comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt qui iam sua misericorditer tribuunt
atqz aliter qui adhuc aliena rapere con¬
tendũt. Ammonẽdi namqz sũt qui iam sua miseri¬
corditer tribuunt ne se cogitacione tumida suꝑ cos
quibz terrena largiuntur extollant ne id arco melio¬
res se estimant. qz cõtineri per ceteros uident. Nã
terrene dñs domus famuloꝵ ordines iministeria¬
qr dispciens hos ut regant illos uero statuit ut ab
aliis regantur. Istis iubet ut necessaria ceteris
prebeant: illis ut accepta ab aliis sumant regantꝰ
et tñ plerũqz offendũt qui regunt. et in patrifami¬
lias gras per manent qui regũtur. Iram merẽtur
qui dispensatores sũt. sine offencione ꝑdurant. qui
exaliena dispensatione subsistũt. Ammonendi sũt
sti dño dispensatores se positos subsidioꝵ temporaliũ
agnoscant et tanto hũiliter prebeant qnͣto et aliena
esse intelligũt que dispensant. Cũq milloꝵ mim¬
scerio quibz accepta largiuntur constitutos se esse

Expanded text:
sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt sti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse
Abbreviated transcription (Latin):
obtinere cũcta que ambierint possũt audiant qd
scripcũ est. Quid prodest homimi si totũ mũdũ luc̾¬
tur : aĩe nero sue detrimentum faciat. Ac si aꝑte di
gregat si hoc solum qd̾ ip̃e est dãpnat. Ulerũq aũt
citius raptoꝵ auaricia corrigitur. in u̾bis ãmonẽ¬
tis quã fugitiua sit pñs uita mõstretur. si eoꝵ
memoria ad mediũ deducatur qui et ditari in hoc
mũdo dui conati sũt et camen in adeptis diuiciiõ
diu manere nequiuerũt. Quibz festina mors repen
s secũ adiudicium causas rapine detulerũt. Hor
itaqz exempla audiant quod in uerbis suis procul
dubio et ip̃i cõtempnant: ut cũ post u̾ba ad cor redent
imitari saltem quos iudicant erubescant xxiiii.

Expanded text:
obtinere cuncta quobtinere cuncta quscriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si aperte gregat, si hoc ipsum solum quod ipse est, damnat? Plerumque autem citius raptorum avaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repentsed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem quos judicant, erubescant.
Abbreviated transcription (Latin):
tus quippe exillis caperet si eas bene spargere non
amando uoluiss. Quia uero eas diligendo retinet
hit utiqz sine fructu derelinquet. Cum repleri cũt¬
cis simul oꝑibz mardescũt. audiant qd̾ scriptum est
Qui festinat ditari: nõ erit in nocens profecto in¬
re pcc̃m negligit. Et more auiũ captus cũ escam t̾¬
rarum reꝵ aiudus conspicit: quo stranguletur
pecdati laqueo nõ agnoscit. Cum quelib pñtis
uite lucra de siderant et que de futuro dampna paçiũtur
ignorant : audiant. qd̾ scriptũ est. Dereditas ad quã
festinatur in principio: in nouissimo bñdictione carbi
Exhac quippe uita miaum ducimus: ut abenedictione
sortem in nouissimo benianius. Qui itaq in principio
hereditari festinant. sortẽ sibi in nouissiõ benedictis¬
nis amputant: quia dum per auaricie nequiciã
hic multiplicare ues appetũt illic ab eterno pr̃i mo¬
nio exberedes fiunt. Cum uel plurima ãbiunt. uel

Expanded text:
tus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non tus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: quia vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Profecto re peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, eaque quae de futuro damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus. Qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant: quoniam dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cum vel plura ambiunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
miserũt: et tamen eterne gehẽne iginb mãcipãtur
ic erco colligendũ est quanta dampnacione ꝓlec¬
tendi sũt qui aliena rapiũt. et si tanta ad adusio¬
ne feriũtur. qui sua in discrete tenuerũt. Per pen¬
dant quo eos obliget reatu res rapta si tali subia¬
cet pene non tradita. Perpendent quid meretur in¬
iusticia illata. si tarita percussio digna est pietas
non impensa. Cum aliena rapere intendũt audiant
quod scriptũ est. ue ei qui multiplicat non sua
et aggrana contra se densum lutũ. Auaro quippe
densum lutrũ contra se aggrauare est. terrena lucͣ
cũ pondere peccati cumulare. Cum multiplicare lar
tur. Quo usqz nos extenditis. qui habere in cõmum
mũdo cõsortes minime potestis. Coniuctos quidem
premitis s contra quos uos ualeatis extendere semp¬
iuenitis. Cũ augendis pecumis inhiant. audiant
quod scriptũ est. Auarus non ĩpletur pecunia: et
qui amat diuicias. fructus nõ ex eis accipiet. Ffruc¬

Expanded text:
mmiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est, quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur, qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quod meretur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua usquequo et aggravat contra se densum lutum ? Avaro quippe densum lutum contra se aggravare, est terrena lucra cum pondere peccati cumulare. Cum multt: Quousque vos extenditis qui habere in communi mundo consortes minime potestis? conjunctos quidem premitis, sed contra quos vos invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uidetur. Qui ergo qnͣta largiũtur aspicĩt. s
qͣnͣta rapĩt. nõ perpendũt: percuso sacculo mercedes
mictũt: qr profecto has inspem sue fiducie intrientez
congerũt: s nõ intuentes ꝑdũt

Expanded text:
non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt: quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt
Abbreviated transcription (Latin):
pham dñs reprobat dicens Ego dñs diligens iudicium
et odio hñs rapinam inholocausta. Ninc iterũ dicit
Hostie impioꝵ ab hominabiles quia offerũtur ex sce
lere. Qui sepe quoqz et indigentib subtrahũt que deo
largiuntur sz qnͣta eos admmadusione rẽmiat: per
quendã sapientẽ dñs demonstrat dicens. Qui offert
sacrificium ex substancia pauꝑis qͣi qui uictimat
filium inconspectu prĩs sui. Quid namqz est intolle¬
rabilius potest. quã mors filii ante oculos pr̃is. Do
itaq sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur. qd̾
orbati prĩs doloris cõꝑatur. Et camẽ qr plerũq qnͣta
tribuũt pensant. quãta aũt rapiĩt cõsiderare dis
simulant: qz mercedam nim̾ant et perpendere culpas
recusant. audiant qd̾ scriptũ est. Qui i̾cedes cõgre¬
gauit misit eas nnsacculũ ꝑcrsum. In sacculo quiꝑ¬
pe ꝑcuso iudetur qñ pecunia mictitur s q̃n amictitur

Expanded text:
phetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, phetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocaustum . Hinc iterum dicit: Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur lere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autsimulant: quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: « Qui mercedes congregavit, misit eas in pertusum sacculum . » In sacculo quippe pertuso videtur quando pecunia mittitur, sed quando amittitur
Abbreviated transcription (Latin):
curis uicine prouideant et corporẽ ĩprouide securi¬
tatis amictant ne ferre fructus bom oꝑis negligũt
aprefecti uita funditus quasi auiyiditate radicis
ex secentur. At cõtra ãmonendi sunt qui et ea que
hñt tribuunt et aliena rapere nõ desistũt ne dũ ual¬
de muni fici iuderi appetũt. et de bomi specie det̾iores fi¬
ant. Uine et em propria indiscrete tribuentes nõ
ut supͣ iam diximus ad ĩꝑaciencie murmuracionẽ
proruunt: sz cogente se mopia usq adauariciã deno¬
luuntur. Quid uero eoꝵ menti in felicius quibz lay
trite seminatur. Prius itaqz ãmonẽdi sũt. ut
tenere sua racionabilitey sciant. et tũc demũ ut
aliena nõ ambiant. Si eñ radix culpe in ip̃a es¬
sione non exuritur nũꝙͣ ꝑramos exuberatis aua¬
uicie spina sictatur. Occasio ergo mapiendi sub¬
trahitur. si bene prius ius possidendi disponatrir. Tũc
uero ãmoniti audiant. quomodo que hñt iisexicorditep
amarescit. Hinc est em̃ quod ipsa sacrificia per pro¬

Expanded text:
ideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus deuasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer erae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nea qui fructũ nõ hũit contra hanc districtius agyi¬
cola queritur: quod eciam terrã occuꝑant. Texrã
quippe sine fyuctu ficulnea occupat. qñ maĩs tena¬
aum hoc quod prodesse multis poterat: mutiliter ser¬
uat. Teriũ ficuluea sine fructu occupat q̃n locũ quẽ
sercere alius ꝑ solem bomi oꝑis ualuit scultus per de¬
sidic ũbrã pmit. Qn aut nõ nĩꝙͣ dicere solent. Cõ¬
cessis utimur aliena nõ q̃rimus et si dignã mĩe
retribucionẽ nõ agimus nulla tamen p̾u̾sa perpet᷑¬
mus. Qd idcipco senciint quia indelicet aurẽ cordis
a uerbis celestib claudũt. Neq em̃ dines in aũigłio
qui in duebatur purpura et bysso. qui epulabatur
cotidie spendide aliena rapuisse. s in fructuose
propriis usus fuisse prohibetur: cũqz post hanc
uitã utͥe ultrix geheiia suscepit. Nõ quici ali¬
quid ilicitũ gessit et quia ĩmoderato usu totũ se

Expanded text:
nea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agrinea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se
Abbreviated transcription (Latin):
rapere non desistunt. Ammonẽdi namqz sunt qui
giuntur ut sollicite sciant quod ea de qua fumpti
sunt ciuictis hominib terra cõmunis est: et id circo
alimenta quoq hominib comuniter profert. In cas¬
sum ergo se innocentes putant ꝯiri cõmune dei munꝰ
sibi priuatũ uendicant. Qui cũ accepta non. tribu¬
unt ĩ proximoꝵ nece grassantur: quia tot pens coti¬
die ꝑimunt quod moriencium pauperũ apud se sub¬
sidia abscondũt. Nam cũ quelibet necessaria indigẽ
tib ministramus. Sua illis reddimus. nõ nr̃a largimꝰ
tur ait. Actendite ne iusticiã nr̃am faciatis corã
disper sit dedit paupeoibz: uistĩa eius manet ineter¬
num. Cũ em̃ largitatem impensam pauꝑibz p̾misis¬
s non hanc uocare misericordiã s iusticiã maluit
quia quod acõmum dño tribuitur iustũ profecto
est ut quicũq accipiũt comuniter utantur: Ninc
salon ait. Qui iustus est tribuet et nõ cessabit.
Amonendi sunt quoq ut sollicite actendant qd̾ ficul¬

Expanded text:
di sunt qui giuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necesntibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur. tur, dixit: Attendite ne iustitiam uestram faciatis coram Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficul
Abbreviated transcription (Latin):
contra eciam bona imparte iterum dicitur. Aqua pro¬
funda: uerba exore uiri. Qui ergo dimittit aquã cap
est uirgioꝵ quia qui linguã nõ refrenat cõcordiam
dissipat. Unde e diu̾so scriptum est Qui in pouit scl¬
to silensiũ iras mitigat. Quia aũt multiloquio
statur propha qui ait. Uir linguosus non dirige¬
tur super terram. Ninc salomon iterum dicit. Ninc¬
In multiloquio non effugies pcc̃m. Hinc ysaias ait
Cultus iusticie silencium iudelicet indicans qz mens
aiusticia desolatur quando ab ĩmoderata locucione nõ
parcitur. Ninc iacobz ait. Si quis putat se relicti¬
osum esse non refrenans linguam sua sz seducens
cor suum: huius uana est religio: Ninc rursum ait
Sit om̃is homo uelox ad andiendũ: tardus aũt ad lo¬
quendum. Hinc iterum adiũxit: lingue miniam ium

Expanded text:
contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua procontra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio statur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque Salomon iterum dicit: In multiloquio non deerit peccatum . Hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse non rcor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum
Abbreviated transcription (Latin):
urbs patens. et absq muroꝵ ambitu ita ut uir qui
non potest in loquendo cohibere sp̃m suũ. Quia enĩ si¬
lencii murum nõ habet. pacet mimici iaculis ciui¬
tas mentis. Et cum se per uerba extra semetipam eicit
aꝑtam se adu̾sario ostendit. Quam tanto ille sine
larore superat. quanto et ip̃a que uicitur cõtra semet¬
ip̃am per multiloquium pugnat. Plerũq aũt quia
per quosdam gradus desidiosa mens in iapsum casus
impellitur dum ociosa cauere u̾ba. negligimus ad noxia
xepuemimus: ut prius loyui aliena debeat. postmnodum
de tractionib eoꝵuitam de quibz loquitur mordeat: ad extre¬
mum uero usq ad aꝑtas lingua cõtumelias exũꝑat. Ninc
seminãtur stimuli oriũtur uixe accenduntur faces odioꝵ
pax extinguitur cordium. Unde bene ꝑ salmonẽ dicitur
Qui dimictit aquã caput est uirgioꝵ. Aquam quippe
dimictere est linguam in fluxum eloqui relaxare. Q ͦ

Expanded text:
urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
stringit debet lingua per uerba in utiliter diffluat aut
cũ loqui utilit̾ potest semetip̃m pigre restringat. Qd̾¬
ori meo: et ostium ciocũstancie labiis meis. Non em̃
poni ori suo parietem. sz ostiũ petit : qd̾ uidelicet a potur
et clauditur. Unde et nobis caute discendũ est quati
quanto rectitudinis statu de pereunt: dũ per multipli¬
cia uerba dilabuntur. Numana et em̃ mens aque
more et ciocũclusa ad stiperiora colligitur. quia et¬
illud repetit. unde descendit. et relaxata deperit. quia
semper infima mutiliter spargit. Qd̃ em̃ et suꝑua¬
cuis uerbis a silencii sui censura dissipatuy. ꝙͣi tot
yiuis extra se ducitur. Unde bene, et redire in terius
ad sui cogiicionem nõ sufficit: qr per multiloquium
sparsa a secreto se intime cõsideracionis excludit. Totã
uero se insidiantis uuln̾ib detegit quia milla se mu¬
nicione custodie circũdudit. Unde scriptũ est. Sic

Expanded text:
restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut cum loqui utiliter potest, semetipori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicendum est, quatena quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ne inter molestiam quã tolerant dum lingua ninis¬
tacet uii doloris exaggerent. Amorendi eñ sunt ut
si proximos sicut se diligut minime illis taceant. unde
eos iuste reprehendunt. Uocis enĩ medicamine utroq
saluti concurritur: dum et ab illo qui infert praua
actio cõpescitur. et ab hoc qui sustinet doloris ferror
uulnere aperto tẽperatur. Qui eñ proximoꝵ mala despi¬
ciũt et tam̃ insilencio linguã p̾mũt qͣi cõspectis nul¬
nib medicaminis subtrahũt et eo mortis auctores
fuint. quo uirus qd̾ poterant curare uoluerũt. Ii¬
gua itaqz discrete frenenda est nõ in solubiliter
obliganda. Scriptũ nãq est. Sapiens tacebit
usqz ad tempus ut miniꝵ cũ oportuna considerat
postposita censura silentii loquendo que congrunt
in usum seutilitatis impendat. Et rursimi scriptũ
est. Tempus tacendi. et tempus loguendi. Discreta
quippe uicissitudine pensanda sũt tempora ne aut cõ

Expanded text:
ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenenne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
gitacionib occultũ iudicium ꝙͣ ex sermonibus
rep̾hensionẽ metuant proximoꝵ. Scriptũ ẽ¬
namq. ffili mi actende sapienciã meã. et pru¬
dencie mee inlina aurem tuã ut custodias cogitacio¬
nes. Nil quippe in nobis est corde fugacius quod a
nobis tociens recedit quociens ꝓpͣuas cogitaciones de¬
fluit. Hinc et eñ psalmista ait. Cor meum dereliquit
me. Ninc ad semet ip̃m rediens ait. Inuenit serrus
tuus cor suũ. ut adoraret te. Cũ ercto cogitacio per cu¬
scodiam restringitur cor quod fugere cõsueuit inuem¬
tur. Plerũq enĩ nimis taciti cũ nõ milla in nulla
paciuntur: eo ma criorem dolorem prodeunt quio ea que
sustinent nõ loquũtur. Nam si illatas molestias
cñquille lingna diceret: aconsciencie dolore aliena ma¬
neret. Uulnera em̃ dausa plus cruciant. Nam cũ
putredo que int̾ius feruet eicietur: ad salutem dolor a¬
ꝑitur. Scire igitur debent qui plusqmͣ expedit tacent

Expanded text:
gitationibus occultum judicium quam ex sermonibus gitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent,
Abbreviated transcription (Latin):
taciti: atq ałr młti loquio uacantes
In simiari nãqz ninis tacitis debet
quia dũ erga quedã uicia canti fugiunt: oc¬
culte deteriorib ĩplicãtur. Nam sepe linguam
qr ĩmoderatius freuant. in cordo grauius młti¬
loquiũ tolerant. ut eo plus cogitaciones in mente
foneant : quos illos uiolata custodia in discreti
silencii angustat. Que plerũqz tanto lacius de¬
fluũt qnͣto se esse securius estimant qr foris re¬
prehensiorib non uidentur. Dñ nõ nĩqͣmͣ mens
in suꝑbiam actollitur et quos loquentes audit.
quasi infirmos despicit. Cũqz os corporis claudit
qnͣtũ se uriciis suꝑbiendo aꝑiat nos agnoscit. Iin¬
guam et em̃ p̾mit mentem eleuat: et cũ suam
nequiciam minime considerat tãto apud se cũc¬
tos liberius. qnͣto et secretium accusat. Ammo¬
nendi sunt igtitur nimis taciti. ut scire sollicite
studeant. nõ solũ quales foris ostendere s etiã
quales se debeant intus exhibere: ut plus ex co¬

Expanded text:
taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex co
Abbreviated transcription (Latin):
considerat mibes nũꝙͣ metet quia quisqruis persetu
cionem prauoꝵ hom metuit: neqz mĩc grana bom
operis sẽĩat: neqz tũc manibulos sc̃e retributionis
drm bona mininie discerñt quia nequaꝙͣ que q̃ndo
agant conspiciunt: sz plerũq acta quia ita non
debuerant agere recognoscũt. Quibz sub auditoris spe¬
cie uecte apud salomonem dicitur. Fili mi sme consilio
nichil facias. et post factũ non penitebis. Et uursum
palpebre tue p̾cedant gressus tuos. Palpebre quippe
tendit oculos claudit. pergendo iter conficit: s p̾uiden¬
do sibimetip̃i nõ antecedit. Atq id̾circo cicius corruit
quia quo pedẽ operis ponere debat palpebra consilni nõ
actẽdit.

Expanded text:
considerat nubes, nunquam metit; quia considerat nubes, nunquam metit; quia tionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Propter frigus inger arare uoluit: medica¬
bit ergo in estate et non dabitur ei. Proptex frigus qͥꝑa
piger nõ arat: dũ desidia et torpore cõstrictus agere q̃
debet bona dissimulat. Propt᷑ frigus piger nõ arat̃
dũ praua ex adu̾so mala metuit: et operarĩ maxĩa
ptiictit. Bene aũt dicitur. mẽdicabit estate: et nõ
dabitur ei. Qui eñ mĩc in nobis oꝑibz non exsudat
cũ sol iudicii feruentior apparuerit quia qua si fru¬
stra regni aditũ postulat nichil accipiens estate
medicat. Bene aũt huic ꝑeundẽ salomonem rursus
considerat mibes nĩꝙͣ metit. Quid em̃ per uẽtum
inisi malignoꝵ spĩuum tẽptacio expͥmitur: Et quid
per nibes que mouentur auẽto; nisi prauitates pͣ¬
uoꝵ hõmi designantur. Auentis uidelicet impellũtur
mibes: quia ĩmũdoꝵ spũũ afflatu praui excitant᷑
homines. Qui ergo uentũ obserrat nõ seĩat et qui

Expanded text:
dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicadicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
porem immictere dicitur quia pauli semꝑ etiã recte
senciendo uigilancia amictitur. Dũ abene oꝑandi
studio cessatur. uonde recte subĩgitur. Et aĩa dis¬
soluta esuriet. Nam que se ad suꝑiora stoingendo
non dirigit. neglecta se detexius per desideria expã¬
dit. Et dum studioꝵ sublimiũ ugore non constrii¬
gitur cupiditatis in fime acumine sauciatur. ut
quo semper disciplinam ligare dissimulat eo se esuri¬
ens per uolũptatũ desideria spergat. Hinc ab eodem
salomone rursum scribitur. In desideriis est om̃is
ociosus. Ninc ip̃a ueritate p̾dicãte. uno quidem ex¬
eunte spũ mũda domus dicitur. s multiplicius re¬
deunte et dũ uacat occupatur. Plexũq piger ne
cessayia actere negligit quedam sibi difficilia op¬
point quedã uero incaute formidat: et dũ quasi
niuenit qued uelut iuste metuat: ostendit ꝙ in
ocio quasi non iuste torpescat. Cui recte persalomonem

Expanded text:
porem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte porem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
net dicens. Om̃e uerba ociosum quod locuti fuerint
homines reddent de eo racionem in die iudicii. Ociosũ
quippe uerbum est: quod aut racione iuste ncc̃itati
aut intencione pie utilitatis caret. Si ercto racio¬
de ocioso sermone geigitur. pensems que pena
multiloquium maneat in quo eciã ꝑ noxia u̾ba peccat ᷑ͦ¬
liter sunt ãmonendi sunt pigri.
atqz p̾cipites. Illi namqz suadendi sunt
ne agenda sunt bona du. differunt
amictant. Isti uero ammonendi sunt ne dũ bonoꝵ
tempus in caute festinando ꝑuemiũt : eoꝵ merita in¬
mutentur. Pigris itaq intimandũ est qd̾ sepe dũ
oportune agere que possumus nolumus non possu¬
inus paulopost cum uolumus non possumus. Ip̃a
quippe mentis desidia dum congruo feruore non accẽ¬
ditur a bonoꝵ desiderio funditus cõualescente furtĩ
torpore matatun. Unde aꝑte ꝑ salmonẽ dicitur. Pi¬
gredo ĩmictit soporem. Diger enĩ recte senciendo: qͣi
iugilat qmͣius nl operando corpescat. S pigredo so¬

Expanded text:
 otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo de otioso sermone ratio exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam per noxia verba peccatliter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo so
Abbreviated transcription (Latin):
neqz ꝑsermonẽ. neqz per epłam tanꝙͣ per nos missã
quasi instet dies dñi. Egit eñ uerus doctor ut priꝰ
audirẽt laudati qd̾ retognosceret. et postinodũ qd
exhortati sequerentur: quatinus, eoꝵ mentem nec
ammonicio subicta concuteret et laus p̾missa
solidaret. et qui cõmotos eos uicim finis suspicione
cognouerat non tam redarguebat motos s q̃si tnͣs¬
acta nesciens adhuc moueri prohibebat: ut dum
de ip̃a leuitate mocionis p̾dicatori suo se incognitos
crederent. tanto rep̾hensibiles fieri qͣnto et cognoste
ab illo formidarent

Expanded text:
per sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent.
Abbreviated transcription (Latin):
in in maius apud pusillamines exhortatio uerecũ¬
da conualestat. Unde idem paulus cũ chessaloni¬
censes in accepta predicatione perdurantes. qͣi de ui-¬
cino mundi termino quadã cognosceret pusillami¬
nicate turbatos prius in eis que forcia prospicit
landat. et cante monẽdo postmodũ que in firma sũt
roborat. Ait eñ. Grãs actere debere deo semper pro
uobis fr̃es ita ut dignũ est: qm̃ suꝑ crescit fides

Expanded text:
 magis apud pusillanimes exhortatio verecun magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides
Abbreviated transcription (Latin):
edurit ĩmedium. que ãpud eos et perpetrata fuerat et
tamen incorrepta remanebat dicens. Auditur int̾ nos
quis habebat. Et nos in flati estis: et nõ magis luctũ
habuistis ut tolleretur demedio ur̃m qui hoc opus
fecit Ac si aꝑte dicat. Quid nos ꝑ protuiam huius
uel illius dicitis qui ꝑ dissolucionẽ negligencie nul¬
liuis uos esse mõ stratis. At contra pusillamines aptiꝰ
ad iter bene a gendi reduciius. fi quidem illoꝵ bona
ex latere requiramus: ut meis alia reprehẽdendo cor¬
ripiamus. alia amplectenda laudemus: qͣtinus coꝵ
tenitudinẽ laus audita nutria quã culpa increpa¬
ta castigat. Plexũqz aũt ucilius apud illos profi¬
cimus. Si eoꝵ bene gesta memoramus: et siqua ab
eis m ordinate gesta sũt. non iam canqmͣ perpetra¬
ca cormipimus: sz quasi adhuc ne ꝓpetrari debeant
prohibemus. ut et illa que approbainus inlatus fex¬
uor augeat. et contra ea que reprehendimus ut sic¬

Expanded text:
in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vosquis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus
Abbreviated transcription (Latin):
liter ãmonẽdi sũt proteriu atqz aliter pu¬
sillamines. Illi enĩ dum se ualde p̾sumũt
exprobrãdo teteros dedignantur: isti aũt
dum nimis infrrmitatis sue sunt conscii plerũq in
desꝑacionẽ cadũt: Illi singulariter summa estimãt
cancta que agũt: isti despecta nehementer putant
ẽẽ que faciũt. et idcirco in desperacione frangũtur
Subtiliter itaqz ab arguente discucienda sũt oꝑa
proceruoꝵ ut in quo sibi placent ostendãtur qz deo dis¬
plicent. Tũc eñ protuos melius corrigimus: cum
ea que bene egisse se credũt male acta monstramus
ut unde adepta głia creditur. inde utilis cõfusio
cionem ueniũt. si alterius culpe manifestioris ce la¬
tere quesite ĩproprio cõfundantur : ex eo qd̾ de fendere
nequeunt cognoscũt se tenere improbe quod defen¬
dũt. Uñ cũ prot̾ue paulus cornithios adu̾sũ se in¬
uicem uideret in flatos ut alius apollo alius pauli¬
alius cephe. alius xp̃a. osse se diceret. in cestus culpam

Expanded text:
liter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros deddum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt, male acta monstramus; ut unde adepta gloria creditur, inde utilis subsequattionem veniunt, si alterius culpae manifestioris ex latere requisitae improperio confunduntur; ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Pauli, alius Apollo, alius Cephae, alius Christi esse se diceret , incestus culpam
Abbreviated transcription (Latin):
liter ãmonendi sunt simplices atq alit̾ ĩpuri
Laudandi sunt simplices. quo studeant nũꝙͣ¬
miꝙͣ falsa dicere : s ãmonẽdi sũt nõ nũqmͣ¬
quib dam audita uera nocuerũt. Uñ corã discipulis
suis dñs locucionẽ suã silencio tẽperans ait. Multa
habeo uobis dicere. s mĩc nõ potestis portare illa. Am¬

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices, ut studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt, uquibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa
Abbreviated transcription (Latin):
tremi iudicii hũana corda et defensionib cõtra ua¬
rietatem clausa destruet ⁊ et duplicitatib in uoluta
dissoluet. Tunc eñ munite ciuitates cadent: qr mẽ¬
tes deo ĩpetrate dãpnabũtur. Tũc excelsi anguli
corruent: qr corda q̃ de se ꝑ ĩpuritatis prudẽciã exi¬
gunt per iusticie sentenciã prosternentur .x

Expanded text:
tremi judicii humana corda et defensionibus contra vetremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntu
Abbreviated transcription (Latin):
de dampnis suis miseri exultant. Audiant añt
quã super illos propha sophonias uim diuine aĩad¬
usionis intendet dicens. Ecce dies dm̃ uenit magnꝰ
et horribilis. Dies ire dies illa dies tenebraꝵ et caligi¬
nnis dies tenebraꝵ et caliginis dies nebule et turbi¬
ntas et super om̃s angulos excelsos. Quid em̃ ꝑciui¬
tatem munitã expͥmitur nnsi suscepte mẽtes et fal¬
laci semper defensione circũdate: Que quociens coꝵ
culpa corripitur: iutatis ad se iacula non amictũt
Et quid per singulos eecelsos du plex quippe semper est
paries in angłis nnsi ĩpura corda signantur. Que
dum ueritatis simplicitatem fugiunt ad semetip̃a qͦdã¬
modo duplicitatis ꝑu̾sitatem replicãtur: et quod est
deterius apud cogitaciones suas infastu pruden¬
cie exip̃ia culpa se ĩpuxitatis extollunt. Dies igitꝰͣ
dñi uindicte atqz aĩadu̾sionis plena super ciuitates
munitas et super excelsos angulos uenit: qz ira ex¬

Expanded text:
de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis, dies irae dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et citas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira ex
Abbreviated transcription (Latin):
tocũ pariter ignorat. foueam ergo heritius ht in
reprobis quia maliciose mentis duplicitas sese intͣ
se colligens ab scõdit intenebris defensionis. Audiant
ĩ puri quod scriptũ est. Qui ambulat simpliciter
ambulat confident᷑. Fiducia quippe magne securi¬
tatis est simplicitas actionis. Audiant quid sapi¬
entis ore dicitur. Spũc scũs discipline effugiet
fictũ. Audiant qd̾ scriptura rursũ teste ꝑhibetur
Cum simplicib sermo cinacio eius. Deo eñ sermo¬
cinari est : ꝑ illustracionem sue pñcie hũanis m̃ti¬
b archana reuelare. Cum simplicib ergo sermoci¬
nare dicitur: quia de supnis misteriis illos radio
sue uisitacionis illuminat quos nilla umbra du¬
plicitatis obscurat. Est aũt speciale dupliciũ ma¬
lum qz dum ꝑusa et duplici actione ceteros fallũt
quasi prestancius ceteris prudentes se esse gliantꝰ
Et quia districtionẽ retribucionis nõ cõsiderant

Expanded text:
totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicitur: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum . Audiant quod Scriptura rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant,
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt semetipm̃ insperam colligit pedes introrsum subt᷑¬
hit caput abscondit et intra cenentes manus totus si¬
mul ante radebatur. amictatur qui totus simul ante
uidebatrir. Sic nimirũ sic impure mentes sunt : qñ¬
cũq in suis excessibz cõphendũtur. Caput em̃ hericii
cernitur quia quo micio ad culpam pcc̃or accesserit
uidetur. pedes heretii conspiciũtur quia quibz uestigiis
nequicia sit perpetrata cognoscitur. et tame ad diic¬
tis repente excusa ciomibz ĩpura mens in trorsus pedes
colligit qr cũcta iniquitatis sue uestigia abscõdit.
Caput sub trahit qr miris defensiombz nec inchoasse
se malum aliquid ostendit. Et quasi sꝑa in manui
tenentis remanet quia is qui corripit cũcta que iã
cognouerat subito amictens ĩuolutũ intra conscien¬
ciam pc̃corem tenet. Et qui totũ iam dep̾hendendo iu¬
derat: tergi uersacione praue de fensionis illusus

Expanded text:
fuerit semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrafuerit semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus
Abbreviated transcription (Latin):
bucionem primet Hinc per iheremiã dicitur. Docuerũt
linguam suã loqui mendaciũ. et ut mique agerent la¬
borauerunt. Ac si aperte diceretur. Qui amiti esse ueri¬
tatis sine labore poterant ut peccent laborant. Cũqz
iuuere simpliciter remũt. laborib exigũt ut moriãtꝰ
Nam plerũqz inculpa dephensi. dũ quales sunt cognos
ci refugĩt sese sub fallacie culmine abscodũt et hoc qd̾
peccant quodqz iam aperte cernitur. excusare molliũtꝰ
ita ut sepe is qui eoꝵ culpas corripere scudet. aspse falsi¬
tatis nebulis seductus pene amisisse se uideat. qd de eis
iam certum tenebat. Unde recte sub uidee specie per prophaz
contra peccãtem aĩam excusantemqz se dicitur. Ibi ha
seseqz callide defendentis duplicitas designatur: quia ui¬
delicet hericius cũ app̾henditur eius caput cernitur et pe¬
des iudentur et corpus om̃e cõspicitur. S mox cũ app̾hẽsꝰ

Expanded text:
butionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt butionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum qci refugiunt, sese sub fallaci velamine abscondunt: et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus pene amisisse videat, quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam, excusantemque se dicitur: Ibi habseseque callide defendentis duplicitas designatur: quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur: sed mox cum apprehensus