comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiam ꝓtulit. ut auoito scilicet narra¬
tionis ordine: discamꝰ quia exteriora munera
exintua cordis mundicia c̃dunt᷑ Et uirtu¬
tũ eiꝰ conexio. lector ẽ doceat qͣlis apud se
nistrat.S qͥs se int tanta uirtutũ culm¬
na. sc̃m ẽe ñ credet: Quisñ ut cũq ipsistor
meritis teptaret᷑. ut si quando ut homo delin¬
queret. delictũ suũ hominbꝰ nollet in notesei.
& leue eẽ credet siqͥt inminimis peccaret. eul¬
pãq suã mallet sibentio tegere. quã uocẽ confes¬
sionis aꝑire : Sepenãq c̃tingit. ut elatꝰ uirtutibꝰ
animus. dũ multa bona in estimatione ꝓxi¬
moꝵ dese spargi cognouerit: agnosci ñ uelit
si qͥd est qđ rephensibilit̾ fac̃. Quas udelicet
erroris tenebras idtirco mens tolerat:qr cor¬
dis oculũ timor grauat. Unde beatꝰ iob int̾
tor eximia ftictũ uirtutũ qͥ tã sũmus exitit¬

Expanded text:
illa quae dabat, ut audito scilicet narrationis hujus ordine discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, et discretionis virtus lectorem doceat qualis apud se se inter tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia fact
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Dimittite & dimitretur uob̾: da¬
te & dabit᷑ nob Dare nãq nr̃m ad
res ꝑtinet. qͣs ex teriꝰ habemus: dimit tere
aut̃ adrelaxandũ dolorẽ quẽ in terius
exaliena culpa c̃traximꝰ: S sciendũ ÷ qr
qͥ dimitit ⁊ ñ dat: ⁊ si plene oꝑatus est
meliorẽ tam̃ partẽ misediȩ tenuit: Qui¬

Expanded text:
icens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem miseri
Abbreviated transcription (Latin):
eccaret qͥppe si hoc peter& optaret
ado fieri qđ ipse facere uł om̃ino ñ posset :¬
uł si posset minime decer&: Nãqͥ maledic¬
tionibꝰ inimicũ impetunt. qͥd aliuo in illo
facere om̃ uolunt. nisi qđ ipsi facere peque¬
unt. aut erubescunt: Mortẽ namq adu̾¬
sario exoptant: qͣm ⁊ si possunt inferre me¬
tuunt. ne aut ꝑpetrati homicidii recte¬
netintur. aut inqͥ appareant etia in cũ
sunt. Quio ⁊ gͦ dõ dicere occioe quẽ odi
nͥ aꝑtis ei uocibꝰ clamare hoc fac meo adu̾sario
qđ me inillũ facere nec peccatorẽ decet : Inqͥ¬
b ꝓfecto uerbis pensand ũ nob ẽ. ubi iste ur
legerat diligite inimicos ur̃os. ubi legerat
benedicite ⁊ nolite maledicere. ⁊ rursũ non
redentes malũ ꝓmalo Neq maledictũ ꝓma
ledicto : s exteriꝰ non audita suꝑnȩ grãe p̃

Expanded text:
eccaret quippe si hoc optaret eccaret quippe si hoc optaret a Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exte
Abbreviated transcription (Latin):
in ruine peccatoris. qͥd iusttiȩ ferientis
dũ ÷ miseriȩ pereuntis : congaud endũ uis¬
titie udicis ut nob et inluctusit poena
morientis ꝓximi: ⁊ rursũ ingaudiũ ueniat
exhibita aeqͥtas uidicantis dĩ qͣtinꝰ nec
ꝑeunti hominis existamꝰ ad u̾sarii : nec
iudicantidõ inuenitm᷑ ingrati Beatꝰgͥ
calcauit: dicat. Siguuisussũ ad ruinã eiꝰ
qͥme odat: exultaui qđ inueniss& eũ malũ:
Ir uidelicet ⁊ inimicũ diligens. dũ aou̾sa¬
rio ruenti c̃ doluit: in malis illiꝰ. ipse aobo¬
nũ creuit ut inde iste aobenigintatẽ cres¬
ceret: unde illũ mala que merebatͣ inue¬
nuissent. Quia uͦ sepe ñ nulli. eos qͦssibi adusa¬
rios ȩstimant. maledictione feriunt. qm̃
uirtute neqͣqͣm possuntinqͥb patent᷑ ap¬
paret. quȩ mala si possent facerent. qr ea
quȩ facere nequeunt. imp̃cari minime
desistunt. beatꝰ iõb ostendens se aculpa
ut expeterẽ maledicens animd eiꝰ.i¬

Expanded text:
mus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. mus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. dum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus icalcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa ut expeterem maledicens animam e
Abbreviated transcription (Latin):
tabit᷑ iustus cũ uidit uindictũ impioꝵ. Sed
aliuo ÷ impiũ: aliud uͦ inimicũ ꝑpeti. Nã st̃
pleriq inimici: qͥñ sunt impu Et st̃ ñ nulli
impii: qͥ nob̾ specicdit ñ uident᷑ inimici. huma¬
narauitẽ mens om̃om quȩ inumicũ colerat. etiãm
impĩ ⁊ iniquũ putat: qr eiꝰ culpas apud co¬
gitutiones suas liuor accusator exaggerat.¬
Iuibꝰ libet uͦ flagicus p̃mat̾. minꝰ iraquuscre¬
dit: si adũsariꝰ minime sentit᷑. Qua uire
discernendũ: aliuo eẽ qđ nob. aliuo uͦ qđ sibi
& ceteris is inunicꝰ nocet : Nã si aliis bonꝰ ÷.
sine nr̃a sorsitun culpa eẽ ñ potest nob malꝰ.
Nec ominoiã de eiꝰ ruina gauo endũ ÷: cuiꝰ.
nos ñsoli certũ ÷ adu̾sa tolerasse Cũ uͦ nr̃
acmuleoꝵ hostis ꝑimit᷑ deereptionȩ ꝓximoꝵ
pocius qͣm de inimici interitũ. necesse ẽ.
ut ammꝰ letet᷑: Oport& nãq ut ꝑ eunte ao¬
uersario subtilit pensare debeamꝰ: ⁊ qͥ debe¬

Expanded text:
m . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii; et sunt nonnulli impii, qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat, etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem suam livor accusator exaggerat.Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur, si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa esse non potest nobis malus; nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est, cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis perimitur, de ereptione proximorum potius quam de iniut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debe
Abbreviated transcription (Latin):
tor nec hoc uult oꝑari qđ dic̃ Manꝰ qͥppe ad
os porrigere est : uocissiȩ ope c̃cordart Ala¬
timo¬
nio ꝓprie locu
ne ꝑegregiũ p̃ dicatorẽ dr̃ Quio aut̃ ha¬
bes qđ Ñ accepisti: Si autẽ accepisti. qͥd gła¬
ris qͣsi ñ acceꝑis: Scĩ aute uiri sciunt p̾ pͥmi
parentis lapsũ de corruptibili stirpe se eoitos.
meliora se uota uł oꝑa cõmutatos Et qͥcqͥs
sibi mali ineẽ cognoscunt: demortali ꝓpagine
sentiunt meritũ. Quic qͥd uͦ inse boni inspicumt.
immortał gr̃e cognoscunt donũ. eiq de accep¬
to munere debito resfiunt: qͥ ⁊ p̃ueniendo
dedit eis bonũ uelle qđ noluerant. ⁊ subse¬
quendo c̃cessit bonũ posse qđ uolunt. Unde
s auctori. ut ad illũ referant głam laudis:
a qͦ se scuint uires accepisse certaminis Beatꝰ
suȩ oꝑationt̃ Ñtribuat s auctoris laud ẽ re¬
currat : manũ suã ore suo osculatã fuisse de¬
negat Acsi patent̃ dicat: E go mea oꝑa tanqͣm

Expanded text:
tor nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Matimonio propriae locutper egregium Praedicatorem dicitur: « Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, meliora se vota vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto munere debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. Unde sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatussuae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tus cõrdis: nil c̃cupiscentiȩ habȩ secularis.
Nãsi ad trena adipiscenda cor inhiat securũ
tranqͥllũq nullatenꝰ potest ẽẽ. qr aut ñ
habita c̃cupiscit ut habeat: aut habita me¬
tuit ne admittat Et dũ in adu̾sis sꝑat ꝓs¬
pera in psꝑis forinidat aduersa. huc illucq
qͣsi qͥb dc̃ fluctib uoluit᷑ ac ꝑ modos uarios
rerũ alt̾nantiũ mutabilitate uersatur.

Expanded text:
tas cordis, nil concupiscentiae habere saecularis. Nam si ad terrena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque esse nullatenus potest, quia aut non habita concupiscit ut habeat, aut adepta metuit ne amittat; et dum in adversis sperat prospera, in prosperis formidat adversa, huc illucque quasi quibusdam fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit: qr asuꝑno iudice uentã reqrit. P resũptio
autẽ uirtutis ꝓpͥe tanto grauiꝰ indesꝑatione ẽ : qͣr¬
to longius abhunulitate.: Cũq uires sibi tribuit
oꝑis: ad adutoriũ ñ recurrit auccoris: ł itq ut
eo grauius peccator ꝑ eat: qđ ipsũ hoc qe est pec¬
cãtori ignorat SEQ UITUR.¬

Expanded text:
superno judice veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est, quanto longius ab humilitate. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, ignorat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qđ laudat᷑ ostendit᷑. Si enĩ se audits
sius laudibꝰ extollit. qͥd iste aliud qͦm aurũ uł
argentũ reꝓbũ fuit. quẽ iudelicet fornax lin¬
guȩ c̃sũpsit: Si aut̃ fauores suos audiens ad
suꝑni iudicii c̃sidationẽ redeat. acne dehis apd
occultũ arbitrẽ grauet᷑ metuit: qͣsi expurga¬
tionis igne ad magnitudinẽ claritatis excres¬
cit: Et unde incendiũ trepidationis sustinet:
inde darius fulget Beat̾ igit᷑ iob quia neqͣ¬
quã deoꝑationẽ se p̾tulit: fident̃ dicit Si ui¬
disolẽ : cũ fulgeret Quia uͦ hunc auidicu
interioris intuitu forma laudabilis ñ diuer¬
tit: ad iungit Et lunã incedentẽ clare Qiua
opinionis suȩ gr̃a animũ de uinci. nec t̾acita
usq ꝑ trahit᷑. ut laud et ipsa qđ facit. conditiom¬

Expanded text:
Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius fulget. Beatus igitur Job, quia nequaquam de operatione se praetulit, fidenter dicit: Si vidi solem cum fulgeret. Quia vero hunc a judicii interioris intuitu fama laudabilis non divertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec tacita cusque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditio
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ enĩ bona sua in notuisse formidat. subtilitã¬
tẽ secuturi examinis ꝑtumescens: siquȩ inse
mala occultast̃ amputant. Pauet nãq si salte
tulis dõ ñ ostendit̾. qͣł ab hominibꝰ putat᷑ et
neq c̃tentꝰ ÷ ut in qđ potuit in notescere in hoc¬

Expanded text:
Dum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitaDum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitatem secuturi examinis pertimescens, si qua in se mala occulta sunt amputat. Pavet namque si saltem talis Deo non ostenditur qualis ab hominibus putatur, et neque c
Abbreviated transcription (Latin):
bona quȩ dese auoit. aut minime recognoscit
& qr falsa dicunt᷑ metuit: aut certe si ad ẽe ea
sibi ueracit scit eo ipso for midat. Ne abet̃na
dĩ retributione sint ꝑdita: qͦ hec c̃sidat
hominibꝰ diuulguta  Pauetq uehem̃ t̃: ne spes
futuri muneris in mercedẽ ꝑmutet᷑ ꝙr ansitori
laudũ suarũ igne cruciet᷑ : atq: ab oĩm torpors
sui rubigine merore cogitationis excoqͣtur
Cauta ⁊ enĩ c̃sidatione trepidat. ne aut dehis
inqͥb laudat᷑. insunt. maiꝰ dĩ iudiciũ inueniat.
aut dehis inqͥb: laudat᷑ ist̃. cõpetens p̃miũ paut
Unde plerũq fit: ut sicut in uistꝰ exlaude sua
polluit᷑: itt uir uistus audita sua laude pur¬
getur: Nã dũ bona que agit ab hominibꝰ ꝓfern
cognoscit. subtile c̃trase ut dictũ ÷ extremi u¬
dicii exam̃ metuit: ac trepidus ad conscientiã
recurrit.⁊ qͥcqͥd illic in est rep̃hensibile corrigi

Expanded text:
bona quae de se audit, aut minime recognoscit, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne spes futuri muneris in mercedem permutetur transitorlaudum suarum igne crucietur, atque ab omni torporis sui rubigine moerore cogitationis excoquatur. Cauta enim consideratione trepidat, ne aut de his in quibus laudatur et non sunt majus Dei judicium inveniat, aut de his in quibus laudatur et sunt competens praemium perdat. Unde plerumque fit ut sicut injustus ex laude sua polluitur, ita vir justus audita sua laude purgetur. Nam dum bona quae egit ab hominibus proferri cognoscit, subtile contra se, ut dictum est, extremi judicii examen metuit, ac trepidus ad conscientiam recurrit, et quidquid illic inest reprehensibile corrigit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł tacita lȩxetꝰ. Quisqͥs enĩ qͣsi claritatẽ lunę.
famȩ suȩ magnitudinẽ conspic̃. sibiq in occul¬
to m̃tis gaudiũ fac̃: cui iste nisi auctori se p̃culit.
nere de gr̃a suȩ laudis hylarescit: de specto
enĩ honore c̃ditoris: sem& ipsũ plus amare
etiã scĩ uiri debona sua opinione gaudent: s
cũ phanc ad meliora ꝓficere. audientes pensant.
Neciã deopinione sua s de ꝑximoꝵ guudent uti¬
litate : qr aliud ÷ fauores querere. & aliuo de
laudabił ñ eleuet. s fatiget. Cũ enĩ humane
lingue at testatione laudam: occulta pulsa¬
tione reqͥrim᷑ qͥd de nob ipsisentiamꝰ. Suꝑba
& enĩ mens etiã cũ dese falsa bona dicunt᷑
exultat: qr ñ apd dm̃ qualit̃ uiuat s apuo
homines qͣlit̃ innotescat excaritat: Iudiciũ
enimo ese om̃i potentis dĩ despiciens: ⁊ so¬
lumodo hominũ querens int̃ auditas lau¬
desat collit̾: & quȩ hoc solũ quȩsierat qͥ si debra¬
uio oꝑis letat᷑ At c̃tra sicor ueracit humilet

Expanded text:
nim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, nere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione laudamur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur exsultat, quia non apud Deum qualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipotentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesierat, quasi de bravio operis laetatur. At contra, si cor veraciter humile est,
Abbreviated transcription (Latin):
sarios nouerat uiuere. & taim̃ nomereba
culpas uoce confessionis aꝑire: S. iotanũ.
qđ suꝑilis uirtutes suas loqͥtur: inerius peca¬
tũ facetur Hinc ⁊ enĩ liqͥdo deronstrai qͣm
uera debonissius dixerat: qͥ nolue taceri de
malis. Modo uirtutes suas induit: modo cul
Unde certissume apparet qͣnte mundiciȩ in om̃i¬
potentis dĩ ocłis fuerit. qͥ iuitauit mala ne
cõmitter& : & itim̃ quȩ cũ cõmutere c̃tigit.
hominibꝰ ñ absc̃dit: qͣtinꝰ ei ⁊iustitiȩ sit gła
declinas se petcatũ. ⁊ iustitiȩ c̃stodiaqđ ñ po¬
tuit declinare ꝓdidisse uideat᷑. Uir iste cuiꝰ¬
lib& magnꝰ in uirtutibꝰ suis. mͥ certe subliis

Expanded text:
sarios noverat vivere, et tamen non verebatur culpas voce confessionis aperire. Sed notandum quod superius virtutes suas loquitur, inferius peccatum fatetur. Hinc enim liquido demonstrat quam vera de bonis suis dixerat, qui noluit tacere de malis. Modo virtutes suas indicat, modo culpUnde certissime apparet quantae munditiae in omnipotentis Dei oculis fuerit, qui et vitavit mala, ne committeret, et tamen quae eum committere contigit, hominibus non abscondit, quatenus ei et justitiae sit gloria declinasse peccatum, et justitiae custodia quod non potuit declinare prodidisse. Videatur vir iste cuilibet magnus in
Abbreviated transcription (Latin):
attendi: qr dũde eo extolli timui. abinta¬
endo eo ocłos auerti. Se quITUR¬
Capte qͦq incedentẽ clare luna subdidu:
qr ui delicet pt opꝰ bonũ fana laudabił se¬
qͥt᷑. ꝑ qͣm cȩlebre nom̃ in hac p̃sentis uitȩ nos¬
te p̾sidet᷑. Si enĩ uerũ ÷ qđ qͥdã putant illus¬
trationẽ lunã ꝑ occultũ circulũ aradio soł
acciꝑȩ. ut possit lucẽ noct᷑niscur sibꝰ ex hibe.
abhuiꝰ significationis ordine hȩc qͦq suspicio
ñ ab horret: fama qͥppe abono oꝑe uires
accipit : ⁊ fauoris gram qͣsi claritatẽ lumi¬
nis asꝑgit. Est aliuo ĩluna: qđ ꝑsimilituoinẽ
bona spargenti fame c̃ueniat.: Lux nãq eꝰ.
etiã in tenebrarũ tẽpore. it̃ ambulantibꝰ
ostenoit: Quia ⁊ dũ dealiena uita lux
laudis emicat: alios adexer eitũ bosi xis

Expanded text:
attendi: quia dum de eo extolli timui, ab intuattendi: quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Postapte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si enim verum est, quod quidam putant, illustrationem lunae per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est aliud in luna quod similitudinis bonae aspergentis famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
iã delibor. ⁊ tẽpꝰ resolutionis meȩ instat Tino
gͦ ad memoriã ꝑfectionẽ redux̃ oꝑis: cũ iã
p̃uidit ad largutits spatiũ minime sub eẽ
apꝓpinqͣnte exitu. plerũq ea ad memorã
iterũ reuocamꝰ : ut uidelic& fiduciã pbe¬
ant. & despatũ timorẽ p̃mant Qͥ ⁊ si chorii¬
tus bona sua enumnerando narraũ: illosẽ¬
firmare studuit. ñse ostende Nã qr eadẽ bo¬
na ñ inse at tendet. pate facta tribulatione
ꝓpͥe tẽptationis ed ocuit: qͦ exp̃ssa subiunx̃.
cꝓ̃ pt̃ qđ placeo mͥ. in infirinitatibꝰ meis: Vt gͦ dis¬
cipłos instrueret: dese sũma referebat Ut
uͦse in humilitate cꝰ todiret: ẽ sidatioius ocłm
ñ inuirtutibꝰ suis s in infirmita tibꝰ fixerat
ab eoꝵ memoria ocłos au̾tant. Uude rec
te ꝑbeatũ iob dr̃. Si uidi solẽ e ũ fulgere
Ac sia ꝑte diceret Opꝰ meũ etiã cũ aliis exẽ¬
ploꝵ lucẽ tribuerẽ. ao p̃sũptionis gr̃am ñ

Expanded text:
 delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si plorum lucem tribuerem, ad sumptionis gramen non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥ qͣmuidit. Sunt enĩ ñ nulli. qͥ eo iuelationẽ
corruunt: qͦ ꝑsubtilẽ intelligentiã. uł que ñ fa¬
ciunt bona cognoscunt Hi nimirũ suꝑ multis
diuitus letant᷑. cũ quelibet sũma intelligendo
reꝑuint: atq inelatione ipsis inuentis corrũ¬
punt᷑ St̃ uͦ ñ nulli qͦs intelligentia qͥd ẽ ñ ele¬
uat: s exhibita oꝑatio exaltat qͥdũ actiones
suas respiciunt: apuom̃tẽ suã sibi eeteros oe¬
dignando pꝰponunt. Hiuidelicet si inmultis di¬
uitiis ñ gaudent: solẽ tam̃ fulgentẽ uioent:

Expanded text:
 attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentem vident
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptant᷑ electi plerũq eoꝵ coror slageritꝰ
ut & bona queq fecerint ad animsi re¬
ođos diu̾tunt: om̃em insa de ꝑactis bont
leticiã depͥmunt. ⁊ debus que se muiꝰ egisse
intelligunt: tristinã reqͥr. Iidignosse aes¬
timant. & pene soli bona si ii qnofse aes
que inse uidenda om̃ib ad exẽplũ p̃be¬
ant. Hinc÷ qđ paulus dũ expleta inse bo¬
na pꝰponeret.⁊ sola adhuc reliq quȩ cent
explenda cogitar et: dic Ego me ñ arditror
aop̃hendisse. Hine÷ qđ ut posset seoeboniꝰ
que agebat humiliare : studebat ad aniniũ
p̃terita mala reducere dicens: Qui pͥus fui
blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor: ⁊ c̃tumeliosus ꝗͥ & siali¬

Expanded text:
tiam electi: plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quae fecerint ad animum reoculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus .
Abbreviated transcription (Latin):
oisumnor ꝓ uoeat. ẽ cupita fama qͦsi luna at tin¬
gt qe iuoelic& eiꝰ animũ &accendit et resolũ.
Accendit scilicet ad exercitiũ oꝑis. re soluit uͦ ad
c̃cupiscentiã fauoris. Perũq tam̃ ao exercenda
opa aliena nosutilit̾ exẽpla ꝑfuadent: Et cũ
nte humuli opinionis aliene bona suscipimꝰ :
nr̃a uł admelius bona ꝓducimꝰ. uł aobonũ mala
ꝑmutamꝰ. Cũq nos deuitꝙ ꝓximi fame splendor
irradiat: mensnra ut p̃diximꝰ quȩ ad optinend ũ
iurtutis it̃ sȩ dirigit. qͣsi inlunȩ lumine gressus
ponit. S sic̃ exaliena opinione pficimꝰ. sic ple
uacuam᷑ Quia dũ delectat᷑ animꝰ inħ qđ dese
ex trinsecꝰ habe c̃sidat: illud obliuscit᷑ ao qđ in¬
tror sus anhelabat Qgͥ scm̃ uirũ intelligentiȩ¬

Expanded text:
dis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plevacuamur, 705 quia cum delectatur animus in hoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhelabat. Vet. VIII. 15. Intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
luer̃. lunã tam̃ clare incedentẽ respiciunt. qͣ int
huiꝰ utȩ tenebrasoũ inopinonis sue claritate a¬
nimũ defigunt. hunulitatis gr̃am qͣsi ex noc turno
lumine amittunt: Et intuentes lunã se ñ uident.
qr sem& ipsos nescire incipiunt: dũ m̃tis ocłos intran¬

Expanded text:
tur clare incedentem respiciunt qui inter hujus vitae tenebras, dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in tran
Abbreviated transcription (Latin):
fiat p̃teritũ. qđ indesinent̃ ⁊ timide ad¬
huc attendit᷑ futurũ: Ampliꝰ gͥ debemꝰ in¬
spicere: quȩ bona necdũ fecimꝰ. qͣm ea quȩ
iã nos fecisse gaudemꝰ.S habet hoc humana
infirmitas ꝓpͥũ: ut pł ei intuerilibeat
qđ sibi inse placet. qͣm qđ sibi inse displic&.
Aeger qͥppe ods cordis. oũ laborare dic̃sida¬
tione sua metuit: qͣsi qđ dã stratũ delecta¬
tionis inanimo ubi mollit̃ iaceat reqͥrit.
adq id circo quȩ cõmoda deꝑ actis bonᷤ
sit assetutꝰ intelligit. s quȩ dampna de ne

Expanded text:
fiat praeteritum quod indesinenter et timide adfiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae d
Abbreviated transcription (Latin):
unt iniqͥtatũ sucirũ ꝓtinꝰ obliuiscunt᷑ et
cordis ołm in c̃sidatione bonoꝵ oꝑm quȩ
exibent figunt. Atq eose iam scõs exist¬
mant: eint̃ bona que agunt maloꝵ suoꝵ
inqͥbꝰ & fortase adhuc implieatis memoriã
declinant. Qũ filicet si districtionẽ iudicis
iuglant ii tenderent : plus demalis sius me¬
tuerent. quã de in ꝑfectis bonis exultarent:
Plus inspicerent qđ dehis quȩ adhuc eis agen¬
dasuns debitores tenent᷑: quã qđ oꝑ anit̃s quȩ¬
dã iã debiti partẽ soluunt Neq enĩ absolu
tͦ debitor qͥ multa reddit: s qͥ omĩa.
N a adbrauiũ uictoriȩ ꝑuenit qͥ in magna
parte spectaculi uelocit̃ currit: s iuxta
mȩtas ueniens uiħ qđ ÷ reliquũ defic̃. Nec¬
adquelibet loca destinata ꝑ gentibꝰ incho¬
ando ꝓo÷ longũ it̃ carpere: siñ etiã to¬
tũ ualeant c̃sũmare: Quigͦ et̾̃iã uitã quȩ¬
rimꝰ qͥd aliud quã quedã itinera agimis.
carpimꝰ multa. si ea que aoꝑuentendiun

Expanded text:
unt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt, atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de bonis imperfectis exsultarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod reliquum est dead quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃m̃ c̃sidant debitũ op̃is: ut uiselicet ac¬
tione ꝑsoluant. qđ eis p̃rogatũ ÷ incagni¬
tione. Stultꝰ namq ÷ debitor qͥ gauo ens
petcunias mutuas accepit: ⁊ tẽpꝰ q redđe
debeat ñ attendit. Modda t᷑ aut ieticia ac¬
cipiendi: qͣndo solerti ꝓuidentia. etiã consti¬
tutũ tẽpꝰ reddendi cogitat̾᷑ Q uia igit uiri
uisti in his qͦ euigilant̃ intelligunt. securale¬
atia ñ extollunt᷑: dicat᷑ rectȩ : Siletutussũ suꝑ
multis diuicus meis: ⁊ qr plurima reꝑit manꝰ
mea: Acsi aꝑte diceret᷑: Neqͣqͣm me in qͦ locu¬
pletẽ ex iustitia credidi: qͦ rec ta quȩ agere
debui etiã multa cognoui: nec intelligentia
met ipsũ animꝰ ualo e sollicitꝰ ab elationis lap¬
su teneat᷑ S. mira quȩ intelligit etiã oꝑari
copit eo ipso ñ nũ qͣm qͦ foris ostendit᷑ labit᷑
atq insuis actibꝰ se ceteros p̃ire głat̾. Beatũ gͥ¬

Expanded text:
tamen considerant debitum operis, ut videlicet actamen considerant debitum operis, ut videlicet actione persolvant quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. Quia igitur viri justi in his quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia metipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
toris accepi: S nũ quã ds̃ m̃tẽ deserit: quȩ
inpeccatis seueracit̃ agnoscit Unde ⁊ moxꝰ
heliseus ueniens lignũ deorsũ mittit. & fer¬
qr uidelic& redẽptor nr̃ pie nos respiciens.
cor peccatoris humiliat: & ei qͣm amiserat
intelligentiã reformat Lignũ mergit. ⁊ fer¬
rũ reseuat: qr eor affligit & scientiã repa¬
rat: Unde bene in alia trans latione dr̃.
qđ c̃fre git lignũ atq iactauit. ⁊ sicfer¬
rũ sustulit: Lignũ nãq: c̃fringere ẽ. cor
ab eleuatione c̃terere: Lignũ adima iac¬
tare ÷: elatũ cor in cognitione ut diximꝰ
ꝓpͥe infirmitatis humiliare: Atq ilico
ferrũ ad suꝑfitiem redit qr adusũ exerci¬
tationis pͥstinȩ intelligentiȩ recurrit. Igit᷑
qr oonũ intellectꝰ qđ accipit᷑. uix cũ tot dif¬
ficultatibꝰ custodit᷑. curandũ qͥppe.ẽ. ne ocio
exultant cũ cognostunt quȩ faciunt: s cũ
fticiunt quȩ cognouer̃. &si intelligendo
c̃gaudent mim̃eri lar̾gitoris: merentes

Expanded text:
accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit, quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Helisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferquia videlicet Redemptor noster, pie nos respicor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat; lignum mergit, et ferrum levat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod infregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit: lignum namque confringere est cor ab elatione conterere; lignum ad ima jactare, elevatum cor in cognitionem, ut diximus, propriae infirmitatis humiliare; atque illico ferrum in superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinum intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est ne oexultant, cum cognoscunt quae faciunt: sed cum faciunt quae cognoverunt: et si intelligendois, moerentes
Abbreviated transcription (Latin):
mmirũ iniqͥtas ĩ ore expͥmi ñ posset: si ñ con¬
spiceret᷑ incorde S aliud ẽ. uide ꝑiudiciũ:
aliuo ꝑ appetitũ: Beatꝰ gͦ iobfulgentẽ solẽ. &
dare incedentẽ lunã neqͣqͣm uidisse ꝑͣhib&:
ut se demonstret p̃sentis lucis speciẽ ñ apperisse :
Aesi pꝰdespectũ t̃renȩ suȩ habundantie. pa¬
tent̃ insinu& qͥddicã. qr neqͣqͣm in auro lȩta¬

Expanded text:
nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non connimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, q
Abbreviated transcription (Latin):
ma ⁊ negatio c̃tra dm̃ altissimũ Incertũ:
ñ÷ qđ utraq hec luminaria humanis mis¬
terus deputata. cęli miliciȩ uocant᷑. inqͦrũ
cultu multos nouimꝰ scriptura teste cecidisse
Et q sol ⁊ luna alit uident᷑ adusũ. alit̾ aouene¬
rationẽ : eomore qͦ ad cultoribꝰ siuis uenerari
manũ ore suo. In qͣ uidelicet osculatione. qͥd
aliuo qͦm gr̃a uenerationis ex pͥmit᷑. qͣsi feciss
umꝗͣ m: hoc imqͥtatẽ maximã & dĩ negati
onẽ uocat. S pꝰ qͣm tanta dese locis suꝑioribꝰ
uirtutũ culmina narraũ. qͥd nc̃ mirũ me¬
morat si solẽ & lunã ñ se adorasse marufes¬
letatũ fuisse testat᷑: Adhuc ad sublumora du¬
cit᷑ ut tanto nosincigis erudiat: qͣnto dese
aliqͦ subtiliꝰ narrat: Ait enĩ Siuidi solẽ cũ
fulger&. ⁊ lunã incedentẽ clare. & letatũ ÷
in absc̃dito cormeũ Quidħ loco uide dr̃ nͥ de
tẽ siaspexi ĩ corde meo: ñ exaudiet dñs. Quȩ

Expanded text:
ma ei negatio contra Deum altissimum. - Incertum non est quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata coeli militiae vocantur, in quorum cultum multos novimus, Scriptura teste, cecidisse, Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negonem vocaret. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifesaetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat quanto de se aliqua subtilius narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hotem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae
Abbreviated transcription (Latin):
urm qͥ incelis ÷ Et rursu: Sint lũbi ur̃i p̃cincti:
& lucerne ardentes: Qđ enĩ hoc in loco ful¬
genti sole. id ĩ euangłio lucernis ardentibꝰ de¬
signat᷑. Bonũ qͥppe opꝰ. cũ inmeoio ꝑfiooꝵ
lucet. lucerna ardet in nocte. Cuuꝰ in eccła
resplendet: sol fulget in die Bonũ opꝰsi ad huc
tuse : qđsoli mali mirant᷑. lucerna uidelic&
innocte ẽ Si autẽ itt ꝓfic̃. ut mirari abonis
ac ꝑ fectioribꝰ possit. n unirũ sol ẽ inore. Bonũ
opꝰ cũꝑactiuã utã corporis lucet: qͣslurer¬
ne more lum ex testa respleno et : Cũ uͦ ꝑsolã
urtutẽ m̃tis inc̃ cẽplationẽ at collt᷑: qͣsi mo¬
e solis decȩlo ueniens lux uidet᷑. Quia gͥ

Expanded text:
um qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux
Abbreviated transcription (Latin):
fulgeant. nihilse ẽẽ exsus uiribꝰ pensant.:
& cũ sentire om̃ia ualent̃ possunt. pͥus utelli¬
gere sem& ipsos cupiunt: qͣtinꝰ lum ingenu
more solis pͥus illustret locũ in qͦorit᷑. ⁊ pꝰ¬
modũ cetera adq ꝓcedendo dilatat᷑. nesi
intendendo cognoscendis aliis sem& ipsos nes¬
ciant. ibi soł rcidius ubi orit᷑ obtenebrescat:
ngenii ittq uir tutẽ ad cognoscendã ꝓpͥã
infirmittitẽ dirigunt: atq ex infirmitatis
suȩ meliꝰ cognitione c̃ualescunt: Aurũ gͦ ro¬
bur ñ credĩt᷑. si in accepto ingenio fiducia ñ ha¬
bet᷑ Qđ bene salomon ad monens ait: Habe
fiduciã indño extoto corde tuo: ⁊ ne inni¬
taris pruo entiȩ tuȩ Dicat gͦ. Si puttan aurũ
robur meũ : ⁊ obrit o dixi fiducia mea: Acsi
aꝑte fateat᷑ dicens: Neq ueracit̃ intellexi meo
ingenio tribui : nec m̃t ꝓpͥȩ si qͣ egisse bona c̃tigtꝰ

Expanded text:
fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semetipsos cupiunt, quatenus lumen ingenii more solis prius illustret locum in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur, ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrescat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit,
Abbreviated transcription (Latin):
geniũ : qͥd obritũ nͥm̃tẽ. quedũ igne amo¬
yis excoqͥt᷑ sẽꝑ in se feruat claritatẽ pulchri¬
tudinis cotidiana innouatione feruoris.:
N escit enĩ mens ꝑtorporẽ ueterascere: que stu¬
det ꝑdesidiũ sẽꝑ inchoare. Hinc nãq ꝑpaui¬
mista qͥ ad ꝑfectionis iã culm̃ ꝑuenerat. qͣsi
inchoans dicebat Dixi. Nunc cepi Quiauide¬
lic& si lussescere abinchoatis bonis nolumꝰ:
ualde necesse ẽ. ut inchoare nos cotidie creda¬
mꝰ. Hec abhorferet arationis ordine. qđ
auro dicimꝰ ingeniũ defignari: qr sic̃ in or¬
nam̃to auro sub ponit̾. ut gẽmarũ o esuꝑ or
do disponit᷑: itt clara scoꝵ ingenia diuinis
muneribꝰ humilit̃ subst̃nunt᷑. & distinciti
suꝑse gr̃arũ dona ꝑcipiunt: Et nͥ qͥd simile
aurũ cũ sapientia hab̾ et: qͥdã sapiens minime
dixisset. Sapientia ab sc̃sa ⁊ thesaurꝰ abscͣsus.
quȩ utilitas inutrisq : Sc̃ĩ autẽ uiri robur
suũ aurũ ñ deputant: qr qͣnto libet ingenio

Expanded text:
Quid obrizum nisi mentem? quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis, quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namqumista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Nec abhorret a rationis ordine quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento aurum supponitur, ut gemmarum des ingenia divinis muneribus humiliter substernuntur, et distincta super se gratiarum dona percipiunt. Et nisi quid simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime dixisset: Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
iustos: qͦsoã uͦ qͥsi iustos: s inse potiꝰ ꝗͣ in dño
c̃fidentes & certũ ÷ qr nec castitas uncorde
eiꝰ uera ẽ ẽui humilitas deest: qͥppe qr suꝑ¬
qr nec debet humilitas dici. quȩ ad cõpas¬
sionẽ fr̃nȩ miseriȩ nescit inclinari. Nec
miscđia uera ÷ quȩ arectitudine uistitie
existit aliena: qr que potest ꝑ iniustiã pol¬
lii. nescit ꝓculoubio sibim et ipsi misereri
Nec iustitia uera ÷ quȩ fiduciã suã ñ in c̃dito¬
re om̃iũ. s uise fortasse aut ĩ rebꝰ ẽditis po¬
nif: qr dũ a crectore sp̃ẽ subtrahit. ipse
sibi pͥncipał uistitiȩ ordinẽ ꝑu̾tit. Una
itaq uirtꝰ sine aliis aut om̃ino nulla ẽ :
aut inꝑfecta Ut enĩ siẽ qͥbꝰdã uisũ ẽ. depͥ¬
mis qͦ tuor uir tutibꝰ loqͦr: prus entia. teꝑan¬
tia. fortitudo. atq iustitia. tanto ꝑfectes

Expanded text:
justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superst, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atq
Abbreviated transcription (Latin):
lr tant: qr uidelic& nil extra dm̃ suffic̃ m̃ti
ique ueracit᷑ dm̃ quęrit & plerũq eis
nipsa sua abundantia fituehem̃t̃ honero¬
dun sa: ꝙ hoc ipsũ grauit̃ tolerant. ꝗd festinan¬
mites ad patriã initinere multa portant.
U noe fit ut hec cũ indigentib ꝓximis o euote
partiant᷑: qͣtinꝰ dũ sumit iste qđ ñ habet.
deponat ille qđ ampliꝰ habebat s sec cũ¬
uatoruacuus ãbul&: nec eũ quẽ retar¬
dare iuia pͥoterat numiũ honꝰ grauet::
ł lecti gͦ oe multa habundantia munume lȩ¬

Expanded text:
tant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti tant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime
Abbreviated transcription (Latin):
te pr alib queñ ioelectucionẽ sibi sadusũre¬
tine fioucia ponat : qm̃ c̃ iunctꝰ oecurrentibꝰ
mor statu suũ animꝰ ꝑort. Nã uitȩ p̃sentis fluc¬
rͣ erahit : quẽ leuat Et ualde oemens⁊ qͥ
und a uoluit᷑: ⁊ plantã figere conat᷑: S st̃
pleriq qͥ ⁊si in rebꝰ transeuntibꝰ fiouciã neqͣ¬
lqͣm ponunt. cũ tam̃ sibimet adusus necessa.¬
rio abunde ads̃: m̃te tacita letant᷑. Qua in
nre dũbiũ ñ ÷. qr tanto qͥsq minꝰ dolet qđ
desint et̾̃na: qͣuio magis gaud& qđ aosint
tẽpralia & qͥ minꝰ dolet qđ oes tẽpralia : cer¬
tiꝰ expectat ut adsint et̃na Hoc ittiq det̃¬
renis rebꝰ gaudiũ beatꝰ iob ñse habuisse tes¬
tificans. subiungit dicens. Siletatꝰ sũ suꝑ¬
pinꝰ mea Sc̃i qͥppe uiri. in huiꝰ ꝑ egrinatio¬
Anus erũna. qm̃ et̃ ꝗͣ appetunt ad huc cre¬
matoris sui speciem c̃tẽplari minime sinun¬
nt᷑. om̃em p̃sentis uitȩ copiã in oprã depu¬

Expanded text:
 ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjungit dicens: CAPUT Inus mea. - Sancti quippe viri in ejus peregrinationis aerumna, omnia quae appetunt, adhuc Creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam, inopiam depu
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑit manꝰ mea Iuid multas diuicias appella¬
tas ꝑsignificationẽ credimꝰ. nisi ab und antia acui¬
mina c̃silioꝵ quȩ querentis manꝰ inuenit. cũ
hȩc cogitatio tractantis gignit: Has & enĩ silo¬
mon sapientiȩ diuitias c̃tẽplatꝰ ait: Corona sa¬
pientiuĩ: diuitiȩ eorũ. Iuia qͥ diuitias ñ metalla
t̾rena. s prudentiã nominat: ilieo ꝑ c̃trarie¬
tatẽ subdit Fatuitts stultoꝵ. inprudentia. Si
enĩ coronã sapientiũ t̃renas diuitias dicer&.
ꝓculdubio stitutatẽ stultoꝵ pauꝑtatẽ potius
qͣm in prudentiã fateret᷑: S dũ faituitatẽ stul¬
toꝵ imprudentiã subdidit: sapientiũ duuitias
qr prudentiã dixerit indicauit. Has inse laulꝰ
c̃ sidatione humanȩ fr agilitatis heimilians
ait. habemꝰ thescurũ istũ. in uasis fic tilibꝰ.
Muiltasitaq apdnos diuitias reꝑimꝰ. cũ dona
habundantis intelligentiȩ: sacra eloquia in¬
uestigando ꝑcipimꝰ. atq inhis plura nec

Expanded text:
iantur.---Quid multas divitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec
Abbreviated transcription (Latin):
su& enĩ uiri. pꝰ qͣm omia p̃sentis uitȩ oblecta m̃¬
ta despiciunt. p̃illiꝰ lucis int̾nȩ dulcedine
ab hac exteriori luce animũ qͣsi a tenebris
au̾tunt. multũq secũ intrinsecꝰ c̃tendunt.
nehuiꝰ lucis que fulg& extrinsecꝰ. delectatione
rapiant᷑. Lux qͥppe iusibił si incaute diligit᷑:
alise inuisibili corcecat᷑ Quia qͣnto extrase
ĩnhians animꝰ fundit᷑ tanto ampliꝰ inint̃nis
obtutibꝰ reu̾bat᷑: Unde sollertes qͥq ne corpo¬
reis sensibꝰ animꝰ ad exteriora dilabat᷑. ẽtinuo
studio intra m̃tẽ suã occulta custodie disciplina
se colligunt: ut tanto magis inueniant᷑ inte¬
riꝰ intẽgri. qͣnto minꝰ sunt exteriꝰ fusi Hoc¬
& enĩ iugore oiscipline intram̃assuȩ archana
se c̃strinxerat qͥexterioris uitȩ appetitũ fu¬
ħ desem& ipso beatꝰ iob aliis ub asserit. qr
fulgento solẽ ilunã incedentẽ clare ñ uidet
atq echis in cordis abditis letatꝰ ñ sit: qr ni¬

Expanded text:
enim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tanto magis inveniantur interius integri, quanto minus sunt exterius fusi. Hoc enim vigore disciplinae intra mentis suae se arcana constrinxerat, qui exterioris vitae appetitum fu de semetipso beatus Job verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
itaq iob qđ ñ unã sine alia. s c̃iunctas in
se uirtutes habuerit: enumerando singulas
in notesc̃ Nãbona pudicitie insinuans dic̃
Si deceptũ ÷ cor m̃m suꝑ mulierẽ. Atq uteioẽ
pudicitiȩ de monstraret humilitatis gr̃am
nullatenꝰ defuisse: pꝰcetera subiungit Si c̃¬

Expanded text:
itaque Job, quod non unam sine alia, sed conjunctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si co