comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Testes enĩ dei sunt: qui ꝑ exerem¬
um scĩ operis testant᷑ quȩ electoᷤ
sequutura sint p̾mia ueritãtis
Vnde hos quoq quos pro ueria¬
te passos agnoscimus: greco elo¬
quio martyres. id est testes uoca¬
mus. & ꝑ iohanne uoce angłica
dñs dicit. In diebus antiphas te¬
stis meus fidelis: qui occisus est a¬
pud uos. Sed testes suos contͣ nos
dñs instaurat: cum electoꝵ uitã
prauitati nr̃e contrariã ad arguen¬
dos nos instruendosq multiplicat.
Contra nos gͦ testes illiꝰ instauran¬
tur: quia cuncta quȩ agunt. stu¬
diis nr̃ę prauitatis aduersa sunt
Vnde & sermo ueritatis aduersa¬
rius uocatur: cũ mediatoris uoce¬
ꝑ eugłiũ dicit᷑. Esto consentiens
aduersario tuo cito: dum es cũ
illo in uia. Atq de hoc eodem re¬
demptore: repbi ꝑsequentes dict̃.
Contrarius. ẽ. oꝑibus nr̃is. Et pau¬
lopost. E dissimilis. ẽ aliis. uita illiꝰ
Testes itaq suos contra nos dñs in¬
staurat: quia bona quȩ facere ipsi

Expanded text:
Testes enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce et dicit: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . demptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis itaq nos motibus humi.¬
liat ad dona: sed ꝑ ossa uirtutũ
rõborat contra temptam̃ta. Ait
ergo. Carne & pellibꝰ uestisti me:
ossibus & neruis compegisti me
Ac si aꝑte dicat. Foris me ad ꝓba¬
tionẽ deseris: sed tam̃ intus ne pe-¬
ream. uirtutibus astringendo cu¬¬
stodis. Qui iccirco bene uiuendi¬
nobis rectitudinem tribuit: qͥa
benigne p̃terita q̃ delinquimus
parcit. Unde adhiic apte subiun-¬
gitur. Uitam & miscłiam tribu¬
malignis mentibus benignitas as¬
piratur. Sed uita sine miscdia
accipi nequaquã ual&: qͥa ad
anteactas nequicias ñ relaxat:

Expanded text:
Carnis itaque nos motibus humiCarnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribumalignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia aante actas nequitias non relaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut lac mulget᷑: quia in qͣdã
inchoationis nouȩ teneritudine
& subtilitate format᷑. Sic̃ caseus
coagulat᷑: quia in constipatione
pinguescentis cogitationis astrin¬
gitur: ut nequaquã iã ꝑ desidĩa
diffluat: sed in uno amore se col¬
ligens. ad solidam reformationem
mens bella tole rat ex ho-¬
mine. quẽ foris portat. Vnde sub.¬
iungit. Pelle & carnibꝰ uestisti
me. Pelle qͥppe & carnibꝰ interi¬
or homo uestit᷑: qͥa in eo quod
ad suꝑna erigit᷑: carnaliũ motu¬
um obsidione uallat᷑. Sed tenden-¬
tem ad iusticiam. nequaquã in
temptatione conditor deserit: qͥ
ꝑ infusionẽ gr̃ȩ etiã peocantẽ p̃ue¬
nit: sed subleuatã mentẽ. & ad bel¬
la exteriꝰ laxat. & interiꝰ roborat:
Unde adhiic apte subiungitur:
Ossibus & neruis compegisti me
Carnibus & pelle uestim᷑: sed os¬
sibus neruisq compingim᷑: quia
& si temptatione foris irruente
concitim: intus tãm̃ nos conditõ¬
ris manus roborat ne frangamur:

Expanded text:
getur, quia in quadam novae inchoationis teneritudine et subtilitate formatur; et sicut caseus coagulatur, quia in constipatione pinguescentis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformationem mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ incipit: & deficere defectꝰ ne-¬
scit. Quia gͥ & mors perimit. & ñ
extinguit: dolor cruciat. sed nul¬
latenus pauorẽ fugat. flamma
comburit. sed nequaquã tenebras
tis uitȩ colligit᷑. supplicia ordinẽ
non habent: quȩ non suam ꝑ om̃ia
qualitatẽ tenent. Quãuis illic ig¬
nis & ad consolationẽ non lucet:
& tam̃ ut magis torqueat ad ali¬
quid luc&. Nam sequaces quosq¬

Expanded text:
semper incipit, et deficere defectus nesemper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras tis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosq
Abbreviated transcription (Latin):
tus amitcit᷑. cũ tolerari iã cȩꝑit
qđ timebat᷑. illic & dolor dilaniat:
ce pauor angustat. Horrendo gͥ mͦ
erit tc̃ rẽpbis dolot cũ formidine:
flãma eũ obscuritate. Sic sic uidẽ¬
lic&e a dãpnatis sentiri pondus sũ¬
mȩ ȩquitatis debet: ut quia a uo.¬
luntate conditoris nequaquã st̃
uerit discrepare cum uiuerent:
in eorum quandoq interitu ip¬
sa a suis qualttatibus etiam tor¬
menta discordent: quatinus quo
se impugnant. cruciatus auge¬
ant: & cum uarie prodeunt:
multipliciter sentiantur. Quȩ
tamen supplicia in se dimersos
& ultra uires cruciant: et in
eis uitae subsidium extinguen¬
tes seruant: ut sic uitã t̃minꝰ pii¬
niat. quatinꝰ semꝑ sine t̾mino cru-¬
ciatus uiuat: qͥa & ad finẽ ꝑ tor¬
menta ꝓperat: & sine fine deficienᷤ
durat. fĩt gͦ miseris mors sine mor¬
te: finis sine fine: defectus sine de
fectu: quia &e mors uiuit. & finis

Expanded text:
tus amittitur, cum tolerari jam coeperit tus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ait. Si eni cognouissent:
nũquã dñm głe crucifixissent.
Uultus gͦ iudicũ oꝑtus extitit:
quia mens ꝑsequentiũ. eũ quẽ
carne tenere potuit: dm̃ nec int̾
miracula agnouit. Quia uͦ anti¬
quus hostis cũ iniquis omnibꝰ
una ꝑsona. ẽ: sic plerũq scrip¬
tura sacra de iniquoꝵ cãpite. id
est diabolo loquit᷑: ut repente
ad eius corpus. id.ẽ. ad sequaces
designari: cui & hoc congruit
est. quis gͦ. ẽ: Ac si aꝑte dicere.¬
tur. Quis unquã impius. eẽ. pu¬
tandus. ẽ. si ille populus qͥ ipsam
pietatẽ ꝑsequutus. ẽ. impiꝰ ñ. ẽ:
Sed considerata uir sc̃s iudaioe ple¬
bis ꝑfidia. ad sem & ipsum mentis
oculos reuocat: dol& qđ uidere
nequeat. quẽ amat. Merore affi¬
citur: quia ex p̾senti mundo ante
subtrahit᷑: quã salus mundi reue¬
letur. Unde & subdit. Dies mei¬

Expanded text:
rursus ait: Si enim cognovissent, rursus ait: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Vultus ergo judicum opertus exstitit, quia mens persequentium eum, quem carne tenere potuit, Deum nec per miracula agnovit. Quia vero antiquus hostis cum iniquis omnibus una persona est, sic plerumque Scriptura sacra de iniquorum capite, id est diabolo, loquitur, ut repente ad ejus corpus, id est ad sequaces designari, cui et hoc congruit est, quis ergo est? 45. Ac si aperte diceretur: Quis unquam impius esse putandus est, si ille populus, qui ipsam pietatem persecutus est, impius non est? Sed considerata vir sanctus Judaicae plebis perfidia, ad semetipsum mentis oculos revocat; dolet quod videre nequeat quem amat; moerore afficitur, quia ex praesenti mundo ante subtrahitur quam salus mundi reveletur. Unde et subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ terrȩ nooine: nisi caro expͥmi-¬
tur: Quis appellatione impii: nͥ
diabolus designatur. Huiꝰ impii
manus fuer̃ hi: qui in redemptoris
nr̃i morte grassati sunt. Terra itaq
data. ẽ. in manꝰ impii: qͥa antiquus
hostis. redemptoris ment̾ẽ corrũꝑe
ꝑ se temptando ñ ualuitꝰ sed eius
sciens: ex hac ipsa ꝑmissione serui¬
uit. Tribus & enĩ redemptorẽ nr̃m
temptationibus pulsans. cor dei
temerare ñ ualuit: sed uidȩ m̃tẽ
ad mortẽ carnis eiꝰ excitauit: cũꝙ
ei cohortẽ. atq a pontificibꝰ et
phariseis ministros tradidit᷑: ni¬
mirũ iste impiꝰ manus ad terrã te-¬
tendit. Huiꝰ terrȩ iudices. sacerdõ¬
tes. & pͥncipes: pilatus. atq illu¬
sores milites fuerunt. Iste itaq ĩpiꝰ
uultũ iudicum eiꝰ operuit: quia
corda ꝑsequentiũ ne auctorẽ suũ
cognoscerent. maliciȩ nubilo uela-¬
uit. Unde & ꝑ paulũ dr̃. Usq
in hodiernũ diem cũ legit᷑ moy¬
ses uelamen. ẽ. suꝑ cor eoꝵ. Qui

Expanded text:
 terrae nomine nisi caro exprimitur? Quis appellatione impii nisi diabolus designatur? Hujus impii manus fuerunt hi qui 308 in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Terra itaque data est in manus impii, quia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit , sed ejus sciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit , cumque ei cohortem atque a pontificibus etPharisaeorum ministris tradidit; nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices sacerdotes et principes, Pilatus atque illusores milites fuerunt. Iste itaque impius vultum judicum ejus operuit, quia corda persequentium, ne actorem suum cognoscerent, malitiae nubilo velait. Unde per Paulum dicitur: Usque in hodiernum diem cum legitur Moyses, velamen est super cor eorum . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
transactoꝵ illa ultrix flãma ui¬
cioꝵ concremationẽ hab&: & lu¬
m̃ nom hab&. Hinc. ẽ. enĩ qđ reꝓ¬
bis ueritas dicit. Discedite a me
maledicti in igne̾ ęt̃num: qͥ para¬
tus. ẽ. diabolo & angelis eius. Quoꝵ
rursus om̃iũ corpus. in uniꝰ ꝑsonã
significans: dicit. Ligate ei manꝰ
& pedes: & mit tite eũ in tenebraᷤᷤ
exteriores. Si itaq ignis qui re.¬
ꝓbos cruiciat. lum̃ habere potu¬
iss&: is qui repellit᷑ nequaquam
mit ti in tenebras diceret᷑. Hinc
etiã psalmista ait. Suꝑ eos cecidit
ignis: & non uider̃ solem. Ignis enĩ
suꝑ impios cadit. sed sol igne ca-¬
dente non cernit᷑: quia illos quos
gehennȩ flãma deuorat: a uisiõne
ueri luminis cecat: ut & foris eos
dolor combustionis cruci&: & intꝰ
pena cȩcitatis obscur&: quatinꝰ
quia auctori suo corpore. & corde
deliquer: simul corpore & corde
puniant᷑: & utrobiq penas senti¬
ant: qui dũ hic uiuerent prauis

Expanded text:
transactorum illa ultrix flamma vitransactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ terra ꝑhibetur: quia foris dolor
criiciat᷑: quos diuisos a uero limi¬
ne. intus cecitas obsciirat: quãuis
miseriȩ & tenebrarũ terra. intel¬
ligi & alit̾ potest. Nam hȩc quoq
terra in qua nascim᷑. ẽ. qͥdem mi¬
seriȩ. sed tenebrarũ ñ. ẽ: qͥa mul¬
ta hic corruptionis nr̃ȩ mala pa-¬
tim᷑: sedtam̃ adhuc in ea ꝑ conuer¬
sionis grãm. ad lucem redimꝰ: ue¬
ritate suadente quȩ ait. Ambula-¬
te dum lucem habetis: ne uos te¬
nebrȩ comp̃hendant. Illa uͦ simul
miseriȩ. & tenebrarũ terra. ẽ: qͥa
quisquis ad toleranda eiꝰ mala
descenderit: nequaquã ulterius
ad lucẽ redit. In cuius adhiic de¬
scriptione subiungit᷑. Ubi umbra
mortis : & nullus ordo. Sic̃ mors
exterior ab anima diuidit carne̾:
ita mors interior a deo separat
quisq cũ ȩt̃no igne succendit᷑: ab
interno limine tenebrat᷑. Natu¬
ra uͦ ignis. ẽ: ut ex seipso & lucẽ
exhibeat: & concremationẽ. Sed

Expanded text:
rum terra perhibetur, quia foris dolor rum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat; quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
laci appellatione signant᷑: ꝓpħa
attestante qui ait. Por tauerunt
ignominiã suam : cum his qui des¬
cendunt in lacũ. Infernꝰ gͦ & t̾ra
nominat᷑: qͥa susceptos stabilit̃
ten&: & lacus dr̃: quia hos quos
semel cȩperit. semꝑ fluctuantes.
& trepidos tormentis circumflu¬
entibus absorb&. Sẽs autem uir
siue sua. seu humani generis uoce
dimitti se postulat antequã ua-¬
dat: non quia ad terrã tenebro.¬
sam qui culpam defl& iturus
est: sed quia ad hanc ꝓculdubio
qui plangere negligit uadit: sic̃de¬
bitori suo creditor dicit. Solue debitr̃
priꝰquã pro debito constringaris
cte subdit᷑ non reuertar: qͥa ne¬
quaquã ultra miscłia parcentis
liberat: quos semel in locis pęna¬
libus iusticia iudicantis dãꝑnat
Quȩ adhic subtilius describunt᷑¬
nebrarũ. Miseria ad dolorẽ ꝑti
n&: tenebrȩ ad cecitatẽ. Ea ergo
quȩ a conspectu iudicis districti
expulsos ten&. miseriȩ & tenebra-¬

Expanded text:
laci appellatione signantur, propheta laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet; et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua, seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam qui culpam deflet iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit; sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum prius quam pro debito crecte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat, quos semel in locis paenalibus iustitia iudicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntnebranet, et tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet miseriae et tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ dolorẽ meũ: quia nͥareatu
culpx quo nos ligauimꝰ miscdit̃
dimit tam᷑: ꝑfecte flere ñ possu-¬
mus hoc quod in nobisipsis contͣ
nosin& ipsos dolemꝰ. Sed t̾c̃ uera¬
citer reatus nr̃i dolor plangit᷑.
cũ tenebrosa illa inferni retribu¬
tio intento timore p̃uidetur
Unde apte subiungit. Anteqͣ
uadam & non reuercar ad t̾ram
tenebrosam: & oꝑtã mortis caligi
mine: nisi tetra tartari claustra
signantur : Quȩ ȩt̾nȩ mortis ca¬
ligo oꝑit: quia dampnatos qͦsq
in ꝑpetuum. a uita lucis disiun¬
git. Nec immerito infernꝰ terra
dr̃: quia quicũq ab eo capti fue¬
rintꝰ stabilit̾ tenent᷑. Scriptũ
generatio aduenit: terra uͦ in
ęternũ stat. Recte gͥ inferni clau¬
stra tenebrosa terra nominant᷑: qͥa
quos puniendos accipiunt: nequa¬
quã pena transitoria. uel fantasti¬
ca imaginatione cruciant: s ul¬
tione solida ꝑpecuȩ dampnationis
seruant. Quȩ aliquando tamen

Expanded text:
lulum dolorelulum doloreculpae quo nos ligavimus misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur . Unde apte subjungitur: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caliginae, nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disjungit. Nec idicitur: quia quicunque ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Ergo generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel phantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã uacat. Nere dolorẽ suũ ñ
ual&: qui prauȩ qͥdem consuetudi¬
ni contraire nitit᷑: sed tam̃ adhie
succrescentibus desidiis carnis gra
Dolor meus ante me. ẽ. semꝑ: qm̃
iniquitatẽ meam ego ꝓnuncioꝰ. &
cogitabo ꝓ peccato meo. Sed solu¬
tis iniquitatis uinculis dimissũ
se nouerat: qui exultabat dicens
Dirupisti uincula mea: tͥ sacrifi.¬
cabo hostiã laudis. Tunc igit᷑ ad
Aplangendum dolorẽ nos dñs dimit¬
tit: cũ & mala nobis quȩ fȩcimus
demonstrat: atq ad hȩc eadem
flenda quȩ cognoscimꝰ adiuuat
Culpas oculis obicitꝰ. & pia ma¬
nu gr̃ę. uincula cordis soluit: ut
ad uacationẽ pęnitentiȩ mens m̃a
se erigat. & carnis soluta cõpedibꝰ.
in auctorẽ suũ libera gressum a¬
bent᷑ agimꝰ hoc quod in nob̃ recte
ꝓbamꝰ. Ad iusticiã nos sp̃c erigit:
ad consuetudinẽ caro restringit
Amori suo mens renicit᷑: sed ꝓꝰtinꝰ
delectata captiuat᷑. Bene itaq
dicit᷑. dimitte gͦ me ut plangã pau¬

Expanded text:
suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravDolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . 94. Nisi Dplangendum dolorem nos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum abenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam pau
Abbreviated transcription (Latin):
tuis memorare nouissima tua: &
in ȩt̃nũ non peccabis. Igitur cũ
culpa animũ temptat: mens ne-¬
cesse. ẽ. ut breuitatẽ suȩ delecta.¬
tionis aspiciat: ne ad uiuacẽ mor¬
tẽ iniquitas rapiat: cũ const& qđ
ad t̾minũ citius mortalis uita ꝑ¬
currat. Sed sȩpe oculus contẽpla¬
tionis nr̃ȩ confundit᷑. dũ dolor
nr flagellis crebrescentibus aggͣ¬
uat᷑. Lib& p̃sentis uitȩ exiliũ ge¬
mere: sed p̃ ipsa afflictione mens
non ual& dampna suȩ cecitatis
estimare. Vnde & ꝓtitinꝰ subdit¬

Expanded text:
tuis memorare novissima tua, et tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ittinã consumptus essem. ne ocu¬
lus me uider&: Quod nimirũ
pͥma oratione iã ꝓtulit dicen. Qua-¬
re non in uulua mortuus sum :
Qui hoc quoq qđ hic adicit sub¬
dens. fuissem quasi qͥ ñ essem de
ittero trans latus ad tumulũ: illic
uerbis aliis alit̾ adiungit dicens
Sic̃ abortiuũ absconditũ non sub¬
sisterem: uel qui concepti ñ uidẽ¬
runt lucem. Quia gͦ hȩc suꝑiꝰ la¬
te digessimꝰ: ꝓ uitando lectoris
fastidio. exposita replicare de¬
citas dierũ meorũ finiet᷑ brȩui:
Cautũ se ac sollicitũ uiuere os¬
tendit: qui brȩuitatẽ p̾sentis ui¬
tȩ considerans. non eius usũ sed
t̃minũ conspicit: ut ex fine colli¬
gat. nichil. ẽẽ. qđ transiens delec
tat. Hinc nãq ꝑ salomonẽ dr̃. Si
annis multis uixerit homo. & his
om̃ibus letatus fuerit factus: me¬
minisse deb& tenebrosi tẽporis &
dierũ multoꝵ: qui cũ uenerint
uanitatis arguunt᷑ p̃terita. Hinc¬
rursum scriptũ. ẽ. In om̃ibꝰ oꝑibꝰ

Expanded text:
tus essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicare decitas dierum meorum finietur brevi? - Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod trtat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qui, cum venerint, vanitatis arguuntur prursum scriptum est: In omnibus operibus
Abbreviated transcription (Latin):
debeant lauent᷑: qͥa nimiru neces¬
se.ẽ. ut ĩmundas cogitationes ti¬
moris fletus diluat: quas in ac¬
ceptione sacrificii suꝑnꝰ amor in¬
cendat. Et quicqͥd mens uel de
in exꝑto certamine. uel de conu̾¬
sationis pͥstinȩ memoria patit᷑
lauet᷑: ut tanto suauiꝰ in conspe¬
ctu sui inspectoris ardeat: quanto
cũ ei assistere cȩperit. nil t̃renum
secũ. nil lubricũ in ara suȩ orati¬
onis imponat. Hir gͥ sc̃s humanȩ
mentis dampna conspiciat᷑: qđ ple.¬
rũq se cogitatione illicita inqͥnat.
& postquã reatũ operis iudex re.¬
laxat: & sua plorans. nr̃a quȩ plo¬
remus aꝑiat dicens. Si peccaui &
ad horam pepercisti mͥ. cur ab ini¬
quitate mea mundũ me. eẽ. non
pateris: Ac si aꝑte dicat. Si cul¬
pam uenia abstulit: eur hanc &
a memoria non detergit: Sepe
one concutit᷑ : ut ad ꝑpetrationẽ
illiꝰ longe grauiꝰ quã priꝰ capta fue¬
rat urgeatur : & de prehensa tre¬

Expanded text:
debeant, laventur, quia nimirum necesdebeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Vir igitur sanctus humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur hanc et a memoria non detergit?  Vetone concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa tre
Abbreviated transcription (Latin):
aqua diluere. Nos quippe ipsos
sacrificiũ dõ offerimus: cũ uitam
nrãm cultui diuino dedicamꝰ. Qui
membra bostiȩ ꝑ frusta concisa suꝑ
ign̾e̾ ponimꝰ: cũ uitȩ nr̃ȩ oꝑa uir-
titibus distinguentes immolamꝰ:
Caput atq ea quȩ iuxta iecur
continentur incendimꝰ: cum in
sensu nr̃o quo omne corpus regit᷑.
atq in occultis desideriis flamina
diuini amoris ardemus. Et̃ tam̃
p̾cipit᷑. ut pedes atq intestina ho¬
stiȩ lauentur. Pedibus enĩ terra
tangit᷑: intestinis uͦ stercora ge¬
stantur: quia plerũq iã ex de¬
siderio in ȩt̾nitate succendim᷑: iã
toto deuotionis sensu. ad appeti-¬
tũ nr̃ȩ mortificationis inhiamꝰ:
sed quia adhic terrenu p̃ infirmi¬
tate aliqͥd agimꝰ: non nulla etiã
quȩ iã subegimꝰ illicita in corde
toleram᷑. Cumq cogitationes nr̃aᷤᷤ
immunda temptatio inqͥnat:
quid aliud quã intestina hostiȩ
stercus portant: Sed ut cõburi¬

Expanded text:
aqua diluere . Nos quippe ipsos aqua diluere . Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frusta concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera in virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentsensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur; quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus. Sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam, quae jam subegimus, illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut co
Abbreviated transcription (Latin):
solis ad castra redeat: quia de fer¬¬
uescente temptationis ardore. ne¬
cesse ẽ. ut iterũ fiduciam erga so¬
cietatẽ bonoꝵ sumat. Post aquã
quippe occũbente sole ad castra
reuertit᷑: qui post lamenta pęni-¬
tentiȩ. frigescente flãma cogitati.¬
onis illicitȩ. ad fideliũ merita p̃-¬
sumenda reparat᷑: ut iã se a cę̃-¬
teris longe. eẽ. non ȩstim&e: qui
mundum se ꝑ obitũ intimi ardo¬
ris gaud&. Sed inter hec sciendũ
est qđ iccirco nonnũquã impul¬
su illicitȩ cogitationis affligimur.
quia in quibusdam t̾renȩ conu̾¬
sationis actibus quãuis licitis li
bent᷑ occupamur. Cumq uel in
minimis terrena actio ꝑ desideriũ
tangit᷑: crescente contra nos antiqͥ
hostis fortitudine. mens nr̃a ñ mi¬
nima importunitate temptationis
membra hostiȩ per frusta concisa.
caput atq ea quȩ erga iecur st̃.
iubetur ignibus cremare: pedes
uero atq intestina hostię prius

Expanded text:
solis ad castra redeat, quia, defersolis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversatbenter occupamur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens nostra non minima importunitate tentationis membra hostiae per fruscaput atque ea quae erga jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius
Abbreviated transcription (Latin):
rit inter uos homo qui nocturno
polliitus sit somnio: egredietur
extra castra. & non reuertetur
priusquã ad uesperã lauetur aqͣ:
& post solis occasum regrediet᷑
in castra. Noctur nũ qͥppe. ẽ. sõ¬
niũ: temptatio occulta: ꝑ quã
tenebrosa cogitatione turpe ali¬
quid corde concipit᷑: qđ tam̃ cor¬
poris oꝑe non explet᷑. Sed sõnio
nocturno polliitus. egredi extra
castra p̾cipit᷑: quia uidelic& dig-¬
nũ. ẽ. ut qui ĩmunda cogitatione
polliuit᷑ indignũ se cunctorũ fide¬
liũ societatibus arbitret᷑. Culpe
suȩ meritũ ante oculos ponat:
ex bonoꝵ se estimatione despici¬
at. Pollito gͦ extra castra exire
est: turpi impugnatione labo¬
ranti. sese ex continentiũ cõpara-¬
tione despicere. Qui ad uesperã
lauat᷑ aqua: cum defectũ suũ con-¬
spiciens. ad pęnitentiȩ lamenta
conuercit᷑. ut fletibus diluat o¬
mne quod animũ occulta inqui-¬
natio acciisat. Sed post occasum

Expanded text:
rit inter vos homo qui nocturno rit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra; et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum
Abbreviated transcription (Latin):
ad animũ redit: & deuicta cul¬
pa ad delectationẽ rursus inser¬
pere nitit᷑: atq in antiqͦ certa.¬
mine rediuiua pulsatione repa-¬
rat᷑: ita ut quod priꝰ egit in cor¬
pore: hoc importuna cogitatio¬
ne postinodũ uers& in mente
Quod caute ille conspicere athle.¬
ta sp̃italis nouerat: qui dicebat:
Computruer̃ & de teriorauert̃
cicatrices meȩ: a facie insipientiȩ
meȩ. Quid nãq cicatrices. nͥ sani
nequicias ad delectatione memo¬
riȩ redire conspexerat: qui cicatri.¬
ces deflebuit. Cicatrices qͥppe cõ¬
put rescere. ẽ: sanata iã peccatoꝵ
uulnera. rursus in temptatio¬
ne serpere: atq ex eoꝵ sugge-¬
stionibꝰ pꝰ suꝑductã cutẽ p̾em¬
tentiȩ fętorem culpȩ iterũ dolo¬
remq sentire: quia udelic&e in
rede nil foris oꝑe agit᷑: & sola in¬
tus cogitatione peccatur. Distri¬
cito se reatu mens obligat: nisi
hoc sollicitis lamentis tergat:
Nnde bene ꝑ moysen dr̃. Si fue¬

Expanded text:
ad animum redit, et devicta culad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Quid namque cicatrices, nisi nequitias ad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus, post superductam cutem poenitentiae, fetorem culpae iterum doloremque sentire. Qua videlicet in re et nihil foras opere agitur, et sola intus cogitatione peccatur; districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. 84. Unde bene per Moysen dicitur: Si fue
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ gentiũ sublimit᷑ rapit᷑. Fam
dicat. Cur de me trepido: qui
& uniuersas gentes quia colligaᷤ
scio: Quod tam̃ in corde celas:
qͥa hoc adhiic aꝑto sermone ñ
indicas. Sed qͥ & uniuersoꝵ re¬
Ati de uenia reddim᷑: & post ppe¬
tratas culpas. ad absolutionis m
fiduciã. correctione. & peniten¬
tia subsequente roboram᷑: ꝓpe¬
tratȩ tam̃ nr̃ȩ neqͥciȩ adhuc me¬
moria tangim᷑: & cogitatione
illicita auersi. nolentesq pulsa¬
mur. Unde apte subiungit¬
Si peccaui & ad horã peꝑcisti
mͥ÷ cur ab iniquitate mea mun¬
dũ me eẽ. non pateris: Ad ho¬
rã dñs peccatũ parcit. cũ rea¬
tũ culpȩ concessis ꝓtinꝰ fletibus
diluit: sed ab iniquitate nr̃amun
dos nos. eẽ. ñ patit᷑: quia uolen¬
tes qͥdem culpã fȩcimus: sed non¬
nũquã nolentes eius memoriam
cũ delectatione toleramꝰ. Sȩpe
nãq hoc qđ a conspectu iudicis¬
iam fletu int̾ueniente deletũ ẽ.

Expanded text:
onem gentium sublimiter rapitur. Nam onem gentium sublimiter rapitur. Nam dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reti de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitSi peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus peccato parcit, cum reatum culpae concessis fletibus diluit. Sed ab iniquitate ndos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est
Abbreviated transcription (Latin):
preuenit: etiã subsequente cu¬
stodit. Nisi enĩ miscđiam subro¬
g&e: seruari non ual& uita quã
preb&. Ipso quippe cotidie hu-¬
manȩ uitȩ usu ueterescimꝰ: &
exterioris hominis impulsu.
cogitatione lubrica ab interio¬
ribus eximus. Et nisi nos suꝑna
uisitatio uel ad amorẽ compun.¬
gendo uiuific&: uel ad timorẽ
flagellando restaur&: repenti¬
no lapsu mens funditꝰ tota de¬
struitur: quȩ longo uirtutis
studio innouata uidebat᷑. Unde¬
& subiungit. E uisitatio tua cu¬
stodiuit sp̃m meũ. Humanũ qͥꝑ¬
pe spm̃. uisitatio suꝑna custõdit:
cũ h̃c̃ uircutibꝰ ditatu. uel fla¬
gello ꝑcutere: uel cõpungere a¬
more non desinit. Nam si dona
p̃stat. sed hc̃ continue restauran¬
do ñ subleuat: citiꝰ bonũ ꝑdit᷑:
quo ñ a largiente custodit᷑. Sed
ecce uir scsd̾ dum se humilit̾ agnos¬
cit: conferenda generalit̾ diuine
miscđiȩ secreta dep̃hendit: cũꝙ
infirmitatẽ suã ueracit̃ fatetur:
repente ad cognoscendam uocati¬

Expanded text:
subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocati
Abbreviated transcription (Latin):
reuersusq mirabilit̾ me crucias:
quia om̃pc deus unde mentẽ nrãm
uisitans ad amorẽ suũ erigit᷑ inde
hanc ꝑ lacrimas grauiꝰ affligit
Ac si aꝑte dicat. Relinquendo me
nequaquã afficis: quia insensibilẽ
reddis. Sed cũ reuerteris crucias:
quia dum te insinuas. mͥ me quã
sim lugendus demonstras. Unde
& nequaquã se penalit̾ sed mira¬
bilit̾ asserit cruciari: quia dũ ꝑ
fletũ mens ad sũma rapit᷑: com¬
punctionis suȩ penã gaudens
mirat᷑. Et lib& affici: quia aftli¬
ctione sua se conspicit ad alta
pescere suꝑna pietas cernit᷑ ex¬
empla se sequentiũ nr̃is obtutisꝰ
obicit: ut mens ꝑ otiũ remisa
quo in aliis uigilantiã ꝓfectus
considerat: eo in se pigredinem
torporis erubescat. Unde & rec¬

Expanded text:
Reversusque mirabiliter me crucias, Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad alta pescere superna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et rec
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm elatio erigit: sũmi a nob ꝓ
tinus compunctio amoris recedit
Cum uͦ suꝑna nos grã uisitat: statĩ
ꝑ lacrimas ad sua desidĩa instĩgat.
Unde & apte subiungit᷑ Neuer
ab auctore relinquim᷑ : nec ipsa ul¬
latenꝰ destitutionis nr̃ȩ dãpna sen¬
timus. Quo enĩ longe nos conditor
deserit: eo mens nr̃a insensibilis ob¬
durescit. Nulla quȩ dei sunt diligit:
nequaquã suꝑna concupiscit. Et
quia amoris intimi calorem ñ ha¬
b&: frigida deorsum iac&e. Ac mi¬
serando modo fit cotidie tanto se¬
curior: qͣnto peior. Cũq unde sit la¬
psa non meminit: & supplicia
sequutura non mȩtuit: quantũ
lugenda sit nescit. At si afflatu
sancti spc̃ tangit᷑. ad consicłationẽ
ꝓtinus suȩ ꝑditionis euigilat: in
cȩlestiũ inquisitione se excutit:
ardore sũmi ȩstus in ardescit. Que
se circumpͥmunt dampna conside¬
rat: & plorat ꝓficiens quȩ priꝰ le¬
ta peribat. Bene gͦ conditori dr̃.

Expanded text:
nostram elatio erigit, summi a nobis nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungiturab auctore relinquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
presumptionis erigit᷑. sed mira dis¬
pensatione pietatis ante eius oculos
res quȩlib&e in qua corruat ordina¬
tur. Dumq ꝑculpam aliqͥd appe¬
tit: quid aliud quã p̃dam in fouea
concupiscit : Sua sponte inhians ca¬
dit: sed suis surgere iuribus ñ ual&
Qui cũ se nil ex se. ẽẽ. considerat: di¬
cit ꝓculdubio cuiꝰ adiutoriũ requi¬
rat᷑. Quẽ tam̃ suꝑna miseratio cap¬¬
tũ. quasi a fõuea euehit: qͥa hc̃ in¬
firmitate cognita ad ueniã reducit
Leenȩ itaq more ꝓpt̾ suꝑbiã ad su-¬
ꝑiores partes in caueã remeat: qͥ
cũ de uircute extollit᷑. lapsus ad
desidia. in humilitate religatur:
Quia eni priꝰ ꝓpͥa p̾sumptione pe¬
rierat: mira pietate agit᷑. ut in¬
firmitatis suȩ iam noticia clausus
uiuat. Quod qͥa sc̃s uir crebro ac-¬
cide hominibꝰ conspicit: nr̃i in se
ꝑiculi uocẽ sumit: ut cũ nos eius
fletus agnoscimꝰ: que in nob̃ sunt¬
flenda discamus. Sed cum mentẽ

Expanded text:
praesumptionis erigitur, sed mira dispraesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non vali cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis suntflenda discamus. Sed cum mentem
Abbreviated transcription (Latin):
quoq disciplinȩ nexibus cingit᷑:
ne ꝑcarnis desidia uaget᷑. Quȩ
gͦ sponte sua in fõueã cecidit: ad
auras libera sed clausa redit: qͥa
& ꝑlibertatẽ arbitrii in culp̃ã
corruit:. &᷑ tam̃ hanc a siuis motibꝰ
conditoris gr̃a coactã nolentẽꝙ.
constringit. Post foueã itaq ca-¬
ueã patit᷑: quȩ erecta ex ȩt̾no sup¬
plicio a prauȩ libertatiᷤ. motibꝰ
sub celestis artificis dispensatione
ber homo ꝑ cibũ sibi mortẽ intu¬
lit᷑ & reductus ad ueniã. sub dis¬
ciplina meliꝰ clausus uiuit. Quasi
leena gͦ ꝓpt̾ suꝑbiã captus est:
quia inde nunc eũ disciplina suȩ
corruptionis deprimit: unde tͣns¬
gressione p̃cepti non timens. auda¬
cter in fõueam saltũ dedit. Sed si pa¬
rũꝑ obtiitus mentis a culpa pͥmi
parentis auertimꝰ: nos adhiic coti¬
die ut leenã capi ꝑ uiciũ elationiᷤᷤ
inuenimus. Sȩpe nanq homo ac.¬
ceptis uirtutibus in audaciã suȩ

Expanded text:
quoque disciplinae nexibus cingitur, quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione ber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum dedit.  rumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae
Abbreviated transcription (Latin):
uicia nequaquã ꝑtimescit᷑: quia
clausa in cãuea leuat᷑. Quȩ enim
sua sponte in foueã corrruit: ad
suꝑiores partes circũsepta uec-¬
tibus redit. Sic sic nimirũ huma-¬
na mens capta. ẽ: quȩ in libertate
arbitrii condita dum nutrire desi¬
deria carnis appetit: quasi leena
catulis ȩscam quęsiuit: atq in de-¬
ceptionis suȩ foueã cecidit: quȩ
suadente hoste. ad cibũ ꝓhibitũ
manũ tetendit. Sed in fõuea ꝓtinꝰ
caueam inuenit: quia sponte ad
mortẽ ueniens corruptioniᷤ suȩ mex
carcerẽ ꝑtulit: atq ad auras libe¬
ra. grã int̾ueniente reducit᷑. sed
cũ multa agere conat᷑ & ñ ual&:
eius dem corruptionis suȩ obstã¬
culis. quasi cauee uectibus ligat᷑.
Iam qͥdem eam in quã cecidat dã-¬
pnationis foueam euasit: quia se-¬
cutiirȩ mortis suppliciũ. manu
redemptionis adiuta. ad ueniã
redeundo suꝑauit. Sedtam̃ coar-¬
tata cãueam tolerat: qͥa suꝑnę

Expanded text:
vitia nequaquam pertimescitur, quia vitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae
Abbreviated transcription (Latin):
locirco nos tota sibi intentione ser¬
uientes. carnis nr̃ȩ ꝑmittit ĩpug¬
nationibus concutiꝰ. ne mens nr̃a
in suꝑbiã audeat p̃sumptiõne suȩ
securitatis eleuari : ut dum pul¬
sata trepidat. in solo auctoris ad¬
iutorio spei pedem robustiꝰ figat
Unde & adhuc apte subiungitur.¬
quirit: inhiant̃ in fõueã captionis
ruit. Sicut enĩ ex quibusdã regio¬
nibus fertur. fit in eius itinere fõ.¬
uea. in quã pecus deponit᷑: ut il¬
luc se eius appetitu ꝓicere leena ꝓ.¬
uocet᷑. Quȩ angusta simul. & alta
p̃parat᷑: ut in eam ruere ambien-¬
do ualeat : sed hanc saliendo nul.
lomͦ euadat. Alia quoq fouea q̃
pͥori coheitat effodit᷑ que tam
ei in qua pecus .ẽ. extremȩ par.¬
tis apertione coniungit᷑. In qua
nimirii cauea ponitur. ut leena
corruens. quia desuꝑ terroribꝰ ur.¬
getur: cum quasi in secretiori
parte foueȩ occultare se appetit:
caueam uolens intr&. Cuiꝰ ĩã sȩ-¬

Expanded text:
idcirco nos tota sibi intentione seridcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungiturquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam sae
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ hab&. iustus miseriã: quia &
ȩt̾na dampnatio repbũ sequit᷑ &
electus quisq doloribus transito¬
riȩ aduersitatis expiat᷑. Impius
caput leuat. sed elatus euadere
uȩ quod sequit᷑ non ual&: iust̃
labore sui cer taminis afflictus ca¬
put leuare non sinitur: secl pres¬
sus a perpetua afflictione libe¬
ratur. Ille se in uoluptatibꝰ erigit᷑:
sed suppliciis sequentibus mergt
iste se in dolore depͥmit. sed tamen
a ponde ȩt̾ne ani maduersiõnis ab¬
scondit. Considẽt gͦ uir sc̃s quod
aut renitens homo uiciis. p̃senti
labore afficit᷑ : aut succũbens ꝑpe¬
tuȩ afflictioni mancipat᷑: & di¬
cat. Et si impius fuero ue mͥ est.
& si iustus. non leuabo caput. sa¬
turatus afflictione & miseria de
si aꝑte deplorae dicens. Aut sub¬
stra tus carnis desideriis supplicio
ȩt̾no subicior: aut repugnans il¬
licitis motibus pęna p̾senti cruci¬
or: quia a labore certaminis liber
non sum. Sed suꝑna dispensatio

Expanded text:
vae habet, justus miseriam, quia et aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio