comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se sequit᷑. Suꝑ aspide᷑ ꝙ basi¬
liscũ ambulabis: ⁊ coneulca¬
bis leonẽ & draconẽ. De angłor
auxilio: quasi ad firmũ loqͤ¬
t᷑. De sui conculcatione qͣsi
scͥpturarum frangit clipeis.
Qẜ notandũ qd̾ necessaria testi¬
monia de deutero nonuo tm̃¬

Expanded text:
se sequitur: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . De angelorum auxilio quasi ad infirmum loquitur, de sui conculcatione quasi Scripturarum frangit clypeis. Et notandum quod necessaria testimonia de Deuteronomio t
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Non insolo pane uiuit
hõ. s in oĩ uerbo qd̾ ꝓcedit de
ore dĩ. Testimonut᷑ hoc de deu¬
tero nomio sũptũ ẽ. Idõ autͣ sic
respondit dñs: qr ꝓpositũ erat
tia. Simulq adimaa u̾tendũ
qd̾ nisi ieuinare cepisset dñs.
tẽptandi occasio fiusset diabo.¬
lo.Scd̾m illud fili accedens

Expanded text:
tum est: Non in solo pane vivit homo; sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Testimonium de Deuteronomio sumptum est . Ideo autem sic respondit Dominus, quia propositum erat tia. Simulque animadvertendum, quod nisi jejunare coepisset Dominus, tentandi occasio non fuisset diabolo, secundum illu
Abbreviated transcription (Latin):
es: mute te deorsuͣ. In omĩb
tẽptationib hoc agit diabolꝰ
ut intelligat si filius dĩsit.
S dñs sic responsionẽ temꝑas.
ut euͣ relinquat ãbiguum.
Mitte te deorsum. Uox diaboli
qua sẽꝑ om̃s deorsũ cadere
desiderat. Micte te inquis.
ꝑsuadere pot̾ p̾cipitare ñ pot᷑.¬

Expanded text:
es, mitte te hinc deorsum. In omnibus tentationibus hoc agit diabolus, ut intelligat si Filius Dei sit, sed Dominus sic responsionem temperat, ut eum relinquat ambiguum. Mitte te deorsum. Vox diaboli, qua semper omnes deorsum cadere desiderat. Mitte te, inquit: rsuadere potest, praecipitare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Gła mundi quȩ cũ mun¬
do p̃t̾ itura ẽ: in monte ⁊ in
suꝑcilio demonstrat᷑. Dñs
autẽ ad humilia descendit.
& campestͥa: ut diabolũ hu¬
militate superaret. Porro dia¬
bolus ducere euͣ festinat ad
montes. ut ꝑ qͦs ipse corrue-¬
rat: etiam ceteri corruãt. Iux¬
ta lllud apłi. Non inflatꝰ
incidat in iudiciũ diaboli.
Hec omĩa tͥ dabo. si cadens ado¬
raueris me. Arrogans ⁊ suꝑ¬
bus eciã hoc de lactantia lo¬
quit᷑: non qd̾ intoto mundo
habeat potestatẽ. ut possit
omĩa regna dare diabolus:
cuͣ sciamus plerosq scõs iuroᷤ
a dõ reges factos Si cadens
adoraueris me. Ergo quiado¬
raturꝰ eͣ diabolũ. ante corruit
Tunc dix ei iħs Wade satha¬
nas. Scͥptũ eͣ enim. Dñm dm̃¬

Expanded text:
ei. Gloria mundi, quae cum mundo praeteritura est, in monte, et in supercilio demonstratur: Dominus autem ad humilia descendit et campestria, ut diabolum humilitate superaret. Porro diabolus ducere eum festinat ad montes, ut per quos ipse corruerat, etiam caeteri corruant, juxta illud Apostoli: Ne inflatus incidat in judicium diaboli . Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Arrogans et superbus etiam hoc de jactantia loquitur: non quod in toto mundo habeat potestatem, aut possit omnia regna dare diabolus, cum sciamus plerosque sanctos viros a Deo reges factos. Si cadens, inquit, adoraveris me. Ergo qui adoraturus est diabolum, ante corruit. Tunc dicit ei Jesus: Vade, Satana: Scriptum est enim. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Axp̃o inspũ baptizandum.
serui assũpsi. ex pleã & humi¬
litate᷑ eiꝰ. Alio quin scito te in
quo baptuandus sũ. Tu me
baptira inaqua: ut ego te bap.¬
tirẽ ꝓme in sanguine tuo. Sic
eniͣ decet nos implere omnẽ
sticiam legis siue nature: ut
nos utrumq intelligamus.
si d̾s̃ abhomine accipit bap¬
tisma. nullus a conseruo acci¬

Expanded text:
u baptizandum. formam assumpsi, expleam et humilitatem ejus. Alioquin scito, te inquo baptizandus sum. Tu me baptizas in aqua, ut ego te baptizem pro me in sanguine tuo. Sic enim decet nos implere omnem stitiam Legis, sive naturae, ut nos utrumque intelligamus: ut si Deus ab homine accepit baptisma, nullus a conservo
Abbreviated transcription (Latin):
cetera. Mistium tͥnitatis in
baptismate demonstrat᷑. Dñs
baptuat᷑: sp̃s descendit in ha
niũ filio p̾bentis auditur.
Aꝑuint᷑ aut̃ celi. ñ reseratiõe
elem̃torũ: s spũalib oculis
quib erechiel in pͥncipio uo¬
luminis aꝑtos eos ẽẽ cõmemo
rat. Sedit quoq colũba suꝑ
caput iħu: ne quis putaret
uoce̾ patͥs ad ioħ̃em factam.
indesertũ a spũ. Haũ dubiũ
Ut temptaretur a diabolo. Dicit᷑
aut̃ nͣ inuitus aut caꝑtꝰ. s uo¬
luntate pugnandi Et cuͣ
ieuinasset quadraginta diebꝰ
ẜ quadraginta noctib postea
esuriit. Inisto numero. qua
dragesimȩ nobis ostenditur
sacram̃tuͣ: inquo & moyses
ieunauit in monte syna: & he
lyas uirta monte̾ choreb. Per¬
mittit᷑ autͣ esurire corpꝰ. ut
diabolo temptandi tͥbuat᷑ oc¬
Ncasio. Dic ut lapides isti paneᷤᷤ
fiant. Esurienti congrue dcͣ:
dic ut lapides isti panes fiant:
S eduob contiariis teneris o
diabole.Si adimꝑiũ eiꝰ posst̃

Expanded text:
cui. Mysterium Trinitatis in baptismate demonstratur: Dominus baptizatur, Spiritus descendit in habnium Filio perhibentis auditur. Aperiuntur autem coeli non reseratione elementorum, sed spiritualibus oculis; quibus et Ezechiel in principio voluminis sui apertos eos esse comrat. Sedit quoque columba super caput Jesu, ne quis putaret vocem Patris ad Joannem factam, desertum a spiritu. Haud dubium Ut tentaretur a diabolo. Ducitur autem non invitus aut captus, sed voluntate pugnandi. 20 Et cum jejunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea esuriit. dragesimae nobis ostenditur sacramentum, in quo et Moses jejunavit in monte Sina , et Elias juxta montem Oreb . Permittitur autem esurire corpus, ut diabolo tentandi tribuatur occasio. Dic ut lapides isti panes fiant. Esurienti congrue dicitur: dic ut lapides isti panes fiant: sed duobus contrariis teneris, o diabole. Si ad imperium ejus possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis engłii qͥ ex utraq
parte acutꝰ eꝰ gladius. securis
qui uerba dñi securi cõꝑat.
cedenti petrã. Quiꝰ nͣ sũ
dignus caltiam̃ta portare. In
& ioħs nͣ mereatur sponsi
corrigiã soluere. ne uocet᷑
domus eiꝰ uxta legẽ moysi
& exempłu ruth domus discal¬
cent. quo descendente sedit

Expanded text:
sermonis Evangelici, qui ex utraque parte acutus est gladius, securis qui verbum Domini securi comparat caedenti petram . Cujus non sum dignus calciamenta portare. In et Joannes non mereatur sponsi corrigiam solvere, ne vocetur domus ejus juxta legem Mosi, et exemplum Ruth, domus discalcent, quo descendente, sedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dotens ẽ ds̃ de lapidib istis
suscitare filios habree. lapides
echnicos uocat: ꝓp̾t̾ cordis du¬
ritiam. Lege ez echiel. Aufera
inquit a uobis cor lapideum.
& dabo uobis cor carneu. In la¬
pide duritia: in carne molli
set & de saxis durissimis ꝓcre¬

Expanded text:
otens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Lapides ethnicos vocat, propter cordis duritiam. Lege Ezechielem: Auferam, inquit, a vobis cor lapideum, et dabo cor carneum . In lapide duritia, in carne mollitsit et de saxis durissimis
Abbreviated transcription (Latin):
psi dñs. Memor esto itaq unde
excideris: & age penitentiã: et
pͥma oꝑa fac. Sin au: ueniam
tibi & mouebo candelabrũ tuuͣ
de loco suo. nͥ penitentiã egeris.
Qui rursũ alteri in fide ꝑsistenti
ne caderet suggerens: ecce inqͥt
uenio cito: tene qd habes: ut
nemo accipiat coronã tuã. ui¬

Expanded text:
psi Dominus: Memor esto itaque unde psi Dominus: Memor esto itaque unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera tua fac. Sin autem, venio tibi, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Qui rursum alteri in fide perstanti, ne caderet, suggerens: Ecce, inquit, venio cito; tene quod habes, ut nemo accipiat coronam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ acceꝑat factꝰ est indignꝰ:
denuo ꝑ continentiã. parsimo-¬
niã. humilitatẽ. & cetera uitȩ
correctioris insignia. ad eundẽ
dignior redit. Rursus leuita
in babylone natꝰ ciuitatẽ suã
in tͣram uida ueniens ingredit᷑:
qͣndo qͥs regeneratꝰ in xp̃o. reatũ
pͥme pͣuaricationis exuit. ac bñ
institutꝰ in ȩccłia. semel acceptũ
diaconatꝰ gradũ regulari mode¬
ramine custodit. Nam & ille. sicͣ
ꝑ gra ⁊ tiã sui redemptoris. qͣsi
bonoꝵ oꝑm in qͥb pͣdecessores eiꝰ¬
dem gradus conu̾sati st̃. uelut
Quicũq uͦ filioꝵ isrłita captini
abducti st̃ ut nͣꝗͣ patriã
reu̾si. aliis potius suas ciuitateᷤᷤ
ac fundos possidendos relinque¬
rent. illoꝵ utiq designant reatꝰ
qͥ sic peccando ab ȩccłia discedt̃
ut nunꝗͣ. penitendo resipiscant.
s aliis potiꝰ qͥ digni ft̃. ꝓmissa
sibi premia ꝑcipienda relinquius.
Quoꝵ uni. immo uniu̾sitati peni¬
tentiã suadens. dicit in apocaly¬

Expanded text:
quem acceperat, factus est indignus, et denuo per continentiam, parcimoniam, humilitatem, et caetera vitae correctioris insignia, ad eumdem dignior redit. Rursus Levita in Babylone natus, civitatem suam in terram Judaeam veniens ingreditur, quando quis regeneratus in Christo, reatum primae praevaricationis exuit, ac bene institutus in Ecclesia, semel acceptum diaconatus gradum, regulari moderamine custodit. Nam et ille sicut per gratiam sui Redemptoris, quasi bonorum, in quibus praedecessores ejusdem gradus conversati sunt, velut Quicunque vero filiorum Israel ita captivi abducti sunt, ut nunquam patriam reversi, aliis potius suas civitates ac fundos possidendos relinquerent; illorum utique designant erratus, qui sic peccando ab Ecclesia discedunt, ut nunquam poenitendo resipiscant; sed aliis potius qui digni sunt, promissa sibi praemia percipienda relinquunt; quorum uni, imo universitati poenitentiam suadens, dicit in Apocaly
Abbreviated transcription (Latin):
xxxuii. Nota grãm pͥmitiue
ȩccłiȩ. in qua multitudinis cre¬
dentiũ erat cor & anima una
etiã in hoc tͣnsmigrantiũ cetu
reꝑiri. ita ut cũ tantꝰ ẽẽt exer

Expanded text:
 Nota gratiam primitivae Ecclesiae, in qua multitudinis credentium erat cor unum et anima una etiam in hoc transmigrantium coetu reperiri: ita ut cum tantus esset exer
Abbreviated transcription (Latin):
trus. Uos autẽ genꝰ electum:
regale sacerdotiũ. De cuncta
itẽ eccłia. dicit in apocalypsi
statẽ in resurrectione prima.
In his scda mors ñ habet pote¬
statẽ: s erunt sacerdotes dei
& xpͣi. Cum enĩ electi quiq
membra sint sũmi sacerdotiᷤᷤ.
qui exhibent membra sua ho-¬
stiam uiuentẽ. cum spm suum
contrituͣ. deo sacrificiũ reddt̃:
recte & ipsi eũ merito fr̃nitatis
etiã sacerdotii noĩe censentur.
Magnȩ auͣ ꝓuisione religionis fi¬
lii tͣnsmigrationis pͥmo omniti
altare di edificauert̃. ut quia
templũ dĩ necdũ erat fundatũ.
haberent tnͣ ubi holo caustoma¬
ta & hostias offerendo deuoti¬
onẽ suȩ mentis ostenderent.
nrͣo fidẽ dominicȩ incarnatio¬
nis & passionis collocamꝰ. eũ
hanc nrĩs auditorib anͣ alia
suscipiendã atq intimo in¬
corde radicandã tradimꝰ. uixta
xum. In qͦ uidelicet altari. ho¬
locaustomata nr̃a. hoc ẽ. cogi¬
tationes & oꝑa ꝑfecta offerre

Expanded text:
trus: Vos autem genus electum, trus: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De cuncta item Ecclesia, dicit in Apocalypsi partem in resurrectione prima: in his secunda mors non habet potestatem, sed erunt sacerdotes Dei et Christi . Cum enim electi quique membra sint summi sacerdotis, qui cum exhibent membra sua hostiam viventem, cum spiritum suum contritum Deo sacrificium reddunt, recte et ipsi cum merito fraternitatis et sacerdotii nomine censentur. Magna autem provisione religionis, filii transmigrationis primo omnium altare Dei aedificaverunt, ut quia templum Dei necdum erat fundatum, haberent tamen ubi holocaustomata et hostias offerendo, devotionem mentis suae ostenderent. nostro fidem dominicae incarnationis et passionis collocamus, cum hanc nostris auditoribus ante alia suscipiendam, atque intimo corde radicandam tradimus, juxtaxum . In quo videlicet altari holocaustomata nostra, hoc est cogitationes et opera perfecta, offerre
Abbreviated transcription (Latin):
est rex isrł. id est omniũ dm ui
dentiũ. uerus & pontifex sođmn
ordinẽ melchisedech. pontifex
scilicet. qr nos ꝑ hostiã corporis
sui lauat a peccatis nrͣis. qui
etiã post passionẽ & ascensionẽ
suã ad dexterã patͥs residens
intͣpellat ꝑ nob̾.rex. qr & in
pͣsenti ad bellũ nos sp̃uale ac¬
cingit. atq ut uincamꝰ adu¬
uat. & uincentib in futuro
regnũ ꝑhenne tͥbuit. Non so¬
lum auͣ iosue ac zorobabel.
s & frẽs eoꝵ cũ eis in edificati¬
onẽ plebi pͣfuerunt. illi nuni¬
rum fres de qͥb idem rex &
sacerdos ñr post gram sue re-¬
surrectionis mulierib se que¬
rentib apparens ait. Ite nun¬
tiate fr̃ib meis. Qͥ uidelicet
frẽs. id ẽ. altiores qͥq in eccłia
& suo redemptori familiarius
adherentes. domũ eiꝰ cum illo
edificant. eũ corda fidelium
u̾bis & exemplis siuis ipso auxi¬
liante confirmant. Et bñ fr̃s
iosue sacerdotes appellat.Cun¬
ctȩ namq eccłie. dicit apls pe-¬

Expanded text:
est rex Israel, id est, omnium Dominum videntium; verus et pontifex secundum ordinem Melchisedech. Pontifex scilicet, quia nos per hostiam corporis sui lavat a peccatis nostris, qui etiam post passionem et ascensionem suam ad dexteram Patris interpellat pro nobis . Rex, quia et in praesenti ad bellum nos spirituale accingit, atque ut vincamus, adjuvat, et vincentibus in futuro regnum perenne tribuit. Non solum autem Josue ac Zorobabel, sed et fratres eorum cum eis in aedificationem plebi praefuerunt; illi nimirum fratres, de quibus idem rex et sacerdos noster, post gloriam suae resurrectionis mulieribus se quaerentibus apparens ait: Ite nuntiate fratribus meis . Qui videlicet fratres, id est, altiores quique in Ecclesia, et suo Redemptori familiarius adhaerentes, domum ejus cum illo aedificant, cum corda fidelium verbis et exemplis suis, ipso auxiliante, confirmant. Et bene fratres Josue sacerdotes appellat. Cunctae namque Ecclesiae dicit apostolus Pe
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ erat pre cet̾is mensib legali
obseruatione solleminis: in qͦ etiã
dedicatio templi celebrata est.
Congruebat gͦ deuotioni fideliũ
qͥ de captiuitate ascenderant.
ut cũ pͥmo suas ciuitates singłi
cũ pecudib & pecunia quã attri¬
lerant.intͣssent. atq in his man-¬
siones sibi suisq congruas ꝓuidis¬
sent. mox om̃s parit᷑ in ierłm
confluerent. ibiq altare ad of-¬
ferenda dõ holocausta construe¬
rent. & hoc eo tempore anni qͦ
olim templũ ipsũ eũ altari &
om̃ĩb uasis eiꝰ consecratũ est. qͦ
ad diem consecrationis eiꝰdem
annuatim uenire consueuerant.
Altiori auͣ sensu. mensis septimus
mis descͥbit᷑. insinuat. In qͦ uidł.
mense post captiuitatẽ de ciui¬
cũ post ablutas sordes erroresq
uicioꝵ. post inchoata pͣsidia oꝑm
bonoꝵ maiore eiusde sp̃s gratia
illuminamͣ. atq in amore suꝑnȩ

Expanded text:
totus erat prae caeteris mensibus legali observatione solemnis; in quo etiam dedicatio templi celebrata est. Congruebat ergo devotioni fidelium, qui de captivitate ascenderant, ut cum primo suas civitates singuli cum pecudibus, et pecunia quam attulerant, intrassent, atque in his mansiones sibi suisque congruas providissent, mox omnes pariter in Hierusalem confluerent, ibique altare ad offerenda Deo holocausta construerent; et hoc eo tempore anni, quo olim templum ipsum cum altari et omnibus vasis ejus consecratum est, quo ad diem consecrationis ejusdem annuatim venire consueverant. Altiore autem sensu, mensis septimus mis describitur, insinuat. In quo videlicet mense post captivitatem de civicum post ablutas sordes, erroresque vitiorum, post inchoata praesidia operum bonorum, majore ejusdem Spiritus gratia illuminamur, sicque in amore
Abbreviated transcription (Latin):
min. in qͥb sociati fuerant: simul
captiuati in babyloniã. ac simul
st̃ patriã remissi: suasq singłi
ciuitates quas uacuas cũ agris
ac uillulis ing̾ssi reppererunt.
Non eniͣ eas cum ipsi in babylo¬
nia seruirent. sicut nͨ duarũ
dicente scͥptura. Si qͥs euaserat.

Expanded text:
min, quibus sociati fuerant, simul min, quibus sociati fuerant, simul captivati in Babyloniam, ac simul sunt in patriam remissi, suasque singuli civitates, quas vacuas cum agris ac villulis ingressi reperiunt. Non enim eas, cum ipsi in Babylonia servirent, sicut nec duarum dicente Scriptura: Si quis evas
Abbreviated transcription (Latin):
ad distinctionẽ duarũ tͥbuum
ꝗͣ uda uocabant᷑. s om̃s genera¬
liter qͥ ex captiuitate ascenderãt
siue ex iuda & beniamin. seu
de aliis tͥbub originẽ ducentes.
Nã decẽ tͥbub in assyrios tͣnsimgͣ¬
tis. & samaritis in t̾ram eoꝵ sub¬
stitutis. qͥcumq remanserant
dereliquerunt ac fregert̃ omĩa
simulachra. & integro ex corde
dño seruire. atq in templũ ho¬
stias suas offerre ceꝑunt. ut
uerba dierũ manifeste ꝓbant.
u̇ scriptũ est. Abstulit gͦ iosias
cunctas abominationes. de uni¬
u̾sis regionib filioꝵ ifrł: & fecit
om̃s qui residuierant in isrł
seruire dño deo suo. Cunctiᷤ
dieb eiꝰ ñ recessert̃ a dño
do patrũ suoꝵ. E paulo suꝑius
sub eodẽ rege cũ de instauranda
domo dni ageret᷑. acceptamq
inqͥt pecuniã q̃ illata fuerat in
domũ dñi & quã cong̾gau̾ant
& habitatorib ierłm. tͣdiderunt
in manib eoꝵ qui perant oꝑari¬
is in domo dñi. Hi gͦ qͥ residui¬

Expanded text:
arum tribuum, quae Juda vocabantur; sed omnes generaliter qui ex captivitate ascenderant, sive ex Juda et Benjamin, seu de aliis tribubus originem ducentes. Nam decem tribubus in Assyrios transmigratis, et Samaritis in terra eorum substitutis, quicunque remanserant, dereliquerunt ac fregerunt omnia simulacra, et integro ex corde Domino servire, atque in templum hostias suas offerre coeperunt; ut Verba dierum manifeste probant, ubi scriptum est: Abstulit ergo Josias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israel, et fecit omnes qui residui erant in Israel servire Domino Deo suo, cunctis diebus ejus non recesserunt a Domino Deo patrum suorum. Et paulo superius sub eodem rege, cum de instauranda domo Domini ageretur: Acceptaque, inquit, pecunia quae illata fuerat in domum Domini, et quam congregaverant et habitatoribus Jerusalem, tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini. Hi ergo qui residui
Abbreviated transcription (Latin):
uisio pacis dicit᷑. Et bñ dicit᷑.
qd̃ omnis isrł quasi uir unꝰ septi¬
mo mense in ierłm cong̾gatꝰ sit.
electi. una eademq fide dm̃ colunt.
una & nͣ dispari dilectione ad
gaudia ꝑpetuȩ pacis & felicitatiᷤᷤ
anhelant. atq hec in ꝗͣtũ ualent.
etiã in pͣsenti alterutrũ sese dili
E surrexit iosue filiꝰ iosedech. &¬

Expanded text:
Et bene dicitur, od omnis Israel quasi vir unus septimo mense in Jerusalem congregatus sit; electi, una eademque fide Deum colunt, una et non dispari dilectione ad gaudia perpetuae pacis et fidelitatis anhelant; atque haec in quantum valent, etiam in praesenti alterutrum sese diligEt surrexit Josue filius Josedech,
Abbreviated transcription (Latin):
uaremꝰ: non qͣsi non habuerimꝰ
potestatẽ: s ut nosmet ipsos
formã daremꝰ uobis ad imitan-¬
dum nos. Recte gͦ pͥncipes pa¬
trũ donaria ad construendã
domũ di obtulisse referunt᷑:
qr qͦ amplius qͥq cũ continen¬
tia intdictoꝵ. etiã a licitiᷤ absti¬
nent. eo edificatiꝰ eccłiam dei
edificant. cũ omnes qͥ exempla
ꝑfectionis eoꝵ cognouerint.
tanto magis in illicitis defluere
ipsi formident. qͣnto eos nͨ licitiᷤᷤ
ꝑ omnia uti considerant. sed
potiꝰ dicere. Omnia mͥ licent:
s ñ omuia expediunt. Bene
aut dicit᷑. qr scđ̾m uires suas
dederunt impensas oꝑis Ilȩcẽ.
namq mensura humane ꝑfe-¬
ctionis. iuxta uires quemq ꝓ
dño laborare. & statũ sc̃e eccłiȩ
pͥmo in sua recta conu̾satione

Expanded text:
varemus; non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos . Recte ergo principes patrum donaria ad construendum domum Dei sponte obtulisse referuntur; quia quo amplius quique cum continentia interdictorum etiam a licitis abstinent, eo efficacius Ecclesiam Dei aedificant; cum omnes qui exempla perfectionis eorum cognoverint, tanto magis in illicitis defluere ipsi formidant, quanto eos nec licitis per omnia uti considerant; sed potius dicere, Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Bene autem dicitur, quia secundum vires suas dederint in impensas operis. Haec est namque mensura humanae perfectionis, juxta vires quemque pro Domino laborare, ac statum sanctae Ecclesiae primo in sua recte conversa
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib suis habitant. reuer-¬
tentes de babylone: cum mini¬
stri altaris sci ac doctores. et
ipsa dei plebs in suis singuli
gradib. deo fidelit᷑ seruiunt.
siue qui eodem gradu aliqͣndo
uiciis sordidato uł ꝑdito. ꝑ peni¬
tentiã correcti sunt. seu qͥ nuꝑ
de regno diaboli ad eccłiam ue-¬
nientes. bonu̾ sibi gradum. bene
ministrando acqͥsierunt. Suas
& enĩ ciuitates intiert leuitȩ ł
filii isrł. ñ solum illi qͥ casdem
ciuitates qͦndã captiuati amise¬
rant. uerũ etiã hi qͥ de captiuoꝵ
stirpe ꝓgeniti ad ipsas se ciuitateᷤᷤ
ex paterna successione ꝑtinere
didicert̃. Sic & in sensu spuali
ciuitatẽ suã qͥ tͣnsmigratꝰ est a
chaldeis leuita recipit. qͣndo dia¬
ctionis quã a diabolo seductus
ꝑdiderat. dño donante redinte¬

Expanded text:
civitatibus suis habitant, revercivitatibus suis habitant, revertentes de Babylone; cum et ministri altaris sancti, ac doctores, et ipsa Dei plebs in suis singuli gradibus Deo fideliter serviunt; sive qui eodem gradu aliquando vitiis sordidato vel perdito, per poenitentiam correcti sunt; seu qui nuper de regno diaboli ad Ecclesiam venientes, bonum sibi gradum bene ministrando acquisierunt. Suas etenim civitates introierunt Levitae, vel filii Israel; non solum illi qui easdem civitates quondam captivati amiserant, verum etiam hi qui de captivorum stirpe progeniti, ad ipsas se civitates ex paterna successione pertinere didicerunt. Sic et in sensu spirituali civitatem suam, de qua transmigratus est a Chaldaeis, Levita recipit, quando diactionis, quam a diabolo seductus perdiderat, Domino donante, redinte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsarum. ut cõpleret᷑ sermo dñi
ex ore ieremiȩ. & celebraret tͣra
sabbata sua. Cunctis enĩ dieb
desolationis egit sabbatũ: usq¬
anni. Completo itaq hoc lon¬
gissimo sabbato: recepit terra
uida cũ reliqͥis isrł habitatores
suos. Porro maior pars decem
tͥbuum que tͣnsmigrata erat
ab assyriis ultra medoꝵ monteᷤᷤ:
nunꝗͣ domũ rediit. Que. nec
si rediret. suas poterat ciuitates
ingredi. qͥppe samaritȩ eas pos¬
sedere. de quib hodie iudei
multũ iuidaice & infidelit᷑ sibi
ꝓmittunt qđ ueniente ac reg¬
nante xp̃o suo hi etiã cũ cȩt̾is
suȩ gentis hominib sint in u¬
deam reu̾suri. atq in toto orbe
regnaturi. non intelligentes
dicta ꝓphetarũ qui regnũ &
diuicias uerłm ciuitatis dei
nͣ uni genti uidee carnaliter
ꝓmiserint. Hec de suꝑficie
litt̾ȩ paucis sint dicta. Spͣuali
autẽ sensu sacerdotes. leuite. can¬
tores. ianitores & nathinnei in
urbib suis uiniu̾susq isrł in

Expanded text:
compleretur sermo Domini ex ore Jeremiae, et celebraret terra sabbata sua. Cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum, usquanni . Completo itaque hoc longissimo sabbato, recepit terra Judaea cum reliquis Israel habitatores suos. Porro major pars decem tribuum, quae transmigrata erat ab Assyriis ultra Medorum montes, nunquam domum rediit; quae nec si rediret, suas poterat civitates ingredi, quippe Samaritae quas possidere. De quibus hodie Judaei multum Judaice et infideliter sibi promittunt, quod veniente ac regnante Christo suo, hi etiam cum caeteris suae gentis hominibus sint in Judaeam reversuri, atque in toto orbe regnaturi; non intelligentes dicta prophetarum, qui regnum et divitias Jerusalem civitatis Dei, non uni genti Judaeae carnaliter,promiserint. Haec de superficie litterae paucis sint dicta. Spirituali autem sensu, sacerdotes, Levitae, cantores, janitores et Nathinnei in urbibus suis, universusque Israel in
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ cor opib ac libertate
dissolui: erumnis uͦ ac pauꝑta¬
te ad semet ipsũ recolligi. Qđgͦ
de uno ppło semel factũ est. hoc
de omnib post peccata peniten¬
tib cotidie solet actitari: dũ
hi qͥ ꝑ negligentiã in tẽptatio¬
nes & laqueos inciderunt dia-¬
boli. ꝑ industriã penitentiȩ
diuinitꝰ aditi. resurgunt. Q
uirtutũ opib ab hoste antiqͦ
nudaui. de ęccłiȩ societate reces¬
serunt. plerũq ad cõmunionẽ
illiꝰ. maiorib ꝗͣ antea ꝑdidere¬
qr nimirũ quo se grauiꝰ errasse
meminert. eo ardentius bonis
insudare oꝑib satagunt. Habi¬
tauerunt gͦ sacerdotes & leuitȩ

Expanded text:
humanum cor opibus ac libertate humanum cor opibus ac libertate dissolvi, aerumnis vero ac paupertate ad semetipsum recolligi. Quod ergo de uno populo semel factum est, hoc de omnibus post peccatum poenitentibus quotidie solet actitari; dum hi qui per negligentiam in tentationes et laqueos inciderunt diaboli, per industriam poenitentiae divinitus adjuti resurgunt; qui virtutum opibus ab hoste antiquo nudati, de Ecclesiae societate recesserunt, plerumque ad communionem illius majoribus quam antea perda nimirum quo se gravius errasse meminerunt, eo ardentius bonis insudare operibus satagunt. Habitaverunt ergo sacerdotes et Levitae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidere. ita ut eisdẽ increpante
ꝓpħa diceret᷑. scđm numerum
qͥppe ciuitatũ tuarũ erant dii
tui uida: nc̃ eandẽ patriã repe¬
tere. non tͣm uniꝰ ueri dei cultu
una concordi animȩ deuotione
colentes. atq eiꝰ sese laudib ca-¬
nendis religiosa mente ac lingua
subdentes. ita ut qͥ qͦndam ob
diu̾sitatẽ religionis diuiso isrł
& iuda nomine censebant᷑. nc̃
ob unitatẽ pietatis antiqͦ isrłis
uocabulo appellarent᷑.omnes:
Cultũ namq pietatis quẽ in tͣra
scã ꝓpħis reclamantib atq exẽ¬
pla iusticiȩ demonstrantibus
spreuerunt: hc in terra aliena
hostib idolatriȩ seruientib ad
animũ reuocarunt. Quid gͦ in
his intuendũ. qͥd memorie com¬
mendandũ: nisi qđ eos libertaᷤᷤ
& copia rerũ omniũ in patria
negligentes reddidit. & clestĩ
ĩmemores mandatoꝵ: ipsos serui¬
tus impii regis & inopia. ad ob¬
sequiũ sui creatoris ac liberatoriᷤ
adduxit : Familiaris nãq resẽ.

Expanded text:
repante propheta diceretur, Secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui, Juda ; nunc eamdem patriam repetere, non tantum unius veri Dei fide una concordes et animae devotione colentes, atque ejus sese laudibus canendis, religiosa mente ac lingua subdentes; ita ut qui quondam ob diversitatem religionis diviso Israel et Juda nomine censebantur, nunc ob unitatem pietatis antiquo Israel vocabulo omnes appellarentur. Cultum namque pietatis, quem in terra sancta prophetis reclamantibus, atque exempla justitiae demonstrantibus spreverunt, hunc in terra aliena hostibus idololatriae servientibus ad animum vocarunt. Quid ergo in his intuendum? quid memoriae commendandum? nisi quod eos, quos libertas et copia rerum omnium in patria negligentes reddidit, et coelestium immemores mandatorum, ipsos servitus peregre et inopia ad obsequium sui Creatoris ac Liberatoris adduxit. Familiaris namque res est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne indiciũ deuotionis ẽ. cũ qͥs
ñ debitas tmͣ oblationes. id est
dñi lege pͣceptas. s insuꝑ alia
quoꝵ nͣ preceptũ s consilium
accepit donaria sua sponte
diuine maiestatis obtutibus
offert. Preceptũ namq est.
Non homicidiũ facies. ñ adult̾a-¬
bis. nͣ facies furtũ. nͣ falsum te¬
stimoniũ dices. Honora patrẽ

Expanded text:
nae indicium devotionis est, cum quis non debitas tantum oblationes, id est, Domini lege praeceptas, sed insuper alia, quorum non praeceptum, sed consilium accepit, donaria sua sponte divinae majestatis obtutibus offert. Praeceptum namque est: Non homicidium facies, non adulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices; honora patrem
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse credibile ẽ. Iuxta uͦ my¬
sticos sensus cantores st̃ in tẽplo
uł ppło dĩ. qͥ maiore animi dul¬
custodiunt. & hec eadem suis
auditorib custodienda. crebriᷤᷤ
exhortationib com̃dant. Bene
autẽ cantorib etiã cantatͥces
in qͦ plurimȩ reꝑiunt᷑ ꝑsonȩ.¬

Expanded text:
fecisse credibile est. Juxta vero myfecisse credibile est. Juxta vero mysticos sensus, cantores sunt in templo vel populo Dei, qui majore animi dulcustodiunt, et haec eadem suis auditoribus custodienda crebris exhortationibus commendant. Bene autem cantoribus etiam cantatrices in quo plurimae reperiuntur pe
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑. donante illo qͥ habitare
facit unanimes in domo. Ser¬
ui autẽ & ancillȩ redeuntiũ
de babylone ierłm. illoꝵ in ȩc¬
clesia typũ tenent qͥ ꝓfectu qͥdẽ
uitȩ emendatioris uicia suꝑare
ac uirtutũ culmen ascendere
satagt. necdũ tͣn ipsi sibi ad ꝓ¬
uidendã uiã uitȩ regularis
sufficiunt. s eoꝵ potiꝰ qͥ in xp̃o
pͣcesserunt. opꝰ habent ad huc
industria ocherceri. atq ad
tͣmitem desiderate ueritatis
dirigi Sequit᷑. E in ipsis canto¬
res atq cantatͥces ducentȩ.
Non solũ in ordine leuitarum
cantores cũ ianitorib templi
& nathinneis: s idem qͦ in ipso
cłi ppło iunctis sibi cantatͥtib
reꝑti. ad restauranda domꝰ di
edificia ꝓꝑant. Cantores autẽ
iuxta litterã appellat eos qui
psalmos dulci modulatione
resonabant. Qd̃ leuitas in tẽ¬
plo d̃i intͣ sacrificia cotidiana
facere solitos. u̾ba dierũ testant᷑.
S hoc ipsũ eo tempore etiã pluri-¬
mos de plebe. suis qͦmq in locis

Expanded text:
 donante illo qui habitare facit unanimes in domo. Servi autem et ancillae redeuntium de Babylone Jerusalem, illorum in Ecclesia typum tenent, qui profectu quidem vitae emendatioris vitia superare, ac virtutum culmen ascendere satagunt; necdum tamen ipsi sibi ad providendam viam vitae regularis sufficiunt, sed eorum potius qui in Christo praecesserunt opus habent adhuc industria coerceri, atque ad tramitem desideratae veritatis dirigi. Sequitur: Et in ipsis cantores atque cantatrices ducenti . Non solum in ordine Levitarum cantores cum janitoribus templi et Nathinneis, sed iidem quoque in ipso Dei populo junctis sibi cantatricibus reperti, ad restauranda domus Dei aedificia properant. Cantores autem juxta litteram appellat eos qui psalmos dulci modulamine resonabant; quod Levitas in templo Dei inter sacrificia quotidiana facere solitos, Verba dierum testantur. Sed hoc ipsum eo tempore etiam plurimos de plebe suis quemque in locis
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ minꝰ cognitos habuisse.
Porro in sensu spͣuali int̾ peni¬
tentes qͥ liberati a captiuitate
uicioꝵ. ad edificandũ uel in
semet ipsis uł in aliis domum
dmi ascendunt. st̃ plerumq
ñnulli gͣuiorib peccatis astͥcti.
qͥ adeo ab om̃i actu pietatis
& castitatis uident᷑ alienati.
ut nichil ꝓrsus bonitatis ac
religionis quã a doctorib sciͣs
acceꝑant in eis remansisse uide¬
atur. De quib qͥd aliud dicen¬
dũ. ꝗͣ ñ posse eos indicare utrũ
ex isrł id est ex scã ęccłia fuerint
generati. credendo: qr nmirũ
tales peccando facti st̃. ac si in
nullo unꝗͣ ad sem̃ sc̃m ꝑtinuis¬
sent: Qui tñ penitendo nͣ nnͣꝗͣ
adeo corrigunt᷑ ac meliorẽ ꝯuer¬
tunt᷑ ad uitã. ut numerꝰ eoꝵ intͣ
uiros ifrłitas in qͥb dolus ñ est
merito conscribat᷑ in celis. Et
de filiis sacerdotũ: filii tobia. fi¬

Expanded text:
os minus cognitos habuisse. Porro in sensu spirituali, inter poenitentes, qui liberati a captivitate vitiorum, ad aedificandam, vel in seipsis vel in aliis, domum Domini ascendunt. Sunt plerumque nonnulli gravioribus peccatis astricti, qui adeo ab omni actu pietatis et castitatis videntur alienati, ut nihil prorsus bonitatis ac religionis, quam a doctoribus sanctis acceperant, in eis remansisse videatur. De quibus quid aliud dicendum, quam non posse eos indicare, utrum ex Israel, id est, ex sancta Ecclesia fuerint generati credendo; quia nimirum tales peccando facti sunt, ac si in nullo unquam ad semen sanctum pertinuissent; qui tamen poenitendo nonnunquam adeo corriguntur, ac meliorem convertuntur ad vitam, ut numerus eorum inter veros Israelitas, in quibus dolus non est, merito conscribatur in coelis . Et de filiis sacerdotum, filii Thobia,
Abbreviated transcription (Latin):
ad sartatecta reficienda. aut
qͦcumq fuissent uexata. ꝑ eos
denuo de sacra pecunia restau¬
rarent᷑. Qd̃ aut de uasis sup̃
diximꝰ. ide nc̃ de ppło dicenddũ.
Qͦd ideo scͥptura tam uigilanter
distinxit qͦt. de qͣ generatione
captiuoꝵ patriã soluti redie-¬
rint. ut ex eo admoneremur
qͣnta certu idine dñs summã
electoꝵ suoꝵ in libro uite consc̃¬
bat. & uelut in albo celi consi¬
gnet. qͦt animas qͥq fideliũ. uł
pͣdicando. ł bonoꝵ exempla oꝑm
monstrando ab errore conu̾te¬
rint. ꝓ quib singłis certa mer¬
cede illos qͥ conu̾terint remune¬
Nret. Et hi qͥ ascendert̃. Detel.¬

Expanded text:
ad sacra tecta reficienda, aut ad sacra tecta reficienda, aut quaecunque fuissent vexata, per eos denuo de sacra pecunia restaurarentur. Quod autem de vasis supra diximus, idem nunc de populo dicendum; quod ideo Scriptura tam vigilanter distinxerit, quot de quaque generatione captivorum patriam soluti redierint; ut ex eo admoneamur, quanta certitudine Dominus summam electorum suorum in libro vitae conscribat, et velut in albo coeli consignet, quot animas quique fidelium, vel praedicando, vel bonorum exempla operum monstrando ab errore converterint; pro quibus singulis certa mercede illos, qui converterant, remuneret. Et hi qui ascendunt de Thel
Abbreviated transcription (Latin):
deo gradus in ordine sequunt᷑.
Popłm aut̃ isrł. tribu̾ iuda &
beniamin dicit. & qͥcumq de
aliis tͥbub assyrioꝵ quondã
euaserant manꝰ. s cũ his a
babyloniis compͣhensi. nchilo¬
minꝰ in captiuitatẽ fuerant
abducti. Deniq notandũ qr
in ipsa serie cathalogi.magisq
uͥ ide cathalogꝰ in scda parte
libri hoc ẽ. in u̾bis neemie re¬
petitur.xii. ferme ciuitatuͣ
uocabula inferunt᷑. qͤ nͥ fallor
omia nͣ nisi in iuda & benia-¬
min tͥbu inueniunt᷑. Unͣ. ueri¬
simile ẽ ppłm isrł hoc loco de
ipsis maxime tribub una cũ
sacerdotib & leuitis qͥ intͣ eos
sortẽ habuerant debere intelli¬
gi. Nathinnei aũ qui post sacer¬
dotes. leuitas. cantores. & ianito¬
res in ordine descͥbunt᷑. ipsi tẽ
fuere qͥ ncͣ in eccłia subdiaconi
uocant᷑. obedientes officiis leui-¬
tarũ. & oblationes in templo
fuscipientes a ppłis. Porro filii
seruoꝵ salomonis dicebant᷑ ac̃¬
tores templi qͥ curã habebant

Expanded text:
quuntur. Populum autem Israel, tribum Juda et Benjamin dicit, et quicunque de aliis tribubus Assyriorum quondam evaserant manus; sed cum his a Babyloniis comprehensi, nihilominus in captivitatem fuerant abducti. Denique notandum, quia in ipsa serie catalogi, magisque ubi idem catalogus in secunda parte libri, hoc es in verbis Nehemiae repetitur, quindecim ferme civitatum vocabula inseruntur, quae, ni fallor, omnis non nisi in Juda et Benjamin tribu inveniuntur. Unde verisimile est, populum Israel hoc loco de ipsis maxime tribubus, una cum sacerdotibus et Levitis, qui inter eos sortem habuerant, debere intelligi. Nathinnei autem, qui post sacerdotes, Levitas, cantores, et janitores in ordine describuntur, ipsi tunc fuere, qui nunc in Ecclesia subdiaconi vocantur, obedientes officiis Levitarum, et oblationes in templo suscipientes a populis. Porro filii servorum Salomonis dicebantur auctores templi, qui curam habebant
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta litt̾am gr̃a dĩ q̃ & in uet̾i
testamͣto gentiles ad salutem
recipiebant᷑. ostendit᷑. dũ exposi
to cathalogo eoꝵ qͦs ueracit᷑ ad
ppłm dĩ ꝑtinere constabat. ad¬
ex isrł an ex ꝓselitis ee̾nt.ignora¬
batur. eoꝵ q simul int̃ filios ifrł
numerꝰ exponit᷑. quia & si ob
longã separationẽ patrũ suoꝵ
a templo ł ppło di. quomͦ ad eũ
ꝑtinerent indicare neqͥuerant.¬
tñ qͥa data generali licentia. de
captiuitate ascenderant. & cũ
eis qͥ certũ ex isrł sem̃ duxerant
recipiebant᷑ ab aliis ut socii.
Gaudebant namq eos ob amorẽ
cõmunis fidei & religionis car¬

Expanded text:
juxta litteram, gratia Dei, qua et in Veteri Testamento gentiles ad salutem recipiebantur, ostenditur. Dum to catalogo eorum quos veraciter ad populum Dei pertinere constabat adex Israel, an ex proselytis essent, ignorabatur: eorumque simul inter filios Israel numerus exponitur: etsi enim longa separatione patrum suorum a templo vel populo Dei quomodo ad eum pertinerent indicare nequieranttamen quia, data generali licentia, de captivitate ascenderant, et cum eis qui certum ex Israel semen duxerant,recipiebantur ab illis ut socii. Gaudebant namque eos ob amorem communis fidei et religionis ha
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ de regia alt̃ de sacerdotali
ꝓsapia genꝰ duxisse multiᷤ sacrȩ
hystoriȩ locis ostendit᷑. Q ambo
unã eandẽq redẽptoris nrͣi. ueri
uidł. regis & summi sacerdotis
ꝑsonã designant. Ipse enĩ solus
mus. Unde ait. Nemo uenit ad
patrẽ. nisi ꝑ me. Qui singulos
electoꝵ siue ꝑ se ipsũ occulta in¬
spiratione. seu aꝑta eruditione
ꝑ scõs pͣdicatores de confusione
uitȩ pͣsentis ad uisionẽ ꝑpetuȩ
pacis & confessionẽ diuinȩ lau¬
dis. qͣsi ad ierłm & iudã de ba¬
bylone colligit. Que nimirum
uisio pacis queq confessio grͣaꝵ
ppłi isrł filii phares duo milia.

Expanded text:
unus de regia, alter de sacerdotali unus de regia, alter de sacerdotali prosapia genus duxisse, multis sacrae historiae locis ostenditur; qui ambo unam eamdemque Redemptoris nostri, veri videlicet regis, et summi sacerdotis personam designant. Ipse enim solus mus. Unde ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Qui singulos electorum, sive per seipsum occulta inspiratione, seu aperta eruditione per sanctos praedicatores, de confusione vitae praesentis ad visionem perpetuae pacis, et confessionem divinae laudis, quasi ad Jerusalem et Judam de Babylone colligit. Quae nimirum visio pacis, quaeque confessio gratiarum, populi Israel, filii Phares duo, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. Cũ enim liberati de
potestate sathanȩ hi qͥ a fide
aberrauerunt eũ eiꝰ qͥ nuꝑ fidẽ
didicerant in ierłm optatȩ pa¬
cis & in udam deuotȩ confessio¬
nis siue laudationis redierint:
mox suã quisq ciuitatẽ repeters
ing̾dit᷑. id ẽ custodiã atq oꝑati¬
onẽ uirtutũ quã ipsi diuina
largitio scłm mensuram fidei
largita est. deuotꝰ ex equitur.
Eẜ bene eũ dixisset generalit᷑ reu̾
singłi ciuitatib cõmorabant᷑.
ut generalit᷑ os ad ierłm et
uidã ꝑtinerent. Designat gͦ
fidelium uirtutes. in quib qͣsi
pͣsidio ciuitatũ a tẽptamentis
atq incursib malignoꝵ spͣuum
muniunt᷑ Possunt ꝑ ciuuitates
in qͥb cõmorabant᷑ hi qui de
captiuitate in ierłm & iudam
uenerant. etiã diuersȩ ꝑ orbem
catholica ꝑficit᷑. accipi. In qͥb
qͥcumq conu̾sant᷑: singłi se filiõ
catholicȩ ȩccłiȩ qͣsi ciues ierłm
ꝓfitent᷑. Utebat᷑ autẽ an alios.
ducib ⁊orobabel & iesu. quoꝵ

Expanded text:
etc. Cum enim liberati de potestate Satanae hi qui a fide aberraverunt, cum eis qui nuper fidem didicerant, in Jerusalem optatae pacis, et in Judam devotae confessionis siveox suam quisque civitatem repetens ingreditur, id est, custodiam atque operationem virtutum, quam ipsi divina largitio secundum mensuram fidei largita est, devotus exsequitur. Et bene cum dixisset generaliter revesinguli civitatibus commorabantur, ut generaliter omnes ad Jerusalem et Judam pertinerent. Designat ergfidelium virtutes, in quibus quasi praesidio civitatum, a tentamentis atque incursibus malignorum spirituum muniuntur; possunt per civitates, in quibus commorabantur hi qui de captivitate in Jerusalem et Judam venerant, etiam diversae per orbem catholica perficitur, accipi. In quibus quicunque conversantur, singuli se filios catholicae Ecclesiae, quasi cives Jerusalem profitentur. Utebantur autem ante alios ducibus Zorobabel et Jesu; quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ tͣmm᷑ illi qͥ de ea in babylom¬
am tͣnsmigrati: s etiã qͥ ex illoꝵ
stirpe fuerant in babyloniam
nati. Qͥ & si in babylone corpo¬
ralit᷑ orti sunt. animo tamen
toto iudeaͬ & ierosolimã suspi¬
rabant. Quoꝵ figurã gerebat
dux egregiꝰ ipsoꝵ ⁊orobabel: qͥ
noĩe quidẽ ipso qđ sit ortus
in babylone demonstrat:s in¬
tentione & actib qđ eccłiȩ filii¬
sint & pat̾e gelestis ñ solũ qui
ȩccłiȩ sacramentis iam st̃ imbuti.
uerũ etiã illi qͥ & si foris. hoc ẽ. intͣ
impios tempore aliqͣnto oberran¬
tes. diuina tnͣ electione anͣ secla
mysteriis suo tempore ꝯsecrandi.
De qͥb apte subdit᷑. Et reu̾si sunt

Expanded text:
e ea in Babyloniam transmigrati, sed etiam qui ex illorum stirpe in Babylonia fuerant nati. Qui etsi in Babylone corporaliter orti sunt, animo tamen toto Judaeam et Jerosolymam suspirabant. Quorum figuram gerebat dux egregius ipsorum Zorobabel, qui nomine quidem ipse, quod sit ortus in Babylone demonstrat; sed intentione et actibus, quod sit civipatriae coelestis, non solum qui Ecclesiae sacramentis jam sunt imbuti, verum etiam illi qui etsi foris, hoc est inter impios tempore aliquanto oberrantes, divina tamen electione ante saecula mysteriis suo tempore consecrandi. De quibus apte subditur: Et reversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uasoꝵ. hominuͣ & animalium.
meminerimꝰ dñm om̃s cogitatꝰ
nrõs. sermones & actus nosse sẽꝑ.
ac diuina mercede remunerare.
Intͣ hec uͦ notandũ est ꝗͣtũ ppło
di iniuria captiuitatis ac longe
seruitutis ꝓfuerit. Qui enĩ in
paucissimo numero captiuati
st̃. hoc ẽ. animȩ hominum ut
ieremias scribit qͣtuor milia
sexcentȩ. cet̾is ł occisis ł timore
hostiũ longe lateq disꝑsis uel
certe eoꝵdem hostiũ miseratio¬
ne in patͥa relictis: nunc inter
hostes multiplicati. ad qͥnqͣgin-
& ȩqͣli omnes seruitio addicti
tͣnsiigrati st̃. nunc nͣ solũ libe¬
rati. s & auro argento. uestib.
seruis. substantia & iumentis

Expanded text:
vasorum, hominum, et animalium, vasorum, hominum, et animalium, meminerimus Dominum omnes cogitatus nostros, sermones, et actus posse semper, ac digna mercede remunerare. Inter haec vero notandum est, quantum populo Dei injuria captivitatis ac longae servitutis profuerit. Qui enim in paucissimo numero captivati sunt, hoc est animae hominum, ut Jeremias scribit, quatuor millia sexcentae, caeteris vel occisis vel timore hostium longe lateque dispersis, vel certe eorumdem hostium miseratione in patria relictis, nunc inter hostes multiplicati, ad quinquagintaet aequali omnis servitio addicti transmigrati sunt, nunc non solum liberati, sed et auro et argento, vestibus, servis, substantia, et jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uitȩ ac doctͥnȩ. etiã illis qͥ
ꝑstudiũ pie sollicitudinis patͣs
in eccłia uocari meruere. altius
uiuendo & generalia legis man¬
data tͣnscendendo pͥncipantur.
Dederunt auͣ in ultroneã oblatio¬
nem. aurũ. argentũ. uestes sac̾¬
dotales. In auro.sapientiȩ clari-¬
tatẽ. in argento nitorẽ eloquii.
in uestib sacerdotalib oꝑa iusti¬
cie. uulgi mores multũ tͣnscen¬
dentia. & sacerdotalib tm. ac
deo consecratis cordib digna.
Thesaurꝰ enim desiderabilis reqͥe¬
scit in ore sapientis. Et: Eloqͥa
dñi eloquia casta. argentum
igne examinatũ. Et: Sacerdo¬
tes tui induant᷑ iusticiã. Aurũ
gͦ & argentũ. & tiestes sacerdota¬
les pͥncipes p̾atrũ scđm uires
suas impensas offerunt oꝑm
templi. cum uiri sc̃i qͥeqͥd sapi¬
entiȩ. qͥcqd eloquentiȩ. qͥcquid
ꝑͣcipiunt actionis bonȩ. totu
um numerꝰ sacerdotaliũ in sa-¬
cra bystoria continent᷑. ut iuixta
precedentẽ expositionẽ numeri

Expanded text:
onem vitae ac doctrinae, etiam illis qui per studium piae sollicitudinis patres in Ecclesia vocari meruere, altius vivendo et generalia legis mandata transcendendo principantur. Dederunt autem ultroneam oblationem, aurum, argentum, vestes sacerdotales. In auro sapientiae claritatem, in argento nitorem eloquii, in vestibus sacerdotalibus opera justitiae, vulgi mores multum transcendentia, et sacerdotalibus tantum ac Deo consecratis cordibus digna. Thesaurus enim desiderabilis requiescit in ore sapientis; et eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum; et sacerdotes tui induantur justitia . Aurum ergo et argentum, et vestes sacerdotales, principes patrum secundum vires suas in impensas offerunt operum templi, cum viri sancti, quidquid sapientiae, quidquid eloquentiae, quidquid percipiun numerus sacerdotalium vescra historia continetur, ut juxta praecedentem expositionem numeri
Abbreviated transcription (Latin):
athersata. eis. ut ñ comederent
de scĩs scõꝵ: don surgeret sacer
cautela filii transmigͣtionis erga
sacerdotes agunt. qͣ & erga po-¬
płm. egisse referunt᷑. Curabatł
namq multũ ut sñ confusione
patesceret qͥ uere ad ppłm isrł
uel ad sacerdotale genꝰ ꝑtinerett:
pe ꝓcreati. Itaq sacerdotes suspen¬
sos ab altaris quidẽ officio usq¬
dum certiꝰ eoꝵ origo claresceret.¬
societatẽ transmigͣntiũ unanimi
secũ pace seruabant. Iuxta my¬
sacerdotũ de captiuitate baby¬
loniȩ ascendentes scripturam
genealogiȩ suȩ. & ñ inuenienteᷤᷤ
de sacerdotio eiciunt᷑: cum ipsi
altaris ministri tanta in scelera.
in tã nefanda dogmata decidt᷑.
ut & si penitendo ad salutẽ ami
sint. qͥ ad sacrũ quem ꝑdidere
gradũ ꝓmoueant᷑. ac docendi
in ȩccłia. siue sacram̃ta conficien-¬
di officiũ repetant. Hi & enim
ꝑfectos sacerdotes inueniunt.
Omĩs multitudo qͣsi unꝰꝰ qͣdra

Expanded text:
Athersatha eis ut non comederent de sanctis sanctorum, donec surgeret sacerdos cautela filii transmigrationis erga sacerdotes agunt, qua et erga populum egisse referuntur. Curabant namque multum, ut sine confusione patesceret, qui vere ad populum Israel vel ad sacerdotale genus pertinerent; pe procreati. Itaque sacerdotes suspectos ab altaris quidem officio, usquedum certius eosocietate transmigrantium, unanimi secum pace servaverunt. Mysacerdotum, de captivitate Babylonica ascendentes, scripturam genealogiae suae, et non invenientes de sacerdotio ejiciuntur; cum ipsi altaris ministri tanta in scelera, tamve infanda dogmata decidunt, ut si poenitendo ad salutem redesint, qui ad sacrum quem perdidere gradum promoveantur, ac docendi in Evangelio, sive sacramenta conficiendi officium repetant. Hi etenim perfectos sacerdotes inveniunt. Omnis multitudo quasi unus, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
equo & asina. Intͣ homines gͦ
qͥ de captiuitate ascenderunt.
etiã animalia qͥb iter eoꝵ ad¬
iuuabat᷑ parit̾ describuntur
eoꝵ q sicut & hominũ numerꝰ
in libro ꝓpħico designat᷑. quia
nimirũ st̃ multi in eccłia. uł
sensu tardiores. ł etiam animo
carnales. qui tͣn cuͣ magistris
spualib submissa deuotione
obtemꝑant. atq ad portanda
humilit᷑ onera frat̃nȩ necessita¬
tis dorsum mentis supponunt.
& ipsi cũ oȩt̾is electis. de confusi-¬
one diabolice captiuitatis ere¬
pti. ad suꝑnȩ ciuitatis menia
tendunt. Quoꝵ ꝓfecto numerꝰ
sicut & ꝑfectoꝵ integer int̃ni
Unde & ex ꝑsona scẽ uniu̾salis

Expanded text:
Inter homines ergo qui de captivitate ascenderunt, etiam animalia, quibus iter eorum adjuvabatur, pariter describuntur; eorumque, sicut et hominum numerus in libro prophetico designatur. Quia nimirum sunt multi in Ecclesia, vel sensu tardiores, vel etiam animo carnales, qui tamen cum magistris spiritualibus submissa devotione obtemperant atque ad portanda humiliter onera fraternae necessitatis, dorsum mentis supponunt, et ipsi cum caeteris electis de confusione diabolicae captivitatis erepti, ad supernae civitatis moenia tendunt. Quorum profecto numerus, sicut et perfectiorum, integer in Unde ex
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Quando domꝰ d̃i edificaba-¬
tur post captiuitatẽ canticũ
huic dd. Qđ scdm litt̾am. re¬
staurationẽ tẽpli de qͣ pͣsens
liber scͥbit sonare uidet᷑. s ana¬
gogico. id est altiore sensu. edi-¬
ficationẽ insinuat sc̃ȩ eccłiȩ
que fit de animab a captiui¬
tate demonica saluatis. atq ad
agnitionẽ sui creatoris reuocatiᷤ.
In q̃ uidł edificatione. canticũ
laudis & confessionis. manu for¬
cit᷑ intelligens qđ absq gr̃a ipsiꝰ
nichil possit bom facere. Cui ui¬
delicet titulo conuenit & psalmꝰ.
Cantate inqͥt dño canticũ no¬
uũ: cantate dño om̃is tͣra. Can¬
nunciate de die in diẽ saluta
re canticũ nouũ: id ẽ. amorẽ eiꝰ
& intͣno in corde retinere: et
obseruantia mandatoꝵ eiꝰ foraᷤ
ostendere. E hoc nͣ pauci. s oĩs
enĩ bñ nuntiare. pͣcipimur. &
hoc ñ paucis auditorib. s oĩb
to orbe diffusa. nͣ qr unꝰ aliqͥs
in om̃ib possit gentib eugłi¬
zare. s omnes in omnib. suo

Expanded text:
edificabatur post captivitatem, canticum huic David. Quod secundum litteram, restaurationem templi, de qua praesens liber scribit, sonare videtur. Sed anagogico, id est altiori sensu, aedificationem insinuat sanctae Ecclesiae, quae fit de animabus a captivitate daemoniaca salagnitionem sui Creatoris revocatis; in qua videlicet aedificatione canticum laudis et confessionis, manu forciter intelligens, quod absque gratia ipsius nihil possit boni facere. Cui videlicet titulo congruit et psalmus: Cantate, inquit, Domino canticum novum, cantate Domino, omnis terra. Cannuntiate dere canticum novum, id est, amorem ejus et interno in corde retinere, et observantiam mandatorum ejus foras ostendere; et hoc non pauci, sed omnis enim Latine bene nuntiare praecipimur: et hoc non paucis auditoribus, sed omnito orbe diffusa; non quia unus aliquis in omnibus possit gentibus evangelizare, sed omnes in omnibus suo