comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remunerator ẽ uirtutũ. optimoꝵq
meritoꝵ. Qui uult dare p̾mium.
debet spectare certam̃: quia ne¬
mo sine certamine coronatur.
Sinit gͦ nos sepe tẽptari. uolens
iuste p̾mia dare: luctanti utiq
ñ dormienti. Non decet reduito ᷤᷤ
florib corona. s puluerulentos :¬
nat uictoria. Iustus gͦ in aduersis
suis pusticiã d̾i laudat. S ñ hoc
sentit amissis teneris liberis pa¬
non immaturo nupte uiduatus
consortio: ñ eger in dolore. non
naufragus in ꝑtculo: ñ reus in
iudicio. ñ captiuus in laqueo.
Clamat tam̃ iheremias. cũ futu¬
re adnuntians popłis captiuita¬
tis erumnã. in luti uoragine tur¬
pi necandus in luuie mergeret᷑.
iustts es dñe. Clamabat iterũ cũ
uicte plebis miserandes seruitiis
angeret᷑. uistus ẽ dñs quia os
eiꝰ irritauit: a foris sine filiis fe¬
cit. & ab intus mors. Clamabart
hebrei. cũ ꝓpter uirtutẽ deuotio¬
nis ⁊ fid̾i grãm fornacis ardentis

Expanded text:
remunerator est uirtutum optimorumque remunerator est uirtutum optimorumque meritorum. qui uuit dare praemium, debet spectare certamen, quia nemo sine certamine coronatur. sinit ergo nos saepe temptari. uolens iuste praemia dare luctanti utique, non dormienti. non decet redimitos floribus corona, sed puluerulentos nat uictoria. Iustus ergo in aduersis suis iustitiam dei laudat. sed non hoc sentit amissis teneris parens linon inmaturo nuptae uiduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in iudicio, non captiuus in laqueo. clamat tamen Hieremias, cum futurae adnuntians populis captiuitaris aerumnam in luti uoragine turpi necandus inluuie mergeretur: iustus es, domine. cJamat iterum, cum uictae plebis miserandis seruitiis angeretur: iustus est dominus, quia os eius inritaui. a foris sine filiis fecit et ab intus mors. clamabant Hebraei, cum propter uirtutem deuotionis et fidei gratiam fornacis ardentis
Abbreviated transcription (Latin):
cruciaris. Q in his omĩb int̾ nos
N uos chaos magnũ firmatũ est.
ut hi qui uolt̾ huic transire ad uos
ñ possint. neq inde huc transmeare.
S iam uideamꝰ qͥd ustus in con¬
solando se loquatur. Nustus es
dñe n rectũ uidicium tuum.
Mandasti iusticiã testimonia tua.
& ueritatẽ tuam nimi.
ere iustas uir. qͥ lacrunis ꝓflu¬
ens inuolutus erũnis. graui sup¬
plicio delicta ꝑsoluens. ñ tedio uin¬
citur. ñ metu frangit᷑: non labo¬
re lassatur. ñ ingratus aut tristiᷤ
ẽ. Plerũq enĩ uulgus hominũ
sua peccata ñ repetens: inuste
putat tolerari que patit᷑. At uͦ
uir iustꝰ qui se ipsũ stati in
exordio sermonis accusat. iusticiã
diũ p̃dicat : qd̵ meritis suis digna
patiat᷑. Nicendo aut̃ iustũ dm̃. de
sua qͥdem iniusticia aute ꝓnun¬
tiat: s de uisticia dñi sperat rr
ueniã. Iustus ent̃ ñ semꝑ irascit᷑.
Sicut ultor culpe:ita moderator
ẽ pęne. Sic̃ uindex peccatoꝵ: ita

Expanded text:
os et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui ueniunt hinc transire ad uos non possint neque inde huc transmeare. sed iam audiamus quid iustus in consolando se loquatur. Iustus es. domin e, et rectum iudicium tuum. mandasti iustitiam testimonia tua et ueritatem tuam nimis. uere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini praedicat, quod meritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uindex peccatorum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ: uelam̃ habebat in faciȩ
sua. Mortuo aut̃ moyse: ihesus
lũ. ⁊ nemo trepidabat : cũ utiq¬
& ipsi dixerit d̾s qd̵ cũ ipso
ita esset futurus ut fuit cũ
moyse: & eum similit̾ inlumi¬
naret. gestoꝵ utiq ñ uultus
gła: hoc significante spũ scõ.
qd uenturꝰ esset iħic uerus: ad
quẽ siqͥs conuerteret᷑ ⁊ eũ uel¬
let audire. de corde suo uelam̃
auferret: ⁊ reuelata facie uerũ
saluatorẽ uideret. Ergo d̾s omi¬
pitens pat̃ qͥ in moysi facie ex¬
cecauit popłm uideoꝵ ñ du¬
ritia s p̾scientia. nec malitia.s
equitate. atq iusticia: ipsi enĩ
sibi posuere uelam̃ qͥ lege̾ in¬
tellegere noluert̃. Lex enĩ spũ¬
alis ẽ sic̃ cdix̃ hobreus his utiq
scd̃m illud qd̃ dat uniquiq
urm̃. in quo ñ tribuentis. sed
diligentis ẽ culpa: iste inquã dñs
illuminauit cor popłi nationũ

Expanded text:
 velamen habebat in facie sua; mortuo autem Moyse, Jesus lum, et nemo trepidabat : cum utiquet ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie excaecauit populum Iudaeorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posuere uelamen qui legem intellegere noluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus inluminauit cor populi nationum
Abbreviated transcription (Latin):
naue ducem sibi cęlestis militiȩ
uenisse cognouit. te popłs triũ¬
phator ut madian sibi dñaretur
offenderat. te ut madian uince¬
ret᷑ orabat. Tibi in saul rege ñ
obtemꝑauit: de eo alienigene tri¬
umpharet. Eibi dauid p̃eunte ser¬
iuiuit ut de alienigenis uictoriã
reportaret: ego quoq peccator
malignũ feci. & confessione pec¬
catt ueniũ reportaui. Pulcherri¬
mus itaq uersiculus ad martyxũ
oohor tationẽ. Deniq ꝓphetica
anima sic ꝓficit. in melius dũ
mirabile credit di testimoniũ:
& quia credidit. diligenti inda¬
gine quesiuit. Profectũ queris:
agnosce ex his uersiculis qui se¬
cuntur. Manifestatio sermonũ
suos iohes ad dnm iħm: dicebat.
Tu es qui uenturus es: an aliũ
expectamꝰ: Respondit iħc cȩcos ui¬
dere. claudos ambulare: audire
surdos. Hoc enĩ aduentus sui tes¬
timoniũ fore ꝑ isayam ꝓpħam
significauerat. Hȩc gͦ quȩ adnũ¬
tiauerat ꝑ ꝓpħas. in ȩuangelio

Expanded text:
Naue ducem sibi caelestis militiae Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor malignum feci et confessione peccati ueniam reportaui\'. pulcherrimus itaque uersiculus ad martyrum cohortationem. denique prophetica anima sic proficit in melius, dum mirabile credit dei testimonium et, quia credidit, diligenti indage quaesiuit. profectum quaeris? agnosce ex his uersiculis qui secuntur. Manifestatio sermonum suos Iohannes ad dominum Iesum, dicebat: tu es qui uenturus es. an alium expectamus? respondit Iesus caecos uidere, claudos ambulare. audire surdos; hoc enim aduentus sui testimonium fore per Esaiam prophetam significauerat. haec ergo quae adnuntiauit per prophetas in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
& iꝑse ueniȩ ꝓuocatus. sic cepit:
trabilia testimonia tua.
d̾o scruptata ẽ ea anima mea.
gRalis oratio: ut qm̃
eum puderet erroris. deu̾
tamen ꝓpriȩ miserationis testi¬
moniisꝰ conueniret. Hoc ẽ dicere.
Ego in gordio sermonis loquens
mea peccata ñ audeo leuare oculos
ad te dm̃ uiuũ: s tu dñe me ad
sperandam ueniã tantarũ indulti¬
arũ titulis ꝓuocasti. Mirabilia
testimonia tua. cum abraham ñ
lapsu incuriȩ uiuenilis offensũ
rores. patrũ cognationem relin¬
queret. & euocatum uirtutis.
exertitiis erudisti: cũ hebreorum
populũ a paterne studio nobilita¬
tis euersum. & uiles escas egypti
suꝑ diuina munera p̾ferentem ñ
solũ solidatis rubri maris fluctib
liberastis uerum etiam triumphis
plurimis euexisti ad głam. &. ube¬
ris terre possessione donasti ad
quietem te fotus securitate deser¬
uit. te belloꝵ acerbitate depres¬
sus inuocauit. qr ut iniurias tu¬
as obliuiscereris emeruit : te iħc

Expanded text:
 spe ueniae prouocatus sic coepit: mirabilia testimonia tua, propterea s crutata est ea anima mea. moralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incuriae iuuenalis offensus rores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
O diciũ tuum uuufica me
emꝑ homo etiã¬
si sc̃s ⁊ iustus sit debet orare
cuiꝰ. qͥa rara uirtus. multa pecca¬
ta . ꝙ scd̃m uidiciũ suũ ut infir¬
mis opem ferat. Eẜ maxue hoc
debemꝰ orare : cũ aliquib urge¬
mur aduersis. Unde non ociose
a scõ dauid p̾missa ẽ diuine mi¬
sericordiȩ postulatio. Sequit᷑ enĩ.
Aypropinquauert̃ ꝑsequentes
me inique. a lege aũ tua elorg̃¬

Expanded text:
 diciu m tuum uiui fica m e. semper homo, etiamsi sanctus et iustus sit, debet orare,cuius, quia rara uirtus, multa peccata, et secundum iudicium suum, ut infirmis opem ferat. et maxime hoc debemus orare, cum aliquibus urgemur aduersis. unde non otiose a sancto Dauid praemissa est diuinae misericordiae postulatio. Sequitur enim: adpropinquauerunt persequentes me i nique, a lege autem tua elong
Abbreviated transcription (Latin):
ret. dũ uires solide. dũ sanguis
estuat. dũ sollicitudo nescitur.
dũ ignoratur debilitas. dũ leti¬
cia frequentat᷑. tunc feruet iac¬
tantia. tc̃. se uiuentutis suꝑbus
extollit affectꝰ: tc̾ humilitas qͥsi
uilescit. abiecta contemut᷑. tt̃
subiecto degeneris conscientie
estimat᷑ infirmitas. G randis
igit᷑ ad suefacienda morũ matu¬
ritas: quȩ uincat naturã. Deniq
si consideremꝰ. in paradyso defecit
humilitas: ⁊ id̾o uenit ẽ celo. In
paradẏso orta ẽ inobedientia.:
obedientia ideo: cũ saluatore descendit. In¬
flabat caro: unde subiectio man¬
suetudins inueniri ñ poterat.
In terris intumuerat om̃is pre¬
uarica toris hereditas. Ueniens
dñs iħc pͥmũ se exinaniuit. ñ
rapinam arbitratꝰ ẽe se ȩqualem
d̾o. formã sibi accipiens. ⁊ specie

Expanded text:
get, dum vires solidae, dum sanguis get, dum vires solidae, dum sanguis exaestuat, dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas, dum laetitia frequentatur: tunc fervet jactantia: tunc se juventutis superbus extollit affectus: tunc humilitas quasi vilescit, abjecta contemnitur: tunc subjectio degeneris conscientiae aestimatur infirmitas. Grandis igitritas, quae uincat naturam. Denique sic consideremus: in paradiso defecit humilitas et ideo uenit e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo oboedientia cum saluatore descendit. inflabatur caro. unde subiectio mansuetudinis inueniri non poterat in terris; intumuerat omnis praeuaricatoris hereditas. ueniens dominus Iesus primum se exinaniuit. non rapinam arbitratus esse se aequalem deo, formam serui accipiens; et s
Abbreviated transcription (Latin):
Iustificauit daiuid: qͥ ait. Tibi soli
pectaui ⁊ malũ corã te feci: ut
iustificiteris in sermoiib tuis.
Non iustificauert̾ pharisei. qͥ bap¬
tizari iołns baptismo noluert̾:
ut in ȩuigłio legisti. Nec solum
iustifare satis ẽ: s etiam ñ obli¬
iuisci iustificationũ d̾i: id ẽ ut
intemerata gr̃e sp̃ualis dona cus¬
todiat. n sacrȩ remissionis mune¬
ra inlibata atq indefessa conser¬
uet. Hȩ generalia. Sed etiam
specialis singłis xp̾ianis suppe¬
tit p̾rogatiua dicendi. Iuuenis
ego sũ ⁊ despectꝰ. Si humilis corde.
si mitis atq mansuetus: dicat ui
uenis sũ ego n despectꝰ. Premit¬
tat ȩtatis generalẽ iactantiã quo
plus cõmendet humilitatis sue
grãm. Non mirabilis humilitas
in senectute: quȩ ⁊ effeta uirib.¬
fracta debilarib. tristis dolorib.
anhela suspiriis. cocta curarũ
estib. & ipso uiuendi mesta fas¬
Rara sane in uiuenib humili¬
tas: ideoq miranda. Dũ etas ui¬

Expanded text:
ustificauit Dauid, qui ait: tibi soli peccaui e t malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. non iustificauerunt Pharisaei qui baptin Iohannis baptismo noluerunt, ut in euangelio legisti. nec solum iustificare satis est, sed etiam non obliuisci iustificationum dei. id est ut intemerata gratiae spiritalis dona custodiat et sacrae remissionis munera inlibata atque inoffensa conseruet. Haec generalia. sed etiam specialis singulis christianis suppetit praerogatiua dicendi: iuuenis ego sum et despectus, si humilis corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: iuuenis ego sum et despectus, praemittat aetatis generalem iactantiam. quo plus commendet humilitatis suae gratiam. non mirabilis humilitas in senectute, quae effeta uiribfracta debilitatibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus, et ipso vivendi moesta fasRara sane in juvenibus est humilitas, ideoque miranda. Dum aetas vi
Abbreviated transcription (Latin):
pus suũ qd erat ante limosũ
n cȩno hereditariȩ conluuionis
obstructũ: ut oleũ spũale reci¬
pere possit. xp̃o paraui ut luce¬
lucent noĩe. x põ lucebat petrꝰ.
cum diceret. In nomine ibu xͥ
narareni: surge ⁊ ambula. Xp̃o
tẏrium. Xp̃o lucebat dauid. qui
poterat dicere. Cor meũ ⁊ caro
eo a quo frequent̾ ad mot̾tem
fuerat apetitus diceret. Non mͥ
contingat a dño: si fecero hoc
tuende salutis sue ut occideret
ꝑsequentẽ: etiã alios qui sua¬
debant inimico ñ ẽẽ parcendũ.
quẽ dñs uixta ꝓmissũ suũ in
manꝰ ipsiꝰ tradidisset: ab eiꝰ ne¬
candi cupiditate reuocabat.
Xpõ lucebat ꝓpħa: cũ de eo qui
patͥs domũ turpi macularat
incesto. qui patris salutẽ par
ricidalib preliis appetebat. pus
tam̃ pater diceret ad prelium
ꝓfecturis. Parcite filio med ab¬
ꝑsalon.
Tacebat impbitatis fcelus. pieta¬
tis aut̃ gradũ ⁊ nom̃ necessitudi¬
nis p̾ferebat. ut pugnaturi non.

Expanded text:
pus suum quod erat ante limosum pus suum quod erat ante limosum et caeno hereditariae conluuionis obstructum, ut oleum spiritale recipere non posset, Christo parauit. ut lucelucent lumine: Christo lucebat Petrus, cum diceret: in nomine Iesu Christi Nazareni surge et ambula; Christo tyrium: Christo lucebat Dauid, qui poterat dicere: cor meum et caroeo, a quo frequenter ad mortem fuerat adpetitus. diceret: non mihi contingat a domino, si fecero hoc tuendae salutis suae, ut occideret persequentem, etiam alios qui suadebant inimico non esse parcendum, quem dominus iuxta promissum suum in manus ipsius tradidisset, ab eius necandi cupiditate reuocabat. Christo lucebat propheta, cum de eo. qui patris domum turpi macularat incestricidalibus praeliis appetebat, pius pater tamen diceret ad praelium profecturis: Parcite filio meo Abessalon . Tacebat improbitatis scelus: pietatis autem gradum, et nomen necessitudinis praeferebat; ut pugnaturi non
Abbreviated transcription (Latin):
offensus. & misisset ꝓpħam gad qͥ
regi dauid diceret elige tͥ qͥd fieri
uelis. triennio famẽ suꝑ terrã. aut
trib m̃sib fugere te a facie inimni¬
coꝵ tuoꝵ ꝑsequentiũ te: aut fieri
triduo mortẽ in terrã respondit
dauid. Angustie mͥ st̃ hec tria. S
magis incidam in manũ dnĩ qm̃
in manus hominũ incidam. Et
cũ dedisset dñs mortẽ in isrł a
mane usq ad horã prandii septua¬
ginta milib hominũ mortuis. res¬
pͥerit daiid ad dñm: & cũ uidis¬
set angłm ferientẽ popłm. dixit.
Ecce ego peccaui. n ego pastor ma¬
le feci & isti in hoc grege qͥd fece¬
rt̃: Fiat manꝰ tua in me. & in do¬
mũ patris mei. Ꝙ ꝓpitiꝰ fac̾tus ẽ
dñs cũ sacrificiũ reconciliationis
dño esset oblatũ. Bona gͦ humi¬
litas: quȩ regẽ plebemq seruauit.
Itaq reconciliato dño: ait dauid.
Bõnũ mͥ ẽ. qd̾ humiliatꝰ sũ. Bona
gͦ humilitas. p̾sertim si adiungat᷑

Expanded text:
offensus et misisset prophetam Gad, qui offensus et misisset prophetam Gad, qui regi Dauid diceret: elige tibi quid fieri uelis, triennio famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum persequentium te aut fieri triduo mortem in terra, respondit Dauid: angustiae mihi sunt haec tria; sed magis incidam in manum domini. qin manus hominum incidam. et cum dedisset dominus mortem in Israel a mane usque ad horam prandii septuaginta milibus hominum mortuis, respexit Dauid ad dominum et, cum uidisset angelum ferientem populum, dixit: ecce ego peccaui et ego pastor male feci, et isti in hoc grege quid fecerunt? fiat manus tua in me et in domo patris mei. et propitius factus est dominus, cum sacrificium reconciliationis domino esset oblatum. bona ergo humilitas quae regem plebemque seruauit. itaque reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiliatus sum. Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur
Abbreviated transcription (Latin):
uit ex ꝑsona sua eum dixisse re¬
periemꝰ. G olia suꝑato occurre¬
rant uiuencule psallentes. saul
in milib ⁊⁊ dauid in decẽ milib
Commotũ ẽ fel regis: & querebat
eum occidere. E humiliauit se
dauid ante ionathan filiũ regis
⁊ conuertit eiꝰ affecꝰtũ: ut quem
successorem patrii regni potue¬
rat habere suspectũ. einidem ad¬
uersũ studia pet̾na seruaret di¬
cens patͥ. qͥd peccas in sanguinẽ in¬
nocentis: & id uocẽ extorqueret
inuito qd̾ ñ mereretur occidi dd.
Recte gͦ ait. humiliatꝰ sũ ⁊ saluũ
me fec̃. Ꝙ iterũ cũ ad eũ ꝓpħa ue¬
nisset. & indignationẽ dñi in cau¬
sa bersabee mulieris denuntiasset:
humiliauit se ꝯ ait. Peccaui dñe.
E dix̃ nathan ad eum. Qm̃ penituit
te: abstulit dñs peccatũ tuũ. ñ mo¬
rieris. bona gͦ humilitas. Deniq hu¬
miliatꝰ ẽ
s saluus factus ẽ. Et alio loco cũ
ꝓpter numeratũ popłm dñs esset

Expanded text:
uit, ex persona sua eum dixisse reuit, ex persona sua eum dixisse repperiemus. Golia superato occurrerant iuuenculae psallentes: Saul in milibus, Dauid in decem milibus. commotum est fel regis et quaerebat eum occidere. et humiliauit se Dauid ante Ionathan filium regis et conuertit eius affectum, ut, quem successorem patrii regni potuerat habere suspectum, eundem aduersum studia paterna seruaret dicens patri: quid peccas in sanguinem innocentis? etid uocem extorqueret inuito, quod non mereretur occidi Dauid. recte ergo ait: humilitus sum. et saluum me fecit. et iterum, cum ad eum propheta uenisset et indignationem domini in causa Bethsabeae mulieris denuntiasset, humiliauit se et ait: peccaui domino. et dixit Nathan ad eum: quoniam paenituit te. abstulit dominus peccatum tuum; non morte morieris. bona igitur humilitas. denique humiliatus est et saluus.. factus est. et alio loco, cum propter numeratum populum dominus esset
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta fecit dñs audeo dicere:
& non figxi ei genu: S flexi ei:
postꝗͣ. se humiliauit. Sic enĩ. hoc
ẽ ꝑ humilitatẽ. ꝑ crucẽ. sibi ecclȩ¬
siã congregauit. Dauid rex erat.
incerta ⁊ oculta sapientie pate¬
fac̾ta sibi testatur: s ido se ma¬
gis humiliauit. At uͦ erechias
cecidit ab altitudine cordis sui.
Ille laudabilis rex. qui de obsidi¬
one. de egritudine. beneficiis dñi
mirabilib lib̾atus. cecidit ꝑ suꝑ¬
biã: & grãm meriti superioris
imminuit. Qͥd fuisset ioseph:
si humilis ñ fusset. Sciuit sibi
obesse: qd̃ p̾latus erat fr̃ib ẜtiã
pus amor miseriã p̾lationis in¬
uenerat. Prelatio armauit frẽs:
humilitas conciliauit extraneos.
Prelatio concitauit germanos.
humilitas regi subditũ fecit: ut
uere quasi ex ꝑsona ioseph dictũ
putemꝰ qd̾ hic ipse supͣ dixit. hu¬
miliatus sũ ⁊ saluũ me fecit: quã¬
quã si consideremꝰ quȩ iste tolera¬

Expanded text:
quanta fecit dominus audeo dicere, quanta fecit dominus audeo dicere, et non flexi ei genu? sed flexi ei postquam se humiliauit; sic enim, hoc est per humilitatem. per crucem sibi ecclesiam congregauit. Dauid rex erat, incerta et occulta sapientiae sibi patefacta testatur, sed ideo se magis humiliabat. at uero Ezechias cecidit ab altitudine cordis sui. ille laudabilis rex, qui de obsidione, de aegritudine beneficiis domini et mirabilibus liberatur, cecidit per superbiam et gratiam meriti superioris inminuit. quid fuisset Ioseph, si humilis non fuisset ? sciuit sibi obfuisse quod praelatus erat fratribus; etiam pius amor miseriam praelationis inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas conciliauit extraneos; praelatio concitauit germanos. humilitas regem subditum fecit. ut uere quasi ex persona Ioseph dictum putemus quod hic ipse supra dixit: humiliatus sum, et saluum me fecit, quamquam, si consideremus quae iste tolera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humilis corde: & inuenietis reqͥ¬
em animab ur̃is. Discamꝰ gͦ ab
eo qui docere nos uoluit qđ̵ ꝓfi¬
ceret ad salutẽ: & nob̃ dicit disci¬
te a me. Non ẽ mediocre qd̵ dicit
discite .&. abdidit. a me discite.
Non facile potest qͥsquã humilita¬
tẽ docere. Inflatꝰ quãus humana
sapientia. mens carnis extollet.
& qui pauꝑtate contẽptꝰ ẽ: non ẽ
contentꝰ iniuiria .E. qui pocest
ferre uerberũ pęnas: exagitat᷑
uerboꝵ contumeliis. E qui po¬
test administrationẽ contẽpnere:
dolet sͥ aliquẽ honorificentia esse
tͣ p̾latũ. Grande ẽ in hominib hu¬
militatis tenere mensurã. Suꝑbi¬
a hom̃inẽ pͥma deiecit. Nũ plus
uolumꝰ: etiã qđ minus ẽ solemꝰ
amittere. Bona humilitas: quȩ
Enichil appetendo totũ qd̃ contẽp¬
nit adipiscit᷑. Ipse dñs iħo se hu¬
miliauit ut nos eleuaret: & hu¬
miliauit usq ad crucẽ. Propter
nomine eiꝰ om̃e genu flecꝰtatur.

Expanded text:
et humi1is corde, et inuenietis requet humi1is corde, et inuenietis requiem animabus uestris. discamus ergo ab eo, qui docere nos uoluit quod proficeret ad salutem et nobis dicit: discite a me. non est mediocre quod dicit \'discite\' et addidit \'a me discite\'. non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus; quamuis humanam sapientiam mens carnis extollet. et qui paupertate contentus est non est contentus iniuria et qui potest ferre uerberum poenas exagitatur uerborum contumeliis et qui potest administrationes contemnere dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum. grande est in omnibus humilitatis tenere mensuram. superbia homi- nem prima deiecit. dum plus uolumus, etiam quod minus est solemus amittere. bona humilitas, quae nihil adpetendo totum quod contemnit adipiscitur. ipse dominus Iesus se humiliauit, ut nos eleuaret, et humiliauit usque ad crucem. propter nomine eius omne genu flectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ humiliatũ: s etiam ni¬
mis humiliatũ esse gaudet.
beatus qui gloriat᷑ humilitate
magis quã potestate. Potestas de¬
cipit. humilitas ñ destituit. Bona
humilitas: que etiam in xp̃o lau¬
dẽ uirtutis inuenit. Hanc in illo
plus ueneror quã creationem: qͥa
creati ad laborẽ sumꝰ. redempti ad
requiem. Deniq ipse aduocans po¬
pulos ad misericordiant suã : de
humilitate ꝓpria głatur dicens.
Palã factus sũ uon querentib
me: apparui his qͥ me non int̾ro¬
gabant. E alibi. Scapulas meas
dedi in flagella: maxillas meas in
palmas. faciem aut̃ meãm ñ auer¬
ti a confisione sputoꝵ Recte ergo
dauid humiliare se uoluit: ut tri¬
bulationũ xp̃ĩ in seipso qd̾ dees¬
set impleret. Potest i ipse hoc ex
sua ꝑsona ꝑ os dauid locutꝰ dixis¬
se humiliatꝰ sũ nimis. qui dixit
in eugłio uenite ad me om̃s qui
laboratis ⁊ onerati estis. & ego¬
uos reficiã: tollite uigũ meũ suꝑ¬
uos: ꝙ discite a me quia mitis sũ

Expanded text:
on solum humiliatum, sed etiam nimis humiliatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate. potestas decipit, humilitas non destituit. bona humilitas quae etiam in Christo laudem uirtutis inuenit. hanc in illo plus ueneror quam creationem, quia creati ad laborem sumus, redempti ad quietem. denique ipse auuocans populos ad misericordiam suam de humilitate propria gloriatur dicens: palam factus sum non quaerentibus me. apparui his qui me non interrogabant, et alibi: scapulas meas dedi in flagella. maxillas meas in palmas, faciem autem meam non auerti a confusione sputorum. recte ergo Dauid humiliare se uoluit, ut tribulationum Christi in se ipso quod deesset impleret. Potest et ipse hoc ex sua persona per os Dauid locutus:; dixisse: humiliatus sum nimis, qui dixit in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et egouos reficiam. tollite iugum meum suos et discite a me, quia mitis sum
Abbreviated transcription (Latin):
s xp̃i ꝓpħabat gratiã. Didicerat
ꝓ pħa de xp̃o bonus esse pater. q
bono filio seruiebat. Ueniq ideo
dicebat. ⁊ iudicia tua doce me.
quia uiditia d̾i sicut abyssus mul¬
ta. n inscrutabilia sic̃ apłs dicit.
Ideo ñ poterat en nisi xp̃o docen¬
te cognoscere: quia unus magis¬
ter omniũ xp̃c est. Hȩc autem
xp̃i uiditia st̃: ut his qui nobis¬
in insidiati fuerint nouerimꝰ non
iuicem iauiriȩ rependendã: sed ꝓ
iniuria magis deferendam grãm.
Deniq maledicentib non remu¬
ledixit. ꝑcutientes non reꝑcussit.
s magis etiã crucifixis ꝓ ꝑse¬
quentib se pie int̾cessionis aput
patrẽ auxiliũ deferebat dicens.
Dater dimitte illis: non enĩ sci¬
unt quid facurait. Hec gͥ quis
qͥs fecerit legis uiditia. remu
animam suã intenderit sẽꝑ¬
ad dñin: qui potest dicere. Anuna
mea in manib tuis semꝑ: o legẽ

Expanded text:
 prophetabat gratiam. didicerat propheta de Christo bonus esse pater, qui bono filii seruiebat. Denique ideo dicebat: et iudicia tua doce me,. quia iudicia dei sicut abyssus multa et inscrutabilia. ut apostolus dicit. ideo non poterat ea nisi Christo docente cognoscere, quia unus magister omnium Christus est. haec autem Christi iudicia sunt, ut his qui nobis insidiati fuerint nouerimus non uicem iniuriae rependendam, sed pro iniuria magis deferendam gratiam. denique maledicentibus non remaledixit. percutientes non repercussit, sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud patrem auxilium deferebat dicens: pater. dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt. haec iquis fecerit legis judicia, remunanimam suam semper intenderit ad Dominum? Qui potest dicere: Anima mea in manibus tuis sem
Abbreviated transcription (Latin):
tia edificet. similit̾ etiã textrini
p̃positũ repulsorẽ neglegentiũ: ut
substituat diligentes ne longua
textrinũ corrumpat in curia: ñ ne
magis ꝓbabis quã illũ qͥ desides in
sua neglegentia ꝑseuerare patiatur:
Grausi nẽ ad eos qͥ mandata edifi¬
cant. & lȩge intexunt ⁊ animã umiꝰ¬
cuiꝰq receꝑunt sanandã. Non ne siqͥs
fabri. texõris. medici spiritalis lo¬
cum occupet ut sacerdos sumnus.
ut prb̃r. ut mnunster altaris sacri:
ñ ne cõmodius ẽ ñ subire unũquẽq
id mnuneris qd̵ implere nonqueat.
quã subeunte neq ipsũ strenue
suscepto fungi munere ⁊ eripere
locũ alteri qͥ nauit᷑ eũ possit tuerũ
cũ sit repellit᷑. ne plus offensionis
contraliat: Suid sit aut̃ repelli con¬
sideremꝰ. Lectũ ẽ enĩ. Sicut uulnera¬
ti dormientes ꝓiecꝰti in monumentis
monum̃tis repellit: quoꝵ ñ memi¬
nerit ampliꝰ. Isti st̃ qͥ a mandatis di

Expanded text:
tia aedificet ? similiter etiam textrini tia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem neglegentium, ut substituat diligentes, ne longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerare patiatur? Transi nunc ad eos, qui mandata aedificant et legem intexunt et animam uniuscuiusque receperunt sanandam. nonne, si quifabri, textoris, medici spiritalis locum occupet ut sacerdos summus. ut presbyter, ut minister altaris sacri, nonne commodius est non subire unumquemque id muneris, quod implere non queat. quam subeuntem neque ipsum strenue suscepto fungi munere et eripere locum alteri, qui nauiter cum possit tueri? cum sit, repellitur, ne plus offensionis contrahat? Quid sit autem repelli, consideremus. lectum est enim: sicut uulnerati dormientes proiecti in monumentis, monumentis repellit, quorum non meminerit amplius. isti sunt, qui a mandatis dei
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ legerat. uł qͥ oꝑa ñ fecit que facien
da cognouit. Iuanta aut̃ fidei ⁊ ius¬
titiȩ grã. ut ui ore di sit qͥ fid̾e tenet:
⁊ oꝑa exercet iustitiȩ. E quantũ a mit¬
tit quẽ uomerit ex suo ore dñs iħc:
⁊ ex suis uiscerib eiecerit. Quã pius
tam̃. qͥ ⁊ iustoᷤᷤ in ore suo tenet. & in¬
iustos ñ ante euomnit quã denuntiet
euomendos: ut uł huiꝰmodi admoniti¬
ouẽ conuersi dignũ aliqͥd efficiant
In corde inarit meo abscondi elo¬
Qͥa tua: ut non peccem t iBl.
ropt̾ea gͦ misterrũ regis bo

Expanded text:
t quae facienda non cognouit. quanta autem fide et iustitiae gratia est, ut more dei sit, qui fidem tenet et opera exercet iustitiae, et quantum amittit, quem uomuerit ex suo ore dominus Iesus et ex suis uisceribus eiecerit! quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admonitione conuersi dignum aliquid efficiant In corde, inquit, meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. propterea ergo mysterium regis bo
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑte neglegentiã grauiori clampnut
iudicio: quã iprudentiã. Frigi¬
dus est qͥ fid̾e nescit. Calilus. qͥ scĩ
sp̃c ferriore succensus ẽ. Iui gͦ calorẽ
fidei. ñ habet tolerabiliꝰ illi fuerat fide̾
ñ accepisse quã ueglexisse. Est enĩ te¬
picdus peior frigido: ut iudeus qͥ sibi
diui ꝓpħas. ido ñ credidi: quã ille qͥ
deret. ⁊ ñ crediditi Neuter qͥd̾e excui¬
sat᷑. nec ille qͥ legit. nec ille qͥ legere

Expanded text:
aperte neglegentiam grauiore damnat aperte neglegentiam grauiore damnat iudicio quam inprudentiam; frigidus est enim qui fidem nescit, calidus qui sancti spiritus feruore succensus est. qui ergo calorem fidei non habet, tolerabilius illi fuerat fidem non accepisse quam neglexisse. est enim tepidus peior frigido, ut Iudaeus, qui sidiui prophetas, ideo non credidi, quam ille, qui deret, et non credidit! neuter quidem excusatur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixit dñs iħc ad ierssm. Quoties
uolui congregare filios tuos. et no¬
luisti. Ecce relinquet᷑ uob̃. domꝰ ur̃a
deserta. Abstulit illis scĩficationem.
altare timiamatis & orationis. sa¬
crariũ. ꝓpitiatoriũ. altare suerifici¬
orũ. sacerdotũ. ⁊ leuitarũ. ministe¬
ria: et tam̃ cũ hȩc sublata eͬe̾nt om¬
nia q̃ scd̃m legis mandatu habebat.
aut apłs. Numqͥd repulit ds here¬
ditatẽ suã: Ntm inquit repulit. s
conchusit omnia in incredulitate.
ut omniũ misereat᷑. Sunt gͦ qͥ ad
tẽpus amandatis ꝓpt̾ miscd̃iam re¬
pellunt᷑: sic̃ & illis consolat᷑ qͥ uomu¬
ntur. Nã quẽ adiodũ manens in cor¬
pore qd uomendũ ẽ. plus acesscit:
ita qͥ debet excludi si retineat᷑ nec se
corrigat. totũ corpus exulcerat.
Meritoq angło laodicie dicit testiͤ
fidelis & uerus. Scio oꝑa tua. qr neq
frigidus es. neq calidus. Utinã fri¬
gidus esses uł calidus: s qr tepidus
es: incipiã te euomere ex ore meo.

Expanded text:
ut dixit dominus Iesus ad Hierusalem: quotiens uolui congregare filios tuos, et noluisti! ecce relinquetur uobis domus uestra deserta. abstulit illis sanctificationem, altare thymiamatis et orationis sacrarium, propitiatorium, altare sacrificiorum, sacerdotum et leuitarum ministeria, et tamen, cum haec sublata essent omnia, quae secundum legis mandata habebant, ait apostolus: numquid reppulit deus hereditatem suam? non, inquit, reppulit, sed: conclusit omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Sunt ergo, qui ad tempus a mandatis propter misericordiam repelluntur, sicut et illis consulitur qui uomuntur. nam quemadmodum manens in corpore, quod uomendum est, plus acescit, ita qui debet excludi, si retineatur nec se corrigat, totum corpus exulcerat. meritoque angelo Laodiciae dicit testis fidelis et uerus: scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel calidus! sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo.
Abbreviated transcription (Latin):
pere ñpossit. Si gͥ dauid orat ne aufe¬
ratur ex ore suo uerbũ. & si aufertur
ñ usꝙqͦq idest ñ penitꝰ auferat᷑: quis
tantꝰ ẽ qͥ in potestate sua grãm dispu¬
tationis ẽẽ cõmemoret. p̃sesertĩ si ui¬
tam redarguat qd doctrina p̃sumat.
& uidicio di dampnancla comiit¬
tat: Is enĩ qͥ in iudiciũ l̃i sperat ser¬
uare potest uerbũ ueritatis: q dum
ueretur penã custodit grãm. Ioq ait.
Et custodiui legem tuam semꝑ:
ineternum et in seculũ seculi.

Expanded text:
pere non possit. si igitur Dauid orat, ne aufepere non possit. si igitur Dauid orat, ne auferatur ex ore suo uerbum et, si auferatur, non usque quaque, id est non penitus auferatur, quis tantus est, qui in potestate sua gratiam disputationis esse commemoret praesertim si uita redarguat quod doctrina praesumat et iudicio dei damnanda committat? is enim, qui in iudiciis dei sperat, seruare potest uerbum ueritatis, quia. dum ueretur poenam, custodit gratiam. Ideoque ait: et custodiui legem tuam semper, in aeternum et in saeculum saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo facta ñ congruant. & deformeis
iniquitatis oꝑa. magisteriũ discipli¬
nȩ. Tollit᷑ ex ore uerbũ: cũ dicit᷑ pec¬
catori. Iuare tu enarras iusticias
meas: & ipsa obtumescit facunclia.
si egra sit conscientia. Heniunt aues
cȩli. etiã ipse tollunt uerbũ ex ore
tuo: quȩ tollunt ueͬbi semen e saxo.
ne fructũ afferat. Nunc consideremꝰ
utrũ etiã ex corde possit auferi uer¬
bũ uenitatis. Radicatũ enĩ uertiũ.
atq depressũ. & infixum mentib no¬
stris: difficile auferri potest. Beniq
dic̾tũ est a dño. Iuare tu enarras
iusticias meas: Non dixit quare cogi
meũ ꝑ os tuũ: Non dixit ꝑ cor tuũ.
Sermo cohibebat᷑ indigni animi. non
obstruit᷑. sęnitentia insolentiã ꝓhibet:
ñ excludit correctionẽ. Cauendum ẽ
tam̃ ne & ipsa interus corda turbent᷑.
& effundat tenebras malitia: ut cor
uanis cogitationib obcecatũ. lucem
ueritatis amittat: fulgorẽq uerbi ca¬

Expanded text:
uerbis facta non congruant et deforment uerbis facta non congruant et deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. tollitur ex ore uerbum, cum dicitur peccatori: quare tu enarras iustitias meas? et ipsa obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. ueniunt aues caeli: etiam ipsae tollunt uerbum ex ore tuo quae tollunt uerbi semen e saxo, ne fructum adferat. Nunc consideremus, utrum etiam ex corde possit auferri uerbum ueritatis; radicatum enim uerbum atque depressum et infixum mentibus nostris difficile auferri potest. denique dictum est a domino: quare tu enarras iustitias meas — non dixit: "quare eogmeum per os tuum? non dixit \'per cor tuum. sermo cohibetur indigni animi, non obstruitur paenitentia; insolentiam prohibet, non excludit correctionem. cauendum tamen est, ne et ipsa interius corda turbentur et offundat tenebras malitia, ut cor uanis eogitationibus obcaecatum lucem ueritatis amittat fulgoremque uerbi ca
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ. Tempus secandi aduenit. qm̃
matura in horreis frumenta con¬
duntur: & qui metit. mercedẽ acci¬
pitꝰ. Uex turturis audita ẽ. q inue¬
nit sibi nidũ: eccła enĩ. domꝰ ẽ casti¬
tatis. ficus quȩ ꝓpter infecundita¬
tẽ iubebat᷑ excidi: fructꝰ ferre iam
cepit. Hinea translata ex egypto:
iã ñ maceriis destructa depositis
ucuͭsat᷑ a bestiis. nec informis sen¬
tib: s odora iã florib que solebat
facere spinas. fructu curuescit ui¬
arum. Merito gͥ sc̃s clauid pascha dm̃i
celebrans. & feruenti spũ tempora
ingressus estiua. qͥ in uerbo łi fru¬
ctus uarios colligebat. hyrmͥs aduer¬
sa declinans ait. Et ne auferas ex
ore meo uerbũ ueritatis usqqͣq:¬
ꝙ in uidiciis tuis fuꝑ speraui.
Oxantꝰ labor ẽ: ut uerbũ ꝑcipiasᷤᷤ
in te ẽ. Excole diligent̃. quasi bonus
agricola campũ tuũ: ut pascantur
agni tui. & sata tua floreant. Non
auferat᷑ ex ore tuo uerbũ: ne forte

Expanded text:
odorem. Tempus secandi aduenit, quoniam odorem. Tempus secandi aduenit, quoniam matura in horreis frumenta conduntur et qui metit, mercedem accipit. uox turturis audita est, quia inuenit sibi nidum; ecclesia enim domus est castitatis. ficus, quae propter infecunditatem iubebatur excidi, fructus ferre iam coepit. uinea translata ex Aegypto iam non maceriis destructa depositis incursatur a bestiis nec informis sentibus, sed odora iam floribus, quae solebat facere spinas, fructu curuescit uuarum. Merito igitur sanctus Dauid pascha domini celebrans et feruenti spiritu tempora ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios colligebat, hiemis aduersa declinans ait: et ne auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque q in iudiciis tuis super speraui. quantus labor est, ut uerbum percipias, qin te est. excole diligenter quasi bonus agricola campum tuum, ut pascantur agni tui et sata tua floreant. non auferatur ex ore tuo uerbum, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
dũ claues scientiȩ portarũ claus¬
tra patefecerant: qͥb legis claude¬
bantur interna. De suꝑiore tamen
tice sublimis ad surgens. retia ui¬
darcȩ in t̃pretationis & nodos. in¬
trepido calcet uestigio. Idoq ꝓri¬
ma uocat᷑: ut adhereat. xp̃o. mun¬
dana ñ querat. Iło formosa: ut spe¬
ciosos eugłizantiũ pedes ꝓferat:
Id̾o columba: ut spiritalia petat. t̃¬
restria delinquat. Eece inquit hy¬
emps p̃teriit ymber abiit: disces¬
sit sibi. flores uisi sunt in t̾ra. An¬
nit. xp̃c. fecit estatem. Tc̃ omĩa erans
florũ indiga. nuda uirtutũ. passuᷤ
fecundare germinib Ymber abiit
luxuriȩ ꝓfluentis. & nubila tetris
ora flagitiis. estiua iã pure consci¬
entiȩ serenitate laxantur. Id̾o non
euadunt quoꝵ fuga hyeme fit: qr
ñ secuntur dm̃i passionẽ. ñ tollunt
impedit flores: & nc̃ flores uident᷑
in t̃ra. Boni flores apłi: qͥ diuersoꝵ
scriptoꝵ atq oꝑm suoꝵ fuderunt

Expanded text:
dum claues scientiae portarum clausdum claues scientiae portarum claustra patefecerant, quibus legis claudebanttice sublimis assurgens, retia Judaicae interpretationis, et nodos intrepido calcet vestigio. Ideoque Proxima vocatur, ut adhaereat Christo, mundana non quaerat: ideo Formosa, ut speciosos evangelizantium pedes perferat: ideo Columba, ut spiritalia petat, terrestria derelinquat. 48. Ecce, inquit, hiems proeteriit, imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. annit Christus, fecit aestatem. tunc omnia erant florum indigua, nuda uirtutum; passus fecundari germinibus. imber abiit luxuriae profluentis et nubila taetris orta flagitiis aestiua iam purae conscientiae serenitate laxantur. ideo non euadunt, quorum fuga hieme fit, quia non secuntur domini passionem, non tollunt impedit flores, et nunc flores uidentur in terra; boni flores apostoli, qui diuersorum scriptorum atque operum suorum fuderunt
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ tuã Ueni ut iã me ñ ꝑretia uide¬
as: s facie ad faciẽ. uultib amatoris
dilecta potiaris. ẜ ista hic decursa sus:
mystica aut̃ illa si possumꝰ uł in ea
intueam᷑ extrema. Sedebat intra do¬
mũ sponsa deuota dño. intra pa¬
rietẽ legis & ꝓpħarũ. spũaliũ lapi¬
dũ ex edificatione fundatũ: qui
claudebat atq uallabat domum
recgiã. plenã iocunditatis & letu¬
ciȩ. mirabat᷑ thesauros regios. & in¬
tuebatur sollicite cippiens sapien¬
tiã quȩ eas sibi diuicias demonst̾ra¬
ret adsciscere. In secreto erat: s secre¬
ti ipsuis int̾repretẽ requirebat. He¬
nit cdñs iħc: saliens suꝑ montesllo¬
b̾is sero uidebat᷑ uenire. s ille pro¬
perabat. Saliebat deniq & transili¬
ebrit: ut uideoꝵ corporalia & saxosa
dognata transiliret. Astitit post
parietẽ domus quȩ erat in ueteri
testamento: ꝓspiciens ꝑ legis fenes
tãt domꝰ illiꝰ aꝑta uestibula non¬

Expanded text:
cem tuam. ueni, ut iam me non per retia uidecem tuam. ueni, ut iam me non per retia uideas, sed facie ad faciem uultibus amatoris dilecta potiaris. ethice ista decursa sint; mystica autem illa, si possumus, uel linea intueamur extrema. Sedebat intra domum sponsa deuota domino intra parietem legis et prophetarum spiritalium lapidum exaedificatione fundatum, qui claudebat atque uallabat domum regiam plenam iucunditatis atque laetitiae. mirabatur thesauros regios et intuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has sibi diuitias demonstraret, adsciscere. in secreto erat, sed secreti ipsius interpretem requirebat. uenit dominus Iesus salienssupermontes—nobissero uidebaturuenire.sed ille properabat—,saliebat denique et transiliebat, ut Iudaeorum corporalia et saxosa dogmata transiliret. adstitit post parietem domus quae erat in ueteri testamento, prospiciens per legis fenestrant domus illius aperta uestibula, non
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa disceret uinculis ñ teneri.
Ueniq eo usq ñ longe a uinculis
fuit. ut ꝓ nob̾ subiret & mortẽ:
s tam̃ ñ seruus mortis effectus.
s liber inter mortuos. Liber enĩ
erat: qͥ soluende mortis potesta¬
tẽ habebat Demq ip̃se enĩ tedo¬
ceat. qͥ ait. Soluite hoc templũ.
et in triduo resufcitabo illud.
Audiã itaq qͥd dicat. Exsurge ue¬
ni ꝓxima mea. Hoc ẽ surge a mor¬
tuis. exsurge a uinculis: qͥb cir¬
cũdata tenebaris. Exsurge ꝙr ego¬
iã resurrexi tͥ. solue uinculũ ini¬
quitatis: ꝙ ego iã solui tͥ. Neni. qr
iã retia soluta sunt. Uirgo peperit:
puer natꝰ ex uirgine ẽ. Nichil de¬
bet muliebri. hereditati: qr quasi
filius mulieris ñ tenet᷑. Cerne me¬
diũ parietẽ macherie iã solutũ.
qͥ interiorẽ affectuũ concordiã duuide¬
bat: & in diuersũ excitabat dissensio¬
nes corporaliũ passionũ. Heni gͦ secura.
cupio uidere faciẽ tuã: & audire uo¬

Expanded text:
ipsa disceret uinculis non teneri. ipsa disceret uinculis non teneri. denique eo usque non longe a uinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem, sed tamen non seruus mortis effectus, sed liber inter mortuos: liber enim erat, qui soluendae mortis potestatem habebat. denique ipse te doceat, qui ait: soluite hoc templum, et in triduo resuscitabo illud. Audiamus itaque quid dicat: exsurge, ueni, proxima mea, hoc est: surge a mortuis, exsurge a uinculis quibus circumdata tenebaris. exsurge, quia ego resurrexi tibi, solue uincu lum iniquitatis, quia ego iam solui tibi. ueni, quia iam retia soluta sunt. uirgo peperit, puer natus ex uirgine est, nihil debet muliebri hereditati. quasi filius mulieris non tenetur. cerne medium parietem maceriae iam solutum, qui interiorum affectuum concordiam diuidebat et in diuersum excitabat dissensiones corporalium passionum. ueni ergo secura; cupio uidere faciem tuam et audire uo
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ arma libiclinis: s uirtutisillã¬
q ubi erant incentiia libidinis:
ibi nunc sunt docͣilia castitatis. Hic
laqueis. Audi dicentẽ. In uia hac
qua ambulabã absconderunt la¬
queũ mͥ. & in libro sapientiȩ. sirahe
moneris. ut cognoscas qr in medio
laqueoꝵ ambulas. Quot uitia: tot
retia. Quot peccata: tot laquei. hȩ¬
reditarii iã te nexus. Henit ad laqͤ¬
os ih̾c: ut adam solueret: uenit li¬
berare qd̵ perierat. Om̃s retib te¬
nebam᷑. nullus aliũ eruere pote¬
rat: cũ se ipsũ ñ possit exuere. Talis
qͦ necesarius fuit quẽ uincula ge¬
nerationis humanȩ delictis obnoria
ñ tenerent: ñ cepisset auaritia. ñ
ligaᷤset dolus. Is solus erat iłi. qͥ cũ
huiꝰ carnis se circũ dedisset. uincu¬
lis. captꝰ ñ erat. ñ erat alligatꝰ. sed
disripens ea atq dissoluens ad se
magis uocauit eccłam. ꝓspiciens
ꝑ laqueos. eminens suꝑ retra: ut ꝙ

Expanded text:
jam non arma libidinis, sed arma virtutis; namjam non arma libidinis, sed arma virtutis; namque ubi erant incentiva libidinis, ibi nunc sunt domicilia castitatis. Hic laqueis. audi dicentem: in uia hac qua ambulabam absconderunt laqueum mihi, et in libro Sapientiae Sirach moneris, ut cognoscas quia in medio laqueorum ambulas. quot uitia, tot retia, quot peccata, tot laquei; hereditarii iam te nexus tenebant. uenit ad laqueos Iesus, ut Adam solueret, uenit liberare quod perierat. omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset exuere. talis ergo necessarius fuit, quem uincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset auaritia, non ligasset dolus. is solus erat Iesus, qui cum huius carnis se circumdedisset uinculis, captus non erat, non erat alligatus, sed disrumpens ea atque dissoluens ad se magis uocauit ecclesiam, prospiciens per laqueos, eminens super retia, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit etas senectutis. uita ĩma¬
culata. et ipse filiã tuã auferas ut
pio consecret᷑ uelaminȩ. si possessionẽ
minoris ñ tamquã sollicitꝰ inuasor
aspicias. s quasi perens sedulus reli¬
gioso tuearis affectu: ꝑ has fenestras
ꝓspicit. xp̃c. et uocat sponsã eminẽs
suꝑ reti.a.Bene eminens: qr solus est
quẽ reria ñ inuoluerint. peccatoꝵ.
Om̃s intra retia erant. immo adhuc
intra retia sumꝰ: qr nemo sine pec¬
to. nͥ solus iħc: quẽ ñ cognoscentem
peccatũ: peccatũ ꝓ nob secit. fater &¬
enĩ tradicdit eũ laqueis. tradidit eũ
retib: mutens eũ ñ in peccato. in
quo erant om̃s homines. s in simili¬
tudinẽ carnis peccati: ut de peccato
dampnaret peccatũ in carne. fecca
tum erat caro: scd̃m illud. q here¬
clitario erat. dampnata maledicto.
eccatũ erat inlecebra: et muustra
peccati. Henit dñs ihe: et in carne
peecato obnoxia militiã iutrutis
exercuit. facta sunt menbra. nr̃a

Expanded text:
uenerit aetas senectutis, uita inmauenerit aetas senectutis, uita inmaculata, et ipse filiam tuam offeras, ut pio consecretur uelamine; si possessionem minoris non tamquam sollicitus inuasor aspicias, sed quasi parens sedulus religioso tuearis affectu. per has fenestras prospicit Christus et uocat sponsam, eminens super retia. Bene \'eminens\' quia solus est quem retia non inuoluerint peccatorum. omnes intra retia erant, immo adhuc intra retia sumus, quia nemo sine peccato nisi solus Iesus, quem non cognoscentem peccatum peccatum pro nobis fecit pater. etenim tradidit eum laqueis, tradidit eum retibus, mittens eum non in peccato, in quo erant omnes homines, sed in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne.tum erat caro, secundum illud quia haereditario erat damnata maledicto, peccatum erat illecebra et ministra peccati. Venit Dominus Jesus, et in carne peccato obnoxia militiam virtutis exercuit: facta sunt membra nostra
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰtura crescat in templũ: nec dister¬
minet eiꝰ interna s minuat. si ha¬
beas gͦ in te edificationẽ clĩ & ad
orientẽ pateant semꝑ fenestrȩ tuȩ:
uenit uerbũ. stat post tuũ parietẽ.
iste: Legimꝰ fene stras: de quibus
dicit iheremias. Intrauit mors ꝑ fe¬
nestras: ꝑ quas intrauit auaritia.
intrauit libido. Oculus tuus fenes¬
tra ẽ: intrauit mors ꝑ oculũ tuum.
Si uideris mulierẽ ad concupiscen¬
dũ eã. intrauit mors ꝑ oculũ tuũ.
si uideris possessionẽ uidue ł minoris.
et concupieris inuadere. indefensam
putans etatẽ e̾ẽ uł sexũ: s ñ sunt inde¬
fensi qͦs dñs uult eẽ defensos: intra¬
uit mors ꝑfenestrã. Si audieris deco¬
rẽ mulieris aut thesauros minoris
& tuas excitaueris cupiditates. intra¬
uit mors ꝑfenestrã. Sicut gͦ ꝑhec in¬
trat mors: intrat et uita. Si decorem
puelle aspiciens sacrȩ uenereris du¬
minũ iesum qd̾ in teneros annos

Expanded text:
inata ejus structura crescat in templum, nec disterinata ejus structura crescat in templum, nec disterminet ejus interna, sed muniat: si habeas ergo in te aedificationem Dei, et ad orientem pateant semper fenestrae tuae, venit Verbum, stat post tuum parietem istae? Legimus fenestras, de quibus dicit Hieremias: Intravit mors per fenestras , per quas intravit avaritia, intravit libido. Oculus tuus fenestra est, intravit mors per oculum tuum. Si videris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per oculum tuum. si uideris possessionem uiduae uel minoris et concupieris inuadere, indefensam putans aetatem esse uel sexum — sed non sunt indefensi quos dominus uult esse defensos —, intrauit mors per fenestram. si audieris decorem mulieris aut thesauros minoris et tuas excitaueris cupiditates, intrauit mors per fenestram. sicut ergo per haec intrat mors, intrat et uita, si decorem puellae aspiciens sacrae uenereris dominum Iesum, quod in teneros annos