comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uandis : ad mysticũ uͦ intellectum.
ut sicut dñs peccata nobis pęniten¬
tib dimittere consueuit. ita etiam
nos peccantib in nos fr̃ib dimitte¬
re festinemus. Sicut ille lauit nos a
peccatis nr̃is intpellando patrem ꝓ
nobis: ita &e nos si scimus fr̃em tirm
peccare peccatũ non ad mortẽ: pe¬
tamus ut detur ei uita peccanti non
net. confiteam᷑ alterutrũ peccata
nr̃a: & oremus ꝓ inuicẽ ut saluem᷑.
Sicut ille ꝓ nob animã suam posu¬
it: sic & nos instante tẽporis articu
lo ꝓfr̃ib animas ponamus. Sequit᷑.¬
amen amen dico uobis non est seruus
maior dño suo: neq apłs malor eo
qui misit illum. hoc ido dixit.
se qui misit. eoꝵ quos misit: apłs¬
nanq grece. latine dr̃ missus: ut
ostendet ea quȩ excelsus fecerat
humilit. multomagis humilib &
quia si ipse qui peccatũ non fecit.
nec inuentus est dolus in ore eius.
in t̃pellat ꝓ nr̃is excessib ÷ multo magis

Expanded text:
vandis. Ad mysticum vero intellectum, vandis. Ad mysticum vero intellectum, ut sicut Dominus nobis peccata poenitentibus dimittere consuevit, vita etiam nos peccantibus in nos fratribus dimittere festinemus. Sicut ille nos a peccatis nostris interpellando Patrem pro nobis, ita et nos si scimus fratrem nostrum peccare peccatum non ad mortem, petamus ut detur ei vita peccanti non net, Confiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem ut salvemur . Sicut ille qui pro nobis animam suam posuitlo pro fratribus animas ponamus . Sequitur, Amen dico vobis, non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit se qui misit eorum quos misit. Apostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus equia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
sed maior necesse est inquinatio. ma¬
iori orationũ. uigiliarũ. leiuniorum.
lacrimarũ. atq elemosinarũ exercitio
purget᷑: ipso nimirũ int̾ius uestigia
cordis nr̃i mundante. qui sedens in
lauit pedes discipłoꝵ dñs. accepit
uestim̃ta sua: & cũ recubuisset itum.
aꝑuit u̾bo mysteriũ lauationis. qd̃
eis pauloante factũ necdũ scientibus
exhibuerat: quia postquã patiendo
in cruce lauachrũ nobis remissionis
consecrauit: accepit menbra immor¬
talia quȩ mortalia posuerat. Et cum
post resurrectionẽ apparuisset disci¬
pulis. ac familiarit cũ eis esset etiã
in conuescendo ꝑ dies quadraginta
conu̾satus. exposuit eis utilitatẽ
suȩ passionis: cuius eatenus quia
tentia. & ad litterã. & ad mysticum in¬
tellectum recte accipi: & deuote de¬
bet impleri. Ad litteram quidem.
ut ꝑ caritatẽ seruiamus inuicẽ non
solum in lauando pedes fr̃m: sed et¬
in quib libet eoꝵ necessitatib adiu¬

Expanded text:
sed major necesse est inquinatio mased major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset iterum. Aperuit verbo mysterium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat, quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus quia tentia et ad litteram et ad mysticum sensum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adju
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos seducimus. & ueritas in nobis non¬
est. Qui gͦ lotus est. ñ indiget nisi ut
pedes lauet. sed est mundus totus:
quia qui ablutus est fonte baptisma¬
tis in remissionẽ om̃ium peccatorum.
non indiget rursus. immo non potest
eodẽ mͦ ablui: sed cotidiana tantum
mundanȩ conu̾sationis contagla.
necesse habet cotidiana sui redẽpto¬
ris indulgentia t̃gantur. Est enim
toto actionũ suarũ corpore mundus:
exceptis dumtarat  his aue me¬
ti necessitate curȩ ĩc¬
poralis ad¬
heserunt: ob quorũ
cotidianã
sordidatiotiẽ. siti ail
et etrun¬
dationẽ cotidie dicimus orantes. Et
dimitte nobis debita nr̃a: sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is. Uerum
hȩc de apłis eoꝵq similib dicta sint:
beatis scilicet & immaculatis. qui ti¬
mentes dñm ambulant in uiis eius.
At nos qui diuini timoris sepe obliti.
iter leuũ incedimus: non illa leui et
cotidiatia orationũ sollennitate pos¬
sumus ab erratuũ nr̃oꝵ sorde liberari:

Expanded text:
seducamus, et veritas non sit in nobis . Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quti necessitate curae temporalis adhaeserunt, ob quorum quotidianam sordidationem simul et emundationem quotidie dicimus orantes, Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque similibus dicta sunt: Beati videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ semel in baptismate datur: sed
illam potius qua cotidiani fidelium
reatus. sine quib in hac uita non ui¬
uitur. cotidiana eius gr̃a mundant᷑.
Pedes namq quib incedentes terrã
tangimus. idoq eos acontagione
pulueris sicut reliquũ corpus immu¬
nes custodire nequimus. ipsam t̾renȩ
inhabitationis necessitatẽ designant:

Expanded text:
quae semel in baptismate datur, sed quae semel in baptismate datur, sed illam potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivitur, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant.
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ mecũ. Ubi aꝑte monstrat᷑: qđ
hȩc pedũ lauatio spũalem carnis et
animȩ purificationẽ. sine qua ad con¬
sortiũ xp̃i ꝑueniri non potest. insinu¬
at. Unde petrus hȩc audiens: solito
mox amoris diuini feruore corre ptus. re¬
spondit. Dñe. non tantũ pedes meos:
sed & manus & caput. ac si aꝑte dicat.
Quia iam te docente intelligo. quia la¬
uando pedes meos. errata mea te mũ¬
dare significas: non solum pedes. sed
& manus & caput tibi lauanda offe¬
ro: quia non solum incessu. sedetiam
actu. uisu quoq auditu. gustu. olfa¬
tu. ce tactu. multa me cõmittere
quȩ a te debeant dimitti ñ ambigo.
S feruido amatori qͥd respondeat
dñs. quomͦ hunc ad intelligentiã my¬
sticȩ lauationis paulatĩ ꝓuocet: au¬
diamus. Qui lotus est inquit. non
indiget nisi ut pedes lauet. sed est mun¬
dus totus: manifeste denuntiat
qđ lauatio pedu illa. remissionẽ quidẽ
peccatoꝵs designaret: non tam̃ eam

Expanded text:
partem mecum. Ubi aperte monstratur quod partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designaret, non tamen ea
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ipso passionis exercitio sua menyia
circũdedit. Solet namq ꝑ linte um
qđ multifatio torm̃toꝵ labore confici¬
tur: afflictio passionũ figurari. Et dñs
ponens uestim̃ta linteo p̃cingitur: ut
significet se habitũ corporis quẽ induit
non sine ptessura doloꝵ.sed longa cru¬
cis tribulatione deponere. Misit aquã
in pelium. & cepit lauate pedes discipu¬
loꝵ. & ext̾gere linteo quo erat p̃cinctus:
quando defuntus in cruce aquã unia
cũ sanguine de latete suo ꝓfudit in
terram: quib credentiũ oꝑa mundaret.
eademq oꝑa non solum suȩ passionis sa¬
cram̃tis scĩficare: sed etiã euisdẽ passio¬
nis exemplis confirmare dignatus est.
uenerit. sed quia ab illo qui pͥmus apło
qr mysteriũ nesciebat non frustra
horruerit: qđ etiam quilibet eorum
acturus fuisse non dubitat᷑: si non
illa t̾rerentur sententia qua petro di¬
ctum est. si non lauero te noti habebis

Expanded text:
bis in ipso passionis exercitio sua membra bis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. venerit, sed quia ab illo qui primus aposquia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ:: non di dñi sed hominis tmplens
officiũ: & eius quoq pedes humilit̃
abluens. cuius manus in sua ꝓditione
nouerat ꝓcacit̃ esse polluendas. Quod
si altiori indagine ministeriũ hoc hu¬
millimũ nr̃i saluatoris ꝑtra: tare delec¬
tat: cȩna hȩc sacroscã. in qua cũ disci¬
pulis recubuit dñs. tempus significat
uniu̾sum. quo corporalit̃ in ȩccłia demo¬
ratus. & dapib s̾ibi salutaris ac mitacu¬
loꝵ suoꝵ dulcedine cunctos longe la¬
teq pauit: & ipse audientiũ fide ac di¬
lectione pastus est: quia quotqͦt ad gr̃am
ueritatis conu̾tit. ꝑ hos nimirũ corporis
sui qđ est ȩccłia. quasi more uescentiũ
fecit augm̃tum. Surrexit aut̃ a cȩna.
& posuit uestim̃ta sua: quando tẽpora¬
litet cũ hominib amplius conu̾sari de¬
sistens. m̃bra corporis assũpti deposuit in
crire. Accepto linteo p̃cinxit se: quando
accepto a patre mandato patiendi ꝓ no¬

Expanded text:
lorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens lorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro no
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. pͥus cõmemorat ȩt̃nitatem diui¬
nȩ potestatis: ut & ipsum uerũ dm̃
hominẽq demonstret: & nos illius
p̃cepti admoneat. ut quanto magni
sumus humiliem᷑ in om̃ib. Homo nãq
erat uerus qui hominũ pedes tangere
ac lauare: ꝑ hominẽ tradi. atq ab
hominib poterat crucifigi. Ds̃ erat
uerus. cui om̃ia dedit pat in manus:
quia a dõ exiuit. & ad dm̃ rediit. Sci¬
ebat gͦ dñs. quia diabolus lam misisset¬
se in cor udȩ. ut traderet eũ: sciebat
quia om̃ia dedit ei pater in manus:
inter quȩ om̃ia & ipsum traditorem.
& eos quib tradendus erat. & mortem
quã traditus erat passurus: ut de
his om̃ib quȩ uellet faceret. malum¬
q eoꝵ sua potentia conu̾teret in bo¬
num ciebat quia ꝑ humilitatẽ incar¬
nuonis a do exiuit: & ꝑ uictoriam
resur¬
rectionis ad dm̃ erat redi¬
nec dm̃ cũ inde exiret.
nec
nos deserens cũ teditet.
Sciebat
om̃ia hec: & tamen in
ponit uestim̃ta: lauat pedes discipu¬

Expanded text:
memorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat redinec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in ponit vestimenta sua, lavit pedes discipu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa est uera bethania. ciuitas scilicet
cȩlestis: quã nullus ualet nisi obediens
intrare. Studeamus uenire illuc totis¬
dis affectib: suspiremus illuc: ipsum
domiis illius conditorem petamus om̃s.
petamus singłi ut inhabitemus indomo
eius om̃ib dieb uitȩ nr̃ȩ: non ut laza¬
rũ ibi uideamus quẽ suscitauit a mor¬
tiuis: sed ut ipsi cũ lararo & cȩt̾is scĩs
resuscitati a mortius. uideamus uolun¬
tats̃ dñi: & ꝓtegamur a templo sc̃o eius.¬

Expanded text:
Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare. Studeamus igitur venire illuc intedis affectibus, suspiremus illuc ipsum domus illius conditorem, petamus omnes, petamus singuli, ut inhabitemus in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, non ut Lazarum ibi videamus quem suscitavit a mortuis, sed ut ipsi cum Lazaro et caeteris sanctis resuscitati a mortuis, videamus voluntatem Domini, et protegamur a templo s
Abbreviated transcription (Latin):
non uida arguit auariciȩ: & non pauꝑum
gr̃a de pecunia loqui: sed ex ratione demon¬
strat non esse culpandos eos qui ei int̾ ho¬
mines conu̾santi de facultatib suis mini¬
strarent: cum tam paruo tẽpore ipse apud
ȩccłiam corporalit᷑ mansurus. pauꝑes aut̃
quib elemosina fieri posset. in ea semꝑ
essent habendi. Cognouit gͦ turba mul¬
ta ex iudeis qr illic est: & uenerunt non
ꝓpter iħm tantũ: sed ut lazarũ uiderens
quẽ suscitauit a mortus. Curiositas hos.
est. ubi mansionẽ facit: ubi bethaniam
id est domũ animȩ obedientis in qua ha¬
bitet inuenit: ueniamus illuc contẽpla¬
tione. non ꝓpter hominẽ tantũ quẽ a
morte animȩ suscitatũ spũaliter uiue¬
re donauit: sed ut bonam hominis uitã
imitando. ꝑ hoc ad uisionẽ iħu ꝑtingere
meream᷑: qr ꝓ certo cognouimus ubi iħc
est. Resurrexit enĩ post morte: & ascen¬
dit in celũ. Ibi habet mansionẽ ꝑpetuã:

Expanded text:
non Judam arguit avaritiae, et non pauperum non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter 581 mansurus; pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. Cognovit ergo turba multa ex Judaeis, quia illic est, et venerunt non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit a mortuis. Curiositas hos, est, ubi mansionem facit, ubi Bethaniam, id est, domum animae obedientis in qua habitet, invenit, veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritualiter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur: quia pro certo cognovimus ubi Jesus est. Resurrexit enim post mortem, et ascendit in coelum, ibi habet mansionem perpetuam.
Abbreviated transcription (Latin):
ad traditionẽ dñi qui cõmendabat.
dixit gͦ iħc. Sine illam: ut in diem se¬
pulturȩ meȩ seruet illud. Quasi in no¬
center int̾roganti uidȩ. dñs simpliciter
& mansuete quo ministeriũ mariȩ ꝑti¬
neret exposuit: quia ipse uidelicet mo¬
riturus. & ad sepeliendũ aromatib esset
unguendus: idoq mariȩ cui ad unctio¬
nem mortui corporis eius quanuis mul¬
tũ desidanti ꝑuenire non liceret. dona¬
tũ sit uiuenti adhuc impendere obse¬
quiũ: qđ post mortẽ celeri resurrectio¬
ne p̃uenta nequiret. Unde bene marcus
dñm de illa dixisse testat᷑. Qͦd habuit
hȩc fecit: preuenit unguere corpus
meũ in sepulturã. Qd est aꝑte dicere.¬
Qͥa corpus meũ iam defuncti tangere
non poterit. solum qđ potuit fecit:
p̃uenit uiuũ adhuc funerandi officio
donare. Paꝑes enĩ semꝑ habetis uob̾¬
cum: ine aut̃ non semꝑ habebitis. Et
hic magnȩ moderamine patientiȩ dñs

Expanded text:
ad traditionem Domini qui commendabat. ad traditionem Domini qui commendabat. Dixit ergo Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae pertineret, exposuit: quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus. Ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus, quamvis multum desideranti pervenire non liceret, donatum sit viventi adhuc impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa nequiret: unde bene Marcus Dominum de illa dixisse testatur: Quod habuit, haec fecit: praevenit ungere corpus meum in sepulturam . Quod est aperte dicerequia corpus meum jam defuncti tangere non poterit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc, funerandi officio donare. Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Ue impio traditori: ue cõplicib eius
nequitiȩ. etiã nunc m̃bra xp̃i ꝑsequen¬
tib  qui famam uͥtutis quã ipsi habere
non merent᷑. ꝓximis qui habent inui¬
dere non cessant. Et quidẽ putare pos¬
semus iuda cura pauꝑum hȩc fuisse
locutũ: sed ꝓdit mentẽ illius testis
uerax qui ait. Dixit aut̃ hoc. non
quia de egenis ꝑtinebat ad eum:
tunc iudas ꝑiit. quando pecunia cor¬
ruptus dñm ꝓdidit: sed iam ꝑditus
dñm sequebatur: qui loculos habens dñi
portare. sed furto exportare solebat. Hi¬
dens enĩ dñs cor udȩ cupiditatis iam sor¬
de pollutũ. preuidens peioris ꝓditionis
sorde polluendũ. commisit eius fidi quic¬
qͥd habebat in sacculis: eumq de his quȩ
uellet facere ꝑmisit: ut uł collati hono¬
ris. uł habitȩ memoria pecunlȩ mentẽ
ab ipsius uenditione reuocaret. Uerũ
quia semꝑ auarus eget. nec umquã be¬
neficioꝵ ꝑfidus meminit impius: a
furto pecuniȩ quã portabat. ꝑuenit

Expanded text:
us nequitiae, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur, proximis qui habent, invidere non cessant! Et quidem putare possemus, Judam cura pauperum haec fuisse locutum, sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, tunc Judas periit, quando pecunia corruptus Dominum prodidit, sed jam perditus Dominum sequebatur, qui loculos habens Dominportare, sed etiam furto exportare solebat. Videns enim Dominus cor Judae cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejoris proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei quidquid habebat in sacculis, eumque de his quae vellet facere, permisit, ut vel collati honoris, vel habitae memoria pecuniae mentem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit, impius a furto pecuniae quam portabat pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
intimare curauit. Sexta quippe feri¬
a crucifixus est: salbato quieuit in se¬
pulchro: dñica surrexit a mortuis:
significans electis siul ꝑ sex huius scłi
ȩtates int̾ ꝑicula ꝑsecutionũ bonis
oꝑib insudandũ: in alia aut̃ uita. qua¬
si insalbato ꝑpetuo requiem animarũ
sꝑandam. Porro in die uidicii quasi in
die dñica corporũ quoq immortalium
receptionẽ esse celebranda: in quibus
de inceps animȩ suꝑno gaudio sine fi¬
ne fruantur. Qͦd auĩ in lectione eũgłi¬
ca dictũ est: quia sc̃ȩ mulieres uesꝑe
sabbati. quȩ lucescit in pͥme. sabbati ue

Expanded text:
intimare curavit. Sexta quippe feriintimare curavit. Sexta quippe feria crucifixus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominica resurrexit a mortuis, significans electis suis per sex hujus saeculi aetates, inter pericula persecutionum bonis operibus insudandum. In alia autem vita quasi in Sabbato perpetuo requiem animarum sperandam: porro in die judicii quasi in die Dominica, corporum quoque immortalium receptionem esse celebrandam, in quibus deinceps animae superno gaudio sine fine fruantur. Quod autem in lectione evangelica dictum est, quia sanctae mulieres vespere Sabbati, quae lu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ac saluatoris nr̃i dedicauit.
Iuste ẽtenĩ hanc ꝓ eius amore uigiliis
celebramus & ymnis: qui ꝓ amore
nr̃o in ea dormire in morte. ac de mor¬
te uoluit excitari. Nam sicut apls
ai mortuus est ꝓpter delicta nr̃a: &e
resurrexit ꝓpter iustificationẽ nr̃am.
Ud ipso quoq statu tẽporis quo uel
rtuus est in cruce. uł a mortuis re¬
sicererit ostendit. Circa horam qͥspe
nonã cũ inelinata iam esset ad uespe¬
temdies & tepefactus a meridiano
feruore radiꝰ solis mysteriũ uictoro¬
sisliut e passioris censimunauit: eui¬
denter se insinuans ꝓpter auferenda sce¬
lera quib a diuina luce & dilectione in
huius noctem ꝑegrinationis incidimus.
crucis subisse patibulũ. Surrexit ma¬
ne pͥma salbati quȩ nunc dies dñica
uocat᷑: manifeste docens se nos a mor¬
te animȩ resuscitatos. in lucẽ ꝑpetuȩ
felicitatis esse ꝑducturũ. S & aliud
nobis memorabile mysteriũ tẽpore suȩ
passionis. sepulturȩ & resurrectionis.

Expanded text:
Domini ac Salvatoris nostri dedicavit. Juste etenim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et hymnis, qui pro nostro amore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statum temporis quod vel mortuus est in cruce, vel a mortuis resurrexit, ostendit. Circa horam quippe nonam, cum inclinata jam esset ad vesperam dies, et tepefactus a meridiano fervore radius solis, mysterium victoriosissimae passionis consummavit, evidenter se insinuans propter auferenda scelera, quibus a divina luce et dilectione in hujus mortem peregrinationis incidimus, crucis subisse patibulum. Surrexit mane prima Sabbati, quae nunc dies Dominica vocatur, manifeste docens se nos a morte animae resuscitaturum, et in lucem perpetuae felicitatis esse perducturum. Sed et aliud nobis memorabile mysterium tempore suae passionis, sepulturae et resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiori explanatione discutiendo:
qui quãlibet hominib despecti. cȩlestis
tam̃ gr̃ȩ sunt pane sȩcundi. Ham ser¬
uilia cophinis solent opa fieri. Unde
de popło qui in luto ac laterib seruie¬
bat in egypto: dicit psalmista. Mlanꝰ
euis in cophino seriuerunt. Illi gͦ ho¬
mines cũ uidissent qđ fecerat signũ:
dicebant. Qͥa hic est uere ꝓpħa: qui

Expanded text:
diligentiori explanatione discutiendo: diligentiori explanatione discutiendo: qui quamvis hominibus despecti, coelestis tamen gratiae sunt pane fecundi. Nam servilia cophinis solent opera fieri. Unde de populo, qui in luto quondam ac lateribus serviebant in Aegypto, dicit Psalmista: Manus ejus in cophino servierunt . Illi ergo homines cum vidissent, quod fecerat signum, diceb
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos colligere quȩ suꝑauerunt
fragm̃toꝵ ne ꝑirent: hoc ꝓfecto sig¬
nat. qr pleraq sunt archana diuinoꝵ
eloquiors quȩ uulgi sensus non capit:
nonnulla quȩ ꝑ se quidẽ minus docti
assequi nequeunt: sed a doctiorib ex
posita. mox intelligere queunt. hȩc
gͦ nesse est qui ualent diligentuis
scruiando colligant. & ad eruditionẽ
minoꝵ. suo uł dicto uł scͥpto faciant
ꝑuenire: ne alim̃ta u̾bi illoꝵ desidia¬
pereant. plebibusq tollant᷑: qui hȩc
año donante int̾pretando colligere no¬
runt. Collegerunt gͦ inquit: & imple¬
uerunt duodeci cophinos fragm̃tor.
Qa duodenario numero. solet ꝑfectio¬
nis cuius libet summa figurari. recte
qui obscura scͥpturarũ quȩ ꝑse turbȩ ne¬
queunt. & meditando colligere. & man
dicta mystica. suis int̾pretatione addi¬
ta inserendo opusculis: hoc sequaces eo¬
rum ȩccłiȩ toto orbe magistri. etiam in¬
tegros nonnulli utriusq testam̃ti libros

Expanded text:
discipulos colligere quae superaverunt discipulos colligere quae superaverunt fragmentorum, ne perirent, hoc profecto signat quia pleraque sunt arcana divinorum eloquiorum, quae vulgi sensus non capit, nonnulla quae per se quidem minus docti assequi neposita mox intelligere queunt. Haec ergo necesse est ut qui valent diligentius scrutando colligant, et ad eruditionem minorum suorum dicto vel scripto faciant pervenire, ne alimenta verbi illorum desidiapereant, plebibusque tollantur, qui haec Domino donante interpretando colligere norunt. Collegerunt, inquit, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Quia duodenario numero solet perfectionis cujuslibet summa figurari, recte qui obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt, et meditando colligere, et meddicta mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis. Hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe magistri, etiam integros nonnulli utriusque Testamenti libros
Abbreviated transcription (Latin):
quos dñs mysticis dapib satiauit figu¬
rantur. Nec p̃tereundũ: qđ refecturus
multitudinẽ. gr̃as egit. Egit quippe
gr̃as: ut &e nos de ꝑceptis cęlitus mu¬
nerib gr̃as semꝑ agere doceret: &
ipse quantũ de nr̃is ꝓfectib gratulet᷑.
de nr̃a spũali refectione gaudeat inti¬
maret. Uultis etenĩ nosse fr̃s. quantũ
saluator nost̃. nr̃e gaudeat saluti:
Narrat eugłista lucas dedisse eũ disci¬
pulis potestatẽ calcandi supra om̃em
uͥtutem inimici: eoꝵ q nomina scͥpta
indicasse in cȩ̨lis: & statim infert. In
ipsa hora exultauit spũ scõ: ce dixit.
Confiteor tibi pater. dñe cȩli & terrȩ:
qr abscondisti hȩc a sapientib & pru¬
dentib. & reuelasti ea paruulis. Cla¬
ret gͦ quia saluti ac uitȩ fidelium con¬
gratulet᷑: qui patrẽ gr̃as agendo col¬
laudat: qđ ea quȩ suꝑbientib abscon¬
dit. humilib spũ secreta reuelauerat.
Qd̃ aut̃ saturata multitudine uissit

Expanded text:
quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figuquos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione gaudeat, intimaret. Vultis etenim nosse, fratres, quantum Salvator noster nostrae gaudeat saluti? Narrat evangelista Lucas, dedisse eum discipulis potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici, eorumque nomina scripta indicasse in coelis ; et statim infert: In ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Claret ergo quia saluti ac vitae fidelium congratuletur, qui Patrem gratias agendo collaudat, quod ea quae superbientibus abscondit, humilibus spiritu secreta revelaverat. Quod autem saturata multitudine, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
num ut florem feni conterat: idest casti¬
get corpus suũ & seruituti subiciat. uo¬
luptates carnis edomet. luyuriȩ fluxa
restringat: quisqͥs panis uiui cupit su¬
auitate refici. quilqͥs suꝑnȩ gr̃ȩ dapib
renouari amat: ne infima uetustate
deficiat. caueat. Quinq milia uiri qui
manducauerunt: ꝑfectionẽ uitȩ eoꝵ
ores quiq figurari: quos feminea mol¬
licies nulla corrũpit: quales esse cupit
eos quib dicit apłs. Uigilate: state
in fide: uirilit̾ agite & confortamini.
Millenarius aut̃ numerus ultra quẽ
nulla nr̃a cõputatio succrescit: pleni¬
tudinẽ rerũ de quib agit᷑. indicare
mi corporis nr̃i sensus expͥmuntur:
uisus uidelicet. auditus. gustus. olfa¬
ctus. & tactus. In quib singłis quicũq
uirilit agere r confortari satagunt
sobrie & ius & pir uiuendo. ut cȩle¬
stis sapientiȩ mertanĩ oulcedine re¬
creari: hi nimirũ quinq milib uiroꝵ

Expanded text:
num, florem feni conterat, id est, castinum, florem feni conterat, id est, castiget corpus suum, et servituti subjiciat ; voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat, quisquis panis vivi cupit suavitate refici, quisquis supernae gratiae dapibus renovari, ne infima vetustate deficiat, amet. Quinque millia virorum qui manducaverunt, perfectionem vitae eorum ores quique figurari, quos feminea mollities nulla corrumpit: quales esse cupit eos, quibus dicit apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare mi corporis nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, auditus, gustus, olfactus et tactus. In quibus singulis quicunque viriliter agere, et confortari satagunt, sobrie, et juste, et pie vivendo, ut coelestis sapientiae mereantur dulcedine recreari; hi nimirum quinque millibus virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
apparens accepit. & quid intus habe¬
rent utilitatis ac dulcedinis ostendit:
quã multiplici sp̃c gr̃a. quȩ pauca ac
despecta uidebant᷑ exuberarent þate
cessores cunctis nationib ministran¬
da porrexit. Inde bene alii ferunt
turbis. Cum enĩ mysteriũ humanȩ sa¬
lutis initium accepisset enarrari ꝑ
dñm: ab eis qui audierunt in nos con¬
firmatũ est. Quinq si quidẽ panes &
lis: quando apicit illis sensum ut in¬
telligerent o.ñia quȩ icͥpta essent ui
lege moysi. & ꝓpħis. & psalmis de ipso.
Discipuli apposuerunt turbis: quando
ꝓfecti p̃dicauerunt ubiq. dño cooꝑan¬
te & sermonẽ confirmante. sequentibus
signis. Fenum in quo discũbens populus
reficit᷑. concupiscentia carnalis intelli¬
gitur: quã calcare ac p̃mere debet oĩs
qui spũalib alim̃tis saciari desidetat.
Om̃is enĩ caro fenum: & om̃is gła eius
tanquã flos feni. Discumbat gͦ suꝑ fe¬

Expanded text:
apparens accepit, et quid intus habeapparens accepit, et quid intus haberent utilitatis ac dulcedinis, ostendit; quam multiplici spiritus gratia, quae pauca ac despecta videbantur, 520 exuberarent, pateolorumque successores, cunctis nationibus ministranda porrexit. Unde bene alii evangelturbis . Cum enim ministerium humanae salutis initium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt in nos confirmatum est. Quinque siquidem panes,  quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de ipso . Discipuli apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis . Fenum, in quo discumbens turba reficitur, concupiscentia carnalis intelligitur, quam calcare ac premere debet omnis qui spiritalibus alimentis satiari desiderat. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Discumbat ergo super fe
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑet. & iam saturatus abiret. Qͥnq
aut̃ panes quib multicudinẽ popłi
saturauit. quinq sunt libri moysi.
quib spũali intellectu patefactis. &
abiitidantiori iam sensu multiplicatis:
auditoꝵ fideliũ cotidie corda reficit.
Qui bene ordeacei fuisse referunt᷑: ꝓpter
nimirũ austeriora legis edicta & integu
menta littere grossiora: quȩ int̾iorem
spũalis sensus quasi medullam celabant.
rum ton inconuenient & ꝓpħarum scͥp¬
ta significant: quoꝵ uni canendo. alteri
colloquendo suis auditorib futura xp̃i
ꝑaquatilia animantia figuratit᷑ illius
eui p̃cones: in quo popłs fideliũ sine
aquis baptismi uiuere nullatenus pos¬
set. Puer qui quinq panes & duos pis
os habuit. nec tam̃ hos esurientib tur¬
bis distribuit. sed dño distribuendos
optulit. popłs est iudeors literali sen¬
su puerilis qui scͥpturarũ dicta clau¬
sa secũ tenuit: quȩ tam̃ dñs in carne

Expanded text:
acciperet, et jam saturatus abiret. Quinque acciperet, et jam saturatus abiret. Quinque autem panes quibus multitudinem populi saturavit, quinque sunt libri Moysi, quibus spirituali intellectu patefactis, et abundantiore jam sensu multiplicatis, auditorum fidelium quotidie corda reficit. Qui bene hordeacei fuisse referuntur, propter nimirum amenta litterae grossioris, quae interiorem spiritualis sensus quasi medullam celabant rum non inconvenienter et prophetarum scripta significant, quorum unum canendo, alterum colloquendo suis auditoribus futura Chriper aquatilia animantia figurantur illius aevi praecones, in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus posseces habuit, nec tamen hos esurientibus turbis distribuit, sed Domino distribuendos obtulit, populus est Judaeorum, litterali sensu puerilis, qui Scripturarum dicta clausa secum tenuit, quae tamen Dominus in carne
Abbreviated transcription (Latin):
despiciant: iuxta exemplum illius.
& eleuatũ sicut cedros libani: transiit
debat. Quod subleuasse oculos iħc. &
uenientẽ ad se multitudinẽ uidisse ꝑhi¬
& ne querendo errare possint. lucem
oculi iħu dona sp̃c eius mystice desig¬
nent. testat᷑ in apocalipsi ioħs: qui
figurate loquens de eo. & uidi inquit
agnũ stantẽ tanquã occisum. haben¬
tẽ cornua septẽ. & oculos septẽ: qui
sunt septẽ sp̃c di missi in om̃em ter¬
ram. Qͦd tẽptans philippũ dñs. unde
inquit ememus panes ut mandu.¬
cent hi. ꝓuida utiq dispensatione fa¬
cit: non ut ipse quȩ non nouerat
discat: sed ut philippus tarditatem
suȩ fidi quã magistro sciente ipse ne¬
sciebat. tẽptatus agnoscat: & mira¬
culo facto castiget. Neq enĩ dubita¬
re debuerat pͣsente rerũ creatore.
qui educit panẽ de terra. & uinolȩ¬
tificat cor hominis. paucoꝵ denario¬
rũ panes sufficere turbarũ milibus
non paucis: ut unusquisq sufficient᷑

Expanded text:
despiciant, juxta exempla  Ms., exdespiciant, juxta exempla  Ms., exet elevatum super cedros Libani, transiit da: ‘Quod subleuasse oculos Ihesus et uenientem ad se multitudinem uidisse perhiEt ne quaerendo errare possint, lucem oculi Jesu dona spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem : qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. Quod tentans Philippum Dominus, Unde, inquit, ememus panes, ut manducent hi? Provida utique dispensatione facit, non ut ipse quae non noverat discat, sed ut Philippus tarditatem suae fidei, quam magistro sciente ipse nesciebat, tentatus agnoscat, et miraculo facto castiget. Neque enim dubitare debuerat, praesente rerum creatore, qui educit panem de terra, et vino laetificat cor hominis , paucorum denariorum panes sufficere turbarum millibus non paucis, ut unusquisque sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quȩ habes & da pauꝑibus:: & ha¬
bebis thesaurũ in cȩlo: & ueni sequere
me. Cuius discretionẽ mod̾aminis. non
ꝑ se solum oñs in carne docens exhibu¬
it: uerũ nunc quoq ꝑ u̾bi sui mini¬
stros ex hibere non cessat. Unde de
eisdẽ sub unius boni serui ꝑsona testa¬
tur. quia dare debeant conseruis in
tẽpore tritici m̃suram: id est ꝓ captu
audientiũ oportune & m̃surate uerbi
dapecie f suggerere: Qđ aut̃ ꝓpinqͣnte pas¬
cha dñs turbas docet. sanat. & reficit.
posstimus ita mystice int̾pretari: qr
pascha transitus dr̃. & quoscũq dñs
int̾na munerũ suoꝵ suauitate recu¬
þerat. ad salubtem ꝓfecto transitum
pirarat: ut carnis uidelicet concu¬
piscentias. m̃tis sublimitate transcen¬
dant: infima mundi desidia pariter
cent. Et si necdu anima uł carne ad
suꝑna ualent ꝑtingere. quia hoc ni¬
mirũ in futuro ꝓmittit᷑: quicqͥd tam̃
carnale quasi altũ amplecti conspici¬
unt. cõparatione ȩt̃noꝵs quasi nichili

Expanded text:
habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Cujus discretionem moderaminis, non per se solum Dominus in carne docens exhibuit, verum nunc quoque per verbi sui ministros exhibere non cessat Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium, opportune et mensurate verbi dapes suggerere . Quod vero propinquante Pascha Dominus turbas docet, et sanat, et reficit, possumus ita mystice interpretari, quia Pascha transitus dicitur; et quoscunque Dominus in terra munerum suorum 519 suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnales videlicet concupiscentias mentis sublimitate transcendant; infima mundi desideria, prospcent; et si necdum anima vel carne ad superna valent pertingere, quia hoc nimirum in futuro promittitur; quidquid tamen carnales quasi altum amplecti conspiciunt, comparatione aeternorum, quasi nihili
Abbreviated transcription (Latin):
nentia carnis tẽporali. gaudiũ ꝑhen¬
ne mereri: quã ꝓ lasciuia parui tem¬
poris. ȩt̃nam luere uindictam. Ecce ie¬
uniũ quadragesimale dño auxilian¬
te iam plurima ex parte cõpleuimus:
testis est unicuiq conscientia sua. qr
quanto districtius se scĩs his dieb dño
mancipaise meminit: tanto amplius
gaudeus scĩã dñicȩ cesurrectioni: tẽ¬
puis eypecuia at si quẽ forte adlic
corsuentia minus ꝑfecte stigata¬

Expanded text:
nentia carnis temporali gaudium perennentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est unicuique conscientia sua; quia quanto districtius se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ugłio ĩlenturan sequentiuq col¬
ioaiat᷑ uoce tu barũ Mo qute in
eiusde laudis ꝓsecutione subungitur
osanna. id est salus. siue saluifica in al¬
tissimis. ꝑspicue docet aduentũ dñi
in carne. non solum humani generis
in terta. sed & angłoꝵs in cȩlis esse sa¬
lutẽ: quia dũ nos redẽpti ad suꝑna ꝑ¬
ducimur: eoꝵ ꝓfecto numerus. qui
sathana cadente erat minoratus im¬
pletur. hinc etenĩ paulus ait. instau¬
rari om̃ia in xp̃o: quȩ in cȩlis & quȩ
in terra sunt in ipso. Recte gͥ osanna
in altissimis in eiuus laude canitur:
cuius tota incarnationis dispensa¬
tio. ꝓ implenda gła patriȩ cȩlestis
aderat. Proinde necesse est fr̃s mei.
ut ad ꝓmissam nohis patriã tota m̃¬
tis deuotione tendamus: semꝑ recor¬
dantes. quia & si angusta est uia qua
ingredim: beata est mansio ad quã
festinamus. Felicuis quippe est ꝑ aspe¬
rũ iter ad regnũ: quã ꝑ amenũ planũ¬
q ad suppliciũ duci. felicius est conti¬

Expanded text:
um sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est conti
Abbreviated transcription (Latin):
saluari se suꝑna in patria flagite.
senti. ut exaltet ea ds in fututo:
memor illius dauitici. quia ex ul¬
tabunt ossa humiliata. Ramos de ar¬
borib cedat. & sibi sternat in uia: id
est sc̃oꝵ scripta sedulus ad memoriã
reuocet. quib stantes ne cadant ro¬
borant: laplos ne dutius iaceant.
hortantur: resurgentes ut uͥtutibus
exerceant᷑ instruunt: exercitatos uir
offensionis & petr̃a scandali offendans̃
p̃muniat: ac sic etiã ipse cũ cȩteris fi¬
delib reẽptoris sui uestigia sequatur:
passionisq ac resurrectionis eius my¬
suis. in remediũ uulnerũ simul & cȩ¬
lestiũ gaudioꝵ. pignus dare digna¬

Expanded text:
salvari se superna in patria flagitet.salvari se superna in patria flagitet.senti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi sternat in via, id est, sanctorum scripta sedulus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtoffensionis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysuis in remedium vulnerum simul et coelestium gaudiorum pignus dare digna
Abbreviated transcription (Latin):
fidat: ne qua suor numetositate. uł
enormitate scelerũ confulus. baratrum
desꝑationis incidat: iuta illud salo¬
monis. impius cũ uenerit in ꝓfundũ
maloꝵ contẽptut: sed sollicitus per¬
pendat. qr si tẽpus antuȩ festunita¬
tis. qua de auctoris nr̃i resur rectione
lȩtamut. tanto uł gaudio castos. uł
impuros. metu & confusione afficit:
multomagis in tẽpore districti ex ami¬
nis qͣndo generalis om̃iũ resurrectio cele¬
bratur. etiã ante auditã iudicis sen¬
tentiã hos conscientia munda excu¬
sans lȩtificat: illos noria accusans in
ꝑpetuũ dapnat. Quicũq gͦ fr̃s dile¬
ctissim i continentiȩ armis accincti.
ant̾ carte ne cepta deserant: pͥus¬
quã hoste ꝓstrato. ministeriis donen¬
tut angłicis. Qui uͦ hactenus arma¬
turam uͥtutũ non induit. uł hodie
incipiat: hodie cũ turbis illis fidelib
fidi oꝑa assumat. Imploret
pietatẽ eius qui in nomine patris
ueniens. benedictionẽ mundo attu

Expanded text:
qua suorum numerositate vel enormitate scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat, quia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et jam audita judicis sententia, hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia accusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae carnis armis accincti aant caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret pietatem ejus qui in nomine Patris adveniens benedictionem mundo attul
Abbreviated transcription (Latin):
ti a morte surrexit: merito hic numerus.
etiã nr̃ȩ resurrectionis futura gaudia
designat. Hȩc de factura tẽpli pauca
ex plurib cõmemorasse sufficiat: ut
quã cuncta spũali intellectu refulge¬
ant. clarius appareat. S finituri ser¬
monẽ. redeamus ad dñi sententiã. qua
queretitib signũ uideis dicit. soluite
teplum hoc. & in trib dieb excitabo illud:
agamus q gr̃as miscłiȩ eius: qui mysteri¬
um suȩ passionis & excitationis a mortu¬
is. qđ tẽptantib se infidelib clauso sermo¬
ne ꝓposuit. nob iam in se credentib clara
luce reserauit. Et quia iam ꝓpe est tẽpus
quo solutionẽ eiusdẽ tẽpli uenerabilis
quȩ facta est a ꝑfidis. simul & excitatio¬
nem. quã ipse t̾cia die sicut ipse ꝓmisit
mitabilit ex hibuit. annua sollẽmnitate
celebrare desidamus: munde mus tepla
corporum cordiumue nr̃oꝵ. ut sp̃c di

Expanded text:
ti a morte surrexit, merito hic numerus ti a morte surrexit, merito hic numerus etiam nostrae resurrectionis futura gaudia designat. Haec de factura pauca ex pluribus commemorasse sufficiat, ut quam cuncta spirituali intellectu refulgeant clarius appareat. Sed finituri sermonem redeamus ad Domini sententiam, qua quaerentibus signum Judaeis dicit: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud , agamusque gratias misericordiae ejus, qui mysterium suae passionis et excitationis a mortuis, quod tentantibus se infidelibus clauso sermone proposuit, nobis jam in se credentibus clara luce reseravit. Et quia jam prope est tempus quo solutionem ejusdem templi venerabilis quae facta est a perfidis, simul et excitationem, quam ipse tertia die, sicut ipse promisit, mirabiliter exhibuit, annua solemnitate celebrare desideramus, mundemus templa corporum co
Abbreviated transcription (Latin):
us & animȩ felicis gaudia ȩtna ꝑcipient.
Inferior gͦ domus. p̃sentem sc̃oꝵ conu̾s ati¬
oñe significat: suꝑior. requiem animarũ
quȩ post hanc uitã ꝑcipitur: sup̃ma głam
resurrectionis quȩ nullo umquã fine mu¬
tabit᷑. Ostium lateris medii qd in parte do¬
mus dextrȩ positũ. iter ad suꝑiora pande¬
bat. fides est passionis xp̃i: cuius dex¬
trũ latus foratũ in cruce nobis emana¬
uit sacram̃ta: quib imbuti ad cȩlestis
uitȩ gaudia possimus ascendere. Septem
antus ce totidẽ m̃sib pͥma tẽpli structu¬
ra ꝑfecta est: octauo aut̃ anno. & octauo
mense ex quo ȩdificari cepit. dedicationis
sollennitas secuta est. Et ȩccłia ꝑ totum
suoꝵ sumere ñ desinit increm̃ta menbro¬
rum. usq ad tẽpora futurȩ resurtectio¬
nis ȩt̃na: quando cũ pacifico rege festa
suȩ dedicationis introibit. Nam quia
dñs octaua die. id est post septimã salba¬

Expanded text:
 animae felicis gaudia aeterna percipient.  animae felicis gaudia aeterna percipient. Inferior ergo domus praesentem sanctorum conversationem significat, superior requiem animarum quae post hanc vitam percipitur, suprema gloriam resurrectionis quae nullo unquam fine mutabitur; ostium lateris medii, quod in parte domus dextrae positum iter ad superiora pandebat, fides est passionis Christi, cujus dextrum latus foratum in cruce nobis emanavit sacramenta, quibus imbuti ad coelestis vitae gaudia possimus ascendere. Septem annis et totidem mensibus prima templi structura perfecta est, octavo autem anno, et octavo mense ex quo aedificari coepit, dedicationis solemnitas secuta est; et Ecclesia per totum suorum sumere non desinit incrementa membrorum usque ad tempora futurae resurrectionis aeterna, quando cum pacifico rege festa suae dedicationis introibit. Nam quia Dominus octava die, id est post septimam sabba
Abbreviated transcription (Latin):
us solus qui scanderet nosset: cuius
scͥptura ita meminit. Ostiũ l ateris me¬
dii in parte erat domus dextrȩ: & per
cocleam ascendebant in mediũ ce nacu¬
lum: & a medio in t̾cium. Passo in cruce
dño. unus militũ lancea latus aꝑuit:
& continuo exiuit sangius & aqua.
hȩc est aqua baptismi qua abluimur:
& hic sanguis calicis dñi quo sc̃ificam᷑.
Per hȩc sci mysteria lateris. merito in¬
uisibilis fidĩ ascendimus de p̃senti ȩccłȩ
uita quȩ ꝑegrinatur in t̾ris. in uitam
suꝑtiȩ beatitudinis: qua exutȩ corpou¬
bus fruunt᷑ animȩ tustoꝵ. S & de illa
uita receptis in resurrectione corporibꝰ.
usq ad suꝑnam ꝑpetus felicitatis głam. eius¬
dem dñicȩ passionis fide p̃uia transimus.
De qua nimirũ gła dicit ysaias. In terra
sua duplicia possidebunt: lȩticia sepit¬
na erit eis: id est in terra uiuentiũ. quȩ
sola sc̃os terra est. carnis simul immorta¬

Expanded text:
us solus qui scanderet nosset, cujus us solus qui scanderet nosset, cujus Scriptura ita meminit: Ostium autem lateris medii in parte erat domus dextrae, et per cochleam ascendebant in medium coenaculum et a medio in tertium . Passo in cruce Domino, unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Haec est aqua baptismi qua abluimur, et hic sanguis calicis Domini quo sanctificamur. Per haec sancti mysteria lateris merito invisibilis fidei ascendimus de praesenti Ecclesiae vita, quae peregrinatur in terris, in vitam supernae beatitudinis, qua exutae corporibus fruuntur animae justorum. Sed et de illa vita receptis in resurrectione corporibus, usque ad supernam perpetuae felicitatis gloriam ejusdem Dominicae passionis fide praevia transimus; de qua nimirum gloria dicit Isaias: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis , id est, in terra viventium, quae sola sanctorum terra est, carnis simul et