comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
administret. Qui cẽ eurialis aꝓcurando munera eiuilia sole
appellari. Armathia aut̃ ipsa ẽ. ranathaĩ: ciuitas helchanẽ
et samuelis: in regione tamnitica iuxta diospolim. Rasceue
bantur: sextã sabbati appellabant. eoquod in illo ea q̃ reqͥei sab¬
bati necessaria e̾ent p̾parare solereut. Iuxta hoc quod de manua¬
quondã p̾ceptum ẽ. Sexca aut̃ cdie colligitis duplũ et cet̾a. Iuia gͦ
sexta die ho factus et tota ẽ. mundi creatura ꝑferta: septima autẽ du¬
conditor ab oꝑe suo requienit: unde et hanc sabbatũ hoc ẽ. reqͥẽ uolu¬
it appellari: recta saluator eadẽ sexta die orucifixus humauȩ restaurationis
inpleuit airanũ. Ideoq cũ acepisset acetũ: dix̃ consumatũ ẽ. hoc
ẽ. sexta diei quod ꝓmundi refectione suscepi: iã tocum ẽ. opus expletũ.
abbato aut̃ iusepulcͦ reqͥescens: resurrectionis quȩ octaua die erat uer¬

Expanded text:
administret. Qui etiam curialis, a procurando munera civilia, solet administret. Qui etiam curialis, a procurando munera civilia, solet appellari. Arimathia autem ipsa est Ramathaim, civitas Helchanae et Samuelis in regione Thamnitica juxta Diospolim. Παρασκευὴ bantur, sextam sabbati appellabant, eo quod in illo ea quae requiei sabbati necessaria essent, praeparare solerent, juxta hoc quod de mannaquondam praeceptum est, Sexta autem die colligetis duplum, etc. . Quia ergo sexta die homo factus, et tota est mundi creatura perfecta, septima autem conditor ab opere suo requievit, unde et hanc sabbatum, id est requiem, voluit appellari, recte Salvator eadem sexta die crucifixus, humanae restaurationis implevit arcanum. Ideoque cum accepisset acetum, dixit: Consummatum est, hoc est, sextaSabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis quae octava die ven
Abbreviated transcription (Latin):
domino. Consuedius aut̃ iudaiex fuit nec ducebatur inculpam no
re gentis anciquo. ut mulieres desubstantia sua uttũq iuelũatq
uestitũ p̾ceptorib iinistrarent. łtoc quia scandalũ face̾ pocerat
ui nationib: paulus abiecisse se memorat. Numquid non habemꝰ
potestatẽ sorores mulieres cͥcumdocendi sicut et ceteri apłi facunt
Omistrabant aut̃ dño desubstantia sua ut meteret earũ carnalia.
cuius ille mecebant sꝑalia. nõ quo indige̾t dñs cibis citatiarinim:
s ut cypñ ostende̾t magistioꝵ quod me̾tu atq uestitu ex discipłis
debe̾nt ee. contenti Seo ideamus quales comites habuerit. Mlanã
ec ioseph materterã suam. et alias quas in eȩceris cuũgelis legi¬
inus. Et eũ iam sero eẽt. factun: quia erat parasceue quodẽ. an¬
ce sabbatũ: uenit ioseph ab arimathia nobilis decurio.
ecurpo uocatur: quod sit de ortline curȩ. et offit᷑ium cune

Expanded text:
DDre gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent; hoc, quia scandalum facere poterat, in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri Apostoli faciunt ? Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quo indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus, quales comites habuerit. Mariam et Joseph matrem, materteram suam, et alias, quas in caeteris Evangeliis legimus. Et cum jam sero esset factum, quia erat parasceve, quod est ante Sabbatum, venit Joseph ab Arimathia nobilis decurio. Decurio vocatur, quod sit de ordine curiae, et officium curiae
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui amnarũ conditor ẽ. Et hoc considandũ quod centurio an¬
te crucẽ impso scandalo passionisuere conficeatur fclꝰ. dẽi filium.
et arrius in gxcła p̾dicet ereaturã. Unde merito ꝑcenturionem
ibm et uere iustum hominẽ et uere dei filium sinagoga tacence con¬
firuiat. Erant aut̃ et mulieres delonge aspitientes. lnter quał erat
maria maglalena. et mana iacobi minoris. et ioseph mater et¬
salome. Et cũ e̾e̾c. ingalilea: sequebantur eũ et ministrabaut ei.
a cobum minorẽ dicit iacobũ alfei. qͥ ecfrͣ domini dicebatur. eoqͥ
e̾ẽc filius marie mat̾cere dni. eunis in eu̾ugłio suo memuiet ioh̾ns
oicens.S tabant aut̃ iuixca cruee̾ ihu mater eus. et soror matͥs eiꝰ
maria cleophȩ. Manã aucẽ cleophe uidr̃ eam dicere apacre sũo. a
cognacione sua. uocabatur uͦ inmor iacobus: ad distiuetionẽ maioriᷤᷤ
iacobi. uidl̃. filii ⁊ ebedei qui int̾ pͥmos apłos uocatus ẽ. et elee ltus a

Expanded text:
 qui animarum conditor est. Et hoc considerandum est, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis, vere Dei Filium confiteatur, et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Unde merito per centurionem Jesum et vere justum hominem, et vere Dei Filium, Synagoga tacente, confirmat. Erant autem et mulieres de longe aspicientes, inter quas erat Maria Magdalene, et MaSalome. Et cum esset in Galilaea, sequebantur eum et ministrabant ei. » Jacobum minorem dicit Jacobum Alphaei, qui et frater Domini dicebatur, eo quod esset filius Mariae materterae Domini, cujus in Evangelio suo meminit Joannes, dicens: « Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae . Maria autem Cleophae videtur eam dicere a patre, sive a cognatione. Vocabatur vero minor Jacobus, ad distinctionem majoris Jacobi, videlicet filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est, et electus a
Abbreviated transcription (Latin):
petatem adhue credere non ualent: Nam de matorib nulla ques¬
hio ẽ. In eccła gͦ saluatoris ꝑ alios paruuili credunt. sieut exalusea
quȩ illis iibapcisino remteuntur peceata traxeriuit drtua auten

Expanded text:
per aetatem adhuc credere non valent; nam de majoribus nulla quaesper aetatem adhuc credere non valent; nam de majoribus nulla quaestio est? In Ecclesia ergo salvatoris per alios parvuli credunt, sicut ex aliis ea quae i
Abbreviated transcription (Latin):
nuinquid scm enu̾glł̃ uel insensatis rebus uel bit i ore¬
malibus seiat p̃ dicaudũ. ut de eo dis cipuusdieatant poie¬
ti onii ereature: ⁊ ecͥ omĩs ereaturs nomine pocest omius
natio gentuni desiguari. Ance et eiumi die buni fuerat
inuam gentium ne abiericis: iuine audẽ dicitur poicier¬
tuue nobis inaduitoriuĩ fieret. eum haue illa ad danuatiouissuȩ cebi¬
moniũ supba reppulisset. Qui credidi̾t et bapcitatus fuerit: saluus e¬
ut. Iui uero nõ eredidit: condemnabitur. Fortalłe unus quisq a¬
pud semecipsum dicat. Ego iam credidi. saliuis ero. Uerum dicit:
si fidem oꝑibus deuet. Uera et eiuim fides ẽ: quȩ inhoc quod uerbis
dicit moribus nõ contradicit. Nine est enim quod de quibusdam
falsis fidelib paulus dicit. Qui conficentur se nosse deum faclis
autem negant. łlinc iobaunes dieit. Qui dicit se uosse dũ et mau
data eius non custodit: mendax ẽ. Cum autem dicatur qui uero
noncrediderit condemnabitur. quid hic dicinus de pariuls qͥ

Expanded text:
nunquid suum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur, praedicare omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine potest omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur: Ptunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit: qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Hinc Joannes ait: Qui ddata ejus non custodit, mendax est. Cum autem dicatur: Qui vero non crediderit, condemnabitur, quid hic dicimus de parvulis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
retur orabat᷑. Dommne deus uirtutũ conuerte nẽ: respice dece¬
lo et uide ec uisita uineam istam: et dirge eam quã plautauit
dexcera tua. Ubi parcter exposuit qui sit homo ille qͥ hanc uine¬
am plantauit. dominus uidelicet deus uirtutum. Et rursum
aluim misit et illum occidert̃. Et plures alios quo sdã oedenteᷤ alioᷤ uͦ occidñteᷤᷤ
ercium cum sius sociss seruum: ꝓph̾arum choꝵ intellige. qͥ¬

Expanded text:
retur orabat: Domine Deus virtutum, convertere nunc, respice de coeretur orabat: Domine Deus virtutum, convertere nunc, respice de coelo, et vide, et visita vineam istam, et dirige eam quam plantavit dextra tua . Ubi pariter exposuit quis sit homo ille qui hanc vineam plantavit, Dominus videlicet Deus virtutum. Et rursum alium misit, et illum occiderunt, et plures alios, quosdam caedentes, alios vero occidentes. Tertium cum suis sociis servum, p
Abbreviated transcription (Latin):
uitis eoꝵ. et ꝓpago eoꝵ ex gomorra. Uua eoꝵ una fellis. et botrus
amaritudin̾is ipsius. furor draconũ uinũ eoꝵ. et furor aspidum
insanabilis. Et itm misit acdillos alium seruũ. et illum incapite
uulnerauert̃. et contumeliis affecert̃.
erius iste dauid regem ꝓphamq et ceceros psalmistas sig¬
ificat. qui post moysen missisunt ut colonos uinee post edieta le¬
galia psalmodie modulatione et dulcedine cytbarȩ ad ex̾citium
bom oꝑis excitarent. Nam ec ipse dauid qui eor populi ad cȩlestia
desideria suspendẽt. int̾ritus carnaliũ uielimarũ laudes domini
contunias suaui melodia decantare constituit. Sed ethune affec¬
tum contumelis incapite uulnerauert̃. ꝗa psalmistarũ carimuuia
quȩ acllaudem domini uocabant. parupendentes: ipsum qͥpsal¬
modie saput insꝑu scõ et fons claruerat dauit abieoeit: Dicentes
enim. Quȩ uobis pars in dauid aut quȩ hereditas infilio ysaỹ
lestinȩ montis sua obumbracione ꝓtexerat ne radiettus ext̾mina¬

Expanded text:
uinum eorum, et propago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum uinum eorum et furor aspidum insvulneraverunt, et contumeliis affecerunt. Servus alter David regem prophetamque et caeteros psalmistas significat, qui post Moysen missi sunt, ut colonos vineae post edicta legalia psalmodiae modulatione et dulcedine citharae ad exercitium boni operis excitarent. Nam et ipse David, qui cor populi ad coelestia desideranda suspenderet, inter ritus carnalium victimarum laudes Domini continuas, suavi melodia decantari constituit. Sed et hunc affectum contumeliis in capite vulneraverunt, quia psalmistarum carmina quae ad laudem Domini vocabant, parvi pendentes, ipsum qui psalmodiae caput in Spiritu sancto et fons claruerat, David abjecerunt. Dicentes enim: Quae nobis pars in David, aut quae haereditas in filio Isai ? lestinae montes sua obumbratione protexerat, ne radicitus extermina
Abbreviated transcription (Latin):
micheã. Et eu curris nebulosa filiȩ sẏon. Et locauit eã ageolis.
Eitos alibi uineȩ oꝑarios aspellauit. qui condueti fuerant hora pͥma
tercia.sexca. et nona. Et peregre profectus est.
on loci mutacione. Nam deus qntͤ abesse potest. quo com

Expanded text:
Michaeam: Et tu turris nebulosa filiae Sion. Et locavit eam agricolis. Michaeam: Et tu turris nebulosa filiae Sion. Et locavit eam agricolis. Quos alibi vineae operarios appellavit, qui conducti fuerant hora prima, tertia, sexta et nona. Et peregre profectus est, non loci mutatione. Nam Deus unde abesse potest, quo comp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ quert aut mims eapax ad intelligendũ quod quęrit. aut odio uel
contẽptu ipsius uitatis indignũ est eni debeat aꝑiri quod quȩritꝰ uo¬
pocestis ꝓͣ orcare modo. Propt̃ aliud u̾o: discipulis p̾cepte. Noltte da¬
re sẽm canib. neq mutatis margaritas ur̃as ante porcos. Et cepit illi
fodit laccum: et ędificauit turrim.
Somo iste qui pastinauit uineam: ipse ẽ. qui malia ꝑabola condirẽ
oꝑarios in uineã suam. Qui plantauit uineã dequa ẏsaias ple¬
uissime ꝑ eanticum loꝗr: ad excremũ inferens. Uinea domini saba¬
oth domis israbel ẽ. & inpsalmo. Uieam inquit de egypto tranᷤ¬
tulisti eiecisti gentes et plantasti eam. Et sepem curumdedit ei. U
murum urbis: uel angeloꝵ auxilia. Et fodit in ea laecum siue tor¬
cular. Ant altare. Aut illa torcularia quoꝵ et tres psalmi titulo p̾¬
notantur: Octauus. et ocboge simus. et octogesimus tercuis. Et e¬
dificauit turrim. Flaud dubium quin templũ de quo dicitur

Expanded text:
qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeat aperiri quod quaerit. Propotestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porfodit lacum, et aedificavit turrim. Homo iste qui pastinavit vineam ipse est qui in aliqua parabola conduxit operarios in vineam suam. Qui plantavit vineam de qua Isaias plenissime per canticum loquitur, ad extremum inferens: Vinea Domini Sabaoth, domus est Israel. Et in psalmo, Vineam inquit de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes et plantasti eam. Et sepem circumdedit ei, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. Et fodit in ea lacum, sive torcular, aut altare, aut illa torcularia quorum et tres psalmi titulo praenotantur, octavus, et octogesimus, et octogesimus tertius. Et aedificavit turrim, haud dubium quin templum de quo dicitur per
Abbreviated transcription (Latin):
dicam nobis inqua potetate hȩc facio. Baptisiũ ioħis de celo erat
an ex hominibus: Respondete miebi.
Ioterat dominus aꝑta responsione temptatoꝵ calumnias con¬
futare.: sed prudent᷑ uit̾rogat ut eos uelsuo silentio uel sententia
comdemnentur. At illi cogitabant secum dicentes. Si clixerimus de
celo: dicet nobis. Quare non credidistis el:

Expanded text:
dicam vobisdicam vobisan ex hominibus? Respondete mihi. Poterat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed prudenter interrogat, ut suo vel silentio vel sententia condemnentur. At illi cogitabant secum dicentes: Si dixerimus, de coelo, dicet nobis: Quare ergo non credidistis ei?
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. et absq dubio impetrabunt quod pecunt. si tam̃ insepec¬
cantib alus pͥmo ipsi dimittunt. Sui aut̃ hoc face̾ conteninunt
uõ solũ orando u̾tutes facere sed nec suoꝵ possunt ueniã con¬
sequi peccatoꝵ. Et cũ ambu laret intemplo. accedunt ad eũ
summi sae̾dotes et scribȩ. et seniores et dicunt ei. In qua potelate
hȩc facis: & quis tͥ dedit hanc potestatẽ ut ista facias:
iuersis modis eandẽ quã supra calumniã struunt quando
dixerunt. in beelz ebub pͥncipe demonioꝵ eicit hic demonia. Quan¬
do enum dicunt inqua potestate hȩc facis: de dei dubitant potesta¬
te. et subintelligi uolunt diaboli eẽ. quȩ facit᷑. Addentes quoq
quis tͥ dedit hanc potestatẽ: manifestissime dei filiũ negant.
quẽ putant nõ suis sed aliems uiribus signa fac̾e. Ih̾e autẽ res¬
pondens ait. lut̾rogabo uos et ego unũ uerbũ et respondete mͥ: et

Expanded text:
tuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se pectuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, accedunt ad eum summi sacerdotes, et scribae, et seniores, et dicunt illi: In qua potestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestatem ut ista facias? Diversis modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Quando enim dicunt, In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quae faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Jesus autem respondens ait: Interrogabo vos et ega unum verbum, et respondete mihi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum doctore u̾itatis antiquus hostis inuidis fascibus accensis. ꝑ¬
uersoꝵ animos grauuis corrupturiis adiit. ut dolorẽ expulsiom ᷤ
suȩ de fidelibus uindicaret inꝑfidis. Et cum stabitis ad orandum
diuuttite suquid habetis aduersum aliquẽ. ut et pat̾ ur̃ quimn
cȩlis est dimiitat uobis peecata ur̃a et cetera.
otanda distinctio deprecantiũ. Qui ꝑfectam habec fidem q̃
ꝑdilecꝰtionẽ oꝑatur. ille orando uel etiã iubendo potest tranᷤᷤ
culis et arce nefanda pͥuauit. quomͦ de phytonissa inphilippis. de
qua sꝑm malignũ montẽ uidelicet suꝑbillimũ eiecit. Ded idẽ
mons in mare ꝓiectus quantũ fubundi ignis hu̾c intulerit. sub¬
secuta confelłim contra eum gentilium ꝑsecutio ꝑdocuit. Qui uͦ
tante fastigium ꝑfectionis necdum conscende̾ queunt: postu¬
leut sibi peccata dimitti: quo aduitã intrare mereantur ꝑpe¬

Expanded text:
verbum doctore veritatis, antiquus hostis invidiae facibus accensus, pverbum doctore veritatis, antiquus hostis invidiae facibus accensus, perversorum animos gravius corrupturus adiit, ut dolorem expulsionis suae de fidelibus vindicaret in perfidis. Et cum stabitis ad orandum dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra, etc. otanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet fidem, quae per dilectionem operatur, ille orando, vel etiam jubendo, potest montesculis et arte nefanda privavit. Quomodo de Pythonissa in Philippis, de qua spiritum malignum, montem videlicet superbissimum, ejecit. Sed idem mons in mare projectus quantum furibundi ignis huic intulerit, subsecuta confestim contra eum gentilium persecutio perdocuit. Qui vero tantae fastigium perfectionis necdum conscendere queunt, postulent sibi peccata dimitti, quo ad vitam intrare mereantur perpe
Abbreviated transcription (Latin):
trare addomino mĩto fidei ut oẽ mons tolleretur et mitterecur
in mare. Herum quia montis nomine ñ ninquã diabolus signifi¬
catur iudelicet ꝓpt̾ suꝑbiã qua se contra d oͣminũ ercgit. et esse
iuuilt similis alcissimo. Mons adp̾eeꝓcũ eoꝵ qui fortes sunt infide
collicur et mititur in mare ꝓcnͣm p̾dicantib uerbũ doctorib
scĩs: in mundussꝑe ab eoꝵ corde reppellitur qui ad uitã sunt p̾or¬
dinati. et inturbulentis amansq infidelium mentibus uesanam
suȩ tyrannidis ȩxercẽ ꝑmittit. Non quo ibi et antea sedem regnũq
nõ babuert. sed ꝗa tanto acus in eos quos lic et deseuit. quanto
amplius se dolec alesiune pioꝵ fuisse depulsum. Cui simile est
ilud apocalipsis. Et secundus angelus tuba cecinit. Et ecce tã¬
quã mions magnus gue ardens missus ẽ. in mare. Canente etenĩ
angelo tuba mons itne ardens milłus ẽ. in mare. qa p̾dicante

Expanded text:
trare a Domino, merito fidei, ut etiam mons tolleretur et mitteretur trare a Domino, merito fidei, ut etiam mons tolleretur et mitteretur in mare. Verum quia montis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicet propter superbiam qua se contra Deum erigit, et esse vult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui fortes fidem praedicantibus verbum doctoribus sanctis immundus Spiritus ab eorum corde repellitur, qui ad vitam sunt praeordinati, et in turbulentis amarisque infidelium mentibus vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur. Non quod ibi etiam antea sedem regnumque non habuerit, sed quia tanto acrius in eos quos licet desaevit, quanto amplius se dolet a laesione piorum fuisse depulsum. Cui simile est illud Apocalypsis: Et secundus angelus tuba cecinit, et ecce tanquam mons magnus igne ardens missus est in mare . Canente etenim angelo tuba, mons igne ardens missus est in mare, quia, praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
olent gentiles quicontra ȩccla̾m maledieta scripsere impꝑar
nr̃is. quod nõ habuer plenã fidem dei. qͣ nimquã montes
trͣansferre potuert̃. Quib respondendũ. nõ omnia scriptaͤ ꝙͣ mex
cła gesta siuit. sic̃ &̃ de faetis ipsuis . xͥ. dei et domini nri serꝓtu
nr̃a ra testatur. Unde et hoc quoq fieri potusse ut mons ablatus de
terra muttereretur in mare: si necessitas: odfieri poposcilłet. Qnomͦ
legimus fac tum p̾cibus beati patͥs gregorii necessariȩ ponti. antis¬
tis uiri uircutib et meritis eximi: ut mons int̾ra tantũ loco
cedẽt. quantũ incolȩ eiuitatis opus habebanit. Cum enĩ uolenᷤ
ȩdificare ecclam in loco apto uideret eũ angustiorẽ eẽ. quã res
exigeret: eo quod ex una parte rupe maris eralio monte ꝓreimo
eoartarecur: uenit nocte al locum. et genibus flexis am monut
dominũ ꝓmissionis suȩ ut montẽ longins eca fidem pecenciꝰᷤ
rat alius quis eiusdẽ meriti uir si oportimitas extgilset impe¬

Expanded text:
olent gentiles qui contra Ecclesiam maledicta scripsere, improperare nostris quod non habuerint plenam fidem Dei, quia nunquam montes transferre potuerint. Quibus responde gesta, sicut etiam de factis ipsius Christi Dei et Domini nostri Scriptura nostra testatur. Unde et hoc quoque fieri potuisset, ut mons ablatus de terra mitteretur in mare, si necessitas id fieri poposcisset. Quomodo legimus factum precibus beati patris Gregorii Neocesareae Ponti antistitis, viri meritis et virtutibus eximii, ut mons in terra tantum loco cederet, quantum incolae civitatis opus habebant. Cum enim volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videret eum angustiorem esse, quam res exigebat, eo quod ex una parte rupe maris, ex alia monte proximo coarctaretur, venit nocte ad locum, et genibus flexis admonuit Dominum promissionis suae, ut montem longius juxta fidem petentis rat alius quis ejusdem meriti vir, si opportunitas exegisset, impe
Abbreviated transcription (Latin):
nitoribus liberum oꝑandi arbitriũ derelinquat. Et misit ad agͥ¬
colas seruũ intempore. ut ab agͥcolis acciꝑet defructu umex.
Qui apprehensum enm. ciciderunt et dimisert̃ uacuum.
ene tempus fructuũ posuit: nõ ꝓuentũ. Hullus enĩ fruetus
excitit populi contumacis. nullus huius uinee ꝓuentus.
tamecsi crebro ac sollieite quȩrerecur muentus ẽ. Serius gͦ qui
pͥmo milsus ẽ: ipse legifer moẏses intelligitur. qͥ quadraginta an¬
nos continuos legis aliquẽ fructum quam dederat acultoribus
sen incastris: aaron sẽm domini. Et uexatus ẽ. moyses ꝓpt̾ eosꝗa

Expanded text:
nitoribus liberum operandi arbitrium derelinquat. Et misit ad agricolas in tempore servum, ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum cum ceciderene tempus fructuum posuit, non proventum. Nullus enim fructus exstitit populi contumacis, nullus hujus vineae proventus, tametsi crebro ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo, qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginta annos continuos, fructum aliquem legis, quam dederat, a cultoribus sen in castris, et Aaron sanctum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Et app̾hendentes eum: occidert̃. et eiecerunt excra uineam.
otat eos malitiȩ ꝑtinacis. qͥ nec crucifixo ac resuscitato amortui
domino adp̾dicationẽ aploꝵ credere uoluert̾ sed quasi cada

Expanded text:
Et apprehendentes eum occiderunt, et ejecerunt extra vineam. Et apprehendentes eum occiderunt, et ejecerunt extra vineam. otat eos malitiae pertinacis, qui nec crucifixo ac resuscitato a mortuis Domino ad praedicationem apostolorum credere voluerint, sed quasi cada
Abbreviated transcription (Latin):
menticus. Qutequid ꝓ patre responderint: hoc intelligant ꝓfilio
qͥ se dicit ignorare consũmationis diem. Coloni aut̃ dixert̃ ad in¬
uicẽ. Ilic ẽ. heres. Henite occidamus eũ et nr̃a erit hereditas.
aifestissime ꝓbat dominus udȩoꝵ pͥncipes nõ ꝑ ignorantiã
sed ꝑimudiam crucistrisse filiũ dei. Intellexerunt eñ hẽ ẽẽ.
cui dictum ẽ. Postula ame et dabo tͥ gentes hereditatẽ tuam: etpp¬
terea quasi sibi consuleutes: aiebant. Ecce munclus totus post eum a¬
biit. Et si dimittimus eũ sic: om̃s credent in eũ. Rereditas gͦ filii. ģcel
ẽ. cuncꝰtis ei data de gentib. quã non moriens illi pat̾ reliqͥt. sed
ipse sua morte mirabilit̾ adquisiuit. quia resurgendo possedit.
tlanc aut̃ occiso eo mali coloni preriꝑe moliebantur. cũ crucifigen¬
iusticiam magis p̾ferre. ac gencib inbuendis eonabantur inserere.

Expanded text:
mentitus. Quidquid pro patre responderint, hoc intelligant pro filio, mentitus. Quidquid pro patre responderint, hoc intelligant pro filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Coloni autem dixerunt ad invicem: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Manifestissimei. Intellexerunt enim hunc esse, cui dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Et propterea, quasi sibi consulentes aiebant: Ecce mundus totus post eum abiit; et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo Filii Ecclesia est cunctis ei data de gentibus. Quam non moriens ei Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigenjustitiam praeferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere.
Abbreviated transcription (Latin):
nex mala ĩminerent uentura predixeruit. Sed quem ꝓpħarum nõ
sunt ꝑsecuti. Et occidert̃ eos qui ꝓnunciabant de aduentu domini
saluatoris. hi autem multaꝰ de huius uines sterilitate dixert̃.
plantaui te inueam meam electam omẽ sem̃ uerum. quom
conu̾sa es inprauũ uinex aliene. łtis sane cribus senioꝵ gradib
omniũ sub lege doctoꝵ sigurã posse comp̾hendi: dominus alibi
mranifeste ꝓminciat dicens. Em̃ necẽe ẽ. impleri omnna que scͥpta
sunt inlege moysi et ꝓphis et psalmis de me. Adhuc gͦ unũ habn ᷤᷤ
filium carissimum. et illum misit ad eos nouissimũ dicens. Q uia
reuerebuntur filium meum.
eod ait ꝗa reu̾ebuntur filiũ meum non deignorantiauenit.
Quid enĩ nesciat pat̾familias qui hoc loco deus pater incel¬
ligitur. Sed semꝑ ambigere clicitur deus: ut libera uoluntas ho¬
mini reseruecur. lnt̾rogemus arriũ et eioiiũ. Eece pat̾ dicttur
ignorare ec sententiã temꝑat. et quantũ in nobis ẽ: ꝓbatur esse

Expanded text:
e ei imminerent mala praedixerunt. Sed quem prophetarum non sunt persecuti? Et occiderunt eos qui pronuntiabant de adventu Domini Salvatoris: hi autem multa de hujus vineae sterilitate dixerunt, plantavi te vineam electam, omne semen verum, quomodo conversa es in pravum vineae alienae ? His sane tribus servorum gradibus omnium sub lege doctorum figuram posse comprehendi, Dominus alibi manifeste pronuntiat, dicens: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et psalmis de me . Adhuc ergo unum habens filium charissimum, et illum misit ad eos novissimum dicens: Quia reverebuntur filium meum. Quod ait: Quia reverebuntur filium meum, non de ignorantia venit. Quid enim nesciat paterfamilias, qui hoc loco Deus pater intelligitur? Sed semper ambigere dicitur Deus, ut libera voluntas homini reservetur. Interrogemus Arium et Eunomium. Ecce pater dicitur ignorare, et sententiam temperat, et quantum in nobis est, probatur esse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus in uocat. lyse est enĩ bomis pastor qui aiam fuã dando ꝓoui¬
bus suis: unũ de duobus gregib omle ꝑficit. Ideoq utusq uoce gre¬
gis auxiliũ patͥsflagitat: ut nos utriq exemplo illuis informatiubi
adu̾sa umuie senserimus: nos patrẽ dm̃. iũdei abba inuocantes:h
una fidei et caritatis deuotione p̾sidiũ eleste quȩramus. Unde doc¬
tor egregius formã docendi a dño sumens: ita suos alloqr̃ auditores.
Accepististis sꝑm adoptionis filioꝵ: inqͦ clamamus abba pat̾. abba
nimirũ illi qui de israhelicico populo. nos pat̾ qͥ de gentib ad fidẽ
xpi uenimus. Et uenit: et iuenit eos dormientes. Etait petro.
Sẏmon: dormis: Non potuistis una hora uigilare:

Expanded text:
ipse invocat. Ipse est enim bonus pastor, qui, animam dando pro oviipse invocat. Ipse est enim bonus pastor, qui, animam dando pro ovibus suis, unum de duobus gregibus ovile perficit. Ideoque utriusque voce gregis auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus, nos, Patrem Deum, Hebraei, Abba, invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino sumens, ita suos alloquitur auditores: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Abba nimirum illi, qui de Israelitico populo, nos Pater, qui de gentibus ad fidem Christi venimus. Et veniens invenit eos dormientes, et ait Petro: Simon, do
Abbreviated transcription (Latin):
on uem inquit faee̾ uoluntatẽ ineã: sed uoluntatẽ euis qui
musit me. Suã uoluntatẽ dixit: quã tooralit̾ sumpsit ex
iurgine. Uoluntatẽ uero enis qui eum misit: eam uidelicet sig¬
uans quã int̾ꝑralit̾ ȩt̾nus babuit cum patre commnunẽ. Drat
trausire calicem: ut ostendat. uere quod homo erat. Remi. iuseeus
aut᷑ ꝓpt̾ quod milłus ẽ. ꝑficit dispensationẽ adquã missus est.
et clamat. Sed ͭ qͣuod ego uolo: sed quod tu. Si moritur mors
me nõ moriente. secundũ carnẽ uidł̾. transeat ait calix. Uerũ
ꝗͥa nõ alit̾ hoc fiet: ait. Non quod ego uolo: sed quod tu. Quod
Aut̾ patrẽ in uocans dupplici nõie licet abba pat̾. utriusq po¬
puli illũ iudȩi scilicet et gentilis dm̃ ee ac saluatorẽ ostendit.
Ielem uamq abba quod et pat̾ significat. Sed abba hebreumn ẽ¬
pater grecum ẽ. et latinum. Ut ergo utrumq ppłm̾ in eum credi¬
turũ abutroq eum inuocandũ ẽe. doceret: utraq lingua eũ ipse

Expanded text:
us qui misit me. Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus, qui eum misit, eam, videlicet, signans, quam intemporaliter aeternus habuit cum patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere quod et homo erat. Reminiscens autem et propter quod missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Si moritur mors me non moriente secundum carnem, videlicet, transeat, ait, calix iste. Verum quia non aliter hoc fiet, ait: Non quod ego volo, sed quod tu. Quod autem, Patrem invocans, duplici nomine dicit Abba pater, utriusque populi illum, et Judaei, scilicet, et gentilis, Deum esse ac Salvatorem ostendit. Idem namque abba quod et pater significat; sed abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraque lingua eum primus
Abbreviated transcription (Latin):
deus: ꝗoqͥd respondissec torquendum ad calumniã. Rursũ sũmꝰ
N oatheo scriptum ẽ. quod int̾roganti et ad uiranti se pontifici:
si e̾e̾t.xꝑc. respoudit tu dixisti. ꝓ qͦ marcus posiut ego sũ. ut
uidł̃. tantũ ostendẽt tantũ ualere quod ei diẽ ih̾e tudixisti:
quantũ si dicẽt ego sum. Et iudebitis filiũ hõis adexcͥs sed enẽ
uirtutis: et uemientem cum nubibus egli.
firmitas. et crux contumelia ẽ: iuide quod ꝑ hȩc filius boĩs
addȩxceram patris dei sessurus. et ex parcu uirguus homo n¬
cus insua cũ celi nubibus est maietate uenturus. Unde ecapłs
cum crucis abiecꝰta descripsisset dicenf. Iua bumiliauit se¬
uiet ipsum facꝰtus obedieus usq ad mortẽ mortem autẽ crucis.

Expanded text:
Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus In Matthaeo scriptum est quod interroganti et adjuranti se pontifici si esset Christus, respondit: Tu dixisti . Pro quo Marcus posuit: Ego sum, ut, videlicet, ostenderet tantum valere quod ei dicit Jesus: Tu dixisti, quantum si diceret: Ego sum. Et videbitis Filium hominis a dextris sedentem virtutis, et venientem cum nubibus coeli.firmitas et crux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua coeli cum nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, dicens quod humiliavit seipsum, factus obediens, usque ad mortem, mortem autem crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ego. Iuia illicitum ẽ: ut ipsi nob̾ inferamus mortẽ. Deinde illi
uertunt et ꝑ tͥduũ aliud nõ manu fac̾tum edificabo: ut ꝓprie de tem¬
plo iudaico dixisse uideatur. Dñs aut̃ ut ostend̾e̾t am̾mal uinum
et spirans templum: dix̾at. Et ego intͥduo susectabo illud. Aliud
est suscitare: aliud ẽ. ȩdificare. Exurgens sumnuis sac̾dos inmediũ
interrognuit iesum dicens. Non respondes qͥcquã ad ea quȩ tibi
obitiuntur abhis Ille autem tacebat᷑. et nichil respondit.
Ra p̾ceps et impatiens nõ inueniens caliumus locum excutit
de solio pontificẽ: ut insaniã mentis motu corporis demonstrare.
Auanto iħe tacebat acd indignos responsione falsosua falsos tetes
et sac̾dotes impios: tanto magis pontifex furore suꝑatus: eumad
respondendꝰ ꝓuocat. ut ex qualibet occasione sermonis locum
inueniat accusandi. Hichilominus ih̾e tacet. Sciebat enĩ quasi

Expanded text:
non ego. Quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi non ego. Quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi vertunt: et post triduum aliud non manu factum aedificabo, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum, dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et exsurgens summus sacerdos in medium, interrogavit Jesum dicenobjiciuntur ab his? Ille autem tacebat, et nihil respondit. » Ira praeceps et impatiens, non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi, nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatẽ corde reliqͥt. Ae post resurrectionẽ dnĩ sco igui recrea¬
tus: funditus excelsum tͥne negationis tͥna dilectionis confessiõe
purgauit. Tunc et enĩ compleca illa memorabili pisciũ captu¬
ra eum ueniret ad clñm: udit cũ condiscipulissius primas po¬
sitas et piscẽ suꝑ positũ et pancͣ. Et mox iudens. sui cordił ar
dicentẽ. Ego dissoluam templum hoc manu factum: et per tri¬
duum aliud non manu fac̾bũ edificabo.
Nomodo falsi tetes sunt si ea dicunt quȩ dñm dixisse leginus:
Sed falsus testis ẽ: qui nõ eodẽ sensu intelligit dicta quo di¬
cuntur. Dñs enim dix̾at de templo corporis sui. Sed et impsis uer¬
bis caluminantur. et paucis additis uel mutatis: quasi iustam ca¬
lumniã faciunt. Saluator dix̾at soluite templũ hoc: isti cõmutant
et aiunt. Ego dissoluã templũ hoc manufactũ. Uos inquit soluite.

Expanded text:
infidelitatem in corde reliquit. Ac, post resurrectionem Domini, sancto igni recreainfidelitatem in corde reliquit. Ac, post resurrectionem Domini, sancto igni recreatus, funditus excessum trinae negationis trina dilectionis confessione purgavit. Tunc etenim completa illa memorabili piscium captura, cum venisset ad Dominum cum condiscipulis suis, prunas positas, et piscem superpositum esolvam templum hoc manu factum, et post triduum aliud non manu factum aedificabo . Quomodo falsi teSed falsus testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui. Sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hoc. Isti commutant et aiunt: Ego dissolvam templum hoc manu factum. Vos, inquit, solvite,
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ad ult̾antes: uelut clibamis corda eoꝵ. Iste suꝑ credenteᷤᷤ
in cenaculo descendenꝰ sion: uariis luigͥs eos dm̃ laudare doeuit
lle mat̾o earphe instinetu maligni sꝑc accensus ad negandũ ac
blasphemandum dnm noxias ꝑfidoꝵ linguas armabat. Iuod e¬
nĩ itus indomo pͥncipis sac̾dotũ synodus maligna gerebat. hoc
bat Iuicũq ꝯ uitiosum noxiũq inse excinguit incendiũ: pote̾r
die̾e cũ ꝓpħa domino. Iuia factus sum sic̃ uter inpruma: iustifica¬
tiones tuas nõ sum oblitus. Inquibuscumq auteni flammã cari¬
tatis curbida uitioꝵ flamina obrueit᷑: audiunt ad nõ. Enoniã
abundauit iniquitas: refregescit caritas multoꝵ. Quo frigore tor¬
pens ad horã petrus apłs: quasi primis ininstroꝵ caiphe calefieri
cupiebat: qr t̾ꝑralis conmodi solatiũ ꝑfidoꝵ societate querebat.
Sed non mora respectus adomino cũ ignẽ prauoꝵ corpore: tum

Expanded text:
: Omnes adulteratores velut clibanus corda eorum; iste, super credentes : Omnes adulteratores velut clibanus corda eorum; iste, super credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis eos Deum laudare docuit ; ille in atrio Caiphae instinctu maligni spiritus accensus, ad negandum ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum synodus maligna gerebat, hoc abat. Quicunque ergo vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest dicere cum propheta Domino: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . In quibuscunque autem flammam charitatis turbida vitiorum flumina obruerunt, audiunt a Domino: quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Quo frigore torpens ad horam apostolus Petrus, quasi prunis ministrorum Caiphae calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium, perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus a Domino cum ignem pravorum corpore, tum
Abbreviated transcription (Latin):
uminũ sae̾docem caiphã significat. qͥsicut iobns eiu̾glta
scribit: erat pontifex anni illuis. De quo consentanea teᷤᷤ¬
tatur iosephus. ꝗa pontificatũ sibi abłq merito dignitatis
emerit aprincipe iomano. Non gͦ mirum ẽ: suniquus ponti¬
fex inique iudicat. Pecrus autem a longe secutus est eum. usq
inatrium summi sacerdotis.
erito alonge sequebatur: qui iã ꝓximo negaturus erat. Ne¬
q enĩ negare posset: sixꝑo ꝓximus ad hesisset. Herũ in¬
liquit oẽ cum tumeret. Iuod enĩ timet: naturx ẽ. ⁊uod seqrͣ:
deuocionis. Iuod negat: obreptionis. Iuod penitet: fidei. Alit̾
sed longe chifferent᷑. Eccłã enĩ ꝓse patitur. ĩpse pro geclesia
Et sedebat cum ministris et calefaciebat se adignem.
St dilectionis gnis: est et cupiditatis. De hoc dr̃. Ignẽ
ueni mice̾ interram. Et quid uolo nͥ ut ardeat ᷑ De illo

Expanded text:
» Summum sacerdotem Caipham significat; sicut Joannes evangelista » Summum sacerdotem Caipham significat; sicut Joannes evangelista scribit, erat pontifex anni illius, de quo consentanea testatur Josephus, quod pontificatum sibi absque merito dignitatis emerit a principe Romano. Non est mirum, si iniquus pontifex, inique judicat. « Petrus autem a longe secutus est eum usque intro in atrium summi sacerdotis: Merito a longe sequebatur, quia proximo negaturus erat, neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesisset. Marcus liquit, etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est: quod sequitur, devo tionis: quod negat, obreptionis: quod poenitet, fidei. Aliter, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. « Et sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. » Est dilectionis ignis, est cupiditatis: de hoc dicitur: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? » De illo
Abbreviated transcription (Latin):
sue penitentie lacͥinis ab luit: et confessione di̾ci amoris
fuditus excirpauit: recuꝑationẽ ostendit eoꝵ qͥ in marcirio
labuntur:ita cet̾i discipuli qui arciculum comp̾hensionis¬
fugiendo p̾uenant: cautelã fugiendi docent eos qͥ se minus idone¬
os adcoleranda supplitia sentiunt. Quib tutiꝰ ẽ. multo p̾sidia
latebrarũ pecẽ. quã se discͥmini cercaminũ expone̾. lta etiã iste
atlolesceus qͥ reiecta sindone nudus ꝓfugit ab impiis: illoꝵ et o¬
pus cdesignat et aĩam.qͥ ut securiores abiueursib hostiũ fiant:
ꝗeꝗͥd in hoc mundo posside̾ uidu̾r abitiunt. ac nudi potꝰ dño
famulari. quã adherendo mundi rebus matenã temptandi.
atq a deo reuocandi adu̾sariis dare didicer̃t iuxta exemplũ
beati ioseph qͥ relicto inmanib adulge pallio foras exiluut.
seruire. Et adduxert̾ ih̾m ad summũ sacerootem.

Expanded text:
poenitentiae lacrymis abluit, et confessione Dominici amoris poenitentiae lacrymis abluit, et confessione Dominici amoris funditus exstirpavit, recuperationem eorum ostendit, qui in martyrio labuntur: ita caeteri discipuli, qui ad articulum comprehensionisfugiendo pervenerant, cautelam fugiendi docent eos, qui se minus idoneos ad toleranda supplicia sentiunt, quibus tutius est multo, praesidia latebrarum petere, quam se discrimini certaminum exponere. Ita etiam iste adolescens, qui rejecta sindone nudus profugit ab impiis, illorum et opus designat et animum, qui ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possidere videntur, abjiciunt, ac nudi potius Domino famulari, quam adhaerendo mundi rebus, materiam tentandi, atque a Deo revocandi adversariis dare didicerunt, juxta exemplum beati Joseph , qui, relicto in manibus adulterae pallio, foras exsilivit, ici servire. « Et adduxerunt Jesum ad summum sacerdotem.
Abbreviated transcription (Latin):
it caritatem ꝗa comitatu saluatoris uel tentuspfuge potuit.
Quia sic̃ ꝑfec̾ta carctas foras mitit timorẽ. ita timor mentem
obsidens imꝑfectã. arguit carctatẽ. Sed notantũ sollerti
quod de hoc acdoleseente seribens ei̾igłta: nõ ait ꝗafugit
acomitatu domini. uel fugit aseqñdo dñm: sed relicta ii¬
quit sindone iuidus aufurgit ab eis. Fugit enĩ ab hostib qͣ¬
et p̾sentiã decetabatur et facta. Non aut̃ fugit ad ñosal¬
uatore ac magistro suo. cuus amorẽ & corpore absens frxũ
incorde seruauit. Neq aliꝗd uecat intelligi iohamnẽ hẽ
fiusse adolescentẽ: dilecꝰtũ pre cet̾is magistro discipulũ. Nã
et illũ eo t̾ꝑr fuisse adoleseentẽ: lorga post hȩc incarne
uita enis inditio ẽ. Potuit enĩ fieri ut adhoram tenentiũ
manib elaplus. mox resũpto indum̾̃to redierit. et sub du¬
bia noctis luce sese turbis ducentiũ ihm inmiscuerit. do¬
suo euugłio commnemorat. Sic̃ aut̃ pecrus qͥ culpã negatiõis

Expanded text:
tatem, qui a comitatu Salvatoris vel tentus profugere potuit. Quia sicut perfecta charitas foras mittit timorem, ita timor mentem obsidens, imperfectam arguit charitatem. Sed notandum solertius, quod de hoc adolescente scribens evangelista, non ait, qui fugit a comitatu Domini, vel a sequendo Dominum, sed rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis. Fugit enim ab hostibus, quorum praesentiam detestabatur et facta. Non enim fugit a Domino Salvatore, a magistro suo, cujus amorem etiam corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquis vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem, dilectum prae et illum eo tempore fuisse adolescentem longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit enim fieri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox, resumpto indumento, redierit, et, sub dubia noctis luce, sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, dosuo Evangelio ipse commemorat. Sicut autem Petrus, qui culpam negationis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ suꝑ m̾itis ostendebant. quod ad fuge p̾sidiũ ꝓmptiores
quã adfiduciã patiendi cum domino exciterant. Adolescu̾
et tenuerunt eũ. At ille relicꝰta sindone: mctus aufugit abeis.
pod ait amnẽtus sindone suꝑ uudo: subauditur corpore.
id÷ corpore suꝑ nudo. quia non aliud indum̃ti quani so¬
lam habebat suidonẽ. Quis aut̃ fuerit aclolescensiste: enugl¬

Expanded text:
tatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores, tatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores, quam fiducia patiendi cum Domino exstiterant. Mystice et tenuerunt eum. At ille, relicta sindone, nudus profugit ab eis. Quod ait, Amictus sindone super nudo, subauditur corpore, id est, corpore super nudo, quia non aliud indumenti, quam solam habebat sindonem. Quis autem fuerit iste adolescens, evang
Abbreviated transcription (Latin):
i sanauit eũ. Num quã gͥ piecatis sue dominus obluuscitur.
qͥ &̃ hostes suos nõ ꝑimttit uulnorari . Illi iusto mortẽ inferruit
ipse ꝑsecutoꝵ uuluã sanat. Mistice docens & eos qͥ insuȩ mortiᷤ
consensione uulnus aĩȩ contraxerant si fruelũ penitentiȩ fac̾ent
cdignũ: salutẽ posse mereri. Et respondens ihesus. aic illis. Tam¬
quam ad latronẽ exiltis cum gladiis et lignis comprehendere ue:
est inqͥt eum cum gladiis et fustib querere: qͥ ultͦ se uris tͤdat
manibus. Ꝙi nocte quasi lacitantẽ et ur̃os occulos dec linan¬
tem ꝑ ꝓdicorẽ inue ligare: qui cotidie intemplo doceat. Sed
bris ẽ. Tunc discipuli eius onmes relinquentes eum. fugerunt.
Impletur sermo dñi quo dixerat quod u̾es discipuli scandalila¬
rentur in illo m illa nocte. Nam et si turba ꝑuittente ad peti¬
cionẽ domini fugert ut iohn̾s scribit: pauorem tam̾ ac tinudi¬

Expanded text:
vi sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, vi sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ipse persecutorum vulnera sanat, mystice docens etiam eos, qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerant, si fructum poenitentiae facerent dignum, salutem posse mereri. Et respondens Jesus ait illis: Tanquam ad latronem existis cum gladiis et lignis comprehendere me; est inquit eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus; et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ia. Tunc discipuli omnes, relicto eo, fugerunt. Impletur sermo Domini, qui dixerat quod omnes discipuli scandalizarentur in illo in ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit, pavorem tamen ac timidi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eis dicens. Quenicumq osculatus fuero ipse est: tenece eum et
caute ducite. Et cũ uenissec statĩ accedens adeum: ait. Aue rab¬
bi. & osculatus ert eum.
Inpudens quidẽ et scelerata confidentia. magistrũ uocare et ei
osculum ingerere quẽ tracdebat: tam̃ adhue habet aliquid
de uerecidia discipuli: cum nõ eum palam tradidit ꝑsec u¬
torib: sed ꝑ siguum osculi. Suscepit autͣ dominus osculum tra¬
ditoris. nõ quo simulare nosdoceat: seo ue ꝓditionẽ fugere inde¬
atur. simul et illud dauiticũ complens. Cum his qui odeit᷑
gladiũ. ꝑcullit sernũ sũmi sac̾dotis: et amputauit illi auriculã.
etrus hoc fecit ut iohus enugłta declarat. Codẽ nimirũ
ineutis ardore qͦ cetera fecerat. Sciebat gnĩ quomͦ finees
yumendo sacͥlegos mercedẽ iusticiȩ et sac̾dotii pbenius
acecꝑit. Lucas aut̾ addit quia dñs tangens aurcculã ser¬

Expanded text:
num eis, dicens: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum, et num eis, dicens: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum, et ducite caute. Et cum venisset, statim accedens ad eum ait: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscepit autditoris, non quod simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt gladium, percussit servum summi sacerdotis, et amputavit illi auriculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat , eodem nimirum mentis ardore, quo caetera fecerat. Sciebat enim quo modo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperat . Lucas autem addit, quod Dominus tangens auriculam ser
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatis. Susciꝑe autem dispensationẽ passionis: diumx uolun¬
tatis atq uirtutis ẽ. Et iterum abiens: orauit eundem sermonẽ
olus orat ꝓ om̃ib: sicut et solus patitur ꝓuniuersis. Languesce¬
bant autem et opprimebantur apłoꝵ occuli: negatione uicina.
Cum dixilłet dormite iã et requiescite. et adingeret sufficit. ac
deinde inferret uenit hora ecce tracletur filius hominis: utq
incelligitur post. illud quod eis dicꝰ tumẽ. dormite iam et requies¬
cite. siliisse dñm aliquantũ ut hoc fieret quod piserat: et cẽ intu¬
lisse ecce adꝓpinquabit hora siue uenit hora. I deo post illa uerba
tia impecrauerat corrgendam: securiis de palsione sua ꝑgit
adꝑsecutores. et ultro se int̾ficiendũ prebet. dicitq discipulis
Surgite eamus: eece qui me tradet ꝓpe ẽ. Non nos inuemiant qua¬
si timentes et retractantes ultro ꝑgamus ad mortẽ: ue confidenti¬
am et grudiũ passuri iudeant. Dederat autem traditor eissig¬

Expanded text:
fragilitatis est, suscipere autem dispensationem passionis, divinae voluntatis atque virtutis est. « Et iterum abiit, et oravit, eumdem sermonem Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur pro universis: languescebant autem et opprimebantur apostolorum oculi negatione vicina. » Cum dixisset: « Dormite jam et requiescite, » et adjungeret: « Sufficit, » ac deinde inferret: « Venit hora, ecce tradetur Filius hominis, » utique intelligitur post illud quod eis dictum est: « Dormite et requiescite, » siluisse Dominum aliquantum, ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: « Ecce appropinquabit hora, sive venit hora; » ideo post illa verba tia impetraverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dicitque discipulis: Surgite, eamus, ecce qui me tradet prope est. Non nos inveniant quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium passuri videant. Dederat autem traditor ejus sig