comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant suꝑ barbam eiꝰ. Affectabat illec
nr̃is: & ido uoluit ipsam carnẽ suscipere. in
qua mortem occideret cõpassus gͦ nobis affe¬
ctasse dictus est: idõ rephendit apłs eos qui du¬
ri suit. & sine affectu. Rep̃hendens enĩ quos¬
dam ait. Sine affectu. sine midia. Ubi ẽ affe¬
ctus: ibi est micdia. Ubi ẽ micdia: miseratus ẽ
nõbis de supernis. Si ermnanire se nollet. ma¬
neus inea forma inqua equalis erat patri: sem
morte sempitua liberarct. quo nos peccatum
suꝑbie ꝑdurerat᷑ humiliauit se. factus sub¬
ditus usq ad mortem: mortẽ aut̃ crucis. Ergo
affectauit. quia ꝑuenit usq ad mortem cru¬
cis. Et qm̃ qui eruerfigitur. in ligno exten¬
ditur: ut aut̃ tympanũ fiat caro idest coriũ
inligno extenditur. dictũ est & tympanita¬
ligno extendebatur: affectabat. idẽ affectum in
nobis habebat: iit animã suã poner& ꝓouibus
suis. Tympanitabat. Quomodo. Ad hostia ci¬

Expanded text:
bant super barbam ejus. Affectabat ille: bant super barbam ejus. Affectabat ille: nostris: et ideo voluit ipsam carnem suscipere, in qua mortem occideret. Compassus ergo nobis, affectasse dictus est. Ideo reprehendit Apostolus eos qui duri sunt et sine affectu. Reprehendens enim quosdam, ait: Sine affectu, sine misericordia . Ubi est affectus, ibi misericordia. Ubi misericordia est? Miseratus est nos desuper. Nam si exinanire se nollet, manens in ea forma in qua aequalis erat Patri sempimorte sempiterna liberaret, quo nos peccatum superbiae perduxerat, humiliavit se, factus subditus usque ad mortem, mortem autem crucis. Ergo affectavit, quia pervenit usque ad mortem crucis. Et quoniam qui crucifigitur, in ligno extenditur; ut autem tympanum fiat, caro, id est corium, in ligno extenditur: dictum est, et tympanizaligno extendebatur. Affectabat, id est, affectum in nos habebat, ut animam suam poneret pro ovibus suis . Tympanizabat. Quomodo? Ad ostia ci
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: et nescire quid loqueret᷑ et ĩsani¬
re. Ille aũ qui nouerat qd dicebat. in illa
mutatione uultꝰ sui. et quasi furore et
insania sacͣm̃ta p̃dicabat: et affectabat
ẽ qͥd sit adhostia timpanizabat. Nsine
causa dictũ ẽ. ꝓcidebat ad hostia porte.
Ñ sine causa dictũ ẽ et saliue decurre¬
bant suꝑ barbã eiꝰ. ñ frustra dicta sunt.
Mercede intelligẽtie duit᷑nꝰ sermo onerosus esse
ñ debet. Nostis fr̃s uideos ipsos corã qͥb
ille mutauit uultũ suũ. et dimisit eos
et abiit: hodie uatare. Suilli qui xp̃m
amiser᷑ quos dimisit et abiit habent
in anem uacationẽ: nos habemꝰ fructuosã
uacationẽ. uit intelligamꝰ xpm̃ qui illos
dimisit et uenit adnos. Omĩa bec ñ frustra
facta st̃. et in illo furore dauid. et qd̾ dr̃
affectabat et timpanizabat adhostia
ciuitatis. et ferebat᷑ in manib suis et
ꝓcidebat ad hostia portȩ. et saliuȩ decͤ᷑te¬

Expanded text:
minum, et nescire quid loqueretur, et insaniminum, et nescire quid loqueretur, et insanire. Ille autem qui noverat quod dicebat in illa mutatione vultus sui, et quasi furore et insania, sacramenta praedicabat, et affectabat,et ad ostia tympanizabat. Non sine causa dictum est, Procidebat ad ostia portae: non sine causa dictum est, Et salivae decurrebant super barbam ejus: non frustra dicta sunt. Mercede intelligentiae diuturnus sermo onerosus esse non debet. Nostis, fratres, Judaeos ipsos, coram quibus ille mutavit vultum suum, et dimisit eos, et abiit, hodie vacare. Si illi qui Christum amiserunt, quos dimisit, et abiit, habent inanem vacationem; nos habemus fructuosam vacationem, ut intelligamus Christum qui illos dimisit, et venit ad nos. Omnia non frustra facta sunt, et in illo furore David, quod dicitur affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, et ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae decurre
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uidebatit manducat᷑i erant et san¬
guinem bibit᷑i: et ñ potuer̃ tolerare qͣsi¬
dicentes. quomͦ est Erroienĩ et ignoiã¬
tia et stulticia: inꝑsona regis achis.
intelligit᷑ tenebre ignorantie sunt E¬
rat gͦ m illis regnũ ignorantie quasi
rex achis. idẽ regnũ erroris eis dñabat᷑
Ille autẽ dicebat: nisi quis manducaue¬
rit carnẽ meam & biberit sanguinem me¬
ũ: quia mutauerat uultũ suũ qͣsi furor is¬
tu.d et insania uidebat᷑. dare carnẽ suã
manducandã hominib et bibendum
sanguinẽ Ideo quasi uisanus putatus
ẽ dauid: qndix̃ ipse achis. q̃re arrepticiũ hunc
mͥ adduxistis. ñne uidet᷑ insania. mandu
re uidetur. S regi achiᷤ insanire uide¬
tur: idẽ stultis et ignorantib Idõ dimi¬
sit eos et abut: fugit de corde eoꝵ ĩtellec¬
tus ñ eũ possunt ẽp̃hñde̾. Et quid dixe¬
carnem suã : Arrepticiũ putabant do¬

Expanded text:
quam videbant, manducaturi erant, et sanquam videbant, manducaturi erant, et sanguinem bibituri, et non potuerunt tolerare. Sdicentes, Quomodo est? Error enim et ignorantia et stultitia in persona regis Achis. intelligitur, tenebrae ignorantiae sunt. Erat ergo in illis regnum ignorantiae, quasi rex Achis: id est, regnum erricebat, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum. Quia mutaverat vultum suum, quasi furor iste et insania videbatur, dare carnem suam manducandam hominibus, et bibendum sanguinem. Ideo quasi insanus putatus est David, quando dixit ipse Achis: Arreptitium hunc mihi adduxistis. Nonne videtur insania, Manducre videtur. Sed regi Achis insanire videtur, id est stultis et ignorantibus. Ideo dimisit eos et abiit: fugit de corde eorum intellectus, ne eum possint comprehendere. Et quid dixecarnem suam ? Arreptitium putabant Do
Abbreviated transcription (Latin):
curcumcisoꝵ. Queris mͦ et ñinuenis
Merito et ñ inuenis. mutau it enĩ uultum
suũ coram abimelech. et dimisit eũ et abiit
Et coiã achis mutauit uultũ suũ. et dimi¬
sit eũ et abiit. Ideo enĩ mutata sũt noĩa ut
ad misterii significationẽ nos excitaret
mutatio nominũ ut putaremꝰ ñ narrari
aut cõmemorari inscͥpturis psalmoꝵ nͥ
qd̾ inlibris regnoꝵ gestũ inuenit᷑ et non
ibi quereremꝰ figuras futuroꝵ: s tãꝗͣ res
gestas acciꝑemus Cũ gͦ nomina mutan¬
tur: qͥd tͥ dicit᷑ Clausũ ẽ hic aliquid pulsa.
achis regẽ.: Attendite fr̃s. Achis dixi int̾p̃¬
tari qͦmͦ ẽ Recordamini eu̾głiũ. qñ loque¬
quis manducauerit carnẽ meã. et bibe¬
rit sanguinẽ meum: ñ habebit in se uitã¬
et̾nam. Caro enĩ mea uere esca est: & sangͥs
m̃s uere potꝰ ẽ Et discipłi eiꝰ qui eũ seq̃bãt᷑
expauerunt. et ex horruer̃. sermonẽ ñ ii
telligentes: putauer̃ nescio qͥd durũ dice¬

Expanded text:
ris modo, et non invenis. Merito non invenis. Mutavit enim vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Et coram Achis mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit. Ideo enim mutata sunt nomina, ut ad mysterii significationem nos excitaret mutatio nominum: ne putaremus non narrari aut commemorari in Scripturis Psalmorum, nisi quod in libris Regnorum gestum invenitur, et non ibi quaereremus figuras futurorum, sed tanquam res gestas acciperemus. Cum ergo nomina mutantur, quid tibi dicitur? Clausum est hic aliquid; pulsa, Achis regem, attendite, fratres. Achis dixi interpretari, Quomodo est. Recordamini Evangelium: quando loquequis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam: caro enim mea vere esca est, et sanguis meus vere potus est . Et discipuli ejus qui eum sequebantur, expaverunt, et exhorruerunt sermonem, et non intelligentes putaverunt nescio quid durum dice
Abbreviated transcription (Latin):
Mala autẽ incordib eoꝵ. Mala autẽ lo¬
bona inuenire non possunt. Scdm oꝑa
manuũ eoꝵ da eis. Qũãuis aliis ad salutẽ
ꝓueritate quã audiebant. uoluerunt
fallaciam retribuere. Fallacia eorum
accidisse: Hinc scilicet. qm̃ non intel¬
erunt in oꝑa dñi. Hec ipsa ni¬
i irum retributio fuit: ut quem
inaliuolo animo hominẽ tẽptauerunt.
ñ cognoscerent. dm̃ qͦ consilio in carna¬
tũ pat̾ misrt. Et in oꝑa manuũ eiꝰ. Ne
moutrentur ipsiꝰ uisibilib oꝑib que
porrecta sc̃ usq ad oculos eoꝵ. Destrue
illos & ñ edificabis eos. Nichil mͥ noce¬
aire: s nec conantes rursus aduersus
eccłiam meã erigere machinas. aliqͥd
m̃s & ꝓtec̾tor m̃s. Dñs adiuuans tanca
patientem. & immortalitate ꝓtegens
resurgentẽ. In ipso sꝑauit cor meũ &
adiutus sũ. & refloruit caro mea. Idẽ
& resurrexit caro mea. Et ex uolunta¬
te mea confitebor illi. Unde etiã con¬

Expanded text:
Mala autem in cordibus suis: mala autem loMala autem in cordibus suis: mala autem lobona invenire non possunt. Secundum opera manuum eorum da eis: quamvis aliis ad salutem pro veritate quam audiebant, voluerunt fallaciam retribuere; fallacia ipsorum accidisse? Hinc scilicet, quoniam non intellexerunt in opera Domini: haec ipsa nimirum jam retributio fuit, ut quem malevolo animo hominem tentaverunt, non cognoscerent Deum quo consilio incarnatum Pater misit. Et in opera manuum ejus: nec moverentur ipsis visibilibus operibus, quae porrecta sunt usque ad oculos eorum. Destrues illos, et non aedificabis eos: nihil mihi noceant, sed nec conantes rursus adversus Ecclesiam meam erigere machinas aliquid meus et protector meus: Dominus adjuvans tanta patientem, et immortalitate protegens resurgentem. In ipso speravit cor meum, et adjutus sum. Et refloruit caro mea: id est, et resurrexit caro mea. Et ex voluntate mea confitebor illi: unde jam con
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsius mediatoris uox ẽ: manu fortis in con¬
flictu passionis. Que autẽ uidet᷑ optare
inimicis. ñ maliuolentie uotũ e
s enuntiatio pene illoꝵ. sicut in
euuangelũ ciuitatib in qͥb miracula cũ
fecisset. neq credidissent ei:. ñ maliuolen¬
tie̾ optat quȩ dicit: sed qͥd eis immineat
ame. Ad te dñe clamaui. ds m̃s. ne
separes unitatẽ uerbi tui ab eo
quod homo sum. Neqͣndo sileas a me: &
ero similis descendentib in lacũ. Ex eo enĩ
qͦd et̾nitas uerbitui ñ intermittit unire
se mͥ. fit ut non sim talis homo quales
sunt ceteri qͥ nascunt᷑ in ꝓfundã miseriã
scłi huiꝰ: ubi tanquã sileas ñ cognoscitur
onis mee dum oro ad de: dũ extollo manꝰ
meas ad templũ sc̃m tuũ. Dum crucifi¬
gor ad eoꝵ salutẽ. qui credentes fiunt
templum scm tuum. Ne simul tradas cũ¬
iniquitatẽ ne cõꝑdas me. cũ his qui locun¬
tur pacem cum ꝓximo suõ. Cũ his qͥm̃ di¬
cunt. scimꝰ quia adeo uenisti magister.

Expanded text:
Ipsius mediatoris vox est, manu fortis in conflictu passionis. Quae autem videtur optare inimicis, non malevolentiae votum est, sed enuntiatio poenae illorum: sicut in Evangelio civitatibus in quibus miracula cum fecisset, neque credidissent ei, non malevolentia optat quae dicit, sed quid eis immineat a me: ad te, Domine, clamavi, Deus meus ne separes unitatem Verbi tui ab eo quod homo sum. Nequando sileas a me: et cro similis descendentibus in lacum: ex eo enim quod aeternitas Verbi tui non intermittit unire se mihi, fit ut non sim tacaeteri, qui nascuntur in profunda miseria saeculi. Ubi, quasi sileas, non agnoscitur onis meae, dum oro ad te; dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum: dum crucifigor, ad eorum salutem, qui credentes fiunt templum siniquitatem, ne perdideris me. Cum his qui locuntur pacem cum proximo suo. Cum his qui mihi dicunt: Scimus quia a Deo venisti magister .
Abbreviated transcription (Latin):
tuere. Non enim ꝑse fortẽ se putauit: qi
dñs fortitudo plebis sue in huius uitȩ dif¬
ficultatib cũ diabolo dimicantis. Et ꝓtec¬
tor salutariũ xp̃i sui ẽ. Ut eã saluã factã
ꝑ axp̃m suũ: post fortitudinẽ bellicã immor¬
talitate pacis adultimũ ꝓtegat. Saluũ¬

Expanded text:
Non enim per se fortem se putavit; quia Dominus fortitudo plebis suae, in hujus vitae difficultatibus cum diabolo dimicantis. Et protecter salutarium Christi sui est: ut eam salvam factam per Christum suum, post fortitudinem bellicam, immortalitate pacis ad ultimum protegat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia dixisti postula ame & dabo tͥ gentes
hereditatẽ tuã. Salũ fac popłm tuum
& benedic hereditatẽ tuã: qr om̃ia mea.
tua sunt. Et rege illos & extolle illos usq
in scłm. Et rege illos in hac temporali ui¬
ta: & in ȩt̃nũ hinc extolle illos¬

Expanded text:
et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; Salvum fac populum tuum, et benedic haereditatem tuam: quia omnia mea tua sunt . Et rege illos, et extolle illos usque in saeculum: et rege illos in hac temporali vita, et in aeternam hinc tolle illos
Abbreviated transcription (Latin):
lit. qͦd ait filii hominũ. ad fideles & iustos. Uide¬
tis gͦ qͥa seruat᷑ ista distinctio. Qui st̃ gͦ t̾rigene:
requirunt Qui st filii homimĩ:: Qui ꝑtinent
ad filiũ hominis. Aliquando iã ista distinximꝰ
quicũq ꝑtinent ad xp̃m. filii hominũ. Om̃s
tam̃ audiant: ego nulli subtraho sermonẽ meũ.
Terrigena ẽ. audiat ꝓpt̾ iudiciũ: Filiꝰ homi¬
nis ẽ. audiat ꝓpt̾ regnũ. Simul inunũ. di-¬

Expanded text:
lit. Quod ait, Et filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigerequirunt: Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista distinximusquicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant. Ego nullis subtraho sermonem meum. Terrigena est? Audiat propter judicium. Filius hominis est? Audiat propter regnum. Simul in unum di
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥa audituri erant ñ solũ peccatores & impii:
sed et iusti. ꝑ mixte mͦ audiunt om̃s s ed cũ uentũ
fuerit ad reddendã rationẽ. se parabunt᷑. qui sine
causa audiert̃. ab illis qui aurib ꝑcepert̃. Audi-
ant gͦ & peccatores. ãudite hec om̃s gentes. Audiãt
& iusti: qͥ ñ sine causa audiunt. & regt potiꝰ t̾ram
quã regunit᷑ aterra: auribꝰ ꝑcipite om̃s qui in ha-

Expanded text:
verba audituri erant non solum peccatores et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes, sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine caussa audierunt, ab iant ergo et peccatores: Audite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terram, quam reguntur a ter
Abbreviated transcription (Latin):
sona sua. Sacrificium inquit et
oblationẽ noluisti. Qͥd gͦ : Nosiã hoc tempore
sine sacͥficio dimissi sumꝰ : absit. Corpꝰ autẽ
ꝑfecisti michi. Ido illa noliusti. ut hoc ꝑfice.¬
res.: Illa uoluisti. ante quã hoc ꝑficeres. ꝑfec¬
tio ꝓmissoꝵ: abstulit ũba ꝓmutentia. Nã &¬
ꝓmissũ ẽ. Noc ꝓmittebat᷑ quibꝰdã signis: ab la¬
ta st̃ signa ꝓmittentia: qͥa exhibita ẽ ueritas
ꝓmissã. In hoc corpore sumꝰ. huiꝰ corporis par.¬
ticipes sumꝰ. Qd̃ accipimꝰ nouim᷑: & qͥ ñ nostis.
noueritis : Et cũ didiceritis. utinã ñ ad udiciũ

Expanded text:
sona sua. Sacrificium, inquit, et oblationem noluisti. Quid ergo? Nos jam hoc tempore sine sacrificio dimissi sumus? Absit. Corpus autem perfecisti mihi. Ideo illa noluisti ut hoc perficeres: illa voluisti antequam hoc perficeres. Perfectio promissorum abstulit verba promittentia. Nam promissum est. Hoc promittebatur quibusdam signis: ablata sunt signa promittentia, quia exhibita est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus; quod accipimus novimus, et qui non nostis noveritis, et
Abbreviated transcription (Latin):
etur. Mutt enĩ gloriant᷑ de oꝑibꝰ. & inue¬
nis multos paganos ꝓꝑterea nolle fieri
xpĩanos. quia quasi sufficiunt sibi de bo-¬
na uita sua: bene uiuere opus est ait. Nind
bene uiuo. Quid michi necessarius est. xp̃c
Nullũ homicidiũ. nullũ furtũ. nullam ra¬
pinã facio: res alienas non concupisco:
nillo adulterio contamnnor. Nam in¬
uenat᷑ aliquid in uita mea qd̃ reprehen¬
dat᷑. & qui reprehenderit faciat xp̃i¬
anũ. Habet głam s non ad dm̃: non aũ
sic pat᷑ nr̃ abraham. Hec eium sententia
apłi: ad hoc uult intentionẽ nr̃am diri-¬
gere. Quia eni fatemur. et hec est fides
nr̃a de scõ patriarcha qui placuit deo.
ut dicamꝰ eum & nouerimꝰ ad dm̃ habe¬
& manifestũ: qr abraham ad dm̃ ha

Expanded text:
t. Multi ergo gloriantur de operibus, et invenis multos paganos propterea nolle fieri Christianos, quia quasi sufficiunt sibi de bona vita sua. Bene vivere opus est, ait, quid bene vivo. Quid mihi necessarius est Christus? Nullum homicidium, nullum furtum, nullam rapinam facio, res alienas non concupisco, nullo adulterio contaminor, non invenitur aliquid in vita mea quod reprehendatur, et qui reprehenderit, faciat anum. Habet gloriam, sed non ad Deum. Non autem sic pater noster Abraham. Haec enim sententia Scripturae ad hoc vult intentionem nostram dirigere. Quia enim fatemur, et ipsa est fides nostra de sancto Patriarcha, qui placuit Deo, ut dicamus eum et noverimus ad Deum habeet manifestum, quia Abraham ad
Abbreviated transcription (Latin):
quid audiat afrenetico. sed quomͦ conualescat
& fiat sanꝰ freneticꝰ. Nec si et pugnũ ab illo acci-¬
pit curat: Ille illi facit noua uulnera. ille uete¬
rem febrẽ sanat: Sic et dñs adegrotũ uenit. ad
passus eẽt contempneret: hoc ipso eos docens hu.¬
militatẽ. ut humilitate docti sanarent᷑ asuꝑ-¬
bia: de qua iste liberari dep̃cat᷑ dicens. ñ ueniat
michi pes suꝑbiȩ. Et manꝰ peccatoris ñ moueat
me. Si enĩ uenit pes suꝑbiȩ: mouet manꝰ pecca.¬
toris. Quȩ ẽ manꝰ peccatoris : Male suadentiso-¬
peratio. Fãctꝰ es enĩ suꝑbꝰ.cito te coerumpit qui
male suadet. Numilis figere indõ: & ñ ualde
cures quid tibi dicat᷑. Ninc ẽ qͦd alibi dicitur:
ab occultis meis munda me . & ab alienis parce
seruo tuo. Quid ẽ aboccultis meis: Non ueniat
michi pes suꝑbiȩ. Quid ẽ & ab alienis parce sei

Expanded text:
dquid audiat a phrenetico, sed quomodo convalescat dquid audiat a phrenetico, sed quomodo convalescat et fiat sanus phreneticus; nec si et pugnum ab illo accipiat curat; ille illi facit nova vulnera, ille veterem febrem sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de qua iste liberari deprecatur dicens: Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me. Si enim venerit pes superbiae, movet manus peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male suadentis operatio. Factus es superbus? Cito te corrumpit, qui male suadet. Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi dicatur. Hinc est quod alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Quid est, Ab occultis meis? Non veniat mihi pes su
Abbreviated transcription (Latin):
li suꝑbũ. Quomͦ ille qͥ eũ sedux̃ dix̾it ponã sedem¬
meam ad aquilonẽ sic illi suasit. gustate et eritis
sicut dii. Superbia gͦ lapsi sumus: ut ad istam
mortalitatẽ ꝑueniremꝰ. Et quia nos suꝑbia uul-¬
nerauerat. humilitas sanos fecit. uenit humilis
a̾s. ut a tanto suꝑbiȩ uulnere curaret hominem.
Uenit: quia uerbũ caro factũ est: & habitauit in
nobis. Comp̃hensus ẽ auideis: insultatũ est ei.
Audistis cũ euglium legeretur.: qͥd dixerunt. &¬
cui dixerunt: Demoniũ habes. Et ille ñ dixit
demoniũ habetis & uos: quia uos inpeccatis
ur̃is estis: & diabolus possidet corda ur̃a. Non
hoc dixit. Qđ si dicer& uerũ diceret: sed nerat
tempꝰ ut hoc diceret: ne non ueritatẽ p̃dicare.¬
i sed maledictũ reddere uideret᷑ Dimisit qd̾ au-¬
diuit quasi ñ audisset medicꝰ enĩ erat. & frene-¬
tieũ curare uenerat. Quomͦ medicꝰ ũ curat qͥc¬

Expanded text:
li superba. Quomodo ille qui eum seduxli superba. Quomodo ille qui eum seduxmeam ad Aquilonem : sic illi persuasit, Gustate, et eritis sicut dii . Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus. Et quia nos superbia vulneraverat, humilitas facit sanos. Venit humilis Deus, ut a tanto superbiae vulnere curaret hominem. Venit, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Comprehensus est a Judaeis, insultatum est ei. Audistis cum Evangelium legeretur, quid dixerunt, et cui dixerunt, Daemonium habes : et ille non dixit, Daemonium habetis vos, quia vos in peccatis vestris estis, et diabolus possidet corda vestra. Non hoc dixit, quod si diceret, verum diceret; sed non erat tempus ut hoc diceret, ne non veritatem praedicare, sed maledictum reddere videretur. Dimisit quod audivit, quasi non audisset. Medicus enim erat, et phreneticum curare venerat. Quomodo medicus non curat qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluntas di ẽ aliquando ut sanus sis ãliquando
ut egrotes. Si quando sanꝰ es duleis ẽ uoluntas
di. & quando egrotas amara est uoluntas di: non
recto corde es. Quare : Quia ñ uis uoluntatẽ tuã
dirigere ad uoluntatẽ di: sed di uis curuare ad tuã.
Illa recta ẽ: sed tu curuus. uoluntas tua corrigen.¬
da ẽ adilla: ñ illa curuanda est adte. &̃ rectum
habebis cor. Bene est inscło: benedicat᷑ ds. quiꝰ con¬
solatur: Laboratur in scło. benedicat᷑ ds quiꝰ emen-¬
dat & ꝓbat: & eris recto corde: dicens benedicam
dñm in om̃i tempore: semꝑ laus euis in ore meo.
Nonueniat mͥ pes superbiȩ. Certe iã dixit. Sub
umbra alarũ tuar sperabunt filii hominũ: & in¬
ebriabunt᷑ abubertate domꝰ eiꝰ. Cũ ceperit quisq
isto fonte uberiꝰ irrigari: timeat ne suꝑbiat. Nõ enĩ
deerat adȩ primo homini: sed uenit illi pes super¬
biȩ: & mouit illũ manꝰ peccatoris: id est manꝰ diabo.¬

Expanded text:
Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto corde es. Quare? Quia non vis voluntatem tuam dirigere ad voluntatem Dei, sed Dei vis curvare ad tuam. Illa recta est, sed tu curvus: voluntas tua corrigenda est ad illam, non illa curvanda est ad te: et rectum habebis cor. Bene est in hoc saeculo, benedicatur Deus qui consolatur: laboratur in saeculo, benedicatur Deus quia emendat et probat: et eris recto corde dicens, Benedicam Dominum in oNon veniat mihi pes superbiae. Certe jam dixit, Sub umbraculo alarum tuarum sperabunt filii hominum, et inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum coeperit quisque isto fonte uberius irrigari, caveat ne superbiat. Non enim deerat Adae primo homini: sed venit illi pes superbiae, et movit illum manus peccatoris, id est manus diabo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uocas: qͥa ñ potes congruũ nom̃ inuenirẽ. nec re¬
manet inuno nomine. Si diceres qͥalum̃ ẽ solũ.
diceret᷑ tibi: sine causa gͦ michi dictũ ẽ. ut esuriã
& sitiã. Quis enĩ ẽ qui manducet lum̃: Illud
plane mͥ recte dictũ est. beati mundi cordes. qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Silum̃ ẽ: ocłos meos parem
parat & fauces. qr illud qd̃ lum̃ est & fonsẽ: fo
qui satiat sitientes. lum̃ qđ illuminat eecos. Nlic̃
aliquando. alibi lum̃: alibi fons. Aliquando enĩ
currunt fontes et intenebris. & aliquando in he¬
remo pateris solẽ: non uiienis fontẽ. Nic gͦ possũt
duo ista esse. scparata. Ibi non fatigaberis. qͥa fons
est: ñ tenebraberis. quia lum̃ ẽ. Pretende mi¬
sericordiã tuã scientib te: & iusticiã tuã his qui
recto sunt corde. Qd sepe diximꝰ: qͥa illi sunt re-¬
cti corde qui sequunt᷑ in hac uita uoluntatẽ di.

Expanded text:
quod vocas; quia non potes congruum nomen invenire, non requod vocas; quia non potes congruum nomen invenire, non remanet in uno nomine. Si diceres, quia lumen est solum, diceretur tibi: Sine causa ergo mihi dictum est ut esuriam et sitiam: quis enim est, qui manducet lumen? Illud plane recte mihi dictum est: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt : si lumen est, oculos meos parem. Para et fauces; quia illud quod lumen est, et fons est: fons, quia satiat sitientes; lumen, quia illuminat caecos. Hic aliquando alibi lumen, alibi fons. Aliquando enim currunt fontes et in tenebris; et aliquando in eremo pateris solem, non invenis fontem: hic ergo possunt ista duo esse separata, ibi non fatigaberis, quia fons est; non tenebraberis, quia lumen est. sericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Quod saepe diximus, quia illi sunt recti corde, qui sequuntur in hac vita voluntatem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
mus eiꝰ. Quomͦ potui dixi: & quomͦ possum uideo.
& quomͦ uideo dicere non possũ. In ebriabunt᷑ ab
ubertate domꝰ tue. & torrente uoluptatis tue po¬
tabis eos. Torrens dr aqua ueniẽs cũ impetu. Impe¬
tꝰerit mniscđie dĩ ad irrigandos & mebriandos:
qͥ modo ponunt spẽ suã sub umbra alarũ euis. Uo¬
luptas illa quȩ est: Quasi torrens mebrians siti¬
entes. Modo gͦ qui sitit ĩpẽ ponat. Qui sitit habe.¬
at spem. inebriatus habebit rem: Ante quã rem
habeat. sitiat inspem. Beati qui esuriunt & stti
irrigaberis. & unde currit tamquã torrens uolup¬
tas euis: Qm̃ apud te est inquit fons uite. Quis
est fons uitȩ nisi xp̃c̃ qui uenit ad te incarne: ut
irroraret fauces tuas sitientes: Saciabit speran¬
tem: qui irrorauit sitientẽ. Qm̃ apud te ẽ fons
uite & inlumine tuo uidebimꝰ lum̃. Nic aliud
ẽ fons. aliud lumen: Ibi non ita. Qd enĩ fons est.
hoc ẽ & lum̃. Et quicqͥd uis illud uocas qͥa non ẽ

Expanded text:
eo, et quomodo video, dicere non possum. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae: et torrentem voluptatis tuae potabis eos. Torrens dicitur aqua veniens cum impetu. Impetus erit misericordiae Dei, ad irrigandos et inebriandos qui modo ponunt spem sub umbraculo alarum ejus. Voluptas illa quae est? Quasi torrens inebrians sitientes. Modo ergo qui sitit, spem ponat: qui sitit, habeat spem, inebriatus habebit rem: antequam habeat rem, sitiat in spe. Beati qui esuriunt et sitiirrigaberis, et unde currit tantus torrens voluptatis ejus? Quoniam apud te, inquit, fons vitae. Quis est fons vitae, nisi Christus? Venit ad te in carne, ut irroraret fauces tuas sitientes: satiabit sperantem, qui irroravit sitientem. Quoniam apud te fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen. Hic aliud est fons, aliud lumen: ibi non ita. Quod enim est fons, hoc est et lumen: et quidquid vis, illud vocas, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
Nomines & iumenta saluos facies dñe. quia &
ipsis malis das salutẽ t ipsis qui non deside¬
rant regnũ celoꝵ. Tuet᷑ enĩ illos. & non illos
deserit scd̃m modũ suũ. tamquã pecora sua &¬
Tñ tanqͣ̃m absentium memor eorum est:
at uero quẽ uisitat filuis hominis ẽ: & dicit᷑ ei.
filii aut̃ hominũ sub tegmine alarũ tuarũ spe-¬
rabunt. Et si uultis discernere ista duo gene-¬
ra hominũ: duos homines primo attendite. a¬

Expanded text:
Homines et jumenta salvos facies, Domine: quia et Homines et jumenta salvos facies, Domine: quia et ipsis malis das salutem, et ipsis qui non desiderant regnum coelorum. Tuetur enim illos, et non illos deserit secundum modum suun tanquam absentium memor est. At vero quem visitat, filius hominis est; et dicitur ei: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et si vultis discernere ista duo genera hominum, duos homines primo attendite, A
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̾ hoĩes: aliqͣndo ꝓpͥo quodã modo dicunt᷑
filii hominũ. ꝓpria quadã significatione:
ut ñ om̃s homines intelligant᷑. maxime
quando habet distinctionem. Non aut̃ sine
causa ibi positũ est homines & iumenta sal.¬
uos facies dñe. filii aut̃ hominũ: Quasi hiͦs
sequestratis eustodi̾t seiunctos filios hominũ.
Seiunctos aquibus  Nonsolũ auimentis. sed
et ab hominibꝰ. qui salutẽ umentoꝵ querunt
ado: & ꝓmagno hoc desiderant. Qui sunt gͦ
filii hominũ: Qui sub tegmine alarũ eius
sperant. Illi enĩ homines cũ umentis gaudess
inre. filii aut̃ hominũ gaudent inspe. Iui
p̃sentia bona sectant᷑ cũ iumentis. illi futura
bona sperant cũ angłis. Quare gͦ cũ distincti-¬
one illi uocant᷑ homines: & isti uoeant᷑ filii
hominũ : Nã et quodã loco sic ait script᷑a. Qa
qm̃ usitaseũ : Ꝙd est homo qm̃ memor eiꝰ es:
Alemor es quasi absentis. filiũ aut̃ hominis
uisitas p̃ientem. Quid ẽ. memor es hominis :

Expanded text:
quodam modo dicuntur filii hominum, propria quadam significatione, ut non omnes homines intelligantur: maxime quando habet distinctionem. Non enim sine causa ibi positum est, Homines et jumenta salvos facies, Domine: filii autem hominum: quasi his sequestratis, custodit sejunctos filios hominum. Sejunctos a quibus? Non solum a jumentis, sed et ab hominibus, qui salutem jumentorum quaerunt a Deo, et pro magno hoc desiderant. Qui sunt ergo filii hominum? Qui sub tegmine alarum ejus sperant. Illi enim homines cum jumentis gaudent in re, filii autem hominum gaudent in spe: illi praesentia bona sectantur cum jumentis, isti futura bona sperant cum Angelis. Quare ergo cum distinctione illi vocantur homines, et isti vocantur filii hominum? Nam et quoniam visitas eum ? Quid est homo quod memor es ejus? Memor ejus es, quasi absentis; filium autem hominis visitas praesentem. Quid est, memor es hominis?
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ ipsi parturiebant corde. et lingua. parere
non poterant: quom caꝑent hoiẽs: Que enim ne¬
cessitas fuerat ut diceret in ebriabunt᷑ ab uber¬
tate domus tue: Quesiuit uerbũ unde loque-¬
batur de reb humanis. qͦd diceret. Et qͥa uidit
homines ingurgitantes se in ebrietate. acciꝑe
aut̃ uinũ inmoderate & mentẽ ꝑdere: iuidit
qui dicebat. Quia cũ accepta fuerit illa meffa¬
bilis leticia. perit quodã modo humana mens.
& fit diuina: & in ebriat᷑ ab ubertate domꝰ dĩ.
Unde et inalio psalmo dicit᷑ calix tiis mebri¬
ans quã p̃clarus est. Hoc iã calice inebriati erant
martyres: quando ad passionẽ euntes. suos non
agnoscebant. Quid tã ebriũ. quã non agnoscere
urceẽ flentẽ. hon filios. ñ parentes: Non agnosce¬
bãt: ñ eos aute oculos esse arbitrabant᷑. Noli mira¬
ri: ebrii erant. Unde ebrii erant: Uidete. accepe¬
runt calicẽ unde inebriarent᷑. Unde et ille gr̃as

Expanded text:
quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere non poterant ut caperent homines? Quae enim necessitas fuerat ut diceret: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Quaesivit verbum unde loqueretur de rebus humanis, quod diceret: et quia vidit homines ingurgitantes se in ebrietate, accipere autem vinum immoderate, et mentem perdere; vidit quid diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens, et fit divina, et inebriatur ab ubertate domus Dei. Unde et in alio psalmo dicitur: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Hoc jam calice inebriati erant Martyres, quando ad passionem euntes, suos non agnoscebant. Quid tam ebrium, quam non agnoscere uxorem flentem, non filios, non parentes? Non agnoscebant, non eos ante oculos esse arbitrabantur. Nolite mirari; ebrii erant. Unde ebrii erant? Videte: acceperunt calicem unde inebriarentur. Unde et ille gratias
Abbreviated transcription (Latin):
operabor. Irasceris. Quare aut̃ irasceris. qͥa ñ habuit
fidẽ homo homini mendaci. Quom aũ ds irascitur:
cũ tufidẽ non habeas ipsi ueritati᷑ Qcł̃i tͥ ꝓmisit.
daturꝰ est. Non fallit. quia ueritas est qui ꝓmisit.
Sed times ne forte ñ habeat qͦd det. Omp̃s est. No-¬
li timere. ne non sit qui det. Inmortalis est. Nonti¬
meas ne succedat᷑ ei. ꝑpetuus ẽ. securꝰ esto. Si uis in
te p̃sumere tota die operariũ tuũ: crede & tu dõ
tota uita tua: quia uita tua momentũ temporis ẽ.¬
mus capere. Audeo dicere fr̃s mei etiã de
scĩs linguis. & cordibꝰ. ꝑ quas nobis ueritas nun¬
ciata est. nec diei potest qͦd annunciabant nec
cogitari. Res enĩ magna ẽ & ineffabilis:. &. ipsi
ex parte in enigiate uiderunt. Sic dicit apls:
Uidemꝰ nũe ex parte & in enignate: tunc aut̃ fa-¬
cie ad faciem. Ecce in enigmate uidentes sic eru¬
ctabant: quales erimꝰ. cũ uiderimꝰ facie ad faciẽ.

Expanded text:
operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irascetur, cum tu fidem non habeas ipsi veritati? Quod tibi promisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis enon capimus? Audeo dicere, fratres mei, etiam de sanctis linguis et cordibus, per quas nobis veritas nuntiata est, nec dici potest quod annuntiabant, nec cogitari. Res enim magna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmate viderunt, sicut dicit Apostolus: Videmus nunc ex parte in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Ecce in aenigmate videntes sic eructabant. Quales erimus, cum viderimus facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quidã qui intelligebant: & spẽ futurã habe-¬
bant. ut acciperent miscđiam quȩ incelo est.
Erant ibi qui ñ nisi carnalia desiderarent & ter.¬
rena: temporalẽ felicitatẽ. Ipsis labebant᷑ pedes
ad facienda uel adoranda idola. Quando enĩ il-¬
los admonebat & flagellabat inhis om̃ib quibꝰ
delectabant᷑ &. auferebat ea: patiebant᷑ famem.
bella. pestilentias. morbos. et conuertebant᷑ ad
idola. Talia bona quȩ ꝓmagno ado desiderare de¬
bebant ab idolis desiderabant: &̃ dimittebant
đm. attendebant enĩ ipsa bona quȩ querebant
abundare impiis & sceleratis: & putabant se fru¬
stra colere q̃uia ñ dabat mercedẽ terrenã. O homo
operarius di es: postea est tempꝰ mercedẽ accipiendi.
Quid iã flagitas mercedẽ ante quã opereris. Si
uenit oꝑarius addomũ tuã. nũquid dabis merce-
d̾em. nisi ꝑfecerit operã suã: llã ꝑuersũ existia¬
bis. si dixerit priꝰ accipiã mercedẽ meã: & tunc

Expanded text:
ibi quidam qui intelligebant, et spem futuram habebant, ut acciperent misericordiam, quae in coelo est. Erant ibi qui nonnisi carnalia desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona quae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare impiis et sceleratis, et putabant se frustra Deum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
traderent᷑ in concupiscentiã cordis sui᷑: ut defen-¬
dant iã peccata sua: & non confiteant᷑. sed dicant.
Quare. qͣuid fecr᷑ Et ille illud fecit: & ille hoc fe¬
cit. Iã etiã defendere uolunt. qͦd sermo arguit
diuinꝰ. abyssus ẽ. Ido quodã loco ait scͥptura.
audi abyssum. Peccator inquit cũ uenerit in
ꝓfiudũ maloꝵ contẽpnet. Eece iudicia tua
abẏssus multa. Sed nondũ es mons: ñ dũ aby ss.
Fuge abyssũ: attende inmontes. Sed neᷤ rema-¬

Expanded text:
traderentur in concupiscentias cordis sui, ut jam defentraderentur in concupiscentias cordis sui, ut jam defendant peccata sua, et non confiteantur, sed dicant: Quare? quid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fecit. Jam etiam defendere volunt quod arguit sermo divinus: abyssus est. Ideo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec rema
Abbreviated transcription (Latin):
stulti facti sunt. Inde sequit᷑ iã: tradidit illos
ds in concupiscentiã cordis eoꝵ. Quia gͦ fuerunt
suꝑbi & ingrati. digni habiti sunt. qui trade¬
rent᷑ inconcupiscentiã cordis sui. & facti sunt
abyssus multa : ut non solũ peccarent. sed etiã
dolose agerent ne intelligerent iniquitatẽ suã
& odissent. Ista ꝓfunditas est maliciȩ: ut nollent
inuenire & odisse. Sed ad istã ꝓfunditatẽ quo¬
modo quisq ꝑuenit. Ur de: ludicia d̃i abyssꝰ
multa. Sicut montes di udicia eius qͥa ꝑ
grãm ipsuis funt magni: sic & ꝑuidicia ipsiꝰ
fiunt in ꝓfundo qui mergunt᷑ mnultuna. Nac
gͦ delectant te montes. hac auertere abysso: &
conuertere ad illud qͦd dicit᷑. auxiliũ meũ adño.
Sedunde᷑ Quia leuaui oculos meos inmontes. Qd
ẽ hoc᷑ latine dicã. In eccła xp̃i inuenis abyssum
inuenis et montes: Inuenis ibi pauciores bonos.
quia montes pauci sunt abyssꝰ lata ẽ idest mul-¬
tos male uiuentes ab ira di. quia sic egerunt ut

Expanded text:
ti sunt. Inde jam sequitur, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum . Quia ergo fuerunt superbi et ingrati, digni habiti sunt qui traderentur in concupiscentias cordis sui, et facti sunt abyssus multa, ut non solum peccarent, sed etiam dolose agerent, ne intelligerent iniquitatem suam, et odissent. Ista profunditas est malitiae, ut nollent invenire et odisse. Sed ad istam profunditatem quomodo quisque pervenit, vide: Judicia Dei abyssus multa. Sicut montes Dei justitia ejus, qui per gratiam ipsius fiunt magni: sic et per judicia ipsius fiunt in profundo, qui merguntur in ultima. Hac ergo delectent te montes, hac avertere ab abysso, et convertere ad id quod dicitur: Auxilium meum a Domino. Sed unde? Quia levavi oculos meos in montes. Quid est hoc? Latine dicam: In Ecclesia Christi invenis abyssum, invenis et montes; invenis ibi pauciores bonos, quia montes pauci sunt, abyssus lata est, id est, multos male viventes ab ira Dei, quia sic egerunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
saluat: Sed salus uimentoꝵ temporalis est.
Siunt aut̃ qui ꝓmagno hoc petunt ado: qͦd de-¬
dit᷑ uimentis. Multiplicata ẽ misericordia
tua ds. ut nonsolũ hominib sed et uimen¬
tis daretur que datur hominib. ista carna-
lis & temporalis. Ergo homines non habent
aliqͥd apud dm exceptum. qͦd uimenta ñ me.¬
reant᷑ de quo iumenta non ꝑueniant: Fabent
plane. Et ubi est quod habent: Filii aut̃ ho¬
minũ. sub tegmine alarũ tuarũ sperabunt.
Attendat caritas ur̃a dulcissimã sententiã:
homines & iumenta saluos facies. Iam dirit
homines & iumenta. deinde aut̃ filii homi

Expanded text:
salvat: sed salus jumentorum temporalis est. Sunt autem qui pro magno hoc petunt a Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus, ut non solum hominibus, sed et jumentis detur, quae datur hominibus, ista carnalis et temporalis salus. 12. Ergo homines non habent aliquid apud Deum exceptum, quod jumenta non mereantur, et quo jumenta non perveniant? Habent plane. Et ubi est quod habent? Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Attendat Charitas Vestra dulcissimam sententiam: Homines et jumenta salvos facies. Jam dixit homines et jume
Abbreviated transcription (Latin):
ouidã uineȩ. Intelligit enĩ quantũ puto caritas
ur̃a. audiuit aut̃ ysaiam ꝓphetã. ubi dicit.
de quadã unea. Expectaui ut faceret uuam:
fecit aut̃ spinas. Et ne quis putaret de uinea
ista uisibili dicere. sic conclusit. Uinea aut̃ dñi
sabaoth. domus usrł ẽ: & homo uida nouellũ di-¬
lectũ. Ergo ipsam uineã increpabat. quã expe¬
ctauit ut facer& uuã.: fecit aut̃ spinas. Et qͥd
ait. Mandabo nubib meis. ne pluant suꝑ eam.
Iratꝰ ds hoc dixit: mandabo nubibꝰ meis ne plu-¬
ant suꝑeam: & uere factũ est. Alissi sunt enĩ
p̃dicatores apłi: sic habemꝰ inactib apłoꝵ. quia¬

Expanded text:
cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increpabat, quam exspectavit ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et quid ait? Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Iratus Deus hoc dixit: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam : et vere factum est. Missi sunt enim praedicatores Apostoli. Sic habemus in Actibus Apo
Abbreviated transcription (Latin):
a mathematicis. Isti enĩ duob modis miserisug.
qͥa et t̾rena bona sola desiderant. & ñ ab eopetũt.
qui dat om̃ĩa bona. Qui uero ista bona desid̾ant¬
& in his bonis felices uolunt eẽ & ista sola peturs
ista bona t̃rena quȩ desiderant. habere atq abun¬
dare impios & iniquos: & putant quia ꝑdiderunt
mercedẽ colendi dm: quia id qͦd mali habent &.¬
ipsi habent. cũ ipsi colunt d̾m quẽ ñ colunt illi :
aut aliquando ipsi qui colunt non habent.: & illi
habent qui blasphemant. Ergo inꝑiculo sunt
tiuis. celestis ẽ. non est terrena: eterna ẽ. temporalis
ñ est. Et quomͦ illã potiusti annunciare hominibͤ.
Quia ueritas tua usq ad nubes. Nã quis posset nos¬
se celestẽ miscdiam ai. nisi annunciar&. ds homi¬
nibus. Quomͦ illã annunciauit. Alittendo ueri¬
tatẽ suã usq ad nubes. Quȩ sunt nubes. P redi
catores uerbi dĩ. Unde quodã loco d̾s iratꝰ est.

Expanded text:
a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista sola petunt omnia bona terrena, quae desiderant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt mercedem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando illi qui colunt non habent, et illi habent qui blasphemant: ergo in periculo sutuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritateiratus est
Abbreviated transcription (Latin):
ra di partĩ temporalia sunt atq t̾rena: partĩ et̃na
& celestia. Qui ꝓpt̃ hoc colit đm ut t̾rena ista et
temporalia accipiat. quȩ om̃ib p̾sto sunt: quasi
adhuc pecꝰ ẽ. Utit᷑ quidẽ midia dĩ sed ñ illa que
excepta ẽ quȩ ñ dabitur nisi solis uistis. sc̃ĩs bo¬
nis. Quȩ sunt munera quȩ om̃ib abundant:
Qui solẽ suũ facit oriri suꝑ bonos & malos. &̃ plu¬
it suꝑ iustos & inustos. Quis non habet istam
miscd̃iam di  P rimo ut sit ut discernat᷑ apec oribꝰ.
ut rationale animal sit. qđ possit dm̃ intelligere.
deinde frui ista luce. isto aere. pluia fructibꝰ. diũ¬
sitate tempoꝵ. solatiis t̾renis. salute corporis. affe-¬
ctu amicoꝵ: salute domꝰ sue. Om̃ĩa bona ista sunt.
& di munera sunt. Ne putetis fr̃s qͦd aliquis ista
poterit dare: nisi unꝰ ds. Quicũq gͦ non expe-¬
ctãt ista nisi ado: multũ int̃ est int̾ hos et eos qͥ
illa querunt. aut ademonibꝰ. aut asortilogis. aut

Expanded text:
partim aeterna et coelestia: qui propter hoc colit Deum, ut terrena ista atque temporalia accipiat, quae omnibus praesto sunt, quasi adhuc ut pecus est; utitur quidem misericordia Dei, sed non illa quae excepta est, quae non dabitur nisi solis justis, sanctis, bonis. Quae sunt munera quae omnibus abundant? Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quis non habet istam misericordiam Dei, primo ut sit, ut discernatur a pecoribus, ut rationale sit animal, qui possit Deum intelligere, deinde frui ista luce, isto aere, pluvia, fructibus, diversitate temporum, solatiis terrenis, salute corporis, affectu amicorum, salute domus suae? Omnia bona sunt, et Dei munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis illa poterit dare, nisi unus Deus. Quicumque ergo non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sti illã: uir tibi subrspit. ut aliqͥd mali facias.
Est enĩ peccatũ inmortali corpore. Sed qͥd dic̃
apłs: Non regnet peccatũ in ur̃o mortali cor-¬
pore: ad obediendũ desideriis cuis. Quando

Expanded text:
sti illam, vix tibi subrepit ut aliquid mali facias. sti illam, vix tibi subrepit ut aliquid mali facias. Est enim peccatum in mortali corpore: sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, a
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Cũ uult requiescere ab his que foris sunt.
intrat indomũ. Quando nec ibi requiescit
nec foris requiescit: ubi erit requies: Saltem
incubili cordis. i it tollas te ad int̾iora conscien¬
tiȩ tue. Si tibi inuenisti forte conuigẽ quȩ
tibi ñ faciat forte amaritudinẽ. sapientiã dĩ.
cũ ipsa coniũg̾e. requiesce intꝰ incubili tuo:
non inde te eiciat fumus malȩ conscientie.
at ille ut meditaretur dolos. illuc setollebat
de quo loquit᷑ ista scriptura. ubi homines non
uident: & talia ibi meditabat᷑ ut nec in ipso
corde requiescer&. Iniquitatẽ meditatꝰ est in
cubili suo. astitit om̃i uiȩ nonbone. Quid est
astitit: ꝑ seuerant peccauit. Unde & de quodã
pio & bono dicitur: & in uia peccatoꝵ ñ stetit.
Quomͦ ille ñ stetit sic iste astitit. maliciã aut̃
ñ odio habuit. Ibi ẽ finis. ibi fructus. si ñ potest
non habere maliciã: uel oderit illã. Cũ enĩ odi¬

Expanded text:
cum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, cum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, intrat in domum: quando vero nec ibi requiescit, nec foris requiescit, ubi erit requies? Saltem in cubiculo cordis, ut tollas te ad interiora conscientiae tuae. Si ibi invenisti forte conjugem, quae tibi non faciat amaritudinem, sapientiam Dei; cum ipsa conjungere, quiesce intus in cubiculo tuo, non inde te ejiciat fumus malae conscientiae. At ille ut meditaretur dolos, illuc se tollebat, de quo loquitur ista Scriptura, ubi homines non vident; et talia ibi meditabatur, ut nec in ipso corde requiesceret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. 6. Astitit omni viae non bonae. Quid est, astitit? Perseveranter peccavit. Unde et de quodam pio et bono dicitur: Et in via peccatorum non stetit . Quomodo ille non stetit, sic iste astitit. Malitiam autem non odio habuit. Ibi est finis, ibi fructus: si non potest non habere malitiam, vel oderit illam. Cum enim odi
Abbreviated transcription (Latin):
homines iactemꝰ. Qui enĩ de iusticia sua pla-¬
cere uult hominibꝰ non eo fine ut homines
qui illũ uident dm̃ laudent. sed ea inten¬
tione ut ipse laudet᷑ non claudit ostium
contra strepitũ. q̃uia patet ostiũ u illo stre¬
pitu: & non audit ds̃ quomͦ audire uult.
Incubile gͦ nr̃m cor laboremus mundare. ubi
possit nobis bene esse. Nouit caritas ur̃a quã
multi multa patunt᷑ inpublico. in foro. in
uirgiis. in contentionibꝰ. in molestiis negoti-¬
orũ. quomͦ quisq fatigatꝰ negoriis foris cur-¬
rit ad domũ suã ubi reeurrat requiescat: &
dat operã cito finire negocia. quȩ foris sunt:
& tollere se adrequiẽ indomũ suam. Idõ enĩ
unꝰ quisq domũ suã habet: quia ibi requiescit
Siuero & ibi molestias patiatur: ubi potest re¬
quiescere: Quid gͦ bonũ est: Ut uel indomo
sua requiem habeat. Si aut̃ foris patiat᷑ ini-¬
micos: intꝰ forte malã urorem: ꝓcedit inpubli-¬

Expanded text:
homines jactemus. Qui enim de justitia sua plahomines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut homines qui eum vident Deum laudent, sed ea intentione ut ipse laudetur, non claudit ostium contra strepitum: quia patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum suam ut ibi requiescat, et dat operam cito finire negotia quae foris sunt, et tollere se ad requiem in domum suam. Ideo enim unusquisque domum suam habet, quia ibi requiescit. Si vero et ibi molestias patiatur, ubi potest requiescere? Quid ergo? Bonum est ut vel in domo sua requiem habeat. Si autem patitur foris inimicos, intus forte malam uxorem; procedit in publi