comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutiᷤ bonũ refero. ut ex hoc uno ualeant eiꝰ multa
pensariIs nãq cũ qͦdã die messe quã sua manꝰ eru¬
erat decisã ad areã deduxisset. nichilq aliud cũ
discipłis suis ad tociꝰ annĩ stipendiũ haberet. qͥdã
ꝑuersȩ uir uoluntatis antiq̃ hostis stimulis instigatꝰ.
eandẽ messẽ igne supposito ita ut erat in area suc¬
cendit. Qđ factũ dũ alt̾ aspiceret. ad eundẽ dĩ famu¬
lũ cucurit ⁊ nuntiauit. Qd postꝗͣ indicauit. aduu
dicens. Ue ue pat̾ stephane qͥd tͥ c̾tigit: Sui stati
uultu ac m̃te placida ille respondit. Ue illi c̃ti¬
git qͥ hoc fecit. Nã mͥ qͥd c̃tigit. In qͥb eiꝰ uerbis
ostendit᷑ in qͦ uirtutis culmine sedebat. qͥ unũ
qd̾ in sũpcũ mundi habuerat. tã secura m̃te ꝑde
bat. magisq illi dolebat qͥ peccatũ cõmiserat.
ꝙͣ sibi qͥ peccati dãpna tolerabat. Nec pensabat

Expanded text:
tutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa tutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Ut enĩ om̃pe d̃s ostenderet ꝓ qͦ reatu talib
fuisset executorib tͣditꝰ. unde uiuentẽ pat̾ suus
noluit corrigere hoc morientẽ ꝑmisit iterare.
ut qͥ diu diuinitatis patientiã blasphemaret more
ret᷑. qͣtinꝰ reatũ suũ pat̾ eiꝰ agnosceret. qͥ paruuli filii
animã neglegens. ñ paruulũ peccatorẽ gehenne
ignib nutrisset. S interĩ hoc triste interponentes.
adͦ ea quȩ narrare ceꝑã lȩta redeamꝰ.¬
Redicte ienĩ ꝓbs aliisq religiosis uiris narrantib
agnoui ea quȩ indicare audientib de uenerabili pa¬
tre stepħo in omeliis eugłii curaui fuit eteni iur
sic̃ id̾e ꝓb ⁊ multi alii testant᷑. nicħ in hoc mundo
posside̾ns. nicħ querens solã cũ dõ pauꝑtatẽ diligens.
uit᷑ aduersa sẽꝑ patientiã ãplectens. c̃uentꝰ scłariũ
fugiens. uacari sẽꝑ orationi c̃cupiscens. De qͦ unũ uir¬

Expanded text:
didit. Ut enim Omnipotens ostenderet pro quo reatu talibus didit. Ut enim Omnipotens ostenderet pro quo reatu talibus fuisset exauctoribus traditus, unde viventem pater suus noluit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixeretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamPraedicto etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum vir
Abbreviated transcription (Latin):
t si om̃s baptiratoss̃s
ifantes atq in eadẽ infantiã morientes ingre¬
di regnũ cęleste credendũ ẽ om̃s tam̃ paruulos qͥq
licet iã loqͥ possint. regna cęlestia ingredi creden¬
dũ ñ ẽ. qr ñnullis paruuilis eiꝰdẽ regni cȩlestis aditꝰ
a parentib claudit᷑ si male nutͥant᷑. Nã qͥdã uir
cunctis in hac urbe notissimꝰ. ante tͥenniũ filiũ
habuit annoꝵ sĩc arbitror qͥnq: quẽ nimis car¬
nalit̾ diligens. remisse nutriebat. atq idem par¬
uulus qd dictu gͣue ẽ. mox cũ eiꝰ animo aliqͥd ob¬
sticisset maiestatem dĩ blasphemare c̃sueuerat.
Qui hac ante trienniũ mortalitate ꝑcussus uenit
ad mortẽ. Cũq suus pat᷑ eũ in sinu teneret sic̃ hii
testati s̃ qͥ p̾sentes fuert̃. malignos ad se uenisse sp̃c
trem̃tib oculis puer aspiciens. cepit clamare. Ob
sinu patris absconderet. Quẽ cũ ille trem̃tẽ reqͥ
set. maiestatiᷤᷤ nom̃ ꝓtinꝰ blasphemauit ⁊ animã red¬

Expanded text:
tsi omnes baptizatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemarQui in hac ante triennium mortalitate percussus venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt, qui praesentes fuerunt, malignos ad se spiritus venisse trementibus oculis puer aspiciens hujusmodi coepit clamare: Obssinu patris absconderet. Quem cum ille trementem quidset majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam red
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. s hoc ẽ adhuc qd̵ questione animũ pulsat
qr cũ suꝑiꝰ dictũ sit ẽẽ iã scoꝵ animas in cęlo.
restat ꝓculdubio ut iniquoꝵ qͦq animȩ eẽ ñ
nͥ ininferno credant᷑. Et qͥd de hac re habeat u¬
ritas ignoro. Nam humana estimatio ñ habet
peccatoꝵ animas ante iudiciũ posse cruciari. E
tione credidisti. oportet ut ꝑ om̃ia ẽẽ credas.
iniqͦꝵ animas in inferno: qr ex retributione ȩter¬
nȩ iustitiȩ ex qͣ iam uisti głant᷑ necesse ẽ ꝑ om̃ia
ut iniusti crucient᷑ Nam sicut electos beatitu¬
do letificat. ita credi necesse ẽ qd ꝙ die exitus
sui ignis reꝓbos exurat. setrꝰ Et qͣ ratione

Expanded text:
adhuc quod quaestione animum pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur; et quid de hac re habeat veritas ignoro: nam humana aestimatio non habet peccatorum animas ante judicium posse cruciari.--Gtione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.--PETRUS. Se
Abbreviated transcription (Latin):
etices sollicite c̃scripsert̃ diẽ atq iuitaliã reuer¬
si do die theodericũ regẽ inuenert̃ fusse mor¬
tuũ. qͦ de exitu atq supplicio di famuio fuerat
ostensũ Et qr ioħem papã affligendo in custodĩc¬
occidit sẏmachũ patriciũ ferro trucidauit ab
ulis iuste in ignẽ missus apparuit qͦs in hac uita
inuiste iudicauit.

Expanded text:
entes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reverentes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reversi, eo die Theodericum regem invenerunt mortuum, quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo fuerat ostensum. Et quioccidit, Symmachum quoque patricium ferro trucidavit, ab illis juste in ignem missus apparuit, quos in hac vita injuste judicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iulianꝰ nãq huiꝰ romanȩ ȩccłiȩ cui dõ auctore
deseruo scds defensor fuit. qͥ ante septẽ fere an¬
nos defunctus ẽ ad me adhuc in monasterio po¬
sito crebro ueniebat. mecũq colloqͥ de animȩ
utilitate c̃sueuerat. Hic itaq mͥ qͣdã die narra¬
uit dicens. Theoderici regis tẽporib pat̾ soceri
mei in siciliã exactionẽ canonis egerat. atq iã
ad italiã redibat. Cuiꝰ nauis appulsa ẽ ad insulã
que niparis appellat᷑. Et qr illic itir qͥdã solitari
magnę uirtutis habitabat dũ nautȩ nauis ar¬
gum̃ta repararent. usũ ẽ p̃dicto patri soceri
mei ad eundẽ uirũ dĩ ꝑgere ⁊ se eiꝰ orationib
cõmendare Quos uir dñi cũ uidisset. eis int̾ alia
colloquens dirit. Scitiꝰ qr rex theodericus mor
Etiã mortiuus ẽ. Nam externo die hora nona
inter iohem papã ⁊ sẏmacũ patriciũ discinct
atq discalciatus. ⁊ uncti manib deductus. in
hac iucina uulgani olla iactatꝰ ẽ Ed illi audi¬

Expanded text:
Iulianus namque, huius Romanae ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante fere annos septem defunctus est, ad me adhuc in monasterio posito crebro veniebat mecumque colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporibus pater soceri mei in Siciliam exactionem canonis egerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendar. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens dixit: "Scitis, quia rex Theudericus mort„Etiam mortuus est; nam hesterno die hora nona inter Iohannem papam et Symachum patricium discinctus atque discalciatus et vinctis manibus deductus, in hac vicina Vulcani olla iactatus est“. Quod illi audi
Abbreviated transcription (Latin):
meo monasterio p̃fuit pͥus in ualerie ꝓuintiȩ
suũ monasteriũ rexit in qͦ dũ longobardi seui¬
entes uenissent sic̃ eiꝰ narratione didici duos
eiꝰ monachos in ramis uniꝰ arboris suspendert̃
re ceꝑunt ita ut ipsi qͦq qͥ eos occiderant eñ uoꝰ¬
ces psallentiũ audirent inmirati t̾rerent᷑. Qs iu¬
delicet uoces captiui qͦq om̃s qͥ illic aderant audie

Expanded text:
n Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. re coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces ca
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnto die febre correpta ẽ. Die aut̃ tricesimo cũ hor
eiꝰ exitꝰ apꝓpinqͣsset. eandẽ beatã dĩ genitricẽ cũ
puellis quas ꝑ uisionẽ uiderat. ad se uenire ẽspexit.
Cui se etiã uocanti respondere cepit. ⁊ dep̾ssis re¬
uerent̃ oculis. aꝑta uoce clamare. Ecce dña uenio
ecce dña uenio. In qͣ etiã uoce sp̃m reddidit. ⁊ ex
turgineo corpore habitatura cũ sc̃is uirginib ecuii¬

Expanded text:
e correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exi
Abbreviated transcription (Latin):
ui sepulchro illiꝰ marmor mytauert. affuert̃ ali¬
qͥd me de ꝓpͥa causa rogaturi. Quos ego de eo¬
dem miraculo corã clero. nobilib. ac p̾lebe re¬
qͥsiui. Qui ⁊ eadem marmoris odoris flagrantia
miro mͦ se repletos fuisse testati s. ⁊ quedam
alia in augm̃to miracłi quȩ nc̃ narrare lon¬
gũ exisfimo qd̾ de eodẽ sepulchro eiꝰ addidert̃¬

Expanded text:
in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliin sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addider
Abbreviated transcription (Latin):
simo inqͥreret dicens. qͥd faciã. qͦmͦ te ad sepelien¬
dũ eicio. quȩ ostiũ domꝰ huiꝰ egredi p̃nunia tẽpes¬
tate ñ possum: Tunc ille respondit. Noli mulier
flere q mox ut ego defunctꝰ fuero. eadẽ hora sere¬
nitas rediet. Cuiꝰ ꝓtinꝰ uocẽ mors. ⁊ mortẽ serenitas
manꝰ eiꝰ ac pedes podagre humore tumescentes. uer¬
si un uulnerib fuerant ⁊ ꝓfluente sanie patebant.
S dũ corpꝰ eiꝰ ex more ad lauandũ fuisset nudatr̃.
ita manꝰ pedesq eiꝰ sani inuenti s̃. ac si umꝗͣ uulne¬
mor qd suꝑpositũ fuerat mutari debuisset. Qd̃ uide¬
licet marmor corpori eiꝰ suꝑpositũ dũ fuisset ablatr̃.
tanta ex corpore ipsiꝰ fraglantia odoris emanauit.
ac si ex putrescente carne illiꝰ ꝓ uermib aromata
ferbuissent. Qd̃ factũ dũ narrante me in omoliis
infirmis qͥb dam uenisset in dubiũ. die qͣdam
sedente me in c̾uentu nobiliũ. ipsi artifices qui

Expanded text:
simo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliensimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, eadem hora aermortem serenitas manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulnemor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui
Abbreviated transcription (Latin):
dolore defunctus ẽ. s ante paululũ quã moreret᷑ uo¬
cauit puerũ parare sibi uestim̃ta ad ꝓcedendũ ussis
Quẽ dũ puer qͣsi insanire cerneret. eiꝰq minune p̃
ceptis obediret surrexit. uestim̃to se induit. ⁊ ꝑ uiã
apiã ad beati syxti eccłiã se ẽẽ ꝓcessurũ dixit. Cũq
postmodicũ ingͣuescente molestia defunctꝰ eẽt. de¬
liberatũ fuerat ut apud beatũ ianuariũ inr̃em
p̃ͥnestina uia eiꝰ corpꝰ pħ debuisset. S qt hoc longõ
his qͥ funꝰ eiꝰ portauerant uisũ ẽ. repente orto consi¬
lio exeuntes cũ eiꝰ funere ꝑ uiã apiã. nescientesq
qͥd ille dixerat. in ipsa eũ ȩccłia ꝙͣ p̃dixerat posuert̃
Et cũ cundẽ uirũ curis scłarib obligatũ luerisq
t̾renis uihiantẽ fuisse nouerimꝰ. unde hoc p̃dicere

Expanded text:
t, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde h
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Q de re certũ tenuit ⁊ se ⁊ illos de hac uita ẽe sub
celeretate migͣturos. factũq ẽ ut die eadẽ ipse more¬
ret᷑ atq post eũ cuncti illi qͥ baptirati fuerant ita se¬
quuti s̃. ut intͣ paucos dies eoꝵ nullus in hac uita re¬
maneret De qͥb nimirũ c̃stat. qd̃ eos pͣdictꝰ dĩ famulus
iccirco auro scripbos uiderat qr eoꝵ nomina apud se
fixa et̾na claritas habebat. Sic̃ itaq hii reuelationib
potuert̃ uent᷑a cognoscere. ita nũnũꝗͣ. egressurȩ aĩe
possunt etiã mysteria cęlestia ñ ꝑ sõniũ s uigilan

Expanded text:
torum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub torum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possun
Abbreviated transcription (Latin):
portuensis cuutatis monasterio mellitꝰ dictus ẽ
monachus. adhuc in annis iuuenilib c̃stitutꝰ s mirȩ
sĩplicitatis atq humilitatis uir. Q ꝓpinqͣnte uocatio¬
nis die eadem clade ꝑcussus ad extrema deductꝰ ẽ.
Qd̾ uir uitȩ uenerabilis felix eiꝰdẽ ciuitatis ep̃c audi¬
ens cuiꝰ ⁊ hȩc relatione cognoui ad eũ accedere studi¬
it .⁊ ne mortẽ timere debuisset uerbis hc̃ ꝑsuasoriis
c̃solare. Cui etiã adhuc de duuna miscdia longiora
uitȩ spacia polliceri cepit. S ad hec ille respondit cur¬
sus sui tẽpora ẽẽ cõpleta dicens apparuisse sibi iuue¬
nẽ atq epłas detulisse dicentẽ aꝑi.⁊ lege. Qb aꝑtis. as¬
seruit qr se ⁊ om̃s qͥ eodẽ tẽpore a p̃dicto ep̃o in pas¬
chali festiuitatẽ fuerant baptirati scriptos in eisclẽ
epłis litteris aureis inuenit. Primũ qͥd̾e ut dicebat
suũ nom̃ reꝑit. ac deinde om̃iũ illo intẽpore baptira¬

Expanded text:
Portuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est Portuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
tantib adhuic in monasterio positꝰ agnotii. qd̵̃
hoc longobardoꝵ tẽpore iuxta in hac ꝓuntia quȩ
sura nominat᷑ qͥdã monasterii pat̾ uitę uenera¬
bilis suranꝰ nomine fuerit. qͥ captiuis aduenientib
atq a longobardoꝵ dep̾datione fugientib cuucla

Expanded text:
tantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
iouã ꝓpħã hetechielẽ qͦu. ⁊ danielẽ cepit as¬
picere. eosq dũos suos ex nomine clamare.
Qs dũ ad se uenisse diceret. ut dep̾ssis luminib
eis reuerentiȩ obseqͥum p̾beret ex carne eductꝰ ẽ¬
Em re uire aꝑte dat᷑ intelligi quȩ erit in illa
incorruptibili uita notitia. si uir iste adhuc in
carne corruptibili positus ꝓpħas sc̃os qͦs nuni¬
rũ nũꝗͣ uiderat agnouit.

Expanded text:
am, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
dentib de sepulchro ipsiꝰ fla̾ma exuitri cãdu
ossa esꝰ c̃cremauit qͦusq om̃e sepulcbrũ c̃siune¬
ret: ⁊ t̾ra quȩ tumulo collecta fuerat. defossa u¬
etꝰ anima in occulto ꝑtulit. cuiꝰ etiã corpꝰ ante
ẽ qͣtinꝰ ex hac c̃sideratione colligamꝰ qd atomaus¬
uens ac sentiens ꝓ reatu suo patit̾ si tanto ꝓgnus
supplicio eciã insensibilia ossa ceremantiͭ maet ins.¬

Expanded text:
cro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulo collecta fuerat defossa vejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. » Ut er
Abbreviated transcription (Latin):
Expensis uͦ reb om̃ib longobardi ad eũ subito
uenert̃. eũq tenuert̃. ⁊ aurũ petere ceꝑunt Qb
cũ ille dicearet se om̃ino nicbil habere. in uicino
monte ab eis ductus ẽ. in qͦ silua ĩmensȩ mag¬
rtudinis stabat. Ibi captiuus qͥcła fugiens in
cãua arbore laticabat Ybt unꝰ ex longobardis
educto gladio p̾dictũ uenerabilẽ uirũ occibit.
Cuiꝰ corpore in t̾ra cadente mons om̃is ꝓtinꝰ ⁊ sil¬
ua c̃cusla ẽ ac si se ferre ñ posse pondus scĩtatis
diaconꝰ fuit. quẽ inuentũ longobardi tenuert᷑.
eQuoꝵ unꝰ educ̾to gladio caput eiꝰ ãputauit. Sicũ
corpꝰ eiꝰ in t̾ra caderet. ipse qͥ hunc capite trunca¬
uerat. ĩmundo sp̃u correptus ad pedes eiꝰ corruit.
⁊ qd̵ amicĩt dĩ occiderit. inimico dĩ tͣditꝰ ostendit.¬

Expanded text:
di ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre non posse pondus sanctitatis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
pacit᷑ celari. Ẽt egor Cũ scriptũ sit. uistꝰ qͣcũq
morte p̾uentꝰ fuerit iustitia eiꝰ ñ auferet᷑ ab eo¬
electi qͥ ꝓculdubio ad ꝑpetuã uitã tendunt. qͥd
cis ꝓbest si ad modicũ dure moruuit᷑. Etͣ ẽ fortas¬
se muĩnũꝗͣ eoꝵ culpa licet modica quȩ in eadẽ
morte dõbeat resecari Unde fit ut reꝓbi poces
tatẽ qͥd̃e c̃tra uiuentes accipiant. s illis morien¬
tib. hoc in eis. guiꝰ uindicat᷑ qd̾ c̃tra bonos potes¬

Expanded text:
itur celari. Cum scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo?--Electi qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut reprobi quidem potestatem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicet
Abbreviated transcription (Latin):
Med inter hȩc sciendũ ẽ
qr aliqͣndo animȩ meritũ ñ in ipso suo egressu os¬
tendit᷑ post mortẽ uͦ cerciꝰ declarat᷑. Unde ⁊ sc̃i mar¬
tyres ab infidelib crudelia multa ꝑpessi s̃. qͥ tam̃
ut p̾diximꝰ ad ossa sua mortua signis cottidie ⁊ mi

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et mi
Abbreviated transcription (Latin):
animas teneri ignib neget ᷑ seciꝰ Sece ratio¬
ne ac testimonio ad credulitatẽ flectit᷑ animꝰ.
s dimissus iterũ ad rigarẽ redit. e mͥ enĩ res u¬
corporea a re corporea teneri atq affligi possit
ignoro. GG Sie queso te apostatas sp̃c a cȩ¬
lesti gła deductos. ẽẽ corporeos an incorporeos sus¬
picaris : setr Quis sane sapiens ẽẽ sp̃c corporeos
dixerit: Gregorĩ Hehenne ignẽ eẽ incorporeũ
an corporeũ fateris: setr Egnẽ genne corpore
ẽe ñ ambigo. in qͦ certũ ẽ corpora cruciari. Sre
erte reꝓbis ueritas in fine dictura ẽ. Ite i gori
ignẽ ętuũ qͥ paratꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Si gͥ
diabolus eiꝰq angłi cũ suit incorporei corporeo
sunt igne cruciandi. qͥd mirũ si animȩ ⁊ anteꝙͣ.
recipiaut corpora possunt corporea sentire torm̃ta¬
Petrus Patet racio. nec debet animꝰ de hac ulteriꝰ¬
questione dubitare.Gsi.¬

Expanded text:
animas teneri ignibus neget? PETR. Ecce ratioanimas teneri ignibus neget? PETR. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus, sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi possit ignoro. GREGOR. Dic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse corporeos, an incorporeos suspicaris? PETR. Quis sanum sapiens ess spiritus corporeos dixerit? GREGOR. Gehennae ignem esse incorporeum, an corporeum fateris? PETR. Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari. GREGOR. Certe reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulteriquaestione dubitare.
Abbreviated transcription (Latin):
poreus possit. UG. Si uiuentis hominis in¬
corporeus sp̃c tenet᷑ in corpore. cur ñ post mor¬
ut in tormento ignis sit uidendo atq sencien¬
do. Ignẽ nãq eo ip̃so patit᷑ qͦ uidet. ⁊ qr c̃crema¬
ri se aspicit. cremat᷑. sicq fit. ut res corporea in¬
corporeã exurat. dũ ex igne uisibili ardor ac do¬
lor inuisibilis tͣhit᷑. ut ꝑꝰ ignẽ corporeũ mens in¬
corporea etiã incorporea flãma cruciet᷑ qtiãuis
colligere dictis eugłicis possumꝰ. qr incendiu̾
anima ñ solũ uidendo. s etiã exꝑiendo patiat᷑.
Ueritatis ⁊ enĩ uoce. diues mortuus in inferno
dicit᷑ sepultꝰ. Cuiꝰ anima q iuigne teneat᷑ uisi
nuat᷑ uoce diuitis qͥ i abrahã dep̾cat᷑ dicens. Mit¬
te lacarũ ut intinguat extremũ digiti sui
in aquã ⁊ refrigeret linguã meã qr crucior
in hac flãma. Dũ gͦ peccatorẽ diuitẽ dãpnatũ
ueritas in ignẽ ꝑhibet: qͥs nã sapiens reꝓboꝵ

Expanded text:
s possit. GREGORIUS. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mordicimus, ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam icolligere dictis Evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus, cujus anima quinuat, cum Abraham deprecatur dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tͥnsmissus ad tyburciũ fuerat. iã eũ mortuum
iiuenit. Q uidelicet reparatꝰ ductꝰ ad loca penaꝵ
dũ uidit rediit. narrauit. ⁊ obiit aꝑte monst̾t᷑ qr
nob illa nͥ sibi uiderit. Qb dũ adhuc c̃cessũ ẽ ui¬
uere licet etiã a malis oꝑib emendare Rogũ uͦ
ẽstruere reparatus uidit ñ qd̾ apud infernũ
ligna ardeant. ut ignis fiat. s qđ narrat᷑us hȩc
uiuentib illa de incendio pęnarũ uidit ex qͥb
ꝑ hec assueta audientes discerent qͥd de insuetis
timere debuissent. G regorins.

Expanded text:
qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibhaec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
one egredientis animȩ. ipse apparere solet auctor
ac retͥbutor uitȩ Inde ⁊ hoc qd̾ de tarsilla amita mea
in omeliis ȩugłii dixisse me recolo. replicabo: quȩ
int̃ duas alias sorores suas. uirtute c̃tinentiȩ. orati¬
onis gͣuitate. singularitate abstinentiȩ. ad culm̃ sc̃ĩta

Expanded text:
one egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
uersione cepit circunstantib clamare dicens. Rece¬
dite recedite. iħc uenit. Cũq in eũ intenderet quẽ
uidebat. sc̃a illa anima ẽ de corpore egressa: tantaq
subito fraglantia miri odoris asꝑsa ẽ. ut ipsa qͦq
Cũq corpꝰ eiꝰ ex more mortuoꝵ ad lauandũ eet nudatĩ.
longo oratiõis usu. in cubitiᷤᷤ eiꝰ ⁊ genib cameloꝵ more in¬

Expanded text:
Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quCumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more in
Abbreviated transcription (Latin):
re sua musa nomine puella parua narrare c̃sueuit.
dicens qd̃ qͣdã nocte ei ꝑ uisionẽ sc̃a dĩ genitrir uir¬
go maria apparuit. atq coeuas eiꝰ in albis uestib
puellas ostendit. Qb cũ illa admisceri appeteret.
s sese eis ungere ñ auderet. beatȩ mariȩ sẽꝑ uir¬
ginis ẽ uoce reqͥsita. an uellet cũ eiᷤᷤ eẽ. atq in eiꝰ
obseqͥo uiuere. Cui cũ puella eadẽ diceret uolo.
ab ea mandatũ ꝓtinꝰ accepit. ut nil ultͣ leue ⁊ pu¬
ellare ageret. asuetis iocis abstineret. sciens ꝑ om̃ia
qd̾ int̃ easdẽ uirgines quas uiderat ad eiꝰ obseqͥũ
die tricesimo ueniret. Qb uisis in cunctis sius mo¬

Expanded text:
Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cuiab ea mandatum accepit ut nichil ultra leue et puellare ageret, a risu et iocis abstineret sciens pro certo quod inter easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die tricesimo ueniret. Quibus uisis mo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽẽ inferius debet a t̾ra Ynde ⁊ fortasse ꝑ psal¬
mistã dicit᷑. Libasti animã meã ex inferno inferi¬
ori. Et inferꝰ superioͭ t̾ra. infernꝰ uͦ inferior. sub

Expanded text:
hoc esse inferius debet a terra. Unde et fortasse per Psalhoc esse inferius debet a terra. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori . Infernu
Abbreviated transcription (Latin):
huimanos oculos mira ꝑ corpꝰ suũ post mortẽ¬
faceret. qͥ aute mortẽ eis qͦq cognoscentib pia
oꝑa fecisset. neq hii qͥ bona eiꝰ uiderant de ele¬
mosinarũ illiꝰ estima tione fallerent᷑. neq ipsiꝰ
sine ultione laxaret᷑ culpa ꝙͣ nec ẽe culpã credi¬
dit. ⁊ iccirco hanc fletib ñ extinxit. Petrus.
erpendo quȩ diciᷤᷤ uerũtam̃ ac racione c̃strictꝰ
telligo cogor iã peccata formidare. S queso te qr
paulo suꝑiꝰ sermo de locis penalib inferni uer¬
sabat᷑ uͥ nã ẽẽ in fernũ putamꝰ. suꝑ hanc t̾rã an sub
t̾ra ẽẽ credendus ẽ .Gb ac de retemere de
finire nil audeo. Honnulli nãq in qͣdã t̾rarũ par¬
te infernũ ẽẽ puta uert̃ alii uͦ hunc sub t̾ra eẽ
estimant. S tam̃ hoc auimũ pulsat. qr si iccirco
infernũ dicimꝰ qr inf eriꝰ iacet. qd̾ t̾ra a cęlo ẽ.

Expanded text:
humanos oculos mira per corpus suum post mortehumanos oculos mira per corpus suum post mortefaceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, telligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc terram, an sub terra esse credendureditur. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt, alii vero hunc sub terra esse existimant, sed tamen hoc animum pulsat, quia idcirco infernum dicimus, quia inferius jacet: quod terra ad coelum est,
Abbreviated transcription (Latin):
in alterutrũ corda aspicimꝰ: qͥd hoc scł̃m nͥ noctẽ
⁊ qͥd uenturũ nͥ diẽ dixerĩ. S quẽ admodũ cũ nox
finiri ⁊ dies incipit oriri. ante solis ortũ simul
aliqͦ mͦ tenebre cũ luce cõmir ta s. qͦusq disce¬
dentis noctis reliqͥe in luce diei subsequentis ꝑ¬
fecte uertant᷑. ita huiꝰ mundi finis iã cũ futuri
scłi exordio ꝑmiscet᷑ atq ipse reliqͥarũ eiꝰ tene¬
Et quȩ illuis mundi st̃ multa iã ceruimꝰ. si uec¬
dũ ꝑfecte cognoscimꝰ q qͣsi in qͦdã m̃tis crepus¬
culo hȩc uelud ante solẽ uidemꝰ petrus
lacet qd̾ dicis. S de tanto uiro paschasio hoc
animũ ad inqͥsitionẽ mouet. qd post morte ad
penalẽ locũ ductus ẽ. cuiꝰ feretri uestis tangi¬
potuit. ⁊ malignꝰ sp̃c ab obsesso homine fugari
dispensatio ꝗͣ sit multiplex agnosci euiꝰ iudicis
actũ ẽ ut idem uir paschastꝰ iipse uitus ad ali¬
qͣntũ tẽporis reciꝑet qd̾ peccasset: ⁊ tam ante

Expanded text:
spicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliqEt quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri potuit, et malignus spiritus ab obsesso homine fugari,dispensatio, et quam sit multiplex, agnosci, cujus judicio actum est, ut idem vir Paschasius et ipse intus aliquanto tempore reciperet, quod peccasset, et tamen ante
Abbreviated transcription (Latin):
plus illo femina quȩ diu frẽm uidere cupiebat in
codẽ tẽpore ualuit. Qͥa enĩ uixta ioħis uocẽ d̃s cari¬
tas ẽ iusto ualde iudicio illa plus potuit quȩ ampliꝰ
amauit. Petrus. Fateor multũ placet qd̾ diciꝰ. Gre¬
Tũ ecce post triduũ in cella c̃sistens. eleuatis in aera
oculis. uidit. eiꝰdẽ sororis animã de eiꝰ corpore egres¬
sã. in colũbe specie cęli secreta penet̾re. Qͥ tantȩ eiꝰ

Expanded text:
m videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis. ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetr
Abbreviated transcription (Latin):
pondit monachus se mime dedisse: qr si illud ei
tͥbueret. om̃ino nicħ fr̃ib remaneret. Qunc iratꝰ
aliis p̃cepit ut hoc ipsũ uas iutreum in qͦ parum
olei remansisse uidebat᷑ ꝑ fenestrã ꝓicerent: ne in
cella aliqͥd ꝑ inobedientiã remaneret. factũq ẽ.
Sub fenestra aut̃ eadẽ ingens p̾cipicium patebat.
saxoꝵ molib asꝑsũ. Proiectũ itaq uas iuitreuͭ. ue¬
nit in saxis. s sic mansit incolume. ac si ꝓiectum
minime fuisset. ita ut neq frangr neq effundi
potusset. Qđ uir dĩ p̾cepit lsuariꝰ atq ut erat
integrũ petenti tͥbui. Tunc collectis fr̃ib mobe¬

Expanded text:
pondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei pondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribui
Abbreviated transcription (Latin):
potu uenenũ daret. Q quãus uitam auferre ñ
ualuit. cutis tam̃ colort̃ mutauis: ita ut diffusa
in corpore eiꝰ uarietas. leprȩ morẽ imitari uideret᷑
S ad dĩ hominẽ deductus. salutẽ pͥstinã cicr̃ recep̃¬
Nã mex ut eũ c̃tigit omnẽ cutis eiꝰ uarietatẽ fugauit.
io qͦq tẽpore qͦ alimtoꝵ inopia cãpaniam Gregoni.¬
gͣuit᷑ affligebat. uir dĩ diuersis indigentib monas¬
terii cuncta tͥbuerat ut pene nichil in cellario nͥ
parũ qͥd olei in uitreo uase remaneret. Tunc qͥda
subdiaconꝰ agapitꝰ noĩe. aduenit: magnoꝑe postu¬
lans ut s aliqntulũ olei dari debuisset. Hir aut̃
dñi q cuncta decreuerat in t̾ra tͥbuere ut in cęlo
omia seruaret. hoc ipsum parũ qd̵ remanserat olei
iuissit petenti dari. Monachus uͦ qͥ cellariũ tenebat.
audiuit qͥdẽ iubentiᷤ uerba. s implere distulit. Cũq
post paululũ si qđ uisserat datũ eẽt inqͥreret. res¬

Expanded text:
potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepinam mox ut eEo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, res
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriũ. om̃ipotentis dĩ famulũ repꝑit: qr a credito¬
re suo ꝓ duodecim solidis gͣuit᷑ affligeret᷑ intimauit.
Cui uenerabilis pat̾ neqͣꝗͣ. se habere duodecĩ solidoᷤ
respondit. S tam̃ eiꝰ in opiam blanda loquutione
c̃solatꝰ ait. Uade ⁊ post biduũ reuertere: qr de est ho¬
die qd tͥ debeam dare. In ipso aut̃ biduo. more solico
in oratione fuit occupatꝰ Cũ die t̾cio is qͥ necessitate
debiti affligebat᷑ rediit. Suꝑ archam uͦ monasterii
quȩ erat frum̃to plena. subito credecĩ solidi s̃ in¬
uenti. Qẜ uir dĩ deferri uissit. ⁊ afflicto petitori tͥbu¬
it dicens. ut duodecĩ redderet: ⁊ unũ in expensis ꝓ¬
pͥis haberet. Sed ad ea ñc redeam quȩ eiꝰ disciplis
in libri huiꝰ exordio p̾dictis referentib agnoui. Qdã
uir gͣuissima aduersarii sui emulatione laborabat.
Cuiꝰ ad hocusq odiũ ꝓrupit. ut eidem nescienti. in

Expanded text:
nasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditonasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ monachum ad monasteriũ reduxer. Qstatim
pinisit nũꝗͣ. se eẽ a monasterio iam drecessurũ.
atq ex hora eadem in sua ꝓmissione ꝑmansit. Ꝙp¬
pe qͥ sc̃i uiri oracionib c̾tra se assistere drachonem
uiderat. quẽ pͥus ñ uidendo sequebat᷑.¬
ed neq hoc silendũ puto. qd illustri uiro antonio
narrante cognoui. Q aiebat patris sui puerum
morbo elefantino fuisse correctũ. ita ut iã pilis ca¬
dentib cutis incumesceret. atq increscente sanie
occultare ñ posset. Q ad uirũ dĩ ab eodem patre suo
missus ẽ. ⁊ saluti pͥstinȩ sub om̃i celeritate restitutꝰ.¬
eq hoc taceam qd̵ eiꝰ discipulus ꝑegrinꝰ Gregonꝰ.
nomine narrare c̃sueuerat qr die qͣdam. fidelis
uir qͣdam necessitate debiti cõpulsus. unũ s fore re¬
mediũ credidit. si ad di uirũ ꝑgeret. ⁊ quȩ eum ur¬
geret necessitas debiti indicaret. Uenit itaq ad mo¬

Expanded text:
tem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim tem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatSed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutNeque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magna reuerencia ponite. eũq sepulturȩ tͣdite.
Qd dũ factũ fiusset. susceptũ corpꝰ eiꝰ t̾ra tenuit. uec
ceret qͥ benedicti grãm ñ haberet: ꝥetros.
expendo plane ⁊ uehem̃t᷑ stupesco. GReSoRis.¬
yidam aut̃ eiꝰ monachus mobilitati m̃tem
dederat: ⁊ ꝑmanere in monasterio nolebat.
Lũq eũ uir dĩ assidue corriperet frequent᷑ ãmone¬
ret ipse uͦ nullo mͦ c̃sentiret in ẽgregatiõe ꝑsistere
atq ĩportunis p̃cib ut relaxaret᷑ ĩmineret. qͣdam
die isdẽ uenerabilis pat̾ nimietatis eiꝰ cedio affectꝰ
iratꝰ uissit ut discederet. Q mox ut monasteriũ
exiit c̃tra se assistere aꝑto ore drachonẽ initinere
inuenit. Cũq eũ isdẽ dracho qͥ apparuerat deuo¬
rare uellet: cepit ipse tremens ac palpitans. mag¬
nis uocib clamare dicens. Currite. currite: qr dracho
iste me uult deuorare. Currentes aut̃ frẽs. dracho¬
nem minime uiderunt s trementẽ ac palpitan¬

Expanded text:
 sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ojecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitan
Abbreviated transcription (Latin):
nionẽ a dño ꝑ seruũ dĩ recepissent. setrus.
irũ ualde qͣmuis uenerabuẽ ⁊ scissimũ uirũ adhue
tam̃ in hac carne corruptibili degentẽ. potuisse ani
erat qͥ audiebat. qd̾ cũq ligaueris suꝑ t̾rã erit liga¬
⁊ in cęlis : Eutꝰ nc̃ uicẽ. iligando ⁊ soluendo obtinent.¬
q̃ locũ scĩ regiminis fide ⁊ morib tenent. S dit canca
ualeat homo de t̾ra cęli ⁊ t̾rȩ c̃ditor in t̾rã uenit e
celo atq ut iudicare caro possit de spiricib. hoc ei lar¬
giri dignatꝰ ẽ factꝰ ꝓ hominib d̃s caro: qr inde surrer̃
ult᷑ se infirmitas carnis. unde sub se humiliata ẽ fir¬

Expanded text:
nionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. nionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animerat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit liga in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro hominibus Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se i
Abbreviated transcription (Latin):
coleraret. ꝑrexit ad dĩ hominẽ. qͣutasq pateref
urãm. q si ñ em̃daueritis ex cõmunico uos. Quã uide¬
licet ex cõmunicationis sententiã ñ intentando an¬
puitȩ sũq in eadẽ ȩccłia missarũ sollẽpnia celebͤ¬
rent᷑ atꝙ ex more diaconꝰ clamaret. si qͥs ñ cõmuni¬
cat det locũ: nutrix earũ quȩ ꝓ eiꝰ oblationẽ ddño
offerre c̃sucuerat. eas de sepuschris suis ꝓgredi
erire ȩccłiã uidebat. Qd̃ dũ sepiꝰ cerneret.q ad uo¬
ce diaconi clamantis exibant foras. acq int᷑ eccliã
ꝑmanere ñ pocerant ad memoriã rediit quȩ uir
dĩ uliꝰ adhuc uiuentib mandauit Cas qͥppe se cõmr¬
nioẽ pͥuare dixerat: nͥ mores suos ⁊ uerba corrige¬
rent: ̃ unc seruo di cũ gͣndi merore indicatũ ẽ ne
sua mani ꝓtinꝰ oblationẽ dedit dicens. Ite : hane
cos qͥ cõmuniõe pͥuatis̃ minime recederent cõmu¬

Expanded text:
toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo inpultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc eos qui communione privati sunt, minime recederent, commu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis uitȩ spiritalit᷑ ꝑgeret: Pecrus ¶Quꝰtue lo¬
ix ipsa petre cõmunis eiꝰ loquutio a uctuts erat pon¬
dere uacua: qr cuiꝰ cor sese in alta suspenderat neqͦ qͣ
cernendo s minando diceret: tantas uires sermo illi
habebat. ac si hoc ñ dx̾bie. atq suspense. sed iã qͣsi ꝑ sen¬
tentiã ꝓtulisset. Fã ĩ longe ab eiꝰ monasterio dus sã¬
ẽuersabant᷑ qͥb qͥdã d̃uir religiosus ad exterioris ulite
usũ pbebat obseqͥũ. b sic̃ ñiullis solet nobilitas de¬
neris parere ignobilicatẽ m̃tis ut ninꝰ se in hoc mus¬
do despiciant qͥ plus se aliis aliqͥd fuisse meminer̃ nei¬
dũ pdicte sc̃ĩmoniales feminȩ ꝑfecte linguã sub habst
sui freno restruuxerant. ⁊ eundẽ religiosũ uirĩt oͦ
ad exteriora. necessaria eiꝰ obseqͥũ p̃bebat iicoit s
seps sermonib ad iracundiã ꝓriocabant. Q cũ dui sta

Expanded text:
spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae lospiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae loVix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam m decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duanversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista