comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factus es ualde. Wille discedenᷤ
ut uentret ad dorrentem gerare.
habitaretq ibi: rursum fodit a¬
lios puteos. quos foderant ser¬
ui patris sin abraham: et quoᷤᷤ
illo mortuo. olim obstruxerant
philistiim. Appellaiitq eos is¬
dem nominib: quib pater an¬
te uocauerat. foderunt in tor¬
rente: et repperunt aquam ui¬
uam. Sed et ibi fuit iurgium
pastorum gerare. aduersus pa¬
stores ysaac. dicentium: nr̃a ẽ
aqua. Quam ob rem nomen
putei ex eo quod acciderat. uo¬
cauit calumniam. Foderunt
et alium: et ꝓ illo quoq rixati
sunt. Appellauitq eum inimi¬
cicias. Profectus in de fodit ali¬
um puteum: ꝓ quo ñ conten¬
derunt. Itaq uocauit nomen
eius latitudo dicens. Nunc di¬
latauit nos dominus: et fecit
tem ex illo loco mbersa¬
bee: ubi apparuit ei dominus
in ipsa nocte dicens. Ego sum
ds̃ abraham patris dui: noli
metuere: quia decum sum. Be¬
nedicam tͥ et multiplicabo se¬
men tuum: ꝓpter sertum me¬

Expanded text:
factus es valde. Et ille discedens, factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae, habitaretque ibi: rursumque fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam viam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit tem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia nedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum me
Abbreviated transcription (Latin):
raretur: ꝓspiciens abimelech
palestinorum rex ꝑfenestram.
uidit eum iocantem cum re¬
becca uxore sua. x accersito alt.
ꝑspicuum ẽ quod uxor tua sit.
Cur mentitus es sororem tuam
ẽẽ: Respond̾ ysaac. Timui ne more¬
rer ꝓpter eam. Dixitq abtmelech.
Quare imposuisti nob̃: Potiit
cone quispiam de ppło cum ipxo¬
re tua: et induxeras suꝑ nos gͣn¬
de peccatum. Precepitq omni
ppło dicens. Qui tetigerit homi¬
nis huius gxorem: morte mori¬
etur. Seminauit autem ysaac
in derra illa: et inuenit in ipso
anno centuplum. Benedixitq
ei deus: et locupletatus ẽ
homo et ibat ꝓficiens atq suc¬
crescens. donec magnus uehe¬
menter effectus ẽ. Habuit qͦq
possessionem ouium et armen¬
torum: et familiȩ plurimum.
Ob hec mindentes ei palestini:
omnes puteos quos foderãt
serui patris illius abraham.
illo tempore obstruxerunt im¬
plentes humo: in tantum ut
ipse abrmelech diceret ad ysaac
Recede a nob̃: qm̃ potentior nob̾

Expanded text:
raretur, prospiciens Abimelech raretur, prospiciens Abimelech rex Palaestinorum per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuitque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lio: comedit et bibit et abiit: par-
pꝰ eam sterilitatem que acci¬
derat indieb abraham: abiit
ysaac ad abimelech regem pale¬
megyptum: s quiesce in terra
quam dixerotͥ: et ꝑegrinare in
ea: eroq tecum et benedicamt̃
Tibi entm et semini tuo dabo
uniuersas regiones has: complets
iuramentum. quod spopondi a¬
braham patri tuo: et multipli¬
cabo sementuum sicut stellas
celi: daboq posteris tuis uniũ¬
sas regiones has. Cẜ benedicen¬
tur in semine tuo omnes gen¬
tes terrȩ: eoquod obedierit a¬
braham uoci meȩ: et custodie¬
rit precepta et mandata mea.
et cerimomas. legesq seruau̾it.
Mansit itaq ysaac ingeraris.
Qui cum interrogaretur a uiriᷤ
loci illius suꝑ tixore sua: respon
dit. Soror mea ẽ. Fimuerat enim
confiteri quod sibi sõciata eẽt¬
conugio: reputans ne forte in¬
terficerent eum ꝓpter illius pul¬
chritudinem. Cumq ꝑtransiᷤ¬
sent dies plurimi. et ibidem mo¬

Expanded text:
lio, et comedit, et bibit, et abiit, parvilio, et comedit, et bibit, et abiit, parvipost eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem PhiliAegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli; daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et caeremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci idit: Soror mea est: timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem mo
Abbreviated transcription (Latin):
respondens ait. Due gentes in
minori. Iam dempus pariendi
uenerat: et ecce gemini in ute¬
ro etus reꝑti sunt. Qui primuᷤ
egressus ẽ rufus erat: et totus
minorem pellis hispidꝰ. Uoca¬
tumq ẽ nomen eius esaii. &tinꝰ
alter egrediens. plantam fr̃is
tenebat manu: ⁊ ic circo appella¬
iit eum iacob. Sexagenarius
erat ysaac: quando nati sunt
paruuli. Quib adultis: factꝰ ẽ
esaui uir gnarus uenandi: et
homo agricola. Iacob autem uir
simplex habitabat intabnacłi.
Ysaac amabat esau. eoquod de
uenationib illius uesceretur:
et rebecca diligebat iacob. Coxit
autem iacob pulmentum. Ad
quem cum uenisset esau deagro
lassus ait. Dam̾ͥ de coctione hac
rufa: quia oppido lassus sum.
Csuam ob causam. uocatum est
nomen eius edom. Cui dixit ia¬
cob. Uende mͥ primogenita tua.
Ille respondit. En morior:quid
mͥ ꝓderunt primogenita: Ait
iacob. Iura gͦ michi. Iurauit e¬
sati: et uendidit primogenita sua.
sic accepto pane. et lentis edu¬

Expanded text:
responsum accepit duae gentes in responsum accepit duae gentes in iam tempus pariendi venerat et ecce gemini in utero repperti sunt qui primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fratris tenebat manu et idcirco appellavit eum Iacob sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli quibus adultis factus est Esau vir gnarus venandi et homo agricola Iacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenitsic accepto pane et lentis edu
Abbreviated transcription (Latin):
naar.D e terra illa egressus est
assur: et edificauit niniuen. et
plateas ciuitatis. et chale. Resen
quoq inter niniuen et chale:
hec ẽ ciuitas magna. At uͦ mes¬
rahim. genuit ludim. et ananim.
et laabim. nephetuim.⁊ phetru¬
sim. et terluim: de quib egres¬
si sunt philistiim. et capturim.
Chanaan autem genuit sidonẽ
primogenitum suum: Hethe¬
um. et iebuseum. et amorreum.
gergeseum. et eueum. et arache¬
um. sineum. et aradium. sama¬
rithen. et amatheum. E ꝑhos
disseminati sunt ppłi chanane¬
orum. factiq sunt termini cha¬
naan. uenientib asidone gera¬
ram usq garam: donec ingre¬
diaris sodomam et gomorram.
et adamam. et seboim usq lesa.
Hi filii cham incognationib
et linguis et gen̾ationib terriꝰq
et gentib sins. Desem quoq na¬
ti sunt patres omnium filioꝵ
heber. fr̃e iafeth maiore. filii
sem:elam. et assur. et arfaxat.
ec luth. ⁊ aram. filii aram: huᷤˢ.
et hul. et gecher. et mes. At uero

Expanded text:
naar. De terra illa egressus est naar. De terra illa egressus est Assur, et aedificavit Nineven, et plateas civitatis, et Chale. Resen quoque inter Nineven et Chale: haec est civitas magna. At vero Mesraim genuit Ludim, et Anamim, et Laabim: Nephtuim, et Phetrusim, et Chasluim, de quibus egressi sunt Philisthiim et Chaphturim. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum Ettheum et Iebuseum et Amorreum Gergeseum Eveum et Araceum Sineum et Aradium Samariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam eet Adamam, et Seboim, usque Lesa. Hi filii Cham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Japhet majore. Filii Sem: Aelam et Assur, et Arphaxad, et Lud, et Aram. Filii Aram: Hus, et Hul et Gether, et Mes. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
ixit autem noe pꝰ diluintm
trecentis quinquagnitd an¬
nis: et impletisunt dies eiꝰ om̃s.
nongentorum quinqua¬
ginta annorum: et mortuus ẽ.
x He generationes noe. Sem. chã.
nafeth. Natiq ft̃ eis filii pꝰdilu¬
tuum. filii iafech: gomer. et ma¬
gog. et madai. iauan. et thubal.
et mosoch. et thtras. Porro filii
gomer:aschener.riphat. et to¬
gorma. Filii autem iauan: elisa.
et tharsis. chethim. et dodanin
Abhis diuise sunt insule gen¬
tium in regionibus suis: unuᷤ¬
quisq secundum linguam et
familias innationib suis. filii
autem cham: chus. et mesrahim.
et futh. et chanaan. Filii autẽ¬
chus: saba. et euila. et sabatha.
et regna. et sabathaca. Filii reg¬
ma: saba. et dadan. Porro chus
genuit nemroth: ipse cepit eẽ
potens interra: et erat robustꝰ
uenator coram domino. Abhoc
exiuit ꝓuerbium: quasi nemroth
robustus uenator coram domi¬
no. fuit autem principtum re¬
gni eus babylon. et arath. et
archath. et calanne. inderra sen¬

Expanded text:
ixit autem Noe post diluvium trecentis quinquaginta annis et impleti sunt omnes dies eius nongentorum quinquaginta annorum et mortuus est hae generationes filiorum Noe Sem Ham Iafeth natique sunt eis filii post diluvium filii Iafegog, et Madai, et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez et Riphath et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Tharsis, Cetthim, et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis: unusquisque secundum linguam suam et familias suas in nationibus suis. Filii autem Cham: Chus et Mesraim, et Phuth, et Chanaan. Filii Chus: Saba, et Evila, et Sabatha, et Regma, et Sabathaca. Filii Regma: Saba, et Dadan. Porro Chus genuit Nemrod: ipse coepit esse potens in terra, et erat robustus venator coram Domino. Ob hoc exivit proverbium: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Arach, et Achad, et Challane, in terra Sen
Abbreviated transcription (Latin):
sinus. siue ouis: duplum restituet.
ileserit qͥspiam agrum uł uilyii.¬
Ineam. et dimiserit iumentum
suum et depascatur aliena: qͥe¬
quid optimum habuit in agro
suo uel inumea: ꝓdampni esti¬
matione restituet. .LII.
iegressus ignis inuem̾it spicaᷤ.
et comp̃hend̾it aceruos frugũ.

Expanded text:
sinus siue ouis, duplum restituet. sinus siue ouis, duplum restituet. si laeserit quispiam agrum uel uineam et dimiserit iumentum suum, ut depascatur aliena, quicquid optimum habuerit in agro suo uel in uinea, pro damni aestimatione restituet. si egressus ignis inuenerit spinas et conprehenderit aceru
Abbreviated transcription (Latin):
iquis apperiit cisternam et
Ifodit et ñ oꝑuerit eam. cecide¬
ritq bos uel asinus ineam: do¬
minus cisternȩ reddet preciũ
iumentorum: quod autem mor
tuum est. ipsius erit. .Liiii.
ibos alienus bouem alterꝰ
Iuulnauerit. et ille mortuus
fuit: uendent bouem inuum.
et diuident precium. Cadauer
autem mortui: inter se disꝑti¬
ent. Si autem sciebat quod boᷤᷤ
cornupeta eẽt abheri et nudiꝰ¬
dercius. et ñ eustodiuit eum do¬
minus suus: reddet bouem ꝓ
boue: et cadauer integrũ accipiet.
Uiquis furatus fuit ouem aut
Ibouem. et occidit uel uendi¬
derit: quinq: boues ꝓunobo¬
ue restituet: et quatuor oues
ꝓuna oue.
i effringens fur domum. siue
Isuffodiens fuit inuentus. et
accepto uulnere mortuus fuit:
ꝑcussor ñenit reus sanguinis.
Quod si orto sole hoc fecerit: ho¬
micidium ꝑpetrauit: et ipse mo¬
rietur. Si non habuerit quod ꝓ
furto reddat: uenundabitur. Si
inuentum fuit apud eum qͦd fu¬
ratus ẽ uiuens. siuebos. siue a¬

Expanded text:
quis aperuerit cisternam et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos vel asinus in eam, dominus cisternae reddet precium iumentorum. Quod autem motuum est, ipsius erit. si bos alienus bouem alterius uulnerauerit et ille mortuus fuerit, uendent bouem uiuum et diuident pretium, cadauer autem mortui inter se dispertient. sin autem sciebat quod bos cornupeta esset ab heri et nudiustertius et non custodiuit eum dominus suus, reddet bouem pro boue et cadauer integrum accipiet. Si quis furatus fuerit bouem aut ouem et occiderit uel uendiderit, quinque boues pro uno boue restituet et quattuor oues una oue. si effringens fur domum siue suffodiens fuerit inuentus et accepto uulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod pro furto reddat, uenundabitur. si inuentum fuerit apud eum quod furatus est uiuens, siue bos siue a
Abbreviated transcription (Latin):
reuincere. Sc̃a quippe rustici¬
tas solum sibi ꝓdest: et quan¬
tum ȩdificat ex uitȩ merito ȩc¬
clefiam xp̃i. tantum nocet si de¬
struentib ñ resistat. Malachiaᷤ¬
officium ẽ: interrogatum res¬
pondere de lege. Em deutero¬
nonno legimus. Interroga pa¬
trem tuum et annuntiabit tͥ:
semores tuos et dicent tͥ In
psalmo quoq centesimo octa¬
uo decimo: Cantabiles m e
rant iustificationes tuȩ in lo
coꝑegͥnationis meȩ. Cẜ in des¬
criptione iustiuiri. cum eũ
radiso compararet: inter cete¬
ras uirtutes etiam hoc intulit.
In lege domini uoluntas estiͤ.
et in lege eius meditabitur
die ac nocte. Damhel infine
sacratissimȩ uisiomis. iustos
ait fulgere quasi stellas: et in¬
delligentes. id: doctos quasi
firmamentum.Uides quan¬
tum inter se distent iusta ru¬
sticitas. et docta iusticia:᷑ Alii
stellis. alii cȩlo comparantur:
Quanquam uxta hebraicam
possit intelligi. lta enim ap̃ eoᷤ¬

Expanded text:
revincere » . Sancta quippe rusticitas solum sibi prodest: et quantum aedificat ex vitae merito Ecclesiam Christi, tantum nocet, si destruentibus non resistat. Aggaeus Pofficium est, interrogatum respondere de Lege. Et in Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; sbyterostuosetdicent tibi. in psalmo quoque centesimo octauo decimo: cantabiles mihi erant iustificationes tuae in loco peregrinationis meae. et in descriptione iusti uiri, cum eum radiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte. Danihel in fine sacjatissimae uisionis iustos ait fulgere quasi stellas et intellegentes, id est doctos, quasi firmamentum. aides, quantum distent inter se iusta rusticitas et docta iustitia? alii stellis, alii caelo conparantur, quamquam iuxta Hebraicam possit; it
Abbreviated transcription (Latin):
rans. mundum ad penitentiã
reuocat: et sub nomine ninuie.
salutem gentib nuntiat. Mi¬
cheas demorasthi coheres xp̃i.
uastationem annuntiat filiȩ
latronis: et obsidionem pomit
contra eam: quia maxillam
ꝑcusserit iudicis isrł̃. Naum
consolator orbis. inerepat ci¬
uitatem sanguinum: et post
euersionem illius loquitur.
Ecce suꝑ montes pedes ȩuan¬
głirantis: et annuntiantis pa¬
cem. Abaciie luetator fortis et
rigidus. stat suꝑ custodiam
suam et figit gradum suꝑ mu¬
nitionem: ut xp̃m in cruce
contempletur. et dicat. Oꝑuit
celos gla eius: et laudis etus
plena ẽ terra.Splendor eius ut
lux erit: cornua in manib eiꝰ:¬

Expanded text:
rans mundum ad paenitentiam rans mundum ad paenitentiam reuocat et sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Morasthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit contra eam, quia maxillam percusserit iudicis Israhel. Naum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguinum et post euersionem illius loquitur: ecce super montes pedes euangelizantis et adnuntiantis pacem. Ambacum, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur et dicat: operuit caelos uirtus eius et laudis eius plena est terra et splendor eius ut lux erit; cornua in manib
Abbreviated transcription (Latin):
decim paulatim et ꝑ increm̃¬
ta surgentes. quindecim gra¬
duum numerum efficiunt.
qui in psalterio mistiee conti¬
nentur. Amos pastor et rusticꝰ¬
et ruborum mora distinguenᷤᷤ.
paucis uerbis explicari ñ pot̃.
Quis enm digne exprimat tria
et quatuor scelera damasci: garẽ
tyri. et idumeȩ et filiorum am¬
mon. et moab. et in septimo oc¬
tauoq gradu iude et ifrł̃. Hic
loquitur ad uaccas pingues
que sunt inmonte samariȩ: et
rinturã domum maiorem mi¬
noremq testatur. Ipsecermt
fictorem locustȩ: et stantem do¬
minum suꝑ murum litum uł
adamantinum. et uncinum
pomorum attrahentem suppli¬
cia peccõrib: et famem in terra.
ñ famem panis neq sitim aq̃.
s audiendi uerbum domini.
abdias qui interp̃tatur seruiᷤᷤ
domini. ꝑtonat contra edom.
et sanguineum terrenumq:
frĩs quoq iacob semꝑ emulũ.
hasta ꝑcutit sp̃ali. Ionas co¬
lumba pulcherrima. naufragio
suo passionem dommi prefigu¬

Expanded text:
decim paulatim et per incremedecim paulatim et per incrementa surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio suo passionem domini praefigu
Abbreviated transcription (Latin):
menta testatur. Malachim id:
tercius et quartus regum lib̃.
a salomone usq: ad iechoniam.
et ab ieroboam filio nabath.
usq ad osee qui ductus ẽ in as¬
syrios: regnum iuda. et regnũ
describit isrł̃. Si hystoriam reᷤᷤ¬
picias. uerba simplicia sunt.
Si in literis sensum latentem.
eccłiȩ paucitas et hereticorum
contra eccłiam bella narrant᷑.
Duodecim ꝓph̃ȩ inuntus uolu¬
minis angustias coartati: mul¬
to aliud quam sonant ilittã.
p̃figurant. Osee crebro nomi¬
nat ephraim. samariam.ioseph.
ierrahel. et uxorem formcariam.
et fornicationis filios. et adul¬
teram cubiculo clausam ma¬
riti. multo tempore sede udu¬
am: et sub ueste lugubri. uiri
ad sereditum prestolari. Iohel
filius fatuhel. describit terrã
duodecim tribuum. eruca. et¬
bruco. locusta. rubigine uastan¬
de consumptam: et pꝰ euersionẽ
prioris ppłi effusumiri sp̃m
tium nomina. et effusumiri
incenaculo syon: qui centum
uiginti ab uno usq ad quin¬

Expanded text:
amenta testatur. Malachim, id est amenta testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio Nabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Iuda et regnum describit Israhel. si historiam respicias, uerba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem, ecclesiae paucitas et hereticorum contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioris populi effusum iri spirtium nomina, et effusum iri in cenaculo Sion, qui centum uiginti ab uno usque ad quin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħat: ut nullus de ea uł ma¬
nifestitis uel cautius scͥpserit.
Scio inquit quod redemptor
meus uiuit. et in nouissimo
die de terra surrecturus sim.
Erursum circumdabor pelle
mea: et incarne mea uidebodm̃:
quem uisu:us sum ego ipse: et
oculi mei conspieturi sunt: et
ñ alius. Reposita ẽ hec spes me¬
a: insinu meo. Uemam adih̃m
naue: tipum domini ñ solum
ingestis. uerum et innomine¬
gestantem. Transit iordanẽ:
hostium regna subu̾tit. Diui¬
dit terram uictori ppło: et ꝑ sin¬
gulas urbes. uiculos. montes.
flumina. torrentes. atq confi¬
nia. eccłiȩ cȩlestisq ierłm sp̃ua
lia regna descͥpsit. In iudicum
libro. quot principes ppłi: tot
figurȩ sunt. Ruth moabitis: y
Emitte agnum domine domi¬
natorem terrȩ: de petra deserti
ad montem filie syon. Samu¬
hel in hely mortuo. et moccisi¬
one saul. ueterem legem abolitã:
porro insadoch atq dauid no¬
in sacerdotii. nouiq imꝑii sacͤ¬

Expanded text:
prophetat, ut nullus de ea vel maprophetat, ut nullus de ea vel manifestius, vel cautius scripserit: Scio, inquit, quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum; et rursum circumdabor pelle mea, etquem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestilia regna discribit. in Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis de emitte agnum, domine, dominatorem terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacr
Abbreviated transcription (Latin):
gis: cum decalogo eum misti¬
cis diuinisq p̃ceptis. In pro¬
mptu ẽ leuiticus liber: in quo
singula sacrificia. immo sin¬
gulȩ pene sillabe. et uiestes aa¬
ron et totus ordo leintieus. spi¬
rant celestia sacramenta. Nume¬
ri uero. nonne totius artchine¬
tice et ꝓpħie balaam et qua¬
draginta duarum ꝑheremũ
mansionum misteria conti¬
nent: Deuteronomium qͦq
seda lex et euangłice legis pre¬
figuratio: nonne sic ea habet
quȩ priora sunt. ut tamen no
ua sint omma: De ueteribus
hucusq moyses. hucusq pen¬
tatheucus: quib quinq uer¬
bis loqui se uelle aplł̃s in eccła
głatur. Iob exemplar patientiȩ.
quȩ ñ misteria suo sermone cõ¬
pleccitur:. Psa incipit: uersu la¬
bitur: pedestri sermone finitur:
omnesq leges dialetice. ꝓpositi¬
one. assumptione. confirmati¬
one. conclusione determinat.
Singula in eo u̾ba. plena sunt
sensib Eut deceteris sileam:
resurrectionem corporum sic

Expanded text:
gis, cum decalogo, cum mystigis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priova sint omnia de veteribus. Hucusque Moyses, hucusque Pentateuchus: quibus quinque verbis loqui se velle Apostolus in Ecclesia gloriatur. JOB exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnesque leges Dialecticae, propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat. Singula in eo verba plena sunt sensibus. Et ut de caeteris sileam resurrectionem corporum sic
Abbreviated transcription (Latin):
scãs pꝰseculares litteras uene¬
rint. et sermone composito au¬
rem ppłi mulserint. quicquid
dixerint hoc legem dĩ putant:
testimoma: quasi grandessit et
ñ uiciosissimum discendi genꝰ.
deprauare sententias. et ad uo¬
luntatem fuam scͥpturam tra¬
here repugnantem: quasi ñ le
gerimus homero centenãs. et
uirgilio centenas: ac ñ sic etiã
maronem sine.xp̃o possiimus
dicere. xp̃ianum. quia scͥpserit
iam redit et uirgo. redeunt sat᷑¬
ma regna: iamnoua ꝓgemes
celo dimittitur alto: et patrem
loquentem ad filium: nate. meȩ
uires. mea magna potentia sol
et pꝰtierba saluatoris ineruce:
talia ꝑstabat memorans. fpxꝰq
manebat. Puerilia sunt bec. et
circulatoritm ludo similia do¬
cere qđ ignores: immo ut cum
stomacho loquar. nec hoc qͥdẽ
serre quod nescias. ¶. idelicet
manifestissima ẽ genesis. in
qua de creatura mundi. de
exordio generis humani. de
diuisione derrȩ. de confusione
Patet exodus cum decem pla¬

Expanded text:
sanctas, post saeculares litteras venesanctas, post saeculares litteras venerint; et sermone composito aurem populi mulserint, quidquid dixerint, hoc legem Dei testimonia, quasi grande sit, et non vitiosissimum docendi genus, depravare sententias, et ad voluntatem suam Scripturam trahere repugerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere Christianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de confusione patet Exodus cum decem pla
Abbreviated transcription (Latin):
tis uel utilissima ẽ et intres par¬
artes ueniam quȩ ñ tam logo.
qͣm manu administrantur:
agͥcolȩ cementarii. fabri me¬
tallorum. lignorumq cesores.
lanarii quoq: et fullones. et
cetem qui uariam su pellectilẽ
et uilla. opuscula fabricant:
absq doctore ñ possunt eẽ qđ
cupiunt. Quod medicorum ẽ.
ꝓmittunt medier: tͣctant fabri¬
lia fabri. Sola scͥpturarum ars
ẽ quam sibi omnes passim tien¬
dicant. Scribimus indocti. do¬
ctiq poemata passim. Hanc
garrula anus.Hanc delirus
senex: hanc sophista uerbosiᷤ:
hanc uiuersi presumunt:
lacerant. docent anteqͣm discãt.
Alii adducto suꝑcilio. grandia
uerba trutinantes. inter muli¬
erculas de sacris litteris philo¬
sophantur: aliidiscunt ꝓpu
dor afeminis quod uiros do¬
ceant: ꝙ ne parum hoc sit. qͦdã
facilitate uerborum immo ati¬
dacia. edisserunt aliis qd̾ ipsi
ñ indelligunt. Taceo demeis si¬
milib: qui si forte ad scͥpturas

Expanded text:
us vel utilissima est, et in tres parus vel utilissima est, et in tres parartes veniam, et quae non tam λογῳ, quam manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse quod cupiunt. « Quod Medicorum est, » Promittunt Medici, tractant fabrilia fabri. . 7. Sola Scripturarum ars est, quam sibi omnes passim vindicant. Scribimus indocti, doctique poemata passim. . Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista verbosus, hanc universi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. Alii adducto supercilio, grandia verba trutinantes, inter mulierculas de sacris litteris philosophantur. Alii discunt, proh pudor, a feminis, quod viros doceant: et ne parum hoc sit, quadam facilitate verborum, imo audacia edisserunt aliis, quod ipsi non intelligunt. Taceo de mei similibus, qui si forte ad Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
quar: nec sanctior sum hoc eti¬
nucho. nec studiosior. qui de
ethiopia id: de extremis mun¬
di finib uenit ad templum. re¬
liquit aulam regiam: et tantꝰ
amator legis diuinȩ scientiȩq
fuit. ut etiam inuehiculo sacͣs
litteras legeret. & tamen cum
librum teneret. et uerba dm̃
cogitatione conciꝑet: lingua
uolueret: labiis ꝑsonaret: igno¬
rabat eum quem in libro nesci¬
ens uen̾abatur.U. eint philip¬
pus. ostendit enh̾m: qui clausꝰ
latebat in litteras. Et omira
doctoris uirtus. Eadem hora
credit eunuchus: baptirat᷑:
eccłie: quam maurato sinagoge
templo repꝑit. Hec a me ꝑstric¬
ta sunt breuter: neq enim
epłaris angustia euagari lon¬
gius patiebatur: ut intellige¬
res de in scripturis scĩs sine p̃¬
ino et monstrante semitam.
ñ posse ingredi. Taceo de gram¬
maticis. rethorib. philosophis.
geometͥcis. dialecticis. musicis.
astronomis. astrologis. mediciᷤ:
quorum scientia mortalib sa¬

Expanded text:
quar, nec sanctior sum hoc equar, nec sanctior sum hoc enucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur,Ecclesiae, quam in aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstricta sunt breviter 275 neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalib
Abbreviated transcription (Latin):
sconditi. & qui in misterio ab¬
sconditus erat: predestinatꝰ est
ante secula. Predestinatus au¬
tem et prefiguratus: in lege et
ꝓpħ̃is. Unde et ꝓphe appella¬
bantur uidentes: quia uide¬
bant eum quem ceteri ñ uide¬
bant. Abraham uidit diem eiꝰ:
et lȩtatus ẽ. Aꝑiebant᷑ cęli iere¬
chieli: quippło peccatori clau¬
si erant. Reuela inquit dauid
oculos meos: et considãbo mi¬
rabilia delege tua. Lex enim
sp̃alis ẽ. et reuelatione opus¬
ẽ ut intelligatur: ac reuelata
facie. dĩgloriam contemplem᷑.
liber mapocalipsi septem sigil¬
lis signatus ostenditur: quẽ fi
dedis homini scienti litteras
ut legat: respondebit tͥ Non
possum. signatus ẽ enim. Qͣnti
hodie putant senosse litteras:
tenent signatum librum: nec
aꝑtre possunt. nifi ille resera
eni eũ scͥptura cognominat: cũ
legeret ysaiam. interrogatus
aphilippo. putas ne intelligi
quȩ legis: Respondit. Quomͦ
possum: nisi me aliquis docu¬
erit: Ego ut de me intermi lo¬

Expanded text:
sconditi et qui, jn mysterio absconditus, praedestinatus est ante saecula, praedestinatus autem et praefiguratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauenim eum scriptura cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? ego, ut de me interim lo
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelligimus inxp̃o. Hoc
doctus plato nesciuit: hoc de
mostenes eloquens ignorauit.
ꝑdam inquit sapientiam sa¬
pientium: et prudentiam pru¬
dentium reꝓbabo. U era sapi¬
entia. ꝑdet falsam sapientiã.
& quanquam stulticia predi¬
cationis meruce sit: tameñ
paulus sapientiam loquit᷑ in¬
ter ꝑfectos. Sapientiam autẽ
ñ seculi huius. nec principum
seculi istius qui destruuntur.
s loquitur dĩ sapientiam in
misterio absconditam. quam
predestinauit d̃s̃ ante scla. Dĩ

Expanded text:
recte intelligimus in Christo. Hoc recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Platmosthenes eloquens ignorauit. perdam, inquit, sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. uera sapientia perdit falsam sapientiam et, quamquam stultitia praedicationis in cruce sit, tamen Paulus sapientiam loquitur inter perfectos, sapientiam autem non saeculi huius nec principum saeculi istius, qui destruuntur, sed loquitur dei sapientiam in mysterio absconditam, quam praedestinauit deus ante s
Abbreviated transcription (Latin):
erint. fulgebunt quasi splen-¬
dor firmamenti: et qui ad iu¬
sticiam eruidiunt multos. qͥsi
stellȩ inꝑpetuas eternitates.
Cur paulus apl̃s uas electio¬
nis: Nempe quia uas legis:
et scͥpturarum sc̃arum arma¬
rium. Pharisei stupent ad do
ctrinam domini: et mirant᷑
do legem sciant cum litteras
ñ didiceri nt. Quicquid enm
aliis exercitatio et cotidiana in
lege meditatio tribuere solet.
illis sp̃s sc̃s suggerebat: et erats
impletierat: et in templo sedenᷤᷤ
de questionib legis interrogats.
magis docet dum prudenter
interrogat: nisi forte rusticũ
petrum. rusticum dicimus io
hannem: quorum uterq dicẽ
poterat. et si imꝑitus sermone.
ñtamen scientia. Iohannes ru¬
sticus: piscator. indoctus: ꝙẜ un¬
de illa uox obsecro. in principio
erat uerbum. et uerbum erat
apud dm̃. et ds̃ erat uerbum:
Logos grece: multa significat.
Nam et uerbum ẽ et ratio. et
supputatio: et causa umiuscu¬
iusq rei. ꝑ quam sunt singła
quȩ subsistunt: que uniuersa

Expanded text:
ebunt quasi splendor firmamenti et, qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. cur Paulus apostolus uas electionis? nempe quia uas legis et sanctarum scripturarum armarium. phctrina Domini et mirantur do legem sciant, cum litteras non didicerint. Quicquid enim aliis exercitatio et cotidiana in lege meditatio tribuere solet, illis Spiritus Sanctus suggerebat, et erant,impleverat, et in templo sedens, de questionibus legis interrogans, magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum Petrum, rusticum dicimus et Iohannem, quorum uterque dicere poterat: Et si imperitus sermone, non tamen scientia. Iohannes rusticus, piscator indoctus. Et unde illa vox, obsecro: In principio erat verbum, et verbum erat apud Deum, et Deus erat verbum, ΛΟΓΟΣ? Logos Grece multa significat. Nam et verbum est et ratio et supputatio et causa uniuscuiusque rei, per quam sunt singula que subsistunt. Que universa
Abbreviated transcription (Latin):
ram galaad machir filio ma¬
nassẽ: qui babitauit in ea.
lair autem filiuꝰ manasse
abiit et occupauit uicos eiꝰ:
quos appellaiit auoth iair.
id: tnllas iair. Nobe quoq

Expanded text:
ram Galaad Machir filio Manasse qui habitavit in ea Iair autem filius Manasse abiit et occupavit vicos eius quos appellavit Avothiair id est villas Iair Nobe quoq
Abbreviated transcription (Latin):
nec stes in omni errta regione: s
in monte saluum te fac: ne et
tu simul ꝑeas. Dixitq loth ad
eos. Queso domme mi: quia in¬
uent seruus tuus grãm corã
te. et magnificasti miscdiã tuã ꝗͣ
fecisti mecum ut saluares ani
mam meam: nec possum in
monte saluari: ne forte appre¬
hendat me malum et moriar.
Est euntas hec tuxta ad quã
possum fugere parua: et salua¬
bor inea. Numquid ñ modica
ẽ. et uiuet anima mea: Dixitq
ad eum. Ecce etiam in hoc susce¬
pi preces tuas: ut non subuertã
urbem ꝓqua loquutus es. Festi¬
na et saluare ibi: quia ñ potero
facere quicquam:. donec ingredi¬
aris illiic. Ieccireo uocatum est

Expanded text:
nec stes in omni circa regione, sed nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Dixitque Loth ad eos: Queso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificasti misericordiam tuam, quam fecisti mecum, ut salvamam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina, et salvare ibi: quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est
Abbreviated transcription (Latin):
loth uehementissime. Iam ꝓpe
ecce miserunt manum uiri: et
introduxerunt ad se loth. elau¬
seruntq ostium: et eos qͥ erats
foris ꝑcusserunt cecitate a mini¬
mo usq ad maximum: ita ut
ostium inuentre ñ possent. Di¬
xerunt autem ad loth. Habes
hic tuorum quempiam. gene¬
rum aut filios. aut filias: Om¬
nes qui tui sunt: educ de urbe
hac. Delebimus entm locum
istum: eoquod mereuerit cla¬
mor eorum coram domino. qui
misit nos ut ꝑdãmus illos.
gite et egredimim deloco isto: qͥa
delebit dominus cuntatem
hanc. Eẜ uisus ẽeis quasi ludenͤ
loqui. Cumq eẽt mane: coge¬
bant illum angeli dicentes. Sur¬
ge tolle uxorem tuam. et duas fi¬
lias quas habes: ne et tu pariter
ꝑeas inscelere ciuitatis. Dissimu¬
lante illo apprehendunt ma¬
num etus. et manum uxoris ac
duarum filiarum eius. eo qđ
dominus parceret illi: et eduxe¬
runt eum: posueruntq extra
ciuitatem. Ibi loquuti funt ad
tuam. Noli respicere pꝰtergum:

Expanded text:
 Lot vehementissime: jam prop Lot vehementissime: jam propecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos, qui erant foris, percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt autem ad Lot: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illum gite, egredimini de loco isto: quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Sur tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiuod parceret Dominus illi, et eduxerunt eum posueruntque extra civitatem. Ibi loquuti sunt ad tuam. Noli respicere post tergum,
Abbreviated transcription (Latin):
in domum pueri ur̃r et ma¬
nete ibi. Lauate pedes ur̃os:
et mane ꝓficiscemini intuam
urãm. Qui dixerunt. Mmime :
s in platea manebimus. Com¬
pulit illos oppido: ut diuerte¬
rent ad eum. Ingressisq domũ
illius fecit conuiuium: coxit
arima: et comedunt. Prius au
tem quam irent cubitum: uiri
cuntatis uallauerunt domũ
illius. aptiero usq ad senem.
omnis ppłs simul. U ocauer̃q
loth: et dixerunt ei. Ubi sunt
uiri qui introierunt ad te noc¬
te: Educ eos huc: ut cognosca¬
mus illos. Egresẜq ad eos loth
pꝰtergũ adcludens ostium: ait.
Nolite queso fr̃s mei: nolite ma¬
lum hoc facere. Habeo duaᷤ
filias. que necdum cognouer̃t
uirum: educam eas ad uos: et
abutimin eis sicut placuerit
uobis: dum mͦ uiris istis nicħ
faciatis mali: quia ingressi st̃¬
sub umbra culminis mei At il¬
li dixerunt. Recede illuc. S rur¬
sus. Ingressus es inquiunt ut
aduena: numquid ut iudices:
Tegͦ ipsum magis quam hos

Expanded text:
in domum pueri vestri, et main domum pueri vestri, et manete ibi: lavate pedes vestros, et mane proficiscemini in viam vestram. Qui dixerunt: Minime, sed in platea manebimus. Compulit illos oppido ut diverterent ad eum: ingressisque domum illius fecit convivium, coxit azyma: et comederunt. Prius atem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem, omnis populus simul. Vocaveruntque Lot, et dixerunt ei: Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte? educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Lot, post tergum occludens ostium, ait: Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere. Habeo duas filias, quae necdum cognoverunt virum: educam eas ad vos, et abutimini eis sicut placuerit vobis, dummodo viris istis nihil faciatis mali, quia ingressi ssub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: ingressus es, inquiunt, ut advena; numquid ut judices? te ergo ipsum magis quam hos
Abbreviated transcription (Latin):
cepi loquar ad dominum meũ:
cum sim puluis et cinis. Quid
siminus quinquaginta iustis
quinq fuerint: delebis ꝓpter
quadraginta quinq uniuer¬
sam urbem: &ait. Non delebo:
si inuenero ibi quadraginta
quinq Rursumq loquutus
ẽ ad eum. Si autem quadra¬
ginta inuenti fum̾nt. quid fa¬
cies: Ait. Non ꝑcutiam ꝓpter
quadraginta. Nequeso inquit
indigneris domine: si loquar.
Quid siiuenti fuerint ibi tri¬
ginta: Respondit. Non faciam:
si inuenero ibi trigita. Quia
semel ait cȩpi: loquar ad domi¬
num meum. Quid si inuenti fu¬
terficiam ꝓpter uigniti. Obsecro
inquit ne trascaris domine:si
loquar adhuc semel. Quid si in¬
uenti fum̾t ibi dece: s dix̃. Non
delebo ꝓpt̃ decemalbiit dominꝰ
pꝰquam cessauit loqui ad abra¬
ham: et ille reuersus ẽ in locũ
suum.
encruntq. duo angeli sodo¬
mam uesꝑe: sedente loth in fori
bus ciuitatis. Qui cum uidisset:
eos surrexit. et unt obuiam eiᷤ.
Adorauitq ꝓnus in terram: et
dixit. Obsecro domini declinate

Expanded text:
epi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis. Quid si minus quinquaginta justis, quinque fuerint? delebis, propter quadraginta quinque universam urbem? Et ait: Non delebo, si invenero ibi quadraginta quinque. Rursusque locutus est ad eum: Si autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Nec, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si ibi inventi fuerint triginta? Respondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si ibi inventi futerficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi decem dixit non delebo propter decem abiit Dominus postquam cessavit loqui ad Abraham et ille reversus est in locum suum veneruntque duo angeli Sodomam vespere sedente Lobus civitatis. Qui cum vidisset eos, surrexit, et ivit obviam eis: adoravitque pronus in terra, et dixit: Obsecro, Domini, declinate
Abbreviated transcription (Latin):
rit dominus d̃s tuus. uit iini¬
strent ei et benedicant in nomi¬
ne eius: et ad uerbum eorum.
omne negocium et quicquid
mundum uel mmundum ẽ
iudicetur: et uemient maioreᷤᷤ
natu ciuitatis illius ad inter¬
fectum: lauabuntq: manus
suas suꝑ intulam que iual¬
le ꝑcussa ẽ et dicent. Manus
nr̃e ñ effuderunt hunc sang̾¬
nem: nec oculi uidunt. Pro¬
pitius esto ppło tuo isrł quẽ
redemisti domme: et ñ repu¬
tes sangumem innocentem
inmedio ppłi dui isrł: et aufe¬
Tu autem alienus eris ab m¬
nocentis cruore qui effusus
ẽ: cum feceris quod p̃cepit dñs.
i egressus fueris ad pu.xeii.

Expanded text:
rit Dominus Deus tuus ut minirit Dominus Deus tuus ut ministrent ei et benedicant in nomine eius et ad verbum eorum omne negotium et quicquid mundum vel inmundum est iudicetur et maiores natu civitatis illius ad interfectum lavabuntque manus suas super vitulam quae in valle percussa est et dicent manus nostrae non effuderunt hunc sanguinem nec oculi viderunt propitius esto populo tuo Israhel quem redemisti Domine et non reputes sanguinem innocentem in medio populi tui Israhel et aufetu autem alienus eris ab innocentis cruore qui fusus est cum feceris quod praecepit Dominus si egressus fueris ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
multo tempore. et munitio¬
nib circum dederis ut expug¬
nes eam: ñ suecides arbores
de quib uesci potes. nec secu¬
rib ꝑ circuitum debes uasta¬
re regionem: qm̃lignum ẽ et
ñ homo: nec potest bellanti¬
um contra de augere nume¬
rum. Siqua autem ligna ñ
sunt pomifera s agrestia et
ĩ cetos apta usu: succide ⁊ ĩstrue
machinas donec capias ciui¬
tatem que contra te dimicat.
Quando inuentum fuerit .xet¬
Ninterra quam dominus ds̃
tuus daturus ẽtͥ hominis
cadauer occisi. et ignoratur
cedis reus: egredientur ma¬
iores natu et iudices dui: et
metientur aloco cadaueris.
singłarum ꝑ circuitum spa¬
cia cuntatum. Ꝙ quam ici¬
niorem ceteris eẽ ꝑspexerint:
semores crinitatis eius tolleñ
intulam de armento. quȩ ñ
traxit iugum nec terram sci¬
dit uomere: et ducent eam
ad uallem asꝑam atq sarosam.
quȩ nunquam arata ẽ nec se¬
mentem recepit: et cedent mea
ceruices uitule. Accedentq sa¬
cerdotes filii leui. quos elege¬

Expanded text:
multo tempore et munitionibus circumdederis ut expugnes eam non succides arbores de quibus vesci potest nec securibus per circuitum debes vastare regionem quoniam lignum est et non homo nec potest bellantium contra te augere numerum si qua autem ligna non sunt pomifera sed agrestia et in ceteros apta usus succide et extrue machinas donec capias civitatem quae contra te dimicat quando inventum fuerit in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi hominis cadaver occisi et ignoratur caedis reus egredientur maiores natu et iudices tui et metientur a loco cadaveris singularum per circuitum spatia civitatum et quam viciniorem ceteris esse perspexerint seniores civitatis eius tollent vitulam de armento quae non traxit iugum nec terram scidit vomere et ducent eam ad vallem asperam atque saxosam quae numquam arata est nec sementem recepit et caedent in ea cervices vitulae accedentque sacerdotes filii Levi quos elege
Abbreviated transcription (Latin):
sitq afr̃e suo iacob. Dintes em̃
erant ualde: et simul habitare
ñpoderant: nec sustinebat eos
terra ꝑegrinationis eorum pre
multitudine gregum. Habita¬
uitq esau in monte seir: ipse ẽ
edom. He sunt generationes e¬
sau patris edom inmonte seir:
et hec nomina filiorum eius.
Eliphar filius adauxoris esaii.
Rahuel. filius batsemath.
uxoris eius. ftieruntq filii eli¬
phat. theman.⁊ omar. sephu.⁊
gathan. et cenez. Erat autẽ tham
na concubina eliphar filii esau:
que peꝑit ei amalech. Hisunt
et meza. hifilii basemath. uxo¬
ris esau. Isti quoq erant filii oo¬
libama filiȩana. filii sebeon u¬
xoris esau quos genint ei: hieu.

Expanded text:
sitque a fratre suo Iacob divites enim sitque a fratre suo Iacob divites enim erant valde et simul habitare non poterant nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum habitavitque Esau in monte Seir ipse est Edom hae sunt generationes Esau patris Edom in monte Seir et haec nomina filiorum eius Eliphaz filius Ada uxoris Esau Rauhel quoque filius Basemath uxoris eius fueruntque filii Eliphaz Theman Omar Sephu et Gatham et Cenez erat autem na, concubina Eliphaz filii Esau: quae peperit ei Amalech. Hi suntet Meza. Hi filii Basemath uxoris Esau. Isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana, filiae Sebeon, uxoris Esau, quos genuit ei, Jeu