comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes : cum adeam uencicorde trrnsier int dequa
eius conditor dicit nom potest ciuitas abscondi
supermontem consticuta non enim eam condi¬
dit quifrirerem superba occidit inrcus sed qui
fnrtres humiliter redemit occisus: hancspũ
stõ mundante laetificat de quoclamabat dicens¬
siquissitit ueniat & bibat nonaquam uisibilem
commendans quaedatur inbaptis matis sacrir¬
mento quam & boni & mali habere possunt quã us
sineilla boni salui fieri non possint quae quam uis
ecclenae sit tamen diamforrs profluit cum.
& apud illos inuenitur: quiex nobis exierunt sedñ
erient ex nobis sicutaqua maliquo ex illis memo¬
nebibus quattuor fluminib negari non potest
quod sitaqua parirdisi: nonsit insolo pant diso.
quia&iam extuir indemanabit nonergo hanc
aquam sed aquae nomine. inuisibiledĩ donum
scm sp̃m̃ cõmendabat dicens siquis sitit uenu
&bibat. sicut euidenter euangelista testatur ahus¬

Expanded text:
tes, cum ad eam ueraci corde transierint, de qua tes, cum ad eam ueraci corde transierint, de qua eius conditor dicit: non potest ciuitas abscondi super montem constituta. non enim eam condidit, qui fratrem superbe occidit iratus, sed qui fratres humiliter redemit occisus. hanc spiritu sancto mundante laetificat. de quo clamabat dicenssi quis sitit, ueniat et bibat, non aquam uisibilem commendans, quae datur in baptismatis sacramento, quam et boni et mali habere possunt. quamuis sine illa boni salui fieri non possint. quae quamuis ecclesiae sit, tamen etiam foras profluit, cum et apud illos inuenitur, qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, sicut aqua in aliquo ex illis memorabilibus quattuor fluminibus negari non potest quod sit aqua paradisi, quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiun
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant idemapostolus dicit animalis aut̃ homo
non percipit quaes unt sp̃sdĩ primam ad cor¬
inthios epistolam lege &inuenies: baptisinus
ititur sacrirmentum est nouae uita acsalutis
aderne quẽ multi habent non aduitam adernã
sed adpoenam adernam non bene utentes tanto
bono caritatem uero scam quȩ estunculum per¬
fectionis nemopotest habere non bonus nemo
qui hab& potest esse uel cismaticus. uel hȩr&icus:
cumergo quisque ad ecclesiae ueniens unitatem
cum eius membris uenciter copulatur accipi
dib nostris eadem quecaritas cooperiat multi¬
cudinem peccatorum: ut & baptismum quem
primum habebat aduidicium habere iam ine¬
reatur adprȩmum. quomodo eum mundari
negas nisi quia omnino quaesit mundatio spi¬
ritalis inonrs nonigitur sicut conuinciaris
tam quam mas: lum romuli: urõs nocentes reci¬
pimus. quosciuitas dĩ recipiendo efficit in nocen¬

Expanded text:
faciebant, idem apostolus dicit: animalis autem homo faciebant, idem apostolus dicit: animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei; primam ad Corinthios epistulam lege et inuenies. baptismus igitur sacramentum est nouae uitae ac salutis aeternae, quem multi habent non ad uitam aeternam, sed ad poenam aeternam, non bene utentes tanto bono: caritatem uero sanctam. quae est uinculum perfectionis, nemo potest habere non bonus. nemo qui habet potest esse uel schismaticus uel haereticus. cum ergo quisque ad ecclesiae ueniens unitatem, cum eius membris ueraciter copulatur, accipias in cordibus nostris, eademque caritas cooperiat multitudinem peccatorum, ut et baptismum. quem primum habebat ad iudicium, habere iam mereatur ad praemium, quomodo eum mundari negas. nisi quia omnino quae sit mundatio spiritalis ignoras? non igitur, sicut conuiciaris, tamquam in asylum Romuli uestros nocentes recipimus. quos ciuitas dei recipiendo efficit innocen
Abbreviated transcription (Latin):
dequo dictum ÷ sacrificium dõ sp̃s contribulatus
cor contritum & humiliatum dĩ nons pernit
mundantur & elimosinis ab illo quiait date
elimosinas & ecceomnia mundasunt uobis
mundantur ipsa quae super enin& omnibus
caritate abillo quiperapostolum p&rum dixit
caritas cooperit multitudinem peccatorum
quaeuna niadsit : illa oinia rectae fiunt sia utem
desit: illa omnia frustra fiunt: haec uero undesit
audi docentem apostolum: caritas in quit dĩ dif
cus est nobis undemerito creduntur hiauiex qu
ecclesiam baptismum eccleriae perceperunt
non habere spm scm̃ nisi cum ipsi ecclesie inum¬
culo pacis
percon nexionem cari¬
tatis adhȩ¬
rescunt: iamenim locu
est utostenda
quodimprimo libro
distulerinus quid inec clesia quae scm̃cor pus
est xpĩ propriae posrit accipi quod pr&ercillã
non potest accipi dehis enim quis chismata

Expanded text:
de quo dictum est: sacrificium deo spiritus contribulatus; de quo dictum est: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum deus non spernit. mundantur et elemosynis ab illo qui ait: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. mundantur ipsa quae supereminet omnibus caritate ab illo, qui per apostolum Petrum dixit: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quae una si adsit, illa omnia recte fiunt; si autem desit, illa omnia frustra fiunt. haec uero unde sit audi dicentem apostolum: caritas, inquit, dei diftum qui datus est nobis. unde merito creduntur hi, qui extra ecclesiam baptismum ecclesiae perceperunt, non habere spiritum sanctum, nisi cum ipsi ecclesiae in uinculo pacis per conexionem caritatis adhaerescunt. Iam enim locus est ut ostendam, quod in primo libro distuleramus, quid in ecclesia, quae sanctum corpus est . Christi, proprie possit accipi, quod praeter illam non potest accipi. de his enim, qui schismata
Abbreviated transcription (Latin):
liquem forte incidisti : uel minus in hisrebus instruc¬
tum uelminus quidlo quer&ur intuentem : quam¬
uis esse communionis catholicx uider&ur qui hoc
tibi dicer&: ipse potius huius in considenti uerbi
ueniam mereatur sic ut tu quicum sistam liberte¬
uter eruditus & inarte uerborum non medio¬
criter doccus minus tamen quidloquaris ad ten¬
dens expiandum censes quod in expiabile dixeris
& quod est monstruosius
ideo expian¬
dum quia mexpiabiles.
non est aut̃
catholicum eos hortari
ut errore
correcto ralui flant: auos inexpiabiliter atque
insanabiliter adsereremus erutre sedideo
uobis nonuidentur mundari cumadnos a uobis
turuseunt quia non denuo bapti Tantur: quasi solo
baptismo quem rep&i non oporacumidem atque
unus est homines aberrorem mundentur: mun¬
dantur & uerbo ueritatis ab illo quiait iamuos
mundiestis propter uerbum qđ locutus sum uob
mundantur & tacrificio contriti cordis ab illo

Expanded text:
aliquem forte incidisti uel minus in his rebus instrucaliquem forte incidisti uel minus in his rebus instructum uel minus quid loqueretur intuentem, quamuis esse communionis catholicae uideretur qui hoc tibi diceret, ipse potius huius inconsiderati uerbi ueniam mereatur, sicut tu, qui cum sis tam liberaliter eruditus et in arte uerborum non mediocriter doctus, minus tamen quid loquaris adtendens expiandum censes quod inexpiabile dixeris et, quod est monstruosius, ideo expiandum, quia inexpiabile. non est autem catholicum eos hortari, ut errore correcto salui fiant, quos.inexpiabiliter atque insanabiliter adsereremus errare. sed ideo uobis non uidentur mundari, cum ad nos a uobis transeunt, quia non denuo baptizantur, quasi solo baptismo, quem repeti non oportet, cum idem atque unus est. homines ab errore mundentur. mundantur et uerbo ueritatis ab illo qui ait: iam uos mundi estis propter uerbum quod locutus sum uobis. mundantur et sacrificio contriti cordis ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
erit talibus tam̃gnosci nec debere nec posseteq
tibi ipsi conenaria locutum eẽ monstrix uerit :
ut ideo diceres cumaliqua expiatione talibus iz¬
noscendum: quiaid quod obicitur inexpiabile ÷
quo modo ergo expiatur quod in expiabile : quo¬
modo speremte auditurum esse quod elico qui
tam in proximo non audis ipse quod dicis cũtibi¬
continuo contradicis. censendo expiandum quod
inexpiabile dixeris. nos aut̃ it a uestrum dicimus
her&icum & satrilegum errorem ut tamen mex¬
piabilẽ nondicamus alio quinfrustrax uobis cum
ut eorelicto correcti adecclesiam catholicam traense¬
atis quibus modis possumus agendum esse censui¬
mus nec nr̃o acuescribis uerbote uti arbitreris qua¬
si hoc malum si ne uenia &sinemedico essedicamꝵ
quod omnino non dicimus. quia & ueniam merent᷑
quos huius mali paenituerit: & omni potens medi¬
cus quiper proph&am dicit. siconuersus fueris
& ingemueris tunc saluus eris: qua proptersima

Expanded text:
erit talibus iam ignosci nec debere nec posse teque erit talibus iam ignosci nec debere nec posse teque tibi ipsi contraria locutum esse monstrauerit, ut ideo diceres cum aliqua expiatione talibus ignoscendum. quia id quod obicitur inexpiabile est? quomodo ergo expiatur quod inexpiabile est? quomodo sperem te auditurum esse quod dico, qui tam in proximo non audis ipse quod dicis, cum tibicontinuo contradicis censendo expiandum quod inexpiabile dixeris? nos autem ita uestrum dicimus haereticum et sacrilegum errorem, ut tamen inexpiabilem non dicamus; alioquin frustra uobiscum, ut eo relicto correcti ad ecclesiam catholicam transeatis, quibus modis possumus agendum esse censuimus. nec nostro, sicut scribis, uerbo te uti arbitreris, quasi hoc malum sine uenia et sine medico esse dicamus; quod omnino non dicimus, quia et ueniam merentur, quos huius mali paenituerit, et omnipotens est medicus, qui per prophetem dicit: si conuersus fueris et ingemueris, tunc saluus eris. quapropter si in
Abbreviated transcription (Latin):
quibus hac dispensatione seruimus uel suscipiuntur
uel non suscipiunt ur: illa uero uit iosa & propriae urte
sanantur corriguntur. mutantꝰ dum tam̃ ea sacrir¬
menta sine quibus homo non potest fierixpĩanus:
&iam inher&icis sictictentur. ut cum adeccle¬
siam ueniunt quod defuerit ad datur : quod.gni¬
tum fuerit approb&ur nedumnimis offendi¬
mur eis malis quae contnr ecclesiam pepererunt:
persequamur &iambona quaede ecclesia disceden¬
do trexerunt: nam &iam nrmus. fructus sirur¬
sus sicut ait a postolus inserendus sit radix ei
red ditur non formamutatꝰ: atenim quia nostnos
in quis her&icos & sacrilegos uocas quodnefarium
& in expieabile crimen ÷ num quid talibus sine
aliqua expiatione gnosci deb& aut potest curego
inquis none maculas uenientem: cur non primo
ablius & emiundas. & nctibi cominuncat quid qđ
ex histiuis uerbis multo conuenientius alius dxx¬

Expanded text:
quibus hac dispensatione seruimus, uel suscipiuntur quibus hac dispensatione seruimus, uel suscipiuntur uel non suscipiuntur. illa uero uitiosa et proprie uestra sanantur corriguntur mutantur, dum tamen ea sacramenta, sine quibus homo non potest fieri christianus, etiam in haereticis sic tractentur, ut, cum ad ecclesiam ueniunt. quod defuerit addatur, quod agnitum fuerit adprobetur, ne, dum nimis offendimur eis malis, quae contra ecclesiam pepererunt, persequamur etiam bona, quae de ecclesia discedendo traxerunt. nam etiam ramus fractus si rursus, sicut ait apostolus, inserendus sit, radix ei redditur, non forma mutatur. At enim quia nostros, inquis, haereticos et sacrilegos uocas, quod nefarium et inexpiabile crimen est, numquid talibus sine aliqua expiatione ignosci debet aut potest? cur ergo, inquis, non emaculas uenientem, cur non primo abluis et emundas et sic tibi communicat? quid, quod ex his tuis uerbis multo conuenientius alius dix
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s nec cam̃ similiter potest ulla causa esse quur
quisquis & cus& ferixpĩanus: quidita nisi quia sine
epis copatu uel clericatusalui esse possumus sine
epĩ seuqui lib& lerici quantum adipsa ecclesiastica
officia pertin& sic in catholicam suscepti sunt unita¬
cem que madmodum expedire uidebatur his quor
saluti per eorum consulebatur officium: uel exer¬
cendum t homitendum: uerum tam̃ &iam de ipsis
qui & apud nos eosdem administriruerunt hono¬
pis itapoteris dicere her&icus ÷ her&icum reci¬
pis: aut schis maticus est. schis maticum recipis
autdonatianus est donatianum recipis. His enĩ
nominib: non grrdus honoris aplebeia digni¬
cate : sedcrimen erroris a catholica ueritate dis¬
tinguitur: pro inde illa tam quam ecclesiastica
munere &iam mnalienis inuenta quiuos relinquendo
& adnos enenseundo nr̃ifiunt proutilitate popule

Expanded text:
episcopus, nec tamen similiter potest ulla causa esse iusta, cur episcopus, nec tamen similiter potest ulla causa esse iusta, cur quisquis excuset fieri chriatianus. quid ita, nisi quia sine episcopatu uel clericatu salui esse possumus, sine estri episcopi seu quilibet clerici, quantum ad ipsa ecclesiastica officia pertinet, sic in catholicam suscepti sunt unitatem, quemadmodum expedire uidebatur his, quorum saluti per eorum consulebatur officium uel exercendum uel omittendum. uerumtamen etiam de ipsis, qui et apud nos eosdem administrauerunt honopis, ita poteris dicere: \'haereticus est, haereticum recipis\' aut: \'schismaticus est, schismaticum recipis\' aut: \'Donatianus est, Donatianum recipis\'? his enim nominibus non gradus honoris a plebeia dignitate, sed crimen erroris a catholica ueritate distinguitur. proinde illa tamquam ecclesiastica munera etiam in alienis inuenta, qui uos relinquendo t ad nos transeundo nostri fiunt, pro utilitate populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
coeperit secorrig& non illa inutabit: &de ep̃s quidem
ł clericis recipiendis alia quaestio est: quamus enim
cum apuduos ordinantur nonsuper eos inuoc &ur.
nom̃ donatis sed dĩ tamen ita suscipiunt᷑ ut uid& ur
paci& utilicati ecclesiae conuenire: neque enim epĩ
propternos sumus sed propter eos quib: uerbum
& sacrir mentum dominicum ministramus acper
hoc ut eorum sines candalo gubernandorum sese
necesitas tulerit ita ueloesse ł nonesse debemus
quod non propternos sed propter alios sumus deniq:
non nulli stã humilitate preditiuiri. propter qua
inse offendicula quib piae religiosae qurinouebantꝰ
episcopatus osficium non solum sineculpa : uerum
&iam cum laude posuerunt num quid sic&iam
xpĩanum nom en &tidem laudabiliter ac non po¬
tius damnabiliter ponerent sicut accipiendis hisreb
possunt esse iustae cause quur excur& & quis que fieri

Expanded text:
coeperit, se corriget, non illa mutabit. Et de episcopis quidem coeperit, se corriget, non illa mutabit. Et de episcopis quidem uel clericis recipiendis alia quaestio est. quamuis enim, cum apud uos ordinantur, non super eos inuocetur nomen Donati, sed dei, tamen ita suscipiuntur, ut uidetur paci et utilitati ecclesiae conuenire. neque enim episcopi propter nos sumus, sed propter eos, quibus uerbum et sacramentum dominicum ministramus, ac per hoc, ut eorum sine scandalo gubernandorum sese necessitas tulerit, ita uel esse uel non esse debemus quod non propter nos, sed propter alios sumus. denique nonnulli sancta humilitate praediti uiri propter quaedam in se offendicula, quibus pie religioseque mouebantur, episcopatus officium non solum sine culpa, uerum etiam cum laude posuerunt. numquid sic etiam christianum nomen et fidem laudabiliter ac non potius damnabiliter ponerent? sicut in accipiendis his rebus possunt esse iustae causae, cur excuset quisque fieri
Abbreviated transcription (Latin):
sum quibus uerbis tuis non in totum consentio:
xp̃iana quippe ecclesia cardis. xpĩanam caritatem non
hab&is xp̃iana sane iuobis sacrirmenta conosco &m his
illud quoque diuersum in probo. hacrespuo quod cum ea¬
dem &iaminchismate habeatis. eadem in catholicis ȩxsuf¬
flatis prorsus anoscit in uobis ecclesia cuncta quaesu¬
a sunt necideo nonsunt eius quia & apud uos inueniantꝰ.
apuduos quippe aliena sunt: sed cum uos correctos reci¬
pit : cuius sunt finiunt &iamsa lubriter uestra quaꝑ
nittosae habebatis aliena discordia uos possid&. subti¬
tulo pacis er godiscordia pellatur pax introducatur :
recipis presbiter presbiterum posses mihi & hocdice¬
re homo es hominem recipis tam quippe milloracrir¬
menta xpiana quam membrr humana cognosco
nec cuiro perquem fuerint seminata seda quo creaa
quibus simaleuti uoluerit: eo ipsomalus sit quod
creatorem debonis eius offendit: si aut embeneuti

Expanded text:
sum. quibus uerbis tuis non in totum consentio. sum. quibus uerbis tuis non in totum consentio. ristiana quippe ecclesia caretis, christianam caritatem non habetis. christiana sane in uobis sacramenta cognosco et in his illud quoque diuersum inprobo ac respuo, quod, cum eadem etiam in schismate habeatis, eadem in catholicis exsufflatis. prorsus agnoscit in uobis ecclesia cuncta quae sua sunt, nec ideo non sunt eius, quia et apud uos inueniuntur. apud uos quippe aliena sunt, sed cum uos correctos recipit cuius aunt, fiunt etiam salubriter uestra, quae perniciose habebatis aliena. discordia uos possidet sub titulo pacis; ergo discordia pellatur, pax introducatur. recipis, presbyter, presbyterum. posses mihi et hoc dicere: homo est, hominem recipis\'; tam quippe in illo sacramenta christiana quam membra humana cognosco nec curo, per quem fuerint seminata, sed a quo creata. quibus si male uti uoluerit, eo ipso malus fit, quod creatorem de bonis eius offendit; si autem bene uti
Abbreviated transcription (Latin):
sed nonideo paruum est quod mer&ur in ipsis cor¬
porrlibus & temporibus poenis & beneficus dunutri¬
tam quam lib& adatem unus ictus interimit &tri¬
zinta octo annorum egritudinem mnox ut dñs dg¬
natus est iuberesanabit: crede certis rebus non uer¬
bis in anibus mutatiadnos ur̃i trienseunt: absit
ut ipsisint quifuerunt quod ut inam & tufacias
tibi dicere uisuses. nominando candidam uillare¬
zieisem & donatum ina comadiensem: quiex ur̃s epĩs
&iamapudnos eñi fuerunt: & probatauita adhonor irbi¬
lius senilis adatis meritum peruenerunt. quasi sacrir¬
menta &inuocatio nominis dĩ quefit apuduos i psami¬
micasit nobiscum. & ineis qui extrx ecdesiam sunt: non
sit nõmino mis ecclesiae: in qua quaestiones iineis uer¬
bis labonrremtuis adiuuarer: namsi extrac ecclesiã
nihil ecclesiasticum poss& esse sentires nomipse
dixiss es nobis & uobisunam esse reliionem eadem
sacrirmenta. nihil inxp̃iana obieruatione diuer¬

Expanded text:
sed non ideo paruum est quod meretur. in ipsis corsed non ideo paruum est quod meretur. in ipsis corporalibus et temporalibus bonis et beneficiis diu nutritam quamlibet aetatem unus ictus interimit, et triginta octo annorum aegritudinem mox ut dominus dignatus est iubere sanauit. crede certis rebus, non uerbis inanibus. mutati ad nos uestri transeunt — absit ut ipsi sint qui fuerutibi dicere visus es, nominando Candidum Villaregiensem, et Donatum Macomadiensem, qui ex vestris episcopis etiam apud nos episcopi fuerunt, et probata vita ad honorabilius senilis aetatis meritum pervenerunt: quasi Sacramenta et invocatio nominis Dei quae fit apud vos, ipsa inimica sit nobis; cum et in eis qui extra Ecclesiam sunt, non sit omnino nisi Ecclesiae. In qua quaestione si meis verbis laborarem, tuis adjuvarer. Nam si extra Ecclesiam nihil ecclesiasticum posse esse sentires, non ipsdixisses nobis et uobis unam esse religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuer
Abbreviated transcription (Latin):
corriguntur & mutati dicantur in quib ea quae
similia una eidem que fuennt. umnicate icerentur
noliergo ulterius in hacre. non tantum carnaliter
uerum &iam pueriliter sapere utales quales enent
ur̃os a nobis suscipi existimes : qui conuersione uo¬
luntatis aberrore adueritatem adiuisione aduni¬
tatem ad dissensione ad pacem ab in imicitus.
ad caritatem abhumana praesumptione. ad diuina¬
rum scribtuntrum auc coritatem non ante inci¬
piunt essenri quam esse destiter int ur̃i. haec con¬
uersio uoluntatis repente mutauit non solum
intelonio peccatorem uerum &iam incrucelat ro¬
nem nisiputas quod xp̃s panidiso secum esse
uoluss& cruentium scelenrcum que hominem si
non cordis illa conuersio continuo facer& in nocen¬
tem uteodie exeo loco exeoligno tnensir& ad inmor¬
tale fidei praemium. in quo excepenet mortis pro
iniquitate supplicim siueenim ad malum siue ad
abonum paruo momento animus commutatur

Expanded text:
corriguntur, et mutati dicantur, in quibus ea quae corriguntur, et mutati dicantur, in quibus ea quae similia una eademque fuerant uanitate iterantur? noli ergo ulterius in hac re non tantum carnaliter, uerum etiam pueriliter sapere, ut tales quales erant uestros a nobis suscipi existimes, qui conuersione uoluntatis ab errore ad ueritatem, a diuisione ad unitatem, a dissensione ad pacem, ab inimicitiis ad caritatem, ab humana praesumptione ad diuinarum scripturarum auctoritatem non ante incipiunt esse nostri, quam esse destiterint uestri. haec conuersio uoluntatis repente mutauit non solum in teloneo peccatorem, uerum etiam in cruce latronem; nisi putas, quod Christus in paradiso secum esse uoluisset cruentum sceleratumque hominem, si non cordis illa conuersio continuo faceret innocentem, ut eo die, ex eo loco, ex eo ligno transiret ad inmortale fidei praemium, in quo exceperat mortis pro iniquitate supplicium. siue enim ad malum siue ad bonum paruo momento animus commutatur,
Abbreviated transcription (Latin):
torum que secundum tuam confessionem una eadẽ
quȩ sunt uiolatio atquerescissio: quod sicorriicis
& inucatis. quo inodo tales uos suscipimus quales eratis
unde in aniter cammulta locutus es : & cumsis ingemo
camacuto consu&udine audienda uanitatis obtun¬
deris ut uideatur tibi auod cunadnos auobis tnenseual¬
talescos quales errnt suscipimus quim cis trirditionẽ
xp̃i anorum quam nec alienti alienauerunt nec per¬
uersi peruertenrnt ad probamus: quae sacrixmenta
&iamtuquamuis nontalis quales nos sumus non po¬
tiusti tamen nisitalia nec sictalia quasialia similia.
modo talis ÷ qualis fuit qui uenenttur ecdesiam
quamblas femabat: quiten& unitatem quam
non tenebat: qui hab& caritatem quam non habebat
qui accipit pacem : quam res puebat: quiad probat
sacrir mentum quod exsufflabat anuero itasunt
omnia falsis uerir preposterixta : ut nondicant ur¬
mutati in quibus ea quaediuersa fuenrnt ueritate

Expanded text:
torum, quae sectorum, quae secque sunt, violatio atque rescissio. Quod si corrigitis et mutatis, quomodo tales vos suscipimus quales eratis? Unde inaniter tam multa locutus es, et cum sis ingenio tam acuto, consuetudine audiendae vanitatis obtunderis, ut videatur tibi quod cum ad nos a vobis transeuntales eos quales erant suscipimus: quia in eis traditionem Christianorum, quam nec alienati alienaverant, nec perversi perverterant, approbamus; quae Sacramenta etiam tu, quamvis non talis quales nos sumus, non potuisti tamen nisi talia, nec sic talia quasi alia similia, modo talis est qualis fuit, qui veneratur Ecclesiam quam blasphemabat, qui tenet unitatem quam non tenebat, qui habet charitatem quam non habebat, qui accipit pacem quam respuebat, qui approbat Sacramentum quod exsufflabat? An vero ita sunt omnia falsis vera praeposterata, ut nonmutati, in quibus ea quae diuersa fuerant ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
sil i teristuis parsdonati suscriber&: ac deinde ista
quaeate atquemnedicta sunt. sine insana pertinatia. uel
inprudentia cogitar& nihil ulterius aduersus nos
sentir& audicer&: sed quõ tues cui respondeo: iamputo
quod & ipse uideas quam nonstudio criminandi sed ꝑ¬
nitiosam redarguendi fallaciam dixerim donatis
tarum her&icorum sacrilegum errorem: in quibus
quat tuor uerbis siue nominibus. quia hoc ueltibi uel
arcignrm maticae plac&. primum quod positum est
donatiscarum. corrgo&muto : & donatianorum lico
c&erir uero tria quõ uerissime dicta esse iam ut puto
sentis uos corrigite uos mutate. mutate in quam
& corrigite donatinorum. uel quodlib& aliud uo
candisitis tamenher&icorum. sacrilegum erro¬
rem. Nam & her&ici estis uel quod chismate inue¬
terato remansistiuel extua definitione quodde eccle¬
diuersum sequimini & sacrilegus error est. non solũ
ix p̃ĩana unitate sep anrtio uerum&iam sacrx inen¬

Expanded text:
si litteris tuis pars Donati suscriberet ac deinde ista, si litteris tuis pars Donati suscriberet ac deinde ista, quae a te atque me dicta sunt, sine insana pertinacia uel inpudentia cogitaret, nihil ulterius aduersus nos sentiret aut diceret. sed quoniam tu es cui respondeo, iam puto quod et ipse uideas, quam non studio criminandi, sed perniciosam redarguendi fallaciam dixerim: Don at is tar u m haereticorum sacrilegum errorem. in quibus quattuor uerbis siue nominibus, quia hoc uel tibi uel arti grammaticae placet, primum quod positum est \'Donatistarum\' corrigo et muto et \'Donatianorum\' dico, cetera uero tria, quoniam uerissime dicta esse iam ut puto sentis, uos corrigite, uos mutate. mutate, inquam, et corrigite Donaticandi sitis tamen haereticorum sacrilegum errorem. nam et haeretici estis, uel quod in schismate inueterato remansistis uel ei tua definitione, quod de ecclediuersum sequimini, et sacrilegus error est non solum a christiana unitate separatio, uerum etiam sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuent definit ionis tuae: utsimihi & peralios
ur̃s conceder&ur se his maticos libentius quam
herdicos dicer einsienim schisma faciunt quibus
cumeis a quibus rediuidunt una religio est eadem
raciirmenta.nihil inxp̃iana obseruatione diuer¬
sum hinc÷ uñi rebaptifatio damnabilior quia
muna relizione. in eisdem sacririentis. nihil inea
dẽ xpiana obseruatione diuersõ alius & diuersus
esse non potest baptisinus sed quõ nec nullum est
nec aliquid paruum. quod diuersum sequimini:
cum abunitatis uinculo separirti &iam derep&i¬
one baptis mi dissentitis a nobis. sit ut secundum
tantum diuisi uerum &in rebaptizando diuersũ
sequimini uicciauẽ quia datum pernos baptis ma
cam quim nompsum uel tam quam nullum sit
it erirtis quodunum atqueidem nec diuersum
esse fateminitua quippe uerba sunt quod nobis
uobis que sit una religio eadem sacrir menta.
nihil inxp̃iana obseruatione diuersum: qua propter

Expanded text:
adiuuent definitiones tuae, ut, si mihi et per alios adiuuent definitiones tuae, ut, si mihi et per alios uestros concederetur, schismaticos uos libentius quam haereticos dicerem. si enim schisma faciunt, quibus cum eis a quibus se diuidunt una religio est, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, hinc est uestra rebaptizatio damnabilior, quia in una religione, eisdem sacramentis, nihilo in christiana obseruatione diuerso alius et diuersus esse non potest baptismus. sed quoniam nec nullum est nec aliquid paruum quod diuersum sequimini, cum ab unitatis uinculo separati etiam de repetitione baptismi dissentitis a nobis, fit, ut secundum tantum diuisi, uerum et in rebaptizando diuersum sequimini, uicti autem, quia datum per nos baptisma, tamquam non ipsum uel tamquam nullum sit, iteratis, quod unum atque idem nec diuersum esse fatemini. tua quippe uerba sunt, quod nobis uobisque sit una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diuersus est baptisimus nonutiaue nihil est
in xp̃i ana obseruatione diuersum: nonergonob
& uobis diuersus est baptismus:cur auodunum ÷
in probatur cur quodidem ÷ ex sufflatur: cur quod
non diuersum est it erirtur: mesicagente in pre¬
sentia nc instante ad qiuas tergiuersationes con¬
fger&is: uidelic& contemnerent mepist ula
tua illi gnrmmaticos. tuac cusares in nostrir dia¬
lecticos. sedueritas exutrirque superar& here¬
ticos hoc solum in eis ostendens a nobis essediuer¬
sum quod constat esse peruersum: quia nos:a
sacrr menta nostrao cognoscimus errorem alienũ
amendamus uos aut̃ eadem sacrirmenta fatemi¬
ni quae tam quam nullasint itericatis. magna
diuersitate reprobantes: quod diuersum non ẽe
conceditis promde quamius interchis ma.
& heressmagis eam distinctionem ad probem quadicitꝰ
qui faciunt heresis aut̃ chisma inu& enrtum tam̃
quid hincopus est adlaborem cum me tantum

Expanded text:
autem diuersus est baptismus, non utique nihil est autem diuersus est baptismus, non utique nihil est in christiana obseruatione diuersum; non ergo nobis et uobis diuersus est baptismus. cur quod unum est inprobatur, cur quod idem est exsufflatur, cur quod non diuersum est iteratur\'? Me sic agente in praesentia, sic instante ad quas tergiuersationes confugeretis? uidelicet contemnerent in epistula tua illi grammaticos, tu accusares in nostra dialecticos, sed ueritas ex utraque superaret haereticos, hoc solum in eis ostendens a nobis esse diuersum quod constat esse peruersum, quia nos sacramenta nostra cognoscimus, errorem alienum emendamus, uos autem eadem sacramenta fatemini, quae tamquam nulla sint iteratis, magna diuersitate reprobantes quod diuersum non esse conceditis. Proinde quamuis inter schisma haeresim magis eam distinctionem adprobem, qua dicitur qui faciunt —. haeresis autem schisma inueteratum, tamen quid hinc opus est ut laborem, cum me tantum
Abbreviated transcription (Latin):
proferrent. & dicerent quis iste nobis est cuius epista¬
lamgeris laicus noster est: nobis uincer& uincitur
subi ego siadessem conuersus ad tedicerem tus altẽ
olisecro dicnobis quidistifaciunt: ecceapud nos bap¬
tizatum rebaptiTare disponunt certeergo nobis
& uobis una relgio. eadem sacrix menta nihil inxpi¬
in ana obseruationem diuersum anresponderes
sed xp̃i baptismus. non estrelgio non est sacrx mentũ
non est obieruatio xp̃iana auerteritds̃ hamc atua
mente dementiam: quidigitur mihi responderes
urguenti acdicenti uana nobis uobisque religio est
quib aut̃ baptismus unus non est. non est una reli¬
gio: ergo nobis uobis que unusest baptismus eadem
nobis & uobis sunt racrirmenta : quibus autem idem
baptis mus non est : non sunt eademsacramenta :
ergoidem nobis & uobis est baptismus. nihil est nob
& uobis inxp̃iana obseruatione diuersum: auibus

Expanded text:
proferrent et dicerent: \'quis iste nobis est cuius epistuproferrent et dicerent: \'quis iste nobis est cuius epistulam geris? laicus noster est; nobis uinceret, uincitur sibi.\' tum ego si adessem, conuersus ad te dicerem: tu saltem, obsecro, dic nobis, quid isti faciunt. ecce apud nos baptizatum rebaptizare disponunt. certe ergo nobis et uobis una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum\'? an responderes: \'sed Christi baptismus non est religio, non est sacramentum, non est obseruatio christiana? auerterit deus hanc a tua mente dementiam. quid igitur mihi responderes urguenti ac dicenti: \'una nobis uobisque religio est; quibus autem baptismus unus non est, non est una religio; ergo nobis uobisque unus est baptismus. eadem nobis et uobis sunt sacramenta; quibus autem idem baptismus non est, non sunt eadem sacramenta; ergo idem nobis et uobis est baptismus. nihil est nobis et uobis in christiana obseruatione diuersum; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inter magna coniunzimus aut eos cum quibus inuna
religiosa obseruatione xpĩanorum sacrixmentor
&iam baptismus unus est tamen rebapti ⁊ ando quod
nos de cestamur: quam uellem si possem cumaliquem
deceptum ex nostris fidelibus. ur̃ ii nefandis interi¬
mendum insidus excipiunt: cumapud nos iambap¬
tiza tum nec coepisse dicuntesse xp̃ianum: cum tã¬
quam paganum exsufflant cum cate cuminum
faciunt ut preparent deinde recinguendum uel po¬
tius extinguendum repente alicunde ex istere cum
hac epistulatua. & hunc ipsum eius locum imnedus
eorum ausibus recitando porriger&. & exclamare
quid facitis ecce audite uid ete legite una est nobis
uolis que reliio eadem sacrirmenta nihil inxp̃iana
obseruatione diuersum incuius. nomine istebapti¬
tacus prius interrogate : &tunc sialium melio rem
inur̃o baptismo nominatis date tunc illi fortasse
si non ipsa rerum euidencia contremescerent : conci¬
nuo consilium suum. magnum uidelic& atqueacutũ

Expanded text:
inter magna coniungimus, aut eos, cum quibus in una religiosa obseruatione christianorum sacramentorum etiam baptismus unus est, tamen rebaptizando, quod nos detestamur. Quam uellem, si possem, cum aliquem deceptum ex nostris fidelibus uestri nefandis interimendum insidiis excipiunt, cum apud nos iam baptizatum nec coepisse dicunt esse christianum, cum tamquam paganum exsufflant, cum catechumenum faciunt, ut praeparent deinde retinguendum uel potius extinguendum, repente alicunde existere cum hac epistula tua et hunc ipsum eius locum in mediis eorum ausibus recitando porrigere et exclamare: quid facitis? ecce audite uidete legite: una est nobis uobisque religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. in cuius nomine iste baptizatus sit prius interrogate et tunc, si alium meliorem in uestro baptismo nominatis, date.\' tunc illi fortasse, si non ipsa rerum . euidentia contremescerent, continuo consilium suum, magnum uidelicet atque acutum,
Abbreviated transcription (Latin):
non haeresis dicitur: siquidem haeresis est diuersa
seqiuentium secta schisina uero idem sequentium
sepanrtio: quare &in hocstudio criminandi quamtu
incurreris : uidis errorem. cum quod schismaest hae¬
resem uocas: haec nempe uerbatua sunt. queposui
exepistolatua: iam nunc ad tende si pertinax nonsis
quam facili compendio id quod internos gebatur.
ipsefinieris: sienim & nobis & uobis idemxp̃snatus.
mortuus. ac resurgens. unareligio. eadem sacrir ienta
nihilxpĩana obseruatione diuersum est: non nere¬
bapti Tare peruersum estꝰ trianam que pos uisti : quoꝵ
siunum posuisses satis superque sufficer&: sed quasi
contrir donationos fideliter ageres. nequis quam uel
niiis acutus idquod semel breuiter que dixisses int̃¬
pr&ari aliter conar&ur &ia mobtunsis aurib: & cor¬
dibus tuam cunrsti inter mergere atquein culcare
sententiamuna in quis religio eidem sacrir menta
nihil in xp̃i ana obseruatione diuersum & ad huc

Expanded text:
non haeresis dicitur; siquidem haeresis est diuersa non haeresis dicitur; siquidem haeresis est diuersa sequentium secta, schisma uero idem sequentium sepa ratio. quare et in hoc studio criminandi quantum incurreris uides errorem. cum quod schisma est haeresem uocas. haec nempe uerba tua sunt quae posui ex epistula tua. Iam nunc adtende, si pertinax non sis, quam facili conpendio id quod inter nos agebatur ipse finieris. si enim et nobis et uobis idem Christus natus, mortuus ac resurgens, una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione peruersum est, nonne rebaptizare peruersum eat? tria namque posuisti. quorum si unum posuisses, satis superque sufficeret. sed quasi contra Donatianos fideliter ageres, ne quisquam uel nimis acutus id quod semel breuiterque dixisses interpretari aliter conaretur, etiam obtunsis auribus et cordibus tuam curasti inmergere atque inculcare sententiam : una, inquis, religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcilianum uestrae partis ep̃s ordinatus est: debeat
uobis quando loquimur distinctionis causa indiuo¬
cabulum: quod tamen her&icintis &ideo nedecip
atis cautissime deuitandi iisi diligenter demon¬
sturre cuncuero non parium neglegentia culpa
id quod internos accidit. scisma potius quam haere¬
sim censes appellari oportere: & quodrirro audere
dia lecticisolent. &iam definitionibus ista discer¬
nis. ubi quantum nos. ad iubes satis demonstuxre
non potero. nisi exepistulatua inserir in uerba tua
quid sibi uult inquis quoda is. her&icorum sacrilegum
interpr&ate religionis est cultor . ut sunc manhei
arriani marcionite nouatiani c&erique quorum
interse conturadem xp̃ianam diuersa sententiae
stat interuos quibus idem xp̃s natus. mortuus.
& resurgens una religio eademsacramenta: nihil in
xp̃iana obseruatione diuersum. schisma factum

Expanded text:
Caecilianum uestrae partis episcopus ordinatus est, debeat Caecilianum uestrae partis episcopus ordinatus est, debeat uobis quando loquimur distinctionis causa indi uocabulum. quod tamen haeretici sitis et ideo, ne decipatis, cautissime devitandi, nisi diligenter demonstrare curavero, non parvam negligentiae culpam .--4. Quanquam id quod inter nos accidit, schisma potius quam haeresim censes appellari oportere, et quod raro audere dialectici solent, etiam definitionibus ista discernis; ubi quantum nos adjuves, satis demonstrare non potero, nisi ex epistola tua inseram verba tua. Quid sibi vult, inquis, quod ais haereticorum sacrilegum interpretatae religionis est cultor, ut sunt Manichaei, Ariani, Marcionitae, Novatiani, caeterique quorum inter se contra fidem christianam diversa sententia stat. Inter nos, quibus idem Christus natus, mortuus et resurgens, una religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, schisma factum,
Abbreviated transcription (Latin):
donatianos uoco. quando aut̃ cum alus. consu&udi¬
nem potius sequor. quaehis sonis iredominatur:
cutantum mnemento me cuitantam tribuisti.¬
eloquentiam . nondum nosse nomina declinare & ini
tiaur̃s securitatem: neiamtimeat tam quam diale¬
ticum. cui uides adhuc nec essarium essegrx in man¬
cum: quod si disciplina disputandi siueillam dialeo¬
ticam uel is appellare siue quid aliud. satis tamenso¬
brie doc& cumdere constat: non esse de nomine
laborirndum. sicut non curo uerumea ipsa dia lectio
uoc&ur curo tamen quantum ualeo nosse ac posse
disputare. hoc est ueritatem afalsitate in loquendo
discernere quia hoc nisi cunt uero: pernitiosis¬
sime ernrbo ita non curo utrum donatistae andi¬
natiani peritius & lit teritius declineimini ut rũ
postremo adonato uel qui primus extra ecclesian
sacrificauit: uel qui hanc dissessionem maxime
robonruit anamaiorino qui primus conerx

Expanded text:
Donatianos uoco, quando autem cum aliis, consuetudiDonatianos uoco, quando autem cum aliis, consuetudinem potius sequor, quae his sonis iure dominatur; tu tantum memento me, cui tantam tribuistieloquentiam, nondum nosse nomina declinare et nuntia uestris securitatem, ne iam timeant tamquam dialecticum, cui uides adhuc necessarium esse grammaticum. quodsi disciplina disputandi, siue illam dialecticam uelis appellare siue quid aliud, satis tamen sobrie docet, cum de re constat, non esse de nomine laborandum, sicut non curo utrum ea ipsa dialectica uocetur, curo tamen, quantum ualeo, nosse ac posse disputare, hoc est ueritatem a falsitate in loquendo discernere, quia hoc nisi curauero perniciosissime errabo, ita non curo, utrum Donatistae an Donatiani peritius et litteratius declinemini, utrum postremo a Donato, uel qui primus extra ecclesiam sacrificauit uel qui hanc dissensionem maxime roborauit, an a Maiorino, qui primus contra
Abbreviated transcription (Latin):
a eschines: negauit ille in eopositas esse fortunas grecia
illo neamillo uerbo usus fuerit & huc anilluc manum
porrexerit quantominus nos labore debemus dere¬
gulis deriuandorum nominum: quando siue illud.
si ueillud dicamus intellegitur sin eam biguitate qđ
dicim quorum non in expolitione sermonis. sed
indemonstractione ueritatis est maior intentio siau̾t
quis quam nostrorum primus flexit hoc nomen.
ullo modo : mihi uid&ur illud simile intuitus. quod
euangelistae ab euangelio nuncupantur: sed quia per
donatum non tantum carthaginis. qui hanc hae¬
resem maxime robonesse perhib&ur: sed&iam
maiorem donatum. a casis nigris. qui altare contnr
altare in eadem ciuitatem primus erexerit. mag¬
num scandalum factum est ita fortasse adonato.
donatistas: ut abstandalo scandalitas uoluit appel¬
lare: sedego in eare in quanihil causae nr̃te minuitur
me facillimum prebeo: & quando tecum ago iam

Expanded text:
Aeschines, negauit ille in eo positas esse fortunas Graeciae, Aeschines, negauit ille in eo positas esse fortunas Graeciae, illone an illo uerbo usus fuerit et huc an illuc manum porrexerit, quanto minus nos laborare debemus de regulis deriuandorum nominum, quando, sine illud siue illud dicamus, intellegitur sine ambiguitate quod dicimus, quorum non in expolitione sermonis, sed in demonstratione ueritatis est maior intentio! si autem quisquam nostrorum primus flexit hoc nomen, nullo modo mihi uidetur illud simile intuitus, quod euangelistae ab euangelio nuncupantur; sed quia per Donatum non tantum Carthaginis, qui hanc haeresem maxime roborasse perhibetur, sed etiam maiorem Donatum a Casis Nigris, qui altare contra altare in eadem ciuitate primus erexit, magnum scandalum factum est, ita fortasse a Donato Donatistas ut ab scandalo scandalistas uoluit appellare. Sed ego in ea re, in qua nihil causae nostrae minuitur, me facillimum praebeo et quando tecum ago iam
Abbreviated transcription (Latin):
lic& quodita donatistae adonato ut euangelista ab eu. an¬
gelio nominentur: quod te delectari dicis ut uestris
euangelium predicantib: a simili mut uata sit uocabu¬
li dedinatio: uide ergo neforte ipsi priores hoc uolue¬
rint appellari: auia donatum habent proeuangelio:¬
nam sic istidonati. auomodo scĩ omnes nolunt ab
euangelii soci&ate dutedere: &ideo delectantur
uo cari donatista sicut euangelist&: tuque potuis eis
facis inuiriam cumicribis in lat in o sermone non nisi
latinam regulam. probans donatianos. adonato sicuo
abarrio. & nobato arrianos. &nouatianos uelles
uocari: namego cumscriberem. iam mene scio
qiuibus propagatum sonabat hoc nomen
neque id iutare cunrui cum & hoc adstinctionem
quam uolebam satis sufficere. ex istimarem sienim¬
demosthenes clarissimus orrtorum. quibus uerborum
canta fuit curir quantarerum auctoribus nostris tam̃
cumei nonnullam locutionis insolentiam obieciss &

Expanded text:
licet quod ita Donatistae a Donato ut euangelistae ab euanlicet quod ita Donatistae a Donato ut euangelistae ab euangelio nominentur, quo te delectari dicis, ut uestris euangelium praedicantibus a simili mutuata sit uocabuli declinatio. uide ergo, ne forte ipsi priores hoc uoluerint appellari, nam sic isti a Donati, quomodo sancti omnes nolunt ab Evangelii societate discedere; et ideo delectantur vocari Donatistae, sicut Evangelistae: tuque potius eis facis injuriam, cum scribis, in latino sermone, nonnisi latinam regulam probans, Donatianos a Donato, sicut ab Ario et Novato Arianos et Novatianos, velles vocari. Nam ego cum scriberem, jam a nescio quibus propagatum sonabat hoc nomen, neque id mutare curavi, cum et hoc ad distinctionem quam volebam satis sufficere exDemosthenes, clarissimus oratorum, quibus uerborum tanta fuit cura quanta rerum auctoribus nostris, tamen, cum ei nonnullam locutionis insolentiam obiecisset
Abbreviated transcription (Latin):
uaniloqui refellantur : inqui&i corripiantur: pusil¬
lanimes consolenter : infirmi sustipiantur dum
aduersus omnes resistentes uerbum salutis euange¬
licae cum patientia defenditur: sine diffidentia p̃dicatꝰ:¬
ostendi &im quaip non debeatis ideo putare apuduosesse
hominem baptizandum: quia & nos consentimus. quod
& aberi a uobis baptismus possit & daricum & illud dicam
pernitiosx haberi pernitiosae dari quõ illa scã quib: uti
& mali possunt. quanto sanctiorix sunt : tanto ab eis inuti¬
lius poenalius que tracctantur: unde cum adecclesiam
scãm ueniunt ipsi corrigendisunt: nonabonis illa uio¬
landa quae nec amalis muta tasunt: Audiergo cresconi
dum breuiter & hoc demonstriebo. niluilte dixisse per
totam epistolam tuam quo refelleres meam: nisiforte
quod ine nomina deriuare ueldedinare dociusti. ut ado¬
nato donatianos: potius quam donatistas dicerẽ: quam
tamen grecam saltem declinationem esse concedis iude¬

Expanded text:
uaniloqui refellantur, inquieti corripiantur, pusiluaniloqui refellantur, inquieti corripiantur, pusillanimes consolentur, infirmi suscipiantur, dum aduersus omnes resistentes uerbum salutis euangelicae cum patientia defenditur. sine diffidentia praedicatuostendi etiam, quam non debeatis ideo putare apud uos esse hominem baptizandum, quia et nos consentimus quod et haberi a uobis baptismus possit et dari, cum et illud dicamus perniciose haberi et perniciose dari, quoniam illa sancta, quibus uti et mali possunt, quanto sanctiora sunt, tanto ab eis inutilius poenaliusque tractantur. unde cum ad ecclesiam sanctam ueniunt, ipsi corrigendi sunt, non a bonis illa uiolanda, quae nec a malis mutata sunt. Audi ergo, Cresconi, dum breuiter et hoc demonstrabo nihil te dixisse per totam epistulam tuam quo refelleres meam, nisi forte quod me nomina deriuare uel declinare docuisti, ut a Donato Donatianos potius quam Donatistas dicerem, quam tamen Graecam saltem declinationem esse concedis, uide
Abbreviated transcription (Latin):
uperioris uoluminis tamprolixo sermone puto
quod tandem aliquando persuasimus. non esse
in hoc laudandos epõs ur̃os. nequead probandos
quod de causa dissensionis quȩ nostrirm communionem
dirimit: nolunt nobiscum habere conloquium: hac enĩ
quasi praescribtione seu causa pessima putant se. eẽ acu.¬
tissimos quam nisi fallor & ueris certisque nirtionibus.
& maxime diuinarum scriptunerum exemplis
penitus amputaui: quibus dilucidissime docui ascĩs
predicatoribus atque adsertoribus ueritatis. &iam con¬
tnx presentes eius aduersarios: nec tantum qui ex eo¬
dem populo quo &illi fuerunt. uerum&iam contrir
alienigenas. & extrirneos. & unde prȩcipuȩ uanas formidinis
inicitis. imperitis. coninxeos quia dilecticam maxi¬
me profiterentur habitum fuisse sermonem: ne
conͣciosissimus habeatur diligentissimus predicator:
& nelitigator put &ur inpiger disputator instans
secundum praeceptum a postoli oportunae mapor¬
cunae : ut doctrina sana contnedicentes redar guantꝰ.

Expanded text:
uperioris uoluminis tam prolixo sermone puto quod tandem aliquando persuasimus non esse in hoc laudandos episcopos uestros neque adprobandos. quod de causa dissensionis. quae nostram communionem dirimit, nolunt nobiscum habere conloquium. hac enim quasi praescriptione se in causa pessima putant esse tutissimos, quam, nisi fallor, et ueris certisque rationibus et maxime diuinarum scripturarum exemplis penitus amputaui, quibus dilucidissime docui a sanctis praedicatoribus atque adsertoribus ueritatis etiam contra praesentes eius aduersarios nec tantum qui ex eodem populo quo et illi fuerunt, uerum etiam contra alienigenas et extraneos et, unde praecipue uanas formidines inicitis imperitis, contra eos qui dialecticam maxime profiterentur habitum fuisse sermonem, ne contentiosissimus habeatur diligentissimus praedicator et ne litigator putetur inpiger disputator, instans secundum praeceptum apostoli oportune inoportune, ut doctrina sana contradicentes redarguantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ineo estis her&ici quod adreliionem. ad sacrar¬
menta ad obseruationem xp̃ianam baptisinum per¬
tinere non uultis siaut̃ non facitis meo estis her&ici
quod eos qui uobiscum habent unamreligionem eadẽ
sacrix menta nihil inxp̃iana obseruatione diuersũ:
cum & baptisinum ad religionem ad sacrirmenta.
ad xp̃i anam obseruationem pertinere fateamini
camen rebaptizitis: ad tende enim diligiter defini¬
tionem tuam in quadixisti heresis est diuersa sequen¬
tium setta & uide utrum non diuersam sequimim.
aue separiendo baptisinum arelgiosa obseruatio¬
ne xp̃i anorum sacrir inentorum quibus eum nos+t

Expanded text:
tis, in eo estis haeretici, quod ad religionem, ad sacratis, in eo estis haeretici, quod ad religionem, ad sacramenta, ad obseruationem christianam baptismum pertinere non uultis. si autem non facitis, in eo estis haeretici, quod eos, qui uobiscum habent unam religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum, cum et baptismum ad religionem, ad sacramenta, ad christianam obseruationem pertinere fateamini, tamen rebaptizatis. adtende enim diligenter definitionem tuam, in qua dixisti: haeresis est diuersa sequentium secta, et uide utrum non diuersa sequimini, aut separando baptismum a religiosa obseruatione christianorum sacramentorum, quibus