comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retroire. & ad altiora ascend̃e.
Ꝙ illud̃ quidem primum cho¬
ĩbere uidelicet excessum .&. si
magnum non tam̃ mirum: s ad
montana cursum reflectere
mirabile spec̾taculum est: o¬
spectabile miraculum. Omĩ¬
no ce absq dubio. aliud est
amorem sui temꝑare. ce ali¬
ud est suspend̾e atq deflect̾e:
aliud est mod̾atus amor sui.
& aliud magnus contemptꝰ
sui. Puto non sine causa ñ nͥ
in iordane celebratum est. ta¬
le miraculum: quod int̾preta¬
tur descensio eoꝵ. S que est
ista descensio. nisi cordis humi¬
liatioͦ Cel quoꝵ eoꝵͥ nisi ip̃oꝵ
descendentium. ce sponte se hu¬
miliantium: Quoꝵ enim descen¬
sio uoluntaria non est: in ip̃is
quidem est. s eoꝵ quodam mo¬
do non est: quia ip̃is non ꝓdest
Oportet gͦ ut spontanea sit: ut¬
& eis ꝓsit: ce eoꝵ ueracit̾ diei
possit. Numquid sponte descen¬
disse. uel in hoc quiequam ꝓfecis¬
se credunt᷑ de quib legitur: deie¬

Expanded text:
retro ire et ad altiora ascendere. retro ire et ad altiora ascendere. Et illud quidem primum, cohibere videlicet excessum etsi magnum, non tamen mirum; sed ad montana cursum reflectere, mirabile spectaculum et spectabile miraculum. Omnino et absque dubio aliud est amorem sui temperare, et aliud est suspendere atque deflectere. Aliud est moderatus amor sui, et aliud magnus contemptus sui. Puto non sine causa nonnisi in Jordane celebratum est tale miraculum, quod interpretatur descensio eorum. Sed quae est ista descensio nisi cordis humiliatio? Vel quorum eorum, nisi ipsorum descendentium et sponte humiliantium? Quorum enim descensio voluntaria non est, in ipsis quidem est, sed eorum quodammodo non est; quia ipsis non prodest. Oportet ergo ut spontanea sit, ut eis prosit, et eorum veraciter dici possit. Nunquid sponte descendisse, vel in hoc quidquam profecisse ereduntur de quibus legitur: Deje
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiȩ estus. sibi ip̃i iulesce̾.
& quamius inuita. infirmita¬
tem suam recognosc̾e. ce a sua
de se estimatione non modicͥũ
detumesc̾e. Quis queso tam
immane desiꝑiat. qui sͥ inteR
scelera &e flagi cia. quandoq
non dispiceat S illud magnũ
erit si in temꝑe messis. & int̾
uirtutum successus. possit iqr¬
danis undas intͣ aluei sui ri¬
pas include̾: & amoris ꝑriuati
impetum. intͣ modestiȩ me¬
tas choibere. Magnum erit
si non erumꝑat ad illicita.
uel siñ effluat ad mutilia
Magnum erit si nec seip̃m dili¬
git: nisi quantum conuenit uł
expedit. Iordanis autem in qͥt
scriptura: ripas aluei sui tempore
messis impleuerat. Impleuerat
inquit: non excesserat. Noxium
gͦ ut puto non erit. ripas im
ad sui contemptum est pari¬
latim promouendus.
rimum gͦ est ciuq amorẽ
sui ad certam mensuram
restring̾e̾: ut postmodum me¬
danem uidelicet pͥmo cursũ
fig̾e̾. deinde intumesc̾e: tandẽ

Expanded text:
cupiscentiae aestus sibi ipsi vilescere, cupiscentiae aestus sibi ipsi vilescere, et, quamvis invita, infirmitatem suam recognoscere, et a sua de se aestimatione non modicum detumescere. Quis, quaeso, tam immane desipiat, qui sibi ipsi inter scelera et flagitia quandoque non displiceat? Sed illud magnum erit, si in tempore messis, et inter virtutum successus possit Jordanis undas intra alvei sui ripas includere, et amoris privati impetum intra modestiae metas cohibere. Magnum erit si non erumpat ad illicita, vel effluat ad inutilia. Magnum erit si nec seipsum diligit nisi quantum convenit, vel expedit. Jordanis autem, inquit Scriptura, ripas alvei sui tempore messis impleverat . Impleverat inquit, non excesserat. Noxium ergo, ut puto, non erit ripas impad sui contemptum est promovendus. Primum ergo est cuique amorem sui ad certam mensuram restringere, ut postmodum medanem videlicet primo quidem cursum figere, deinde intumescere, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit in t̾ram bonam ꝓduce
de se fuctum. aliud tͥcesimũ
aliud sexagesimum. atq aliud
centesimum solet nimirum
eo temꝑe iordanis unda altiꝰ
intumesc̾e: & ut est humani
animi magna de se estimare
magnum se aliquẽ cred̾e̾. cum
uidit se multum fructum face̾.
&e ad maturitatis messem pue¬
nire: tunc nec mirum quo ma¬
iora de se ip̃o estimat. eo maio¬
ri dilectione dignum se ẽẽ ui¬
picat: magnum q ẽ ualoe siñ
usq ad suꝑfluitatis nimia
effluat: ce iustȩ eqͥtatis metas
utilitatis q ripas ñ excedati
Quantum gͦ putas. quanxtũ
miracłm existimas. t ip̃i uii¬
lesc̾e. tͥip̃i magis magisq dis¬
plice̾. eo p̃cipue temꝑe cũ iu¬
ꝑis ueracit magnus ẽẽ. mag¬
nus q omnib apparere: Soͥ¬
lent sane. s neqi hoc mirum ẽ
tempore glatialis frigoris. seu
etiam estiui feruoris. siccitate
iordanis aque minui. atq: de¬
cresc̾e: & quamlibet elata nes
int̾ maliciȩ frigꝰ & nuniȩ con¬

Expanded text:
cecidit in terram bonam producere cecidit in terram bonam producere de se fructum, aliud tricesimum, aliud sexagesimum, aliud centesimum, solet nimirum eo tempore Jordanis unda altius intumescere, et ut est humani animi, magna de se aestimare, magnum se aliquem credere, cum viderit se multum fructum facere, et ad maturitatis messem pervenire. Tunc, non mirum, quo majora de seipso aestimat, eo majori dilectione dignum se esse judicat, magnumque est valde si non usque ad superfluitatis in ima effluat, et justae aequitatis metas utilitatisque ripas non excedat. Quantum ergo putas, quam magnum miraculum existimas tibi ipsi vilescere, tibi plicere, eo praecipue tempore, cum incipis veraciter magnus esse, magnusque omnibus apparere? Solent sane, sed neque hoc mirum est, tempore glacialis frigoris, seu etiam aestivi fervoris siccitate Jordanis aquae minui atque decrescere: et quamlibet elata mens, inter malitiae frigus et nimios con
Abbreviated transcription (Latin):
felix anima que sola es ꝓ qͥ
dignatur dñs tam grande
miraculum fac̾e. cui liceat tale
spectaculum iuidere: aquas quȩ
inferioressunt. ce quelibet de¬
siderioꝵ fluenta. que ad ima
tendunt. decurr̾ẽ atq deficere:
aquas que desuꝑueniunt. desi¬
deria que de sursum sunt. iu
na mole consistere: ita ut uera¬
cit̾ possit psallẽ. Unam petii
a dño hane reqͥram: ut inhabitẽ
in domo dñi omnib dieb dieb
uite meȩ. O infelix anima que tar¬
das que non festinas: que mul¬
tum non anhelas curre.& uide¬
re: mirari &. obstupesce. fluenta
iordanis pͥmo cursum fig̾e̾.&e. in
uno loco stare.&r. in uno et̾nita¬
tis desid̾io. immobilit̾ inh̾ere.
postea in inferiorib penitus
defice. & in suꝑiorib paulatim
cresc̾e̾. Quid putas obsecro mi¬
racłi. quid eẽ ꝓdigii. iordanẽ
ret᷑ agi. &. tantum fluminis
impetum in fuꝑiora. reu̾ti. pre¬
sertim si temꝑe messis fiat. quo
solet implere ripas aluei suiꝰ
sum enim ceꝑit sem̃ illud qd̃

Expanded text:
felix anima quae digna es pro qua dignatur Dominus tam grande miraculum facere; cui liceat tale spectaculum videre, aquas quae inferiores sunt, et quaelibet desideriorum fluenta quae ad ima tendunt decurrere, atque deficere aquas quae desuper veniunt, desideria quae desursum sunt in una mole consistere, ita ut veraciter possit psallere: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . O infelix anima quae tardas, quae non festinas, quae multum non anhelas currere et videre mirari, et obstupescere fluenta Jordanis primo cursum figere, in uno loco stare; et in uno aeternitatis desiderio immobiliter inhaerere, postea in inferioribus penitus deficere, et in superioribus paulatim crescere. Quid putas, obsecro, miraculi, quid esse prodigii Jordanem retroagi, et tantum fluminis impetum in superiora reverti, praesertim si tempore messis fiat, quo solet implere ripas alvei sui? Cum enim coeperit semen illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
dus. totus deniq milicie
celestis exercitꝰ in unum
concurrant: in unum con¬
uirent. unus ex libero ar¬
Sed sicut hac arbitru liber¬
tate. in homine nichil est ex¬
cellentus. sic & prudenti
consilio. consultaꝙ prudentia
nil salubruis. Sẽatus homo
qui inuenit sapientiam: &e qͥ
affluit prudentia. Melior ẽ

Expanded text:
dus, totus denique militiae coelestis exercitus in unum concurrat, in hoc unum conjuret, unus ex libero arSed, sicut hac arbitrii libertate in homine nihil est excellentius, sic et prudenti consilio consultaque prudentia nihil salubrius. Beatus enim homo qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. Melior
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habens cor. Recte gͦ ip̃is
dicit᷑. Gens absq consilio. est¬
ce sine prudentia: utinam
ta gͦ cautela cor custodiendũ
est. in quo ille thesaurus iuenst
qͦ nil ditius. nil tutuis posside¬
t. Menim intrau̾it sapientia
coꝵ tuum. secdm sapientis te¬
stimoniũ. & scientia anime
tue placuerit. consilium cu¬
stodiet te: & prudentia ser¬
utilius prudenti con
pedis similitudinem infimum
locum teneat. c ꝑ delectationẽ
queso infirmiꝰ quid abiectius qd̵
nec illis quidem plene resistimꝰ.
in quib erubescimus: Quan¬
ta queso utilitas quanta ue in¬
firmitas mñte quidem consenti¬
re legi dĩ. quia bona est: coti¬
die tam̃ uidere aliã legẽ. in m̃bs
meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ
ce captuiantem me in legem pec¬

Expanded text:
non habens cor . Recte ergo ipsis non habens cor . Recte ergo ipsis dicitur: gens absque consilio et sine prudentia, utinam ta ergo cautela cor custodiendum est in quo ille thesaurus invenitur, quo nihil ditius, nihil tutius possidetur! Si enim intraverit sapientia cor tuum secundum sapientis testimonium, et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te, prudentia serutilius prudenti conspedis similitudinem infimum locum teneat, et per delectationem quaeso, infirmius, quid abjectius, quod nec illis quidem plene resistimus in quibus erubescimus? Quanta, quaeso, vilitas, quantave infirmitas, mente quidem consentire legi Dei quia bona est: quotidie tamen videre aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim thesaurus abscon¬
ditus in agro. quia scđm qd
dictum est. sapientia trahit᷑
de occulto. ⁊ quod est hoc
occultum. uel quem dicimus
hunc ẽẽ agrum. qui occul¬
tat hunc thesaurum᷑ Sapi¬
entia enim ubi inuenitur.
c quis est locus intelligen¬
tie Queramus cum beato iob
locum sapientie & intelligen¬
tiȩ: & inueniemis eũ cũ salo¬
mone. Ego sapientia habito
inquit in consilio: & eruditis
int̾sum cogitationib. Que¬
ramꝰ gͦ eã q̃ habitet ĩ consilio
apd̃ cor̃ nr̃m: quod iam diximꝰ
ẽẽ consilium. Omni gͦ custo¬
dia custodi cor tuum quisqͥs
concupiscis hunc tam deside¬
rabilem thesaurum: ne si no¬
lueris custõdire. cogaris cũ
ꝓph̃a plang̾e ce dicere. corme¬
um deliquit me: dolens &
deslens. quod interun non
habeas ubi debeas thesaurũ
hunc quere: uel ubiualeas
iuenire. Illos ut arbitror cor
siuũ reliquerat: & eis omne
consilium exciłat.: quib dñs
per merepationem dicebat.
Etfraim columba. seducta:

Expanded text:
Est enim thesaurus absconditus in agro, quia, secundum quod dictum est, Sapientia trahitur de occulto . Sed quod est hoc occultum, vel quem dicimus hunc esse agrum qui occultat hunc thesaurum? Sapientia enim ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Quaeramus cum beato Job locum sapientiae et intelligentiae, et inveniemus eum cum Salomone: Ego sapientia, inquit, habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus . Quaeramus ergo eam quae habitat consilio apud cor nostrum, quod jam diximus esse consilium. Omni ergo custodia custodi cor tuum, quisquis concupisces hunc tam desiderabilem thesaurum, ne si nolueris custodire, cogaris cum Propheta plangere et dicere: Cor meum dereliquit me , dolens et deflens, quod interim non habeas ubi debeas thesaurum hunc quaerere, vel ubi valeas invenire. Illos, ut arbitror, cor suum reliquerat, et omne eis consilium exciderat, quibus Dominus per increpationem dicebat: Ephraim columba seducta
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inferius nichil m¬
firmius carnali desiderio:
Quid queso in homine su¬
blimuis. quid dignius mue¬
niri potest. quam illud in
quo ad imaginem dĩ creat᷑
est. Habet sane libertas
arbritrii imnaginem non
solum et̾nitatis. s & diuine
maiestatis. Quantum puta¬
p̃ssius gerit. quod nulla um¬
quam culpa. nulla demuni
miseria. ñ dicam destriu
s nec minui pot̾it: Uultis
&e maiestatis similitudinem

Expanded text:
nihil inferius, nihil inihil inferius, nihil infirmius carnali desiderio. Quid, quaeso, in homine sublimius, quid dignius inveniri potest, quam illud in quo ad imaginem Dei creatus est? Habet sane libertas arbitrii imaginem non solum aeternitatis, sed et divinae majestatis. Quantum putapressius gerit, quod nulla unquam culpa, nulla demum miseria non dicam destrui, sed nec minui poterit? Vultis et majestatis similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
liberum arbitriũ. cor consil¬
um: pes carnale desid̾ium. Capu
toti corꝑi suꝑeminet. & libe¬
rum arbitrium omĩ actioni
p̃sidet. Cor mediũ &r intimũ
locum tenet. & salubre consili¬
um. ux de occulto erui. & in
secreto inueniri ualet. Pes in
imo iacet᷑. & carnale desid̾ium.
ꝑ appetitum infimis inheret.
Liberum arbitum p̃sidet om̃i
actioni. immo &e appetui. quia
sub te tam̃ erit appetitus euis
& tu dñab̾is illuis. Quid est
erit subt̾ te. nͥ sub arbito tuo.
eo quod quiuis appetitus. in
actum ñ ꝓdeat. sine nutu spo¬
taned. & consensu uoluntario:
Consilium queritur in secre¬
to. & eruitur ab intimo: eo qd
sapientia tͣhitur de occulto.
In iio iacet carnis concupiscen¬
ret paiumento anima nr̃a:
quamdui conglut matus fue¬
rit in t̾ra uent̾ nr̃ De dig¬
nitate liberi arbitrii. iii.¬
Nt omnia creationis bona
uichil in homine sublimui.
nichil dignuis libero arbito:
nichil utilius inquã. nichil
occultius salubri consilio.

Expanded text:
r consilium, pes carnale desiderium. Caput toti corpori supereminet, et liberum arbitrium omni actioni praesidet. Cor medium et intimum locum tenet, et salubre consilium vix de occulto erui, et in secreto inveniri valet. Pes in imo jacet, et carnale desiderium per appetitum infimis inhaeret. Liberum arbitrium praesidet omni actioni, imo est appetitui, quia subter te tamen erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Quid est, erit subter te, nisi sub arbitrio tuo, eo quod quivis appetitus in actum non prodeat sine nutu spontaneo et consensu voluntario? Consilium quaeritur in secreto, et eruitur ab intimo, eo quod sapientia trahitur de occulto. In imo jacet carnis concupiscenrit pavimento anima mea, quandiu conglutinatus est in tnitate liberi arbitrii. Inter omnia creationis bona, nihil in homine sublimius, nihil dignius libero arbitrio, nihil utilius, nihil occultius salubri consilio,
Abbreviated transcription (Latin):
de si ab homine dedignaris.
disce saltem ab eo qui docet
Hominẽ scientiam: disce in¬
quã e dole. & defle tantam
molestiam. talemq miseriam.
Attende & cognosce magnitu¬
dinem morbi: ut anxius ꝯcu¬
ꝑiscas. attentius requiras.
ardentius diligas medici re

Expanded text:
etsi ab homine dedignaris, etsi ab homine dedignaris, disce saltem ab eo qui docet hominem scientiam; disce, inquam, et dole, et defle tantam molestiam, talemque miseriam. Attende et cognosce magnitudinem morbi, ut anxius concupiscas, attentius requiras, ardentius diligas remedia
Abbreviated transcription (Latin):
uerticem. non est in
sa intas. Tulnus ce luior
aga tumens non est circum¬
ia nec eurata medicamine.
neq fota oleo. Nouit dñs
figmentum suum nec latere
ꝓotest summum medicum
multiplicitas seu magnitu¬
do morboꝵ. Ecce describit ꝑͥ
modum ce magnitudinem
morbi. ut scias quid debeas
plange. qui procurare. uñ
ip̃i supplicare. Omne inquit
caput languidum ce omne
cor merens: a planta pedis
usq adu̾ticem. non est in eo
sanitas. Ecce mala innata.
illata. Eece qualia ecce quã¬
ta mala. Alia inuascuntur
alia infligiat᷑. Alia sunt qͥ
patimur intrinsecꝰ. alia que
offendimus ex tͥnsecus. Illa
gen̾ant᷑ enscrruptione ꝓpͥa
sta inferunt᷑ sepe ex insecta¬
tione aliena. Langor eo meror
ueniunt. Ad cumul um
aritem maloꝵ sequit᷑ con¬
temptis remedioꝵ. inqͦ
uere est desperatio e gͦtoꝵ
lon est inquit cͥcum ligata
nec curata medicamiue: neꝙ
fota oleo. Eexx quantis malis
p̃minur: ecce qualib icõmode
condiȩ urgemur. Disce homo

Expanded text:
icem non est in eo sanitas. Vulnus et livor, et plaga tumens, non est circumligata nec curata medicamine, neque fota oleo . Novit Dominus figmentum suum, nec latere potest summum medicum multiplicitas, seu magnitudo morborum. Ecce describit tibi modum, et magnitudinem morbi, ut scias quid debeas plangere, quid procurare, unde ipsi supplicare. Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Ecce mala innata, illata; ecce qualia, ecce quanta. Alia innascuntur, alia infliguntur. Alia sunt quae patimur intrinsecus, alia sunt quae offendimus extrinsecus. Illa generantur ex corruptione propria, ista inferuntur saepe ex insectatione aliena. Languor, moeror,veniunt. Ad cumulum autem malorum sequitur contemptus remediorum, in quo vere est desperatio aegrotorum. Non est, inquit, circumligata, nec curata medicamine, neque fota oleo. Ecce quantis malis premimur, ecce qualibus incommodis quotidie urgemur. Disce, homo,
Abbreviated transcription (Latin):
discas quid de interiorib
timere debeaᷤ. Qͥs enĩ ñ uideat
hocad litteram. omnino stare
ñ posse: Numquid aliquan¬
do uisum uel auditũ est. om¬
niuni hominũ capita langue¬
re. uel omniũ hominũ corda
mere. Omne uquit caput
hic membra hominis ext̾io¬
ris designantur ex nomine.
ut cũ caput. cor. pedem audi¬
mus nominare. ad ea que opor¬
tet de int̾iorib nosse. compel¬
lam᷑ ex his ad int̾iora aliquã
similitudinem tͣhere.

Expanded text:
discas quid de interioribus timere debeas. Quis enim non videat hoc ad litteram omnino stare non posse? Nunquid aliquando visum, vel auditum est omnium capita languere, vel omnium hominum corda moerere? Omne, inquit, caput hic membra hominis exterioris designantur ex nomine, ut cum caput, cor, pedem audimus nominare, ad ea quae oportet de interioribus nosse compellamur ex his ad interiora aliquam similitudinem contrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
petit accipit. & qui querit
uruenit & pulsanti aꝑiet᷑.
Noli itaq parcꝰ eẽ in expenden¬
do: nec auarꝰ in crogando.
Quantomagis erogas. tanto
ampliꝰ habundas. Gratis
inquit accepistis: gratis da¬
te. Nescit sane gr̃e effrisio.
oleiq hirrrismodi emanatio
iuuidue manib cessare:
nisi cum riasa nacua defũ¬
eruit. que possit implert.
Si in tribulationib deficis.
imio ue labore fatigaris::
habes głe unctionẽ tide fati¬
gatioiis tue dolorẽ leuire
possis: cum ab illo p̃cioso un¬
guentario accipis quod audis.
Non sunt condigne passioues
huiꝰ temꝑis: ad futurã głam
que reuelabit᷑ in nobis. Id
nũ quod inp̃senti ẽ mom̃ta

Expanded text:
petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur . Noli itaque parcus esse in expendendo, nec avarus in erogando. Quanto magis erogas, tanto amplius abundas: Gratis, inquit, accepistis, gratis date . Nescit sane gratiae effusio, oleique hujusmodi emanatio in viduae manibus cessare, nisi cum vasa vacua defuerint, quae possit implere. Si in tribulationibus deficis, nimiove labore fatigaris, habes gloriae unctionem, unde fatigationis tuae dolorem lenire possis, cum ab illo pretioso unguentario accipis quod audis: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis : id enim quod in poenite
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Qais nesciat recta consi¬
lia incultura uinee. tam rec¬
ta dosideria quam recta oꝑa
p̃cedere: Quod enum sine con¬
silio concupiscit᷑. uel agitur:
non ad urnee cultũ. sed ad
uinee detrim̃tum cooꝑatur.
Prior itaq in uinea ẽ labor cog¬
uitionum: quani affectionũ.
Q.uamdiu autẽ in hac uita
sumus. quamdiu in uiuea
laboramꝰ: plus utiq ẽ quod de
ꝑfectionis plenitudine attin¬
gere possumꝰ cognitione. quã
quod utirim possumꝰ plene
affectioni in pͥmere uel opere
explere. Quis enĩ totum hie
possit: quod se debere uel dece¬
re cognoscit  S cum retribu¬
tionis tempꝰ instit̾it cũ dñi
oꝑariis mercedis gr̃a ꝑfectioĩs
denariꝰ redditꝰ fu̾it nichil maiꝰ
erit in consilio. quam in desi¬
derio. nichil minus in affecti¬
one. quam incognitione. Pro¬
culdubio post acceptã retri¬
butionẽ quicquid unusquisq
se debere uel decere cognou̾it:
totum & pot̾it. totum imple¬

Expanded text:
mis. Quis nesciat recta consimis. Quis nesciat recta consilia in cultura vineae, tam recta desideria quam recta opera praecedere? Quod enim sine consilio concupiscitur, vel agitur, non ad vineae cultum, sed ad vineae detrimentum cooperatur. Prior itaque est in vinea labor cogitationum quam affectionum. Quandiu autem in hac vita sumus, quandiu in vinea laboramus, plus utique est, quod de perfectionis plenitudine attingere possumus cogitatione, quam quod interim possumus plenae affectioni imprimere, vel opere explere. Quis enim totum hoc possit quod se debere, vel decere cognoscit? Sed cum retributionis tempus institerit, cum Domini operariis mercedis, gratia perfectionis denarius redditus fuerit, nihil majus erit in consilio quam in desiderio, nihil minus in affectione quam in cogitatione. Procul dubio post acceptam retributionem quidquid unusquisque se debere vel decere cognoverit, totum et poterit, totum imple
Abbreviated transcription (Latin):
bio ut uicium appetituum
uel sensuum destruat᷑ quam
uoluntas bona ad uerã pacẽ.
componat᷑. Et quamdiu uo¬
luntas inuenit unde opor¬
teat erubescere. sempcogita¬
tio habet quod debeat accasare.
Omnes autẽ uinee cultores add
uesꝑam denariũ accipiunt: qui
in uinee cultura ꝑseuerant
Quidest uesꝑa nisi diei finis:
termmiuus laboris. hora quietis.
dempus retributionis: Ad ues¬
ꝑum itaq denarius abomĩb
accipitur: quia post consũmatũ
laborem. retributionisq tem¬
pus omnis sensus homuuis.
ad ꝑfectionẽ integͥtatis sicut
dictum ẽ sublimat᷑. Unũ ergo
idemq tempus ẽ finis laboris.
ae inchoatio quietis: terminꝰ
operis. & hora retributionis.
Nunquã enim labor culture
finitur: nũquam in quietu¬
do conscientie compescit᷑. ni¬
morgnitiõe & in affectione. xxxuii¬
ed quid illud dicimus. ÷¬
quod una eademq retri¬
butionis mensura impẽdit᷑
omtribus. Nichil additur
pͥmis nichil minut᷑ nouissi¬

Expanded text:
bio, ut vitium appetituum bio, ut vitium appetituum vel sensuum destruatur, quam voluntas bona ad veram pacem componatur. Et quandiu voluntas invenit unde oporteat erubescere, semper cogitatio habet quod debeat accusare. Omnes autem vineae cultores, ad vesperum, denarium accipiunt, qui in vineae cultura perseverant. Quid est vespera, nisi diei finis, terminus laboris, hora quietis, tempus retributionis? Ad vesperam itaque denarius ab omnibus accipitur, quia post consummatum laborem, retributionisque tempore, omnis sensus hominis ad perfectionis integritatem, sicut dictum est, sublimatur. Unum ergo idemque tempus est finis laboris, et inchoatio quietis, terminus operis, et hora retributionis. Nunquam enim labor culturae finitur, nunquam inquietudo conscientiae compescitur, niin cogitatione, et in affectione. Sed quid illud dicimus, quod una eademque retributionis mensura impenditur omnibus? Nihil additur primis, nihil minuitur novissi
Abbreviated transcription (Latin):
tum decrescit & labor. ꝑ amo¬
rem siquidẽ fit iugum suaue.
& orus leue: quod prius uide¬
batur intolerabile. Iuid quoq
sciendũ. quia quo ꝓfectus nr̃i
diein ꝓducimꝰ: quantũ ad eiꝰ
finẽ appropinquamꝰ tanto pu¬
riora. tanto ꝑfectiora uota seu
desideria babemus. Hinc est
quod hii qui tardius uenuuit
priꝰ deuariũ accipiunt. quia
in ꝓficientib quedã succeden¬
tia semꝑ ꝑfecte iutegͥtati uici¬
nius appropinquant. A no¬
uissimis autẽ remuuerationis
ordo incipit᷑. quia priꝰ peccati
fomes tollit᷑ qui appetitui pͥn¬
cipalit̾ dũatur. d ad legitimũ
modum equitatisq mensurã
appetitꝰ restringit᷑. itegͥtatisq
denario donat quam in citis
sensib homo głificit᷑ Quẽ ad¬
modũ enĩ nunquã nisi ꝑ con¬
siliũ bonũ uoluntas emenda¬
tur. & nisi uoluntate correcta.
nunquã sensus uel appetitus
restringit᷑. atq corrigitur: sic
e conuerso. prius ẽ absq du¬

Expanded text:
tum decrescit et labor. Per amotum decrescit et labor. Per amorem siquidem fit jugum suave, et onus leve, quod prius videbatur intolerabile. Illud quoque sciendum, quia quo profectus nostri diem producimus, quantum ad ejus finem appropinquamus, tanto puriora, tanto perfectiora vota seu desideria habemus. Hinc est quod hi qui tardius veniunt prius denarium accipiunt, quia in proficientibus quidem succedentia semper perfectae integritati vicinius appropinquant. A novissimis autem remunerationis ordo incipitur, quia prius peccati fomes tollitur qui appetitui principaliter dominatur, et ad legitimum modum aequitatisque mensuram appetitus restririo donatur, quam in caeteris sensibus homo glorificetur. Quemadmodum enim nunquam nisi per consilium bonum voluntas emendatur, et nisi voluntate correcta nunquam sensus vel appetitus restringitur atque corrigitur, sic e converso prius est, absque du
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquat᷑ Nchil enĩ aliud
ẽ om̃s in fiue denariũ reciꝑe:
uisi ii omnib sensib ur̃is.
tandem ꝑfectionis formam
integͥtatis plenitudiẽm ꝑducim᷑:
rimo gͥ omniũ ẽ consilrũ
querere & eo iuento uo¬
luntatem corrigere: sicq ani¬
mnum ex uirtutũ exercitio ad
celestrum desideriũ inflãma¬
re. S post ẽtuoꝵ desideriũ de¬
bemus etiam a licitis sensus
nr̃os cohibere: ut illicitoꝵ pos¬
simus appetitũ temꝑare. uel
in quantũ possibile ẽ penitꝰ
extinguere. Cui dubiũ quin
hec omuia coopent᷑. ad spũla¬
lis uinee cultũ. rectitudo con¬
silioꝵ. & correctio uoluntatũ:
estuatio celestiũ desiderioꝵ. re¬
strictio sensuum. moderatio
laborant & minus. Quo enim
ꝓfectus nr̃i dies ampliꝰ crescit:
eo utiq uirtutũ exereitiũ ma¬
gis. magis q dulcescit: & quo
ampliꝰ desiderioꝵ appetitꝰ tem¬
ꝑatur. eo utiq pondus diei ce
estus muiꝰ. minꝰq sentitur.
Nam quantũ crescit amor. tan¬

Expanded text:
quatur. Nihil enim aliud est omnes in fine denarium percipere, nisi in omnibus sensibus nostris tandem perfectionis formam integritatis plenitudinem perducimur. Primo igitur omnium est consilium quaerere, et eo invento voluntatem corrigere, sicque animum ex virtutum exercitio ad coelestium desiderium inflammare. Sed post aeternorum desiderium debemus etiam a licitis sensus nostros cohibere, ut illicitorum possimus appetitum temperare, vel, inquantum possibile est, penitus exstinguere. Cui dubium quin haec omnia cooperentur ad spiritualis vineae cultum, et rectitudo consiliorum, et correctio voluntatum, aestuatio coelestium desideriorum, restrictio sensuum, moderatio laborant et minus. Quo enim profectus nostri dies amplius crescit, eo utique virtutum exercitium magis magisque dulcescit, et quo amplius desideriorum appetitus temperatur, eo utique pondus diei et aestus minus minusque sentitur. Nam, quantum crescit amor, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ce uadet: quia quod uirt rep̃¬
hendat non inuenieus. redar¬
gutionis stimulus quiescit &
euanescet. Oqualis tunc erit
coguitioiis ꝑfectio. o quanta
uirtutis consũm atio. uibi nul¬
la estimatio uel ad modicum
fallit᷑: ubi uulla affcctio. uspi¬
am effrenat᷑. S qͦd tõ de omiu
affectione & ad oninia sꝑamus.
hoc uunc de uulla uel inqua¬
licũq re p̃sumere audemus:
tide ergo quanta ibierit uir¬
tus nr̃a: uide quantꝰ hic sit
ñr defectus. Oquanta erit
tunc hominis firmitas: o
quanta uitim ẽ eius. infir¬
initas. a planta eiũ pedis
usq ad uerticẽ non ẽ in eo
sauitas. Sũmam si quide
equitatis men surã. quam
iuonim re tunc cognosc̾e.
& custodire poterit. in nul¬
la hie nosse uel posse. nisi
p̃su̾ptuose confiit. Uides
certe ut arbitror. Hec infir¬
nutatis humane coreupte¬
la quam late grassat᷑. que oi
affectui usq addcõ adonuna
dñatur. ut ucte de ed dicat.
cem non ẽ in eo sanitas. Huc

Expanded text:
et vadet, quia quod jure repreet vadet, quia quod jure reprehendat non inveniens redargutionis stimulus quiescet, et evanescet. O qualis tunc erit cognitionis perfectio! o quanta virtutis consummatio! Ubi nulla aestimatio, vel ad modicum fallitur, ubi nulla affectio uspiam effrenatur. Sed quod tunc de omni affectione, et ad omnia speramus, hoc nunc de nulla, vel in qualicunque re praesumere audemus. Vide ergo quanta ibi erit nostra virtus, vide quantus hic sit noster defectus. O quanta tunc erit hominis firmitas, o quanta est interim ejus infirmitas! A planta enim pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Summam siquidem aequitatis mensuram, quam in omni re tunc cognoscere et custodire poterit, in nulla hic nosse, vel posse, nisi praesumptuose, confidit. Vides certe, ut arbitror, hanc infirmitatis humanae corruptelam, quam late grassatur, quae omni affectui usque adeo ad omnia dominatur, ut recte de eo dicatur: cem non est in eo sanitas.
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑: cui etiam ꝑ ucrepationẽ
dicit᷑ tolle quod tiumi ẽ & uadi:
an oculus tuus nequã ẽ. quia
ego bonus sumi Quis ad cordis
mundiciã cum tanta difficul¬
tate anelaret: quis in huiꝰ modi
cultura tantũ laboris impendi¬
ret: uisi eum conscientia sua
remorderet: Orimꝰ itaq oꝑariꝰ
uinee: cognitiõ aecusatrix con¬
scientie. Huiꝰ oꝑarii ocłs. tanto
nobis nequior tantoq molesti¬
or. quanto nob̾ dũs fu̾it benig¬
uior. atq munificintior. Quan¬
to enĩ maiorẽ grãm a dño ꝑeiptmꝰ
tanto acriore remordentis con¬
scientie stimulo urgemur: quo¬
ciens peccamus. Quamdui in
nobis aliquid imꝑfectionis in¬
uenire pot̾it eiꝰ nos respectꝰ con¬
fandit ꝑturbat. & cruciat.
Huiꝰ itaq oꝑarii labor nunquã
fiuit᷑ donec omnis unꝑfectio
de medio tollatur & ad integri¬
tatis plenitudinẽ homo refor¬
met᷑ & ꝑfectionis deuario mu¬
neret᷑. S post remunerationie
consũmationẽ tollet quod suũ ẽ

Expanded text:
iam per increpationem dicitur: Tolle quod tuum est, et vade. An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Quis ad cordis munditiam, cum tanta difficultate anhelaret; quis in hujusmodi cultura tantum laboris impenderet, nisi eum sua conscientia remorderet? Primus itaque operarius vineae, cogitatio, accusatrix conscientiae. Hujus operarii oculus tanto nobis est nequior tantoque molestior, quanto nobis Dominus fuerit benignior atque munificentior. Quanto enim majorem gratiam a Domino accipimus, tanto acriore remordentis conscientiae stimulo urgemur quoties peccamus. Quandiu in nobis aliquid imperfectionis invenire poterit, ejus nos respectus confundit, perturbat et cruciat. Hujus itaque operarii labor nunquam finitur, donec omnis imperfectio de medio tollatur, et ad integritatis plenitudinem homo reformetur, et perfectionis denario muneretur. Sed post remunerationis consummationem tollet quod suum est,
Abbreviated transcription (Latin):
piditatis÷ seu etiam hebeta¬
tio prudentiȩ carnalis. Mane
itaq fac̃ disctio boni ⁊ mali. t̃ciã¬
÷ illuminat᷑ intellectus: ad ter¬
ciam corrigit᷑ consensus. a d
nalis appetitus. Si enu cor¬
poris sensus. a sua euagatione
non restringit᷑: carnalis appe¬
titus inquietudo non extin¬
guitur. S eum corporis sensus
iurilit̾ dõmat᷑ uigore abstinẽ¬
tis & utolenter restringitur
rigore discipline. incipit in
assuetis oblectam̃itis minus.
miuusq delectari. & ad pristi¬
uas delectationes. magis ma¬
gisq bebetari. Hebituuiem
autẽ sensuum: uecessario se¬
quitur lentitudo appetituũ.
In quantũ gͦ appetitus. uelce¬
teri homiuis sensus. ad equi¬
tatis ineusurã restringit᷑. eo

Expanded text:
pidatis, seu etiam hebetapidatis, seu etiam hebetatio prudentiae carnalis? Mane itaque facit discretio boni et mali, tertiaue illuminatur intellectus, ad tertiam corrigitur consensus, ad snalis appetitus. Si enim corporis sensus a sua evagatione non restringitur, carnalis appetitus inquietudo non exstinguitur. Sed cum corporis sensus viriliter donatur vigore abstinentiae, et violenter restringitur rigore disciplinae, incipit in assuetis oblectamentis minus minusque delectari, et ad pristinas delectationes magis magisque hebetari. Hebetudinem autem sensuum necessario sequitur lentitudo appetituum. Inquantum ergo appetitus, vel caeteri hominis sensus ad aequitatis mensuram restringitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
scci autẽ. in tnexercitatione
uirtutis. Ad illos ꝑtinet in
altum fodere. & occulta pene¬
trare: ad istos spectat sar¬
m̃toꝵ suꝑflua amputare. &
moꝵ ittilia resecars Illoꝵ
labor est correptio erroꝵ: istoꝵ
labor ẽ castigatio uitioꝵ. Intro¬
ducunt᷑ sane mane hora tirti¬
a. sexta. nona. & undecuna.
qui laborant in uinea. & de¬
sudant in huuismodi eultu¬
ra. Oane pͥmo lux ineipit
apparere. ad terriam dies so¬
let incalescere: ad sextam aut̃
uehemntiꝰ estuare: ad uonã
constat solem ad inferidra
melinare. caloremq temꝑa¬
re: ad undecimã uer contin¬
git calorem cum luce paula¬
tim deficere. Quid̃ itaq ortus
lucis ẽ. nisi illuminatio ue¬
ritatis: & quid ẽ inchoatio
ealoris. nisi acceptatio boni¬
tatis Estuatio autẽ caloris.
feruor ẽ dilectionis. Tempe¬
ram̃tum uero caloris : ẽ ab¬
hominatio uanitatis. S et
subtractio caloris & lucis. qͥd
aliud ẽ quam refrenatio eu¬

Expanded text:
secundi autem in exercitatione secundi autem in exercitatione virtutis. Ad illos pertinet in altum fodere, et occulta penetrare, ad istos spectat sarmentorum superflua amputare, et morum inutilia resecare. Illorum labor est correctio errorum, istorum labor castigatio vitiorum, introducuntur sane mane, hora tertia, sexta, nona et undecima qui laborant in vinea, et desudant in hujusmodi cultura. Mane primo lux incipit apparere, ad tertiam dies solet incalescere, ad sextam autem vehementius aestuare, ad nonam constat solem ad inferiora inclinare, caloremque temperare, ad undecimam vero contingit calorem cum luce paulatim deficere. Quid itaque est ortus lucis, nisi illuminatio veritatis, et quid est inchoatio caloris, nisi acceptatio bonitatis? Aestuationem autem caloris, fervor est dilectionis. Temperamentum vero caloris est abominatio vanitatis. Sed et subtractio caloris et lucis, quid aliud est quam refrenatio cu
Abbreviated transcription (Latin):
ee est illa ꝓmissi deuarii.
rotunditas. & uere sum¬
meq pfetionis uitgitas
que in dña uinea laboranti¬
bus ꝓmittitur: sed non nͥ
in fine dici. postq operis con¬
summnationẽ. tribuitur. Dñi
uinea. humana ẽ conscientia.
hec ẽ iunea dñi electa in qͣ
plantauit omue uerum se¬
ra dñs ixit: cum suã uolũ¬
tatem ꝑ internã aspiratio¬
uem innotescere facit. Dñi
ttaq egressio eius ẽ manife¬
statio: iteratio egressionis.
augũitatio ẽ cogiutionis.
multiplex egressio. multifor¬
mis manifestatio: diuersi¬
tas horarum. uarii gradus
ꝓfectuum. Sed̾m ꝓcessum
itaq diei. successionẽq horaꝵ
dñs egredit᷑. quia scd̃m ꝑfecti¬
onis ꝑfectũ. uirtutũq ꝓmo¬
tionẽm. duuna cognit᷑io aug¬
res: coguitiones & affectiones¬
sunt. Huiusmodi cultores
in uinee eultura laborare ha¬
bent quia in conscientie emũ¬
clatione. utriq desudare de¬
bent. Prumi geercendi sunit
in inuestigatione ueritatis.

Expanded text:
ec est illa promissi denarii rotunditas, et verae summaeque perfectionis integritas, quae in Domini vinea laborantibus promittitur, sed nonnisi in fine diei postque operis consummationem tribuitur, Domini vinea, humana conscientia. Haec est vinea Domini electa in qua plantavit omne semen vera Dominus exit, cum suam voluntatem per internam aspirationem innotescere facit, Domini itaque egressio ejus est manifestatio. Iteratio egressionis augmentatio est cognitionis. Multiplex egressio, multiformis manifestatio. Diversitas horarum, varii gradus profectuum. Secundum processum itaque dici successionemque horarum Dominus egreditur, quia secundum perfectionis profectum, virtutumque promotionem divina cognitio augres, cogitationes, et affectiones. Hujusmodi cultores in vineae cultura laborare habent, quia in conscientiae emundatione utrique desudare debent. Primi exercendi sunt in investigatione veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ modi talenta accipere
meruit: uou ita securus sit qͥsi
iam ulterius falli non possit.
Nam sicut ille solus sapienter
discernit & prudeut̃ sibi con¬
sulit. quem diuuina gr̃a inspi¬
rat & eius inspiratio illumi¬
nat. sic tunc solum utrũq uti¬
liter ualet: cum aspirantem
grãm p̃sendem habet. S quis
est qui in hac uita semꝑ grãm
p̾sentem habeat: uel habere
ualeat. oisitas eum inquit
iob diluculo: & subito probas
utiq ininune ꝓclamasset. Illu¬
mina oculos meos. Et illud.
Emitte lucem tuam & ueritatẽ
tuam. Diuinus itaq ille int̃¬
ne inspirationis radius. qñq
infundit᷑ quaudoq subtrahi¬
tur: posuit enim tenebras &
facta est uox: in ipsa ꝑtransi¬
bunt om nes bestie silue. S
iterum addñi nittũ ortus ẽ¬
sol. & congregati sunt: & incu

Expanded text:
hujusmodi talenta accipere meruit, non ita securus sit, quasi jam ulterius falli non possit. Nam, sicut ille solus sapienter discernit et prudenter sibi consulit, quem divina gratia inspirat et ejus inspiratio illuminat, sic tunc solum utrumque utiliter valet cum aspirantem gratiam praesentem habet. Sed quis est qui in hac vita semper gratiam praesentem habeat, vel habere valeat? Visitas eum, inquit Job, diliculo, et subito probas utique minime proclamasset: Illumina oculos meos ; et illud: Emitte lucem tuam, et veritatem tuam . Divinus itaque ille internae aspirationis radius quandoque infunditur, quandoque subtrahitur. Posuit enim tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae. Sed iterum ad Domini nutum ortus es
Abbreviated transcription (Latin):
dendi ꝓ eo quod ad uelperum
demorabit᷑ fletus. & ad matuti¬
num leticia. Quid igit᷑ mirũ.
si omne cor meret. quod diui¬
nam lucem semꝑ p̾sentẽ habe¬
re non ualet. sine qua nichil
clare ꝑspicit. nichil recte discer¬
uit Plus aliquid adhuc au¬
deo dicere. & quod uenio ut
arbitior audeat negare: quia h̃o ⁊ si grãm sẽꝑ p̃sen¬

Expanded text:
d vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Quid igitur mirum, si omne cor moeret quod divinam lucem semper praesentem habere non valet, sine qua nihil clare perspicit, nihil recte discernit? Plus aliquid adhuc audeo dicere, et quod nemo, ut arbitror, audeat negare, quia homo etsi gratiam prae
Abbreviated transcription (Latin):
necdum possit omnes ꝑfecte
delere ce regnum suum ad ple-
num reformare: Quamius
itaq ñ possit omnes pacis ad¬
u̾sarios extinguere. nec omĩ¬
um manus uel pedes trun¬
care. magnum tamen erit.
si nulli liceat sine eius imꝑio
manum uel pedem mouere:
&e potest qui huiusmodi est
ueracit̾ psallere. Ego autẽ con¬
stitutus sum rex ab eo suꝑ
syon montem sanctum eius
taq liber ille arbitrii consensꝰ.
tocuis t̾re tot cogitationum.
tot affectuum. appetituum q¬
ac sensuum. imperator ce dñs.
ñ potest interim omiia
scandala de regno suo au¬
ferte. nec pleuam ꝑpituãq
pacem pot̾it firmare. S
cum uenerit quod ꝑfectũ
r̃ et euacuabitur quod ex
parte ẽ. cum nouissima de¬
struetur mors. in uictoriã:
tunc ꝓculdubio supra mo

Expanded text:
necdum possit omnes perfecte necdum possit omnes perfecte delere, et regnum suum ad plenam pacem reformare? Quamvis itaque non possit omnes pacis adversarios exstinguere, nec omnium manus, vel pedes truncare, magnum tamen erit, si nulli liceat sine ejus imperio manum, vel pedem movere, et potest qui hujusmodi est veraciter psallere: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Itaque liber ille arbitrii consensus totius terrae, tot cogitationum, tot affectionum, appetituum, sensuum, imperator et Dominus, non potest interim omnia scandala de regno suo auferre, nec plenam perpetuamque pacem poterit firmare. Sed cum venerit quod perfectum est, et evacuabitur quod ex parte est, cum novissima destruetur mors in victoriam, tunc procul dubio supra mo
Abbreviated transcription (Latin):
oc cotidie regnum pau¬
uel securitatem. quam ante
peccatum homo in paradyso
ħabuit. eo qd languor capitis
ad plenum curari non possit.
ce liberum arbitͥum pͥmi sta¬
tus iugorem ꝑfecte recupera¬
re nequiuerit. Itaq liberum
hominis arbitrium qd̃ ex se¬
ip̃o nichil boni potest: inci¬
pit possẽ quando ce quantũ
uoluerit. ille qui omnia po¬
test. Que enim impossibilia
sunt apud homines: ꝓossi¬
bilia sunt apud dm̃. Incipit
gͦ posse ex diuino aduitorio
quod non potest de seip̃o.
ce quod iam ñ potest ꝑ na¬
turam. accipit bonum pos¬
se ꝑ grãm. Cotidie crescit
ad bonum: cotidie roborat᷑
contra malum. Crescit ad
bonum ita ut iam in pote¬
state consistens & habens
sub se milites: possit huic
ueni & uenit᷑. & seruo suo
fac hoc ce facit. Roboratur
sibi illud dictum credat:
Absq imꝑio tuo non mouebit
quisquam manum aut pedẽ:
in om̃i t̾ra egypti. & quantũ
hoc ẽẽ putamus. omnes rebel¬
les anime motus posse repͥme.
& ab actu cohibere: quamuis

Expanded text:
oc quotidie regnum pauvel securitatem quam ante peccatum homo in paradiso habuit, eo quod languor capitis ad plenum curari non possit, et liberum arbitrium primi status vigorem perfecte recuperare nequiverit. Itaque liberum hominis arbitrium, quod ex seipso nihil boni potest, incipit posse quando, quantum voluerit ille qui omnia potest. Quae enim impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Incipit ergo posse ex divino adjutorio quod non potest de seipso, et quod jam non potest per naturam, accipit bonum posse per gratiam. Quotidie crescit ad bonum, quotidie roboratur contra malum. Crescit ad bonum, ita ut jam in potestate consistens, et habens sub se milites, possit dicere Veni, et venit; et servo suo: Fac hoc, et facit. Roboratur sibi illud dictum, credat. Absque imperio tuo non movebit quisquam manum, aut pedem in omni terra Aegypti. Et quantum hoc esse putamus omnes rebelles animae motus posse reprimere, et ab actu cohibere, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ex toto corde suo. & ex to¬
ta anima sua ce ex tota m̃te
suaͥ u̾acit̾ agnoscens quod ip¬
se ess xp̃c filius dĩuiui. Ubi
obsecro muenit᷑ caritatis inte¬
gritas. si eam apud petrum
ñ repias: qui coram cordium
inspectore. audet ꝓfiteri ce
dicẽ. dñe tu scis quia amo teꝰ

Expanded text:
 ex toto corde suo, et ex tota anima sua, et ex tota mente sua, veraciter agnoscens quod ipse esset Christus Filius Dei vivi. Ubi, obsecro, invenitur charitatis integritas si eam apud Petrum non reperias, qui coram cordium inspectore audet profiteri et dicere: Domine, tu scis quia amo te
Abbreviated transcription (Latin):
patur: ioseph siquidem agm̃tũ
interpretatur. Unde recte de ip̃o
ꝑ patrem eius dicit᷑. Filius accres¬
cens ioseph. filius accrescens. & de¬
corus aspectu. Recte itaq augm̃¬
tum nominatur: recte filus accrẽ¬
cens dicitur. qui semꝑ augm̃tat᷑
cuius incrementum usq in fĩnem
uirtittis sit excellentia. testantur
ipsa ioseph somnia: testantur eius
paiͥs uerba. ubi legit᷑. Num inquit
ego & mater tua & fratres tui ãdo¬
rabimus te suꝑ terram. Hunc io¬
quia aut spontanea uoluntate. aut
co acti neccessitate. quandoq discre¬
tioni obtemꝑant. Ediscretionem
siquidem sol ille mundi intelleo¬
tualis. interior ille oculus cordis
intentio uidelicet mentis digit᷑
ꝑ discretionem ipsa de qua orit᷑

Expanded text:
patur, Joseph siquidem augmentum patur, Joseph siquidem augmentum interpretatur. Unde recte de ipso per patrem ejus dicitur: Filius accrescens Joseph, filius accrescens, et decorus aspectu . Recte itaque augmentum nominatur, recte filius accrescens dicitur qui semper augmentatur, cujus incrementum usque in finem virtutis sit excellentia testantur ipsa Joseph somnia, testantur patris ejus verba, ubi legitur: Nunquid ego, et mater tua, et fratres tui adorabimus te super terram? Hunc Joquia aut spontanea voluntate, aut coacti necessitate quandoque discretioni obtemperant. Per discretionem siquidem sol ille mundi intellectualis interior ille oculus cordis intentio videlicet mentis dirigitur, per discretionem de qua orit
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentes. quam de sua iusti
cia uel prudentia p̾sumentes. Hic
est ille ioseph sponsus uirginis.
amator non uiolator castitatis. ꝙ
discͤuo cꝰtoᷤ ñ corruptͥx ee solet in¬
terne puritatis. Hic est ille puer
&e nuncius. qui beato iob in omi
ꝑcussione sua solus remanere
potuit: qui ei ꝑpetrata dam¬
na statim renuntiare studuit.
quia nisi ꝑ discretionem. uirtu¬
tutum damna animus nec co¬
gnoscit nec corrigit. Nescit pu¬
er ille cum ꝑeuntibus ꝑirs nesait
discretio ꝑ rerum detͥmenta. ꝑ
temptationum argumenta de¬
ficere. s ꝓficere. Quanto enim a¬
coribus temptationibus urgem᷑.
quanto crebrioribus ꝑiculis exeroꝑ¬
mur. tanto ꝑfectius ad discretionẽ
erudimur. & sepe aliarum uirtu¬
tum damna discretionis sunt
lucra. Noũ itaꝙ ioseph ñ solũ cũ qͤscei¬
rum etiam ex fr̃m defectu. ad ꝓ
fectum tendere: & ex alioꝵ detri¬
mentis. prudentiȩ lucra acquire.
Merito talis filuis ioseph numcu¬

Expanded text:
cognoscentes, quam de justitia cognoscentes, quam de justitia sua, vel prudentia praesumentes. Hic est ille Joseph sponsus virginis, amator, non violator castitatis, quia discretio custos non corruptor esse solet internae puritatis. Hic est ille puer, et nuntius qui beato Job in omni persecutione sua solus remanere potuit, qui ei perpetrata damna statim renuntiare studuit, quia nisi per discretionem, virtutum damna animus nec cognoscit, nec corrigit. Nescit puer ille cum pereuntibus perire; nescit discretio per rerum detrimenta, per tentationum augmenta deficere, sed proficere. Quanto enim acrioribus tentationibus urgemur, quanto crebrioribus periculis exercemur, tanto perfectius ad discretionem erudimur, et saepe aliarum virtutum damna, discretionis sunt lucra. Novit itaque Joseph non solum cum crrofectum tendere, et ex aliorum detrimentis prudentiae lucra acquirere. Merito talis filius Joseph nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi de rachel ioseph nasci pos¬
sit. citius inuenimus: quia quod
de sola ratione discretio oriat᷑.
minime dubitamus. Talis ꝓleqͥ
de tali matre: ioseph de rathele.
discretio de ratione.
inter fis tunica talari ue¬
stitur. quia sola illa actio. ad
consummationis talum debiti¬
q finis t̾minum ꝑducitur. que
ꝑ discretionis prudentiam mo¬
turtutum custos ceteris iure p̃¬
fertur. Hic est ioseph ille som¬
niator. somnioꝵq interpretatoꝵ:
quia uera discretio in ipso temp¬
tationis articulo. inter ipsa sugͥ¬
gestionum phantasmata. ex eoꝵ
qualitate. futura ꝑicula dephen¬
dit: ce aliis quibuslibet. ad cogita¬
tionum suarum confessionem.
imminentium maloꝵ insidias
detegit: e de futtiris ꝑiculis cau¬
tos reddit. Hic est ioseph quem
emulantur sui. uenerantur aliȩ¬
ni: quem uendunt hebrei. emuns
egyptii. quia citius consilio acqͥe¬
scunt. faciliusq aliene pruden¬
tiȩ cedunt. erroris sui tenebras

Expanded text:
nisi de Rachel Joseph nasci posnisi de Rachel Joseph nasci possit citius invenimus, quia quod de sola ratione discretio oriatur minime dubitamus. Talis proles de tali matre. Joseph de Rachele, discretio de ratione. inter fratres tunica talari vestitur, quia sola illa actio ad consummationis talum debitique finis terminum perducitur, quae per discretionis prudentiam moutum virtus custos caeteris jure praefertur. Hic est ille Joseph sommiator somniorumque interpretator; quia vera discretio in ipso tentationis articulo, inter ipsa suggestionum phantasmata ex eorum qualitate futura pericula deprehendit, et aliis quibuslibet ad cogitationum suarum confessionem imminentium malorum insidias detegit, et de futuris periculis cautos reddit. Hic est Joseph quem aemulantur sui, venerantur alieni, quem vendunt Hebraei, emunt Aegyptii, quia citius consilio acquiescunt, faciliusque alienae prudentiae cedunt erroris sui tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatem. eius fr̃s dum ad¬
huc omnia sine cliscretione agt.
quanto ultra uires suas. mul¬
ta p̃sumunt : tanto sepẽ deq̾us
atq deformius ruunt. Unde
est sicut iam diximus. quod post
eos dina nascitur: quia frequen¬
ter deformem lapsum ꝑũdoris
confusio comitatur. S post na¬
tam dinam. & quasi ꝑ confusio¬
nis ignominiam fẽs sui iues¬
nuint. o ꝑ exꝑimentum addi¬
scunt. nichil meliuis esse quan
consilis rogĩ qua melior est
uir puudens uiro forti. Uirenĩ
prudens loquitur iuctorias. et
qui consilio cuncta agit. in et̾¬
num non penitebit. Cum gͥ
consilii necessaria. utilitas ꝑ ex¬
ꝑimentum cognoscitur. & ꝑ stu¬
autem ratio cur ancillarum
nulla. cur nec ipsa quidem lia.
s rachel sola potuerit talem
filium gignere: siquidem non
est sensualitatis. ñ imaginatio¬
nis. nec deniq ip̃ius affectionis
s solius est rationis. sicut & iꝑ
telligere. Si igitur ꝑ rachel ra¬
tionem intelligamus. Eur non¬

Expanded text:
nativitatem ejus fratres dum adnativitatem ejus fratres dum adhuc omnia sine discretione agunt, quanto ultra vires suas multa praesumunt, tanto saepe deterius, atque deformius ruunt. Unde est, sicut jam diximus, quod post eos Dina nascitur, quia frequenter deformem lapsum pudoris confusio comitatur. Sed post natam Dinam et quasi per confusionis ignominiam fratres sui inveniunt, et per experimentum addiscunt, nihil melius esse quam consilio regi: Quia melior est vir prudens viro forti . Vir enim prudens loquitur victorias, et qui cum consilio cuncta agit, in aeternum non poenitebit . Cum igitur consilii necessaria utilitas per experimentum cognoscitur, et per stuautem ratio cur ancillarum nulla, cur nec ipsa quidem Lia, sed Rachel sola potuerit talem filium gignere, siquidem non est sensualitatis, non imaginationis, non denique ipsius affectionis, sed solius est rationis discernere sicut et intelligere. Si igitur per Rachel rationem intelligimus, cur non