comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Oix Alit̾. Si egyptum fugias .i. ig
norantie tenebras. si sequaris moysen
das uirga moysi i u̾bo legis ⁊ iugilantia
scripturaꝵ tter tͥ disputando ꝑ adu̾sarioᷤ
pande ⁊cedent unde uictori. Mirantib¬
ꝙ ⁊ stupore defixis qui ante ⁊tradicebat
legtitimis disputatõnum lineis restũ
fidei iter secabis. ⁊ in tm̃ dotrine u̾bo ꝓfi¬
ciens. ut auditores tui quos in uirga
legis erudisti iam contra egyptios ue-¬
lut fluctus maris insurgant nec solũ
impugnent s suꝑent ⁊ extinguant.
Extinguit enĩ egyptium qui ñ agit oꝑa
tenebrarum qui nõ carnaliter s sp̃ua¬
liter uiuit. qui cogitationes sordidas
uł de corde expellit uł oĩo nõ recipit. scd̾
illud. Assumentes scutum fidei ut pos
etiam hodie egyptios udere mortuos
⁊ ip̃m pharaonem si tanta fide uiuamꝰ¬
uelociter ꝑ  eint nubes teseept¬

Expanded text:
m. Aliter, si Aegyptum fugias, id est ignorantiae tenebras, si sequaris Mosen, das virga, id est. verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi disputando per adversarios pande, et cedent undae victori, mirantibusque et stupore defixis qui ante contradicebant, legitimis disputatfidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios lut fluctus maris, insurgent, nec solum impugnent, sed et superent et exstinguant. Exstinguit enim Aegyptum, qui non agit opera tenebrarum, qui non carnaliter, sed spiritualiter vivit; qui cogitationes sordidas vel corde expellit, vel omnino non reciI: Assumentes scutum fidei, ut posetiam Aegyptios hodie videre mortuos, et ipsum Pharaonem, si tanta fide vivamvelociter pe
Abbreviated transcription (Latin):
istum ⁊ non indicas michi quem missurus sis mecum. preser¬
um cum diceris siou te ex nommime ⁊ inuenisti grãm coram
me. Si ergo inueni grãm in cõ-¬
spectu tuo o-

Expanded text:
istum et non indicas mihi quem missurus es mecum praesertim cum dixeris novi te ex nomine et invenisti gratiam coram me si ergo inveni gratiam in conspectu tuo o
Abbreviated transcription (Latin):
pectib ⁊ ex quib fiebat sonus quo morta¬
lis attingeretur auditus. dic exhibebant᷑
assumpta sicut d̾s uolebat sp̃e qua uole¬
bat ut nõ in eis ip̃a nlło sensu corꝑis sen
desid̾ium demonstrabat in dilectione .s.
dei ubi ait. Si inueni grãm in ꝯspectu tuo

Expanded text:
pectibus et ex quibus fiebat sonus, quo mortalis adtingeretur auditus, sic exhibebantur adsumpta, sicut deus uolebat, specie qua uolebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentdesiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam in conspectu tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ. Ab̃ lit. Et tulit duos filios secum
manassen ⁊ effraym. Ex hoc apparet qd̃
supra diximus qr ioseph ad id locoꝵ du¬
os tm̃ filios hũit effraym ⁊ manassem
si aũ post multos annos moriente ia¬
cob duos tm̃ duxit ad bñdistionem. il¬
lo utiq tempore cum filii eiꝰ gn̾are neqͥ¬
uerant ꝑuili atq lastentes in ing̾ssũ
pr̃is ⁊ frm nepotes ex huis hr̃e nõ potuit.
i macha qd̾ hic in lectulum transtuleĩt¬
supra ubi dixit adorasse ia¬
cob uirgam nominauerunt.

Expanded text:
. » Et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Ex hoc apparet quod supra diximus, quia Joseph ad id locorum duos tantum filios habuit, Ephraim et Manassen. Si autem post multos annos moriente Jacob duos tantum duxit ad benedictionem, illo utique tempore cum filii ejus generare nequiverant, parvuli atque lactentes, in ingressu patris et fratrum, nepotes ex his habere non potuit. quod hic lectulum transtulerusupra ubi dixit adorasse Jacob, virgam nominaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aquas bap̃mi ut lauaret᷑ a pcc̃is q̃ rtraxat
in domo prĩs sui. ueniensq ad bap̃m sus¬
cepit legem. q̃ lex tũc intra fiscellam erat
scirpeam ex multis uirgulis siue ex papi¬
ro ⁊textam. linitam pice ⁊ bitumine. qr
uilib ittiq ⁊ t̾restrib iudeoꝵ sordebat sep¬
ta traditõib. usꝙ qͦ ecc̃a sumpserit illã
de palustrib ⁊ luteis loculis carnalium
sensuũ intra sap̃ie uere aulas ⁊ regalia
ciebant paruula Alactentiũ hñs cibos.
Cum u̾o ad ecc̃am uenit ⁊ ꝑ eam rite intel¬
lecta est fortior efficit᷑. Quid gͥ est qd̾ mer-¬
cedem accepit illa que pu̾m nutriebat a
pit ut ultra ydola nõ coleret. udens eos qͥ
ex gentib credid̾ant ita ru̾sos ad dm̃ ut¬

Expanded text:
aptizari ut lavaretur a peccatis, quae contraxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismum suscepit legem: quae tamen lex intra fiscellam tunc erat scirpeam, ex multis virgultis sive ex papyro contexta, ac linita pice et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat septa traditionibus, usquequo Ecclesia ruperat illam de palustribus, et luteis locis carnalium sensuum, et intra sapientiae verae aulas, et regalia ciebant parvula et lactantium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, fortior efficitur. Quid igitur est, quod mercedem accepit illa, quae puerum nutriebat, a pit, ut illa idola non coleret, videns eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit. s si id sponte fa¬
tiat homicida est etiã
iudei in t̾ra lessen ubi
datur ꝑ moysen sic po¬
situm est. ⁊ mulier a
uicina sua ⁊ ꝯcellaria
est etiam urt̾ra gessen
ñ solum hebreos habi
tuerunt merito hebre¬

Expanded text:
cto si id sponte faciat, homicida est, etiamHebraei in terra Gessen, ubi datur per Moysen, sic positum est, et mulier a vicina sua et concellaria, est, etiam in terra Gessen non solos Hebraeos habittuerunt merito Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ultima plaga cum .s.¬
finis mundi aduene¬
rit. cũ seꝑabit oues ab
hedis. grana a paleis
dampnabunt᷑ amissa

Expanded text:
ultima plaga, cum sfinis mundi advenerit cum separabit oves ab edis, grana a paleis, damnabuntur, amissa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ petebant facile cõ¬
modarent. nec tũ d̾s iu¬
dicauit illos ita alienoᷤ
fuisse ab iniurus ⁊ con¬
tritionib quas popłs
dei ꝑtulit ut nec isto
dampnato ferirentur
qui plagis aliis ꝑcussi¬

Expanded text:
quod petebant facile commodarent; nec tamen deus iudicauit ita illos alienos fuisse ab iniuriis et contritionibus, quas dei populus pertulit, ut nec isto damno ferirentur, qui plagis illis
Abbreviated transcription (Latin):
chariath enim hẽbraice ciuitas. arbet
quatuor. Ibi enim situs est adam ma¬
ximus ⁊ abraham ⁊ ysaac ⁊ iacob

Expanded text:
Cariath enim Hebraice civitas, arbe, quatuor. Ibi enim situs est Adam maximus, et Abraham, et Isaac et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sum clarescat. Ideo p̃cipitur moysi ut ap¬
plicet ad se frẽm suum aaron cum filuᷤ
de medio filioꝵ iscł ad fungendum sater¬
Dotio coram dño. Ncc̃e est enim ut qui ad¬
maiorem gradum ꝓmouendi sunt maio¬
rementis indristria se ad legem d̾̃i apꝑlicẽt
est enĩ eos qui sacerdocio functuri sunt
de medio filioꝵ iscł̃ ad moysen applicari
dere ⁊ familiari inspestione quid lex gn̾a
ses cum filus in sacerdocium ordinare p̃ti¬

Expanded text:
sum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim, ut quicunque ad majorem in ssum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari:dere, et familiari inspectione quid lex generses cum filiis in sacerdotium ordinare praeci
Abbreviated transcription (Latin):
rael oleum ad lucernas dei nõ qb̃libet sed
di ⁊ seruiendi deo u̾ba eiꝰ audire delestet.
offerat aaron cum filiis si ignem alienũ
s desuꝑ missum. ⁊ ad accendendam lucer¬
nam sicut ad ꝯsumenda holocausta ⁊ ado-¬
lenda thimmiamata p̾dicent doctores uer-¬
puritate fidei prauo doginare aberrat. uł

Expanded text:
rael oleum ad lucernam Dei non qualecunque, di et serviendi Domino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consumenda holocausta ac redolenda thymiamata. Praedicent verpuritate fidei pravo dogmate aberrat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uideat qr plures sunt nob̃cum. auris u̾o
q̃ ꝑ eruditionem diũ aꝑitur. aliqñ aꝑta
est aliqñ clausa. uñ. sie recipias auditũ
uanũ. Si dicunt᷑ uana. ꝓphana. turpia.
qͥ nouit eruditionem dñi claudit aurẽ s
dicit. Ego aũ sicut mutus qui nõ aꝑit os
suũ. ⁊ sicut surdus ñ audiebam. Si uͦ ad
utilitatem anime ꝑtinent que dicunt᷑
si de deo sermo est si mores docet iͥtutes
inuitat. uicia reserat: aures pateant ⁊
tota anime ianua. Notandũ aũ qr sũma
moderatõne usa est lex ut diceret. Non re¬
cipies auditum uanũ. slõ dixit ñ audi¬
es s ñ recipies. slam uana sepe audimꝰ.

Expanded text:
lures sunt nobiscum . Auris vero quae per eruditionem Domini aperitur, aliquando aperta est, aliquando clausa; unde: Ne recipias auditum vanum . Si dicuntur vana, profana, turpia, qui novit eruditionem Domini, claudit aurem et dicit: Ego autem sicut mutus, qui non aperuit os suum, et sicut surdus non audiebam . Si vero ad utilitatem animae pertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; non dixit, Non audies; sed, Non recipies. Nam vana saepe audimus:
Abbreviated transcription (Latin):
g̾. Qd̃ dicit dñs ad
moysen. s nũt uade
tu ⁊ego aꝑiam os tu¬
um ⁊ instruam te q̃
lecuturꝰ es. apparet ñ
tm̃ instruationem oris
ad dei grãm ꝑtinere.
slõ enĩ ait. aꝑi os tu¬
um ⁊ ego instruam de
s urrumq p̾mitrit a¬
ꝑiam ⁊ instruam. In
in homine uoluntatẽ
accipiendi qd̃ d̾s donat
uolenti. ut ad uolun¬
tatis exordium ꝑtine¬
at dilata os tuiũ. ad

Expanded text:
. Quod dicit Dominus ad Mosen: Sed nunc vade tu, et ego aperiam os tuum et instruam te quae locuturus es, apparet non tantum instructionem oris, ad Dei gratiam pertinere. Non enim ait, Aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque promittit, aperiam, et instruam. In in homine uoluntatem accipiendi quod deus donat uolenti, ut ad uoluntatis exordium pertineat "dilata os tuum", ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum aps te. Quia gͥ in id intelligen¬
tie ꝓfecit ut se cognosceret qd̃ ẽ magna
pars sapĩe remin̾ auit eum diuina dig¬
natio dicens. Aꝑiam os tuũ ⁊ c̃. Beatiꝰ
quoꝵ d̃s os aꝑit ut loquant᷑. uñ. dilata¬

Expanded text:
sum apud te. Quia igitur in id intelligentiae profecit, ut se cognosceret, quod est magna pars sapientiae, remuneravit eum divina dignatio dicens: Aperiam os tuum, etc. Beati quorum os Deus aperit ut loquantur. Unde psa
Abbreviated transcription (Latin):
locutus es¬
tuum impe¬
ditioris ⁊ tar¬
dioris lin¬
gue sum. Di¬
xit dñs ad
eũ. Quis fe¬
cit os homi¬
nis aut qͥs
fabricauit¬
mutum et
surdum. iu
dentẽ ⁊ cecũ:¬

Expanded text:
locutus estuum, impeditioris et tardioris linae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os homi? aut quis fabricatmutum et surdum, et videntem et coecu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qui u̾ba dei locuntur os d̾s aꝑit. eoꝵ
qui locunt᷑ mendaciũ. falsũ testimoniũ.
scurrilitates. turprtudines. Susurronũ
quoq ⁊ detractoꝵ ⁊ eoꝵ qͥ ociosa locuntur
diabłs aꝑit os. de iuda refertur qr untro
os qd̾ aꝑit d̾s ⁊ qõ aꝑit diabłs. Aꝑit etiã
d̃s aures scõꝵ ad audienda u̾ba diuina.

Expanded text:
go qui vera loquuntur, os Deus aperit: eorum qui loquuntur mendacium, falsum testimonium, scurrilitates, turpitudines, susurronum quoque et detractorum, et eorum qui otiosa loquuntur, diabolus aperit os. De Juda refertur Joan. os quod aperit Deus, et quod aperit diabolus. Aperit etiam Deus aures sanctorum ad audienda verba divina;
Abbreviated transcription (Latin):
s. in. Quia sunt qui docto¬
res ex temꝑalib stipendi¬
is retinere paratisunt. S
illi nisi pͥus optineant
et̾na. reciꝑe nolunt. Si ẽ¬
nim in animab frustũ
nõ inueniunt sum̾e sti¬
pendia corporib etendũt
pedes ñ lauant. qr desid̾ia

Expanded text:
. » Quia sunt qui doctores ex temporalibus stipendiis retinere parati sunt: sed illi nisi prius obtineant aeterna, recipere nolunt. Si enim in animabus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporibus contemnunt; pedes non lavant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ba nõ omnia uł ip̃a uł
ita dc̃a sunt qd̃ pp̃ eos di¬
cendũ qui euangłistis ca-¬
lumpniant᷑ qd̃ in aliqͥb̃
u̾bis nõ oĩo rueniunt cũ
res ⁊ sñia eadem. hunc
abraham uł reliqua pon̾e
potuit si ad rem ꝑtinere
iudicaret. cũ u̾itas narra¬
tõis nõ exigit nͥ ut rerũ¬

Expanded text:
rba non omnia, vel ipsa, vel ita dicta sunt; quod propter eos dicendum, qui evangelistas calumniantur quod in aliquibus verbis non omnino conveniunt, cum res et sententia eadem; hunc Abraham, vel reliqua ponere potuit, si ad rem pertinere judicaret: cum veritas narrationis non exigit, nisi ut reru
Abbreviated transcription (Latin):
ne in inferiorib se-¬
mel camerata erat
archa. in scd̾a suꝑ in¬
feriorem ħitationem
bicamerata. In fria uͦ
suꝑ scd̃am tͥtamerata.¬
Augꝰ. Dicunt alii in
inferiorib duas fuisse
mansiuncłas. ⁊ sic ar¬
cham fuisse bicamĩa¬
tam. harum inferior
stercora suscipiebat. se¬
cunda escas. que apo
erat ubi homines et
animalia ꝯgrua distĩ¬
stione ⁊ tinebantur.¬

Expanded text:
ne in inferioribus semel camerata erat arca, in secunda super inferiorem habitationem bicamerata. In tertia vero super secundam tricamerata. Dicunt alii in inferioribus duas fuisse mansiunculas, et sic arcam fuisse bicameratam. Harum inferior stercora suscipiebat, secunda escas, quae apoerat, ubi homines et animalia congrua distinctione continebantur
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłi in monte monstratum est moysi
qr moratus in secreto cum dño iudit sublimẽ
angłice puritatis ⁊ immortalitatis uitã. Ad
dationi. unanimi paci. sincere castitati. ce¬
in monte contemplationis iuidit p̃ceptis le-¬
galib ostendit. quib obseruatis ad ange-¬

Expanded text:
tabernaculi Moysi in monte monstratum est, quia commoratus in secreto cum Domino, vidit sublimem angelicae puritatis et immortalitatis vitam; ad dationi, unanimi paci, sincerae castitati, caein monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam, e
Abbreviated transcription (Latin):
bilis eruditõnis for¬
mam tenere. Obstetri
ditio gͦ ꝯmunis est ⁊ rõnabilis scĩa. ⁊ ad
omnẽ pene ꝑuenit sensũ om̃s instruit ⁊
fouet. si quis in ea uiris animi fu̾it qͥ ue¬
lit celestia querere. diuina sectari uelut
medicatꝰ ⁊ fotus ꝑ has eruditõnes ad di¬
uinoꝵ intelligentiam paratior ueniet. Est
enĩ ua uelut passer que celsiora docet ⁊ rõ¬
nabilis doctrine pennis in altum ꝓuecat.
alt̾a rubens uł ueretũda moralis est mo
qui subicientes om̃s pͥncipatus eoꝵ ⁊ po¬
testates ⁊ uirtutes defendant a uolerte¬
a fslios iscł ⁊ doceant isrl̃itica oꝑa ⁊ mẽte
uidere deum. relinquere oꝑ pharaonio.
exire de t̾ra egypti. egyptios mores ⁊to¬
tum uet̾em hominem csi actib sius ecu

Expanded text:
bilis eruditionis formam tenere. Obstetricditio ergo communis est rationabilis scientia, et ad omnem pene pervenit sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et fortis, per has eruditiones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum provocat; altera, rubens vel verecunda, moralis est, moqui subjicientes omnes principatus eorum, et potestates, et virtutes, defendant a violentia filios Israel, et doceant Israelitica opera, et mente videre Deum; relinquere opera Pharaonis, exire de terra Aegypti, Aegyptios mores et totum veterem hominem cum actibus suis exu
Abbreviated transcription (Latin):
phora .i. passer. altera
phua .i. rubens uł u̾e¬
cunda ꝑ has necari ma¬
res ⁊uiuificari femĩas.
obstetrices dixerunt

Expanded text:
phora, id est, passer; altera Phua, scilicet rubens vecunda; per has necari ma vivificari feminas obstetrices D
Abbreviated transcription (Latin):
nuo .i. duo. qui nũs pͥmus abunitate
qr iam sodomitis occubuerat sol iusticiẽ.
Qui cũ.ni .e. sur. ⁊ c̃. Dum occurrit loth
⁊ adorat angłos iutet᷑ͣ intellig̾e. dum ad
refectionem corꝑis inuitat hoĩes uidetur

Expanded text:
 est duo, qui numerus primus ab unitate espere, » quia jam Sodomitis occubuerat sol justitiae. « Qui cum vidisset, » etc. Dum occurrit Lot et adorat, angelos videtur intelligere; dum ad refectionem corporis invitat, homines videtur
Abbreviated transcription (Latin):
q pensabat: Aperte ceruimꝰ in quo lcco
cum deo loqueretur estimabat. Qua gͦ pe¬
na feriendi sunt qui ad sũmam ñ ꝓti¬
cuint ⁊ de minimis se extollunt.¬
hoe te omni loco accipere. de sodomis ã
potuit dici. qr sciebat deus nec .x. ẽe sbi
⁊ ideo sic respondebat abrahe ad exagge¬
rationem iniquitatis sodomorum.¬
Pciebat enĩ nec unũ ibi ẽẽ pret̾ loth ad
exaggerandam iniqͥtatem hoc d̾r. sicut
apd̾ iheremiam. uidete si inueniatis ho¬
minem facientem iusticiam. qͣi ĩuenite
ułunũ ⁊ parco cet̾is.

Expanded text:
 putabat? Aperte cernimus in quo loco cum Deo loqueretur, aestimabat. Qua ergo poena feriendi sunt, qui ad summa non proficiunt et de minimis se extollunthoc de omni loco accipere. De Sodomis autem potuit dici, quia sciebat Deus nec decem esse ibi, et ideo sic respondebatur Abrahae ad exaggerationem iniquitatis Sodomorumciebat enim nec unum ibi esse praeter Lot; ad exaggerandam iniquitatem hoc dicitur, sicut apud Jeremiam: « Videte si inveniatis hominem facientem justitiam ; quasi: Invenite vel unum, et parco eis.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nudi ppło de p̃senti urta aliqͥd
ꝓmitendum fuit ut posset in futuro ro¬
bustiꝰ solidari. Si enĩ parua ñ acciperet:
magna ñ crederet. Os gͦ largiendo t̾rena
suater ⁊ celestia ut ꝑcipiens qd uidebat.¬

Expanded text:
. Rudi populo de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut posset in futuro robustius solidari. Si enim parva non acciperet, magna non crederet. Deus ergo largiendo terrena suadet et coelestia, ut percipiens quod videbat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem .i.xx. cubitos ad
tudo eiꝰdem domus int̾i¬
oris una eẽt. Sic taber¬
naculi pars int̾ior lon¬
gitudinem ⁊ latitudi¬
nem similem .i. denoꝵ¬

Expanded text:
ti cubitos ad tudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior, longitudinem et latitudinem similem, ho
Abbreviated transcription (Latin):
D. Mansinclas ⁊ c̃. lxx. Bicamata
⁊ tricamerata in archa facies. bicam̾a¬
da in inferiorib. tricamerata in suꝑio
tora deflu ebant. ne dum erant in archa fe¬
tore led̾entur. scd̃a apothecaria. ftia im
hostium ubi bicamerata ⁊ tͥcamerata
ungebant᷑ .i. int̾ apotechariã ⁊ bestiari¬
am hitati onem

Expanded text:
 Mansiunculas, » etc. LXX: « Bicamerata et tricamerata in arca facies: bicamerata in inferioribus, tricamerata in supericora defluebant, ne qui erant in arca fetore laederentur; secunda, apothecaria; tertia, iminum et avium. Ostium, ubi bicamerata et tricamerata jungebantur, id est, inter apothecariam et bestiarum habitationem
Abbreviated transcription (Latin):
et faciendit
opus in auro ⁊ argento et ere
sculpendis q lapidibz et oꝑe car¬
pentario quicquid fabre adin-¬
ueniri potest delit incorde eius.
Ooliab quoq filium achisamch
de tribu dan. ambos erudiuit
sapientia ut fatiant oꝑa abieta¬
rii. polimitarii ⁊ plumarii de ia¬
cincto et purpura coccoq bis
tincto et bysso et texant omĩa

Expanded text:
et faciendum opus in auro et argento, et aere, sculpendisque lapidibus, et opere carpentario, quidquid fabre adinveniri potest, dedit in corde ejus: Ooliab quoque filium Ahisamach de tribu Dan: ambos erudivit sapientia, ut faciant opera abietarii, polymitarii, ac plumarii, de hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso, et texant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
hur ignis. huri lux¬
mea. uidas confessio
coliab ꝓtestio mea pr¬
Achisamech frẽm me¬
um roborans. dan iu¬

Expanded text:
Hur ignis, Huri luxmea, Judas confessio, Ooliab protectio mea paAchisamech fratrem meum roborans, et
Abbreviated transcription (Latin):
septimo tm̃ requieuit qui rerx sequitur
ꝑfectionem. Aꝑfectis enim requiescit.
nec uesꝑa est. qr nec aꝑitur mitio nec
clanditur fine. In ꝑfectis aũ oꝑib mane¬
s rer ꝑfectioni inchoat᷑. ⁊ ht̃ in eo mane
nichil perfectius ip̃a ꝑfectione:¬

Expanded text:
septimo die, qui earum sequitur perfectionem? a perfectis enim requiescit, nec uespera est, quia nec aperitur initio nec clased rerum perfectioni inchoatur, et habet in eo mane nihil
Abbreviated transcription (Latin):
na dignus. ñ qr illũ
occidit quem d̃s nollet
oecidi. s qr ꝑ iniqui¬
tatem. Nõ enim mi¬
stium deo iubenti p̾¬
buit s sue malicie
cupiditati seruiuit.
tur. ⁊ homo de ꝓpͥa ini¬
qͥtate punit᷑. siõ enim
s ꝓ nobis omnibus

Expanded text:
na dignus: non quia illum occidit quem deus nollet occidi, sed quia per iniquitatem. non enim ministerium deo iubenti praebuit, sed suae malignae cupiditati seruiuit. tur et homo de propria iniquitate punitur. non enim sed pro nobis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
que sita est in agro epbron filii
est ipse ⁊ͥ lara uror lua. Et post obfeum illius uentelicant xiors
ysaac filio eiꝰ qui uawitas iad ti noi fnertane⁊ sonun e inien

Expanded text:
quae sita est in agro Ephron, filiiest ipse, et Sara uxor ejus. Et post obitum illius benedixit Deus Isaac, filio ejus, qui habita
Abbreviated transcription (Latin):
Al. Post assumptõ¬
nem ecc̃e adheserunt
xp̃o multe anime heti¬
catholicos s scismati¬
cos genuerũt qͥ unita¬
tem ecc̃e diuiserunt
quos sig̾cant filiĩ ce¬
thure qui inferiꝰ nu¬
merant᷑.¬

Expanded text:
Post assumptionem Ecclesiae adhaeserunt Christo multae animae haereticatholicos, sed schismaticos genuerunt, qui unitatem Ecclesiae diviserunt: quos significant filii Ceturae, qui inferius numerant
Abbreviated transcription (Latin):
Duide aũ. Ad custeliam humilitatis
ab alienigena instruitur ne qui tot archa¬
na dei ab ip̃o deo discebat extolleritur ⁊ pu¬
taret se humano consilio nõ egere. p̾figu¬
rabat᷑ etiam qd̃ doctrina gentiũ indeoꝵ
scĩam ⁊ suꝑbiam suꝑat. ⁊ que in lege dee¬
rant fideles ex gentib complenda sug-¬
gerent ⁊ sp̃ualem intellc̃m ad legem dei
afferrent. sciebat qͦ moyses qr hunc po¬
płm ut lex audiret ⁊ fac̾et quecũq dic̾et.
legis qͦ diminutõ sugg̾ente eingłio fieret.

Expanded text:
etc. Ad custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui tot arcana Dei ab ipso Deo discebat, extolleretur, et putaret se humano consilio non egere. Praefigurabatur etiam quod doctrina gentium Judaeorum scientiam et superbiam superaret; et quae in lege deerant, fideles ex gentibus complenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Sciebat quoque Moyses quia hunc populum lex audiret, et faceret quaecunque diceret, legis quoque diminutio suggerente Evangelio fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
scriberet᷑ ⁊ nom̃ teneret ainiquũ qd̃ im¬
teum quẽ foderat abraham nesciebat a
gar si ante est fossus qͣm illa expulsa. fi

Expanded text:
scriberetur, nomen tenens antiquum, quod imteus, quem gar, si ante est ille fossus quam illa expulsa. Val
Abbreviated transcription (Latin):
tina nsuronil eñ timui ne uiolenter auferres filias trias. Qd̃
autem furti me arguis. apud quem cũq inueneris desegian¬
os netetiu coram sr̃ib nostris. Scrutare quicquus tuorumꝰ
apud me inueneris.⁊ anfer. hec dicens egaora banto treucxi
finata esset ydola Ingressus itaq laban tabernatula lacob ⁊

Expanded text:
tus sum: timui ne violenter auferres filias tuas. Quod autem furti me arguis; apud quemcumque inveniris Deos tuos: necetur coram fratribus nostris. Scrutare quicquid tuorum erga me inveneris: et aufer. Hec dicens: ignorabat quod Rachel furata esset idola. Ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
Angustinꝰ. Sicut enĩ uidistis egyptios
hodie ñ apponetis ampliꝰ nidere eos in
et̾num tp̃c. Quomͣ aũ sunt accipienda u̾
ba hec cũ uid̾int pꝰea isrłite egyptios: An
qr isti qͥ tũc uidebant ñ eos ult̾ius uider̃¬
isti quisq die mortis sue. post̾i u̾o eoꝵ
uiderunt post̾os illoꝵ. an ñ eos uidebi¬
tis sicut hodie intelligendum ñ sicut
hodie ꝑsequentes ⁊ inmicos ut nulla sit
q̃o nec de et̾no tp̃e qd̾ hic posuit. qr ⁊ si
indebunt se ut̾q tp̃e resurrõnis ñ sicut
hodie.

Expanded text:
ie. sicut enim uidistis Aegyptios hodie, non adponetis amplius uidere eos in aeternum tempus. quomodo accipienda sunt haec uerba. cum uiderint postea Israhelitae Aegyptios? an quia isti qui tunc uidebant non eos ulterius uideristi omnes quisque die mortis suae? Nam posteri eorum viderunt posteros illorum. An, non eos videbitis sicut hodie, intelligendum est, non sicut hodie persequentes et inimicos, ut nulla sit quaestio nec de aeterno tempore quod hic posuit, quia etsi videbunt se utrique tempore resurrectionis, non sic ut hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
ysen forsitan non erant sepul¬
chra uiegypto.deo tulisti nos
ut moreremur in solitudine.
Qauid hoc facere noluisti ut edu¬
ceres nos ex egypto: Nonne iste
sermo quem loquebamur ad te
i egypto dicentes. Recede a no¬

Expanded text:
ysen. Forsitan non erant sepulchra in Egypto: ideo tulisti nos: ut moreremur in solitudine? quid hoc facere voluisti? ut educeres nos ex Egypto? Nonne iste sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a no
Abbreviated transcription (Latin):
Rab̾ . Spine antea
erant s nõ ue labort
homini inferrent cui
post pcc̃m fuerunt ad
laborem ⁊ afflictoẽm
sicut serpentes ⁊ que¬
cũq noxia ante erãt¬

Expanded text:
. Spinae antea erant, sed non ut laborem homini inferrent: cui post peccatum fuerunt ad laborem et afflictionem, sicut serpentes et quaecunque noxia, ante
Abbreviated transcription (Latin):
Gad latrunculus latrocinabit᷑ eum ⁊
ĩbi scriptum est gadud. ut ad gad nom̃ al
ditus expͥmi potest. totum sllud est qd̾ ante
riben ⁊ dimidiam tribum manasse ad fili¬
os quos quos trans iordanem in possõnem
dimiserat post .xiiii. annos reu̾tens plium
adu̾sum eos gentiũ uicinarũ reꝑit ⁊ uio¬

Expanded text:
Gad latrunculus latrocinabitur eum, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen allditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Usachar bonum desid̾auit reqͥescens
rum suũ ad laborandũ ⁊ fc̃s est uit agͣco
bens int̾ terminos ⁊ uidens requiem qr bo¬
na est ⁊ t̾ram qr pulchra inclinauit hume¬
rum suũ suĩ ad portandũ. ⁊ fc̃s est in tri¬
butum seruiens. Quia de ⁊abulon dix̾at
qui iuxta neptalu pulcherrimam inga¬
rum ad portandum declitũ qr in labore t̾re
qͦ tributa ꝯportans. Aiunt hebrei ꝑ metha¬
phoram sigc̃are qd̃ scriptas scãs die ac nocte
meditans studium suũ dederit ad laboran
dona portantes:

Expanded text:
sachar bonum desideravit, requiescens rum suum ad laborandum, et factus est vir agricolbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est; et terram, quia pulchra. Inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra Zabulon dixeratqui juxta Nephthalim pulcherrimam in Garum ad pquoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dona portantes.
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ tuorum qd̃ queris: moriatur ⁊ nos serui erimus dñi
tui. Qui dixit. fiat uixta uñam sententiam. apud quemcũc
fuerit inuentum ip̃e sit seruus meus. uos autẽ erttis innoxii.
Itaq festinato ceponentes in t̾ram saccos. aperuerunt singli¬
suos. Quos scrutatus incipiens a maiore usq ad minorem

Expanded text:
orum tuorum quod quaeris, moriatur, et nos servi erimus domini nostri. Qui dixit eis: Fiat juxta vestram sententiam: apud quemcumque fuerit inventum, ipse sit servus meus, vos autem eritis innoxii. Itaque festinato deponentes in terram saccos, aperuerunt singuli. Quos scrutatus, incipiens a majore usque ad minim
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Ii cunca au terra egypti non erat panis. Qua esuriente
clamauit ppls ad ph̾aonem alimenta petens. Quib ille re
uobis dixerit facite Crescebat

Expanded text:
. In cuncta terra Aegypti non erat panis. Qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimeobis dixerit, facite. Crescebat
Abbreviated transcription (Latin):
bet alia debet docere ꝙͣ
que dominꝰ decurt ⁊ cõ-¬
silii decreto obsernan¬
da p̾scripsit in quib
uitam et̾nam nos ha¬
bere uoluit sient de hnꝰ
pret̾mtti quicqͣm nõ
oportet s omĩa q̃ mã¬
dauit auditorib cõ-¬
mittere netesse est.

Expanded text:
bet, alia debet docere quam quae Dominus docuit, et consilii decreto observanda praescripsit, in quibus vitam aeternam nos habere voluit, sicut de his praeteriri quidquam non oportet: sed omnia quae mandavit, auditoribus committer
Abbreviated transcription (Latin):
ad lummaria su¬
stinenda. uasa il¬
lins ⁊lucernas
toleum ad nutͥ¬
menta ignium.
altare thimiama¬
tis ⁊ uectes. olest
unctionis et thi¬
miama ex aroma¬
tib. tentorium
ad ostium taber¬
naculi. altare ho¬
locausti ⁊ craticn¬
lam eius eneam.
cum uectib ⁊ ua¬
sis suis. labrum
⁊ basis eius. corti¬
nas atrii cum co¬
lumpnis ⁊ basib̾.
Tentorium in fo¬
naculi ⁊ atrii.

Expanded text:
ad luminaria sustentanda, vasa illius et lucernas, et oleum ad nutrimenta ignium: Altare thymiamatis, et vectes, oleum unctionis et thymiama ex aromatibus: Tentorium ad ostium tabernaculi: Altare holocausti, et craticulam ejus aeneam cum vectibus et vasis suis: labrum et basim ejus: Cortinas atrii cum columnis et basibus, tentorium in fonaculi et atrii
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio redim̾e mundũ. Qđ aũ dicit accipi¬
te semina ⁊ sertte agros ut fruges habe¬
possitis. ⁊ c̃ Sem̃ est u̾bum dei. agri cor¬
pora que uom̾e euangłico exarata ⁊ se¬
mine sp̃uali seminata fructum uircu¬
tum g̾minant. Quinta ꝑs que regi daba¬

Expanded text:
retio redimere mundum. Quod autem dicit: « Accipite semina, et serite agros ut fruges habetc., semen est verbum Dei, agri corpora quae vomere evangelico exarata, erituali seminata, fructum virtum germinant. Quinta pars, quae regi daba
Abbreviated transcription (Latin):
bos possessorib ꝓmintunt᷑. qr actualis¬
uite usus unicuiq ꝯceditur ut seminet
uirtutũ oꝑa ⁊ fructus iusticie metat in
uitam et̾nam que a xp̃o nobis tribuitur¬
salus mundi in potestate xp̃o.

Expanded text:
bos possessoribus permittuntur, quia actualise usus unicuique conceditur, ut seminet t fructus justitiae metat in vitam aeternam, qui a Christo nobis tribuitursalus mundi in pot
Abbreviated transcription (Latin):
S aras eorum destrue. confringe statuas lũcos q succide. sioli ad¬
orare deum alienum. Dñs zelo-¬
tes nomen eius cleus est enu¬
lator. sle meas pactum cum ho-¬
minib illarum regionum. ne¬
ne cum fornicati fuerint cum
diis suis ⁊ adorauerint simula

Expanded text:
 aras eorum destrue, confringe statuas, lucosque succide. Noli adorare deum alienum; Dominus zelotes nomen ejus, Deus est aemulator. Ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum; ne cum fornicati fuerint cum diis suis, et adoraverint simula
Abbreviated transcription (Latin):
uit iscł ⁊tra sũmita¬
tem uirge eius. hoc ⁊̃¬
in loco qͥdam frustra
simulant adorasse ia¬
cob sũmitatem sceptͥ

Expanded text:
it contra summitatem virgae ejus. Et oc loco quidam frustra simulant adorasse cob summitatem sceptri
Abbreviated transcription (Latin):
rauit isrł ad caput le¬
uit ei filius seturus
de petitione adorauit
deum ꝯu̾sus ad caput¬
lectuli. sc̃s enĩ uir do
deditus senestute op¬
pssus sic habdat lectu¬
centis habrtus absq
ulla difficultate ado¬
ratõem eẽt paratus.

Expanded text:
ravit Israel ad caput levit ei filius, securus de petitione, adoravit Deum conversus ad capulectuli. Sanctus enim vir et Deo deditus senectute opssus, sic habcentis habitus absque ulla difficultate adrationem esset paratus.
Abbreviated transcription (Latin):
quam de uiro fuerat dictum:¬
g̃. Si querat᷑ unde acceꝑit aĩan
hxp̃c mallem audire meliores ⁊ doctio¬
res. tñ ꝓ meo captu libentiꝰ redeo nõ
de adamͣ quam de adam. si u̾o ñ scd̃m

Expanded text:
quam de viro fuerat dictum. Si quaeratur unde accepit animam Christus, mallem audire meliores et doctiomen pro meo captu libentius responderim, unde Adam, quam de Adam. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nos ip̃os intuem᷑ ut sciamꝰ in nob̾
aliud ẽẽ rõnale qd̃ regit. aliud aĩale
qd̾ regitur. nisi ad secretum suentii re¬
currentes ab ext̾iori ꝑturbatione sopi-¬
amur. Qd̃ bene adam dormiens figura¬
enuim ad int̾iora intelligenda rapitur
ã reb uisibilib oculos claudit ⁊ tũc
intelligit in se ip̃o aliud ẽẽ qd̃ reg̾e de¬
beat tanqͣm uir. aliud qd̃ regat᷑ tanꝙͣ¬
tnfemina¬

Expanded text:
nec nos ipsos intuemur, ut sciamus in nobis aliud esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum silentii recurrentes, ab exteriori perturbatione sopiamur. Quod bene Adam dormiens figurenim ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit, et tunc intelligit in seipso aliud esse quod regere debeat, tanquam vir; aliud quod regatur, tanquam femina
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas q̃ erat in paradyso teneret᷑ in du¬
bitant̾ constat:¬
Otrabꝰ Terra maledicit᷑ nõ adam. ut
cuncti p̃p quos hec scripta sunt terrerẽ¬
tur. ne similia facientes simili pena
plecterentur. Ip̃e uero chaym qr pͥme p̃¬
uaricatõni fratricidium addidit. ma¬

Expanded text:
felicitas quae erat in paradiso teneretur indubitanter constat. Terra maledicitur, non Adam, ut cuncti propter quos haec scripta sunt terrerentur, ne similia facientes, simili poena plecterentur. Ipse vero Cain, quia primae praevaricationi fratricidium addidit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
uoni ⁊mali anime
mecdietas. ⁊ ordinata
integritas significat᷑
cia sua sine deo frui uolu̾it pena seqũ¬
te exꝑiendo discet quid sit inter bonũ
qd̾ deseruit ⁊ malum quo cecidit. ⁊ hoc erit
ei gustasse de liguo scientie boni ⁊ mali.

Expanded text:
oni et mali. » Animae medietas et ordinata integritas signatur, rit, et potentia sua sine Deo frui voluerit, poena sequente experiendo discit quid sit inter bonum quod deseruit, et malum quo cecidit: et hoc erit ei gustasse de ligno scientiae boni et mali.
Abbreviated transcription (Latin):
s fr̃ tuus loquetur tͥ ad ppłm. dcm̃ est e⁊̃
erit os tuũ ⁊ tu illi in hũs que ad dr̃.
nõ dcm̃ est tu illi d̾s pħaoni aũ dr moy¬
ses datus ds ⁊ scd̾m analegiam ꝓpħa mo-¬
ysi aaron. s ad pħaonem hic insiauat᷑
nobis ea loqui ꝓpħas que audiunt ab eo-
nicħ q aliud ẽẽ ꝓpħam dei nisi enuntia¬
torem uerboꝵ dei hominib qui dm̃ uł ñ
possunt uł non merentur audire.

Expanded text:
r tuus loquetur tibi ad populum. Dictum est etiam erit os tuum, et tu illi in his quae ad Deum; non dictum est, tu illi Deus. Pharaoni auses datus deus et secundum analogian propheta Moysi Aaron, sed ad Pharaonem. hic insinuatur nobis ea loqui prophetas dei quae audiunt ab eo nihilque aliud esse prophetam dei nisi enuntiatorem uerborum dei hominibus, qui deum uel non possunt uel non merentur audire.
Abbreviated transcription (Latin):
tres istas in nob̃ possi
misero homine sermo
nem eliciat malũ. aut
ille iniquũ opꝰ extorq̃¬
at. aut ille oogitatatõ¬
nem pessimam rapiat.
ubi cadat ⁊ oepereat tͥ¬
plex describitur locus.
secus iuam. in spimo.
in petrosis. econt᷑rio
iam indicans uiam
etiam maloꝵ dicens.
ligna. fenũ stipulam.
gant in pccĩn quos
merget dñs ĩ mare¬
rubrum. ⁊ ignitis
fluctib tradet in dic¬
iudicii ⁊ penarũ pela¬
go teget.

Expanded text:
tres istas in nobis peccamisero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, secus viam, in spinis, in petrosis. Econtrariorum indicans viam; viam malorum dicens ligna, fenum, stipulam. gant in peccatum; quos immerget Dominus in maRubro, et ignitis fluctibus tradet in dijudicii, et poenarum pelago teget.
Abbreviated transcription (Latin):
dei moyses ⁊ iethro sibi oceurrenti exũt
obuiam de castris. Nec ducit eum ad mõ-¬
tem dei s ad tabernacłm suum. Nõ enĩ
pot̾at sacerdos madyan ascendere ĩ mõ¬
tem dei s nec in egyptum descendere. nec
uxor moysi. s nunc ad eum uenit cum
filus. slon enim poterat descendere in egip¬
tum ⁊subire agones egyptioꝵ nisi athle¬
ta ꝓbabilis ⁊ qui in agone ꝯtendens abõi¬
b se abstinet. Moyses qr magnꝰ ⁊ potens
athleta descendit in egyptum ad agones
t exercia ututum ⁊ abrabam. iacob ꝙͣ qui
ip̃o nomine athleta est cum descendis¬
set in egyptum fc̃s est sicut stelle celi ĩ
multitudine. aliis in contrariũ cedit
egyptum ⁊ scisse ⁊ corrupisse ppłm dei.
qr descendens in egyptum accepit a su¬
sachim rege uxorem techimenem ico

Expanded text:
Dei Moyses, et Jethro sibi occurrenti exiit obviam de castris, nec duxit eum ad montem Dei, sed ad tabernaculum suum. Non enim poterat sacerdos Madian ascendere in montem Dei, sed nec in Aegyptum descendere, nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Non enim poterat descendere in Aegyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta probabilis, et qui in agone contendens ab omnibus se abstinet. Moyses, quia magnus et potens athleta, descendit in Aegyptum ad agones et exercitia virtutum; Abraham et Jacob quoque, ipso nomine athleta est, cum descendisset in Aegyptum, factus est sicut stellae coeli in multitudine. Aliis in contrarium cedit Aegyptum, et scidisse et corrupisse populum Dei; quia descendens in Aegyptum accepit a Susachim rege uxorem Tethimenem uxo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex quo in aĩam tuam sermo dei platus es¬
certamen intra te uircutibꝰ etra uicia suscitatur.¬
mine tuo afflixisti ppłm tuum
⁊ ñ liberasti eos. Dyxitq dñs ad
moysen. Nunc uidebis que factu¬
rus sum pħaoni. Per manum enim fortem dimittet eos. et in

Expanded text:
 Ex quo in animam tuam sermo Dei perlatus escertamen intra te virtutibus contra vitia suscitatur.mine tuo, afflixisti populum tuum, et non liberasti eos. Dixit Dominus ad Moysen: Nunc videbis quae facturus sum Pharaoni. Per manum enim fortem dimittet eos: et in
Abbreviated transcription (Latin):
es iuiai in manu illiꝰ Inue¬
nitq ioseph grãm corã dño
suo ⁊ministrabat ei. a quo
p̃positus omnib guberna¬
bat creditam sibi domũ ⁊ uni¬
u̾sa que ei tradita fu̾ant. Sñ¬
dixito: dñs domui egyptii sõ
ioseph. ⁊ multiplicauit tam
in edib qͣm in agris tunctã
eiꝰ sub̃am. siec qͥcqͣm aliud no¬
uerat nisi panem quo uesce¬
batur. Erat autem ioseph pl¬
chra facie ⁊ recorus aspectu.¬

Expanded text:
eo dirigi in manu illius. Invenitque Joseph gratiam coram Domino suo, et ministrabat ei, a quo praepositus omnibus, gubernabat creditam sibi domum, et universa quae ei tradita fuerant: benedixitque Dominus domui Aegyptii propter Ioseph et multiplicavit tam in aedibus quam in agris cunctam eius substantiam nec quicquam aliud noverat nisi panem quo vesbatur erat autem Ioseph pchra facie et decorus aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
a. qr in utroq testam̃to in doctorib in con¬
tinentib ⁊ in ꝯiugatis deo deuotis tres
fuerunt ordines temꝑoꝵ distantia In pͥ¬
mitina .s. eccl̃ia de isrł̃ in nr̃a elestone de
gentib. In ultima collectione reliquiaꝵ
desid̾ant

Expanded text:
a in utroque Testamento in doctoribus, in continentibus, et in conjugatis Deo devotis tres fuerunt ordines temporum distantia. In primitiva scilicet ecclesia de Israel, in nostra electione de gentibus, in ultima collectione reliquiarudesiderant
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. h̃t aũ florem sumlem plantaginl ⁊
ꝑ cirturtũ tota corona hiis florib est celata
di nom̃ ht inscriptũ. hec qͥdem de scd̾o uelami¬
ne ⁊ coronis pontificum aureis scriptura ta
cere uidetur. Coronar u̾o breuiter in seq̃ntibꝰ¬

Expanded text:
dicens: Habet autem florem similem plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, Dei nomen habet inscriptum. Haec quidem de secundo velamine et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta tacere videtur. Coronarum vero breviter fecit in sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
nim dicat mitrao cum coronulis suis
ex bysso poterat intesuigi utraq ex bysso fa¬
sta esse nisi iosephus coronas aureas clic̾et¬
ti nõ tantũ legendo s etiam uidendo cognos¬
cere. s sine byssine sine auree sint toronu¬
le constat eas cum mnttris fcãs ẽẽ. Nunc di¬
camꝰ breuit̾ de figura. Mitras cũ coronulis
hñt sacerdotes exbysso qui sic iusũ. andimũ

Expanded text:
nim dicat, et mitras cum coronulis suis ex bysso, poterat intelligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas esse aureas designarnti, non tantum legendo, sed videndo cognoscere. Verum sive byssinae, seu fuerint aureae cocamus breviter de figura. Mitras cum coronulis habent sacerdotes ex bysso, qui sic visum, auditum,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ei ⁊ aurea corona tͥ¬
b nicib fc̃a supra qͣm¬
surgit in meclia sronte¬
similis herbe que apd̃¬
nos achano numcupat᷑¬
qͣm greti uoslamũ di

Expanded text:
 ei et aurea corona trvicibus facta, supra qsurgit in media frontesimilis herbae quae apnos acharo nuncupatuam Graeci hyosciamon di
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit mundana desid̾ia atritudo monti¬
um speculatõ ꝑfectoꝵ. S qr multi mũdi
illecebras fugiunt tn in actione postti ⁊¬
templatõis apicem subire neq̃unt. Exi¬
uit loth de sedomis s ad mortana ñ ꝑ-¬
uenit. Uñ loth ait. Est cuittas hic uixͣ. ⁊ c̃.

Expanded text:
primit mundana desideria: altitudo montium, speculatio perfectorum. Sed quia multi mundi illecebras fugiunt, tamen in actione positi contemplationis apicem subire nequeunt, exivit Lot a Sodomis, sed ad montana non pervenit. Unde Lot ait: « Est civitas haec juxta, »
Abbreviated transcription (Latin):
telligendo ⁊ sentiendo de incirtũscripto
lumine aliquid gustat. m u̾o succumbit¬
qr degustando it̾m deficit. Quasi gͦ uincit᷑
angłs qñ humano intellectu intimo cõ¬
p̾henditur d̾̃s. s notandũ qd̃ idem uictus

Expanded text:
telligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbitt degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo ehenditur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
rõne uirge dicunt᷑. an potius uidebant᷑
ẽẽ que ñ erant ludificatione uenefica. Cur
gͦ ex utraq ꝑte uirge dicunt᷑ ⁊ dracones
ut de figmentis illis nicħ differat loqͣndi
modꝰ s monstrare difficile est. qũo etiã
siueri dracones fc̃i sunt exuͥgis magoꝵ
ñ fuerunt tñ creatores draconũ nec ma¬
gi nec angłi mali quib ministris illa
fiebant. In sunt enĩ reb corꝑei ꝑ oĩa ele¬
menta mundi quedã occulte mũdi semi-¬
narie rõnes quib cũ data fu̾it oportu¬
nitas temporalis ꝓrumpũt in sp̃es debi-¬
quascã iusibiles oportunitates ⁊ cãs nas
geli inuisibiliter. Ps u̾o solus creator et¬

Expanded text:
 uirga Aaron? an potius uidebantur esse quod non erant ludificatione uenefica? cur ergo ex utraque parte et uirgae dicuntur et dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum. non fuerint tamen creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causquasdam uisibiles oportunitates et causas, geli inuisibiliter; deus uero solus unus creator e
Abbreviated transcription (Latin):
li uoce sum. ⁊ qũo exaudiet
me pharao: sion uidetur tm̃
pp̃ multitudinem ppłi se excu¬
sare de uocis gracilitate s ⁊̃
si tam gracilis uocis fuit ut
nec ab uo posset audiri. an
nem moysi demonstrare qd̵
eius actio expetebat. a primo¬
genito iacob .i. ruben cepis
inde ad symeon. inde ad leui.
ultra ꝓg̾ssa ñ est qr ex leui mo¬
yses.
Hii aũ ememorant᷑ qͥ iã me¬
morati fu̾ant in illis . lox. in

Expanded text:
li voce sum et quomodo exaudiet me Pharao. Non videtur tamen propter multitudinem populi excusare se de vocis gracilitate, sed esi tam gracilis vocis fuit, ut nec ab uno posset audiri. An nem Moysi demonstrare, quod ejus actio expetebat, a primogenito Jacob, id est Ruben, coepit; inde ad Simeon, inde ad Levi: ultra progressum non est, quia ex Levi Moses. Hi autem commemorantur, qui jam memorati fuerant in illis septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
Isti sũt pͥncipes domoꝵ ꝑ familias suas.
filii ruben pͥmogeniti isrłis. encch ⁊pballu
ephron ⁊ charmi. hee cognatoes ruben. filis
symeon iamuel ⁊ iamni ⁊ aod iachim ⁊ so¬
er ⁊ saul filĩ chananuidis. hee ꝓgenies sy¬
meon. ⁊ hec noĩa filioꝵ leui ꝑ cognatões suaͤ¬
gerson ⁊chaath ⁊ meran. Anni asi uite leui¬

Expanded text:
lias suas filii Ruben primogeniti Israhelis Enoch et Phallu Aesrom et Charmi hae cognationes Ruben filii Symeon Iamuhel et Iamin et Aod Iachin et Soer et Saul filius Chananitidis hae progenies Symeon et haec nomina filiorum Levi per cognationes suaet Caath et Merari anni a
Abbreviated transcription (Latin):
cłia dedicatur ⁊ ⁊secrat᷑. Et notandũ qr hic
pͥmus m̃sis scd̃i anni fuit. Primꝰ enim
annꝰ ante legem fuit. scd̃s annꝰ sub grã.¬
euangłii cui dñs benedixit. unde. Sũdiceᷤ
fuit quo salus humami gen̾is ꝑhumani¬
tatem xp̃i apparuit hoc gͦ anno tab̾nacłm
di erestum est .i. eccl̃ia fundata ⁊ exaltata.¬

Expanded text:
ia dedicatur et consecratur. Et notandum quia hic primus mensis secundi anni fuit: primus enim annus ante legem fuit, secundus annus sub grelii, cui Dominus benedixit. Unde: Benedicesfuit, quo salus humani generis isti apparuit: hoc ergo anno tabernaculum Dei ere
Abbreviated transcription (Latin):
reum in quo adoletur incensũ
coram archa testimonii. Centori¬
um in introitu tabernaculi po¬
nes. et ante illud altare holcran¬
sti labrum inter altare et tab̾¬
naculum. quod implebis aqua.
cirtundabis q atrium tento¬
rus ⁊ ingressum eius. ⁊ assumpto unetionis oleo
bernaculum cum naus us

Expanded text:
reum in quo adoletur incensum, coram arca testimonii. Tentorium in introitu tabernaculi pones, et ante illud altare holsti: labrum inter altare et tabernaculum, quod implebis aqua. Circumdabisque atrium tentoriis, et ingressum ejus. Et assumpto unctionis oleo, unges tabernaculum cum vasis
Abbreviated transcription (Latin):
dum de quo ppło dicatur. siam de patriar¬
chis nlła questio est Notum enĩ est qd̃ ad
abraham ysaac appositus est. s ppłe multi¬
tudo est. illi autẽ tam pauci ni pot̾ant dici
ppłs. Intelligendum gͦ hoc etiã de angłis
dici ad quoꝵ societatem de mundo transe¬
untes apponunt̃ sc̃i unde accessistis ad mõ

Expanded text:
dum de quo populo dicatur? Nam de patribus nulla quaestio est. Notum est enim quod ad Abraham et Isaac appositus est, sed populus multitudo est. Illi autem tam pauci non poterant populus dici. Intelligendum ergo hoc etiam de angelis dici, ad quorum societatem, de mundo transeuntes, apponuntur sancti. Unde Hebr. XII: «
Abbreviated transcription (Latin):
Sectum p̃ceptum¬
non occides. Sexta pla¬
ga pustule in corꝑe ue-
sice bullientes ⁊ scatẽ¬
tes incendia uulnerũ
⁊ fauille fornacis. Ardẽt
enĩ homicide ira. insa¬
ma. Si posses uid̾e a ĩas¬
homicidare plus plan¬
geres eas qͣm putres cẽ¬
cia corꝑa ulceratorum.

Expanded text:
Sextum praeceptumnon occides. sexta pla: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scateet incendia uulnerum ex fauillenim homicidae ira, insania. Si posses videre homicidarum, plus plangeres eas quam putrescecorpora ulceratorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sopotamiam. esau dolore p̃repte bñdi¬
ctionis apparente recesserit ⁊ hitauerit
in seyr .xx. annis quib iacob abfuit.
Cui ren̾so reconciliatꝰ rursus de seyr re¬
u̾sus cum patre suo donec pater uiu̾et
habitauit. Quo mortuo a fratre reces¬
pot̾ant.

Expanded text:
sopotamiam, Esau, dolore praereptae benedictionis, a parente recesserit, et habitaverit i annis quibus Jacob abfuit. Cui reverso conciliatus, rursus de Seir us, cum fratre suo, donec pater viveret habitavit: quo mortuo, a fratre recespoterant.
Abbreviated transcription (Latin):
uxor dominime filium dno meo un senecti¬
omnia que habuerat. Et adrurauit me
dñs meus dicens Non accpies filio meo
uxorem de filiab chananeoꝵ in quoꝵ t̾ra
tio mea accipies filio meo uxorem. Ego ut¬
respondi dño meo. Quid si noluerit ue-¬
nire metum mulien: Dñs ait in cuiꝰ con¬
spectu ambulo mittet angłm suum tecum
⁊ diriget uiam tuam. accipies ꝙ uxorem
filio meo de cognatõe mea ⁊ de domo patris mei Innecens e
a maledictõe mea cũ uen̾is ad ꝓpinquos meos ⁊ ñ dederint ĩ
ueni gͦ hoclie ad fontem aque ⁊ clixs. Dñe¬

Expanded text:
uxor domini mei filium domino meo in senectomnia quae habuerat. Et adjuravit me dominus meus, dicens: Non accipies filio meo uxorem de filiabus Chananaeorum, in quorum terra tione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid si noluerit venire mecum mulier? Dominus, ait, in cujus conspectu ambulo, mittet angelum suum tecum, et diriget viam tuam; accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea, et de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem