comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dixerimus xp̃m in generis humam sexta e¬
tate tanquam in senectute uenisse. Hoc gͦ quod
de niuentute dictum est: ad iugorem feruoremq
fidei refertur. que ꝑ dilectionẽ operatur. illud autẽ
de senectute ad tempoꝵ muerum. Potest emim
intelligi utrimq in uinuersitate hominum. qd̾¬
non potest in etatib singuloꝵ. sic̾ in corpore nõ
põt simul et iuuentus ẽẽ et senectus: in animo ãt
potest. illa propter alacritatẽ. ista propter graui¬
tatem. Quadragesina quinta ẽ aduersus ma¬
thematicos. Quadragesima sexta. de ideis. Qua¬
dragesima unͣ. utr̃ aliquando cogitationes nr̃as
Uidere possimus. ubi quod dixi. angelita corpora
qualia nos speramus habituros: lucidissima atq
etherea eẽ credenduum est si hoc sine membris q̃
nunc habenus et sine substancia quãnis incorrupti¬
bilis tanien carnis accipiatur erratur. Multo aũt
meluis inopere de ciuitate dei questio ista tractata

Expanded text:
alibi dixerimus Christum in generis humani sexta aealibi dixerimus Christum in generis humani sexta aetate tamquam in senectute uenisse. hoc ergo, quod de iuuentute dictum est, ad uigorem feruoremque fidei refertur, quae per dilectionem operatur, illud autem de senectute ad temporum numerum. potest enim intellegi utrumque in uniuersitate hominum, quod potest in aetatibus singulorum, sicut in corpore non potest simul et iuuentus esse et senectus, in animo autem potest, illa propter alacritatem, ista propter grauitatem. quadragensima quinta est. aduersus mathematicos. quadragensima sexta est de ideis. quadragensima septima: utrum aliquando cogitationes nostras uidere possumus. ubi quod dixi: angelica corpora, qualia nos speramus habituros, lucidissima atque aetheria esse credendum est, si hoc sine membris, quae nunc habemus, et sine substantia quamuis incorruptibilis, tamen carnis accipiatur, erratur. multo autem melius in opere de ciuitate dei quaestio ista tractata
Abbreviated transcription (Latin):
quomam caro diligitur quidem. nec tamen propͥe. s
propter amniam cui subiacet adusum. Nam et si
propter se ipãm uidetur diligi cum cam nolum
eẽ deformem ad aliud referendum ẽ decus enis. ad
illud scilicet a quo decora sunt ommia. Tricesima sep¬
tima ẽ: de semꝑ nato. Tricesima octaua: de confor¬
matione aĩc. Tricesima nona. de almientis. Quadea¬
gesmia: cum ammarum natura una sit. unde ho¬
minum diu̾se uoluntates. Quadragesia pͥma
cum omĩa deus fecerit. quare non equaliter fecerit.
Quadragesina secunda: quẽ admodum dei sapiẽ
ruerit. et sp̃us scũs in columba. Quã dragesima
quarta. quare tanto post uenerit domims ths̃
xp̃s. ubi cum generis humani tanquã unius hoĩs
etates cõmemorarem: dixi nec oportuit uenire di¬
iunitus magistrum cuiꝰ iutacõne in mores opti¬
mos formaretur insi tempore uiuentutis. et adnĩ¬
ri adhoc ualere quod apoꝰ dicit sub lege tanꝙͣ sub pe¬
dagogo ꝑuulos custoditos. E potest mouere cur

Expanded text:
quoniam caro diligitur quidem, nec tamen proprie, sed propter animam, cui sufficit ad usum. nam etsi propter se ipsam uidetur diligi, cum eam nolumus esse deformem, ad aliud referendum est decus eius, ad illud scilicet, a quo decora sunt omnia. tricensima septima de semper nato; tricensima octaua de conformatione animue; tricensima nona de alimentis; quadragensima: cum animarum natura una sit, unde hominum diuersae uoluntates; quadragensima prima: cum omnia deus fecerit, quare non aequaliter fecit; quadragensima secunda: quemadmodum dei sapientruit et spiritus sanctus in columba; quadragensima quarta: quare tanto post uenerit dominus Iesus Christus. ubi, cum generis humani tamquam unius hominis aetates commemorarem, dixi: nec oportuit uenire diuinitus magistrum, cuius imitatione in mores optimos formaretur, nisi tempore iuuentutis, et adiunxi ad hoc ualere, quod apostolus dicit: sub lege tamquam sub paedagogo paruulos custodiens. sed potest mouere, cur
Abbreviated transcription (Latin):
legen xp̃i. Septuagesima secunda: de temporib
et̾ms. Se ptuagesima 3ͣ de eo quod scriptũ est
et hĩtu inuentus ut homo. Septuagesnia quarta:
de eo quod scriptum ẽ in eplã pauli ad colosenses.
in quo habemus redemptionem remissionem pec¬
catoꝵ qui est ymago dei iusibilis. Septua gesima
quinta de hereditate dei. Septuagesima de eo quod
iacobus apoꝰ dicit. ius autẽ scire o homo manis quia
fides sine operib ociosa ẽ. Septua gesmmia septima:
de timore utrum pectatum sit. Se ptuagesima oc¬
taua: de pulchritudine simulacroꝵ. Septuagesima
nona. quare magi pharaonis fecerint quedam¬
miracula. sicut moyses famulus dei. Octogesima
adu̾sus appollmia rĩstas. Octogesnua pͥma de
quadragesma et quinquagesia. Octogesima¬
secunda: de eo quod scriptum ẽ quẽ emini diligit deus
corripit. flagellat autem omẽm filiũ quem recipit.

Expanded text:
i; septuagensima secunda de temporibus aeternis; septuagensima tertia de eo, quod scriptum est: et habitu inuentus ut homo; septuagensima quarta de eo, quod scriptum est in epistula Pauli ad Colosenses: in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum, qui est imago dei inuisibilis; septuagensima quinta de hereditate dei; septuagensima sexta de eo, quod Iacobus apostolus dicit: uis autem scire o homo inanis, quia fides sine operibus otiosa est? septuagensima septima de timore, utrum peccatum sit; septuagensima octaua de pulchritudine simulacrorum; septuagensima nona: quare magi Pharaonis fecerunt miracula sicut Moyses, famulus dei; octogensima aduersus Apollinaristas; octogensima prima de quadragensima et quinquagensima; octogensimasecunda de eo, quod scriptum est: quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium, quem recipit
Abbreviated transcription (Latin):
ad licteram imꝑfectus Imiem quiꝑpe eum usq ad
hec uerba dictatum. pater tñ pr̃ est. nec filuis aᵈ
ẽ quam filius. qr ⁊ cum dr̃ similitudo pr̃is. quãquã
ostendat millam int̾uenire dissmmilitũdinẽ non tũ
solus ẽ pr̃̾ si h similitudinem. Post hec repetini
uerba scripture. rursus consideranda atq tractã¬
da. Et dixit deus. faciamus hominem ad ymagi¬
nem et similitudinem et similitudinẽ nram. Huc
usq dictatum librum imꝑfectum rehqueram.
Quod autem ibi sequitur addendum putam cum
eum retractarem. nec sic tamen ꝑfeci. sed hoc quo
addito imꝑfectum reliqui. Si enim ꝑfecissem:
saltem de ommib oꝑib et uerbis dei que ad sertũ
diem ꝑtiuent disputassem. In hoc libro cadem nota¬
re que michi displicent. uel defendere que alns nõ
bene intellecta displicere possunt. suꝑfluum in
uisum est. Breuiter enim potius ad moneo. Ut ibi
duodecim libri legantur quos longe postea ep̃s

Expanded text:
ad litteram inperfectus. inueni quippe eum usque ad ad litteram inperfectus. inueni quippe eum usque ad haec uerba dictatum: pater tamen pater est, nec filius aliud est quam filius, quia et cum dicitur similitudo patris, quamquam ostendat nullam interuenire dissimilitudinem, non tamen solusverba Scripturae rursus consideranda atque tractanda, Et dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Huc usque dictatum librum imperfectum reliqueram. Quod autem ibi sequitur, addendum putavi cum eum retractarem: nec sic tamen perfeci, sed hoc quoque addito imperfectum reliqui. Si enim perfecissem, saltem de omnibus operibus et verbis Dei, quae ad sextum diem pertinent, disputassem. In hoc libro ea notare quae mihi displicent, vel defendere quae aliis non bene intellecta displicere possunt, superfluum mihi visum est. Breviter enim potius admoneo ut illi duodecim libri legantur, quos longe postea episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
incipit. Quomiani scriptum ẽ. xxuii. capitulum.¬
didissem: quoniam secundum allegoricam sig¬
inficationem scripture uerba tractaueram. non au¬
sus naturalium rerum tanta secreta ad licteram ex
negociosissimo ac difficillimo opere quid ualerem.
sed in scripturis exponendis tirocimum meum sub
tanta sarcine mole subcubit. et nondum ꝑfecto¬
Uno libro. ab eo quem sustinere non poteram labore cõ¬
quieui. S in hoc oꝑe cum mea opuscula retractarem
iste ip̃e ut erat imꝑfectus uenit in mamus quẽ ne¬
qr edideram et abolere decreueram. qm̃ scripsi postea
duodecim libros quoꝵ titudus ẽ de genesi ad licterã
in quib quãius multa quesita potius muenta ui¬
deantur: tamen eis iste nullomodo ẽ comparandꝰ.
Uerum et hunc postea quam retractaui manere
uolui. ut eẽt index quantum existimo non mutilis
ru dimentoꝵ meoꝵ in enicleandis atq scrutandis
diuinis eloquns. enisq titulum ẽẽ uolui. de genesi

Expanded text:
incipit: Quoniam scriptum est. CAPVT XVIincipit: Quoniam scriptum est. CAPVT XVIdidissem, quoniam secundum allegoricam significationem scripturae uerba tractaueram non ausus naturalium rerum tanta secreta ad litteram expnegotiosissimo ac difficillimo opere, quid ualerem. sed in scripturis exponendis tirocinium meum sub tantae sarcinae mole succubuit, et nondum perfectouno libro ab eo, quem sustinere non poteram, labore conquieui. sed in hoc opere cum mea opuscula retractarem, iste ipse, ut erat inperfectus, uenit in manus, quem neque edideram et abolere decreueram, quoniam scripsi postea duodecim libros, quorum titulus est: de Genesi ad litteram. in quibus quamuis multa quaesita potius quam inuenta uideantur, tamen eis iste nullo modo est conparandus. uerum et hunc posteaquam retractaui, manere uolui, ut esset index, quantum existimo, non inutilis rudimentorum meorum in enucleandis atque scrutandis diuinis eloquiis, eiusque titulum esse uolui: de Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
quale nũc habennus ĩ corpus celeste resurrectione
mutari. ut nec membra ista ne carius sit futura sub¬
stancia procusdubio corrigendus ẽ. cõmonitus de cor¬
pore domim: qui post rrͦnem in eisdem membris
non solum conspiciendus ꝯculis uerum etiam ma¬
nib tangendus apparuit.carnemq se hr̃e etiam
sermone firmauit dicens. palpate et uidete. quia
constat apostolum non carmis substanciam negas¬
se in dei regno futuram. sed aut hommes qui secũ¬
dum carnem uiuunt. carius et sangimis nomine
nuincupasse. aut ipãm carins corruptõem que tũc
utiq milla erit. Nam cum dixisset caro et sangͥs
regnum dei non possidebunt. bene intelligitur
tanquam exponendo quid dixerit continuo sub¬
didisse. neq corruptio incorruptionẽ possidebit. De
qua re ad ꝑsuadendum infidelib difficali. diligẽ¬
ter quantum potui me dilleruille reperiet quisquis
de cuntate dei librum nouissimum legerit. Hic liber sic

Expanded text:
quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, uerum etiam manibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dregnum dei non possidebunt - bene intellegitur tamquam exponendo, quid dixerit — continuo subdidit: neque corruptio incorruptionem possidebit. de qua re ad suadendum infidelibus difficili diligenter, quantum potui, me disseruisse reperiet, quisquis de ciuitate dei librum nouissimum legerit. Hic liber sic
Abbreviated transcription (Latin):
tib qui plenarium totius affrice concilium
yppone regio agebant: de fide ac simbolo presbit̾
disputam. quam disputacõnem nõmillis eoꝵ qui
nos familiarius diligebant studiosissime instanti¬
b in librum contuli an quo de reb ĩp̃is ita disse¬
ritur. ut tamẽ non fiat uerboꝵ illa contextio: q̃
tenenda memoriter competentib traditur. In hoc
libro cum de rrͦne caris ageretur. resurget. inqͣm
corpus secundum xpĩanam fidem que faalere põt.
quod cui uidetur incredibile qualis sit ñc caro
actendit. qualis autem futura sit non considerat. qr
illo tempore nimutationis angelice non iam caro
erit et sanguis. sed tantum corpus. et cetera que
rbi de corpoꝵ trestrium in corpora celestia muta cõe
disserui. quomam dixit apoꝰ cum inde loqueretur:
caro et sangus regnum dei non possidebunt. Sed
quisquis ea sic accipit ut existimet ita corpus t̾renum

Expanded text:
tibus, qui plenarium totius Africae concilium tibus, qui plenarium totius Africae concilium Hipponeregio habebant de Fide et Symbolo presbyter disputavi. Quam disputationem, nonnullis eorum qui nos familiarius diligebant studiosissime instantibus, in librum contuli; in quo de rebus ipsis ita disseritur, ut tamen non fiat verborum illa contextio, quae tenenda memoriter competentibus traditur. In hoc libro cum de resurrectione carnis ageretur: Resurget, unquam, corpus secundum christianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis sit nunc caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae, non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus ; et caetera quae ibi de corporum terrestrium in corpora coelestia mutatione disserui, quoniam dixit Apostolus, cum inde loqueretur, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum,
Abbreviated transcription (Latin):
gelorum. aut non om̃io a ut nõ possit facile reꝑi¬
ri. sicut supra iam diximus. Item alio loco. ego dico
inquam pctm̃ non ẽẽ si non propͥa uoluntate pecce¬
tur. ubi pectatum illud intelligi uolui. quod nõ est
etiam pena pct̃i. Nam de tali pena dixi atibi in ea¬
dem disputacõne. quod dicendum fuit. Itemq dixi.
ut postea eadem ip̃a caro que nos penis torsit in pec¬
catis manentes: subiciatur nobis in rrͦne et nulla
aduersitate nos quatiat. quomimnus legem et diuma
p̾cepta seruemus. Quod non ita ẽ accipiendimi tã¬
quam et in illo dei regno ubi incorruptibile acq ñnor¬
tale corpus habebimnus: de scripturis diunis lex ⁊ p̾¬
cepta sumenda sunt. sed qr ꝑfectissime ibi lex eterna
seruabitur. et illa duo precepta de diligendo deo et
proximo. non in lectione. sed in ip̃a ꝑfecta et sempi¬
terna dilectione tenebimnus. Hoc opus sic incipit.
Qͥnto kalendas septembris archadio augusto

Expanded text:
gelorum, aut non omnino, aut non possit facile reperigelorum, aut non omnino, aut non possit facile reperiri, sicut supra jam diximus. Item alio loco: Ego dico, inquam, peccatum non esse, si non propria voluntate peccetur . Ubi peccatum illud intelligi volui, quod non est etiam poena peccati: nam de tali poena dixi alibi in eadem disputatione, quod dicendum fuit . Itemque dixi: Ut postea eadam ipsa caro, quae nos poenis torsit in peccatis manentes, subjiciatur nobis in resurrectione, et nulla adversitate nos quatiat, quominus legem et praecepta divina servemus . Quod non ita est accipiendum, tanquam et in illo Dei regno, ubi incorruptibile atque immortale corpus habebimus, de Scripturis divinis lex et praecepta sumenda sint: sed quia perfectissime ibi lex aeterna servabitur, et illa duo praecepta de diligendo Deo et proximo, non in lectione, sed in ipsa perfecta et sempiterna dilectione tenebimus. Hoc opus sic incipit: Quinto calendas septembris, Arcadio Augusto
Abbreviated transcription (Latin):
nem iuxerat. seduxeratq tam multos: ut propt
illos ibi eum delectaret habitare. Que disputa ͦ
nobis alt̾cantib excepta est. a notariis. ueluti ge¬
sta conficerent᷑. Ram et diem h et consulem. Hãc
in librum memorie mandandam conferre curau¬
mus. Uersatur tbi questio unde sit malum. me as¬
serente exortum fuisse hominis malum ex libero
uoluntatis arbit᷑o. illo autem naturã madi deo
cocternã ꝑsuadere moliente. S consequenti
die tandem confessus ẽ. nichil se adusus eos ĩ¬
uenire quod diceret. Nec sane catholicus factus est. sed
tamen ab yppone discessit. In hoc libro illud quod di¬
xi. ammam dico ẽẽ factam adeo ut cetera omma q̃
a deo facta sunt. et inter illa que deus onimpotẽs
fecit pͥncipalem locum datum eẽ anime. ita dixi ut
hoc generaliter de innuersa creatura rõnali accipi
uellem. quãius in scripturis sc̃is annmas dictas ẽẽ ã¬

Expanded text:
nem vixerat, seduxeratque tam multos, ut propter nem vixerat, seduxeratque tam multos, ut propter illos ibi eum delectaret habitare. Quae disputatio nobis altercantibus excepta est a notariis, veluti Gesta conficerentur; nam et diem habet, et consulem. Hanc in librum memoriae mandandam conferre curavimus. Versatur ibi quaestio unde sit malum: me asserente exortum fuisse hominis malum ex libero voluntatis arbitrio; illo autem naturam mali Deo coaeternam persuadere moliente. Sed consequenti die tandem confessus est, nihil se adversus nos ivenire quod diceret. Nec sane catholicus factus est, sed tamen ab Hippone discessit. 2. In hoc libro illud quod dixi, Animam dico esse factam a Deo, ut caetera omnia quae a Deo facta sunt; et inter illa quae Deus omnipotens fecit, principalem locum datum esse animae , ita dixi, ut hoc generaliter de universa creatura rationali accipi vellem, quamvis in Scripturis sanctis animas dictas esse An
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui uenit querere et saluum facere quod ꝑierat.
Quam tamẽ grãm etiam tunt recolens oraui ꝓ
familiarissimis meis qui mortifero illo adhuc tene¬
bantur errore. et dixi. deus magne. deus onimpo¬
tens. deus sumine bonitatis: quem iiuolabilem ⁊
ligi fas ẽ trina unitas quancatholica ecclĩa colit.
cum quib michi a puericia ĩ hominum iuictu fuit
summa consensio: in tuo cultu ame dissentire ꝑ¬
mictas. Sic utiq orans iam fide retinebam non solũ
conuersos ad deum gracia enis adiuuari ut proficiãt
ac ꝓficiantur. ubi adhuc dixi ꝑotest pro merito cõ¬
uersionis illoꝵ istam dari grãm uerum etiam ut
conuertant᷑ ad deum. ad ipsam dei grãm ꝑtinere.
quando quidem proeis orai qui erant ab illo in¬
mis auersi. atq ut ad illum conuerterentur ora¬
ui. Hic liber sic incipit. Opitulante dei miseri
natum quendam manicheorum prefbiteꝵ
displitam. qui plurimum temporis apud yppo¬

Expanded text:
eum qui venit quaerere et salvum facere quod perierat. eum qui venit quaerere et salvum facere quod perierat. Quam tamen gratiam etiam tunc recolens oravi pro familiarissimis meis qui mortifero illo adhuc tenebantur errore, et dixi: Deus magne, Deus omnipotens, Deus summae bonitatis, quem inviolabilem et ligi fas est, Trina Unitas, quam catholica Ecclesia colit, cum quibus mihi a pueritia in omni convictu fuit summa consensio, in tuo cultu a me dissentire permittas . Sic utique orans, jam fide retinebam, non solum conversos ad Deum gratia ejus adjuvari, ut proficiant ac perficiantur, ubi adhuc dici potest, pro merito conversionis illorum istam dari gratiam; verum etiam ut convertantur ad Deum, ad ipsam Dei gratiam pertinere: quandoquidem pro eis oravi qui erant ab illo nimis aversi, atque ut ad illam converterentur oravi. Hic liber sic incipit: Opitulante Dei misericnatum quemdam Manichaeorum presbyterum disputavi, qui plurimum temporis apud Hippo
Abbreviated transcription (Latin):
soluenda. ꝑtractare atq enodare tunc nolui. ne lib
multo quam uellem facerem longiorem. cum ui¬
derem etiam si hoc concederetur : tamẽ debere ma¬
nicheos posse comunci. introducentes insamssimo
errore naturam mali et̾no bono coet̾nam. Ideo
ergo dixi quod interim incertum ẽ. non quod ego
inde dubitarem sed quod inter me et illos quos ita
sapere inueneram: nondum ẽẽt ista questio disso¬
luta. quam tamen in alns longe posteriorib libͣs
meis de genesi ad licteram. secundum scripturas
sãc̃tas quanta potin maifestacõne dissolui. Alio
loco propterea in quam corporea in quã diligẽ¬
do peccamnus. quia spũalia diligere et iusta ni
bemur. et natura possumus. et tunc in nr̃o gen̾e¬
optum et beatissim sumus. ubi queri potest cur natura
et non gracia potius dixerim. sed contra manicheos
donatura. questio uersabatur. Et utiq id agit gracia.
Ut sanata natura quod uiciata nõ potest: possit ꝑ

Expanded text:
solvenda, pertractare atque enodare tunc nolui, ne librum solvenda, pertractare atque enodare tunc nolui, ne librum multo quam vellem facerem longiorem: cum viderem etiam si hoc concederetur, tamen debere Manichaeos ac jam posse convinci, introducentes insanissimo errore, naturam mali aeterno bono coaeternam. Ideo ergo dixi, quod interim incertum est, non quod ego inde dubitarem, sed quod inter me et illos, quos ita sapere inveneram, nondum esset ista quaestio dissoluta; quam tamen in aliis longe posterioribus libris meis de Genesi ad litteram, secundum Scripturas sanctas quanta potui manifestatione dissolvi. 8. Alio loco, Propterea, inquam, corporea diligendo peccamus, quia spiritualia diligere et justitia jubemur, et natura possumus, et tunc in nostro geneoptimi et beatissimi sumus . Ubi quaeri potest cur, natura, et non, Gratia possumus, dixerim. Sed contra Manichaeos de natura quaestio versabatur. Et utique id agit gratia, ut sanata natura quod vitiata non potest, possit per
Abbreviated transcription (Latin):
nem usq adhunc locum ꝑduxi ubi dixi. etiam si
sunt amme quod intermi incertum ẽ corporeis offi¬
ciis non peccato sed natura dedite ⁊ cetera. QCri gͦ¬
potest cur dixermi quod interim incertum ẽ. cum
prorsus dubitare non debuerim non ẽẽ tales aĩas.
S hoc ideo dixi : quia exꝑtus sum qui dicerent dia¬
bolum et angelos enis bonos eẽ in genere suo. et i
ea natura in qua eos creauit deus ordine propͥo
tales quales sunt. sed nobis malum ẽẽ si illiciam᷑
et seducamur abeis. Si autem cauea mus eos
atq iuncamus decorum atq gło̾sum. Et hoc qui di¬
cunt uidentur sibi ut id probent de scripturis adhibe
idonea testimonia. uel illud quod scriptum ẽ in libro
iob cum diabolus describ̾e̾tur hoc ẽ nitium figmen
cho hic quem finxisti ad illudendum ei. Quam q̃o
nem que nõ aduersus manicheos qui hoc non sẽcũt.
sed aduersus alios qui hoc sentiunt suscipienda ẽ atq

Expanded text:
nem usque ad hunc locum perduxi, ubi dixi: nem usque ad hunc locum perduxi, ubi dixi: sunt animae — quod interim incertum est — corporeis officiis non peccato, sed natura deditae nosque, qpotest, cur dixerim: quod interim incertum, cum prorsus dubitare non debuerim non esse tales animas. sed hoc ideo dixi,. quia expertus sum, qui dicerent diabolum et angelos eius bonos esse in genere suo et in ea natura, in qua eos creauit deus ordine proprio tales, quales sunt, sed nobis malum esse, si inliciamur et seducamur ab eis, si autem caueamus. eos atque uincamus, decorum atque gloriosum. et hoc qui dicunt, uidentur sibi, ut id probent, de scripturis adhibere idonea testimonia uel illud, quod scriptum est in libro Iob, cum diabolus describeretur: hoc est initium figmet: Draco hic, quem finxisti ad illnem, quae non adversus Manichaeos qui hoc non sentiunt, sed adversus alios qui hoc sentiunt suscipienda esset atque
Abbreviated transcription (Latin):
origine rei tenent᷑ qui uoluntate peccauit. qñ
libero ⁊ ad faciendũ et ad ñ faciendũ motu amim
nõ carebat. eiq ab opere malo abstinendi summa
potestas erat. quod maichei de tenebrarũ gente
nou dicunt quã fabulosissime inducunt. eamq
naturam semꝑ malam nnqͣm bonã fuisse contẽ¬
dunt. Illud autẽ queri potest quomodo dixermmi etiã¬
si sunt anime quod internu incertum est corpo¬
reis officiis nõ pctõ sed natura dedite. nosq quãꝙͣ
sint inferiores aliqua tñ int̾iore uicuntate contĩ¬
gunt. nõ illas ideo malas hr̃i oportere. quia nos
cum eaᷤᷤ sequimur et corpore eas dilignnus mali
sumus. quando quidem de illis hoc dixi de quib sriꝰ
loqui ceperam dicens. quanꝙͣ etiam si eisdem cõce¬
datur inferiore alio genere ammarum nõ illici ad
turpia. non inde conficitur aut illas natura malas
ẽẽ. aut istas summe bonas. De his enim disputatio¬

Expanded text:
origine rei tenentur, qui uoluntate peccauit, quando origine rei tenentur, qui uoluntate peccauit, quando libero et ad faciendum et non faciendum motu animi non carebat eique ab opere malo abstinendi summa potestas erat. quod Manichei de tenebrarum gente non dicunt, quam fabulosissime inducunt, eamque naturam semper malam, numquam bonam fuisse contendunt. Illud autem quaeri potest quomodo dixerim: etiamsi sunt animae, quod interim incertum est, corporeis officsint inferiores, aliqua tamen interiore vicinitate contingunt; non illas ideo malas haberi oportere, quia nos cum eas sequimur et corporea diligimus, mali sumus; quandoquidem de illis hoc dixi, de quibus superius loqui coeperam dicens: Quanquam etiamsi eisdem concedatur inferiore alio genere animarum nos illici ad turpia; non inde conficiunt aut illas natura malas esse, aut istas summum bonum . De his enim disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
apoꝰ: funus et nos natura fan ire sicut et ceteri.
respondemus. naturam in his uerbis meis me
intelligi uoluisse illam que proprie natura dicit᷑.
ni qua sine uicio creati suius. Nam ista propter
originem natura appellatur. que origo utiq h ui¬
cium quod ẽ contra naturam. Et iterum in eo¬
quod dictum est pectati reum teneri quenquã qr
non fecit quod facere nõ potuit summe inquitatis
ẽ et insame. cur ergo inqͥunt paruuli tenent᷑ rei.
Respondetur. quia ex enis origine tenent᷑ qui nõ
fecit quod facere potuit. diuinũ sclicet mandatũ.
Quod auteni dixi. ille amme quicquid faciunt:
si natura nõ uoluntate faciunt.id ẽ si libero et ad
faciendum et ad non faciendum motu animi carẽt.
si demq his abstiuendi ab opere suo potestas nil¬
la conceditur: pectato earum teneri nõ possumiꝰ.
propterea nõ ꝑturbat de paruulis q̃o. qr ex illiꝰ

Expanded text:
apostolus: fuimus et nos natura filii irae sicut et ceteri, . apostolus: fuimus et nos natura filii irae sicut et ceteri, . respondemus naturam in his uerbis meis me intellegi uoluisse illam, quae proprie natura dicitur, in qua sine uitio creati sumus. nam ista propter originem natura appellatur, quae origo utique habet uitium, quod est contra naturam. et iterum quod dictum est: peccati reum tenere quemquam, quia non fecit quod facere non potuit, summae iniquitatis est et insaniae, cur ergo., inquiunt, 'paruuli tenentur rei?\' respondetur, quia eius ex origine tenentur, qui non fecit quod facere potuit, diuinum scilicet seruare mandatum. quod autem dixi: illae animae quidquia faciunt, si natura, non uoluntate faciunt, id est si Libero et ad faciendum et ad non faciendum motu animi carent, si denique abstinendi ab opere suo potestas nulla conceditur, peccatum earum tenere non possumus, propterea non perturbat de paruulis quaestio, quia ex illius
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si quisquam dicit etiam ipãm cupiditatem
nichil ẽẽ aliud quam uoluntatem. sed intiosam pͥ¬
catoq sermentem non resistendũ ẽ. nec de uerbis
cum res constet controuersia facienda.qm̃ sic etiã
ostenditur sine uoluntate nillum ẽẽ pectatum
sue in opere suie m origie. Rursus ĩ eo qd̾ dixi iã
querere ceperam utrum illud malum genus aĩaꝵ
antequam bono misceretur habuisset aliquam
uoluntatem. si enim nõ habebat. sine pectato atq
ninocens erat. et ideo nullomodo malum. cur ergo
inquiunt peccatum dicitis ꝑnulorum quoꝵ uolũ¬
tatẽ non tenetis ream. Respondetur nõ eos pro¬
prictate uoluntatis sed or igine reos teneri. Onñs
emn homo t̾renus quid ẽ origie nisi adam. Porro
autem adam habebat utiq uoluntatem. qua uolũ¬
tate cum peccallet: pectatum intrauit in mũdũ
Itemq in eo quod dixi: natura ẽẽ male aĩe nullo mͦ
queunt.si queritur quomodo accipiamus quod ait

Expanded text:
quod si quisquam dicit etiam ipsam cupiditatem quod si quisquam dicit etiam ipsam cupiditatem nihil esse - aliud quam uoluntatem, sed uitiosam peccatoque seruientem, non resistendum est nec de uerbis, cum res constet, controuersia facienda. etiam sic enim ostenditur sine uoluntate nullum esse peccatum siue in opere siue in origine. Rursus in eo, quod dixi: iam quaerere coeperam, utrum illud malum genus animarum, antequam bono misceretur, habuisset aliquam uoluntatem. si enim non habebat, sine peccato atque innocens erit et ideo nullo modo malum, \'cur ergo\', inquiunt, peccatum dicitis paruulorum, quorum uoluntatem non tenetis ream?\' respondetur non eos proprietate uoluntatis, sed origine reos teneri. omnis enim homo terrenus quid est origine nisi Adam? porro autem Adam habebat utique uoluntatem, qua uoluntate cum peccasset, peccatum per eum intrauit in mundum. Itemque in eo, quod dixi: natura esse malae tmimae nullo modo queunt, si quaeritur, quomodo accipiamus, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
pectatu quod tamen factum peccatum fuit. Hoc enim
factum est. quod fieri non debuit. Qsquis antem sca¬
ens peccat si potest cogenti ad peccatum sine pecca¬
to resistere. nec tamen facit. utiq uolens peccat.
qũi qui potest resiftere nõ cogit᷑ cedere. Qui uero co¬
genti cupiditati bona uoluntate resistere non potest.
et ideo facit contra p̾cepta iusticie: iam hoc ita pec¬
catum ẽ ut sit etiam pena peccati. Qua pp̃ pectatũ
sine uoluntate eẽ non posse uerissimum est. Item¬
q diffiitio peccati qua dixims. peccatum ẽ uolu¬
tas retmendi uel consequendi quod insticia uetat:
et inide liberum est abstinere: propt̾ea uera est
quia id diffimtum est quod tantũm᷑ peccatum est
sub dommante cupiditate. nisi forte si pia est ut oret
uoluntas proprie mĩcupãda ẽ que non est sicut ma¬
nichei disputant aliene nature additamentum. sed
nr̃e uicium a quo non sanatur nisi gr̃a saluatoris

Expanded text:
peccati, quod tamen factum peccatum fuit; hoc enim peccati, quod tamen factum peccatum fuit; hoc enim factum est quod fieri non debuit. Quisquis autem sciens peccat, si potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere, nec tamen facit, utique volens peccat; quoniam qui potest resistere, non cogitur cedere. Qui vero cogenti cupiditati bona voluet ideo facit contra praecepta iustitiae, iam hoc ita peccatum est, ut sit etiam poena peccati. quapropter peccatum sine uoluntate esse non posse uerissimum est. Itemque definitio peccati, qua diximus: peccatum est uoluntas retinendi uel consequendi, quod iustitia uetat et unde liberum est abstinere, propterea uerum est, quia id definitum est, quod tantummodo peccatum est, cupiditate, nisi forte, si pia est, ut oret uoluntas proprie nuncupanda est, quae non est, sicut Manichei desipiunt, alienae naturae additamentum, sed nostrae uitium, a quo non sanatur nisi gratia saluatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
mittendum uel ad ipiscendum. Qd̾ propterea dic¬
tum est. ut in hac definitione uolens a nolente di¬
scerneretur et sic ad illos referret᷑ intencio: qui pͥ¬
mi in ꝑadiso fuerunt humano generi origo mali
nullo cogente peccando. hoc ẽ libera uoluntate uo¬
linitate peccando. quia et scientes contra preceptũ
fecerunt. et ille temptator suasit ut hoc fieret. non
coegit. Nam qui nesciens peccauit. non incongruẽt
nolens peccasse dici potest. quãius et ip̃e quod nesciẽs
fecit. uolens tamen fecit. Ita nec ip̃ius ẽẽ potuit sine
uoluntate peccatum. que uoluntas utiq sicut diffi¬
intum est annni motus fuit cogente nullo ad aliqͥd
uel nõ admittenduni uel adipiscendum. Quod eĩ
si noluisset non fecisset. non coactus est facere. Qi
uoluit g ͦ fecit. etiam qr si nõ uoluit peccauit. ne¬
sciens peccatũ eẽ qd̃ fecit. Ita nec tale pectatum
siue uoliuitate ẽc̃ potuit. sed uoluntate facti nõ uoluntate

Expanded text:
mittendum uel adipiscendum. quod propterea dicmittendum uel adipiscendum. quod propterea dictum est, ut hac definitione uolens a nolente discerneretur et sic ad illos referretur intentio, qui primi in paradiso fuerunt humano generi origo mali nullo cogente peccando, hoc est libera uoluntate peccando, quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille temptator suasit, ut hoc fieret, non coegit. nam et qui nesciens peccauit, non incongruenter nolens peccasse dici potest, quamuis et ipse, quod nesciens fecit, uolens tamen fecit; ita nec ipsius esse potuit sine uoluntate peccatum. quae uoluntas utique, sicut definita est, animae motus fuit cogente nullo ad aliquid uel non amittendum uel adipiscendum. quod enim, si nolvoluit ergo fecit, etiamsi non quia voluit peccavit, nesciens peccatum esse quod fecit: ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit, sed voluntate facti, non voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. ideo pectatum uocatur. quia pectato factũ
ẽ. et pena peccati est. quando quidem hoc de concupĩa¬
carnis dr̃ quod aꝑit in consequentib dicens scio qr
non hĩtat in me. hoc ẽ in carne mea bonum. uelle
emin ad iacet mͥ. ꝑficere autem bomimi non. ꝑfec¬
tio quippe bom est. ut nec ip̃a concupĩa peccati sit
in homine. Cin quidem quando bene uiuitur. nõ
consentit uoluntas. ueruntamen nõ ꝑficit bonũ:
quia mest adhuc adhuc concupĩa cui repugnat
uoluntas. Cuius concupĩe reatus ĩ baptismatẽ solui¬
tur. sed infirmitas manet. cui donec sanetur omins fi¬
delis qui bene ꝓficit studiosissime reluctat᷑. Peccatũ
autẽ quod misquã est insi in uoluntate: alud p̾cipue
intelligendum ẽ quod nista dãnatio consecuta est.
Hoc enim ꝑ unũ hominẽ intrauit in mundum. ꝙͣ¬
diri. Non igitur nͥ uoluntate pectatur. Item q alio
loco ipãm uoluntatem defimui dicens. uoluntas ẽ
amimi motus cogente nullo ad aliquid uel non ad¬

Expanded text:
Apostolus, ideo peccatum vocatur, quia peccato factum est, et poena peccati est; quandoquidem hoc de concupicarnis dicitur, quod aperit in consequentibus dicens: scio, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non. perfectio quippe boni est, ut nec ipsa concupiscentia peccati sit in homine, cui quidem, quando bene uiuitur, non consentit uoluntas; uerum tamen non perficit bonum, quia inest adhuc in concupiscentia, cui repugnat uoluntas; cuius concupiscentiae reatus in baptismate soluitur, sed infirmitas manet, cui, donec sanetur, omnis fidelis, qui bene proficit, studiosissime reluctatur. peccatum autem, quod nusquam est nisi in uoluntate, illud. . praecipue intellegendum est, quod iusta damnatio consecuta est - hoc enim per unum hominem intrauit in mundum - qudixi: non igitur nisi uoluntate peccatur. Itemque alio loco ipsam uoluntatem definiui dicens: uobmtas est animi motus cogente nullo ad aliquid uel non a
Abbreviated transcription (Latin):
ommia sensibilia. sed ista. hoc est cor ruptibilia.
Sed hoc potius dicendum fuit. non autẽ talia
sensibilia futura sunt in fituri seculi celo nouo
et t̾ra noua. Item quodam ioco dixi. qd̾ discipluns
hberalib eruditi: sine dubio in se ulas oblunone
obrutas eruunt discẽdo et quodam modo refodiũt.
Sed hoc quo ĩ ꝓbo. Credibilius ẽ enim propte̾a
uera respondere de quibusdam disciplinis etiam
imꝑitos earum quando bene interrogatur: qr
presens ẽ eis quantum id capere possunt lumen
rõms eterne ubi hec mumitabilia uera conspi¬
cint non qr ea nouerant aliquando et obliti
st̃. quod platom talib insim ẽ. Contra quoꝵ
opimonem quanto prorsus cepto optri dabat octa¬
sio. in libro duodecimo de trmitate difserm. ł uc

Expanded text:
omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; sed hoc potius dicendum fuit, non autem talia sensibilia sensibilia futura sunt in futuri saeculi caelo nouo et terra noua. Item quodam loco dixi, quod disciplinis liberalibus crudili sine dubio in se illas obliuione obrutas eruunt discendo et quodam modo refodiunt. sed hoc quoque inprobo. crelibilius est enim propterea uera respondere de quibusdam disci- plinis etiam inperitos earum, quando bene interrogantur, quia praesens est eis, quando id capere possunt, lumen rationis aeternae, ubi haec inmutabilia uera conspiciunt. non quia ea nouerant aliquando et obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum opinionem, quantum pro suscepto opere dabatur occasio, in libro duodecimo de trinitate disserui. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Noc assidue repetendimi est quod et superius inde
um dixi. sed hoc recolendum ubicumnq ista locuti
in meis licteris muenit᷑. Et ubi dixi de pr̃e et fi¬
lio qui gigint et quẽ gignit unum ẽ : dicendũ
fuit unum sunt. sicut a ꝑte ip̃a ueritas loquit᷑
Sicens. Ego et pr̃ unum sumus. Rec ilud michi
placet quod in ista ita deo intellecta iam bea¬
tam cẽ ammam dixi. nisi forte spe. Item quod
dixi ad sapienciam et comunctionem dei non
una bia ꝑueniri non bene sonat quasi alia uia
sit preter xpm qui dixit ego lum uia. Pitan¬
da ergo erat hec offensio aurium religiosaxum.
quãius alia sit illa uinuersalis. alie autem uie de
quib et in pͦs camiinus. Uias tuas domine notas
fac michi. et semitas tuas doce me. Et in eo quod
ibi dictum est:penitus eẽ ista sensibilia fugiẽda.
cauendum fuit ne putaremur illam por phi¬
rn falsi philosophi tenere sentenciam. qua dixit
omne corpus eẽ fugiendum. Non autẽ dixi ego

Expanded text:
nec assidue repetendum est, quod et superius inde nec assidue repetendum est, quod et superius inde jam dixi , sed hoc recolendum, ubicumque ista locutio in meis litteris inuenitur Et ubi dixi de patre et filio: qui gignit et quem gignit. unum est, dicendum fuit: unum sunt, sicut aperte ipsa ueritas loquitur dicens: ego et pater unum sumus. nec illud mihi placet, quod in ista uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. item quod dixi: ad sapientiae coniunctionem non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia sit praeter Christum, qui dixit: ego sum uia. uitanda ergo erat haec offensio aurium religiosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis uia, aliae autem uiae, de quibus et in Psalmo canimus: uias tuas, domine, notas fac mihi et semitas tuas doce me. in eo, quod ibi dictum est, pmitus ista sensibilia fugienda, cauendum fuit, ne putaremur illam Porfyri falsi philosophi tenere sententiam, qua dixit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego:
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. ita tamẽ ut in primo libro quereret̃.
et ut cumq appareat qualis ẽẽ debeat qui nult
ꝑcipere sapienciam. que utiq non sensu corpo¬
ris. sed mente ꝑcipitur. Et quãdã rõcmatione
res agitur et non ꝑagitur. In his sane libris nõ
approbo quod in orãtione dixi. deus qui insi nũ¬
dos uerum scire nolmsti. Responderi emm põt.
multos etiam non mundos multa scire uera. Neq
enim de funtum est. hic quod sit uerum. quod insi
mũdi scire non possint. et quid sit scue. Et illuc
quod ibi positum est: deus cuꝰ regnum est totus
mundus quem senlus ignorat si deus intelligẽ¬
dus est. addenda fuerant uerba ut diceretur
quem mortalis corporis sensus ignorat. Si
autem mundus dictus est quem sensus ignodł.
ille recte intelligit᷑ qui futurus ẽ celo nouo et terra
noua. Sed etiam hic addenda erant illa ut dice̾t᷑
mortadis corporis sensus. Sed illo more Adhuc
laquebar. quo sensus propͥe corporis appellatur

Expanded text:
mansit: ita tamen ut in primo libro quaereretur, mansit: ita tamen ut in primo libro quaereretur, et utcumque appareret, qualis esse debeat qui vult percipere sapientiam, quae utique non sensu corporis, sed mente percipitur; et quadam ratiocinatione res agitur, et non peragitur. 2. In his sane libris non approbo quod in oratione dixi: Deus, qui nisi mundos verum scire noluisti . Responderi enim potest, multos etiam non mundos multa scire vera: neque enim definitum est hic quid sit verum, quod nisi mundi scire non possint; et quid sit scire. Et illud quod ibi positum est, Deus, cujus regnum est totus mundus, quem sensus ignorat ; si Deus intelligendus est, addenda fuerant verba, ut diceretur, quem mortalis corporis sensus ignorat. Si autem mundus dictus est, quem sensus ignorat, ille recte intelligitur, qui futurus est coelo novo et terra nova: sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur; mortalis corporis sensus. Sed illo more adhuc loquebar, quo sensus proprie corporis appellatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ecclĩasticis eruditi. Nec illud mͥ placet. qd̃̾ cum dixisse
summa oꝑanda est optimis morib mor addidr de
emm nr̃ Aliter nos exaudire nõ poterit. Bene añt
uiuentes facillime exaudiet. Si enim dictum est
tanquam deus non exaudiat peccatores. Qͦd quidi
dixit in euangelio. sed ille qui nondũ cognone¬
rat xp̃m a quo iam fuerat illuminatus in cor¬
pore. Nec illud placet quod pitagore philosoph
tantum laudis dedi. ut qui hanc legit uel audit
possit putare me credidisse nillos errores in py¬
tagorica eẽ doctrina.cum sint plures idemq ca¬
pitales. Hoc opus sio incipit. Ordinẽ rerũ zeno¬
nter hec scripsi etiam duo uolumma secũd¬
studiũ meum et amorẽ rõne indagande
ueritatis de his reb quas scire cupiebã
me interrogans michiq respondens. tanquam
duo essemus ip̃ et ego. cumi solus eem. Unde
hoc opus solnoqͥa nominami. Si imꝑfectum re¬

Expanded text:
ecclesiasticis eruditi. Nec illud mihi placet, quod cum dixissem: ecclesiasticis eruditi. Nec illud mihi placet, quod cum dixissem: summa opera danda est optimis moribus, mox addidi: deus enim noster aliter nos exaudire non poterit; bene autem uiuentes facillime exaudiet. sic enim dictum est, tamquam deus non exaudiat peccatores; quod quidem dixit in euangelio, sed ille, qui nondum cognouerat Christum, a quo iam fuerat inluminatus in corpore. nec illud placet, quod Pythagorae philosopho tantum laudis dedi, ut, qui hanc audit uel legit, possit putare me credidisse nullos errores in Pythagorica esse doctrina, cum sint plures idemque capitales. Hoc opus sic incipit: Dc ordine rerum, Zenonter haec scripsi etiam duo uolumina secundstudium meum et amorem ratione indagandae ueritatis de his rebus, quas maxime scire cupiebam, me intduo essemus, ratio et ego, cum solus essem; unde hoc opus Soliloquia nominavi, sed imperfectum re
Abbreviated transcription (Latin):
meum non est de mundo: sed regnum meum
nõ ẽ de hoc mundo.cum possit et aliqua locutio¬
tione dictum inueuiri. et si alius a domino xpp̃o
significatus ẽ mundus: ille congruentius possit
intelłgi. in quo erit celum nouum et terra no¬
ua. quando complebitur quod oramus dicentes.
ad uemat regnum tuum. Nec plato quidem in
hoc errauit. quia eẽ mundum intelligibilem di¬
rit.si non uocabulum quod ecc̃astice consuetudi¬
m in re illa non usitatum est: sed ipãm rem
uelimus attendere. Mundum quippe illum in¬
telligibilem nincupauit: ipsam rõnem sem¬
piternam atq incomimitabilem qua fecit ds̃
mundum. quam qui eẽ negat sequitur ut dicat
irrõnabiliter deum fecisse quod fecit. aut cum
faceret uel antequam faceret nescifse quid fa¬
ceret. si a pud eam rõ faciendi nõ erat. Si u̾o
erat sicut erat: ipãm uidetur plato uocasse
intelligibilem mundum. Nec tamen isto no¬
mine nos uteremur si iam satis essemus lĩs

Expanded text:
meum non est de mundo, sed: regnum meum meum non est de mundo, sed: regnum meum non est de hoc mundo, cum possit et aliqua locutione dictum inueniri et, si alius a domino Christo significatus est mundus, ille congruentius possit intellegi, in quo erit caelum nouum et terra noua, quando conplebitur quod oramus dicentes: adueniat regnum tuum. nec Plato quidem in hoc errauit, quia esse mundum intellegibilem dixit, si non uocabulum, quod ecclesiasticae consuetudini in re illa inusitatum est, sed ipsam rem uelimus adtendere. mundum quippe ille intellegibilem nuncupauit ipsam rationem sempiternam atque incommutabilem, qua fecit deus mundum. quam qui esse negat, sequitur, ut dicat inrationabiliter deum fecisse quod fecit, aut, cum faceret uel antequam faceret, nescisse, quid faceret, si apud eum ratio faciendi non erat. si uero erat, sicut erat, ipsam uidetur Plato uocasse intellegibilem mundum. nec tamen isto nomine nos uteremur, si iam satis essemus litteris
Abbreviated transcription (Latin):
omina bona et mala diuine prouidencie ordo cõ¬
tineat. S cum rem uiderem ad intelligendum
difficilem. satis egre ad eorum ꝑcepͦnem cum quib a¬
gebam disputando posse ꝑduci. de ordine studendi
loqi malui quo a corporalib ad incorporalia potest
profici. Uerum et in his omnib displicet michi sepe
interpositum fortune uocabulum. et quod non ad¬
deba m corporis. quando sensus corporis nominaui.
Et quod mnultum tribui liberalib disciplimis. quas
mutti scĩ multum nesciunt. quidam etiam qui
scunt eas sancti non sunt. Et quod musas quasi a¬
liquas deas quãins iocando cõmemoram. Et quod¬
admirationem uitium nincupaui. Et quod phõs
non uera pietate predictos. dixi uirtutis luce ful¬
sisse. Et duos mundos uinum sensrbilem alterum
intelligibilem non ex platonis uel ex platonicoꝵ.
ꝑsona sed ex mea sic cõmendam tanquam hoc etiã
dominus sigificare uoluerit. quia non ait regnũ

Expanded text:
m omnia bona et mala divinae providentiae ordo conm omnia bona et mala divinae providentiae ordo contineat. Sed cum rem viderem ad intelligendum difficilem, satis aegre ad eorum perceptionem, cum quibus agebam, disputando posse perduci; de ordine studendi loqui malui, quo a corporalibus ad incorporalia potest profici. 2. Verum et in his libris displicet mihi saepe interpositum fortunae vocabulum . Et quod non addebam, Corporis, quando sensus corporis nominavi . Et quod multum tribui liberalibus disciplinis , quas multi sancti multum nesciunt; quidam etiam, qui sciunt eas, sancti non sunt. Et quod Musas quasi aliquas deas, quaadmirationem uitium nuncupaui; et quod philosophos non uera pietate praeditos dixi uiitutis luce fulsisse; et quod duos mundos, unum sensibilem, alterum intellegibilem, non ex Platonis uel ex Platonicorum persona, sed ex mea sic commendaui, tamquam hoc etiam dominus significare uoluerit, quia non ait: regnum
Abbreviated transcription (Latin):
demicis s inter illos ut scriberem contiiit
Et occasione quippe ortum natalis mei et tridi¬
E disputatione completui sicut satis ip̃e indicat.
In quo libro constitit inter nos qui sumil querebam
dei. Displicet autem illic quod in alio theodoro ad
plus tribui quani deberẽ. Et quod fortimam etiã
illic sepe nominaui. Et quod tempore uite hunis
in solo amino sapientis dixi hĩtare beatam uita
quomodolibet se heat corpus enis cum ꝑfectam
cogintionem dei. hoc est qua honini maior eẽ nõ
possit: in futura inta speret a poꝰ que sola beata
uita dicenda est urbi et corpus incorruptibile at¬
q nmortale spiũ suo sine ulla molestia uel relic¬
tacõne subdetur. Sane istum librum in nr̃o codi¬
ce interruptum repperi. et non parum ninus
hr̃e. et sic a fratrib quibusdam descriptus ẽ. Nec
adhuc apud aliquẽm tegrum mueneram. ex quo
emendarem quando hoc retractaui. Hic liber sic
micis scripti sunt duos etiam libros de ordi¬

Expanded text:
demicis, sed inter illos ut scriberem contigit.. demicis, sed inter illos ut scriberem contigit.. ex occasione quippe ortus est diei natalis mei et tridui disputatione conpletus, sicut satis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaerebadei. Displicet autem illic, quod Mallio Theodoro, ad iano uiro, plus tribui quam deberem, et quod fortunam etiam illic saepe nominaui, et quod tempore uitae huius in solo animo sapientis dixi hquomodolibet se habeat corpus eius, cum perfectam cognitionem dei, hoc est, qua homini maior esse non possit, in futura uita speret apostolus, quae sola beata uita dicenda est, ubi et corpus incorruptibile atque inmortale spitatione subdetur. sane istum librum in nostro codice interruptum repperi et non parum minus habere, et sic a fratribus quibusdam descriptus est, nec adhuc apud aliquem integrum inueneram, ex quo emendarem, quando haec retractaui. Hic liber sic micis scripti sunt, duos etiam libros de Ordi
Abbreviated transcription (Latin):
approbant: duas ob causas non recte dictum est.
uel quod falsum ẽẽt. quod aliquomõdo ẽẽ simile ali¬
cinꝰ ueri: quia in genere suo et hoc uerum est. uel
quod approbabant ista falsa que uocabant ueri¬
simidia. cum illi inchil approbarent. et affirma¬
rent nichil approbare sapientem. S quia
hoc ip̃m uerumile etiam probabile nincupa¬
bant: huic factum est. ut hoc de illis dicerem.
Laus quor ip̃a qua platonem uel platonicos siue
achadenicos phõs tantum extuli qͣntũ impios¬
homines non oportuit. non in merito michi displicut
prescrtun contra quorumi errores magnos defender¬
da est xpĩana doctna. Iludetiam quod in conepdci
arguentorum ciceronis quib in libus suis a chade¬
nĩcis insus ẽ. mesis migas ẽẽ dixi quib illa argimie¬
ta certissima rõne refutam. quãmis ioca udo dictum
sit et magis ironia uideatur: non debit tama
⁊. Poc opus sic incipit. Outmam romaniane ho

Expanded text:
adprobabant, duas ob causas non recte dictum est, adprobabant, duas ob causas non recte dictum est, uel quod falsum esset, quod aliquo modo esset simile alicuius ueri, quia in genere suo et hoc uerum est, uel quod adprobabant ista falsa, quae uocabant uerisimilia, cum illi nihil adprobarent et adfirmarent nihil adprobare sapientem. sed quia hoc ipsum uerisimile etiam probabile nuncupabant, hinc factum est, ut de illis dicerem. laus quoque ipsa, qua Platonem uel Platonicos seu Academicos philosophos tantum extuli. quantum inpioshomines non oportuit, non inmerito mihi displicuit. praesertim contra quorum errores magnos defendenda est Christiana doctrina. illud etiam, quod in conparatione argumentorum Ciceronis, quibus in libris suis Academicis usus est, meas nugas esse dixi, quibus illa argumenta certissima ratione refutaui, quamuis iocando dictum sit et magis ironia dicebatur, non debuit tamen dici. Hoc opus sic incipit: 0 utinam, Romaniane, ho