comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dat. & temptationes que minime unquam de sunt uitȩ hominis
suꝑ tram prospiciat. S ⁊ populus gentium qui ambulabat intenebus
nunqu̾ã ꝑse laqueos tẽptationũ agnoscere. acꝑ hoc nec uadere po-¬
tuit. donec ꝑ gr̃am illius qui illuminat cecos receꝑit oculos fidei. do¬
nec uenit ad ȩccłiam quȩ habet oculum temptationis. donec se trad¬
dit uiris spiritalibꝰ instruendum. qui illuminati sp̃u sapientie & su
ex ꝑim̃to docti possunt ueracit᷑ dic̃e. quia ñ ignoramus astutias dia¬
boli ⁊ cogitationes eius. Ferunt menga di arbusculas balsami crese
quȩ inmodum uinearum ab indigenis exeoluntin: & inde forsit̃
umeas appellauit. Auoquin quid faceret botrus cipͥ in umeis
engadi: Quis unqu̾ã botros deuineis in uineas transportauit:
dicit plebes eccłiȩ quȩ habet balsami liquorẽ sp̃m mansuetudims
in quo paruuloꝵ ad huc inxp̃o teneritudinẽ blande fouet. & do¬

Expanded text:
dat; et tentationes, quae minime unquam desunt vitae hominis dat; et tentationes, quae minime unquam desunt vitae hominis super terram, prospiciat. Sed et populus gentium, qui ambulabat in tenebris, nunquam per se laqueos tentationum agnoscere, ac per hoc nec evadere potuit, donec per gratiam illius qui illuminat caecos, recepit oculos fidei, donec venit ad Ecclesiam, quae habet oculum tentationis; donec se tradidit viris spiritualibus instruendum, qui illuminati spiritu sapientiae, suo et experimento docti, possunt veraciter dicere quia non ignoramus astutias diaboli, et cogitationes ejus . 2. Ferunt in Engaddi arbusculas balsami crescere, quae in modum vinearum ab indigenis excoluntur: et inde forsitan vineas appellavit. Alioquin quid faceret botrus Cypri in vineis Engaddi? quis unquam botros de vineis in vineas transportavit? dicit plebes Ecclesiae, quae habet balsami liquorem, spiritum mansuetudinis, in quo parvulorum adhuc in Christo teneritudinem blande fovet, et do
Abbreviated transcription (Latin):
otrus cipͥ dilectus m̃s mͥ. inuineis engadi. Si dilectus in
mita. mulcomagis in botri suauitate. Ergo dommꝰ m̃siħe
myrra mͥ in morte. botrus in resurrectione. se ipsum mͥ salub̾rimũ
cẽꝑauit in pocum inlacͥmis inm̃sura. Morcuus ẽꝓpt̾ peccata nr̃a.
& resurrex̃. ꝓpt̾̃ iustificationẽ nr̃am. ut peccatis mortin iusticiȩ uiuamꝰ
Itaq tusi peccata luristi: bibisti amaritudinẽ. Si autẽ iam respirasti
in sp̃e uitȩ uita sanctiori: mutata ẽ tͥ mẏrre amaritudo inunum qd̾
letificat cor hominis. Et fortassis hoc illud significau̾it. qõ saluatori
Tu gͦ pꝰ myrrȩ ut dixi amaritudines. uinũ iocunditatis exꝑiens. haut
temere et ipse dic̃e poteris. Potrus cipͥ dilectus m̃s mͥ. in uineis engadi
Engadi duplicẽ ht̃ intp̃tationẽ. & uni ambe intellectu seruiunt¬
Dicitur namq fons hedi. & baptisma gentiuin lacrimasq peccantiũ
apte de signat. Dr̃ &e oculus temptationis. qui et lacͥmas ȩque fun¬

Expanded text:
otrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi . Si dilectus in myrrha, multo magis in botri suavitate. Ergo Dominus meus Jesus myrrha mihi in morte, botrus in resurrectione, se ipsum mihi saluberrimum temperavit in potum, in lacrymis in mensura. Mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram , ut peccatis mortui justitiae vivamus . Itaque tu, si peccata luxisti, bibisti amaritudinem; si autem jam respirasti in spem vitae vita sanctiori, mutata est tibi myrrhae amaritudo in vinum, quod laetificat cor hominis. Et fortassis hoc illud significaverit, quod Salvatori Tu ergo post myrrhae, ut dixi, amaritudines, vinum jucunditatis experiens, haud temere et ipse dicere poteris: Botrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. Engaddi duplicem habet interpretationem, et uni ambae intellectui serviuntDicitur namque fons haedi, et baptisma gentium; lacrymasque peccantium aperte designat. Dicitur et oculus tentationis, qui et lacrymas aeque fun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc lac. Hoc inscera reficit paruuloꝵ. hoc replet ub̃a matrum. & ideo
unt᷑ ub̾a in ea cõmorabitur. hunc ⁊ uos dilectissimi tam dilectũ fasciculũ
colligite uobis. hunc medullis inserite cordis. hoc munite aditum pecto-¬
ris. ut & uobis int̾ ub̃a cõmoretur. Habete illum semꝑ ñ retro inhumeris.
s ante p̃oculis. ne portantes & non odorantes et onus p̃mat. & odor ñ erigat
Oem̃tote quia accepit eum sy meon mulnis suis. maria gestauit inut̃o.
fouit ingremio. sponsa sibi inter ub̃a collocauit. Et nequid p̃t̾mitta: factũ
c̃ũbũ imanu tachariȩ prophȩ. nec non ce quoꝵdam alioꝵ Arbitror &e
oseph uirum mariȩ suꝑ genia illi frequent̾ arrisisse. hi om̃s ante seeum
habuer̃. & nullus retro. Eremplo gͦ sint uobis. ut & uos similiter fa-¬
ciatis. Si enĩ aute oculos habueritis quẽ portatis. ꝓcerto uidentes an-¬
gustias dm̃. leuius uĩas portabitis. ipso auxiliãte ȩccłiȩ sponso. qͥ ẽ¬

Expanded text:
hoc lac; hoc viscera reficit parvulorum, hoc replet ubera matrum: et ideo inter ubera mea commorabitur. 5. Hunc et vos, dilectissimi, tam dilectum fasciculum colligite vobis, hunc medullis inserite cordis, hoc munite aditum pectoris, ut et vobis inter ubera commoretur. Habete illum semper non retro in humeris, sed ante prae oculis, ne portantes et non odorantes, et onus premat, et odor non erigat. Mementote quia accepit eum Simeon in ulnis suis ; Maria gestavit in utero, fovit in gremio, sponsa sibi inter ubera collocavit. Et, ne quid praetermittam, factum est verbum in manu Zachariae prophetae, nec non et quorumdam aliorum. Arbitror et Joseph virum Mariae super genua frequenter illi arrisisse. Hi omnes ante se eum habuerunt, et nullus retro. Exemplo ergo sint vobis, ut et similiter faciatis. Si enim ante oculos habueritis quem portatis, pro certo videntes angustias Domini, levius vestras portabitis, ipso auxiliante Ecclesiae sponso, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
lecicia cũ uultu tuo: Indica mͥ osuauissime. oserenissime. indica mͥ uͥ
pascis. uͥ cubas inmeridie. F r̃s. bonũ÷ nos inc eẽ. s ecce a uocat diei ma¬
licia. Hii siquid̾e qͥ mͦ sũꝑuenisse nuntiant᷑. g̾tũ cogunt mag̃ rũpe¬
ꝗ̃ finire sermonẽ. Ego exibo adhospites. ne qͥd desit officiis eiꝰ de
qua ioqͥm̃ caritatis. ne forte ⁊ de nobis audire contingat. Dicunt enĩ
yñ faciunt. Uos orate interĩ. ut uoluntaria oris mei bene placita
faciat ds̃ ad uram ipsoꝵ edificationẽ ⁊ laudẽ ⁊ glãm nõis sui.

Expanded text:
laetitia cum vultu tuo? Indica mihi, o suavissime, o serenissime, indica mihi ubi laetitia cum vultu tuo? Indica mihi, o suavissime, o serenissime, indica mihi ubi pascis, ubi cubas in meridie. Fratres, bonum est nos hic esse; sed ecce avocat nos diei malitia. Hi siquidem, qui modo supervenisse nuntiant finire sermonem. Ego exibo ad hospites, ne quid desit officiis ejus, de qua loquimur, charitatis, ne forte et de nobis audire contingat: Dicunt enim, et non faciunt . Vos orate interim, ut voluntaria oris mei beneplacita faciat Deus ad vestram ipsorum aedificationem, et laudem et gloriam nominis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
ardentiꝰ. ⁊ puises fidentiꝰ. ꝓ eo qđ tͥ deec̃ sentis. Porro pulsani aꝑiet᷑.
am sũmũ illud qd̾ cumq ÷ summȩ dignationis ⁊ mire suauitatis oscdm̃
credo ñ negabit᷑ sic affecto. Hȩc uia: hic orao. Primo ad pedes ꝓcidimꝰ¬
⁊ ploranꝰ corã dño qͥfec̃ nos. ea quȩ fecimus nos. Scdo manũ querintꝰ
subleuantis. ⁊ roborantis genua dissoluta. Postremo cũ ista multis
p̃cib ⁊ lacrimis obtinemꝰ. tũ demũ audemꝰ forsitan ad ipsũ os głe caput
uit te facies mea. faciem tuã dñe requirã. N empe auditã fecisti
reuerenda uestigia. qđ male uixerã remisisti. Porro in ꝓgressu diei
letificasti aiam seru tui. cum deinde in oscło manus etiã bene unuendi
ꝗram̃ incdiasisti. & nc̃ ꝗd restat obone dñe nͥ ut iã in plenitudine
lucis. inferuore spc. ad oris qͦ oscłm dignant᷑ admittens. ad impleas me

Expanded text:
ardentius, et pulsos fidentius pro eo quod tibi deesse sentis. Porro pulsanti aperietur. ardentius, et pulsos fidentius pro eo quod tibi deesse sentis. Porro pulsanti aperietur. Jam summum illud, quodcunque est summae dignationis et mirae suavitatis osculum, credo non negabitet ploramus coram Domino qui fecit nos, ea quae fecimus nos. Secundo manum quaerimus sublevantis, et roborantis genua dissoluta. Postremo cum ista multis precibus et lacrymis obtinemus, tum demum audemus forsitan ad ipsum os gloriae caput vit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram. Nempe auditam fecisti reverenda vestigia, quod male vixeram remisisti. Porro in progressu diei laetificasti animam servi tui, cum deinde in osculo manus etiam bene vivendi gratiam indulsisti. Et nunc quid restat, o bone Domine, nisi ut jam in plenitudine lucis, in fervore spiritus ad oris quoque osculum dignanter admittens, adimpleas me
Abbreviated transcription (Latin):
saltus ⁊ ardiuis ÷ de pede ados: s nec accessus conueniens. Qid enĩ. Re¬
centi adhuc resꝑsus pulu̾e. or sacra continges: Heri deluto tractꝰ.
hodie uultui głe p̃sentaris: ꝑmanũ tͥ transitꝰ sit. Illa pͥꝰ te t̃gat.
illa te erigat. Quomͦ erigat: Dando. unde p̃sumas. Qd istud᷑ de¬
cor continentiȩ.⁊ digne penitentiȩ fructꝰ. quȩ st̃ oꝑa pietatis. I ec de
stercore te erigent: in spem aud endi potiora Sane accipiendo donũ.
ꝓ donatis criminib tũ ꝓcollatis uirtutib A ut certe uideto unde munti¬
as frontẽ cont̃ ictus istos. Qahabes quod ñ accepisti:. Si aut̃ accepisti. ꝗd
głaris quasi ñ acceꝑis: Iam tandẽ in oscłis duob geminũ habens dixi¬
ne dignationis exꝑimentũ: forsan ñ confunderis p̃sumere sanctiora. Uĩ¬
tũ qͥpꝑe crescis ingrãm: tantũ ⁊ infiduciã dilataris. Inde fit ut ames

Expanded text:
saltus et arduus est de pede ad os, sed nec accessus conveniens. Quid enim? resaltus et arduus est de pede ad os, sed nec accessus conveniens. Quid enim? recenti adhuc respersus pulvere, ora sacra continges? heri de luto tractus, hodie vultui gloriae praesentaris? Per manum tibi transitus sit. Illa prius te tergat, illa te erigat? Quomodo erigat? Dando unde praesumas. Quid istud? Decor continentiae, et digni poenitentiae fructus, quae sunt opera pietatis. Haec te de stercore erigent in spem audendi potiora. Sane accipiendo donum, da iterum, tum pro donatis criminibus, tum pro collatis virtutibus. Aut certe videto unde munias frontem contra ictus istos: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? 5. Jam tandem in osculis duobus geminum habens divinae dignationis experimentum, forsan non confunderis praesumere sanctiora. Quantum quippe crescis in gratiam, tantum et in fiduciam dilataris. Inde fit, ut et ames
Abbreviated transcription (Latin):
amplius noli peccare. ne deteriꝰ aliꝗd tͥ contingat. Qi aut̃ dedit
uoluntatẽ penitendi. opus ÷ ut addat ⁊ continendi uirtutẽ. ne t̾terẽ
tenti. si statĩ subtraxerit manũ. sine qͦ nichil possum facere. Ni¬
chil inꝗͣ: qr nec penitere. nec continere. Audio ꝓ inde. qd̾ consulit
sapiens. U erbũ inqͥt in oratione ne iteres. P aueo ⁊ qđ iudex in¬
tentat arbori ñ facienti fructũ bonũ. F ateor ꝓhꝰmodi ñ sũ oĩno
contentꝰ pͥori grã. qua iã maloꝵ sũ penitens. nͥ ⁊ sedãm acceꝑo. ut uide
licet dignos faciã penitentiȩ fructꝰ.⁊ de inceps ñ reuertar ad uomitũ.
Hoc ꝗͦ restat mͥ pꝰ petendum ⁊ accipiendũ. ꝗͣ p̃sumã altiora ⁊ sacratiora contin¬
gere. Nolo repente fieri sũmꝰ. paulatĩ ꝓfic̾e uolo. Quantũ displicet
dõ impudentia peccata ᷤ tantũ penitentis uerecundia placet Citius
placas eũ. si m̃surã tuã seruaueris: ⁊ altiora te ñ quesieris. Longus

Expanded text:
amplius noli peccare, ne deterius aliquid tibi contingat . Qui autem dedit voluntatem poenitendi, opus est ut addat et continendi virtutem; ne iterem tenti, si statim subtraxerit manum, sine quo nihil possum facere. Nihil inquam, quia nec poenitere, nec continere. Audio proinde, quod consulit Sapiens: Verbum, inquit, in oratione ne iteres . Paveo et quod judex intentat arbori non facienti fructum bonum . Fateor pro hujusmodi non sum omnino contentus priori gratia, qua jam malorum sum poenitens, nisi deinceps non revertar ad vomitum. 4. Hoc ergo restat mihi prius petendum et accipiendum, quam praesumam altiora et sacratiora contingere. Nolo repente fieri summus; paulatim proficere volo. Quantum displicet Deo impudentia peccatoris, tantum poenitentis verecundia placet. Citius placas eum, si mensuram tuam servaveris, et altiora te non quaesieris. Longus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq exꝑim̃to ⁊ tali ordine salubrit̾ in notescit ds̃: cũ pͥus se homo no¬
u̾it in necessitate positum: e clamabit ad dñm: & exaudiet eum: &
dieet: eruam te e honori ficabis me. Atꝙ hoc mͦ erit gridus ao

Expanded text:
itaque experimento et tali ordine salubriter innotescit Deus, cum prius se homo noitaque experimento et tali ordine salubriter innotescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eruam te, et honorificabis me . Atque hoc modo erit gradus ad
Abbreviated transcription (Latin):
fece infectam: cecãꝰ curuani: infirmã. inplicitam multis erroribꝰ exposi¬
tã mille ꝑiculis. mille timoribꝰ moribꝰ trepidam: mille difficultatibꝰ anxiã:
mille suspicionibꝰ obnoxiam: mille necessitatibꝰ erumpnosam: ꝓcliuẽ ad
uicia: inualidam ad uirtutes. Unde huie iam extollentia oculoꝵ ÷ unde
leuare capud: Nonne magis conũtetur merumpna sua: dum configit᷑
spina:  Conũtetur in quã ad lacrimas: conũtetur ad planctus ⁊ genitꝰ
conũtetur ad dñm: & in humilitate clamabit: sana animnã meã qr pec¬
caui tͥ. Porro conu̾sa ad dñm recipiet consolationẽ: quia pat᷑ ẽ misce
moratur ocłs m̃s. Siautẽ susperero. & leuauero oculos ad diuinȩ
miserationis aurilium: temꝑabit mox amaram uisionẽ mei. leta
dĩ: eui ce dico. Adme ipsum anima mea conturbata ẽ: propterea
memor ero tui. Nec medioeris dĩ uisio pium &e de p̃cabilem exꝑiri:

Expanded text:
faece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, exposifaece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, expositam mille periculis, mille timoribus trepidam, mille 1401 difficultatibus anxiam, mille suspicionibus obnoxiam, mille necessitatibus aerumnosam, proclivem ad vitia, invalidam ad virtutes? Unde huic jam extollentia oculorum, unde levare caput? Nonne magis convertetur in aerumna sua, dum configitur spina . Convertetur, inquam, ad lacrymas, convertetur ad planctus et gemitus, convertetur ad Dominum, et in humilitate clamabit: Sana animum meam, quia peccavi tibi . Porro conversa ad Dominum recipiet consolationem, quia Pater est misemoratur oculus meus. Si autem suspexero et levavero oculos ad divinae miserationis auxilium; temperabit mox amaram visionem mei visio laeta Dei, cui et dico: Ad me ipsum anima mea conturbata est, propterea memor ero tui . Nec mediocris Dei visio, pium et deprecabilem experiri,
Abbreviated transcription (Latin):
Utilitatis uͦ: qr talis scientia non inflat s humiliat & ẽ quȩdã p̃pa-¬
ratio ad edificandum. Nisi eñ suꝑ humilitatis stabile fundom̃tum:
sp̃uale edificiũ stare minime pot̾. Porro ad se humiliandã nichil
anima iuenire uiuattus seu accomodatius pot̾. qũa sise inueritat
inuenerit : tantum t̃. disimulet nonsa insp̾t eꝰ. dolus ĩ ale uat se
ante faiciem silami : n ec se a se aũtere ab dueatur. Nonne ita se intuens
clara luce ueritatis inueniet se mregione dissimi litudinis.⁊ suspirans mi¬
sera quã iam latere ñ poterit qd̾ uere misera sit: non ne cũ proph̃a clama¬
bit ad dĩm inueritate cua humiliasti me: Nã qͦmͦ ñ u̾e humiliabitur in
hac uera cognitione suit cum se ꝑceꝑit honeratam peccatis.: mole huiꝰ mor¬
talis corporis agrauatã: terfens intricatam curis.: carnalium desiderioꝵ

Expanded text:
utilitatis vero, quia talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praepautilitatis vero, quia talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile fundamentum, spirituale aedificium stare minime potest. Porro ad se humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accoinvenerit, tantum non dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus. Statuat se ante faciem suam, nec se a se avertere abducatur. Nonne ita se intuens clara luce veritatis inveniet se in regione dissimilitudinis, et suspirans misera, quam jam latere non poterit, quod vere misera sit? Nonne cum prophbit ad Dominum: In veritate tua humiliasti me? Nam quomodo non vere humiliabitur in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, mole hujus mortalis corporis aggravatam, terrenis intricatam curis, carnalium desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ⁊ ñ faciens.  Annon responsum mortis ⁊ dampnationis
totiens insemet ipso habebit: quociens im̃tẽ uenerit sermo quẽ
dicens. Uentrẽ meũ doleo: uentrẽ meum doleo. Nisi qt̃ ipsa ingemi¬
natio geminũ uidetur inuere sensum: ut p̃t̃ hunc quẽ diximꝰ. etiã
alium requiramꝰ. Puto enĩ qt̃ ⁊ insua ꝑsona potuit hoc dirisse propħa.
qd̾ uidelicet scientia plenꝰ ⁊ estuans caritate. ⁊ ommnino effundere cupiens
non inuemret qui curaret audrre. ⁊ sic quasi honeri sua sibi scientia
erat: quã commmunicare ñ poterat. Plangit itaꝙ pius ȩccłiȩ docꝰtor
seientes male nichilominꝰ uiuunt. Et hoc pro eo qd eund̃ sermonẽ ꝓpħa
repetit. Au̾tis ne iã ꝗͣ uerum sensit apłs: qr seientia inflat: Uolo
ꝓ inde aninĩa pͥmo omniũ seire se ipsam: qõ id postulet ratio iutili-¬
tatis ⁊ ordinis. Et ordinis quidẽ: qm̃ qt̾ nos sumꝰ pͥmum ẽ nobis.

Expanded text:
bonum et non faciens? An non responsum mortis et damnationis bonum et non faciens? An non responsum mortis et damnationis toties in semetipso habebit, quoties in mentem venerit sermo quem dicens: Ventrem meum doleo, ventrem meum doleo . Nisi quod ipsa ingeminatio geminum videtur innuere sensum, ut praeter hunc quem diximus, etiam alium requiramus. Puto enim quod in sua persona potuit hoc dixisse Propheta, quod videlicet scientia plenus, et aestuans charitate, et omnino effundere cupiens, non inveniret qui curaret audire; et sic quasi oneri sua sibi scientia erat, quam communicare non poterat. Plangit itaque pius Ecclesiae doctor entes, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem Propheta repetit. 5. Advertisne jam quam verum sensit Apostolus, quia scientia inflat? Volo proinde animam primo omnium scire se ipsam, quod id postulet ratio et utilitatis et ordinis. Et ordinis quidem, quoniam quod nos sumus primum est nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾e ut benefaciant. Deniq intellectus bonꝰ omnibꝰ faci¬
entibꝰ eum. Reliqui om̃s audiant. Scienti bonũ ⁊ non facienti.
peccatum ẽ ei. Ac si ꝑsimilitudinẽ dicat. Sum̃ti eybum ⁊ ñ dige¬
renti. ꝑ niciosum ẽ ei. Cybꝰ siquidem indigestus & qͥ bonã ñ ha¬
bet decoctionẽ: malos generat humores : & corrumpit corpus
ñ nutrit. Ita ⁊ multa scientia ingesta stomaco animȩ quȩ ẽ
memoria: si decocta igne caritatis non fuerit.⁊ sic ꝑ quosdam artꝰ
aniine mone seiliee iere actus ctanstusa atq digesta. quatinus
psa de bonis que nouert. uita attestante ⁊ mort bona eficuat᷑
nonne illa scientia reputabitur inpeccatum. tanquã citꝰ conũsus
in prauos noxios q humores: An non malus humor pecem̃.
an non mali humores. praui mores.An non inflationes ⁊ tor¬
tiones in conscientia sustinebit. qͥ huiusmodi ẽ sciens uidelices

Expanded text:
intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus faciintelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque actus, transfusa atque digesta, quatenus ipsa de bonis quae noverit, vita attestante et moribus, bona efficiatur; nonne illa scientia reputabitur in peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An non malus humor peccatum? an non mali humores pravi mores? At non inflationes et tortiones in conscientia sustinebit qui hujusmodi est, sciens videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ordine: ut id pͥus. qd̾ maturius adsalutẽ. Q studio: ut id arden¬
tius. qd uehem̃tius ad amorẽ. Quo fine: ut ñ ad manẽ glam. aut
curiositatẽ. aut aliquid simile: s tantũ adedificationẽ tuã uł ꝓri¬
mi. Sunt namq qͥ scire uolunt eofine tantũ ut sciant : & cur¬
pis curiositas ẽ. Et sunt qui scire uolunt ut sciantur ipsi: ⁊turpi̾ᷤ
uanitas ẽ. Qui profecto non euadent subsannantẽ satyricum:
⁊ ei qͥ eiusmodi ẽ de cantantẽ. Scire tuum nichil ẽ: nͥ te scire hoc
scrat alter. Et sunt itẽ qͥ scire uolunt ut scientiã suã uendant:
u̾bi causa ꝓ pecuinia. pro honoribꝰ : ⁊ curpis questus ẽ. S sunt qͦ
qui scire uolunt ut edificent: & caritas ẽ. Et itẽ qui scire uolunt
ut edificentur : & prudentia ẽ hoꝵ omnium soli ultimi. uͦ. ñ
inueniuntur inabusione scientiȩ : quippe qui ad hoc uolunt

Expanded text:
Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardenQuo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant; et turpis curiositas est. Et sunt qui scire volunt, ut sciantur ipsi; et turpis vanitas est. Qui profecto non evadent subsannantem satyricum, et ei qui ejusmodi est decantantem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter. Et sunt item qui scire volunt ut scientiam suam vendant; verbi causa, pro pecunia, pro honoribus: et turpis quaestus est. Sed sunt quoque qui scire volunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt
Abbreviated transcription (Latin):
tremore tuã ipsius oꝑari salutẽ ꝓ tẽporis breuitate festinas: ea
scire pͥus ampliusq curato: quȩ senseris uiciniora saluti. Nonne
medici corpoꝵ medicine c̃orruptionẽ diffiniunt elig̃e infum̃dis cibiꝰ
quid pͥus quid posterius. & ad quẽ modum quidq sumi oporteat.
Nam ⁊ si bonos constat eẽ cybos quos ds̃ creauit: tu tam̃ ipsos tͥ si m
fum̃do modum ⁊ orditĩe ñ obserues: reddis plane non bonos. Ergo
qd̃ dico decibis: hoc sentite & de scientiis. S melius mitto uos
uentatis. Qui se inquit putat aliquid seire. nondum sett qͥmͦ
oporteat eum scire. Uides qm̃ ñ probat multa feientiaẽ si sciendi
modum nescierit: Uides inqu̾a quomͦ fructũ ⁊ utilitatẽ scientiȩ
inmͦ sciendi constituit: Quid gͦ diẽ modum sciendi: Quid nifi
ut scias quo ordine quo studio. quo fine. queq nosse oporteat.

Expanded text:
tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem definiunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum quidque sumi oporteat? Nam, etsi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in sumendo modum et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. 3. Sed melius mitto vos  nostra, quoniam Veritatis. Qui se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides quoniam non probat multa scientem, si sciendi modum nescierit. Vides, inquam, quomodo fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi constituit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat?
Abbreviated transcription (Latin):
multos: quasi stellȩ mꝑpetuas et̾nitates. S & scio ulegerm sci¬
enta inflat: ce rursum qͥ apponit scientiam apponit ⁊ doloxm.
Uides quia differentia ẽ scientiarum: quando alia inflans alia
constristans ẽ. Cibi uͦ uelim scire. quȩ nã harum uideatur ut¬
lior. seu necessarior ad salutẽ: illa ne quȩ cumet. ant que¬
dolet S ñ dubito qui dolentẽ cum̃ti p̃feras: quia sanitatẽ quã
cumor simulat. dolor postulat. Qui aũt postulat propinquat
saluti : qm̃ qui petit accipit. Deniq quisanat contritos corde ere¬
mͥ omnibꝰ qͥ sunt int̾ uos. non plus saꝑe qu̾ã oportet saꝑe s saꝑe ad
sobrietatẽ. Non ꝓhibet saꝑe: s plus saꝑe quã oportet. Quid ẽ
autẽ saꝑe ad sobrietatẽ: Uigilantissime obseruare: quid scire
magis pͥus ue oporteat. Tempꝰ enim breue ẽ. Est autẽ qd̾ in se ẽ omĩs
scientia bona. quȩ tam̃ ueritate subnira sit. s tu qui cũ timore ce

Expanded text:
as aeternitates . Sed et scio ubi legerim: Scientia inflat : et rursum: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Vides quia differentia est scientiarum, quando alia inflans, alia contristans est. Tibi vero velim scire quaenam harum videatur utilior seu magis necessaria ad salutedolet? Sed non dubito, quin dolentem tumenti praeferas quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat propinquat saluti quoniam qui petit accipit. Denique qui sanat contritos corde, , exsemihi omnibus, qui sunt inter vos, non plus sapere, quam oportet sapere ad soautem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare quid scire magis priusve oporteat. Tempus enim breve est. Est autem, quod in se est, omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit: sed tu qui cum timore et
Abbreviated transcription (Latin):
Exsicatum ẽ inquit fenũ cecȩcidit flos. s ñ ille flos qui de uirga
fenum qd̃ ũbũ factũ ẽ: pro eo qd̾ sequitur inpropħa. U̾bũ aũt dñi
manet inet̾nũ. Siem̃ fenũ u̾bũ ⁊u̾bũ inet̾nũ manet. feñ qͦ

Expanded text:
Exsiccatum est, inquit, fenum, et cecidit flos; sed non ille flos qui de virga Exsiccatum est, inquit, fenum, et cecidit flos; sed non ille flos qui de virga fenum quod Verbum factum est, pro eo quod sequitur in propheta, Verbum autem Domini manet in aeternum . Si enim fenum Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
titutꝰ suꝑ oꝑa manuũ plasmatoris. Magis autẽ ob insigne diuinȩ simi-¬
litudinis p̃cellebat: ⁊erat illi sors ac societas cũ plebe angeloꝵ. & cũ
onni milicia celestis exercitus. S mutauit istam głam dĩ: insimilitu¬
dinẽ uituli comedentis fęnũ. Inde ẽ qd̾ panis angłoꝵ factus ẽ fenũ positĩ
mp̃sepio: appositũ nob̾ tanquã ium̃tis. Ubũ quippe caro factũ ẽ: & iuxta
ꝓpħam omnis carofenũ. At fenũ istud minime desiccatũ ẽ: nec ex eo cecidit
flos: qi requieuit suꝑ ipsum sp̃c dni. Propt̃ hoc nãque aliquando fims
uenit umu̾se carnis: qi sp̃c recesserat uitȩ. Deniq ait. Non ꝑmanebit¬
sp̃c m̃i in homine met̾nũ : qr caro ẽ. Carnis nomine hoc loco uicium
designaturs intellige. ñ naturam. Nec ẽnĩ sp̃m natura expungit s
uitium. Propt̃ uitium gͦ om̃is carofenũ.⁊ omis glã eiꝰ tãquã flos feni

Expanded text:
titutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae simititutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ipsum Spiritus Domini. Propter hoc namque aliquando finis venit universae carnis, quia sps meus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium. Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni.
Abbreviated transcription (Latin):
nefec. Q uide qr ñ simplicit᷑ egiedẽ. s egredẽ inquit ⁊ abi pꝰ greges
sodaliũ tuoꝵ: & pasce hedos tuos. Inquo ut mͥ uidetur. magne euꝰtũ
rei nobis admonet. Quit istud: heu qd̾ egregia creatura
iam olim facta degrege: ⁊ miẽ in peius miserabilit ꝓruens. ñ saltẽ
int̾ greges remanere ꝑmittitur s pꝰ abire iubetur. Quomͦ inqͥs: Quo¬
mͦ legis. homo cum in honore ẽẽt ñ inteller: cõparatus ẽ ium̃tis insipien-¬
tibꝰ: ⁊ similis factꝰ ẽ illis. Ecce qͦmͦ deg̾ge facta ẽ eg̾gia creatura. ꝑ uto
dic̾ent ium̃ta: si lo qͥ faseẽt. Ecce adam factus ẽ quasi unꝰ exnobis. Cũ in
honore eẽt inquit. Inquo honore queris: habitabat in paradiso ⁊ in
loco uoluptatis cou̾satio eiꝰ: nicħ molestiȩ nicħ indigentię sentiebat
odoriferis stipatus malis. fulcitus floribꝰ. gła ⁊ honore coronatus: & cons-¬

Expanded text:
vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu! quod egregia creatura, jam olim facta de grege, et nunc in pejus miserabiliter proruens, non saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo, inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et cons
Abbreviated transcription (Latin):
ut cui ante studii fuerat. ꝑ egrinantẽ ⁊ exulem animã suã sacris me¬
ditationibꝰ tanquã celestibꝰ pascere honis. di pͣlacitum ⁊ misteria uo¬
luntatis eiꝰ inquirere. penetirare deuocione cęlos. ⁊m̃te suꝑnas circui¬
re mansiones.: salutare patres atq apłos ⁊ choros propharũ. martirũꝙ
ad mitari triumphos. ac stuꝑe pulcherrimos ordines angeloꝵ: nunc omis
his omissis. turpi se mancipet corporis seruituti: ad obediendũ carmi
ad satisfaciendum uentri ⁊gule: ad m̃dicandum inimu̾sa t̾ra undi¬
erea ꝗͥ p̃tit mundi huiꝰ figura suã semꝑ famelica curiositatẽ aliquat¬
nꝰ consoletur. Exitus a quarũ deducant oculi mei suꝑ huiꝰmodi am¬
m̃a : que cũ nutriretur uicͦceis demũ amplexatur stercora. Pauit eni
iurta beati uiri sententiã. sterilem que ñ habebat filios ⁊ uidue ñbe¬

Expanded text:
ut cui ante studio fuerat peregrinantem et exsulem animam suam sacris meut cui ante studio fuerat peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus exquirere, penetrare devotione coelos, et mente supernas circuire mansiones, sadmirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa terra, undra hujus mundi suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur! Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora. Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem, quae non habebat filios, et viduae non be
Abbreviated transcription (Latin):
tricare. Hedos quippe qͥ peccatũ significant. ⁊ in rudicio collocandi sunt
asinistris. dic̃ uagos acpetulantes corporis sensus: ꝑ quos peccatũ tanꝗͣ.
mors ꝑfenestias intrauit ad aniñã. Cui ⁊ bene congrunt qd seqͥtur in
scͥptura: iurta tab̾nacła pastoꝵ. Non enĩ supra. sic̃ agni: s nixta
tab nacła pastoꝵ hedi pascuntur. Pastores siqͥdem qͥueri pastores sunt.
licet tab̾nacła habeant det̾ra. ⁊int̾ra. corpora uidelicet sua. his dieb
qͥbꝰ nunc militant: ñ cam̃ det̾ia s decelestibꝰ pascuis greges dominicos
pascẽ consuer̃. Neq enĩ suã eis: s dñi p̃dicant uoluntatẽ. At eͥdi qͥ
sunt corporis sensus cȩlestia non reqͥrunt: s tuxta cab̾nacła pastoꝵ:
in omibꝰ uidelicet bonis sensilis huiꝰmundi. que ẽ regio corpoꝵ sumu
unde sua desidena ñ tã satient quã irritent. Turpis imiͥtatio studioꝵ

Expanded text:
tricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt tricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt a sinistris, dicit vagos ac petulantes corporis sensus, per quos peccatum tanquam mors per fenestras intravit ad animam. Cui et bene congruit, quod sequitur in scriptura: juxta tabernacula pastorum. Non enim supra sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum hoedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pastores sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua his diebus, quibus nunc militant, non tamen de terra, sed de coelestibus pascuis greges Dominicos pascere consueverunt. Neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At hoedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt, sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus videlicet bonis sensilis hujus mundi, quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient, quam irritent. Turpis mutatio studiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dñe requiiã. Unde ⁊ dicebat. Michi aũt ad herere deo bonũẽ. Et
itẽ loquens adanimã suã dic̃. Conu̾t̾e aĩa mea inreqͥem tuã: quia
dñs benefec̃ tͥ. Dico gͦ uobis. nichilẽ qd̾ tͥantũ formidet qͥsqͥs ħ
beneficͥũ semel accepit. quã negr̃a derelictus necesse habeat denuo
egredi ad carnis consolationes: imo desolationes: rusumq car-¬
nalium sensuũ sustin̾e tumultus. Terribilis ꝓinde ⁊ nimis formi¬
dolosa cõminatio: egredẽ. & pasce edos tuos. Qd̃ ẽ. Indignã te
not̾us illa tua familiari ⁊ suaui rerũ contẽplatione celestiũ. intelli¬
gibilium. diuinarũ. Quã obrẽ egredẽ de scũario meo. corde cuo¬
uͥ secretos sacrosq ueritatis ac sapientiȩ sensus duleiter haurire solebas: &r
magis tanquã una desecularibꝰ pascendis ⁊ oblectandis tue carnis sensibꝰ in¬

Expanded text:
Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adDomine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adem tuam, quia Dominus beneficit tibi . Dico ergo vobis: Nihil est quod in tantum formidet, quisquis hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus, necesse habeat denuo egredi ad carnis consolationes, imo desolationes; rursumque carnalium sensuum sustinere tumultus. 2. Terribilis proinde et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos. Quod est: Indignam te noveris illa tua familiari et suavi rerum contemplatione coelestium, intelligibilium, divinarum. Quamobrem egredere de sanctuario meo, corde tuobi secretos sacrosque veritatis ac sapientiae sensus 1396 dulciter haurire solebas; et magis tanquam una de saecularibus pascendis, et oblectandis tuae carnis sensibus in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ semꝑ: sp̃c ẽ. enim ds̃. & qui requirunt eum oportet eos in sp̃u am-¬
bulare & ñ incarne. ut scđdm carnẽ uiuant.⁊ talis in quã amma nes-¬
cio an uł ipsam gehennĩã ad tẽpꝰ exꝑiri horribilius penalius ueducat.
quã pꝰ spũalis studii huiꝰ gustatã semel suauitatẽ. exire demio ad ille-¬
cebras uł pocius ad molestias carnis: sensuumq merplebilem repetere
curiositatẽ : dicente ȩccłiaste Oculus non impletur insu nec auris au¬
ditu. Audi enim hominẽ exꝑtũ quȩ loquim᷑. Bonꝰ es inquit dñe
sꝑantibꝰ inte: animȩ querenti te. Ab hoc bono siquis au̾t̾e sanctam
illam anmã conaretur: puto haud secꝰ accepisset: ꝗͦ si se de para¬
diso. ⁊ ab ipso introitu głe conspic̾et deturbari. Audi ad huc ⁊ aliũ
similẽ huic. Tibi dix̃ cormeũ ait. exqͥsiuit te facies mea : faciem tuã

Expanded text:
ejus semper: spiritus est enim Deus; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu amejus semper: spiritus est enim Deus; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu ambulare, et non in carne, ut secundum carnem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, dicente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu . Audi enim hominem expertum quae loquimur: Bonus es, inquit, Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Ab hoc bono si quis avertere sanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ite inquit ignoras: egredere. Dura ⁊ asꝑa increpatio: qd̾
dic̃ egredere. hoc quippe u̾bũ serui audire solent a ualde
nascentibꝰ ⁊ in dignantibꝰ dt̃is: uł ancille a dominabꝰ suis cũgͥ¬
uit̾ illas offenderint. Exi hinc. Exiame: egredẽ a conspectu ma
iadomo ista. hoc gͦ u̾bo asꝑo atq amaro satis nimiumq inc̾¬
patorio utitur mͦ sponsus contra dilectã : sub conditione cam̃
si seipsam ignorau̾it. Hil quippe ualidius efficatiꝰ ue. ad t̾rendũ
potuit in eam intendere: quã ut egredi iinaretur. Qd̃ ⁊ tu
ad ũt̾e potes sibene adtendas unde. qͦ egredi iubeatur. Unde
enim qͦ putas nͥ de spũ ad caruẽ ÷ de bons animi ad secularia desi-¬
deria : de int̾na requie m̃tis ad mundi strepitũ. & inquietudinẽ
eurarum exterioꝵ: Inqͥbꝰ omnibꝰ ñ ẽ nͥ labor & dolor: atq afflic¬
tio sp̃e. Que enĩ anima semel a dño didicit &accepit iutrare
ad se ipsam ⁊ inuitimis suis dĩ p̃sentiam suspirare & querere faciem

Expanded text:
te, inquit, ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere, quam ut egredi minaretur. Quod et tu advertere potes, si bene attendas unde quo egredi jubeatur. Unde enim, quo putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis Dei praesentiam suspirare, et quaerere faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ita in anima ñ ẽ plane tũda quantalibet humiliatio: horren¬
da aut̃ẽ miniumq pauenda uł mimia temere p̃sumpta erectio
Quã obrẽ noli te homo comparare maioribꝰ. noli ininoribꝰ. Enoli aliqͥbꝰ
noli um. Qd scis enĩ ohomo siunus ille quẽ forte omniũ uilissimũ
atq miserrimũ reputas. cuius uitã sceleratissima ac singulariter
fedissimã horres. ⁊ propt̾ea illum putas sꝑnendum ñ mͦ p̃ce. quem
farte iam sobrie ⁊ iuste ⁊ pie uiu̾e confidis.s etiã p̃cet̾is omĩbꝰ sceleratis
n s̃ medioerẽ ñ uł penutimum ñ ipsum saitẽ int̾ nouissimos eligte¬
iocum nos uoluit. srecibe inquit in nouissimo loco: ut solus
nudelcet omniũ nouisimꝰ sedeas: teq nemini ñ dico ꝑponas s
nec dompatare p̃sumas. En quantũ malum uenit deignorantia
an ⁊ i. di q ꝑcecatum diabol: ⁊ initium omis peratt. suꝑbia. abĩ

Expanded text:
ris; sic in anima non est plane timenda quantalibet humiliatio, horrenris; sic in anima non est plane timenda quantalibet humiliatio, horrenda autem nimiumque pavenda vel minima 1404 temere praesumpta erectio. Quamobrem noli te, homo, comparare majoribus, noli minoribus, noli aliquibus, noli uni. Quid scis enim, o homo, si unus ille, quem forte omnium vilissimum atque miserrimum reputas, cujus vitam sceleratissimam ac singulariter foedissimam horres, et propterea illum putas spernendum, non modo prae te qui forte jam sobrie, et juste, et pie vivere te confidis; sed etiam prae caeteris omnibus sceleratis non mediocrem, non vel penultimum, non ipsum saltem inter nolocum nos voluit: sed recumbe, inquit, in novissimo loco; ut solus videlicet omnium novissimus sedeas, teque nemini, non dico praeponas, sed nec comparare praesumas. En quantum malum venit de ignorantia nostri, utique peccatum diaboli, et initium omnis peccati, superbia. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quia consilium hoe posuit tenebras latibalũ situm. ce ser¬
mo ab conditꝰ ẽ a nobis. ita ut nemo sciat. si dignꝰ sit amoretuł odio.
nistius cutiuiser ꝓfecto iuxta ipsius ueritatis consilium. mouiss¬
mum ñobis is locum eligimꝰ : dequo pꝰmodum cum honore supꝰ
eduo nur: qu̾a p̃sumimus altiorem unde cedẽ mox oporteat cum
cuiq reputes miorẽ quanisis. hocẽ q̃. te ueritas hãt: ẽ aũt grande
malum horrendumq ꝑiculum. si uł modice plꝰ uͦ ertollas: si uł uni
uidelicet intua cogitatione te p̃feras quem forte parẽ tͥ ueritas iudicat
aut etiam suꝑiorẽ: quẽadmodum si ꝑ ostium transeas cuius suꝑ limina¬
re ut ad intelligentiam loquar minum bassum sit. non nocet quantu¬
cumq te inclinaueris: nocet autẽ si uł tran sũ si digiti spatio plꝰ qu̾a
ostii patitur m̃sura exẽxeris. ita ut inpingas &e capite quassato collida¬

Expanded text:
autem, quia consilium hoc posuit tenebras latibulum suum, et serautem, quia consilium hoc posuit tenebras latibulum suum, et sermo absconjustius tutiusque profecto, juxta ipsius Veritatis consilium, novissmum nobis locum eligimus, de quo postmodum cum honore superius educamur, quam praesumimus altiorem, unde cedere mox oporteat cum cunque reputes minorem quam sis, hoc est, quam te veritas habeat. Est autem grande malum, horrendumque periculum, si vel modice plus vero te extollas, si vel uni videlicet in tua cogitatione te praeferas quem forte parem tibi veritas judicat, aut etiam superiorem. Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare, ut ad intelligentiam loquar, nimium bassum sit, non nocet quantumcunque te inclinaveris; nocet autem, si vel transversi digiti spatio plus quam ostii patitur mensura, erexeris, ita ut impingas et capite quassato collida
Abbreviated transcription (Latin):
tui suꝑbia. ac dedei ignorintia uenit desꝑatio. Sic autẽ suꝑbiam parit
t ignorantia tui. cum meliorẽ quam sis. decepta & deceptrir tua cogitatio
te ẽ m̃titur. hoc quippe ẽ suꝑbia. hoc initium ommis peccati cum maior
intiuns es oculis. quã apud dm̃. quam inueritate. Et ideo qͥ pͥus peccauit
hoc grande peccatum. diabolum loquor. de ipso dictum ẽ. quia inueritate
non stetit. s mendar ẽ abinitio. qm̃ quo insua fuit cogitatione. ñ fuit
mueritate. Qd si meo discordaret aueritate. ut minor ẽ se inferiorem ꝓ
putaret qua ueritas haberet: Excusaret eum sua proeul dubio ig¬
norantia ⁊ minime reputaretur suꝑbꝰ nec tam inueniretur iniquitas
ciꝰ ad odium. quã humilitas forta sñs ad gr̃am. Si enim inquo nam statu
unum quẽq nr̃m habeat. ds̃. liquido cognoseetemꝰ. Enec supra sane
nec infta secedere deb̾emꝰ: uenitati in omnibꝰ ad quiescentes. Nunc

Expanded text:
tui superbia, ac de Dei ignorantia venit desperatio. Sic autem superbiam parit tui superbia, ac de Dei ignorantia venit desperatio. Sic autem superbiam parit tibi ignorantia tui, cum meliorem quam sis, decepta et deceptrix tua cogitatio te esse mentitur. Hoc quippe et superbia, hoc initium omnis peccati, cum major es in tuis oculis quam apud Deum, quam in veritate. Et ideo qui primus peccavit hoc grande peccatum diabolum loquor, de ipso dictum est quia in veritate non stetit, sed mendax est ab initio ; quoniam, quod in sua fuit cogitatione, non fuit in veritate. Quid, si in eo discordaret a veritate, ut minorem se inferioremque putaret, quam veritas haberet? Excusaret eum sua procul dubio ignorantia, et minime reputaretur superbus, nec tam inveniretur iniquitas ejus ad odium, quam humilitas fortassis ad gratiam. Si enim in quonam statu unumquemque nostrum habeat Deus, liquido cognosceremus; nec supra sane, nec infra secedere deberemus, veritati in omnibus acquiescentes. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sumꝰ. Quidnã gͥ nobis de ña quanta cumq scientia ꝓuenire post
qd̾ ñ sit minꝰ bac gła qua int̾̃ dĩ filios numeramur.Parum diri.
nec respiet meris comparatione pot̾ orbis ipse &e plenitudo eius.
etiã si cotus cedat uni cui uisnt̃m in possessionẽ. Cet̾m si nos igno¬
rantia dĩ tenet. qͥmͦ sꝑamꝰ in eum que ignoramꝰ.: Si m̃i. qͦmͦ hu¬
miles ermuꝰ. putantes nos aliquid ẽ cũ mebil simus: s̾cimꝰ ant̃
ignorantias des eamꝰ. quarũ omnis pecti altet mtum para. ab .e
consmimationẽ. Sic̃ duarum eregione noticatum. in pan lapi¬
entis una: ꝑfectionẽ aita gignit. ila timorẽ dũ. ista caritaiten
At istud de notieiis supra ostensum ẽ. Nanc deignoranciis inde. Et¬
eum sic̃ initium sapientie cimor domini: sicmitium omnis peccati
ounẽ maliciȩ consummationẽ. Et quemadmodum ex noticia tii uenit in
te timor di. atꝙ er di noticia. dĩ itidem amor. sic econtiario de ignorantia

Expanded text:
s . Quidnam igitur nobis de nostra quantacunque scientia provenire possit quod non sit minus hac gloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec respici in ejus comparatione potest orbis ipse et plenitudo ejus, etiamsi totus cedat unicuivis nostrum in possessionem. Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet, quomodo speramus in eum quem ignoramus? si nostri, quomodo humiles erimus, putantes nos aliquid esse, cum nihil simus? Scimus autemignorantias debeamus, quarum omnis peccati altera initium parit, altera consummationem: sicut duarum e regione notitiarum initium sapientiae una, perfectionem altera gignit; illa timorem Domini, ista charitatem. At istud de notitiis supra ostensum est. Nunc de ignorantiis vide. Etenim, sicut initium sapientiae timor Domini , sic initium omnis peccati omnem malitiae consummationem. Et quemadmodum ex notitia tui venit in te timor Dei, atque ex Dei notitia Dei itidem amor; sic e contrario de ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
cdra qd̾ non scđ̃m carnẽ ambulat. s scd̾m sp̃m: ex eo tam̃ qd̾ ad huc in
coppore uiuit citia ꝑfectum ad huc pulchritudins pficit: acꝑinde
ñ pulchia omnim̾. s pulchia int̾ mulieres.i. int̾animas t̾renas. & ꝗͦ
ñsunt sic̃ ipsa sp̃uales: non autẽ int̾ angelicas beatitudines: ñ inter
untutes. potestates. dominationes. Sic̃ patrum aliquis olim muentꝰ

Expanded text:
chra quod non secundum carnem ambulat, sed secundum spiritum; ex eo tamen quod adhuc in chra quod non secundum carnem ambulat, sed secundum spiritum; ex eo tamen quod adhuc in corpore vivit, citra perfectum adhuc pulchritudinis proficit, ac proinde non pulchra omni modo, sed pulchra inter mulieres, id est inter animas terrenas, et quae non sunt, sicut ipsa, spirituales, non autem inter angelicas beatitudines, non inter virtutes, potestates, dominationes. Sicut patrum aliquis olim inventus
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ad illam se posse maecessibilem accede claritatẽ. Ergi adse
ipsam ꝓtiꝰ reuocatur: ce ignorantia conunicitur: &e msolenua
castigatur. Si ignoras te inquit: egredere. Tertibilit̃ sponsus in¬
conat indilecꝰtam: ñ canqua sponsus s tanqu̾a magister: &e nonqͥsi
iratus s ut t̾rita purgaretur: piugata idonea redderetur huie ipsi
ei inhiat uisiom. M undi cordibꝰ nempe: illa uifio sequestratur. Pulechre
autẽ pulchiam non om̃i mͦ qͥdem. s pulchiam int̃ mulieres eam dieit
udelcet cum distinctione: quatmꝰ & ex hoc amplius repͥmattir. or sciat
quid desit s. Ego enim puto mulierum nomine hoc loco appellatas
amimas carnales ac seculares: nichil in se uirile habentes: nichil forte
aut constans insuis actibꝰ demonstiantes: s totũ remissum cotũ femineũ
⁊molle qt̾ iuuunt ⁊ qt̾ agunt. Sp̾ualis aut̃ anima. ⁊ si inde iam pul¬

Expanded text:
pore ad illam se posse inaccessibilem accedere claritatem. Ergo ad se pore ad illam se posse inaccessibilem accedere claritatem. Ergo ad se ipsam protinus revocatur, et ignorantia convincitur, et insolentia castigatur. Si ignoras te, inquit, egredere . Terribiliter sponsus intonat in dilectam, non tanquam sponsus, sed tanquam magister; et non quasi iratus, sed ut territa purgaretur, purgata idonea redderetur huic ipsi, cui inhiat, visioni. Mundicordibus nempe illa visio sequestratur. 4. Pulchre autem pulchram, non omnimode quidem, sed pulchram inter mulieres eam dicit, videlicet cum distinctione; quatenus et ex hoc amplius reprimatur, et sciat quid desit sibi. Ego enim puto mulierum nomine hoc loco appellatas animas carnales ac saeculares, nihil in se virile habentes, nihil forte aut constans in suis actibus demonstrantes, sed totum remissum, totum femineum et molle quod vivunt, et quod agunt. Spiritualis autem anima, etsi inde jam pul