comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum. electus meus: complatuit: in illo anima mea. Dedi spm̃
meum super eum. iudicium gentib proferet. Non clamabit ne¬
q accipiet personam: nec audietur foris uox eius. Calamum
quassatum non conteret: & linum fumigans non extinguet.
In ueritate educet uidicium. non erit tristis neq turbulentꝰ
donec ponat in terra uidicium. & legem rius in sulae expecta¬
bunt. Ex quo apparet:matheum tuuangelistam non ueteris
interpretationis auctoritate constrictum dimisisse hebraicã
ueritatem Sed quasi hebtaeum ex hebracis & in dommni le¬
ge doctissimum: ea gentibus protulisse quae in hebrato legera
Si enim sic accipiendum est ut hexta interpittes ediderunt
lacob puer meus suscipiam eum. israel electus meus suscepit
iacob & israel scriptum est: quod beatum matheum non solũ
in hoc testimonio: Sed & in alio loco fecisse legimus: Ex aegipio
uocaui filium meum. Pro quo. lxxta transtulerunt: Ex aegi¬
pto uocauit filios suos. Quod utiq nisi sequamut hebraicam

Expanded text:
eus dicit Dominus: complacuit sibi in illo anima mea. Dedi spiritum meum super eum: iudicium gentibus proferet. Non clamabit neque accipiet personam: nec audietur foris vox eius. Calamum quassatum non conteret: et linum fumigans non extinguet. In veritate educet iudicium, non erit trisdonec ponat in terra iudicium; et legem eius insulae expectabunt. ex quo apparet Mattheum euangelistam non ueteris interpretationis auctoritate constrictum dimisisse Hebraicam ueritatem, sed quasi Hebraeum ex Hebraeis et in domini lege doctissimum ea gentibus protulisse, quae in Hebraeo legerat. si enim sic accipiendum est, ut septuaginta interpretes ediderunt: Iacob puer meus, suscipiam eum; Israhel electus meus, suscepit Iacob et de Israhele scriptum est ? quod beatum Mattheum non solum in hoc testimonio, sed et in alio fecisse legimus: ex Aegypto uocaui filium meum, pro quo Septuaginta transtulerunt: ex Aegypto uocauit filios suos. quod utique, nisi sequamur Hebraicam
Abbreviated transcription (Latin):
se excusasse dicentem precor domine non sum dignus. pro qͦ
in hebrato legitur: non habto labia cutuncisa septuaginta in¬
labia in dei se obtulisst ministerium: & ad moysen adhuc in¬
circuncisis labiis tam grane ministerium recuisasse. Aure¬
audietis & non intelligetis. & cernentes aspicietis & non
terras: signaq iudeis non intelligentib perpetrauit. Et
quoniamꝰ usq ad finem capituli explanatio multiplex se¬
quitur: & excipientis iam explicuimus cerao:hucusq dictas
se sufficiat. Quia & oratto quat non proptie manus stilo
expolitur: cum pir se inculta est: tum multo molestior
fit: si tedium sui prolixitate congiminit: & oculorũ dolo¬
re cruciati: auribus tantum studeamus & lingua

Expanded text:
se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in Hebraeo legitur: non habeo labia circumcisa septuaginta inlabia, in Dei se obtulisse ministerium, et Moysen adhuc incircuaudietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non terras signa Iudaeis non intellegentibus perpetrauit. Et quoniam usque ad finem capituli explanatio multiplex sequitur et excipientes ise sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
& principes eius: ad ponendas ras in desolationem: & in in¬
uium & sibillationem.Pro qua ptophetia: licet in plerisq
codicibus ordo sit peruersus: quid in alio loco dicat asculta
Seduxistime domine & seductus sum: tenuisti me & posui¬
sti factus sum in derisum tota die. exiui in subsannationẽ
non tam suo merito quam misericordia dei confisum: postqͣ
⁊ seraphin audierat: ecce tetigit h&r labia tua. & abstulit i¬
iquitates tuas: & peccata tua purgauit: ocio noluisse torpe̾:
& ultro in ministerium dei quasi a peccatis liberum. zelo se ob¬
tulisse fidei Moysen uero quia sęcularibus eruditus fuerat
disciplinis: & incerfecto aegiptio conscientia tius aliqua ex pre¬
sorduerat: undeͣ uox de rubo ad cum facta sit ditens: ne at¬
cesseris huc. solue caltiamenta de pedibus tius: locus enĩ in
quo stas terra sancta ist: et sciret sibi aduersus magos et ad¬
uersus pharaonem pessimum regem futurum esst certamer:

Expanded text:
etprincipes eius ad ponendas ea in desolationem et ininetprincipes eius ad ponendas ea in desolationem et ininuium et in sibilationem. pro qua prophetia, licet in plerisque codicibus ordo peruersus sit, quid etiam in alio loco dicat, ausculta: seduxisti me, domine, et seductus sum; Epistula me et potuisti; factus sum in derisum, tota die egi in subsannatione. non tam suo ma Seraphim audierat, Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit, otio noluisse torpere, sed ultro in ministerium Dei, quasi a peccatis liberum, zelo se obtulisse fidei. Moysen vero quia saecularibus eruditus fuerat disciplinis, et interfecto Aegsorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum regem, futurum esse certamen,
Abbreviated transcription (Latin):
cum iterũ ei uox diuina dixisset clama: sciens quid supe¬
riori facilitate scipm̃ offerens pertulisset: non ait ecce ego
mitte me: sed interrogauit quid illud esset quod clamate
deberet. Et dixi. Quid clamabo. Cut simile est illud in hiere¬
mia. Accipe calicem uin meri huius de mnanu mea. & poti¬
onabis omnes gentes ad quas ego te mittam & bibent & uo¬
ment & insanient: &cadent a facie gladii: quem mittam
in modio cotum. Quod cum audisset propheta. non rennuit
non sccundum exemplum moysi dixit precor domine nõ
sum thignus: & prouide altum quem inittas. sod amator po¬
puli sui & putans quia ex poui calicis inimicȩ genies inter¬
ficerentur & ruerent: calicem meri libenter accepit: non in¬
telligens in omnibus gentibus etiam hiełm comprehendi.
Deniq inter caeteras nationes. et accepi ait calicẽ de ma¬
nu domini: & potionaui omnes gentes ad quas misit
me dominus: & hierusalem & cuntates iuda: & teges eo

Expanded text:
cum iterum ei vox divina dixisset, clama, sciens quid supecum iterum ei vox divina dixisset, clama, sciens quid superiori facilitate seipsum offerens pertulisset, non ait: Ecce ego, mitte me: sed interrogavit, quid illud esset quod clamare deberet, et dixit: Quid clamabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri hujus de manu mea, et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent, et voment, et insanient, et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum . Quod cum audisset Propheta, non renuit: non secundum exemplum Moysi dixit: Precor, Domine, non sum dignus et: prouide alium, quemmittas, sed amator populi sui et putans, quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit non intellegens in omnibus gentibus etiam Hierusalem conprehendi. denique inter ceteras nationes: et accepi, ait, calicem de manu domini et potionaui omnes gentes, ad quas misit me dominus, et Hierusalem et ciuitates Iuda et reges eius
Abbreviated transcription (Latin):
ses: qui cum adeo mitteretur ad populum ait. precor domiẽ
non sum dignus: et rursum: prouide alium quem mittas.
an isaias: qui cum non fuisset electus: ultro se obtulit dicẽs.
ecce egosmitte me. Nec ignoto periculosum esse: de sanctorum
meritis disputare: & aliquid uel plus uel minus disserere uel¬
le. de eo quem dominus coronauit.Sed quia ipse dixit:qua¬
rite & inuenietis.pulsate & asperietur uobis:ctiam nos fensit¬
scientes non ut de aliquo detrahamus.sed ut scripturȩ sensũ
scientes ad cius nos dirigamus exempla: debemus inquirere:
quod potest facere questionem. Qui moys inquit assector est:
humilitatem etus praedicat ac mansurtudinem: quod se in¬
dignum iudcaris ministerio dei: maior effectus sit. Isatas uero
quia ultto se ohizilit:incipiens prophetizare a maledcĩs ccepi
Auit audietis & non mntelligetis: & cartera. Ob quod inde
multa mala perpessus: & ah omni populo pro in sano hĩtus.

Expanded text:
ses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, ses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, non sum dignus et rursum: prouide alium, quem mittas, an Esaias, qui, cum non fuisset electus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite et inuenietis. pulsate et aperietur uobis, etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut scripturae sensum scientes ad eius nos dirigamus exempla, debemus inquirere, quod potest facere quaestionem. qui Moysi\', inquit, \'adsertor est, humilitatem eius praedicat et mansuetudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, quia ultro se obtulit, incipiens prophetare a maledictis coepit: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspiciemulta mala perpessus, et ab omni populo pro insano habitus,
Abbreviated transcription (Latin):
cessum. Uere quippe desolatorius carbo qui linguam puta fa¬
ciat apetcato: sermo diuinus est. de quo in isaia dicitur. Hlates
Catbones ignis: sedebis super eos. hi erunt tibi in aduitorium
Dequitur. Et auduu uocem domini dicentis. Quẽ mitam
Et quis ibit ad populum istum. Et dixi. Ecc ego mute me
Et ait. Uade & dic populo huic. Aure audietio & nõ in¬
telligetis. Inierigants sunt uerba domini non iubentio
quem debeat mitert: & quis iturus sit ad populum. Cui faci¬
lis propheta tespondit. Ecce ego. mute me. Et post pollicitati¬
onem iubetur ut dicat. Uade & dic populo huic. Aure au¬
dietis & non intelligetis: & cernentes aspicietis & non uidebi¬
tis: & caetera quae iplius prophettae sermo contexuit. Atdini
ego in hoc loco non patuam hebrae mei disputationem.cutus
pauca ponam.ut sensum hominis aduertas. Aiehat. De moy¬
se & isaia quis melius fecerit requiramus: utrum ne moy¬

Expanded text:
cessum. uere quippe desolator carbo, qui linguam puram facessum. uere quippe desolator carbo, qui linguam puram faciat a peccato, sermo diuinus est, de quo et in Esaia dicitur: habes carbones ignis, . 15. Sequitur: Et audivi vocem Domini dicentis, Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem debeat mittere et quis sit iturus ad populum, cui facilis propheta respondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moy
Abbreviated transcription (Latin):
asscrimus ad prophetam. quod habens in se utraq man¬
data: idest & sua & ueteris testamenti: ignitum sermtẽo
dei duplici praeceptorum acie comprehendit: & tactis la¬
biis quicquid fuerit ignorantiae: hoc siquide nos labia
interpretamur immunda purgationis sut p̾epulit ueri¬
tate. Hanc forcipem iacob in scala conspicit.Hic est gladuis
bis acutus. Haec duo minuta quat muliex mitit in dona
dei. Nic stater duos denarios habxns: qui oit piscis repertꝰ.
pro domino & petro redditur. Hac duplici quae unionis
retinetur uirtute: carbo compirhensus mittitur ad ꝓpht̃as.
quem & in centesimo tatte decimonono psalmo cum pro¬
pheta deum rogarit duens: domine libera ammam ineam
a labiis iniquis &a lingua dolosa: et post intertogatiõ
spititus sancti. quid detur tibi aut quid apponatut tibi
ad lĩguam dolosam. dictum est: sagutę potenus acuiꝑ cũ
cum carbonibus desolatoriis: scimus prophetat esse con¬

Expanded text:
adserimus ad prophetam, quod habens in se utraque manadserimus ad prophetam, quod habens in se utraque mandata, id est et sua et ueteris testamenti, ignitum sermonem dei duplici praeceptorum acie conprehendit et tactis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit ueritate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae mulier uidua mittit in dona dei; hic stater duos denarios habens, qui in ore piscis repertus pro domino et Petro redditur; hac duplici, quae unione retinetur, uirtute carbo conprehensus mittitur ad prophetam, quem et in centesimo nono decimo psalmo, cum propheta deum rogaret dicens: domine, libera animam meam a labiis iniquis et alingua dolosa, et post interrogationem spiritus sancti: quid detur tibi aut quid adponatur tibi ad linguam dl0sam?dictumesset: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, scimus prophetae esse con
Abbreviated transcription (Latin):
ma:ut moyses deum aut uiderit: aut non uiderit. Si ui¬
dit: uidit ergo & isaias. qui uidisse se dicens: impie in
terfectus est auobis: quia ddeus uideri potest. Si nõ uidit.
intecficite  moysen cum isaia. quia tiusdem mendaci¬
reus est: dũ dicit se uidisse tum qui uideri non põt. Quẽ¬
cunq in expositionem eius loci super moysen habuerĩt
intellectum: etiam nos ad isatae temprtabimus uisionẽ
Sequitur. Et missum est unum ad mt de seraphin. & in
manu sua habchat carbonem: quem fortipe sumpserat¬
de altari. & tetigu os meum & dixit. Ecce tetigit hiͦc la¬
bia tua. & abstulit iniquitates tuas.& peccata tua pur¬
gͣauit. Secundum omnes aeditiones quas supra eaposui¬
inus: siue duo testamenta intelligere uolueris: siue aliqͣs
apaiatrites in caelestib uirtutes. siue in signum capti¬
figuratam: nunc accipe seraphin. Nos quia primã sen¬
tentiam stquimur eiiuangelicum testamentum missum

Expanded text:
ma, ut Moyses Deum aut viderit, aut non viderit. Si vima, ut Moyses Deum aut viderit, aut non viderit. Si vidit, vidit ergo et Isaias, qui vidisse se dicens, impie est interfectus a vobis: quia Deus videri potest. Si non vidit, interficite et Moysen cum Isaia, quia reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci super Moysi habuerint intellectum, etiam nos ad Esaiae temperabimus uisionem. Sequitur: et missum est ad me unum de seraphim et in manu sua habde altari, et tetigit os meum, dicens: Ecce hoc tetigit labia tua, et abstulit iniquitates, et peccata circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captifiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testamentum missum
Abbreviated transcription (Latin):
miserum contestatur: purgatione dignus efficitur.
Populus uero non solum non agens poenitentiam: fed
nesciens quidem quia labia habebat immunda: purga¬
tionis remedium non meretur. Prouidendum iguur
sub hoc exemplo. ton solum ut ipĩ simus iusti: sed ne
cum peccatorib moremur. quia & hoc in peccati ac mi¬
striae parte ducitur propheta. Sequitur. Regem do¬
amatoribus suis intrremptum: quia cum moyses postĩ¬
ora dei uiderit: hic dominum sab aoth oculis carnalib
uidisse sescribat: super hoc dio ditente. nemo facuem
meam uidebit & uiuit. Quos interrogemus: quomodo se
dets in lege aliis prophetis in iusione & somnio ditat¬
fe ostendi moysi uero facie ad faciem colloqui. & quomõ
stet illa sententia: nemo faciem meam udebit & iiiuret.
cum facie ad faciem se ad moysen locutum esse fatrat᷑
Respondebunt utiq uixta possibilitatem humanam
dicimus codem medo ab isaia esse uisum: restante sũ¬

Expanded text:
miserum contestatur, purgatione dignus efficitur. miserum contestatur, purgatione dignus efficitur. Populus vero non solum non agens poenitentiam, sed ne sciens quidem quia labia habebat immunda, purgationis resub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, quia et hoc in peccati ac miseriae parte ducit propheta. Sequitur: et regem domajoribus suis idcirco interemptum, quia cum Moyses posteriora Dei viderit, hic Dominum sabaoth oculis carnalibus vidisse se scribat, super hoc Deo dicente: Nemo faciem meam videbit, et vivet . Quos si interrogemus, quomodo se Deus in Lege aliis Prophetis in visione et somno dicat ostendi, Moysi vero facie ad faciem colloqui; et quomodo stet illa sententia: Nemo faciem meam videbit, et vivet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur: respondebunt utique, juxta possibilitatem humanam nos dicimus eodem modo ab Isaia esse visum, restante sum
Abbreviated transcription (Latin):
postoli ut homines terrat insistentes adhuc habebant pec¬
catoꝵ sordib pollutos pedes uult eos a delictis pornitꝰ libe¬
rate ut eis possit prophetalis sermo cõgrue̾.qm speciosi pe¬
des cuuangli⁊ antium pacem. & imitari ualtat ecdisie
utrba dicentio.laui pedes incos: quomodo inquinabo illos
Ut ttiam si quis post resurrectionem postra iis adheserit
pulius ĩ impiã eum excutiant cuitatem: in testimoniũ
laboris. quod eo usq pro omnium salute contenderint:
facti uideĩ uidei gentilib ut gentiles: ut etiam propria
uestigia aliqua ex ꝑte poluerint. Igitur ad propositum
sic quia ifaias tantum in sermone petcauerat: labia ha¬
bebat immunda. Et quantum ego arbitror: qui a oriam
in templum irruentem non corripuerat: & uixta helia
exemplum libera uote impium designarat. labia habe¬
bat immunda. In midio quoq popusi immunila labia
habentis habitat. Isaias iqui compunclus est: & se

Expanded text:
postoli, ut homines terrae insistentes, adhuc habebant pecpostoli, ut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi pedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ciuitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebin Templum irruentem, non corripuerat, nec juxta Eliae exemplum libera voce impium designarat, labia habebat immunda. In medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias qui compunctus est, et se
Abbreviated transcription (Latin):
labia tunc indignum it esse cognoscis uisione dei Utinã
autem & rgo compungar: & post compũctionẽ dei pdicatiõe
dignus ifficiar. Quia cum sim homo. & immunda labia
hahcam: in medio quoq populi immunda labia habentis
habitem Isaias ut iustus lantum n sermone ptccauetat
Ego uero quia & oculis uideo ad concupiscendum & ma¬
nu scandalizor & pede & omni membrorum parte delinqͦ¬
rursum tunicam pollui. stcundi baptismatis ꝙĩ puegati¬
scripturis uerba simplicia. plurimum in us absconditus
est. Aliid litera: alud misticus sermo significat. Ecce do¬
minus in cuuangelio cinguut linihto. peluim ad lauã¬
dos pedes discipulorum pratparat. serui sungitur mini¬
sterio. Esto ut doceat humilitatem ut nobis inuicem mr
nistremus non abnuo. non ieuiso. Quid est quod peud re¬
cusanti dicit: nisi laueto prdes tuos. non habebis partem
manus & caput. Ascensurus dominus in tatlum: quia a¬

Expanded text:
labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego conpungar et post conpunctionem praedicatione dei dignus efficiar, quia, cum sim homo et inmunda labia habeam, in medio quoque populi inmunda labia habentis habitem! Esaias, ut iustus, tantum in sermone peccauerat; go uero, qui et oculis uideo ad concupiscendum et manu scandalizor et pede et omni membrorum parte delinqrursum tunicam pollui, secundi baptismatis purgatiScripturis verba simplicia, plurimum in his absconditum est. Aliud littera, aliud mysticus sermo significat. Ecce Dominus in Evangelio cingitur linteo, pelvim ad lavandos discipulorum pedes praeparat, servi fungitur ministerio : esto, ut nistremus: non abnuo, non recuso. quid est, quod Petro recusanti dicit: nisi lauero pedes tuos, non habebis partem manus et caput? ascensurus dominus ad caelum, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
uolent: quatuor pedes contegant. Ex his quappt dduedicuim
&iosiam: qui sublimes per singnlas captiuitates glorificate¬
audeant deum dicentes. Sanctus. santus. sanctus. dominus
deus sab aoth. reliquos uero propter ptã sua uelart faciem: &¬
& alios qui in captiuitatem ducti sunt. pedum uelait uesti¬
gia. Superliminate ueto sublatum & domum implitam fumo.
Pitut supraditimus tuersionem hierusalem & incendium
templi exposuit. Et ut ꝙ semel cępi ciꝰ referit sentintiam &
ta quae nec di a me sunt tacta contingamus: forciperi
de qua altaris carbo comprehensus est: & labia purgata.pro¬
priam isaiae asseruit passionem: qua sub rege manasse ĩ
terfectus est. & tunc uere purgatus labiis dixit ad domi¬
num.Ecce ego mute me. Et dixi. oh miser ego: quoniam cõ¬
punctus sum. Donec ozias uiuit: non intelligis o isaia te
esse miserum: non compungeris: non moueris.Sed quãdo
ille mortuus est. tunc animaduertis immunda te habere

Expanded text:
volent, quatuor pedes contegant. Ex his quippe duodecim revolent, quatuor pedes contegant. Ex his quippe duodecim reet Josiam, qui sublimes per singulas captivitates audeant glorificare Deum, Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Reliquos vero propter peccata sua velare faciem: t alios qui in captivitatem ducti sunt, pedum velare vestigia. Superliminare vero sublatum, et domum impletam fumo, sicut supra diximus, eversionem Jerusalem et incendium templi exposuit. 11. Et quia semel ejus coepi referre sententiam, etiam ea quae necdum a me sunt tacta, contingamus. Forcipem de qua altaris carbo comprehensus est, et labia purgata, propriam Isaiae asseruit passiterfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte me, et dixit: o miser ego, quoniam conpunctus sum! donec Ozias uiuit, non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: quando uelum templi scissum est: & uniuersa do¬
mus israelerroris nube conftisa. quando iosephus tefert Sa¬
cerdotes ex additis templi uirtutum celestium audisse uocẽ dr̃.
transeamus eaxhis sedib. Est ur qͥuidam a quo plura didicis¬
se me gaudeo: & qui hebratum setinonem ita eliminarit: ut
inter scribas corũ taldeus extimetur. Is longe alia uia ingres¬
sus est. Ait enim nullum prophitarum exira isaiam uidas¬
se seraphin cirta dñm stantia: & ne ipsa quidem seraphin ⁊¬
alibi lectitari. de hine consũmationis & captiuitatis hierłm
quae sub nabuchodonosor facta est signum esse praemissũ.
Ab ozia quippe sub quo prophetare cõeperat: usq ad sedechiam
babilonis super terram: quem interfecit ismahl filius na¬
thanael inter medias epulas: reliquiarũ patriac parricida
et has esse duodecim alas. e quibus quatuot facum suam
uelent: sicut in nonnullis exemplaribus inuenitur: qualuor

Expanded text:
dicant, quando velum templi scissum est, et universa dodicant, quando velum templi scissum est, et universa domus Israel erroris nube confusa : quando Josephus refert sacerdotes ex adytis templi, virtutum coelestium audisse vocem, Transeamus ex his sedibus. 10. Est vir quidam a quo ego plura didicisse me gaudeo, et qui Hebraeorum sermonem ita elimarit, ut inter Scribas eorum Chaldaeus existimetur. Is longe alia via ingressus est; ait enim nullum Prophetarum extra Isaiam vidisse Seraphim circa Deum stantia, et ne ipsa quidem Seraphim alibi lectitari. Dehinc consummationis et captivitatis Jerusalem, quae sub Nabuchodonosor facta est, signum esse praemissum. Ab Ozia quippe, sub quo orsus est prophetare, usque ad Sedeciam, Babylonis super terram, quem interfecit Ismael filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parricida ; et has esse duodecim alas, e quibus quatuor faciem suam velent, sicut in nonnullis exemplaribus invenitur, quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
tes & fumigant. Ex igne ergo quoniam substantiam totam¬
carpert non possumus. seiuor quȩdam in uniuersum mundũ:
& sut tta dicam rarior fumi natura dispergitur. quam nos
capientes dĩc̾imus. Ex parte cognoscimus: &ea patit prophe¬
tamus. & nunc uidemus per speculum in enigmate. Et scra¬
phin stabãt in circuitu euis. sex alae uni: & Pex ala alteri.
tes quasdam in taelis esse exposuit: quat ante tribunal dei
assistentes laudent tum: & in diuerla ministeria mittant.
maxime que ad tos qui purgatione indigent: & ob pristia
pectata aliqua. ex parte suppliciis purgari mereãtur. Quod
autem sublatum est inquit superliminare: & domus imple¬
ta est fumo: signum est templi iudaici destruendi: & incẽ¬
dendȩ uniuerse hierusalem: ꝗuam nunc uidemus destructã
Nonnulli uero in superioribus consentientes: in exttema ꝑte
dissentiunt.Nam superliminare sublatum illo tempore prae¬

Expanded text:
tes, et fumigabunt. ex igne ergo, quoniam totam substantiam tes, et fumigabunt. ex igne ergo, quoniam totam substantiam capere non possumus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscimus etexparteprophetamus et: nuncuide mus perspeculumin aenigmate. Et seraphim stabant in circuitu eius: sex alae uni et sex alae alteri. uirtutes quasdam in caelis esse exposuit, quae ante tribunal dei adsistentes laudent eum et in diuersa mimaximeque ad eos qui purgatione indigent, et ob pristina peccata, aliqua ex parte suppliciis purgari merentur. Quod autem sublatum est, inquit, superliminare, et domus impleta est fumo, signum est Templi Judaici destruendi, et incendendae universae Jerusalem, quam videmus nunc destructam. Nonnulli vero in superioribus consentientes, in extrema parte dissentiunt. Nam superliminare sublatum illo tempore prae
Abbreviated transcription (Latin):
ulamabant. Legimus in ueteri testamento: quod semper domi¬
nus moysi & aaron ad hostim thabernaculi sit locutus. qi
ante euuangelium nec dum in sancta sanctorum induxeit
sicut det ecclesia postea introducta est dicens. Introduxit me
tex in cubiculum suum. Quando ergo dominus nost de¬
scendit ad terras: superliminate illud idest quasi quoddam
obstaculum per quod intrare cupientibus gentibus non petmt¬
tebatur sublatum est: & un uiersus hic mundus impletus fũo:
idest. gloria dei. Ubi autem in latino eleuatum legimus: in gra¬
co sublatum põnitut. Sed quia uerbi ambigutas utroq: modo
interpretati potest: nostri eleuatum est interpretati sunt pro
ablato. Et domus impleta est fumo. Deus ut m supradixim
ignis est. Hic cum in sytia monte descendisset ad moysen: ad
aduentum eius uidebantur lampades discurrentes: &omnis
mons fumo pͥlenus. Unde in psalmis dicitut.Qui tangit mon¬

Expanded text:
clamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper domiclamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti ecclesia postea introducta est dicens: introduxit me rex in cubiculum suum. quando ergo dominus noster descendit ad terras, superliminare illud, id est quasi quoddam obstaculum, intrare cupientibus sublatum est ettibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerbi ambiguitas utroque modo interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt pro \'ablato.\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut supra diximus, ignis est; hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrentes et plenus omnis mons fumo. unde in psalmis dicitur: qui tangis mon
Abbreviated transcription (Latin):
pietatur: attollite pottae capita uestra: & introibit rex gloriae
Rursum illȩ quem indutum carne conspicuĩt: nouo miste
rio stupefacta in terrogant. Quis est iste rex gloriae. Accipuĩt¬
q responsum. Dominus uirtutum ipse est rex gloria: q uod in
hebraeo scribitur.Dominus sabaoth. Sciendumq:quia ubicũ¬
q septuaginta interpretes dominum uittutum & dominum
omipotentem expresserint:in hebraeo sit positum dominus
sabaoth: quod interpretatur aquila dominus militiatum
Dominus quoq ipse hic quatuor lrarum est: quod proprit
in deo ponitur. iod.he. uau. he. idest duobus.ia. ditab quãe du¬
plicata in effabile illud & glouiosum nomen dci efficiunit.
Plena est uniuersa terra glona cius.Hoc adhut a seraphin dr
de aduentu domini saluatoris: quomodo in omnem terram¬
illtus pͥraedicatio porrigatur: & aplorum sonus mundi limi¬
tes penetret. Sequitur. Et eleuatum est supliminare a uoce qͣ

Expanded text:
rpretatur, attollite portae capita vestra, et introibit rex gloriae. rpretatur, attollite portae capita vestra, et introibit rex gloriae. Rursum illae quem rio stupefactae interrogant: quis est iste rex gloriae? accipiuntque responsum: dominus uirtutum ipse est rex gloriae, quod in Hebraeo scribitur: \'dominus sabaoth\'. sciendumque, quia, ubicumque septuaginta interpretes \'dominum uirtutum\' et \'dominum omnipotentem\' expresserint, in Hebraeo sit positum \'dominus sabaoth\', quod interpretatur Aquila \'dominus militiarum\'. dominus quoque ipse hic quattuor litterarum est, quod proprie in deo ponitur: iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduentu domini saluatoris, quomodo in omnem terram praedicatio illius porrigatur et apostolorum sonus mundi limites penetret. Sequitur: et eleuatum est superliminare a uoce, qua
Abbreviated transcription (Latin):
post mundum futurum sit enartare. Et duabus uola¬
bant. Nedia tantum cognoscimus: quae ex scripturarũ
nobis lectione panduntut. quando mundus factus sit: qñ
plasmatus homo. quando diluuium: quando lex data sit.
ut ex imo homint uniuersa terrarum spatia completa sint. &
in ectremo tempoit dei filius pro nostra salute sumpserit
caruem. Cattera uero quac diximus. ista duo seraphin in
facie pedibus q texrrunt. Et clamabãt alter ad alterum.
Pulchre posituta est: alter ad alterum. Quicquid enim in
& quod in eiiuangelio fuerit lititatum: hoc ex ueteris testa¬
menti auctoritate deducitur. Nihil. in eis dissonum: nihil di¬
uersum est. Et dicebant. Sanctus. sanctus. sanctus: ominus
sab aoch. in ambobus testamentis trinitas predicatur. quol
autẽ et sabaoih & saluator noster esse dicatur: accipe exm̃
lestes alias fortitudines clamabant. ut pandant domino ianuã
reuertenti. Iollite portas principes uestras: siue ut aquila int̾¬

Expanded text:
post mundum futurum sit, enarrare. Et duabus volapost mundum futurum sit, enarrare. Et duabus volabant. Media tantum cognoscimus, quae ex Scripturarum nobis lectione panduntur, quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluvium, quando lex data sit: ut ex uno homine universa terrarum spatia completa sint: et in extremo tempore Dei Filius pro nostra salute sumpserit carnem. Caetera vero quae diximus, ista duo Seraphim, in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum. Pulchre positum est, alter ad alterum. Nihil dissonum inet quod in Evangelio fuerit lectitatum, hoc ex veteris Testamenti auctoritate deducitur: nihil in eis dissonum, nihil diversum est. Et dicebant, Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. In ambobus Testamentis Trinitas praedicatur. Quod autem sabaoth et Salvator noster esse dicatur, accipe exemplestes alias Fortitudines proclamabant, ut pandant januam Domino revertenti: Tollite portas principes vestras, sive ut Aquila inte
Abbreviated transcription (Latin):
rat: & apocalipsis non tacet. quorum quid uerum sit d̾s
iuderit: quid uerisimile in consequentib exponemus. Se¬
quitur. & duabus quidem uelabant faciem: & duabus
uelabant pedes: & duabus uolabant. Uelabant faciem¬
non suam sed dei. Quis enim potest scire eͥuis principiũ.
quid anteqm̃ istum conderet mundum: in rerum fuetit
aeternitate. quando thronos. dominationes. potestates.
angdos totum q misterium caeleste condiderit: Et duab
uelabant pedes: non suos sed dei. Extremum quippe ruis
scue quis potest. quid post consumationem seculi sit fu¬
turum: quid postqm̃ genus humanum fuerit uidicatum
quat sequatur uita: an tursum alia sit futura terra. & post
tran sitionem: alia xursum elementa uel altus mundus sol¬
q condendus sit. Priora annuntiante mihi & mnotissimtio
quat futura sunt et dicam quia dii estis ait isaias. signi¬
ficãs neminem posse quid ante mundiun fuerit aut quid

Expanded text:
rat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus rat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedesnon suam, sed Dei. Quis enim ejus scire potest principium, quid antequam istum conderet mundum, in rerum fuerit aeternitate: quando Thronos, Dominationes, Potestates, Angelos, totumque ministerium coeleste condiderit? Sequitur: Et duabus velabant pedes, non suos, sed Dei. Extrema quippe ejus scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid postquam genus hominum fuerit judicatum, quae sequatur vita? an rursum alia sit futura terra, et post transitionem, alia rursum elementa, vel alius mundus solque condendus sit? Priora annuntiate mihi, et novissima quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Isaias , significans neminem posse, quid ante mundum fuerit, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
unuiersa hominum uitia purgantur. De to uero quod seꝗt̃.
principium oris eorum: quomꝰ odo possit ad scripturas re¬
ferri. uereor ne si dicere corpetimus: non tam interptetari
qmͣ uim scripturis inferre iudeamur. Initium oris & cõ¬
munis loquii & hoc commune quod loquimur.ht¬
braeae linguae ex qua uetus testamentum scriptũ est
untuersa antiꝗtas tradidit. Postqm̃ uero in fabricatiot
turris per offensam dei lĩguatum diuersitas attributa ẽ
tunc sermonis uerietas in omnes dispersa est nationes.
Igitur & incendium & initium otis in duob animadũ¬
timus testamentis. quae cirta deum state non mirũ est: c̃
per ea dominus ipse discatur. Stx alat uni: & sex alat al¬
teri. Uictorinus noster in duodecim apostolos intrrptetatꝰ
est Nos possumus & duodecim lapides altaris quos frũ
non tetigit: et.xii. genimas ex quibus sacerdotis insigne¬
diadema constructum est accipere.quos & ezechiel memo¬

Expanded text:
uniuersa hominum uitia purgantur. de eo uero, quod sequitur uniuersa hominum uitia purgantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad scripturas referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermonis uarietas in omnes dispersa est nationes. igitur et incendium et initium oris in duobus animaduertitur testamentis, quae circa deum stare non mirum est, cum per ea dominus ipse discatur. \'Sex alae uni et sex alae alteri\' Victorinus noster duodecim apostolos interpretatus est. nos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memo
Abbreviated transcription (Latin):
de altari catho inutatur. ut omni peccatorũ sorde detersa:
primum possim dei sactamenta conspicere: deinde enar¬
rare quat uidto. Scraphin sicut in interpretatione hebrae¬
orum nͥominum inuenimus: ardor aut incendium aut
principtum oris torum interpretantur. Quaerimus quid
sit hoc incendum. Saluator ait. Ignem ueni mutere in trã: et
quem uolo ut ardrat. Duobus discipulis quib dominus
inutinere scripturas apperuerat: a moyse & omnib prophe
tis incipiens: postqm̃ reserati sunt oculi corum cognoscen
in deutronomio deus ipse scribitur ignis consumens. et
in ezechide quoq a renibus usq ad pedes iudetur esfe igne¬
us. et eloquia domini eloquia casta argentum igne exꝗ¬
minatum probatũ terrȩ purgatum septuplum & multa ⁊¬
lia: quat si de omnib scripturis uoluero replicare: perlongũ
est. Etgo quaerimus ubi sit hoc intendium salutare. Nul¬
li dubium quin in saccis uoluminibꝰ. ex quorum ltĩone

Expanded text:
de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eorum\' interpretantur. quaerimus, quid sit hoc incendium. saluator ait: ignem ueni mittere super terram et quam uolo, ut arde! duo discipuli, quibus in itinere scripturastis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscenin Deuteronomio Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in Ezechiele quoque, a renibus usque ad pedes videtur esse igneus; Et eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum et multa alia, quae si de omnibus scripturis uoluero replicare, perlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione
Abbreviated transcription (Latin):
domum eius.Cuius domus summus mons: si tamẽ princi¬
pium substantiae cius usq ad finem firmum tentamus.
He hac & ad thymoteum loquitur. Haec autem sctibo ui
scias quead modum oportet te conuers ari in domo dei qua
est ecclesia Sequitur. Et seraphin stabant in circuitu eius
Sex alat uni: & sex alat alteri. Et duabus quidem uelabãt
faciem: & duabus uelabant pedes: & duabus uolabant. & cla
Uolumus scire quae sint seraphin stantia in circuitu dei:
uelabant faciem: & duabus pedes: & duabus uolent: cũ
superus in circuitu dei state diantur. aut quomodo
stant in crcuitu cum duo sint. & alibi uolent. quid sit il¬
lud quod alter ad alterum clamitẽt: & tri sancti nomen i¬
genintnt. quo mõ superius domus plena gloria & nunc
fecta esse dicatur. Quat cum nõ minimũ puluerẽ mout¬
ant & statim prima fronte difficultatem interpretatioĩs
obitant: in commune dominum depretemur: ut mihi qͦq

Expanded text:
domum eius, cuius domus sumus nos, sitamen princidomum eius, cuius domus sumus nos, sitamen principium substantiae eius usque ad finem firmum teneamus. de hac et ad Timotheum loquitur: haec autem scribo, ut scias, quemadmodum oporteat te conuersari in domo dei, quae est ecclesia. Sequitur: et seraphim stabant in circuitu eius: sex alae uni et sex alae alteri. et duabus quidem uelabant faciem et duolumus scire, quae sint seraphim stantia in circuitu dei; uelent faciem et duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu, cum duo sint; quid sit illud, quod alter ad alterum clamitent et ter sancti nomen ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
eos: mihi tamen personę diuersitas non facit qͥ uestionem: cũ
lia spiritus uerba esse qm̃ filii: nic alud filim uississe qm̃
spicitum sanctum. Sequitur.Et plena erat domus glotia cuis
Domus dei quae sursum est: plena conspicitur. Hace utto qua
deorsum est. nescio an plena sit gloria: nisi forte secunidum
sensum pͥsalmistae dicentis. Domini est terra & plenittido
cuis:Nos quoq ditamus tos esse in terra pͥlenos gloria: qui
possũt dicere. nos omnes ex plenitudine eius actepimus.
Istam domum saptentes mulieres hȩdificant & insipientes
dissipant manibus. De ista & isaias loquitur. Et erit in nouis
simis diebus praeparatus mons domus domini in sũmis mõ¬
tibus: & eleuabitur super colles. Hȩc est domus:de qua & a¬
libi supradictus paulus sacrata uoce testatur. Et moyses ꝗ¬
dem fidelis in tota domo ritis quasi famulus: in testimo¬
nium eorum quae dicenda etant. xpũs aut̃ ut filius super

Expanded text:
illos » , mihi tamen personae diversitas non facit quaestionem, cum sillos » , mihi tamen personae diversitas non facit quaestionem, cum slia Spiritus verba esse, quam Filii, nec aliud Filium jussisse, quam Spiritum. 5. Sequitur: Et plena erat domus majestate ejus. Domus Dei quae sursum est, gloria plena conspicitur: haec vero quae deorsum est, nescio an plena sit gloria nisi forte secundum sensum Psalmistae dicentis: Domini est terra, et plenitudo ejus . Nos quoque dicamus eos esse in terra plenos gloria, qui possint dicere: Nos omnes ex plenitudine ejus accepimus . Istam domum sapientes mulieres aedificant, et insipientes dissipant manibus . De ista et Isaias loqsimis diebus manifestus mons domini et domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; Christus uero ut filius super
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs. Et ideo non poterãt credere in tum: quia dixit isaia
Aure audietis & non intelligetis. & ternẽtes aspicietis & ñ
iuidebitis. Haec autẽ dixit: quando uidit gła unigeniti: &
testificatus est de eo. In presenti uolumiẽ isaia: ab co qui
sodet in throno uibetur ut dicat: auit audietis & nõ intel¬
ligetis. Qui aut hoc uibet iut euuãglista intelligitr apũs est
Unde nunç colligitur non posse seraphin xpm̃ intelligi.cum
xpũs sit illt quiꝰ sedeat. Et licet in actibus apłorum aduersu
uideos inter se dissidentes Paulus dicat: hene spiritus sctũs
locutus est pit isaiam ptophetam ad prẽs nostros dicens:
uade ad populum istum & dic:aure audietis & non intellige¬
tis. & uidentes uidebitis & non perspicietis. incrassatum est
enim tor populi huius. & auribus suis grauiter audierunt.
&oculos suos clauserunt. neqñ uideant oculis: & auribus
audiant: & corde intelligant: & conuertantur ad me: & sanem

Expanded text:
dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, noChristus sit ipse, qui sedeat. et licet in Actibus apostolorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulus dicat: bene spiritus sanctus locutus est per Esaiam prophetam ad patres nostros dicens: uade ad populum istum F et dic: aure audietis et non intellegetis, et uidentes uidebitis et non perspicietis. incrassatum est enim cor populi huius et auribus suis grauiter audierunt et oculos suos clauserunt, ne quando uideant oculis et auribus audiant et corde intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus. angelis. caeterisq uirtutib: iudeo excelsum thro¬
num eius. Quando autẽ consideroquomõ genus humanum
dispenset. & pro nostra salute saepe descendere dicatur ad
terras: iudeo humilem & proximum terrac thionum euis
Sequitur.Uidi dominum sedentem super solumi excelsiũ
& eleuatum. & plena domus a mauestate euis. ei seraphin
stabant in circuitu eius. Quidam ante inttam gratti quas
latini hunc locum exponentes:dominum suptt thionum
sedentem deum prem̃: & duo seraphin quȩ ex uiraq parte stan
praedicantur: dominum nostrum hiesum xpm̃ & spiritũ
sanctum interpretat sunt.Quotum tgo auctoritati ꝗͣ uis
sint eruditissimi non assentio. Multo siꝗdem melius est
uera tustice: qmͣ falsa diserte proferre.Maxime cum iohẽs
euuangelista in hac eadem uisione non deum patrem
sed xp̃m scribat esse conspectum. Nam cum de increduli
tate. dic̾e̾t uideos: statim causas incredulitatis exposuit

Expanded text:
tionibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum throtionibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo humilem et terrae proximum thronum eius. Sequitur: uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum, et plena domus a gloria eius. et seraphim stabant in circuitu eius. quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum patrem et duo seraphim, quae ex utraque parte stantia praedicantur, dominum nostrum Iesum Christum et spiritum sanctum interpretati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse cotate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
onem tu fatis reliquias istael. Si ergo intelligas in oria pha¬
raont & phaltia & cacteris istinsinodi coñtias fortitudũs:
uidebis quomodo illis uiuẽtibus nullus nostrum udcat
suspiret: et in poenitentiam corruat. Non regnet ait apo
stolus peccatum in mortali uestro cotpote.Regnante peccato:
egiptuis extruimus cuutates. in cinere uersamur & sordib.
peo frumento paleas.:pro solida petra luti opera sectam.
Sequitur. Uidi dominum sedentem suiper thronum extel¬
Ueniam & sedebo: & uidicabo populum in ualle iosaphat
quod intuptetatur: domini uidicium. Qui peccator est &¬
mei similis. uidet dominum sedentem in ualle iosaphat.
non in colle: non in monit. sed in ualle: & in ualle uidicui.
Qui ueto iustus & isaiae similis: uidet illum sedentem
super thronum excelsum & eleuatum. Ut autẽ & aliud i¬
feram: quando eum mente pertracto. regnare thronis. dõiã¬

Expanded text:
onem tu facis reliquiarum Israel . Si ergo intelligas de Ozia, et Phaonem tu facis reliquiarum Israel . Si ergo intelligas de Ozia, et Pharaone, et Pheltia, et caeteris istiusmodi, contrarias fortitudines, videbis quomodo illis viventibus, nullus nostrorum videat ac suspiret et in poenitentiam corruat. Non regnet, ait Apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. Sequitur: uidi dominum sedentem super thronum excelueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, domina
Abbreviated transcription (Latin):
potuit.Qm̃ dui ille regnum tenuit in uidea:. propheta ocu¬
los non lcuauit ad cadum. non sunt ei reserata caclestia
non apparuit ei dominus sabaoth: nec in myristerio fidei
ter sanctum nomen auditum est. Quando uero ille mortu¬
us est.: uniuersa quat substquens sermo monstrabit: aperto se¬
se lumine prodiderunt. Tale quiddam & in exodo scriptũ
est. Dum pharao uixit populus ex luti & lateris paleatũ q
opere pressus: non suspiratut ad dominum.Dum ille regͣ¬
uit. nemo quaesuut deum pr̃um abraam ifaac &iacob. Qñ
uero ille mortuus est suspirauerũt fili israel: &ut scriptu¬
ra dicit: ascendit cdamor eorum ad dominum. cum utiq
uixta hystoriam tunc magis gaudere debuerint. & ante
suspirare dum uiueret. Erechiel quoq prophetante.phaltias
filius bannaiae occubuit. et post pessimi ducis interitum:
cecidi inquit super faciem meam: & damaui uote magnͣ
& dixxi. Heu mihi heu mihi adonai domine in consumati

Expanded text:
potuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, propheta ocupotuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, propheta oculos non leuauit ad caelum, non ei sunt reserata caelnon apparuit Dominus Sabaoth, nec in mysterio fidei, ter Sancti nomen auditum est. Quando vero ille mortuus est, universa quae subsequens sermo monstrabit, aperto sese lumine prodiderunt. Tale quiddam et in Exodo scriptum est, dum Pharao vixit, populus Israel ex luti et lateris palearumque opere pressus, non suspiravit ad Dominum: dum ille regnavit, nemo quaesivit Deum patrum, Abraham, Isaac et Jacob. Quando vero ille mortuus est, suspiraverunt filii Israel, ut Scriptura dicit: Et ascendit clamor eorum ad Dominum : cum utique juxta historiam, tunc magis gaudere debuerint, et ante suspirare dum viveret. Ezechiel quoque prophetante, Phaltias filius Banaiae occubuit, et post pessimi ducis interitum, Cecidi, inquit, super faciem meam, et clamavi voce magna, et dixi: Heu mihi, heu mihi, Adonai Domine, in consum