comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterio. ⁊ populos subiacentes can¬
denti desuꝑ ueste despicere. Preci¬
osũ est margaritũ s cito frangit᷑
fractũq ñ potest in staurari. Na¬
uis qũãuis sit rudis ⁊ solidis
confixa clauis. tumentes ¶ fluctꝰ
tabulata ñ sentiant: cito si ꝑicu¬
lose nauigat. ꝑforat᷑. Et licet᷑ ple¬
nis uentis lucro hꝰ ad optata ꝑ¬
ueniat: tñ magis secura st quȩ tͣn¬
quilla. Et ut aꝑtiꝰ loquar. ꝓlus te
quid& habere dicis mercede si in
media urbe consistens. monachoꝵ
uita uctites. Et st̃ uera quȩ di¬
cis: s ñ tã facile explentur opere
quam dicto: lit enĩ cetera p̾t̾mit¬
tam quȩ nos ab aust̾iori uita re¬
trahunt. illud inferã ad euiꝰ com¬
parationẽ etiã quȩ dissimulaue¬
riͣm immo tunueriͣm dicere. intel¬
telliges. Aliꝰ barbã cedit equalit̾.
⁊ hilaritatẽ frontis. nitenti desu¬
per coma ꝓtegit: tu si paululũ
ut nos solemꝰ facere rusticani. ca¬

Expanded text:
sterio, et populos subjacentes casterio, et populos subjacentes cadenti desuper veste despicere. Pretiosum est margaritum, sed cito frangitur, fractumque non potest instaurari. Navis quamvis sit rudis, et solidis confixa clavis, tumentes fluctus tabulata non sentiant: cito tamen si periculose navigat, perforatur: et licet plenis ventis lucrosius ad optata perveniat: tamen magis secura sunt quae tranquilla; et ut apertius loquar, plus te quidem dicis habere mercedis, si in media urbe consistens, monachorum vitam victites. Haec sunt vera quae dicis, sed non tam facile explentur opere quam dicto. Ut enim caetera praetermittam, quae nos ab austeriore vita retrahunt, illud inferam, ad cujus comparationem etiam quae dissimulaverim, immo timuerim dicere, intelliges. Alius barbam caedit aequaliter et hilaritatem frontis, nitenti desuper coma protegit. Tu si paululum, ut nos solemus facere rusticani, ca
Abbreviated transcription (Latin):
re me. Numquid priꝰ raciocinia
supputauit: ⁊ reuersus domũ
suoꝵ passus e̾ lacrimas. p̾dioꝵ ꝙta
uit dñi sequi uestigia: nisi mundise
priꝰ onere liberasset. Ille discipulꝰ
qui renuntiare parentib añ cu¬
piebat: uoce saluatoris arguitur.
Et certe multũ int̾ est. int̾ eũ cu¬
uis breuis ad domũ recursus sta¬
tim uenturi rep̾henditur.: ⁊ te qͥ
tanto sa tempore aut ñ uendis
tua qd̃ cito potes facere. aut co
tempnis. S iuides multa tͥ impe¬
dim̃to ẽe ne facias. Cũ hȩc legeris
ad asylũ romuli fugiens: ⁊ come¬
diȩ conscendens aram uerbera
curram sacrilegiũ si altaria de¬
relinquã. Euge meus plus de te¬
exacturus sum. si ad uitã mona¬
chi cleries aliquid dignitatis acce¬
dit. si in apłico stans ordine cotidie
xp̃i corpus pia plebi famulatione
distribuis. S considera obseero sa¬
tis ẽẽ difficile. locũ stephani imple¬
re uel pauli: in angłico stare mini¬

Expanded text:
re me . Numquid prius ratiocinia re me . Numquid prius ratiocinia supputavit, et reversus domum suorum passus est lacrymas, praediorumque uit Domini sequi vestigia, nisi mundi se prius onere liberaret? Ille discipulus qui renuntiare parentibus ante cupiebat, voce Salvatoris arguitur. Et certe multum est inter eum, cujus brevis ad domum recursus statim venturi reprehenditur, et te, qui tanto jam tempore, aut non vendis tua, quod cito potes facere, aut non contemnis: sed vides multa tibi impedimento esse ne facias. III. Cum haec legeris, ad asylum Romuli fugies, et Comoediae conscendens aram, verba curram sacrilegium, si altaria derelinquam. Euge, meus, plus de teexacturus sum, si ad vitam monachi, clerici aliquid dignitatis accedit: si in apostolico stans ordine, quotidie Christi corpus pia plebi famulatione distribuis. Sed considera, obsecro, satis esse difficile locum Stephani implere vel Pauli, in angelico stare mini
Abbreviated transcription (Latin):
re om̃s qui ne accolȩ heremi sun.
cȩlestes illos choros. ꝑ eoðeerupis¬
se tramites. Isdem᷑ institisse ue¬
stigiis. Et ut longã orationẽ com¬
pendio breuiem. epła quippe li-¬
brum redolere non debetaut
parua aut magna st̃ quȩ tͥ dese¬
ren da suademu. Si parua. ñ
difficile putes parua contẽ ne¬
re.Si magna: maiora magis pre¬
mia p̾parant᷑. S dicis. uolo priꝰ
pat̾nũ ius uendere: ⁊ exiguis sũp¬
tib congregatis. siue uiaticum
uiȩ sternere. siue in pauperum
me alimoniã preparare.Et hic
non diu scłi sustentat onus: nec se
patitur istiꝰ mundi unculis alli¬
gari. Quin potiꝰ time. dũ occasio
distribuendi patrimonii p̾tendit᷑.
dũ non uis rem maioris precii mi¬
nori uendere: sit impedim̃tũ ꝓpo¬
sito tuo. Decẽ aliquid emptũ est
nũmulis: uel unum libent̾ acci¬
piam. dũ me ad p̾lium festinan¬
tẽ nullȩ p̾pediant morȩ. Mathe¬
us sedens ad theloneũ audit. seq̃¬

Expanded text:
re omnes, qui nunc accolae eremi sunt, re omnes, qui nunc accolae eremi sunt, coelestes illos choros, per eosdem erupisse tramites, iisdem institisse vestigiis. Et ut longam orationem compendio breviem epistola quippe librum redolere non debet aut parva aut magna sunt, quae tibi deserenda suademus. Si parva, non difficile putes parva contemnere. Si magna, majora magnis praemia praeparantur. Sed dicis: Volo prius paternum rus vendere, et exiguis sumptibus congregatis, sive viaticum viae sternere, sive in pauperum me alimoniam praeparare. Et hicnon diu saeculi sustinet onus, nec se patitur istiusmodi vinculis alligari. Quin potius timendum, ne dum occasio distribuendi patrimonii praetenditur, dum non vis rem majoris pretii minoris vendere, sit impedimentum in proposito tuo. Decem aliquid emptum est nummulis, vel unum libenter accipiam, dum me ad praelium festinantem nullae praepediant morae. Matthaeus sedens ad teloneum audit: Seque
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit. ñ prb̃m latrabit ee s re¬
thorem. Itaq si uis te mͥ hoc obli¬
gari munere: placentinas delici¬
as desere. sectare abrahȩ habitũ.
relinque solũ. spretisq urbib ad
deserta secede. ut possis mare cũxͦ
militẽ rex ñ amat iherłm. Quȩ si¬
milam ⁊ mella ⁊ oleũ manduca¬
uit.fornicationis arguitur. non
quod mali sint cibi. quos pat̾na
indulget clem̃tia᷑. s quod mollis
p̾liator ad pͥm̃a statĩ aciẽ concidat.¬
⁊ post umbr̃a solem ferre ñ queat.
post sudariũ galeã oneri potiꝰ re¬
putet quam tutamini. Quod si ex¬
stit in limine: loquere ei uerb̃ dñi
tui. Mat̾ mea ⁊ fr̃s mei hi st̃. qͥfa¬
ciunt uoluntatẽ patͥs mei qͥ in ce¬
lis ẽ. Si uernaculȩ cũ quib nut¬
tus es flere. ⁊ pat̾ni ruris memo¬
ria. ipsuis quoq domꝰ anguli ⁊ se¬
creta retinere te ceperint. in qͥb
infans uolutatus es. lusisti puer.
ad olescentulus lasciisti:recorda¬

Expanded text:
tulerit, non presbyterum latrabit esse, sed rhetulerit, non presbyterum latrabit esse, sed rhetorem. II. Itaque si vis te mihi hoc obligari munere, Placentinas delicias desere, sectare Abrahae habitum, relinque natale solum, spretisque urbibus ad deserta secede, ut possis orare cum militem rex non amat. Jerusalem, quae similam et mel, et oleum manducavit, fornicationis arguitur: non quod mali sint cibi, quos paterna indulget clementia; sed quod mollis praeliator ad primam statim aciem concidat, et post umbram solem ferre non queat: post sudarium galeam oneri potius reputet, quam tutamini. Quod si exstit in limine, loquere ei verbis Domini tui: Mater et mea fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est. Si vernaculae, cum quibus nutritus es, flere, et paterni ruris memoria, ipsius quoque domus anguli, et secreta retinere te coeperint, in quibus infans volutatus es, lusisti puer, adolescentulus lascivisti: recorda
Abbreviated transcription (Latin):
um difficillimũ est. Nã illud. qͦd¬
me pene preteriit. duinis magi ᷤ
qũa humanis uocib disserendũ ẽ.
Lege pentatheucũ. instrum̃tum
ꝑturre uetus. nusqũa in dei sacri¬
ficiis mella. nusquã cerȩ usũ. s lu¬
cernarũ lumina. n oleo fotos uide¬
bis igniculos. Quid causer de ue¬
teri testam̃to: Nouos ꝑcurre li¬
sis: nichil p̾ter ista nũqua alicu
nantis. int̾ septẽ candelabra ⁊ lu¬
cernas aureas. sponsus reuelat᷑
in cesls . Ad hȩc respondebis. Et ego
a te iccirco fieri postulaui. qr sci¬
ui ẽe difficile qđ̵ petebam. breuit̾
om̃is soluit᷑ questio: n par pari re¬
fertur sententia. Et ego iccirco
do differam. si cor̃a parit̾ fuerimis.
audies uniu̾sa quȩ sentiã: ut si qͥd
forte nescimꝰ. in tua aure oriatur.
Nam qͥ scribit multos sumit uidi
Ille. si unꝰ sermo defuerit. quasi clau¬
dam oratiunculã diffugit. aliꝰ si
paululũ. se eloquentis coturnꝰ ex¬

Expanded text:
um difficillimum est. Nam illud peum difficillimum est. Nam illud pene me praeteriit, quod divinis magis quam humanis vocibus disserendum est. Lege Pentateuchum, Instrumentum percurre vetus: nusquam in Dei sacrificiis mella, nusquam cerae usum, sed lucernarum lumina, et oleo fotos videbis igniculos. Quid causer de veteri Testamento? Novos percurre lisis. Nihil praeter ista; numquid alicubnantis inter septem candelabra et lucernas aureas, sponsus revelatur incedens? Ad haec respondebis: Et ego a te fieri idcirco postulavi, quia scivi esse difficile quod petebam. Leviter omnis solvitur quaestio, et par pari refertur sententia. Et ego me idcirne te causando differam, si coram pariter fuerimus, audies universa quae sentiam: ut si quid forte nescimus, in tua aure moriatur. Nam qui scribit, multos sumit judicIlle si unus sermo defuerit, quasi claudam oratiunculam diffugit. Alius si paululum se loquentis cothurnus ex
Abbreviated transcription (Latin):
georgicoꝵ liber ꝓfertur in me¬
dium. Rex aduolans agm̃ indu¬
cit: tantoq strepitu diuersa
narrantur meͬnia. ut militarib
castris int̾ee te credas. S cũ hȩc
audieris siue legeris. laudabis
oratoris eloquentiã. Et ut breui¬
ter signẽ. puta te quinti liani
controuersiam recordari: in qͣ
pauꝑ causatur dolens ob interi¬
tum apum flores ab impoͣtentis¬
simo diuite uenenatos. Esto. H
iocunda sint: ⁊ aur̃e cõposito pe¬
quid ad eccłiȩ saeram̃tã. Qd ad
tempus paschȩ cũ agnꝰ occidit᷑.
cũ acemetis lumbis carnes cũ os
sib deuorantur. Cũ tacente
modo cultũ redactis. leuita loqͥ¬
tur. docetq qđ̵ pene ñ didicit.
i festiuissimo p̾dicans tempore
toto dehine anno iustitia uocis
eius indiettur. Uides ne qũa gͣn¬
dia sint.: Intelligis te difficilia
postulare. In eode quippe mom̃¬
to ⁊ p̾dicanda conseribere. et
cur ita p̾dic̃ta sint dicere. om̃i¬

Expanded text:
Georgicorum liber profertur in meGeorgicorum liber profertur in medium, rex advolans agmen inducit, tantoque strepitu diversa narrantur munia, ut militaribus castris interesse te credas. Sed cum haec audieris sive legeris, laudabis oratoris eloquentiam. Et ut breviter signem, puto te Quintiliani controversiae recordari, in qua pauper causatur, dolens ob interitum apum, flores ab impotentissimo divite venenatos. Esto haec jucunda sint, et aurem composito pequid ad Ecclesiae sacramenta, quid ad tempus Paschae quo agnus occiditur, cum accinctis lumbis carnes cum ossibus devorantur: cum tacente modo cultum redactis, Levita loquitur, docetque quod pene non didicit: et festivissimo praedicans tempore, toto dehinc anno justitium vocis ejus indicitur? Videsne quam grandia sint? intelligis te difficilia postulare. In eodem quippe momento et praedicanda conscribere, et cur ita praedicata sint docere, omni
Abbreviated transcription (Latin):
tur: parit̾ cũ oculis mens amit¬
tat. Fulgeat quilibet auro. ⁊ pom¬
patieis fereulis chorusea ex sarci¬
nis metalla radient. caritas ñ po¬
test comparari. Dilectio p̾ciũ nos
habet. Amicitia quȩ desinere po¬
test: uera nũqũa fuit. Uale in xͦ.¬
la res. uetus inquit comicus. tã
facilis ẽ. quin difficilis fiat si eã¬
inuitus facias. Qd̃ si ille rem fa¬
cilem difficult̾ fieri inuito animo
putauit: quid me facere posse
estimas in re maxima. ⁊ nullius
umquã disertȩ eloquentiȩ Hã
quicũq uoluert̾ de laudib cerei
dicere: plenis ut auint uentis
ingenii sui tetendere uela.⁊ qua¬
si quedam pelagi uela alta pene¬
trantes. uicina abscondere litto¬
ra. Statim in orationib fsoribus
scribuntur apes qd̃ sine cottu ge¬
nerantur ⁊ generant. qd̃ sole a cos¬
cubitu liberȩ natos ore legunt.
arte cõponunt ⁊ quadã ratione
uitali animas opusculis ñ de suo
inserunt. Preterea uirgilii totꝰ

Expanded text:
tur, pariter cum oculis mens amittur, pariter cum oculis mens amittat. fulgeat quilibet auro et pompaticis ferculis corusca ex sarcinis metalla radient: caritas non potest conparari; dilectio pretium non habet; amicitia, quae desinere potest, uera numquam fuit. IV. AD la res vetus inquit Comicus tam facilis est, quin difficilis fiat, si invitus facias. Quod si ille rem facilem difficulter fieri invito animo putavit, quid me facere posse existimas in re maxima, et nullius umquam edisserta eloquentia? Nam quicumque voluerunt de laudibus Cerei dicere, plenisque, ut aiunt, ventis ingenii sui intendere vela, et quasi quaedam pelagi alta penetrantes, vicina abscondere littora: statim in orationis foribus rescribuntur apes, quod sine coitu generantur et generant, quod solae a concubitu liberae, natos ore legunt, arte componunt, et quadam ratione vitali, animas apiculis, non de suo inserunt. Praeterea Virgilii totus
Abbreviated transcription (Latin):
cum sinꝰ. idem amplexus fouerus
bauiloꝵ ⁊ cũ pꝰ romana studia
adreni semibarbaras ripas eoðe
cibo. pari fruerem᷑ hospicio. ut
ego primꝰ ceperĩ uelle te colere.
Memento queso hunc istũ bella¬
torẽ tuũ. mecũ quonda fuisse
tẏronẽ. Habeo ꝓmissum maiesta¬
tis tuȩ. Qͥ docuerit ⁊ ñ fecerit:
minimꝰ uocabitur in regno celo¬
rum. Eruatur ille uirtutis eoro¬
na. ⁊ ob cotidiana martyria sto¬
latus agnũ sequat᷑. Multȩ sunt
mansiones apud patrẽ: ⁊ stella
ab stella differt inclaritate. Miei
leuare calcanea. ut cũ ego uolu¬
erim. ille ꝑfecerit. mͥ ignoseas qr
implere non potui. illi tribuas p̾¬
miũ qd meretur. Plura fortasse
qũa epłȩ breuitas patiebatur lon¬
go sermone ꝓtraxerĩ: qd michi sẽ¬
per accidere consueuit. q̃n aliqͥd
de bonosi nr̃i laude dicendũ est.
S ut ad id redeam unde discesser̃a.
obsecro te ne amicũ qui dui que¬
ritur. uix inuenit᷑. difficile serua¬

Expanded text:
cum sinus, idem amplexus fouerint cum sinus, idem amplexus fouerint baiulorum et, cum post Romana studia ad Rheni semibarbaras ripas eodecibo, pari frueremur hospitio, ut ego primus coeperim velle te colere. Momento quaeso hunc bellatorem tuum mecum quondam fuisse tyronem. Habeo promissum majestatis tuae, Qui docuerit, et non fecerit, minimus vocabitur in regno coelorum . Fruatur ille virtutis corona, et ob quotidiana martyria stolatus agnum sequatur : Multae enim sunt mansiones apud Patrem . Et Stella ab stella differt in claritate . Mihi leuare caput; ut cum ego uoluerim, ille perfecerit; mihi ignoscas, quia inplere non potui, illi tribuas praemium, quod meretur. Plura fortasse, quam epistulae breuitas patiebatur, longo sermone protraxerim, quod mihi semper accidere consueuit,, quando aliquid de Bonosi nostri laude dicendum est. sed ut ad id redeam, unde discesseram, obsecro te, ne amicum, qui diu quaeritur, uix inuenitur, difficile serua
Abbreviated transcription (Latin):
ħis aliquid uidet. dũ in insula cõ¬
moratur. Quas nc diabolũ necte¬
re credis tricas: quas parare arbi¬
traris insidias: forsitan antiquȩ
fraudis memor famem suadere
temptabit: s iã illi responsũ est
non in solo pane uiuere hominẽ.
Opes forsitan głam q ꝓponet:s
dicetur illi. Qͥ cupiunt diuites
fieri: incidunt in muscipulas et
temptationes. Et. michi głatio oĩs
morbo grauante concutiet: s apłi
reꝑcutietur eloquio. Qñ infirmor.
t̾c fortior sum. Et. uirtꝰ in infirmi¬
tate ꝑficitur. Minabitur mort̃e.
s audiet. Cupio dissolui. ⁊ ee cũ xͦ.
entur scuto fidei. Et ne multa.
impugnabit sathanas. s tuta
die tuo habeo qui ꝓ me te possit
rogare. Scis ipse: tibi enĩ patess
pectora singuloꝵ qui cordis ar¬
chana rimaris. qui tantȩ bestiȩ
aluo inelusum ꝓpħam in ꝓfun¬
do uides: ut ego ⁊ ille tenera pa¬
rit̾ infantia ad florentẽ usq ad¬
oleuerimꝰ etatẽ: ut iđe nos nutri¬

Expanded text:
hannis aliquid uidet, dum in insula comhannis aliquid uidet, dum in insula commoratur. Quas nunc diabolum nectere credis tricas, quas parare arbitraris insidias? forsitan antiquae fraudis memor famem suadere temptabit. sed iam illi responsum est non in solo pane uiuere hominem. opes forsitan gloriamque proponet, dicetur illi: qui cupiunt diuites fieri, incidunt in muscipulam et temptationes, et: mihi gloriatio omnis morbo grauante concutiet, sed apostoli repercutietur eloquio: quando infirmor, tunc fortior sum, et:uirtus in infirmitate perficitur. minabitur mortem, sed audiet: cupio dissolui et esse cum Chentur scuto fidei. et, ne multa, inpugnabit satanas, sed tutabdie tuo habeo, qui pro me te possit rogare. scis ipse — tibi enim patent pectora singulorum, qui cordis arcana rimaris, qui tantae bestiae aluo inclusum prophetam in profundo uides —, ut ego et ille a tenera pariter infantia ad florentem usque adoleuerimus aetatem, ut idem nos nutri
Abbreviated transcription (Latin):
mes. Solus ibi. immo ĩa xp̃o comi¬
tante ñ solus. uidet głam dei: qũa
etiã apłi nisi in deserto ñ uiderat.
Non quide conspicit turritas ur¬
bes: s in nouȩ ciuitatis censu dedit
nom̃ suũ. Horrent saceo menbra
deformi. s sic meliꝰ obuiã xp̃o ra¬
pietur in nubib. Nulla euripoꝵ
amenitate ꝑfruet᷑. s de latere
dñi aqũa uitȩ bibet. Propone tibi
ante oculos amice dulcissime: ⁊ in
p̾sentiã rei totꝰ aĩo ac m̃te conuer¬
tere. Tunc poteris laudare uicto¬
riam. cũ laborẽ p̾liantis agnoue¬
ris. Totã circa insulam fremit in¬
sanũ mare: ⁊ sinuosis montib illi¬
sum scopulis equor reclamat. Nul¬
lo terra gramine uiret. nullis uer¬
nans campus densatur umbracu¬
lis: abruptȩ rupes quasi quendã
securus. intrepidus. ⁊ totꝰ de apło
armatꝰ. nc deum audit dũ diuina
relegit: ñe cũ deo loquit᷑ dũ dñm
rogat: ⁊ fortasse ad exemplum io¬

Expanded text:
mes. solus ibi, immo iam Christo comimes. solus ibi, immo iam Christo comitante non solus, uidet gloriam dei, quam etiam apostoli nisi in deserto non uiderant. non quidem conspicit turritas urbes, sed in nouae ciuitatis censu dedit nomen suum. horrent sacco membra deformi, sed sic melius obuiam Christo rapietur in nubibus. nulla euriporum amoenitate perfruitur, sed de latere domini aquam uitae bibit. propone tibi ante oculos, amice dulcissime, et in praesentiam rei totus animo ac mente conuertere; tunc poteris laudare uictoriam, cum laborem proeliantis agnoueris. totam circa insulam fremit insanum mare et sinuosis montibus inlisum scopulis aequor reclamat; nullo terra gramine uiret; nullis uernans campus densatur umbraculis; abruptsecurus, intrepidus, et totus de Apostolo armatus , nunc Deum audit, dum relegit, nunc cum deo loquitur, cum dominum rogat, et fortasse ad exemplum Io
Abbreviated transcription (Latin):
qui puritate moꝵ maculam serui¬
tutis abluerat: ⁊ hic needũ obdue¬
tam. rescidit cieatriẽe. Uerũ qr de
dormientib contͥstari apłi uoce ꝓhi¬
bemur. ⁊ numia uis meroris letõ
suã. nec de crastino cogitat: necpꝰ
tergũ respicit. Seminat in lacri¬
mis ut in gaudio metat: ⁊ sacram̃¬
to moysi serpentẽ in heremo suspẽ¬
dit. Cedant huie ueritati tã greeo
qũa romano stilo m̃daciis ficta mi¬
racula. Ecce puer honestis scłi no¬
biscũ artib institutꝰ. cui opes affa¬
tim. dignitas ad prime int̾ epulaᷤ¬
equales erat: contempta matre.
sororib. n carissimo sibi germa¬
no. insulam pelago circũsonante¬
naufragam. eui asperȩ cautes.⁊
nuda saxa. ⁊ solitudo t̾ror est. qͣ¬
si quida nouus paradysi colonus
insedit. Nullus ibi agricolarũ
nullus monachoꝵ: nec̃ paruubus
quidem quem nosti honesimꝰ quo
uelut fr̾e in osculo fruebatur in
tanta uastitate adheret lateri co¬

Expanded text:
qui puritate morum maculam seruiqui puritate morum maculam seruitutis abluerat; et hic necdum obductam rescidit cicatricem. uerum quia de dormientibus contristari apostoli uoce prohibemur et nimia uis maeroris laeto suam, nec de crastino cogitat, nec post tergum respicit. Seminat in lacrymis, ut in gaudio metat. Et sacramento Moysi, serpentem in eremo suspendit . Cedant huic veritati, tam Graeco quam Romano stylo, mendaciis ficta miracula. Ecce puer honestis saeculi nobiscum artibus institutus, cui opes affatim, dignitas apprime inter aequales erat, contemptu matre, sororibus, et carissimo sibi germano, insulam pelago circunauifragam, cui asperae cautes et nuda saxa et solitudo terrori est, quasi quidam nouus paradisi colonus insedit. nullus ibi agricolarum, nullus monachorum, ne paruulus quidem quem nosti Onesimus, quo uelut fratre minusculo fruebatur, in tanta uastitate adhaeret lateri co
Abbreviated transcription (Latin):
tione gradienti ualuisset obsiste
iactatus portũ nauta ꝓs pectat:
non sic sitientia ymbres aruade¬
siderant. ñ sic curuo assidens ltito¬
ri. anxia filiũ mat̾ expectat. Post¬
qũa me a tuo latere subitus tur¬
bo conuulsit. pꝰquã glutino cari¬
tatis herentẽ. impia distraxit auul¬
sio: tc mͥ ceruleus supͣ caput asti¬
tit ymber. t̾c maria undiq ⁊ un¬
diq celũ. Tande in incerto pere¬
grinationis erranti. cũ me tracia.
pontꝰ. atq bithinia. totũq gala¬
tiȩ uel cappadociȩ iter. ⁊ feruida
cilicũ terra fregisset estu. syria
michi uelut fidissimꝰ naufrago
portus occurrit. Ubi ego quieqͥd
morborum ẽe poterat expertus :¬
e duob oculis unũ ꝑdidi. Innocen¬
tium enĩ partẽ animȩ meȩ. repen¬
tinꝰ febriũ ardor abstrax̃. Nunc u¬
no ⁊ toto mͥ lumine euagrio nr̃o
fruor. eui ego semꝑ infirmꝰ. quida
ad laborẽ cumulus accessi. Erat no¬
biscũ ⁊ hylas sc̃e melanii famulus:

Expanded text:
tione gradienti ualnisset obsistertione gradienti ualnisset obsisteriactatus portum nauta prospectat, non sic sitientia imbres arua desiderant, non sic curuo adsidens litori anxia filium mater expectat. Postquam me a tuo latere subitus turbo conuoluit, postquam glutino caritatis haerentem inpia distraxit auulsio, tunc mihi caeruleus supracaput adstitit imbertunc maria undique et undique caelum.tandeminincertoperegrinationis erranti, cum me Thracia, Pontus atque Bithynia totumque Galatiae uel Cappadociae iter et feruido Cilicum terra fregisset aestu, Syria mihi uelut fidissimus naufrago portus occurrit. ubi ego quicquid morborum esse poterat expertus e duobus oculis unum perdidi; Innocentium enim, partem animae meae, repentinus febrium ardor abstraxit. nunc uno et toto mihi lumine Euagrio nostro fruor, cui ego semper infirmus quidam ad laborem cumulus accessi. erat nobiscum et Hylas sanctae Melaniae famulus,
Abbreviated transcription (Latin):
certũ ẽe cupiebã. p̾sertĩ cũ ⁊ ille
ab alio se audisse diceret. ⁊ rei no¬
uitas fide sermonis auferret. Ror¬
sum suspensam uoto nutante m̃
tem quida alexandrinꝰ monachuˢ
qui ad egrptios confessores. ⁊ uolĩt¬
luntate iam martyres pio plebis¬
iam fuerat transmissus obsequio:
manifestus ad credulitatẽ nuntii.
au: tor impulerat. Fateor ⁊ in hoc
meã labasse sententiã. Nam cũ et
patriam tuã ignoraret et nomen:
in eo plus tm̃ uidebatur afferre.
qd̃ eade asserebat quȩ iã aliꝰ indica¬
uerat. Tande plenũ ueritatis por¬
dus erupit. Rufinũ eñĩ nitriȩ ẽẽ
⁊ ad beatũ ꝑrexisse machariũ. cre¬
bra cõmeantiũ multitudo refere¬
bat. Hic uero tota credulitatiᷤ fre¬
na laxaui. ⁊ t̾c uere egrotũ me ẽẽ
dolui:. ⁊ nͥ me attenuatȩ corporis ui¬
res quada cõpede prepedissent. nec
mediȩ feruor estatis. nec nauigai¬
tib semꝑ incertũ mare. pia festina¬

Expanded text:
certum esse cupiebam, praesertim cum et ille certum esse cupiebam, praesertim cum et ille ab alio audisse se diceret et rei nouitas fidem sermonis auferret. rursum suspensam uoto nutantemque mentem quidam Alexandrinus monachus, qui ad Aegyptios confessores et uoluntate iam martyres pio plebis fuerat transmissus obsequio, manifestus ad credulitatem nuntii auctor inpulerat. fateor et in hoc meam labasse sententiam. nam cum et patriam tuam ignoraret et nomen, in eo plus tantum uidebatur adferre, quod eadem adserebat, quae iam alius indicauerat. tandem plenum ueritatis pondus erupit; Rufinum enim Ni\'triae esse et ad beatum perrexisse Macarium crebra conmeantium multitudo referebat. hic uero tota credulitatis frena laxaui et tunc uere aegrotum esse me dolui. et nisi me adtenuatae corporis uires quadam conpede praepedissent, nec mediae feruor aestatis nec nauigantibus semper incertum mare pia festina
Abbreviated transcription (Latin):
Lus deum tribuere quã ro¬
gatur. ⁊ ea sepe concedere
quȩ nec oculus uidit nec au¬
ris au diuiit. nec in cor hõis ascende¬
runt. licet ex saeroꝵ ministerio
uoluminũ ante cognouerim: tñ
in eausa ꝓpria nc̃ ꝓbaui Rufine
rm̃e. Ego enĩ qui audacia satis nõ¬
tũ credebam. si uicissitudine lit¬
terarũ imaginẽ nob̃ p̾sentiȩ men¬
tiremur: audi o te egypti secreta
penetrare. monachoꝵ inuisere
choros. ⁊ celestẽ in t̾ris circũire
qua ego n̾c tua artis stringerẽ
colla cõplexib: qũa illud os qđ
mecũ uel errauit aliq̃n uł sapu¬
it. imp̾ssis figerẽ labiis. Uerum¬
qr ñ tam a te sic ueniri. qũa ego
ad te sic ire ñ mereor. ⁊ inualidũ
etiam cũ sanũ ẽ corpusculũ. cre¬
bri fregere morbi. has mei uicari¬
as ⁊ tibi obuias mitto: quȩ te co¬
pula amoris innexũ ad me usq
ꝑdueant. Prima inopinati gaudis
ab heliodoro fr̾e michi ẽ nuntiata
felicitas. Non credebã certũ qd

Expanded text:
lus deum tribuere, quam rogatur, et ea saepe concedere, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, licet ex sacrorum magisterio uoluminum ante cognouerim, tamen in causa propria nune probaui, Rufine carissime. ego enim, qui audacia satis u.ota credebam, si uicissitudine litterarum imaginem nobis praesentiae mentiremur, audio te Aegypti secreta penetrare monachorum inuisere choros et caelestem in terris circuire quam ego nunc arte tua stringerem colla conplexibus, quam illud os, quod mecum uel errauit aliquando uel sapuit, inpquia non tam te sic ad me venire, quam ego ad te sic ire non mereor; et invalidum, etiam quum sanum est, corpusculum crebri fregere morbi, has mei vicarias, et tibi obvias mitto, quae te copula amoris innexum, ad me usque perducant. 2. Prima inopinati guadii ab Heliodoro nuntiata felicitas. non credebam certum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut gygas ad currenda uiã suã.
Et dicitis qd ing̾co suã ñ habeat.
S hoc nos sub ueru additũ rep¬
perimꝰ: ⁊ in hebreo non esse ma¬
nifestum est.
citis in g̾eo uos hoͣe u̾siculo addi¬
tũ nom̃ dñi reperisse. Quod suꝑ
mus. exaudiat te dñs in die tri¬
bulationis: ut ⁊ hic sub eode sen¬
su dicatur. tͥbuat tibi sedm eor
tuũ. idem ipse dñs de quo supra
dictũ ẽ. In eode. Et exaudi nos in
die qua inuocauerimꝰ te. Pro qͦ¬
uos legisse dicitis in quocũq die:
s superiꝰ cũ hebraica ueritate
concordat. ubi scriptũ est. bĩom.
est: ⁊ ita corrigendũ. breui enĩ
si quid scriptoꝵ errore muta¬
tũ ẽ. stultũ credimꝰ contentio¬
ne defendere. In eode. Uuniu̾sũ
sem̃ sem̃ iacob magnificate eũ.
ꝓ quo in greco seriptũ sit. doxasa¬

Expanded text:
uit ut gigans ad currendam uiam suam. uit ut gigans ad currendam uiam suam. et dicitis, quod in Graeco \'suam\' non habeat; sed hoc nos sub ueru additum repperimus et in Hebraeo non esse manifestum est. citis in Graeco vos hoc versiculo additum nomen Domini reperisse, quod supemus; Exaudiat te Dominus in die tribulationis ; ut et hic sub eodem sensu dicatur: Tribuat tibi secundum cor tuum, id est, ipse Dominus, de quo supra dictum est. m eodem: etexaudinosm die, qua inuocauerimus te. pro quo legisse uos dicitis: in quocumque die; sed superius cum Hebraica ueritate concordat, ubi scriptum est biom, essi quid scriptorum errore mutatum est, stulta credimus contentione defendere. In eodem; Universum semen Jacob magnificate eum . Pro quo in Graeco scriptum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
quo in greco uos legisse dixistis.
S in hebreo iesacha salutis tuȩ
significat. ñ meȩ qd̃ ⁊ om̃s int̾pre¬
tes transtulert̃. In ipso. Supplas¬
tasti insurgentes in me subtꝰ me.
ꝓ quo in greco plus inuenisse uoᷤᷤ
dieitis. om̃s insurgentes. s om̃s.
additũ ẽ. In eod̃e. uiuit dñs et bñ¬
dictꝰ deus meus. Et dicitis in gre
co ñ haberi meus: qd ñ sub asteris co. s
eode. Lib̃ator m̃s de gentib iracundis.
P quo in g̾co inuenisse uos diciti.
ab inimicis meis fortib siue po¬
tentib. Et qr semel ueritati stu¬
demꝰ. si quid uł transferentis fe¬
stinatione uł scribentiũ uicio
deprauatũ ẽ. simplicit̾ confite¬
ri ⁊ em̃dare debemꝰ. In hebreo
nichil aliud ht nisi hoc. Liberator
cundis addider̃t. ⁊ ꝓ gentib. tam
in hebreo quã in cunctiᷤ int̾preti¬
bus. inimici positi st̃. Et miror. qͦ¬
modo ꝓ inimicis gentes immuta¬
tȩ sunt.
ctauodecimo psalmo. exulta¬

Expanded text:
quo in Graeco uos legissquo in Graeco uos legissSed in Hebraeo JESACHA, salutis tuae, significat, non, meae; quod et omnes Interpretes transtulerunt. In ipso: Supplantasti insurgentes in me subtus me . Pro quo in Graeco plus invenisse vos dicitis: Omnes insurgentes; sed, omnes, additum est. In eodem: Vivit Dominus, et benedictus Deus meus . Et dicitis in Graeco non haberi, meus. Quod non sub asterisco, sed eodem: liberator meus de gentibus iracundis. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: ab inimicis meis fortibus siue potentibus. et quia semel ueritati studemus, si quid uel transferentis festinatione uel scribentium uitio deprauatum est, simpliciter confiteri et emendare debemus. in Hebraeo nihil aliud habet: liberator cundis\' addiderunt. et pro \'gentibus\' tam in Hebraeo quam in cunctis interpretibus \'inimici\' positi sunt; et miror, quomodo pro \'inimicis\' \'gentes\' mutatae sint. Octauo decimo: exulta
Abbreviated transcription (Latin):
In ipso. Eustodi me ut pupillã ocu¬
li. Dicitis q in greco legi. custodi¬
me dñe: quod nec in hebreo nec in
ullo habetur int̾prete. In eode. Ex¬
urge dñe p̾ueni eũ ⁊ supplanta eũ:
idest p̾ueni eos ⁊ supplanta eoᷤ. S
meliꝰ si legat᷑ numero singulari. Si¬
quiðe de impio dictũ ẽ. de qͦ statĩ
sequitur. p̾ueni eũ ⁊ supplanta
eũ. eripe animã meã ab impio: nul¬
li q dubiũ quin diabolũ signifieet.
nes ignis. Et queritis eur grecus
istũ uersiculũ sedo ñ habeat: int̾¬
positis duob uersib. S sciendũ
tione in lxx. int̾pretib sub aste¬
pedes meos tãquã ceruoꝵ. ꝓ quo
seribitis in g̾eo inueniri. oselafoi.
id est tãquã cerui. singularẽ nu¬
merũ ꝓ plurali. S in hebreo plu¬
ralis numerus positꝰ est. chaĩa¬
lõt. ⁊ om̃s int̾pretes pluralẽ nu¬
merũ transtuler̃t. In eoðe. Et de¬
disti mͥ ꝓtectionẽ salutis tuȩ. A

Expanded text:
in ipso: custodi meut pupillam ocuin ipso: custodi meut pupillam oculi. dicitisque in Graeco legi: custo dime, domine, quod nec in Hebraeo nec in ullo habetur interprete. in eodem: exurge, domine, praeueni eum et subplanta e u m. id est \'praeueni eos melius si legatur numero singulari: siquidem de impio dictum est, de quo statim sequitur, praeveni eum et supplanta eum: eripe animam meam ab impio. Nullique dubium, quin diabolum significet. do et carbones ignis . Et quaeritis cur Graecus istum versiculum secundo non habeat, interpotione, in LXX interpretatione sub astepedes meos tamquam ceruorum. pro quo scribitis in Graeco inueniri: ω̒σεὶ iZaquov, id est \'tamquam cerui\', singularem numerum pro plurali. sed in Hebraeo pluralis numerum positus est chaialoth et omnes interpretes pluralem numerum transtulerunt. in eodem: et dedisti mihi protectionem salutis tuae. pro
Abbreviated transcription (Latin):
sum: ia cob quoq loquat᷑ in gene¬
si. exaudiet erͤas iustitia mea.
celos tuos. Et dicitis quod tuos
in greco ñ habeat. Uerũ ẽ. S in he¬
breo legitur samacha. qd int̾pre¬
tatur celos tuos. Et de editione ge¬
odotionis. in lxx. int̾pretatione sub¬
asterisco. Cuiꝰ rei breuit̾ sensũ ape¬
riam. U bi qͦd minꝰ habetur in gre¬
co ab hebraica ueritate:origenes de
translatione theodotionis addidit:
⁊ signũ posuit asterisei idest stel¬
lam .x quȩ qd priꝰ ab sconditũ uide¬
bat᷑ illuminet.⁊ in mediũ ꝓferat.
Ubi aũ qd̃ in hebreo ñ e̾ in grecis eo¬
dicib inuenitur. obęlũ. idest uir¬
latine ueru possumꝰ dicere. qͦ osten¬
ditur iugulandũ ẽe et confodien¬
dum. qd in autenticis libris ñ inue¬
nitur. quȩ signa. ⁊ ingͥeoꝵ latinoꝵq
poematib inueniuntur.
Sextodecimo. oculi tui uideant
rat de uultu tuo uidiciũ meũ ꝓ¬
deat. ut oculi dei in ꝓpħa recta ope¬
rante. ñ praua s recta conspiciat.

Expanded text:
sum, Iacob quoque loquatur in Genesi: exaudiet me cras iustitia mea. caelos tuos. et dicitis, quod \'tuos\' in Graeco non habeat. uerum est, sed in Hebraeo legitur samacha, quod interpretatur \'caelos tuos\' et de editione Theodotionis in septuagintsum, Iacob quoque loquatur in Geneasterisco; cuius rei breuiter uobis sensum aperiam. ubi quid minus habetur in Graeco ab Hebraica ueritate, Origenes de translatione Theodotionis addidit et signum posuit asterisci, id est stellam, quae, quod prius absconditum uidebatur, inluminet et in medium proferat; ubi autem, quod in Hebraeo non est, in Graecis codicibus inuenitur, obelon, id est iLatine \'ueru\' possumus dicere, quo ostenditur iugulandum esse et confodiendum, quod in authenticis libris non inuenitur. quae signa et in Graecorum Latinorumque poematibus inueniuntur. , Sexto decimo: oculi tui uideant rat: de uultu tuo tuo iudicium meum prodeat, ut oculi dei in propheta operante non praua, sed recta conspiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
los.⁊ quos cernebat ignoraret: stu¬
pore ꝑt̾rita huc atq illuc faciẽ cir¬
cumferebat. nichil aliud nͥ dñm ui¬
dere desiderans. Conu̾saq retro ᷤ iui¬
dit iħm stantẽ ⁊ nesciebat qr iħc
erat: non quo uixta manicheũ et
alios hereticos formã dñs. uultũq
mutau̾it. ut ꝓ uoluntate diuersis
ac uariꝰ uideret᷑. s qͦ maria obstupe¬
facta miraculo. hortolanũ putaret
qũe tanto studio requirebat. Itaq
⁊ dñs isde u̾bis quib et angeli.
loquitur ad eã. Mulier quid ploraᷤ:
additq de suo. Qũe queris: Illa
respondit. Dñe si tu sustulisti eũ

Expanded text:
los et, quos cernebat, ignoraret stulos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti
Abbreviated transcription (Latin):
albis sedentes in loco monument.
ad caput ⁊ pedes ubi positũ fue¬
rat corpus iħu: ut sub tantȩ cu¬
stodiȩ dignitate ñ crederet ab hõi¬
bus potuisse furari. qͥ a ministriᷤ
angelis seruabat᷑. Dicuntq ei
angeli quos cernebat. mulier
quid ploras. scd̃m illud qd̾ dñs lo¬
quitur ad matr̃e. quid michi ⁊
tibi e̾ mulier. nondũ uenit hora
mea. ut ex eo qd̃ appellart̾ muli¬
erem. arguerent frustra plorantẽ
& dicerent. quid ploras. Int̃m enum
maria magdalene obstupefacta torpu¬
erat. ⁊ fidem miraculis t̾rita qua¬
si in caligine possidebat: ut ne an¬
geloꝵ quide p̾sentiũ sentiret aspec¬
tum: s muliebrit̾ responderet ⁊ di¬
ceret. Ideo ploro. qr tulerunt dñm
meũ. ⁊ nescio ubi posuerunt eum.
Omaria si dñm credis ẽẽ dñm tu¬
um: quomͦ arbitraris ab hõib eẽ
sublatũ: Nescio inquit ubi posu¬
erunt eũ. Quomͦ nescis quẽ paulo
ante adorasti: sũq uideret ange¬

Expanded text:
albis sedentes in loco monumenti albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret ange
Abbreviated transcription (Latin):
cũ altera maria aduoluta pedi¬
bus saluatoris: scdm ioħem mane
una sabbati acidit a dño.noli me
tang̾e. necdũ .i. ascendi ad patr̃e meũ.
ue prĩ uiderat
dñm resurgentẽ cũ altera maria
ea reu̾sa ꝑ noctẽ. domi enĩ deside¬
rio eiꝰ manere ñ poterat: uenit ad
sepulchr̃u. Cumq lapide quo mo¬
numentũ clausũ fuerat uidisset¬
ablatũ: cucurrit ad symonẽ petru
⁊ alterũ discipulũ que iħe ama¬
bat plurimũ: ⁊ dicit eis. Tulerunt
dñm de monum̃to: ⁊ nescio ubi po¬
suerunt eũ. Error mulieris. cũ pi¬
etate sociatꝰ est. Pietas in eo erat
quod desiderabat eum cuiꝰ noue¬
rat maiestatẽ. error in eo quod di¬
cebat. tulerunt dñm de monu¬
mento. ⁊ nescio ubi posuert eũ.
Deniq cũ petrus ⁊ ioħes introe¬
untes sepulchrũ. uidissent lin¬
teamina separata. ⁊ sudariũ qͦ
in sepulchro: maria stabat ad mo¬
numentũ foris plorans. Cũq se
inclinasset. uidit duos angeloᷤᷤ in

Expanded text:
cum altera Maria aduoluta pcdicum altera Maria aduoluta pcdibus sit a domino: noli me tangere; necdum enim ascendi ad patr em meum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria ea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. denique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quin sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in
Abbreviated transcription (Latin):
eũ querebat absentẽ. Quattuor aũ
fuisse marias. in eugłiis legimꝰ. Uña
matr̃e dñi saluatoris: alterã mat̾¬
teram eiꝰ quȩ appellata ẽ maria
eleophe. t̾ciã mariã matr̃e iacobi
⁊ ioseph. quartã mariã magdale¬
nam. licet alii mariã matr̃e iaco¬
bi ⁊ ioseph. materterã eiꝰ fuisse cos¬
tendant. Non nulli ut se libereñ
questione. in marco uolunt unã
esse de mariis s non additũ cogno¬
men magdalenȩ: ⁊ ex suꝑfluo. sc̃p¬
toꝵ inoleuisse uicio. quod pͥmum
eugłista ñ scripserit. Nobis autẽ
simplex uidetur ⁊ aꝑta responsio.
sc̃as feminas xp̃i absentiã ñ ferẽ¬
tes ꝑ totã noctem non semel ł biᷤ
s crebro ad sepulcͥrum dñi cucur¬
risse. p̾sertĩ cũ t̾remotꝰ ⁊ saxa di¬
rupta. ⁊ sol fugiens. ⁊ rerũ natu¬
ra turbata. ⁊ quod his maiꝰ est de¬
sideriũ saluatoris. somnum rupe¬
rit feminarum.
uomͦ uixta matheũ. ma¬
ria magͥdalene uespere sabbati

Expanded text:
eum quaerebat absentem. quattuor autem eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. Quomodo iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
terũ dixisse pͥncipiũ. Michi q ui¬
detur eugłista matheus qui eũge¬
liũ hebraico sermone conscripsit.
non tam uespere dixisse qũa sero:
⁊ eũ qui int̾pretatꝰ est uerbi am¬
biguitate deceptũ. ñ sero int̾pre¬
etudo humani sermonis teneat
sero ñ uesperũ significare s tar¬
de. Solemꝰ enĩ dicere. sero uenisti
bueras.fac saltẽ sero idest tarde.
Sin autẽ illud obicitur. quomͦ ea¬
dem maria quȩ priꝰ uiderat᷑ resur¬
gentẽ. postea ad sepulchrũ eiꝰ fle¬
re referatur. hoc dicendũ ẽ qđ ⁊ so¬
la ⁊ cũ altera siue cũ aliis muli¬
erib memor beneficioꝵ quȩ inse
dñs contulerat. ad sepulchr̃u eiꝰ
frequent cucurrerit. ⁊ nc adora¬
uerit quem uidebat. ne fleuerit
quẽ querebat absentẽ. licet quida
duas marias magdalenas de eode
uico magdalo fuisse contendant.÷¬
⁊ alterã ẽẽ quȩ in matheo eũ uide¬
rit resurgentẽ alterã quȩ in ioħe

Expanded text:
terum dixisse principium. mihique uiterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpreetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\bueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati dies dñica intelligenda ẽ:
qr om̃is ebdomada in sabbatũ. et
tã. ⁊ quintã. ⁊ sextã sabbati diui¬
ditur: qua echnici ydoloꝵ ⁊ elem̃¬
collectã pecuniȩ quȩ indigenti¬
b p̾parabat᷑. in una sabbati p̾ci¬
pit congreganda. Nec putandũ
est matheũ ⁊ ioħem diuersa sen¬
sisse. s unũ atq ide tempꝰ me¬
diȩ noctis. ⁊ galloꝵ cantꝰ diu̾sis
appellasse nominib. Matheus enĩ
seribit. uespere sabbati. id÷ sero.
non incipiente nocte. s iã ꝓfun¬
da ⁊ magna ex parte transacta ap¬
paruissẽ dñm mariȩ magdalene
⁊ apparuisse uesꝑe sabbati illuce¬
scentis in uña sabbati seipsũ int̾¬
pretans quid dixisset.uespere sab¬
quante iam luce sequentis diei:
⁊ ioħem ñ absolute dixisse. una aũ
sabbati uenit maria magdalene
mane ad sepulcħru. s addidisse. cũ
atq uniꝰ temporis. idest mediȩ noc¬
tis ⁊ galloꝵ cantꝰ. alterũ finẽ. al¬

Expanded text:
sabbati dies dominica intellegenda est, sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et tam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elemecollectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, al
Abbreviated transcription (Latin):
onis: duplex solutio ẽ. Aut̃ enĩ
non recipimꝰ marci testimoniũ.
quod in raris fertur eugłiis gre
fine non habentib. p̾sert̃ cũ diu̾¬
sa atq contraria eugłistis ceteri ᷤ
narrare uideat᷑. aut hoc respon¬
dendũ quod utͥq uerũ dixerit::
matheus qñ dñs resurrexit. id÷
uespere sabbati: Marcus aũ q̃n
cũ uiderat maria magdalene id
est mane prima sabbati. Ita enĩ
distinguendũ e̾. Cũ aũ resurrexiᷤ¬
set. ⁊ parũꝑ sp̃u eoartato infe¬
rendũ. prima sabbati mane appa¬
ruit mariȩ magdalenȩ: ut qͥ ue¬
spere sabbati uixta matheũ resur¬
rexerat: mane prima sabbati iuix¬
ta marcũ apparuerit mariȩ mag¬
dalenȩ. Quod quide ⁊ ioħes eugłi¬
sta significat. mane eũ alt̾iꝰ dieiui¬
sum ẽẽ demonstrans. .iiii.¬
uomͦ iuxta matheũ. uespere
sabbati. maria magdalenȩ
udit dñm resurgentẽ: ⁊ iohannes
eugłista refert. mane una sabbi
eam uixta sepulchrũ flere. Una

Expanded text:
onis duplex solutio est. aut enim onis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis ofine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatdendum, quod uterque verum dixerit: Matthaeus, quando Dominus surrexerit vespere sabbati, Marcus autem, quando eum viderit Maria Magdalene, id est, mane prima sabbati. Ita enim distinguendum est: Cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coarctato, inferendum, prima sabbati, mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans. Quomodo iuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebat dicens. Si dñs deus fue
rit mecũ. in ⁊ dederit mͥ panẽ ad
uescendũ. ⁊ uestim̃tũ ad induen-¬
dum. Quotqͦt enĩ in xp̃o baptiza¬
mur. xp̃m induimꝰ ⁊ panẽ come¬
cantem. Meus cibus ẽ ut faciã
uoluntatẽ eiꝰ qui misit me. ⁊ in¬
pleam opus eiꝰ. Faciamꝰ igit᷑ uo¬
luntatẽ eiꝰ qui nos misit patriᷤ
cum bibet in regno ecclesiȩ san¬
guinem suuo. i¬
uȩ causa sit ut de resur¬
rectione ⁊ apparitione dñi euai¬
gelistȩ diu̾sa narrauerint.
N&uib primũ queris. cur ma¬
theus dixerit. uespere sabba¬
ti illucescente in una sabbat
dñm resurrexisse. ⁊ &sarcus ma¬
ne resurrectionẽ eiꝰ factã ẽẽ cõ¬
memoret: ita scribens. Cũ aũ re-¬
surrexisset.una sabbati mane ap¬
paruit mariȩ magdalenȩ de qua
eiecerat septẽ demonia: ⁊ illa
abiens nungauit bis qͥ cũ eo fu¬
erant lugentib ⁊ flentib: illiq
audientes quod uiueret ⁊ qd̃ ui¬
disset eũ. ñ credidert. Cuiꝰ questi¬

Expanded text:
upiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum et uestimentum ad operiendum. quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimur et panem comecantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patriscum bibet in regno ecclesiae sanguinem suum. Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, qui cum eo fuerant, lugentibus et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: indicasse quod factũ ẽ. ⁊ se¬
pulchrũ uacuũ reuolutione la¬
pidis. ⁊ sui ostendisse p̾sentiã. Quȩ
om̃ia uidebantur splendente facie
ipsiꝰ: ⁊ horror̃e tenebrarũ fulgoriᷤ
claritate uincente. .uii.

Expanded text:
ta est, indicasse, quod factum est, et seta est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Qu