comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a mulierib aũt noluisse. nͥ cum ascendisset
ad patrem: S nec sic qui uellet. desipere sine¬
retur. Leguntur enim etiã feminȩ post resur¬
rectionem anteqͣm ad patrem ascenderet te¬
tigisse dñm. in quib erat etiã maria magda ipsa¬
lenȩ narrante matheo quomͦ occurrerit illis
dictum. Restat gͦ. ut aliquod in his uerbis la¬
teat sacram̃tum. Quod siue inuenamus. si¬
ue inuenire minime ualeamus. inesse tam̃
nullom dubitare debemus. Aut gͦ sic dictũ
ẽ noli me tangere ñdum enim ascendi ad pa-¬
trẽ meum. ut in illa femina siguraretur eccłia
de gentib. quȩ in xp̃m ñ credidit nͥ cum as¬
cendisset ad patrẽ. aut sic in se credi uoluit
ihc̃. hoc ẽ sic se spũaliter tangi. quod ipse &
pat̾ unum sint. ꝑius qͥppe intimis sensib
qͦdammꝰ ascendit ad patrem. qͥ sic in eo ꝓfece¬
rit. ut patri agnoscat equalem. Aliter non
recte tangitur. id ẽ aliter in eum ñ recte cre¬

Expanded text:
a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis haeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum; quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus. Aut ergo sic dictum est, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem de gentibus, quae in Christum non credidit, nisi cum ascendisset ad Patrem, aut sic in se credi voluisse Jesus, hoc est sic se spiritualiter tangi, quod ipse et Pater unum sint. Ejus quippe intimis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit, ut Patri agnoscat aequalem. Aliter non recte tangitur, id est, aliter in eum non recte cre
Abbreviated transcription (Latin):
ascendi ad patrem meũ. Uade ad fr̃s meos.
& dic eis. Ascendo ad patrem meũ & patrẽ
Est inhis
uerbis quod breuit̃ quidem. s tam̃ attentius
ꝑ tractare debeamus. Ih̃s quippe mulierem
que illum magistrum agnouit & appellauit.
cum hȩc ei responderet fidem docebat. & hortu¬
lanus ille in eius corde tanqͣm in horto suo gra¬
num sẏnapis seminabat. Quid est gͦ noli me
tangere: Et tanqͣm huius ꝓhibitionis causa
quereretur adiunxit. nondum enim ascendi
ad patrẽ ineum. Quid ẽ hoc:᷑ Si stans int̾ra
ñ tangitur. sedens in cęlo quomͦ ab homine
tangeretur: Qui certe anteqͣm ascenderet
discipłis se tangendum obtulit dicens. sic̃ lucas
eugłista testatur. palpate ꝙ uiclete qm̃ sp̃c car
nem & ossa ñ habet. sicut me uidetis habere.
uł quando dixit discipło thomȩ. infer digitum
tuum huc & uide manus meas. & affer manũ
tuã & mute in latus meum. Quis aut̃ tam
sit absurdus ut dicat eum a discipłis quidem
anteqͣm ad patrem ascendisset uoluisse se tangi

Expanded text:
os, et dic eis, Ascendo ad Patrem meum et Patrem Est in his verbis quod breviter quidem, sed tamen attentius pertractare debemus. Jesus quippe mulierem quae illum magistrum agnovit et appellavit, cum haec ei responderet, fidem docebat: et hortulanus ille in ejus corde, tanquam in horto suo granum sinapis seminabat. Quid est ergo, Noli me tangere? Et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Quid est hoc? Si stans in terra non tangitur, sedens in coelo quomodo ab hominibus tangeretur? Qui certe antequam ascenderet, discipulis se tangendum obtulit dicens, sicut Lucas evangelista testatur, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere : vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi;
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qͥs fidelis uel etiam cathecuminus ante¬
quam sp̃m scm̃ baptizatus accipiat. ñ ȩquo a¬
mino legit atq audit. etiam si ñdum sicut o¬
portet intelligit: Quomͦ gͦ aliquid eoꝵ quȩ post
ascensionem dñi scriptasunt ñ possent ferre
discipłi. etiam ñdum sibi misso sp̃u scõ. cum
omnia nunc ferant cathecumini ñdum acce¬
pto spũ sc̃õ. & quia & si ñ eis fidelium sacra¬
menta ꝓduntur. ñ ideo fit quod ea ferre ñ
possunt.s ut ab eis tanto ardentius concupis¬
cantur. qͣnto eis honorabiliuis occultantur:
Quaꝓpter carissimi ñ a nobis expectetis audire

Expanded text:
sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antesunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu sancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honorabilius occultantur. 4. Quapropter, charissimi, non a nobis exspectetis audire
Abbreviated transcription (Latin):
les in scripturis scĩs q ñ intelligunt cum
legunt uł audiunt. & lecta uł audita ferre
ñ possunt. sicut pagani. qͦd ꝑ eum qui cru¬
cifixus ẽ factus ẽ mundus. sicut uidei quod
filius dĩ sit. qui eo modo quo ipsi celebrant sab¬
batum soluit. sic̃ sabelliam quia trmitas ẽ
pat̃ & filius os sp̃s sc̃s. sicut arriam quia equa¬
lis est patri filius. & patri ac filio sp̃s sc̃s. sicut
fotiniani quia ñ homo tantum similis nobis.
nasci in carne & de carne dignatus ẽ. q cȩteri
om̃s ꝑuersarum ac diuersarũ sectarum homi¬
nes utiq ferre ñ possunt. quid id in scripturis
scĩs & in fide catholica reꝑitur. quod contra
eoꝵ ꝓferatur errores. sicut nos ferre ñ possumꝰ
sacrilegas eoꝵ uanitates.q insanias mendaces
Quid ẽ enim ferre ñ posse. nisi equo animo ñ
habere : S omnia quȩ post ascensionem dm̃
canonica auctoritate atq ueritate conscripta

Expanded text:
les in Scripturis sanctis et non intelligunt cum les in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbPater et Filius et Spiritus sanctus; sicut Ariani, quia aequalis est Patri Filius, et Patri ac Filio Spiritus sanctus; sicut Photiniani, quia non homo tantum similis nobis, nasci in carne et de carne dignatus est: et caeteri omnes perversarum ac diversarum sectarum homines, utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
quod legimus in hurus eugłii capite. in pͥnci-¬
pio erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃.
ꝙ ds erat uerbum. hoc erat in pͥncipio apud
nec ea dnm ihm̃ dixisse narratum ẽ cum hic
eẽt in carne. s hȩc unus ex apłis eius. ac spu
eius sibi reuelante conscripsit. ex his ẽẽ quȩ
noluit tunc dñs dicere. quia ea discipuli
portare ñ poterant. quis me audiat tam te¬
mere ista dicentem: Si aũt ubi hoc legimus.
ibi hoc etiã legeremus. quis ñ tanto apło cre¬
deret. S id quoq mͥ uidetur absurdissime
dici. ea tunc ñ potuisse portare discipulos.
quȩ de inuisibilib & altissimis reb inueni¬
mus in apłicis literis quȩ postmodum scri¬
ptȩ sunt. nec ea dnm̃ quando cum illis uisi¬
biliter erat dixisse narratur. Cur enim ea
tunc ferre ñ poterant. quȩ nunc in eoꝵ li¬
bris quis ñ legat. quis ñ ferat. etiam si non
intelligat: Nulla quidem homines infide¬

Expanded text:
quod legimus in hujus Evangelii capite, In princiquod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infide
Abbreviated transcription (Latin):
portare discipłi. Nunquid ido scimus quȩ
sint quȩ dicere noluit. quȩ tunc sciremus si
ab eo dicta legeremus uł audiremus : Aliud ẽ
enim scire utrũ a nobis uel a uobis portari pos¬
sunt. aluid aut̃ scire quȩ sint siue portari positt̃
siue non possint. quȩ cum ipse tacuerit. quis
nr̃m dicat. ista uel illa sunt. aut si dicere au¬
deat. unde ꝓbat : Quis enim ẽ tam uanus.
aut temerarius. qui cum dixerit etiã uera qͥb
uoluerit. quȩ uoluerit. sine ullo testimonio
diuino affirmet ea ẽẽ. quȩ tunc dñs dicere
noluit: Quis hoc nr̃m faciat. & ñ maximã
culꝑam temeritatis in currat:  in quo nec
ꝓphetica nec apłica excellit auctoritas. Nam
ꝓfecto si eoꝵ aliquid legissemus in libris cano¬
nca auctoricate firmatis. qui post ascensionem
dñi scripti sunt. parũ fuerat hoc legisse. nͥ
illic id etiam legeretur hoc eis ẽẽ quȩ tunc dñs
noluit discipłis dicere. quia ñ poterant illa
portare. tanqͣm si uerbi gr̃a ego dicerem. illud

Expanded text:
portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud
Abbreviated transcription (Latin):
impura carne cõmittitur. illud pura m̃te
uix cernitur. Renouamini gͦ spũ mentis
ur̃ȩ & intelligite quȩ sit uoluntas dĩ. quod bo¬
num & beneplacitũ ꝙ ꝑfectum. ut in caritate¬
radicati & fundati. possitis comp̃hendere cũ
omnib scĩs quȩ sit longitudo. alticudo. lati¬
tudo. & ꝓfundum. cognoscere etiã suꝑemi-¬
nentem scientiȩ caritatem xp̃i. ut implea¬
mini in omnẽ plenitudinem dĩ. Isto enim
modo uos docebit sp̃s sc̃s omnem ueritatẽ.
cũ magis magisq diffundit in cordib ur̃is
caritatem.

Expanded text:
impura carne committitur, illud pura mente impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. « Renovamini ergo spiritu mentis vestrae , et intelligite quae sit voluntas Dei, quod bonum est et beneplacitum eicati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum; cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei » . Isto enim modo vos docebit Spiritus sanctus omnem veritatem, cum magis magisque diffundet in cordibus vestris charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
fit. unde nunc pignus accepimus. ut ad ipsã
quoq plenitudinẽ ueniamus de qua idem
dicit apłs. tunc aut̃ facie ad faciem. q nunc
scio ex parte. tunc aut cognoscam sicut & cog¬
nitus sum. ñ quod in hac tantũ uita. s totum
quod usq ad illam ꝑfectionem futuram dñs
nobis p̃misit ꝑ caritatem sp̃s dicens. docebit
uos omnẽ ueritatem. uł deducet uos in om̃i
ueritate. Quȩ cum ita sint dilectissimi. mo¬
neo uos in caritate xp̃i. ut seductores caueatis
impuros. & obscenȩ turpitudinis sectas. de
quib ait apłs. quȩ aut̃ occulte fiunt ab eis
turpe ẽ etiam dicere. ne cũ horrendas immun¬
qualescũq sint portare ñ possint. dicant ipsa
rant fieri. ut posfint illa immunda &r nefan¬
da portari. Alia sunt mala quȩ portare non
pocest qualiscumq pudor humanus. & alia
sunt bona quȩ portare ñ potest paruis sensꝰ
humanus. Ista fiunt in corporib impudicis.
illa remota sunt a corporib uniuersis. Hoc

Expanded text:
fit, unde nunc pignus accepimus , ut ad ipsam quoque plenitudinem veniamus: de qua idem dicit apostolus, Tunc autem facie ad faciem; et, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum : non quod in hac vita scit totum, quod usque ad illam perfectionem futurum nobis Dominus promisit per charitatem Spiritus, dicens, Docebit vos omnem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunqualescumque sint, portare non possunt, dicant ipsa rant fieri ut possint illa immunda et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus universis; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta ce infinita sine nitorib coloꝵ. sine figu-¬
ris liniam̃toꝵ. sine notis luterarũ. sine serie
syllabarum. ipsa m̃te conspicere ualeatis.
E cce dixi aliquid qͦd forte inde sit. q tam̃ accepistis.
& ñ solum ferre potuistis. uerũ etiam libent̃
audistis. s si ille magister interior. qui cum
adhuc disciplĩs exterius loqueretur ait. adhuc
multa habeo uobis dicere s ñ potestis portare
mͦ. uellet nobis id qͦd de incorporea dĩ natura
dixi. intrinsecus ita dicere. sicut scĩs angelis
dicit. qui semꝑ uicdent faciem patris. ñ dum
ea portare possemus. ꝓinde qͦd ait. docebit
uos omnẽ ueritatem. uel deducet uos in om̃i
ueritate. ñ arbitror in hac uita in cuiusquã

Expanded text:
et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuet perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare possemus. Proinde quod ait, Docebit vos omnem veritatem, vel, deducet vos in omni veritate, non arbitror in hac vita in cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m scm̃ qui datus ẽ nobis. ut sp̃u feruen¬
tes. os sp̃ualia diligentes. spũalem lucem. spũ¬
alemq uocem. quam carnales homines ferre
ñ possunt. ñ aliquo signo corporalib oculis
apparente. nec aliquo sono corporalib aurib
instripente. s inceriore conspectu & auditu
nosse possicis. Non enim diligitur qͦd penitus
ignoratur. s cum diligitur qͦd ex quantula cũs
parte cognoscicur. efficitur dilectione ut meli¬
us & plenius cognoscatur. Si gͦ in caritate
ꝓficiatis. quam diffundit in cordib sp̃s sc̃c
habent. deducit uos in om̃i ueritate. unde
dictum ẽ. deduc me dñẽ in uia cua. & ambu-¬
labo inueritate tua. Sic fiat ut non a docto¬
rib exteriorib illa discatis. quȩ noluit dñs
tunc dicere. s sitis om̃s docibiles dei. ut ea
didicistis. & credidistis de natura dr tion cor¬
porea nec loco aliquo inclusa. nec ꝑ infintta
spacia locoꝵ quasi mole distenta. s ubiq tota

Expanded text:
 sanctum qui datus est vobis ; ut spiritu ferventes et spiritualia diligentes, spritualem lucem spiritualemque vocem, quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscitur, ipsa efficitur dilectione ut melius et plenius cognoscatur. Si ergo in charitate proficiatis, quam diffundit in cordibus Spiritus habent, deducet vos in omni veritate: unde dictum est, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo ; ut ea didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota
Abbreviated transcription (Latin):
qua morte clarificaturus erat dm. Ergo & in illo
cłs clarificauit nom̃ suum. qͥa etiam sic in m̃bris
clarificaui. & iterum clarificabo. Et clarifica¬
ui. anteqͣm facerẽ mundum. & iterũ clarifica¬
bo cũ resurget a mortuis. ꝙ ascendet in cȩlum.
Et alit̃ intelligi potest. Et clarificaui. cũ de uir¬
gina natus ẽ. cum uirtutes oꝑatus ẽ. cum cȩlo
indice ꝑstellam a magis adoratũs ẽ. cum a sc̃ĩs
spũ scõ plenis agnitus est. cum descendente sp̃u
in spetie columbȩ declaratus. cũ uoce de cȩlło so¬
nante monstratus. cũ in monte transsiguratus.
cũ miracula multa fecit. cũ multos sanauit
atq mundauit. cũ de paucissimis panibus
tantã multitudinẽ pauit. cũ uentis ꝙ flucti¬
bus imꝑauit. cũ mortuos suscitauit. Et iterũ
clarificabo. cũ resurget a mortius. cũ mors ei

Expanded text:
qua morte glorificaturus erat Deum . Ergo et in illo qua morte glorificaturus erat Deum . Ergo et in illo Deus clarificavit nomen suum, quia sic etiam in membris clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarivi, antequam facerem mundum: et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, et ascendet in coelum. Et aliter intelligi potest. Et clarificavi, cum de Virgine natus est, cum virtutes operatus est, cum coelo indice per stellam a Magis adoratus est, cum a sanctis Spiritu sancto plenis agnitus est, cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit: et iterum clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
tur. oe ea respondit diabolo. quȩ tu in tẽptatio¬
nib debeas respondere. Et ille qͥdem tẽptatus
ꝑiclitantẽ temptatori respondere. & post tem¬
ptatorẽ non ire. s de ꝑiculo temptatoris exire.
Sicut aũt hic dixit. nunc anima mea turbata ẽ.
ita etiã ubi dicit. tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ & pat̾ si fieri potest transeat a me calix
iste. hominis suscepit infirmitatẽ. ut doceat sic
contristatũ & conturbatũ quod seqͥtur dicere.
uerũ non qͦd ego uolo s qͦd tu us pat̾. Sic enĩ
homo ab humanis in diuina dirigit᷑. cum uo¬
luntati humane uoluntas duma p̃ponitur.
Quid ẽ aut̃ clarifica tuum nom̃. nͥ in sua passione
oe resurrectione: Quid gͦ est aliud. nͥ ut pat̃
clarificet filiũ. qui clarificat nom̃ suum etiã in
similib passionib seruoꝵ suoꝵ: Unde scriptũ
ẽ de petro. qͦd ideo de illo dixerit. alt̾ te tinget
& feret quotu non uis. quia significare uoluit

Expanded text:
tur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentatiotur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere . Et ille quidem tentatus periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum quod sequitur dicere: Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, Clarifica tuum nomen; nisi, in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat suum nomen etiam in similibus passionibus servorum suorum? Unde scriptum est de Petro, quod ideo de illo dixerit, Alter te cinget, et feret quo tu non vis; quia significare voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
optio aut faciende iniqͥtatis. aut subeundȩ passi¬
onis. turbatur anima infirma. ꝓpter quã sponte
turbata ẽ anma inuicta. p̃pone tuȩ uoluntati
uoluntatẽ dei. Attende enĩ quid deinde subiun¬
gat creator tiuis. & magister tiuus qͥ te fecit.q
ut te doceret. factus ẽ ꝙ ipse qͦd fecit. Homo enĩ
factus ẽ qui hominẽ fecit. s ds incõmuta bilis
mansit. & hominẽ in meluis cõmutauit. Audi
gͦ quid inde subiungat. cũ dixisset. ꝙ anima
turbata ẽ. Et quid dicam inquitͦ Pater. iog¬
saluifica me ex hac hora. Sed ꝓpterea ueni
in horam hanc. Pat̾ clarifica nomentuum.
Docuit ce qͥd cogites. docuit qͥd dicas. quẽ inuo¬
ces. in quo sꝑes. cuius uoluntatẽ certam atq
diuinã tuȩ uoluntati humanȩ infirmȩq
qͥa te uult ab imo ꝓficere. Nam q temptari
dignatus ẽ a diabolo a quo utiq si nollet ñ
tẽptaretur. quẽ admodum si nollet ñ patere¬

Expanded text:
optio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passioptio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret factus est et ipse quod fecit: homo enim factus est qui hominem fecit; sed Deus incommutabilis mansit, et hominem in melius commutavit. Audi ergo quid inde subjungat, cum dixisset, Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater, salvifica me ex hac hora: sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica nomen tuum. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeque quia te vult ab imo proficere. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet non tentaretur, quemadmodum si nollet non patere
Abbreviated transcription (Latin):
tus qͣntumlibet fuerit ꝓlixus uapor. p̃ amore
et̃noꝵ temporalia mͥ cuncta uilescunt. q rursus
ipsum dm meũ qui me illis uerbis ab infirmi¬
animã meam. si turbari uideo animã tuam:
Quomͦ sufferam. qͦd graue tanta firmitas sentit:
Quale fundam̃tum querã. si petra succumbit:
Sed uideor mͥ audire in cogitatione mea respon
sequeris. qͥa sic me int̾pono ut sufferas. Audisti
ad te uocẽ fintitudinis meȩ. audi in me uocem
infirmitatis tuȩ. uires suggero ut curras. nec repͥ¬
mo qͦd acccleres.s transfero in me qͦd trepudas. &
substerno qua transeas. O dñe mecliator ds supra
nos. homo ꝓpt̾ nos agnoseo misccdiam tuam
Iam quod tu tantus tuȩ caritatis uoluntate
turbaris. multos in corpore tuo qͥ suȩ infirmi¬
tatis necessitate turbant᷑ ne desꝑando ꝑeant
consolaris. Deniq homo qͥ sequi uult. audiat
qua sequatur. Accessit forte hora t̾ribilis. ꝓponit᷑

Expanded text:
tus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore tus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmianimam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondsequeris, quia sic me interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur
Abbreviated transcription (Latin):
dñe anima tua: Nempe paulo ante dixisti. qͥ
odit anmã suam in hoc munclo. in uitã et̃nã
custodit eam. Ergo ne anima cua in hoc mundo
amat᷑. ido turbatur ueniente hora qua ex hoc
munclo egrediatur: Quis hoc de anima dñi
audeat affirmare: S nos in se transtulit. nos
in se suscepit. caput nr̃m membroꝵ suoꝵ sus¬
cepit affectum. & ido non ẽ ab aliquo turbatũ.
s sic̃ de illo dictum ẽ cum lazarũ suscitaret.
turbauit semetipsũ. Oportebat enĩ ut unus
excitauit ad sumia. ita nobcum pateretur
& infirma. Audio suꝑlus dicentẽ. uenit hora
ut clarificetur filius hominis. si mortificatũ fue¬
rit granũ. multũ fructũ affert. audio qͥ oclit
animã suam in hoc mundo. in uitã ȩternam
custodit eam. nec ꝑmictor tantummꝰ mirari.
s iubeor imitari. Deinde sequentib uerbis. siqͥs
mͥ ministrat me sequat᷑. & ubi sum ego. ibi &s
minister m̃s erit. mundum contẽpnere accen¬
dor. & in conspectu meo nichil ẽ uitȩ huius co¬

Expanded text:
ne, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum suscitaret, turbavit semetipsum . Oportebat enim ut unus excitavit ad summa, ita nobiscum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum contemnere accendor, et in conspectu meo nihil est vitae hujus to
Abbreviated transcription (Latin):
quaq disseminabat. qͥdam diligebant. qͥdam in¬
uidebant. Nam ipse qͦdam loco de qͥbusdam ait.
qͦd ñ caste. s ꝑ inuidiam xp̃m annuntiarent.
existimantes in qͥt tribulationẽ suscitari uincłis
meis. S qͥd ait. siue occasione. siue ueritate xp̃s
annuntiet᷑  Annuntiant qͥ meamant. annunti¬
ant qͥ mͥ inuident. Illi bono odore uiuunt. q
illi bono odore moriuint᷑. Tam̃ utrisq p̃dican¬
tib nom̃ xp̃i annuntiet᷑. odore optimo mundꝰ
odore. Nunqͥd qͥa mori noliusti. ido odorẽ illum
malum ẽẽ fecisti: Noli inuidere. & ñ te occidet
bonus odor. Deniq audi & hic ex ungento isto
quomͦ aliis erat ocdor bonꝰ in uitã: alis oclor bonꝰ
in mortẽ. Postea quã hoc fecit religiosa maria ad
dm̃ obsequium: continuo unus ex discipłis enis
uidas schariothes qͥ eum erat traditurus dixit.
uare hoc ungentũ non uenit trecentis dena¬
riis. & datum ẽ egenis: Ue tͥ miser. bonus ocdor¬

Expanded text:
equaque disseminabat: quidam diligebant, quidam inequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietli bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi et hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor
Abbreviated transcription (Latin):
apłs bonus odor ẽ sicut dicit ipse. s ipse bonor
odor aliis ẽ odor uitȩ inuitã: aliis odor mortis in
mortẽ. tam̃ bonus odor. Nunqͥd enĩ aliis sumus
bonus odor in uitã. aliis odor mortis ad mortem :
Bonũ odorẽ se dixit ñ malum: & eundẽ bonũ odo¬
rem aliis dixit ad uitã. aliis ad mortẽ. felices qui
bono odore uuiunt. qͥd aũt infelicius illis qͥ bono
odore moriunt᷑ : Et qͥs ẽ ait aliqͥs. quẽ bonus ocbr
occidit: Hoc ẽ qͦd ait apłs. & ad hȩc qͥs idoneus.
quomͦ facit ea ds̃ miris modis ut bono odore q
boni uiuant. & mali moriantur. Quomͦ sic
quantũ dñs inspirare dignatur: nã fortassis ibi
lateat altior intellectus qͥ a me ñ potest penetrari:
tam̃ qͦusq penetrare potin. uob̃ ñ debet denega¬
ri. Paulum apłm bene agentẽ. bene uiuentem.
iusticiã uerbo p̃dicantẽ. oꝑe demonstrantẽ. do¬
ctorẽ mirabilem:. fidelem dispensatorẽ. fama usq¬

Expanded text:
Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usqu
Abbreviated transcription (Latin):
pletus ẽ bona fama. Nam odor bonus. fama bona
ẽ. Qui male uiuunt & xp̃iani uocant᷑. iniuriã
xp̃o faciunt. de qualib dictum ẽ. qͦd ꝑ eos nom̃
d̃i blasphemat᷑. Si ꝑtales nom̃ cłi blasphemat᷑.
ꝑ bonos nom̃ dĩ lauclatur. Audi apłm: xp̃ibonꝰ¬
odor sumus inqͥt in om̃i loco. Dicit & in canti¬
cis canticoꝵ. ungentũ effusũ ẽ nom̃ tuũ Ad
apłm reuoca intentionẽ: xp̃i inqͥt bonus odor
sumus in omni loco. q in his qui salui fiunt. o
in his qͥ ꝑeunt. Aliis sumꝰ odor uitȩ inuitã. alis
odor mortis in mortẽ. Et ad hȩc qͥs idoneus: Occasi¬
onẽ nobis p̃bet p̃sens lectio scĩ eugłii de odore isto.
ita loqui: ut & a nob sufficient̃ dicatur. ꝙ a uobis
diligent̃ audiacur. aplõ ipso ita dicente. & ad hȩc
qͥs idoncus: Ergo ut inde nos conemur loqui.
rei Nos qͥdem idonei ñ sumus. s idoneus ẽ ille.
ꝗui ꝑ nos dignet᷑ dicere. qͦd uobis ꝓsit audire. Ecce

Expanded text:
pletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona pletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos nomen r sumus, inquit, in omni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad Apostolum revoca intentionem: Christi, inquit, bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficienter dicatur, et a vobis diligenter audiatur, Apostolo ipso ita dicente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, ? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Factum audiuimꝰ. mysteriũ requiramus. Que¬
cũq anima fidelis uis ẽẽ. cũ maria unge pe¬
des dñi p̃cioso ungento. Ungentũ illud iusticia
fuit. idõ libra fuit. Erat aut̃ ungentũ nardi
pistici p̃tiosi. Quod ait pistici: locũ aliquẽ credere
debemus unde hoc erat ungentũ pretiosum:
nec tam̃ hoc uacat. & sacram̃to oꝑtime consonat.
istis greae fides dicit᷑. Querebas oꝑari iusticiã:
Iustus exfide uiuit. Unge pecles ihũ beneuiuen
do: dnĩca sectare uestigia. capillis terge. Si habes
suꝑflua. da pauꝑib. & dñi ꝑedes tersisti. Capilli
enĩ suꝑflua corporis uident᷑. Habes qͦd agas
de suꝑfluis tuis. Tibi suꝑflua sunt. s dñi pedib
necessaria. forte in terra dñi pedes indigent.
De quib enim nͥ de m̃bris suis in fine dicturus
est᷑. cũ uni ex minimis meis fecistis mͥ fecistis:
Suꝑflua ur̃a impendistis. s pedib meis obsecuti
estis. Domus aut̃ impleta ẽ odore mundus un¬

Expanded text:
Factum audivimus, mysterium requiramus. Quaecumque anima fidelis vis esse, cum Maria unge pedes Domini pretioso unguento. Unguentum illud justitia fuit, ideo libra fuit: erat autem unguentum nardi pistici pretiosi. Quod ait, pistici, locum aliquem credere debemus, unde hoc erat unguentum pretiosum: nec tamen hoc vacat, et sacramento optime consonat. Πίστις graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . Unge pedes Jesu: bene vivendo dominica sectare vestigia. Capillis terge: si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de superfluis tuis: tibi superflua sunt, sed Domini pedibus necessaria. Forte in terra Domini pedes indigent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis. 7. Domus autem impleta est odore; mundus im
Abbreviated transcription (Latin):
OCeugłii capitulum frẽs
ita nobis exponendum hac
lectione ꝓpositum ẽ. ut iam
etiam de traditore dñi ꝑ pa
mus. Et de illo qͥdem quod eum iã demonstra¬
turus ihc̃ turbatus est spũ. preterito sermone
disserui. S: fortassis quod ibi ñ dixi. etiamho
nobis clñs significare sua ꝑturbatione dignatus
ita necesse ẽ usq ad messis tempus int frum̃ta
tolciaari. ut quando ex his aliqua separari etiam
ante messem urgens causa cõpellat fieri sine
dammͦ prenuntians dñs p̃sigurauit in seipso. cũ
exituro uda homine malo. q cõmixtionem fru¬
Spũales enim eius in huiusmodi scandalis ñ ꝑuer¬
sitate s caritate turbantur. ne forte in separati¬
one aliquoꝵ zi tamoꝵ. simul aliqͦd eradicetur
merito. spetie ñ uirtute. cõmixtione corporali
ñ uinculo sp̃uali. carnis adiunctione. ñ cordis
socius unitate. ꝓ inde ñ qui ex uobis ẽ. s qui ex

Expanded text:
elii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per mus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari , ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine dammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem fruritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur, ne forte in separatione aliquorum zizaniorum simul aliquod eradicetur merito; specie, non virtute; commistione corporali, non vinculo spirituali; carnis admiratione, non cordis totius u
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ eos. Dies ille diuiserat int̾ lucem & tenebras.
Dicunt gͦ ceco iterum. Tu qͥd dicis de eo qͥ aꝑuit
oculos tuos: Quid de illo sentis: Quid existimas¬
& qͥd uidicas: Querebant quẽ adinodum honti¬
ni calumpniarentur. ut de synagoga pelleret᷑.
s a xp̃o inueniretur. S ille conssanter quod
sentiebat exp̃ssit. Ait enim. quia ꝓpħa est.
Adhuc qͥdem inunctus in corde ñdum d̃i filium
confitecur. nec mentitur tam̃. Ipse enim dñs
de seipso ait. ñ est ꝓpħa sine honore. nͥ in patria
sua. Non crediderunt gͦ iudei de illo quia cetus
fuisset & uidisset. donec uocarent parentes eius
qͥ uiderat. id ẽ cecus erat et uiderat. & int̾rogaue

Expanded text:
in eis. » Dies ille divisus erat inter lucem et tenebras. « Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit oculos tuos? quid de illo sentis? quid existimas? quid indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: « Quia propheta est, » adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui viderat,
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ habet. ipse de se loquatur: filius quidem
nr̃ est. s iuste cogeremur loqui ꝓ infante. quia
ipse ꝓ se loqui ñ posset. olim loquitur. mͦ uicdet.
cecũ a natiuitate nouimus. loquentẽ olim scimus
uidentem mͦ uidemus. ipsum int̾rogate. ut instru¬
amini. Quid nobis calumpniamini : Hȩc dixe¬
runt parentes cius. qͥa time bant iudeos. Iam
enim conspirauerant uidei. ut siqͥseum confitere

Expanded text:
aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Non discessit ꝙ uidas.
Sed quare manebat dño iam apparebat. nobis post¬
ea manifestatũ est. Respondit petrus ꝓ om̃ibus
Respon ax

Expanded text:
Non discessit nec Judas: sed quare manebat Domino jam apparebat nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, Respon
Abbreviated transcription (Latin):
so acceꝑat. hoc inuenit qͦd retͥbueret. Calicẽ
salutaris accipiam: & nomen dñi in uocabo.
Quis enĩ illi ded̾at calicẽ salutarẽ: nisi ille cui
uolebat retͥbuere. acciꝑe aũt calicẽ saluta¬

Expanded text:
so acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem so acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem saluta
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ peccata quȩ ñ potest ad mitt̾e. Et hoc ma¬
xime: ne odit frẽm. Et qͥd de cẽtis peccatis fa¬
cit unde dictũ: si dixerimꝰ qr peccatũ ñ ha¬
bemꝰ nosmetipsos seducimꝰ & ueritas in nob̃ñ:
udiat securitatẽ de alio loco sripturȩ. karitas
damꝰ. caritatẽ cõmendat ħ epłã. Post resurrec¬
tionẽ dñs. quid aliud int̾rogauit petrũ: nisi
amasme:. Et parũ fuit semel interrogare. & ttm
nichil aliud: ⁊ tercio nichil aliud. Cũ iã tercio
ille tedio afficeret᷑. quasi ñ sibi ñ credidit. qͦmͦ qͥ
est amor. Et ecce amat petrꝰ dnũ: qͥd prestatu¬
rus dño. Nõ enĩ et ipse turbatꝰ : in ipso psalmo.
Qd retͥbuam dño: ꝓomib quȩ retbuit michiͤ
Qͥ enĩ hec dicebat inpiłmo. attendebat quanta
sibi essent prestita a dño. & que rebat qͥd retri¬
buer&. & ñ inueniebat. Qͥoqͥd enĩ retͥbuere uo-¬
lueris ab ipso accepisti. qͦd reddas. Et quid in-¬
uenit qͦd retͥͣbuat : Quodut diximusfr̃s ab ip.¬

Expanded text:
ta sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitadamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
roget hominẽ. Recdeat unꝰqͥsq ad corsuũ. si ibi
inuenerit caritatẽ fr̃nã securꝰ sit quia transit
a morte aduitã. iam indextera : Nõ attendat:
quia mͦ gła eius occulta est. Cũ uenerit dñs.
tunc apparebit gła. Uiget enĩ. s ad huc in hie-¬
me. Uiget radix: s quasi aridi sunt rami. Intꝰ: me-
dula quȩ uiget. intꝰ st̃ folia arborũ: intꝰ fructꝰ
s. ȩstatem expectant. Ergo nos scimus quia tranflati¬
siuimꝰ de morte ad uitam. quia diligimꝰ fr̃s.
Qui non diligit. manet in morte. Ne puteti

Expanded text:
roget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi roget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne puteti
Abbreviated transcription (Latin):
mo attendat linguas: s facta. Corsi ñ bene faci-
at ꝓfr̃ib suis. ostendit qͥd in se habeat. Temp¬
tacionibus : ꝓbant᷑ homines. Holite mirari
fratres: si odit uosmundus. Nũqͥd sepe uobis di¬
cendũ ÷ qͥd sit mundus: Nõ cȩlũ. ñ terra. ñ ista
oꝑa. quȩ d̾s fecit: s dilectores mundi. Ista sepe di¬
cendo quibusdam onerosus sum. s usq adeo frust᷑¬
ñ dico. ut aliqͥ int̾rogent᷑ an dixerim . & ñ respõ¬
deant. Guel inculcando hereat aliqͥd in coidibꝰ
nitur. cȩlũ & t̾ra est & quȩ in his oꝑadĩ. Uñ dicit᷑
Et mundus ꝑeũ factus est. Itẽ mundꝰ plenitudo ter
fideliũ: ꝑ orbẽ sparsoꝵ. Mundꝰ aut in malo: ama¬
tores mundi st̃. Qui amant mundũ fr̃e amare
ñ possunt. Si odit uos mundꝰ. nosscimus. Quid
nos scimꝰ: Quia translati sumꝰ de morte ad ui-¬
tam. Uñ scitis: Quia diligimus fr̃s. Nemo inter¬

Expanded text:
mo attendat linguas, sed facta. Cur si non benefaciat mo attendat linguas, sed facta. Cur si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus. Mundum dilectores cendum est quid est mundus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus nitur, coelum et terra est, et quae in his opera Dei; unde dicitur, Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrfidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo inter
Abbreviated transcription (Latin):
solus caderet. Tenete in animo ex hoc qͦd subie¬
ci inuidiam ñ posse esse in caritate. Habes aꝑte
cum laudaretur ipsa caritas. Raritas ñ ennilat᷑
Honfuit caritas in cain. & nͥ esset caritas inabel
nõ acciꝑet sacͥficiũ eiꝰ. Cum gͦ ambo obtulissent.¬
ille de fructib terrȩ. ille de fetibꝰ ouium.
qͥd putatis fr̃s quia ds̃ frͣuctꝰ neglexit: &¬
fetꝰ ouiũ dilexit᷑. Nõ intendit d̾̃s ad munus:
s in corde uidit. Et quẽ uidit cũ caritate
offerre: ipsius sacͥficiũ respexit. Quẽ uidit
cũ inuidia offerre ab ipsiꝰ sacͥficio ocłos auer-¬
tit. Oꝑa gͦ bona abel. ñ dicit nisi caritatem.
Oꝑa mala cain: ñ dicit nͥ odiũ fr̃nũ. Parũ est
quia odit frẽm suũ. & inuidit oꝑib bonis. qͥa
imitari noluit: necare uoluit. Et hinc apparu¬
it quia filiꝰ erat diaboli: & ille hinc apparuit
iustꝰ dĩ. hinc gͦ discernunt᷑ hoĩes fres mes. Ne-

Expanded text:
solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjesolus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent,ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres m
Abbreviated transcription (Latin):
cit tibi Adodo cumfide uides: tunc cumspecie ui¬
debis. Si enĩ sic amamꝰ cũ ñ uidemꝰ: qͦmͦ amplec¬
timͣ cũ uidĩmꝰ: S ubi nos debemus exercere. In a-¬
more fr̃no. Potesmͥ dic̾e: non uidi dm̃. Hũqͥd po¬
tesmͥ dice. ñ uidi ħoiem. Dilige fr̃m. Si enĩ fr̃m
quẽ uides dilexeris. simul uidebis dm̃. quia ui-
hec est annuntiatio quam audiuimꝰ abinicio.
ut diligamus inuicem. Manifestauit nobis
inde se dicere. Contͣ hoc mandatũ qͥsqͥs facit.
in peccato illo: scelerato. in qͦd incidunt. qͥ nõ
nascunt᷑ ex dõ. non sicut cam qui ex maligno
erat. occidit frẽm suum. Et cuiꝰ rei gr̃a occi¬
dit eum: Quia oꝑa eiꝰ maligna fuerant. fr̃is
potest. Intendat caritas ur̃a. Q inuidet. ñ amat.
Ieccatũ diaboli ÷ in illo: quia & diabolus homi¬
nem in uidendo deiecit. Cecidit enĩ: & inin-¬
dit statĩ. Nõ idõ uoluit deic̾ẽ ut ipse star&: s ne

Expanded text:
cit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie vicit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratripotest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
suũ certe iam manifestũ ÷ uñ dicat. Et qͥ ñdi¬
ligit inqͥt frm̃ suũ. Dilectio qͦsola discernit int̾
filios dĩ: & filios diaboli. Signent seom̃s signo cru¬
cis xp̃i. respondeant om̃s ameis. cantent om̃s alle¬
liua. babtitent᷑ om̃s. intrent ęccłas. faciant pa¬
rietes basilicarũ: ñ discernunt᷑ filii dĩ afiliis
diaboli. nisi caritate. Qui habent caritatẽ: na-¬
ti st̃ ex dõ. Q non habent. ñ st̃ exͣ do. Oagnũ
indiciũ. magna discrecio. qͥcqͥd uis habe. hoc so-¬
lum si ñ habeas: nicħ t ꝓdest Alia si ñ habeas. hħ
habe. & ĩplesti legem. Qui enĩ diligit alterũ le¬
gem ĩpleuit ait apłs: & plenitudo legis caritas
Pu̾to istã margaritam esse illã quã ħo negotiator
quesisse describit᷑ in euglĩo. qͥ inuenit unam mar¬
garitam: & uendidit om̃a quȩ habuit . & emit.
eam hec : margarita p̃ciosa. caritas sine qua nicħ
tib ꝓdẽ qͦdc̃q habueris. Quã si solã habeas. suffi¬

Expanded text:
unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo: qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: et, Plenitudo Legis charitas . Puto istam margaritam esse illam quam homo negotiator quaesisse describitur in Evangelio, qui invenit unam margaritam, et vendidit omnia quae habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, suffi