comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in musicam. uerbisq arte modula¬
tis. ad illum redire facit. a quo pro
salute humani generis diuinum
uenit eloquiũ. Cantus qͥ oblectat
aures. & animas instruit. Eit uox
una psallentiũ. & cum angłis dĩ
qͦs audire non possumꝰ. laudũ uer¬
ba miscemꝰ. Per illũ scilucet qui
sicut ipse in apocalipsi dicit. Ego
sum radix. & origo dauid. A quo &
eoꝵ preconia comꝓbent᷑. Ipsi eiuim
diem uenturũ matutina exultatione
conciliant. ipsi nobis horam terciam
tione letificant. ipsi nona ieiunia
resoluunt. ipsi diei postrema conclu¬
dunt. ipsi noctis aduentu ne mens
nr̃a tenebretur efficiunt. sicut ipsi
dicunt. N ox illuminatio in deliciis
meis. Cm̃ tenebrȩ ñ tenebrabunt᷑
abs te dñe. ut merito se a uera uita
credat alienũ. quisqͥs huiꝰ muneris
iocunditate non fruitur. Quoꝵ
uirtutes ut breuit̾ diumꝰ sermo
concluderet in septuagesimo psalmo
dicturꝰ est. Ego aut̃ confitebor tͥ

Expanded text:
in musicam, verbisque arte modulain musicam, verbisque arte modulatis ad illum redire facit, a quo pro salute humani generis divinum venit eloquium. Cantus qui aures oblectat et animas instruit, fit vox una psallentium, et cum angelis Dei, quos audire non possumus, laudum verba miscemus, per illum scilicet qui um Christum, sicut ipse in Apocalypsi dicit: Ego sum radix et origo David . A quo et eorum praeconia comprobentur. Ipsi enim diem venturum matutina exsultatione conciliant, ipsi nobis primam diei hotione laetificant, ipsi nobis nona jejunia resolvunt, ipsi diei postrema concludunt, ipsi noctis adventu, ne mens nostra tenebretur efficiunt, sicut ipsi dicunt: Nox illuminatio mea in deliciis meis: quoniam tenebrae non tenebrabuntur abs te, Domine ; ut merito se a vera vita credat alienum, quisquis hujus muneris jucunditate non fruitur. Quorum virtutes ut breviter divinus sermo concluderet, in septuagesimo psalmo dicturus est: Ego autem confitebor tibi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam psalmoꝵ salutari institutiõe
formati. turbidos & tempestuosos
animos declinant in limpidam &
tranquillissimam uitã. Modo pro¬
mittentes dm̃ ꝓpt̾ salutem credentiũ
uisualit̾ humanandũ. & ad uidican¬
dum orbem. eẽ. uenturũ. mͦ cõmo¬
nent lacrimis peccata diluere. elemo¬
sinis delicta curare. modo sacris orati¬
onib reuerent̃ attoniti. mͦ hebrei
alfabeti uirtute ꝓfundi. mͦ de passio¬
ne & de resurrectione dñi silutaria
p̃dicantes. mͦ lamentantiũ deploratio¬
ne piissimi. mͦ uersuũ repeticione
quedam nob̾ sacramenta pandentes.
mͦ canticoꝵ graduũ ascensione mira¬
biles: postremo suꝑnis laudib felicit᷑
inherentes. B eata copia. in explica¬
bile desid̾ium. stupenda ꝓfunditas.
Non potest auimꝰ fidelis expleri. qui
ceꝑit inde satiari. ꝑsalmi sunt de¬
niq qui nobis gratas faciunt. eẽ.
uigilias. quando silenti nocte psal¬
lentib choris humana uox erũpit

Expanded text:
quidam psalmorum salutari institutione quidam psalmorum salutari institutione formati, turbidos et tempestuosos animos declinant in limpidam et tranquillissimam vitam; modo promittentes Deum propter salutem credentium visualiter humanandum, et ad judicandum orbem esse venturum; modo commonent lacrymis peccata diluere, eleemosynis delicta curare; modo sacris orationibus reverenter attoniti; modo Hebraei alphabeti virtute profundi; modo de passione et resurrectione Domini salutaria praedicantes; modo lamentantium deploratione piissimi; modo versuum repetitione quaedam nobis sacramenta pandentes; modo canticorum graduum ascensione mirabiles; postremo supernis laudibus feliciter inhaerentes, beata copia, inexplicabile desiderium, stupenda profunditas. Non potest animus fidelis expleri, qui coeperit inde satiari. Psalmi sunt denique, qui nobis gratas faciunt esse vigilias, quando silenti nocte psallentibus choris humana vox erumpit
Abbreviated transcription (Latin):
um fratrũ numerosi codicis cõrꝑa
prestarentur: ita & ad bibliothecȩ
cautelam unꝰ relictꝰ est. & ꝓpt̾ con¬
gregationis studium cõmodissime
forntan noscitur. ẽẽ. diuisꝰ. Quappt̃
mandato dñi ꝯfidentes. celestis myste¬
riĩ claustra pulsemꝰ. ut aperiat sen¬
sib nr̃is floriferas sedes. quatinꝰ in
illo çęlesti paradẏso salutarit̃ intro¬
ducti. spiritalia poma sine aliqua
pͥmi hominis transgressione carpamꝰ.
Uere choruscus liber. sermo lampabilis.
cura sauciati cordis. fauus interioris
hominis. pinax spiritaliũ ꝑsonarũ.
occultarũ lingua uirtutũ. quȩ meli¬
nat suꝑbos humilitati. reges pauꝑib
subdit. affabilitate paruulos nutrit.
Tanta enam illic est pulchritudo sen¬
suum & stillantiũ medicina uerboꝵ.
ut merito hic illud salomonis apte¬
tur. qd̃ dixit in cantico canticorum.
Ortꝰ conclusꝰ. & fons signatꝰ. paradysꝰ
plenus om̃ium pomoꝵ. Modo enun

Expanded text:
um fratrum numerosi codicis corpora um fratrum numerosi codicis corpora praestarentur. Ita et ad bibliothecae cautelam unus derelictus est, et propter congregationis studium commodissime forsitan noscitur esse divisus. Quapropter mandato Domini confidentes, coelestis mysterii claustra pulsemus, ut aperiat sensibus nostris floriferas sedes; quatenus in illo coelesti paradiso salutariter introducti, spiritalia poma sine aliqua primi hominis transgressione carpamus. Vere coruscus liber, sermo lampabilis, cura sauciati cordis, favus interioris hominis, pinax spiritualium personarum, occultarum lingua virtutum, quae inclinat superbos humiliatis, reges pauperibus subdit, affabilitate parvulos nutrit. Tanta enim illic est pulchritudo sensuum et stillantium medicina verborum, ut merito hic illud Salomonis aptetur, quod dixit in Cantico canticorum: 2 Hortus conclusus, et fons signatus, paradisus plenus omnium pomorum . Modo enim
Abbreviated transcription (Latin):
largiente in ruulos uadosos compen¬
diosa breuitate deduxi. uno codice tã
diffusa complectens: quȩ ille in decadas
quindecim mirabilit̾ explicauit. Sed
ut quidam de homero ait. tale est.
de eiꝰ sensu aliquid subripere. quale
herculi clauam de manu tollere. Est
disputator. Decurrit quippe tamꝙ̃.
fons purissimꝰ. nulla fece pollutꝰ. s
integritate sidi ꝑscuerans. Nescit
hereticis dare. unde possint aliqua
colluctatione defendere. Totꝰ catho¬
licꝰ. totꝰ orthodoxus inuenitur. &
in eccłia dñi suauissimo nitore res¬
plendens. suꝑni luminis claritate
radiatur. Quedam uͦ nouit̃ inuenta
post tam mirabilem magistrũ sola
dñi presumptione subiẽci. qͥ paruu-¬
lis confidentiam. cecis usum. mutis
sermonẽ. surdis prestat auditum.
Quem tam̃ codicem etiam ꝑ quinqua¬
genos psalmos cum p̾fationib suis
trina sum diuisione partitꝰ. ut &
claritas litterȩ saniorib oculis se
pulchriꝰ aperiret. & desid̾io legenti¬

Expanded text:
largiente, in rivulos vadosos compenlargiente, in rivulos vadosos compendiosa brevitate deduxi: uno codice tam diffusa complectens, quae ille in decadas quindecim mirabiliter explicavit. Sed ut quidam de Homero ait : Tale est de ejus sensu aliquid subripere, quale Herculi clavam de manu tollere. Est disputator. Decurrit quippe tanquam fons purissimus, nulla faece pollutus; sed in integritate fidei perseverans, nescit haereticis dare unde se possint aliqua colluctatione defendere: totus catholicus, totus orthodoxus invenitur; et in Ecclesia Domini suavissimo nitore resplendens, superni luminis claritate radiatur. Quaedam vero noviter inventa, post tam mirabilem magistrum sola Domini praesumptione subjeci, qui parvulis confidentiam, caecis visum, mutis sermonem, surdis praestat auditum. Quem tamen codicem etiam per quinquagenos psalmos cum praefationibus suis trina sum divisione partitus; ut et claritas litterae senioribus oculis se pulchrius aperiret, et desiderio legenti
Abbreviated transcription (Latin):
epulsis aliquando in ra¬
uenna urbe sollicitudinib
dignitatum. & curis scła¬
rib noxio sapore conditis.
pũ psalterii cęlestis animaꝵ
mella gustassem. id quod solent deside¬
rantes efficere. auidꝰ me ꝑscrutator in¬
mersi. ut dicta salutaria suauit᷑ inbi¬
berem. Post amarissimas actiones s
familiaris inchoantib occurrit obscu¬
ritas. quȩ uariis est intexta ꝑsonis:
& uelata parabolis. Hec in dictis ui¬
talib noxia dissimulatione preterit᷑.
dum sepe illud repperiri solet ambi¬
guũ. qd̃ magni sacramenti gestat
archanum. Tunc ad augustini fa¬
cundissimi patris confugi opinatissimã
lectionẽ. in qua tanta erat copia con¬
gesta dictoꝵ. ut retineri uix possit re¬
lectum. qd̃ abunde uidet᷑ expositum.
Credo cum nimis auidus popłos ec¬
cłiasticis dapib explere cupit. necessario
fluenta tam magnę predicationis ema¬
nauit. Quo circa memor infirmita¬
tis meȩ. mare ipsiꝰ quorũdam psalmoꝵ
fontib ꝓfundum. diuina misccłia

Expanded text:
epulsis aliquando in Ravennati urbe sollicitudinibus dignitatum, et curis saecularibus noxio sapore conditis, cum Psalterii coelestis animarum mella gustassem, id quod solent desiderantes efficere, avidus me perscrutator ingessi, ut dicta salutaria suaviter imbiberem post amarissimas actiones. Sed familiaris inchoantibus occurrit obscuritas, quae variis est intexta personis et velata parabolis. Haec in dictis vitalibus noxia dissimulatione praeteritur, dum saepe illud reperiri solet ambiguum, quod magni saarcanum. Tunc ad Augustini facundissimi Patris confugi opinatissimam lectionem, in qua tanta erat copia congesta dictorum, ut retineri vix possit relectum quod abunde videtur expositum. Credo, cum nimis avidos populos ecclesiasticis dapibus explere cupit, necessario fluenta tam magnae praedicationis emanavit. Quocirca memor infirmitatis meae, mare ipsius quorumdam psalmorum fontibus profusum, divina misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
soli xp̃o ꝓbabitur conuenire. Gloriosi
enim possunt & terrarũ principes dici.
Rex głe. nemo potest nisi solꝰ altissimꝰ
inueniri. Huic gͥ interrogationi sic̃ iã
dictũ ẽ. subiuncta responsio ẽ. ubi bene
singulis uerbis arguit᷑ iudei popłi nefan¬
da p̃sumptio. Fortis enim contͣ illos dicit᷑.
qͥ cũ cum gladiis & fustib tenendũ. eẽ. pu¬
tauerunt. Potens. quẽ illi quasi in poten¬
tem pontiopilato tradiderunt. Additũ
est qͦ potens in prelio. ne illi in concerta¬
tione sua aliqͥd p̃ualuisse crederent᷑. De¬
niq cũ ad eum tenendũ uenissent. audi¬
crunt. Ego sum. Et om̃s testante ioħe
euũ głista. retrorsum ꝓtinꝰ corruerunt.
Sic dñs saluator ꝑ uirtutes suas nob̾ eui¬
dent̾ edictꝰ ẽ. ac si ꝓprio uocabulo panderet᷑.¬

Expanded text:
soli Christo probabitur convenire. Gloriosi enim possunt et terrarum principes dici: Rex gloriae nemo potest nisi solus Altissimus inveniri. Huic igitur interrogationi, sicut jam dictum est, subjuncta responsio est: ubi bene singulis verbis arguitur Judaici populi nefanda praesumptio. Fortis enim contra illud dicitur, quia eum cum gladiis et fustibus tenendum esse putaverunt. Potens, quem illi quasi impotentem Pontio Pilato tradiderunt. Additum est quoque potens in praelio, ne illi in concertatione sua aliquid praevaluisse crederentur. Denique cum ad eum tenendum venissent, audierunt: Ego sum, et omnes, teste Joanne Evangelista, retrorsum protinus corruerunt . Sic Dominus Salvator per virtutes suas nobis evidenter edictus est, ac si proprio vocabulo panderet
Abbreviated transcription (Latin):
operatione cessamꝰ. Idoq ñ dicit illic as¬
cendere. nͥ in quo utraq potuerint in¬
ueniri. In uano uͦ accipit animam suã.
qui putat desid̾anda quȩ sunt uel tran¬
sitoria uel caduca. Ille autẽ in uano ñ
accipit. qͥ se nouit ad diuinitatis intel¬
ligentiam fuisse ꝓcreatũ. ad legem dñi
custodiendam. ad cogitationes etͣnȩ uit
Dicendo in dolo. uidet᷑ sacram̃ta ꝓmi¬
sisse si plicia. Scriptum ẽ enĩ. Iuraut
dñs & ñ penitebit cum. Legimꝰ etiam
patriarchas uirasse scĩssimos. Et quar
dicit in euũgło. non uirabis neq ꝑcelĩ

Expanded text:
operatione cessamus. Ideoque non dicit, illuc asoperatione cessamus. Ideoque non dicit, illuc ascendere, nisi in quo utraque potuerint inveniri. In vano vero accipit animam suam, qui putat desideranda quae sunt vel transitoria vel caduca. Ille autem in vano non accepit, qui se novit ad Divinitatis intelligentiam fuisse procreatum, ad legem Domini custodiendam, ad cogitationes vitae aeterDicendo in dolo, videtur sacramenta permisisse simplicia; scriptum est enim: Juravit Dominus et non poenitebit eum : legimus etiam patriarchas jurasse sanctissimos. Et quare dicit in Evangelio: Non jurabis neque
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ant numcupari. Quȩ figura dr̃
exetasinos. id ẽ exquisitio. cũ res pluras
diuisas cum interrogatione exquiren¬
tes singłis quȩ conueniunt applicamus.
Premittit gͦ interrogationes. ut apta
responsio subsequatur. Quis ascendet. a¬
Quia dicturꝰ erat montẽ id ẽ iusticiam
cet̾asq uirtutes. ad quas magno nisu
tendimꝰ. qm̃ peccatis obiuantib impe¬
dimur. S postquam dixit qͥs ascendet.
nc̃ dicit stabit. quia multo utiliꝰ ẽ in
loco sc̃o stare. quã ad eiꝰ fastigiũ puenire.
In nocens manib & mundo corde. qui ñ
accepit in uano animã suam. Ista ẽ expec̃¬
tata responsio. Innocens manib & mun¬
do corde. id ẽ cuiꝰ oꝑatio neminẽ ledit.
s quantũ potest adiuuare contendit.
Et ne putares posse sufficere innocens
manib. addidit & mundo corde. quia
frequent̃ disponimꝰ ledere. s uuamus
nolentes. Et iterũ bona uolumꝰ. s ab eoꝵ

Expanded text:
desiderant nuncupare. Quae figura dicitur desiderant nuncupare. Quae figura dicitur exetasmos, id est exquisitio, cum res complures divisas cum interrogatione exquirentes, singulis quae conveniunt applicamus. Praemittit ergo interrogationes, ut apta responsio subsequatur. Quis ascendet? Quia dicturus erat montem, id est justitiam caeterasque virtutes, ad quas magno nisu tendimus, quoniam peccatis obviantibus impedimur. Sed postquam dixit, Quis ascendet, nunc dicit, stabit, quia multo utilius est in sancto loco stare quam ad ejus fastigium pervenire.Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam. Ista est exspectata responsio: Innocens manibus et mundo corde, id est cujus operatio neminem laedit, sed quantum potest adjuvare contendit. Et ne putares posse sufficere innocens manibus, addidit et mundo corde; quia frequenter disponimus laedere, sed juvamus nolentes; et iterum bona volumus, sed ab eorum
Abbreviated transcription (Latin):
in fide rectissima ꝑseuerat. sic̃ & aliꝰ psalmꝰ
dicit. Ut in habitem in domo dñi om̃ib
dieb uitȩ meȩ. Ipse suꝑ maria funda¬
uit eam. & suꝑ flumina p̃parauit eam.
Quid ẽ supͣ maria fundare. nͥ supꝰ uicioꝵ
huiꝰ scłi tremulos fluctꝰ eccłiam firmissi¬
ma credulitate solidare. ut anchora fidĩ
fundata ꝓcellas cuiuslibet ꝑiculi ñ paues¬
cat. Unde & apłs dicit. Quam sic̃ ancho¬
ram habemꝰ animȩ tutam atq fixam.
Simili mͦ & suꝑ flumina dicit. eẽ.
p̃paratam. qm̃ ad uoluntates turbulen¬
tas ꝑsecutoꝵ aptatã constat eccłiam. ut
ei pͣue uoluntates nocere ñ ualeant.
quamius contͣ eam insana mentium
precipitatione consurgant. Quis as¬
cendet in montẽ dñi. aut qͥs stabit in
loco sc̃o eiꝰ. Postquã docuit breuiter
uniu̾sa dñi. eẽ. que condidit. nc̃ ꝑ inter¬
rogationẽ scdam ingredit᷑ partem. res¬
pondens quales. eẽ. debeant. qͥ se ipsius

Expanded text:
in fide rectissima perseverat, sicut et alius psalmus in fide rectissima perseverat, sicut et alius psalmus dicit: Ut inhabitem in domo Domini omnibus e . Vers. 2. Ipse super maria fundavit eam, et super flumina praeparavit eam. Quid est super maria fundare, nisi supra vitiorum hujus saeculi tremulos fluctus Ecclesiam firmissima credulitate solidare, ut anchora fidei fundata, procellas cujuslibet periculi non pavescat? Unde et Apostolus dicit: Quam sicut anchoram habemus animae tutam atque fixam Simili modo et super flumina dicit esse praeparatam, quoniam ad voluntates turbulentas persecutorum aptatam constat Ecclesiam; ut ei pravae voluntates nocere non valeant, quamvis contra eam insana mentium praecipitatione consurgant. Vers. 3. Quis ascendet in montem Domini? aut quis stabit in loco sancto ejus? Postquam docuit breviter universa Domini esse quae condidit, nunc per interrogationem, secundam ingreditur partem, respondens quales esse debeant qui se ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Nĩ ẽ terra & plenitudo eiꝰ. orbis
terrarũ & uniuersi qui habitant
in eo. Quamus terrã & in bono
& in malo poni sepe nouerimꝰ. hic tam̃
eccłiam debemꝰ aduertere. quȩ dño speci¬
alit̾ pura mente famulatur. Nã licet
om̃ia ab ipso sint condita. tam̃ illud ipsiꝰ
eẽ. ꝓpͥe dicimꝰ. qd̾ eũ uenerat᷑ auctorem.
Et ido eccłia ñ inmerito fructifera bonoꝵ
terra suscipitur. quia nutrit & continet
popłm xp̃i. Sequitur. Et plenitudo eiꝰ.
id ẽ multitudo sc̃ã qua repletur eccłia. S
ne terram quam suꝑiꝰ dixit angustam pu-¬
tares aliquam fortasse regionem. nẽ dicit¬
orbis terraꝵ. hoc ẽ uniuersalem ȩccłiam
quȩ tociꝰ mundi ambitu continet᷑. Inten¬
de uͦ. qd̾ dicit qͥ habitant in ea. id c̃ ñ
qui conueniunt & recedunt. s qͥ fixa
mentis stabilitate ꝑdurant. Habitare
enĩ manere dicimꝰ. qd̾ errantiũ ñ est.
qd̾ mutabilitati ñ conuenit. S ille solꝰ
eccłiam inhabitat. qui usq ad obitũ suũ

Expanded text:
est terra, et plenitudo ejus; orbis terrarum, et universi qui habitant in ea. Quamvis terram et in bono et in malo poni saepe noverimus, hic tamen Ecclesiam debemus advertere, quae Domino specialiter pura mente famulatur. Nam licet omnia ab ipso sint condita, tamen illud ipsius esse proprie dicimus, quod eum veneratur auctorem. Et ideo Ecclesia non immerito fructifera bonorum terra suscipitur, quia nutrit et continet populum Christi. Sequitur, et plenitudo ejus, id est multitudo sancta, qua repletur Ecclesia. Sed ne terram, quam superius dixit, angustam putares aliquam fortasse regionem, norbis terrarum , hoc est, universalem Ecclesiam, quae totius mundi ambitu continetur. Intende vero, quod dicit: Qui habitant in ea, id est, non qui veniunt et recedunt: sed qui fixa mentis stabilitate perdurant. Habitare enim manere dicimus, quod errantium non est; quod mutabilitati non convenit; sed ille solus Ecclesiam inhabitat, qui usque ad obitum suum
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã dignũ dici. nisi ab ipso qui solus
suam p̃ualet enarrare potentiam. Cog¬
noscite magistri seculariũ litterarũ hinc
schemata. Hinc diu̾si generis argum̃ta.
hinc diffinitiones. Hinc disciplinarum
om̃ium ꝓfluxisse doctrinas. quando ĩ his
litteris posita cognoscitis. quȩ ante scolas
ur̃as longe pris dicta fuisse sentitis Concł.
tionib derelictis. uero & pio dño fidelit̾
seruiat᷑. Quid enĩ iustis quam eũ desere

Expanded text:
quidquam dignum dici, nisi ab ipso qui solus quidquam dignum dici, nisi ab ipso qui solus suam praevalet enarrare potentiam. Cognoscite, magistri saecularium litterarum, hinc schemata, hinc diversi generis argumenta, hinc definitiones, hinc disciplinarum omnium profluxisse doctrinas, quando in his litteris posita cognoscitis quae ante scholas vestras longe prius dicta fuisse sentitis. Conclutionibus derelictis, vero et pio Domino fideliter serviatur. Quid enim justius quam
Abbreviated transcription (Latin):
est iste rex głẽ. a dñs uirtutũ ipse est rex
gle. Nic enam schema pulcherrimum
factum est. qd̾ apud grecos dr̃ anadiplo¬
sis. apud latinos congeminatio dictionis.
que fit aut in uersu aut in repeticione
uerboꝵ. Et qm̃ eadẽ reuoluta sunt. ex¬
positio suꝑior & hic abunde sufficiat. Hã
ut udeos confunderet. magnificentiam
dñi singillatim ut competebat exposuit.
nc̃ aut̃ breuit᷑ culm̃ tociꝰ laudis & uerita¬
tis adiccit. Iam non solum fortem. non
potentẽ. ñ in p̃lio magnũ. s dñm ipsaꝵ
dicit. eẽ. uirtutũ. Rex aut̃ ẽ głe. qͥ facit
quia unicuiq potestatem uirtutem cet̾aq
dona tribuit ut uult. Głã enĩ dr̃ celebre
p̃conium. & frequentata laudatio. Sunt
quidẽ donante dño & angłi głosi. potestates.
throni. dñationes. & alię potentissime
creature.s nullꝰ ẽ rex głe. nͥ qͥ ipsas condi¬
dit. & continet summitates. S tupenda
laus. miranda ꝯelusio. Dec potuit ab alio

Expanded text:
est iste Rex gloriae? Dominus virtutum ipse est Rex gloriae. Hic etiam schema pulcherrimum factum est, quod apud Graecos dicitur anadiplosis, apud Latinos congeminatio dictionis, quae fit aut in versu, aut in repetitione verborum. Et quoniam eadem revoluta sunt, expositio superior et hic abunde sufficiat. Nam ut Judaeos confunderet, magnificentiam Domini superius singillatim, ut competebat, exposuit; nunc autem breviter culmen totius laudis et veritatis adjecit; jam non solum fortem, non potentem, non in praelio magnum, sed Dominum ipsarum dicit esse virtutum. Rex autem est gloriae, qui facit Qui unicuique potestatem, virtutem caeteraque dona tribuit, ut vult. Gloria enim dicitur celebre praeconium, et frequentata laudatio. Sunt quidem, donante Domino, et angeli gloriosi, Potestates, Throni, Dominationes, et aliae potentissimae creaturae; sed nullus est Rex gloriae, nisi qui ipsas condidit et continet summitates. Stupenda laus, miranda conclusio! Nec potuit ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃a dñe ut qͥ portas miscdiȩ tuȩ lauachro
sc̃ẽ regenerationis intrauimꝰ. nullis inde
peccatis impellentib exeamꝰ. Numerus
autem huiꝰ psalmi ad uiginti tres litans
latinoꝵ fortasse ꝑtineat. quȩ eloquentie
ꝓpriȩ dicta ꝯcludunt. ut apud hebreos
uiginti due. apud latinos unde nc̃ sermor
uiginti tres. apd̃ grecos uginti quatur.
habeant᷑. tam̃ in unaquaq lingua comp̃¬
hendenda. competens adhibetur quanti¬
tas litterarũ. sic & in isto psalmi calculo
redolet beata ꝑfectio

Expanded text:
Domine, ut qui portas misericordiae tuae lavacro sanctae regenerationis intravimus, nullis inde peccatis impellentibus exeamus. Numerus autem hujus psalmi ad viginti tres litteras Latinorum fortasse pertineat, quae eloquentiae propriae dicta concludunt. Ut apud Hebraeos viginti duae, apud Latinos, unde nunc sermo est, viginti tres; apud Graecos viginti quatuor habeantur: tamen in unaquaque lingua comprehendenda competens adhibetur quantitas litterarum; sic et in isto psalmi calculo redolet beata perfectio.
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ suũ suꝑ nos. & misereatur nr̃i. Quȩ
sigura dicit᷑ anastrophe. id ẽ ꝑuersio. qͣndo
ꝑmimꝰ ordine conuerso sententiam. Hec
rat qͥs ascendet in montem dñi. ne putares
nunc & regenerationi xp̃ianȩ hoc cognosci¬
t᷑ applicare. Nam cũ dicit hec ẽ. significat
calis est illa generatio quȩ dñm requirit
idẽ que sacri baptisinatis fonte renascitur.
& fidẽ suam pia oꝑatione comiñdat. Seqͥt᷑
Requirentiũ faciẽ dĩ iacob Quid ẽ hoc

Expanded text:
um super nos, et misereatur nobis. Quae figura dicitur anastrophe, id est perversio, quando promimus ordine converso sententiam. Versrat: Quis ascendet in montem Domini? Ne putaresnunc et generationi Christianae hoc cognoscitur applicare. Nam cum dicit, Haec est, significat, talis est illa generatio quae Dominum requirit, id est quae sacri baptismatis fonte renascitur, et fidem suam pia operatione commendat. Sequitur, requirentium faciem Dei Jacob. Quid est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
querentiũ dñm. qͥ se ñ ambuu̾it p̾poni. s
suo ordine suoq fiune contenti sunt. ut uł
minimã partem in xp̃i regno mereantur
accipere. S quia sunt & aliĩ nimio fidei
cilore feruentes. qui oꝑum bonitate ñ nul¬
lis p̃poni se uelint. addidit dĩ iacob. ut hoc
in illis faciat. qd̾ in iacob fecisse declaratur.
qui posteriꝰ natꝰ. pͥmatũ fr̃is senioris acce
ne declarata cũ magna exultatione impe¬
uit diuersis errantib. quatinꝰ pͥorib clau¬
stris congrua fide patefictis. ipsum regen
dñm in sus pectorib admittere mereaN᷑.
luferri enĩ p̾cepit portas mortis. quȩ pͥn¬
ape diabolo positȩ comꝓbant᷑. Quȩ id̾o por¬
t̃ sunt appellate. quia ꝑ ipsas transeunt
homines sua facta portantes. & res uictua¬
as stuidiosissime deferentes. Et eleuami. Sł Ei¬
ni porte et̃nales & introibit rex głe.
Contra portas mortis decent̃ portę et̾na¬
les sunt positȩ. ut ꝑ istas caducas ostenderet
illas sine fine mansuras. Nam qd̾ adam

Expanded text:
num, qui se non ambiunt praeponi; sed suo ordine suoque fine contenti sunt, ut vel minimam partem in Christi regno mereantur accipere. Sed quia sunt et alii nimio fidei calore ferventes, 82 qui operum bonitate nonnullis praeponi se volunt, addidit Dei Jacob; ut hoc in illis faciat quod in Jacob fecisse declaratur, qui posterius natus, primatum fratris senioris accepne declarata, cum magna exsultatione imperat diversis errantibus, quatenus prioribus claustris congrua fide patefactis, ipsum regem Dominum in suis pectoribus admittere mereantur. Auferre enim praecipit portas mortis, quae a principe diabolo positae comprobantur. Quae ideo portae sunt appellatae, quia per ipsas transeunt homines sua facta portantes, et res victuales studiosissime deferentes. Et elevamini, portae aeternales, et introibit Rex gloriae. Contra portas mortis decenter portae aeternales sunt positae, ut istas caducas ostenderet, illas sine fine mansuras. Nam quod Adam
Abbreviated transcription (Latin):
salutari suo. dũ in ordine rerũ pͥmo pas
paratis nr̃is. & postea benedictionis ipsi
munera subsequant᷑. Hoc enim frequent᷑
inuenis. eẽ. uariatũ. ut pͥmo miscd̾ia pona¬
cur ut ẽ illud. Os misereat᷑ nob̾. & bene

Expanded text:
salutari suo: dum in ordine rerum primo parcat salutari suo: dum in ordine rerum primo parcat peccatis nostris, et postea benedictionis ipsius munera subsequantur. Hoc enim frequenter invenis esse variatum, ut primo misericordia ponatur; ut est illud, Deus miserea
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to utiliꝰ dic̃. eẽ. om̃imodis ñ uiran¬
dum. sic̃ & alia similia que ñ contraru.
s cognoscimꝰ cautiora. In enũgło quippe
ipse dñs ait. Dictum ẽ antiquis. oculũ
ꝓ oculo. Ego aut̃ dico nob̾. ñ resistere mi¬
lo. Per dolum itaq uirat. quisqͣs alit̃ fic¬
turus ẽ quam ꝓmittit. credens ꝑuirium
ñ. ẽẽ. decepisse nequit̾ credentis errorem
nes. nc̃ dicit & p̃mia: Accipiet benedicho¬
nem ñ aquolibet alio. s ab ipso dño. lys
benedicit. qui udicaturꝰ ẽ. Ipse absolui.
qui incõmutabilit̾ dampnare potuisset
Meritũ gͦ beneficii. ꝑ magnitudinem
uoluit concedentis agnosei. Qd argumñtĩ
int̾ oratores dicit᷑ a ꝑsona. Sequit᷑. miscdia.
ut illa benedictio ñ ꝑ merita. si ꝑ indulgn¬
tiam dñi uenisse uideat᷑. Nullꝰ quippe bo¬
minũ ẽ. qui sibi misereri ñ egeat. Donantꝰ
delicta. ut ueniat corona. sicut dari ñ posesi
dño. & postea subiunxit. & miscłia a ds

Expanded text:
tamento utilius dicit esse omnimodis non jurandum, sicut et alia similia quae non contraria, sed cognoscimus cautiora. In Evangelio quippe ipse Dominus ait: Dictum est antiquis, Oculum pro oculo; ego autem dico vobis, non resistere malo . Per dolum itaque jurat quisquis aliter facturus est quam promittit: credens perjurium non esse, decepisse nequiter credentis errorem.ones, nunc dicit et praemia. Accipiet benedictionem, non a quolibet alio, sed ab ipso Domino. Ipse benedicit qui judicaturus est, ipse absolvit qui incommutabiliter damnare potuisset. Meritum ergo beneficii per magnitudinem voluit concedentis agnosci. Quod argumentum inter oratores dicitur a persona. Sequitur, misericordiam, ut illa benedictio non per merita, sed per indulgentiam Domini venisse videatur. Nullus quippe hominum est qui sibi misereri non egeat. Donantur delicta, ut veniat corona; sicut dari non potestDomino; et postea subjunxit, et misericordiam a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dextera tua inueniat om̃s qui te oderus
Uenit ad terciam diuisionẽ. in qͥ optat
dñm xp̃m facere qd̾ eũ nouerat. eẽ.
gesturum. Dicit enĩ inueniat᷑ manꝰ
tua id ẽ oꝑatio tua repperiat᷑. Affuctoi
conuertas inimicos. qui a tuis regulis
mundi delectatione dissentiunt᷑. de
mici essemꝰ reconciliati sumꝰ dõ ꝑ mor¬
tem filii erꝰ. multomagis reconciliati
salui erimꝰ. S isti tamdiu dicuntur

Expanded text:
niat omnes qui te oderunt. Venit ad tertiam divisionem, in qua optat Dominum Christum facere quod eum noverat esse gesturum. Dicit enim: Inveniatur manus tua, id est operatio tua reperiatur: afflictos convertas inimicos, qui a tuis regulis mundi delectatione dissentiunt: de qmici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati, salvi erimus . Sed isti tand
Abbreviated transcription (Latin):
ambigua. dubiam faciens pendere senten¬
tiam. Consiliũ ẽ enĩ aliquid aut faciendi
aut ñ faciendi racio deliberata. Om̃po¬
nes eos deorsum. in reliquiis tus p̃parab̾
uultũ eoꝵ. Positi sunt deorsum uidei.
quando uicio suo terrena sapientes non
meruert̃ celestia contueri. S uultꝰ eoꝵ
id ẽ mala intentio ipsoꝵ. ad reliquias dñi
hoc ẽ ad passionẽ apptata ẽ. ut cum illi se
inferre crederent dispendiũ mortis. salꝰ
fieret absoluta generilis. Exaltare dñe
rectione magnificare. Ic̾ enĩ ab humili¬
tate suscepta exaltatꝰ cognoscit᷑. quando
in gła sua resurrexisse ꝓbatꝰ ẽ. In uir¬

Expanded text:
ambigua, dubiam faciens pendere sentenambigua, dubiam faciens pendere sententiam. Consilium est enim aliquid aut faciendi, aut non faciendi ratio deliberata. Vers. 13. Quoniam pones eos deorsum, in reliquiis tuis praeparabis vultum eorum. Positi sunt deorsum Judaei, quando vitio suo terrena sapientes, non meruerunt coelestia contueri. Sed vultus eorum, id est mala intentio ipsorum, ad reliquias Domini, hoc est ad passionem aptata est; ut cum illi se inferre crederent dispendium mortis, salus fieret absolute generalis. Vers. 14. Exalrectione magnificare. Tunc enim ab humilitate suscepta exaltatus cognoscitur, quando in gloria sua resurrexisse probatus est. In vir
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. id ẽ uota uel ficta peccantiũ. Benc
aut̃ dicunt᷑ semina. unde nascit᷑ unicuiq
retributio digna gestoꝵ. Afiliis homi¬
nũ efficies alienos. id ẽ a scĩs. qͦs in here¬
ditatẽ eternam tuȩ miscđie largitate
supͣ alios pendentia. in alio loco se iniqͥ¬
tatis causa relidere. Qd̃ in passione dñi
constat effectũ. Nam cum putarent
iudei imperiũ romanoꝵ sibi fore ꝑnicio¬
sum. si regem saluatorẽ dñm suscepissers.
in ipsum uisi sunt mala declinare. quȩ
sibi credebant romanis ulciscentib eue¬
nire. Cogitauerunt enĩ consiliũ dicen¬
do. expedit᷑ unũ ꝓ om̃ib mori. Quod
ñ potuerunt stabilire. id ẽ ad uotũ suũ
ꝑducere. Nam nescientes uera dixerunt.
Oportuit unũ ꝓ om̃ib mori. Uerum
quidẽ dictũ. s malo uoto ꝓlatum est.
Et ido de tali facto subituri sunt penã.
quia ũ habuerunt sincerani conscientiã.
Qd̾̃ schema dr̃ amphibolia. id ẽ dictio

Expanded text:
eorum, id est vota vel facta peccantium. Bene eorum, id est vota vel facta peccantium. Bene autem dicuntur semina, unde nascitur unicuique retributio digna gestorum. A filiis hominum efficies alienos, id est a sanctis, 71 quos in haereditatem aeternam tuae misericordiae largitate supra alios pendentia, in alio loco sine iniquitatis causa relidere, quod in passione Domini constat effectum. Nam cum putarent Judaei imperium Romanorum sibi fore perniciosum, si Regem Salvatorem Dominum suscepissent, in ipsum visi sunt mala declinare, quae sibi credebant Romanis ulciscentibus evenire. Cogitaverunt enim consilium dicendo: Expedit unum pro omnibus mori . Quod non potuerunt stabilire, id est ad votum suum perducere. Nam nescientes vera dixerunt, oportuit unum pro omnibus mori. Verum quidem dictum, sed malo voto prolatum est; et ideo de tali facto subituri sunt poenam, quia non habuerunt sinceram conscientiam. Quod schema dicitur amphibologia, id est dictio
Abbreviated transcription (Latin):
iusti etiam diuinitatis suę contemplatioe
respiciunt. Mem̃to aut̃ qd̾ suꝑiꝰ ĩ laude
dñi xp̃i caracterismon schema posuerit.
qualitate descripsit. Nunc ꝑ eandẽ figu¬
ram iimicos ipsiꝰ dic̃ uarũs supplicũs
affligendos. ut quantũ ille mirabilis.
cos ignis. Ordo iudicii pulcherrima
narratione describitur. Illos enĩ peccato StE
res. qͥ se ꝓ actuũ suoꝵ malignitate dis¬
cruciant. ira dñi dicit. eẽ. turbandos.
quando audient. ite in ignem ȩternũ.
Et ista sententia consequitur. ut ꝑpetua
lamina deuorent᷑. Nam iussionẽ dñi
nulla mora subsequit᷑. s mox ut discer¬
nit impletum ẽ. Iste tam̃ ignis sic ab¬
sumit ut seruet. sic seruat ut cruciat.
dabit᷑q miseris uita mortalis. & pena
& sem̃ eoꝵ a filiis hominũ. Fructꝰ corũ
suerat in terra uiuentiũ. si dĩ filio cre¬
didissent. S quia mandatis eiꝰ contu¬
maci spũ restiterunt. merito fructum
illum beatitudinis ꝑdiderunt. Sem̃

Expanded text:
usti etiam divinitatis suae contemplatione respicient. Memento autem quod superius in laude Domini Christi characterismon schema posuerit, gratiarum descripsit. Nunc per eamdem figuram inimicos ipsius dicit variis suppliciis affligendos, ut quantum ille mirabilis, , et devorabit eos ignis. Ordo judicii pulcherrima narratione descrres, qui se pro actuum suorum malignitate discruciant, ira Domini dicit esse turbandos, quando audient: Ite in ignem aeternum , et ista sententia consequentur, ut perpetua flamma devorentur, nam jussionem Domini nulla mora subsequitur, sed mox ut decernit impletum est, iste tamen ignis sic absumit ut servet, sic servat ut cruciet, dabiturque miseris vita mortalis et poena hominum. Fructus eorum fuerat in terra viventium, si Filio Dei credidissent; sed quia mandatis ejus contumaci spiritu restiterunt, merito fructum illum beatitudinis perdiderunt. Semen
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos scribens ait apłs. tc̃ & ipse filius
subiectꝰ erit ei qͥ sibi subiecit om̃ia. ut
sit ds om̃ia in om̃ib.  Nam si ex deitate
& humanitate una natura facta. ẽẽt. ut
creditis. qualis rogo substantia in et̾nũ
patri potest. ẽẽ. subiecta.  Restat ut
uos arrianꝰ error absorbeat. necesse es ⁊
enim confiteri. quia uerbum patͥ potest
esse subiectum. quamus aliqui patres
xp̃i membris hoc aptandũ. eẽ. putauert̃.
Quo circa parũ tͥ fortasse uisum ẽ quod
euthicis errore tenebaris obnoriꝰ. nͥ te
& arriana calamitas iuncto fasce depͥmeret
Auctores suos errores singłi dampna¬
uerunt. De te aut̃ quid faciant. quẽ
duplex culpa condẽprat.  Nox ut
ad conflictum ueneris: statĩ nestoria¬
uum uocas orthodorũ. Habemꝰ contͤ
te uidicia tua. Hoc aliis ꝓ crimine di¬
cis. ꝗd̾ tu ipse ꝑsuasisse cognosceris. Ex¬
tat hic denarii numeri duplicata socie¬
tas. ut sicut hec parilitas unã summĩ
designat. ita psalmꝰ iste utriꝰq legis unu

Expanded text:
ns ait Apostolus: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus ? Nam si ex deitate et humanitate una natura facta esset, ut creditis, qualis, rogo, substantia in aeternum Patri potest esse subjecta? Restat ut vos Arianus error absorbeat. Necesse est enim confiteri vos quia Verbum Patri potest esse subjectum, quamvis aliqui Patres Christi membris hoc aptandum esse putaverint. Quocirca parum tibi fortasse visum est quod Eutychis errore tenebaris obnoxius, nisi te et Ariana calamitas juncto fasce deprimeret? Auctores suos errores singuli damnaverunt: de te autem quid faciant, quem duplex culpa condemnat? Mox ut ad conflictum veneris, statim Nestorianum vocas orthodoxum. Habemus contra te judicia tua; hoc aliis pro crimine dicis, quod tu tibi persuasisse cognosceris. Exstat hic denarii numeri duplicata societas; ut sicut haec parilitas unam summam designat, ita psalmus iste utriusque legis unum
Abbreviated transcription (Latin):
tare ẽ ũ. uerba dñi ore ꝓferre. Psallere¬
est aut̃. mandata diuina bonis oꝑatio¬
nib constant̾ implere. Hec cĩ duo st̃
que a nobis omĩmodis expetunt᷑. ut lau¬
des dñi fidelit̾ ore cantemꝰ. & opere nr̃o
ipsiꝰ mandata faciamꝰ. ¶
mirabili descriptione ueritatis. ut
quẽ iudei ñ meruerunt p̾sentẽ cognos¬
cere. auditu auris mundꝰ eũ crederet
aducnisse. Meminerimꝰ aut̃ qd̾ psalmꝰ
iste terciꝰ ẽ ex his: qͦs de duab naturis
eudentiꝰ locutos. eẽ. collegimꝰ. Hanc
tam̃ regulam noueris in om̃ib custodi¬
tam. ut in eis psalmis & due nature &
una ꝑsona. ẽẽ. declaret᷑. quatinꝰ salutari
breuissimoq compendio & illi destruarsꝰ
qui duos filios. ẽẽ. mentiunt᷑. & illi qͥ
unam naturã in xp̃o dño callida ꝑuersi¬
tate confingunt. Dicite qͥ uos putatis

Expanded text:
sallere autem, mandata divina bonis operationibus constanter implere. Haec enim duo sunt quae a nobis omnimodis expetuntur, ut laudes Domini fideliter ore cantemus, et opere nostro ipsius mandata faciamus. Cmirabili descriptione veritatis, ut quem Judaei non meruerunt praesentem cognoscere, auditu auris mundus eum crederet aex his quos de duabus naturis evidentius locutos esse collegimus. Hanc tamen regulam noveris in omnibus custoditam; ut in eis psalmis, et duae naturae et una persona esse declaretur; quatenus salutari brevissimoque compendio, et illi destruantur qui duos filios esse mentiuntur, et illi qui unam naturam in Christo Domino callida perversitate confi
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. S mem̾̃to qd̾ hec & his similia
ab illa dicant᷑ parte. qua passꝰ est.
Uagna gła eiꝰ in salutari tuo. głim &
magnũ decorem inpones super eum.
In capite uersꝰ sententũ posuit. quã
subt̾ exponit. Sce siquidẽ incarnatio¬
ni magna ẽ gła. In salutari. id ẽ in uer¬
bo patris. s istam głam ñ poterat hu¬
manꝰ sensꝰ attingere. nͥ eam in subse¬
quentib mirabili expositione declara¬
ret. Hoc schema dr̃ efexegesis. latine
explanatio. Nam gła & magnũ decꝰ
tempꝰ uidet᷑ significare iudicii. ubi
descend̃ ad illam głim declarandam.
esse in benedictionem. que nullo pos¬
sit fine concludi. Uerũ hec uerba pia
examinatione sunt pensanda. ut tan¬
tȩ rei nobis elucere possit archanũ.
Multis locis iam diximꝰ suscipien¬
dum. eẽ. ꝓ parte membroꝵ. qd̾ ipsi
dño saluatori ñ potest conuenire.
sic̃ & patres nr̃i similia loca exposu¬
isse declarant᷑. Quappt̾ letificabis eũ
in gaudio cũ uultũ tuo. suscipiendũ ẽ

Expanded text:
indicat. Sed memento quod haec et his similia ab illa dicuntur parte passus est. 5 Magna gloria ejus in salutari tuo: Gloriam et ÷ magnum .. decorem impones super eumIn capite versus sententiam posuit, quam subter exponit. Sanctae siquidem incarnation magna est gloria in salutari, id est in Verbo Patris. Sed istam gloriam non poterat humanus sensus attingere, nisi eam in subsequentibus mirabili expositione declararet. Hoc schema dicitur epexegesis, Latine explanatio. Nam gloria et magnum decus, tempus videtur significare judicii: ubi descendit ad illam gloriam declarandam qesse in benedictione, quae nullo possit fine concludi. Verum haec verba pia examinatione pensanda sunt, ut tantae rei nobis elucere possit arcanum. Multis locis jam diximus suscipiendum esse pro parte membrorum, quod ipsi Domino Salvatori non potest convenire; sicut et Patres nostri similia loca exposuisse declarantur. Quapropter laetificabis eum in gaudio cum vultu tuo, suscipiendum est
Abbreviated transcription (Latin):
Ista ẽ tercia species sylogismoꝵ. ꝑ quos
dialectici subtilissimis disputationib
que ꝓbare nitunt᷑ ostendunt. Nec
moueat qd̾ in istis partib non sunt
eadẽ uerba. que dialectici ad instruen¬
dos rudes longo pꝰ tempore formaue¬
runt. In p̃dicationib enĩ sacris argu¬
mentũ quidẽ ipsum ponit᷑. s sub lib̾ta¬
te uerboꝵ mͦ reliqua uideamꝰ. Inue

Expanded text:
Ista est tertia species syllogismorum per quos Ista est tertia species syllogismorum per quos dialectici subtilissimis disputationibus quae probare nituntur ostendunt. Nec moveat quod in istis partibus non sunt eadem verba quae dialectici ad instruendos rudes longo post tempore formaverunt; in praedicationibus enim sacris argumentum quidem ipsum ponitur, sed sub libertate verborum. Modo reliqua videamus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
simi non cõmouebitur. Dicit causã
quare tantũ munꝰ acceperit. qr rex
iste qui in passione sua trib linguis
legebatur asscriptꝰ. scd̾m homin̾e sꝑa¬
uit in dño. ut agnoscamꝰ nͥ supplicit̾
postulando ad eis ñ posse nos miscdiã
ꝑuenire. Dequit᷑ etiã et̾nitatis huiꝰ
causa ꝓbabilis. qr nescit ã patris mise¬
ricordia submoueri. qͥ sꝑare in eiꝰ gła
ꝑseuerat. sic̾ salomoꝵ dic̃. Quis sꝑaũ
in dño. & confusꝰ ẽ.  Et in alio psalmo
dicit. Protector omĩum sperantium
in se. Posito gͥ in psalmo pͥmo catego¬
rico sylogismo. & in septimo hẏpotetia
restat nunc ut enthimema demon¬
strare debeamꝰ. Enthimema. quod
latine int̾p̃tat᷑ mentis conceptio. sylo¬
gismꝰ ẽ constans ex una ꝓpositione &
conclusione quẽ dialectici dicunt re¬
thoricũ sylogismũ. quia eo frequent̾
utunt᷑ oratores ꝓ compendio suo. Iste
talit̾ explicat᷑. om̃is sperans in dño
exultabit. & letabitur in miscłia cuis

Expanded text:
simi non commovebitur. Dicit causam quare tantum munus acceperit: quia rex iste qui in passione sua tribus linguis legebatur ascriptus, secundum hominem speravit in Domino, ut agnoscamus, nisi suppliciter postulando, ad ejus non posse nos misericordiam pervenire. Sequitur etiam aeternitatis hujus causa probabilis: quia nescit a Patris misericordia submoveri, qui sperare in ejus gloria perseverat, sicut Salomon dicit: Quis speravit in Domino, et confusus est ? Et in alio psalmo dicit: Protector est omnium sperantium in se . Posito igitur in primo psalmo, categorico syllogismo, et in septimo, hypothetico, restat nunc ut enthymema demonstrare debeamus. Enthymema, quod Latine interpretatur mentis conceptio, syllogismus est constans ex una propositione et conclusione, quem dialectici dicunt rhetoricum syllogismum, quia eo frequenter utuntur oratores pro compendio suo. Iste taliter explicatur: Omnis sperans in Domino exsultabit et laetabitur in misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
taforice dicit᷑. ab his quislabores max¬
nnos p̃mi digno coronant᷑. Quod
totum ad naturã ꝑtinet humanita¬
tis. que a diuinitate qd̾ ñ habebat ac¬
cepit. In capite uͦ idem dictũ debemꝰ
aduertere. quantũ ad substantiam
ꝑtinet corporalẽ. Ceterũ deitas ñ
habet membra. que ubiq tota atq
ꝑfecta est. Corona enĩ ñ imꝓbe cir¬
cum euntiũ discipłoꝵ uidetur signifi¬
care conuentũ: quia ipsum docentem
desicłantiũ apłoꝵ circuitꝰ ambiebat.
Hec erat corona capitis. hoc regale dia¬
dema. qd ñ ornaret impositum. s de
xp̃o dño pocius ornaretur. In hac i
corona & tociꝰ mundi circulũ merito
poterimꝰ aduertere. in qͦ generalis
significat᷑ eccłia. Qd̾ schema dr̃ carac̾¬
terismos. id ẽ informatio. uel inscrip¬
tio. que siue rem absentẽ siue ꝑsonam¬

Expanded text:
taphorice dicitur ab his qui post labores maximos praemio digno coronantur. Quod totum ad naturam pertinet humanitatis, quae a divinitate quod non habebat accepit. In capite vero idem dictum debemus advertere, quantum ad substantiam attinet corporalem. Caeterum deitas non habet membra, quae ubique tota atque perfecta est. Corona enim non improbe circumeuntium discipulorum videtur significare conventum, quia ipsum docentem desiderantium apostolorum circuitus ambiebat. Haec erat corona capitis, hoc regale diadema, quod non ornaret impositum, sed de Christo Domino potius ornaretur. In hac enim corona et totius 70 mundi circulum merito poterimus advertere; in quo generalis significatur Ecclesia. Quod schema dicitur characterismos, id est informatio vel descriptio, quae sive rem absentem, sive pra
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ frigide a lararo pauꝑe postulauit. d
Et nota. qd̾ in isto nomine asꝑitas mor¬
us ipsis explanat᷑. Pessima enĩ dicta est.
quasi pessum data. Subiunxit quoq &
qui oderunt iustum delinquent. id ẽ
qui dum̃n saluatorem nefando odio ha¬
bentes mandata ipsiꝰ susciꝑe noluert̃.
spe bonoꝵ psalmꝰ iste finitꝰ ẽ. ut maloꝵ
collegia deserentes. ad bona pociꝰ futura
tendatur . Redimet dñs id ẽ sanguine
p̾cioso. qm̃ qui in ipsum recte credid̾it.
a peccatoꝵ debita captiuitate redimetur.
Aninias: frequent̾ scriptura ponit ꝓ ho¬
minib. sicut in exodo scriptũ ẽ. Descen¬
derunt in egẏptum anime septuaquit᷑a
quinq. Aparte enimi meliore. bene totꝰ
homo suscipitur. S uide quia seruoꝵ suoꝵ
dicit ñ iniqua libertate uiuentiũ. Ad¬
didit quoq & ñ derelinquet. scilicet tãꝗͣ.
pastor bonꝰ. qui oues suas sedula pietate
custodit. S genunauit ꝓmissionis oĩo

Expanded text:
aquae frigidae ab Lazaro paupere postulavit ? aquae frigidae ab Lazaro paupere postulavit ? Et nota quod in isto nomine asperitas mortis ipsius explanatur. Pessima enim dicta est, quasi pessumdata. Subjunxit quoque: Et qui oderunt justum delinquent, id est qui Dominum Salvatorem nefando odio habentes, mandata ipsius suscipere noluerunt; spe bonorum psalmus iste finitus est, ut malorum collegia deserentes, ad bona potius futura tendamus! Redimet Dominus, scilicet sanguine pretioso: quoniam qui in ipso recte crediderit, a peccatorum debita captivitate redimetur. Animas frequenter Scriptura ponit pro hominibus, sicut in Exodo scriptum est: Descenderunt in Aegyptum animae septuaginta quinque . A parte enim meliore bene totus homo suscipitur. Sed vide quia servorum suorum dicit, non iniqua libertate viventium. Addidit quoque, et non derelinquet, scilicet tanquam Pastor bonus, qui oves suas sedula pietate custodit. Sed geminavit promissionis omnino
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Mors peccatoꝵ pessima. & qui odert̃
iustum delinquent. Mortem peccatoꝵ
illam dicit. quȩ ab homine ñ potest intu¬
eri Quã ñ solum malam. s etiam pessi¬
mani. ec̃. ꝯfitetur. Reuera pessima. qm̃
eam et̾̃na pena comitat᷑. Nam si ad istã
mortem respicias quȩ nr̃is oculis patet.
frequent̃ inuenies diuites peccatores
pomposis apparatib decent̃ efferri. Os
sic familia plangit. ut pios fuisse huma¬
nis aurib mentiat᷑. Anuci etiam eos
impensis lacrimis ꝓsequunt᷑. ut reue¬
ra putes bonoꝵ aliquem ereptum. qui
magna cognoscit᷑ lamentatione defletꝰ.
Quid de p̾rcciosis referamꝰ odorib. qͥb
& post mortem eoꝵ mansura corpora
condiuntur.  qd̃ tanto studio tanto ap¬
paratu ꝑagitur. ut in funerib ipsoꝵ
suꝑstitum uita recrect᷑. Ubi ẽ gͦ peccatoꝵ
mors pessima. d scilicet in inferno. ubi
recepti penas paciunt᷑ et̾nas. Quanta
eium pompa ut credimnꝰ purpuratꝰ ille
diues ad sepulchra ꝑductꝰ ẽ. qui guttam

Expanded text:
. Mors peccatorum pessima; et qui oderunt justum delinquent. Mortem peccatorum illam dicit quae ab homine non potest intueri, quam non solum malam, sed etiam pessimam profitetur esse. Revera pessima, quoniam eam aeterna poena comitatur. Nam si ad istam mortem respicias quae nostris oculis patet, frequenter invenis divitem peccatorem pomposis apparatibus decenter efferri, quem sic familia plangit, ut pium fuisse humanis auribus mentiatur. Amici etiam eum impensis lacrymis prosequuntur; ut revera putes bonorum aliquem ereptum, qui magna cognoscitur lamentatione defletus. Quid de pretiosis referamus odoribus, quibus et post mortem eorum mansura corpora condiuntur, quod tanto studio, tanto apparatu peragitur, ut in funeribus ipsorum superstitum vita recreetur? Ubi est ergo peccatorum mors pessima? Scilicet in inferno, ubi recepti poenas patiuntur aeternas. Quanta enim pompa, ut credimus, purpuratus ille dives ad sepulcra perductus est, qui guttam
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ pacientiam. & mansuetudinẽ. c̃as
uirtutes que ꝑire in scĩs nequeunt. qr
dñi custodia seruantur. Ipsa sunt enĩ
quȩ comminui ñ possunt. quamuis cor¬
porea ossa frangantur. Nã si ad litterã
consideres. ñ minima questio udetur
aboriri. Quomͦ enim latronis illiꝰ ossi
cui dũs dixerat hodie mecũ eris in para¬
dyso ñ sunt contrita. que a militib le¬
gunt᷑. eẽ. confracta. & multoꝵ martyrũ

Expanded text:
nsuetudinem et caeteras virtutes, quae perire in sanctis nequeunt, quia Domino custode servantur. Ipsa sunt enim quae comminui non possunt, quamvis corporea ossa frangantur. Nam si ad litteram consideres, non minima quaestio videtur oboriri: quomodo latronis illius ossa cui Dominus dixerat: Hodie mecum eris in paradiso , non sunt contrita, quae a militibus leguntur esse confracta; et multorum martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
de om̃ib his lib̾auit eos dñs. Et hic & alt
uersꝰ adhuc iustoꝵ bona cõmemorant.
Aptum enĩ fuit plus de ista parte loqui.
ne fragilia corda mortalium iterato
sepiꝰ timore succumberent. Multe re¬
uera sunt tribulationes iustoꝵ. quia
eos & diabolꝰ ualidius insequit᷑. & ho¬
mines ꝑ inuidiã frequent̾ affligunt
Deinde impiꝰ tribulari potest. si qͥd
aduersum solꝰ ipse paciatur. Iustus uͦ
& ꝓpriis passionib affligitur. & aliis
caritate compatit᷑. S cum subiungit
& de om̃ib his lib̾auit eos dñs. potenta
creatoris ostendit᷑. quia liberationi eꝰ
tribulationum impedire ñ potest mul¬
titudo. Unde colligitur om̃em iustum
multis quidẽ tribulationib onerari
s de om̃ib indubitant̃ absolui. Dñs

Expanded text:
de his omnibus liberavit eos Dominus. Et hic et alter de his omnibus liberavit eos Dominus. Et hic et alter versus adhuc justorum bona commemorant. Aptum enim fuit plus de ista parte loqui, ne fragilia corda mortalium iterato saepius timore succumberent. Multae revera tribulationes sunt justorum, quia eos et diabolus validius insequitur, et homines per invidiam frequenter affligunt. Deinde impius tribulari potest, si quid adversum solus ipse patiatur; justus vero et propriis passionibus affligitur, et aliis charitate compatitur. Sed cum subjungitur, et de omnibus his 113 liberavit eos Dominus, potentia Creatoris ostenditur: quia liberationem ejus tribulationum impedire non potest multitudo. Unde colligitur omnem justum multis quidem tribulationibus onerari, sed de omnibus indubitanter absolvi. Vers