comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ionis : pace enĩ redita obprobria uniuersa cessabunt nec sustinebis confusionẽ
& ignominiã interdiuersas in circuitunationes sed gentẽ tuã habebis & popu¬
ũ qui aueritas promissionis dño loquente firmata est : Et factũ ẽ uerbũ dñi ad me
dicens : Nilihominis dom̃ isrł habitauer̃ siue habitabit interra sua & polluert̃
eã inuiis suis & instudiis suis siueidolis suis iuxta in munditi ã menstruatae fac¬
ta ẽuia eorũ corãme & effudi in dignationẽ meam siue furorẽ meũ supereosp̃ro
sanguine que fuder̃ superterrã inidolis suis polluerunt eam & dis persieos ingentes
tiones siue peccata eorũ udicauieos & ingressi suntadgentes ad quas introiert̃
& polluer̃ nomen sc̃m meũ cũdiceretur deeis populus dñi isteest & deterra eius
egressi st̃ & peꝑcinomin ꝑmeo scõ siue pepercieis propternomen meũ scm quod

Expanded text:
ionis. Pace enim reddita, opprobria universa cessabunt. Nec sustinebis confusionem ionis. Pace enim reddita, opprobria universa cessabunt. Nec sustinebis confusionem et ignominiam inter diversas in circuitu nationes, sed gentem tuam habebis et populum: quia veritas promissionis Domino loquente firmata est. Et factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, domus Israel habitaverunt in humo sua eam in viis suis et in studiis suis iuxta inmunditiam menstruatae facta est via eorum coram me et effudi indignationem meam super eos pro sanguine quem fuderunt super terram et in idolis suis polluerunt eam et dispersi eos in gentes tiones et polluerunt nomen sanctum meum, cum diceretur de eis, Populus Domini iste est, et de terra ejus egressi sunt. Et peperci nomini meo sancto sive peperci eis propter nomen meum sanctum quod
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑ & multi plicent᷑ homines & om̃s domꝰ̃ isrł cũq ciuitates hoc ẽ ecclesiaecre¬
dentiũ fuerintin habitatȩ redeuntib: turbis tunc nequiquã solũ homines qui pollã¬
scientia scripturarũ sed & ium̃ tasim plices quiq credentiũ multi plicabunt᷑ atq
suc crescent & habitabunt᷑ ecclesiae sicuta principio hoc est prius quã eẽt ꝑse¬
cutiobonisq. Elbrebt̃ maiorib quã habuerunt ab initio martrrł uictorus
coronatae & tunc scient quod ipsesitdñs qui restituit plebẽ suã pristinostat᷑u
quaepossideat ecdesias & ipsasttecclesi arũ hereditas & nequaquã ultra absq.
liberis sit quos inpersecutione perdiderat : Vnde ibet᷑ prophat̾tae ut loquatur
ad terrã mansuetorũ terrãq uiuentiũ siuead montes isrł & dicat᷑ per secutorum
ultra non patieris ob probriũ. nec insultabunt iugulatũ populũ tuũ sicut ouesocci¬

Expanded text:
nascantur et multiplicentur homines, et omnis domus Israel. Cumque civitates, hoc est, Ecclesiae crenascantur et multiplicentur homines, et omnis domus Israel. Cumque civitates, hoc est, Ecclesiae credentium fuerint inhabitatae redeuntibus turbis, tunc nequaquam solum homines qui pollarum: sed et jumenta, simplices quique credentium, multiplicabuntur atque succrescent, et habitabuntur Ecclesiae sicut a principio, hoc est, priusquam esset persecutio: bonisque florebunt majoribus, quam habuerunt ab initio, martyrum victoriis coronatae. Et tunc scient quod ipse sit Dominus, qui restituit plebem suam pristino statui, quae possideat Ecclesias, et ipsa sit Ecclesiarum haereditas, et nequaquam ultra absque liberis sit, quos in persecutione perdiderat. Unde jubetur prophetae, ut loqad terram mansuetorum terramque viventium, sive ad montes Israel, et dicat: Persecutorum ultra non patiaris opprobrium, nec insultabunt jugulatum populum tuum, sicut oves occis
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarios quiecclesiam per secuti sint ut portent confusione & ignominia
suã tunc per secuto rib: interfectis & paceecdesi aered dit a montes isrł apłi
uidelic& & a postoliciuiri germinabt̃ arbores suas & extendent ramos uuasq
ad ferent calcandas in proelodñi. dequib musta fundi᷑nt᷑ quaeinebrient ore¬
dentium populos & ex primit᷑ uinũ quod laeti ficat corhominis. utomnis fructͥ
montiũ de quib conficit᷑ panis decaelo descendens comedat᷑ apopulodĩ isrł&
ne forsitandis peremꝰ in ꝑ secutionib: additͥ pro peẽ tem p̾ utueniat. ueniens
enĩ ueniet & non tardabit. Undesuum ad montes & ad eos qui in tribulationib
perdura runt pollicet᷑ aduentũ atq promittit quod post per secutiones ardorẽ
exerceat᷑ terra prius decepta xp̃i uomere & omneuirtuiũ sementẽ recipiat dequa

Expanded text:
adversarios, qui ecclesiam persecuti sint, ut portent confusionem et ignominiam adversarios, qui ecclesiam persecuti sint, ut portent confusionem et ignominiam suam? Tunc persecutoribus interfectis, et pace Ecclesiae reddita, montes Israel, Apostoli videlicet et apostolici viri germinabunt arbores suas, et extendent ramos uvasque adferent calcandas in praelo Domini, de quibus musta funduntur, quae inebrient credentium populos, et exprimitur vinum quod laetificat cor hominis: ut omnis fructus montium, de quibus conficitur panis de coelo descendens, comedatur a populo Dei Israel. Et ne forsitan desperemus in persecutionibus, additur: Prope est tempus ut veniat. Veniens enim veniet, et non tardabit . Unde suum ad montes, et ad eos qui in tribulationibus perduraverunt, pollicetur adventum, atque promittit quod post persecutionis ardorem exerceatur terra prius decerpta Christi vomere, et omnem virtutum sementem recipiat, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
derelictis qualis sub dio clitiano & maximiano in toto orbe persecutio fuit ꝓ
quã proscriptae sunt ecclesiae atq uastatȩ quando subsanna uerunt ec desiam¬
omnes gentilium & hereticorũ gentes percircuitũ quod igne ⁊ eli & furo¬
ris sui locutus sit & propri: eaduersũ idumaeã quae terrenis operib uolebit
om̃s deposita imagine caelestis portare imaginẽ terreni illienĩ deder̃ terrĩdĩ sibi
in hereditatẽ & ex toto corde atq ex animo ecdesiam dñi ꝑ secuti sunt & eiecer̃tuã
desedib: suis & uastauerunt: sed quid pro fuit nationib quid iuuit hereticorũ genes
insultas seterraed ñi cũ dñs loquitur adeã & montib illius collib.q. aciugis siue ne¬
morosislocis qua ea moenitate ui rebant paradisi & collib dequib: supra diximis
intelo & in furo resuo locutus sit & ob probrio gentium leuet manũ suã contra

Expanded text:
derelictis, qualis sub Diocletiano et Maximiano in toto orbe persecutio fuit, per derelictis, qualis sub Diocletiano et Maximiano in toto orbe persecutio fuit, per quam proscriptae sunt ecclesiae atque vastatae, quando subsannaverunt ecclesiam gentilium et haereticorum gentes per circuitum, quod in igne zeli et furoris sui locutus sit, et proprie adversum Idumeam, quae terrenis operibus volebat omnes, deposita imagine coelestis, portare imaginem terreni. Illi enim dederunt terram Dei sibi in haereditatem, et ex toto corde atque ex animo ecclesiam Domini persecuti sunt, et ejecerunt eam de sedibus suis et vastaverunt. Sed quid profuit nationibus, quid juvit haereticorum gentes insultasse terrae Domini, cum loquatur ad eam et montibus illius collibusque ac jugis, sive nemorosis locis, quae amoenitate virebant paradisi, et collibus, de quibus supra diximus in zelo et in furore suo locutus sit, et opprobrio gentium levet manum suam contra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicemus qui audiunt uerbũ dĩ & quib: diabolus insultauit inimicus dicens :
Euge excelsi quonda montes dequib scriptũ ẽ. montes in circuitueris & dñs
incircuitu populisui mihidati sunt in possessionẽ quando persecutio ne¬
& angustiis desolati sunt. & conculcati percircuitum & fac᷑ inhereditatẽ reliquis
gentib & ab omnib blas phemati. propterealoquitur dñs conculcatis montib.
& desolatis & non solũ montib sed & inferiorib: ac persingulos gradus int̃ra
iudaea hoc est in monte ecclesi ae constitutis dequascriptũ est. non potest ciuits
abscondi supermontẽ posita & collib atq torrentib quorũ hieme ꝑsecutionĩ¬
& tem pestate praesurȩ augetur fidesuallib quoq: his qui humilitate depries¬
si sunt & desertis ecclesis & parietinis atq in toto orbe ecclesiarũ conciliabulis

Expanded text:
esse dicemus, qui audiunt verbum Dei, et quibus diabolus insultavit inimicus dicens: esse dicemus, qui audiunt verbum Dei, et quibus diabolus insultavit inimicus dicens: Euge, excelsi quondam montes, de quibus scriptum est: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui , mihi dati sunt in possessionem, quando persecutions angustiis desolati sunt, et conculcati per circuitum, et facti in haereditatem reliquis gentibus, et ab omnibus blasphemati. Propterea loquitur Dominus conculcatis montibus et desolatis, et non solum montibus, sed et inferioribus ac per singulos gradus in terra Judaea, hoc est, in monte Ecclesiae constitutis, de qua scriptum est: Non potest civitas abscondi super montem posita ; et collibus atque torrentibus, quorum hyeme et tempestate pressurae augetur fides. Vallibus quoque his, qui humilitate depressi sunt, et desertis Ecclesiis et parietinis atque in toto orbe ecclesiarum conciliabulis
Abbreviated transcription (Latin):
Dequib & apostolis loquitur escauentri & uenter escis. ds aũ & hunc & illa
destruet in breui ex planatione dicere. nunc adspiritalẽ intellegentiã transeo
uxta quã & isaie extremas partes int̃ p̃tati sumꝰ neq enĩ iuxta iuducas fabulas¬
quas illi Aeyte puceic̃. appellant gematã & aureã decaelo ex pectam̃ hien¬
salẽ nec rursũ pas suri circũcisionis iniuriã nec aͦblaturitauro rũ& arietũ
uictimas nec sabbatiotio dormiemus quod & multi nr̃orũ & praecipuetertul¬
aniliber qui in scribit̃ des pefideliũ & lactantiu nstitutionũ uolum̃ septimũ
pollicetur & uicto rinipita ionensis ep̃i crebrȩex positiones & nuꝑseuerus
nr̃t india logo cui gallo nom̃ in posuit & ut grecos nominẽ & primũ extremũo
coniungã hiereneus & appollonaris. Nosergo montesisrł prophetas & apłs

Expanded text:
de quibus et Apostolus loquitur: Esca ventri et venter escis: Deus autem et hunc et illam de quibus et Apostolus loquitur: Esca ventri et venter escis: Deus autem et hunc et illam destruet , in brevi explanatione dicere: nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus, juxta quam et Isaiae extremas partes interpretati sumus. Neque enim juxta Judquas illi δευτερώσεις appellant, gemmatam et auream de coelo exspectamus Jerusalem: nec rursum passuri circumcisionis injuriam, nec oblaturi taurorum et arietum victimas, nec sabbati otio dormiemus. Quod et multi nostrorum, et praecipue Tertulliani liber qui inscribitur De spe fidelium, et Lactantii Institutionum volumen septimum pollicetur, et Victorini Petabionensis episcopi crebrae exposnoster in dialogo cui Gallo nomen imposuit. Et ut Graecos nominem, et primum extremumque conjungam, Irenaeus et Apollinarius. 423 Nos ergo montes Israel, prophetas et apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
quando ciuitatẽ hierusalem ad serunt extruendã & tẽplũ quod infine huius
uoluminis describitur & rerũ omniũ felicitatẽ quorũ non nulli arbitrant᷑
sub ⁊ orobabel haec fuis secompleta sed quomodo starepotuerit hoc quod dicit᷑
chabitariuos faciam sicut a principiobonis quaed onabo maiorib: quã habuistis
ab initio sub⁊oro babel enĩetra & neemia pauci depopulo sunt reducti & ipsi
oboedientes medis ac persis & deinceps macedonib & aegrptiis atq romanis
usq adtitũ & uespasi anũ diuersarũ gentiũ regib: seruierunt &usq: hodie serui¬
unt ut sta reo mnino non possit hoc quod in extremadicitur prophetia& ob
probrium populorũ nequa quã portabis & gentẽtuã non amites am plius:
& qua longũ est nunc aduersũ dogma iudaicũ & beatitudinẽuentri & gutturi
uidaico seruientẽ quiom̃aterre nadesiderant & dicunt manducemus &biban

Expanded text:
quando civitatem Hierusalem asserunt exstruendam, et templum quod in fine hujus quando civitatem Hierusalem asserunt exstruendam, et templum quod in fine hujus voluminis describitur, et rerum omnium felicitatem. Quorum nonnulli arbitrantur sub Zorobabel haec fuisse completa. Sed quomodo stare potuerit hoc quod dicitur: Et habitari vos faciam sicut a principio, bonisque donabo majoribus, quam habuistis ab initio? » Sub Zorobabel enim Ezra et Neemia pauci de populo sunt reducti, et ipsi obedientes Medis ac Persis, et deinceps Macedonibus et Aegyptiis atque Romanis usque ad Titum et Vespasianum diversarum gentium regibus servierunt: et usque hodie serviunt, ut stare omnino non possit hoc, quod in extrema dicitur prophetia. « Et opprobrium populorum nequaquam portabis, et gentem tuam non amittes amplius. » Et quia longuJudaico servientem, qui omnia terrena desiderant, et dicunt: Manducemus et bibamus,
Abbreviated transcription (Latin):
& semis trib: acceper possessione & subiesufilionaue aliȩ nouẽ & semistrib.
terrã udaeã possedert̃ bonisq uos donabo multo maiorib: quã fuistis ab initio
prius quã captiuitates uarias senti retis: & cũ hoc uobis fecero. tunc cognoscetis
quod egosimdñs &impleueris inquit õterra isrł populomeo quitehereditate
tenturus est & eris eis possessio & non ad desultra utabsq filussis cũ aũ multi pli¬
catus fuerit uester habitator Omontesisrł tumcnequa quãdicent inimiciur̃i
contrauos quod homines deuoreus & absq: liberissiturã possessio sed econtra¬
rio multi plicetis homines & largissimã prolem ur̃a posteritas germinet nec
audies inquit amplius nec sustinebitis confusionegentiũ sed nec amittes gentẽ
tuam ut aliquando sustineas captiuitatẽ qm̃ dñs locutus est: haec ña pa ꝙpac̃¬
TIRuC̃. moreiudaico dixerimus quaeilli ex pectant inmille annorũ regno

Expanded text:
 acceperunt possessionem, et sub Jesu filio Nave aliae novem et semis tribus terram Judaeam possederunt. Bonisque vos donabo multo majoribus, quam fuistis ab initio, priusquam captivitates varias sentiretis. Et cum hoc vobis fecero, tunc cognoscetis quod ego sim Dominus. Et impleberis, inquit, o terra Israel, populo meo, qui te haereditate tenturus est. Et eris eis possessio, et non addes ultra, ut absque filiis sis. Cum autem multiplicatus fuerit vester habitator, o montes Israel, tunc nequaquam dicent inimici vestri contra vos, quod homines devoretis, et absque liberis sit vestra possessio, sed e contrario multiplicetis homines, et largissimam prolem vestra posteritas germinet. Nec audies, inquit, amplius, nec sustinebis confusionem gentium, sed nec amittes gentem tuam, ut aliquando sustineas captivitatem, quoniam Dominus locutus est haec. Παραφραστικὼς more Judaico dixerimus, quae illi exspectant in mille annorum regno,
Abbreviated transcription (Latin):
c adducã te superterrã meã ut sciant om̃s gentes me cũ sc̃ĩ ficatus fuero inte i noculis
eorũ : Ogog haec dicit dñs ds̃ : Tuergo illees dequo locutus sũ in dieb. antiquis inmanu
annis ut adducerẽte supereos & eritindieilla indieaduentus gogsu ꝑterrã. srł
Ait dñs ds̃ ascende t᷑ in dignationemea in furoremeo & in ⁊elomeo inigne irȩmee
ocutus sũ quia indieilla erit cõmotiomagna superterrã isrł & cõmouebunt᷑ a ficie
mea pisces maris & uolucres caeli & bestia eagri siuecã pi&omnereptile quod mo¬
ietur su ꝑ humũ cunctiq: homines qui s̃ super faciem terre ut sub uertent᷑ si ue¬
scindentur montes & cadent maceriae siueualles & omnis murus int̃rã corruet

Expanded text:
 adducam te super adducam te supereorum, o Gog. Haec dicit Dominus Deus: Tu ergo ille es, de quo locutus sum in diebus antiquis, in manu annis: ut adducerem te super eos? Et erit in die illa, in die adventus Gog super terram Israel, ait Dominus Deus: ascendet indignatio mea in furore meo. Et in zelo meo, in igne irae meae locutus sum quia in die illa erit commotio magna super terram Israhel et commovebuntur a facie mea pisces maris et volucres caeli et bestiae agri et omne reptile quod movetur super humum cunctique homines qui sunt super faciem terrae et subvertentur mont
Abbreviated transcription (Latin):
tes & portae non sunteis ut diripias spolia & inuadas p̃dã ut inferas manũ tuã suꝑ
eos quidesertifuerant & postea restituti & super populũ qui est congrataflis ex gen¬
tib: qui pos siderecoepit : & eẽ habitator umbilici terraesaba & dedam & negotiato
res tharsis siue carthaginienses & om̃s leones siue uilla eeius dicenttibi: nũ quid ad su¬
menda s polia tuuenis eccead diripiendã p̃dã congregastimultitudinẽ tuã ut tollas
rgentũ & aurũ auferas suppellectilẽ atq substantiã & diripias manubias infinitas.
Proptereauaticina refilihominis & dices ad gog: haec dic̃ dñs ds̃ Nũ quid non in
licillo cũ habita uerit populus m̃s isrł confidenter siuein pacescies siue consurgens
& uenies delocotuo ala terib siuea nouissimis aquilonistu& populi multi tecum
scensores aequorũ uniuersi coetus magnis & exercitus uehemens & ascendes
superpopulũ meũ isrł : qua si nubes uto perias terrãnnnouis simis dieb: eris siueerit¬

Expanded text:
o, vectes et portae non sunt eis: Ut diripias spolia, et invadas praedam, ut inferas manum tuam super eos, qui deserti fuerant, et postea restituti, et super populum, qui est congregatus ex gentibus, qui possidere coepit, et esse habitator umbilres Tharsis  sive Carthaginenses et omnes leones villae ejus dicent tibi: Numquid ad sumenda spolia tu venis? Ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam, ut tollas argentum et aurum, et auferas supellectilem atque substantiam, et diripias manubias infinitas. Propterea vaticinare, fili hominis, et dices ad Gog: Haec dicit Dominus Deus: Numquid non in die illo cum habitaverit populus meus Israel confidenter  sive in pace scies  sive consurges? Et venies de loco tuo a lateribus  sive a novissimis Aquilonis, tu et populi multi tecum, ascensores equorum universi coetus magnus et exercitus vehemens et ascendes super populum meum Israhel quasi nubes ut operias terram in novissimis diebus eris et
Abbreviated transcription (Latin):
xillistuis & educã siue congregabote & omnẽ exercitũ tuũ ae quos & ȩquites uestitos
loricis uniuersos multitudinẽ magnahastã & brpeũ arripientiũ & gladiũ siue peltas
aegileas & gladios persae & hiopes & libies cũeis om̃s scutati & gileatigomer& uniuersa
agmuinac: domthogorma latera aquilonis siue ab extremis aquilonis& totũ roburei
populiq siuegentes multȩtȩ cũ p̃para & instruete & omnẽ multitud inẽtuã quaeto
& congregata est depopulis multis ad montẽ siue terrã isrł qui fuer̃ deserti iugiter

Expanded text:
illis tuis, et educam  sive congregabo te, et omnem exercitum tuum, equos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam, hastam et clypeum arripientium, et gladium  sive peltas et galeas, et gladios: Persae, Aethiopes, et Libyes, cum eis omnes scutati et galeati: Gomer, et universa agmina ejus: domus Thogorma, latera Aquilonis  sive ab extremis Aquilonis, et totum robur ejus, populique  sive gentes multae tecum. Praepara et instrue te, et omnem multitudinem tuam quae et congregata est de populis multis ad montem  Al. montes  sive ter
Abbreviated transcription (Latin):
tis postlongũ tẽpus futurũ propeest instat. & ueniet tempus ac neuob uideat
hoc es se difficile ipseego ueniam ad uos & quia uobis recesserã conuertaraduos
ut pristinã culturã recipiatis & semente om̃a conpleant᷑ ita ut multi in uobis
sint homines & habiten tͥ ciuitates quaeprius destructae fuerant & non solum
homines multiplicabo sed & ium̃ta aequae multi plicabunt᷑ & crescent & habi¬

Expanded text:
tis post longum tempus futurum, prope est, instat, et veniet tempus. Ac ne vobis videatur tis post longum tempus futurum, prope est, instat, et veniet tempus. Ac ne vobis videatur hoc esse difficile, ipse ego veniam ad vos, et qui a vobis recesseram, convertar ad vos, ut pristinam culturam recipiatis, et semente omnia compleantur, ita ut multi in vobis sint homines, et habitentur civitates, quae prius destructae fuerant. Et non solum homines multiplicabo: sed et jumenta aeque multiplicabuntur et crescent,
Abbreviated transcription (Latin):
brium es setis cunctis gentib: Pro pterea haec dicit dñs̃ đs: non solũ mont
tis & urbib derelictis qm̃ in igne⁊eli sui & aduersũ om̃s quidemgentes sed
praecipuae contraidumaeã locutus sit quicũ c&eris in quit gentib tenuitim̃
meã in possersionẽ & possedit gladio & totocorde pos sed itut eicer& habiti¬
tores deea terrãq uastaret: propterea loquere ait propheta super terrũ srł
quaenos nemorosa intellegimꝰ loca & uallib : Haec dicit dñs ds̃ in ⁊ elo& in
furo remeo ob probriiur̃i ultor ex istã & leuabo manũ meã ut gentes quae
in circuitu uro sunt ignominiã & confusionẽ suam portent: uos aũ õ montes
isrł scđm pristinũ statũ germinetis uirgulta ramosq mittatis siue iux ta¬
septu aginta ad feratis uuas quib populus m̃s satureturisrł quod non pite¬

Expanded text:
brium essetis cunctis gentibus: propterea haec dicit Dominus Deus, non solum mbrium essetis cunctis gentibus: propterea haec dicit Dominus Deus, non solum mtis, et urbibus derelictis: quoniam igne zeli sui, et adversum omnes quidem gentes, sed praecipue contra Idumaeam locutus sit, quae cum caeteris, inquit, gentibus tenuit terram meam in possessionem, et possedit gladio, et toto corde possedit, ut ejiceret habitatores de ea, terramque vastaret. Propterea loquere, ait, propheta, super terram Israel, rpretati sunt, quae nos nemorosa intelligimus loca  et vallibus. Haec dicit Dominus Deus: in zelo, et in furore meo, opprobrii vestri ultor existam, et levabo manum meam, ut gentes quae in circuitu vestro sunt, ignominiam et confusionem suam portent: vos autem, o montes Israel, secundum pristinum statum germinetis virgulta, ramosque mittatis, sive, juxta LXX, afferatis uvas, quibus populus meus saturetur Israel. Quod non pute
Abbreviated transcription (Latin):
faciant. Haec dicit dñs dr̃ proeo quod dixert̃ de uobis siue tibi deuoratrix
hominũ es & surro cans gentẽtuam. propterea homines non comedes amplius
& gentẽ tuã non ne cabis ultra ait dñs ds: nec auditã faciam inte siuein uobã plus
confusionẽ uel ignominiã gentiũ & ob probria populorũ nequaquã portabis
siue portabitis & gentẽ tuã non amittes amplius siue genstua absq liberis ulta
nonerit dicit dñs ds̃. Supra ponitur prophetae facies siue conuertit᷑ ad montẽ
seir hic filius hominirloquit ad montes siues upermontes isrł quiiubentur
dĩ audire sermonẽ & ut parũ perdifferã tropologiã totius ad montes isrł ꝓ
phaetiae breuiter hic sensus est quia in sulta uit uobis inimicus. hoc ẽ mons
seir & putauit quod in per petuum ips euos possideret & altitudines quon¬
dã dñi nunc desertas cessissesibi inhereditatẽ & non solũdixit sed & aliquan¬
totem p̃r uorpossedit in tantũ ut superbae loqueretur contrauos & obꝓ¬

Expanded text:
Deus: Pro eo quod dixerunt de vobis  sive tibi, devoratrix hominum es, et suffocans gentem tuam: propterea homines non comedes amplius, et gentem tuam non necabis ultra, ait Dominus Deus: nec auditam faciam in te  sive in vobis amplius confusionem  vel ignominiam gentium, et opprobria populorum nequaquam portabis  sive portabitis, et gentem tuam non amittes amplius  sive gens tua absque liberis ultra non erit, dicit Dominus Deus. » Supra ponitur prophetae facies, sive convertitur adversum montem Seir: hic filius hominis loquitur ad montes, sive super montes Israel, qui jubentur Dei audire sermonem. Et ut parumper differam tropologiam, totius ad montes Israel prophetiae breviter hic sensus est: Quia insultavit vobis inimicus, hoc est, mons Seir, et putavit quod in perpetuum ipse vos possideret, et altitudines quondam Domini nunc desertas cessisse sibi in haereditatem, et non solum dixit, sed et aliquanto tempore vos possedit: intantum ut superbe loqueretur contra vos, quod oppro
Abbreviated transcription (Latin):
o pastores Audite uerbũ dñi : uiuo ego dicit dñs ds̃ quia pro eo quod factis greges
mei siueoues in rapinã & oues meae in deuoratione omniũ bestiarũ agrieo qt̃
pastores semetipsos & greges meos non pascebant p̃ptea pascores duditt a¬
uerbũ dñ haec dicit dñs dr̃ ecceego ipse super pastores requi rã gregẽ meum
demanueo ru &ces sarteos ficiã utultra non pascant gregemeũ nec pascinia plus¬

Expanded text:
o pastores, audite verbum Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia pro eo quod facti sunt greges o pastores, audite verbum Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia pro eo quod facti sunt greges mei sive oves in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod pastores semetipsos, et greges meos non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini: haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem me
Abbreviated transcription (Latin):
rib isrł qui pascebant semet ipsos siueo pastores isrł nũ quid pascunt pasto¬
res semet ipsos non negreges pascunt᷑ ã pastoribus siue non neoues pascunt̃
pastores : lacco medebatis & lanis operiebamini & quod crassum erat occidebatis
gregẽ aũ meũ non pascebatis: quod in firmũ fuit non solidastis siue confortastis
quod fractũ non alligastis & quod abiectum erat. siueerrabat non reduxistis
quod perierat non quaesistis. sed austeritate imperabatis eis & cũ potentia: siue
quod forteerat ad flixistis labore & dis persaeo ues meae. eoquod nonẽet pastor¬
siue pastores & factae sunt indeuorationem omnium bestiarũ agri & disper¬
sae sunt errauerunt greges mei siueo ues incunctis montib & in uniuer socolle
excelso & superomnẽ faciem terrae dis persi sunt greges mei siueo ues & nonerat
qui requireret nonerat inquã requi reret siuequi reduceret: Propterea

Expanded text:
ribus Israel qui pascebant semetipsos. Sive: O pastores Israel, numquid pascunt pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Sive: O pastores Israel, numquid pascunt pastores semetipsos? Nonne greges pascuntur a pastoribus? Sive nonne oves pascunt pastores? Lac comedebatis, et lanis opegregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non solidastis; et quod fractum, non alligastis, et quod abjectum erat sive errabat non reduxistis; quod perierat, non quaesistis: sed cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia sive quod forte erat, afflixistis labore. Et dispersae set pastor: et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri, et dispersae sunt. Erraverunt greges mei in cunctis montibus, et in universo colle excelso: et super omnem faciem terrae dispersi sunt greges mei, et non erat qui requireret: non erat, inquam, qui requireret sive qui reduceret. Propterea,
Abbreviated transcription (Latin):
mittere manus anaperte ignorantiã pertineri: praesertim cum & a pud
udaeos & apudnos super inter p̃tatione e̾ grandesilentiũ sit aliis in fut
temp̃r ex truendũ eẽ censentib: alus bono quidẽ animo sedimperito sciend
sp̃i ritalia eẽ quaedicuntur & tamen ipsa sp̃italia quo mododis seridebens¬
nescientib: & interim ut praesentis operis cura nos teneat & scias õuirgo xp̃i
eustochium orandũtibi eẽ pronobis in prophetiadifficillima. illud breuiter
ad monebo quod uir nrae aetatis haud ignobilis adimperatorẽ scribens suꝑhac
nationedixerit: gogistegothus est cui quaratione possint om̃a quae inea scrip¬
ta sunt cõaptarinonest meũ sed eorũ qui hoc putant disserere.
Et factum est uerbum dñi ad medicens: filihominis propheta de pastorib
siuead pastores isrł propheta & dices pastoribus: Haec dicit dñs ds: uaepasto¬

Expanded text:
mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debenescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus sive ad pastores Israel, propheta, et dices pastoribus: Haec dicit Dominus Deus: Vae pasto
Abbreviated transcription (Latin):
audint uel comoedos & ibicũ uoluptate palpant᷑ itacũ in gressi fuerint ãt
replicent &decantent &duleysono sed ecipint & audient inquit uerbatu
& non facient ea : Tales s̃usq hodie multũ ȩcclesis qui auint. uenite audia m̃
illũ & illũ mira eloquentia p̃dicationis suae uerba uoluentẽ ꝑlaususq con¬
mouent & uociferant᷑ & iactant manus & quaeo perib: neglexerant. Postqra
aduenis secognouerint necesseest enim uenire quod pro phetadĩ sermone pro¬
nuntiat. tunc incipient ad probare & nosse quod cuncta quae audierant non fi¬
in ex trema sui parte contragog. & magog uaticiniũ continebit &usq
ad ex ordium ciuitatis in monte positae &tem pli in ea sitiueniet hierusd
si adiuiuanted ño & sua mysteria disserente potuero ad calcẽusq. ad pe¬
ducere diumihierit multũ q̃. dubitandũ utrũ ad sp̃iritale tem plũ debeam

Expanded text:
audiunt, vel comoedos, et ibi cum voluptate palpantur: ita ut cum egressi fuerint a te, audiunt, vel comoedos, et ibi cum voluptate palpantur: ita ut cum egressi fuerint a te, replicent ea, et decantent, et dulci sono se decipiant. Et audient, inquit, verba tua et non facient ea. Tales sunt usque hodie multi in Ecclesiis, qui aiunt: Venite audiamus illum et illum, mira eloquentia praedicationis suae verba volventem: plaususque commovent, et vociferantur, et jactant manus, et quae operibus neglexerant, postquam advenisse cognoverint necesse est enim evenire quod propheta Dei sermone pronuntiat, tunc incipient approbare, et nosse, quod cuncta quae audierant, non fuin extrema sui parte contra Gog et Magog vaticinium continebit, et usque ad exordium civitatis in monte positae, et templi in ea siti veniet. Quem si, adjuvante Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam
Abbreviated transcription (Latin):
Eadem quidẽ die & eodem tempore. hoc est duo decimo anno decimomense in
quinta mensis quando uenit qui fugerat dehierusalem & quando locutus est
prophetaadeos quierant interra iudaea & aeternȩ possessionis spem sibi
pollicebantur & iubet prophetae utdicat populo quunbaby loneuersatur
& habitat cũeo & arguat eos super insidus blandientib: qui prophetae uerba
audi redesiderant : non ad animae salutẽ sed ad aurium uoluptatẽ istiuxta
muros sedebant & inostus domorũ nequa quã in sensũ prophetȩ intrarecup¬
entes sed mutuose ortant᷑ & dicunt uenite & audiamꝰ qui sit sermo. Egred¬
ens ad dño & sic ueniunt quas i populus quun grediat᷑ ecclesiam dĩ & sedent
corãte populus m̃s quim̃s eẽ sedicit & nolunt facere quod audierunt. Istius¬
modi mihiuident᷑ eorũ similes quitheatralib ludunt car̃nib: & uel gro edos

Expanded text:
Eadem quidem die, et eodem tempore, hoc est, duodecimo anno, decimo mense, in Eadem quidem die, et eodem tempore, hoc est, duodecimo anno, decimo mense, in quinta mensis, quando venit qui fugerat de Jerusalem, et quando locutus est propheta ad eos qui erant in terra Judaea, et aeternae possessionis sibi spem pollicebantur, et jubet prophetae ut dicat populo qui in Babylone versatur, et habitat cum eo, et arguat eos super insidiis blandientibus, qui prophetae verba audire desiderant, non ad animae salutem, sed ad aurium voluptatem. Isti juxta muros sedebant, et in ostiis domorum: nequaquam in sensum prophetae intrare cupientes; sed mutuo se hortantur et dicunt: Venite et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino; et sic veniunt quasi populus qui ingrediatur Ecclesiam Dei, et sedent coram te, populus meus, qui meum esse se dicit, et nolunt facere quod audierunt. Istiusmodi mihi videntur eorum similes, qui theatralibus luduntur carminibus: et vel tragoedos
Abbreviated transcription (Latin):
riae tradit & otio diuidet̃ idẽ mucrone feriȩt᷑ pars ei ponet᷑ cũ infidelib:
& quunagro siue in cã poest bestus tradet̃ ad deuorandũ quas pro pheta ui¬
tare desiderans dẽprecatur. netradas bestiis animã confitentẽ tib qui autẽ
in p̃sidus & in moratis est. de quibus seriptum est ciuitates firmas ascendit
ustus de dẽstruxit imunitiones earũ inquib. confidebant impi & uersatur
inspeluncis. de quib dicitur scriptũ est domus patrismes dom̃orationis
uo cibitur uos aũ fecistis eam speluncã latronũ istesa mesermonis dñ &t
poene momet̃ & dabitur omnis terra hereticorum in solitidine it sut ran
Dit eorũ su perbia &e redigint᷑ mentes in solitudinẽ quis laltridine se enta ut frro¬
uisionẽ hanc magnã: habitato resenim sunt peruersorũ montiũ non pere grini
& accolae utcũ haec passi suerint. tunc cognoscant quod ipsesit dñs quidederit
terrã eorũ in solitudinẽ propterabominationes quaso perati sunt: Sequit

Expanded text:
ne ferietur, pars ejus ponetur cum infidelibus: Et qui in agro, sive in campo est, bestiis tradetur ad devorandum, quas Propheta vitare desiderans, deprecatur: « Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . » Qui autem in praesidiis et in mutatis est, de quibus scriptum est: « Civitates firmas ascendit justus, et destruxit munitiones earum , » in quibus confidebant impii, et versatur in speluncis, de quibus dicitur: « Scriptum est: Domus Patris mei domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam speluncam latronum ; » iste fame sermonis Domini et pgatur eorum superbia, et redigantur montes in solitudinem, qui sibi altitudinem scientiae provisionem hanc magnam ; habitatores enim sunt perversorum montium, non peregrini, et accolae: ut cum haec passi fuerint, tunc cognoscant, quod ipse sit Dominus, qui dederit terram eorum in solitudinem propter abominationes quas operati sunt. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
deterra & qui habitabant indeserto securidormient in saltib & ponã eos in cit¬
cuitu collis mer benedictionem & deducã siuedabo imbr̃e intem pore suo plut
benedictionis erunt & dabit ignem agri siueda bunt lignacã porũ fructũ sui
& terradabit germen suum siuefortitudinẽ & est̃ siue habitabunt interrasu
absq timore siue in spepacis &scient quia egodñs cõncontri uero catenas sus
entiũ & non eruntultra in rapinã gentib: neq bestia et̃raedeuorabt̃eos sedha¬
bitabt̃ com fident̃ siueinspe absq ullo terrore: & suscitabo eis germ̃ nominatũsuẽ

Expanded text:
in deserto securi dormient in saltibus. Et ponam eos in circuitu collis mei benedictionem, et deducam sive dabo imbrem in tempore suo, pluviae benedictionis erunt. Et dabit lignum agri sive dabunt ligna camporum fructum suum, et terra dabit germen suum sive fortitudinem: et erunt sive habitabunt in terra suabsque timore: et scient quia ego Dominus, cum contrivero catenas jugi n erunt ultra in rapinam gentibus, neque bestiae terrae devorabunt eos: sed habitabunt confidenter absque ullo terrore. Et suscitabo eis germen nominatum: et
Abbreviated transcription (Latin):
rex dauid supereos & pastorunus erit omniumeorũ : inuidiciis meis ambu labt̃¬
cutiamillis foedus pacis pactũ sempiternũ eriteis & fundabo eos & multi plica¬
bo & dabo scificationẽ meã in medio eorũ in perpetuũ &erit tabernaculũ in eis¬

Expanded text:
ervus meus David rex super eos, & pastor unus erit omnium eorum: in judiciis meis ambulabunervus meus David rex super eos, & pastor unus erit omnium eorum: in judiciis meis ambulabuncutiam illis faedus pacis, pactum sempiternum erit eis; & fundabo eos, & multiplicabo, & dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum. v.27. Et erit
Abbreviated transcription (Latin):
ungeilla unũ ad alterũ in lignũ unũ & er̃ inunione inmanutua : cũ aũ dixerint
ad tefiluipo pulitui loquentes non indicas nobis quid in his tibi uelis loqueris ad eos:
Haec dicit dñs̃ ds̃. ec ceego ad sumã lignũ ioseph qd̃ ẽ in manue ffrã & tribus israhel quȩ
iunctȩse & dabo eas pariter cũ ligno uida & faciã easlignũ unũ & er̃ unũ in manu
ei erunt aũ ligni superquae scripseris in manutua in oculis eorũ & dices adeos
Haec dic̃ dñs đs ecceego ad sumã filissisrł demedio fationũ adquas abier̃ & con¬
gregabo eos undiq & ad ducã eas adhumũ suũ & faciam eos gentẽ unã in terrã
in montib isr ł & rex unꝰ eritomnib: imperans: & noner̃ ultraduaegentes nec diui¬
dent᷑ am plius induoregna neque polluent᷑ ultra inidolis suis & ab hominationi
b. Rin cunctis iniquitatib suis & saluos eos faciã deuniuersis sedib. suis in quibus

Expanded text:
unge illa unum ad alterum, tibi in lignum unum, et erunt in unionem in manu tua; cum autem dixerint ad te filii populi tui loquentes: Nonne indicas nobis quid in his tibi velis? loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam lignum Joseph, quod est in manu Ephraim, et tribus Israel, quae iunctae sunt ei et dabo eas pariter cum ligno Iuda et faciam eas in lignum unum et erunt unum in manu eius erunt autem ligna super quae scripseris in manu tua in oculis eorum et dices ad eos haec dicit Dominus Deus ecce ego adsumam filios Israhel de medio nationum ad quas abiergregabo eos undique, et adducam eos ad humum suam, et faciam eos gentem unam in terra in montibus Israel, et rex unus erit omnibus imperans. Et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna; neque polluentur ultra in idolis suis, et in abominationi cunctis iniquitatibus suis: & salvos eos faciam de universis sedibus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a corpora: pp̃t in habitantes pseius in uobis: & multa alia. ex quo perspicuũ et
non nos resurrectionẽ negare sed haec non scripta deresurrectio necontendere
& perresurrectionis parabolã derestitutio neis rł prophetari quieotem pr
captiuus eratinbabylone: nec statim hereticis occasionem dabimus. si haecdere¬
surrectione cõmuni intellegi denegemus: nũ quã poneretur similitudore sie¬
rectionis ad restitutionẽ his rahelitici populi significandã nisi staret ipsa
resurrectio & futura crederetur : quia nemodereb: exstantib: incerta confis¬
mat: totaq nr̃a illa tenditad sortio quod quomodo uidetur incredulũ qõ ossib
aridis & multa uetustate confectis futura resurrectio promittat᷑ & tam̃ futi¬
rũ ẽ quod promittit᷑ sic & resurrectio populi isrł quiductus ẽ in captiuitatꝰ¬

Expanded text:
vestra corporavestra corporanon nos resurrectionem negare, sed haec non scripta de resurrectione contendere, et per resurrectionis parabolam, de restitutione Israel prophetari qui eo tempore captivus erat in Babylone. Nec statim haereticis occasionem dabimus, si haec de resurrectione communi intelligi denegemus. Numquam enim poneretur similitudo resurrectionis ad restitutionem Israelitici populi significandam, nisi staret ipsa resurrectio, et futura crederetur: quia nemo de rebus non exstantibus incerta confirmat. Totaque nostra illo tendit assertio, quod quomodo videtur incredulum, quod ossibus aridis, et multa vetustate confectis, futura resurrectio promittatur: et tamen futurum est quod promittitur; sic et restitutio populi Israel, qui ductus est in captivitat
Abbreviated transcription (Latin):
neq peccatores in consilio ustorũ : terrã aũ isrł quã resurgentib dñs pollicet
illã ẽẽ confirmant dequa scriptum est: Beatimites qm̃ ipsi possi debt̃ terrã & pli
cebodño in regio neuiuentium : Haeclo quunt᷑ quide generali ut diximꝰ resurra¬
tione hezechielem scripsisse auttumant : qui aualiter inter p̃tantur ista meno¬
rabt̃: non debetnobis facere inuidiã quod istũ locũ aliter exponentes resarrecuoie
negareuidea mur: scimus enĩ multa robustiora testimonia & inquib nulla sit dubi¬
tatio inscripturis scĩs repperiri ut est illud iobsuscitabis pellẽ meam : qua eisti
sustinet : & indaniheb multi quidor miunt interrae puluere resurgent: ist inutã
aeternã & istiinob probriũ & in confusionẽ aeternã : & in euangł : Noliteti mereeos
quicor pͥ interficiunt & animã non possuoccidere : time teaũ eũ magis qui poret
& animã & corpꝰ perdereingehennã : & in a pło paulo: qui uiuii ficabitꝰ mortalu

Expanded text:
neque peccatores in consilio justorum. Terram autem Israel quam resurgentibus Dominus pollicetur, illam esse confirmant, de qua scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. . Et: Placebo Domino in regione viventium . Haec loquuntur, qui de generali, ut diximus, resurrectione Ezechielem scripsisse autumant. Qui autem taliter interpretantur ista, non debent nobis facere invidiam, quod istum locum aliter exponentes, resurrectionem negare videamur. Scimus enim multo robustiora testimonia, et in quibus nulla sit dubitatio, in Scripturis sanctis reperiri, ut est illud Job: Suscitabit pellem meam, quae ista sustinet . Et in Daniel: Multi qui dormiunt in terrae pulvere, resurgent; isti in vitam aeternam, et isti in opprobrium, et in confusionem aeternam . Et in Evangelio: Nolite timere eos, qui corpus interficiunt, animam autem non possunt occidere; timete autem eum magis, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . Et apostolus Paulus: Qui vivificabit mortalia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds aqua tuoruentis ueni sp̃s aquatuor uidelic& mundi plagis: ut quomodo in pri¬
maconditione hominis in sufflauitds̃ infacieme & factus est in anima uiuentẽsic &
scđa conditio id estre surrectio mortuorũ insufflantes pũuiui ficetur quungressus ẽ
humana cor pora statimq uixerunt : steterq super pedessuos : Vnde& resurrectio

Expanded text:
Dominus Deus: A quatuor ventis veni, spiritus: a quatuor videlicet mundi plagis, ut quomodo in priDominus Deus: A quatuor ventis veni, spiritus: a quatuor videlicet mundi plagis, ut quomodo in prima conditione hominis, insufflavit Deus in faciem ejus, et factus est in animam viventem : sic et secunda conditio, id est, resurrectio mortuorum, insufflante spiritu, vivificetur: qui ingressus est humana 434 corpora, statimque vixerunt, steteruntque super pedes suos. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
q. ad eum dñs uaticina redeos sib: siue superossahaeo & dicesadea ossaarida : Audite
uerbũ dñi: in quo mirandũ quomo ad ossaarida sitd ocutus quae anteneruoscarnes &¬
cutẽ & spmuiui ficantẽdĩ possent audiresermonẽ : primũq ossacum alus ossib. ner¬
uorũ uinculis colligantur deinde implentur carnib: & desuper obpulchritudinẽ
extenditur cutis: quaenudarũ carnium operiat foeditatẽ: & tunc accipiunt sp̃m qui
ui uers ea faciat: & postquã uixerint tunc cognoscant quod ipsesit dñs : dicenteitaq
propheta quod ei fuerat imperatũ : statim est facta cõmotio ossa quaein suam st̃ ad pli¬
cata com pagem ad stricta neruis plena carnium pellae cooperta iacebant que huma¬
nacorpora spm non habentia : Iocirco propheta uaticnat᷑ ad s p̃m: & ait: haec dicit

Expanded text:
tque ad eum Dominus: Vaticinare de ossibus, sive super ossa haec, et dices ad ea: Ossa arida, audite tque ad eum Dominus: Vaticinare de ossibus, sive super ossa haec, et dices ad ea: Ossa arida, audite verbum Domini. In quo mirandum quomodo ad ossa arida sit locutus, quae ante nervos, carnes vivificantem, Dei possent audire sermonem. Primumque ossa cum aliis ossibus nervorum vinculis colligantur, deinde implentur carnibus: et desuper ob pulchritudinem extenditur cutis, quae nudarum carnium operiat foeditatem. Et tunc accipiunt spiritum, qui vivere ea faciat: et postquam vixerint, tunc cognoscant quod ipse sit Dominus. Dicente itaque propheta quod ei fuerat imperatum, statim est facta commotio, ossaque in suam sunt applicata compagem, astricta nervis, plena carnium, pelle cooperta, jacebantque humana corpora, spiritum non habentia. Idcirco propheta vaticinatur ad spiritum, et ait: « Haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
& cognoscetis quod ego simdñs locutus sũ & faciã dicit dñs ds : Famos a ẽ uisio&
omniũ ecdesi arũ xp̃i lectione celebrata obquã uel maxim ecausã utrãq edini
ex integro posui nequa ulobis ab hebreis calũnia fieret sis altim in uerbis aliquia
dis creparent: solent enĩ ridere de nobis & attollere super ciliũ & inflatis buccis
ructare scientiã scripturarũ : si nondicã sensuũ discrepantiã quaesi fuerit iure p¬
bendit᷑ sed uerborũ dissonantiã in nr̃is codicib. potuerint de mostrare : Quiergs
suit illũ suedimisit inmediocam pi qui plenus eratossib: nec eum est passa requiescere
sed fecit ossa omã circuire qua enoneranto perta humo sed super cã pũiacentia: nec so¬
lũ multa sed multanimis. & pp̃t tẽporis uetustatẽ arida siccaq uehement̃ & nihil
in sehumoris habentia : cũq interrogasset eum sermodiuinus utrũ aestima ret haec
ossapos seuiuere : Responđ : dñe ds tunostĩ qui plenã habet᷑scientiam futurorũ: dix̃¬

Expanded text:
ominus: locutus sum et faciam, dicit Dominus Deus. Famosa est visio, et omnium Ecclesiarum Christi lectione celebrata: ob quam vel maxime causam utramque editionem ex integro posui; ne qua nobis ab Hebraeis calumnia fieret, si saltem in verbis aliquid discreparent. Solent enim ridere de nobis, et attollere supercilium et inflatis buccis ructare scientiam Scripturarum, si non dicam sensuum discrepantiam quae si fuerit, jure reprehenditur, si verborum dissonantiam in nostris codicibus potuerint demonstrare. Qui ergo posuit illum, sive dimisit in medio campi, qui plenus erat humanis ossibus: nec eum est passa requiescere, sed fecit ossa omnia circuire, quae non erant operta humo, sed super campum jacentia: nec solum multa, sed multa nimis, et propter temporis vetustatem arida siccaque vehementer, et nihil in se humoris habentia. Cumque interrogasset eum sermo divinus, utrum aestimaret haec ossa posse vivere? respondit: Domine Deus, tu nosti, qui plenam habes scientiam futurorum. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
inmandatis uitae ambulauerit nec fecerit quic quã iniustum uitauiuet & non
morietur. om̃a peccata quae peccauit non in putabunt᷑ eauditiũ & iustituam
fec̃ uitauiuet. & dixer̃ filii populitui nonẽ aequi ponderis iuadñ & ipsorũ
uia iniusta est : cũ enĩ recesserit iustus auistitia sua feceritq iniquitates
morietur in eis & cũ recesserit impius ab impietatesua feceritq iuditiũ

Expanded text:
mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum uia iniusta est. cum enim recesserit iustus a iustitia sua feceritque iniquitates morietur in eis. et cum recesserit im
Abbreviated transcription (Latin):
ad temis si st̃ : & iterũ : Amen amendico uobis requi retur sanguis quieffusus est
a generationehac: ã sanguineabeliusti usq ad sanguinẽ ⁊achariae silii baracchiȩ
scelerib suis : quã obredis ꝓsit eos uel sub babrlonia captiuitate: uel subromana:
quando uero effudert̃ sangiune x p̃i & uentilati s̃ in terras quomodo paleȩ uenti¬
lant᷑ & iuxtauiassuas & inuentiones pessimas udicati : It aut ingentib quoq ad
quas captiuiducti fuerant polluert̃ nom̃ scm dĩ eo quod per inrisi onẽ dicerent
uniuersaenationes: ea populus dĩ isteest quis eiactabat propriȩ nos sȩcultũ di
quod cũ uidis semait. non pp̃t eos sed pp̃t nom̃ meũ scm̃: creator enĩ omniũ sũ peꝑciei
& sc̃i fica ui illos & glori e pristinae restitui itaut supercredentes & aberrore c̃uersos
effunderẽ aquã mundã baptismisalutaris & mundarẽeos ab ab hominationib suis

Expanded text:
ad te missi sunt . Et iterum : Amen, amen dico vobis: requiretur sanguis qui 427 effusus est ad te missi sunt . Et iterum : Amen, amen dico vobis: requiretur sanguis qui 427 effusus est a generatione hac a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, el sub Babylonia captivitate vel sub Romana, quando vere effuderunt sanguinem Christi et ventilati sunt in terras, quomodo paleae ventilantur, et juxta vias suas et adinventiones pessimas judicati: ita ut in gentibus quoque, ad quas captivi ducti fuerant, polluerent nomen sanctum Dei, eo quod per irrisionem dicerent universae nationes de ea: Populus Dei iste est, qui se jactabat proprie nosse cultum Dei. Quod cum vidissem, ait, non propter eos, sed propter nomen meum sanctum Creator enim omnium sum, peperciet sanctificavi illos, et gloriae pristinae restitui, ita ut super credentes, et ab errore conversos, effunderem aquam mundam Baptismi salutaris, et mundarem eos ab abominationibus suis,