comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum celo et terre dominariposse
credamꝰ. S mundus appellatur in
malis hominib qui toto cerraꝵ or¬
be diffusi st̃. sicut appellat᷑ domꝰ in
his a quib habitat᷑: scđm qd̃ dici¬
mus. bona domꝰ est. uel mala domꝰ
ẽ. non quando rep̃hendimꝰ siue lau¬
damꝰ edyficium parietũ atq cectoꝵ:
s quando mores uel bonoꝵ hominũ
uel maloꝵ. Sic gͦ dictũ ẽ princeps
huiꝰ mundi: id princeps maloꝵ
omĩum qͥ habitant in mundo. Ap¬
pellat᷑ etiam mundus in bonis: qͥ
similit̃ toto t̃raꝵ orbe diffusi sunt.
dũ reconcilians sibi. Hi st̃ ex quoꝵ
cordib princeps mundi eicietur fo
ras. Cũ ergo oixisset nẽ princeps hu
ius eicietur foras: et ego inquit si
exaltatꝰ fuero a terra. omĩa traham
post me. Que omiã: nͥ ex quib il¬
le eicitur foras:non aut̃ dicit om̃s:
s omĩa. Non enĩ om̃ium ẽ fides. Non
itaq hoc ad uniuersitatẽ. hominũ
retulit. s ad creature integritatẽ:¬

Expanded text:
eum coelo et terrae dominari posse eum coelo et terrae dominari posse credamus. Sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto orbe terrarum diffusi sunt: sicut appellatur domus in his a quibus habitatur, secundum quod dicimus, Bona domus est, vel, mala domus est, non quando reprehendimus sive laudamus aedificium parietum atque tectorum, sed quando mores vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est, Princeps hujus mundi: id est, princeps malorum omnium qui habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt: dum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum cordibus princeps hujus mundi ejiciras. Cum ergo dixisset: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritate
Abbreviated transcription (Latin):
apłs unde non ledant: cõmemo¬
rat loricam et scutũ fidei. E si ali¬
quando uulnerat. ad est qͥ sanat:
qr sicut pugnantib dictũ ẽ. hec
scribo uob̃ ut non peccetis. ita qͥ
uulnerant᷑ quod sequitur audi¬
unt: et si qͥs peccauerit. aduocatũ
habemꝰ apud patrẽ iħm xp̃m ius
Qͥd enĩ oramus cũ dicimꝰ dimitte
nob̃ debita nr̃a: nisi ut uulnera
nra sanent᷑: e quid aliud petimꝰ
cũ dicimꝰ. ne nos inferas in tẽpta¬
tionẽ: nisi ut ille qͥ insidiat᷑ uel
certat extrinsecus nulla irrũpat
ex parte. nulla nos fraude. nulla
nos uirtute suꝑare: quantastib
tam̃ adu̾sum nos erigat machina.
quando ñ tenet locũ cordis ubi fi
des habitat: eiectus ẽ foras. S nisi
dñs custodierit ciuitatẽ: in uanũ
uigilabit qͥ custodit eam. Nolite
gͦ de uob̃ipsis p̃sumere: si ñ uultiᷤᷤ
foras eiectũ diabolũ intro iterũ re¬
uocare. Absit aut̃ ut diabolũ mun¬
di pͥncipẽ ita dictũ existimemꝰ ut

Expanded text:
Apostolus unde non laedant; commemoApostolus unde non laedant; commemorat loricam et scutum fidei . Et si aliquando vulnerat, adest qui sanat. Quia sicut pugnantibus dictum est, Haec scribo vobis, ut non peccetis: ita qui vulnerantur, quod sequitur audiunt, Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, JesQuid enim oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum cdes habitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilat qui custodit eam . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ est: Sicut illud qđ dictũ
est. Sp̃c aut̃e nondũ erat datus:
qr iħc uondũ fuerat glorificatus:
potest similem habere questionẽ
et similem solutionẽ. Non enĩ sine
Aut non etiam dnm̃ infantẽ in
spũ scõ symeon senex & anna uidu¬
a cognouert: & zacharias & elisa¬
beth qͥ de illo nondũ nato s iam
runt:  Sed sp̃c non erat datus. id÷
illa abundatia gr̃e spiritalis qua
congregati linguis omium gen¬
tium loquerentur. ac si in lingui
om̃iũ gentiũ futura p̃minciare¬
tur eccła. qua grã spiritali popłi
congregarentur. qua longe lateq:
peccata dimitterent᷑: & milia mi¬
lium deo reconciliarent᷑. Qd ergo
ait quispiam. qr diabolus de cre¬
dentium cordib eicitur foras. iã
fidelium neminẽ tẽptat: immo
uͦ tẽptare non cessat. S aliud ẽ
iutrinsecus regnare: aliud forinse¬
cus oppugnare. Nam et mnunitis¬
simã eiuitatẽ quando hostis op¬
pugnat nec expugnat. & si aliqͤ
tela eiꝰ missa ꝑueniunt. ammone

Expanded text:
dictum est? Sic et illud quod dictum est, Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus , potest similem habere quaestionem, et similem solutionem. Non enim sine aut non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt ; et Zacharias et Elizabeth, runt. Sed Spiritus nondum erat datus, id illa abundantia gratiae spiritualis, qua congregati linguis omnium loquerentur , ac sic in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia: qua gratia spirituali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. 9. Quid ergo, ait quispiam, quia diabolus de credentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet
Abbreviated transcription (Latin):
passione sua & morte
fructuosa in exalta¬
tione crucis. ubi dixit
ꝯse omĩa tracturũ ẽẽ post se. cũ
intellexissent iudei qđ de sua mor¬
te dixisset &e ꝓposuisent ei ques¬
tionẽ quomodo diceret se ẽẽ mo¬
riturũ cũ ex lege audierint qd̃
xp̃c manet in eternũ. hortatus ẽ
eos ut dũ adhuc modicũ in eis
lum̃ esset quo xp̃m eternũ esse
didicissent. ãbularent ut totum
condit se ab eis. Hec in suꝑiorib
dominicis lectionib. uerbisq di¬
dicistis. Beinde inculit eugłista
unde hodiernũ capitulũ recita¬
tũ est. &e ait. Cũ autẽ tanta signa

Expanded text:
passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum scondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ai
Abbreviated transcription (Latin):
citaret. turbauit semetipsum.
Oporcebat enĩ ut unus mediator
compateret᷑ ad infima. Audio su¬
ꝑuis dicentẽ: uenit hora ut cla¬
rificetur filiꝰ hominis. Si mortifi¬
catũ fuerit granũ: multũ fruc¬
tũ affert. Audio qͥ odit animam
suã in hoc mundo. in uitã et̃nã¬
custodit eam custodit eam: nec ꝑ¬
mitor tantũmodo mirari. s iube¬
or imitari. Deinde sequentib u̾¬
bis. si qͥs mͥ ministrauerit. me se¬
quat᷑. et ubi ego sũ ibi et miniᷤᷤ¬
tenm̃s erit. mundũ contempne

Expanded text:
citaret, turbavit semetipsum . citaret, turbavit semetipsum . Oportebat enim ut unus mediator cum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus eri
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis hesterne.
ministros suos ut
seipsũ sequerentur
hortatus ẽ. cũ ita p̃dixisset pas¬
sionẽ suam qd̃ nisi granũ fru¬
m̃ti cadens in t̾ram mortuum
fuerit ipsũ solũ manet. si aut̃
mortuum fuerit multũ frue¬
tũ affert. ibi excitauit eos qui
Seum ad regnũ celoꝵ sequi uellent.
ut animã suã odissent in hoc mun¬
do. si eam in uitã eterña custodi¬
re cogitarent. ad nr̃ãm rursus in¬
firmitatẽ suum temꝑauit affectũ:
et ait unde lectio cepit hodierna.
nc anima mea turbata est.
unde turbata ẽ dñe anima
tua : nempe paulo ante dixisti.
qͥ odit anunã suã in hoc mundo:
in uitam eternã custodit eam. Er¬
gone anima tua in boc mundo a¬
mat᷑: ideo turbat᷑ ueniente hora
qua ex hoc mundo egrediatur.
Qͥs hoc de anima dñi audeat
affirmare: Sed nos in se transtu¬
lit. nos in se suscepit. caput nr̃m
m̃broꝵ suoꝵ suscepit affectũ. & i¬
deo ñ est ab aliquo turbatũ. s si¬
cut de illo dictũ ẽ. cũ lazarũ sus¬

Expanded text:
lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire cogitarent: ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait, unde lectio coepit hodierna, Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum sus
Abbreviated transcription (Latin):
neat: in libro eiꝰ legendũ & incel¬
ligendũ est. Hidit enĩ non sicu¬
ti ẽ. s modo quodã significatiuo:
sic̃ ꝓpħe uisio fuerat informanda.
Nam uidit & moyses: et tam̃ ei quẽ
uidebat dicebat. Si inueni grãm
ante te. ostende mͥ temetipsum
m anifeste ut uideam ce: qr non
uidebat sicuti ẽ. Quando aut̃
hoc nob̃ futurũ sit. idem iste io¬

Expanded text:
legendum et intelligendum est. Vidit enim non sicuti est, sed modo quodam significativo, sicut Prophetae visio fuerat informanda. Nam vidit et Moyses, et tamen ei quem videbat dicebat, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videam te ; quia non videbat sicuti est. Quando autem nobis hoc futurum sit, idem iste
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ. suã. audio dicentẽ : nẽ aĩã
mea turbata ẽ. Qẽ hoc: que¬
modo sequi iubes animã meã: si
curbari uideo animã tuã : quomͦi
sufferam: qđ̃ graue canta firmitaᷤᷤ
sentit:ͦ quale fundam̃tũ querã:
si petra succũbit: Sed uideor mͥ
audire in cogitatione mea. respon¬
dentẽ mͥ dñm meũ: et quodãmo¬
do dicentẽ. Magis sequeris: qr
cem fortitudinis mee: audi in me
uocem infirmitatis tuȩ. Uires sug¬
gero ut curras: nec reprimo qd̃
acceleras. s tranffero in me quod
trepidas: et substerno qua tran¬
seas. O dñe mediator. d̾s supra noᷤ.
homo ꝓpt̃ nos: agnosco misediam
tuam. Nam qđ tu tantus tue ca¬
ritatis uoluntate turbaris: mul¬
tos in corpore tuo qͥ sue infirmi¬
tatis necessitate turbant᷑. ne des¬
ꝑando pereant consolaris. Ueniq
homo qui sequi uult: audiat qua
sequatur. Accessit forte hora terri¬
bilis. ꝓponitur optio: aut facien¬
tuus subeunde passionis. Turba.¬
tende enĩ qͥd deinde subiungat

Expanded text:
tatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quicem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciensubeundae passionis; turbatende enim quid deinde subjungat
Abbreviated transcription (Latin):
credidunt: quandoquide ipse ex¬
cauit ocłos eoꝵ. & indurauit coe
lo d̾r. sed de deo: quod ipsa ꝓpħi¬
ca scriptura testatur. Nam si ar¬
bitremur hoc dictũ de diabolo
qd̃ excecauit ocłos eoꝵ & corin¬
durauit. laborandũ est quomͦ
eoꝵ culpam quia ñ credidunt
possimꝰ ostendere: de quib dici¬
tur non poterant credere. Dem¬
de qͥd respondebimꝰ de alio ꝓpħe
ipsius testimonio. qđ posuit apłs¬

Expanded text:
derunt, quandoquidem ipse excaecavit oculos eorum, et induravit cor lo dicitur, sed de Deo, quod ipsa prophetica Scriptura testatur. Nam si arbitremur hoc dictum de diabolo, quod excaecavit oculos eorum, et cor induravit; laborandum est quomodo illorum culpam, quia non crediderunt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, quod posuit P
Abbreviated transcription (Latin):
rea si ea que ille p̃sciuit ipsoꝵ.
non st̃ ipsoꝵ: non uera ille p̃sci¬
uit. Sed qr illiꝰ p̃scientia falliñ
pocest. sine dubio non alius s ip¬
si peccant: quos ds peccatores ẽẽ
p̃sciuit. fecerunt gͦ peccatũ iu¬
dei qd̾ eos facere non compulit.
cui peccatũ non placet: s factu
ros predycit quẽ nichil lacet. E
ideo si non malũ s bonũ face¬
re uoluissent. non ꝓhiberentur
& hoc facturi. p̃uidentur ab eo
qui nouit qͥd sit qͥsq facturus:
& qͥd ei sit ꝓ eiꝰ oꝑe redditurus.S.¬

Expanded text:
scivit ipsorum, non sunt ipsorum, non vere illa praescivit. Sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit cui peccatum non placet, sed facturos esse praedixit quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur, et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque facturus, et quid ei sit pro ejus opere redditurus.
Abbreviated transcription (Latin):
cłoꝵ signa faciente. quidã
credidunt p̃destinati in ui¬
tam ȩternã. quos etiã uoca¬
uit oues suas. quidã uͦ non
credidunt. nec poterant cre¬
dere: eo qđ occulto nec tam̃

Expanded text:
 signa faciente, quidam crediderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas. Quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto, nec tam
Abbreviated transcription (Latin):
in cis que nemo alius fecit. s hec
&e si pater aut sp̃c sc̃s fecit nemo
alius fecit qr totius trinitatis u¬
na substantia ẽ: inueniet ipsũ
aliqͥd fecit. Potest quippe in se ip¬
se cuncta ꝑ seipsum: nemo aut̃
potest aliquid in seipso. Ap̃e nã¬
q cũ patre et spũ scõ. non suis
tres dui: s unus ds. De quo scrip¬
tum ẽ. Benedictus dñs d̾s isrł.
qui facit mirabilia solus. Nemo
fecit. hȩc autẽ ipse non illis faci¬

Expanded text:
in eis, quae nemo alius fecit sed haec in eis, quae nemo alius fecit sed haec et si Pater aut Spiritus sanctus fecit, nemo alius fecit, quia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum aliquid fecit. Potest quippe in seipso cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre et Spiritu sancto, non sunt tres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo fecit. Haec autem ipse, non illis faci
Abbreviated transcription (Latin):
tu. s discreto ab eis disciplinatu.
die tercia in carne in qua occi¬
sus fuerat de sepulchro se reddi¬
dit uiuũ. & numquã deinde mo¬
riturus cũ illa ascendit in celũ:
suꝑat etiam cuncta que fecit.
S neq hoc factum in iuideis: neq
coram eis. & nondũ hoc fecerat
quando dicebat: si oꝑa ñ fecissem
in eis quȩ nemo alius fecit. Nuni¬
tudinib tanta miracula salutis
ostendit : quanta in eis anteane¬
mo donauit. Hec enim indunt:
& hoc eis exꝓbans adiungit et
dicit. Nune aut̃e & uiderunt &
oderunt & me & patrẽ meum.
S ut impleatur sermo qͥ in lege
eoꝵ scriptus ẽ. qr odio habuer̃t
me gratis. Eorum legẽ dicit. ñ
ab ipsis inuentã. s ipsis datam:
sicut dicimus pane nr̃m coctidi¬
anũ. quẽ tam̃ a deo petimꝰ adden¬
do. da nobis. Gratis autẽ odit qͥ
nullũ ex odio cõmodũ querit.
uel incõmodũ fugit. Sic odunt
dm̃ impii: sic diligcnt iusti. hoc
est gratis ut alia p̃ter illũ. non
expectent bona. qm̃ ipse erit in

Expanded text:
tu, sed discreto ab eis discipulatu die tertia in carne in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus cum illa ascendit in coelum, superat etiam cuncta quae fecit: sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis; et nondum hoc fecerat, quando dicebat, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. 4. Nimitudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicit, Nunc autem et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: sed ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Eorum Legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam: sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis . Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit: sic oderunt Dominum impii; sic diligunt justi, hoc est gratis, ut alia praeter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uideri non potest quẽadmo¬
dũ uideri tu potes. Parabit enim
sibi pennas sicut aquile. & uadit
in domũ p̃positi sui unde ad nos
utiq uenit: nec tales quał uenit
inuenit. Diligamꝰ ergo inuicẽ. sic̃
&e. xp̃c dilexit nos: & tradidit semet¬
ipsum ꝓ nob̃. Maiorẽ quippe hac
dilectionẽ nemo habet: ut aĩam
suam ponat qͥs ꝓ amicis suis. Cũq
sic imitem᷑ pia obedientia: ut ei
nos cõparare nulla p̃sumamꝰ auda¬
lxxxui. ab eo qd̃ ait. uos amici mei
estis si feceritis quȩ ego p̾cipio uob̃

Expanded text:
quia videri non potest, quemadmoquia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audaLXXXV. De eo quod dicit, Vos amici mei estis, si fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
tet assumas. Hec enĩ inquit habẽt
uitã fallacem: hoc ẽ hypocrisim.
Bicendo enĩ se sine peccato ẽẽ: ius¬
tum non potest exhibere. s finge.
Ideo dictum ẽ. hec enĩ habent ui¬
tam fallacem. Unus ẽ solus qui et
carnẽ hominis habere. & pecca¬
tum potuit non habere. Merito
quod sequitur nob̃ p̃cipitur: & ta¬
li uerbo atq ꝓuerbio humana in¬
firmitas conuenitur eiq d̃r: noli
extende te cum sis pauꝑ. contra
diuitem. Biues ẽ enĩ qui nec here¬
ditario nec ꝓprio umquã debito
obnoxius. & ipse iustus ẽ. & alios
iustificat. xp̃c: noli contra eũ te
extendere in tantum pauꝑ. ut re¬
missionis peccatoꝵ appareas cot¬
tidianꝰ in oratione mendicus. Tuo
Unde: nͥ a p̃sumptione fallaci: ille
quippe qr non tantũ est homo sed
etiam ds: ideo numquã reus. Si enĩ
direxeris ocłmtuum ad illum: nus¬
quã parebit. Ocłm tuum. ocłm ui¬
deł humanũ quo cernis humana.
si direxeris ad illum nusꝗͣ parebit.

Expanded text:
tet assumas. Haec enim, inquit, vitam tet assumas. Haec enim, inquit, vitam habent fallacem, hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit;
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ: nr̃a post corruptionẽ
onẽ. ꝑͦ illum. Ille nob̾ non indiguit
ut nos saluos faceret: nos sine il¬
lo nicħ possumꝰ facere. Ille se nob̾
pret̃ illum non possumꝰ uitam.
tur: tam̃ in fr̃noꝵ peccatoꝵ re¬
missionẽ. nulliꝰ sanguis mr̃is fun¬
ditur: qd̃ fecit ille ꝓ nob̃. Neq in
hoc qͥd imitaremur. s qͥd gratu¬
laremur contulit nob̃. Quatenꝰ
qualia de mensa dnica ꝑceꝑuis.
In ceteris enĩ quȩ dixi. quãuis
nec omĩa dicere potui: martyr
quisquã se non dico potentiȩxͥ.
s innocentiȩ comparabit. ñ dicã
ce alienum se putando sanare. s
suum saltem nullum habere pecca¬
tum. etiam si auidior ẽ quã ratio
salutis exposcit: multum ẽ ad illũ.
Non capit tantum et bene quod
ista ꝓuerbioꝵ sententia cõmonet᷑.
qua & contintio subiungit & dicit.
Qd̃ si auidior es: noli concupiscere
cibos eiꝰ. Satius ẽ enim ut nicħ in¬
de sumas : quam ut tͥ plusꝗͣ. opor¬

Expanded text:
ruptionem ; nostra post corruptionem,ruptionem ; nostra post corruptionem,onem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis praeter illum non possumus vitam. tur, tamen in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenuqualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyr quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam opor
Abbreviated transcription (Latin):
passus est nob̾ relinquens exemplũ:
ut sequamur uestigia eiꝰ. Hoc est
talia p̃parare. Hoc beati mr̃esar¬
denti dilectione fecerunt: quo¬
rum si non inaniter memorias
celebramꝰ atq in coninuo quo
& ipsi saturati sunt ad mensam
dñi accedimꝰ. oportet ut quẽad¬
modũ ipsi. & nos talia p̃paremꝰ.
Ideo quippe ad ipsam mensã non
sic eos cõmemoramꝰ. quẽadmodũ
eos qui in pace requiescunt. ut
etiam ꝓ eis oremus. s magis ut
ipsi ꝓ nob̾. ut eoꝵ uestigiis adhe¬
reamꝰ: qr impleuerunt ipsi cari¬
tatem qua dñs dixit ñ posse ẽẽ
maiorem. Talia enĩ suis frĩb ex¬
hibuerunt: qualia de m̃sa dm̃i
parit̃ acceꝑunt. Neq hoc ita
Ille potestatem habuit ponendi
animã suam. & iterũ sum̃di eam.
nos autẽ nec quantũ uolumꝰ uiui¬
mus: & morimur etiam si nolumꝰ.
Ille moriens mox in se occidit mor¬
tem: nos in eius morte lib̾amur
a morte. Illiꝰ caro non uidit cor¬

Expanded text:
passus est, relinquens nobis exemplum, passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque hoc ita Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit cor
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorem hac dilectionẽ nemoht:
ut aiãm suam ponat qͥs ꝓ amiciꝰ
suis. Qͥa gͦ suꝑuis dixerat. hoc ẽ
mandatum meum ut diligatis in¬
uicem sicut dilexi uos. quib uer¬
bis addidit qd nunc audistis. ma¬
iorem hac dilectionẽ nemo habet
ut aĩãm suam ponat qͥs ꝓ amicis
suis : fit ex hoc consequens quod
idem iste eugłista ioħes in epła
sua dicit. ut quẽadmodum. xp̃c
re: diligentes utiq inuicẽ sicut
ipse dilexit nos. qui pro nob̾ ani
mã posuit. Nimirũ hoc ẽ quod
legitur in ꝓuerbiis salomonis.
Si sederis cenare ad mensam po¬
tentis. consid̾ans intellige quȩ
apponuntur tͥ: & sic mitte ma¬
num tuam. sciens qr talia te opor¬
tet p̃parare. Nam que m̃sa est
potentis: nisi unde sumitur cor
dere: nisi humiliter accedere: et
quid ẽ consid̾are & intelligere q̃
apponuntur tibi: nisi digne tan¬
tam grãm cogitare:&e quid est
sic mitte manum tuam ut scias
qr talia oportet te p̃parare: nisi
quod iam dixi. qr sicut ꝓ nob̾ xp̃c

Expanded text:
rem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit, Ut quemadmodum Christre ; diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Sa« Si sederis coenare ad mensam potentis considerans intellige, quae apponuntur tibi, et sic emitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . » Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpdere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia sicut « pro
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligamꝰ fr̃es intelligamꝰ. & hoc
in nob̾ dñs faciat ut intelligamꝰ:
faciat etiam ut intellecta faciamꝰ.
Hoc autem si scimꝰ. ꝓfecto scimꝰ qͦd
facit dñs. qr nosipsos tales ñ facit
qui faciunt duo genera tim̃tium.
sic sunt duȩ seruitutes quȩ facums
duo genera seruoꝵ. Est timor qͥm

Expanded text:
3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facitqui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem
Abbreviated transcription (Latin):
uum et amicũ ẽẽ seruũ bonũ:
cũ dicat. iam ñ dico uos seruos.
Q seruus nescit qͥd faciat do¬
minꝰ eiꝰ: Ita nom̃ constituit ami¬
ci ut auferat serui. Non ut
in uno utrũq maneat: s ut al¬
terum altero decente succedat.
Qͥd ẽ hoc: itane cũ p̃cepta dm̃i
fecerimꝰ: serui non erimꝰ: itane
tunc serui non erimꝰ: quando bo¬
ni serui fuerimꝰ: & quis potest¬
contradicere ueritati quȩ ait. iã
non dico uos seruos: & cur hoc dixe¬
qͥd faciat dñs eiꝰ. Numqͥd nã seruo
bono & ꝓbato dñs eiꝰ non etiã sua¬
secreta cõmittit : quid ẽ gͦ qd
ait seruus nescit qͥd faciat dñs
eius: Uerum essnescit qͥd faciat:
et si hoc nescit: quomodo seruit:
dut qͦmͦ seruus ẽ qui non seruit:
et tam̃ dñs loqͥtur. uos amici estiᷤ.
si feceritis quȩ ego p̃cipio uob. iã
non dico uos seruos. O rem mira¬
Si seruus non ero p̃cepta faciendo:
& nisi p̃cepta fecero seruire ñ po¬
tero: ergo seruiendo seruus ñ ero:

Expanded text:
rvum bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixequid faciat dominus ejus. Numquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam secreta sua committit? Quid est ergo quod ait, Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum, esto, nescit quid faciat; et si hoc nescit, quomodo servit? Aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen Dominus loquitur, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem miraSi servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi necessario etiam dilectio di.
Qͥ enim non diligit dm̃. quomo¬
do diligit ꝓximum tamquã seip¬
sum: quandoquidem non diligit
& se ipsum: est quippe impius
& iniquiis. Qͥ autẽ diligit iniqͥ¬
tatem. non plane diligit s odit
aiãm suam. Hoc gͦ dñi p̃ceptum

Expanded text:
ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
atq dixisset. maiorẽ hã dilectio¬
nẽ nemo habet ut aĩam suã po¬
nat qͥs ꝓ amicis suis: uos inquit
amici mei estis. si feceritis que ego
p̃cipio uob̃. Magna dignatio cum
seruus bonꝰ ẽẽ non possit nͥ p̃cep¬
ta dm̃i sui fecerit: hinc amicos su¬
os uoluit intelligi. unde boni ser¬
ui possunt ꝓbari. S ut dixi. ista
dignatio est. ut dñs quos nouit
seruos suos. dignetur dicere ami¬
cos suos. Nam ut sciatis ad seruo¬
rum officium ꝑtinere p̃cepta do¬
mini sui facere: alio loco seruos
utiq obiuirgat dicens. Qͥd autem
uocatis me dñe dñe: et non faci¬
tis que dico: cum gͦ dicitis in qͥt¬
dñe : iussa faciendo quid dicatis
ostendite. Nonne seruo obedienti
ipse dicturus ẽ. euge serue bone
qm̃ in paucis fidelis fuisti. super
multa de constituam: intra in
gaudium dñi tui: potest gͥ ẽẽ
seruus & amicus: qui seruus est¬
bonꝰ. Sed qđ̃ seqͥtur attendamꝰ.
Iam non dico uos seruos: qr ser¬

Expanded text:
atque dixisset, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta domini sui facere, alio loco servos utique objurgat dicens: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico ? Cum Domine, jussa faciendo quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus. Sed quod sequitur attendamus: Jam non dico vos ser
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quicquid ẽ. aliud hic habemꝰ.
Discernitur quippe ista dilectio.
ab ea dilectione qua se inuicem
diligunt homines: sicut hoĩes.
Nam ut discerneretur. adiunctũ
ẽ. sicut dilexi uos. Utquid enim¬
qui non ad hoc se inuicem dili¬
gunt: qr nec diligunt. Qͥ aut̃ se
ꝓpter habendũ diligunt: ipsi se¬
diligunt. Ergo si se diligunt: de¬
um diligunt. Non ẽ hec dilectio
in hõib om̃ib. Pauci se ꝓpt̾ea di¬
ligunt: ut sit d̾s omĩa in õĩb.¬

Expanded text:
quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi qui non ad hoc se diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Ddiligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ eris in paradyso. fidelem la¬
tronis animã non deserebat: & de¬
serebat suam: absit. Sed illius ut
dñs custodiuit : suam uͦ in separa¬
biliter habuit. Si aut̃ dixerimus
qr ipsa se anima posuit. & iterũ se
sumpsit: absurdissimꝰ sensus ẽ. Non
a seipsa poterat separari. Bicamꝰ
gͦ et qd̃ uerũ est: et qd̃ facile in¬
celligi potest. Eece homo ẽ quilibe
non constans ex u̾bo et anima et
carne: sed ex anima et carne. Be
isto homine int̾rogemꝰ quomodo
ponat animã suam quicũq homo:
an forte nullus homo ponit animã
suã. Notes mͥ dicere. nullus homo
habet potestatẽ ponere animam
suam: et iterũ sumere eam. Pone¬
re aut̃ animã suam nͥ posset homo
non diceret iohes apl̃s. Sicut xp̃c

Expanded text:
mecum eris in paradiso . Fidelem lamecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit, et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sensus est: non a seipsa poterat separari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habet potestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannes apostolus, Sicut C
Abbreviated transcription (Latin):
di animã meam: quis ponit aiãm:
mit iterũ eam: An ex eo qd̃ anima
humana ẽ ipsa se ponit. & iterũ
ipsa se sumit: an ex eo qd̃ caro est.
caro aiãm ponit et iterũ sumit:
Tria ꝓposui: om̃ia ꝑtractemꝰ. & hoc
eligamꝰ quod conuenit regle ueri¬
tatis. Si enim dixerimꝰ quia uer¬
bũ dĩ posuit animã suam & iter̃
sũpsit eam. metuendũ ẽ ne subin¬
tret praua cogitatio: et dicat᷑ nob̾.
Ergo aliquando anima illa separa¬
ta est a uerbo: et aliquando u̾bũ
illud ex quo suscepit illam aĩam
fuit sine. anima: Sideo enim fuis¬
se sine anima humana uerbũ. sed
cum in principio erat uerbũ: & u
anima et caro: quid fecit passio:
Qͥd fecit mors: nisi qr corpus ab aĩa
separauit : Animã uero a uerboñ
ẽ ꝓ nob̾ in cruce: sine dubio caro
ipsius expirauit animã. Ad tẽpus
exiguum anima deseruit carnẽ:
redeunte anima resurrecturã. A
uerbo autẽ animã separatã ñ di¬
co. Latronis anime dixit: hodie

Expanded text:
di animam meam? Qdi animam meam? QVerbum, an ex eo quod anima humana ipsa se ponit, et iterum ipsa se sumit? An ex eo quod caro est, animam ponit, et iterum sumit? Tria posui: omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regulae veritatis. Si enim dixerimus quia Verbum Dei posuit animam suam et iterum sumpsit eam, metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit illam animam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum; sed cum in principio erat Verbum, et Vanima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit, animam vero a Verbo non pro nobis in cruce; sine dubio caro ipsius exspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
negare non potuerunt. Uidete ab¬
surditatem & insaniam non feren¬
dam. Animã irrationabilem eum
habere uoluerunt: rationalem ne¬
gauer̃t. Dederunt illi animã pe¬
coris: subtraxert̃ hominis. S illi
abstulert̃. xp̃o rationẽ: non tenen¬
do rationem. Absit hoc a nob̾in fi¬
de catholica nutritis atq funda¬
tis. Ex hac gͦ occasione admonue¬
rim caritatem ur̃am. ut quomo¬
do suꝑiorib lectionib satis uos in¬
struximꝰ contra sabellianos. & ar¬
rianos: sabellianos qui dicunt.ip¬
se ẽ pater qui filiꝰ. arrianos qui di¬
cunt. aliud ẽ pater aliud filiꝰ. qua¬
si ñ sint eiusdem substantie pater
et filiꝰ. intruximꝰ etiam quantum
memnini et meminisse debetis con¬
tra hereticos fotinianos. qui solũ
dm̃: ex hac occasione de anima in.¬
struamꝰ uos. et contra apollinariꝰ
legentẽ: animã in qua distamꝰ a pe¬
core qd̾ homines sumus. Quomodo gͦ
hic dixit dñs. potestatẽ habeo ponen¬

Expanded text:
negare non potuerunt. Videte abnegare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum meministis, et meminisse debetis, contra haereticos Photinianos, qui solum Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos et contra Apollinaristligentem, animam, inquam, in qua distamus a pecore, quod homines sumus. 10. Quomodo ergo hic dixit Dominus, Potestatem habeo ponen
Abbreviated transcription (Latin):
tiam de anima si dm̃i suum ami¬
serit dici potest: uiuens mortua
ẽ. Quomodo gͦ ponit animã suã
dñs fres: queramꝰ hoc paulo at¬
tentius: non nos artat hora que
solet. Bie dñico uacat nob̃. Hoc
lucrentur. qͥ ad u̾bum di etiã die
hodierno conueniunt. Pono inqͥt
animã meam. Qͥs ponit: quã po¬
nit:ͦ quis est xp̃e : uerbũ & homo.
Nec sic homo: ut sola caro. S qr hõ
constat ex carne et anima: totus
orem deseruisset: et partẽ. deteri¬
Q a gͦ totus homo in xp̃o: quid est
est uerbũ et homo: uerbũ. aĩa.
caro. Tenete hoc: qr non defuer̃t
heretici et in ista sententia: pulsi
quidem iam olim aueritate cato¬
lica. s tam̃ ut fures et latrones
non intrantes ꝑ ostium. insidiari
ouili ñ desinunt. Apolinariste he¬
retici dicti st̃: qui ausi st̃ dogma¬
tizare quod xp̃c non sit nͥ u̾bum
& caro: animã humanã non eũ
assumpsisse contendunt. Nam &
aliqui eoꝵ fuisse in xp̃o animam

Expanded text:
tiam de anima, si Deum suum amitiam de anima, si Deum suum amiserit, dici potest, Vivens mortua est . 9. Quomodo ergo ponit animam suam Dominus? Fratres, quaeramus hoc paulo attentius. Non nos arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed quia homo, constat ex carne et anima, totus orem deseruisset: pars Quia ergo totus homo in Christo, quid est est Verbum et homo? Verbum, anima et caro. Tenete hoc, quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam,
Abbreviated transcription (Latin):
quod moriebatur. Nam u̾bum ñ ẽ
mortuum: anima illa ñ est mortua.
Si nec moritur: dni moreretur: un¬
de scio inquis si mea ñ moritur: a
te ñ occidatur: et non morit᷑. Quo¬
mͦ inquis ego possum occidẽ aĩam
ceam: os qd̃ mentitur occidit aiãm.
Quomodo inquis securus sum qr ñ
morit᷑: ipsum dñm audi: dantẽ ser¬
uo seruritatẽ. N olite timere eos
habent qͥd faciant. Sed plane qͥd
ait. eum timete. qͥ potestatẽ ha¬
bet & corpus et animam occidere
in gehennam. Eece qr morit᷑: ecce
quia ñ moritur. Qͥd est mori ip
sius.ͦ quid ẽ mori carni tue: Mori
carni tuȩ est amittere uitã suã:
mori anime tuȩ ẽ. amittere uitã
suam. Uita carnis tue anima tua:
uita anime tue d̃s tuus. Quomͦ
moritur caro amissa anima que
est uita eiꝰ: sic moritur anima a¬
misso dõ qui ẽ uita eiꝰ. Certe gͦ im¬
mortalis ẽ anima: splane immor¬
talis : qr uiuit et mortua. Qͦd enĩ
de uidua deliciosa dixit apłs. e¬

Expanded text:
quod moriebatur. Nam Verbum non est quod moriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam ceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere eos habent quid faciant. Sed plane quid ait? Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non morimori carni tuae? Mori carni tuae, est amittere vitam suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, e
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiet me. Qͥd est ego dormuni:
qr uolui dormiui. Qͥ e est dormiui:
Mertuus sum. Nonne dormiuit: q
quando uoluit de sepulehro taꝙͥ
de lecto surrexit: Sed amat cdare
głam patri: ut nos edyficet głam
dare creatori. Nlam qd̃ addidit ex¬
surrexi. qm̃ dñs suscipiet me. pu¬
tatis hic quasi uirtutẽ eius defeciᷤ¬
se. ut ꝑ potestatem suam mori po¬
tuerit: ꝑ potestatem suam resur¬
gere non potuerit. Sic enim uiden¬
tur sonare uerba: non intentius
intellecta. Ego dormiui. id÷ quia
uolui dormiui: et exurrexi. Quare:
qm̃ dñs suscipiet me. Qͥd enĩ: tu
te ipso resurgere non ualeres:Si ñ
ualeres. ñ diceres. potestatẽ habeo
ponendi aiam meam: et potestatẽ
habeo iterũ sumendi eam. Audi in¬
alio loco in eugłio: qr ñ solũ pat̃
suscitauit filium: s etiam filius se¬
ipsum. Soluite inquit templũ hoc:
et triduo suscitabo illud. Eugłista.
hoc aut̃ inquit dicebat de templo
corporis sui. Hoc enĩ suscitabatur:

Expanded text:
suscipiet me. Quid est, Ego dormivi? suscipiet me. Quid est, Ego dormivi? Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me; putatis hic quasi virtutem ejus defecisse, ut per potestatem suam mori potuerit, per potestatem suam resurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, Ego dormivi; id est, quia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur
Abbreviated transcription (Latin):
nob. Audi et cetera. Propt̾ea me
pater diligit inquit: qr ego pono
aiam meam. ut iterũ sumam eam.
Quid ait: ꝓpterea me pat̃ diligit:
qr morior ut resurgam. Cum mag¬
no enum pondere dictum ẽ ego: qr
ego inquit pono animã meam. E
go pono pono. Qͥd est ego pono: ego
illam pono. Non głentur uidei. se¬
uire potuerunt: potestatẽ habere
non potuerunt. Seuiant quantũ
possunt. Si ego noluero ponere a¬
nimam meam: quid seuiendo fac¬
turi st̃: Una responsione ꝓstratist̃:
quando eis dictum ẽ quẽ queritiꝰ.
& dixerunt. ihm. et ait eis. ego sum:
redier̃t retro et cecidunt. Qͥ cecide¬
runt ad unam uocem uocem xp̃i
morituri: quid facient sub uoce ui
iudei quasi suꝑauerint: ipse po¬
suit animã suam. Ego dormii di
xit: nostis psalmũ. Ego dormiui et
somnũ cepi. et exurrexi: qm̃ dñs
suscepit me. Modo psalmꝰ ipse lectꝰ
ẽ. modo audiuimꝰ. ego dormiui &
somnũ cepi: et exurrexi qm̃ dñs

Expanded text:
nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est, ego: Quia ego pono, inquit, pono animam go pono. Quid est: ego pono? Ego, inquit, illam pono. Non glorientur Judaei: saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt. Saeviant quantum possunt: si ego noluero ponere animam meam, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt, quando eis dictum est: Quem quaeritis ? Dixerunt, Jesum; et ait eis: Ego sum: redierunt retro, et ceciderunt. Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce  Mquasi qui praevaluerint: ipse posuit animam cit. Nostis Psalmum: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me . Modo Psalmus ipse lectus est, modo audivimus: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
gularis. Ergo et ostium ẽ. et
lapis angularis. Omiã ꝑ similitu¬
dinẽ: nichil horũ ꝓprie. Iam eñĩ
dixi et cõmendaui uehem̃ter. et
qui capiunt sapiunt: immo qui
sapiunt capiunt. & qui nondũ
intellectu sapiunt. fide teneant:
qd̃ intelligere nondũ possunt.
Per similitudines xp̃e multa est.
que ꝑ ꝓprietatẽ non ẽ. Per simi¬
cõmemorare longũ est. Si aucẽ
ꝓprietates discutias rerũ quas
uidere consuesti. nec petra ẽ qui¬
a durus et sine sensu non ẽ: nec
ostium ẽ. quia non eum faber fe¬
cit: nec lapis angularis est. qui¬
a non est abstructore cõpositꝰ.:
nec pastor ẽ. qr custos ouium qͣ¬
drupedũ non ẽ. nec leo ẽ q fera
non ẽ: nec agnus ẽ q pecus non
est. Omĩa ergo ista ꝑ similitudi¬
nẽ. Qͥd gͦ ꝓprie: In pͥncipio e¬
rat uerbũ. et uerbũ erat apud
dm̃: et ds erat u̾bum. Qͥd de ho¬
mine qui apparuit.: et u̾bum
caro factum ẽ : et habitauit in

Expanded text:
gularis . Ergo et ostium est, et gularis . Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per simicommemorare longum est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus eimilitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
nit: ut qͥ contempnebant ma¬
ius iudicium sumerent: qr et
p̃sentia ẽ illis exhibita. Ipse dñs
ibi fuit. ibi matr̃e. elegit. ibi con¬
cipi. ibi nasci. ibi sanguinẽ fun¬
dere uoluit. ibi st̃ uestigia eius.
modo adorant᷑ ubi nouissime ste¬
tit. unde ascendit in celũ: ad gen¬
tes aut̃ misit. Sed forte aliqͥs ar¬
bitratur. qm̃ non ipse ad nos ue¬
nit. s misit ad nos: non nos audi
Pellatur ista cogitatio de cogita¬
misit ipse erat. Ipsũ paulũ audi
quẽ misit. Ad gentes enĩ precipui
lus terrens ñ de se sed de illo. An
sum dnm. E alias oues habeo.
id÷ in gentib: quȩ ñ sunt deħ
ouili. id÷ de popło isrł: oportet¬
me et me et illas adducere. Ergo
et ꝑ suos ñ alit̃ adducit. Adhuc
audi. E uocem meam audient.
Ecce qr et ꝑ suos ipse loquit᷑. & ꝑ
eos quos mittit uox eiꝰ auditur.
Ut sit unũ ouile et unꝰ pastor.
Duob istis gregib tamquã du¬
ob parietib factus ẽ lapis an¬

Expanded text:
ipse; ut qui contemnebant, maipse; ut qui contemnebant, majus judicium sumerent, quia et praesentia est illis exhibita. Ipse Dominus ibi fuit, ibi matrem elegit; ibi concipi, ibi nasci, ibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ad nos, non nos audispellatur ista cogitatio de cordimisit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipuese Paulus terrens non de se, sed de illo, An sum Dominum. Et alias oves habeo, id est, in Gentibus: quae non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis an