comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttil pompis manibus gandet.
aĩs q pu̾ilibus spectat omĩa Ob¬
lectatur friuol et spe̾ simlãcroꝵ
capitur Nec ponderare secũ unã¬
quãq rẽ pt ut intelligat nich
colend̾ esse qd̾ ocul mortalibus
ceritur qr mortale sit ncce̾ est.

Expanded text:
quod pompis inanibus gaudet, animisque puerilibus spectat omnia? oblectatur frivolis, et specie simulacrorum capitur, nec ponderare secum unamquamque rem potest, ut intelligat nihil colendum esse quod oculis mortalibus cernitur, quia mortale sit necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
clusit. habenda est rõ rei fai¬
liaris qmͣ quid̾ labi sinere flagi¬
ciosũ est. sed ita ut illibalitatis
auaricieqz absit suspicio. posse eĩ
lib̾alitate uti nõ spoliantẽ se pa¬
tͬmoĩo nimnũ est p̾ciu̾e̾ fructus

Expanded text:
sum. Habenda autem ratio est rei familiaris, quam quidem dilabi sinere flagitiosum est, sed ita, ut illiberalitatis avaritiaeque absit suspicio; posse enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio nimirum est pecuniae fructus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sic accipiend̾ est qiͣ sit p̾mĩciatũ
post hͨ hoiẽs centũ .xxᵈ. annos ui¬
uendo nõ tnͣsgredi cũ et pꝰ dilu ͫ
et̾ qͥngentos excessisse inueniamꝰ
Sed intelliᵈ est ħ deu̾ dixisse cũ
ccͣa fine qͥngentoꝵ ãnoꝵ eẽt noe
i. q̃ diingentos octognita uite ã¬
nos ag̾et. quos more suo qͣͭ ͦ ᷤ
qͥppe anuo uite noe stdõ mense
fctm̃ est diluuiũ. Ac sic centũ
dilumo delentur¬

Expanded text:
non sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit post haec homines centum uiginti annos uiuendo non transgredi, cum et post diluuium etiam quingentos excessisse inueniamus; sed intellegendum est hoc Deum dixisse, cum circa finem quingentorum annorum esset Noe, id est quadringentos octoginos ageret, quos more suo Scripturquippe anno uitae Noe, secundo mense factum est diluuium; ac sic centum diluuio delerentur
Abbreviated transcription (Latin):
oiõ oꝑa est ut oĩ gm̾ satiffacere
possimꝰ Sed si res in cõtenciõm
ueniet nniirũ cemistocles est
auctor adhibendus qui cũ con¬
sule̾t᷑ utiũ ne bono uiro pauꝑi
an miꝰ probato diuiti filiã collo¬
caret Ego u̾o inqͥt malo uirũ
qͥ pecciũa egeat ꝙͣ pecciũam que
uiro. Sed corrupti mores depͣua

Expanded text:
omnino opera est, ut omni generi satis facere possimus; sed si res in contentionem veniet, nimirum Themistocles est auctor adhibendus; qui cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam, quae viro. Sed corrupti mores depra
Abbreviated transcription (Latin):
Curaliena comoda ĩtnpimus Cur
demq augem᷑ minium᷑ int̾imus
ꝓpetua suitꝰ. Nmnrũ uide̾ deus uo¬
luit et suis uarus miagimibꝰ tãꝙͣ
sigilla cõfinge̾ qͥbus se oblectaret.
Et nichominꝰ tñ si ita esset cure
hiẽt aiãntes p̾cipueq hoĩem cuiꝰ
imꝑio cũcta subiecit. Qui at̃ dñt

Expanded text:
cur denique augemur minuimur interimus? perpetua successio? nimirum uidere deus uoluit et suis uariis imaginibus tamquam sigilla confingere quibus se oblectaret: et nihilominus tamen, si ita esset, curae haberet animantes praecipueque hominem, cuius imperio cuncta subiecit
Abbreviated transcription (Latin):
tibus aut pecꝰ facilior est h ͨ
post̾ior locupleti p̾ẜtim. sed illa
lacior ac splendidior ac uiro for¬
ti claroq dignior. Eeͣꝙͣ enñ in
utroq mest gratifiᵈ ͥ liberalis
ex untute de promitur. Quidaᵈ.¬

Expanded text:
tibus, aut pecunia. Facilior est haec posterior, locupleti praeserrim; sed illa lautior, ac splendidior et viro forti claro que dignior. 1. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis ex virtute depromitur; la
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ita loq̃bat. Cũ eẽt deus ad exco¬
gitand̾ ꝓuidentissimꝰ ad faciend̃
solertissimꝰ anteꝙͣ or diretur hoc
opꝰ mũdi qm̃ plem et cõsumati boĩ
fons ĩ ipõ erat sic̾ est semꝑ ut ab
eo bonũ tamꝙͣ riuus oriretur lõ¬
geqz proflu̾et produxit similẽ
sui sp̃m̃ qͥ esset uͥtutibus dei p̾ditꝰ
fecit alt̾m in quo indoles dĩie¬
stirpis nõ ꝑmansit. Itaqz suapte
muidia tamꝙͣ ueneno infectus
est et ex bono ad malũ tnͣstendit
suoq arbit᷑o qd illi adeo libm̃ fu¬
erat datũ cõtrariũ sͥ nom̃ adsti¬
uit. unde aꝑꝑpet cũctoꝵ maloꝵ eẽ¬
liuorẽ pͥnͫ Imudit eĩ illi ante¬
cessori suo qͥ deo prĩ ꝑseu̾ando
tũ probatus tũ ec̾ carus est. hc̃
gͦ ex bono ꝑse malũ effectũ ga
deũ deferat. Sxorsus igit .ͫ dẽ
fabritã mũdi illũ pͥmũ et maxͫ
filiũ p̾fecit oꝑi uiniu̾so eo ꝙ sił
et cõsiliatore usus est et artifice
excogitandis ordinãdis ꝑficiẽdis¬

Expanded text:
 errores. Cum esset Deus ad excogitandum providentis simus, ad faciendum solertissimus, antequam ordiretur hoc opus mundi quoniam pleni et consummati boni fons in ipso erat, sicut est semper, ut ab eo bonum tamquam rivus oriretur, longeque proflueret, produxit similem sui spiritum, qui esset virtutibus Dei Patris fecit altstirpis non permansit. itaque suapte inuidia. tamquam ueneno infectus est et ex bono ad malum transcendit suoque arbitrio, quod illi a deo liberum fuerat datum, contrarium sibi nomen a.dsciuit. unde apparet cunctorum malolivorem. Invidit enim illi antecessori suo, qui Deo Patri perseverando, cum probatus, tum etiam charus est. Hunc ergo ex bono per se malum effectum Graeci deum deferat. exorsus igitur deas fabricam mundi illum primum et maximum filium praefecit operi uniuerso eoque simul et consiliatore usus est et artifice in excogitandis ordinandis perficiendis
Abbreviated transcription (Latin):
est qr ꝑ mortlĩtate̾ imbecill est. ꝑ
nbecillitatẽ definite ac modice
ac modo careat ncce̾ est sicut uita
fctõris. Quid gͦ mirũ si facturus
mũdũ deus pͥns mat̾iam deqͣ fa¬
ce̾t p̾parauit et p̾ꝑauit ex eo qd̾ ñ
erat qr nefas est deũ aliũde aliqͥd
mutuare cũ ex ipõ ł in ipo̾ sint

Expanded text:
est, quia per mortalitatem inbecillus est, per inbecillitatem definitae ac modicae ac modo caret, sicut vita factoris. Quid ergo mirum, si facturus mundum Deus, prius materiam de qua faceret praeparavit, et praeparavit ex eo quod non erat? quia nefas est Deum aliunde aliquid mutuari, cum in ipso vel ex ipso sint
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ ipẽ cũ cõnige ac tribꝰ filiis cũ¬
u̾sos montes altissimos oꝑuisset.
gitudo uite cã esset excogitãdoꝵ
maloꝵ paulatim ꝑsinglãs proge¬
mes dñnuit hoĩs etatem. atq in
ce̾tum et xx . ãnos metã collocauit¬

Expanded text:
um conjuge, ac tribus filiis versos montes altissimos operuisset. gitudo vitae causa esset excogitandorum malorum, paulatim per singulas progenies diminuit hominis aetatem, atque in centum et viginti annis meta
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥ factus nõ est et idcto destiũe
alia pt̾. spẽ destrui nõ potest.ꝑma¬
nebit semꝑ in eo qd̾ fuit qr nõ est
aliũde gn̾atus nec ortus. nec na¬
tuutas eius ex aliqͣ re alia pendet
ꝙ̃ illũ mutata dissoluat. Ex seipõ
ut ĩ pͥmo diximꝰ libro. Et ideo tlĩs
est qͣlẽ esse uoluit ĩpassibil ĩmuta¬
bil incorruptus btũs et̾iis¬

Expanded text:
est qui factus non est, et idcirco destruere alia potest, ipse destrui non potest. permanebit semper in eo quod fuit, quia non est aliunde generatus, nec ortus ac natiuitas eius ex aliqua re altera. pendet, quae illum mutata dissoluat. ex se ipso est, ut in primo diximus libro, et ideo talis est qualem esse se uoluit, inpassibilis inmutabilis incorruptus beatus aet
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis ait loquũtur phĩ nec in rebꝰ
ad intelliᵈ. difficillimis offensiõem
religiosaꝵ auriuĩ ꝑtiestũt. Nob̾
at̾ ad ctam reglãm loqͥ fas estn ͤ
uerboꝵ licenͣ. et de rebꝰ q̃ his sigͥ

Expanded text:
uerbis loquuntur philosophi, nec in rebus ad intellegendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne uerborum licentia etiam de re
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem. Quid eĩ potuit in eo racio
moliri qd̾ mĩꝙͣ sumpsit exordiũ
Nã pͥnsꝙͣ fiat aliqͥd aut instiuat ᷑
opꝰ est consilio ut dispom possit
ꝙͣadmod̾ fiat. Nec incipi quicꝙͣ
pt̃ sine prouisione rõnis. Itaq oe

Expanded text:
onem. quid enim potuit in eo ratio moliri quod numquam sumpsit exordium? nam priusquam fiat aliquid aut struatur, opus est consilio, ut disponi possit quemadmodum fiat, nec incipi quicquam potest sine prouisione rationis. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ppliñ fu̾at usurus. Id est ꝙ ille
magr futurꝰ esset doct̾ne dĩ et
celestis archam ad hoiẽs ꝑfe̾ndi¬
qd̾ ipm̃ꝰ pͥmo locutus est. ut per
eũ ad nos loq̃retur et ille uocem
dĩ ac uolũtatẽ reuelaret. Mento
nõ ut̾o sed mente cõteꝑat mex¬
cogitabili quad̾ maiestatis sue
uirtute ac potencia ĩ effigiẽ que
et alios Itẽ spũs suos in anglõs
figuranit. Nrĩ spñs dissolubiles
st̃ qr mortales sumꝰ. dei at̾ spñs
et unuĩt et manet ⁊ senciũt quia

Expanded text:
id est quod ille magister futurus esset doctrinae dei et caelestis arcani ad homines perferendi. ipsum primo locutus est, ut per eum ad nos loqueretur et ille uocem dei ac uoluntatem nobis reuelaret. meritonon utero, sed mente conceperat, inexcogitabili quadam maiestatis suae uirtute ac potentia in effigiem, quae et alios item spiritus suos in angelos figurauit. nostri spiritus dissolubiles sunt, quia mortales sumus, dei autem spiritus et
Abbreviated transcription (Latin):
lrĩs cõp̾hense. Quãtomag̾ dei
uoce̾ credend̾ est et man̾e in et̾nuĩ
et sensu et uirtute comitari qmͣ
de deo prẽ tamꝙͣ riiuus defonte
tradux̾it. Ce si qͥs mirat.᷑ ex deo
deũ prolacoẽ uocis ac spũs potuisse
gn̾ari si sacras uoces ꝓphetaꝵ co

Expanded text:
ris conprehensae: quanto magis dei uocem credendum est et manere in aeternum et sensu ac uirtute comitari, quam de deo patre tamquam riuus de fonte traduxerit! quodsi quis miratur ex deo deum prolatione uocis ac spiritus potuisse generari, si sacras uoces p
Abbreviated transcription (Latin):
UI
carnifices nõ putau̾nt ossa eius
tm modo latus enus ꝑfoderũt. Sic ĩ¬
tegiũ corpꝰ patibulo detractũ est et
seplcro diligent̾ inclusũ. Que oĩa si
idccͥo fitã st̃ ne lesũ ac dñnitum corpꝰ
ad surgend in habile reddetur. proch¬

Expanded text:
ue carnifices non putaverunt, ossa ejus mmodo latus ejus perforaverunt. Sic integrum corpus patibulo detractum est, et sepulcro diligenter inclusum. Quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac diminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
igit ͫ machiãtor constitutorq reꝵ
sic̾ in stdõ libro diximꝰ anteꝙͣ p̾¬
clarũ ħ opꝰ mũdi adoriret ͦ stm̾ et
spm̃ genuit ꝙ̃ filiũ mĩcuparet. Et
q̃is alios postea ĩmu̾ablẽs ꝑ ipm̃
creasset. quos anglõs dicimꝰ hũc
tñ solũ pͥmogenit̃ dĩm noĩs appͭ

Expanded text:
igitur machinator constitutorque rerum, sicuti in secundo libro diximus, antequam praeclarum hoc opus mundi adoriretur, sanctum et tam genuit, quem Filium nuncuparet. Et quamvis alios postea innumerabiles per ipsum creavisset, quos angelos dicimus, hunc tamen solum primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ honestũ milloͦ. silĩtudines ho¬
nesti esse pñt. hͨ eiꝰ offiͣ de qͥbꝰ
his libͣs disputaꝰ media stoici ap¬
pellãt et coĩa st̃ et late patẽt. q̃
et ingẽti boĩtate młti assecũtur
et ꝓgressioe̾ distendi Illd̾ antẽ

Expanded text:
tum honestum nullo modo, similitudines honesti esse possunt. Haec enim officia, de quibus his libris disputamus, media Stoici appellant; ea communia sunt et late patent; quae et ingenii bonitate multi assequuntur et progressione discendi. I
Abbreviated transcription (Latin):
res ht̃ iniqͥt. nã si oĩo ꝓhib̾e̾t ira¬
sti ipẽ qͦd̾ m ͦ rep̾hẽsor opificii
sui fuisset. qr tũ in pͥnͦ irã iecori
hoĩs indidisset si qͥd̾ credit᷑ cam̃
hꝰ cõmocoĩs ĩ huõre fell ꝯtineri.
Nõ gͣ in totũ prohibet irasti qr
is affectus ncc̃iuis datꝰ est. et pro¬
hibet in ira ꝑman̾e. Ira eĩ mor¬
taliũ debet esse mortał. Nã si ma¬
neat ꝯfirmãtur mimicicie ad ꝑ¬
sed tẽꝑauit ut in oĩ castigacoẽ
modũ ac iusticiã ten̾emus. Qui
se qͥtur. Qui placari celeriꝰ p̾cipit
est utiq placabil. Sa eĩ p̾cepit q̃
st̃ iusta et rebus utilia coĩbꝰ Sed
uescit nec facile reg̾e̾ se pt̃ pp̃ fra¬
gilitatẽ intellig̾e̾ debemiꝰ qr cũ sit
et̾nus deus irãq eiꝰ in et̾nũ ma¬

Expanded text:
res se habet. Nam si omnino prohiberet irasci, ipse quodammodo reprehensor opificii sui fuisset, qui a principio iram jecori hominis indidisset: siquidem creditur, causam hujus commotionis in humore fellis contineri. Non igitur in totum prohibet irasci, quia is affectus necessario datus est: sed prohibet in ira permanere. Ira enim mortalium debet esse mortalis; nam si maneat, confirmantur inimicitiae ad psed temperavit: ut in omni castigatione modum ac justitiam teneremus. Qui tur, qui placari celerius praecipit, est utique ipse placabilis: ea enim praecipit quae sunt iusta et rebus utilia communibus.uescit nec facile regere se potest propter fragilitatem, intellegere debemus, quia sit aeternus deus, iram quoque eius in aeternum ma
Abbreviated transcription (Latin):
nõ et̾nas tpm̃ causas et qͦd̾ modo car¬
dinales in dei sapiã ꝯtemplãtur.
sed quord̾ signoꝵ nob̃ ocultor ma¬
iore exꝑiencia mlto plrã ꝙͣ hoiẽs
tabilẽ mod̾ sue uolu̾tatis et facultatis
inserere qd̾ demoĩbus c̾ta rõne ꝑmis¬
siĩ est aliud at̃ in et̾ius atq incõnu¬
tabilibꝰ dĩ legibꝰ q̃ in eius sapiã unuĩt¬

Expanded text:
non aeternas temporum causas et quodam modo cardinales in Dei sapientia contemplantur, sed quorundam signorum nobis occultorum maiore experientia multo plura quam homines ftabilem modum suae uoluntatis et facultatis inserere, quod daemonibus certa ratione permissum est; aliud autem in aeternis adque incommutabilibus Dei legib
Abbreviated transcription (Latin):
st omnes ptãtes ꝙͣnus ab illo
nõ st̃ om̃ uoluĩtates. Ipãm itaq
p̾cipuã dei sũm uolũtatẽ cuiꝰ
potestas insuꝑabilit᷑ ꝓ cũcta por¬
nigit᷑ͦ eos appellare fatũ sic
ꝓbat ᷑ Annei senece st̾ in fallor
due o pareus celsi qr dnãtor
poli. Quocũq placet nuilla pa¬
rendi mora est. Ad sũ piger
fac nolle comitabor gemens
malusq paciar fac̾e̾ qd̾ licuit
bono. ducũt uolentẽ fata no¬
letem trahũt. Sic uiuamꝰ sic
loqͣm᷑. paratos nos muemat.
ille pusillus et degener qͥ obbi¬
ctatur et de ordine male ex¬
stimat et emendare maiuilt¬

Expanded text:
estates, quamuis ab illo non sint omnium uoluntates. Ipsam itaque praecipue Dei summi uoluntatem, cuius potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare fatum sic probatur. Annaei Senecae sunt, nisi fallor, Duc, o parens celsique dominator poli, Quocumque placuit; nulla parendi mora est. Adsum inpiger. Fac nolle, comitabor gemens Maiusque patiar, facere quod licuit bono. Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Sic vivamus, sic loquamur; paratos nos inveniat ille pusillus et degener, qui obluctatur et de ordine mundi male existimat et emendare mavult
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes defendendas dedit maluit
fr̾e sentenciã ꝙͣ pro cota q̃ nuillã
din̾am naturã esse cõtendit. In
libris u̾o de dñi acõẽ ex serpõ aꝑ¬
hoc at̾ totũ facere uidet᷑ ne fa

Expanded text:
tes defendendas dedit, maluit ferre sententiam quam pro Cotta, qui nullam diuinam naturam esse contendit. In libris uero de diuinatione ex se ipso apHoc autem totum facere uidetur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfmaret  negauit p̾stĩam fu¬
turoꝵ. Atq ita dũ unlt face̾
libos facit sacrilegos. Religiosꝰ
fitetur et fide pietatis utrũq
nexa st̃. donec eo ꝑuemat. ut
nich̾ sit in nrã uolũtate. Porro
si est aͥd in nrã uolũtate eisd̾
recuysis gradibus eo ꝑuenit᷑
ut non fit p̾stiã futuroꝵ Nã
ꝑ illa omĩa sie recͣritur. Si est
uolu̾tatis arbitiiũ nõ omĩa fato
fuit. Si nõ oiã fato fuit nõ ÷

Expanded text:
maretur, negauit praescientiam futurorum adque ita, dum uult facere liberos, fecit sacrilegos. Religiosus fitetur et fide pietatis utrumque nexa sunt, donec eo perueniatur, ut nihil sit in nostra uoluntate. Porro si est aliquid in nostra uoluntate, eisdem recursis gradibus eo peruenitur, ut non sit praescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurritur: si est uoluntatis arbitrium, non omnia fato fiunt; si non omnia fato fiunt, non est
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex t̾rens artubꝰ moribũdisq
morbi cupiditatũ et tnoꝵ et le¬
ticie siue tristiẽ. Quibus qͣ tuor l
ꝑturbacoĩbus ut Cicero appellat
ratur exclamãs. O pat̾ ne ali¬
qͣs ad celũ hinc ire putand̾ est.¬
Sublimes aĩas itm̾q ad tarda
uenti corpora Que lucis misis tã
elisss longa dies ꝑfecto tpĩs orbe.
Contretã exemit labẽ purũq re¬
liqͥt etheum sensũ atq aure fr̃¬

Expanded text:
 ex terrenis artubus moribundisque morbi cupiditatum et timorum et laetitiae sive tristitiae: quibus quatuor vel perturbationibus, ut Cicero appellat ratur, exclamans: O pater, anne aliquas ad coelum hinc ire putandum estSublimes animas, iterumque ad tarda reverti Corpora? Quae lucis miseris tam ec longa dies, perfecto temporis orbe, concretam exemit labem, purumque relinquit aetherium sensum atque auraï sim
Abbreviated transcription (Latin):
cione futurã suspicati st̃ corꝑalẽ
int̾ cetera maxiẽ m̃o annoꝵ
mille ꝑmoti st̃ tapꝙͣ oꝑteret
ĩ stĩs eo modo uelut tanti tprĩs
labores ãnoꝵ sex miliũ ex qͦ creatꝰ
est hõ et magm illiꝰ pctĩ m̾ito
in hꝰ mortlĩtatis erũnas deꝑa¬
disi felicitate dimissus est. ut
qm̃ stͥptũ est unus dies apud
dmñ sit̾ nille. et nullẽ anni sic̾
dies unus. sex ãnoꝵ milibus tã¬
ꝙͣ sex diebus impletis seqͣtur uelt
septimꝰ sabbĩ in ũns nille postre¬
surgentibꝰ scĩs. Que opio esset
uttũq tollerabił si aliq̃ delicie
spũales in illo sabbato affute̾ sc̃ĩs
hoc opinatĩ sumꝰ aliqñ. sed cñ eos
qͥ tũc resurrer̾nt dicat̾ ĩmodera¬
tissis carnalibꝰ epulis uacaturos
in qͥbus cibus sit tantꝰ ac potus
ut nõ solũ nullã modestiã tene
carnalibꝰ credi. hn at̾ qui spña¬
les st̾ istos ista credentes chilia¬
bũ eu̾bo expͥmentes nos possuꝰ
miliarios nũcupare. Cos at re¬

Expanded text:
ctionem futuram suspicati sunt corporalem, inter cetera maxime numero annorum mille permoti sunt, tamquam oporteret in sanctis eo modo uelut tanti temporis  sex milium., ex quo creatus est homo et magni illius peccati merito in huius mortalitatis haerumnas de paradisi felicitate dimissus est, ut, quoniam scriptum est: unus dies apud dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus, sex annorum milibus tamquam sex diebus impletis sequatur uelut septimus sabbati in annis mille postresurgentibus sanctis. Quae opinio esset utcumque tolerabilis, si aliquae deliciae spirituales in illo sabbato adfuturae sancthoc opinati fuimus aliquando. Sed cum eos qui tunc resurrexerint, dicant immoderatissimis carnalibus epulis vacaturos, in quibus cibus sit tantus ac potus, ut non solum nullam modestiam teneacarnalibus credi. Hi autem qui spirituales sunt, istos ista credentes Χιλιαrbum e verbo exprimentes, nos possumus Milliarios nuncupare. Eos a
Abbreviated transcription (Latin):
sida̾nd̾ corni aliud ꝑuulũ ortũ
est de medio eoꝵ. Et tria de cor¬
nibꝰ pͥmis enulsa st̃ a facie eius
Et ecce olĩ qͣiͣ oclĩ hoĩs erat̾ in
cornu isto et os loquẽs ingẽtia.

Expanded text:
 cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia.
Abbreviated transcription (Latin):
post hͨ. deus hoiẽm qua exposiu
rõne gn̾atũ posuit in ꝑadiso id
est in orto fecũdissiõ et amenissiõ
quẽ in ꝑtibus orientis om̃iꝰ gñe
ligm arboꝵq ꝯsenit. ut ex eaꝵ
uarus fructibus alẽtur exꝑsq
onĩ laboꝵ deo prĩ sũma deuocoẽ
ẜuiret. Tũc dedit c̾ta mandata
q̃ si obẜ̾uasset inmortalis manet
si tñscendisset morte affice̾tur.
Id at p̾ceptũ fuit ut ex arbore
una q̃ fuerat in medio ꝑadisi ñ
gustaret in qͣ posuerat intelli ͫ
bom et mali. Tũc cãtor ille
iiudẽs oꝑibꝰ dĩ om̃s fallacias
et caliditates suas ad deiciend̾
hominẽ intendit.¬

Expanded text:
Post haec Deus hominem, qua exposuri ratione generatum, posuit in paradiso , id est, in horto foecundissimo, et amoenissimo: quem in partibus Orientis omni genere ligni arborumque consevit, ut ex earum variis fructibus aleretur, expersque omnium laborum deo patri summa deuotione seruiret. tum dedit ei certa mandata, quae si obseruasset, inmortalis maneret, si transcendisset, morte adficeretur. id autem praeceptum fuit, ut ex arbore una quae fuerat in medio Paradiso non gustaret, in qua posuerat intellegentiam boni ac mali. tum criminator ille inuidens operibus dei omnes fallacias et calliditates suas ad deiciendum hominem intendit
Abbreviated transcription (Latin):
illã salutẽq corꝑis quoꝵ amissi¬
onẽ minabat ᷑ tẽpestatis ĩmami¬
tas nõ esse boͣ q̃ illos qͥbꝰ messẽt
fac̾ent bonos sic̾ facit iustĩa. Qͥ
at̾ auit̃ ea nec bona appellanda
eẽ sed to̾moda uboꝵ certamĩ nõ
reꝵ exañ deputand̾ est. Qͥd eĩ
int̾est utrũ apcius bona uotent
an comoda comoda dũ tñ ne his
tetitus pallestat et palleat ea
comodoꝵ ꝑitulis ad flagiciũ
retme nõ possint male se di¬
tũt hoc amictere qͥbꝰ nat᷑a᷑ cor¬
poris salua et nicolumis hr̃
ꝙͣ illa cõmitẽ qͥbus iusticia
uiolet᷑ Ita mene ubi fixa est¬
ista sentẽtia nõ illas ꝑturbacoẽs
et̃ si accidũt in fĩoribus aĩ ꝑtibus
ii se cõtra rõnem uale̾ ꝑmictit qͣn¬

Expanded text:
oris, quorum amissionem minabatur tempestatis inmanitas, non esse bona, quae illos quibus inessent facerent bonos, sicut facit iustitia. Quod autem aiunt ea nec bona appellanda esse, sed commoda: uerborum certamini, non rerum examini deputandum est. Quid enim interest, utrum an commoda, dum tamen ne hiis teticus pavescat et palleat, eacommodorum periculis ad flagicium retinere non possint, malle se dicunt haec amittere, quibus natura corporis salua et incolumis habetur, quam illa committere, quibus iustitia uiolatur. Ita mens, ubi fixa estista sententia, nullas perturbationes, etiamsi accidunt inferioribus animi partibus, in se co
Abbreviated transcription (Latin):
insamat qd̾ est t̾rene fraglĩta¬
tis. Irã eĩ ꝯmocionẽ mentis ẽẽ
pestas qͥ tantos excitat fluctus ut
statũ mẽtis ĩmutet ardestat᷑ ocłĩ
obstremat liugͣ titubet. dẽtes cõ¬
crepent. alt̾ius uultũ maculet
nc̃ suffusus rubor. nc̃ pallor al¬
bestẽs ꝙͣtomag̾ deũ nõ deceat tã
feda mutacõ. Et si hõ qͥ hẽat im¬
ꝑiũ et ptãtem late noceat ꝑ iram
sanguĩem fũdat. urbes sb̃uertat.
pplõs deleat. prouĩcias ad solitu¬
dinẽ redigat. ꝙͣto mag̾ deũ qui
ꝑditurũ fuisse uniu̾sa credibile sit
si naste̾tur. Abesse igit ͫ ab eo tã
magnũ tã ꝑiclõsũ malũ oport̾e̾
Et si absit ab eo ira et cõcitacio
qr et deformis et noxia est. nec
cuiꝙͣ malefaciat inth̾ aliud srest¬

Expanded text:
insaniat, quod est terrenae fragilitatis. Iram enim, commotionem mentis esse eva tempestas tantos excitet fluctus, ut statum mentis immutet, ardescant oculi, os tremat, lingua titubet, dentes concrepent, alternis vultum maculet nunc suffusus rubor, nunc pallor albescens: quanto magis Deum non deceat tam foeda mutatio? Et si homo, qui habet imperium ac potestatem, late noceat per iram, sanguinem fundat, urbes subvertat, populos deleat, provincias ad solitudinem redigat; quanto magis Deum, qui perditurum fuisse uniuersa credibile sit, si irasceretur? abesse igitur ab eo tam magnum, tam perniciosum malum oportere. et si absit ab eo ira et concitatio, quia et deformis et noxia est, nec cuiquam male faciat, nihil aliud s
Abbreviated transcription (Latin):
ne phs̃ aĩo turbaret᷑ Deinde tẽpe¬
state tnͣsacta mox ut securitas p̾¬
buit colloq̃di ł eciã gariendi locũ
quid̾ exhis quos nais illa cõ¬
portabat diues lurx᷑iosus asiaticl̃
set atqr palluisset cũ ipe̾ mãsisset
intrepidus ĩ eoqd̾ impẽdebat exi¬
cio At ille aristippi socratici m̃sũ
ꝓtulit. qui cũ in re silĩ ead̾ u̾ba
ab hoĩe silĩ audisset. Respondit
illũ pro aiã neqͥssum nebulonis
mñto nõ fuisse solicitũ. se atꝰ proa¬
nstippi aĩa tim̃e debuisse. hac illo
diuite resporsione depulso postea
qͥnã illa rõ esset pauoris sui. Qͥ
ut doc̾et hominẽ stiendi studio no¬
uit̾ accẽsũ protlit statim de sarti¬
nula sua stoici Epitecti libiũ ĩ qͦ
ea stͥpta essent q̃ congruerẽt decie¬
tis zenonis et crisippi quos fuisse
stoitoꝵ pͥncipes nomimꝰ in eoli ͦ
se legisse d ͭ A. Gelius hec stoitis
platuisse ꝙ annim bisa q̃ appellãt
fantasias. nec ĩ ptãte est utrũ ⁊

Expanded text:
phus animo turbaretur. Deinde tempestate transacta mox ut securitas praebuit conloquendi uel etiam garriendi locum, quidam ex his, quos nauis illa portabat, diues luxuriosus Asiaticus set adque palluisset, cum ipse mansisset intrepidus in eo quod inpendebat exitio. At ille Aristippi Socratici responsum rettulit, qui cum in re simili eadem uerba ab homine simili audisset, respondit illum pro anima nequissimi nebulonis merito non fuisse sollicitum, se autem pro Aristippi anima timere debuisse. Hac illo diuite responsione depulso postea enam illa ratio esset pauoris sui. Qui ut doceret hominem sciendi studio nauiter accensum, protulit statim de sarcinula sua Stoici Epicteti librum, in quo ea scripta essent, quae congruerent decretis Zenonis et Chrysippi, quos fuisse Stoicorum principes nouimus. In eo libro se legisse dicit A. Gellius hoc Stoicis placuisse, quod animi uisa, quas appellant phantasias, nec in potestate est utrum et
Abbreviated transcription (Latin):
bus aduersus platonicos seu ꝑi¬
pateticos certare cõmncit. qm̃
quid̾ stoici nolũt bona appellare
sed comoda corporis ea q̃ st̃ ext̾na
eoꝙ ullm̃ bonũ uolũt esse hoĩs
p̾ter untutẽ tamꝙͣ artẽ bñ uiuẽ
tutis qua recte uiuitur ꝑua et
exigna. Ex quo fit ut ab utrq¬
quomõlibet uotentur seu bona seu
comoda pari tñ existimacõe pensẽt .
Nec in hac qõne stoiti delectentur
n nouitate u̾boꝵ. uidetur gͦ mͥ

Expanded text:
bus aduersus Platonicos seu Peripateticos certare conuincit; quando quidem Stoici nolunt bona appellare, sed commoda corporis et externa, eo quod nullum bonum uolunt esse hominis praeter uirtutem, tamquam artem bene uiuetutis, qua recte uiuitur, parua et exigua. Ex quo fit, ut ab utrisquodlibet uocentur, seu bona seu commoda, pari tamen aestimatione pensentur, nec in hac quaestione Stoici delectentur nisi nouitate uerborum. Videtu
Abbreviated transcription (Latin):
statim dissipari. alii du ꝑmanere
alni semꝑ. Quid sit porro ip̃e amin
aut ubi aut unde magna dissenͦ
ahis nec cor ipm esse anñ placet
alii in corde alii in t̾ebro dix̾unt

Expanded text:
statim dissipari, alii diu permanere, alii semper. quid sit porro ipse animus aut uis nec cor ipsum placet imum, sed alii in corde, alii in cerebro dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut pitagoras philoniti oẽqz
platonici et origenes putant.
ĩ thesauro hẽant᷑ dĩ olim cõdite
ut qͥd̾ ecc̃astici stulta ꝑsuasioe cõ¬
fidũt. An cotidie fiãt adõ̾ et mi¬
t̾tulianꝰ apolmaris et maxiã
ꝑs occidental autumãt ut quoͦ cor¬
pus ex corꝑe. sic aĩa nastat᷑ͣ ex
aĩa et silĩ cũ britis aĩalibꝰ cõ¬

Expanded text:
sit, ut Pythagoras philosophus, omnesque Platonici, et Origenes putant; in thesauro habeantur Dei, olim conditae, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt; an quotidie a Deo fiant, et miTertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus con
Abbreviated transcription (Latin):
et onni mr̃tirũ basilicas ingredim᷑
tociens i doloꝵ templa uen̾amur.
Accensi q ante tumulos eoꝵ terei
idolat̾e in signia st̃. Si prohonore
unguentũ. sed uoce dñ correpti st̃.
Neqz enĩ xpus indigebat ungnen to
neqr mrtires lu̾e cereoꝵ. et tñ illa
mentis eius recipit ᷑ Et quicũq ac

Expanded text:
et omnium martyrum basilicas ingredimur, totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? unguentum; sed Domini voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mentis ejus r
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in fidibus ex tensione ner¬
noꝵ effici concordẽ sonẽ atqr can¬
tũ que musici armoniã uocant.
ita in corporibꝰ ex cõpage uisterũ
ac uigore menbroꝵ uim senciẽdi
existe. hic ab artifitõ suo inqͥt Ci¬
qd qͣle esset erat młto ante dctm̃.
et ex planatũ a plõne. Hanc dice¬

Expanded text:
sicut in fidibus ex intentione neruorum effici , concordem sonum atque cantum, quem musici harmoniam uocant, ita in corporibus ex conpage uiscerum ac uigore membrorum uim sentiendi exsistele esset erat multo ante et dictum et explanatum a Platone». Non i
Abbreviated transcription (Latin):
ut si aiã suꝑan̾it q̃ orit᷑ ex deo sit
ĩmortal et in ꝓpetua hice u̾setur.
Si at̾ corpus uicerit amma̾q di¬
cto̾m sue sb̃iec̾it sit in tenebris
sẽpit̾is et in morte. Excusau̾is

Expanded text:
ut si anima superauerit quae oritur ex deo, sit inmortalis et in perpetua luce uersetur, si autem corpus uicerit animam dicionique subiecerit, sit in tenebris sempiternis et in morte. cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ego nã menĩ troiam tpr̃e belli
pantoides en forbus eram cui
pectore condã. hesit madu̾so gͣ¬
ius hasta minoris atride. Cogiu
cli peũ leue gestannã nr̃e. Nuꝑ
ab antheis templo uinoms in

Expanded text:
ego nam memini Troiani tempore belli Panthoides Euphorbus eram, cui pectore quondam haesit in adverso gravis hasta minoris Atridae: cognovi clipeum, laevae gestamina nostrae, nuper Abanteis templo Iunonis in
Abbreviated transcription (Latin):
ingratus est grẽ nec tollit li¬
berum arbitriũ. Qui eñ adiuua¬
et adiuiat nos ad faciend̾ n¬
Non quid̾ recte uiuere ex nob̃
qua nos ab illo adiuuãdos esse

Expanded text:
ingratus est gratiae, nec tollit liberum arbitrium. Qui enim adjuvaet adjuvat ad faciendam jum recte uiuere nobis it. qua nos ab illo adiuuandos esse
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cum possit deus semꝑ spiritibꝰ si
suis ĩmortlĩbꝰ innu̾ablẽs mãs ꝓ¬
creare sic̾ anglõs genuit q̃ͥbꝰ mmor¬
tlĩtas sine ullo malori ꝑiculo et
metu cõstat excogitauit tñ inentͣ¬
rablẽ opꝰ ꝙͣadmod̾ infmitã młti¬

Expanded text:
. Cum posset semper spiritibus suis immortalibus innumerabiles animas procreare, sicut angelos genuit, quibus immortalitas sine ullo malorum periculo ac metu constat; excogitavit tamen inenarrabile opus, quemadmodum infinitam multi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ omi celũ et in sublinie su¬
spendit. ꝙ ẽẽt sedes ipiũs dei
cõditoris Deide t̾rã fũdauit
ac subdidit celo. Quã homo cũ
cet̾is aĩaliũ gn̾ibus incole̾t. uolił.
mũ u̾o hĩtaculũ distinxit laus
liũbus et implenit sole s. et luã.
orbe fulgenti. et astroꝵ mican¬
tiũ splendẽtibꝰ signis adornauit

Expanded text:
primum omnium caelum et in sublime suspendit, quod esset sedes ipsius dei conditoris. deinde terram fundauit ac subdidit caelo, quam homo cum ceteris animalium generibus incoleret. eam uoluit um uero habitaculum distinxit claris luminibus et inpleuit, sole scilicet et lunae orbe fulgenti et astrorum micantium splendentibus signis adornauit.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in fidibus ex tensione ner¬
noꝵ effici concordẽ sonẽ atqr can¬
tũ que musici armoniã uocant.
ita in corporibꝰ ex cõpage uisterũ
ac uigore menbroꝵ uim senciẽdi
existe. hic ab artifitõ suo inqͥt Ci¬
qd qͣle esset erat młto ante dctm̃.
et ex planatũ a plõne. Hanc dice¬
Senẽ enĩ quẽpiã a dencalione
qz omnẽ ea qua uel agamꝰ q̃d ł
ita figutatũ ut temꝑacõẽ nat᷑e᷑ ui¬

Expanded text:
sicut in fidibus ex intentione neruorum effici , concordem sonum atque cantum, quem musici harmoniam uocant, ita in corporibus ex conpage uiscerum ac uigore membrorum uim sentiendi exsistele esset erat multo ante et dictum et explanatum a Platone. Xenocsenem, quem ait a Deucalione ue omnem eam, qua vel agamus quid vel ita figuratum ut temperatione naturae vi
Abbreviated transcription (Latin):
colebannis idola ut̾ deu̾ coleremon
ui de am᷑. uen̾ari. Illd̾̃ fiebat᷑ idolis
et idcͥo detestand̾ est hoc fit mrti¬
ribus et idcͥo recipiend᷑ est. Ulam
et absq mitirũ reliqͥis ꝑ totas
orientis ecc̃as qnꝰ legend̃ est emͣngͫ
accẽdunt᷑ lũaria iam sobẽiutilãte.
nõ utiq ad effugand̾ tenẽbras

Expanded text:
colebamus idola, nunc Deum colere non  honore venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tene
Abbreviated transcription (Latin):
parte ammnꝰ illic est unde destẽdit
Qad mod̾ radii solis cõtingut qͥd̾
t̾ram. sed ibi st̃ unde mictuntur
Sic aĩꝰ magnus ac sacer est in
hoc dimissus ut ꝓpius qͥd dĩa
h̾e̾t origini sue. Et eplã. Puto¬

Expanded text:
parte illic est, unde descendit. Quemadmodum radii solis contingunt quidem terram, sed ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac sacer et in hoc demissus, ut propius divina haeret origini suae;
Abbreviated transcription (Latin):
religionis professio mlto melior
utilior głiosior pntanda est ꝙͣ iͣ
oratoria in q̃ diu u̾satus nõ ad
uirtutẽ sed plane ad argutã ma¬
liciã iuenes erudiebat. Post pau

Expanded text:
religionem. Quae professio multo melior, utilior, gloriosior putanda est, quam illa oratoria, in qua diu versati, non ad virtutem, sed plane ad argutam malitiam juvenes erudiebamus. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
opmemͣ. destatu et qͣlitate urbͣ
illius q̃ nob̾ rebꝰ om̃bꝰ p̾ter nͫ¬
est ignota. u̾i̾silẽ est in plano
sitã lapideis memis edificus
cblimibꝰ uns plibꝰ magnficis
ornatis q delubus. Destubamꝰ
nabũtur młto disparia ꝙͣ nos
opmati sumꝰ. Qͥd gͦ eut ex
oĩbus certius fortasse nicħ¬
Um̃n nõ opus est longe poĩta
amia. songũ est id qͦ. Dicamꝰ
int᷑poĩto uno ꝑiete qͥd fiat Nlc̃õ
pt̾ id stire ñ qui audient aut
uiderit. Nullus igitꝰ audet
iddicere qr nõ statim uerbis
id̾ faciunt astronoii qͥ disputãt

Expanded text:
opinemur de statu et qualitate urbis opinemur de statu et qualitate urbis illius quae nobis rebus omnibus praeter nomen ignota est. ueri simile est in plano sitam, lapideis moenibus, aedificiis sublimibus, uiis pluribus, magnificis ornatisque delubris. describamus nabuntur multo disparia quam nos opinati sumus. quid ergo ex omnibus erit uerius? fortasse nium non opus est longe posita ia. longum est id quoque. dicamus interposito uno pariete quid fiat: nemo id potest scire nisi qui audierit aut uiderit. nullus igitur audet id dicere, quia statim non uerbis, idem faciunt philosophi, qui disputant
Abbreviated transcription (Latin):
uiri et dicet stire uelle sol utrũ¬
ne tantus ꝙ̃tus uidetur. an mł¬
tis ꝑtibus maior sit ꝙͣ om̃is h ͨ
t̾ra Item lũa globosa sit an cõ¬
taua. et stelle utrũ ne adheant
celo an ꝑ aerẽ libero cursu ferãt᷑
Celũ ipm̃ qua magnitudine qͣ
mati̾a constet. utiũ qͥetũ sit ⁊
mmoblẽ an incrediblĩ celentate
uoluat᷑ Quãta sit t̾re trassitudo
aut qͥbus fundam̃tis librata
est profecto q̃le si disfiere ueliniꝰ
qͣlem esse arbit᷑ͣm᷑. cuiꝰpiã remo¬
tissiẽ gentis urbe̾ amplissimã¬
qm̃ nũꝙͣ uidimꝰ cuiꝰ nichil aliud
ꝙͣ nom̃ auduumꝰ Si nob̾ in ea
re stienciã uendicemꝰ q̃ nõ pt̾ sciri
nõne insanire ui dem᷑ qͥ affirre¬
id audeamꝰ in qͦ reui̾ci possimus.
Qnͣto magis que nͣalia q̃ stiri
ab hor̃e non pñt si stire se putãt
furiosi demĩtesq st̃ iudicandi
Recte gͦ socrates et eũ secuti acha¬
demici scĩam sustulerũt q̃ non
deamꝰ ad suꝑius illd̾ exẽplũ et

Expanded text:
uirere aut scire uelle sol utrumne tantus quantus uidetur an multis partibus maior sit quam omnis haec terra, item luna globosa sit an concaua et stellae utrumne adhaereant caelo an per aerem libero cursu ferantur, caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constet, utrum quietum sit et immobile an incredibili celeritate uoluatur, quanta sit terrae crassitudo aut quibus fundamentis librata est profecto, quale si disserere uelimus, qualem esse arbitremur cuiuspiam remotissimae gentis urbem, quam numquam uidimus cuiusque nihil aliut quam nomen audiuimus. si nobis in ea re scientiam uindnonne insanire videamur, qui id affirmare audeamus, in quo revinci possimus? Quanto magis, qui naturalia, quae sciri ab homine non possunt, scire se putant, furiosi dementesque sunt judicandi. Recte ergo Socrates, et eum secuti Academici scientiam sustulerunt, quae non deamus ad superius illud exemplum. age,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͥt hec u̾ba. lucretius oblitus qͥd
asẜeret et qd dogna funde̾t hos
uersus posuit Cedit it retro det̾i
qd fuit ante in t̾ram. Sed qd̾ iis¬
sũ est ex ethene oris. id rursũ
celi celestia tẽpla receptat᷑. qd̾ eiꝰ

Expanded text:
e idem Lucretius oblitus quid adsereret et quod dogma defenderet, hos uersus posuit: cedit item retro, de terra quod fuit ante, in terram, sed quod missum est ex aetheris oris, id rursum caeli fulgentia te
Abbreviated transcription (Latin):
memiores suꝑa ut cõnexa renisãt
rrsus et mapiãt in corpora
dogiate dixisse landatur Ita q̃p¬
pe aĩas mortaliũ. nec in sus cor¬
poubꝰ semꝑ esse posse existimaͭ.
sed mortis ncc̃itate dissolui nec
sine corporibꝰ durare ꝑpetuo. sed
altriãtibꝰ uicibꝰ indesinent᷑ ui¬
uos ex mortus. et ex uius mor¬
tuos fi putat. ut acet̾is hoĩb ĩ
hoc uideant ᷑ diffre sapientes.
ꝙ post mortẽ ferũtm ad fidera
ut aliꝙͣto diucius in astro sͥ cõ¬
giuo quisq requiestat. Atqr inde
ruirsus mis̾e pͥstine oblitus
cupiditate hũdi corpus uictus
redeat ad labores erũpnasqz mor¬
taliũ. Illi u̾o qui stultã dux̾ñt
uitã ad corꝑa suis m̾itis dedita
siue hoñ siuebestiaꝵ deprox ͦ
O non solũ ab hũanis ammis
remonisse corpora bestiaꝵ u̾m
etiã sapiẽtum aĩas ĩta uoluisse
decorporeis nexibus lib̾ari tra¬
ditum hr̃ ut corpus omne fu¬
gientes bte apud patrẽ sine fine
teneãtur. Itaq ne axpõ ipẽ por

Expanded text:
ores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora dogmate dixisse laudatur. Ita quippe animas mortalium, nec in suis corporibus semper esse posse existimat, sed mortis necessitate dissolvi; nec sine corporibus durare perpetuo, sed alternantibus vicibus indesinenter vivos ex mortuis, et ex vivis mortuos fieri putat: ut a caeteris hominibus hoc videantur differre sapientes, quod post mortem ferantur ad sidera, ut aliquanto diutius in astro sibi congruo quisque requiescat adque inde rursus miseriae pristinae oblitus et cupiditate habendi corporis uictus redeat ad labores aerumnasque mortalium; illi uero, qui stultam duxerint uitam, ad corpora suis meritis debita siue hominum siue bestiarum de proximo  non solum ab humanis animis removisse corpora bestiarum, verum etiam sapientium animas ita voluisse de corporeis nexibus liberari, ut corpus omne fugientes beatae apud Patrem sine fine teneantur. Itaque ne a
Abbreviated transcription (Latin):
illa uidit umꝙͣ quis seusit quis
audiuit An solus lenapus oculos
hũit solus mentẽ. plane solus
omĩcecus et excors fuit qui ea
loq̃retur. q̃ nec egtr quisꝙͣ delirare
uec dormiẽs sõmare posset. Epi
curus et alexand̾ Aristotił uetustis
simus int̾pres młtiq abi ammã
ex mͣ᷑. illa qmͣ pͥmã nominãt nasti
eaqr demqz cũ corpore int̾re cre

Expanded text:
illa uidit umquam? quis sensit? quis audiuit? an solus Leucippus oculos habuit? solus mentem? qui profecto solus omnium caecus et excors fuit, qui ea loqueretur quae nec aeger quisquam delirare nec dormiens posseilla uidit umquam? quis sensit? quis audiuit? an solus Leucippus oculos habuit? solus mentem? qui profecto solus omnium caecus et excors fuit, qui ea loqueretur quae nec aeger quisquam delirare
Abbreviated transcription (Latin):
instructꝰ abstin̾e aĩalibꝰ cepi. et
anuo ꝑacto non hñ facilis erat
mͥ consuetudo sed dulcis. Agita¬
die affmau̾im an fuerit. Patre
mͥ ut incꝑem melius cenare ꝑ¬

Expanded text:
instinctus abstinere animalibus coepi, et anno peracto non tantum facilis erat mihi consuetudo, sed dulcis. Agitadie adfirmaverim, an fuerit. Quaemihi, ut inciperem melius cenare, p
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ puto int̾ latinos Tertulli¬
anũ sensisse ł lactenciũ fortassis
et alios nõ nillos. Aln asẜunt
ꝙ formatis in uto corꝑibus deus
cotidie faciat aĩas et infrndat.
iu dicio suo dispenset in corpore.
hoc sentit origenes et nõnulli a

Expanded text:
Quod puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. Alii asserunt, quod formatis in utero corporibus, Deus quotidie faciat animas et infundat: judicio suo dispenset in corpore. Hoc sentit et Origenes, et nonnulli a
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ honorẽ p̃bent h̾temodi
hoiẽs bt̃issimis mr̃tiribꝰ quos pu¬
tant de uilisẜimis cereolis illustrã¬
dos. Quos agnus qui est in medio
thiomi cũ oni fulgore marestatis

Expanded text:
Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt deo lumĩa uelut in tenebs
agenti. E si suspicari aut ꝑci¬
pere. uõ possent q̃ sut bona illa
celestia quoꝵ magͥtudinẽ t̾reno ad¬
huc corpore obuoluti caꝑe nõ possumꝰ
iã se cũ hiis officis manibus stul¬
tissimos eẽ cognostãt. uel si cel este
lumꝰ qd̾ dicinsꝰ solẽ cõtemplaii uelint
iã sentiat᷑ ꝙ nõ indigeat lut̾nis
eor deus qui ipe in usũ hoĩs tam
clarã tam candidã luce̾ dedit. Et
mẽtis sue cõpos putandꝰ est qui au¬
ctori et datori et datori luĩs candelar
aut cereor lum offert pro munere
nõ fuidũ sed ut ait poeta liquid̾
clarũ mentis stilicet.¬

Expanded text:
dunt lumina uelut in tenebris agenti. quodsi suspicari aut percipere animo possint quae sint bona illa caelestia, quorum magnitudinem terreno adhuc corpore obuoluti sensu capere non possumus, iam se cum his officiis inanibus stultissimos esse cognoscant, uel si caeleste lumen quod dicimus solem contemplari nelint, iam sentiant quam non indigeat lucernis eorum deus, qui ipse in usum hominis tam claram, tam candidam lucem dedit. etmentis suae compos putandus est qui auctori et datori luminis candelarum aut cerarum lumen offert pro munere? non fumidum, sed, ut ait poeta, liquidum atque clarum, mentis scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
Tam putide et cõfuse loqͣ. ut plꝰ
ego in rep̾hendendo laborẽ ꝙͣ ille
sẽtentias. Et ĩ fine cõcludẽs sin¬
gula inqͣt et legisse me nõ ne¬
gro et adhuc ignorare cõfiteor
neadẽ putes. qͥ oiã inc̾ta ꝓmĩci¬
ant licet᷑ illos suꝑet cautoẽ. Illi

Expanded text:
Tam putide et confuse loquitur, ut plus ego in reprehendendo laborem, quam ille sententias, et in fine concludens: « Singula, inquit, me legisse non nego, et adhuc ignorare cofiteor. » neadem putes, qui omnia incerta pronuntiant, licet et illos superet cautione. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uno eod̾q tprẽ et cũ a plĩs qͣ¬
dra gnita diebꝰ et cũ anglĩs et ĩ
patre. et in extremis fimbꝰ ma¬
ris erat. In om̃ibus lotis u̾saba᷑.
cũ Thoma in nidia. cũ petro ro¬
me. cũ paulo in illirico. cũ Tito
in creta. cũ Andrea in achaia. cũ
singul cũctisq regiomibꝰ nõ¬

Expanded text:
 uno eodemque tempore et cum apostolis quadraginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singulis cunctisque regionib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuosd̾ ꝙ ex ill qui dictist̾ ange¬
li dei et ex mlieribꝰ qͣs amau̾nt
nõ qͣiͣ hoĩes gn̾is nrĩ sed gigã¬
ita fuisse anglõs dei ut hoiẽs
non essent ut quid̃ putant s
hoĩes proculdubio fuisse script᷑a
ipã sine ulla ambiguitate de¬
clarat. Cũ enĩ p̾missũ esset ꝙ
uidentes angli dei filias hom̃n

Expanded text:
quosdam, quod ex illis, qui dicti sunt angeli Dei, et ex mulieribus, quas amauerunt, non quasi homines generis nostri, sed giganita fuisse angelos Dei, ut homines non essent, sicut quidam putant, sed homines procul dubio fuisse, Scriptura ipsa sine ulla ambiguitate declarat. Cum enim praemissum esset, quod videntes angeli Dei filias homin
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tam᷑. Cũ gͦ mu̾s hom̃ĩ cepisset
increst̾e prouidẽs deus ne fraudibꝰ
sit anglõs ad tutelã cultũq gn̾is
hũam. Quibꝰ p̾cepit ante oiã ne
t̾re contagione maclãti sbẽ celestis¬

Expanded text:
reuertamur. Cum ergo numerus hominum coepisset increscere, prouidens deus ne fraudibus isit angelos ad tutelam cultumque generis humani: quibus praecepit ante omnia, ne terrae contagione maculati subst
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ solũ uider u̾m ec̾ tangi
possent ead u̾issima stͥpt᷑a testat᷑
Et qm̃ creb̾rima fama est młti¬
qz se exꝑtos uel ab eis qui exꝑti
essent quoꝵ fide dubitand̾ nõ
est audisse ꝯfmãt. Siluanos
et fauno quos uolgo ncubos
uocant improbos sepe extitisse
mlieribꝰ et eaꝵ appetisse et ꝑe¬
gisse contubitũ. Et quosd̾ demo¬
nes quos gallidusios uocant¬

Expanded text:
ut non solum uideri, uerum etiam tangi possent, eadem ueracissima scriptura testatur. Et quoniam creberrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Ga
Abbreviated transcription (Latin):
sine eloꝙ̃cia defendi possit. ut est
amltis sepe defensa tñ claritate
et intore ẜ̾monis illustranda et
cus in aiõs influat. et ui sua ĩ¬
structa et luce orõnis ornata. In¬
in pͥmis cã est inqͥt cur apd̾ sapi¬
entes et doctos et pͥncipes hꝰ sclĩ
st loquti. Cõtempmĩtur itaq ab
his qui nich̃ audire ł leg̾e̾ ñ expo¬
litũ uel differtũ uolũt nec quicꝙͣ ĩ¬
diore simõe młcet. Illa uo q̃ sordida
uident ᷑ amilia mepta uulgaria
existimãtur Adeo nich̾ u̾m putãt᷑
credũt gͦ dĩnis qr fuco carent. S
ne illis quid̾̃ qui ea int̾p̾tantur.
qr st̃ et ipĩ aut oĩo iudes aut c̾e
parũ docti. Nã ut plene sint elo¬
p̃tes ꝑraro cõtingit cuiꝰ rei causa
in aꝑto est. Eloquencia emꝰ selõ
ẜuit pplõ se iactare et in rebus
plac̾e gestit. Si quidͥ u̾itatẽ se¬
pius expug̾re conatur. ut uiam
suã monstret. Opes expetit. ho¬
nores concupistit. sũmũ demq
gradũ dignitatis expostit. Gͦ

Expanded text:
sine eloquentia defendi, ut est a multis saepe defensa, tamen claritate ac nitore sermonis inlustranda et tius in animos influat et ui sua instructa et luce orationis ornata. in primis causa est, cur apud sapientes, et doctos, et principes hujus saeculi sunt locuti. Contemnuntur itaque ab iis, qui nihil audire, vel legere, nisi expolitum ac disertum diore sono mulcet, illa uero quae sordida uidentur, anilia. inepta uulgaria existimantur. adeo nihil uerum putant credunt ergo diuinis, quia fuco carent, sed ne illis quidem qui ea interpretantur, quia sunt et ipsi aut omnino rudes aut certe parum docti. nam ut plane sint eloquentes, perraro contingit: cuius rei causa in aperto est. eloquentia enim saeculo seruit, populo se iactare et in rebus malis placere gestit, siquidem ueritatem saepius expugnare conatur, ut uim suam monstret: opes expetit, honores concupiscit, summum denique gradum dignitatis exposcit. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
fieri hũanitatis iure postu lamꝰ
net ꝙͣ uiiuersa cognou̾it. Nam¬
et si saculegis et proditoribꝰ et
ueneficis ptãs defendẽdi sui datͣ
nec p̾dãnari quẽꝙ̃ incognita
cã licet. nõ iiuste pet̾e̾ uidem᷑ .
ut si qͥs erit ille qui inciderit ĩ
hec. si leget ꝑlegat. si audiet
sentenciã differat in extremũ¬

Expanded text:
est humanitatis iure postulamus, quam uniuersa cognouerit. nam si sacrilegis et proditoribus et ueneficis potestas defendendi sui datur nec praedamnari quemquam incognita causa licet, non iniuste petere uidemur, ut si quis erit ille qui inciderit in haec, si leget, perlegat, si audiet, sententiam differat in extremu
Abbreviated transcription (Latin):
retrahãt gͦ se horẽs aberroribus
et abiectis religiomibus pͣnis pa
nec uirtus estimari pt̃. nec magͥ¬
tudo ꝑspici nec pͥncipiũ compre¬
hendi. Cum ad illũ mentis hũane
intencio et acum̃ et memoͣ ꝑuem̾t.¬
ad ultenus quo progredi possit¬
Ueruĩ qr fieri nõ pt̃ qͥn id qd̾ sit
aliquꝰ esse ceꝑit. consequẽs est ut
acutus in exhortacoĩbus suis ui¬
dit. Nos inqͥt aliũde pendemus.
alius nos instruit. deus autem¬
ipẽ se fecit.¬

Expanded text:
retrahant ergo se homines ab erroribus et abiectis religionibus prauis panec uirtus aestimari potest nec magnitudo perspici nec principium conprehendi. cum ad illum mentis humanae intentio et acumen et memoaliquid ulterius quo progredi possitquia fieri non potest, quin id quod sit, aliquando esse coeperit, consequens est, utacutus in Exhortationibus uidit. nos inquit aliunde pendemus. alius instruxit: deus ipse se fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad mimitabilẽ sbãm q̃ deus est
engant intencionẽ. Sed mortlĩ¬
tatis oñe p̾g̃nati cũ et uidĩ uo¬
lũt stire qd nestiũt. et qd̾ uolunt
stire non pñt. p̾sumptiones o pĩo¬
nũ suaꝵ audatius affmando in¬
terudũt sibimet intelli ͤ uias
magis eligentes sentenciã suã
non corrige̾ ꝑuersã ꝙͣ mutare

Expanded text:
mmutabilem substantiam quae Deus est, erigant intentionem: sed mortalitatis onere praegravati, cum et videri volunt scire quod nesciunt, et quod volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius affirmando, intercludunt sibimet intelligentiae vias, magis eligentes sententiam suam non corrigere perversam, quam mutare