comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ummolationem & hebreoꝵ
liberationẽ. ueri agni passio
&e nr̃a redemptio. de celo datur
manna ⁊ aqua de petra. Hie ÷ͥ
panis qui de celo deseendit. ⁊ do¬
ẽtrina xꝑi. In monte dant᷑ pre¬
cepta atq iudicia ppło dĩ. ut
suꝑnis subici amur disciplinis.
sacrificia imꝑ

Expanded text:
immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
ornatris ⁊ sp̃ita¬
lia sacrificia fi¬
gurantur.
Mystiea unctio & timiamata
conficiunt᷑. quib sc̃ĩficatio sp̃s
& orationis odoram̃ta ẽomen¬
dant᷑. Hinc paulus ait. Om̃s e¬
ande escam sp̃italem man¬
ducauert̃. & om̃s eundem

Expanded text:
ornatus et spilia sacrificia significantur. Mystica unctio et thymiamata conficiuntur, quibus sanctificatio spiritus et orationis odoramenta commendantur. Hinc Paulus ait: Omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
gationis ⁊ cetus:
testat᷑ dicens. & tu
filia sẏon. ⁊c̃. Illo q
tẽpore iacob trans
locũ uͥ postea tẽplũ
edificatũ ẽ. habuisse
tentoria. S si seqͣm᷑
ordinẽ uie pastoꝵ.
iuxta bethleem locꝰ
ẽ. uͥ ł angłoꝵ grex
in ortu añi cecinit:
ł iacob pecora sua
pauit. loco nom̃ ĩ¬
ponens: ł qͦd ueriꝰ¬
futur ũ iã tc̃ mẏ¬
st̾ium monstrabat᷑.

Expanded text:
etus; testatur, dicens: Et tu, filia Sion , etc.; illoque tempore Jacob trans locum ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed sequamur ordinem. Via pastorum juxta Bethleem locus est ubi angelorum grex in ortu Domini cecinit, vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens; vel, quod verifuturum jam tunc mysterium monstrabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ada filiam elom ethei ⁊ oolibama filiam aneȩ
filiȩ sebeon euei: basemath quoq filiã ismael.
sororem nabaioth. Peꝑit aut̃ ada eliphat. base.
math genuit rahuel. oolibama edidit hieus.
et hielom. ⁊ chore. Hii filii esau. qui natisunt
ei in t̾ra chanaan. Tulit aut̃ esau uxores suas

Expanded text:
Ada filiam Elom Hethaei, et Oolibama, filiam Anae, filii Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororemath genuit Rauhel Oolibama edidit Hieus et Hielom et Core hii filii Esau qui nati sunt ei in terra Chanaan tulit autem Esau uxores suas
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ pꝰ narrationẽ mortiᷤᷤ
ysaac narrat᷑ q̃s uxores
esau acceꝑit. &
qͦs creau̾it: reca¬
pitulatio intelli¬
genda ẽ. Neq
enĩ pꝰ mortẽ ysa
suscepit: & uixit
om̃s annos uite
mortuus ẽ. et appositus ppło suo senex. ⁊ plenus
dierum. et sepelierunt eũ esau ⁊ iacob filii sui.
He sunt aut̃ generationes esau: ipse ẽ
edom. Esau accepit uxores de filiab chanaan.¬

Expanded text:
 narrationem mortis Isaac narratur quas uxores Esau acceperit, et quos recreaverit, recapitulatio intelligenda est. Neque enim post mortem Isaasuscepit, et vixit omnes annos vitae mortuus est et adpositus populo suo senex et plenus dierum et sepelierunt eum Esau et Iacob filii sui hae sunt autem generationes Esau ipse est Edom Esau accepit uxores de filiabus Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
om̃p̃s. Cresce ⁊ multiplicare. Gentes ⁊ po-¬
płĩ nationum erunt ex te. ⁊ reges delumbis
et ysaac dabo tͥ. ⁊ semini tuo pꝰ te. Et reces¬
lle uͦ erexit titulum¬
lapideum in loco quo loquutus fuerat ei ds̃.
libans suꝑ eum libamina. ⁊ effundens oleũ:¬
uocansq nomen loci bethel. Egressus inde
uenit uerno tempore ad t̾ram quȩ ducit

Expanded text:
otens cresce et multiplicare gentes et populi nationum erunt ex te reges de lumbis et Isaac dabo tibi et semini tuo post te et recesvero erexit titulumlapideum in loco quo locutus ei fuerat Deus libans super eum libamina et effundens olevocansque nomen loci Bethel egressus inde venit verno tempore ad terram quae ducit
Abbreviated transcription (Latin):
abiit ruben ⁊ ddormiuit cum bala concubina
pats sui: qd illum minime latuit. Erant
aut̃ filii iacob .xii. Filii lẏe: p̾mogenitus ru.¬
ben. ⁊ symeon et leui. ⁊ uidas ⁊ isachar. et
zabulon. Filii rachel: ioseph ⁊ beniamin. Fi.¬
lii balȩ ancillȩ rachelis: dan ⁊ neptalim. Fi¬
lii ⁊ elphȩ ancillȩ lyȩ. Gad. ⁊ aser. Hii filii ia¬
cob qui natisunt ei in mesopotamia syriȩ.¬

Expanded text:
abiit Ruben, et dormivit cum Bala concubina i, quod illum minime latuit. Erant autem filii Jacob duodecim. Filii Liae: primogenitus Ruben et Symeon et Levi et Iudas et Isachar et Zabulon filii Rahel Ioseph et Beniamin filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tã multi erant. unꝰ tm̃
erat ñ ibi natꝰ. qͥ tam̃ inde
habuit nascendi causã
ut ꝑ sẏnedochen accipiat᷑.
dr̃ ⁊ mambre. ab amico

Expanded text:
 tam multi erant, unus tantum erat non ibi natus, qui tamen inde habuit nascendi causam, ut per synecdochen accipiatur.ntiquitus Mambre ab amico
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾sus itaq ẽ illo die esau itinere
ubi edificata domo. ⁊ fixis tentoriis. appella.¬
ẽ in t̾ra chanaan. pꝰ qũa reu̾sus ẽ de mesopo¬
tamia syriȩ. ⁊ habitauit uxta oppidum.
Emitq partem agri in qua fixerat tab̾na¬
culum a filiis emior patͥs sichem. centũ agnis
et erecto ibi altari. inuocauit suꝑ illud for¬

Expanded text:
est itaque illo die Esau itinere ubi aedificata domo et fixis tentoriis, appellaest in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae, et habitavit juxta oppidum. Emitque partem agri in qua fixerat tabernacula, a filiis Emor patris Sichem, centum agnis. Et erecto ibi altari, invocavit super illud for
Abbreviated transcription (Latin):
n .e. beniamin.
In hebreo similitu¬
do nõis resonat:
filiꝰ doloris mei. Qd
nom̃ moriens mat̃
ĩposuit: dr̃ benoni.
uirtutis. qͦd iacob
mutauit: appellat᷑
beniamin. Unde er¬
rant qͥ putant ben¬
iamin filiũ dierũ
int̾p̃tari. Cũ enĩ

Expanded text:
n ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur BENONI  . virtutis, quod Jacob mutavit, appellatur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   filium dierum interpretari. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
effratam. In qua cum parturiret rachel:
ob difficultat̾ẽ partus ꝑiclitari cepit. Dñq
ei obstetrix. Noli timere: quia ⁊ hunc ha¬
bebis filium. Egrediente aut̃ anima pre
dolore. ⁊ imminente ĩa morte. uocauit no¬
men filii fui benoni. id ẽ filius doloris mei.¬

Expanded text:
Ephratam; in qua cum parturiret Rachel, ob difficultatem partus periclitari coepit. Dixitque ei obstetrix: Noli timere, quia et hunc habebis filium. Egrediente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei
Abbreviated transcription (Latin):
rite ad iacob ꝑtinẽt.
cuiꝰ fidẽ & actꝰ imi¬
tant᷑. Reges q de
lũbis eiꝰ egredient᷑:
hoc ẽ seĩ qui uere
reges dicunt᷑. eo qͥ
luntatẽ semet ipsoᷤᷤ
ac sibi subditos re¬
gunt : & de eiꝰ se¬
mine sp̃uali hoc ẽ
fidi unitatione. in
bonis oꝑib fecun¬
Idant᷑.
hoc loco qͦd iã fac¬
tũ fuerat ante: an
it̾m cõmemoratu ẽ :
S qͦdlibet hoꝵ sit:
suꝑ laꝑidẽ libauit
iacob ñ laꝑidi liba¬
uit. Nong sic̃ ydo¬
latre solent aras
ãn lapidẽ ostitue¬
bare lapidib.¬
ta uͦ & bethleem.
uniꝰ urbis uocabu¬
lũ ẽ. sub int̾p̃tati¬
one consimili. Siqͥ¬
dẽ in frugiferam

Expanded text:
ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur; regesque de lumbis ejus egredientur, hoc est sancti, qui vere reges dicuntur, eo quod luntatem semetipsos ac sibi subditos regunt. De ejus semine spirituali, hoc est fidei imitatione in bonis operibus fecundantur. hoc loco quod factum fuerat, an iterum commemoratum est P sed quodlibet horum sit, super lapidem libauit Iacob, non lapidi libauit: non ergo sicut idolatrae solent aras ante lapides constituebare lapidibta vero et Bethleem unius urbis vocabulum est, sub interpretatione consimili. Siquidem in frugiferam
Abbreviated transcription (Latin):
damus in bethel. ut faciamus ibi altare dño.
qui exaudiuit me in die tribulationis meȩ.
et fuit socius itineris mei. Dederunt gͦ ei õs
deos alienos quos habebant. et inaures quȩ
erant in aurib eoꝵ. At ille infodit ea subt̃¬
terebintum: quȩ ẽ pꝰ urbem sichem. Cũq¬
ꝓfecti ẽẽnt. t̾ror dm̃ inuasit om̃s ꝑ circuitu
ciuitates: ⁊ ñ sunt ausi ꝑsequi recedentes.
Uenit gͦ iacob luzam. quȩ ẽ in t̾ra
chanaan cognomento bethel. ipse ⁊ om̃is po

Expanded text:
damus in Bethel, et faciamus ibi altare Domino, qui exaudivit me in die tribulationis meae, et fuit socius itineris mei. Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant, et inaures quae erant in auribus eorum. At ille infodit ea subtthum, quae est post urbem Sichem. Qucti essent terror Dei invasit omnes per circuitum civitates et non sunt ausi persequi recedentes venit igitur Iacob Luzam quae est in terra Chanaan cognomento Bethel ipse et omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
filius dext̾ȩ. Mortua ẽ gͦ rachel. ⁊ sẽpulta in¬
uuia quȩ cducit effrat̃a. hȩc ẽ bethleem. Erex̃s
iacob titulum suꝑ sepulchrum eiꝰ. hic ẽ titu¬
lus monumenti rachel usq in p̃sentem diẽ.
Egressus inde: fixit tab̾naculum transtur.¬

Expanded text:
filius dexterae mortua est ergo Rahel et sepulta invia quae ducit Efratham haec est Bethleem erexitque Iacob titulum super sepulchrum eius hic est titulus monumenti Rahel usque in praesentem diem egressus inde fixit tabernaculum trans tur
Abbreviated transcription (Latin):
płs cum eo. edificauitq altare. ⁊ appellauit
nomen loci illius domus dĩ. Ibi enim appa¬
ruit ei ds: cum fug̾et frẽm suum. Eodem
tempore mortua ẽ debbora nutrix rebeccȩ:⁊
sepulta ẽ ad radices bethel. subt̃ quercum.
Uocatum ẽ nom̃ loci. quercus fietus. Appa¬
ruit aut̃ it̾um ds̃ iacob. pꝰ qũa reu̾sus ẽ de me¬
sopotamia sẏtiȩ. benedyxitq ei dicens. Non

Expanded text:
s cum eo aedificavitque ibi altare et appellavit nomen loci Domus Dei ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei
Abbreviated transcription (Latin):
et filios suos ⁊ filias. et omñe amm̃a domꝰ suȩ
et sub̾am. ⁊ pecora. et cuncta quȩ hab̾e pot̾at.
in t̾ra chanaan. ⁊ abiit in alt̾am region̾ẽ. reces¬
sitq a fr̃e suo iacob. Diuites enim erant ualde.
et simul habitare ñ pot̾ant: nec sustinebat eos
t̾ra ꝑegͥnationis eoꝵ p̃ multitudine gregum
Habitauitq esau in monte seyr. ipse ẽ edom.
hȩ sunt aut generationes esau pał̃s edom. in

Expanded text:
et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre suo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitare non poterant: nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum. Habitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. Hae sunt autem generationes Esau patris Edom in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ dixit ⁊ fac
ibi altare mͥ qͥ
apparui tͥ. sed
łs dicit. fac ibi
aram deo qͥ
apparuit tibie
Utrũ filiꝰ appa¬
pat̾ hoc dicit :
an in aliqͦ ge¬
nere locutioniᷤ
annumerandũ:

Expanded text:
n dixit, Et fac ibi altare mihi, qui apparui tibi; sed Deus dicit: Fac ibi aram Deo, qui apparuit tibi? Utrum Filius ibi appaPater hoc dicit? an in aliquo genere locutionis annumerandum,
Abbreviated transcription (Latin):
hic docet᷑ impletũ.
iug̾ Querit᷑ autem
cum semel dix̾at
ad iacob iam ñ
uocaberis iacob
s isrł erit nom̃
tuũ: cur postea
legatur eodem
tatus: quod in
freq̃ntissimis lo¬
ꝑtinere ꝓmissionẽ
ubi sic uidebit᷑
a patrib uisus.
uetꝰ. qr nichil re¬
manebit uł in
ipso corpore uetu¬
statis: & dĩ uifio
summum erit
premium:

Expanded text:
hic docetur expletum. Quaeritur autem, cum semel dixerat ad Jacob: Jam non vocaberis Jacob, sed Israel erit nomen tuum, cur postea legitur eodem tatus, quod in frequentissimis lopertinere promissionem, ubi sic uidebitur a patribus uisus. uetus. quia nihil remanebit uel in ipso corpore uetustatis et dei uisio summum erit praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
Et conglutinata ẽ anima eius cum ea. tri¬
stemq blandiciis deliniuit. Et ꝑgens ad¬
emor patrem suum. accipe mͥ inquit puel¬
lam hanc conugem. Quod cum audiss
iacob absentib filiis. et in pastu occupatis
pecoꝵ siluit donec redirent. Egresso aut̃
emor patre sichem ut loqueret᷑ ad iacob: ec¬
ce filii eius ueniebant de agro. Auditoq
qd̃ acciderat. irati sunt ualde. eo qd̾ fecdam¬

Expanded text:
et conglutinata est anima eius cum ea tristemque blanditiis delinivit et Emor patrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis pecorum siluit donec redirent egresso autem Emor patre Sychem ut loqueretur ad Iacob ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eo q
Abbreviated transcription (Latin):
eund̾e beniamin
rachel pareret uoca
paulũ qͥ afflig̾et fi¬
lios eccłiȩ ꝑsecutio¬
nis sue tẽpore :¬
¶ Alit̾. ꝑ beniamin
t̾restris figurabat᷑
acclamando uocib
sanguis eiꝰ sr̃ noᷤ. ⁊c.¬

Expanded text:
eumdem Benjamin Rachel pareret, vocaPaulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? Sive aliter per Benjamin terrestris figurabaturacclamando vocibus: Sanguis ejus super nos
Abbreviated transcription (Latin):
nec distulit adolescens quinstatim qd̃ pe¬
tebatur expleret. Amabat eñĩ puellam ual¬
de. ⁊ ipse erat inclitus in om̃ĩ domo palłs sui
Ingressiq portam urbis. loquuti sunt ppło.
Uiri isti pacifici sunt. et uolunt habitare
nob̾cum. Negocient᷑ in t̾ra. et exerceant eam.
quȩ spaciosa ⁊ lata cultorib indiget. Falias
eoꝵ accipiemus ixores. ⁊ nr̃as eis dabimus.
Unumẽ. quo differtur t̾mbonum. Si cir¬
cumcidamus masculos nr̃os ritum gentis
imitantis: et sub̾a eoꝵ et pecora. ⁊ cuncta q̃
possident nr̃a erunt. tantũi in hoc adquies.¬
camus.⁊ habitantes simul. uñu efficiamus.

Expanded text:
nec distulit adulescens quin statim quotebatur expleret amabat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui ingressique portam urbis locuti sunt populo viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur in terra et exerceant eam quae spatiosa et lata cultoribus indiget filias eorum accipiemus uxores et nostras illis dabimus unum est quod differtur tantum bonum si circumcidamus masculos nostros ritum gentis imitantes et substantia eorum et pecora et cuncta quae possident nostra erunt tantum in hoc adquiescamus et habitantes simul unum efficiemus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas appellet᷑.
cũ ierłm in qua
regnauit melchi¬
sedech. salem ante
sit dicta. Aut gͥ
ut ide urbis ⁊ loci
nom̃ in alia ⁊ alia
tribu sit: aut cer¬
te istã salem quȩ
tur dicemꝰ int̾pre¬
tari osũmatam
atq ꝑfectã. & illã
quȩ postea ierłm¬

Expanded text:
civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Sale ante sit dicta. Aut igiut idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit. Aut certe ista salem, quae tur, dicimus hi interpretari consummatam atque perfectam, et illam quae postea Jer
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. queritur
qͣre &e maures
quȩ si ornam̃ta
erant. ad ydo¬
latriã ñ ꝑtine¬
bant: nͥ qr intel¬
ligendũ ẽ fila¬
cteria fuisse doꝵ¬
beccã a seruo
abrahe maures
accepisse scͥptura
testat᷑: qͦd ñ fieret
si ei maures ornam̃¬
ẏdolis datȩ st̃: ut
dictũ ẽ ydoloꝵ
philacteria fu

Expanded text:
tur quare inaures, quae ornamenta erant et ad idololatriam non pertinebant, nisi quia intelligendum est phylacteria fuisse daebeccam a servo Abrahae inaures accepisse Scriptura testatur; quod non fieret, si ei inaures ornameidolis datae sunt, ut dictum est, idolorum phylacteria f
Abbreviated transcription (Latin):
qr uidelicet
ris ext̾iorib
diabolus corrũ¬
pit. Ꝙ agglu¬
tinata ẽ aĩa
eiꝰ cũ ea: quia
unitã sibi ꝑ
iniquitatem
respicit. E qr
cũ mens a cul¬
ꝑa resipiscit
afficitur. atq
admissũ flere
conat᷑. corrup¬
tor aũ sp̃s spes
ac securitates
uacuas ante
ocłos uocat.
quatinꝰ utili¬
tatẽ tristiciȩ
subtrahat:
recte illic sub¬
iungit᷑. Tri¬
Modo enun
alioꝵ facta
grauiora. mͦ
nichil ee qͦd
ꝑpetratũ est:
modo miseri¬
cordẽ đm loqͥ¬
tur. mͦ adhuc
tempꝰ subseq̃n
ad penitenti¬
am pollicet᷑:
ut dũ ꝑ hec
mens decepta
ducit᷑. ab in¬
tentione pe

Expanded text:
quia videlicet ris exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, afficitur, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic subjungitur: TriModo enim aliorum facta graviora, modo nichil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum per hec mens decepta ducitur, ab intentione pe
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. a. d.s. nr̃as ᷤᷤ
⁊elus quẽ habu¬
ere filiĩ iacob in
uleiscendo stupͦ
quatinꝰ habeañ
curã animarũ
sibi cõmissarũ
ne uiolent᷑ aut
corꝑali delicto
sci omnẽ inobe¬
dientiã resisten¬
tẽ ueritati: atq
excõmunicatio¬
nis gladio feri¬
ant stupratorẽ
ne ꝓ tanto com¬
misso impunꝰ
euadat:

Expanded text:
re nostra interea locutus est Deuselus quem habuerunt filii Jacob in ulciscendo stuproquatenus habeant curam animarum sibi commissarum, ne violentur aut corporali delicto,sci omnem inobedientiam resistentem veritati, atque excommunicationis gladio feriant stupratorem, ne pro tanto commisso impunitus evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
rem eẽt oꝑatus in isrł. et uiolata filia iacob
rem illicitam ꝑpetrasset. Loquutus ẽ itaq
emor ad eos. Sichem filii mei adhesit anima
uicissim conubia. Filias ur̃as tradite nobis.
et filias nĩas accipite. ⁊ habitate nob̾cum.
Terra in potestate uĩa ẽ: exercete negocia¬
mini. ⁊ possidete eam. S ⁊ sichem ad pa¬
tr̃e ⁊ ad fr̃s eius ait. Inueniam gr̃ãm coram¬
uob̾. et quȩcumq statueritis. dabo. Aiigete

Expanded text:
rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei adhesit anima vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite et habitate nobiscum terra in potestate vestra est exercete negotiamini et possidete eam sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coramet quaecumque statueritis
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet gͦ his u̾bis
ñ transeunt᷑ sic̃ uia¬
tor solet. illic mansis¬
se iacob: s agrũ e¬
misse. ⁊ tab̾nacłm
ostituisse. aram in¬
struxisse. ac ꝑ hoc
diutiꝰ in habitasse:
filiã uͦ eiꝰ cũ ad eam
uenisset etatẽ ut
amicas iã hr̃e posset
condisc̾e uoluisse fili¬
as cuuũ loci. atq ita
factã ẽẽ ꝓ illa cruen¬
tissimã cedẽ & dep̃¬
dationẽ : qͦd iã ut
puto q̃stionẽ ñ ht̃.
Multitudo enĩ ñ parua
erat cũ iacob: qui

Expanded text:
adparet ergo his uerbis non transeunter, sicut uiator solet, illic mansisse Iacob, sed agrum emisse. tabernaculum constituisse, aram instruxisse ac per hoc diutius habitasse; filiam uero eius cum ad eam uenisset aetatem, ut amicas habere iam posset, condiscere uoluisse filias ciuium loci; atque ita factam esse pro illa cruentissimam caedem et depraedationem, quae iam, ut puto. quaestionem non habet. multitudo enim non parua erat cum I
Abbreviated transcription (Latin):
test. Qͥã sit lib̾tatis ł qͥd potestatis. xiii¬
on auter arbitͥum homi¬
nis idcͥco liberũ dicimꝰ.
quia ꝓmptum habeat bonỹ
uel malũ fac̾e̾. s qr libere ht
bono uel malo consentire:
bertatis. Libertatis uͦ est qd
consensꝰ eiꝰ extorqueri uel co¬
hiberi non potest: uisi ultro

Expanded text:
. Quid sit libertatis vel quid potestatis. Non autem arbitrium hominis idcirco liberum dicimus, quia promptum habeat bonum vel malum facere, sed quia liberum habet bono vel malo non consentire. bertatis. Libertatis vero est quod consensus ejus extorqueri vel cohiberi non potest. Po
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sychem humerum suũ
ad portandum. & libenter de¬
sudat. s ad solum sͥ nomen
faciendum. Recolamus mͦ:
quod de ysachar legimꝰ. Isa¬
dit requiem quod eẽt bona
a t̾ram quod eẽt oꝑtima. &
supposuit humerum suum
ad portandum. Ibi ysachar
asinum se reputat. a humerũ
suum ad portandum incliuat.
Hio emor asinus dr̃: & sychem
laboriosum humerũ habere
demonstratur: Uidetis quiã
quicquid agitur pro letĩa ue¬
ra: totum exercet᷑ ꝑro letia
uana. Ysachar laborat pro
requie q̃uam uidit: sychemi
prolandis uanitate quam
concupiuit Recte tam̃ non
laboriosus. s labor appellatͣ.
quia ꝑ suum laborera ad
ueram requiem non ꝑducit᷑.
Quam rec̃te autem lab̾or di¬
catur testatur labor ypos

Expanded text:
itaque Sichem humerum suum itaque Sichem humerum suum ad portandum, et libenter desudat, sed ad solum nomen sibi faciendum. Recolamus modo quod de Issachar legimus: IssaVidit requiem quod esset bona: et terram quod optima: Et supposuit humerum suum ad pasinum se reputat, et humerum suum ad portandum inclinat. Hic Emor asinus dicitur, et Sichem laboriosum humerum habere demonstratur. Videtis quia quidquid agitur pro laetitia vera, totum exercetur pro laetitia vana. Issachar laborat pro requie quam vidit. Sichem pro laudis vanitate quam concupiscit. Recte tamen non laboriosus, sed labor appellatur, quia per suum laborem ad veram requiem non perducitur. Quod autem recte labor dicatur, testatur l
Abbreviated transcription (Latin):
na non tam pro conscientia qua
p uerecundia pudenda sua cͥcũ¬
cidere. qui inquam alii erunt.
quam amor ꝓpͥe excellentie. ꝙ̾
amor uane glorie Talis filias
de tali patre: de amore proprie
excellentie amor uane gles Atten¬
de gͣ nnc hunc emor quam
sit stultus. & inuenies quam
recte asinus nuncupetetur.
Uideamus gͦ unde extollit᷑. gle
tur unde Si de eo quod non ħt.
s habere se credit: Hac queso stul¬
dicat. Quid habes inquit quod
non accepisti. Si autem accepiᷤ¬
ti quid głaris quasi non acceꝑiͤ
¶x quidem accepisse: non accipi¬
entis ẽ. s ueraciter gła dantis
Quid enim habet homo ppͥu
nisi pecc̃m. su̾ quale erit gloria¬
ri de malo proprioͥ. siuie debo¬
no alieno: Tali s utiq gloria¬
tor quam uere est stultus: tã
recte appellatur & asinus .S
& quod sychem humerus uł
labor dicitur: ad idem pertine¬
re uidetur. Humeris enim o¬
nera portamus: os hoc agendo
utique laboramus. Supponit

Expanded text:
Dina, non tam pro conscientia quam Dina, non tam pro conscientia quam pro verecundia pudenda sua circumcidere: qui, inquam, alii erunt, quam amor propriae excellentiae et amor vanae gloriae. Talis filius de tali patre, de amore propriae excellentiae amor vanae gloriae. Attende nunc ergo hunc Emor, quam sit stultus; et invenies quam recte nuncupetur asinus. Videamus ergo unde extollitur, unde glorietur. Si de eo quod non habet, sed habere se credit, hac, quaeso, stulei Apostolus dicat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Et quidem accepisse non accipientis, sed veraciter est gloria dantis. Quid enim habet homo proprium nisi peccatum? Et quale erit gloriari de malo proprio, sive de bono alieno? Talis itaque gloriator, quam vere est stultus, tam recte appellatur et asinus. Sed et quod Sichem humerus vel labor dicitur, ad idem pertinere videtur. Humeris enim onera portamus, et hoc agendo utique laboramus. Supponit
Abbreviated transcription (Latin):
captiuamur. O quã singularis
huuis dine pulcͥtudo. quã cele¬
bris eius dilectio: cuius pulcͥtu¬
dinem ꝑene nemo non miratur
ciuus dilectione pene nemo ñ
delectatur. Huius rei sichem
ille filius emor testis fit: qui ei
tam ardenti amore inhesit. ut
malet ommes mares suos absꝙ
mora ccũciłe quã illam ñ habere.
O quã multi usq hodie sunt. qͥ
quod pro dõ fac̾e̾ noluerunt. se¬
pe ꝑro amore dine effice̾ non dit¬
ferunt.: ꝙ pudendoꝵ suꝑflua. que
ꝓro deo amputare debuerant.
orta confusionis occasione. pro
euitando uerecundiȩ detͥmento.
amputare non tardant. & ma¬
lunt in amputandis uite suȩ
suꝑfluis cͥcuncisionis molestiam
subire: quã impudentes uideri.
&ͥ sine uerecumdia eẽ. S quis est
sychem uel quis pat̾ eius Uel
quid sibi uolunt huismodi
nomina: sychem qui int̾preca¬
tur humerus. uel labor: & emqr
quod sonat asinus: S si eoꝵ
facta consulimus: qui sint citius
inuenimus. Qui eium sunt qͥ
solent non tan pro dõ quam ꝑdi

Expanded text:
ivamur? O quam singularis hujus Dinae pulchritudo! quam celebris hujus dilectio, cujus pulchritudinem pene nemo non miratur, cujus dilectione pene nemo non delectatur! Hujus rei Sichem filius ille Emor testis sit, qui ei tam ardenti amore inhaesit, ut mallet omnes mares suos absque mora circumcidere quam illam non habere.O quam multi usque hodie sunt qui, quod pro Deo facere voluerunt, saepe pro amore Dinae efficere non differunt, et pudendorum superflua, quae pro Deo amputare debuerant, orta confusionis occasione, pro evitando verecundiae detrimento amputare non tardant, et malunt in amputandis vitae suae superfluis circumcisionis molestiam subire, quam impudentes videri, et sine verecundia esse! Sed quis est Sichem, vel quis pater ejus? Vel quid sibi volunt hujusmodi nomina Sichem, quod interpretatur humerus vel labor, et Emor quod sonat asinus? Sed si eorum facto consulimus, qui sint citius invenimus. Qui enim sunt qui solent non tam pro Deo quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc ad augm̃tum ma¬
li ce illud accedit. quod
hec que mortalia sunt nul¬
la pene arre. nalla sagaci¬
tate ad plenũ uitari possuit.
Quis queso se cum tanta cau

Expanded text:
dhuc ad augmentum mali et illud accedit quod haec quae mortalia sunt, nulla pene arte, nulla sagacitate ad plenum vitari possunt. Quis, quaeso, se cum tanta cau
Abbreviated transcription (Latin):
minis est infirmitati subia¬
cet: quia nec merito pollet.
quod ẽ inpotestate. nec uitio
caret quod ẽ in necessitate:
& utriq incõmodo subiacet:
& quod ẽ in libertate. & quod
ẽ in uoluntate. a planta ergo
pedis usq ad uerticem: non ẽ
in eo sanitas. Quomͦ enim
addbonam ualitudinẽ ꝑtinet.
quodd ad meritũ non ualet:
quod in retributionis iu¬
dicio nichil ẽ. & ad uerum
bonum adiuuare non potest.
immo magis uero malo ob¬
noxium reddit & reum con¬
stituit: Aplanta gͦ pedis
usq ad uerticem non ẽ in eo
sanitas. Totum infirmitas
occupat. a pede usq aduer¬
ticem. quia nec expellit ne¬
cessitatem. nec implet uo¬
luntatẽ: nec explicat. s im¬
tatem. Quo enĩ plura ualet.
eo & plura sunt. unde & ra¬
tionem reddere debet. Itaq
torum ocupauit infirii¬
tas: & a planta pedis usq ad
uerticem non est iu eo sani¬

Expanded text:
minis est infirmitati subjacet, quia nec merito pollet quod est in potestate, nec vitio caret, quod est in necessitate, et utrique incommodo subjacet, et quod est in voluntate, et quod est in libertate. A planta ergo pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Quomodo enim ad bonam valetudinem pertinet quod ad meritum non valet, quod in retributionis judicio nihili est, et ad verum bonum adjuvare non potest, imo magis vero malo obnoxium reddit, et reum constituit? A planta ergo usque ad verticem non est in eo sanitas. Totum infirmitas occupat a capite usque ad verticem, quia potestas nec expellit necessitatem, nec explet voluntatem, nec explicat, sed imtatem. Quo enim plura valet, eo et plura sunt unde et rationem reddere debet. Itaque totum occupavit infirmitas, et a planta pedis usque ad verticem non est in eo sani
Abbreviated transcription (Latin):
enu mens de turꝑi delec¬
tatione eonfunditur. ⁊ hu¬
miliat᷑ & de tali parente hu¬
militas nascit᷑ recte talis
proles aduersus talem pa¬
trem separat᷑ Similit cũ
eastitas suꝑbiam gignit.
recte ꝓlem suam talis parens
detestat᷑ & odit. & se aduersus
cam diuidit. & iuxta hunc
modum ꝓuguat sepe uir ad¬
uersus frẽm suum. & iuir¬

Expanded text:
enim mens de turpi delecenim mens de turpi delectatione confunditur, et humiliatur, et de tali parente humilitas nascitur, recte talis proles adversus talem patrem separatur. Similiter, cum castitas superbiam gignit, recte prolem suam talis parens detestatur et odit, et se adversus eam dividit et juxta hunc modum pugnat saepe vir adversus fratrem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus semetip̃m. Quis ta¬
m̃ ignorat quan sepe hoc fi¬
at.÷ ut cum suꝑbie suꝑbia ob¬
uiat. ut una alteri cedat. et
hoc ipsum quod suꝑbia uin¬
citur. suꝑbie militare conum¬
citur. Sie sepe suꝑbie exu¬
uias abicunus: & de humili
habitu ampliꝰ intuineseimꝰ.
Sic honoris sublimitas con¬
tempnit᷑ ut de honoris con¬
temptu. quanto occultius.
tanto altius subleuenur.
ded cum uideris in hunc
modum egyptios adu̾s egyptioᷤ
concurrere: uoli nurari. neq
timere. s scito quia prope ẽ
desolatio eius. Omne enun
regnum in se ipsum diuisũ
desolabitur: & domus supͣ
domum cadet. Cum ergo
uideritis p̃lia & seditiones.
& opiniones belloꝵ: uolite
terreri. Nam ille manufor¬
tis qui de celo descendit rex
fortis & potens in p̃lio: nõn
ram sed gladium. enit
enu separare patrem ad¬
uersus filium. & filium
aduersus patrẽ suum᷑ et
iuste quidem eo quod bonꝰ
pater gignat seꝑe in alum
filium. q filiꝰ bonꝰ multocieus
habeat patrem malũ. Cum

Expanded text:
adversus semetipsum. Quis tamen ignorat quam saepe hoc fiat, ut cum superbiae superbia obviat, ut una alteri cedat, etiam hoc ipsum quod superbia vincitur, superbiae militare convincitur? Sic saepe superbiae exuvias abjicimus, et de humili habitu amplius intumescimus. Sic honoris sublimitas contemnitur, ut de honoris contemptu quanto occultius, tanto altius sublimemur. Sed cum videris in hunc modum Aegyptios adversus Aegyptios concurrere, noli mirari, neque timere, sed scito quia prope est desolatio ejus. Omne enim regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Cum ergo audieritis praelia, et seditiones, et opiniones bellorum, nolite terreri. Nam ille manu fortis qui de coelo venit, rex fortis et potens in praelio, non ram, sed gladium. Venit enim separare patrem adversus filium, et filium adversus patrem suum: et juste quidem, eo quod bonus pater gignat saepe malum filium, et filius bonus multoties habeat patrem malum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Imagne &e tante amini¬
iationis eumulum illudi acee¬
dit. & nescio quid magni ꝓdi¬
gii portendait. quod etiam con¬
tentio fit inter disciplos. & bo¬
ui contendunt contra bonos/.
& fit magna contradictio. et
uehemens disceptatio inter
ipsos: & aliud sepe loquitur
eitur ab altera: & fit int̾ huiꝰ¬
modi conciues celi contentio
dura. & candem frequenter
culpam quam iubet iusticia
puniri. miscđia mandat ig¬
nosci: uec patit᷑ iusticia sepe
uel parum quid se a suo rigo¬
re relaxari: nec sustinet mĩa
uel minimum quid a sua se
lenitate deflecti: s imꝑat hec
uleisci totum: illa nititur
ad totum indulgendũ. & u¬
uaq̃q trans greditur possessi¬
onis sue terminum. & moli¬
tur occupare altius p̾diun.
& contra instituta diuine
sanctionis. & contra reglam
discretionis: non sinunt si¬
bi diuii terram in funicło
distributionis. Iuxta hunc
taq modum quuduntur
lepe boni contra bonos. & in¬
surgunt alii contra alios. et
scinditur regnum isrł in du

Expanded text:
magnae, et tantae admirationis cumulum illud accedit, et nescio quid magni prodigii portendit, quod etiam contentio fit inter discipulos, et boni contendunt contra bonos, et fit magna contradictio, et vehemens disceptatio inter ipsos: et aliud saepe loquitur citur ab alia, et fit inter hujusmodi concives coeli contentio dura, et eamdem frequenter culpam quam jubet justitia puniri, misericordia mandat ignosci, nec patitur justitia saepe, vel parum quid se a suo rigore relaxari, nec sustinet misericordia vel minimum quid a sua se lenitate deflecti. Sed imperat haec ulcisci totum, illa nititur ad totum indulgendum, et unaquaeque transgreditur possessionis suae terminum, et molitur occupare alterius praedium, et contra instituta divinae sanctionis, et contra regulam discretionis non sinunt sibi dividi terram in funiculo distributionis. Juxta hunc itaque modum dividuntur saepe boni contra bonos, et insurgunt alii contra alios, et scinditur regnum Israel in du
Abbreviated transcription (Latin):
quam longa disceptatio in¬
ter auariciam &e gulam. nõ
dico de talento. s uno solo
nũmo fiat. cum quod una
uult expendi. altera p̃cipit
rie compeseitur: ut mens
elata habeat unde głetur.
Quam multa sunt que ꝓhi¬
bet tenacia: que tam̃ p̃cipit
&̃ p̃ualet uana gła. Et in his
omnib diuidit᷑ regnũ aduir¬

Expanded text:
quam longa fiat disceptatio inter avaritiam et gulam, non dicam de talento, sed de uno solo nummo, cum quod una vult expendi, altera praecipit riae compescitur, ut mens elata habeat unde glorietur. Quam multa sunt quae prohibet tenacia, quae tamen praecipit, et praevalet vana gloria. Et in his omnibus dividitur regnum adver
Abbreviated transcription (Latin):
robur patientiȩͥ quem
lapidem me recolo. octauo lo¬
co annumerasse. Ecce lapis
fortissimus. omniumq duris¬
simus. Hunc lapidem tenet
in manib celestis militie sig¬
niferꝰ ille ꝓthomartyr stepha¬
nus: & fac̾tus est ei turris forti¬
tudinis a facie munici. In boc
lapide lapidum sep̃mentiũ
it lapidantium manꝰ. nec eoꝵ
impetum qui stridebant den¬
tib in eum. Olapis fortissimꝰ¬
o lapis durissimus: s dulcedine
plenus. O pectus robustissimũ.
s pietate plenum. Miraris qͥ¬
hec audis qͦmodo in patientia
sua possedit animam suam.
s mirari potius debuisses qͦmͦ
animus sub tanta ꝑsecutionis
a marituline. ñ amiserit dul¬
dinem suam. Ab inimicis p̃me¬
batur: &e ꝓmimicis p̃cabat᷑.
Sustinebat seuitiam humanã:
& suspiciebat głam diuinam.

Expanded text:
robur patientiae: quem lapidem me recolo octavo loco annumerasse. Ecce lapis fortissimus, omniumque durissimus. Hunc lapidem tenet in manibus coelestis militiae signifer ille protomartyr Stephanus, et factus est ei turris fortitudinis a facie inimici. In hoc lapide lapidum se prementium it lapidantium manus, nec eorum impetum, qui stridebant dentibus in eum . O lapis fortis et durus, sed dulcedine plenus! O pectus robustissimum, sed pietate plenum! Miraris quilibet audis quomodo in patientia sua possedit animam suam, sed mirari potius debuisses quomodo animus sub tanta persecutionis amaritudine non amiserit dulcedinem suam. Ab inimicis premebatur, et pro inimicis precabatur. Sustinebat saevitiam humanam, et suspiciebat gloriam divinam
Abbreviated transcription (Latin):
bus sibi ipsis contradicunt.¬
& se ipsos conuincunt. qui
honiius arbitum & liberũ
uocant. & captiuum affrr¬
inant. S qui forte captiuũ
dicunt ꝓ parte hoc intelligi
uolunt: eo quod ex parte sit
liberum. & ex parte captiuũ
S quis nesciat quia si nlle
dũos haberem. & uuo solo
adhuc p̾mente cet̾is omnib
libertate douarer. ut pote qͥ
adhue dñm baberem: liber uti¬
q recte dici non possem Con¬
stat itaq quia homuus arbi¬
trium liberum dici non pos¬
sit: si uel ex parte libertatem

Expanded text:
bus sibi ipsis contradicunt etbus sibi ipsis contradicunt et seipsos convincunt, qui hominis arbitrium et liberum vocant, et captivum affirmant. Sed forte qui captivum dicunt, pro parte hoc intelligi volunt, eo quod ex parte sit liberum, et ex parte captivum. Sed quis nesciat quia, si mille dominos haberem, et uno solo adhuc premente, caeteris omnibus libertate donarer utpote qui adhuc Dominum haberem, liber utique recte dici non possem. Constat itaque quod hominis arbitrium liberum dici non possit, si vel ex parte libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
cam unmobilem. sed uec stabi¬
lem liabere possumus. Sepe
uegligentib & torpentib nob̾.
ultro offertur. & sepe in mul¬
tis & magnis conatib ur̃is
subito & inopinate subtrahi¬
turz Quamdru ergo gram a¬
missam adantiquam integ̾¬
tatem uel stabilitatẽ repara¬
re non possumus. uirtutem
mentis ad pͥmi iugoris fir¬
mitatẽ non reparamus. et
acceptam pͥme possibilitatis
potestatẽ in bono ex uitegro
non recuꝑamus: & languo¬
rem capitis in qualieuniq
uirtutum ꝓfectu ex magna
parte necessario sustinemus.
Manet itaq infirmitas eism
libertate & libertas cum ui¬
firmitate: in tantũ ut ueu¬
tra p̾iudicet alteri: nec infir¬
uutati libertas. uec libertati
inftrmitas: quia nee infirmi¬
tas muruit libertatẽ. uec lib̾¬
tas aufert infirmitatẽ. Cum
igitur legis uel audis liberũ
arbitrium ẽẽ captiuum: iu¬
chil aliud intellige quam in
nat per caput languiduni.
Alioquui contrariis a̾sertioni¬

Expanded text:
cam immobilem, sed nec stabicam immobilem, sed nec stabilem habere possumus. Saepe negligentibus et torpentibus nobis ultro offertur, et saepe multis et magnis conatibus nostris subito et inopinate subtrahitur. Quandiu ergo gratiam amissam ad antiquam integritatem vel stabilitatem reparare non possumus, virtutem mentis ad primi vigoris firmitatem non reparamus, et acceptam primae possibilitatis potestatem in bono ex integro non recuperamus, et languorem capitis in qualicunque virtutum profectu ex magna parte necessario sustinemus. Manet itaque infirmitas cum libertate, et libertas cum infirmitate, intantum ut neutra praejudicet alteri, nec infirmitas libertati, nec libertas infirmitati; quia, nec infirmitas minuit libertatem, nec libertas aufert infirmitatem. Cum igitur legis vel audis liberum arbitrium esse captivum, nihil aliud intellige quam infnat per caput languidum. Alioqui contrariis assertioni
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ iuste subtrahi
non potuit. Quam q si p̃ter
meritum acceperat: sine
culpa tam̃ amtite non debe¬
bat. Nunc autẽ omni hora
potest iuste subtrahi quia
irunquã potest homo sine
culpa inueniri. Et sieut u̾
potest per se semel amissã
recuperare: sic quid̃e gratis
recuperatã non potest nisi
aliena tutela custodire.
Uide ergo quantũ int̃ pri¬
mum statum sit & scdm. iu¬
ter illum uidelicet qui fuit
ante peccatum. & hunc qui
est post hominis lapsum.
Orimo habuit grãm inte¬
gram. et stabilem: nuinc
autẽ nec integram nec stabi¬
lem. In futura autẽ uita post¬
quam absorta fuerit mors
inuictoria. habebit non solũ
stabilem: s etiam immobilẽ.
Stabilem enim ante pecca¬
tum grãm habuit: quia se¬
mel aceeytam seui seruars¬
potuit sed quod un mobilem
non habuerit: patet ex eo quod
cam post modum amisit. S
tune eam unmobilit posside¬
bit: eum eam ulteruis amit¬
tere non pot̾it. Nune auteu
quamdui in corpore peccati
mortaliter uiuimus: non di¬

Expanded text:
peccatum, juste subtrahi non potuit. Quam etsi praeter meritum acceperat, sine culpa tamen amittere non debebat. Nunc autem omni hora potest juste subtrahi, quia nunquam potest homo sine culpa inveniri. Et, sicut non potest per se semel amissam recuperare, sic quidem gratis recuperatam non potest nisi ex aliena tutela custodire. Vide ergo quantum sit inter primum statum et secundum, inter illum videlicet qui fuit ante peccatum, et hunc qui est post hominis lapsum. Primo habuit gratiam integram et stabilem, nunc autem nec integram nec stabilem. In futura autem vita postquam absorpta fuerit mors in victoria habebit non solum stabilem, sed etiam immobilem. Stabilem enim ante peccatum gratiam habuit, quia semel acceptam semper servarpotuit. Sed quod immobilem non habuerit, patet ex eo quod eam postmodum amisit. Sed tunc eam immobiliter possidebit, cum eam ulterius amittere non poterit. Nunc autem quandiu in corpore peccati mortaliter vivimus, non di
Abbreviated transcription (Latin):
datione oporteat presump¬
tionem reprumere
ic ce tu cum locũ confiden¬
tie te ipsũ tenere ꝑ̃sẽser s ꝙ
meritis tuis altiora p̾sumere
ꝑspexeris: memento stati qͥd
aliqñ fueris. ⁊ ad maloꝵ la¬
pidũ congeriẽ. oculos refle¬
c̃tens. teipsum in humilitate
custodis. Bonum est sane p̃fu¬
mere: non de tua tamen fortitudi

Expanded text:
e oporteat praesumptionem reprimere. Sic et tu cum locum confidentiae teipsum tenere praesenseris, et meritis tuis altiora praesumere perspexeris, memento statim quid aliquando fueris, et ad malorum lapidum congeriem oculos reflectens teipsum in humilitate custodis. Bonum est sane praesumere, non de tua tamen fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
commendando. quasi quendam.
testimonis tumulum erigere:
 nũquam talium lapidum
copiam habemis: nisi prius
diuinȩ uisitationis c inspira¬
tionis grãm acceꝑimꝰ. Testat᷑
hoc qui dicit: sine me nichil
potestis face̾. Ergo nec lapides
bonos est uspiam collig̾e: nisi
ex eius oꝑatione. S maloꝵ la¬
pidum. innumeram multitu¬
dinem facile inuenimus: quos
ex tota uita nr̃a copiose ł ad
manum colliginus. Quid
gͦ opus fuit hoꝵ locũ desi¬
gnare: quos ub̾tim possumꝰ
un decumq congregare: Cogitet
gͦ quisq cuiꝰ duritiȩ cuus ob¬
stinatie fuerit. quociens eum
diuina gra deseruerit. sibiq
ip̃i reliquit: & hoc faciens ma¬
loꝵ lapidum tumulũ erexit.
In hunc itaq modum possu¬
mus tumulos erig̾e. & diu̾sos
e diu̾so constituere: hinc urnũ
de lapidibus bonis. illincahũ
de lapidib malis. Bonoꝵ la¬
pidum sibi congeriem insti¬
tuit. qui ait. In et̾num non
obliuiscar uistificationes tua.

Expanded text:
commendando quasi quemdam commendando quasi quemdam testimonii tumulum erigere? Sed nunquam talium lapidum copiam habemus, nisi prius divinae visitationis et inspirationis gratiam acceperimus. Testatur hoc qui dicit: Sine me nihil potestis facere ; ergo nec lapides bonos est uspiam colligere nisi ex ejus operatione. Sed malorum lapidum innumeram multitudinem facile invenimus, quos ex tota vita nostra copiose et ad manum colligimus. Quid ergo opus fuit horum locum designare, quos ubertim possumus undecunque congregare? Cogitet ergo quisque cujus duritiei, cujus obstinationis fuerit, quoties eum divina gratia deseruit, sibique ipsi reliquit: et hoc faciens malorum lapidum tumulum erexit. In hunc itaque modum possumus tumulos erigere, et diversos e diverso constituere, hinc unum de lapidibus bonis, illinc alium de lapidibus malis. Bonorum lapidum sibi congeriem instituit, qui dixit: In aeternum non obliviscar justificationes tuas,
Abbreviated transcription (Latin):
rere uel muenire õporteat.
manifeste designat: de his aũ
ad inuentionis locum det̾mi¬
desperationie
llud autem uidetur mirum.
magnaq ad miratione dignum.
quod iubemur bonos lapides
de bono loco collectos. in malo
loco repon̾e: malos autem lapi¬
des undecumq collectos in bo¬
no loco aggregare. Locus bonꝰ
p̃sumptio confidentiȩ: locus
malus desperatio diffidentiȩ.
S̾ tamen debemus in loco con¬
fidentie. congregare lapides
malos: & in loco diffidentiȩ.
congregare lapides bonos.
In die bonoꝵ ne immemor sis
maloꝵ. & congregasti lapides
malos in loco bono. & in die
maloꝵ ne immemor sis bonoꝵ
&e congregasti lapides bonos
in loco malo. Quid enim est
lapides bonos de medio iordani
de loco uidelicet fac̃ti ꝓdigii
collig̾e. nisi statum mentis. qͣ¬
lis temꝑe diuine uisitatiõis
fuerit. diligent̾ retractare.
ce cuius firmitatis scđm unã¬
quamq uirtutem extit̾it. sub¬
tilit̾ inuestigare.: memorieq

Expanded text:
rere vel invenire oporteat, rere vel invenire oporteat, manifeste designat; de his autem adinventionis locum determidesperationis. Sed illud videtur mirum magnaque admiratione dignum quod jubemur bonos lapides de bono loco collectos in malo loco reponere, malos autem lapides undecunque collectos in bono loco aggregare. Locus bonus praesumptio confidentiae, locus malus desperatio diffidentiae. Sed tamen debemus in loco confidentiae congregare lapides malos, et in loco diffidentiae congregare lapides bonos. In die bonorum ne immemor sis malorum, et congregasti lapides malos in loco bono, et in die malorum ne immemor sis bonorum, et congregasti lapides bonos in loco malo. Quid enim est lapides bonos de medio Jordanis de loco videlicet facti prodigii colligere, nisi statum mentis qualis tempore divinae visitationis fuerit diligenter retractare, et cujus firmitatis secundum unamquamque virtutem exstiterit subtiliter investigare, memoriaeque
Abbreviated transcription (Latin):
ssignauimus differentiã
locoꝵ. uideamꝰ ce duo gen̾a
lapidum. Puto esse unum ge¬
nus lapidum bonoꝵ: aliud
tio in bono. ad lapides autem
malos: quelibet mentis obdu¬
ratio in malo. Quid tͥ uidet᷑:
Soliditas. stabilitas. firmitas.
grauitas. ce multa in hunc
modum. nonne tͥ uidentur
quandam in se lapidum simi¬
litudinem trahere. & ꝓ simi¬
litudinis uire. tale sͥ nomen
uiste uendicare᷑ Quid dicimꝰ
de cordis duritia. tenacia uł
obstinatia. quid de asꝑitate
austeritate. & erudelitate:¬
Nonne sͥ lapidis nomen defen¬
dunt. que in se lapidum simi¬
litudinem trahunt: S priores
illi ꝑtinent ad lapides bonos:
sicut &e isti posteriores ad lapi¬
des malos. S̾ puto non ẽẽ eius¬
dem facilitatis bonos uel maloᷤ
lapides inuenire. co quod diffi¬
cilius est bonos lapides quam
maloꝵ copiam reꝑire. Omne enĩ
ꝑreciosum. rarum. Boni gͦ col¬
liguntur de medio iordanis:
in ali autẽ de quib cumq locis.
De illis scriptura ubi eos que¬

Expanded text:
ssignavimus differentiam locorum, videamus et duo genera lapidum. Puto esse unum genus lapidum bonorum, putotio in bono; ad lapides autem malos, quaelibet mentis obduratio in malo. Quid tibi videtur? Soliditas, stabilitas, firmitas, gravitas et multa in hunc modum, nonne tibi videntur quamdam in se lapidum similitudinem trahere, et pro similitudinis jure sibi tale nomen juste vindicare? Quid dicimus de cordis duritia, tenacia vel obstinatia? quid de asperitate, austeritate et crudelitateNonne sibi lapidis nomen defendunt quae in se lapidum similitudinem trahunt? Sed priores illi pertinent ad lapides bonos, sicut et isti posteriores ad lapides malos. Sed puto non esse ejusdem facilitatis bonos vel malos lapides invenire, eo quod difficilius sit bonos lapides quam malorum copiam reperire. Omne enim pretiosum rarum. Boni ergo colliguntur de medio Jordanis, mali autem de quibuscunque locis. De illis Scriptura, ubi eos quae
Abbreviated transcription (Latin):
cientia numquam ad optiuos
filios facẽt: isi sororis sue rachel
adoptiuam sobolem assidue c̾ne̾t
Qs enim uiꝗͣ affectioni cordis pos¬
t cogetur aspice Nunc autẽ ꝑ assi¬
duam consid̾ationem futaroꝵ
maloꝵ facile ei ꝑsuadet᷑ dtemptꝰ
p̃sentium bonoꝵ. Q iterum ꝑ
iugem contẽplationẽ ȩt̾nȩ felici

Expanded text:
tientia, nunquam adoptivos tientia, nunquam adoptivos filios faceret, nisi sororis suae Rachel adoptivam sobolem assidue cerneret. Quis enim unquam affectioni cordis poster cogeretur aspicere? Nunc autem per assiduam considerationem futurorum malorum facile ei persuadetur contemptus praesentium bonorum. Et iterum per jugem contemplation
Abbreviated transcription (Latin):
appellare uoluit: & patientiş rił¬
gorem. ñ miserum. s beatum nb̃¬
minare decreuit. Hoc aut̃ bre¬
uiter hic cominemorare uolumꝰ
quod ꝑ gad non solam illam
quȩ in cibo & potu est abstiñ¬
tiam intelligere debemus: im
mo ꝑ gad. & aser intelligimus
omnis suꝑflue dilectionis et
cuilib corꝑalis afflictiõis ab¬
stinentiã. uel patientidmn. ⁊
onũbus. que ꝑ .x. senẜ carne¬
q̃so lia. ancillãsuã uiro suo tͣ¬
dẽt. uel tales filios adoptaret:
nisi sororis sue exẽplo ꝓuocata
fuiss Priuis enim semꝑ es ⁊
ut ancilla rachel redigat᷑ sub ui¬
ri potestate. qͣ ancilla liȩ. Si e¬
num imaginationis euagatio. qͣ
fit ꝑ inutiles cogitatiões pͥus ñ
o talia raruis cogitau̾is: tãto ra¬
rius tanto tepidus nimirũ ea
desi d̾erabis. Hȩc ni fallor. est cau¬
sa cur sub uirili dominio pͥor
incuruet᷑ bala. ꝙͣ delpha. Patecͥ
nichilomirꝰ quod de gad &¬
aser. abstinentia udelicet ⁊ ꝓui¬

Expanded text:
appellare voluit, et patientiae riappellare voluit, et patientiae rigorem non miserum, sed beatum appellare decrevit. Hoc autem breviter hic commemorare volumus, quod per Gad non solam illam quae in cibo et potu est abstinentiam intelligere debemus; imo per Gad et Aser intelligimus omnis superfluae delectationis, aut cujuslibet corporalis afflictionis abstinentiam vel patientiam, in omnibus quae eso, Lia ancillam suam viro suo traderet, vel tales filios adoptaret, nisi sororis suae exemplo provocata fuisset? Prius enim semper est ut ancilla Rachel redigatur sub viri potestate quam ancilla Liae. Si enim imaginationis evagatio quae fit per inutiles cogitationes prius noto talia rarius cogitaveris, tanto rarius, tanto tepidius nimirum ea desiderabis. Haec, nisi fallor, est causa cur sub virili dominio prior incurvetur Bala quam Zelpha. Patet nihilominus quod de Gad Aser abstinentia, videlicet et pa