comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
respondebo ei iuxta cor & immundi¬
cias suas: ut uxta suult. & credit. ita
audiat. Non em̃i meret᷑ correctionem:
qui non discenti s temtanti anmo in¬
terrogat. Recesserunt em̃ ame: & i¬
dola sunt secuti. Breuisq ẽ ista com¬
minatio. ut recedant ab ydolis cogi¬
tacionib q ꝑuersis: & conu̾tant᷑ ad
ine priora scelera relinquentes. Non
eñi ineret᷑ audire ueritatem. qui frau¬
dulent̃ int̾rogat. s suo corde capien¬
dus ẽ: scdm quod scͥbȩ & pharisei in¬
t̃rogantes dũm immo temptantes
audiunt. Quid me temptatis. Et
rursum: nec ego uob̃ dicam inqua
uirtute hȩc faciam. Qui autem talis
ẽ. & sic int̾rogat. ponit ds faciem suã
suꝑ illum siue confirmat. ut austeri¬
tate uultus frontis duritia molliat᷑.
& sit inxxemplum & inꝓu̾bium. si¬
ue insolicitudinem & in interitum.
ut illo ꝑdito de popło dĩ. cognocant
ceteri. quod ipse sit dñs qui cordis
archana cognoscit. & ꝑu̾sitatem iñtis

Expanded text:
respondebo ei juxta cor et immundirespondebo ei juxta cor et immunditias suas, ut juxta quod vult et credit, ita audiat. Non enim meretur correctionem, qui non discendi, sed tentandi animo interrogat. Recesserunt enim a me, et idola sunt secuti. Brevisque ista est comminatio, ut recedant ab idolis cogitationibusque perversis. Et convertantur ad me propria scelera relinquentes. Non enim meretur audire veritatem qui fraudulenter interrogat, sed suo corde capiendus est, secundum quod Scribae et Pharisaei interrogantes Dominum, imo tentantes, audiunt: « Quid me tentatis? » Et rursum: « Nec ego vobis dicam, in qua virtute haec faciam . » Qui autem talis homo est, et sic interrogat, ponit Deus faciem suam super illum, sive confirmat, ut austeritate vultus frontis duritia molliatur, et sit in exemplum et in proverbium, sive in sollicitudinem et in interitum, ut illo perdito de populo Dei, cognoscant caeteri quod ipse sit Dominus, qui cordis arcana cognoscit, et perversitatem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta syminachũ & theodocionem
y dola & scandalũ. id ẽ ruinam atq
tormentum unquitatis suȩ posuert
contra faciem suam: & sic ad sciscitan¬
dum dm̃ uenere sermonem. Nñquid
huiꝰcemodi hominib debeo responde¬
re. qui cum cogitacionib pristinis ad
me uenunt. ne hoc quidem temꝑe
impietatis sue scelera relinquentes. s
credentes y dolis & diuinationib frau¬
dulentis. & habentes ruinam iniqui¬
tatis contͣ faciem suam atq torm̃tum.
dum meliora desꝑant & parati sunt ad
supplicium: & sic mea ꝑte cupiunt u̾ba
cognosceres Quia gͥ ꝑu̾so ad te corde
uenerunt. responde eis non exꝑsona
tua. ne leus sit au toritas responden¬
tis. s exmeo imꝑio: & dices adeos. Hȩc
dic̃ dñs ds. Est autem tocius loci ut la¬
tam explanationẽ breui sermone com¬
p̃hendam. ista sententia. Homo homo
non aliaꝵ gentium quarũ error potest
habere ueniam. s domus isrł. quicũ
pͥstinis uiciis de quib supͣ diximus
adꝑpħam uenerit sciscitandum. ego

Expanded text:
ionem « idola et scandalum, » id est, ruinam atque tormentum iniquitatis suae, posuerunt contra faciem suam, et sic ad sciscitandum Domini venere sermonem. Nunquid hujuscemodi hominibus debeo respondere, qui cum cogitationibus pristinis ad me veniunt, ne hoc quidem tempore impietatis suae scelera relinquentes, sed credentes idolis et divinationibus fraudulentis, et habentes ruinam iniquitatis contra faciem suam, atque tormentum, dum meliora desperant, et parati sunt ad supplicium, et sic mea per te cupiunt verba cognoscere? Qui igitur perverso ad te corde venerunt, responde eis, non ex persona tua, ne levis sit auctoritas respondentis, sed ex meo imperio. Et dices ad eos: « Haec dicit Dominus Deus. » Est enim totius loci, ut latam explanationem brevi sermone comprehendam ista sententia: Homo homo, non aliarum gentium, quarum error potest habere veniam, sed domus Israel, qui cum pristinis vitiis, de quibus supra diximus, ad prophetam venerit sciscitandum, ego
Abbreviated transcription (Latin):
inquib principale animȩ recumbe¬
bat. & quib deceptorum capita oꝑie¬
bant᷑. cum apłs doceat uirorum ca¬
pita non uelanda. s reuelata facie
inquit falsis t̾rorib seruientium dõ
animos frangebatis. & ꝓmissionib
fraudulentis impios tenebatis in¬
clusos: ne agentes penitentiam ui-¬
tam reciꝑent quam ꝑdiderant.
Propt̾ea uanas nequaqm uidebitis
uisiones. nec uocabo ur̃a men¬
datia ꝓphetias. s diuinationes
de quib scriptum ẽ. non ẽ augurium
in iacob. neq diuinatio inisił. ut eru¬
am popłm meũ de manib ur̃is: &
opere cognoscatis me ẽẽ dñm qui ꝑdi¬
tos liberaui. Et uenerunt adme
uiri seniores isrł& sederunt coram
me. Et factus ẽ sermo dñi ad me di¬
cens. Fili hominis uiri isti posuerunt
imunditias suas incordib suis: et

Expanded text:
in quibus principale animae recumbein quibus principale animae recumbebat, et quibus deceptorum capita operiebantur. Cum Apostolus doceat virorum capita non velanda, sed revelata facie inquit, falsis terroribus servientium Deo animos frangebatis, et promissionibus fraudulentis, impios tenebatis inclusos, ne agentes poenitentiam, vitam reciperent quam perdiderant. Propterea vanas nequaquam videbitis visiones; nec vocabo 132 vestra mendacia prophetias; sed divinationes, de quibus scriptum est: Non est augurium in Jacob, neque divinatio in Israel : ut eruam populum meum de manibus vestris, et opere cognoscatis me esse Dominum, qui perditos liberavi. Et venerunt ad me viri seniores Israel, et sederunt coram me. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, viri isti posuerunt immunditias suas in cordibus suis:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. offirma faciem tuam suꝑ
gog & magog. Et in alio loco. Offir¬
mabo faciem meam suꝑ hominem
illum & ponam illum indesertum
& indissipationem. & auferam eum
de medio popłi: & scictis qm̃ ego dñs.¬
Ne gͥ his heresib. hisq doctrinis. q̃
requiem pollicentes omne ȩtatem se¬
xumq decipiunt. ut capiant anias
luptatem. & hoc non ꝓpt̾ chorum
& ẽmichorum hordei ut m osee le¬
gimꝰ. s ꝓpt̃ pugillum hordei. quo
bruta uescunt᷑ animantia. & fragi¬
men panis. non panem integrum sci
licet solida testimonia scripturarũ.
s quȩ heretica prauitate fracta & de¬
curtata atq imminuta sunt. ut scõs
quosq decipiant. & ad mortẽ tͣhant:
& peccatores uanis ꝓmissionib urui¬
ficare contendant. Proptea clemens
& misericors d̾s non ipsas ꝓphetissas
int̾sicit. s dirumpit puluillos eax
qui instar retum uolantes aminas
capiunt. ut pꝰqm rupti fueruit. li¬
beram uolandi habeant facultatem:
& scindit uelamina siue ceruicalia

Expanded text:
hominis, obfirma faciem tuam super Gog et Magog. Et in alio loco: Firmabo faciem meam super hominem illum, et ponam illum in desertum, et in dissipationem, et auferam eum de medio populi: et scietis quia ego D his haeresibus, hisque doctrinis, quae requiem pollicentes, omnem aetatem sexumque decipiunt, ut capiant animasluptatem: et hoc non propter corum, et hemicorum hordei, ut in Osee legimus , sed propter pugillum hordei, quo bruta vescuntur animantia, et fragmentum panis. Non panem integrum nec  Al. id est solida testimonia Scripturarum, sed quae haeretica pravitate fracta, et decurtata atque imminuta sunt; ut sanctos quosque decipiant, et ad mortem trahant; et peccatores vanis promissionibus vivificare contendant. Propterea clemens et misericors Deus non ipsas prophetissas interficit, sed disrumpit pulvillos earum, qui instar retium volantes animas capiunt, ut postquam rupti fuerint, liberam volandi habeant facultatem. Et scindent velamina, sive cervicalia,
Abbreviated transcription (Latin):
contra faciem suam. & uenerit ad
respondebo ei inmultitudine im¬
inundiciarum suaꝵ ut capiat᷑ do¬
inus isrł incorde suo quo recesserunt
ame incunctis idolis suis. Proprea
dic ad domum isrł. Hec dic̃ dñs ds.
Conuertimini & recedite ab idolis
ur̃is. & abumu̾sis contaminationi¬
bus ur̃is au̾tite facies ur̃as: quia ho¬
mo homo de domo isrł. & de ꝓselitis¬

Expanded text:
contra faciem suam, et venerit ad respondebo ei in multitudine immunditiarum suarum: ut capiatur domus Israel in corde suo, quo recesserunt a me in cunctis idolis suis. Propterea dic ad domum Israel: Haec dicit Dominus Deus: Convertimini et recedite ab idolis vestris, et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras. Quia homo homo de domo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃. Propħȩ isrł qui ñ erunt
inconcilio ppłi dei. nec scͥbent᷑ in scͥp¬
tura domus isrł. nec t̾ram reꝑmissi¬
onis intrabunt. ideo ista patient᷑ qr
deceꝑunt ppłm meũ. ꝓrigore peni¬
tenciȩ & conu̾sionis iniuria. pacem
eis & ꝓsꝑa nuntiantes: scdm illud
quod alibi dicit᷑. pax pax. & ubi est
pax: Ds̃ itaq metaphoricos ȩdificabat

Expanded text:
e Israel, qui non erunt in concilio populi Dei, nec scribentur in scriptura domus Israel, nec terram repromissionis intrabunt, ideo ista patientur, quia deceperunt populum meum, pro rigore poenitentiae et conversionis injuria, pacem eis et prospera nuntiantes, secundum illud quod alibi dicitur: Pax, pax, ubi est pax ? Deus itaque metaphorice aedificabat
Abbreviated transcription (Latin):
em suam. & uenerit ad ꝓpħam. ut
interroget ꝑ eum me. ego dñs res¬
pondebo ei ꝑme. & ponam faciem
meam suꝑ hominem illum. & fa¬
mei: & scietis quia ego dĩis. Et ꝓpħa
cum errauerit & locutus fuerit. ego¬

Expanded text:
am, ut interroget per eum me; ego Dominus respondebo ei per me. Et ponam faciem meam super hominem illum, et famei: et scietis quia ego Dominus. Et propheta cum erraverit, et locutus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ñis. ut omnẽ abillis incursionem
bestiaꝵ. & hostilem impetum sum¬
moueret. dum conu̾si ad dm̃ hoc
quasi muro & pariete firmissimo
cingerent᷑: pseudo ꝓpħȩ uero non
semel s frequent̃ pollicebant᷑ eis
pacem. hoc eñi repetitus pacis sermo
significat: ipsũq parietem qui in
sequentib cir̃ appellat᷑. linebant
pseudo prophetȩ absq temꝑam̃to.
ut int̃pretatꝰ ẽ syminachus. hoc ẽ

Expanded text:
 ; ut omnem ab illis incursionem bestiarum et hostilem impetum submoveret, dum conversi ad Deum, hoc quasi muro et pariete firmissimo cingerentur. Pseudoprophetae vero non semel, sed frequenter pollicebantur eis pacem, hoc enim repetitus pacis sermo significat. Ipsumque parietem qui in sequentibus CIR appellatur, liniebant pseudoprophetae absque temperamento, ut interpretatus est Symmachus, h
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Hoc quod nos posuimꝰ. qui ꝓ¬
phetant. & dices ꝓphetantib de cor¬
de suo. emisere .lxx. & ꝓeo quod non
habet᷑ in hebreo addiderunt. & pro¬
phetabis & dices ad eos. Est autẽ ser¬
mo contra pseudo ꝓpħas. qui decipi¬
ebant popłm: & contra di mandatum
aliud ꝓpħabant. Nec quempiã moue¬
at. quod ꝓpħȩ appellent᷑. Hanc eñi
habet scã scͥptura consuetudinẽ. ut
unũ quẽq uaticinationis suȩ. & ser¬
monis ꝓpħam nuncupet: sic̃ ꝓpħȩ
poetã grecum ꝓpħam uocat. Dixit
Et in osee legimꝰ. Sic̃ ꝓpħa insaniens:
eo tempore isrłitico ppło dicebat᷑. hoc
quoꝵ pͥncipes ex suo corde confingãt:
qui autẽ abeis seducti sunt. aliorũ m̃¬
daciis ac quiescant. Ue ꝓpħis insi¬
pientib. qui secunt᷑ sp̃m suũ: & nicħ
uident. Lix. Ue his qui ꝓphetant
de corde suo. & omino non uident.:Re

Expanded text:
suimus: Qui prophetant, et dices prophetantibus de corde suo, omisere LXX, et pro eo quod non habetur in Hebraeo, addiderunt, et prophetabis, et dices ad eos. Est autem sermo contra pseudoprophetas, qui decipiebant populum, et, contra Dei mandata, aliud prophetabant. Nec quempiam moveat, quod prophetae appellantur: hanc enim habet sancta Scriptura consuetudinem, ut unumquemque vaticinationis suae et sermonis prophetam nuncupet: sicut prophpoetam Graecum prophetam vocat: Dixit Et in Osee legimus: Sicut propheta insaniens heo tempore Israelitico populo dicebatur, hoc quorum principes ex suo corde confingant; qui autem ab eis seducti sunt, aliorum mendaciis acquiescant. Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. LXX: Vae his qui prophetant de c
Abbreviated transcription (Latin):
cat parietem. pleriq ad popłm refe¬
runt isrł. qui uanum sibi uel egyp¬
tiorũ uł pacis auxilium ꝓmittebat.
Et tu fili hominis pone faciem tuam
contra filias popłi tui que ꝓpħant
de corde suo: & uaticinare suꝑ eas &

Expanded text:
cat parietem, plerique ad populum refecat parietem, plerique ad populum referunt Israel, qui vanum sibi vel Aegyptiorum, vel pacis auxilium promittebat. « Et tu, fili hominis, pone faciem tuam contra filias populi tui, quae prophetant de corde suo, et vaticinare super
Abbreviated transcription (Latin):
qui sp̃s sci non habent condim̃tũ
corruat. & usq ad fundam̃ta. & pul¬
uerem dilabat᷑. & adequet᷑ ipsa ma¬
ceria trȩ & cadat. & consumantur
ꝓpħȩ qui ꝓmittebant. & popłs eui
ꝓmitcebatur in medio eiꝰ: ut postqͣm
compleuerit indignationẽ suam.
& dixerit eis. non ẽ iste paries. hoc
ẽ non ẽ ur̃a defensio. & non sunt qͥ
linunt eum s omĩa uana sunt.
in nichilum ꝓficientia: tunc oꝑe
cognoscatis quod ego sim dñs. Ut
autem sciamus qui sint isti qui
linunt parietem: sequitur. Propħȩ
cis. isti sunt causa peccati & rumȩ
& stulte securitatis. non em̃ erit pax¬
pax dic̃ dñs: quia dñs non misit eos.
non ẽ locutus adeos. Hoc quod .lxx.
tnstulerunt. & suꝑ iuncturas eorũ.
in hebraico non habetur: significat
autẽ iuncturas lapidum inpariete.
uel amminicula lignorũ quib pari¬
etes roborant᷑. Nec non illud quod
supra legimꝰ. ipse ȩdificabat uel edifi¬

Expanded text:
quae Spiritus sancti non habet condimentum, quae Spiritus sancti non habet condimentum, corruat, et usque ad fundamenta et pulverem dilabatur, et adaequetur ipsa maceria terrae, et cadat, et consumantur prophetae qui promittebant, et populus cui promittebatur in medio ejus: ut postquam compleverit indignationem suam, et dixerit eis: non est iste paries, hoc est, non est vestra defensio; et non sunt qui linunt eum, sed omnia vana sunt et in nihilum proficientia: tunc opere cognoscatis quod ego sim Dominus. Ut autem sciamus qui sint isti qui linunt parietem, sequitur, Prophetacis, isti sunt causa peccati et ruinae, et stultae securitatis. Non enim erit pax, dicit Dominus, quia Dominus non misit eos, nec est locutus ad eos. Hoc quod LXX transtulerunt: et super juncturas eorum, in Hebraico non habetur. Significat autem juncturas lapidum in pariete, vel adminicula lignorum, quibetes roborantur. Necnon illud, quod supra legimus, ipse aedificabat vel aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
At uero .lxx. linunt illum stulticia:
aquila autẽ uerbũ hebraicum¬
thaphel. int̾pretatus ẽ ãnało. qđ
significat absq sale. dexranslatio¬
ne transiens ad aliam translationẽ :
ut quomͦ cib absq sale nullum
habet saporem:ita et lucum absq
paleis quib firmatur & stringit᷑.
nichil roboris possit p̃bere parieci.
Dic inquit ad eos qui illis uana ꝓmit
tunt & cassum pollicent᷑ auxiliũ.
quod casurus sit iste paries. & hȩc
maceria: & iminictam ymbrem
uehementissimũ. hostes uidelicet¬
seiussimos:babilomos autẽ chalde¬
osq significat. Et dabo lapides gran¬
dinis suꝑirruentes. omĩa ꝑmetha¬
phoram. quo instabilem maceriã
subitus turbo subu̾tat. & subruat.
& postea dicat᷑ eis id ẽ pseudo ꝓpħis.
Ubi ẽ litura quam liuistis: & ubi qd̾
polliciti estis auxilium e Quicqͥd
autem de pseudo ꝓpħis diximꝰ.
& adhereticos referri potest. quod
omĩa eoꝵ di ira figmenta soluant᷑.
& edificatio pessimoꝵ doginatum

Expanded text:
t Theodotio, linunt eum stultitia: Aquila autem verbum HebraiTHAPHEL interpretatus est ἀνάλῳ, quod significat absque sale, de translatione transiens ad aliam translationem, ut quomodo cibus absque sale nullum habet saporem: ita et lutum absque paleis quibus firmatur et stringitur, nil roboris possit praebere parieti. Dic, intunt, et cassum pollicentur auxilium, quod casurus sit iste paries et haec maceria. « Et immittam imbrem vehementissimum. saevissimos, Babylonios autem Chaldaeosque significat. « Et lapides grandinis desuper irruentes. » Omnia per metaphoram, quo instabilem maceriam subitus turbo subvertat et subruat. et postea dicatur eis, id est, pseudoprophetis, Ubi est litura quam levistis, et ubi est quod polliciti estis auxilium? Quidquid autem de pseudoprophetis diximus, et ad haereticos referri potest, quod omnia eorum Dei ira figmenta solvantur; et aedificatio pessimorum dogmatum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis quia ego dñs. Et ꝓpħa sierrauerit
& locutus fuerit uerbum. ego dñserra¬
re feci ꝓpħam ilłu. & extendam manũ
meam suꝑ eum: & ext̃minabo illum.
de medio popłi mei isił. Et accipient
inquitatem suam scđm iniquitatẽ
interrogantis & iniquitas similiter
ꝓpħȩ erit. ut nequa qͣm erret domus
isrł ame. & non polluant᷑ acdhuc in
cunctis delictis suis: & erunt mͥ inpo¬
pulum. & ego ero eis indm. dic̃ ado¬
nay dñs. Postquã locutus ẽ adpro¬
phetas qui ꝓpħant de corde suo. & li
nebant parietem absq temꝑam̃ito. &
ad ꝓphetidas quȩ consuebant cerui¬
calia & ponebant sub om̃i cubito ma¬
nus. faciebantq uelamina & oꝑiebant
matum doctrina monstrat᷑: uenerunt
ad ꝓpħam non oũis senes necuncti ui¬
derent᷑ errare. s quidam semorum
isił. & sederunt coram ꝓpħa. quam
obcausam uenissent interim silentio
differentes. Statimq di sermo factus
ẽ adꝓpħam. indicans cur adessent:
neq em̃i nature hominis ẽ quãuus sci.

Expanded text:
erit, et locutus fuerit verbum: ego Dominus errare feci prophetam illum. Et extendam manum meam super eum, et exterminabo illum de medio populi mei Israel. Et accipient iniquitatem suam secundum iniquitatem interrogantis, et iniquitas similiter prophetae erit, ut nequaquam erret domus Israel a me, et non polluantur adhuc in cunctis delictis suis. Et erunt mihi in populum: et ego ero eis in Deum, dicit Adonai Dominus. Postquam locutus est ad propniebant parietem absque temperamento, et ad prophetissas quae consuebant cervicalia, et ponebant sub omni cubito manus, faciebantque velamina; et operiebant matum doctrina monstratur, venerunt ad prophetam non omnes senes, ne cuncti viderentur errare, sed quidam seniorum Israel, et sederunt coram propheta, quam ob causam venissent interim silentio differentes. Statimque Dei sermo factus est ad prophetam, indicans cur adessent. Neque enim naturae hominis est, quamvis sancti
Abbreviated transcription (Latin):
nerat pax. & iste ȩdificat parietem
& isti linunt eum stulticia: & dic ad
eos quilinunt stulticia. cadet. Erit
pluuia inundans. & dabo lapides
magnos. iniuncturas eoꝵ. & cadent:
& sp̃s auferens & di xumpet᷑. Et ecce

Expanded text:
erat pax: et iste aedificabat parietem, et isti linunt eum stultitia. Dic ad eos qui linunt stultitia, cadet. Erit pluvia inundans: et dabo lapides magnos in juncturas eorum et cadent. Et spiritus auferens
Abbreviated transcription (Latin):
suerit ante faciem suam. & uene¬
rit ad ꝓpħam ut int̾roget eũ adme:
ego dñs respondebo in his quib te¬
netur mens eiꝰ. ut auerteret domĩi
isrł. scd̃m corda eoꝵ quȩ alialienata
sunt a me incogitacionib eoꝵ. Propt̃¬
ea dic ad domũ isrł. Hec dic̃ dñs ds̾.
Conu̾timini & redite ab adinuentio¬
nib ur̃is. & ab om̃ib impietatibus

Expanded text:
uerit ante faciem suam: et venerit ad prophetam, ut interroget eum in me: ego Dominus respondebo ei in his quibus tenetur mens ejus: ut averteret domum Israel secundum corda eorum quae abalienata sunt a me in cogitationibus eorum. Propterea dic ad domum Israel: Haec dicit Dominus Deus: Convertimini, et recedite ab invention
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. & liberabo populũ meũ de ma-
ur̃is ad predam: & scietis qr ego dñs.
Pro eo quod merere fecistis cor iusti m̃¬
dacit̾ quem ego non contristaui. &
conforrastis manus impii ut non
reuerteret᷑ a uia sua mala & uiueret.
ꝓpt̾ea uana non uidebitis. & diuina

Expanded text:
bo populum meum de manu vestris ad praedandum: et scietis, quia ego Dominus. Pro eo quod merere fecistis cor iusti mendaciter, quem ego non contristavi, et confortastis manus impii, ut non reverteretur a via sua mala et viveret, propterea vana non vi
Abbreviated transcription (Latin):
quod insuꝑiorib animalia & rote
Post dñm dm̃ tuum ambulabis. Et
inalio loco. Deduc me insemita recꝰ¬
ta. Et iterum. Sp̃s tuus bonus dedu¬
cet me int̾ram rectam. Et popło dĩ
columna ignis & nubis erat dux in
solitudine. Et iheremias loquitur.
Non laboraui sequens te. Quis autem
hereticorũ qui sequit᷑ sp̃m suũ non
impingat intenebras: & cecus cecos
ducat in foueam: Unde licet sibi in
misterus immo orgiis suis plus ȩc¬
clesiasticis doctorib uidere uideant᷑.
tamen nichil om̃ino uident. quia so¬
lem iusticiȩ ꝑdiderunt: frustraq
imitant᷑ eos qui pͥus uocabant᷑
uidentes. & quib dicit᷑. Qui uides
uade recede in t̾ram iuda: & inbethel

Expanded text:
us Supra, I animalia et rotae Post Dominum Deum tuum ambulabis . Et in alio loco: Deduc me in semitam rectam . Et iterum: Spiritus tuus bonus ipse deducet me in terram . Et populo Dei, columna ignis et nubes erat dux in solitudine . Et Jeremias loquitur: Non laboravi sequens te . Quis autem haereticorum qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebris, et caecus caecos ducat in foveam? Unde licet sibi in mysteriis, immo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident: quia solem justitiae perdiderunt, frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur Videntes, et quibus dicitur: Qui vides vade: recede in terram Juda; et in Bethel
Abbreviated transcription (Latin):
significat. quod uelint quidem
consurgere. & se ad excelsa sustollere.:
s quod cupiant implere non possiñ.
Dicit᷑q eis. Nonne uisionem falsam
uidistis: & diuinationes uanas lo¬
cuti estis: Quodq sequitur. & dice¬
batis. dic̃ dñs. & ego non sum locutꝰ.¬

Expanded text:
significat, quod velint quidem significat, quod velint quidem consurgere, et se ad excelsa sustollere; sed quod cupiant, implere non possint: diciturque eis: Nonne visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis? Quodque sequitur, et dicebatis, dicit Dominus, et ego non sum locut
Abbreviated transcription (Latin):
uineam xp̃i salomon loquit᷑. Capi-¬
te nob̾ uulpes parulas dissipan-¬
tes uineas. Et inpsalmo suꝑhis qͥ
eoꝵ fraudulentia supplantant᷑ ca¬
nit᷑. Introibunt in inferiora t̾rȩ.
tradent᷑ in manꝰ gladii. partes uul¬
pium erunt. Hiꝓpħȩ qui uulpi¬
um similes sunt. non steterunt
infirmarmnento. nec cum petro au¬
dire meruerunt. tues petrus. &
suꝑ hanc petrã ȩdificabo ȩccłam
meam:nec moy si similes sunt
cui dictum ẽ. tu uero hic sta mecũ:¬
nec stederunt infirmamento. de qͦ
iuoctauo decimo psalmo legimus.
Cȩli enarrant głam di: & oꝑa ma¬
nuũ eiꝰ annuntiat firmamentum.
Isti congregauerunt irracionales
quosq & ꝓpt̃ numiã in nocentiam
pecudũ similes contra domum di.
unde nunc dicit᷑. & congregauer̃t
greges suꝑ domũ isrł: nec surrexer̃t
ipsi. nec alios suscitare potuerunt:
s quȩcũq egerunt & agunt. plena
mendaciis sunt. Quodq sequit᷑ &
ceꝑunt suscitare sermonem. illud

Expanded text:
vineam Christi, Salomon loquitur: Capivineam Christi, Salomon loquitur: Capite nobis vulpes parvulas, dissipantes vineas . Et in psalmo super his qui eorum fraudulentia supplantantur canitur: Introibunt in inferiora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Hi prophetae qui vulpium similes sunt, non steterunt in firmamento; nec cum Petro audire meruerunt: Tu es Petrus: et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nec Moysi similes sunt, cui dictum est: Tu vero hic sta mecumento, de quo in octavo decimo psalmo 125 legimus: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Isti congregaverunt irrationabiles quosque, et propter nimiam innocentiam pecudum similes, contra domum Dei. Unde nunc dicitur: Et congregaverunt greges super domum Israel: nec surrexerunt ipsi, nec alios suscitare potuerunt; sed quaecumque egerunt et agunt, plena mendaciis sunt. Quodque sequitur: Et coeperunt suscitare sermonem, illud
Abbreviated transcription (Latin):
let exadũso contraq uenientisita di
sententia scõꝵ p̃cib frangit᷑. Unde
&e moysi dicit᷑. Dimitte me & delebo
ppłm istum. Cui eñi dicit᷑ dimitte me:
ostendit᷑ quod tenendi habeat facul¬
tatem. Isti stare non possunt inp̃lio
indie dñi. ut ꝓpopło p̃cib dimicent:
& resistant obsecrationib sententiȩ
di. Quia gͥ uana conspiciunt. & di¬
uinant mendaciũ. &a dño missos
ẽẽ se dicunt. cum non suit missi ab
eo. & ꝑseuerant merrorib. & suũ cu¬
piunt firmare sermonẽ: arguunt᷑
quod omĩa sint cassa quȩ p̾dicant.
suũ mendacium dñi sermonem ẽẽ
dicentes. Porro iuxta .lxx. hic sensus
ẽ. Om̃s heretici ꝓpt̾ fraudulentiam
ac nequiciã uulpium similes st̃:
dequib saluator loquit᷑. Uulpes
foueas habent: & uolucres cęli nidos.
Et de herode scͥptũ ẽ. Dicite uulpi hu¬
ic. Et deisdem uulpib quȩ paruu¬
los simplicesq decipiunt populant᷑

Expanded text:
let ex adverso contraque venienti: ita Dei let ex adverso contraque venienti: ita Dei sententia sanctorum precibus frangitur. Unde et Moysi dicitur: Dimitte me, et delebolum istum . » Cui enim dicitur, « dimitte me, » ostenditur, quod tenendi habeat facultatem. Isti stare non possunt in praelio in die Domini, ut pro populo precibus dimicent, et resistant obsecrationibus sententiae Dei. Quia igitur vana conspiciunt et divinant mendacium, et a Domino missos esse se dicunt, cum non sint missi a Deo, et perseverant in erroribus, et suum cupiunt firmare sermonem, arguuntur quod omnia sint cassa quae praedicant, suum mendacium Domini sermonem esse dicentes. Porro juxta Septuaginta hic sensus est: Omnes haeretici propter fraudulentiam ac nequitiam vulpium similes sunt, de quibus Salvator loquitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos . Et de Herode scriptum est: Dicite vulpi huic . Et de eisdem vulpibus quae parvulos simplicesque decipiunt, et populantur
Abbreviated transcription (Latin):
miserit eos. & ꝑseuerauer̃t confirmare
sermonem. Nũ qͥd nonuisionem cassã
uidistis. & diuinationem mendacem
locuti estis: & dicitis ait dñs cum ego
non sim locutus: Lx. Sieut uul¬
pes indesertis: ꝓpħȩ tui isrł. Non stete¬
runt infirmam̃to: & non congregaue¬
runt greges suꝑ domũ isrł. Non sur-¬
rexerunt qui dicunt indie dñi ui¬
dentes mendatia. diuinantes uana.
Dicamꝰ primũ uixta hebraicũ. Propħȩ
isrł uulpiũ similes sunt. cotidie do¬
mesticaꝵ auium furta facientes:qui
habitant uxta aquilam. & .lxx. in
desertis. uxta syminachũ & theodo¬
cionem. inparietinis atq ruinosis:
qui non possunt ascendere exadu̾so.
neq murum ꝓ domo isrł opponere.
Legimꝰ aaron adu̾sum igne isrłis po¬
pulum deuorantem occurrisse & ste¬
tisse medium: & opposuisse murum
ꝓsalute ppłi. Leremiȩ qͦq dicit᷑. ne
occurrat dño: neq stet contra irã eiꝰ
orationis ꝑseuerantia. Sic̃ eñi murus
hosti opponit᷑. & adu̾sario occurri so¬

Expanded text:
miserit eos, et perseveraverunt confirmare sermonem. Numquid non visionem cassam vidistis, et divinationem mendacem locuti estis? et dicitis, ait Dominus, cum ego non sim locutus. LXX: Sicut vulpes in desertis prophetae tui, Israerunt in firmamento, et congregaverunt greges super domum Israel. Non resurrexerunt qui dicunt in die Domini: videntes mendacia, divinantes vana, Dicamus primum juxta Hebraicum. Prophetae Israel vulpium similes sunt, quotidie domesticarum avium furta facientes: qui habitant, juxta Aquilam et LXX, in desertis; juxta Symmachum et Theodotionem, in parietinis atque ruinosis: qui non possunt ascendere ex adverso, neque murum pro domo Israel opponere. Legimus Aaron adversum ignem Israelis populum devorantem occurrisse et stetisse medium, et opposuisse murum pro salute populi . Jeremiae quoque dicitur, ne occurrat Domino, neque stet contra iram ejus orationis perseverantia . Sicut enim murus hosti opponitur, et adversario occurri so
Abbreviated transcription (Latin):
cias. Et psalmmsta. Effunde furorem
tuũ suꝑ gentes quȩ te ignoraueriuit:
& suꝑ regna quȩ nomen tuũ non in
uocauerunt.Io quod deceꝑint
ppłm meũ. dicentes pax & non ẽ pax:
& ipse ȩdificabat parietem. illi autẽ
linebant eum luto. absq paleis. Dic
ad eos qui linunt absq temꝑatura.
quod casurus sit. Erit eñi ymber.
inundans: & dabo lapides ꝑgrandes.
desuꝑ irruentes. & uentum ꝓcellȩ
dissipantẽ. Siquidem ecce cẽcidit
paries. Numquid non dicet᷑ uob̾. uͥ ẽ
litura quã luuuistis: Propt̾ea hȩc dic̃
dĩis deus. Et erumꝑe faciam sp̃m tẽ¬
pestatis. inindignatione mea: & ym.¬
ber mnundans infurore meo erit:
& lapides grandes ire in consũmati¬
onem. Et destruam parietem quẽ
eum t̾rȩ. & reuelabit᷑ fundam̃tum
eiꝰ. & cadet & consumet᷑ in medio eiꝰ:
& scietis quia ego sum dñis. Et com¬
plebo indignationem iea. inpari-¬
etem. & in his quilinunt eũ absq

Expanded text:
cias. Effunde furorem cias. Effunde furorem tuum super gentes quae te ignoraverunt; et super regna quae nomen to quod deceperint populum meum, dicente: Pax, et non est pax: Et ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum luto absque paleis. Dic ad eos qui liniunt absque temperatura, quod casurus sit: erit enim imber inundans, et dabo lapides praegrandes desuper irruentes, et ventum procellae dissipantem. Siquidem ecce cecidit paries: numquid non dicetur vobis: Ubi est litura, quam linistis? Propterea haec dicit Dominus Deus: Et erumpere faciam spiritum tempestatum in indignatione mea, et imber inundans in furore meo erit: et lapides grandes in ira in consummationem. Et destruam parietem, quemeum terrae, et revelabitur fundamentum ejus: Et cadet, et consumetur in medio ejus: et scietis quia ego sum Dominus et conplebo indignationem meam in parietem et in his qui linunt eum absque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m auferentem infurore meo: &
pluuia mundans in ira mea erit:
& lapides magnos in furore inducã
inconsũmationẽ: & suffodiã parietẽ
quem liuistis & cadet. etponam
eum suꝑ t̾ram ÷ & reuelabunt᷑ fun¬
dam̃ta eiꝰ & cadet. & consumemini
cum increpationib: & cognoscetis
quod ego dñs. Et complebo furorem
meum suꝑ parietẽ: & st̃ eos qͥ linũt
eum. & cadet. Dixiq aduos. non ẽ
paries:nec qui linuut eum. Propħȩ

Expanded text:
spiritum auferentem in furore meo, et pluvia inundans in ira mea erit: et lapides magnos in furore inducam in consummationem, et suffodiam parietem quem livistis, et cadet. Et ponam eum super terram, et revelabuntur fundamenta ejus, et cadet. Et consumemini cum increpationibus, et cognoscetis ego Dominus. Et complebo furorem meum super parietem: et super eos qui linunt eum, cadet: dixique ad vos: Non est paries, neque qui linunt eum Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
phetaꝵ nomen scđm regulam scͥptu¬
rarũ bonis malisq cõmune sit: ineo
differunt. quod bom ꝓph̃ȩ ẽẽ dicunt᷑
sapientes. mali autẽ stulti & insi¬
pientes. Quoꝵ alterũ refer ad eccle¬
siasticos uiros. alterũ adom̃s hereti¬
cos qui di sp̃m relinquentes secun¬
tur sp̃m suũ. quia nequaqͣm diui¬
no instinctu s ꝓprio corde uatici¬

Expanded text:
phetarum nomen secundum regulam scripturarum bonis malisque commune sit, in eo differunt, quod boni prophetae dicuntur esse sapientes, mali autem stulti et insipientes. Quorum alterum refertur ad ecclesiasticos viros, alterum ad omnes haereticos, qui spiritum Dei relinquentes, sequuntur spiritum suum, quia nequaquam divino instinctu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qui secunt᷑ sp̃m suũ. Cum pro¬
phetaꝵ nomen scđ̾m regulam scͥptu¬
rarũ bonis malisq cõmune sit: uneo
sapientes. mali autẽ stulti & insi¬
pientes. Quoꝵ alterũ refer ad eccle¬
siasticos uiros. alterũ adom̃s hereti¬
cos qui di sp̃m relinquentes secun¬
tur sp̃m suũ. quia nequaqͣm diui¬
no instinctu s ꝓprio corde uatici¬

Expanded text:
qui sequuntur spiritum suum. Cum prophetarum nomen secundum regulam Scripturarum bonis malisque commune sit, in eo  dicuntur sapientes, mali autem stulti et insipientes: quorum alterum refertur ad ecclesiasticos viros, alterum ad omnes haereticos, qui Dei spiritum relinquentes sequuntur spiritum suum: quia nequaquam divino instinctu
Abbreviated transcription (Latin):
quod in suꝑiorib animalia & rote
di sp̃m sequebant᷑. Et ꝓpħa dicit.
Post dñm dm̃ tuum ambulabis. Et
inalio loco. Deduc me insemita rec
ta. Et iterum. Sp̃s tuus bonus dedu
cet me int̾ram rectam. Et popło dĩ
columna ignis & nubis erat dux in
solitudine. Et iheremias loquitur.
Non laboraui sequens te. Quis autem
hereticorũ qui sequit᷑ sp̃m suũ non
impingat intenebras: & cecus cecos
ducat in foueam: Unde licet sibi in
misterus immo orgiis suis plus ȩc¬
clesiasticis doctorib uidere uideant᷑.
tamen nichil om̃ino uident. quia so¬
lem iusticiȩ ꝑdiderunt: frustraq
imitant᷑ eos qui pͥus uor or cabant᷑
uidentes. & quib dicit᷑. Qui uides
uade recede in t̾ram uida: & in bethel
uon ꝓpħabis. Quã obrem uisio ysaiȩ
& abdie ponunt᷑ intitulis. Et dñs¬

Expanded text:
quod et in superioribus, animalia et rotae Dei spiritum sequebantur. Et propheta dicit: « Post Dominum Deum tuum ambulabis . » Et in alio loco: « Deduc me in semita recta ; » et iterum: « Spiritus tuus bonus, ipse me ducet in terram rectam . » Et populo Dei columna ignis et nubes erat dux in solitudinem . Et Jeremias loquitur: « Non laboravi sequens te . » Quis autem haereticorum, qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebras et caecus caecos ducat in foveam. Imo licet sibi in mysteriis, imo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident, quia solem justitiae perdiderunt: frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur videntes, et quibus dicitur: « Qui vides, vade, recede in terram Juda et in Bethel non prophetabis . » Quamobrem visio Isaiae et Abdiae ponuntur in titulis. Et D
Abbreviated transcription (Latin):
hosti opponit᷑. & adu̾sario occurri so¬
let exadu̾so contraq uenienti: ita di
sententia scõꝵ p̃cib frangit᷑. Un de
&e moysi dicit᷑. Dunitte me & delebo
obscurioribus immoremur. Expliẽ¬
ellem si fieri posset eu¬
stochium explanatio¬
nes in iezechiel ꝑsin¬
gulos libros ꝓpriis
texere ꝓphetiis. & qd̃
uaticinatione coniunctum ẽ neqͣꝗͣ.
expositione diuidere. ut facilior esset
cursus dictantis pariter & legentis.
longumq & iinsum interp̾tationis
iter certis spatiis separare: & quasi titu¬
lis & indicib. & ut ꝓpͥus loquar argu¬
mentis ostendere quid libri singuli
contiuerent. S quid faciam cum aliȩ
ꝓphetie breues sint. aliȩ longe:ut se¬
pe necessitate cogainur. & plures in
unum librũ coartare. & unã inmul-¬
tos diuideree Unde & nunc contra ꝓ¬
phetas & ꝓphetidas ad seniores qͦq
popłi isrł. & ad t̾ram suꝑ quã inducuis᷑
quatuor plage pessimȩ. & de lignouitis

Expanded text:
hosti opponitur, et adversario occurri sohosti opponitur, et adversario occurri solet ex adverso contraque venienti: ita Dei sententia sanctorum precibus frangitur. Unde et Moysi dicitur: Dimitte me, et deleboobscurioribus immoremur. LIellem, si fieri posset, Eustochium, explanationes in Ezechielem per singulos libros propriis texere prophetiis, et quod vaticinatione conjunctum est, nequaquam expositione dividere: ut facilior esset cursus dictantis pariter et legentis; longumque et immensum interpretationis iter certis spatiis separare, ut quasi titulis et indicibus, et, ut proprius loquar, argumentis ostenderem quid libri singuli continerent. Sed quid faciam, cum aliae prophetiae breves sint, aliae longae: ut saepe necessitate cogamur et plures in unum librum coarctare, et unam in multos dividere? Unde et nunc contra prophetas et prophetias, ad seniores quoque populi Israel et ad terram super quam inducuntur quatuor plagae pessimae, et de ligno vitis,
Abbreviated transcription (Latin):
miserit eos: & ꝑseuerauer̃t confirmare
sermonem. Nũ qͥd non uisionem cassã
uidistis. & diuinationem mendacem
locuti estis: & dicitis ait dñs cum ego
non sim locutus:Lxx. Sieut uul¬
pes indesertis ꝓpħȩ tui isrł. Non stete¬
runt infirmam̃to: & non congregaue¬
runt greges suꝑ domũ isrł. Non sur¬
rexerunt qui dicunt indie dñi ui
dentes mendatia. diuinantes uana.
tis dic̃ dñs. & ego non sum locutus:
Dicamꝰ primũ uxta hebraicũ. Propħȩ
isił uulpiũ similes sunt. cotidie do¬
mesticaꝵ auium furta facientes: qui
habitant iuxta aquilam . &.lxx. in
desertis. uixta syminachũ & theodo¬
cionem. inparietinis atq ruinosis:
qui non possunt ascendere exadu̾so.
neq murum ꝓ domo isrł opponere.
Legimꝰ aaron adu̾sum igne isrłis po¬
pulum deuorantem occurrisse & ste¬
tisse medium: & opposuisse murum
ꝓsalute ppłi. Eeremiȩ qͦq dicit᷑. ne
occurrat dño: neq stet contra irã eiꝰ
orationis ꝑseuerantia. Sic̃ eñi murus

Expanded text:
miserit eos, et perseveraverunt confirmare sermonem. Numquid non visionem cassam vidistis, et divinationem mendacem locuti estis? et dicitis, ait Dominus, cum ego non sim locutus. LXX: Sipes in deserto prophetae tui, israheL non steterunt in firmamento, et congregabant regem super domum israheL non surrexerunt qui ddentes mendacia, divinantes vana, t 124 ego non sum locutus. Dicamus primum juxta Hebraicum. Prophetae Israel vulpium similes sunt, quotidie domesticarum avium furta facientes: qui habitant, juxta Aquilam et LXX, in desertis; juxta Symmachum et Theodotionem, in parietinis atque ruinosis: qui non possunt ascendere ex adverso, neque murum pro domo Israel opponere. Legimus Aaron adversum ignem Israelis populum devorantem occurrisse et stetisse medium, et opposuisse murum pro salute populi . Jeremiae quoque dicitur, ne occurrat Domino, neque stet contra iram ejus orationis perseverantia . Sicut enim murus
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Hoc quod nos posuimꝰ. qui ꝓ¬
phetant. & dices ꝓphetantib de cor¬
de suo. omisere .lxx. & ꝓ eo quod non
habet᷑ in hebreo addiderunt. & pro¬
phetabis & dices ad eos. Est autẽ ser¬
mo contra pseudo ꝓpħas. qui decipi¬
ebant popłm: & contra di mandatum
aliud ꝓpħabant. Nec quempiã moue¬
at. quod ꝓpħȩ appellent᷑. Hanc eñi
habet scã scͥptura consuetudinẽ. ut
unũ quẽq uaticinationis suȩ. & ser¬
monis ꝓpħam nuncupet: sic̃ ꝓpħȩ
poetã grecum ꝓpħam uocat. Dixit
Et inosee legimꝰ. Sic̃ ꝓpħa insaniens:
eo tempore isrłitico ppło dicebat᷑. hoc
quoꝵ pͥncipes ex suo corde confingãt:
qui autẽ abeis seducti sunt. aliorũ m̃¬
daciis ac quiescant. Ue ꝓpħis insi¬
pientib. qui secunt᷑ sp̃m suũ: & nicħ
uident. Lxx. Ue his qui ꝓphetant
de corde suo. & om̃ino non uident.: Re

Expanded text:
Deus. Hoc quod nos posuimus: Qui prophetant, et dices prophetantibus de corde suo, omisere LXX, et pro eo quod non habetur in Hebraeo, addiderunt, et prophetabis, et dices ad eos. Est autem sermo contra pseudoprophetas, qui decipiebant populum, et, contra Dei mandata, aliud prophetabant. Nec quempiam moveat, quod prophetae appellantur: hanc enim habet sancta Scriptura consuetudinem, ut unumquemque vaticinationis suae et sermonis prophetam nuncupet: sicut prophpoetam Graecum prophetam vocat: Dixit Et in Osee legimus: Sicut propheta insaniens heo tempore Israelitico populo dicebatur, hoc quorum principes ex suo corde confingant; qui autem ab eis seducti sunt, aliorum mendaciis acquiescant. Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. LXX: Vae his qui prophetant de c
Abbreviated transcription (Latin):
tre regnet & filiꝰ. omĩa enĩ filii patͥs
sunt. qui ẽ imago dĩ patͥs inuisibił.
Nam & indanihele ds pat̾ sedens in¬
ducit᷑. & offert᷑ ei filius hominis ut
accipiat regnum: & in apocalipsi
iołns eadem de filio scͥbunt᷑. Et ad
pugnam pͥmi martyris stepham
stans legit᷑ ad dexteram patͥs: de quo
camt᷑ in psalmis. Dixit dñs dño meo
sede adextris ineis: donec ponam in¬
imicos tuos scabellum pedũ tuorũ.
Sicut autẽ christalbo purissima quȩ¬
q atq lucentia uicelestib demons¬
trant᷑. quȩ nr̃m oculatum corpus
illuminent: sic insaphiro id ẽ in
throno di. & suꝑfirmam̃tum quod
celum accipimꝰ. ab scondita atq se¬
creta & in cõp̃hensibilia dĩ sacͣm̃ta
monstrant᷑. qui posuit tenebras la¬
tibulum suum. & innube uidetur
et caligine. Unde & in exodo scͥbit᷑.
Et subpedib di erat quasi opus la
pidis saphiri: et sĩc species firma¬
menti cęli mundissimi. Unde et
sponsa pulchritudinem sponsi

Expanded text:
et Filius, omnia enim Filii Patris sunt, « qui est imago Dei Patris invisibilis. » Nam et in Daniele : Deus Pater sedens inducitur et offertur ei filius hominis ut accipiat regnum. Et in Apocalypsi Joannis , eadem de Filio scribuntur. Et ad pugnam primi martyris Stephani , stans ad dexteram Patris, de quo canitur in psalmis: « Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos, scabellum pedum tuorum . » Sicut autem crystallo purissima quaeque atque lucentia in coelestibus demonstrantur, quae nostrum oculatum corpus illuminent: sic in sapphiro, id est, in throno Dei, et super firmamentum quod coelum accipimus, abscondita atque secreta et incomprehensibilia Dei sacramenta monstrantur: « Qui posuit tenebras latibulum suum . » Et in nube videtur et caligine; unde et in Exodo scribitur: « Et sub pedibus Dei erat, quasi opus lateris lapidis sapphiri, et sicut species firmamenti coeli mundissimi . » Unde et sponsa pulchritudinem sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
non diuisione firmamenti f fide cre¬
dentis intellige. eo quod cel estia sint
illi reserata misteria: unde & in bap
cȩlos legimus: quib reseratis pandunt᷑
uisiones di. ñ una uisio s plures. di
tus sum. Istȩ sunt uisiones: quas omĩs
iezechielis ꝓpħia contexuit. Signifi¬
cantiꝰq iuxta hebreos et cȩt̃os interp̃¬
tes tͣnsimgͣtio dicit᷑ ioachin. & ñ capti¬
uitas. quod .lxx. tͣnͣstulerunt. Non eñ
captꝰ urbe suꝑata: s uoluntate se tra¬
dens ductus ẽ inbabilonem. Igitur
ioachin id ẽ iechoniȩ dicat᷑ prima
tͣnsinigratio: sedechiȩ autẽ scdã uel
extrema captiuitas. Factũ ẽ u̾bum
dm̃ ad ierechiel filium buri sacerdotẽ
intra chaldeorũ: secus flum̃ chobar.
Et daniheli & ierechieli qui inbabi¬
lone erant uixta flumina. futurorũ
sacram̃ta pandunt᷑ suꝑ aquas. immo
inaqͥs purissimis: ut baptisinatis
potentia monstraret᷑. Alioquin &
apłs paulus qͣndo ab auania in dño

Expanded text:
non divisione firmamenti, sed fide crenon divisione firmamenti, sed fide credentis intellige: eo quod coelestia sint illi reserata mysteria. Unde et in bapeum, apertos coelos legimus , quibus reseratis, panduntur visiones Dei: non una visio, sed plures, dictus sum . Istae sunt visiones quas omnis Ezechielis prophetia contexuit. Significantiusque juxta Hebraeos et caeteros Interpretes transmigratio dicitur Joachin, et non captivitas, quod LXX transtulerunt. Non enim captus urbe superata; sed voluntate se tradens, ductus est in Babylonem. Igitur Joachin, id est, Jechoniae dicatur prima transmigratio: Sedeciae autem secunda vel extrema captivitas. Factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi, sacerdotem, in terra Chaldaeorum, secus flumen Chobar. Et Danieli et Ezechieli, qui in Babylone erant juxta flumina, futurorum sacramenta panduntur super aquas, immo in aquis purissimis, ut baptismatis potentia monstraretur. Alioquin et apostolus Paulus quando ab Anania lotus in
Abbreviated transcription (Latin):
annos natꝰ uenit ad baptismum: q
in homine ꝑfecta ȩtas ẽ. Unde & in
numerorũ uolumine iuxta hebreos.
cesimo quinto ȩtatis anno. s atri-¬
cesimo incipiunt sacerdotes in tab̾¬
naculo ministrare. In quo signo p̃ces¬
sit & ioseph qͣndo in egypto esuri¬
enti popło fruita largitus ẽ: & io
ħes baptista uenit ad fluenta iorda¬
nis. p̃dicauitq baptisinum peniten¬
tiȩ. Qͦdq scͥptum ẽ inquarto. penden¬
te sentencia subaudit᷑. mense. statĩ
eñi sequit᷑ iiquinta mensis: quod.
ut manifestiꝰ fieret. suꝑ addidere
septuaginita. Cum essem in me¬
dio captiuorum iuxta fluuium cho¬
bar: aꝑti sunt cęli. & uidi uisiones
dei. inquinta mensis: ipse ẽ aunus¬
qͥntus tnͣsinigrationis ioachin. Cap¬
iumꝰ. Cõbar autem. aut nomen est
fluminis. aut certe iuxta int̃p̃tatio¬
nem suam qͣ ingraue u̾tit᷑. tygrin
significat & eufraten: et omĩa mag-¬
na & grauissima flumina quȩ int̾¬
ra chaldeoꝵ ẽẽ ꝑhibent᷑. Aptos q cȩlos

Expanded text:
annos natus venit ad baptismum , quae in homine perfecta aetas est. Unde et in Numerorum volumine juxta Hebraeos, cesimo quinto aetatis anno, sed a tricesimo incipiunt sacerdotes in tabernaculo ministrare . In quod signum praecessit et Joseph, quando in Aegypto esurienti populo frumenta largitus est , et Joannes Baptista venit ad fluenta Jordanis, praedicavitque baptismum poenitentiae . Quodque 5 scriptum est, in quarto, pendente sententia, subauditur mense. Statim enim sequitur, in quinta mensis. Quod ut manifestius fieret, supra addidere Septuaginta. Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Deiquintus transmigrationis Joachin. » Capvimus . Chobar autem aut nomen est fluminis, aut certe juxta interpretationem suam, qua in grave vertitur, Tygrim significat et Euphratem, et omnia magna et gravissima flumina quae in terra Chaldaeorum esse perhibentur. Apertosque coelos
Abbreviated transcription (Latin):
his autem qui supͣ. instar lapidis sa¬
phiri uidebat᷑. quȩ similitudo sa¬
phyri thronꝰ erat eiꝰ qui sedebat in
similitudine hominis: ex quo intel¬
ligimꝰ & firmamtũ & christallũ et
saphyrũ & hominẽ in similitudine
ñ in ueritate monstrari. Hominem
autẽ dm̃ patrẽ debere intelligi. multa
docent testimonia: equib illud ẽ
in euangło. Homo quidam planta¬
uit uineam. & locauit eam agrico¬
lis: & post paululũ misit seruos. &
suꝑ om̃s filium suum. Rursumq.
Homo fecit nuptias filio suo. ñ quo
filius excludat᷑ a regno. de quo scͥbit
ysaias. uidi dñm sedentem ẽxcelsũ¬

Expanded text:
his autem qui supra, instar lapidis sahis autem qui supra, instar lapidis sapphiri videbatur. Quae similitudo sapphiri, thronus erat ejus qui sedebat in similitudinem hominis. Ex quo intelligimus, et firmamentum, et crystallum, et sapphirum, et hominem in similitudine, non in veritate monstrari. Hominem autem Deum Patrem debere intelligi multa docent testimonia. E quibus illud est in Evangelio: Homo quidam plantavit vineam, et locavit eam agricolis . Et post paulum: Misit servos, et super omnes filium suum . Rursumque: Homo quidam fecit nuptias filio suo . Non quod filius excludatur a regno, de quo scripsit Isaias: Vidi Dominum sedentem su
Abbreviated transcription (Latin):
nat autem insuꝑiorib ẽẽ eximiam
puritatem quȩ cuncta ꝓtegat. idẽ ra¬
tiouales sapientesq uixtutes. et qͣtuor
tempoꝵ cursum. & mundi plagas. et
rerum omĩum ordinem. et euangłi¬
cam p̾̃dicationem quȩ exparte intel¬
ligit᷑. et exparte uelat᷑. uoxq audit᷑
alarum uolantium quasi uox aqͣꝵ
multarũ. quȩ iuxta apocalipsin
ioħis popłos significant: paulatim¬
q ꝓficiens dicit᷑ quasi uox castrorum.
& quasi uox sublimis di. quod hebrai¬
ce appellat᷑ sadar. & iuxta septuagin¬
ta. uox u̾bi: ut uniu̾sa que p̃dicant᷑
inmundo uocem filii dĩ ẽẽ credamꝰ.
Stantib autem animalib dsmitteban¬
tur alȩ eorũ: uocem eñi di om̃ipo¬
tentis resonantẽ incelestib. ferre ñ
poterant. s stabant & mirabant᷑: et
silentio suo di potentiam de mons¬
trabant qui sedebat suꝑ firmam̃tũ.
Qͦd firmamentũ his qui deorsum erañ.
habebat similitudinem christalli:

Expanded text:
bat autem in superioribus esse eximiam bat autem in superioribus esse eximiam puritatem, quae cuncta protegat, id est, rationales sapientesque virtutes, et quatuor temporum cursum, et mundi plaem, et Evangelicam praedicationem, quae ex parte intelligitur, et ex parte velatur. Voxque auditur alarum volantium, quasi vox aquarum multarum, quae juxta Apocalypsim Joannis populos significant, paulatimque proficiens dicitur quasi vox castrorum, et quasi vox sublimis Dei, quod Hebraice appellatur SADDAI, et juxta LXX, vox verbi; ut universa quae praedicantur in mundStantibus autem animalibus, demittebantur alae eorum. Vocem enim Dei Omnipotentis resonantem in coelestibus ferre non poterant, sed stabant, et mirabantur; et silentio suo, Dei potentiam demonstrabant, qui sedebat super firmamentum. Quod firmamentum his qui deorsum erant, habebat similitudinem crystalli: