comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficret quod expedicbat. Quid gͦ aidi¬
ut auferret eum a me. & dixit mͥ
Sufficit tibi gr̃a mea. nam uirtus i
infirmitate ꝑsicitur. Ergo medicamen¬
tum ad uulnus posui. quando aufrta
co. Ita sunt om̃ia temꝑalia: tribulatio¬
nes sunt. Si bñ dm̃ colis: noueris qui
nouit quiꝰ cui expediat. Prospitatis st
magis caue ne ipse corrumpant anma
tuam. ut ab eo qui hȩc dedit recedat.

Expanded text:
fieret quod expediebat. Quid ergo audifieret quod expediebat. Quid ergo audiut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur merito nr̃o. ut sequat᷑ illa cũ
accepimus petentes. & inuenimus qͣ¬
rentes aꝑiturq pulsantib. nec uoluit
intelligere etiam hoc ẽc̃ auum mune
ris ut oremus. hoc est petamus que¬
ramus. ꝓͣulsemus. Accepimus enim
spm adoptionis filioꝵ. in quo clamamꝰ
monemus uos & exhortamur in dño.
ut non petatis aliquid quasi fixum. s
quod uobis d̃s expedire scit. Quid uo¬
bis enim expediat omino non scitis.
aliquando qđ putatis ꝓdesse obest. &
quod putatis obesse hoc ꝓdest. Egrie¬
nim estis. nolite medico dictare que
uobis medicamenta uelit apponere.
Si dostor gentium paulus apłs dicit.
qui enim oremus sicut oportet nescimꝰ.
quantomagis nos & Qui tam̃ cum si¬
bi uideret᷑ etiam prudent̃ ipse orare.
ut ab eo aufcrietur stimulus carnis
angłs sathanȩ qui eum cola firauit.no
magnitudine reuelationum extoller¬
tur. quid audiuit a dño : Numquo
factum est quod uolebat ⁊ Non. ut

Expanded text:
ceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum ceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus: nec volunt intelligere etiam hoc divini muneris esse, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. Accepimus enim Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, monemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sunt querunt. Quid oremꝰ
Quid est ipse sp̃s interpellat. nisi ĩ¬
terpellare facit gemitib menarra¬
bilibꝰ  Sed ueracib qm̃ ueritas est
sp̃s. Ipse est enim de quo alio loco dic̃
misit d̾s spm filii sui in corda nr̃a. cla¬
mantem abba pater. & hic quid est
clamantẽ nisi clamare facientem.d Tro¬
po illo quo dicimus letum diem qui
letos facit. Quo alibi manifestat ubi
dicit. Non enim accepisti spm̃ serui¬
tutis iterum in timore. s accepistis spi¬
ritũ adoptionis filioꝵ in quo clamaniꝰ
abba pater. Ii dixit dixit clamantẽ.
hic uͦ in quo clamamus. aꝑiens uideli¬
cet quomodo dixerit clamantẽ. id est
sicut iam exposui clamare facientẽ.
Nbi intelligimus & hoc ipsum esse do¬
num d̾i. ut ueraci corde & spalitẽr
clamennus ad dm̃. Attendant gͦ quomͦ
falluntur. qui putant esse a nobis ñ
dari nobis. ut petamus. queramꝰ. pul¬
semus. & hoc ẽẽ dicunt quod gr̃a p̃¬

Expanded text:
Christi sunt quaeruntChristi sunt quaeruntQuid est, ipse Spiritus interpellat, nisi, Interpellare facit, gemitibus inenarrabilibus, sed veracibus, quoniam veritas est iritus? Ipse est enim de quo alio loco dicit: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid est, clamantem, nisi, Clamare facientem; tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit? Quod alibi manifestat, ubi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Ibi dixit, clamantem; hic vero, in quo clamamus: aperiens videlicet quomodo dixerit, clamantem, id est, sicut jam exposui, clamare facientem. Ubi intelligimus, et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant ergo quomodo falluntur, qui putant esse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeramus, pulsemus: et hoc esse dicunt, quod gratia prae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gemit bñ gemit. Sp̃s illum docu-¬
it gemere. a columba didicit gemere.
Multi enim gemunt in infelicitate t̃¬
rena. ł quassati dampnis. ł egritudine
corꝑis pregrauati. ł carcerib inclusi. ł
catenis colligatis. ł fluctib maris iac¬
tati: uel aliquib mimicoꝵ insidiis cir¬
cuisepti. Gemunt s ñ columbȩ gemi¬
tu gemunt. non amore d̃ĩ gemunt. ñ
spũ gemunt. ado tales cum ab ipsis p̃s¬
suris fuerint liberati: exultant in gran¬
dibus uocib. Ubi apparet: quia corui
sunt non columbe: merito de archa
missus est coeuus & non est reuersus. miᷤ¬
sa est columba & reuersa est. Illa duas
aues misit noe. habebat ibi coruum. a¬
bebat columbam. Utrumq hoc genꝰ
hacha illa continebat. & si archa sigu¬
rabat eccłam: uidetis utiq quia neces¬
se est ut in isto diluiuo scłi utrumq
genus contineat ȩccła & coruum &
columbã. Qui sunt corui . Qui sua
querunt. Qui columbe. Qui ea qͤ

Expanded text:
hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuhoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tae et̾na beatitudo ẽ ei cum patre
ꝙ filio d Sp̃s enim sc̃s ds: sicut dei
alius c̃s. & pater dĩ. Ter dixi cls. scel
non dixi tres dõs. Magis enim deus
ter. quam diitres. Quia & pater & fi¬
lus & sp̃s sc̃s unus est ds. hoc opti¬
ini lla beatitudine in illa et̾nitate sub¬
lanus gemit s in nobis gemit. qͥa
gmere nos facit. Nec parua res est.
ns nos docet sp̃s sc̃s gemere. Insi¬
Nat enim nobis quia ꝑegrmamur
e locet nos in patriam suspirare &
U ile siderio gemmus. Cui bene:
ai bi sit. qui ltitia itrum carmaliũ
& habundantia temꝑalium & uana fe¬
licitate exultat: habet uoccm corui.
Uox enim corui clamosa est: non ge¬
mebunda. Qui autem nouit in p̃ssu
ra mortalitatis huius ꝑegrinari se a
dño. nondum tenere ilła ꝑpetuã quȩ
nob̾ ꝓmissa est beatitudinem. s habe¬
re illam in spe. habiturꝰ in re cum ue
nerit dñs in manifestatione preclarꝰ.
qui prius in humilitate uenit occultꝰ.
qui hec nouit gemit. Q quamdiu ꝓpt̃

Expanded text:
est ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus: hoc optiin illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene eei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa fecerimꝰ ⁊ Scd̾m ipsam sigu¬
ram locutionis dicit apłs. Quid enim o¬
remus ficut oportet nescimus. s ipse
sp̃s postulat gennitib menarrabilib¬
Non enim sp̃s sc̃s gemit quasi indige¬
at aut angustias patiatur. qui scd̃m
dm̃ intpellat ꝓ nob̾ sc̃ĩs. s quia ip̃se nos
monet adorandum cum gemumis. qd̾
ipso monente nos facimus ipse facere
dictus est. ficut dicitur eciam illud.
ligatis cum. Non enim ut sciat ipse
quem nichil latet s ut scire nos faciat
quantum in eius dilectione ꝓfeccrimꝰ.
temptari nos ꝑmitat. Scd̾m ipsam lo¬
cutionem dicit & dñs nr̃ nescire se dĩe
ꝙ horã de fine scł̃i. Quid enim potest
c̃ẽ quod ipse nesciret. S quia hoc uti-
dixit. quia illos nescientes occultando
faciebat. Scd̃m hanc figuram etĩã pa-¬
trem solum scire dixit ipsum diem.¬

Expanded text:
bona opera fecerimus? Secundum ipsam figubona opera fecerimus? Secundum ipsam figuram locutionis dicit et Apostolus: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse SpNon enim Spiritus sanctus gemit, quasi indigeat, aut angusDeum interpellat pro sanctis: sed quia ipse nos movet ad orandum cum gemimus, quod ipso movente nos facimus, ipse facere dictus est. Sic dicitur etiam illud: diligitis eum . Non enim ut sciat ipse quem nihil latet, sed ut scire nos faciat, quantum in ejus dilectione profecerimus, tentari nos permittit. Secundum ipsam locutionem dicit et Dominus noster, nescire se diem et horam de fine saeculi . Quid enim potest esse quod ille nesciat? Sed quia hoc utilie dixit, quia illos nescientes occultando faciebat. Secundum hanc figuram etiam Patrem solum dixit scire diem
Abbreviated transcription (Latin):
quam uirtutem ueram. caritatẽ since-¬
ram. continentiã religiosam. nisi per
spm̃ uirtutis & caritatis. & continentiȩ.
ita sine sp̃u fidi non est recte quis quã
crediturꝰ. nec sine spũ orationis salubri-¬
ter oraturus. non quia tot sunt sp̃s. s
di ubi uult spirat. S quod fatendũ
est aliter adiuuat nondum in habitãs¬
aliter in habitans. Nam nondum inha¬
bitans aduuuat ut sint sideles. in habitars
aduiuat iam fideles. Quid enim oremꝰ¬
quia ipse interpellat ꝓ scĩs. Quid est ipse
sp̃s interpellat ꝓscĩs. nisi ipsa caritas quȩ
in te ꝑ spm̃ scm̃ facta ẽ. Ideo enim diciti
hanc aures claudere non nouit qui
illam dedit. Securꝰ esto. caritas roget.¬
& ibi sunt aures dĩ Quid enim ali
ud significat quod dicit᷑ dm̃ itquieuis¬
se ab om̃ib oꝑib suis. que fecit ualde
bona. nisi requiem nr̃am. quam nob̾
daturꝰ est ab om̃ib oꝑib nr̃is. si & nõ

Expanded text:
quam nirtutem ueram, caritatem sincequam nirtutem ueram, caritatem sinceram, continentiam religiosam nisi per spiritum uirtutis et caritatis et continentiae. ita sine spiritu fidei non est recte quispiam crediturus nec sine spiritu orationis salubriter oraturus, non quia tot sunt spiritus.itus, ubiuult, spirat. sed, quod fatendum est. aliter adiuuat nondum inhabitansaliter inhabitans; nam nondum inhabitans adiuuat. ut sint fideles, inhabitans adiuuat iam fideles. Quod equia ipse interpellat pro sanctis . Quid est, Ipse Spiritus interpellat pro sanctis, nisi, ipsa Charitas quae in te per Spiritum facta est? Ideo enim dicit ihanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Nud significat, quod dicitur Deus requievisse ab omnibus operibus suis, quae fecit bona valde, nisi requiem nostram, quam nobis daturus est ab omnibus operibus nostris, si et nos
Abbreviated transcription (Latin):
satis ipse demonstrat apłs. inde enun
cepit. sp̃s inquit adiuuat infirmitatẽ
nram. Deinde ista subuuxit. Quid e¬
nim oremus ficut oportet nescimus. &
cet̾a. De hoc quippe spu aꝑtius alibi dic̃.
Non enim siccepistis sp̃m seruitutis ite-¬
rum in timore. s accepistis sp̃m adoptio¬
nis filiorum. in quo clamamꝰ abba pater.
Ecce hic non dixit. quod ipse sp̃s clamae
orando: s in quo clamamus inquit ab¬
ba pater. Alio tamen loco ait. Qm̃ filii di
estis. misit ds sp̃m filii sui in corda nr̃a
clamantem abba pater. Non aͣit in quo
clamamus. s ipsum spm clamantẽ dice¬
re maluit. quo efficit᷑ ut clamemꝰ sic̃
sapit. recte intelligit. recto consilio ac
fortitudine preualet. nemo scient̃ puis
es ł pie sciens. nemo timore casto dm̃
timet nisi acceꝑit sp̃m sapientię & in-¬
tellectus. confilii & fortitudinis. scientiȩ
ꝙ pietatis & timoris di. nec habet quis-¬

Expanded text:
satis ipse demonstrat apostolus. inde enim satis ipse demonstrat apostolus. inde enim coepit: Spiritus, inquit. adiuuat infi rmitatem nostram; deinde ista subiunxit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, et cetera. de hoc quippe spiritu apertius alibi dicit: Non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timore. sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: \'Abba pater\'. ecce hic non dixit, quod ipse spiritus clamet orando, sed \'in quo clamamus\', inquit, \'abba pater\'. alio tamen loco ait: Quoniam filii estis, misit deus spiritum filii sui in corda uestra clamantem: \'Abba pater\'. non hic ait in quo clamamus. sed ipsum spiritum clamantem dicere maluit, quo efficitur, ut clamemus, sicut sapit, recte intellegit, recte consilio ac fortitudine praeualet, nemo scienter pius est uel pie sciens, nemo timore casto deum timet, nisi acceperit spiritum sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis et timoris dei, nec habet quis
Abbreviated transcription (Latin):
ne homo cxistimet a se ipso c̃e: quod si
n potestate haberet᷑ non utiq posce¬
itur. Herumtam̃ ne saltim orationis
putarent᷑ precedere merita. quibus ñ
gatuita daret᷑ gr̃a. sziam nec gr̃a essae
qua debita redderet᷑ etiam ipsa orati¬
o int̾ gr̃s muncia reperit᷑. Quid enum
uemus ait doctor gentium sicut opor¬
it nescimus. s ipse sp̃s interpellat ge
pilat᷑ interpellare nos facit. Indigen¬
is enim certissimũ indicium est intel¬
pelate gemitib. Nulluis autem rei
inpellant nos efficit. nobis interpl¬
lindi & gemendi inspirat assectũ sic̃
Aud in euuangłio. Non enim uos
sus aui loquumini. s sp̃s patris ur̃i
Nu lo quit᷑ in uobis. Nea cnim ita sit¬
nobis. Adiutorium igit᷑ sp̃s scĩ. sic ex.¬
pressum est ut ipse facere diceret̃. qd̃
ut faciamus facit. Nam non ẽẽ intelli¬
gendum sp̃m nr̃m de quo dictum est
interpellat gemitib menarrabilib sed
spm̃ scm̃ quo nr̃a infirmitas adiuuat᷑

Expanded text:
ne homo existimet a seipso sibi esse, quod si in potestate haberetur, non utique posceretur; verumtamen ne saltem orationis putarentur praecedere merita, quibus non gratuita daretur gratia, sed jam nec gratia esset, quia debita redderetur, etiam ipsa oratio inter gratiae munera reperitur. Quid enim oremus, ait Doctor Gentium, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat pro i interpellare nos facit? indigentis enim certissimum indicium est interpellare gemitibus. nullius autem rei terpellare nos efficit nobis- w que interpellandi et gemendi inspirat affectum, sicut illud in euangelio: Non enim uos estis. qui loquimini. sed spiritus patris uestri, qui loquitur in nobis. neque enim et hoc itnobis. Adjutorium igitur Spiritus sancti sic expressum est, ut ipse facere diceretur, quod ut faciamus facit. Nam non esse intelligendum spiritum nostrum, de quo dictum est, interpellat gemitibus inenarrabilibus, sedsanctum, quo nostra infirmitas adiuuatur,
Abbreviated transcription (Latin):
non utentes ut ueniamus ad cum qui
fecit hunc mundum. & in eo mancaniꝰ
euis et̃nitate ꝑfruentes. Quid est aut̃
apud inferos gerat᷑ quis hominib i¬
dicauit: E hinc uobis os clausit. qui
mortuum die quarto resuscitauit. &
ultra non moriturus die t̾cio resurige
Et anteq̃ moreret᷑ qualis uita moricu¬
tes excipiat tamꝗ̃ ille quem manl la¬
teret. & in pauꝑe quiescinte & in dl¬
mo quicqiid bom ad spem facit. & in
nocte ardet lucerna eista. Quod enĩ
non udemus sꝑamus ideo nox est.
Si autem & non uideinus & non sꝑa-¬
mus & nox est & lucerna non ardet:
quid infelicius talibus tenebris ht au¬
tm non deficiamus in tenebris: ꝑpa-
tcntiam expectemꝰ. quod non uisũ sꝑa-¬
mus: tota nocte ardeat lucerna nr̃a.
Qui enim nobis cotidiȩ loquit᷑ uer¬
bum tanꝗͣ oleum infundit ne lucer-¬

Expanded text:
non utentes , ut veniamus ad eum qui non utentes , ut veniamus ad eum qui fecit hunc mundum, et in eo maneamus, ejus aeternitate perfruentes. CAPUT VI. apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in dmo, quidquid boni ad spem facit. Et in nocte ardet lucerna ista. Quod enim non videmus, speramus: ideo nox est. Si autem et non videmus, et non speramus: et nox est, et lucerna non ardet. Quid infelicius talibus tenebris? Ut autem non deficiamus in tenebris, et per patientiam exspectemus, quod non visum speramus, tota nocte ardeat lucerna nostra. Qui enim nobis quotidie loquitur verbum, tanquam oleum infundit, ne lucer
Abbreviated transcription (Latin):
tamus: dicit alio loco. spe gaudentes
in tribulatione patientes. Habentes qͥ
talem spem multa fidutia utamur
sermo nr̃ in gr̃a conditus sit sale. ut
sciamus quemadinodum oporteat uni¬
cuiq respondere. Dicendum ẽ enim eis
quia cum ꝑdi dissent uel numꝙ̃
suscepissent sustinentiam. nobis susti
am insultare audent cum imitari debe
rent. Nos irridetis qui sꝑamus ct̃na qͥ
cum uenerint non transibt̃. quia nec
ipsa ueniunt s semꝑ manent. Nos au¬
tem ad illa ueniemus. cum ꝑ uiam lm̃¬
cam ista que tnͣ . scunt transiermꝰ
Auobis uero temꝑalia nec sꝑari aliquan¬
do desimunt. & tamen crebro spata uos
fallunt. Nec cessant uos imflamare futͤa
corrumꝑe uenientia. torquere transeun¬
tia. Nonne ipsa sunt quȩ concupitam
ardescunt. adepta ulescunt. amissa ua-¬
nescunt: Atimur cis & nos scđ̾m ꝑegi¬
nationis nr̃e necessitatẽ. s ñ in cis gau¬
dia nr̃a sigimus. ne illis labentibꝰ subru¬
mur. Utimur enim hoc mundo tamqͣ

Expanded text:
tamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent sustinentiam, nobis sustins etiam insultare audent, cum imitari debe. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed non in eis gaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cum hoc est ut scire uos faciat. In¬
terpellare utiq scõs facit gemiti-¬
b inenarrabilib: inspirans eis de-¬
sidͥerium etiam adhuc incognitȩ
tantȩ rei. quam ꝑ patientiã expec-¬
tamus. Quomͦ enim narretur:
qͣnͣdo desiderat᷑ quod ignorat᷑ . Nã
utiq si om̃imodo ignoraretur ñ de¬
sideraretur. & rursus si uiderct᷑
ñ desideraret᷑ nec gemitib quere¬
in xp̃o nos redamate. & amor nr̃
ꝓ iuicẽ gemat ad dnm̃: ipse enim
gemitus columbe est. Si gͦ gemitꝰ
columbȩ est quod om̃s nouimꝰ. ge¬
munt autem columbe in amore: au¬
dite quid dicit apłs. Ꝙ nolite mi¬
rari quia columbe specie uoluit de¬
monstrari sp̃s sc̃s. Quid enim oremꝰ
sieut oportet inquit nescimus. s ip¬

Expanded text:
eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaerein Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: Quid enim oremus, sicut oportet, inquit, nescimus: s
Abbreviated transcription (Latin):
set scimus quoniã diligentib dñ om̃
coopantur in bonum. sciens nonnuilis
diligere dm̃. & in eo bono usq in fnt̃
non ꝑmanere: mox addidit. His qu
scdm̃ ꝓpositũ uocati sunt sc̃i. Hii añ
in eo quod diligunt adm̃ ꝑmanent us¬
q in finem. & qui ad tempus inde de¬
luant reuertunt᷑. ut usq in finem ꝑ¬
ducant quod in bono eẽ ceperun. Os¬
t̾endens autem quid sit scdm̃ ꝓpostũ
uocari. mox addidit. Qm̃ quos ant i¬

Expanded text:
set, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum; sciens nonnullos diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, his qui secundum propositum vocati sunt. Hi enim in eo quod diligunt Deum, permanent usque in finem; et qui ad tempus inde deviant, revertuntur, ut usque in finem perducant, quod in bono esse coeperunt. Ostendens autem quid sit secundum propositum vocari, mox addidit ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
uurttet uos temptari supra id quod
potestis. s faciet cum temptatione e¬
tiam exitum. ut possitis sustinere. P¬
sunt autem ista mala quȩ fideles pie
ꝑserunt . ł ad emendanda peccata. uel
ad exercendam ꝓband̾aq iustitiam. ł
ad demonstrandã uitȩ huius miseri¬
am. ut illa ubi erit beatitudo uera
atq ꝑpetua. & desideret᷑ ardentius:
& instantius inquirat᷑. Sed curra Ros
ista seruant᷑ de quib apłs dicit. Scimꝰ

Expanded text:
ari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus
Abbreviated transcription (Latin):
& sĩs iam p̃sciti ac predestinati sunt. &
musi iam uocati atq iustisicati. Quod
autem posiuit in fine. illos & glorificauit.
siquudem illa gła est hic intelligenda de
qua idem dicit. cum xp̃c apparuerit ui¬
ca ur̃ã tiunc & uos apparebitis cum illo
in gła. nondum factum est quamius
ꝙ illa duo idest uocauit & iustificauit
nondum in om̃ib facta sint de quibus
dicta sunt. Adhuc enim usq in finem
scl̃i multi uocandi & iustificandi sunt.
& tamen uerba preteriti temꝑis posuit
de reb etam futuris tamꝗͣ iam feccrit
rificati sunt. non dico etiam nondum
renati. s etiam nondum nati. iam filii
Taib ds diligentibꝰ eum om̃ia codꝑat᷑
in bonum. usq adeo prorsus omia. ut e¬
ciam si qui eorum dciuant. & exorbitãt.
cuam hoc ipsũ eis faciat proficere
ihonum. quia humiliores rede¬
int atq doctiores. Discunt cnim in ip¬
sa uita iusta cum tremore secxultare
aibeu. non sibi arrogando tamꝙͣ
l sua unrtute sidutiam ꝑmanendi.

Expanded text:
omnes jam praesciti ac praedestinati sunt, et multi jam vocati atque justificati. Quod autem posuit in fine, illos et glorificavit, siquidem illa gloria est hic intelligenda, de qua idem dicit: « Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria, » nondum factum est, quamvis et illa duo, id est, « vocavit, et justificavit, » non in omnibus facta sunt, de quibus dicta sunt: Adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt . Et tamen verba praeteriti temporis posuit de rebus etiam futuris, tanquam jam fecerit rificati sunt, non dico etiam nondum renati, sed etiam nondum nati, jam filii Talibus Deum « diligentibus omnia cooperantur in bonum: » usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores: discunt enim in ipsa via justa cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi.
Abbreviated transcription (Latin):
enim uidet quis quid sꝑat Si autẽ
quod non uidemus sꝑamus: ꝑ patienti-¬
am expectamus. Hinc uobis exhorta¬
torium &e consolato  rium prebe¬
ie sermonem. admonet nos ipse dñs
spes nr̃a est in terra iuuentium. iubet
ut loquam᷑ in hac uita morientiũ. ut
non respiciatis quȩ uidentur s que ñ

Expanded text:
enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus. Hinc vobis exhortatorium et consolatorium praebere sermonem admonet nos ipse Dominspes nostra est in terra viventium, jubet ut vos alloquamur in hac terra morientium; ut non respiciatis quae vide
Abbreviated transcription (Latin):
men & remissis peccatis remanere debu¬
erunt cum quib homo pro ueritate
ccitaret. & unde exerceret᷑ uirtus fideli¬
um. ut nouus homo ꝑ testamentũ no¬
uum inter mala huius scl̃i nouo scł̃o
p̃paretur. miscriam quam meruit ui¬
ta ista dampnata sapient̃ tolerans. ꝙ
quia sinict᷑ prudent̃ gratulans. beati-¬
tudinem uero quam uita futura si¬
ne fine habitura est fideliter & pati¬
enter gxpectans. Diabolus uͦ a dñatu
& cordib fidelium foras missus in qͦrũ
dampnatione atq in fidelitate licet
dampnatus ctiam ipse regnabat. tan¬
tum ꝓ condicione mortalitatis huiꝰ
aduersari sinitur quantum eis xxpe-¬
dire nouit de quo sacre litterȩ ꝑsonant.

Expanded text:
men et remissis peccatis remanere debumen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae Litterae personant
Abbreviated transcription (Latin):
i anbulant in uia uista. ut inti¬
lbes ab seruant id est non altum
sapiant s timeant: quod significant.
ñ suꝑbiant s humiles sint. Unde ali¬
bi dicit. Non alta sapientes s humilibꝰ
consentientes. Exultent dõ s cum tre¬
more. In nullo gloriantes. quando nr̃m
nichil sit. ut qui głatur in dño gloriet᷑.
Ne ꝑcant de uia iusta in qua iam am¬
bulare ceperunt. dum sibi hoc ipsum
assignant quod in ea sunt. His uer-¬
bis usus est apłs ubi ait. cum timore
& tiemore uram ipsorũ salutẽ oꝑami¬
ni: & ostendens quare cum timore &
tremore. d̾s est enim inquit qui oꝑa¬
tur in uobis & uelle & oꝑari ꝓbona
mors carnis de peccato hominis origi¬
naliter uenerit. tamen bonus eus usus
głosissimos martires fecit. & ileo non
solum ipsa s omĩa scł̃i huus mala. la¬
bores doloresq hominum. quamqͣ. de
peccatoꝵ & maxime de peccati origina¬
lis meritis uemant. unde facta est q
ipsa uita uincło mortis obstricta. ta¬

Expanded text:
jam ambulant in via justa, ut in timore Deo serviant, id est, non altum sapiant, sed timeant ? quod significat, Non superbiant, sed humiles sint: unde et alibi dicit, Non alta sapientes, sed humilibus consentientes : exsultent Deo, sed cum tremore; in nullo gloriantes, quando nostrum nihil sit; ut qui gloriatur, in Domino glorietur : ne pereant de via justa, in qua jam ambulare coeperunt, dum sibi hoc ipsum assignant, quod in ea sunt. His verbis usus est et Apostolus, ubi ait, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ostendens quare cum timore et tremore: Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala, dolores laboresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, ta
Abbreviated transcription (Latin):
se añs. Habco alias oues quȩ non st̃
ex hoc ouili. Qui dixcrat non sum mis¬
sus nisi ad oues que ꝑierunt domus
isrł. quomodo habet alias oues ad quas
non est missus. nisi quia significauit p¬
sentiam corporalem. non se missum exi¬
unde alia messis consurgeret. Nunc gͦ
cum fama cuuangłii & bono enis odore
excitati credunt fideles euis ꝑom̃s gen¬
tes erit expectatio gentium: quando
ueniat qui iam uenit. quando ab
om̃ib uidcatur. qui tunc a quibꝰdã
qui uenit utꝰ discerneret᷑. Non enim
ab impiis. xp̃c est discretus. s cum i¬
piis uidicatus. De illo enim dictum ẽ.¬
& int̾ iniquos deputatus est. Latro e¬
uasit. xp̃c dampnatus est. Accepit in
dulgentiam criminosus. dampnatus c̃
qui om̃ium crimina confitentium re-¬

Expanded text:
se Dominus? Habeo alias oves quae non sunt ex hoc ovili . Qui dixerat, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; quomodo habet alias oves ad quas non est missus, nisi quia significavit praesentiam corporalem non se missum exhiunde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibus videatur, qui tunc a quibusdamqui venit ut non discerneretur. Non enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniquos reputatus est . Latro evasit: Christus damnatus est . Accepit in dulgentiam criminosus, damnatus est qui omnium crimina confitentium re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ib̾m xp̃m facta est. Ex cuius aduen¬
faeret qui desiderarent salutẽ. ꝓph̾e
ut ꝓmitterent saluatorẽ. Ceterum pro¬
pħas alios extitisse iam in ecclia pꝰ ascen-¬
sionẽ xͥ quis nesciat: De quib paulus di¬
c̃. & quosdam constituit in eccłia pͥmũ
apłos. deinde ꝓpħas. tercio doctores. &
cetera. Non itaq de illis dictum.ẽ. lex

Expanded text:
istum facta est. ex cuius aduenfaceret, qui desiderarent salutem, prophetae, ut promitterent saluatorem. ceterum prophetas alios extitisse iam in ecclesia post ascensionem Christi quis nesciat ? de quibus Paulus dicit: et quosdam constituit in ecclesia, primum apostolos. deinde prophetas. tertio doctores et cetera. non itaque de illis dictum est: lex
Abbreviated transcription (Latin):
sec ꝓpħari. Illud quoq sicut imꝑitissimꝰ
non intelligit qđ scͥptum. ẽ pͥmum a¬
płos. deinde ꝓpħas. Putat enim ante a-¬
płos non fuisse. ꝓpħas. nesciens eos ꝓpħ̾as
nosse actus apłoꝵ legat. & illud quod
ait ad corinthios ꝓpħe autem duo ł̾ tres
loquant᷑. Si autem ñ fuerunt ꝓpħe an

Expanded text:
s. 12. Illud quoque sicut imperitissimus non intelligit, quod scriptum est: Primum Apostolos, deinde Prophetas . Putat enim ante Apostolos non fuisse Prophetas, nesciens eos Prophetas nosse, Actus Apostolorum legat, et illud quod ait ad Corinthios, Prophetae autem duo aut tres loquantur . Si autem non fuerunt Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
sum. qđ nec tanta occasione hominĩ
lationib ur̃is insinuauerit. quȩ utiq
ꝑ uiscera caritatis nr̃e sunt. nͥ forte fa¬
ciendum non putasti qđ nichil ꝓdesse
duxisti. aut nos tuis litteris mestificari
noluisti. Prodest aliquid quantũ ego ar¬
bitror etiam ista cognoscere. Primo qͥa
inustũ ẽ gaudere nolle cum gaudenti¬
b & flere ñ uelle cum flentib. deinde
quia tribulatio patientiam oꝑat᷑. pati
iudire etiam quȩ amara & tristia suit
aga carissimos nr̃os. Nescio quo enim
mͦ minus sit qđ patit᷑ unum menbrũ.
si compatiunt᷑ alia menbra. Nec ipsa
mali reuelatio fit ꝑ cominunonẽ cladiᷤ
s ꝑsolatiũ caritatis. ut quannius alii fe¬
rendo patiant᷑. alii cognoscendo compati¬
ant᷑ cominimis tamen sit tribulatio. qͥbꝰ
Oñs autem nos dñs consolatur. qui &
hec temꝑalia mala p̃dix̃. & post hec bo¬
na et̾na ꝓmisit. nec debet cum p̾liat᷑
infringi. qui uult post preliũ coronari.
Nires enim ille subministrat certantibꝰ.

Expanded text:
sum, quod nec tanta occasione hominum lationibus uestris insinuauerit, quae utique per uiscera caritatis et nostrae sunt, nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti aut nos tuis litteris maestificari noluisti. prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere, primo quia iniustum est gaudere uelle cum gaudentibus et flere non uelle cum flentibus, deinde quia tribulatio patientiam operatur, paaudire, etiam quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen tribulatio, quibus s est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
talis est uia scõꝵ. tenentium dm̃ pa¬
trem. tenentiũ eccłam matrem nec il¬
lum parentẽ nec istam ossendentes. s
in amore utriusq parentis uiuentes.
& ad hereditaten eternã ꝓpantes. Hon
leso patre non lesa matre datur unicu
nuerant ad mortem. & duo parentes
nos genuerant ad uitam. Parentes qui
nos genuerant ad mortem adam est ce
eua. parentes qui nos genuerant ad in¬
moriamur. Precessores genuerunt sibi
successores. Numquid genuerunt sibi
cum quibus hic semꝑ uiuant: Sed
tamꝙͣ ilecessuri. qui illis suecederent
genuerunt sibi. D̾s autem pater & ma¬
ter ecclła non ad hoc generant. Gene¬
rant autem ad uitam eternam. quia

Expanded text:
talis est via sanctorum tenentium Deum Patalis est via sanctorum tenentium Deum Patrem, tenentium Ecclesiam matrem, nec illum parentem, nec istam offendentes, sed in amore utriusque parentis viventes, et ad haereditatem aeternam properantes, non laeso patre, non laesa matre, datur unicuinuerunt ad mortem, duo parentes nos genuerunt ad vitam. Parentes qui nos genuerunt ad mortem, Adam est et Eva; parentes qui nos genuerunt ad moriamur. Praecessores genuerunt sibi successores: numquid genuerunt sibi cum quibus hic semper vivant? Sed tanquam decessuri, qui illis succederent, genuerunt sibi. Deus autem pater et mater Ecclesia, non ad hoc generant: generant autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenienter gͦ dicitur moriturum esse
quoo auferet̃. Cum autem uenerit qd
useetum est: auferetur quod ex parte. ẽ.
a faciem possidet᷑. non quia in se morit᷑
bimꝑficta in eum ña uisio ꝑfecta uisi¬
ne pimitur. Q tamen nisi ila at pͥ¬
e nos nuitriret. ad aliam plenissimam
e aiudentisimam non efficerem̃ idone
coheredes eius ẽẽ possumus insi &e ipse
heres sit. in corꝑe suo intelligat᷑ heres id
est in ȩccła. cuius coheredes sumus quã¬
uis ex nobis constet. quemadmodũ filii
eius matris dicimur. quamuis ex nob̃
constet. Sed rursum queri potest cuius
morte facti sumus etiam nos hereditas
dei scđ̃m illud. dabo tibi gentes here¬
ditatem tuam. nisi forte huius mundi
quo prius tanquã dominante tenebam᷑.
post autem cum dicimus mundus mi-¬
chi crucifixꝰ est & ego mundo. possideat
nos. xp̃c. mortuo illo qui nos possidebat.
cum ei renuntiamus. morim᷑q ili &x ip¬
se nobis. D alis est enim uia iustors

Expanded text:
Convenienter ergo dicitur moriturum esse Convenienter ergo dicitur moriturum esse quod auferetur. Cum autem venerit quo perfectum est, auferetur quod ex parte est .ad faciem possidetur. Non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur. Et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit, in corpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quemadmodum filii ejus matris dicimur, quamvis ex nobis constet. 3. Sed rursum quaeri potest, cujus morte facti simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, Dabo tibi gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et ipsunt? Talis est enim via justorum,
Abbreviated transcription (Latin):
des ap̃i & filii & heredes di. cum etiam
hereditas morte decessoris firma tenea¬
tur. nec ullo alio modo. hereditas pos¬
sit incelligi. respondet᷑. ipso quidem mor¬
tuo factos nos ẽe heredes. qm̃ filii etiã e
ius dicti sumus. Non enim ieninant in¬
liquit nobis pacis ȩccłasticȩ possessio¬
nem. ꝑ fidem dispensationis temꝑali
quam in hac uita possidemꝰ: quod tes¬
fatus ẽ dicens. Pacem meam do uobis.
parm meã relinquo uob̃. Coheredes au-
tim eius efficiem᷑. cum in finc scłi absor¬
hebit mors in uirtoriã. Tunc enim ei
similes erimus. qm̃ uidebimꝰ eum sicu¬
a est. Quam hereditatem non enus pa-¬
ris morte adipiscim᷑ qui mori non po¬
reditatis ineȩ. Sed qm̃ cum uocati sumꝰ
ahuic paruuli. ꝙ ad sp̃alia contemplan¬
almnus idonei. usq ad humillimas
nostas cogitationes se miscłia diuma
qos non euident̃ atq ꝑspicuc cernebamꝰ.
ilpsum morit᷑ qđ in enigmate cerneba¬
mus cum facie ad faciem cernere ceꝑimꝰ.

Expanded text:
et filii atque haeredes Dei , cum etiam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur ipso quidem mortuo factos nos esse haeredes, quoniam filii ejus et jam dicti sumus: « non jejunant, » inliquit nobis pacis ecclesiasticae possessionem, per fidem dispensationis temporalis, quam in hac vita possidemus, quomodo testatus est dicens: « Pacem do vobis, pacem mtem ejus efficiemur, cum in fine saeculi absorbebitur mors in victoria. Tunc enim « similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . » Quam haereditatem non patris ejus morte adipiscimur, qui mori non poreditatis meae . Sed quomodo convocati sumus adhuc parvuli, et ad spiritualia contemplanda minus idonei? Usque ad humillimas nostras cogitationes se misericordia divina quod non evidenter atque perspicue cernebamus, ipsum moritur quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus .
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Seune ille potest. ferire si ile no¬
luar eri non potest. Si ille uolitĩ
ut feriat. noint suum quemad nadi
excipiat. Quem enim diligit aulis
ripit. flagellat autem omẽm fiis
quem recipit. Quid g fibi plandls
iniquisꝰ quia flagellum de illo fecit¬
sin pater meus: Illum assumpsit
ad mimisterium. me erudit ad patri-¬
moniũ. Nec attendere debemus qnͣ¬
tum ꝑmittat inuistis. s quantum

Expanded text:
ci. Saevire ille potest: ferire, si ille noci. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
na erit beatitudo tua. Ad modicum
dolebis. sine fine gaudebis. Sed inter
molestias incipis labi. ꝓpomit᷑ exem¬
plum passionum. xp̃i. Nide quid pri
te pertulit qui quare perferret non
haberet. Quantumc̃q patiaris nonꝑ
uenias ad illas insultationes. ad illa fu¬
gella. ad illam ignominiosã uestem.
ad illam spincam coronã. ad illam pꝰ¬
tremo crucem ñ ꝑuenis. quia iam de
pena generis humani sublata est.
Cum enim antiqui scelerati crucisige¬
rent᷑: inodo nullus crucifigit᷑. Hono¬
rata est & finita. finita est in penaꝰ
manet in gła. A locis supplicioꝵ fiti
transitum ad frontes imꝑatoꝵ. Qui
tantum honorem dedit penis suis cͥo
seruat fidelib: suis. His gͦ tebus. hs
uerbis. his allo cutionibus. hoc tali gẽ¬
plo confirmat iustos dñs. Semant ql¬
tum uoluerint & quantum ꝑmissi si¬
erint peccatores. confirmat iustos alis
Quiequid acciderit iusto uoluntaudi¬
uinȩ deputet. & non potestati muii¬

Expanded text:
na erit beatitudo tua: ad modicum na erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimi
Abbreviated transcription (Latin):
qua coheredes xp̃i sumus non miniu-¬
tur multitudime filiorum. nec fit an-¬
gustior numerositate coheredũ. s tan¬
tum est multis quantum paucis tan-¬
ta singłis quanta om̃ibus. S i tamen¬
compatimur ut ꝙ conglorificem᷑. Exi¬
stimo enim quod non sint condigne
passiones huius temꝑis ad futurã glo¬
riam quȩ reuelabit᷑ in nobis. Quȩ c¬
rit futura gła nr̃a nisi equari angłis.
& indere dm̃: Quantum prestat ceco
quod illi oculum sanauerit. ut uideat
hanc lucem: Cum sanus factus fue¬
rit ille. nec imienit quid dignum re¬
pendat sanatori suo. Quantumlibet
enim ille det. quid dabit tale quale
ille p̃stitit: ut plurimum det: aurũ
ille quia nichil dat uideat in tene¬
bris quod dat. Quid gͦ dabimus nõ
Queramus. inueniamus si possumus.
& in angustiis inquisitionis nr̃ȩ exela¬
memus. Quid retribuam dño ꝓ om̃bꝰ
dñi inuocabo. Ad tempus laboras i¬
laborabis. Breuis est molestia tua et̃¬

Expanded text:
qua cohaeredes Christi sumus, non minuiqua cohaeredes Christi sumus, non minuitur multitudine filiorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum: sed tanta est multis, quanta paucis; tanta singulis, quanta omnibus. compatimur, ut conglorificemur. Existimo enim, quod non sint condignę passiones huius temporis ad futuram gloriam quę reuelabitur in nobis a nostra, nisi aequari Angelis, et videre Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimum det, aurum ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus Dominum? Ad tempus laboras,laborabis: brevis est molestia tua, aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem promissam a xp̃o uitam ȩter¬
nam Scd̃m quod uerbum caro fac¬
tum est & habitauit in nobis. nutritꝰ
creuit. passus. mortuus. & resuscitatꝰ
accepit hereditatem regnum celorũ¬
In ipso homine accepit resurrectionem
& uitam etñam. in ipso homine in uer¬
bo autem non accepit. quia in commu¬
tabilit̾ manet ab et̾no in ȩternum. Qa
g accepit resurrectionem & uitã et̃am
caro illa. quia resurrexit & inficata
ascendit in celum hoc nobis. ꝓmissum:
ipsam hereditatem expectamus. utã etei¬
nam. Adhuc enim non totum corpus
accepit. quia caput in celo est menbra
autem in terra sunt. nec caput solum
accepturum ẽ hereditatem. & corpus re¬
linquet᷑. Totus. xp̃c accepturꝰ est hcc̾edi¬
tatem. totus scał̃m hominem. ia est ca-¬
put & corpus. Menbra gͦ xp̃i sumus.
sꝑemus hercditatẽ. quia cum ista om̃ia
transierint. hoc bonum accepturi sumꝰ
quod non transibit. & hoc malum eua¬
suri quod non transibit. Hereditas ĩ¬

Expanded text:
omissam a Christo vitam aeternam. Secundum quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , nutritus crevit, passus, mortuus et resuscitatus accepit haereditatem regnum coeloruIn ipso homine accepit resurrectionem et vitam aeternam, in ipso homine accepit: in Verbo autem non accepit; quia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia ergo accepit resurrectionem et vitam aeternam caro illa, quae resurrexit et vivificata ascendit in coelum, hoc nobis promissum est. Ipsam haereditatem exspectamus, vitam aeternam. Adhuc enim non totum corpus accepit; quia caput in coelo est, membra adhuc in terra sunt: nec caput solum accepturum est haereditatem, et corpus relinquetur: totus Christus accepturus est haereditatem; totus secundum hominem, id est caput et corpus. Membra ergo Christi sumus, speremus haereditatem: quia cum omnia ista transierint, hoc bonum accepturi sumus quod non transibit, et hoc malum evasuri quod non transibit; aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
Ollectissimi filii dei sumus. & nondum
apariit quid crimis. Scimus quia cũ
apparuerit similes ei erimus. qm uide¬
himus cum ficuti est. Seruat᷑ gͦ nobis
nescio quod dulce spectaculũ. Om̃ino
& sicagitari ex aliqua parte in enigma
tt & ꝑ speculum non potest. dici tam̃
nullomͦ potest pulchritudo illius dulcc¬
amis quam seruat dñs timentib se. ꝑ¬
siet autem sꝑantib in se. Illuc ꝑant᷑
paris. ad magnum aliquid ꝑaris. Un¬
le uox cunisdam iusti confirmat. Non
sint condignȩ passiones huius temꝑis
al futuram głam que reuelabit᷑ in no

Expanded text:
mus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur pararis: ad magnum aliquid pararis. Unde vox illa justi confirmati: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in no
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat ꝑ linguas om̃ium gentium
signifitari istam societatatẽ filiorũ dei
om̃ib gentibꝰ. ut quemad modũ
tune ille apparebat acce  ista dilec̃¬
tium: sta nunc ille sc̃ agno: antacũꝙ¬
seat accepisse sp̃m scm̃ qui tenetur
uincło pacis ȩccłȩ. quȩ diffunditur in
om̃sbꝰ gentibꝰ. Unde dicit apłs. Stu¬
dentes seruare unitatem sp̃s in uin¬
cło pacis. Qđ autem ip̃se sit sp̃s patris
ipse filius dicit. de patre procedit. &
alio loco. Non enim uos estis qui loqͥ¬
mim: s sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑ in uo¬
entem. Nos enim clamantes s in illo
id est ipso diffundente caritatẽ in cor¬
dib nr̃is sine qua manit̾ clamat qͥc̃q
clamat. Unde item dicit. Quisquis
autem sp̃m. xp̃i non habet: hic non ẽ
enis. Ad quem gͦ in trinitate ꝓpriȩ ꝑ¬
tineret huius communio societatis.

Expanded text:
oportebat per linguas omnium gentium oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spitium: ita nunc ille se agnoscat accepisse spiritum sanctum, qui tenetur uinculo pacis ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. Quod autem ipse sit spiritus patris, ipse filius dicit: de patre procedit; et alio loco: non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uoentem; nos enim clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. unde item dicit: quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius. ad quem ergo in trinitate proprie pertinet