comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti impleuerunt qđ dictũ ẽ. ñ sunt loquele
neq sermones quoꝵ ñ audiantur uoces eoꝵ.
S quero ipsa uox in omnib linguis quo¬
usq ꝑuenerit. quȩ impleuerit. Audi ergo
quod sequit᷑. In omnẽ terrã exiuit sonus
eoꝵ: & infines orbis t̾re uerba eoꝵ. Quoꝵ
nisi celoꝵ qui enarrant głam dĩ: Ergo si¬
inomnẽ terrã exiuit sonus eoꝵ et infines
orbis terre uerba eoꝵ. quid predicauerint
celi. indicet nobis qui illos misit: indi
oꝑa infide. Resurrexit enĩ amortuis.
& cõtrectatis mbris agnitus discipulis suis:
ait. Oportebat pati xp̃m & resurgere a
mortuis tercia die. & p̃dicari in nomine eiꝰ
penitentiã & remissionẽ peccatoꝵ. Unde
& quousq ꝑ onĩs gentes ait. ĩncipientib
ab iherusalẽ. Quã miscdiã uero om̃s expec¬
tamus fr̃s ub̃iorẽ adño: nisi ut peccata nrã
dimitant: Cũ ergo ea sit magna miscdia
dni remissio peccatoꝵ: & hanc remissionẽ
peccatoꝵ predix̾it dñs p̃dicari ꝑom̃s gentes:

Expanded text:
 dictum est, Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Sed quaero, ipsa vox in omnibus linguis quousque pervenerit, quae impleverit. Audi ergo quod sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Quorum, nisi coeloin omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, quid praedicaverint nobis, indicet nobis qui illos misit. Indicopera in fide. Resurrexit enim a mortuis, et contrectatis membris suis agnitus a discipulis suis ait: Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Unde, et quousque? Per omnes gentes, ait, incipientibus ab Jerusalem . Quam misericordiam vero omnes exspectamus, fratres, uberiorem a Domino, nisi ut peccata nostra dimittantur? Cum ergo ea sit magna misericordia Domini, remissio peccatorum, et hanc remissionem peccatorum praedixit Dominus praedicari per omnes gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipum. Unde ergͥo consiliũ dñi ma-¬
net in et̃nũ. nisi de nob̃ quos añ p̾sci¬
uit et p̃destinauit. Quis tollit p̾desti¬
nationẽ ddĩ : Ante mundi constitutio¬
nem uidit nos. fec̃ nos. em̃dauit nos.
misit ad nos. redemit nos. Hoc eiꝰ ẽsili¬
ũ manet inet̾nũ. Hec eiꝰ cogitatio ma
nc̃. tãꝗͣ incluse et congregate inutrẽ
habuert̃ lib̃as audatias. habeat tru¬
ces et amaras cogitationes Quando
p̃ossunt destruere quod ille cogͣitauit.
amant om̃s beatudinẽ. et idõ ꝑuersi
sunt homines qr mali uolunt ẽẽ. mi¬
seri nolt̃. Et cũsit malicie indiuidua
comes miseria. isti ꝑu̾si ñ solũ mali eẽ
qd̃ dixiꝰ id̾o uolt̃ mali eẽ ne miseri sis:
Consid̾ate hoc paululũ in omĩb homi¬
nib qui mala faciunt: beati sẽꝑ eẽ uolt̃.
furtũ facit: q̃ris quare. ꝓpt̃ famem p̃ꝑ
necessitatem. Eͦ ne miser sit malus est.
et ideo miserior ẽ qr malus ẽ depellen
de miserie causa et ad quirende beati¬

Expanded text:
ncipum. Unde igitur consilium Domini manet in aeternum, nisi de nobis ante praescivit et praedestinavit ? Quis tollit praedestinationem Dei? Ante mundi constitutionem vidit nos, fecit nos, emendavit nos, misit ad nos, redemit nos: hoc ejus consilium manet in aeternum, haec ejus cogitatio mannunc tanquam inclusae et congregatae in utrem: habuerunt liberas audacias, habeant truces et amaras cogitationes. Quando possunt destruere quod ille cogitavit, Amant enim omnes beatitudinem: et ideo perversi sunt homines quia mali volunt esse, miseri nolunt: et cum sit malitiae individua comes miseria, isti perversi non solum mali esse quod dixi: Ideo volunt mali esse, ne miseri sint? Considerate hoc paululum in omnibus hominibus qui mala faciunt, beati semper esse volunt. Furtum facit: quaeris, quare? Propter famem, propter necessitatem. Ergo ne miser sit, malus est; et ideo miserior est, quia malus est. Depellendae ergo miseriae causa, et acquirendae beati
Abbreviated transcription (Latin):
as intelligit. Intus enim intelligit. intus
agnoscit: fines ipsoꝵ uidet. intentiones
ipsas uidet. Qui intelligit omnia oꝑa¬
eoꝵ. Non saluus fieret rex ꝑ multitudinẽ
uirtutis sue. Ad dnm̃ omnes: indeo om̃s.
Spes tua d̾s sit. fortitudo tua ds sit: firmitas
tua d̾s sit. Exoratio tua ipse sit. laus tua ipse sit
finis in qͦ requiescas ipse sit: adiutorũ cũ labo¬
ras ipse sit. Audi u̾itatẽ. Non saluus fiet rex ꝑ
multitudinẽ uirtutis sue. necgygas saluꝰ erit in
multitudine iurtutiᷤ sue. Gygas suꝑb aliqͥs ẽ. extol¬

Expanded text:
as intelligit; intus enim intelligit et intus as intelligit; intus enim intelligit et intus agnoscit, fines ipsorum videt, intentiones ipsas videt. Qui intelligit omnia o Non salvus fiet rex per multitudinem virtutis suae. Ad Dominum omnes, in Deo omnes. Spes tua Deus sit, fortitudo tua Deus sit, firmitas tua Deus sit, exoratio tua ipse sit, laus tua ipse sit, finis in quo requiescas ipse sit, adjutorium cum laboras ipse sit. Audi veritatem: Non salvus fiet rex per multitudinem virtutis suae: nec gigas salvus erit in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
datur ꝑ spm̃ sermo sapientiȩ. alii sermo
scientiȩ: Alii fides scdm̃ eundẽ spm̃: alteri
dona curationũ. Qr̃. Quia finxit singil¬
latim corda eoꝵ. Quomͦ autẽ inm̃bris
nr̃is diu̾sa sũt̃ oꝑa. s sanitas una: sic ĩ
omnib m̃bris xp̃i. diu̾sa munera s ca¬
ritas una: qui finxit sĩgillatim corda
eoꝵ. Qui intelligit omnia oꝑa eoꝵ Intellig̃
quid ẽ S ecretiꝰ et int̾ius uidet. habes in spal¬
mo: intellige clamorẽ meũ. Hon enĩ quasi
uocib opꝰ ẽ. ut ꝑueniat aliquid adaures
dĩ. Ocultus uisus. intellectꝰ uocatur Exp̃ssuis
dixit intelligit: qm̃ si diceret uidet oĩa oꝑa eoꝵ:
tunc putares uidere oꝑa ista: quando et
t uides opus hoĩs. Homo factũ hoĩs motũ eiꝰ¬
in corpore uidet: d̃s autẽ in corde uidet
Quia ergo intus uidet: dictũ ẽ intelligit
omnia oꝑa eoꝵ. Dant duo pauꝑib unꝰ
sibi meiredẽ querit celestẽ: alius humanã
laudem. Tu in duob unam rẽ uides: d̃s du¬

Expanded text:
datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides secundum eumdem Spiritum, alteri dona curationum . Quare? Quia finxit singillatim corda eorum. Quomodo autem in membris nostris diversa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus membris Christi diversa munera, sed charitas una. Qui finxit singillatim corda eorum. 22. Qui intelligit omnia opera eorum. Intelligit quid est? Secretius et interius videt. Habes in psalmo: Intellige clamorem meum . Non enim quasi vocibus opus est, ut perveniat aliquid ad aures Dei. Occultus visus intellectus vocatur. Expressius dixit, quam si diceret, Videt omnia opera eotunc putares videri opera ista, quando et tu vides opus hominis. Homo factum hominis moto ejus corpore videt, Deus autem in corde videt. Quia ergo intus videt, dictum est, intelligit omnia opera eorum. Dant duo pauperibus; unus sibi mercedem quaerit coelestem, alius humanam laudem: tu in duobus unam rem vides, Deus du
Abbreviated transcription (Latin):
Qui finrit sigillatim corda eoꝵ. Manu grẽ
sue. manu miscd̃ie sue fĩxit corda: plasmauit
corda nr̃a. Fuixit singillatĩ singła quedã
corda dans nob̃. que tam̃ non dirimant
unitatẽ. Quomͦ sigillatĩ m̃bra formata
sunt omĩa. singła tam̃ habent oꝑa sua. & tam̃
inunitate corporis uiuunt. Manꝰ facit qd̾
oculus ñ facit auris id ualet. qd̾ nec ocłł
nec manus ualent. omnia tam̃ unitatẽ
oꝑantur. Et manus et ocłs. et auris diu̾sa
faciut᷑.: nec sibi adu̾sant᷑ Sic et in xp̃i corꝑe
singłi hoiẽs tanꝗ̃ m̃bra singła donis su¬
is gaudent: qr ille qui elegit ppłm inhe¬
reditatem sibi finxit sigͥillatĩ corda eoꝵ.
quid om̃s doctores: Nunqͥd om̃s habent¬

Expanded text:
Qui finxit singillatim corda eorum. Manu gratiae suae, manu misericordiae suae finxit corda, plasmavit corda nostra, finxit singillatim, singula quaedam corda dans nobis, quae tamen non dirimant unitatem. Quomodo singillatim membra formata sunt omnia, singillatim habent opera sua, et tamen in unitate corporis vivunt; manus facit quod oculus non facit, auris id valet quod nec oculus nec manus valet; omnia tamen in unitate operantur, et manus et oculus et auris diversa faciunt, nec sibi adversantur: sic et in Christi corpore singuli homines, tanquam membra singula donis suis gaudent, quia ille qui elegit populum in haereditatem sibi, finxit singillatim corda eorum. quid omnes doctores? numquid omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii tenax ẽ. obliuiscatur miscdiam.
& conu̾sis ad se donat peccata: ñ conuersis
ñ donat. Misericors & iustus. nunquidaut
udiciũ amisit. aut ñ debuit iucicare
int̾ conu̾sos & non conu̾sos: An uobis iustũ
uidetur. ut conu̾sus & ñ conu̾sus equalit̃
habeantur: ut eodẽ modo suscipiantur. con¬
fitens & mentiens. humilis & suꝑb: Ergo

Expanded text:
judicii tenax est, obliviscatur misericordjudicii tenax est, obliviscatur misericordt conversis ad se donat peccata, non conversis non donat. Misericors est injustis? Numquid et judicium amisit, aut non debuit judicare inter conversos et non conversos? An vobis justum videtur, ut conversus et non conversus aequaliter habeantur; ut eo modo suscipiatur confitens et mentiens, humili
Abbreviated transcription (Latin):
ens ẽ. suꝑ peccatores. donec conu̾tantur.
Quandocũq conũsi fuerint. pt̾ita obli¬
uiscitur. futura ꝓmitit. Hortatur pi¬
gros: consolatur afflictos: docet studio¬
sos: aduiuat dimicantes. Neminẽ deserĩt la¬
borantẽ. & exclamantẽ ad se. Douat unde
sibi sacrificetur: ipse tribuit unde placet᷑.
Magnũ miscdie tẽpꝰ. Non nos transeat fr̃s: non
nos transeat. Uenturũ ẽ iudiciũ erit & t̾e
penitentia: s iam infructuosa. Dicent intͤ
se penitentiã agentes. & p̾angustia sp̃c ge¬
mentes. Certe ista scripta st̃ ĩ libro sapientie.
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia᷑ & duutiarii iactan¬
tia quid contulit nobis: Transierunt omĩa
tamquã umbra. Modo dicamus transeunt
omnia ramquã umbra: mͦ fructuose dica¬
mͦ transeunt: ne tunc dicamus infructuose.¬
ase possi nt indõ. aliquo separari modo.
U identur enim sibi aliquando contraria:
ut qui misericors ẽ. ñ seruet iudicui: ẽt qͥ

Expanded text:
ens est super peccatores, donec convertantur: ens est super peccatores, donec convertantur: quandocumque conversi fuerint, praeterita obliviscitur, futura promittit: hortatur pigros, consolatur afflictos, docet studiosos, adjuvat dimicantes: neminem deserit laborantem et exclamantem ad se: donat unde sibi sacrificetur, ipse tribuit unde placetur. Magnum misericordiae tempus non transeat, fratres, non nos transeat. Venturum est judicium: erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dicent intra se poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes, certe ista scripta sunt in libro Sapientiae, Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Modo dicamus, Transeunt omnia tanquam umbra. Modo fructuose dicamus, Transeunt: ne tunc dicamus infructuose,a se possunt in Deo aliquo modo separari. Videntur enim sibi aliquando contraria, ut qui misericors est, non servet judicium; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ricordissimũ ꝓmissorẽ. Neq enĩ aliqͥd
ei mutuũ cõmodauimꝰ ut debitorẽ tene¬
amus cͥũ ab illo habeamus qͥcqͥd ei offe¬
rimus: & exillo sit qͥcqͥd boni sum᷑ omĩa
dona quib gaudemus ab illo sunt. Quis
enĩ cognonit sensũ dñi: aut quis consili¬
arius eus fuit: Aut quis prior dedit ei
& retribuetur eͥi : Qm̃ abipso. & ꝑ ipsũ.
& in ipso sunt omnia. Ergo ñ ei aliqͥd
dedimus: & debitorẽ tenem᷑. Unde de¬
bitorẽ: Quia ꝓmissorẽ. Nou dicimꝰ deo
dñe redde quod accepisti. s redde quod
ꝓmisisti. Qm̃ rectus ẽ. sermo diũ. Quid
ẽ. rectus ẽ. sermo dñi: Non te fallit̾ tu
eũ noli fallere: immo tu te noli fallere.
Quis enĩ fallit omnia scientẽ: S m̃tita
Intendite ipsã. miscdiam & udicium.
Miscd̾ie tempꝰ modo ẽ: iudicii tẽpꝰ post
erit. Unde ẽ. miscłie tempꝰ: Uocat io¬
do auersos. donat peccata coni̾sis: pati¬

Expanded text:
ricordissimum promissorem. Neque enim aliquid ricordissimum promissorem. Neque enim aliquid ei mutuum commodavimus, ut debitorem teneamus; cum ab illo habeamus quidquid illi offerimus, et ex illo sit quidquid boni sumus. Omnia bona quibus gaudemus, ab illo sunt. Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit; aut quis prior dedit ei, et retribueturet in ipso sunt omnia . Ergo non ei aliquid dedimus; et tenemus debitorem. Unde debitorem? Quia promissor est. Non dicimus Deo, Domine, redde quod accepisti; sed, Redde quod promisisti. Quoniam rectus est sermo Domini. Quid est, rectus est sermo Domini? Non te fallit, tu eum noli fallere: imo tu te noli fallere. Quis enim fallit omnia scientem? Sed mentitIntendite ipsam misericordiam et judicium. Misericordiae tempus modo est, judicii tempus post erit. Unde est misericordiae tempus? Vocat modo aversos, donat peccata conversis: pati
Abbreviated transcription (Latin):
fide. In quo etiã displicet ñ rectis. rectꝰ
ẽ ille: & oĩa oꝑa eiꝰ ĩ fide. Tua sint oꝑa ĩ fide. qr ui
stus exfide uiiit: & fides ꝑdilectionẽ oꝑat᷑. Aua fint
oꝑa infide: qr ind̾m credendo fidelis efficeriᷤ Oꝑa¬
Oꝑa di quomͦ posst̾ eẽ infide: quasi & ds̃ ex
fide uiuat: Inuenimus et deum fidelẽ:
audi. fidelis in quit deus qui uos non
ꝑmutat temptari supra quã potestis fer¬
re. s faciet cũ tempratione. etiã exitũ. ut
possitis sustinere. Audistis fidelẽ deumi:
audite & alibi. Si toleramus: & conregna¬
bimus. Si negauerimus.: & ip̃se negabit¬
nos. Si ñ credimus. ipse fidelis ꝑmanet.
negare semetipsũ ñ potest. Habeuꝰ ergo
& fidelem deũ. Distinguamꝰ potiꝰ fidelẽ
deũ. ab fideli homine. fidelis hono ẽ
credens ꝓmitenti dõ: fidelis deus ẽ. exi¬
bens quod ꝓmisit homrni. Teneamus fi¬
delissimũ debitorẽ: quia tenemus mise¬

Expanded text:
fide. In quo etiam displicet non rectis, rectus fide. In quo etiam displicet non rectis, rectus est ille. Et omnia opera ejus in fide. Tua sint opera in fide. quia justus ex fide vivit , et fides per dilectionem operatur : tua sint opera in fide, quia in Deum credendo fidelis efficeris. Opera Dei quomodo possunt esse in fide, quasi et Deus ex fide vivat? Invenimus et Deum fidelem, lum audi: Fidelis, inquit, Deus qui vos non permittat tentari supra quam potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Audistis fidelem Deum, audite et alibi: Si tolerabimus, et conregnabimus; si negaverimus, et ipse nos negabit; si non credimus, ille fidelis permanet, negare semetipsum non potest . Habemus ergo et fidelem Deum: distinguamus potius fidelem Deum a fideli homine. Fidelis homo est credens promittenti Deo; fidelis Deus est exhibens quod promisit homini. Teneamus fidelissimum debitorem, quia tenemus mise
Abbreviated transcription (Latin):
tandi dat tibi: noli querere uerba: quasi
explicare possis unde deus delectftur. In
iubilatione cane. Hoc ẽ enĩ bene canere do:
iniubilatione canere. Quid ẽ. iniubilatio¬
ne canere. Intelligere: uerbis explicare
non posse. quod canitur dõ. & enĩ illi qͥ
cantant. suie innesse siue inuinea. siue in
aliquo oꝑe feruenti cũ ceꝑint inuerbis
canticoꝵ exultare leticia. ueluti impleti
tanta leticia. ut eã uerbis explicare non
possint. auertunt se asillabis uerboꝵ et
eunt insonũ iubilationis. lubilatio sonꝰ
quidã ẽ. significans cor pariture quod di¬
cere ñ potest. Et quẽ decet ista iubilatio:
nisi mneffabilẽ deũ. Ineffabilis enĩ ẽ quẽ
fariñ potes. Si enĩ fari non potes & tacere non¬
don debes. quid restat nisi iubiles. Ur
gaudeat cor sine uerbis. & imm̃sa latitu¬
do gaudioꝵ metas non habeat sillaba¬
rũ. Bene canite ei iniubilatione. Quia¬
rectus sermo dnĩ: & omnia oꝑa eus in

Expanded text:
tandi dat tibi: noli quaerere verba, quasi tandi dat tibi: noli quaerere verba, quasi explicare possis unde Deus delectatur. In jubilatione cane: hoc est enim bene canere Deo, in jubilatione cantare. Quid est in jubilatione canere? Intelligere, verbis explicare non posse quod canitur corde. Etenim illi qui cantant, sive in messe, sive in vinea, sive in aliquo opere ferventi, cum coeperint in verbis canticorum exsultare laetitia, veluti impleti tanta laetitia, ut eam verbis explicare non possint, avertunt se a syllabis verborum, et eunt in sonum jubilationis. Jubilum sonus quidam est significans cor parturire quod dicere non potest. Et quem decet ista jubilatio, nisi ineffabilem Deum? Ineffabilis enim est, quem fari non potes: et si eum fari non potes, et tacere non debes, quid restat nisi ut jubiles; ut gaudeat cor sine verbis, et immensa latitudo gaudiorum metas non habeat syllabarum? Bene cantate ei in jubilatione. est sermo Domini, et omnia opera ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet canticũ nouũ ad homines uet̾es: non
illud di cunt nisi homines noui renouati
ꝑ gr̾am ex uetustate. & ꝑtinentes ian ad testa¬
nĩtũ nouuĩ. Quid est regnũ celoꝵ. Ei suspirat¬
Omnis amor noster. & canticat canticũ
nouũ. Cantieat canticũ nouũ: non lingua
s uita. Cantate dño canticũ nouũ. B ene
cantate ei. Querit unusqͥsq qͦmͦ cantet dõ.
Canta illi: s noli male. Non uult offendi
aures suas. bene cane. fr̃s si alicui bono
auditori musico aliq̃ndo tibi dr canta ut
placeas es. sinuiꝰ aliqua instructione int̾isi¬
oe artis cantare trepidas ne displicras arti¬
sici quia qđ inte imꝑitꝰ ñ agnoscit artifex
rep̾hendit: quis afferat deo bene cantare. sic
iudicanti de catitatore. sicexammanti oĩa sic au¬
dienti: Quando potes afferre tam elegans ar¬
tificium cantandĩut tam ꝑfectis aurib
mnnullo displiceas: Ecce ueluti. modũ can¬

Expanded text:
tinet canticum novum, ad veteres homines. Non tinet canticum novum, ad veteres homines. Non illud discunt nisi homines renovati per gratiam ex vetustate, et pertinentes jam ad Testamentum novum, quod est regnum cat canticum novum. Cantet canticum hovum, non lingua, sed vita. Cantate ei canticum novum: bene cantate ei. Quaerit unusquisque quomodo cantet Deo. Canta illi, sed noli male. Non vult offendi aures suas. Bene canta, frater. Si alicui bono auditori musico, quando tibi dicitur, Canta ut placeas ei, sine aliqua instructione musicae artis cantare trepidas, ne displiceas artifici; quia quod in te imperitus non agnoscit, artifex reprehendit: quis offerat: Deo bene cantare, sic judicanti de cantore, sic examinanti omnia, sic audienti? Quando potes afferre tam elegans artificium cantandi, ut tam perfectis auribus in nullo displiceas? Ecce veluti modum can
Abbreviated transcription (Latin):
feminarũ. quando amate ipsoꝵ componunt
illos scđm oculos suos. si ipsis placeant non
curant eos quib displicent: putantes sibi suf¬
ficere quod earũ oculis placent ad quas affe¬
ctant᷑. Et plerũq grauib displicent. immo sẽꝑ
grauib displicent: & meliori uidicio rep̾hen¬
duntur. Non bene tonsus es dic̃ uir gͣuis lasciuo
adolescenti: ñ te decet cum talib cincinnis
incedere: nouit autẽ ille capillos suos. capil¬
los illos placere nescio cui. Odit te rep̾henden¬
tem uero uidicio & seruat inse quod placet
ꝑu̾so consilio. Inunicũ te putat: quia turpitu¬
dinẽ dãpnas. fugit oculos tuos. & omuino ñ
curat qua regula iusticie rep̃hendat᷑. Si er¬
go illi ĩ curant rep̾hensores ueraces ut suit
formosi fallaces: nos iu his reb in quib pla¬
cenius sapientie des. debemus curare irrisores
inustos: non habentes ucculos unde iudeant
quod amamus: Hec cogitantes recti corde. con¬

Expanded text:
feminarum, quando amatae ipsorum componunt feminarum, quando amatae ipsorum componunt illos secundum oculos suos, si ipsis placeant, non curant eos quibus displicent, putantes sibi sufficere quod earum oculis placent, ad quas affectant: et plerumque gravibus displicent, imo semper gravibus displicent, et meliore judicio reprehenduntur. Non bene tonsus es, dicit vir gravis lascivo adolescenti, non te decet cum talibus cincinnis incedere. Novit autem ille capillos illos placere nescio cui: odit te reprehendentem vero judicio, et servat in se quod placet perverso consilio. Inimicum te putat, quia turpitudinem demis. Fugit oculos tuos, et omnino non curat qua regula justitiae reprehendatur. Si ergo illi non curant reprehensores veraces, ut sint formosi fallaces; nos in his rebus in quibus placemus sapientiae Dei, debemus curare irrisores injustos, non Habentes oculos unde videant quod amamus? Haec cogitantes recti corde, Con
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quod ptimorẽ implere difficile ẽ. Quod
dico difficile: ñ potest adhuc timens animus:
Mallet non esse quod p̃cipitur: si ad facien¬
dũ amore non ducitur. s timore coartatur.
Noli furtum facere: tune gehenuas. Mallet
non esse gehennas: inquas mittererur. Qͣndo
incipit amare iusticiã. nisi quando mallet
furta non esse: & si gehenne non essent in
quas fures miterentur: Hoc est amare iusti¬
ciam. & ipsa iusticia qualis ẽ. Quis illam
pingit: Sapientia dei. Quam pulchritudi.¬
nem habet. ꝑ illam pulchrast̾ oĩa que ocłis pla¬
cent Ei uidende atq cõplectende: corda mun¬
dancda sunt. Huius nos amatores ꝓfitem̃.
ipsa nos componit. ut ei non displiceamus.
Et quando nos rep̾hendunt homines in
his reb in quib ei quã diligimus placemus. qͦ¬
modo paruihabemnus rep̾hensores nr̃os.: Quo¬
modo illos contẽpnimus. & omnino nichila
pendimus. A matores lubrici & dampnabiles

Expanded text:
tis quod per timorem implere difficile est. Quid tis quod per timorem implere difficile est. Quid dico difficile est? Non potest adhuc animus: mallet non esse quod praecipitur, si ad faciendum amore non ducitur, sed timore coarctatur. Noli furtum facere, time gehennas: mallet non esse gehennas, in quas mitteretur. Quando incipit amare justitiam, nisi quando mallet furta non esse, etsi gehennae non essent, in quas fures mitterentur? Hoc est amare justitiam. 7. Et ipsa justitia qualis est? quis illam pingit? Sapientia Dei quam pulchritudinem habet? Per illam pulchra sunt omnia, quae oculis placent: ei videndae, complectendae, corda mundanda sunt. Hujus nos amatores profitemur: ipsa nos componit, ut ei non displiceamus. Et quando nos reprehendunt homines in his rebus, in quibus ei quam diligimus placemus, quomodo parvi habemus reprehensores nostros, quomodo illos contemnimus et omnino nihili pendimus? Amatores lubrici et damnabiles
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. Non facio inquit. Quare: Quia timeo.
Nondũ amas iusticiã: ad huc seruus es. E sto &¬
filius s ex bonoseruo sit bonus filus. Interun
timendo noli facere: disces & amare non facere.
Est enim quedã pulchritudo iusticie. Pena
te det̾reat. Habet iusticia formã sua: oculos q̃¬
rit: accendit amatores suos. ꝓ hac martyres
scłm calcantes: sanguinẽ fuderunt. Quid a¬
mabantꝰ. quando istis omnib renuntiabant:
Non enĩ illi non erant amatores.: Aut hoc uo¬
bis dicimus ut non ametis: Qui ñ amat: fri¬
guit. Ametur. s illa pulchritudo que lau
u̾ba: edunt uoces: undiq dicunt. bene. opti
stus. ẽ. aliquid in eius corpore quod ametur.
& tam̃ amatur ab omnib. Ibi amatur. ubi
ñ iudetur: Immo ibi amatur. ubi corde ul¬
detur. Delectet uos gͦ: & rogate deũ ut de¬
lectet. Deus enim dabit suauitatẽ. & terra
nrã dabit fructũ suũ: ut ꝑcaritatẽ implea¬

Expanded text:
tenetur. Non facio, inquit. Quare? Quia timeo. tenetur. Non facio, inquit. Quare? Quia timeo. Nondum amas justitiam, adhuc servus es: esto filius. Sed ex bono servo fit bonus filius. Interim timendo noli facere, disces et amando non facere. Est enim quaedam pulchritudo justitiae. Poena te deterreat. Habet justitia formam suam, oculos quaerit, accendit amatores suos. Pro hac Martyres saeculum calcantes, sanguinem fuderunt. Quid amabant, quando istis omnibus renuntiabant? Num enim illi non erant amatores? aut hoc vobis dicimus, ut non ametis? Qui non amat, friguit, obriguit. Ametur, sed illa pulchritudo quae verba, edunt voces, undique dicunt, Bene, Optimstus, est aliquid in ejus corpore quod ametur, et tamen amatur ab omnibus. Ibi amatur, ubi non videtur; imo ibi amatur, corde videtur. Delectet vos ergo, et rogate Dominum ut delectet. Dominus enim dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut per charitatem implea
Abbreviated transcription (Latin):
que delectant: In his trib caritas dei:
In aliis septẽ caritas ꝓruni. P. Ne facias
alii. quod patinonius. honores patrẽ et
matrẽ: quia uiste honorari a filiis tuis.¬
IͦI. Non mecheris: quia nec mechari post
te uxorẽ tua iuis. iͭi. Non occidẽs: quia
& occidi non uis. iiii. Non fureris: quia
furtũ pati non uis. uͥ. Non falsũ testimo¬
niũ dicas: quia odisti aduersus ce falsum
testimoniũ dicentẽ. uͣi. Non concupisces
uxorẽ ꝓximi tui: quia & tuã non uis
ꝓximi tui: quia siquis tuã concupiuerit.
displicet tibi. Conuerte & inte linguã.
qua tibi displicet qñ tibi aliqͥs nocet. hec
omnia precepta dei sunt. sapientia donan
te data sunt: desuꝑ sonant. Tange psal¬
t̾ium. imple legẽ: q uã dñs deus tuus non
uenit soluere s implere. Implebis enun
amore. quod timore ñ poteras. Qui enĩ ti¬
mendo non fecit malũ: mallet facere sili¬
ceret. Itaq & si facultas non datur. uoluntas

Expanded text:
quae delectant? In his tribus caritas Dei, quae delectant? In his tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. Ne facias alii, quod pati non vis : honora patrem et matrem , quia vis te honorari a filiis tuis. Non moecheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fureris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium dicentem. Non concupiscas uxorem proximi tui, quia et tuam non vis oximi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapite data sunt, desuper sonant. Tange psalterium, imple Legem, quam Dominus Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere, si liceret. Itaque etsi facultas non datur, voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: & in decẽ p̃ceptis legis habes psalterium:
ꝑfecta res ẽ. habes ibi dilectione dei intrib¬
& dilectionẽ ꝓximi in septẽ. &utiq nostis
dño dicente. quia in his duob preceptis
cota lex pendet & ꝓpħe. Dicit tibi deus.
desuꝑ: quia dñs deus tiuiis deus unus ẽ. Ha¬
bes unã cordã. Non accipies inuanoͦ nomen
dnĩ dei tui. habes alterã cordã. Obserua di¬
emi sabb̃i ñ carnalit᷑. ñ uidaicis delitiis. qͥ
ocio abutuntur abutuntur ad nequitiam:
meluis enim utiq tota die foderent quam
tota die saltarent: s cogitans requiem in dõ
tuo. & ꝓpt̾ ipsã requiem omnia faciens ab
tria ꝑtinent ad dilectionẽ dei cuiris co¬
gites unitatẽ. ueritatẽ. uoluntatẽ. E st enĩ
quedã uoluntas in dño: ubiuerũ sabb̃m.
uera requies. Unde dr̃. Delectare in dño.
& dabit tibi peticiones cordis tui. Quis
enĩ sic delectat. quã ille qui fecit omnia

Expanded text:
sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res eet dilectionem proximi in septem. Et utique nosti, Domino dicente, quia in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Dicit tibi Deus desuper, quia Dominus Deus tuus, Deus unus est: habes unam chordam. Non accipias in vanum nomen Domini Dei tui: habes alteram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota die saltarent. Sed tu cogitans requiem in Deo tuo et propter ipsam requiem omnia faciens, abtria pertinent ad dilectionem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem, voluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. quȩ atingit afine usq ad finem
fortit᷑. & disponit omnia suauit̃. Non enim
celestia regit. & terrena deseret: aut ñ illi d̾r. quo
abiboa sp̃u tuo. & quo afacie tua fugiã: si ascendo
incelũ tu illic es: si descendo ininfernũ ades. Ubi gͦ¬
deẽ qͥ nusqͣ̃m ñ ẽ. Ergo confitere dño inq̾thara. Si
ue abunder tͥ t̾renũ aliqͥd gr̃as age illi qͥ dedit:si¬
ue tibi desit. siue forte dãpno auferatur. cytbari¬
za securus. Non ẽ enĩ tibi ablatꝰ ille qͥdedit: quã¬
uis tͥ ablatũ fuerit qđ dedit. Etiã sic inq̃ eytharra
securꝰ: certꝰ in do tuo tange cordas ĩcorde: & dic
tanqͣm icythara. inferiore parte bene sonante.
Dñs dedit dñs abstulit sicut dño placuit
ita factũ ẽ. sit nom̃ dnĩ benedictrĩ. lam uͦ
cum attendis suꝑiora dona dei. que tibi con¬
tulerit p̃cepta. qua doctrina te celesti imbue-
psaltio decẽ cordarũ. Precepta enĩ legis. decẽ

Expanded text:
Sapientia, quae attingit a fine usque ad finem Sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Non enim coelestia regit, et terrena deserit: aut non illi dicitur, Quo abibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero indeest qui nusquam non est? Ergo confitere Domino in cithara. Sive tibi abundet terrenum aliquid, gratias age illi qui dedit; sive tibi desit, vel forte damno tibi auferatur, cithariza securus. Non est enim ille tibi ablatus qui dedit, quamvis tibi ablatum fuerit quod dedit. Etiam sic, inquam, cithariza securus; certus in Deo tuo, tange chordas in corde, et dic tanquam in cithara in inferiore parte bene sonante: nus dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit ita factum est . Sit nomen Domini benedictum. Jam vero cum attendis superiora dona Dei: quid tibi contulerit praeceptorum, qua doctrina coelesti te imbueripsalterio decem chordarum. Praecepta enim Legis decem
Abbreviated transcription (Latin):
terrena quedam ꝓsꝑitas. ẽ. quedã terrena
adu̾sitas: & exutroq laudandus ẽ. deus. ut
cithariremus. Que est t̾rena ꝓperitas: Cum
sani sumus scđ̾m carnẽ. cum habundant
omnia quib uiuimus: cũ in columitas ur̃a
seruatur. cũ fructus large ꝓueniunt: eũ
solẽ suũ oriri sacit suꝑ bonos & malos et plu¬
it suꝑ iustos & iniustos. hec omnia ad uitã t̃renã
ualent. Quisquis inde non laudat deũ: ingra¬
tus ẽ. Numquid quia trena᷑ ideo dei non sunt:
Aut ideo alter ea clare cogitandus ẽ. quia dan¬
tur & malis. Multiplex est enĩ nuscdia dĩ.
patiens & longaninis. Inde magis significat
qͥd seruet bonis: cum ostendit quanta donec
& malis. Au̾sitates autẽ ex inferiore utiq parte.
de fragilitate generis humani: indolorib. in
languorib inp̾ssuris. in tribulationib. in tẽp¬
tationib. Ubiq laud Et deũ qui citharizat:
non attendat quia inferiora sunt. s quia &
regi & gubernari non possunt nisi ab illa

Expanded text:
terrena prosperitas, est quaedam terrena adversitas: ex utroque laudandus est Deus, ut citharizemus. Quae est terrena prosperitas? Cum sani sumus secundum carnem, cum abundant omnia quibus vivimus, cum incolumitas nostra servatur, cum fructus large proveniunt, cum solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Haec omnia valent. Quisquis inde non laudat Deum, ingratus est. Numquid quia terrena, ideo non Dei sunt? Aut ideo alter ea dare cogitandus est, quia dantur et malis? Multiplex est enim misericordia Dei, patiens est, longanimis. Inde magis significat quid servet bonis, cum ostendit quanta donet et malis. Adversitates autem, ex inferiore utique parte, de fragilitate generis humani, in doloribus, in languoribus, in pressuris, in tribulationibus, in tentationibus. Ubique laudet Deum qui citharizat. Non attendat quia inferiora sunt, sed quia et regi et gubernari non possunt, nisi ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Qd̃ optat. hoc et ipse uult. Accipe
gͦ fidele consiliũ. Melior te uis eẽ. Noui. Om̃s
nouimꝰ: om̃s uolu mus. Quere qd̾ ẽ meliꝰte.
et in de efficieris melior te. Intuere nc̃ celũ
et t̾rã: ñ tͥ sic pulchra corpora place̾nt᷑. ut
eis fieri beatꝰ uelis. In animo ẽ quod queri.
beatꝰ enĩ eẽ uis. Ipso animo tuo quere qͥd
sit meliꝰ. Cũ enĩ duo si t̃ quedã quod ẽ am¬
mus et corp᷑: in quib duob illud melius

Expanded text:
amus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe amus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo fidele consilium. Melior te vis esse, novi, omnes novimus, omnes volumus: quaere quod est melius te, ut inde efficiaris melior te. 16. Intuere nunc coelum et terram: non tibi sic pulchra corpora placeant, ut eis fieri beatus velis. In animo est quod quaeris. Beatus enim esse vis: ipso animo tuo quaere quid sit melius. Cum enim duo sint quaedam, hoc est, animus et corpus, eo quod istis duobus illu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ert̃ aũ nisi illi qui iusti eẽ uoluert
Et ecce nescio quis ut male faciat bea¬
tus uult eẽ. Unde: Expecunia. exargen¬
to et auro: ex p̃diis. fundis. domib. man¬
cipiis. ponpa scłi. honore uolatico et ꝑi¬
gͦ quid habeas: ut beatꝰ sis. Cũ enĩ beatus
fueris: melior utiq eris ꝗ̃m cũ miseres
fieri aũ ñ pot̃: ut res det̾i̾or te faciat me¬
lioiem. Hõ es. detiꝰ te ẽ quic qͥd cupis. quo
beatus eẽ desid̾as. Aurũ argentum. q̃lib&
corpora quib inhias adqͥrendis. possi¬
dendis fruendis. inferiora sunt te Tu
melior es: tu potentior es. Et utiq uis
melior eẽ quã es cum beatꝰ eẽ uis cũ miser
ẽẽ ñuis. Deliꝰ ẽ enĩ utiq beatũ ẽẽ quã miserũ.
Nis eẽ melior te: et queris. ꝑqͥris ꝑque io
fiat. deceriorate. Liueqͥa quesieris interra: de-¬
teriꝰ ẽ quam tu. hoc omĩs homo optat ami-¬
co suo: sic eum adiurat Sic melior sis. sic
meliorẽ te uideamꝰ: sic de te meliore gaude¬

Expanded text:
 erunt nisi illi qui justi esse voluerint. Et ecce nescio quis ut male faciat beatus vult esse. Unde? Ex pecunia, ex argento et auro, ex praediis, fundis, domibus, mancipiis, pompa saeculi, honore volatico et periere ergo quid habeas, ut beatus sis. Cum enim beatus fueris, melior utique eris, quam cum miser es. Fieri autem non potest ut res deterior te faciat meliorem. Homo es, deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras. Aurum, argentum, quaelibet corpora, quibus inhias acquirendis, possidendis, fruendis, inferiora sunt te. Tu melior es tu potior es: et utique vis melior esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser es. Melius est enim utique beatum esse, quam miserum. Vis esse melior te: et quaeris, perquiris per quae id fiat, deteriora te. Quidquid quaesieris in terra, deterius est quam tu. Hoc omnis homo optat amico suo, sic eum adjurat: Sic melior sis, sic meliorem te videamus, sic de te meliore gaude
Abbreviated transcription (Latin):
lit & michi difficile ẽ. disputare: si tani ñ
impossibile & uobis intelligere. Certe qui
me inhis tebus intellectu p̾uenit. fruat᷑
quo p̃cessit. &e oret ꝓme ut sequar & egõ Inte¬
rim exceptis illis celis. habeo dequib hic
utrũq disserã. Nobis ꝓximos celos. scõs
dĩ apłos. p̃dicatores uerbi ueritatis: ꝑ qͦs
celos compluti sumus. ut ꝑ totũ mundũ
seges eccłie pullularet & si cũ ritaniis in¬
terim cõmunẽ bibens pluuiaͬ s tam̃ hor¬
reũ ñ habitura cõmune. Ergo cũ dictum
esset. misccłia diũi plena ẽ. terra. quasi que¬
reres unde impleta ẽ. terra. miscdia diũ.:
Prus missi sunt celi qui misccłiã dni spar¬
gerent suꝑ terrã: & hoc suꝑ totã terram.
Nam uide quid de ipsis celis alibi dicit᷑.
celi enarrant głam dei: & oꝑa manuum
eius annuntiat firmam̃tũ. Quod celi: ħoc
firmam̃tũ. Dies diei eructat uerbũ: et

Expanded text:
lis et mihi difficile est disputare, si tamen non lis et mihi difficile est disputare, si tamen non impossibile, et vobis intelligere. Certe qui me in his rebus intellectu praevenit, fruatur quo praecessit, et oret pro me ut sequar ego. Interim exceptis illis coelis, habeo de quibus hic utcumque disseram, nobis proximos coelos sanctos Dei Apostolos, praedicatores verbi veritatis, per quos coelos compluti sumus, ut per totum mundum seges Ecclesiae pullularet; etsi cum zizaniis interim communem bibens pluviam, sed tamen horreum non habitura commune. 7. Ergo cum dictum esset, Misericordia Domini plena est terra: quasi quaereres, Unde impleta est terra misericordia Domini? Prius missi sunt coeli, qui misericordiam Domini spargerent super terram, et hoc super totam terram. Nam vide quid de ipsis coelis alibi dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Quod coeli, hoc firmamentum. D
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. Posset & sic dici sp̃u oris eius solidati
sunt: & uerbo dñi omnis uirtus eoꝵ. Qd̃
ẽ. enĩ omnis uirtus eoꝵ: hoc ẽ. solidati
sp̃c: Trinitas ergo hec. ĩnus deus. hunc
adhorat qui nouit adorare. Hunc ubiq
habet. qͦ se conu̾terit. Non enĩ querit
abadũsis. s ipse uocat auersos. ut imple¬
at conu̾sos. Sane fr̃s exceptis illis celis
suꝑiorib ignotis nobis int̾ra laborantib.
& ꝑ humanas coniecturas utcũq ista q̃¬
rentib. exceptis gͦ illis celis quomͦ sint suꝑ¬
se inuicẽ. uel quot sint. uel quib modis
distincti siat. qͥb incolis impleti sint.
qua dispositione regantur. qͦmͦ ibi unus
quidã ymnus indeficiens concinens ab
omnib p̃dicet deũ: multũ ẽ. ad nos inue¬
nire: satagamus tam̃ ꝑuenire. Ibi enim ẽ
patria nr̃a. quã longa fortasse peregri¬
natione obliti sumus. Uox enĩ nr̃a est
in illo psalmo. Heu me qm̃ peregrinatio
mea longinqua facta ẽ. Ergo de illis cȩ¬

Expanded text:
u oris ejus coeli solidati sunt, et Verbo Domini omnis virtus eorum. Quod est enim omnis virtus eorum, hoc est solidati et cujus Spiritus? Trinitas ergo haec unus Deus. Hunc adorat qui novit adorare, hunc ubique habet qui se converterit. Non enim quaeritur ab aversis; sed ipse vocat aversos, ut impleat conversos. 6. Sane, fratres, exceptis illis coelis superioribus ignotis nobis in terra laborantibus, et per humanas conjecturas utcumque ista quaerentibus; exceptis ergo illis coelis, qui quomodo sint super invicem vel quot sint, vel quibus modis distincti sint, quibus incolis impleti sint, qua dispositione regantur, quomodo ibi unus quidam hymnus indeficiens concinens ab omnibus praedicet Deum, multum est ad nos invenire, satagimus tamen pervenire. Ibi est enim patria nostra, quam longa fortasse peregrinatione obliti sumus. Vox enim nostra est in illo psalmo: Heu me, quoniam peregrinatio mea longinqua facta est ! Ergo de illis coe
Abbreviated transcription (Latin):
consulendũ ẽ. tam̃ uirib anune & corpo¬
ris: & ꝓpt̾ uarietatẽ audientiũ quã refi
cimus. cum ex eodẽ tritico ueluti multi
sapores nobis fiant ad det̾genda fastidia:
& inaudiendo uerbo ueritatis: la¬
bor est. Quẽ laborẽ fr̃s equo animo tole¬
ramus. si sententie dnĩce. & conditionis no¬
stre meminerimus. Ab ipso eni nr̃i gene¬
ris exordio. audiuit homo ñ abhoĩe
fallaci. nec a diabolo seductore. s ab ipsa
ueritate exore dei: in sudore uult tui e¬
des panẽ tuũ. ꝓ inde si panis nr̃ ẽ. uer¬
bũ dei: sudemus inaudiendo: ne moria¬
mur in ieiunando. Psalmi huiꝰ primarũ
partiũ pauci uersus. uigiliariĩ nuꝑ acta¬
rũ sollempnitate tractati sunt: quod
restat: quã modo cantabimꝰ. Miscclia dñi
plena ẽ. terra: uerbo dñi celi firmati sunt.
Ipsũ ẽ. enim. Sermone dñi celi solidati st̃.
Dixerat suꝑius. bene cantate ei iniubilati¬

Expanded text:
consulendum est tamen viribus et animae et corpoconsulendum est tamen viribus et animae et corporis propter varietatem audientium: quia et cum relicimur ex eodem tritico velut multi sapores nobis fiunt, ad detergenda fastidia: n audiendo verbo veritatis, labor est. Quem laborem, fratres, aequo animo toleramus, si sententiae dominicae et conditionis nostrae meminerimus. Ab ipso enim nostri generis exordio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster est verbum Dei, sudemus in audiendo, ne moriamur in jejunando. Psalmi hujus primarum partium pauci versus Vigiliarium nuper actarum solemnitate tractati sunt: quod stat, quod modo cantavimus. Misericordia Domini plena est terra. Verbo Domini coeli firmati sunt. Idipsum est enim, Sermone Domini coeli solidati sunt. Dixerat superius, Bene canite ei in jubilati
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti qui uult placere deo si ꝑsonã pauꝑis
inuidicio accipiat. & dicat deo. Faui pauꝑi.
Primũ qualẽ. Miscdĩa fecisti meũ. cuius
iniquitati fauisti: ecce saccello peꝑcisti: cor
ꝑcussisti. Pauꝑ iste iniquus remansit: et
tanto iniquior. quanto & quasi hominẽ
iustũ fauere uidet miquitati suȩ. Ate re¬
cessit inusteadiutꝰ : a deo remansit iuste
dampnandꝰ. Qualẽ miscdi̾ã p̾buisti er̃ quẽ
iniustũ fecisti : Ecce eo crudelior inueniris:
quo miscdior. Quid ergo inqutᷤ facerẽ:
Iudicares primo scđm causa. argueres pau¬
ꝑem: flecteres diuitẽ. Alius ẽ iudicandi
alius ẽ. petendi locus. Quando te ille ui¬
deret diues tenuisse iusticiã. ñ erexisse ini¬
qui pauꝑis ceruicẽ:. s ꝓmerito peccati sui
obiurgasse. te uste. flecteretur illi ad mi¬
scdiã. te petente qͥ letꝰ redditꝰ erat te iudican
te: Quãuis ergo fr̃s psalmi plura restent.

Expanded text:
veluti qui vult placere Deo, si personam pauperis veluti qui vult placere Deo, si personam pauperis in judicio accipiat, et dicat Deo: Favi pauperiPrimo, qualem misericordiam fecisti in eum, cujus iniquitati lavisti? Ecce saccello pepercisti, cor percussisti: pauper iste iniquus remansit; et tanto iniquior, quanto te quasi hominem justum favere vidit iniquitati suae. A te recessit injuste adjutus, Deo remansit juste damnandus. Qualem misericordiam praebuisti ei, quem injustum fecisti? Ecce crudelior inveniris quam misericordior. Quid ergo, inquis, facerem? Judicares primo secundum causam, argueres pauperem, flecteres divitem. Alius est judicandi, alius petendi locus. Quando te ille dives videret tenuisse justitiam, non erexisse iniqui pauperis cervicem, sed pro merito peccati sui objurgasse te juste, nonne flecteretur ille ad misericordiam petente te, qui laetus redditus erat judicante te? Quamvis ergo, fratres, Psalmi plura restent,
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ꝑtinet. iudiciũ autẽ adte ñ ꝑtineat.
Aliquando audis causã int̾ duos quoꝵ
pauꝑ habeat causã malã. diues autẽ bonã.
Iam tu si ñ es eruditus in regno dei. uideris
tibi benefacere. si quasi pauꝑem miserat᷑
abscondas. & contegas iniquitatẽ illus c̾e
uelis eum iustificare: ut quasi causã bonã
habere uideatur. Et si rep̾hensus fueris
quod male iudicasti: quasi de miscđia re¬
spondes. Noui enĩ et scio. s pauꝑ erat. ini¬
sericordia ei debebatur. Quomodo tenu¬
isti misericordiã : & ꝑdidisti iudiciũ: Et
qͦmͦ inquit si tenerẽ uidiciũ: ñ amitterem
misericordiã : ꝓ nuntiarẽ aduersus paupe¬
rẽ. qui unde redderet non haberet: Aut
si haberet. cũ reddidisset. unde posset ui¬
uere. ñ inueniret: Ait tibi deus tuus: non
accipies ꝑsonã pauꝑis iniudicio. Ceterum
facile e: ut moneamur ꝑsonã diuitis ñ acci¬
pere: hoc omins homo uidet: atq utinã
sic omnis homo faceret. Illud ẽ ubi fallit̃.

Expanded text:
a pertineat, judicium autem non ad te pertineat. Aliquando audis causam inter duos, quopauper habeat causam malam, dives autem bonam: jam si tu non es eruditus in regno Dei, videris tibi bene facere, si quasi pauperem miseratus, abscondas et contegas iniquitatem illius, et velis eum justificare, ut quasi causam bonam habere videatur: et si reprehensus fueris quod male judicasti, quasi de misericordia respondes: Novi, et ego scio; sed pauper erat, misericordia ei debebatur. Quomodo tenuisti misericordiam, et perdidisti judicium? Et quomodo, inquis, si tenerem judicium, non amitterem misericordiam? Pronuntiarem adversus pauperem, qui unde redderet non haberet; aut si haberet, cum reddidisset unde postea viveret non inveniret? Ait tibi Deus tuus: Ne accipias personam pauperis in judicio . Caeterum facile est ut admoneamur personam divitis non accipere; hoc omnis homo videt, atque utinam sic omnis homo faceret! illud est ubi fallitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt: s ad dorinientẽ ipse uener̃t.
Non dictũ ẽ. surgant gentes & eant ad
unũ locũ s annuntiata sunt ista gen¬
tib ubi erant. ut impleretur & inde ꝓ¬
phetia dicens. adorabit eum unusqͥsq
Quid celi: Audi quid celi. Non enĩ in¬
digẽt miscdia: ubi nulla ẽ. miseria. In
terra habundat hominis miseria:
suꝑ babundat diũi nuscdia. Miseria ho¬
minis plena ẽ. terra: & miscdia dni ple¬
na ẽ. terra. Celi ergo ubi nulla ẽ. mise¬
ria: numquid qr ñ indigent miscđia
non indigent dño: Omnia indigent
dño: & misera & felicia. Sine illo miser
ñ subleuatur. sine illo felix eger. Ergo
ne forte de celis quereres cũ audires. mi¬
scdia diũ plena ẽ. terra: audi quia dño
& celi indigent. sermone diũ celi solida¬
ti sunt. Non ase sibi solidam̃tũ fuer̃t.

Expanded text:
taverunt, sed ad dormientem ipsa venerunt. taverunt, sed ad dormientem ipsa venerunt. Non dictum est, Surgant gentes, et eant ad unum locum: sed annuntiata sunt ista gentibus ubi erant, ut adimpleretur exinde prophetia dicens: Adorabit eum unusquisquQuid coeli? Audi quid coeli. Non enim indigent misericordia, ubi nulla est miseria. In terra abundat hominis miseria, superabundat Domini misericordia: miseria hominis plena est terra, et misericordia Domini plena est terra. Coeli ergo, ubi nulla est miseria, numquid quia non indigent misericordia, non indigent Domino? Omnia indigent Domino, et misera et felicia. Sine illo miser non sublevatur, sine illo felix non regitur. Ergo, ne forte de coelis quaereres, cum audires, Misericordia Domini plena est terra, audi quia Domino et coeli indigent; Sermone Domini coeli solidati sunt. Nam non a se sibi solidamentum fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rit exigat uos. Sic nos exigit: ut inanes
dimittat: Exigit enĩ rationẽ: reddita racio
endo dormiat: ne ad reddendũ male exci¬
tet᷑. Accipite ergo miscdiã sic ad nos clamat
deus: tamquã sitempore famis diceretur.
accipite frum̃tũ. Quod si audires tempore
famis ꝓfecto ipso stimulo necessitatis concit᷑
curreres. uersans te huc atq illuc: querens
unde accipes quod dictũ ẽ. accipit. Et
cũ uenires quando deneres: quã morã int̃¬
poneres. Sic & nunc dictũ ẽ.: accipe mise¬
ricordiã. Diligit enĩ miscdiã & iudiciũ.
Cum acceꝑis. bene utere: ut bonã rationẽ
reddas. cũ iudiciũ uenerit eius qui tibi
modo prerogat inista fame misericordie.
Recordare quod cantasti. Miscdłia
diũ plena ẽ. terra. Ubi iam ñ euangłiũ
predicatur. Ubi sermo dñi tacet᷑. Ubi
saulus cessat: Opus ẽ. ut uelis acciꝑe.
plena sunt horrea. Hec ipsa plenitudo
& habundantia non te uenientẽ expec¬

Expanded text:
rit ut exigat nos, sic nos exigat ut inanes rit ut exigat nos, sic nos exigat ut inanes dimittat. Exigit enim rationem; reddita rationendo dormiat, ne ad reddendum male excitetur. Accipite misericordiam: sic ad nos clamat Deus, tanquam si tempore famis diceretur, Accipite frumentum. Quod cum audires tempore famis, profecto ipso stimulo necessitatis concitus curreres, versans te hac atque illac, quaereres unde acciperes quod dictum est, Accipite. Et cum invenires, quando te teneres? quam moram interponeres? Sic et nunc dictum est, Accipite misericordiam. Diligit enim misericordiam et judicium. Cum acceperis, bene utere; ut bonam rationem reddas, cum judicium venerit ejus qui tibi modo praerogat in ista fame misericordiam.Recordare quod cantasti, Misericordia Domini plena est terra. Ubi jam non Evangelium praedicatur? ubi sermo Domini tacet? ubi salus cessat? Opus est ut velis accipere: plena sunt horrea. Haec ipsa plenitudo et abundantia non te venientem exspec
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Demde cũ dixisset & omĩaoꝑa eiꝰ infide: ad¬
iunx̾ quare. Diligit miscdiam & uidicium. Qui
gͦ misericordiã diligit. miseret᷑: qui autẽ mi¬
seret᷑. potest ꝓmittere & nͣ̃ dare: qͥ posset dare
etiã si nͣ ꝓmitteret. Ergo qͥa diligit miscdiam.
oportet ut exibe at qͦd ꝓmittit. & qͥa diligit
iudiciũ. oportet ut exigat qͦd dedit. Un ipse dñs di¬
cit cuidã seruo. Dares tu pecuniã meã: & ego uenienᷤ
diuimꝰ. Ipse enĩ dic̃ alio loco. in eungłio. Non ego
iudico quẽquã. sermo quẽ locutꝰ sũ eis. ipse uidi¬
cabit eos innouissimo die. Nec se excuset qͥ au¬
dire non uult: quasi ñ sit qđ ab illo exiga¬
tur. Id ipsũ enĩ exigitur. qͦd noluit acciꝑe
cũ daretur. Aliud est enĩ non posse acciꝑe.
aliud nolle. Illic excusatio necessitatis ẽ.
hic reatus uoluntatis. Ergo omnia oꝑa eiꝰ
infide: diligit misccłiã & iudiciũ. Accipite
misccłiã. & tumete iudiciũ: ne ille cũ uene¬

Expanded text:
tor. Deinde cum dixisset, Omnia opera ejus in fide; adjunxit quare: Diligit misericordiam et judicium. Qui ergo misericordiam diligit, miseretur. Qui autem miseretur, potest promittere et non dare, qui posset dare etiamsi non promitteret? Ergo quia diligit misericordiam, oportet ut exhibeat quod promittit: et quia diligit judicium, oportet ut exigat quod dedit. Unde ipse Dominus dicit cuidam servo: Dares tu pecuniam meam, et ego veniens . Ipse enim dicit alio loco in Evangelio: Ego non judico quemquam: sermo quem locutus sum eis, ipse judicabit eos in novissimo die . Nec se excuset, qui audire non vult ne quasi sit quod ab illo exigatur. Idipsum enim exigitur, quia noluit accipere cum daretur. Aliud est enim non posse accipere, aliud nolle: illic excusatio necessitatis est, hic reatus voluntatis. Ergo, omnia opera ejus in fide: diligit misericordiam et judicium. Accipite misericordiam, et timete judicium; ne ille cum vene