comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis umu̾sa peccata ꝑ ip̃m tibi
posse remitti Habes qd̾ credi¬
disti O grã: gratis data Qͥd
tu iuste. Ctedis te sine deo. nc̃
posse seruare iusticiã Ip̃ius
ergo totum reputa qd̃ uistus es
pietati : Quod aut̃ peccato
es: tue iniquitati adscribe: E
accusator tuus: et ille etit ͥ¬
dultor cuus Omne enim si¬
men. facimus uł pectatum
nr̃e est negligentie. Q omĩ
iurtus et scĩtas. dei est indu¬
gentie Conũsi ad dnmñ dei
pattem omĩpotẽtẽ. puro cori
ei quantũ potest paruitas i
maximas atq ueras grãs
ganius: pẽccantes toto anii
singularem mansuetudinẽ i
ut preces nr̃as in bñplacitos¬
O exandire dignetur: inimiti
quoq anrĩs actib & cogitati¬
b sua uirtute expellat. nobs
multiplicet fidem. mentẽ guli¬
net. spiritales cogitatõnes cͥ¬
cedat: q ad beatitudiẽm sun¬

Expanded text:
tis universa peccata per ipsum tibi tis universa peccata per ipsum tibi posse remitti? Habes quod credidisti. O gratia gratis data! Quid tu, juste, credis te sine Deo non posse servare justitiam? Ipsius ergo totum reputa, quod justus es, pietati: quod autem peccator es, tuae iniquitati adscribe. Esto accusator tuus, et ille erit indultor tuus. Omne enim crimen facinus, vel peccatum, nostrae est negligentiae: et omnis virtus et sanctitas, Dei est indulgentiae. Conversi ad DomiPatrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudinem su
Abbreviated transcription (Latin):
sed totũ de mea grã p̃sumpsi¬
sti. Noli ergo in hoc głari: ut
putes re in seruitio tuo nõ hab̾e̾
curi seruos: Sunt quos elegi.
sicut et te: de me scilico p̃siumẽ¬
tes. sicut ait apłs Eẜ nũe reli¬
quie ꝑ electionem grẽ. salue fce
Licet eiĩ mimitator scc̃oꝵ sis:
totum semꝑ grẽ repita: qͥa
ut eẽt aliquid reliqũũ: grã inte
dei. nõ tuum meritũ fecit: Be
ipĩs demq reliquiis dixerat
ꝓphob̾a isaias: cõmemoras: Ni¬
si dñs sabaoth teliquisso nob̾
semẽ: sicut sodoma facti esse¬
mus: et sicut gomorta. simi¬
les fuissemꝰ: Sic ergo inquit
et in hoc tẽpr̃: reliquie ꝑ elec¬
grã inquit: iam nõ ex oꝑib
id est iam ñ de tuo merito ex¬
tollaris: Alioquin: grã iam ñ
est grã Si enĩ de tua grã p̃¬
sumis : ergo merces tͥ reddit᷑
nõ grã cõdonatur: Si aut̃ gr̃a
est: gratis donatur: Int̾rogo
nũc: Credis opeccator xp̃o; Di¬
cis. Credo Quid credis: Gra¬

Expanded text:
sed totum de mea gratia praesumpsised totum de mea gratia praesumpsisti. Noli ergo in hoc gloriari, putes te in servitio tuo non habere conservos: sunt quos elegi, sicut et te, de me scilicet praesumentes: sicut ait Apostolus, Et nunc reliquiae per electionem gratiae salvae factae Licet enim imitator sanctorum sis, totum semper gratiae reputa: quia ut esset aliquid reliquum, gratia in te Dei, non tuum meritum fecit. De ipsis denique reliquiis dixerat propheta Isaias commemorans, Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus . Sic ergo, inquit, et in hoc tempore reliquiae per elecgratia, inquit, jam non ex operibus; id est, jam non de tuo merito extollaris: alioquin gratia jam non est gratia . Si enim de tuo opere praesumis; ergo merces tibi redditur, non gratia condonatur. Si autem gratia est, gratis datur. Interrogo nunc: Credis, o peccator, Christo? Dicis: Credo. Quid credis? Gra
Abbreviated transcription (Latin):
runt: et ego relictus sum so
sum: Reliqui michi septem mi¬
lia uiroꝵ: qui nõ curuauerunt
genua ante baal. Solum te
putas eẽ setuũ bene laboran¬
temr; Sunt et alii me timen¬
tes: et nõ panci: Nam septẽ
milia ibi habeo sẜ ad iimxit.
Sic ergo: et̾ hoc tẽpr᷑. Credi¬
derunt enĩ aliqui iugei: ꝙ mł¬
ti fuerant reꝓbati: sicut et il¬
le. qui uulpiũ foueas gesta¬
bat in animo: Sic et̾go inqͥt.
et in hoc tẽpr reliquie ꝑ electi¬
onẽ grẽ. salue fcẽ sunt: Id est.
idem xp̃c est. qui tunt et modo:
qui et illit tunc elie dixit re¬
liqui mͥ Quid est reliquimͥ:
Ego illos elegi: qui iudi men¬
tes eoꝵ de me p̃sumentes : ñ
de se. net de baal nõ sut mu¬
tati Sic sunt: ut a me facti
sunt: E tu qui loqueris : nisi
de me presume tes ubi esses:
Nisi gr̃a mea plenus esses᷑: nõ¬
ne añ baal ꝙ iam ipse genu
floctetes: Hrã aut̃ mẽa pleuꝰ
es: quia nichil de tua uirtute.

Expanded text:
runt, et ego relictus sum solrunt, et ego relictus sum solsum? "Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. Solum te putas esse servum bene laborantem: sunt et alli me timentes, et non pauci. Nam septem millia ibi habeo. Et adjunxit: Sic ergo et in hoc tempore. Crediderunt enim aliqui Judaei, et multi fuerunt reprobati: sicut et ille qui vulpium foveas gestabat in animo. Sic ergo, inquit, et in hoc tempore, reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt: id est, idem Christus est qui tunc, et modo, qui et illi tunc Eliae dixit, Reliqui mihi. Quid est, Reliqui mihi? Ego illos elegi, quia vidi mentes illorum de me praesumentes, non de se, nec de Baal. Non sunt mutati, sic sunt ut a me facti sunt. Et tu qui loqueris, nisi de me praesumeres, ubi esses? Nisi gratia mea plenus esses, nonne ante Baal etiam ipse genu flecteres? Gratia autem mea plenus es; quia nihil de tua virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
Qrdinate in me caritatẽ: ¶
est. ordinate in me caritat̃
Facite gradus: et qd cuicĩ
debetur: restituite. Nolite ã¬
tetiora posteriorib subdere A¬
mate parentes: s p̃pomite dm
parentib: Attende matrem ma¬
chabeoꝵ: Filii inquit: nescio
quomodo apparuistis in uen¬
tre Concipete uos potui: pa¬
te te uos potui. formare non
potui. Illum ergo audite: illũ
michi p̃p̃onite: Nolite attende¬
re: nt sine uobis remanea:
Precepit: et secuti sunt Qd̾
docuit mater filios: hoc doce
medio. cui nemo aliquid dix̃.
Prosequar te duẽ ait: sed
uado pͥmũ tenunciare his qͥ ĩ
domo sunt: Credo hic sensus
est. Nunciem meis. ne forte
quomͦ fieri solet. querant me:
Q dñs: Nemo ponẽs manũ sr̃
aratrũ. q respiciens retro: aptꝰ
est regno celoꝵ: Uocat te ori¬
ens: q tu aitendis occidentẽ:
In hoc capitulo et hoc discumnꝰ.
qm̃ quos noluit dñs. hos ele¬
elicit helias: Pñe : ꝓphad as tu¬
os occiderunt: altatia tua eu̾te

Expanded text:
Ordinate in me charitatem . Quid est, Ordinate in me charitatem? Facite gradus, et cuique quod debetur, restituite. Nolite anteriora posterioribus subdere. Amate parentes, sed praeponite Deum parentibus. Attendite matrem Machabaeorum: Filii, inquit, nescio quomodo apparuistis in ventre. Concipere vos potui, parere vos potui; formare non potui: illum ergo audite, illum mihi praeponite; nolite attendere, ne sine vobis remaneam. Praecepit, et secuti sunt . Quod docuit mater filios, hoc docebmedio, cui nemo aliquid dixit: Prosequar te, Domine, ait; sed vado primum renuntiare his qui in domo sunt. Credo hic sensus est: Nuntiem meis, ne forte quomodo fieri solet, quaerant me. Et Dominus: Nemo ponens manum super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum. Vocat te Oriens, et tu attendis Occidentem. In hoc capitulo hoc discimus, quoniam quos voluit Dominus, hos eledicit Elias: Domine, Prophetas tuos occiderunt, altaria t
Abbreviated transcription (Latin):
tur adeo: sed quo mͦ placeant deo
pulchritudine interiore. decore o-¬
ulti homitus. decore cordis. uͥ
illius oculis nude surit: Nude in¬
tus non foris. integre ⁊ intus et
foris Uel uirgines doceant con¬
iugatos et coniugatas nõ ire ĩ
adultęrium Illi faciunt plus ꝙ̃
licet. Ille nõ faciunt qd̾ non liciꝵ¬

Expanded text:
tur a Deo, sed quomodo placeant Deo, tur a Deo, sed quomodo placeant Deo, pulchritudine interiore, decore occulti hominis, decore cordis, ubi illius oculis nudae sunt: nudae intus, non foris; integrae et intus et foris. Vel virgines doceant conjugatos et conjugatas, non ire in adulterium. Illae faciunt plus quam licet; illi non faciant quod non lic
Abbreviated transcription (Latin):
ecteriori homini: et in opẽ telinq̃¬
q intetiorem Dedit iniusibili di¬
uicias inuisibiles. et inuisibilem
pnauit inuisibilit̾. Is ormẽtis stu-
dentes dĩ puelle sc̃e uirgines net
quod liceb̾at appetiuerũt: nec qd̃
regebantur consensetunt. M ulte
mm ⁊̃ parentũ suoꝵ contrarios
onatus ignite superm amoris su-¬
pauerunt. Iratus est pater. plora¬
uit mat̾. Non curauit illa cui añ
ocłos u̾sabatur: speciosus forma
pre filiis homimum: Ei quippe se or¬
nari desiderarut. ut totam eius
turam geterq: Et quia que nupta
est cogit̾at que sunt mundi quo
nodo placeat uiro. que aut̃ innup¬
a est cogitat que sunt dei quo¬
modo płaceat deo: uidete quid sit
amare: Non dixit cogitat ne dan¬
netur a deo Edhuc enim iste ti¬
mor. ille seruilis est custos qui¬
dem maloꝵ ut abstincant a malis
es absanendo digni sint. ad se ad¬
mistete caritatẽ: Sed ille nõ cogi¬
tant quẽ admodim nõ pugnian¬

Expanded text:
exteriori homini, et inopem relinquexteriori homini, et inopem relinqueret interiorem: dedit invisibili divitias invisibiles, et invisibilem ornavit invisibildentes Dei puellae, sanctae virgines, nec quod licebat appetierunt, nec quod cogebantur consenserunt. Multae enim etiam parentum suorum contrarios conatus igne superni amoris superaverunt. Iratus est pater, ploravit mater: non curavit illa, cui ante oculos versabatur speciosus forma prae filiis hominum . Ei quippe se ornari desideravit, ut tota ejus curam gereret. Quia quae nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo viro placeat: quae autem innupta est, cogitat quae sunt Dei, quomodo placet Deo . Videte quid sit amare. Non dixit, Cogitat ne damnetur a Deo. Adhuc enim iste timor ille servilis est, custos quidem malorum, ut abstineant se a malis, et abstinendo digni sint ad se admittere charitatem. Sed illae non cogitant quemadmodum non punian
Abbreviated transcription (Latin):
dinem cordis sui. Quid uibes:
tanꝙͣ dicerent: quid iuberes :ͤ ne
ad ultete simus hoc p̃cipis ꝰ añ¬
consilium aut̃ do. Ille autẽ amĩ¬
tes. quib tetrene nuptie uilue¬
tunt. que t̾renos amplexus nõ
desidetauerunt. usq ad eõ accepta¬
uerunt p̃ceptum: ut nõ tecusat̃
ꝯsilium ut plus placetent plus
se ornanerunt: Corporis em̃ hul
id est exterioris hominis ornamẽ¬
ta quanto amplius appetuntus.
tanto sunt interioris maior
etrimẽta. Quanto aut̃ minus
petuntur ornamenta exterioris.
ominis: tantomagis morib pł¬
has homo interior ad ornatut. Uñ
uiit ⁊ petrus: Otnautes se ñ intortis
tiuib: Cum enim dixisset ornantes
se.quid alud acarnalib quã nisibi¬
la ista ornamenta putarẽtur: Tõti¬
mio tulit cogitatõm: quod cupiditas
inquirebat: Non inquit intortis
rmib neq auro uel margaritis
iel ueste precionsa: sed ille abscõ¬
itus cordis homo qui est añ dm̃ di¬
ues neq enim deus diuitias daret

Expanded text:
dinem cordis sui. Quid jubes? dinem cordis sui. Quid jubes? Tanquam dicerent, Quid jubes? Ne adulterae simus, hoc praecipis? AmanConsilium autem do . Illae autem amantes, quibus terrenae nuptiae viluerunt, quae terrenos amplexus non desideraverunt, usque adeo acceptaverunt praeceptum, ut non recusarent consilium: ut plus placerent, plus se ornaverunt. Corporis enim hujus, id est, exterioris hominis ornamenta quanto magis appetuntur, tanto sunt interioris majora detrimenta: quanto autem minus appetuntur ornamenta exterioris hominis, tanto magis moribus pulchris homo interior adornatur. Unde dicit et Petrus: Ornantes se non in tortis crinibus. Cum enim dixisset, Ornantes se; quid aliud a carnalibus, quam visibilia ista ornamenta putarentur? Continuo tulit cogitationi quod cupiditas inquirebat. Non inquit, in tortis crinibus, neque auro, vel margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives . Neque enim Deus divitias daret
Abbreviated transcription (Latin):
lem byrrũ: nõ hatis. Si ꝑl
euiẽ illi dicat in lacetnate ano
eligit teepere quam displiccio.
Nunquid dĩsplicet dãnatira ex¬
tuinquid in carcotẽ mnissura ũ¬
quid tortores ad hibitura . hor¬
hoc solum ibi timetur nõteu
debo: hoc solum i contreniseus
faciem meam nõ uidebis. Salu
u pudica dicit ⁊ t̾cet: deus dut
et nõ tectꝙ ͤ sane plurimũs Cd
si amamus: Si autem nõ amamꝰ
ũ inde retremur. S terremup
ut setuu: de igne: gehenna. A
atrocissimis tartareis minis de
exaggeratissimis dyaboli augelis
eiusq suppliciis: uel inde t̾reamit
Si illud minus amamꝰ: uel illa
cationes Templũ dĩ estis. ⁊̃ sp̃s dĩ
habitat in uobis. siquis templum
dei corruperit: corrumpet illiin
deus Licita sunt matrimona
nichił amplius requiratis: Non
enim grande honus impsitũ
est ⁊b̾ginib maior amor impo¬
suit manis omis Uitgines qd
licebat noluerunt᷑ : ut plus plat¬
rent ei cui se deuonetunt: Ambi¬
erunt illam maiorẽ p̃blchritu¬

Expanded text:
lem byrrhum; non habet: si per hiemem illi dicat, In lacerna te amo; eligit tremere, quam displicere. Numquid illa cui displicet, damnatura est? numquid in carcerem missura? numquid tortores adhibituraHoc solum ibi timetur, Non te videbo: hoc solum ibi contremiscitur, Faciem meam non videbis. Si hoc impudica dicit, et terret; Deus dicit, et non terret? Sane plurimum; sed si amamus. Si autem non amamus, non inde terremur; sed terremur ut servi, de igne, de gehenna, de atrocissimis tartareis minis, de exaggeratissimis diaboli angelis, ejusque suppliciis? Vel inde terreamur. Si illud minus amamus, vel illa icationes. Templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis. Si quis templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Licita sunt matrimonia, nihil amplius requiratis. Non enim grande onus impositum est. Virginibus major amor imposuit majus onus. Virgines quod licebat noluerunt, ut plus placerent ei cui se devoverunt. Ambierunt illam majorem pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
muns. ut unam demonsttarq in
utraq natura ꝑsonam.q in eo qd
dei filius etat equalis ꝑatri uer¬
bum dei imprincipio deus apud
deum. ꝙ in eo quod filius homi¬
nis erat assumens aiãm huma¬
nam et carnem humanã. et ĩ¬
diitus est hominem. exiẽs ad hoĩcs.

Expanded text:
m demonstraret in utraque natura personam, et in eo quod Dei Filius erat aequalis Patri, Verbum Dei in principio Deus apud Deum, et in eo quod filius hominis erat, assumens animam humanam et carnem humanam, et indutus hominem, exiens ad homines:
Abbreviated transcription (Latin):
intetun istam fententiam nisi
quis renatus fuerit ex aqua ⁊ spũ
nõ intrabit in regnum der. Ideo inqͥs.
paruulo nõ baptizato polliceri reg¬
num dei nõ possum contra aꝑtam
baptizandi sunt ut habeant reg¬
num dei ꝓ deo ditio. Ideo inquit.
Bide tam̃ ꝑ̃pt̾ illa que supra dixiꝰ¬
mus. ne forte nõ inuenias uitam
etetuam p̃t̾ regnum deiz Multũ
aꝑta sunt dicta de duab illis ꝑti¬
bus dextra ⁊ sinistra: uͥ nullũ in
medio dedit locum uite sine regno:
Parum te hot cortigit. parum ad¬
ĩonet. ipam mecum lectionem
uñ hanc sententiam ꝓtulisti pau¬

Expanded text:
interim sententiam istam, Nisi interim sententiam istam, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum Dei. Ideo, inquis, parvulo non baptizato polliceri regnum Dei non possum contra apertam baptizandi sunt, ut habeant regnum Dei. Ideo dicis? Ideo, inquit. Vide tamen, propter illa quae supra diximus, ne forte non invenias vitam aeternam praeter regnum Dei. Multum enim aperta sunt dicta de duabus illis partibus, dextra et sinistra, ubi nullum in medio dedit locum vitae sine regno. Parum te hoc corrigit? parum admonet? Ipsam mecum lectionem, unde hanc sententiam protulisti, pau
Abbreviated transcription (Latin):
uenis quid respondeas ad auctori¬
tatem fuge: ñ iͥ te ꝑsequor nõ iũ
expellor. immo fugientem re¬
utatem: stẽmus in ea simul con¬
tra ꝯmunẽ inimicum: Quia eĩ
pariuilus nõ baptizatus nõ intrat
in regnum celorum: ⁊ tu dicis ⁊
ego. Illi igitur ꝯmuni adu̾sari¬
o qui dicit paruulum nõ baptiza
tum in traturum in regnum
celoꝵ resistamus ambo: ⁊ aduer-¬
sus eius insidias insidiosissima
nis humane. Assumantur arma
diuina: Assumite inquid apłs
armaturam dei: Ecte simul di¬
tamus huic homini: xpĩanus es :
gelium: qui nõ baptizatos pariui¬
los. uis mutere in regnum celoꝵ.
audi euangelium: Nisi qui rena¬
tus fu̾it exaqua ⁊ spũ scõ. ñ in¬
trabit in regnum celoꝵ Dm̃ sẽ¬
tentia est Huit nõ resistit. ntsi
nõ xͥanus. Repulsus est ille. re¬
manet mͥ tecum certam̃. ꝙ for¬
te unde uicisti bono illuis. inde bo¬
no uincetis tuo: Namq uicisti. si
durus nõ est. docusti Noli ergo eẽ
durus & tu Simul teneamus

Expanded text:
enis quid respondeas, ad auctoritatem fuge: non ibi te persequor, non inde expello; imo fugientem reritatem, stemus in ea simul contra communem inimicum. Quia enim parvulus non baptizatus non intrat in regnum coelorum, et tu dicis et ego. Illi igitur communi adversario, qui dicit non baptizatum parvulum intraturum in regnum coelorum, resistamus ambo, et adversus ejus insidiosissima nis humanae, assumantur arma divina. Assumite, inquit Apostolus, armaturam Dei . Ecce simul dicamus huic homini: Christianus es? gelium, qui vis non baptizatos parvulos mittere in regnum coelorum; audi Evangelium: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei. Domini sententia est: huic non resistit, nisi non christianus. Repulsus est ille, remanet mihi tecum certamen: et forte unde vicisti bono illius, inde bono vinceris tuo. Nam quem vicisti, si durus non est, docuisti. Noli ergo esse durus et tu: simul teneamus
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ex aqua ⁊ spu scõ nr̃ intrabit
in regnum celoꝵ: Non ĩ adu̾tisti
cũ quererq nichodemus quomo¬
do ista fierent. io est quo modo re¬
nascetur homo. quomͦ denuo nas¬
cetur. qmĩ nõ potest utiq iterum
introire inuterum matris ⁊ demi¬
o nasci. quid audierit adomino.
quid audietit a magistro bono.
ter cetera enim ostendens quem¬
ad modum fiat: ⁊̃ similitu dinẽ
posuit. S prius ait: Nemo ascẽ¬
dit in celum. nͥ qui de celo descen¬
dit filius homims qui est inceloz
Int̾ra erat ⁊ incelo se eẽ dicebat

Expanded text:
fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Non ibi advertisti, cum quaereret Nicodemus, quomodo ista fierent, id est, quomodo renasceretur homo, quomodo denuo nasceretur; quoniam non potest utique iterum introire in uterum matris, et denuo nasci; quid audierit a Domino, quid audierit a magistro bono, PUT IX. Inter caetera enim ostendens quemadmodum fiat, etiam similitudinem posuit. Sed prius ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . In terra erat, et in coelo s
Abbreviated transcription (Latin):
pusa spes. Delno dnob mali⁊
ca attendite: Nam sicut liberate pe
sres recła spes : ita decipit puersis
prius atfendite que ad moduns
cipiat despetatio: Sunt hymuino
cum cogitare ceperunt mala qi
fecerunt : nõ sibi putant i uos
possez E dum nõ putant possess
nosci dant animũ iam petire iꝰ¬
nus. donari nob̾ aut ignosci posis
Quare nõ gͦ satis facimꝰ cupionts
b uris: Implemus saltem p̃senti
temporis uoluptatẽ: quia nłła
mus in futuro mercedem. facims
quicquid libꝙ ꝙ sic licet ut ha
mus suauitatẽ uł temporalẽ quan
cipere nõ meremur eternam sel
dicentes desperando pereunt. siu
añꝙͣ omĩno credant siuie iam ꝓp̃¬
ain q inaliqua pccã q scelera mel
uiuendo ꝓlapfi Procedit ad eos
dñs uinee q tanꝙͣ desperantes 
nagantes. tergum dantes pusfi

Expanded text:
sa spes. De his duobus malis pauca audite. Nam sicut liberat bona spes, et recta spes; ita decipit perversa spes. Prius attendite quemadmodum decipiat desperatio. Sunt homines qui cum cogitare coeperint mala quae fecerunt, non sibi putant ignosci posse; et dum non putant posse sibi ignosci, dant animam jam perire, demus donari nobis aut ignosci possunt; quare ergo non satisfacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; utitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, pulsat
Abbreviated transcription (Latin):
l spantes ꝓcedit pat̾ familias ꝙ̃¬
somodũ ꝓcessit ad illos qui male des-¬
seauerant et petietunt desperando:
reuocauit eos inspẽ: Sic ꝓtedit ⁊̃
aistos qui male sperando uolunt
peare: et dicit eis ꝑ alium librum:
letardes conu̾ti ad dñm: Quo mo
Uslis dixerat in quaꝯq die iniquus
lersus fu̾it auia sua pessima om̃s
iquitates eius obliuistar: et tulit
is desperationẽ qua iam dederant

Expanded text:
e sperantes, procedit paterfamilias. Que sperantes, procedit paterfamilias. Quemadmodum processit ad illos qui male desperaverant, et perierant desperando, et revocavit eos in spem: sic procedit etiam ad istos qui male sperando volunt perire; et dicit eis per alium librum, Ne tardes converti ad Dominum. Quomodo illis dixerat, In quacumque die iniquus conversus fuerit a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar; et tulit eis desperationem, qua jam de
Abbreviated transcription (Latin):
iuscar. Hat uoce audita q craomi
despetatione recreantur: q ab ii
altissima ꝙ ꝓfunda uoragine qll
ginem incurrant: et ꝑuerse ptũ¬
do moriantut. qui desperanto mod
nõ potuerũt Mutant enim tagt¬
tiones longe quidem dusas sesi
sur: quare lpdie conuertor et nõ
ns: quare hodie ⁊ nõ cras: Eat ho¬
nrnus dies sicut hesternus. sit in
xquissima uoliuitate: sit inflagi¬
mum gurgite: uolutetur ĩmortife¬
a delectatione:eras conuertar: et
fus erit: Respondetur tͥ: Cui rei fi¬
us. dicis iniquitatũ meaꝵ: Benez
Euide quia crastino iniquitatũ tuarũ
eat finis: Quid si añ crastinum tu-¬
is erit finis: Ergo bene quidem ga¬
ises quia ꝓpt̾ iniquitates tuas con-¬
urso t indulgentiam deus ꝓmisit:
ẜ castinũ diem nemo tͥ ꝓͥmisit.
int si forte ꝓmisit mathematicus.
unge aliud est qͣm deus: Multos ma-¬
hrmatici fefellerunt: quia ꝙ sibi
plerũq lutra ꝓmiserũt ꝙ dãna ĩ¬
renetunt: Ergo etiam ꝓpt̾ istos ma-¬

Expanded text:
iscar . Hac voce audita et credita, a desperatione recreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua ginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant enim cogitationes longe quidem diversas, scitur, quare hodie convertor, et non cras? Quare hodie, et non cras? Eat hodiernus dies sicut hesternus, sit in nequissima voluptate, sit in flagitiorum gurgite, volutetur in mortifera delectatione: cras convertar, et finis est. Respondetur tibi: Cujus rei finis? Dicis: Iniquitatum mearum. Bene, gaude, quia crastino iniquitatum tuarum erit finis. Quid, si ante crastinum tuus erit finis? Ergo bene quidem gaudes, quia propter iniquitates tuas converso tibi indulgentiam Deus promisit: sed crastinum diem tibi nemo promisit. Aut si forte promisit mathematicus, longe aliud est quam Deus. Multos mathematici fefellerunt, quia et sibi plerumque lucra promiserunt, et damna invenerunt. Ergo etiam propter istos mal
Abbreviated transcription (Latin):
dicus: Numiliauit se usq aon¬
talẽ carnem: tamꝙͣ usq ad lecn
egrotantis: Dat salutis p̃cepti
tẽuit᷑. Qui audiunt: libetans
tẽnitur cũ dicũt artuci potentea
nichil nouit: Si nichil nosser: pn¬
cia eius gentes nõ impleret. Sin¬
plentur que añ p̃dicta siuit : ñi
ꝓbat medicus iste artis sue por
tates: nemo dicat antea melia
erat mundus quam modo Ex
cepit iste medicus artẽ suam cit¬
cere: multa hic uidemus orrenda
Nloli mirari Añqmͣ aliquis cueat¬
tur: munda asanguine stacio mob¬
qi uidebatur: Inimo iam tu lyc b
excute uanas delicias: ueni ad i¬
dicum: Sanitatis tempus est: nu

Expanded text:
medicus. Humiliavit se usque ad mormedicus. Humiliavit se usque ad mortalem carnem, tanquam usque ad lectum aegrotantis. Dat salutis praecepta, contemnitur: qui audiunt, liberantur. Contemnitur, cum dicunt amici potentes, Nihil novit. Si nihil nosset, potentia ejus gentes non impleret. Si nimplentur quae ante praedicta sunt? Nonne probat medicus iste artis suae pottates? Nemo dicat, Antea melior erat mundus quam modo: ex quo coepit iste medicus artem suam exercere, multa hic videmus horrenda. Noli mirari. Antequam aliquis curaretur, munda a sanguine statio medici videbatur: imo jam tu hoc videns excute vanas delicias, veni ad medicum; sanitatis tempus est, non
Abbreviated transcription (Latin):
est Dimisit retia piscator: accep̃ gra¬
tiam piscator. ꝙ fcũs est diuinus
orator Etce quid fecit dñs de quo
dicit apłs: Infirma mundi elegit
deus. ut confundat fortia. q igno¬
bilia mundi elegit deus.⁊ ea que
nõ sunt tamꝙͣ que sint. ut ea q̃ st̃
euacuentur. Deniq eliguntur mͦ
u̾ba piscatorũ. q colla subdũtur o¬
ratorum Tollant᷑ gͦ demedio na¬
ues uenti: tollatur de medio fumꝰ:
qui crescendo euanescit: Prorsus
poris egrotarꝙ. ꝙ esset in ciuitate
tantis. potentib mimicus qui dice¬
rent amico suo noli eum adhibe̾
nichil nouit. dicerent aut̃ non
iudicante animo sed inuidente. Nõ¬
ne ille ꝓsalute sua remouerq ami¬
coꝵ pot̾entiũ fabulas: ꝙ ut paucis
dieb plus uiuetq cum illoꝵ qua¬
libet offensione pellendo sui corꝑis
morbo. medicũ illum qu̾e peritissi
tat. humanũ genus. nõ mos
corꝑis ħ pectatis. Iacet toto
dem egrotum. descendit omr

Expanded text:
est. Dimisit retia piscator, accepit graest. Dimisit retia piscator, accepit gratiam peccator, et factus est divinus orator. Ecce quid fecit Dominus, de quo dicit Aposconfundat fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sint, nt ea quae sunt evacuentur . Denique leguntur modo verba piscatorum, et colla subduntur oratorum. Tollantur ergo de medio inanes venti; tollatur de medio fumus, qui crescendo evanescit; prorsus poris aegrotaret, et esset in eadem civitate tantis potentibus inimicus, qui dicerent amico suo, Noli eum adhibere, nihil novit: dicerent autem, non judicante animo, sed invidente: nonne ille pro salute sua removeret amicorum potentium fabulas, et ut paucis diebus plus viveret, cum illorum qualibet offensione, pellendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritissimum tat humanum genus, non morbis corporis, sed peccatis. Jacet toto grandem aegrotum descendit omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
amicicias ꝯtennamꝰ: uolut pͥus eli¬
gere senarores s piscatores: Magna
artificis mĩa: Sciebat enĩ quia
si eligerꝙꝵ seuatorẽ: diceret senator:
Dignitas mea elecła est: Si elige¬
ret diuitẽ. diceret diues. opulenti¬
a mea electa est. Si eligerꝙ pͥus
imperatorẽ. diceret imꝑaror: Potes¬
tas mea electa est. Si eligerq pͥus
oratorem dicerq orator eloquẽtia
mea electa est: Si eligerq philoso¬
phum dicera philosophus: sapiẽ¬
tia mea electa est. Interim inquit
diferantur suꝑbi isti. multum
tument. Distat aut̃ int̾ mag¬
nitudiem et tumorẽ Utrumq
grande est s nõ utrũq sanumẽ
Differant᷑ ergo inquit isti suꝑ¬
Gi: aliqua soliditate sauandi sũt.
Ueni tu pauꝑ: sequ̾e me Nichil ha¬
bes nichil nosti: sequere me: Idio¬
ta pauꝑ sequere mez
Non est qd̾ inte expauescatur.s
nuiltum est qd̃ inte impleatur: Tã
largo fonti: uas in ane ad mouẽdͤ

Expanded text:
amicitias contemnamus, noluit prius eliamicitias contemnamus, noluit prius eligere senatores, sed piscatores. Magna artificis misericordia. Sciebat enim quia si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitas mea electa est. Si prius eligeret divitem, diceret dives: Opulentia mea electa est. Si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestas mea electa est. Si prius eligeret oratorem, diceret orator: Eloquentia mea electa est. Si eligeret philosophum, diceret philosophus: Sapientia mea electa est. Interim, inquit, differantur superbi isti, multum tument. Distat autem inter magnitudinem et tumorem: utrumque grande est; sed non utrumque sanum est. Differantur ergo, inquit, isti superbi, aliqua soliditate sanandi sunt. Veni tu, pauper, sequere me; nihil habes, nihil nosti, sequere me. Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavescatur, sed multum est quod in te impleatur. Tam largo fonti vas inane admovendum
Abbreviated transcription (Latin):
pit eos. Ne tardes conuerti ad do¬
minum: neq differas de die in diẽ
Subito enĩ ueniet ira eius: et in
tempore uindicte disꝑdet te Ergo no¬
li differre: noli qd̾ patet contra te
claudere: Ette indulgentie dator: aꝑit
tͥ ostium Quid moraris: Baudere de¬
beres: si aperirq aliqnͣdo pulsanti: slon
pulsasti ⁊ aꝑit . & foris remanesꝰe
de & reuertere: cras ego dabo cum
possis contimo bene facere. Non eĩ
scis quid contingat sequenti diez Au¬
disti p̾ceptũ nõ differendi. ut in aliũ
sis misericors. Ꝙ diffecẽdo inte es cͥ¬
delis; Non debes differre panẽ da¬
turus. ꝙ differs indulgentiam accep-¬
turus.  si miserando alterum nõ dif¬
feres. misere̾ ⁊ anime tuer placens dõ:
Exhibe ⁊ aĩe tue elemosinam: Nõ di¬
cimus ut tu ei des s nerepellas ma¬
sͥ plurimũ nocent: cũ alios offende̾
timent: Multũ ualent boni amici
ad bonum: ꝙ mali amici ad malũ:
deo dñs. rit ꝓ salute nr̃a ꝓptentiũ

Expanded text:
co: Non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem: subito enim uenit ira illius, et in tempore uindictae disli differre, noli quod patet contra te claudere. Ecce indulgentiae dator aperit tibi ostium; quid moraris? Gaudere deberes, si aperiret aliquando pulsanti: non pulsasti, et aperit, et foris remanes? Ne de et revertere, cras ego dabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die. Audisti praeceptum non differendi ut in alium sis misericors, et differendo in te es crudelis? Non debes differre panem daturus, et et differs indulgentiam accepturus! Si miserando alterum non differs, miserere et animae tuae placens Deo . Exhibe et animae tuae eleemosynam. Non dicimus ut tu ei des, sed ne repellas masibi plurimum nocent, cum alios offendere timent. Multum valent et boni amici ad bonum, et mali amici ad malum. Ideo Dominus, ut pro salute nostra potentium
Abbreviated transcription (Latin):
odit ꝑsecutorẽ. uiuificauit p̃dicato¬
ren Etiam litargici multi sauãt
Is enĩ similes sunt qui nõ seuiũt
n xp̃o. net malitiosi sunt ad u̾sus
xp̃anos: sed tantũ differendo lan¬
guescunt: u̾bis sõnolentis in lucẽ
oełos extende̾ pigrescunt: & qui e¬
os excitare uolunt molesti st̃. Re¬
cede ame inquit languidus letar¬
Itus. obsecro te recede a me Qͣreꝰ
Tormire uolo: Sed morieris indez
Ie amore somni mori uolo respõ¬
At: & caritas desuꝑ: nolo: P leruiz
ilum caritatis affectum exhibet
sillus etiã patriꝰ iamq morituro
post paucos dies iam utiq etate
finta. si letargicũ uidet & letargico
morbo p̃mi: suum patrem a medico
agnoscit dicente sibi excita prẽm tu-¬
um. uoli eum ꝑ mittere dormire sis
tis ut uiuat: Eld est puer seni. pulsat
nellicat pungit. pietate molestus est.
uãt: cũ decesserit successurus: Quãto
mauiore caritate nos amicis nrĩs mole¬

Expanded text:
cidit persecutorem, vivificavit praedicatocidit persecutorem, vivificavit praedicatorem . Etiam lethargici multi sanantur. Ipsis enim similes sunt, qui non saeviunt in Christum, nec malitiosi sunt adversus Christianos; sed tantum differendo languescunt verbis somnolentis, in lucem oculos extendere pigrescunt, et qui eos excitare volunt, molesti sunt. Recede a me, inquit languidus lethargicus, obsecro te, recede a me. Quare? Dormire volo. Sed morieris inde. Ille amore somni, Mori volo, respondet. Et charitas desuper, Nolo. Plerumque istum charitatis affectum exhibet filius etiam patri seni morituro post paucos dies, jam utique aetate finita. Si lethargicum videt, et lethargico morbo premi suum patrem a medico agnoscit, dicente sibi, Excita patrem tuum, noli eum permittere dormire, si vis ut vivat: adest puer seni, pulsat, vellicat, pungit, pietate molestus est: vat cum decessuro successurus. Quanto majore charitate nos amicis nostris mole
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ frenetici seuiamus: nõ a
seuiendo. multi dormiendo petienz
Frenetici sunt: qui nõ dormieall
saniũt. Litargiti sunt. qui mulĩ
dormiendo p̃mũtur. Prorsus taõ
tra ꝑsequuntur. curat ⁊ tales:
qul exeis cõnersi: ex inimici fcĩs
amiqi: ex ꝑsecutorib fcĩ sunt p̃dica¬
mes:. Tales ⁊̃ ip̃os iudeos inse ip̃m
ñ hic eẽt seiuentes tanꝙͣ freneticos
suauit. ꝓ quib in ligno pendẽs ora-¬
nit Dxxit enim Pat̾ ignoste illis.
ua nesciunt quid faciunt: Multi
tnen eoꝵ se dato furore taiqrmͣ
fenesi oppressa. cognonerũt deumn
arnouerũt xp̃m: post astensionẽ
misso sp̃ũ scõ cõu̾si sunt ad eum
uem cracifixerũt. et in sacramẽ¬
ꝑ credentes. sanguinẽ eius bibe¬
tint. quẽ seuiendo fuderunt Ha
nlda eius iam sedentis in celo sau¬
lis. ꝓsequebatur grauit̾ infrene¬
i mente ꝑdita morbo nimio Et
ile una uoce de celo clamans ei
sule saule quid me ꝑsequeris. ꝑ¬
tussit freneticũ. erexit sanum. Ot¬

Expanded text:
am phrenetici saeviamus, non ab saeviendo, multi dormiendo perierunt. Phrenetici sunt, qui non dormiendo insaniunt. Lethargici sunt, qui multum dormiendo premuntur. Prorsus talesterra persequuntur. Curat et tales. Multi ex eis conversi ex inimicis facti sunt amici, ex persecutoribus facti sunt praedicatores. Tales etiam ipsos Judaeos, in se ipsum, cum hic esset, saevientes, tanquam phreneticos sanavit, pro quibus in ligno pendens oravit. Dixit enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Multi tamen eorum, sedato furore, tanquam phrenesi oppressa, cognoverunt Deum, cognoverunt Christum. Post ascensionem misso Spiritu sancto, conversi sunt ad eum quem crucifixerunt, et in Sacramento credentes sanguinem ejus biberunt, quem saeviendo fuderunt. CAPmembra ejus jam sedentis in coelo Saulus: persequebatur graviter in phrenesi, mente perdita, morbo nimio. At ille una voce de coelo clamans ei, Saule, Saule, quid me persequeris? percussit phreneticum, erexit sanum; oc
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Incipiat mundũ cõtẽn¬
buere: ꝓnichilo habere quȩ
mines amant: Contẽnat ĩ¬
tias: nõ appetat uindicarii
tet maxillam ꝓcutienti. ce
ꝓ inimicis: Siquis ei absi¬
lerit suaꝰ nõ repetat: Siqu
sui cognati. afines. amici: co¬
mouẽtur: Qui diligunt scl
contra dicunt: Quid ĩsan
Nlimiuses: Nunquid alii nõ
Turba clamantes corripie
sed eoꝵ clamores nõ uincel
Intelligant quid faciant. q
uolunt sanari Q nuc iħs tr¬
sit.qui iuxta uiam sut̃: clamie
Hi st̃ enĩ qui labiis honor
recitantur ea que fecit dñss
seuntia. semꝑ nobis exhilet
transiens iħs: quia usq infi
scłi nõ desunt ceci sedentes s
uam Opus est gͦ ut clame

Expanded text:
sit. Incipiat mundum contemntribuere, pro nihilo habere quae homines amant; contemnat injurias, non appetat vindicari, paret maxillam percutienti, oret pro inimicis; si quis ei abstulerit sua, non repetat; si quid sui cognati, affines, amici commoventur. Qui diligunt saeculum, contradicunt. Quid insanis? Nimius es: numquid alii non Turba clamantes corripiebat: sed eorum clamores non vincebat. Intelligant quid faciant, qui volunt sanari. Et nunc Jesus transit: qui juxta viam sunt, clament. Hi sunt enim qui labiis honorarecitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ magnã ut illos deleret At
ille nõ accepit. coheret peccato¬
petit: Magna ꝓbatio dilectio¬
nis frẽs: Quomͦ petit: Uidete
illam de qua sp̃e loquii sumus
mat̾nã quodãmͦ caritatẽ. Ga
dũs minaretut sacrilego pple
pia moysi iuscera tremueri
catum. dimute. Sin autẽ.
le me de libro tuo Quã pari¬

Expanded text:
tem magnam: ut illos deleret. At tem magnam: ut illos deleret. At ille non accepit, cohaeret peccatopetit? Magna probatio dilectionis, fratres. Quomodo petit? Videte illam, de qua saepe locuti sumus, maternam quodam modo charitatem. Cum Deus minaretur sacrilego populo, pia Moysi viscera tremuerunpeccatum, dimitte: sin autem, dele me de libro tuo quem scr
Abbreviated transcription (Latin):
recesserunt a ppło malo. ne dese¬
rerent bonos: illi ppło cõmixto
ubi et ip̃i tales ẽẽ potuerũt op¬
yses ip̃e fratres cũ acciperet le¬
gem in mõte: ppłos deorsũ ydo¬
lum fecit. Popłs dei ppłs duc-¬
tus cedentib fluctib rubrima¬
ris. qui seꝙͣ̃tes inimicos obrue¬
rant. post tanta signa et nura¬
cula in egyptioꝵ plagis ad mor¬
tem ꝙ in sua ꝓtectione ad salu¬
tẽ. tamẽ ydolum poposcit. ydolũ
extorsit. idolũ fecit. ydolũ adora¬
uit: ydolo sacrificauit: Indicat ds
famulo suo ppłi factum: et dicit
eos se ꝑditurũ a facie sua Inter¬
cedit moyses ꝓ ppło ad ipm ppłm
rediturus. q habuit occasionẽ
retedendi et exeundi abeis sic̃
isti intelliguñt. ne ĩmundũ tãge¬
tet. ne cũm talibus niueret᷑: ñ
fecit tam̃ Et ne forte hoc neces¬
sitate pocius quã caritate fecis¬
se iuderetur. obtulit illi deus a¬
liũ ppłm: faciõ te inquit in gen¬

Expanded text:
recesserunt a populo malo, ne deserecesserunt a populo malo, ne desererent bonos illi populo commixtos, ubi et ipsi tales esse potuerunt? Moyses ipse, fratres, cum acciperet legem in monte, populus deorsum idolum fecit. Populus Dei, populus ductus cedentibus fluctibus Rubri maris, qui sequentes inimicos obruerant, post tanta signa et miracula in Aegyptiorum plagis ad mortem, et in sua protectione ad salutem, tamen idolum poposcit, idolum extorsit, idolum fecit, idolum adoravit, idolo sacrificavit. Indicat Deus famulo suo populi factum, et dicit eos se perditurum a facie sua. Intercedit Moyses ad ipsum populum rediturus: et habuit occasionem recedendi et exeundi ab eis, sicut isti intelligunt, ne immundum tangeret, ne cum talibus viveret; non fecit tamen. Et ne forte hoc necessitate potius quam charitate fecisse videretur, obtulit illi Deus alium populum: Faciam te, inquit, in gen
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ auia sua: miquus ille
in sua iniquitate morietur: et tu
aiãm tuam liberabis: Hoc si fa¬
cit. exiit inde. nõ separatione cor¬
poris: sed defensione operis suiz
Eecit enim iste qd̾ faciendũ fuit:
etiam si ille nõ optẽperauit. cui
optemperandũ fuit: Hoc ẽ exi¬
te indez Clamauit ista moyses.¬
clamauit ysayas. clamauit ie¬
renuas: clamauit ezechiel. Nide¬
amus si hoc ip̃i fecerunt. si di¬
miserunt ppłm dĩ: et si sead
gentes alias tnͣstulerũt. Quã
multa et quam uehem̃ter hie¬
remias increpauit ĩ peccatores
et sceleratos. ꝓpłi sui. Int̾ eos ta¬
mẽ erat. unũ cum illis templũ
intrabat. eadem sacramenta ce¬
lebrabat: in ea hominũ scelerato¬
rũ congregatione iuuebat: s
clamando exibat inde Noc est
exire inde. hoc est ĩmũdũ ñ tãge
et uoluntate nõ consentire: ꝙ
ore nõ parcere: Quid dicam de
iheremia. de ysaya. de damel de
ezechiel. de ceteris ꝓpħis. qui nõ

Expanded text:
tate et a via sua; iniquus ille tate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit. Hoc est, Exite inde. Cclamavit Isaias, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcere. Quid dicam de Jeremia, de Isaia, de Daniele, de Ezechiel, de caeteris Prophetis, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
q peccauit: nõ tetigisti ĩmũdũ:
Redarguisti. corripusti. monusti.
adhibuisti s̃ si res ex egit congru¬
am. ⁊ que unitatẽ nõ iuolq dis¬
ciplinã: existi inde Aitendite in
fachs scõꝵ: ne forte nr̃a uidea¬
tur int̾pretatio Quomꝰ hec ũ¬
ba intellexetunt scĩ sic utiq
intelligenda sunt: Exite inde di¬
cit ꝓpha. Priuis usitata ip̃ius uer¬
bi consuẽtudine asseto istam sẽ¬
tẽciã: ꝙ postea ostendo nõ meani
Pletumq accusantur homines:
et cũ accusati fuerint defen¬
dunt se: Cum aut̃ se ille qui ac¬
cusatur homo rationabilit iusteq
defenderit: qui audiunt dicũt:
Quomͦ inde exiit. Ratione red¬
dita: & defensione iustissima Noc
quando faciebant scĩ: Quandõ
excutiebant puluerẽ de pedibus
adu̾sus eos qui sibi pacem nũcia¬
tã nõ accipiebant: Exiit inde il¬
le speculator cui dictum est. sre¬
culatorem posui te domus iltł
Illi enĩ dicitur: Si dixeris mni¬
quo. et nõ se auerterit ab iniqui¬

Expanded text:
que peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui audiunt, dicunt,Quomodo inde exiit? Ratione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibus suis, adversus eos qui sibi pacem nuntiatam non accipiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
los ad comburendũ ea Frumẽtũ
autem: recondite in horreũ m
Si ergo usq ad messem crestis
post messem reconduntur In¬
be. iinpie: quando minuũtur
cedo in comparatione zizamos
siinul atq palearũ frumẽta i
pauciora: tamẽ utraq cresti
usq ad messem: Cum enimb
bundat iniquitas. refrigesci
titas multoꝵ: crescunt zrzan
crescit palea: S quia toto agi
.eẽ. nõ potest frumẽtũ qd̾ ꝑse¬
rando usq ad finẽ saluum fin
crescunt utraq usq ad mesti

Expanded text:
los, ad comburendum ea; frumentum los, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum: crescunt zizania, crescit palea. Sed quia toto agro deesse non potest frumentum, quod perseverando usque ad finem salvum fiat , crescunt utraque usque ad messem.
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet tradiderit: Nunquid ĩ¬
fidelitas traditoꝵ. fidem dei eua¬
cuauit: Que est fides deie Qͣ
ꝓmisit abrahe: dicens. in semi¬
ne tuo bñdicentur om̃s gentes
Que est fides dei ͤ Sintte utra¬
q crescere usq ad messem. P
quid crescere: Pagrum Quid
illi dicunt: creuetat quidem u¬
trumq ꝑ mundũ: S iã frum̃¬
ta diminuta sunt: ꝙ in istam
urãm regionẽ paucitatẽ r̾euo¬
cata Non te ꝑmitit dñs int̾¬
p̃tari qd̃ uis Ip̃e qui exponit hãc
parabolam clairsit os tuũ. os
sacrilegum.ꝙ os impiũ. os ꝓ¬
fanĩ. os tibi contrariũ. qui cõ¬
tradicis testatori: etiã te ad here¬
ditatẽ uocanti Quomͦ clausit
os tuum: Bicendo sinite uttaq
crescere usq ad messẽ. Si iã fu¬
it messis. credamus eẽ frumẽta
diminuta. quã quã ne tut qͥdẽ
minuentur: sed in horreum recõ¬
dentur: Sit enĩ ait: Colligite pͥ¬
mũ zizania: et alligate fascicu¬

Expanded text:
Quilibet tradiderit, numquid inQuilibet tradiderit, numquid infidelitas traditorum fidem Dei evacuavit? Quae est fides Dei? Quam promisit Abrahae, dicens: In semine tuo benedicentur omnes gentes. . Quae est fides Dei? Sinite utraque crescere usque ad messem. Per quid crescere? Per agrum. Quid illi dicunt: Creverat quidem utrumque per mundum, sed jam frumenta diminuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? Dicendo, Sinite utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fascicu
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: Neminẽ sinamus aliquid
ꝓ arbitrio suspicati: Dixetunt
enĩ magistro discipłi Enarra no¬
bis ꝑabolam zizanioꝵ: Et euar¬
rauit dñs. Sem̃ bonum dixit.
filii st̃ regni: zizania u̾or filii
mali: Quis ea seminauit: Ini¬
micus aut̃ inquit qͥ ea semina¬
uit : diabolus est: Quis est a¬
get: Ager est inquit hic mũ¬
dus: Que est messsͤ Messis
est ait fins scłi Qui sunt mes¬
sores  Messores inquit angłi st̃:
Nũquid affrica ẽ mũdus : Nũqͥd
messĩs hoc tempusͦ Nunquid
messor donatus. E totũ orbem
terrarũ expectatẽ messẽ. ꝑ totũ
orbem terrarũ trescite ĩ messẽ
ꝑ totũ orbem terraꝵ z izamã
tolerate usq ad messem: Non
uos seducant ꝑu̾se palee minis
leues: que uolant ante aduen¬
tum uentilatoris exatea Non
uos seducant: Benete eos at
istam uł solam similitudinẽ zi¬
zanioꝵ: net illos sinatis laui
amplius Ille codices tradidit:
Non: Sedille codices tradidit:

Expanded text:
dicat: neminem sinamus aliquid dicat: neminem sinamus aliquid pro arbitrio suspicari. Dixerunt enim Magistro discipuli: Enarra nobis parabolam zizaniorum. Et enarravit Dominus: Semen bonum, dixit, filii sunt regni; zizania vero, filii mali. Quis ea seminavit? Inimicus autem, inquit, qui ea seminavit, diabolus est. Quis est ager? Ager est, inquit, hic mundus. Quae es messis? Messis est, ait, finis saeculi. Qui sunt messores? Messores, inquit, Angeli sunt . Numquid Africa est mundus? Numquid messis hoc tempus? Numquid messor Donatus? Per totum orbem terrarum exspectate messem, per totum orbem terrarum crescite in messem, per totum orbem terrarum zizania tolerate usque ad messem. Non vos seducant perversi, paleae nimis leves, quae evolant ante adventum ventilatoris ex area: non vos seducant. Tenete eos ad istam vel solam similitudinem zizaniorum, neque illos sinatis loqui amplius. Ille codices tradidit. Non. Sed ille codices tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
leque ergo consentientes si¬
us malis ut approbetis: neq
negligentes ut nõ arguatis:
naꝵ suꝑbientes ut insultant̾
arguatis: Qui aut̃ deseruerit
unitatẽ: iuolat caritatẽ Et qͥs¬
quis uiolat caritatẽ. quodlibet
magnũ habcat: ip̃e nichil est:
Si linguis hominũ loquatur
et angłoꝵ. si sciat omĩa sacra¬
menta. si habeat omẽm fiden
ut montes tranfferat. si distri¬
buat omĩa sua pauperib. si cor¬
uniu̾sis utatur ñ habet: Am¬
telligint.ꝙ corporalẽ separa¬
tionẽ facientes ab eccłe frum̃¬
tis toto orbe difusis: spĩtali sa¬
crilegio separantur: Per totũ
enĩ mũdũ: seminatũ est bonũ
semẽ Honus seminator ille fi¬
lius hominis nõ in affrica sola:
Inuicus aut̃ suꝑ seminauit zi¬
zania: Sed tam̃e qͥdẽ ait pater¬
familias. Sinite utraq crescere:
usq ad messem Per quid crescẽ ͤ
Utiq ꝑ agrum Quis ẽ aget ͦ
stũquidnã africaͤ Non Quis ẽ
ergo Non int̾p̃temur nos: dñs

Expanded text:
 Non consentientes sitis malis, ut approbetis; neque negligentes sitis, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultantes arguatis; qui autem deseruerit unitatem, violat charitatem, et quisquis violat charitatem, quodlibet magnum habeat, ipse nihil est. Si linguis hominum loquatur et Angelorum, si sciat omnia sacramenta, si habeat omnem fidem, ut montes transferat, si distribuat omnia sua pauperibus, si coruniversis utatur, non habet. telligunt et corporalem separationem facientes, ab Ecclesiae frumentis toto orbe diffusis spirituali sacrilegio separantur. Per totum enim mundum seminatum est bonum semen. Bonus ille seminator Filius hominis, non in Africa sola, Inimicus autem superseminavit zizania. Sed tamen quid ait paterfamilias? Sinite utraque crescere usque ad messem. Per quid crescere? Utique per agrum. Quis est ager? Numquidnam Africa? Non. Quis est ergo? Non interpretemur nos, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
leb. Certe mainfestũ est iã¬
dentie ur̃e quomodo accipiem
sint omiã talia testimoma
turarũ. ut ꝙͣdo scriptura sont
recedere nos debere amalis
aliud intelligere iubeamur
fẽcerunt: Qui si uere bons
los arguerẽt ac nõ pocuis i
mali bonos infamarẽt. qua¬
libet ꝓ pace tolerarẽt: quis
xximanistas receperunt si
xit ꝓpħ̾a. recedite et exite i
et mͣ mũdũ ne tetigeritis: Es
ut intelligam que dixit. at¬
do qd̾ fecit: Facto suo michie¬
ponit dictũ suum Dixit n¬
dite Quib dixit. IItiq ius

Expanded text:
e. Certe jam manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, fecerunt. Qui si vere boni malos arguerent, ac non potius ipsi mali bonos infamarent, qualeslibet pro pace tolerarent, qui Maximianistas receperunt tanquam dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique jus