comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exta tu a ꝓpositio est̃. utrũ iusta
historiã. phitonissa ipsum ꝓpħam
lamuhelẽ de inferno euocauieric. Hoca me
heate memorie simplicianꝰ medio lanensis
ep̃c: aliqͥndo quesiuit. Quid gͦ ei responde
rim. subditũ lege. Item queris nniquam
utrũ sp̃s immundus qui erat in phito¬
nissa potuerit agere. ut samuel a saule
uidẽt᷑ & loqueret cũ eo s multo maio¬
ris miracłiẽ: qđ ipse sathanas pͥnceps in-¬
& pefre teptandũ iob ustissimii uirũr: qͥ
etiã apłos cẽptandos petiit. Nut si hoc
idõ ñ hc̃ difficilẽ questionẽ. pͣ quã uolu̾it
creaturã cui uoluerit creature ubiq p̃sens
ueritas loquit᷑. nec ꝓpt̾ea magni meriti :
cui loquit᷑ ds:. Intest enĩ quid loquatur.
qr a̾ impator cũ multis innocentiban hiodi
loquit᷑: quos iubet inttici Si g hinc ꝓp¬
t̾ea nuilla questio est. nulla sit questio qͦ¬
mͦ eciã innundꝰ sp̃s cũ anima sci uiui lo¬
qui potuerit. Omibꝰ eñĩscis: as̃ creator

Expanded text:
exta tua propositio est, utrum iuxta historiam pythonissa ipsum prophetam Samuhelem de inferno euocauerit. hoc a me beatae memoriae Simplicianus, Mediolanensis episcopus, aliquando quaesiuit. quid ei rerim, subditum lege: « Item quaeris, inquam, utrum spiritus immundus qui erat in pythonissa, potuerit agere ut Samuel a Saüle videretur et loqueretur cum eo. Sed multo majoris miraculi est quod ipse satanas princeps oet petere tentandum Job justissimum virum: qui etiam apostolos tentandos petiit; aut si hoc ideo non habet difficilem quaestionem, quia per quam voluerit creaturam, cui voluerit creaturae, ubique praesens veritas loquitur, nec propterea magni meriti est cui loquitur Deus: interest enim quid loquatur; quia et imperator multis innocentibus non loloquitur, quos jubet interfici: si ergo hinc propterea nulla quaestio est; nulla sit quaestio quomodo etiam immundus spiritus cum anima sancti viri loqui potuerit. Omnibus enim sanctis Deus creator
Abbreviated transcription (Latin):
tonisse ministerio p̃sentatã existimare deb̾e
ne inquisitionib diligentiorib p̃scribanus.
mea posterior inquisitio declarauit: qͣndo
inueni in libro eccłiastico ubi patreslau¬
dant̃ ex ordine. ipsũ samuelẽ sic fuisse
laudatũ. ut ꝓphasse etiã mortuus diceret᷑.
Qui certe & indeirtero nomio mortuus. &
in euangłio cĩ helia qui mortinis ñẽ. legit᷑
apparuisse uitientibus: De cura ꝓ mor¬
aut locꝰ martẏrũ in quo quispĩa sepelit᷑
Ex lib de cura ꝓmortuis gerenda: ad pax¬

Expanded text:
thonissae ministerio praesentatam existimare debere, thonissae ministerio praesentatam existimare debere, ne inquisitionimea posterior inquisitio declaravit, quando inveni in libro Ecclesiastico, ubi Patres laudantur ex ordine, ipsum Samuelem sic fuisse laudatum, ut prophetasse etiam mortuus diceretur . qui certe et in Deuteronomio mortuus , et in Evangelio cum Elia qui mortuus non est, legitur apparuisse viventibus ? QUAaut locus martyrum in quo quispiam sepelitur; ex libro de Cura pro mortuis gerenda ad Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uocatã uiuoꝵ apparere comspettib etiã cor¬
poris liniañita gestantẽ:⁊ ut ñ solumdi
ualeat s & agnosci Et si pot̃. utrũ etiã iꝰt
aĩa ñ quide cogat᷑ magicis sacris. s digne¬
t᷑ ostendi occultioribꝰ ĩꝑiis suminȩ legis
obteꝑans: ut si fierimñ posse daruerit ñ ut̃q
tione amutãt. s illo excluso. imaginaria
simulatio samueł diabolico ritii facta
intelligat. S qm̃ siue illud fieri possit.
ñ possit: tam fallatia sathanȩ atq imagi¬
nũ simulandarũ callida oꝑatio decipien¬
dis humanis sensib multi formis intugilat:
Pedetẽptim quide ne inquisitionibꝰ diligen¬
tiorib pscͥbamꝰ. s tam̃ potiꝰ existiniemꝰ tale
aliqͥd factũ maligno phitonisse illiꝰ mmiste
no quãdii nob̃ aliquid ampliꝰ excogitare
atq explicare ñ dat᷑. Hȩc sunt que turnc de
phitonissa & samuele rescripsi. S quã non
frustra dixerim pedetẽptim ñ in hoc gene¬
re simulatã samueł imaginẽ malignophi-¬

Expanded text:
orum apparere conspectibus etiam corporis lineamenta gestantem: ut non solum videri valeat sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam justi anima, non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus mysteriis, summae legi obtemperans: ut si fieri non posse claruerit, ut non uterque tione admittatur: sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, t, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callida operatio, decipiendis sensibus humanis, multiformis invigilat pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus: sed potius existimemus tale aliquid factdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur." Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuhele rescripsi sed quam non frustra dixerim, pedetemtim non in hoc genere simulatam Samuhelis imaginem malignae py
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si ꝓptea samuel saulidix meciierisut ñ
ad eqͥlitatẽ felicitatis .s ad parẽ conditionẽ mor¬
tis referat᷑. qđ ut̾q honio fuerit. & utq mori
potuerit iamq imortuus mortẽ uirio p̃nunti¬
abat: ꝑspicit quantũ opĩnor prudentia tua
scđd̾m utrũq intellectũ hab̾e exitũ illalectionẽ.
qr ñ sic contͣ fidẽ. Nisi forte ꝓfundiore & ꝑplȩxi¬

Expanded text:
aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non ad aequitatem felicitatis, sed ad parem condicionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, uterque mori potuerit, iamque mortuus mortem uiuo praenuntiabat: perspicit, quantum opinor, prudentia tua, secundum utrumque intellectum habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem. nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
& uistꝰ adeoꝵ pena quib ista p̃dicunt᷑. ut ma¬
lum qđ eis ĩpendet anteꝗͣ tieniat p̃noscendo
patiant᷑. occulto apparatui ministerioꝵ suoꝵ.
etiã sp̃itib talib aliquid diuinationis ĩꝑtiat᷑
ut qd audiuint ab angłis. p̃mintient homi¬
nibꝰ. Tantii aut̃ audiunt: qͥntũ om̃iũ dñs atq
modator uł iubet uł sitiit. Unde cia sp̃s phito
nicusinactibꝰ apłoꝵ attestat᷑ paulo apło: & eun¬
głista eẽ conat. Miscent tam̃ isti fallacias & ue¬
rum qđ nosse potuerint. ñ docendi magis quã
decipiendi fine p̃nuntiant. Et forte hoc: qđ̃ c̃
illa imago samueł saulẽ p̃diceret moriturũ.
dix etia secũ futurũ. Qduciq falsũ ẽ. Magno qͥp¬
pe int̃riallo pꝰ mortẽ seꝑaribonos amał in
euangłio legimꝰ: cũ dñs int suꝑbũ illũ diuitẽ
cũ iã ap̃d inferos torm̃ta pateret᷑. & illũ qͥad
eiꝰ iantiã ulceros iacebat. iam in requie consti¬
tutu. magnũ chaos interiectũ ẽẽ. testatur.

Expanded text:
us ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministeriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid diuinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis praenuntient hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus atque moderator uel iubet uel sinit. unde etiam spiritnicus in Actibus Apostolorum attestatur Paulo Apostolo, et Evangelista esse conatur. Miscent tamen isti fallacias, et verum quod nosse potuerint, non docendi magis, quam decipiendi fine praenuntiant: et forte hoc est, quod cum illa imago Samuelis Saulem praediceret moriturum, dixit etiam secum futurum, quod utique falsum est: magno quippe intervallo, post mortem separari bonos a malis in Evangelio legimus, cum Dominus inter superbum illum divitem, cum jam apud inferos tormenta pateretur, et illum, qui ad ejus januam ulcerosus jacebat, jam in requie constitutum magnum chaos interiectum esse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat ordinationẽ potiꝰ quã ꝑturbatio¬
uẽ oꝑibꝰ menire diuinis . & ds̃ ordinatũ
iudiciũ ñ ht̃ de hominribꝰ uniu̾sis. qui or¬
diniᷤᷤ senfum creauit insingłis: habet pla¬
nechabẽt. Nlon aubitet pietas: & si ñ co pre¬
bendit infirmitas. Oꝑam fabroꝵ eam nẽ¬
pe laudamꝰ que inspicere possumꝰ. mecha¬
nicoꝵ aut stupemꝰ.i nisi aꝑta atq monst᷑¬
ta fueruit eos impossibilia potiusse mira¬
mur. Curgͦ de tudiciis dĩ tam temere
iudicamꝰ. & diuin oꝑis ordinem ubi ñ
potuerimꝰ uide. festinamꝰ negarẽ. Lau¬
tantes ꝓuidentiã creatoris in arboꝵ foli¬
if &e eã ñ putantes ẽẽ in reb humanis
Nec potiꝰ inuestigabilit & latent̃ ordinẽ
rerũ humanarũ currere creditꝰ. quẽ ł in¬
insum cop̃hende ł occultũ inspicere nor
ualem: S rerũ diuinitꝰ institutarũ or¬
dines ma ifesti ex quib conitiant octul¬

Expanded text:
iudicat ordinationem potius quam perturbatioiudicat ordinationem potius quam perturbationem operibus conuenire diuinis et deus ordinatum iudicium non habet de hominibus uniuersis, qui ordini sensum creauit in singulis? habet plane, habet; non dubitet pietas, etsi non comprehendit infirmitas. opera fabrorum ea nempe laudamus, quae inspicere possumus, mechanicorum autem stupemus et, nisi aperta atque monstrata fuerint, eos impossibilia potuisse miramur. cur ergo de indiciis dei tam temere iudicamus et diuini operis ordinem, ubi non potuerimus uidere, festinamus negare, laudantes prouidentiam creatoris in arborum foliis et eam non putantes esse in rebus humanis, nec potius inuestigabiliter et latenter ordinem rerum humanarum currere credimus, quem uel immensum comprehendere uel occultum inspicere nvalemus? Sed rerum divinitus institutarum ordines, manifesti ex quibus conjiciantur occul
Abbreviated transcription (Latin):
credendũe qđ pietas p̃dicat. ma¬
humanas felurtates idades indiscrete bo¬
nis &e maluelut sine ullo uidicio ec ꝯmu¬
besitũ diiusticia citiꝰ sit eminet in reb exi¬
guis puidencia atullom relinquat sine
ullo iudicio passini siutare maiora. Qd
seria pumant: boni uera beatitudine ꝑ¬
ris augent. Itẽ qđ aliqͥndo & in hac ui¬
ta malo homitri male ẽ: aui enĩoatia ÷.
ant afflicaio pectatoꝵ. Q uando autẽ bo¬
modi si cogicant iunideł impietas : ingu¬
uitã sapienti ꝓduraiet. Illuo gͣ actendat
liomo infideb quodicere n pot̃ ab homini¬
bi enstitirei het dm̃ neget reb humanis
ordine amnt. ufiudeuit apiculas cellas
fauoe. tammnabilit ordinare. Ipsi ap̃pẽ
homini quis cedit in oroinacis reb esfi
& rerum ordine delectarr: Nonne hoc in
sue anine natura inuenit᷑. queͥ sibi ipse
ñ fecit᷑ Nam quare ordine ñ inuento in
reb humanis. dm̃ res humanas gub̃na¬
re ũ cred. nͥ qr reb mordinatis ordiuatas
p̃ponere nat̾alit nouit: Ergo ne horo

Expanded text:
credendum est quod pietas praedicat, mahumanas felicitates et clades indiscrete bonis et malis uelut sine ullo iudicio esse communes, cum dei iustitia, cuius sic eminet in rebus exiguis prouidentia, nullo modo relinquat sine ullo iudicio passim fluitare maiora. quiseria puniantur, boni uero beatitudine ptis augetur. Item quod aliquando et in hac vita malo homini mala est, aut emendatio est, aut afflictio peccatorum. Quando autem bomodi si cogitaret infidelis impietas, in guuraret. Illud ergo attendat homo infidelis, quod dicere non potest ab hominibus institutum, ne Deum neget rebus humanis ordinem dare, qui docuit apiculas cellas favorum tam mirabiliter ordinare: ipsi quippe homini quis dedit inordinatis rebus offendi, et rerum ordine delectari? Nonne hoc in suae animae natura invenit, quam sibi ipse non fecit? Nam quare ordine rebus humanis deum res humanas gubernare non credit, nisi quia rebus inordinatis ordinatas praeponere naturaliter nouit? ergone homo
Abbreviated transcription (Latin):
subietit eẽ. gog. ⁊ magog. Quoꝵ intptatione
tanꝗͣ domꝰ. & ipse qui ꝓcedit de domo. Gs gͦ
sunt in quib diabolũ uelut in abysso suꝑiꝰ
intelligebamꝰ inclusumn: & ipse de illis qͦdã-
mͦ se efferens & ꝓcedens:. Ut ille sint tectũ: ipse
detectum: si aut̃ utrũq referamꝰ ad gs̃. ñ unũ
hoꝵ ad illas. alt̾um ad diabolũ. & tectũ sunt
ipse. qr in eis ñc̃ includit᷑. & quodãmͦ tegitur
inimicꝰ antiquuis. & detectũ ipsȩ crunt. qͣn¬
do in aꝑtũ odium de oꝑto erupture sunt:¬

Expanded text:
 Magog. quorum interpretationem  Magog. quorum interpretationem tamquam domus et ipse qui procedit de domo. gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis. quodam modo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tecto. si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, quia in eis nunc includitur et quodam modo tegitur inimicus antiquus, et de tecto ipsae erunt, quando in apertum odium de operto erupturae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sachanas de custodia sua. ad seducẽ-¬
das i lationes quȩ sunt in quatuor anguł
t̃te. iig. & magog: & trahet eas inbellunꝰ.
qtoꝵ numer᷑ : ut arena maris. Ad hoc gͦ
itiac seducet: ut in hoc bellũ trahat. Ham
&antea modis quib pot̾at ꝑmala multa
& uaria seducebat. Exibit aut̃ dictũ ÷: in
aꝑtã ꝑ sequutionẽ de latebris erũpet odioꝵ
Hȩc ent eni nouissima ꝑsecutio. nouissi¬
mo iniminente iudicio: quã sc̃a ȩccła toto
trarũ orbe patiet᷑. Uniu̾sa scilicet ciuitas
xp̃i. ab uniu̾sa diaboli ciuitatẽ. quantacũq
erit utraq suꝑtram. Gentes quippe iste
quas appellat gog. & magog. ñ sic st̃ accipi¬
ende tanꝗͣ sint aliqui in aliqua parteter¬
rarũ barbari ostituti: siue quos quidam
suspicant᷑ getas & massa getas ꝓp̃t literaᷤᷤ
hoꝵ nomiuũ pͥmas : siue aliquos alios alie¬
nigenas & aromano uire seiunctos. Toto
nãq orbe t̾rarum sigͥtati st̃ isti ẽẽ. cũdictũ

Expanded text:
luetur satanas de custodia sua ad seducendas nationes, quae sunt in quattuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eas in bellum, quorum numerus est ut harena maris. ad hoc ergo tunc seducet, ut in hoc bellum trahat. nam et antea modis quibus poterat per mala multa \' et uaria seducebat. exibit autem dictum est: "in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum". haec enim erit nouissima persecutio nouissimo imminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terrarum orbe patietur, uniuersa scilicet ciuitas Christi ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nñ quidẽ aliã fuisse nri.ilicrẽ. quȩ peccatrie
tunc accessit ad pedes iħii. osculata ẽ. &
lauit lacͥmis. && tersit capillis & unxit un¬
guento ł Cui dñs adhibita similituidine de
duob debitorib ait dimissa eẽ. peccata
multa. qm̃ diler multũ: s eandẽ mariã
bis hoc fecissẽ Semel scilicet qđ lucas nat¬
ratnit: cũ pͥmo accedens ciulla humilitate
& lacͥmis meruit peccatoꝵ remissionẽ. Hã
dũi factũ ẽet narrau̾it: tam̃ ipsã manian c̃õ¬
mnoans cõmemorauit. cii iã de lazaro resus¬
citando cepissec loqͥ anteqͣueniret in bedia¬
nia. Qđ ita ibi narrat. Erat aut̃ quidam
inquit languens lagaiꝰ ab ethania: de cas¬
tello marie & marthȩ sororis eiꝰ: maria auẽ
etat quę unx̃ dñm unguento̾. ⁊ extersit pe¬
des eiꝰ capillis suis: cuiꝰ fr̃ lagarꝰ infirmabat᷑.
Hoc diceus ioħs: accestat᷑ luce: qui hoc indo¬
mo pharisei cuidã symonis factũ ẽẽ narra¬
uit. Iam itaq hoc maria fecerat. Qd autẽ

Expanded text:
em, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Jesu, et osculata est, et lavit lacrymis, et tersit capillis, et unxit unguento; cujus Dominus, adhibita similitudine de duobus debitoribus, ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum; sed eamdem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narravit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrymis meruit peccatorum remissionem. Nam dum factum esset narrauerit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum iam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae sororis eius. Maria autem erat, quae unxit dominum unguento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes adtestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
cam. Si ambo uidemꝰ uerũ eẽ qđ dicimꝰ. &
ambo udemꝰ uerũ eẽ qđ dico. ubi queso id
uidemꝰ: nec ego utiq inte. nec triinme: s
ambo in ipsa quȩ supͣ m̃tes nr̃as ẽ. in cominu¬
tabili ueritate. Cum gͦ de ipsa dñdĩ ur̃i
luce ñ contendauꝰ. cur de ꝓxini cogitatiõe
contendimꝰ.: Quã sic uide ñ possumꝰ. ut ui¬
det᷑ in commutabił ueritas:. Quando si ͥpse
moyses apparuisset nob̾atq dixisset. hoc cogi-¬
taui. nec sic eã uid̾emꝰ s credemꝰ. Nonitaq su¬
pra quã scͥptũ ẽ. unꝰ ꝓ altero inflet adu̾sus
nr̃m sic̃ nosmetipsos. Propt̃ quȩ duo p̃cepta
caritatis sensisse moysen quicquid in illis li¬
bris sensit. nisi credidimꝰ : indacẽ faciemꝰ dnim.
cũ de animo cũserui alit̃ quã ille docuit
opinam. Iam uide quã stultũ sit in tanta
copia uerissimarũ sententiarum que de illis
uerb̾ erui possunt. temere affirmare. quam

Expanded text:
cam: si ambo uidemus uerum esse quod dicis et cam: si ambo uidemus uerum esse quod dicis et ambo uidemus uerum esse quod dico, ubi, quaeso, id uidemus? nec ego utique in te nec tu in me, sed ambo in ipsa quae supra mentes nostras est inconmutabili ueritate. cum ergo ddamus, cur de proximi cogitatione contendimus, quam sic uidere non possumus, ut uidetur inconmutabilis ueritas, quando, si ipse Moyses apparuisset nobis atque dixisset: "hoc cogitaui", nec sic eam uideremus, sed crederemus? non itaque supra quam scriptum est unus pro altero infletur aduersus nostrum sicut nosmetipsos . Propter quae duo praecepta charitatis sensisse Moysen, quidquid in illis Libris sensit, nisi crediderimus; mendacem faciemus Dominum, cum de animo conservi aliter quam ille docuit opinamur. Jam vide quam stultum sit in tanta copia verissimarum sententiarum, quae de illis verbis erui possunt temere affirmare, quam
Abbreviated transcription (Latin):
& meũ ẽ: qm̃ in cõmune omĩum ẽ. ueritas
amatoꝵ. lilud aũt qđ contendunt ñ hoc
sensisse moysen qđ ego dico s qđ ipsi dicunt:
nolo. n amo: Quia isi itaẽ. tam̃ ista ce¬
mericas ũ scientiȩ s audatiȩ ẽ. nec uisus s
typus eã pepit. Idõq dñe trem̃da sunt iudi
cia tua: qm̃ ueritas tua nec mea ẽ nec illiꝰ aut̃
illiꝰ. s om̃ium nr̃m quos at eiꝰ cõmunionem
publice uocas: tribilit̾ ammonens nos. ut
eã nolimꝰ habe pͥuatã. ne pͥuem᷑ ca. Nam qͥs¬
quis id qđ tu om̃ibꝰ ad fruendũ ꝓponis. sibi
a comuni ꝓpellit̾ ad sua: hoc ẽ. a ueritate
uad indaciũ. Qui eñ loquit᷑ mñdaciii: de suo
loquit᷑. Adtende iudex optime. ds̃ ipsa ue¬
ritas. Ad tende qui dicã contradictori huic.
Adtende corã te em̃dico:⁊ corã frĩbꝰ meis. qͥ
legitime utunt᷑ lege usq ad fine caritatis:
attende & uide qͥd ci dicã si placet tͥ. Hanc
enĩ uoluntatẽ huic refero. fr̃nam & pacifi¬

Expanded text:
 quoniam in commune omnium est ueritatis amatorum. illud autem quod contendunt non hoc sensisse Mosen quod ego dico, sed quod ipsi dicunt, nolo, non amo; quia etsi ita est, tamen ista temeritas non scientiae, sed audaciae est, nec uisus, sed typhus eam pcia tua, quoniam veritas tua nec mea est, nec illius aut illius, sed omnium nostrum quos ad ejus communionem publice vocas, terribiliter admonens nos ut eam nolimus habere privatam, ne privemur ea. Nam quisquis id quod tu omnibus ad fruendum proponis sibi communi propellitur ad sua, hoc est a ueritate ad mendacium. qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. Adtende, iudex optime, deus, ipsa ueritas, adtende, quid dicam contradictori huic, adtende; coram te enim dico et coram fratribus meis, qui legitime utuntur lege usque ad. finem caritatis; adtende et uide, quid ei dicam, si placet tibi. hanc enim uocem huic refero fraternam et pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
iam mͥ molestus sit. dicendo mͥñ
hoc sensit moyses qđ tu dicis: s hoc sensit
qđ ego dico. Si enĩ mͥdiceret unde seis hoc
seusisse moy sen. qđ de his u̾bis eiꝰ loqueris.
aequo animo ferre deberẽ: ⁊ responderẽ for¬
tasse que suꝑiꝰ respondi ł aliꝗͣto ub̃us sicẽt
durior. Cũ uͦ dicit. ñ hoc ille sensit qđ cu di¬
cis s qđ ego dico. neq tam̃ negat qđ uterq
nr̃m dicit. utrũq uerũ ẽẽ: O uita pauꝑũ
ds̃ m̃s incuiꝰ sinuñẽ. contradictio. plue
mͥ mitigationes incor. ut patient̃ talesfe¬
rã. Qui ñ mͥ hoc dicunt qr diuini st̃ & incor¬
de fainuli tui uider̃ qđ dicunt: s qr suꝑbi
st̃ nec nouer̃ moysi sententiã s amant su-¬
am. Non qruera ẽ. s qr sua ẽ. Alioquin
& aliã uerã parit amarent: sicut ego amo
qđ dicunt. qͣndo uerũ dicunt. Nonqr ipsoꝵ¬

Expanded text:
am molestus sit dicendo mihi: Non hoc sensit Moyses quod tu dicis; sed hoc sensit quod ego dico. Si enim mihi diceret: Unde scis hoc sensisse Moysen quod de his verbis ejus eloqueris? aequo animo ferre deberem et responderem fortasse quae superius respondi, vel aliquanto uberius, si esset durior. Cum vero dicit: Non hoc ille sensit quod tu dicis, sed quod ego dico; neque tamen negat, quod uterque nostrum dicit, utrumque verum esse: o vita pauperum Deus meus, in cujus sinu non est contradictio, plue mihi mitigationes in cor, ut patienter tales feram qui non mihi hoc dicunt, quia divini sunt, et in corde famuli tui viderunt quod dicunt; sed quia superbi sunt; nec noverunt Moysi sententiam, sed amant suam; non quia vera est, sed quia sua est. Alioquin et aliam veram pariter amarent, sicut ego amo quod dicunt, quando verum dicunt; non quia ipso
Abbreviated transcription (Latin):
dum uiuoꝵ ambulasti sine uitio tun
dieb tuis. ex quo die creatꝰ estu: donec
inuenta st̃ delicta tua in de. Contra
Contra
eos qui dieunt cur creauerit õs hominẽ.
quẽ peccatdre ẽe p̃sciebat. Ex eod lib̾.xi.¬

Expanded text:
dum uiuorum; ambulasti sine uitio tu in dum uiuorum; ambulasti sine uitio tu in diebus tuis, ex quo die creatus es tu, donec inuenta sunt delicta tua in te. .XXIIII. CONTRA EOS QVI DICVNT, CVR CREAVERIT DEVS HOMINEM, QVEM PECCATVBVM ESSE PRAESCIEBAT.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾unt uł aꝑta ⁊ corꝑali seꝑatione om̃s he¬
retici: uł occulta & spĩtali ꝗͣuis in ea cor¬
ꝑalit eẽ uideant᷑. om̃s ꝯu̾si ad uomitum
suñ: cũ pꝰ remissionẽ peccatoꝵ paululũ
ambu lassent in uia iusticie Inquib
facta sunt posteriora. deteriora pͥorib:
& quib expediebat ñ cognoscere uiam
iusticie: quã cognoscentib retiorsum
reflecti atradito sibi scõ mandato.
hanc pessimã g̾n̾ationẽ dnĩs descͥbit:
cũ dicit spm̃ nequã exiie ab homine: de
cũ aliis septẽ redire indomũ. quam
mundatã ia inuenerat. intrare. ut sint
nouissima hoĩs illiꝰ peiora pͥorib Tali e¬
nini gen̾i hominũ. qđ iã factũ ẽ. corpꝰͦ
diaboli. possunt hȩc u̾ba congruere: a
die qua certus es tucũ cherub. id ÷ cũ
sede dĩ quẽ int̃p̃tat᷑ multiplicata sci¬
entia. Et posuite in monte scõ dĩ. hoc
in ȩccłia. Unde ẽ. & exaudiuit me de
monte scõ suo. fuisti in medio lapidum

Expanded text:
unt uel aperta et corporali separatione omnes haeretici uel occulta et spiritali, quamuis in ea corporaliter esse uideantur, omnes conuersi ad uomitum suum cum post remissionem omnium peccatorum paululum ambulassent in uia iustitiae, in quibus facta sunt posteriora deteriora prioribus et quibus expediebat non cognoscere uiam iureflecti a tradito sibi sancto mandato. hanc pessimam generationem dominus describit, cum dicit spiritum nequam exire ab homine et cum aliis septem redire, in domo quam mundatam iam inuenerat intrare, ut sint nouissima hominis illius peiora prioribus. tali enim generi hominum, quod iam factum est corpus diaboli, possunt haec uerba congruere: a die qua creatus es tu cum cherub, id est cum sede dei, quae interpretatur multiplicata scientia; et posui te in monte sancto dei, hoc est in ecclesia — unde est: et exaudiuit me de monte sancto suo — fuisti in medio lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
estis p̃cio magno glorificate & portace tr m̃
in corpore ur̃o. Cum gͦ multa & horrersui
in hoc capitulo priꝰ enumerasset homirum
corpꝰ utiq iã fideliũ tẽplũ eẽ. dix sp̃s scĩ quẽ¬
habemꝰ adõ. ipsaq mbra corporis nr̃i m̃bra
eẽ asserat xp̃i. De quib arguendo & quodã
mͦ int̃ioganto ait. Tollens gͦ m̃bra xp̃i faciã
m̃bra meretricis: Responderitq sibi absit.
Subiungat adhuc & dicat. Nescitis qm̃ qͥ
adheret meretrici unũ corpꝰ ẽ. Erunt enim
inquit duo incarne una. Qui aut̃ adhe

Expanded text:
magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro: cum ergo multa et horrenda in hoc capitulo prius enumerasset hominum corpus utique jam fidelium, templum esse dicit Spirituemus a deo, ipsaque membra corporis nostri membra esse asseuerat Christi, de quibus arguendo et quodam modo interrogando ait: tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? — responderitque sibi: absit, subiungat adhuc et dicat: nescitis, quoniam qui adhaeret meretrici, unum corpus est? erunt enim, inquit, duo in carne
Abbreviated transcription (Latin):
mane oriens. contritꝰ ẽ. int̾ram qui mite
bat ad om̃s gs. tu aut̃ dixisti sensu tuo.
In celum ascendã suꝑ sidacȩli pouã chro-¬
nũ meũ sedebo ii monte excelso. suꝑ mon¬
tes excelsos. qui sunt ad aquilonẽ. ascendã

Expanded text:
mmbat ad omnes gentes? tu autem dixisti sensu tuo: in caelum ascendam, super sidera caeli ponam thronum meum, sedebo in monte excelso super montes excelsos, qui sunt ad aquilonem; ascendam
Abbreviated transcription (Latin):
initio cetidisse: ñ sic accipiendum ẽ. ut ñ ꝓ¬
pͥa uoluntate depͣuatꝰ. s malꝰ ab onod̃o cre¬
atꝰ putet᷑: alio qͥn:. ñ ab initio cecidisse dice¬
ret: neq em̃ cecidit sitalis ẽ. factꝰ: s factꝰ.
stinuo se aluice ueritatis ai̾tit: suꝑbia
tumidꝰ: & ꝓpͥe potestatis delectatione cor¬
ruptꝰ. Unde beatȩ atq anglicȩ uitȩ ditlce¬
dinẽ ñgustauit: quã non utiq acceptã
fastidiuit: is nolendo accipe deseruit
& amisit. ꝓ inde & nec sui casus p̃scius eẽ
potuit: qm̃ sapientia pietatis ẽ. fructꝰ.
Ille aut̃ continuo impiꝰ. consequent &e inte
cetus. ñ ex eo qđ accrꝑẽt cetidit: s ex eo qđ
acciꝑet. si subdi uoluisset dõ. Qđ ꝓfectoq¬
noluit: & ab eo qđ acceptrirꝰ erat cecidit:
& potestatẽ illiꝰ sub quo ẽẽ noluit ñ euasit.
factũq in illo ÷ pondere meritoꝵ: ut nec
iusticie posset lumine delectari nec ab eiꝰ
in eum dicit. quo mͦ cecidit de celo lucifer

Expanded text:
n sic accipiendum est ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se a luce ueritatis auertit superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus, unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit, quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo aocipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo impias, consequenter et mente caecatus non ex eo quod acceperat cecidit, sed ex eo quod acciperet, si subdi uoluisset deo: quod profectonoluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illius, sub quo esse noluit, non euasit, factumque in illo est pondere meritorum, ut nec iustitiae possit lumine delectari nec ab eiusin eum dicitur: quomodo cecidit de caelo lucifer
Abbreviated transcription (Latin):
hi aut̃ qui sanũ hñt cerebrũ. rẽ mani¬
festissimã uident᷑. hoc idẽ intelligi cũ
dixi nicħ int̃. ẽ. qđ intelligeret sidicerẽ
int̾ẽ nichil. At isti si alicui dicant qͥd
fecisti & ule respondeat inchil se fecisse:
ꝯsequens. ẽ. ut ei calũpnient dicentes.
fecisti gͦ aliqd: qr nicħ fecistĩ. Ipsũ enim
nich: aliqͥdẽ. Habent aut̃ & ipsũ dnĩn
in fine sententie ponentẽ hoc u̾bũ: ubi
ait &e in occulto locutꝰ sũ inichil. Ergo le
gant & taceant. Quia gͦ d̃s omĩa que ñ
de se genuit. s ꝑ u̾bũ suũ fecit. ñ de his
rebꝰ que iã erant. s de his quȩ omĩno ũ
erant. hoc ẽ. de nichilo fecit: ita dicit

Expanded text:
hi autem, qui sanum habent cerebrum, rem manihi autem, qui sanum habent cerebrum, rem manifestissimam uident hoc idem intellegi, cum dixi „nihil interest," quod intellegeretur si dicerem "interest nihil." at isti si alicui dicant: quid fecisti? et ille respondeat nihil se fecisse, consequens est ut ei calumnientur dicentes: fecisti ergo aliquid, quia nihil fecisti; ipsum enim nihil aliquid est. habent autem et ipsum dominum in fine sententiae ponentem hoc uerbum, ubi ait: egant et taceant. Quia ergo Deus omnia quae non de se genuit, sed per Verbum suum fecit, non de his rebus quae jam erant, sed de his quae omnino non erant, hoc est de n
Abbreviated transcription (Latin):
infine sententie positũ ẽ. E rgo inqͥunt
factũ ẽ. & idõ qr factũ ẽ. ipsum nichil:
aliquid ẽ. Sensũ enĩ ꝑdid̾unt studio
contradicendi.mec intelligunt nicħ intẽe.
utrũdicat sine illo factũ ẽ. nichil. ansine
illo nichil factũ ẽ. quia & si illo ordinedi¬
ceret᷑ sine illo nichil factũ ÷ possent
nichilominꝰ dicere ipsũ nichil aliqͥd ẽẽ
qr factũẽ. Qđ̾ em̃ reuera ẽ. aliqͥd.Qd in¬
t̃ ÷ utrũ ita dicat᷑ sine illo factaẽ domꝰ.
ansine illodomꝰ ÷ facta. dum intelliga¬
tur aliquid sine illo factt̃ qđ aliquid
domꝰ ẽ: Ita qr dictũ ẽ. sine illo faccũ. ẽ.
nichil. qm̃ nichil utiq ñ. ẽ. aliquid. ꝗͣ¬
do uere & ꝓpͥe dr̃. siue dicat᷑ sine illo
faccũ ẽ nicħi siue sine illo nichil. ẽ
factũ. uł nichil factũ ẽ. nichil intest.
Quis aut̃ uelit loqui cũ hominibꝰ qui hoc
ipsũ qđ dixi nichil intẽst posst̃ dicere-
Ergo intest aliqͥd᷑ qr ipsũ nichił᷑ aliqͥd.

Expanded text:
ositum est. "ergo" inquiunt "factum est et ideo, quia factum est, ipsum nihil aliquid est." sensum enim perdiderunt studio contradicendi nec intellegunt nihil interesse, utrum dicatur: sine illo factum est nihil, an: sine illo nihil factum est, quia, si illo ordine diceretur: sine illo nihil factum est, possint nihilominus dicere ipsum nihil aliquid esse, quia factum est. quod enim reuera est aliquid, quid interest, utrum ita dicatur "sine illo facta est domus" an "sine illo domus est facta," dum intellegatur aliquid sine illo factum, quod aliquid domus est? ita quia dictum est: sine illo factum est nihil, quoniam nihil utique non eoprie dicitur, siue dicatur: sine illo factum est nihil, siue: sine illo nihil est factum, uel: nihil factum est, nihil interest. quis autem uelit loqui cum hominibus, qui hoc ipsum quod dixi: nihil interest, possunt dicere: ergo interest aliquid, quia ipsum nihil aliquid est ?
Abbreviated transcription (Latin):
pħam ds̃ arguit increpando: ⁊ ipse ablu¬
it penitendo. U erũptam̃ ille desid̾abilis
om̃ib gentib ad amauit eccłiã. suꝑ tectũ se
lauantẽ ĩd ÷ mundantẽ se a sordib scli :ido¬
mũ luteã sp̃itali ꝯtẽplatione transcenden¬
tẽ atq calcantẽ: & inchoata cũ illa pͥme
ouentionis notitia pꝰ ab ea penitꝰ seꝑatũ
diabolum occidit. eãq sibi ꝑpetuo conu¬
bio copulauit. Oderimꝰ gͦ peccatũ . s. ꝓphe¬
tias ñ extinguamiꝰ. fmemꝰ illũdaiuid qͦn¬
tum amantꝰ ÷ qui nos a diabolo ꝑmiscđiã
lib̾auit : aniemꝰ & istum dd̾ qui tã graue

Expanded text:
am deus arguit increpando et ipse abluit paenitendo. uerum tamen ille desiderabilis omnibus gentibus adamauit ecclesiam super tectum se lauantem, id est mundantem se a sordibus saeculi et domum luteam spiritali contemplatione transcendentem atque calcantem, et inchoata cum illa primae conuentionis notitia postea ab ea penitus separatum diabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio copulauit. oderimus ergo peccatum, sed prophetias non extinguamus. amemus illum Dauid, quantum amandus est, qui nos a diabolo per misericordiam liberauit; amemus et istum Dauid, qui tam graue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetia sig̾cauerit: quanta possum b̾ui¬
tate ꝑstringam. Nomina quippe ipsa int̃¬
p̃tata satis ostendunt: quid etiã hoc fac¬
tum p̃sigurauerit. Dauid intp̃tat᷑ many
fortis. siue desidabit. Et quid fortius leone
illo de tribu iuda qui uicit mundum:
Et quid desidabilius illo de quoꝓpħa dic̃.
Ueniet desidatꝰ om̃ibꝰ gentib᷑ Betrsabẽ. in¬
t̃p̃tat᷑ puteus satietatis. siue puteus septi¬
mus. Quamlibet aũt harũ nominis hu¬
rus intp̃tationẽ in id qđ dicere intendimꝰ.
assumamꝰ satis ogruit. Nlam & incanticiᷤ

Expanded text:
phetia significauerit quanta possum breuitate perstringam. nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefigurauerit. Dauid interpretatur "manu fortis" sine "desiderabilis": et quid fortius leone illo de tribu Iuda, qui uicit mundum? et quid desiderabilius illo de quo propheta dicit: ueniet desideratus cunctis gentibus? Bersabe interpretatur "puteus satietatis" siue "puteus septimus"; quamlibet autem harum nominis huius interpretationum in id quod dicere intendimus assumamus, satis congruit. nam et in can
Abbreviated transcription (Latin):
comungit᷑. ꝓpt̃ rationẽ pentecostes qͦ
die de cȩlo missus sp̃c sc̃s uenit. De septi¬
manis aut̃ ostare eundẽ festũ diẽ: tobię
quoq scͥptura testat᷑. Ro quadraginta no¬
uem aut qđ ẽ. septies septẽ. unũ ad dit᷑:
qͦđ unitas om̃dat᷑. In hac ratione uiuit
apłica illa sententia: sufferentes inuicẽ
in dilectione: studentes seruare unitatẽ
sp̃s an uinclo pacis. Dono itaq spiritali
hocẽ septenario facta ẽ. ȩccłia puteus sa
cietatis: qr factꝰ÷ in ea fons aquȩ salientis
inuitã aet̾iiam. Quẽ qui habuerit: ñ siti¬
et in aet̃nũ. Urias uͦ qui fuerat maritꝰ
eiꝰ quid aluid quã diabolum nominis
hi uꝰ intp̃tatione sigcat: huiꝰ erant pessimo
diugio delegati om̃s quos gr̃a dĩ lib̾at: ut
eccłia sine macula ⁊ ruga saliratori ꝓpͥo
copulet᷑. Uria nãq: int̾p̃tãt lux iea d̃i:
Cetheus aũt abscisus. Siue qđ uiueritate
ñstetit s aluice sua suꝑna. quãdedeo ha¬

Expanded text:
coniungitur propter et rationem pentecostes, quo die de caelo missus spiritus sanctus uenit. de septimanis enim constare eundem festum diem Tobiae quoque scriptura testatur. ad quadraginta nouem autem, quod est septies septeni, unum additur, quo unitas commendatur. in hac ratione uiuit apostolica illa sententia: sufferentes inuicem, in dilectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. dono itaque spiritali, hoc etietatis: quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam, quam qui habuerit, non sitiet in aeternum . Urias vero qui fuerat maritus eius, quid aliud quam diabolum nominis huius interpretatione significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprio copuletur. Uria namque interpretatur "lux mea dei." Chetteus autem "abscisus," siue quod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo ha
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu tuo: ⁊ miserebor cui misertͦ ero.
⁊ miscđiam p̃stabo cui miscđiam p̃stite¬
ro. cũ paulo ante dixisset ipse antẽce¬
dã te. & requiẽ tͥ dabo. Qđ moyses ne ui¬
det᷑ accepisse antecedãte. tanꝗͣ ñ ei popło
p̃sens in itinere futurꝰ ee̾t: & iõo ait. si
ñ tu ipse simul ueneris nobcũ. ne me edu¬
cas hinc ⁊ cet̾a: d̃s aut̃ neq hõc ei negauit:
dicens. ⁊ hoctͥ u̾bum qđ dixisti faciã. Quo¬
mͦ gͦ cũ dixisset moyses ostende mͥi głam
tuã. rursꝰ canꝗͣ p̃cessurꝰ & ñ cũ eis simul
futurꝰ. uidet᷑ dicere: Ego tͣnsibo ante te.
nͥ qr hocalitid ÷: Ille quippe intelligit᷑
loqͥ. ⁊ dicere transibo ante te: de quodic̃
euanglium. Cum uenisset hora ut transi¬
ret iħs de hoc mundo ad patrẽ. Qui tran¬
sitꝰ: etia pascha intp̃tari ꝑhibet᷑. Hȩc itaq
magna omĩno ꝓphetia ẽ. Ipse eñi ante õs
scõs transiit ad patrẽ de lioc scło. parare
illis mansiones regni celoꝵ: quas dabit

Expanded text:
tu tuo; et miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero; cum paulo ante dixisset: ipse antecedam te et requiem tibi dabo. quod Moses sic uidetur accepisse: antecedam te, tamquam non ei populoque praesens in itinere futurus esset; et ideo ait: si non tu ipse simul ueneris nobis-cum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum, quod dixisti, faciam. quomodo ergo, cum dixisset ei Moyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul futurus uidetur dicere: ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? ille quippe intellegitur loqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magsanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit
Abbreviated transcription (Latin):
en arius numerꝰ pot̃ sigc̃are uniũ-¬
sitatis scientiã. Que si ad interiora
&̾ ad intelligibilia referat᷑. quȩ senario nunie¬
ro significant᷑: sit quasi decies sexies qđ est
sexagnita.Si ad t̾̃rena & corruptibilia. quȩ
occonario numero significari possunt: fuits
decies octies qđ ÷ octoginta. Reginȩ gͦ sunt
amme regnantes inintelligibilib & sp̃ĩta¬
libꝰ: concubine quȩ mercedẽ accipiunt t̃re¬
noꝵ. De quib dictuẽ. acceꝑunt mercedem
suam. A dolescentulȩ quarũ ñ. ẽ. numerus.
qͣrũ ñ .ẽ. det̾minata scientia & diu̾sis dogma¬
tibꝰ ꝑiclitari posst̃: ut numerꝰ qđ dictũ ẽ.
significet ceitã & indubitatã confirmatio¬
nẽ scientie:¬

Expanded text:
enarius numerus potest significare uniuersitatis scientiam. quae si ad interiora et ad intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi decies sexies, quod est LX; si ad terrena et corruptibilia, quae octonario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est LXXX. reginae ergo sunt animae regnantes in intelligibilibus et spiritalibus. concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibus dictum est: acceperunt mercedem suam. adulescentulae, quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia et diuersis dogmatibus periclitari possunt, ut numerus quod dictum est significet certam et indubitatam confirmationem scienti
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. d̃s tẽꝑauit corpꝰ de dicitis¬
theylenon ds̃. Quid aꝑtꝰ his inimicici¬
is: ante anathematizandis. quã refel¬
lendis. Nunquid & hic apłs cũ dice¬
ret ds̃. addidit huiꝰ scli: Ubi etiã si quis
diabolũ intellexerit excecare iñtes infide¬
lũi: ñ negamꝰ malis suasionib Quibꝰ qͥ
osentiunt. tusticie lum̃ amittunt: d̃o re¬
tribuente qđ iustũ ẽ. Hȩc omĩa legimꝰ
in scͥptis scĩs. Nam & illud dictũ ẽ: de se¬
ductione extruisecꝰ ueniente. li meo ne sic̃
serpens ecuã sedux in uersutia sua: ita cor¬
rũpant᷑ m̃tes ur̃e a simplicitate & castita¬
te que ẽ in xp̃o. Cui simile ẽ corrupunt
mores bonos colloquia mala: & illud. qd

Expanded text:
s, Deus temperavit corpus: et dicit iste, Hyle, non Deus. Quid apertius his inimicitiis ante anathemandis, quam refellendis? Numquid et hic Apostolus, cum diceret, Deus, addidit, hujus saeculi ? Ubi etiam si quis diabolum intellexerit excaecare mentes infidelium, non negamus, malis suasionibus: quibus qui consentiunt, justitiae lumen amittunt, Deo retribuente quod iustum est. haec omnia legimus in scripturis sanctis. nam et illud dictum est de seductione extrinsecus ueniente: timeo, ne, sicut serpens Euam seduxit in uersutia sua, ita corrumpantur mentes uestrae a simplicitate et castitate, quae est in Christo. cui simile est: corrumpunt mor
Abbreviated transcription (Latin):
dante. qđ ꝓgenies eiꝰ benedicet᷑ adimplendã
t̾ram: Qđ dant᷑ eis in escã cuncta animalia
sic̃ in illo disco petro dicit᷑. macta &e mandu¬
ca: ne caro cũ sanguine manducẽt᷑.
đ eiecto sanguine iubent᷑ manducare.
ne uita pristina quasi suffocata inconscien¬
tia teneat᷑. s habeat tanꝗͣ effusionẽ ꝑ confessio¬
nẽ. Qđ testam̃tũ posuit ds̃ inter se & ho-¬
mines. atq omnẽ anunã uiuã ne ꝑdat eã di¬
luiio. artũ qui apparet inmibib qui numꝗͣ
nisi de sole resplendet: Illi eñi ñ ꝑeunt dilu¬
uio. seꝑati ab ȩcctia: qui in ꝓpħis & om̃ib di¬
uinis scͥpt᷑is tanꝗͣ in dĩ nubib agnoscunt xp̃i
głam n quer̃ suam. Uerũ ne adoratores huius
solis ampliꝰ umescant: sciant ita significari
ꝑlapidẽ: cuiꝰdã similitudinis causa. ñ ꝓprie¬
tatis substantia. Iã u̾illud qđ de uinea quã
plantauit in ebriatꝰ noe nudatꝰ ẽ in domo
sua. cuiñ appareat xp̃c passus in gente fua:

Expanded text:
dante, quod progenies eius benedicitur ad implendam terram, quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro dicitur: macta et manduca ? NE CARO CVM SANGVINE MANDVCETVB. Quod eiecto sanguine iubentur manducare: ne uita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed habeat tamquam effusionem per confessionem. quod testamentum posuit deus inter se et hominem atque omnem animam uiuam, ne perdat eam diluuio, arcum, qui apparet in nubibus, qui numquam nisi de sole resplendet: illi enim non pereunt diluuio separati ab ecclesia, qui in prophetis et omnibus diuinis scripturis tamquam in dei nubibus agnoscunt Chrin quaerunt suam. uerum ne adoratores huius solis amplius tumescant, sciant ita significari lapidem cuiusdam similitudinis causa, non proprietatis substantia. Iam uero illud quod de uinea, quam plantauit inebriatus Noe, nudatus est in domo sua, cui non appareat Christus passus in gente sua?
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑienti suauit̃. Iam uidete hoc etĩa fr̃s: pha¬
raoni magos eudentissune confit̾i. Defici¬
decẽ cordis psalt̾ii. cxxii.

Expanded text:
aperienti suaviter. Jam videte hoc etiam, fratres, Pharaonis magos evidentissime confiteri; deficiDecem chordis psalterii.
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. ẽẽ ꝓmsit: Et sic credant. sic id credi¬
dit munoꝰ. quẽ crediturũ eẽ pdix quẽ cre¬
diturũ ẽe laudanit. que crediturũ ee ꝓ
misit̾: que credidisse iã ostendit. Hoc aũ
malũ ẽẽ. unde monst᷑ut: Non erit illic:
lilla corruptio. qd÷ corꝑis malii. De ordi¬
ne elem̃toꝵ ia disputauimꝰ: uł de alus
hominũ ꝯiecturis satis diximꝰ: qͥnta sit¬
futura in corꝑe incorruptibili facilitas
motꝰ de p̃senti bone ualitudinis tẽꝑamto:
Que uaq uullo mͦ illi ꝯꝑanda ẽ. immorta¬
litati: in libro t̃uodecimo satis ut opinor
ostendimꝰ. Legant suꝑiora oꝑis huiꝰ. qui
uł non legerunt᷑: uł nolunt recolere qđ
platonis sententia destruat᷑. Ex eođ lib. xxii.

Expanded text:
turum esse promisit, et sic credant sicut id crediturum esse promisit, et sic credant sicut id credidit mundus, quem crediturum esse praedixit, quem crediturum esse laudauit, quem crediturum esse promisit, quem credidisse iam ostendit. Hoc autem malum esse unde demonstrant ? Non erit illic ulla corruptio, quod est corporis malum. De ordine elementorum iam disputauimus; de aliis hominum coniecturis satis diximus; qfutura in corpore incorruptibili facilitas motus, de praesentis bonae valetudinis temperamento, quae utique nullo modo illi comparanda est immortalitati, in libro tertio decimo satis, ut opinor, ostendimus. Legant superiora operis hujus, qui vel non legerunt, vel volunt recolere quoPlatonis sententia destruatur; ex eodem libro XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potius ita sic̃ crediturꝰ tanto ante pͥdictꝰ
÷ mundꝰ : n sic̃ paucissimi garriunt. qui
hoc cũ mundo qđ crediturus p̃dictꝰ ẽ. cre¬
dere noluer᷑. Si enĩ ꝓptẽa dicunt aliomͦ
ee. credenda. nͥ dixerint uana ẽẽ. conscͥpta.
iniuriã faciunt illi dõ. cuutam magnũ
ꝑhibent testimoniũ. Tantã ꝓrsus ei uel
etiã grauiorẽ faciunt inuria: si a laͣter
dicunt ee. intelligenda. ñ sic ea mundͦ
credidit. que crediturũ ẽe. laudauit. Ipse
ꝓmisit: ipse cõpleuit. Utrũem̃ ñ potest
facere ut resurgat caro. & uuiat̃ in aet̾nũ:
An ꝓpt̾ea credendũ ir: id eũ ẽẽ. facturũ.
qr malum ÷ atq indigirũ dõ: S de om̃i¬
potentia eiꝰ qua tot & tanta facit incredi¬
bilia᷑ iam multa diximꝰ. Si uolunt inue¬
nire qđ omĩps n potest: habent ꝓrsus
dendo qđ ĩ. pot̃. Non utiq credentes qđ
m̃tiri possit: credant ẽẽ. facturũ qđ se fac¬

Expanded text:
non potius ita, sicut crediturus tanto ante praedictus non potius ita, sicut crediturus tanto ante praedictus est mundus, non sicut paucissimi garriunt, qui hoc cum mundo, quod crediturus praedictus est, credere noluerunt? Si enim propterea dicunt alio modo esse credenda, ne, si dixerint uana esse conscripta, iniuriam faciant illi Deo, cui tam magnum perhibent testimonium: tantam prorsus ei uel etiam grauiorem faciunt iniuriam, si aliter dicunt esse intellegenda, non sicut mundus ea credidit, quem crediturum ipse laudauit, ipse promisit, ipse conpleuit. Utrum enim non potest facere ut resurgat caro et uiuat in aeternum, an propterea credendum non est id eum esse facturum, quia malum est adque indignum Deo? Sed de omnipotentia eius, qua tot et tanta facit incredibilia, iam multa diximus. Si uolunt inuenire quod omnipotens non potest, habent prorsus;dendo quod non potest. Non itaque credentes quod mentiri possit credant esse facturum quod se fac
Abbreviated transcription (Latin):
e rum de aninui bonis quibꝰ pꝰ hanc
uita beatissimus ꝑfrue̾t: ñ a nob̾
dissentiunt philosophi nobiles. De car-¬
ns resurrectione contendunt. hanc qͥntu
possunt negant: s credentes multi negan¬
tes paucissimos reliquer: & ad xp̃m qͥ hoc
ne monstrauit. fideli corde conu̾si sunt
docti & indocti. sapientes mundi & insipi¬
entes. Hoc eñ credidit mundus. qđ p̃dix
ds̃: qui etia hoc pdixit. qđ hanc rem nrun¬
dus fuerat crediturꝰ neq enĩ petri male¬
ficiis ea cũ laude credendũ tanto ante
p̃uuntiare cõpulsusẽ. Ille e. eñ ds̃ quẽ
sic ĩa dixi aliquotiens. nec cõmonere me
piget. confitente porfirio atq id oraculis
deoꝵ suoꝵ ꝓbare cupiente. ipsa numina ꝑ¬
horrescunt: quẽ sic laudauit ut eum d eu
patrẽ & regem uocaret ab sit enim ut sic
intelligenda sint quȩ p̾dixit: quo mͦ uo¬
lurt hi qui hoc cũ mundo non credider̃.
qđ mundũ crediturũ ẽẽ. p̃dixit. Cur cm̃

Expanded text:
erum de animi bonis, quibus post hanc uitam beatissimus perfruetur, non a nobis dissentiunt philosophi nobiles: de carnis resurrectione contendunt, hanc quantum possunt negant. Sed credentes multi negantes paucissimos reliquerunt et ad Christum,ne monstrauit, fideli corde conuersi sunt, docti et indocti, sapientes mundi et insipientes. Hoc enim credidit mundus. quod praedixit Deus, qui etiam hoc praedixit, quod hanc rem mundus fuerat crediturus; neque enim Petri maleficiis eam cum laude credentium tanto ante praenuntiare conpulsus est. Ille est enim Deus, quem sicut iam dixi aliquotiens, nec commonere me piget confitente Porphyrio adque id oraculis deorum suorum probare cupiente ipsa numina perhorrescunt; quem sic laudauit, ut eum et Deum patrem et regem uocaret. Absit enim, ut sic intellegenda sint quae praedixit. quo modo uolunt hi, qui hoc cum mundo non crediderunt. quod mundum crediturum esse praedixit. Quur enim
Abbreviated transcription (Latin):
chris remansit. in spĩtał corpis nouitatẽ
ex animał corpis uetustate mutatũ resur-¬
get incortuptione atq immortalitate uesti¬
tum: S & siuł casu aliquo grauiait ini¬
micoꝵ immanitate totũ penitꝰ conteratur
in puluerẽ. atq in auras uł in aquas disꝑ¬
sum. quantũ ficri pot̾ nunꝗͣ eẽ sinãt᷑: om̃i¬
no nullomͦ subtrahi poterit omĩpotentiȩ
creatoris: sed capillus in eo capitis ñ ꝑibit.
Crit gͦ spui subdita caro sp̃itabꝰ s tam̃ caro
ñ sp̃s: sic̃ carni subditꝰ fuit sp̃s ipse carnał.¬

Expanded text:
chris remansit in spiritalis corporis nouitatem chris remansit in spiritalis corporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione adque inmortalitate uestitum. Sed etsi uel casu aliquo graui uel inimicorum inmanitate totum penitus conteratur in puluerem adque in auras uel in aquas dispersum, quantum fieri potest. nusquam esse sinatur omnino: nullo modo subtrahi poterit omnipotentiae Creatoris, sed capillus in eo capitis non peribit. Erit ergo spiritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit spiritus ipse carna