comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pum fr̃m corrodentes. odientes
saccũ ieronimi. tunicã uñdicti.
Natulam eulalii. Lacrimas ar¬
senii: nuditatem apłi. ollam
meum.
mat̾ialis frat̾ aliqͥd medtocri¬
tatem sectando dicturi sumus: or¬
dine congruo consideranda nobis
iiiiͦ. occurrunt. Scilic qui sũt qui
teneant ordinem. aut quid tene¬
ant. ordinem: ubi maneant. et
unde niuant. Nt ples sint. ⁊ boni
ppositi: ut chobabitandi suppetant
edifitia. et uctui habeant necces¬
sarta. Sit tam̾ in numero discre¬
tio. in ꝓposito deuotio: in edifitiis
mediocritas. in reb possessis fru¬
galitas. ne si creuerit turba: nas¬
catur turbatio aut ꝓ difficulta¬
te ꝓpositi surrepat desꝑatio: ne
ex edifitioꝵ magnitũdine sib¬
intret elatio. aut ex abundãtia
rerum se interserat temptatio
Qui eñi uolunt diuites fleri:
in cidunt in temptationes. et ĩ¬

Expanded text:
perum fratrum corrodentes, odientes perum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam tuum. materialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt divites fieri, incidunt in tentationes et i
Abbreviated transcription (Latin):
de hisque adedi¬
ficationem claustri materialis
utiuent quib dam forsitan solito
gͣuior apparebo neminẽ tamen
condẽpnans. Sed eosqui remotio¬
res sunt a seculo p̾ceteris laudans.
monens eos qui multa ⁊ piciao¬
sa possident. docens illos qui pau¬
ptate et humilitate gaudent. Scio
tamen kiñe multosesse in ma¬
iorib eccłiis qui licet multa possi¬
deant: in aliis tamen ꝑauꝑtatẽ
amant. Possident ea quasi non
possidentes: ituntur possessis qͣr
non utentes. Exempla pauper¬
tatis diligunt. et ea que de pau¬
ptate scripta sunt studiose legũt.
Legentes se ip̃os conspitiunt.⁊
gemunt. Hi sunt pauꝑes sp̃u
nõ habitu. Nos autẽ ad ocłim
pauꝑessumiis. locũ mutauimꝰ
non animum: uestẽ nõ mentẽ
Dunt etiam in maiorib eccłiis
aliqui sublimes oculis inflati suy¬
bie spũ: qui patiꝑes frẽs cũ super¬
uenerint ex latere respitiunt.
derident eos. detrahunt illis ua¬
cantes otio: ponentes simbolum
quasi canes dente liuido ossa pau¬

Expanded text:
de iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pau
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtium reddat: Non obtineant
nidicis uices. nec more pͥncipum
militib dominentur: S oppressis
subueniant. ⁊ pauꝑum fratrũ
ministrent obsequiis. Quatuor
in reb possessis sũt obsernanda
scilicet ne licita inuste adqui¬
ramus: Aut iuste ad quisitis illi¬
cite ꝑfruamur. Ne multa qͣm¬
islicita possideamus: ant illicite
hcta destendamus. Male enim
ad quirere aut maie uti adqͥsitis.
de licito facit illicitum. Mtilta uͦs
possidere ꝓpͥmqũ est cupiditatr. ⁊ sic
quͣdoꝙ qͣnod nimium diligitur. ma¬
le deffendi solet. Suo sunt q̃ illicite
et suꝑbia. Suo que male frunt
ad quisitis: id est gula et irixuria
Duo sunt qui male possidere uoꝰ¬
lunt:idest ꝓdigus ⁊ auarus: miꝰ
ut congreget. alt̾ ut dissipet.
Duo que possessa malle defendunt:
idest intemꝑantia ⁊ prudentia
mundi. Suꝑbia diabolo clausit
celtm. Gula pͥmo parenti abstu¬
lit paradisum. Auaritia diuiti
aperunit infernum. Intẽperantia
uero adhuc corrũpit mundum

Expanded text:
tur? Non obtineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuorin rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solet. Duo sunt, quae illicite et superbia, et duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
lemuitam: ⁊ ip̃am memoriam
eius ꝑ horrescere atq execra¬
ri. Scriptum ẽ enim. Iniquita¬
tem odis Habui ⁊ ab hommna¬
tus sum. legem a tuam dilexi
Deinde ut maiorem timorẽ
hat. magr̃o metu ntatur ignis

Expanded text:
lem, et ipsam memoriam ejus perhorrescere atque execrari. Scriptum est enim: Iniquitatem odio habui et abominatus sum; legem autem tuam dilexi . Deinde ut majorem timorem habeat maximo utatur ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ri ad affcm ⁊ dilectionem ip̃ius
⁊dei pr̃is qui unico filio ñ peꝑcit
s pronob onnib tradidit eum
Et ad amorem unigeniti eius eo
ampliuis ꝓuocabitur. ꝯ eũ uide¬
at mortem turpissimam ꝓ ur̃a.
redemptõne tolerasse. sic̾ ⁊ apłs
de eo dicebat.qr caritas dei constͥ¬
ngit nos iudicantes hoc quo dsi
uenis ꝓ omnib mortims er ergo
om̃s mortui sunt ⁊ pro om̃nbus
mortius ẽ ut qui nuuit iamũ
ꝯibi uiuant: s ei qui ꝓ ip̃is mor¬

Expanded text:
ad affectum et dilectionem, et ipsius Dei patris, qui unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum: et ad amorem unigeniti ejus eo amplius provocabitur, qui eum videat mortem turpissimam pro nostra redemptione tolerasse. Sicut et Apostolus de eo dicebat: Quia charitas Christo constringet nos, judicantes hoc; quod si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt, et pro omnibus mortuus est; ut qui vivit, jam non sibi
Abbreviated transcription (Latin):
OObedientes & ⁊ humiles aĩe
młtas tribłatões atq õs labores
ꝓsternunt: atq incompendiũ
mittunt. Sciend̾ ẽ enim ꝙ qͣnto
humiliores ⁊ obedientõres fue¬
rimus: tanto suꝑ nos leuius ac
dulcius ingum dñisentiamus¬
⁊ qͣntum obedientores fuimus
diet deus oratonib nr̃is uideamᷤ
qͣm acceptabilia domino uł ꝯꝑa
Clamant illi. Quare ieuinam¬
mus ⁊ ñ aspexisti humillauimus
ammas ñras ⁊ nescisti: Et ille res¬
demus ergo ꝑ ĩ obedĩam aĩaꝵ oꝑa¬
ñ suscipi Unde nos fr̃es ampluis il¬
lius mandata sectemur: qui ad ħ
redim̾et mortis p̾cio: s ⁊̃ ut uite
edificaret exẽplo. ut ꝯillo dicaꝰ.
Ego ñ ueni face uolunta tẽ me¬
am. suoluntatẽ eiꝰ qͥ misit ie.

Expanded text:
obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus diet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia sunt Domino Clamant illi: Quia jejunavimus, et non aspexisti; humiliavimus animas nostras, et nescisti; et ille resdemus ergo per inobedin suscipi. Unde nos amplius illius mandata sectemur, qui ad horedimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me,
Abbreviated transcription (Latin):
societatis ⁊ consolatõis. oblius¬
cilcti illius in quo pͥaiũ dulciss m̃i
amant fere loca inquib mitrite
sunt. amant cubicula ⁊ pascuasi¬
aͫ ⁊ qͣmlib naturali lib̾tate passi¬
sepuistũ ad carasibi loca quodã
Reusu alienus efficeris. ut ꝑferas
deibnficus uoluntates uł interi¬
tiones tuas ⁊ diaboli insinuatc̃es
seqͥris. Que qͣmlib adduros la¬
bocres qͣirlib ad saluitis suffragia
atiꝵ ad amime detͥmentate raqn¬
aut: totii hcc p̾nimia cordis i᷑¬
dignatone nonsentis. Tpr̃e ⁊ eĩ
discessionis multa ꝑmittit ĩmi¬
cus: ꝑsuadet ei illue quo tẽdit
meiorem ꝓfc̃m̃ multã gr̃am. at

Expanded text:
societatis et consolationis; oblivissocietatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum dulcissimum amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua sua; quamlibet naturali libertate variaepius tamen ad cara sibi loca quodam sensu alienus effeceris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et diaboli insinuationes sequaris! Quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum hoc prae nimia cordis indignitate non sentis! Tempore enim discessionis, multa promittit inimicus, te illic quo tendis, majorem profectum, multam
Abbreviated transcription (Latin):
bitur iixo stulto qͥ edificauit
dom̃ suã suꝑ harenã ⁊ cet᷑a. id
est cũ rafluxerint stillicidia.
pessioñ: cũ ad uenertt flu̾ia
Atorrentes atq ĩpetus tribła¬
ton ex młtitudine negligẽti¬
qui ꝑ istum aerẽ uolitarto ꝑa¬
ti ad p̃i aream uentilandã
sic u iueniant paleas quas
ad ludibriũ suũ rapiant atz
disꝑgant: tc̃ irruent ĩ domũ
illam q̃ sñ obedĩe fundam̃to edi¬
fidata ẽ ⁊ fiet ruina illius mag¬
na. S forsitan dic̃ aliquis. Nu¬
quidstatim de hxc leco discede ru¬
grandis spes ẽ si nauis ĩ frustib
constituta ẽ. licet ip̃a ñ ꝑeat: tñ
lacturam megnã de honere ac
grande gaudium ẽ si quis ad se
duili fluctus reu̾tens nom̃ atꝙ
hitum ꝓnussõnis sue tustodire
uiteatur. anima u̾o eius negli¬
gentus tabescat ac defluat. Et
quid grauiris qͣm ut sũbitotã¬
quamꝰ aliquis repentiaus eradi¬
uerat. ad ꝙ te pͥm post młta ma
la seli qͣr ad portum de tempestaie
ed duxerat: obluusci subito sr̃ne

Expanded text:
bitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiqui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de hoc loco discedere, rugrandis spes est, si in navi est in fluctibus constituta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere ac grande gaudium est, si saeculi fluctus revertens, nomen atque habitum professionis suae custodire videatur; anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat. Et quid gravius quando subito tanquam aliquis repentinus eradiverat, in quo te primum post mala saeculi quasi in portum de tempestate induxerat, oblivisci subito fraternae
Abbreviated transcription (Latin):
Seriunnt lucra lutris ⁊ merita
meritis locũ facĩt ut ando qͥs
plus adquirere ceꝑit. tarito plus
conetur ĩquire. ⁊ qnͣto auidius
de sapĩe bonis hauserit. tãto plus
haicire desideret. sicut t̃ade se
loquitur sapĩa. Qui edet precadꝰ¬
hue esuriet urgeamus fr̃es cur¬
sura nr̃m. ut crescat ĩnouissumo
uitamra q̃ramus usq ̃ finẽ ũde
sũ fine gendere mearur. S sustoͦ
nõ possmus iã excere scppis la

Expanded text:
serviunt, lucra lucris et merita meritis locum faciunt: ut quanto plus quis acquirere coeperit, tanto plus conetur acquirere; et quanto avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret? sicut ipsa de se loquitur Sapientia: Qui edunt me adhuc esurient . Urgeamus cursum nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Merito discederes: si diabo
lum fugere potuisses. Digne aͥe
distedet:. si in locum ire poss. u
Nemose fallat fres nemose¬
aduersarium de leco ad locũ s de
uitio aduirtutem: de passõne
sisfite diabolo: ⁊ fugiet auobis
Non emmobedire ⁊ uelle disce¬
luntatẽ: hoc ẽ uoluntarie sibi
⁊̃ in p̃sentidampnatõne mortẽ
inferre pc̃ti. Illis u̾o qui grauiꝰ
apud nos delinqunt: ullam tͥsti¬
orem. nullamq acerbiorem pꝰ¬
sumus ĩuenire sr̃nam qͣ ut a
corpore congͥgatõis abscisi fñ
pace discedant. An ñ amẽtie
genus ẽ ut hec qͥsq ꝓ remedio
crimine ñ possit inferi. Intelli¬
disponente. posse ꝓuenure. Ille ⁊¬
eĩ quiñ pot alio modo absolut̃
de leco salutis excut̾e. ĩmittit

Expanded text:
tas? Merito discederes, si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi Nemo se fallat, noadversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione sistite diabolo, et fugiet a vobis . Non obedire autem et velle discee: hoc est, voluntarie sibi etiam in praesenti damnationem inferre. Illis ipsis qui gravius apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscissi, sine pace discedant. Et nonne amentiae genus est, ut hoc quisque pro remedio crimine non possit inferri? Intellidisponente provenire. Ille enim quia non potest aliquem absolute de loco salutis excutere, immittit
Abbreviated transcription (Latin):
ientedie ĩdiem libentessis me ra¬
petus passõis: ut iam nec delmõ¬
re me itelligã nec pectare mẽ
sentiam. Obscurat ei meatas a
horruit itllcmre licti assiduita
delinqͥndi. ⁊ eĩ ita cor negligen¬
tus obscuratur ut hec nsosr̃y
se humiliet siñsatiffaciat ppõi¬
to suo necere se ñtredat: rasup
tnsustet ⁊ dicat. Quã ostant
illi restiti. qͣ bñ ñ adqͥei. ꝙͣta
auctoritate respondi. Pite lt
qdͣ me sꝑ illihumiliare deberẽ.
Quod qui fac: diabolo setra¬
uitus ⁊ passõib ⁊ ꝑditone leta¬
Quam nos refugiẽtes illam
de nob̾ aliꝙͣ psumamus. qrdi

Expanded text:
ssime me raimpetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam: obscurat enim atque obruit intellectum delicti assiduitas delinquendi. Etenim ita cor negligentis obduratur, ut hoc ipso si non se humiliet, si non satisfaciat, praeposito suo nocere se credat, insuper et insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi, putabat quod me semper illi humiliare deberem? Quod qui facit, diabolo se travitiis et passionibus et perditione laetaQuam nos refugientes, illamde nobis aliquid praesumamus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
se sanguine comꝑatũ. Quid
nicħ tibi debeo. De talib date¬
bat apłs. Cum eĩ serui eẽtis in¬
obedĩe: lib̾i fiustis iustitie. Nonbe¬
ne ingenuus aꝓpbatur. ꝙ̃ misã¬
Clamat a incontumelia disci¬
pline. in pcc̃o aĩe sue malo diste¬
dere qͣm emendare. qͣ sat̃fatere.

Expanded text:
uine comparatum. Quid nihil debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, quiClamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere,
Abbreviated transcription (Latin):
pto senioris respond̾e p̃suuit ⁊¬
dicere. nunquid ego sernus ũr
sum: Iam feci uicem meã: ⁊ ille
faciat suam. Quom hoc dicit.
titur ut m̾cedem suã impleat
s ut alienas inuadat. p̾ccupet
rapiat : Putamus ĩqͣm qd̾ ita
petat ntͣ accipiat. ita q̃rat ut in¬
ueniat. ita pulset ut ei aꝑiatur
qui ꝓ aliqua negligentia corret¬
tus. ⁊ discipline ordine castigatꝰ
non se ad emulatõm. ñ ad lat̃¬
fatõm confert. s magis ad illam ꝓ¬
t̾iani ut dicat de sero atq disce¬
do. lxc egoferre non patiar. inge¬
p̾põitum ⁊ abb̃em ingenuũ se ẽe
iactat: puto qd̾ ad huc redempt̃
ẽe se nesciat. Qui xp̃iane mili¬
tie mancipatus dice sep̾siit

Expanded text:
senioris respondere praesumit et dicere: Nunquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam: et ille faciat suam. Quomodo hoc dicit, titur ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat? Putamus quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut ei aperiatur, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingepraepositum vel abbatem, ingenuum se esse jactat, puto quod adhuc emptum esse se nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus praesumit
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. Et it̾m. Sapĩa ĩ exitii
cauitur. Quanto gͦ plus ꝓficimꝰ
tanto plus humiliemur. qr ꝙ̃to
plus humiliati fu̾imus: tanto
amplius ꝓfitiemus. Nullus ille
semior tam doctus appareat: ut pu¬
tet ꝙ eum nondeceat obedĩa que
dm̃ decuit. Humilitas eĩ atq cbe¬
dĩa ĩ unnuorib ad huc nc̃citas. ĩ
senorib a dignitas ẽ. Ille eĩ bñ
Sicagit qͣi semꝑ ĩcipiat. Qͣmob¬
rem augm̃ta meritoꝵ ĩ citam̃ta
ẽe ꝓfestuũ: scriptura ꝓnũtiat
De his uo qui primas negligen¬
tias p̾t̾iittunt ⁊ ĩ alias atq ali¬
as semꝑincurr̃t : ita ait. Pcc̃or
adicit ad pectandũ. D ꝓfcũu̾o¬

Expanded text:
 . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; ille enim bene sic agit, quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta esse perfectorum Scriptura pronuntiat. De his vero qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjicit ad peccandum; d
Abbreviated transcription (Latin):
se mancipare. Isti tales nescuint
ñ bene petunt. s male uitiss eꝙ¬
petinitur: ñ fide pulsarit. s rop¬
delitate pulsantur. Ouifele
es uinculis passionũ. ⁊ ꝙͣ hican
inde circũuallant uitia: Qud¬

Expanded text:
e discutere? Isti tales nesciunt non bene petunt, si male vitiis appetuntur, non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid es vinculis passionum? quem hinc atque inde circumvallant vitia su
Abbreviated transcription (Latin):
auiditas ip̃a ꝯsuetudo ꝓficiẽ¬
di sꝑnos ad maiora ꝓuocat
Et ubi uiderit d̾s deuotõm c̃e
nr̃e. ardorem ĩ siruabit affectu¬
uiri ⁊ qͣnto nos addiderimus ad
stidiũ: tanto ille apponet ad

Expanded text:
ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocabit: et ubi viderit Deus devotionem animi ardentiorem, insinuabit affectum; et quantum nos addiderimus ad studium, tantum ille apponet ad
Abbreviated transcription (Latin):
debemus ad inquirenda ꝓmissa
sua: ⁊ obtinenda ila bona sua¬
q̃ nec usu capi nec auditu ꝑci
orando. qraraus laborando pail¬
semus desid̾ando. ut inspem cele¬
sturm tanto ĩ citemur studior tã
concordet. Nonuult eĩ d̾s ñr̃
bona sua nimia ĩueiendi facilita¬
te uilescere. Pretosa ⁊ concupis¬
cibilis m̾ces cuipid̾ amatorẽ at
auidoũ negociatorem reqͥrit. Er¬
fastidiosum. recusat coadtu ⁊m̃
gratum: respuit ĩ deuotũ. lentũ
ei⁊ parum gratũ q̃rere gr̃amdi¬
uini mimeris: maxĩa e. ĩ iiria
renrumatõis. Ergo totis liezale
⁊ orporis laborib desudemꝰ totis
licet obed̃e uirib exerceamur.
nich tm condignũ ꝙ nito pro
celestib borus pensare ⁊ offerre
uaiebunus. on ualent itetẽ¬
porsal obsequi. et̾ne uite ganda

Expanded text:
debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu perciporando, quaeramus laborando, pulsemus perseverando; et in spem coelestium tanto incitemur studio, tantconcordet. Non vult enim Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et concupiscibilis merx cupidum amatorem, atque avidum negotiatorem requirit. Erfastidiosum, recusat coactum et ingratum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris maxima est injuria Remuneratoris. Ergo totis licet animae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur; nihil tamen condignum quod merito pro coelestibus bonis pensare et offerre valeamus. Non valent vitae temporalis ob
Abbreviated transcription (Latin):
hat aufẽtur ab eo ita ⁊ mobe¬
dia obdurat animũ. ꝙ̃ semł
ceꝑit. ut ad suscipienda ꝑcep¬
ta nec auãoritate nec ro fle¬
situr. s qd̾ pessim̃ est sibi so¬
tõnes suas sequatur ⁊ illici
restum putet qd̾ obdurator
corde conceꝑit simił ei esfĩs de

Expanded text:
at, auferetur ab eo ; ita et inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta, nec auctoritate, nec ratione, flectatur, sed quod pessimum est, sibi sotiones suas sequatur, et hoc eptum putet, quod obturato corde concepit, similis ei
Abbreviated transcription (Latin):
lus te ore nr̃o nõ ꝓcedat ẜ siqͥs
bonus ẽ adedificatõm fidei Ne¬
cessaria no ẽ tacituritas usqr
utioꝵ si qua ulla sirt lirigue uł
sermonum tem̃itas resetetur
liter lequi sicut scriptum ẽ. Smo

Expanded text:
lus de ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei . Necessario vero est taciturnitas, usquequo vitia si qua illa sunt linguae vel sermonum temeritas resecetur, liter loqui, ut sicut scriptum est: Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tñ considantius egere debent
ut qͣntum ncͣcͣitas exigit hoc
solum lequantur ⁊ hoc ip̃m cũ
quiete ⁊ honestate: ne intertur¬
bent aut ostendiculum faciãt
um hr̃e conuenit. Si enĩ ꝓphis
in eccłia docentib apłs dicit qr
si alii sedenti reuelatum fuerit
pͥor taceat: qͣnͣtomagis intp̃re
psalmoꝵ ł or̃onũ tace ⁊ silenti¬
um agere cunctis ꝯuenit nquẽ
forte ut suꝑius diximus ꝯmu¬
nis ꝓuidentie cã aliquid prolo¬
git. Int̾rogatio

Expanded text:
n considerantius agere debent, ut quantum necessitas exigit, hoc solum loquantur, et hoc ipsum cum quiete et honestate, ne interturbent aut offendiculum faciant; um habere convenit. Si enim prophetis in Ecclesia docentibus Apostolus dicit: Quia si alii sedenti revelatum fuerit, prior taceat ; quanto magis in tempore psalmorum vel orationum tacere et silentium agere cunctis convenit; nisi quem forte, ut superius diximus, communis providentiae causa aliquid prologit. INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
ppusus corꝑis: s pp afflictõne
eius muentum ẽ. ħuiscemo¬
di indiuñtum. ⁊ ꝓhumilita¬
te anime. Cum añt duas tu¬
rucas hre ꝑhibeat sermo di¬
uinus. quomodo hec pot̾ susci¬
ꝑi nisi ad eos usus de quib su¬
pia diximus: Int̾rogatio d

Expanded text:
lictionem ejus inventum est hujuscemodi indumentum, et pro humilitate animae. Cum autem duas tunicas habere prohibeat sermo divinus, quomodo potest hoc suscipi, nisi ad eos usus quos superius diximus ? INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ participationem credit. Si¬
deles uero indomo entis sunt. et
possidet ⁊ regit. Om̃s in domo eius
sumus ꝑconditionem qͣ creauit
nos. in domo enis sumꝰ ꝑ fidem qͣ
uocauit nos: in domo eius summnis
ꝑ dilectionem qͣ iustificait nos.
cum gͣnis in archa. ẽ. Si autẽ in
domo der fueris ꝑ caritatem: b̃s
es quia non solum tu in domo d̾i

Expanded text:
suorum participationem credit; fisuorum participationem credit; fideles vero in domo ejus sunt, id possidet et regit. Omnes in domo ejus sumus per conditionem, qua creavit nos; in domo ejus sumus per fidem qua vocavit nos in domo ejus; sumus per dilectionem, qua justificavit nos. cum granis in area tua est. Si autem in domo Dei fueris per charitatem, beatus es, quia non solum tu in domo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
agit pritdens est. ⁊ si uid̾it ea que
circa ip̃m sunt honeste. ⁊ prudẽ¬
ter disponi. cercior de uirtute ip¬
siis iam efficitur: ⁊ amore iam
digntim iudicat: cuius ꝓbita¬
tis tam aꝑta se iudicia ĩuenisse
ri non nouit: fidelis est. Si peccan¬
tib libent̾ parcit: pus est .Si. af¬
flictis compatitur: misericors. ẽ.
Si subiectos non p̾mendo s in¬
uando regit. humił est S fortas¬
sis int̾rogas uͥ ista domꝰ dei q̃ren¬
da sit. uͥ inueniri possit. Domtis
dei totirs est mundus. Domus d̾i
eccłia est catholica. Domus dei
siam. alit̾ ianqͣmq fidelem.
antmam. In mundo est. tit imꝑ¬
ator in regno. In eccłia est: nt
paterfamilias in domo. In aĩa ẽ.
nt sponsus in thalamo. Paga¬
ni. e⁊ infideles quique ĩdomo eł
sunt .i. in regno quia ip̃e om̃e
quod condidit ꝑ dimnitatis sue
potentiam tenec ⁊ regit. Fassi fi¬
deles in domo enis sunt .i. in et¬
clesia: quia ip̃e om̃ib quios ad fi¬
dem nocauit. sacramentorimꝑ

Expanded text:
amiliares sunt. Et si viderit ea, quae circa ipsum sunt, honeste et prudenter disponi certior jam de virtute ipsius efficitur, et amore jam dignum judicat, cujus probitatis tam aperta se indicia invenisse re non novit, fidelis est. Si peccantibus libenter parcit, pius est. Si afflictis compatitur, misericors est. Si subjectos non premendo, sed juvando regit, humilis est. Sed fortassis interrogas ubi ista domus Dei quaerenda sit, ubi inveniri possit? Domus Dei totus est mundus, domus Dei Ecclesia catholica est, domus Dei siam, aliter unamquamque fidelem animam; in mundo est, ut imperator in regno; in Ecclesia est, ut paterfamilias in domo; in anima est, ut sponsus in thalamo. Pagani et infideles quique in domo ejus sunt, id est in regno quia ipse omne quod condidit per divinitatis suae potentiam tenet et regit; falsi fideles in domo ejus sunt, id est in ecclesia quia ipse omnibus quos ad fidem vocavit, sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
duicedine amoris replere disponit.
quandam prius tribuationum
conpunctione amaricart sinit ut
post gustum amaritudinis auidꝰ
bibatur suanissimum poculũ.i
caritatis. Et hoc est pͥmũ signũ.
quod ih̾c facit coram discipulis
sins. q credunt in eum. quia pec¬
cator qi penitens inde de mĩa dei¬
primum fiduciam hr̃e incipit.
quod post longa meroris tedia:
sancti spiritus consolatione cor
ergo qnomodo ad amorem dei per¬
tingere possimus. ⁊ ip̃e colliget ⁊
stabiliet corda nr̃a Ip̃e pacem re¬
stituet. ⁊ contuuamꝰ prestabit le-¬
ticiam. Nemo aut̃ potest amare¬
quod nescit. ⁊ tdeo si deum amare
cupimus primum eum amare sa¬
tagamtis. p̾cipue cum ip̃e talis
sit qui nequeat scrri ⁊ ñ amari
tanta est enim spẽs pulchritudĩs
eius ut qui pot̾it eum uidere nõ
possit non diligere. Homo qui
ułt alterius hominis mores et
secieta agnoscere: facit ei se fa¬
miliarem. frequenter ĩdomo
euis conuersatur. ⁊ cum his qui
et familiares sunt. Et nos gͦ ĩgui

Expanded text:
dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationum compunctione amaricari post gustum amaritudinis, bibatur suavissimum poculum charitatis. Et hoc est primum signum, quod facit Jesus coram discipulis suis, et credunt in eum, quia peccator et poenitens primum de misericordia Dei fiduciam habere incipit, quod post longa moeroris tsancti Spiritus consolatione cor ergo quo ad amorem Dei pertingere possimus, quia ipse colliget, et stabilitet corda nostra, ipse pacem restituet, et continuam praestabit laetitiam. Nemo autem amare potest quod nescit, et ideo si Deum amare cupimus primum eum cognoscere satagamus, praecipue cum ipse talis sit, qui nequeat sciri, et non amari. Tanta est enim species pulchritudinis ejus, ut qui eum potuerit videre, non possit non diligere. Homo qui vult alterius hominis mores et secreta agnoscere, facit se ei familiarem, frequenter in domo ejus conversatur, et cum iis, qui illi familiares sunt. Et si vi
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ ex agerando m̃di ꝯmoda. qm
itus tolerãdo adusa. Qͥ eĩ bona m̃¬
didiligit. uelit. nolit. timoris ⁊
S ingerunt dolorẽ res ablate. qͣ
amorẽ ꝑturiebãt possesse. Cũ gra¬
ui eĩ dolore amͣtiuit᷑: q̃ ꝯmagno
amore hũtur. minꝰ a̾ carẽdo do¬
leuiꝰ: q̃ miuꝰ possiderido diligimꝰ
stiant scłi lucra sestantes qnͣtũ
sint uana uł adu̾sa q̃ dilig̃t: q̃ ꝑ̃

Expanded text:
i exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris etsibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum s
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ a̾ iuste ꝓ tp̃rali lutro iundia̾t
aut aliquid bon⁊ ꝓuane głie
qͥ uoxias cegitatões oꝑib pͣ¬
uis ꝑfitiũt. Bñ mał utũtur:
qui luxuriã carius ꝯuigalily¬

Expanded text:
qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali h
Abbreviated transcription (Latin):
Q pus ñ consiluii apd̃ d̾m muta¬
ri. nec uariari eum ꝙr ꝑ uaria tẽ¬
pora diu̾sa p̾cepit: s manens idẽ
Nonusu nr̃o aliud dm̃ putemꝰ
aluid pulchͥtudinẽ eiꝰ atq aliud
nõ ẽ ⁊pud d̾m u̾o sũma simpli¬
citas ẽ. Iuxta hanc regłam: ⁊ tet̾a
existimanda sunt.

Expanded text:
mutari; nec 117 variari eum, quia per varia tepora diversa praecipit, sed manens idem Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
commut abilis
est. ⁊ corrumpl
om̃ino ñ pot̾.
Creatura uero
bonũ s ñ sũmmĩ
lis est. ⁊ dum sit quid boñ: ñ tn
esse pot̾ ⁊ siumnũ. Qruid est dei
immortalitas. rsi eiꝰ incõmu¬
tabilitas. Nam ⁊ angłi ⁊ aĩe ĩ¬
moitales sunt. s ĩmitabiles ñ
sunt. Ideoq solus deus dr ĩmorta¬
lis: qr solus in cominutabilis.
Nam animamoritur: dum dese¬
rente deo de bono ĩ malum mutã
sie ⁊ angelus dum deserente dei
eͣ lapsus. Quod mat̾iam h̾t ude
existat mutabile ẽ: qr de ĩ form
ad formã transit. Quod u̾o nes
ħt matiam: nmutabile ẽ sicuc

Expanded text:
ommutabilis est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum lis est; et dum sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid est Dei immortalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
motũ. Quia qui iascitur in¬
tra auimos suos ad huc uiti¬
um uoluit. sic̃ ex hec ipo udica¬
tiur quod dicitur. Irascimini ⁊
nolite petoare. Qui u̾o furit.
iam plus aliquid ꝑ motũ gerit
Furor enim inqͥt illis. scdm sil¬
tudiem serpentis. Uehem̃ti
uero furorem concitare indig¬
natio nominatur. Amarttu¬
do aũt illa ẽ. cũ malitia ĩ corde
⁊̃ arce quadam coraponitur
⁊ armatur.

Expanded text:
tia, quia qui irascitur intra animos suos hoc voluit, sicut ex ipso indicatur quod dicitur: « Irascimini et nolite peccare , qui vero furit jam plus aliquid per motum Furor enim, inquit, eis secundum similitudinem serpentis . Vehementius vero furorem concitare, irritatio nominatur. Amaritudo autem illa est, cum malitia in corde etiam arte quadam componitur et armatur.
Abbreviated transcription (Latin):
I quidem contrista
tum paciamini a nob̾: ñ ille
qui contristauit eñidare d.
s ille qui contristatur: ⁊ iudi¬
renter contristauit: id ẽ. non
scłm d̾m. memor sit is qui cort¬
triscauit apłi dicentis. Si aũt
pp̃ escam fr̾ tuus contristatiu
iam ñ scłm caritatem ambła.
S cum cognou̾it tale delictu
ee. suũ impleat illd̾ qd̃ a dño
dãn est. Si offers munus tuũ
ad altare ⁊ ibi recordatus fc̃us¬

Expanded text:
i quidem contristavntum pateremini ex nobis ; non ille qui contristavit emendari debet, sed ille qui contristatus est; et indirenter contristavit, id est, non secundum Deum, memor sit is qui contristavit Apostoli dicentis: Si autem propter escam frater tuus contristatur, jam non secundum charitatem ambulas . Et cum cognoverit tale delictum esse suum, impleat illud quod a Domino dictum est: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
hemus unde nos extusare possi¬
mus. cum ds amplurs dederit ꝙ
illi opus ẽ. de suꝑflius redin̾ie
pcca sua festinet Ille uo qui cap¬
tiuos redim̾e ⁊ panꝑes pastere uel
uestire non pͥualet. contra ulłm
hdminem odium ĩ corde reseruet
⁊ minutis suis non solum malũ
ꝓmalo nõ reddat: s ⁊̃ diligat: et
ꝑeis orare ũ desinat. certus de ꝓ
consc̃ĩa ante tribunal xp̃i dicere
pot̾it. LDa dñe qr dedi: dimitte
qr dimisi. Ea tñ conditõne ut pos¬
tea quam talib elemosinis ceꝑit
pcc̃a sua redimere. qr ñ quam de¬
erunt miniita pcc̃a illi. q̃ cotidi¬
e redimat: ⁊ crimina capitaba
nor admittat pp̃illud qd scriptũ
est. Qui baptizatur a mortno.
⁊ it̾m tangit mortuum quid ꝓfi

Expanded text:
emus unde nos excusare possiemus unde nos excusare possimus; cui Deus amplius dederit quam illi opus est, de superfluis redimere peccata sua festinet: ille vero qui captivos redimere et pauperes pascere vel vestire non praevalet, contra nullum hominem odium in corde reservet, et inimicis suis non solum malum pro malo non reddat, sed etiam diligat et pro eis orare non desinat. Certus de prconscientia ante tribunal Christi dicere poterit, Da, Domine, quia dedi; dimitte, quia dimisi: ea tamen conditione, ut posteaquam talibus eleemosynis coeperit peccata sua redimere, quia nunquam illi deerunt minuta peccata quae quotidie redimat, crimina capitalia non admittat, propter illud quod scriptum est, Qui baptizatur a mortuo, et iterum contingit mortu
Abbreviated transcription (Latin):
omnib inimicis sius ĩdulge¬
at: ⁊ nullum pccm remaneat᷑ ꝙ
euis conscĩam mordeat. ⁊ secu¬
rus mnorõne diuca dicat : dirui¬
tte nob̃ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos di¬
mittimus debitorib ñr̃is. et
implebitur in eo illud qd̾ xp̃c
nuinib pcc̃a eoꝵ: dumitret ⁊ uob̾
pr ũr celestis pcc̃a ũra. Et illud
Date: ⁊ dabitur nob̾. Diiitt
prius diximus: ita ⁊ inhac ele¬
mosina nullus pͥ inueniri unde
Se ualeat excusare. nec aliquam
rõm dare pot̾it qd̾ eam implere ñ
possit. Ista enim elemosina ꝑqͣm
in nob̃ peccantib ueniã damus.
non decelario. ñ dehorreo. uł de sa¬
cellario: s decordis thesauro ꝓ¬
fertur. de quo ip̃e dñs ait. Conrĩ
homo: debono thesauro cordis su¬
i ꝓfert bona. Deillis gͥ que supͣ
diximus id ẽ auro. argento. fru¬
mento uino. ⁊ oleo: malti de pos¬
sunt paupes excusare. Illari u̾o
elemosinara q̃ de corde ꝓ fertur qͣ
fronte aut qua conscĩa ullus ho

Expanded text:
omnibus inimicis suis indulgeomnibus inimicis suis indulgeat, et nullum peccatum remaneat quod ejus conscientiam mordeat, et securus in oratione dominica dicat, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : et implebitur in eo illud quod Chriminibus peccata eorum, dimittet vobis Pater coelestis peccata vestra ; et illud, Date, et dabitur prius diximus, ita et in hac eleemosyna nullus potest invenire unde se valeat excusare; nec aliquam rationem dare poterit, quod eam adimplere non possit. Ista enim eleemosyna, per quam in nobis peccantibus veniam damus, non de cellario, non de horreo vel de agello, sed de cordis thesauro profertur, de quo ipse Dominus dixit: Bonus homo de bono thesauro cordis profert bona . De illis ergo quae supra diximus, id est, auro, argento, frumento, vino et oleo multi se possunt pauperes excusare: illam vero eleemosynam quae de corde profertur, qua fronte aut qua conscientia ullus homo
Abbreviated transcription (Latin):
excusatio nob̾ pot̃ reman̾e. ꝑqͣ
dicamus pcc̃ant̃a nos ñ potuise
redimere. Potes forsitan dic̃e
qd̾ carnem tuam ieuinus ac in¬
gilus ñ possis affligere auino
uel a carnib ũualeas abstinere:
niiquid potes dicere ꝙ ea que
tibi amplius qmͣ opus erat deus
dedit. nou possis ꝓ pct̃is tius i¬
pauꝑib ertgare: Se iusote
mere: ornam̾̃ta pretõsa compa¬
re. Cui ego respondeo Ornam̃¬
ta quidem enras.S pc̃ca ñ redi¬
mis. Et qr non solum decĩe
nonsunt nr̃e. s et̃ciis deputa¬
te: uͥm quicquid amplius quã
si quod eis deputatum ẽ nrẽis
fame uł nuditate mortui fu̾int.
nouerimus nos rõm de aĩab
eorum in die uiditii reddituros
Et adhuc ⁊ aluid genus elemo¬
sinarum: de quo possumus sine
ullo corꝑis labore pcc̃a nr̃a redi¬
mere. Si ita quis sit pauꝑ ut nͦ
aurum hat. nec frumentum. N
uirium. uł oleum. unde corꝑalẽ
elemosinam fatiat : qr non pot̃
fieriut ab aliquib hominibus
si patiatur ĩniuriam. toto corde

Expanded text:
excusatio nobis potest remanere, per quam dicamus peccata nostra non potuisse redimere. Potes forsitan dicere quod carnem tuam jejuniis ac vigiliis non possis affligere, a vino vel a carnibus non valeas abstinere: numquid potes dicere quod ea quae tibi amplius quam opus erat Deus dedit, non possis pro peccatis tuis pauperibus erogare? Sed tu forte mere, ornamenta pretiosissima comparare. Cui ego respondeo: Ornamenta quidem emis, sed peccata non redimis. Et quia non solum decimae non sunt nostrae, sed Ecclesiae deputatae; verum quidquid amplius quam si quod eis deputatum est, nostrfame vel nuditate mortui fuerint, noverimus nos rationem de animabus illorum in die judicii redditurost adhuc aliud genus eleemosynarum, de quo possumus sine ullo labore peccata nostra redimere. Si enim ita sit pauper, ut nec aurum habeat, nec frumentum, nec vinum vel oleum, unde corporalem eleemosynam faciat; quia non potest fieri ut ab aliquibus hominibus non patiatur injuriam, toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
duo qua eleraosmax insinuare
uidemꝰ. forte dicit aliqͥs. Ette
ego nec t̾renam sł̾am heo quã
possim pauꝑib erogare: necab
aliquo iniuriam patiorcui ĩdul¬
gentiam dando possim pcc̃a me¬
a redim̾e quid fcurus summi qui
nec ista hẽo nec ieiimare auino
Qui enim ista dicit poteram
ei respondẽ. fłm ẽe qd̾ conatur
asserere. qr nullus homo in hoc
mundo inuenitur qui ñqͣm ab
alus iniuriam patiatur. Tam̃
adquiescamus ita ẽe qd̾ asserit.
Sic tsiadquiescamus ut ei de¬
mõstrem ẽẽ. ad huc tercium e¬
lemosinarum genus qd̾ itaõs
excusationes possit excludere:
ut uullus unquã inueniat ꝙ
ei possit oppon̾e. Etce dixisti te n
habundant̾ fructus colligere. ũ¬
de uictum ac uestitum possis pa¬
uꝑib dare: nec iniurias sustin̾e
quas inmicis debeas ĩ dulgere:
⁊ ideo dubitas qd̾ ñ hẽasus ũde
possis pc̃ca tua redim̾e. Accipe gͦ
⁊ fidełr tene: p̾clarum ac preci¬
puum t̾tium genus elemosi¬
narum Sit inte bona uolũtas

Expanded text:
eleemosynarum insinuare videmur, forte dicit aliquis: Ecce ego nec terrenam substantiam habeo quam possim pauperibus erogare, nec ab aliquo injuriam patior, cui indulgentiam dando possim peccata mea redimere: quid facturus sum, qui nec ista habeo, nec jejunare a vino, Qui enim ista dicit, poteram ei respondere, falsum esse quod conatur asserere; quia nullus homo in hoc mundo invenitur, qui nunquam ab aliis injuriam patiatur. Tamen acquiescamus ista esse ut asserit: sic tamen acquiescamus, ut ei demonstremus esse adhuc tertium eleemosynarum genus, quod ita omnes excusationes possit excludere, ut nullus unquam inveniat quod ei possit opponere. Ecce dixisti te nec abundanter frumenta colligere, unde victum aut vestitum possis pauperibus dare; nec injuriam sustinere, quam inimicis debeas indulgere: et ideo dubitas quod non habeas unde possis peccata tua redimere. Accipe ergo et fideliter tene praeclarum ac praecipuum tertium genus eleemosynarum. Sit in te bona voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
oim qd credimus fidelr᷑ fac̾e
uolueritis. uemientib ccpti¬
at uut contristatur antenas
tib pauꝑum deputastis. cum
sunimo desid̾io expend̾e festina¬
qđ scripturci ẽ. Hilarem eĩ¬
tatorem: diligit deus. Et illd̃

Expanded text:
od credimus, fideliter facere volueritis, venientibus captieratur aut contristatur animus vatibus pauperum deputastis, cum summo desiderio expendere festinaquod scriptum est, Hilarem dato
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ deum ꝓpitium fĩ laboremꝰ
Ita aꝑta est ista ammonitio. ut
expositore omnino non egeat.
Illam uero elemosinam quam ĩ¬
primo loco posuimus ꝑ quam ex
eo qd̾ nobis deus amplius dat
mere. ⁊ p̾mia nobis eterna pos
summuis inspirante domino pͥ¬
parare: consiluum meũ suube¬
tis audire. ꝯ gaudio illam ⁊ cũ
letitia poterłtis do auxiliante
ꝑficere. Quotiens a messes
aut uindennas colligitis ⁊ ue¬
stras oĩm que aduos ꝑtinent.
computatis expensas: simul
⁊̃ ⁊ illud qd̾ in fisco daturi estis
et id qd̾ uobis ẽẽ cognoscitis:
q non uobis ꝓprie datum est.
di u̾ro inspirau̾it seq̃strate. ⁊

Expanded text:
nobis Deum propitium fieri laboremus: ita aperta est ipsa admonitio, ut expositore omnino non egeat. Illam vero eleemosynam, quam primo loco posuimus, per quam ex eo quod nobis Deus amplius dat mere, et praemia aeterna nobis possumus inspirante Domino praeparare, consilium meum si vultis audire, cum gaudio illam et cum laetitia poteritis, Deo auxiliante, perficere. Quoties aut messes aut vindemias colligitis, et vestras et omnium qui ad vos pertinent computate expensas, simul etiam et illud quod in fisco daturi estis; et id quod vobis superesse cognoscitis, quia non vobis proprie datum est, di vestro inspiraverit, sequestrate, et
Abbreviated transcription (Latin):
us qmͣ opus ẽ tibi deus digna¬
tus fu̾it dare. elemosinam dau¬
do studeas poc̃a tua redinere. Nõ
hec iubet deus ut ea q̃ tibi uł tu¬
is nccͣia sunt debeas errogare.
lus sit refrigerium: uob̾ autem
tribuło. Suꝑflnatua s ille sibi
indiget expend̾e. S tͥ urilt ine¬
t̾num b̾ĩtudinem conseruare.
Nam ⁊ paupes id̾o e̾e uoluit: ut
diuites hr̾ent quomodo pt̃a re¬
dimerent. Potuit eĩ d̾s omnes
homines diuites fac̾e: s diuiti¬
bus uoluit locum mĩe ꝓuidere
opus: ⁊ multi ꝑaupes ñ colligũt
nec qd̾ ip̃is nccium ẽ. Hce enĩ
sicut iam dixi diuine m̃ie artifi¬

Expanded text:
us quam opus est tibi Deus dignatus fuerit dare, eleemosynam dando studeas peccata tua redimere? Non hoc jubet Deus, ut ea quae tibi vel tuis necessaria sunt debeas erogare: liis sit refrigerium, vobis autem tribulatio . Superflua non ille sibi indiget expendere, sed tibi vult in aeterna beatitudine conservare. Nam et pauperes ideo esse voluit, ut divites haberent quomodo peccata sua redimerent. Potuit enim Deus omnes homines divites facere; sed divitibus voluit locum misericordiaes est: et multi pauperes non colligunt nec quod ipsis necessarium est. Hoc enim, sicut jam dixi
Abbreviated transcription (Latin):
libramine q̃dã ꝑ eqͥtatẽ corriga.
q̃dã u̾o ꝑ miseratom ĩdulgeat.
Qui dei iuditia ocłis siusꝓponit.
semꝑ tunens tremensq moĩ ne¬
go reformidat. ne de iustitie tra¬
mite deiians cadat. ⁊unde si iu¬
eminem stultoꝵ uł ĩ pro

Expanded text:
aequitatem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Quod Dei judicia oculis suis praeponit, semper timens tremensque in omni negocio reformidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non jus Neminem stultorum vel impro
Abbreviated transcription (Latin):
subłime iudet: ⁊ ip̃e ẽ. uex sr̃ om̃s
filios suꝑbie. Nulla ẽ mrtꝰ que ñ
hat contrari uni irundie mralum
Sola miseria caret ĩ uidia. qr ne¬
mo inuidet misero: cui reuera ñ
corrigant᷑ a malo suo. s ꝓ miu
dentiam det̾iorent᷑ ⁊ bonos are¬
cto iudrtio qͣritũ ĩ ip̃is est si potu¬
dalizentur. s quem sint finem
Nam dũ emulatur ꝓsꝑitatib:
didit diabolus ꝓsternere posse ĩ
de eius austa sunt m̾ita. atq inde
claruerunt ꝓbabiliora ꝑatĩe do¬
cumãt a. Ita requirunt muidi a¬
dituur male fame. ꝑ ꝙ̃ bonoꝵ ui¬
tam maculent. sic̃ q̃relunt ofti¬
uni sodomite quo dom̃ loch noci¬
turi introirent. Illi u̾ocetitate
erroris detenti ꝑietes udebãt
ostuu ñ inuoniẽbant. Nori ałr
iurdi uidendo uelut parietem
uirtutes dissimłant: uitia u̾o

Expanded text:
blime videt, et ipse est rex super omnes filios superbiae . » Nulla est virtus, quae non habeat contrarium invidiae malum. Sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui revera noncorrigantur a malo suo, sed per invidiam deteriorentur, et bonos a recto studio quantum in ipsis est, si potu scandalizentur, sed quem sint finem Nam dum cumulatus prosperitatibus didit diabolus posse prosterni, in eo aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae; ut Domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris parietes videbant, ostium non inveniebant . Non aliter invidi videndo velut pariete virtutes dissimulant; vitia vero
Abbreviated transcription (Latin):
ni bora suũ ꝓunit
austorem. Nam
unde bonus ꝓficit. uide muui¬
dus contabescit. Homines pͣ¬
ue uiuentes sic̃ de bonoꝵ laꝑ¬
sib gratulant᷑: ita de eorũ
rectis fcĩs boniq ꝑsen̾antia cõfũ

Expanded text:
ni boni suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde malus contabescit. Homines prave viventes sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte factis bonique perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
ens sub uultu d̾i caritas. ⁊ sh̾
antiquis ꝑpetiusq garidiis
semꝑ noua rocunditas: ⁊ sñ
ullo amittendi ꝑiculo felici¬
tas. Luius ergo uite dulce¬
dinem relinq̃ntes. iam nrĩc

Expanded text:
ens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, et sine ullo amittendi periculo felicitas. Hujus ergo vitae dulcedinem relinquentes, jam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tit. id ẽ suaiem benignirm¬
qͣ sermonem rr̃item ab omu
maledicto. ab om̃i malitie li
inconspectudñ in honoredi¬
animo:. cum fidei gaudio. et
ami bone ac deuot̾e uoliuita¬
tis affectu. Qauicquidu̾o in¬
uiti atq compulsi facriuo.
licui potenti iuro obsequiũ
soluere: qd̾ utiq suꝑiores:
ꝑsone a dientib suis expec¬
fare ꝯsueu̾nt. Nomie si nos
potius qͣm excoli pũtiaret et
huiusmodi negligenti atora
deuoto offitio. ostensam potirs
crederet refendam ẽe qͣmgr̃a
Siergo cultus hominis atque¬
ritatem requirit. ubi int̾dum
melior ẽ. ille quicolit qͣm qui
couitur: ubi ulłm fructũ offitio¬
sitas ip̃a consequit᷑ s hoc solum
ꝓfructu ẽ. sim̾eatur acceptus
uocari qͣnͣto magis nos ĩ hono¬
redemri obseruare debemus. ne
ad obsequia eius in deuonat
compussi. ne tristes. ne ingra¬
timintiq ueniamus ⁊ si res¬
pitiat deus admumera q̃ ne¬
gligentiac uili amimo offer
Son eĩ hominis illi potius si¬

Expanded text:
ctat, id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia libin conspectu Domini in odoreagamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, licui potenti viro obsequium solvere, quod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quam gratiam? Si ergo cultus nominis, deritatem requirit, ubi interdum melior est ille qui colit quam qui colitur, ubi nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum fructus est, si mereatur susceptus vocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius fi
Abbreviated transcription (Latin):
marituline ꝙͣdam b̾itudinus il¬
lius pudorem totis aduos cordi¬
b attrahamus. ⁊ discussꝯ oĩ
tepore ⁊ om̃i pigritia: cuiꝰ mr̃
ẽ. infidelitas. illa iam hilari¬
tate. illa a lacritate. domino ac

Expanded text:
amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac
Abbreviated transcription (Latin):
quuntia: ita facile młti pua
eoꝵ exempla sectant᷑. Pleriq
A̾ apd̃ ĩquos pͥncipes ncc̃itate
magis qͣm uoto mali existunt:
dũ imꝑiis eoꝵ obediũt. Nõ ulłi
a̾ sic̃ ꝓmpti st̃ sequi reges ĩ ma¬
lũ: sic pigrist̃ imitari illos ĩ bo¬
ñ. Sepe uñ mali peccant. inde
bom iustificant᷑. dũ p̾cedentiũ
cupiditatem ⁊ malitiã corrigũt
Nam reuera pcc̃is eoꝵ ꝯrant:¬
si qd̾ illi diripu̾nt. isti retentat
supplitio: cꝰ errori qͥsq par ẽ ac
uitio.¬

Expanded text:
tur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorsi, quod illi diripuerunt, isti retentantsupplicio, cujus errori quisque par est, ac vitio.