comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Incarcere eram & uenistis adme. Quib
pnremitat dicens. Venite benedicti
patrismei. possid&e panrtum uobis
regnum a constitutione mundi Alii
autem noniudicantur & regnant
qui&iam prarecepta legis perfectionis
uistute transcendunt. quia nequaquã
hoc solum quod cunctis diuinalex proce¬
cipit implere contentisunt. sed pres¬
tantiori desiderio plus exhibere appe¬
tunt. quam prreceptis genenalib: au
dire potuerunt: Quibus dominica
omnia urãr & sequuti estis me. cum
sederit filius hominis insede maiesta¬
tis suae. sedebitis &uos superduode¬
cim thronos. Iudicantes duodecim
tribus issochel. Et dequibus pro¬
ph&a ait Oñs adiudicium ueni&.
cumseniorib: populisui Et dequi¬
bus salomon. cumde scãe ecclesiae
Nobilis inpostis uir eius. quando sede¬
rit cum senatoribus temre: Hiitaq
in extremo iudicio noniudicantur
& regnant. quia cumauctoresuo
&iam iudices ueniunt Relinquen¬
tes quippe omnia plus promta deuotio¬

Expanded text:
In carcere eram, et venistis ad me; quibus In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit, implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt; quibus divina voomnia vestra, et secuti estis me, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel ; et de quibus propheta ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Et de quibus Salomon cum de sanctae Ecclesiae Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia plus prompta devotio
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter hostem exterius rebellan¬
tem In illo iura sua consulit. eumq
sub uerbis dignȩ inuectionis addicit.
contrar hostem uerobellum mou&.
instrumenta perditionis exerc& dig
De malo uero eius quidlex habeat non re¬
quiritneq enim lege necesse est
perimi. quilegem numquam potuit
tenere. Ita ergo in extremo iudicio
& legalis illum inuectio percutit. qui
ab eo quod pro fessione tenuit. actione
declinauit: &iste sine iudici inuec¬
tione perimitur: quilege fidei non
ten&ur. Exelectorum uero paste
alii iudicantur & regnant. quiuitae
maculas lacrimis tergunt: quimala
prrecedentia factis sequentib: redi¬
mentes. quicquid inlicitum aliquan¬
dofecerunt ab oculis iudicis elemosina¬
rum super ductione cooperiunt. Quib:
iudex ueniens indexterr consistentibus
dicit Esuriui & dedistis mihi mandu¬
care. sitiui & dedistis mihi bibere: hos¬
pes eram & collegistis me : nudus & o¬
peruistis me nfirmus &uisitastisme:

Expanded text:
atque aliter hostem exterius rebellanatque aliter hostem exterius rebellantem. In illo sua jura consulit eumque sub verbis dignae invectionis vel increpationis addicit. Contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis vel imperfede malo autem ejus, quid lex habeat, non requirit. perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo & angelis eius. Alii uero
in extremo iudicio noniudicantur &
dequib: dñs dicit Quiautem non
credit iamiudicatus est. Et de
quibus paulus ait. Quisine lege pec¬
cauerunt. sine lege & peribunt
Resurgunt uero &ia momnes infideles.
sed ad tormentum nonadiudicium
Non enim eorum tunc causa discutitur.
quiad conspectum districti iudicis iam
cum damnatione suae infidelitatis
r&inentes. sed professionis opera non
habentes. redarguuntur ut pereant:
Quiuero nec fidei sacrrmenta tenuert̃.
increpationem iudicis in extrema exa¬
minatione non audiunt. quia prire¬
iudicati infidelitatis suae tenebris.
eius quem despexerant inuectione re¬
uerba tenuerunt. isti indamnatione
sua a& erni iudicis nec uerba percipi¬
unt. quia eius reuerentiam nec
legaliter pereunt. quia sublege positi
peccauerunt. istis inperditiones ua
delege nihil dicitur quia nihil legis
habere conatisunt Princeps namq
terrenam rem publicam regens. aliter
punit ciueminterius delinquentem.

Expanded text:
diabolo et angelis ejus . Alii vero in extremo judicio non judicantur et de quibus Dominus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infideles, sed ad tormenta, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutietur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant; qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione real., saltem verba tenuerunt; isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempubpunit civem interius delinquentem,
Abbreviated transcription (Latin):
subigere se posse prire sumpserat cumdi¬
cebat. Procector meus & in ipso sperar¬
bo. subiciens populos subme Sc̃ĩs quip¬
pementib: populi subiguntur. cumab
eis perdistrictae saeueritatis prresentiã
cogitationes stultae dissiliunt ut non
perabrupta fanta sratum rapiant. sed
ratione subditae a corde humilicer con.¬
quiescant. Quia ergo positus intempta¬
tione animus. quide se in prosperis maiore
prcesumebat. tumultus spei desperatio¬
nisq tolerat. recte nunc diciturꝵ Ne
protyachas noctem. ut a scendant populi
procis. Ac si a peste dicer&ur: Intemp¬
tatione deprehensus citius tenebnas mero¬
ris incide. Nequi intran quillitace. de te
alta senseras : In pesturbatione quoq:
decerius cogitationum te caligine con¬
fundas. Quod recte heliu dicer&.
si tamen cui dicer& scirec. Nam haec
beato iob tantominus congruunt. quan¬
cto ab illo omnia altius sciuntur. Quia
uero ut saepe diximus arrogantes dum
priresumunt docere quos nondebent.

Expanded text:
subigere se posse praesumpserat, cum disubigere se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. Quia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperationisque tolerat, recte nunc dicitur: Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Ac si aperte diceretur: In tentatione deprehensus, citius tenebras moeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbatione quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, dum praesumunt docere quos non debent,
Abbreviated transcription (Latin):
rart. quod auistutissuae pristina solidita¬
te reppellitur. super ductis meroribus
quasi quibusdam tenebris caecatur. atq
ab omniluce gaudii eius oculus clauditur
dum solliite trepidat. Ne hoc quod esse
dudum coeperart funditus amittat
Vnde & benedicitur quod in hac nocte
prorobustis populi ascendunt. quia ui
Nam dumse inpesturbatione conspicit
lam pene amisisse quod fuerart. fluc¬
tus inse innumeros tumultusq coacer¬
uat Modo tranquillitatem suam
quia perdidit dol&. modo neusq ad prirua
opera corruat pertimescit: Modo in quo
culmine st&errt meminit.. modo in quo
uitiorum profundo perdelectationem iace¬
at adtendit modo ad resumendas uires
se reparat: modo se eas posse resumere.
quasi uictus iam fracctusq desperat. Cũ
ergo super addictam mentem tan multi¬
plices cogitatiomes prodeunt. hanc quasi
in noste populi consurgentes premunt:
quos nimirum populos nonperse. sed perdi¬
uinae protectionis auxilium. proph&a

Expanded text:
rat quod a virtutis suae pristina soliditarat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moeroribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne hoc quod esse dudum coeperat funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia vidNam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque desperat. 84. ergo super addictam mentem tam multiplices cogitationes prodeunt, hanc quasi in nocte populi consurgentes premunt. Quos nimirum populos non per se, sed per divinae protectionis auxilium Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur. Omne quod intrinsecus debona
actione intumueras reprime. & cordis
motus quos exrecto opere robustos habu¬
eras deponeQuia iam in ipsa aduer¬
sitatis temptatione consideras. qnm̃
frustriar prius d&e magna elatus aestima¬
bas Qua euidelic& magnitudo id çirco
absq tribulatione deponenda dicitur.
quia nimirum cumpertemptationem hu¬
militas proficit. prospera est ipsa aduersi¬
Sed tamen sine magna tribulatione non
agitur. cumtranquilla mens inruente
temptatione quasi repentino hoste tur¬
batur Ipsa namq temptationis ad¬
uersitas dum se menti inserit quasdam
milla tenebras gignit. eamq obscuri¬
tate suae a maritudinis turbat quae
apud sedudum uistutum dulcedine in¬
radiante claruerat. Vnde & apte
protrahitur. cum subos tadetẽ ptatione
tristitia. consolatione concita nonfinit᷑
Nox protrarhitur. quia meror animi
confusis cogitationib: elongatur. Nam
dum mens posita in temptatione conside¬

Expanded text:
retur: Omne quod intrinsecus de bona retur: Omne quod intrinsecus de bona actione intumueras 851 reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum cum per tentationem humilitas proficit, prospera est ipsa adversi Vet. XXXVIII. Sed tamen sine magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte protrahitur cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non finitur. Nox protrahitur quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam dum mens posita in tentatione conside
Abbreviated transcription (Latin):
tissunt sentiunt Sed magnitudinem
& robustos motus de ponimus. quando
pulsante uitio cogimur pensare quid
sumus Robustos motus deponimus.
quando noniam deuistute attollimur.
sedinculpa consentiendo obrui deipsa¬
quaquatimur infirmitate formidamus
Multumnamq dese animus confidit.
quando sibi ad uotum uires supp&ere con¬
spicit Iam sibi fiduciam scitatis arro¬
gat. iam se idoneum &iam ad cuncta
uistutum culmina quae sola cogitatione
conceperit putat: Sed cum hunc tẽp¬
tatio subito obosta trans uerberat. eas
quae natae deuistutib: fuerant elatas
cogitationes funditus turbat Quasi
securam quippe urbem in opinatus hos¬
tis ingreditur. & repentino glaho su¬
perborum ciuium colla feriuntur. Ni¬
hil ergo tunc nisi continuus luctus agitur.
dum capta urbs animia magnatorum suo¬
rumgloria caede in terueniente uacuat᷑
Vnde nunc dicitur. Depone magnitudi¬
nemtuam absq tribulatione. & omnes
robustos fostitudine. Ac sia peste dice¬

Expanded text:
tis sunt sentiunt. Sed magnitudinem tis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsaqua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si aperte dice
Abbreviated transcription (Latin):
uatur. recte abheliu dicitur. Nec mag
suae arce consistit. dumabomni mutabi¬
litatis sparsione se colligit dumquicquid
in se superflue oboritur premit. ipsa¬
sua rectitudinis gloria tangitur: & intu¬
more proprie prace sumptionis eleuat᷑
Qui enim magna agit . quamuis dese hu¬
milia sentiat. scit tamen magna. eẽ.
quaeagit Nam simagna esse nescit.
ea proculdubio minime custodit. Quae
dumcustodire neglegit. Aut in eis mi¬
nus proficit. aut ea funditus amittit
Dumergo bona nrãc opera scire necesse ẽ.
uttus todiamus. exipsa eorum scientia
elationis aditus panditur. & adope¬
paentis corculpae manus admittitur.
quauastante rapiantur. Mira autẽ
dispensatione agitur. ut conditor nr̃
subleuatum prosperis animum subita
concuti temptatione permittat. qua¬
tenus sem& ipsum in infirmitate ueri¬
us uideat. & abeo quem deuistutibus
sumpserat. iam se ipso melior elationis
fastu descendat. Vnde & bene nunc
motus cordis. cumnulla nisi quae uistu¬

Expanded text:
vatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multsuae arce consistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsasuae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tentatione permittat, quatenus semetipsum in infirmitate verius videat, et ab eo quem de virtutibus sumpserat, jam seipso melior elationis fastu descendat. Unde et bene nunc motus cordis, cum nulla nisi quae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
gunt se sollester adstringunt : Ini con¬
templatione namq: creatoris hoc accep¬
turisunt: ut una semper mentis stabili¬
tate perfruantur. Nulla eos tunc muta¬
bilitas dissipat. quia scilic& eorum cogita¬
tio sibim& ipsi semper in dissimilis perseue¬
rat. Hoc ergo cumlabore nunc conan¬
tesimitantur. quod post inmunere gau¬
dentes accipiunt. Cui se proph&a inmu¬
tabilitati uistute amoris astrinxerat. cum
dicebat. Vnam p&ii ad nõ hanc requiram.
ut in habitem indomodñi. Huic paulus
unitati intentionis adhaeserat. dicens
Vnum autem quae r&ro oblitus. adea quae
ante sunt extentus. sequor ad palmam
eorũ corde humanitus de fluit. mox hoc
discussio saeuena restringit:t cum
quasi pueriliter cogitatio labitur. iuue¬
nilimox cohestitione refrenatur. Vnde
fit ut sparsam mentem continue colligant.¬
& inuna quantum prireualent cogitatio¬
ne componant. Quia igitur status
mentis cogitationum mutabilitate cur¬

Expanded text:
gunt se solerter astringunt. In congunt se solerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam eorum corde humanitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur status mentis cogitationum mutabilitate cur
Abbreviated transcription (Latin):
cumstare animus insem& ipso nititur.
a semn& ipso aliquomodo &iam nescien¬
do diriuatur Humana namq anima
ab una quaq: re cui intenditur. fastidio
impellente remou&ur Seddum in hi¬
anter cogitanda app&it . & repente cogi¬
tata fastidit. doc& quod aliunde pend&
quae quolib& posita non requiescit. Ad
illum quippe suspensa est. a quo forma¬
ta Et quia addm̃ solum app&endum
facta est. omne autem quod infra ap¬
p&iminus est. iure ei non sufficit quod
dĩ non est Hinc ẽ. quod huc illucq spar¬
gitur. & ab una quaq: re ut diximus fas¬
tidio impellente remou&ur: delectatio¬
nis uidelic& auida quaerit quopauset
unum uero quem sufficienter habere
poterat amisit Vnde nunc per multa
ducitur. ut quia qualitate rerum non
potest. saltim uari&ate saci&ur. Sc̃i¬
autem uiri quia cauta se obseruatione cus¬
todiunt. neabincentione sua mutabili¬
ter dissoluantur. & quia idem esse
app&unt. ad cogitationem quadm̃ dili¬

Expanded text:
cum stare animus in semetipso nititur, cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, saltem varietate satietur. autem viri causa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum dili
Abbreviated transcription (Latin):
locis inclinamur. inquot superuacu¬
is curis extendimur Nam sicut
locus ẽ. corporis spacium corporale.
ita locus ẽ. mentis una quaeq inten¬
tio cogitationis. Quae dum huc illucq
impellitur. sidilectione aliqua cogi¬
tationissuae libenter occupatur: ue¬
lut in quodam locoponitur ut quiescat
Nam quoties uicti tedio a cogitatione
in cogitttionẽ ducimur. quasi fessã
mentem deloco ad locum migramus
Tot itaq loca culmenmentis inclinant.
quot subostae cogitationes unitatem
bonae intentionis dissipant. Recta
& enim mens star&. siuni cuidebue¬
rat cogitationi semper in haerer&
Necta mens star&. si nonse innumeris
motib fluxa mutabilitate prosterne¬
r& eddum nunc ista pertractat.
nunc adalia labitur. quasi perloco¬
rum multitudinem abstatu suae recti¬
tudinis inclinatur Etdum perplurao
se tendit. ab una cui adhȩrere debuit in¬
tentione se deicit. Quitamen mutabili¬
tatis usus. ex primȩ prreuaricationis
uitio iam quasi innatunrm uenit:ã

Expanded text:
locis inclinamur in quot supervacuis curis extendimur. Nam sicut locus est corporis spatium corporale, ita locus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae dum huc illucque impellitur, si delectatione aliqua cogitationis suae libenter occupatur, velut in quodam loco ponitur ut quiescat. Nam quoties victi taedio a cogitatione in cogitationem ducimur, quasi fessa mente de loco ad locum migramus. Tot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subortae cogitationes unitatem bonae intentionis dissipant. Recta etenim mens staret, si uni cui debuerat cogitationi semper inhaereret. Recta mens staret, si non se innumeris motibus fluxa mutabilitate prosterneret. Sed dum nunc ista pertractat, nunc ad alia dilabitur, quasi per locorum multitudinem a statu suae rectitudinis inclinatur; et dum per plura se tendit, ab una, cui adhaerere debuit, intentione se dejicit. Qui tamen mutabilitatis usus ex primae praevaricationis vitio jam quasi in naturam venit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
opera demonstrant: plerumq: abau¬
ditorum suorum cordib:. eauitia quae
necdum prolata sunt manu correc¬
tionis errdicant sediam illa subse¬
qui conspiciunt. ex aliis quae prrece¬
dunt. Sicut enim corporales medici
quasdam aegritudines iam uenisse in¬
ueniunt quasdam uero neueniant me¬
dentur Nta doctores scĩ aliquando
inuenta uulnera saluti restituunt:
Aliquando uero agunt inmentib ne
uulnerentur. In quibus hoc soller¬
ter intuendum est. quia sicut cesta
plerumq cumasperitate redarguunt
ita incestis uitiis cum tranquillitate
contra dicunt Cestai ferientes in¬
crepant. Incesta praremunientes de¬
uitant Quam quia arrogantes uiri
discr&ionis regulam nesciunt. senten¬
tiarum suarum iaculis sicut nota sic in¬
cognita sicut cesta sic &iam incesta con¬
figunt: Vnde nunc abheliu dicitur.
caue nedeclines adiniquitatem: hanc
enim coepisti sequi post miseriam
Quia uero ea quae subnexa sunt longiori
alligatione protrahuntur. istum li¬

Expanded text:
opera demonstrant, plerumque ab auopera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum li
Abbreviated transcription (Latin):
INiquitatem post miseriam sequitur.
qui post mala quae procorrectione sus-¬
tin&. feruenti corde in pacientiae se
facib: inflaminat. Quodbeatum
iobperp&rasse heliu credidit. quia
eum intra flagella positum liberis ef¬
fari uocib audiuit : Videlic& nesci¬
ens quia omne quoddixit. non hoc de
iniquitate pͥacientiae. sed deuistute
ueritatis protulit. qui ab interni iudi¬
cis sententia nec cum se iustificar&
iniquitatem. de eadem iniquitate pro¬
tinus subdidit. hanc enim coepisti
quoddum ad eam declinariu&at. de ea
protinus quasi adquam declinatum iam
fuerit damnat. Nisi quod arrogantes
uiri plus uideri iudices quam consola¬
tores uolunt & Vnde & nonnum¬
quam ea districtis sententiis feriunt
quaenata in corde suspicantur: Et
prius quamcesta sit culpa delinquen¬
tium. profestur inuectio districta
uerborum:t ante persententi¬
am percutitur. quam prodeat qđ
rumq prauis & occultis cogitationi¬
bus arguendo obuiant. sed cumeas¬
dem cogitationes alia quae prire euNT

Expanded text:
Iniquitatem post miseriam sequitur, qui post mala quae pro correptione sustinet ferventi corde impatientiae se facibus inflammat. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, qui eum inter flagella positum liberis effari vocibus audivit, videlicet nesciens, quia omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se justificaretiniquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti quod dum ad eam declinare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quorumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt
Abbreviated transcription (Latin):
rum inclinet te. hoc magis exponi
placuit. qđ cũ difficultate aliquantula
uid&ur aperire: Haec autem quantae
elationis uerba sint. ipse quiea: formauit
tumor ostendit. Sed quia & beliu ar¬
rogantium & beatum iob tenere trpũ
diximus electorum. siea suptilius dis¬
cernimus &iam nunc intrir ecclesiã
quomodo arrogantibus congruant
demonstramus Scĩ uiri aliena
operar &iam parua miraentur. sua
uero &iammagna despiciunt At
contrar arrogantes aliena &iam mag¬
na despiciunt. sua uel quae parua sunt
adminenturEtplerumq desuis
malis bona aestimant. dealienis
autembonis mala sentire noncessuint
Namdum propriam gloriam quaerunt.
pernitiose student᷑. ut quicquid uistu¬
tis ab aliis agitur. iniquitatis nota
lacerxur. & bonae pondus actionis
uestunt in maculam criminis. Sae¬
pe enim cumuident ab ecclesia distric¬
te prauos corrigi. quasi quaeruntur
iniuste in nocentes affligi. &nitor¬
rem disciplinȩ eius commutant appel¬

Expanded text:
rum inclinet te, hoc magis exponi rum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur aperiri. Haec autem quantae elationis verba sint, ipse qui ea formavit tumor ostendit. Sed quia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appel
Abbreviated transcription (Latin):
to tunc potentius cuncta iudicent: quan¬
tonunc in eis suptilius cuncta iudicantur
Haec heliu quasi noua spondendo intulit:
quaebeatus iob semper credendo stabili
pria omnes arrogantes. ut & malum
mentientes exaggerent. & si quod for¬
sitan bonum dicunt. hoc uelut in cogni¬
tum proferant. Vnde fit ut &iam
doctiores se docere audeant. quia ui¬
delic& scire se talia solos putant
Cumuero ad aliqua consolationis uerba des¬
cendunt. statimuiluisse se aestimant.
x perincrepationis tumidae aspericatem.
quasi quod dam sibi genium reformant:
Vtqui condescendisse blandientes uisi sunt.
exosta subito increpatione time antur.
Vnde mox heliu subdidit dicens
ROBUSIOS FORTITUDINE
NE PRO TRAHAS NOUIEM UT
ASCENOAUI POPULI PROEIS
CAUE NE DECLINES ADIN¬
QUI TATEM. HANC ENIM
COEPISII SEQUI POSI MISE
RIΛM Inplerisq codicibus donorũ.
in paucis uero sed antiquiorib: locorum
inuenimus Sed quia expositione non
indig& sidicatur. Nec multitudo dono¬

Expanded text:
to tunc potentius cuncta judicent, quanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendo stabilitpria omnes arrogantes, ut et malum mentientes exaggerent, et si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu subdidit, dicensrobustos fortitudine. Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Cave ne declines ad iniquitatem: hanc enim coepisti sequi h. proseIn plerisque Codicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo dono
Abbreviated transcription (Latin):
Nequies mensae est. refectio saci¬
etatis internae. Quae pinguedine
plena dicitur. quia in a&ernae uo¬
luptatis delectatione prreparactur
Huius mensae epulas esuriebat prophe¬
ta cum dicer&. Satiabor. dummani¬
festabitur gloriatua. Huius mensae
pocula sitiebat. dicens Sitiuit ani¬
mamea ad dm̃ uiuum. quando ueniã
& parebo ante faciemdĩ . Heliuitaq
inbeato iob temporrlia uerbera a&erno¬
rum uolens r&ributione consolari.
quodiure ei debebatur exmeritis. ex se¬
m& ipso quasi grartuito promittit dicens
Requies autem mensae tuae. erit plena
pinguedine¬
DICATA ESI. GAUSAM IU¬
DICIUMQ RECIPIES
Bonorum causa iustitia est: quorum
causa quasi impii iudicatur. quia eoru
hic iustitia paterno flagello fatigatur.
utadampliorem uigilantiam nonsolum
praceceptione mandatorum. sed &iam
uerberum percussione doceantur. Sed
causam iudiciumq recipiunt. quia exea
iustitia quamodo uiuunt. tunc inculmine
iudiciariae potestatis enitescent: ut tan¬

Expanded text:
equies mensae est refectio satietatis internae; quae pinguedine plena dicitur, quia in aeternae voluptatis delectatione praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedinedicata est, causam judiciumque recipies. - Bonorum causa tristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fut ad ampliorem vigilantiam non solum praeceptione mandatorum, sed etiam verberum percussione doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. quando hi qui uiuere inique
didicerunt pastorum loca percipiunt
Quod recte quidem diei poterart. si humi¬
liter dicen&ur Arrogantes enim &ia
cumbona ammonent. superstitionis suae
uitium exercent. nam plus sicut & su¬
perius dictum est increpando ferire appe¬
tunt. quam consolando refouere. Vnde
seriam. Hoc profecto arrogantes ecclesiae
miseriam uocant. quodespectam dõ eius
multitudinem suspicantur:Eteo illã
altiore elatione contemnunt. quo & des¬
pectam dõ funditus suspicantur. his
igitur figurata expositione transcursis.
lam nunc inferenda sunt quae morrliter
sentiuntur : ut figura ecclesiae cognita
quam ex pressam generaliter credimus.
audiamus &iam quid exhis uerbis insingulis
specialiter colligamus Ait itaq Non¬

Expanded text:
ascendunt quando hi qui vivere inique ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde seriam. Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant, quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantaltiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus, audiamus etiam quid ex his verbis in singulis specialiter colligamus. Ait itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt. quo omnes quos prare esse con¬
spiciunt tales arbitrantur. Neque
enim debent plurimorum malum tende¬
re in aestimatione cunctorum quia &¬
si iniqui sunt quos cognoscentes diiudicant
Non nulli tamen scĩ sunt quos ignorient
Tritunre quippe tempus est. & ad huc gnr¬
na subpaleis latent. Nullus ergo exa¬
rea fructus expectabitur. si hoc solum in
ea eẽ. creditur. quod superfici& enus uide¬
tur Igitur quia quoscernunt despiciunt.
& in antiquorum patrum ordinib: hos
quos norunt subrogari contemnunt.
ut ascendant populi proeis Acsia peste
arrogantes dicant Ignorantiae tuae
obscuritate non agas. ut in loco fostium nu¬
mero si tatem subroges infirmorum. Popu¬
li quippe nomine designantur. quiqua si
uulgari consu&udine dediti incunctis
quae app&unt passia uiuunt. Noetẽ
uero protrahere est. ut prorobustis popu¬
li ascendant. siper neglegentiam agitur
ut doctorum & fostium loca indocti acde¬
biles sostiantur. populi prorobustis

Expanded text:
ruunt, quo omnes quos praeesse conruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimationem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, ut ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis
Abbreviated transcription (Latin):
potestate subnixi. eiusdem potesta¬
tis elatione pascuntur: uident qđ
religionis reuerentiam quam huic
mundo patres moriendo seruauerunt
hi exultando interrenis gaudiis me¬
tuunt. Et perpendunt quidem
quia robustisunt. sed non fostitudi¬
ne Nam dum temporali potesta¬
te fulciuntur. quasi quadam debi¬
litate roborantur. Quanto enim
exterius fostes sunt. tanto acunc¬
tis fostitudinis uirib: in tus in anes¬
cunt Etidcirco ab arrogantibus
ei dicitur. depone robustos fostitudi¬
ne: Ac sia peste dicatur. Illitibiue¬
raciter robusti in haeserant. quunte
hoc quod docendo loquuti sunt uiuen¬
do tenuerant :Nunc uero hi quitibi
praesident uisione robustisunt non for¬
titudine. quia honorabiles quidem
se ostentare non desinunt. sed tanto
inbecilliores & contemptibiliores sunt:
quanto honoris sui gloriam despicipro
ueritate pertimescunt. Quod arro¬
gantes quidem deplerisq uenaci ter
sentiunt. sed eo inelationis uitium cor¬

Expanded text:
potestate subnixi, ejusdem potestapotestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium cor
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt haet profecto nescientes quia
omni potens ds̃ ecdesiam suam dignã
sine administratione non deserit
Nam cum fortes ad priremium uocat.
eorum uice debiles ad cestamina robo¬
rat. Cumillos suscipiendo remune¬
rat. istis laborum uires quas remu¬
mer& subministrat. De quib eide
scãe ecclesiae dicitur Propatrib
tuis nati sunt tibi filii. constitues eos
principes super omnem tentrm:
Inuistute quippe antiquorum patrũ
hi qui post modum prrelati sunt subro¬
gantur. quia &cumannosa arbusta
succidunturneorum robur tẽnera
uirgulta succrescunt Sed arrogan¬
tes uiri conualescere non credunt
quos in firmos aliquando nõuertent
Et permutatos uenerari despiciunt.
quos despicabiles fuisse meminerunt
Quia uero in eo iustiores paucos. iniquos
autem numerosiores aspiciunt. sicut¬
& in tritura frugum maior est multi¬
tudo palcarum. &iam iustorum
uitam exiniquorum aestimatione
contemnunt Vident profecto qđ
non nulli rectores illius temporeli

Expanded text:
Dicunt haec profecto nescientes, quia Dicunt haec profecto nescientes, quia omnipotens Deus Ecclesiam suam digna sine administratione non deserit; nam cum fortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus eidem sanctae Ecclesiae dicitur: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicabiles fuisse memineruntQuia vero in ea justiores paucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali
Abbreviated transcription (Latin):
ris Sequitur Depone magnitu¬
idinem tuam absq tribulatione.
& omnes robustos fortitudine Quos
alios scae eclesiae robustos accipimus.
nisi eos quiaduincenda mundi huius de¬
sideria & coeptis sublimib: & consum¬
matis prouectib: conualescunt.c
Magnitudo itaq eius in robustorum suo¬
rum uita consistit : quia tunc
Nloriosior redditur. cum prode fen¬
sione ueritatis ad mostem usq ab electis
illius constanti uistute cestatur. Ar¬
rogantes igitur uiri subductis dehoc mundo
apostolis subductis ad superna mastirib:
quia fortasse doctores ualentioresq price¬
positostabunde de eẽ. conspiciunt. qua¬
si solos se remansisse intrx ecclesiam
suspicantur. Vnde dumse pnrefe¬
runt. ei uelut consulentes inludunt
dicentes. Depone magnetudinemtuã
absq: tribulatione. & omnes robus¬
tos fostitudine Ac si apestis ex¬
probrationib dicant: Nequaquam¬
te magnitudinem habere confidas.
quia subductis priorib patrib: iam
non habes dequorum uita glorieris.

Expanded text:
RS. 19. Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. - Quos alios esse Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus, et consummatis provectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis, ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri, subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctores valentioresque praepositos abunde esse conspiciunt, quasi soli se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt ei, velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicat: Nequaquam magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus partibus, jam non habes de quorum vita glorieris.
Abbreviated transcription (Latin):
dam abysso suae in mensitatis absor¬
b& Itaq: cumdicer&. saluabit te
deore angusto latissime. apte sub¬
iunxit. & non habentis fundamentũ
subterse Ac sidicer& Deore an¬
gusto saluabit. quod subse fundum
non hab&. Quia enim perpeccatũ
tenditur ad infernum. que ma pecca¬
to saluat. deore angusto liberaet
Quemuero deore angusto eripit. ab in¬
ferni profundo subducit Quamuis
sicut quis inputeo mergitur putei fun¬
dor& in&urta corruens quasi in
quodam fundiloco consister& ani¬
ma. si semellapsa in aliqua se pec¬
cati mensura riner&ed cum
peccato in quo labitur non potest
eẽ. contenta. dumcotidie add&e¬
riora deicitur: quasi inputeo quo
cecidit fundum noninuenit quofi¬
gatur: Ess& enim fundus putei.
si fuiss& mensura peccati. Vnde
bene alias dicitur. Peccator cum
uenerit in profundum malorum con¬
temnit. Redire Namq: dissimulat.
quia misereri sibi posse desperat
Sed cum desperaendo amplius peccat.

Expanded text:
dam abysso suae immensitatis absordam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subducit. 69. Quasicut qui in puteum mergitur putei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
ine peccatum fundamentum non hab&.
quia non expropria natura subsĩstit
Malum quippe sine substantia est. qđ
tamen utcumq: sit. in boninature coa¬
lescit Igitur os angustum nullum
subterse dicitur habere fundamentum.
quia peccati inquinatio subsistendi ius
non hab& proprium. Quia uero a fun¬
do dicitur fundamentum. possumus
&iam fundamentum profundo positum
non in conuenienter accipere Sicut
auditus ab auredicitur & tamen
plerumq: ipsa auris auditus nomine
designatur. Cumergo dicer&
os angustum. explere profundi
uoraginem uolens subdidit& non
habentis fundamentum subter se:
Quemenim rapit iniquitas. infernus
absorbit Infernus uero recte fundũ
non habere creditur. quia quisquis
ab illo rapitur. in inmenso deuoratur
dinem uolens proph&a. ait Dila¬
tauit infernus animamsuam. & ape¬
ruit ossuum absq ullo termino
Sicut ergo sine termino dilatatus dicit᷑.
quia adseplurimos trrhitta sine
fundo altus non in congrue creditur:
quia eos quos inse suscipit. quasi in qua¬

Expanded text:
ne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur, in immenso profundo ddinem volens propheta, ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in qua
Abbreviated transcription (Latin):
dominando prireueniat. sed famulando
subsequatur & nutum iudicii posses¬
aliquem opprimas quia uidelic& sus
qui corrigere nititur ira supenrtur. op¬
primit antequam corrigat. Nam dũ
plusquam deb& accenditur. subius tae
ultionis optentu ad inmanitatem crude¬
litatis effrenatur. Quod plerumq
id crco euenit. quia corda rectorum
minus amorisunt solius creatoris in ten¬
ta Nam dum multa in hac uita appe¬¬
tunt. in innumeris cogitationib dis¬
perguntur Et cum subito subditorũ
culpas repperiunt. digne cumdõ eas iudi¬
care nequeunt. quia corda sua incuris
transitoriis sparsa. ad discr&ionis cul¬
men colligere repente non possunt.
Commoti ergo tantominus adulciscenda
peccata librarm aequitatis inueniunt.
quanto eam tranquillitatissuae tem¬
pore non requirunt. Vnde cum he¬
liu dicer&. Nonte super& irx. ut aliquẽ
opprimas. quatenus easdem causas in¬
iustitiae & inxe superantis exprime¬

Expanded text:
dominando praeveniat, sed famulando dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium 849 possesaliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis exprime
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis perquem necesse est aliena uitia cor¬
rigi sem& ipsum prius deb& sollester intu¬
eri nedum aliorum culpas ulciscitur. ipse
ulciscendi furore super&ur Plerumq
enim mentem suboptentu iustitiae inre
inmanitas uastat. & dum quasi saeuit
telo rectitudinis. rabiem expl& furorif
Iusteq facere aestimat. quicquid irx
ne quiter dictat. Vnde & modum saepe
ulciscendi trans greditur. quia mensura
iustitiae non frenatur. Dignum quip¬
pe est utcumaliena corrigimus. prius nria
m&iamurut prius mens a sua accensio¬
ne deferueat. prius intrrsem& ipsam
telisui imp&um tranquilla aequita¬
te componat.Ne si adanim aduer¬
tenda uitia abrupto furore trahimur.
peccatum corrigendo peccemuf Et
quiculpam diiudicando in sequimur.
inmodentte feriendo faciamus. Non
autem iam correctio delinquentes. sed
magis oppressio sequitur. simultione
irx ultrax quamculpa mer&ur extendi¬
tur. In correctione quippe uitiorũ.
sub esse menti deb& iracundia non prre¬
esseut exequutionem iustitiae non

Expanded text:
Omnis per quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non