comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni ad me filii reu̾tentes ⁊ ego sanabo
contriciones ur̃as ipse porriget manỹ.
& reducet eos in syon speculam cul¬
m̃q uirtutũ. cũ gaudio atq leticia
sempit̃na: Et ponet in capite eoꝵ
laude atq leticiã. Sapientis enĩ ocłi
in capite eiꝰ Et hanc habebt̃ coronã.
istoq diademate ꝓtegent᷑ ut semꝑ
gaudia. Ego ego ipse consolahor
fenum ita arescet: ⁊ oblitus es dñi fa¬

Expanded text:
ni ad me, filii convertentes; et ego sanabo contritiones vestras , ipse porriget manum, et reducet eos in Sion, speculam culmenque virtutum, cum gaudio atque laetitia sempiterna, et ponet in capite eorum laudem atque laetitiam. Sapientis enim oculi in capite ejus; et hanc habebunt coronam, istoque diademate protegentur, ut semper . Ego, ego ipse consolabor fenum ita arescet? Et oblitus es Domi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. eas dunitate suꝑauit. Et abscon¬
ditus uultus illiꝰ atq despectus: ut
humano corpore diuina potentia ce¬
laretur: de quo supradictum ẽ. Tu es
d̾s absconditus. ⁊ nesciebamꝰ. Qͥ uere
languores nr̃os. ⁊ peccata nr̃a portauit
⁊ ꝓ nobis doluit: ñ putatiue. id ẽ. uͦo
ofeiii. ut uetus ⁊ noua heresis sus¬
picat᷑. s u̾e crucifixus ẽ.uere doluit.
dicens in eugłio. Tristis ẽ animamea
usq ad mortẽ. Et. Nc̃ anima mea
turbata ẽ. Et nos putauimꝰ eũ ẽẽ
immundũ. siue in dolore. ut lxx. tͣn
posuer̃t lepsum: theodotio flagellatũ:
qͦd aliis u̾bis hebraico idiomate lepra
intelligitur. iuxta illud qͦd in psalmo
scͥptum ẽ. Et flagellatũ ñ appropin¬
quabit tabnaculo tuo. Et ẽ sens. Pu¬
tauimꝰ eũ ꝓ peccatis suis a do ẽe ꝑcus¬
sum: qͥ humiliatus ẽ ꝓpt̾ nos. ⁊⁊ cũ latro¬
nib crucifixus. Pro eo qͦd simmachꝰ
tͣnstulit. en apaionta. hoc ẽ in lepra:

Expanded text:
omnes eas divinitate superavit. Et absconomnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata pet pro nobis dolet, non putative, id est, τὸ δοκεῖν, ut vetus et nova haeresis suspicantur; sed vere crucifixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et: Nunc anima mea turbata est . Et nos putavimus eum esse immundum, sive in dolore, ut Septuaginposuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Et est sensus: Putavimus eum pro peccatis suis a Deo esse percussum, qui humiliatus est propter nos, et cum latronibus crucifixus. Pro eo quod Symmachus transtulit Ἐν ἁφῇ ὄντα, hoc est, in lepra;
Abbreviated transcription (Latin):
cingere gladio tuo suꝑ femͣ tuũ po¬
tentissime. pulchritudine ⁊ decore tuo:
Q d facile soluit᷑. Despectus erat ⁊ ig¬
nobilis. qͣndo pendebat in cruce. ⁊ fa¬
ctus ꝑ nob̃ maledictũ. peccata nr̃a por¬
tabat. ⁊ loq̃batur patri. ds̃ ds̃ m̃s qͣre
me dereliquisti. Inclitus aut̃ẽ erat
& decorꝰ aspectu: qͣndo ad passionẽ eiꝰ
t̃ra contremuit. saxa dirupta fc̃. et
fugiente sole et̾nam noctem elem̃ta
timuert̃. de quo ⁊ sponsa incanti co
canticorp. fratruelis m̃s candidꝰ ⁊ rubi¬
cundꝰ. electus ex milib. Candidꝰ pleni¬
tudine ac puritate uirtutũ: rubicundꝰ.
in passione. de qua postea lecturi sumꝰ.
in resurrectione: ut qͥ erat pͥmogenitus
om̃is creature. pͥmogenitus fieret ex
mortuis. Qͦ d autẽ infert. homo in do¬
lore. ⁊ sciens ferre infirmitatẽ. siue ui¬
rum dolopͥ. ⁊ scientẽ infirmitat̾e: ue¬
rũ corpꝰ hominis. ⁊ uerã demonstrat
animã: qui sciens ferre infirmitates

Expanded text:
tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod facile solvitur. Despectus erat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, peccata nostra portabat. Et loquebatur Patri: Deus Deus meus, quare me dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis meus candidus, et rubicundus, electus de millibus . Candidus plenitudine ac puritate virtutum, rubicundus in passione, de qua postea lecturi sumus:in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominis, et veram demonstrat animam, qui sciens ferre infirmitates,
Abbreviated transcription (Latin):
deret. qͥ processit de ut̾o uirginali de
quo infert. Sic̃ radix de t̃ra sicienti
ꝓ sicienti. aquila int̾p̃tatus ẽ inuiã.
ut uirginitatis pͥuilegiũ demonstra¬
ret. qͦd absq ullo semine humano. de
t̃ra priꝰ inuia sit creatus. Iste ẽ de qͦ
⁊ supra legimꝰ exiet uirga de radice
iesse. ⁊ flos de radice eiꝰ ascendet: ut
natiuitatẽ eiꝰ ascensũ significaret
in mundo. Sin autẽ ñ habebat speciẽ
neq głam. s forma illiꝰ erat ignobi¬
lis ⁊ deficiens p̃ filiis hominũ: siue ut¬

Expanded text:
ominem qui processit de utero virginali. De ominem qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de terra prius invia sit creatus. Iste est de quo et supra legimus: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, si
Abbreviated transcription (Latin):
habebat speciemꝰ neq decorẽ: s speci¬
es eiꝰ inbonorata. ⁊ deficiens p̃filiis
hominum. Homo in plaga ⁊ sciens
ferre infirmitatẽ: qr asꝑsa species eiꝰ
despecta ⁊ ñ reputata. Iste peccata
nr̃a portat: et ꝓ nob̾ dolet: ⁊ nos pu¬
tauimꝰ eũ ẽẽ in dolore. et in plaga. ⁊ in
afflictione. Post u̾ba patris quib
filiũ suũ mũndo nuntiauerat ẽe uen¬
turum. & ante scandalũ crucis de qͦ
dicturus erat. inglorius erit aspectꝰ
n eleuabit᷑ ⁊ sublimis erit ualde. ut
p̃ueniret: respondit ꝓpħarum chorꝰ
se implesse officium. ⁊ qͣntum in se fuit.
brachiũ illiꝰ atq uirtutẽ. om̃ib nun¬
tiasse. In eo autem qͦd dicit. quis ere¬
didit anditui nr̃o. ⁊ brachiũ dñi cui
reuelatum ẽ. raritatẽ credentiũ sig¬
nificat ex iudeis. Qͦ dq sequitur. as¬
cendet sic̃ uirgultũ corã eo. ꝓ qͦ lxx
tͣnstulẽrt. annuntiauimꝰ sic̃ paruulũ
corã eo. ꝓ uirgulto. Sẏminachꝰ ramỹ

Expanded text:
habebat speciem neque decorem: sed species ejus inhonorata, et deficiens prae filiis hominum. Homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, despecta et non reputata. Iste peccata nostra portat, et pro nobis dolet, et nos reputavimus cum esse in dolore, et in plaga et in afflictione. Post verba Patris, quibus filium suum mundo nuntiaverat esse venturum; et ante scandalum crucis, de quo dicturus erat: Inglorius erit aspectuset elevabitur, et sublimis erit valde: ut am praeveniret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque virtutem omnibus nuntiasse. In eo autem quod dicit: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? raritatem credentium significat ex Judaeis. Quodque sequitur: Ascendet sicut virgultum coram eo; pro quo LXX transtulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Symmachus, ramum
Abbreviated transcription (Latin):
dabat: uade retro sathanas scanda¬
minũ. Alioquin si ñ ꝓpͥa tioluntate
ẽet oblatus. qui indicare ⁊ p̃dicere
lum sustinebitis: poterat eos qͥ ad se
missi fuerant declinare. Quib oc¬
currit intrepidꝰ. E ultro se obtulit
dicens. Quem queritis Qͥ statim
cecidert̃ retrorsum. Uocem enim p̃¬
sentis dĩ ferre ñ poterant. Pulchreq
addidit. ⁊ ñ aꝑuit os suũ: qͥ dicente
pilato mͥ ñ loqueris. noluit respon¬

Expanded text:
 scandaminum . Alioquin si non propria voluntate esset oblatus, qui indicare et praedicelum sustinebitis, poterat eos qui ad se missi fuerant declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim praesentis Dei ferre non poterant. Pulchreque addidit: Et non aperuit os suum. Qui dicenti Pilato: Mihi non loqueris? noluit respon
Abbreviated transcription (Latin):
tit ñ inciperet ẽe qͦd ñ erat. s ut qd
erat om̃ib appareret. Iste iustus ꝓ
iniquis passus ẽ. ut om̃s nos offerret
dõ. de quo dicit᷑ ad iudeos. Et nega¬
stis scm̃ ⁊ iustum: ⁊ petistis ut uir
homicida donaret᷑ uob̃. Et peccata¬
eors inquit ipse portabit. quasi me¬
dicus languores egrotantiũ: quo sa¬
ni ñ indigent. s ħt qͥ male habent
deo disꝑtiam ei plurimos .⁊ forti¬
ñ diuidet spolia. ꝓ co qͦd tradidit in
mort̾ẽ animã suã: ⁊ cũ sceleratis re¬
putatus ẽ. Et ipse peccatũ multo

Expanded text:
non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod erat omnibus appareret. Iste justus pro iniquis passus est, ut omnes nos offerret Deo. De quo dicitur ad Judaeos: Et negastis sanctum et justum, et petistis ut vir homicida donaretur vobis . Et peccata, inquit, eorum ipse portadicus languores aegrotantium, quo sani non indigent, se hi qui male se habent . Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia: pro eo quod tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis reput
Abbreviated transcription (Latin):
paries qͥ filiꝰ altissimi uocabit᷑: ⁊ da¬
bit illi dns thronũ dauid patris fiq.
& regnabit suꝑ domũ ia cob in sem¬
pit̾num: & regni eiꝰ ñ erit finis. Uult
enim dñs auferre de dolore animã
eiꝰ qui dixerat. tristis ẽ anima mea
usq ad mortẽ. ut crucis contumelia
resurrectionis gła temꝑetur: Et o¬
stende ei lucem. ut omnes ꝑ se iude¬
at illuminatos: Et formare intelligñ¬
tia. subaudit᷑ eũ. suꝑ quẽ descendit
sp̃s sapientiȩ ⁊ intellectus: Et pusti¬
ficare iustum. qͥ benemultiᷤ seriuierit.
Non enĩ uenit ut ministraret᷑ ei. s
ut ministraret. in petri pedib cun
apparuit in carne. iustificatus.
in sp̃ur᷑ de quo ⁊ uidas ꝓditor confi.¬
tecur. Peccaui. tradens sanguinẽ it¬
stũ.
Et uxor pi¬
lati. Nichil
tͥ sit ⁊ iusto illi. Multa enĩ passa fũ
hodie in somnis ꝓpt̃ eũ. Et notandũ.
qͦd ñ iustificatus sit. ut de iniquo
iustus fieret:. s iustus iustificatus.

Expanded text:
ries: qui Filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus thronum David patris sui, et regnabit super domum Jacob in sempiternum: et regni ejus non erit finis . Vult enim Dominus auferre de dolore animam ejus, qui dixerat: Tristis est anima mea usque ad mortem , ut crucis contumelia resurrectionis gloria temperetur. Et ostendere ei lucem, ut omnes per se videat illuminatos. Et formare intelligentia, subauditur eum, super quem descenderit spiritus sapientiae et intellectus. Et justificare justum, qui bene multis servierit; non enim venit ut ministraretur ei, sed ut ministraret , in Petri pedibus , capparuit in carne, justificatus est in spiritu. De quo et Judas proditor confitetur: Peccavi, tradens sanguinem justum . Et uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi: multa enim passa sum hodie in somnis propter eum. Et notandum quod non justificatus sit, ut de iniquo, justus fieret. Sed justus justificatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi caput suũ reclinet. E in hoc eode
ꝓpħa. Laboraui sustinens. Qͥ a gͥ la¬
borauit: uidebit eccłias in toto orbe
consurgere. & earũ saturabit᷑ fide
deniq cũ esuriens & sitiens sedis¬
set suꝑ puteũ iacob. medũ sole tor¬
rente diem emptis cibis uti noluit.
qr ĩa samaritane. ⁊ ex euntis ad eñi
ciuitatis sẏchen. fide satiatus erat.
Iuxta que sensum dixit int̃ octo be.¬
atitudines. Beati qͥ esuriunt & siti¬
unt iustitiã. Inscientia sua id ẽ in
doctͥna. ipse uistus qui peccatum
ñ fecit. nec dolꝰ inuentus ẽ in ore
eiꝰ & seruus patris. qͥ formã serui
accepat. & dñi seruierat uoluntati.
multos iustificauit de toto orbe cre¬
dentes: Et iniquitates eoꝵ ipse por¬
tanit. quas illi portare ñ poterant:⁊
quarũ ponde oppͥmebantur. Iuxta
peccata. filiꝰ di ẽ ductus ad mort̃e.
qui pessimi & in malo diuites. dati
estis ꝓ sepultura ⁊ morte eiꝰ si uolue¬
ritis agere penitentiã. & ꝓ peccatis

Expanded text:
ut reclinet . Et in hoc eodem Propheta: Laboravi sustinens . Quia igitur laboravit, videbit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum saturabitur fide. Denique cum esuriens et sitiens sedisset super puteum Jacob , medium diem sole torrente, emptis cibis uti noluit, quia jam Samaritanae, et exeuntis ad eum civitatis Sichem fide satiatus erat. Juxta quem sensum dicebat inter octo beatitudines: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . In scientia sua, id est, in doctrina, ipse justus, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus: et servus Patris, qui formam servi acceperat, et Domini servierat voluntati, multos justificabit de tote orbe credentes. Et iniquitates eorum ipse portabit, quas illi portare non poterant, et quarum pondere opprimebantur. Juxta peccata Filius Dei est ductus ad mortem, qui pessimi, et in malo divites, dati estis pro sepultura et morte ejus, si volueritis agere poenitentiam, et pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ negastis dequo ⁊ supͣ scͥptum
ostendimꝰ. Ego testis dicit dñs:⁊ pu
er m̃s quẽ elegi. Suꝑ ipsũ stupebt̃
plurimi. cũ illiꝰ signa ꝑspexerint.
Et hinc erit maiꝰ miraculũ qr in¬
glorius erit iñt homines aspectus
eiꝰ ñ quo forme significet feditate.
s qͦd in humilitate uenerit ac
pauꝑtate. Qͥ cũ diues ẽẽt ꝓ nobis¬

Expanded text:
astis , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives e
Abbreviated transcription (Latin):
Si dederitis ꝓ peccato animam
Et uult dñs auferre a dolore ani¬
mam euꝰ ostendere ei lucẽ. & forma¬
re intelligentia: iustificare iustum
bene seruientẽ multis: & peccata eo
rum ipse portabit. Iuxta hebraiũ
hic sensꝰ est. Si posuerit ꝓ peccato a¬
nimam suam. ille qu̾e dñs contere¬
re uoluit siue mundare: uidebit se.¬
m̃ longenũ. qͦd seminauit in bona
t̃ra. de quo in eugłio scͥptum ẽ. Exiit
qͥ seminat seminare sem̃ suũ. Et ite¬
rum. Simile ẽ regnũ celors homi¬
ni qui seminauit᷑ bonũ sem̃ in agro
suo. Et uoluntas dm̃ in manu illi

Expanded text:
Si dederitis pro peccato animam Dominus uult auferre a dolore animam eius, ostendere illi lucem et formare intellectum, iustificare iustum bene seruientem pluribus; et peccrum ipse portabit. Juxta Hebraicum hic sensus est: Si posuerit pro peccato animam suam ille quem Dominus conterere voluit, sive mundare, videbit semen longaevum, quod seminavit in bona terra. De quo in Evangelio scriptum est: Exivit qui seminat seminare; et iterum: Simile est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo . Et voluntas Domini in manu illi
Abbreviated transcription (Latin):
filii ⁊ sp̃s scĩ: ut nequaquã cũ iude¬
is blasphemantib maneant. in quo¬
rũ necẽ romanꝰ paret᷑ exercitus: s
pollutos derelinquant.⁊ separent᷑
ab eis. atq mundentur qͥ portent ua¬

Expanded text:
iritus sancti : ut nequaquam cum Judaeis blasphemantibus maneant, in quorum necem Romanus paretur exercitus; sed pollutos derelinquant: et separentur ab eis atque mundentur, qui portant va
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit illũ. ⁊ donauit illi nom̃
suꝑ om̃e nom̃: qͥ loquit᷑ in psalmo.
Benedicam dñm qͥ tribuit mͥ intel¬
lectum. Et de quo dauid canit. Qr
fecit cȩlos in intellectu. Ipse ẽ enĩ
intelligentia atq sapientia qͥ pro¬
ficiebat qͥsi puer ętate. atq sapien¬
tia: de quo loquit᷑ ⁊ peceus. Ds pa¬
trum nr̃oꝵ glorificauit filiũ su¬
um iħm. quem uos quidẽ tradidistis.
& negastis ante faciẽ pilati uolen

Expanded text:
it eum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in intellectu . Ipse est enim sapientia atque intelligentia, qui proficiebat quasi puer aetate atque sapientia: de quo loquitur et Petrus: Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et neg
Abbreviated transcription (Latin):
se sequunt᷑. qͦd de uirtutib dicit᷑. in
id ẽ nec plus nec minꝰ s omĩa tempe¬
rata. Porro in uiciis uniu̾isa contͣria
st̃: ut pauor audaciȩ. impietati su¬
ꝑstitio. luxuria parcitati. Ecce in¬
telliget seruus m̃s. ⁊ exaltabitur.
In eleuabit᷑. ⁊ sublimis erit ualde.
Sic̃ obstupuer̃t suꝑ te mubdosicin

Expanded text:
se sequuntur: quod de virtutibus dicitur, in se sequuntur: quod de virtutibus dicitur, in id est, nec plus nec minus, sed omnia temperata. Porro in vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, 612 et elevabitur et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt super te mu
Abbreviated transcription (Latin):
gła enumerat: Loricã iusticiȩ ⁊ chy peũ
fidei. & galeã salutarẽ: gladium
sp̃s. qͥ int̾pretatur u̾bũ di adhec ad¬
dit cingulũ ueritatis. ⁊ calciatos pe¬
des in p̃paratione eugłii pacis. Et
in alio loco. Deponentes gͦ tenebrarũ¬
oꝑa. induam᷑ arma lucis. Sequitur.
non in tumultu exibitis: nec in fuga
ꝓꝑabitis. Neq enĩ ut uicti de ierłm. ẜ.
ut uictores recessert. ut qui cotidie p̃di¬
cantes intemplo eugłm dĩ multa mi¬
lia iudeoꝵp xp̃i fidei subiecerant. etĩa
mundũ illiꝰ eugłio subiugarent. Pre-¬
uium enĩ habebant duc̃ẽ qͥ congrega¬
ret eos. dm̃ isrł:. hoc ẽ de orbe t̾rarum
unũ gregem faceret ut impleretur
illud qͦd dñs in eugłio ad patrem loqͥt᷑.
da ut sic̃ ego ⁊ tũ unum sumꝰ. sic isti
in nobis unum fint: ut eodem sensu.
⁊ eadẽ sententia. repugnantia int̾ se
uicia atq contraria deserentes. unã
app̃henderent solamq turtutẽ. Neq
enim uicia & ꝑturbationes in mc̃e

Expanded text:
loricam justitiae, et clypeum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, qui interpretatur verbum Dei. Ad haec addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio loco: Deponentes ergo opera tenebrarum, induamur arma lucis . Sequitur: Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Neque enim ut victi de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut qui quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judaeorum Christi fidei subjecerant, etiam mundum illius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, Deum Israel, hoc est, de orbe terrarum unum gregem faceret, ut impleretur illud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. Neque enim vitia et perturbationes invicem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i dñs nr̃ iħis xp̃s. ñ uenit in iactan¬
tia suꝑbie. cũ possit omĩa: s in hu¬
militate. in tantum ut u̾beratus
ad ministrũ sacerdotis responderit:
simale locutus sum argue de peccato.
sin autẽ bene qͥd me cẽbis. habens duo.
dirent. Iste asꝑget gentes multas:
mundans eas sanguine suo. ⁊ in bap¬
tismate d̃i consectans seruituti. Suꝑ
ipsum continebt̃ reges os suũ: pͥnci¬
pes scłi. quoꝵ om̃is sapientia. crucis

Expanded text:
t in jactantia superbiae, cum possit omnia, sed in humilitate. Intantum ut verberatus a ministro sacerdotis, responderit: si male locutus sum, argue de peccato; sin autem bene, quid me caedis ? habens duodedirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes s
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ romanis tradidit ds̃. & et̃ne
subiecerit seruituti. Iste ꝓ euiꝰ se¬
pultura ⁊ morte. impii diuitesq
st̃ traditi iniquitate ñ fecit: nec
dolus muentus ẽ in ore eiꝰ Qa de
nullo penitus hominum intelligi
pot. ut nec oꝑe nec sermone pecca¬
uerit. dicente scͥptura. nemo mundꝰ
a sordib. nec si uniꝰ quidẽ diei fu̾it
uita eiꝰ. .⁊. om̃s sic̃ on es erratumꝰ. unꝰ¬
quisq in uiã suã declinauit: nͥ de d

Expanded text:
sionem Romanis tradiderit Deus, et aeternae subjecerit servituti. Iste pro cujus sepultura et morte, impii divitesque sunt traditi, iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum 620 intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Et, omnes sicut oves erravimus, unusquisque in
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulꝰ apłs de se: qͣndo inquit pla¬
cuit do. qui separauit me de ut̾o ma¬
tris meȩ. ut reuelaret filium suũ in
me. Qͦd autem cunctis gentib om̃s
t̾re t̾minos copulauit qͥ uisuri ft̃ sa¬
lutare dĩ. illud ostendit. qͦd ⁊ in alio
loco dicit᷑. Conu̾timini ad me ab ex¬
tremis t̃rȩ. & salui eritis. Et ꝑ iere¬
miã. Ad te gentes uenient ab extre¬
mis t̾rȩ. & it̾um. Recordabunt᷑ ⁊ coi

Expanded text:
Et Apostolus Paulus de se : Quando, inquit, placuit Deo, qui separavit 610 me de utero matris meae, ut revelaret Filium suum in me. Quod autem cunctis gentibus omnes terrae terminos copulavit, qui visuri sunt salutare Dei, illud ostendit quod et in alio loco dicitur: Convertimini ad me ab extremis terrae, et salvi eritis ; et per Jeremiam: Ad te gentes venient ab extremis terrae ; et iterum: Rec
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̾ intelligitur. Aut enĩ reuelat
pat̾ brachiũ sc̃m suũ cunctis gentib: aut
filiꝰ reuelat fortitudinẽ suã de quo scͥp¬
tum ẽ. Uirtus enĩ ab eo egrediebat᷑. ⁊
sauabat om̃s. Et it̾um. Sensi uirtutẽ exis¬
se de me: quȩ sanauit emorroissã. Qͦd̃
aut̃e filiꝰ di patris dext̾a appellet᷑. ⁊ bra¬
chium: muita st̃ testimonia. e quibꝰ pau
gentes sꝑabunt. de quo ⁊ iacob ait Hic
erit expectatio gentiũ. Et octogesi¬
mꝰ octauus psalmꝰ. Tuũ brachiũ cũ
potentia hoc brachio eduxit dñs
popłm isrł. de t̾ra egipti : de quo⁊¬

Expanded text:
pliciter intelligitur. Aut enim revelat Pater brachium suum cunctis gentibus, aut filius revelat fortitudinem suam. De quo scriptum est: Virtus enim ab eo egrediebatur et sanabat omnes . Et iterum: Sensi virtutem exisse de me quae sanavit haemorrhousam . Quod autem Filius Dei, Patris dextera appelletur et brachium, multa sunt testimonia, e quibus paugentes sperabunt . De quo Jacob dicit: Hic erit exspectatio gentium . Et octogesimus octavus psalmus: Tuum brachium cum potentia. Hoc brachio eduxit Dominus populum Israel de terra Aegypti. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
uelauit dñs brachiũ sem̃ suũ in con¬
spectu cunctatũ gentiũ. ⁊ uidebuñ
om̃s fines t̃re salutare dinr̃i. Ducto
in captiuitatẽ popło iudeoꝵ ⁊ urbe
succensa: aut rarus erat in ierłm. aut
nullus habitator. Postqͣm autẽ qͥ pͥ
loquebat᷑ in ꝓpħis. ⁊ ꝗͦd erat in pͥncipio
apud dm̃ ds uerbũ. habitauit in nobis
& caro factus ẽ. instaurata st̃ deserta
ierłm. ⁊ uenit ille de quo scͥptum est.
hic edificabit ciuitat̾e mea ⁊ captiui¬
tatẽ popłi mei reducet: ut nequaquam
plangatur a ieremia. quom fedet sola
ciuitas q̃ erat plena popłis. facta ẽ qͣsi
iudua q̃ erat multiplicata ingentib:
s audiat dauid canentẽ. In conu̾tendo
dñs captiuitat̾e syon. facti sumꝰ sic̃ coi¬
solati. & pꝰ paululũ. facti sumꝰ letantes.

Expanded text:
velabit Dominus brachium sanctum suum in conspectu cunctarum gentium. 609 Et videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Ducto in captivitatem populo Judaeorum, et urbe succensa, aut rarus erat in Jerusalem, aut nullus habitator. Postquam autem qui prius loquebatur in Prophetis, et erat in principio apud Deum, Deus Verbum habitavit in nobis, et caro factus est, instaurata sunt deserta Jerusalem; et venit ille de quo scriptum est: Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet: ut nequaquam plangatur ab Jeremia: Quomodo sedet sola civitas quae erat plena populis: facta est quasi vidua quae erat multiplicata in gentibus ; sed audiat David canentem, In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus tamquam consolati .
Abbreviated transcription (Latin):
ret cęso mȩt̾num. Qͦdq iungitur
ꝓpt̃ scelus popłi mei ꝑcussi eum. fiuie
ixta lxx. ab iniquitatib popłi mei
ductus ẽ ad mortem: duplicem sensũ
habet. Aut enĩ ꝑsecutores :⁊ sceleratos
popłi sui sua morte ꝑcussit: aut ꝓpt̃
magiitudinẽ peccatoꝵ popłi quẽ
semꝑ peculiarem habuit. ductus¬
ẽ ad mortẽ. ut illos sua morte ad ui
tam reuocaret. Ipse dedit impios
ꝓ sepultura sua. & dinitẽ ꝓ morte
sua. sine pessimos ꝓ sepultura ciꝰ. &
diuites ꝓ morte eiꝰ. utrumq popłm

Expanded text:
ret in aeternum. Quodque jungitur, Propter scelus populi mei percussit eos; sive, juxta LXX, ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem, duplicem sensum habet. Aut enim persecutores et sceleratos populi sui, sua morte percussit: aut propter magnitudinem peccatorum populi, quem semper peculiarem habuit, ductus ad mortem est, ut illos ad vitam sua morte revocaret. Ipse dedit impios, pro sepultura sua; et divitem, pro morte sua. Sive pessimos, pro sepultura ejus; et divites, pro morte ejus: utru
Abbreviated transcription (Latin):
nos. qͣm speciosi pedes ȩuangłirantiũ
bona. euangłirantiũ pacẽ: apłos in¬
telligi uolens. quors dñs lauit pe¬
des. ut mundi ⁊ pulchri ẽẽnt ad p̃¬
dicandũ. ⁊ in toto orbe discurrerent.
breuiq doctrina xp̃i implerent
tudinẽ. Si tempꝰ: illi aptabitur.
Tempore oportuno audiuite:⁊ in
die salutis aduitor tui fui. Unde
infert apłs. Ecce nc̃ tempꝰ acceptabi¬
le: ecce nc̃ dies salutis. O portuno eñĩ
tempore ꝓ cunctis sanguinẽ fudit:
qͣndo omnes declinau̾ant. simul inu¬
tiles facti erant. ñ erat qͥ faceret bonũ.
ñ eratusq ad unum : ut ꝓ om̃ib gusta

Expanded text:
m speciosi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem : Apostolos intelligi volens, quorum Dominus lavit pedes , ut mundi et pulchri essent ad praedicandum, et in toto orbe discurrerent, brevique doctrina Christi implerent tudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Opportuno enim tempore pro cunctis sanguinem fudit: quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti erant. Non erat qui faceret bonum, non era
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ pacis. euangłitantes bona: qr au¬
ditã faciã salutẽ meã dicens. Sẏow
regnauit ds tuus. Uox custodientiũ
te exaltata ẽ. ⁊ uoce simul letabunt᷑.
qr ocłi ad ocłos uidebunt. qͣndo miser¬
tus fuerit dñs syon. Con sequent̾ de
eo qui supͣ dixerat. ego ipse qui loque¬
bar ecce adsum. nc̃ ꝓpħa testatur.
qͦd ipse suꝑ montes euangłm p̃dica
de ad eũ in psalmis dicitur. Illumi¬
nans tu mirabilit̾ de montib et̾¬
nis. Hic annuntiauit. ⁊ p̃dicauit
pac̃e his qui erant longe. id ẽ genti
lians do: de quo sub nomine salomo¬
nis in psalmo canit᷑. Oriet᷑ in dieb eiꝰ
iusticia. ⁊ multitudo pacis. donexc
auferat᷑ luna. Et in hoc eodẽ ꝓpħa
de puero qui natus ẽ. ⁊ de filio qͥ da¬
tus ẽ nob̃. cuiꝰ pͥncipatus in humero
eiꝰ ⁊ uocatur magni consilii angłs.
pꝰ reliqͦ dicit᷑. Et pacis eiꝰ ñ erit ter¬
minꝰ. Ipse enĩ ẽ pax nr̃a qͥ pacificauit
omia ꝑ sanguinẽ crucis sue in celo

Expanded text:
ditum pacis, evangelizantis bona: quia auditam faciam salutem meam, dicens: Sion regnabit Deus tuus. Vox custodientium te exaltata est, et voce simul laetabuntur, quia oculi ad oculos videbunt, quando misertus fuerit Dominus Sion. Consequenter de eo qui supra dixerat: Ego ipse qui loquebar, ecce adsum, nunc Propheta testatur quod ipse super montes Evangelium praedicarde ad eum in Psalmis dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Hic annuntiavit et praedicavit pacem his qui erant longe, id est, gent reconcilians Deo, de quo sub nomine Salomonis in psalmo canitur: Orietur in diebus ejus justitia, et multitudo pacis, donec auferatur luna . Et in hoc eodem Propheta de puero qui natus est, et de filio qui datus est nobis, cujus principatus in humero ejus, et vocabitur magni consilii Angelus, post reliqua dicitur : Et pacis ejus non erit terminus. Ipse est enim pax nostra, qui pacificavit omnia per sanguinem crucis suae in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
brabit tͥ. It uł ab angło. uł ab ȩũã¬
gelista tantum. natiuitatis huiꝰ sa¬
cram̃ta dicantur. cuiꝰ narrator raris¬
simus ẽ. scdm illud. Quis sapiens ⁊
intelliget hec. intelligens ⁊ cognos¬
cet ea : Sin autẽ prucdens lector taci¬
ta cogitatione responderit. ⁊ quom
scͥptum ẽ. nemo nouit filium nͥ pat̃.¬

Expanded text:
brabit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evanbrabit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evangelista tantum nativitatis hujus sacramenta dicantur. Cujus narrator rarissimus est, secundum illud: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Sin autem prudens lector tacita cogitatione responderit: Et quomodo scriptum est: Nemo novit Filium nisi Pat
Abbreviated transcription (Latin):
eio. ad patrẽ uictor ascendit: siue
qͦd uidex omĩum iuidicii ñ reppere¬
rit ueritatẽ. s absq ulla culpa. se¬
ditione iudeorum. ⁊ pilati uoce
damnatus sit. Unde admirat᷑ ꝓpħa.
qͦd omium d̾s se tradidit passioni:
de quo paulꝰ loquit᷑. Si enĩ cognouis¬
sent: nunqua dñm głe crucifixis¬
sent. Sequitur. Genẽrationẽ eiꝰ qͥs
enarrabit. Qͦd duplicit̃ intelli¬
gitur. Aut enim de duunitate eiꝰ
accipiendum ẽ. qͦd impossibile sit
diuinȩ natiuitatis nosse mysteria.
de qua ipse loquitur in ꝓu̾biis. ante
om̃s colles generauit me iuxta il¬
lud qͦd alibi legimꝰ qͥs cognouit sen¬
fum dñi aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit.
id ẽ nullus: aut de partu uirginis.
qͦd difficult̃ possit exponi. deniq
cũ Mariȩ diceret᷑ ab angło. concipi¬
es & paries filiũ illa respondit. Un de
mͥ hoc. qr uirum ñ cognomi Cui
rursum angłs. Sp̃s inquit sc̃s ue¬
niet suꝑ de:ͦ⁊ uirtus altissimi obũ¬

Expanded text:
io ad Patrem victor ascenderit; sive quod judex omnium, judicii non repererit veritatem; sed absque ulla culpa, seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus sit. Unde admiratur Propheta, quod omnium Deus se tradiderit passioni. De quo Paulus loquitur: Si enim credidissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Sequitur: Generationem ejus quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur: aut enim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria; de qua ipse loquitur in Proverbiis: Ante omnes colles generavit me ; juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini: aut quis consiliarius ejus fuit ? id est, nullus; aut de partu Virginis, quod difficulter possit exponi. Denique cum Mariae diceretur ab Angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi? Cui rursum Angelus: Spiritus, inquit, sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obum
Abbreviated transcription (Latin):
detis bona: ⁊ delectabit᷑ in bonis
⁊ salutẽ omĩb annuntiauit. qͣm ipse
mortali corpore. ut õbediatis desidiis
eiꝰ. Et de peccatorib scribens. mors
inquit regnauit ab adam usq ad mo¬
ysen. Qdq sequitur. uox specula¬
tors tuor siue custodũ. apłos signi¬

Expanded text:
itur in bonis d salutem omnibus nuntiavit, quam ipse mortali corpore, ut obediatis desideriis ejus . Et de peccatoribus scribens: Mors, inquit, regnavit ab Adam usque ad Moysen . Quodque sequitur: Vox speculatorum tuorum, sive custodum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
chum alteram egiptum. a latronib util¬
nera plura suscepit: dicit᷑ ad eũ. Et nc̃
quid uobis ẽ hic. Quid in t̾̃ra ⁊ in ec¬
clesia di. uos eẽ simulatis qͥ studio om̃iq
desidio descenditis in egyptum: ⁊ ab
assiriis possidemini. captiuiq estis:
Ululare magis ac lugere debetis. qr
blasphemat᷑ in gentib. Quib ⁊ i ie¬
rechiele dicit᷑ Contaminastis nom̃ me
coram hominib. ut uideant bona o¬
ẽ in celis: sic econtrario eũ mala oꝑa

Expanded text:
cho, alteram Aegyptum, a latronibus vulcho, alteram Aegyptum, a latronibus vulnera plura suscepit, dicitur ad eum: Et nunc quid vobis est 606 hic? quid in terra et in Ecclesia Dei vos esse simulatis, qui studio atque omni desiderio descendistis in Aegyptum, et ab Assyriis possidemini, captique estis: et ululare magis ac lugere debetis; quiblasphematur in gentibus? quibus in Ezechiele dicitur: Contaminastis nomen mecoram hominibus, ut videant bona oest in coelis : sic e
Abbreviated transcription (Latin):
In omnẽ enĩ t̾ram exuiit sonꝰ eoꝵ: &
in t̾minos orbis t̾iba eoꝵ. Et. in om̃i
loco do offert᷑ incensũ ⁊ hostia mun¬
da: qͣndo ꝓpħicus sermo cõpletus ẽ.
Recordab̾unt᷑ ⁊ redibunt ad dñm õs
nȩ popłi. Porꝑo uixta anagogen hoc
possumꝰ dicere: qͦd descendit in egyp¬
tum huiꝰ scłi popłs di ꝓpͥa uoluntate.
qͣndo amator magis uoluptatũ qͣm
di ẽ: et ñ audit illud ꝓpħicum. Ue qui
descendt̃ in egiptum ad auxiliũ. Qui
cũ uiciis fuerit delinitus. ⁊ habita¬
u̾it in loco aquarũ ⁊ fluminũ qui
castitatis ñ habet siccitatẽ. tc̃ uioleu¬
t̃ tradet᷑ assiriis. ut dñentur ei qͥ eũ
pꝰ ea in peccato arguant. atq conuin¬
cant. Ipsi st̃ enĩ ⁊ imnici ⁊ uindices:
de quib loquit᷑ ad isrł. Et ñc qͥd tͥ
ẽ ⁊ ie egypti : ut bibas aqũa gyon:
Et qͥd tͥ ẽ ⁊ uiȩ assiriors : ut bibas
aquas fluminũ Q gͥ descendit
in egyptum. ⁊ de excelso ierłm ad
humiliora dllapsus ẽ. uadensq ieri¬

Expanded text:
 enim terram exivit sonus eorum, et in terminos orbis verba eorum . Et in omni loco Deo offertur incensum, et hostia munda , quando propheticus sermo completus est: Recordabuntur et redibunt ad Dominum onae populi. Porro juxta anagogen hoc possumus dicere, quod descendat in Aegyptum hujus saeculi populus Dei propria voluntate, quando amator magis voluptatum quam Dei est, et non audit illud propheticum: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium . Qui cum vitiis fuerit delinitus, et habitaverit in loco aquarum et fluminum, qui castitatis non habet siccitatem: tunc violenter tradetur Assyriis, ut dominentur ei, qui eum postea in peccato arguant atque convincant. Ipsi sunt enim et inimici et vindices, de quibus loquitur ad Israel: Et nunc quid tibi est et viae Aegypti, ut bibas aquam Geon: et quid tibi est et viae Assyriorum, ut bibas aquam fluminum . Qui igitur descendit in Aegyptum, et de excelso Jerusalem ad humiliora delapsus est: vadensque Jeri
Abbreviated transcription (Latin):
bis peccatũ factus ẽ. Et sic̃ agnꝰ cum
ducitur ad iuctimã ñ repugnat: sic
ille passus ẽ uoluntate. ut destrueret
eum qui mortis habebat imꝑium. hu¬
milians se usq ad morte. ⁊ mortẽ cru¬
eis. hic agnꝰ ẽ in euiꝰ tipo immolaba¬
t᷑ agnꝰ: cuiꝰ cruor litus inpostibꝰ ext̾¬
minatorẽ fugabat egipti. Qͥ ñ solũ
sanguine suo nos redemit: s ⁊ lanis
oꝑuit. ut algentes infidelitate. sua
ueste calefaceret. & audiremꝰ apłm nob̃
loquentem. Quotqͦt in xp̃o baptizati
estis: xp̃m indiustis. Et in alio loco.

Expanded text:
bis peccatum factus est . Et sicut agnus cum bis peccatum factus est . Et sicut agnus cum ducitur ad victimam, non repugnat: sic ille passus est voluntate, ut destrueret eum qui mortis habebat imperium , humilians se usque ad mortem, et mortem crucis . Hic agnus est, in cujus typo immolabatur agnus, cujus cruor linitus in postibus exterminatorem fugabat Aegypti ; qui non solum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit, ut algentes infidelitate, sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum nobis loquentem: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Et in alio loco:
Abbreviated transcription (Latin):
dabo pessimos ꝓ sepultura eiꝰ ⁊ diui¬
tes ꝓ morte illiꝰ qr iniquitat̃e ñ fecit
neq dolũ in ore suo: ⁊ dñs uult mun¬
dare eũ a plaga. Hoc testimoniũ c̃
in actib apłors regine candacise.¬
unuchus reda ueheret᷑. ⁊ legens ñ
intelligeret int̾ptante philippo
suꝑ passione ⁊ nomine Saluatoris
intellexit. Et statim baptitatus in
agni sanguine quẽ legebat. uir me¬
ruit appellari: & apł̃s genti ethiopũ
missus ẽ. Qͥ gͥ oblatus ẽ pilato. qr ip¬
se uoluit. ⁊ ñ respondit. ut patibulũ
ꝓ nob̾ dãpnatus ascendet: ipse sic̃ o
liis ad occisionẽ ductus ẽ. ⁊ quasi ag¬
nꝰ corã tondente obimutuit. Etenĩ
ioħs baptista monstrabat diceis. Ecce agnus
cłi: ecce qͥ tollit peccata mundi. Qͥ ⁊
in apocalypsi ioħ̾is ergłiste agnꝰ oc¬
cisꝰ sepe memorat᷑: qui de se ip̃so loqͥ¬
tur in ieremia. Ego autẽ sic̃ agnꝰ inno¬
cens. ⁊ ductus sum ad uictimã ⁊ nes¬
ciebã. Cũ enĩ nesciret peccatum: ꝓ no¬

Expanded text:
mos pro sepultura ejus, et divites pro morte illius. Quia iniquitatem non fecit, neque dolum in ore suo: et Dominus vult mundare eum a plaga. Hoc testimonium, cum in Actibus Apostolorum reginae Candacis Eunuchus rheda veheretur , et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris, intellexit, et statim baptizatus, in agni sanguine quem legebat, vir meruit appellari, et Apostolus genti Aethiopum missus est. Qui igitur oblatus est Pilato, quia ipse voluit; et non respondit, ut patibulum pro nobis damnatus ascenderet, ipse sicut ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente obmutuit. Etenim s , quem Joannes Baptista monstrabat, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Qui et in Apocalypsi Joannis Evangelistae, agnus occisus saepe memoratur . Qui de seipso loquitur in Jeremia . Ego autem sicut agnus innocens, et ductus ad victimam, nesciebam. Cum enim nesciret peccatum, pro no
Abbreviated transcription (Latin):
te in deut̾onomio moy se. In septua¬
ginta animab descender̃t patres
tuu in egyptum: & ab assiriis capti
ui iuolent̃ abducti sc̃. Unde dicit᷑
certe ad angłicas potestates. ⁊ p̃fides
templi angłos. loquit᷑ d̾s qͥd hic fa¬
citis.: Cur ñ relinquitis popłm blas¬
phemantẽ. Qͦd ⁊ iosephus refert.
aꝑtis repente ianuis tẽpli ⁊ spon¬
te reseratis. quas multi homines uix¬
claude poterant. uocem de abditis tẽ¬
pli exisse dicentiũ. Transeamꝰ ex his
sedib. In quo considanda sermonũ
ꝓprietas: qͥd ñ dixerint recedamꝰ s
transeamꝰ ad popłm gentiũ. Un¬
de ⁊ uelũ templi a sũmo usq deor¬
sum scissum ẽ in duas partes. ut om̃s
iuideoꝵ cerimonie panderent᷑. ⁊ ex
eo tẽpore ĩpleret᷑. qͦd in hoc eodẽ ꝓpha
dicitur. Ex syon egrediet᷑ lex. ⁊ uer

Expanded text:
te in Deuteronomio Moyse: In septuaginta animabus descenderunt patres tui in Aegyptum : et ab Assyriis captivi 605 violenter abduccerte ad Angelicas potestates, et praesides Templi Angelos loquitur Deus: Quid hic facitis, cur non relinquitis populum blasphemantem? quod et Josephus refert : apertis repente januis Templi, et sponte reseratis, quas multi homines claudere vix poterant, vocem de adytis Templi exisse dicentium: Transeamus ex his sedibus. In quo consideranda sermonum proprietas, quod non dixerint, recedamus, sed transeamus ad populum gentium. Unde et velum Templi a summo usque deorsum scissum est in duas partes, ut omnes Judaeorum caeremoniae panderentur, et eo tempore impleretur, quod in hoc eodem Propheta dicitur: Ex Sio
Abbreviated transcription (Latin):
płos. gr̃a uob̾ ⁊ pax. Non enĩ obme¬
rita.s ob gram ⁊ fidẽ xp̃i. d̾o recon¬
ciliati sumꝰ Animȩ quoq dicit᷑. q̃ in¬
ciors polluta sordib candorẽ pristine
conu̾sationis amiserat: ut exctitiat pul¬
uerem cũ apłis. qͥ adhesit pedib eiꝰ neq
enĩ fieri poterat. ut q̃ ꝓstrata subiece¬
rat ceruices suas foris tͣnseuntib. &
media t̾rȩ sociauerat. dixeratq humi¬
liata ẽ in puluere anima mea. adhesit
t̃rȩ uent̃ m̃s: ñ imaginẽ t̾reni acciꝑet:
do placere ñ possunt: Non qͦ carnis na¬
tura dãpnetur. cuiꝰ conditor ds̃ ẽ. &
in qua plurimi placuer̃t do regnantq
cũ xp̃o: s quo oꝑa carnis repudient᷑.
de quib idem apłs loquitur. Ego au¬
tem carnalis sum. uenundatus sub
peccato. Deniq ⁊ ad huiꝰcemodi homi¬
nes dicit. UYbi autẽ xelꝰ ⁊ emulatio
in uobis ẽ. ñne carnales estis ⁊ scđm¬

Expanded text:
Non enim ob meNon enim ob merita, sed ob gratiam et fidem Christi Deo reconciliati sumus. Animae quoque dicitur, quae vitiorum polluta sordibus, candorem pristinae conversationis amiserat, ut excutiat 603 pulverem cum Apostolis, qui adhaesit pedibus ejus . Neque enim fieri poterat, ut quae prostrata subjecerat cervices suas foris transeuntibus: et media terrae sociaverat, dixeratque: Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit terrae venter meus , non imaginem terreni acceperit.  placere Deo non possunt . Non quo carnis natura damnetur, cujus conditor Deus est, et in qua plurimi placuerunt Deo, regnantque cum Christo: sed quo opera carnis repudientur, de quibus idem Apostolus loquitur: Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato . Denique ad hujuscemodi homines dicit: Ubi autem zelus et aemulatio in vobis est, nonne carnales estis,
Abbreviated transcription (Latin):
de ierłm. solue uinculũ collitui cap¬
tiua filia syon: qr hȩc dicit dñs. Gratis
uenundati estis: ⁊ sine pecunia redime¬
mini. N equa qͣm ad ierłm id ẽ ad ru¬
inas lapidũ illiꝰ ⁊ cineres ac fauillas.
filia nominet᷑. sequens u̾sꝰ ostendit.
in quo ait. Solus uincula colli tui
captiua filia sion. Uere enĩ captiuus
ẽ popłs iudeors: qui usq hodie nabu¬
chodonosor portat uigũ ⁊ peccators
ac blasphemiarũ suarũ strictus ẽ fu¬
nib. Qͥ gratis ẽ uenundatus: & nicħ
recte egit. aut dignũ ꝓpt̃ qͦd possit re
dimi. Cui ⁊ supͣ dicit᷑. Ecce in peccatis
ur̃is uenundati estis: & in iniquitati¬
b ur̃is dimisi matr̃e ur̃am. Causasq
reddit cur uenu̾ndati sint. cur abiecti:
idco errori ⁊ demonib eos traditos:
qr ñ audier̃t clamantẽ. uenite ad me
om̃s qͥ laboratis & honerati estis. Re¬
diment᷑ autẽ qͥ uolueruit crede. ne-¬
qua quã argento ⁊ pecunia s p̾ci¬
oso xp̃i sanguine. ut audiant ꝑ a

Expanded text:
Solve vinculum colli tui, captiva filia Sion. Quia haec dicit Dominus: Gratis venundati estis, et sine pecunia redimemini. Nequaquam ad Jerusalem, id est, ad ruinas lapidum illius, et cineres ac favillas Pfilia nominetur, sequens versus ostendit, in quo ait: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Vere enim captivus est populus Judaeorum, qui usque hodie Nabuchodonosor portat jugum, et peccatorum ac blasphemiarum suarum strictus est funibus: qui gratis est venditus, et nihil fecCui et supra dicitur: Ecce peccatis vestris venundati estis: et in iniquitatibus vestris dimisi matrem vestram. Causasque reddit, cur venundati sint, cur abjecti. ideo errori et daemonibus eos traditos, quia non audierant clamantem: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis . Redimentur autem qui voluerint credere, nequaquam argento et pecunia, sed pretioso Christi sanguine, ut aud
Abbreviated transcription (Latin):
clamarent. crucifige crucifige talẽ:
de quib ⁊ aute iam dixerat Ipse dñs
ueniet cũ seniorib popłi. ⁊ cum pͥn¬
cipib ei. Uos autẽ quare succendistis
ad eos. Propt̃ uos semꝑ nom̃ meũ blas¬
phematur in gentib. Et sciendum
qͦd in gentib ũ habeat᷑ in hebreo:
s ab solute. nom̃ meũ iugĩt blasphe¬
mat᷑ ut subaudiat᷑ in synagogis ur̃is:
qͥ dieb ac noctib blasphemant sal¬
uatorẽ. ⁊ sub nomine ut sepe iã di¬
xi nararenor. ter in die in xp̃ia¬
nos congerunt maledicta. Illisita¬
q blasphemantib & maledicentib
dño. popłs eiꝰ de quo crebro ia dic¬

Expanded text:
clamarent: Crucifige, crucifige talem . clamarent: Crucifige, crucifige talem . De quibus et ante jam dixerat: Ipse Dominus veniet cum senioribus populi et cum principibus ejus. Vos autem quare succendistis ad eos: Propter vos semper nomen meum blasphematur in gentibus. Et sciendum quod, in gentibus, non habeatur in Hebraeo, sed absolute, nomen meum jugiter blasphematur, ut subaudiatur, in synagogis vestris: qui diebus ac noctibus blasphemant Salvatorem, et sub nomine, ut saepe dixi, Nazarenorum, ter in die in Christianos congerunt maledicta. Illis itaque blasphemantibus et maledicentibus Domino, populus ejus de quo crebro jam dic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in assyrios uiolent̃ abducti ft̃. Et
nẽ quid estis hicͦ. hec dicit dñs. Qͥ a
m̃ meũ in die illa: qr ego ipse qͥ lo¬
quebar adsum. Arguit popłm
iudeor.⁊ uentura p̃dicit. qͦd qͥ uo¬
luntate sua in iacob descendit ad
egyptios. ⁊ t̃epore necessitatis ac
famis peregrinatꝰ ẽ in t̾ra gessen: po¬
stea ab assỹriis quos in nullo leserat
calũpniã sustinuerit. ⁊ in babylo¬
ñe captiuitate tͣnslatus sit. Un de
infert. Et nc̃ qͥd mͥ ẽ hic. dicit dñs:
Et ẽ sensꝰ. Nichil habeo reliqui ꝓpt̃
qͦd in hac regione ꝑmaneã. de qua
popłs m̃s ablatus ẽ gratis. ⁊ uen¬
ditus peccatis suis: ⁊ quasi orpe. rete
cõp̃hensꝰ: uł uirib romanors. uel
diaboli laqueis quib uinctus huc¬
usq recinet᷑ Ut autẽ ista pate¬
renti dũatores eoꝵ ac magistri
iniq eger̃t qui iuxta syminachũ ⁊
theodotionẽ ululabunt: iuxta aqͥlã
Ipsi enĩ ft̃ qui adu̾sum saluatorẽ po¬
puilũ concitauert̃. ut consona uoce

Expanded text:
Assyrios violenter abducti sunt; et nunc quid erit hic, dicit Dominus? Quia men meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, adsum. Arguit populum Judaeorum, et ventura praedicit. Quod qui voluntate sua in Jacob descendit ad Aegyptios, et tempore necessitatis ac famis peregrinatus est in terra Gessen : postea ab Assyriis, quos in nullo laeserat, calumniam sustinuerit; et in Babylonem captivitate translatus sit . Unde infert: Et nunc quid mihi est hic, dicit Dominus? Et est sensus: nihil habeo reliqui propter quod in hac regione permaneam, de qua populus meus ablatus est gratis, et venditus peccatis suis, et quasi oryx rete comprehensus, vel viribus Romanorum, vel diaboli laqueis, quibus vinctus hucusque retinetur. Ut autem ista paterentur, dominatores eorum ac magistri inique egerunt; qui juxta Symmachum et Theodotionem, ululabunt; juxta Aquilam, Ipsi enim sunt qui adversum Salvatorem populum concitarunt, ut consona voce
Abbreviated transcription (Latin):
abit ueritatẽ tuã: ut soluant᷑ uincła
colli nr̃i:⁊ nequa quã audiamꝰ. neru
ferreus collũ tuũ s cũ sponsa mere¬
am᷑ audire. Quã pulchte st̃ genȩ tue
sic̃ turturis. collũ tuũ sic̃ monilia.
Et iterũ. Circũdedi armillas manib
tis. ⁊ monile collo tuo. Ut graui o¬
nere lib̃ati. ⁊ recipientes ornam̃ta
pͥstiua. captiui ẽẽ cessemꝰ. redẽpti ab
eo qͥ uenit p̃dicare captiuis remissi¬
one ⁊ de quo scͥptum ẽ. hic edificabit
ciutatẽ meã: ⁊ captiuitatẽ popłimei
reducet. ñ cũ p̃cio. neq cũ munerib
Cui sensui ⁊ petrus apłs congruit.
Scientes qm̃ ñ corruptibilib auro et
argento redẽti estis deuana ur̃a con¬
u̾satione a patrib tradita. s sangui

Expanded text:
eritatem tuam , ut solvantur vincula colli nostri; et nequaquam audiamus: nervus ferreus collum tuum; sed cum sponsa mereamur audire: Quam pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis: collum tuum sicut monilia . Et iterum: Circumdedi armillas manibus tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes ornamenta pristina, captivi esse cessemus: redempti ab eo, qui venit praedicare captivis remissionem. Et de quo scivitatem meam, et captivitatem populi mei reducet, non cum pretio neque cum muneribus. Cui sensui et Petrus Apostolus congruit: Scientes quoniam non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana vestra conversatione, patribus tradita
Abbreviated transcription (Latin):
sum uos m̃tientes. Sic̃ enĩ uestim̃tũ
nȩ atinea deuorantur. sic om̃e ꝑse-¬
sibit. Unde ⁊ apłi głabantur. qͦd dig¬
ni essent habiti ꝓ dño pati contume¬
lias. Głabant᷑ aut̃e qͦd salus ac iusti¬
cia dñi q̃ eis uictoriã & p̃mia reꝓmi¬
serat idest dñs atq saluator ꝑmane¬
at inet̾num: siue inutiraq generati¬
one pͥoris popłi & posterioris. qui ad¬
uentũ illiꝰ receꝑunt. de quo ⁊ supra
dicitur. ꝓpe ẽ iustus m̃s: egressus :
saluator m̃s. Consurge consurge.

Expanded text:
rsum vos mentientes . Sicut enim vestimentum nae a tinea devorantur: sic omne persesibit. Unde et Apostoli gloriabantur, quod digni essent habiti pro Domino pati contumelias . Gloriabantur autem, quia salus et justitia Domini, quae eis victoriam et praemia repromiserat, id est, Dominus atque Salvator permaneat in aeternum, sive in utraque generatione prioris populi et posterioris, qui adventum illius receperunt, de quo et supra dicitur: Prope est justus meus, egressus est salvator meus. Consu
Abbreviated transcription (Latin):
multa milia credidunt de ideis. ⁊ re¬
liquiȩ saluȩ facte st̃. Eadẽ ⁊ de eccłia
possumꝰ dicere. Quȩ uisio pacis ⁊ spe¬
cula. si in heresim corruerit: iubetur
exire: & pͥstine fidi ornam̃ta suscipere.
Et si fũit suscitata: sc̃itatis er⁊ conti¬
nentie p̃mia ꝓmittuntur: ut ueqͣqͣm
ꝑ eam tuseat incircũcisus & in mundꝰ.
Qͦd ñ ad carnis circũcisionẽ atq p̃puci¬
um. s ad oꝑum immunditiã sine mun

Expanded text:
unt de Judaeis, et reliquiae salvae factae sunt. Eadem et de Ecclesia possumus dicere, quae visio pacis et specula, si in haeresim corruerit, jubetur exire et pristinae fidei ornamenta suscipere. Et si fuerit suscitata, sanctitatis ei et continentiae praemia promittuntur, ut nequaquam per eam transeat incircumcisus et immundus. Quod non ad carnis concisionem atque praeputium, sed ad operum immunditiam, sive mun