comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pientia ꝯspici
non ualet: qͣn¬
do ipsa quoq
inuisibilia qũe
p̃ eam sunt ꝯdita humanis ocłis cõp̾hen¬
di non possunt: In rebus gͦ creatis discimꝰ
creatorẽ omnũ q̃uanta humilitate uenerem᷑:
ut in hac utta usurpare sͥ de omĩpotentis dĩ
specie mens bumana nil audeat: qd̾ solum
electis sins pͥmiũ in subsequenti remunera¬
tione seruat. Nñ bene postꝗͣ dictũ ẽ. abscõ¬
dita est ab ocłis om̃iũ iquentiũ: ilico subui
tura enĩ sacra nolucres aliq̃n in malo: ali¬
quando nͦ in bono dlant᷑ intelligi. ꝑ uolu¬
cres quippe ñnumꝗͣ podestates aeriȩ de¬
signantur: bonoꝵ studiis adu̾se. Uñ ueri¬
tatis ore dicit᷑. qm̃ semen qd̃ secus uiam
decidit. uener̃t uolucres ⁊ comeder̃t illud:
qꝑ nimirũ maligni sp̃e humanas mentes
obsidentes. dũ cogitationes noxias inger̃t.
uerbũ iute a memoria euellunt. Hinc rur¬
sũ ciucdã diuiti suꝑba sapienti dr̃. Sulpes
foueas habent. & uolucres celi nidos: filiꝰ

Expanded text:
ici non valet, quando ipsa quoque invisibilia quae per eam condita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab octura enim sacra volucres aliquando in malo, aliquando in bono dantur intelligi. Per volucres quippe nonnunquam potestates aereae designantur, bonorum studiis adversae. Unde Veritatis ore dicitur: Quoniam senem quod secus viam cecidit, venerunt volucres, et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria evellunt. Hinc rursum cuidam diviti superba sapienti dicitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Habet gͦ uiã ista sapĩa: habet ⁊ locum
Uiã qua uenit: locũ quo manet. sicut ipsa
ait. Siquis cliligit me: sermonẽ meũser¬
uabit. & pat̾ ms diliget eñ: ⁊ ad eũ uenemꝰ
& mansionẽ apud eũ faciemꝰ. ¶ia est gͥ qua

Expanded text:
rat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem ap
Abbreviated transcription (Latin):
mintie flectat᷑: Hinc namꝙ ꝑ paulã ddicit᷑.
Remissas manus et dissoluta genua erigite:
et rectos gressus facite pedib urĩs. Aqua ergo
ad genna ꝑuenit: cũ nos ꝑceꝑta sapientia ꝑ¬
fecit ad bom oꝑis rectitudinẽ stringit. Qui ite¬
operis excresit: qñ in nob̾ ꝑcepta sapientia
omnẽ ꝙͦ in qͣntũ est possibile delectationem
incis et cor meũ: Aqua gͥ ad renes uenit. cũ
dulcedo sapientie etiam incentiua carius inte¬
ranit: ut ea que urere mentẽ poterant. cdelet¬
tatiors incendia frigescant: Qui adhuc m̃s̾
non potuit: de qͦ etiam dicit qm int̾umuerãt
aquẽ ꝑfunde torrentis. qui non potest trans¬
uadari. ꝑcepta namq ꝑfectione operis: ad¬

Expanded text:
minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissolutaet rectos gressus facite pedibus vestris . Aqua ergo ad genua pervenit, cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iteoperis excrescit, cum in nobis percepta sapientia omnem quoque, in quantum est possibile, delectationem meos et cor meum . Aqua igitur ad renes venit cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit; ut ea quae mentem urere poterant delectationis incendia, frigescant. Qui adhuc mensurtransire non potuit, de quo etiam dicitur, quoniam intumuerant aquae profundi torrentis qui non potest transvadari: perceptam namq
Abbreviated transcription (Latin):
sus est cubitos mille: et traduxit me ꝑ aqũa
usq ad talos: Rursumꝙ mensus est mille:
et traduxit me ꝑ aquam usꝙ ad genua. Et
menfus est mille: et traduxit me ꝑ aquã usꝙ
ad renes. Et mensus mille: torrentemq non po¬
tui ꝑtransire: q̃m intumuerant aque ꝓfunde
torrentis. qui non pocest transuadari. Quid¬
namq millenario numero iͥns collati muncriꝰ
plenitudo signatur: Sir itaꝙ qui apparuit
nulle cubitos metit᷑. et ppħa ꝑ aquas usꝙ ad
talos ducitur: quia redẽptor nr̃ cũ nobis ad se
conuersis bomi exordii plenitudinẽ tͥbrut: do¬
no spĩtalis sapientie pͥma operis nr̃i uestigia
infundit: Aquã quappe usꝙ ad talos uenire ẽ:
ia nos ꝑ acceptam sepientiam desiderate rectitu¬
duns uestigia tenere. Qui rirrsum mille meti¬
tur. et ꝓpha usq ad genua ꝑ aqua ducitur. qꝑ
cũ bom operis plenitudo tribuit᷑. ad hoc usq
nr̃a sapientia augetur. ut prauis iam actib

Expanded text:
sus est cubitos mille, et transduxit me per aquam sus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos rursumque mensus est mille et transduxit me per aquam usque ad genua et mensus est mille et transduxit me per aquam usque ad renes et mensus est mille torrentem quem non potui pertransire quoniam intumuerant aquae profundae torrentis qui non potest transnamque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitos metitur, et propheta per aquas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus
Abbreviated transcription (Latin):
cliis suis et nutat et solida est. Et iam certisli¬
ma babetur: et tam de eiꝰ fiducia adhuc subdu¬
bitatione trepidat᷑. Pars namq eiꝰ pͥus accipit᷑
ut in nobis post modum ꝑfecte cõpleatur. Si
etũ certo gradu in ccedentis mete non ꝑrofic̾t:
requisitus in eungłio ꝑater sanandi pueri
non dixisset Credo dñe: adiuua incredulita¬
tem meam. Adhric ergo ascendebat ad fidẽ quã
ꝑcepetat: qui uno eodẽꝙ tẽpore damabat. et ĩa¬
se ctetere: et adbric ex inccedulitate ctubitais
Hinc est etiam qd̃ redeptori nr̃o a discipubis dicit᷑.
Auge nobis fidem: ut que iã accepta ꝑ initium
fuãt: qͣi ꝑ augmenta graduũ ad ꝑfectionem ue¬
magistra. anhelanti menti ꝑ incrementa tribu¬
it᷑: ut ad eam pituldubio magni moderamimᷤꝰ
gradib ascendat᷑. Qd̾ bene iedechiel ꝓpħa figura¬
ta narratione denuntiat: qui de eo iuro quẽ
in excelsũ montem uiderat narrat dicens: Men¬

Expanded text:
diis suis et nutat, et solida est; et jam certissidiis suis et nutat, et solida est; et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pater sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: 723 Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionem vemagistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Men
Abbreviated transcription (Latin):
cũ restitimus. ꝑ timorc̃ fugimꝰ: et contẽptu qñ¬
ꝙ et timore postposito solo ei amore iungamur:
Paulisꝑ enu timere dediscimus: eiq ii solrus
dilectioris inheremꝰ. Appositis igit᷑ qͣi quibdam
gradib prouectus nr̃i mentis pedem prius ꝑ
timorẽ in mmio ponimꝰ. et postmodum ꝑ carita¬
tẽ ad alta amoris leua: mꝰ: ut ab eo qd quisq
tiunet. repͥmat᷑ ut tumeat: et ab eo qd ĩa tunuit
subleuet᷑ itt presumat. Hos autẽ uirtutum
gradus non magni laboris est ꝑꝑendere cũ ab
tatione res indiget. cum mens pensare nitit᷑.
in umna cademꝙ uirtute. quib prouectꝰ sui
gradib eleuetur. Ut enimpͥma elementa uir¬
tutũ. fidem scilicet et sapientiam loqͦr. obtine¬
risingula ꝑfecte nequeunt: nisi ad hec distic¬
ti oedinati ꝙ modis. qͣi quibdã gradib as¬
cendamꝰ: Ip̃a et enum fides que ad bona abia
ꝑfecte capescenda nos imbuit: plerũq in exor¬

Expanded text:
tum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quotum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quoque et timore postposito solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timere dediscimus, eique vi solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab tatione res inindiget, cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quae ad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exor
Abbreviated transcription (Latin):
ex magna iamꝑte aterra suspenditut. Ad extre¬
mũ uero uoci dĩce erecti quidem s trementes
asistimus: cũ a tercens desideris ꝑfecte subletiati
uerba dei quo ꝑlerus cognoscimus. plus trmemꝰ
Adhuc enim qͣi in t̾ra iacet: qui ad celestia erigi
t̾renoꝵ desideriis negligit. Quasi subleuatũs
autem adhuc in manib et genib incumbit: qͥ
quedam iam contagia deserit: sed quibdam ad¬
huc terrenis operib non contradicit. Iam uͭ ad
u̾ba dei erectus assistit: qui ꝑfecte mentem ad
uari contẽpnit. Bene artẽ trementẽ se stecifse
indicat: qr examen subtilitatis int̾ne quo plus
ad illud proficitur. amplius formidatur. Ubi
apte cdiuna ucce subrungitur. noli metuere.
qr cũ plus ip̃i qd̃ timeamꝰ agnoscimꝰ plus nobis
de do ꝑ ut̾nam grãm infundit᷑ qd̾ amemꝰ. qͣtinꝰ
et contẽptꝰ nr̃ ꝑalisꝑ transeat in timorẽ et timor
transeat in caritate uͭ qͥa querentͣi d̃o ꝑ contẽp¬

Expanded text:
ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extreex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevativerba Dei quo plenius cognoscimus, plus timemus: adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc in genibus et in manibus incumbit qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit: jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad vari contemnit. Bene vero trementem se stetisse indicat, quia examen subtilitatis internae quo plenius ad illud proficiscitur, plus formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere; quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus: quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem. Ut quia quaerenti nos Deo per contemp
Abbreviated transcription (Latin):
uiri non solũ qd̃ clicunt ꝓphetia est: sed etiam
plerũꝙ qd̾ agunt Uir itaꝙ sc̃s int̾is miste¬
riis plenus ꝑpositionem ꝙͣ corporis exꝑͥmit ur¬
tutem uocio: et ꝑ hoc qd̾ pͥmum in t̾ra prostra¬
tus iacuit: ꝑhoo qd̾ se postmodũ in maniium
suarũ articuli et in genib erexit: ꝑ boc qd̾ ad
extremũ erectus quidem. sed tremens constitit .
in semnetĩpo nobis omñe ordinem nr̃i prouectꝰ
innotescit. Nerba enim dei in t̾ra iacentes au¬
cdimꝰ: cũ in peccatis positi cũ t̾rent pollutioni
cumiuncti. scõꝵ noce sp̃ualia precepta cognosci¬
mꝰ. Ad eiꝰ precepta qͣi suꝑ genua et siꝑ manu¬
um nr̃arũ aiticulos exigimur: qui ã terremꝰ
contagiis recedentes. qͣi iam ab infimis uentr̃ẽ
leuamus: Situt enim terre inheret qui const̃¬
natus iacet. ita qui in genib et manuũ suaꝵ
articciłis incuruatur. inchoante prouentu

Expanded text:
viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecitionis tot uerbera ꝑtulit: et tñ neqͣqͣm
palearũ more uminutus est: sed granum
integrum mansit. Paulisꝑ qͥppe in una ani
ma qͣꝙ ut ita cͥicam int̾ne gr̃e bumor exhu¬
berat: ut herba infrugẽ crescat ÷ lemo ergo
quẽlibet ꝓximũ cum adhuc herbam uidet:
de frum̃to desperet: Ab herbarũ qͥppe foliis
que huc illucꝙ mollit̾ defluunt᷑: surgentia
sui creporis insinuare studuit. hec meritoꝵ
incrementa signauit. Ait enim. Audiui uo¬
cẽ uerboꝵ: et audiens iacebam consternatꝰ
suꝑ faciẽ meã uultꝰq meus herebat t̾re. Et
ecce manꝰ tetigit me. et erexit me suꝑ genua
mea ⁊ fuꝑ articulos manimũ mearũ at duixit
adme. Daniel uir desiderioꝵ intellige u̾ba q̃
ego loquor ad te: et sta in gradu tuo. Nune
enĩ missus sũ ad te. Cũq dixisset m sermo¬
nẽ istũ: steti tremens. Et ait ad me. Noli
qꝙ nobis tanta cura expͥmeret. si a misteriis ua¬
care cognouisset: Insciptura enim sacra iusti

Expanded text:
persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem verborum ejus, et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum, et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, intellige verba quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo; nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens, et ait ad me: Noli quaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi
Abbreviated transcription (Latin):
est gͣ dõ dicere. occide quem odi. nisi aꝑtis ei uo¬
cib clamare: hoc fac meo adu̾sario. qd̾ me in illũ
facere nec peccatorem decet. In quib profecto
ubis pensandum est nob̾ ubi iste uir legerat.
diligite mimicos ur̃os: ubi legerat benedicite
et nolite maledicere: et rursum. non reodenteᷤ
mabũ pro malo. neq maledictum ꝑro maledicto:
scribebat: Cui tam̃ minus eẽt qd̾ positos extra di¬
ligeret: nisi et interius uiucntes secumq cotidie
contersantes. etiam familiares adu̾sarios tołeratet:
Uñ subiungit. Si non dixerunt uiri taberraculi
meiͥ quis det de carnib eiꝰ ut saturemur. Que¬

Expanded text:
est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei voest ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. ulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet et inimicum diligens dũ aduer¬
sario ruenti condoluit in malis ilhus ip̃t ad
bonũ creuit: ut inde iste ad benignitatem
cresceret: unde illum mala que merebatur
inuenissent. Qua uͦ sepe nonnuilli eos qͦs sibi ad¬
u̾satios estimant. maledictõnt feriunt. qm̃ uir¬
tute neqͣquam possunt: in quib patent̃ apparet
que mala si possent facerent. qr ea que facere neque¬
unt imprecari minime desistunt: beatus iob os¬
tendens se a culpa etiam maledictionis alienũ
guttur meũ: ut expeterem maledicens am
re ad̾o frẽri qd̾ ip̃c facere uł omnino non pos¬
set: uł si posset inuime deceret. slam qui ma¬
ledictõnib immicum imꝑecunt: quid aliud
millo facere deum uolunt. nͥ qd̾ ip̃i facere
aut nequeunt aut erubescunt: Mortem nãq
adu̾sario exoꝑtant: quam et si possunt inferre
metuunt. ne aut ꝑpetrati homiridii rei tenean¬
t᷑. aut iniqui appateant etiam cum sunt. Ed

Expanded text:
qui videlicet et inimicum diligens, dum adverqui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam maledictionis alienum,guttur meum, ut expeterem maledicens ania Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
iumicus nocet. Nam si aliis bonꝰ est: sint nr̃a
forsitan culpa cc̃ non potest nob̾ malus. Nec
omnino iam de eiꝰ ituna gaudendum est: cuĩ nos
solum certum certum est aduersa tolerasse. Cũ
uͦ nr̃ ac multoꝵ hostis perimitur: de erectione
ꝓxinoꝵ potius qͣm de inimici interitu necesse
est ut animus letetur. Oportet namꝙ ut pere¬
unte adu̾sario. subtiliter pensare debeamus:
et quid debemꝰ ruine peccatoris. et quid iustiscie
ferientis: siam cum peruersum quemq omp̃c
percutit: et condolendum est miserie pereuntis.
et congaudendum iusticie iudicis: ut nobis
et in lucͥtu sit pena moricuti ꝓtimi: et rursũ
ingaudium ueniat exibita equitas iudicantis
dci: qͣtimuis nec percunti homini existamꝰ adu̾sarii:
nec iudicanti d̾o inueniamur ingrati. Beatus
igit᷑ iob qr cuncta in adu̾sitate odia ꝑfecte calca¬
uit: dicat. Si gauisus sum ad ruinam ciꝰqͥ me
oderat. et exultaui qd inuenisset eum malũ:

Expanded text:
inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare det quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum perversum quemque Omnipotens percutit, et condolendum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum;
Abbreviated transcription (Latin):
erigit. nec eiꝰ prouectꝰ addicit: si recta nr̃a cogita¬
tio nonqͥd in tp̃o sed quid de p̃o cura alios agat᷑
atcendit. Sed ad hec seruanda ualde necessariũ
subtilissime discretõms examen: nec cum nr̃a
oclia exequimur. fallamur sub specie utilicatis
aliene. Si autem de inimici morte gaudendum
omnino non eẽt: psaliista non diceret. Letabit᷑
ustꝰ cum ruderit iuindictam impioꝵ. Sed aliud
est impium aliud uinmicum perpeti. Nam
sunt pleriq mimici qui non sunt impii: et sũt
noniulli iꝑii qui nob̃ specialit̾ non iudentur
urmic. Humana autem mens omnem qũt
inunicũ tołerat. etiam impium et iniquum
prtat: quia etus culpas apud cogitatõnes suã¬
luior accusator exaggerat. Quib libet uͦ flagi¬
tiis p̃matur minus iniquus creditur: si aduer¬
sarius minime sentitur. Qua in re discernend̾
est aliud eẽ qd̾ nob̾: aliud uͦ qd sibi et cetera nr̃

Expanded text:
erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitaerigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster
Abbreviated transcription (Latin):
cunͣ: nec de tuma illĩ letamur. Nam sepe u di¬
lectionis imagine enga mnimicum animus fallitur:
seꝙ hunc diligere estimat. si eiꝰ uite contrariu ñ
existat. S dilectionis uim occulte ⁊ ueraciter. aut
prouect᷑ immici: aut cafus int̾rogat. Hac ⁊ emim
de re ad plenum semet ip̃am mens hominis nescit.
insi eum quem sibi aduersarium credit in defectu
uł prouectu mutasse modum sui status inuemĩt.
Sicium de ꝓpͥeritate addicitur. ⁊ de calamitate
se odientis lecatur: constat qi non amat quem
non uult eẽ meliorem se. Eumq etiam stante ito¬
to proseguitur. que cecidisse gratulatur. Sed int̾
hec sciendum est quia euenire plerumq solet ut
non amissa caritate. et mimici nos riuna letifi¬
cet: et rursum eiꝰ gła sine ĩuidie culꝑa constristet:
cum et ruente eo qͦs dam bene erigi credimus:
⁊ proficiente illo plerosꝙ ini̾te opprimi formidamꝰ
Qua inre mentem nrãm nec euis iam defectits

Expanded text:
mur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat; sed dilectionis vim occultae veraciter, aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu ejus mutasse se modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem se, eumque etiam stantem voto persequitur quem recidisse gratulatur. Sed inter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus
Abbreviated transcription (Latin):
altissimum. Liquet et. enim quia illum negat:
cuĩ despecta gr̃a sibi uires boni oꝑis arrogat. Qd̃
recte qͦ et iniquitas maxima uocatur: qm om¬
ne peccatum qd̾ ex infirmitate est spem neqͣs
Sresũptõ autẽ uirtutis ꝓprte tanto grauius
in desperatõne est: qͣnto longius ab humilita¬
te. Cumq uires sibi tribuit oꝑeris: ad ad̾iuto¬
rium non recurrit auctoris. Fit ꝙ ut eo gͣuius
peccator pereat: qd ip̃m hoc quia est peccator ig¬
eius qui me oderat: et exultaui qd̃ inuenisset
eum malũ. Onũpotentis dei nos ẽẽ discipłos: sola
custodia caritatis probat. Hinic est enim qd̃ per
semetipãm ueritas dicit. In hoc cognoscent om̃ꝰ
quia mei estis discipuli: si dilectionem habue¬
ritis adinuicem. Que minirum dilectio. si cor
nr̃m ueraciter replet: duob modis ostendi solet:
Scilicet cum et amicos in d̾õ ⁊ tmmicos diligimꝰ
ꝓpter deum. Sed sciendum est: qr iniunci dilectõ¬
tunc ueracit̾ custoditur: cũ nec de ꝓuectu ad̃cli¬

Expanded text:
aesumit.---Liquet etenim quia illum negat, cujus despecta gratia, sibi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quoniam omne peccatum quod ex infirmitate est spem nequaqPraesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est, quanto longius ab humilitate. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, igejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum. - Omnipotentis Dei nos esse discipulos sola custodia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsum Veritas dicit: « In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum nobis quia inimicotunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addici
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate carnalum misceat: et sic eiꝰdẽ laboris
fructũ uelut messem ordei expectet: Sed subiec¬
tiquiq ꝓ eo qd̾ in maxunis grauantur gau¬
dere in e̾ius bonis miminis nequeunt: quia
nec opus placet qd̾ alterius operis miusticia
polluit: nec ip̃a tertenatũ rerum dispensatio
ꝓ utilitate subditoꝵ suscipi creditur: qñis qui
preest. anhelare ꝑ auaritiam uidet᷑. Unde fit
ut ad ip̃a etiã pauca bona que fieri int̾ multa
inala considerant. non laudes sed gemitꝰ redtant:
atq infirmantes murmurant. dũ ꝑpendunt
puri oꝑeris non ẽẽ qd uident. Ait ergo. Si adu̾¬
sũ me t̾ra mea clamat et cũ ip̃a sulci eiꝰ deflent.
si fructus eiꝰ comedi absꝙ pecunia. et ammã agri

Expanded text:
utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum, velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quoque pro eo quod in maximis gravantur audire in ejus bonis minimis nequeunt; quia nec hoc opus placet, quod altpolluit, nec ipsa terrenarum rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent; si fructus ejus comedi absque pecunia, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit uttumꝙ qd pungat: quia tͥbulus mollioꝵ
et ad pungendũ semꝑ est durior sꝑina. Ait gͣ
ꝓfsum̃to oriat᷑ mͥ tribulus: et ꝓ ordeo sꝑina.
Ac sipatent̾ dicat. Egisse quidem et magna
ine bona et minima scio. Sed si non ita est: pro
bonis magris mala minma: ⁊ probonis mĩni¬
mit m respondeant mala maiora. Quaiuis hoc
iutellioi et aliter potest. In fcuim̃nto quippe sprei¬
tuale epti qd m̃tem reficit: in ordeo altem
tettenarũ pecũ difpensatio figiat᷑. In qua
sepe dum seruire infirmis atq catnalib cogi¬
mur qͣi sua iumentis alimenta p̃paramus:
atꝙ ip̃e nrõꝵ usus operum qͣi more order ha¬
bet alqͥo de admixtione palcarũ. Et plect̃q
contingit. ut rector qui ꝑreest dũ inusta cont
subditos excicet: dũ mullo bonos blandim̃to refo¬
uet. dũ qd̾ est grauius bene operantes qͦdq ex in¬
iudia affligit: etiam quedã bona aliqñ faciat.¬

Expanded text:
sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Unde cũ iosue duob in castris remanentib
atq. ꝓphetantib uellet obsistere: recte ꝑ moy¬
sen dicit᷑. Quid emularis ꝓ me. Quis tͥbuat
uit om̃ĩs populus ꝓphetet: et det eis dñs sp̃m
qd̾ hãbuit aliis non inuidit. Quia gͥ beatus
rob cuncta hec suspensa intulit. et si ea fecerit
sentenitia maledictionis astringit: Sequitur.
Pro frum̃to oriat᷑ mͥ tͥbulus: et ꝑro ordeo spi¬
na Ac si aꝑte dicat. Si iiustũ quid erga sub¬
ditos gessi: si exegi debita. et ip̃e qõ debui non
impendi: si exercitationẽ boni operis aliis in¬
uidi: ꝓ bonis que in et̾nũ reficiunt recribuan¬
tur micbi in iudicio inala que pungrnt. Pmo
frum̃to qiippe tribulus. et ꝓ ordeo spina orit᷑.
cũ in retributione ultima. de qͣ remuneratio
laboris quegit᷑. punctio doloris inuenitur. Et
notandũ qd̾ sicut a frum̃to ordeum distat. qͣm¬
uis utrumq rȩficiat: sic a tͥbulo sꝑina qͣmius

Expanded text:
Unde cum Josue duobus in castris remanentibus Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spquod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequpro frumento tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
qd habent: atꝙ ideo iam ueracit non babent
Quib recde ꝑ iacobum dicitur. Qd̾ si zelum¬
amarum habetis int̾ uos. et contentiones sũt¬
in cordib urĩs non est ista sapientia desursũ¬
descendens: sed terrena aminalis diabolica.¬
Unde hic qͦ dictum est. sifructus eiꝰ comedi
agricolarũ eiꝰ afflixi. Agricole quippe huius
terre sunt hii: ꝗͣm minori loco sunt positi.
qͦualent delo. qͣnto possunt opere ad eruditi¬
onem sc̃e eccl̃ie in p̃dicationis gr̃a cooperant᷑
Quos uidelicet huiꝰ t̾re agricolas. hoc est non
asfligere eoꝵ laborib non inuidere. ne rector
eccłie dũ sibi soli uis predicationis uendicat.
etiam aliis recte predicantib. inuidia se mor¬
dente contradicat. Pia et tium mens ꝑastoꝵ
uib uult adiutuari qd̾ agit. fidelis namq ꝑte¬
dicator optat. si ualeat fieri: ut ueritatẽ qua
solus loqui non sufficit. ora cunctoꝵ sonent.

Expanded text:
tionis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos tionis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, agricolarum ejus afflixit. - Agricolae quippe hujus terrae sunt, hi qui minori loco sunt positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mensnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc seculo pignorib obstrictꝰ: int̾ occupatio¬
nes intiumeras liber ad studium predicatoms
fuit. Qui fructꝰ t̾re minꝙͣ sine pecunia come¬
dit: quia ninirũ subditis u̾bũ bone admoni¬
tiomis retbidit: a qͥb fructũ corporte seruituti
accepit. Hoc namq debet omnpotenti dõ omĩs
qui preest. popło: hoc qͥmultis hec qui paricio¬
rib preest: ut sic debita ministeria a fubdi¬
tis exigat: qͣtiꝰ ip̃e etiam quid semꝑ ãmoni¬
tionis debeat sollicitus adtendat: Omnes nãꝙ
subest. seruit ad obsequiũ. restat ꝓculdubio
ut is qui preest scruiat ad uerbum. Cũ is
qui subest iussis obtemperat: oportet ut is
qui pieest curã sollicitudinis ac pietatis
impendat. Sicq fit ut dũ studiose nũc ser¬
utre nobis inuicẽ ꝑ caritatẽ nitim᷑: qñq
cũ uero dño cõmuni dominem ẽxultatione.¬
Sed sunt non nulli qui in eo officium pre
dicationis exhibent. aliis inuident bomm¬

Expanded text:
in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupatioin hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namqusubest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi tationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ accepta semina fecundiores operũ fruges ted¬
dunt Et sunt nonnuli. qͥ scĩs plebib prelati.
uite quidẽ stipendia ex eccłiastica largitate
consequunt᷑: sed exhortationis misteria debi¬
tanon impendũt. Cont᷑ qͦs exẽplũ sc̃i uiri
recte subiuingit᷑. cũ ab eoꝑtinꝰ scibinfeit᷑ Si¬
fructꝰ eĩ comedi absꝙ pecuna fructꝰ et enim
auctoris uõce dicit᷑. Oportuit te cõmutere pe
cuniã meã nñimulariis: et ueniens ego rece¬
pissẽ utiq qd̾ meũ erat cũ usura. Terte gͥ fruc¬
tus absq pecunia comedit. qui eccłiastica cõ¬
moda adusum corporis ꝑcipit: sed exhortatiomꝰ
intrastertum non impendit. Quid ad hec nos
pastores dicimus: qui aduentũ districti iudi¬
cu precurrentes. officium quidẽ preconis sus¬
cipimꝰ sed alim̃ta eccłiastica muti manducamꝰ.
Oxigimꝰ qd̾ nr̃o debet᷑ corpori: sed non impendi¬
mꝰ qd̾ subditoꝵ debemus cordi. Eccȩ uir sc̃s tot

Expanded text:
per accepta semina fecundiores operum fruges redper accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli qui, sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed exhortationis ministeria debita non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfest clamare terram, deflere sulcos, et frucfructus ejus comedi absque pecunia. Fructus etenim pronuntiatione distincta et clamasse terra, et cuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot
Abbreviated transcription (Latin):
lud sua plangunt ea. que ꝓimi iniuste
patiuntur: ꝑfecti namq cũ semꝑ de sp̃filib
moueantur: tanto scuint de alienis corpora¬
lib cdãpnis ingemiscere: qͣnto iã edoctifunt
non dolere de stus. Omins gͦͥ qui preest si ꝑu̾¬
sa in subditis excercet. contra huñc t̾ra clamat.
et sulci deflent: quia contͣ eiꝰ iniusticiam ru¬
des quidem ppłi in mmurationis uocib erũ¬
punt: sed ꝑfecti quaq ꝓ pͣ᷑uo eiꝰ opere sese in
fsecib affligrint. Qd̾̃ꝙ imperiti clamant et
non dolent: hoc ꝓbatior is uice subiecti damãt
et tacent. Cum clamante gͦ t̾ra sulco plange¬
re est. ꝑ hoc unde multitudo fideliũ iuste
contra tectorẽ querit᷑ uberioris uite hominẽ¬
ad lam̃ta ꝑuenire. Sulci itaq et ex t̾ra sunt ce
tũ at̾ce uocabulo distingunt᷑: qr hi qui in scã
eccłia m̃tẽ suam labore sacre meditationis exco¬
lunt. ceteris fidelib tanto meliores sunt: qͣnto

Expanded text:
lut sua plangunt ea quae proximi injuste lut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae hominad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ parit. Et sunt nonnulli. qui nullo lec¬
tionis. nullo exhortationis uomere ꝓscissi:
quedam bona quanuis minima. tñ ex se¬
met ip̃is ꝓferunt: qͣi t̾ra nec dũ exarata:
Sunt u non nuilli qui ad audiendũ semꝑ
atq retinendũ scĩs predicationib ac medi¬
tationib intenti. aptiore mentis duricia qͣi
qd̾dam lingue uomere scissi semina exhorta¬
tionis accipiunt: et freͣges boni operis ꝑ sulcos
uoluntarie afflictionis reddunt. Seꝑẽ uͦ con¬
tingit: ut hi qui ꝑresunt intusta aliqͣ faci¬
ant. Fitq ut ip̃i subiectis noceant: qui pro¬
desse debuerunt. Que dũ rudes quiꝙ cons¬
piciunt. cõmoti contra rectorem murmurãt.
nec tñ ualde proximis ꝑ cõpassinẽ dolent :
Cũ uͦhi qui iam aratro lectionis adtriti sũt.
atꝙ ad frugem boni operis ecculti. grauari
uł in minimis innocentes aspiciunt: ꝑ cõ¬
passiont̃ ꝓtinꝰ ad lamenta u̾tunt᷑: quia ue¬

Expanded text:
tem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta convertuntur, quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Ac si ꝑatent clamet. Quia rationẽ
littere defecisse cognoscitis: nimirum restat
ut ad me sine dubitatione redeatis. Omĩs
enĩ qui uelpͥuato uite domesticã familiã
regit. uł pro utilitate. cõmuni fidelib populiꝰ
p̃est: in hoc qd̾ uira regiminis in cõmissis
sibi fidelib possidet: quid aliud qͣm t̾ram in¬
colendam tenet. Adhoc qiipꝑe diuina dis¬
pensatione ceteris unusguisq p̃ponitur: ut
subrectoꝵ animꝰ qi subtͣta t̾ra ꝑdicat̃onis illiꝰ
semine fecundetur: Sed t̾ra contra possesso¬
rem clamat: si contra eum qui sibi preest
aliqͥd iustũ uł pͥuata domus. uł scã eccł̃ia
murmurat. Clamare qͥppe t̾ram est: contͣ
regentis iniusticiã. rationabilit̾ subiectos
dolere. Ubi recte subiungit᷑. Et cũ ea sulci
eiꝰ deflent. Terra enĩ etiam nullis operib
exrulta plerũq ad usũ hominũ aliqd̃ ali¬
m̃tũ ꝓfeit: exarata uero fruges ad sacieta¬

Expanded text:
ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satieta
Abbreviated transcription (Latin):
offeram eum. Omne enim qd offerimus :
in manib tenemꝰ. Uementi eigo ad uidici¬
um principi libeũ offerre est: uba preceptoꝵ
illĩ in actõne tenuisse. Sequit᷑. Si ãdũsũ¬
me terra mea clamat. et cũ ip̃a sulci eius
deflent: et si fructꝰ eiꝰ comedi absꝙ pecunia.
et ammã agricolarum eiꝰ afflixi: ꝓfrum̃to
oriat᷑ michi tribulus. et ꝓ ordeo spma. ¶d¬
est clamare terram. deflere sulcos: et fruc¬
tus ꝓprios emendo comedere: Cn uinqͣm
necesse est sua emere: Quis clamantẽ au¬
diuit terram. Quis salcos deflentes uidit:
et cũ sulci terre semꝑ ex tra sint. quid est qd̾
ꝓnuntiatione distincta. et clamasse t̾ra. et
sulci eius cum ea deflesse denegant᷑: Cum
enm nichil aliud sit sulcus t̾re qͣm terra.
magne distinctionis ratione non caret. dũ
subiungit. et cũ ea sulci eiꝰ deflent. Qua ui¬
delicet in re. quia ordo historie deficit: sese no¬
bis intellectus misticus. qͣi aꝑtis iam forib

Expanded text:
uasi principi offeram eum. Omne enim quod offerimus, uasi principi offeram eum. Omne enim quod offerimus, in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitur: CAPUterra mea clamat et cum ipsa sulci eius deflent si fructus eius comedi absque pecunia et animam agricolarum eius adflixi pro frumento oriatur mihi tribulus et pro hordeo spina est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus
Abbreviated transcription (Latin):
platione dũ mens in altũ ducit᷑. subleuata
iudet in dõ. qr non potest penetrare qt̃ uidet.
Et qͣi tangit aqͣm torrentis qͣm ꝑtransire non
ualet: quia et intuetur speculando qd̾ libeat:
et tam̃ hoc ip̃m ꝑfecte non ualet intueri qd
entic᷑. cũ ad extremũ ducit᷑: ip̃sa eiꝰ mĩnsitas
que ex se hominẽ subleuat ad se. humano
amino plenam cognitionem negat: ut hãc
et tangendo amet. et tam̃ neqͣqͣm ꝑtraseum¬
uirtutũ quia distincte hommnib suꝑno
inunere tribui conspexit. gradus uocauit.
qm̃ ꝑ ip̃os ascenditur. ut ad celestia obtinen¬
da ueniatur: Sacri itaq libri. id est c̃bruini
eloquii memoriam faciens. dicit. ꝑfingulos
gradus meos ꝓnuntiabo illũ: quia minitũ
ille ad doctrinam dci uerascit̾ ascendit. qui
ad optinendam hanc gradib sc̃ẽ operationiꝰ
cruperit. Et qͣi ꝑ singulos gradus fuos librũ
ꝓmintiat: qui ꝑcepisse se eiꝰ scientiam non
ꝑ ueba tantũmodo. sed etiam ꝑ opera demon¬

Expanded text:
ta videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis, quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri quod entiae cum ad extremum ducimur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat, ad se humano animo plenam cognitionem negat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseunvirtutum 724 quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit, quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est divini eloquii, memoriam faciens, dicit: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit. Et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demon
Abbreviated transcription (Latin):
hp̃e quippe adiuuit hominẽ fc̃s hõ: ut qͥa puiro hõi
nia redeundi ñ patebat ad dm̃: uia redeundi fi¬
eret ꝑ hominẽ dm̃. longe quippe distabamus
auisto et inmortali: nos mortales et inrusti
Sed uit̾ immortalem iustum. et nos mortales
muistos appatuit mediator dei et bominum
mortalis et iuistus: qui et mortẽ baberet cum
hominib. et iustictam cum deo: ut qr ꝑ imanr̃a
hm̃ gͣ beatua iob ꝑ totius eccłie significationẽ
loquens. mediatorem requirit: Qui cũ cdixis¬
set. quis mtribuat adiutorem. apte subdit:
ut desiderium meũ ommpotens audiat: Scie¬
bat quipꝑe: qd̾ ad requiem liberationis eterne.
humane preces nisi ꝑ aduocatum suũ audiri
non possent: De quo ꝑ ioh̾em apłm dicitur.¬

Expanded text:
Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut quia per ima nostra Hunc ergo beatus Job per totius Ecclesiae significationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis aeternae humanae preces nisi per advocatum suum audiri non possent. De quo per Joannem apost