa facienda sint que amici
ueluit. nõ amicicie tales s conuiratioes putande st̃. loquor aũt de cõmiũb
pithagoreos ferunt. hoc animo inter se iuxisse ut cũ coꝵ alteri. dyoni¬
sius tirãnus diem necis destinass&. et is qui morti addictus e̾e̾t. paucoᷤ
sibi dies cõmendandoꝵ suorũ causa postulauiss. Uas factus est alter
sistendi euis. ut si ille nõ reuertisset moriendũ e̾e̾t ip̃i. Qui cũ ad diẽ
se recepisset admiratus coꝵ fidem tiramnus petiuit ut se tertiũ ad aĩ
comꝑat᷑. iaceat utilitatis sp̃es .I. incat honestas et ualeat. Cum autẽ in
aĩcicia que honesta nõ sunt postulabunt᷑. et religio et fides anteponãt

Expanded text:
Itaque praeclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, Itaque praeclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, quae salva fide facere possit. Haec rogatio ad ea pertinet, quae paulo ante dixi honeste amico a iudice posse concedi; nam si omnia facienda sint, quae amici velint, non amicitiae tales, sed coniurationes putandae sint. Loquor autem de communibus Damonem et Phintiam Pythagoreos ferunt hoc animo inter se fuisse, ut, cum eorum alteri Dionysius tyrannus diem necis destinavisset et is, qui morti addictus esset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulavisset, vas factus sit alter eius sistendi, ut, si ille non revertisset, moriendum esset ipsi. Qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus pe comparatur, iaceat utilitatis species, valeat honestas; cum autem in amicitia, quae honesta non sunt, postulabuntur, religio et fides anteponatur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ pertineat ad usum. nõ iniqũ est.s alteri dirripere ius non est.
Axime autẽ pertiubantur officia. et in aĩciciis. quibus et nõ tribue̾ qđ
recte possis. et tribue̾ qđ non sit equũ contra officiũ est. Sed huiꝰ
gnĩs totius breue et nõ difficile preceptũ est. Que eim uidentur
utilia honores diuitie. uoluptates. cetera generis ciusde̾̃ hec amicicie nũqͣ
anponenda sunt. At neq contra.rẽ.pu. nec contra uisiurandũ ac fidem
amici sui cã uir bonus faciet. ne si uidex quidẽ erit de ip̃o aĩco. poĩt enim
personã amici cũ induit uidicis. Tantũ dabit aĩcicie ut uerã amici cã
ẽẽ malit. Ut orante eo licis tempus. quoad per leges liceat accomodet.
Cum uero uirato sñtia dicenda sit. meminerit se deũ adhibe̾ testẽ. ide¬
st ut ego arbitroi mente̾ suã. qua nihil homini dedit deus ip̃e diuinuᷤ.

Expanded text:
quod pertineat ad usum, non iniquum est, alteri deripere ius non est. quod pertineat ad usum, non iniquum est, alteri deripere ius non est. axime autem perturbantur officia in amicitiis, quibus et non tribuere, quod recte possis, et tribuere, quod non sit aequum, contra officium est. Sed huius generis totius breve et non difficile praeceptum est. Quae enim videntur utilia, honores, divitiae, voluptates, cetera generis eiusdem, haec amicitiae numquam anteponenda sunt. At neque contra rem publicam neque contra ius iurandum ac fidem amici causa vir bonus faciet, ne si iudex quidem erit de ipso amico; ponit enim personam amici, cum induit iudicis. Tantum dabit amicitiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, accommodet. Cum vero iurato sententia dicenda erit, meminerit deum se adhibere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit deus ipse divinius.
Abbreviated transcription (Latin):
poterat uideri face̾ id inuiste. fuerat cĩm in Regib expellendis socius tna¬
utt. et concilioꝵ adiutor. Cum aut consiliũ hõc Principes cepissent. aogaa¬
tioem superbi nom̃ q ⁊ arquinoꝵ et memoriã regni ee euellendã qđ erat
utile consulẽ patrie. id erat ita honestũ. ut etiã ip̃i Collatino place̾ debẽt.
Itaq utilitas ualuit propter hõestate. sine qua nec utilitas qde ẽẽ posset.
T in eo Rege qui rrbẽ condidit. nõ ita spẽs cĩm utilitatie. o ũo¬
eius pepulitꝰ. cui cum uisum eẽt utilius solum ꝙͣ eum altero reg¬
mare frẽm interemit. Omisit hic et pietatẽ ꝙ huniai̾tatẽ. utid
qđ utile iudebatur. neq erat assequi posset. et tamẽ muri cã opposuit spẽm
at seriuendũ est. Scite C̃risippus ut multa. Qui stadium inquit cirrit
eniti et contendẽ deb ꝙ̃r maxime possit ut iuncat. supplantare eũ ꝗ cu
certet. aut manu impellẽ nullo modo debet. sic in iuta sibi quenq̃ petere

Expanded text:
poterat videri facere id iniuste; fuerat enim in regibus expellendis socius Bruti consiliorum et adiutor. Cum autem consilium hoc principes cepissent, cognationem Superbi nomenque Tarquiniorum et memoriam regni esse tollendam, quod erat utile, patriae consulere, id erat ita honestum, ut etiam ipsi Collatino placere deberet. Itaque utilitas valuit propter honestatem, sine qua ne utilitas quidem esse potuisset. At in eo rege, qui urbem condidit, non item; species enim utilitatis animum pepulit eius; cui cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare, fratrem interemit. Omisit hic et pietatem et humanitatem, ut id, quod utile videbatur neque erat, assequi posset, et tamen muri causamopposuit, speciem at, serviendum est. Scite Chrysippus, ut multa: Qui stadium, inquit, currit, eniti et contendere debet, quam maxime possit, ut vincat, supplantare eum, quicum certet, aut manu depellere nullo modo debet; sic in vita sibi quemque petere,
Abbreviated transcription (Latin):
cum admouent̾ faces. extͣ mou plexiq exterrent᷑. uita mors. diuitie
excelso aĩo. magnoq despicuit. cũq aliqua ampla  honesta res hic.¬
obiecta ẽ totos ad se cõuertit. x rapit. tũ quis nõ admixet᷑ splendorem
pulcritudiem q uirtutis. Ergo x hec aĩ despiciẽtia ad mixabilitatẽ
magna facit. x maxĩe iustitiã ex qua una uixtute uixi appellant᷑ boni
mir̃ifica quedã młtitudini uidet᷑. nec ĩuixia. Nemo eĩm uistus ẽẽ pot

Expanded text:
cum admoventur faces, praeter modum pcum admoventur faces, praeter modum pexcelso animo, magnoque despiciunt;cumque aliqua his ampla, et honesta res obiecta est, totos ad se convertit, et rapit: quis tum non admiretur splendorem, pulchritudinemque virtutis? Ergo et haec animi perspicientia admirabilitatem magnam facit: et maxime iuftitia, ex qua una virtute viri boni appellantur, mirifica quaedam res multitudini videtur. 1. Nec iniuria, nemo enim iustus
Abbreviated transcription (Latin):
suam aĩaduectecunt. Seperatim aut̃ in singulis si ꝑspicuĩt. nec opĩata
quedã bona. Itaq eos uixos suspiciĩt maximis q effexunt laudib ĩ ꝗb
existimant se excellentes x singulares quasdaͬ ꝑspicere uixtutes. despi¬
cuit aũt̃ eos & cõtempnũt in quib nichil urctutis nichil aĩ. nichil neruoꝵ
putant. Non enim omnes eos cõtempnũt de quib male existimant. Naz
quos improbos. maledicos fraudolentos putant. ⁊ ad faciendã ĩuixiam
instructos. eos haud cõtempnũt quidẽ sed de his male existimant. Q uã
obrẽ ut añ dixi. contẽpnũt hi. ꝗ nec sibi nec altexi ut dicit᷑ pcosũt. u
quib nullus labor. nulla industria. nulla cura ẽ. Admixatione aute
afficiũt᷑ eorũ qui ãnire cetexos uixtute putãtur. xtũ oĩ carẽ̾ dedecore
tum uoͣ his uiciis quib alii. nõ facile posst̃ obsistẽ. Nam & uolupta¬
tes blandissime dñe. maiores partes aĩ.a. uixtute decorquẽt. x doloxũ

Expanded text:
spiciunt necopinata quaedam bona. Itaque eos viros suspiciunt maximisque efferunt laudibus, in quibus existimant se excellentes quasdam et singulares perspicere virtutes, despiciunt autem eos et contemnunt, in quibus nihil virtutis, nihil animi, nihil nervorum putant. Non enim omnes eos contemnunt, de quibus male existimant. Nam quos improbos, maledicos, fraudulentos putant et ad faciendam iniuriam instructos, eos haud contemnunt quidem, sed de iis male existimant. Quam ob rem, ut ante dixi, contemnuntur ii, qui nec sibi nec alteri, ut dicitur, in quibus nullus labor, nulla industria, nulla cura est. Admiratione autem afficiuntur ii, qui anteire ceteris virtute putantur et cum omni carere dedecore, tum vero iis vitiis, quibus alii non facile possunt obsistere. Nam et voluptates, blandissimae dominae. maioris partis animos a virtute detorquent et, dolorum
Abbreviated transcription (Latin):
execrari solitum cos qui hec natura coherentia opinione distrax ererat
ti quidẽ ita st Stoyci assensi ut quicꝗd hocstum eẽtoid utile &e consen¬
tirent i tec utile esse quicã qđ non honestuns eo siia esset fantansen
qui uirtutẽ. propterea colendã diceret qđ ea efficiens utilitatis eet ut
bi ꝯut res expetendas .ł uoluptate ł indigetia metiunt. liceret᷑ei at¬
cere utilitatem aliq̃n cum hoestate pugnare. Sed cum sit his qui udio¬
lum bonum iudicet ꝗd honestũ sit. que aut huic repugnas sre auudso
ntilitatis. eoꝵ nec accessiõe meliorẽ uitã fieri nec discessione peiorem.
nõ uidet᷑ debuisse huius modi deliberatioem introduc&ͣ in qua qd̾ utite m¬
deret qum eo qd honestum ẽ comparet᷑. et eĩm quod summũ bortu i
Stoycis dicit᷑. cõuenientẽ nature uiue̾. id hẽt hanc ut opinor sntiam
cum uirtute congrue̾ semꝑ. Ceten autẽ que secundũ natam essent

Expanded text:
execrari solitum eos, qui primum hec natura coherentia opinione distraxissent. Cui quidem ita sunt Stoici assensi, ut et, quicquid honestum esset, et utile esse censerent nec utile quicquam, quod non honestum. Quodsi is esset Panaetius, qui virtutem propterea colendam diceret, quod ea efficiens utilitatis esset, ut ii, qui res expetendas vel voluptate vel indolentia metiuntur, liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare; sed cum sit is, qui id solum bonum iudicet, quod honestum sit, quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis, eorum neque accessione meliorem vitam fieri nec decessione peiorem, non videtur debuisse eius modi deliberationem introducere, in qua, quod utile videretur, cum eo, quod honestum est, compararetur. Etenim quod summum bonum a Stoicis dicitur, convenienter naturae vivere, id habet hanc, ut opinor, sententiam: cum virtute congruere semper, cetera autem, quae secundum naturam essent,
Abbreviated transcription (Latin):
Uima igitur & ꝑfecta gloria constat ex tribus his. si diligit
młtitudo. si fidem hẽt. si cum admiratiõe quadam honore dignos¬
nos putet. hec aũt si ẽ simpliciter breuiterq dicendũ quib reb
pariunt᷑ a singulis eisdẽ fexe .a. młtitudĩe sed alius quoqͣ quidã aditus ẽ ad

Expanded text:
Summa igitur et perfecta gloria constat ex tribus his: si diligit Summa igitur et perfecta gloria constat ex tribus his: si diligit multitudo, si fidem habet, si cum admiratione quadam honore dignos putat. Haec autem, si est simpliciter breviterque dicendum, quibus rebus pariuntur a singulis, ei
Abbreviated transcription (Latin):
cati ẽẽ e diligi malumus. que si nr̃e rei .pu. inuiste imꝑanti. accidere
potuert ꝗd debent sperare singuli. Qd̾ cum ꝑspicuũ sit beniolentie ui
ẽẽ magnã. metus ibecilẽ. seꝗt᷑ ut disseranius quib rebus facillime po¬
ssimus eã quã uolumus adipisci cũ honore x fide caritatẽ. Sed ea nõ par¬
icex omnes egemus. Nam ad cuiusq̃ uitã instituendã accomodandũ ẽ. a
młtis ue opus sit an satis sit a. paucis diligi. Certũ igit᷑ hoc sit. idq. x pͥ¬
mũ x maxime necessariũ. familiaritates h̃re fidas amantiũ nos amicorũ
os x mediocres uiros eaq uttisq ẽ propemou companda. honore x glla
x beĩuolentia ciuiũ fortasse nõ eq omnes egent. sed tñ si cui hec suppetunt
ea de re duo nrc̃i sint libri. sed attingamus qñ quide̾ ea in reb maroribus
ad ministrandis adiuuat pluximum.

Expanded text:
carl esse et diligi malumus. Quae si populo Romano iniuste imperanti accidere carl esse et diligi malumus. Quae si populo Romano iniuste imperanti accidere potuerunt, quid debent putare singuli? Quod cum perspicuum sit, benivolentiae vim esse magnam, metus imbecillam, sequitur, ut disseramus, quibus rebus facillime possimus eam, quam volumus, adipisci cum honore et fide caritatem. Sed ea non pariter omnes egemus; nam ad cuiusque vitam institutam accommodandum est, a multisne opus sit an satis sit a paucis diligi. Certum igitur hoc sit, idque et primum et maxime necessarium, familiaritates habere fidas amantium nos amicorum os et mediocris viros, aeque utrisque est propemodum comparanda. Honore et gloria et benivolentia civium fortasse non aeque omnes egent, sed tamen, si cui haec suppetunt, a quoque de re duo sunt nostri libri, sed attingamus, quandoquidem ea in rebus maioribus administrandis adiuvat plurimum.
Abbreviated transcription (Latin):
nationib ad exemplũ amissi Imꝑii portaci ĩ teiũphũ. Massiliã iudi¬
trãsalpinis bellis triũphart. Multa preterea cõmẽorarẽ nepharia ĩ
socios. si hoc uno quieqͣ sol iudisset indignius. Iirce igitire plectimire
nisi enim młtoru impunita scelera tulissemus. nunꝙͣ ad unũ tanta licẽ¬
tia ꝑuenisset. a quo quidẽ rei familiaris ad paucos. cupiditatũ ad multos
improbos uenit hereditas. Nec uero unqͣ bellorũ ciuiliũ semẽ x causa
deerit dum homines perditi hastã illã cruentã & memĩexint x spexabut̃
O. uã l. Sylla cũ iubrasset dictatore suo propinquo. sexto x trigesimo
anno post a sceleratiore hasta idẽ nõ recessit. Altex aut̃ qui ĩ illa dictat᷑a
scriba fuerat. in hac fuit questor urbanus. Exquo deb intelligi talib
in has clades incidimus. Redeundũ ẽ enim ad propoitum dũ inetui ꝙrͣ

Expanded text:
nationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidinationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidi ex Transalpinis bellis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc uno quicquam sol vidisset indignius, lure igitur plectimur. Nisi enim multorum impunita scelera tulissemus, numquam ad unum tanta pervenisset licentia; a quo quidem rei familiaris ad paucos, cupiditatum ad multos improbos venit hereditas. Nec vero umquam bellorum civilium semen et causa deerit, dum homines perditi hastam illam cruentam et meminerint et sperabunt; quam P. Sulla cum vibrasset dictatore propinquo suo, idem sexto tricesimo anno post a sceleratiore hasta non recessit; alter autem, qui in illa dictatura scriba fuerat, in hac fuit quaestor urbanus. Ex quo debet intellegi talibus in has clades incidimus redeundum est enim ad propositum, dum metui quam
Abbreviated transcription (Latin):
aut mittes aut necessarii. Regum. populotu. Nationũ. portus ecatx
refugiũ Senatus. Nostri aũt magr̃atus. Imꝑatoresq ex hac una re ma¬
xiam laudẽ capere studebant. si proiuĩcias. si socios equitate & fide defẽ¬
dissent. Itaq illud patrociniũ orbis terre uerius q imꝑuĩ poterat noĩ¬
naxi. Sensim hanc consuctudiẽ & disciplinã iã antea minuimꝰ. Post
uõ Sylle uictoriã penitus amisimus. Desitũ ẽ enĩ uideri quicqͣ in socios
iniquu cũ extitisset in ciues tanta crudelitas. Ergo ĩ illo secuta ẽ hõe¬
sta cã. nõ honesta uictoria. Est ei̾in ausus dicexe hasta poi̾ta. cu bona
in foro uenderet. x bonorũ uixorũ & locupletũ. x cexte ciuiũ predã se
suam uendere. Secutus ẽ alius ꝗ in cã imnpia uictoria etiã fediore. nõ¬
solũ singuloꝵ ciuiũ bona publicaret. sed uniuersas prouitias regioe̾s

Expanded text:
aut mites aut necessarii, regum, populorum, nationum portus erat et aut mites aut necessarii, regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus, nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re maximam laudem capere studebant, si provincias, si socios aequitate et fide defendissent; itaque illud patrocinium orbis terrae verius quam imperium poterat nominari. Sensim hanc consuetudinem et disciplinam iam antea minuebamus, post vero Sullae victoriam penitus amisimus; desitum est enim videri quicquam in socios iniquum, cum exstitisset in cives tanta crudelitas. Ergo in illo secuta est honestam causam non honesta victoria; est enim ausus dicere, hasta posita cum bona in foro venderet et bonorum virorum et locupletium et certe civium, praedam se suam vendere. Secutus est, qui in causa impia, victoria etiam foediore non singulorum civium bona publicaret, sed universas provincias regiones