comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necessario morituri: Neq enim tam
necesse est cum ipso morbo mori. qui
idrops. uel sintecticus. ł clephantiosꝰ
factus fuerit. quam eum qui hoc cor¬
pus habere ceꝑit. in quo om̃s homi¬
nes natura sunt filii ire. quia hoc ñ
ficit nisi pena peccati. Si enim crea-
donaiit ut sic oꝑentur. generationẽ
filiorum quemadmodum cere speci¬
em liquoremq mellis. cur uideatur¬
incredibile primis hominib talia fe¬
cise corꝑa. ut si non peccasent & mor¬
rent menbris quibus fetus exoritur.
quo pedib cum ambulat᷑. ut neq
cum ardore semmaretur. neq cum
dolore pareretur . Nunc uero trans¬
quiendo preceptum. motum legis
llius que repugnat legi mentis in
menbris conceptȩ mortis habere me¬
ruerunt quem nuptiȩ ordinant con-¬
tientia cohibet & refrenat. ut qͥm¬
Amodum peccato factum est sup¬
plieium. sic de supplicio fiat meritũ¬

Expanded text:
necessario morituri? neque enim tam necessario morituri? neque enim tam necesse est eum ipso morbo mori, qui hydrops uel syntecticus uel elephantiosus factus fuerit. quam eum, qui hoc corpus habere coeperit, in quo omnes homines natura sunt filii irae, quia hoc non fecit nisi poena peccati. donavit ut sic operentur generationem filiorum, quemadmodum cerae speciem liquoremque mellis; cur incredibile videatur primis hominibus talia fecisse corpora, ut si non peccassent, et morrent membris quibus fetus exoritur, quo pedibus cum ambulatur, ut neque cum ardore seminaretur, neque cum dolore pareretur. Nunc vero transgrediendo praeceptum, motum legis illius, quae repugnat legi mentis, in membris conceptae mortis habere meruerunt; quem nuptiae ordinant, continentia cohibet et refrenat, ut quemadmodum de peccato factum est supplicium, sic de supplicio fiat meritu
Abbreviated transcription (Latin):
dnm nr̃m. Non enim sufficeret ei si
Sicut etiam illud. Corpus quidemĩ¬
quit mortuum est ꝓpt̾ peccatum.
Non ibi ait mortale s mortuum:
quamiusutaq & mortale quia mo¬
riturum. Non ita credendũ est fus¬
se illa corꝑa. Sed licet animalia nͣ¬
dum sp̃alia non tam̃ mortua. iłs
que necesse esset ut morerentur.
Quod ea die factum est. qua lignũ
contra uetitum tetigerunt. Ita il
homines animalia quidem corꝑa sse¬
rentes. s non moritura nisi peccas
acceptura autem angłicam formam.¬
celestemq qualitatem: mox ubi p¬
ceptum transgressi sunt eorum mid¬
bris uelut aliqua egritudo letalis
mors ipsa concepta est. Mutausles
illam qualitatem qua corꝑi sic. dil¬
bantur ut non dicerent. uides Al̃
iegem in menbris meis repugnantẽ
lesi mentis meȩ. Quia & si nondum
spac s animale corpus nondum tam̃
erat mortis huius de qua & cum qua
nati sumus. Quid enim non dicam na¬
a s om̃mo concepti. nisi egritudinẽ
quandam inchoauimus. qua sumus

Expanded text:
nostrum. non enim sufficeret ei, si sicut etiam illud, corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum; nec ibi ait mortale, sed mortuum, quamuis utique et mortale, quia moriturum. non ita credendum est fuisse illa corpora, sed licet animalia, nondum spiritalia, non tamen mortua, id est quae necesse esset ut morerentur: quod ea die factucontra vetitum tetigerunt. Ita illis homines animalia quidem corpora gerentes, sed non moritura nisi peccassent, acceptura autem angcaelestemque qualitatem, mox ubi praeceptum transgressi sunt, eorum membris uelut aliqua aegritudo letalis mors ipsa concepta est mutauitque illam qualitatem, qua corpori sic dominabantur, ut non dicerent: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, quia, etsi nondum spiritale, sed animale corpus erat. nondum tamen erat mortis huius, de qua et cum qua nati sumus. quid enim aliud, non dicam nati, sed omnino concepti, nisi aegritudinem quandam inchoauimus, qua sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Hidet etiam aliam legem in menbris
suis repugnantem legi mentis suȩ. Hi-
det esse. non recolit fuisse. Pre senti¬
bus urgetur. non preterita reminis¬
citur. nec tantum repugnantẽ uid&.
uerum etiam captiuantem se in lege
peccati quȩ est in menbris ens ñ qͣ
fuit. Hinc est quod clamat. Infe¬
lix homo quis me lib̾abit de corpore
hominum corpus animale constit¬
torum inꝑadiso. nondum mortis le¬
ge dampnatum. ut non haberent ap-¬
petitum carnalis uoluptatis. qualem
nunc habent ista oꝑa. quȩ iam ex
mortis ꝓpagine ducta sunt. Neq enĩ
nichil in eis factum est cum de lignao
ꝓhibito edissent. quando quidem deus
ni. ut hoe ipsum m eis illa faceret di¬
es quod apłs gemit dicens. Condelec¬
tor legi d̃i scđ̃m interiorẽ hominem.
Uidco autem aliam legem in menb̾ͥs
meis repugnantem legi mentis me:

Expanded text:
uidet autem aliam legem in membris uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis sudet esse, non recolit fuisse, praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. Nec tantum repugnantem videt, verum etiam captivantem se in lege peccati, quae est in membris ejus, non quae fuit. Hinc est quod clamat: « Infelix homo, quis me liberabit de corpore hominum corpus animale constitutorum in paradiso nondum mortis lege damnatum, ut non haberent adpetitum carnalis uoluptatis, qualem nunc habent ista corpora, quae iam ex mortis propagine ducta sunt. neque enim nihil est in eis factum, cum de ligno prohibito edissent, quandoquidem deus ni, ut hoc ipsum in eis illa faceret dies, quod apostolus gemit dicens: condelector legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi m
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑc mortis huius: Unde non lib̾at
Non utiq de substantia corꝑis quȩ
bona est. s dde uiciis carnalib un-
deꝰ lib̾atur homo sine gr̃a saluatoris.
nec quando ꝑ mortem corꝑis discedit
carnis accusat. cum dicit libari se cu¬
pere de corꝑe mortis huuis. cum etiã
corꝑis sicut anime natura deo bono
auctori tribuenda fit. Sed utiq de ui¬
ciis corꝑis dicit. Nam de corꝑe mors
corꝑis al seꝑat. s contracta ex illo ui¬
cia coherent. quibꝰ iusta pena debet᷑.
quam etiam in inferno ille diues in-¬
uenit. Hinc se utiq non poterat libe
rare. qui dicit. Quis me liberabit de
sa preterita ut ea tantum ignoscant᷑
quȩ fieri infecta non possunt : Dmit¬
te hominem. clamet quod clamabat.
Non enim tantum desid̾at ut ꝑ in¬
dulgentiam sit de preteritis impuntꝰ.
s etiam ut sit de cetero ad non peccan¬
dum fortis & ualidus. Condelectatur
enim legi d̃ĩ scd̃m interiorem hominẽ.

Expanded text:
corpore mortis huius, unde non liberat corpore mortis huius, unde non liberat non utique de substantia corporis, quae bona est, sed do uitiis carnalibus, unde non liberatur homo sine gratia saluatoris nec quando per mortem corporis discedit carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis hujus, cum etiam corporis, sicut animae, natura Deo bono auctori tribuenda sit: sed utique de vitiis corporis dicit. Nam de corpore mors corporis separat: sed contracta ex illo vitia cohaerent, quibus justa poena debetur, quam etiam in inferno ille dives invenit . Hinc se non poterat utique liberare qui dicit, Quis me liberabit de sa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
legi mentis mee. Hide repugnantem
legi mentis meȩ. Uide pugnan¬
tem. s non de uiribus yresumit iste.
Ideo uictor erit. Quid enim sequitur.
Infelix ego homo quis me lib̾abit de
corꝑe mortis hunis d Gr̃a dei. ꝑ ihm¬
huius non omĩs liberatur qui finit
uitam istã. s qui in hac uita suꝑit gͣ¬
tiam. & ne inuacuum suscipiat bonis
oꝑibus egerit. Aliud est enim exire
de hoc corꝑe quod om̃s homines dies
uitȩ hins ultimus cogit. aliud est aut̃
lib̾ari de corꝑe mortis hunis. quod
s cis tantum a quib in hac uita e¬
uisdem mercedis meritum comꝑat᷑.
Non enum ad saturitatem iustitie
cum hinc exierit quisq ꝑueniet. nͥ
ad eam cum hic ẽ esuriendo & sitien¬
do cucurrerit. Beati quippe qui esu¬
riunt ꝙ sitiunt iustitiam: qm̃ ipsi sa¬
turabunt᷑. F ideles enim orantes
dicunt. Ne nos inferas in temptatio¬
nem. s lib̾a nos a malo. Si ad est pos¬
sibilitas. utquid orant aut a quo ma¬
lo se lib̃ari orant. nisi maxime de

Expanded text:
in membris meis repugnantem legi mentis meae. Vide pugnantem: sed non de viribus suis praesumit iste, ideo victor erit. Quid enim sequitur? Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Deihuius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi satrum. fideles enim orantes dicunt: ns o nos inferas in temptationem, sed libera nos malo. si adest possibilitas ut quid orant? aut a quo malo se liberari orant nisi maxime de
Abbreviated transcription (Latin):
lmccis. aliud pugnarẽ & uinci. ali¬
O nce pugnare s: trahi. Sunt autẽ
homines. qui prorsus non pugnant.
qualis est iste de quo loquit᷑ cum
dixit. malitiam non odio habuit.
Quomͦ pugnat contra eam quam ñ¬
noilit .d. Iste a malitia trahit᷑ nec
pugnat. Sunt autem qui pugnare
incipiunt. s quia de uirib suis pre¬
sumunt. ut ostendat illis ds̃ quia
ipse uincit. si se homo subiuget deo
pugnantes uincuntur. cum quasi ce-¬
ꝑint tenere iustitiam. funt suꝑbi
& elidunt᷑. Isti pugnant s uintunt᷑.

Expanded text:
cere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Malitiam non odio habuit; quomodo pugnat contra eam quam non odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et eliduntur. Is
Abbreviated transcription (Latin):
inde uel ad se ipsum relaxatur. Si gͦ te
ubi dilectionis tue rectissimus finis c̃.
non succenseat alius homo si etiam ip¬
sum ppt̃ dm̃ diligis. Hec enim regła
dileclionis diunitus constituta est. di¬
liges inquit pximum tuũ tamꝗͣ te ip¬
sum dm̃ uͦ ex toto corde & ex tota ani¬
ma &e ex tota mente ut om̃s cogitatio¬
nes tuas & omẽm uitam. & omnem in¬
uillectũ in ilum conferas. a quo babes
ea aue confers. Cum autem ait toto
ierde. tota anima. tota mente. nullã
uuiz nr̃e partem reliquit quȩ uacare
debeat. & quasi locum dare ut re alia
uelit fii. s quicquid aliud diligendũ
lenerit manimum. illuc rapiat᷑ quo
donis dlcctionis impetus currit. Qsqͥs
q rete diigit primũ hoc cum eo de¬
lit agere. ut etiam ipse toto corde. to¬
dianma. tota mente diligat am̃i. Sic
ann cum ailigens tamꝙͣ se ipsũ. totã
dlectonem sui & illius iefei t in ila
dlestionem qi que nullũ a se rusũ

Expanded text:
inde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo tinde uel ad se ipsum relaxatur. si ergo tubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non suscenseat alius homo, si etiam ipsum propter deum diligis. haec enim regula dilectionis diuinitus constituta est: diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum; deum uero ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat deum. sic enim eum diligens tamquam se ipsum totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem dei, quae nullum a se riuulum
Abbreviated transcription (Latin):
distinguendo dñs addidit. sicut aiga
uos. Quid enim nisi dm̃ dilexit in nobꝰ.
Non quos habebamꝰ s nt habcremꝰ. al¬
etiam medicꝰ recte dicit᷑ egros diligla
& quid in eis diligit nisi salutem: ql
cupit utiq rcuocare. non moebun q&
attrabannus. Hanc alectionem. aol
ipse nobis qui ait. sicut dilexi uos. ut
Quos diligatis imuccm. Ad hoc gͦ noᷤ
auexit ut & nos diligamus inuicem:
hoc nobis conferens diligendo nos ut
mutua dilectione constringam᷑ inter
nos & tam dulci iuncło conexis men¬
bris. corpus tanti capitis simus. Gẽ¬
ĩ quipe optimus homo cum tota ui¬
tasua ꝑgit in incommnutabiłe uitam
ꝙ toto affectu inheret illi. Si autem se
ꝓpter sc diligit. non se refert ad dm̃. s
ad se ipsum conuersus non ad incõmu¬
tibile aliquid conuertit᷑ & ꝓpterea iã
cum defectu aliquo se fruitur. quia me¬
lior est cum totus heret. atq confringi¬
tur incommutabili bono. quam cum

Expanded text:
distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi distinguendo Dominus ait: Sicut dilexi vos . Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quem habebamus, sed ut haberemetiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris, corpus tanti capitis simus.  quippe optimus homo, cum tota uita sua pergit in incommutabilem uitam et toto affectu inhaeret illi. si autem se propter se diligit, non se refert ad deum, sed ad se ipsum conuersus non ad incommutabile aliquid conuertitur et propterea iam cum defectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus inhaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Cur gͦ non dicimus quibanc
urtutem habet habere om̃s. cum ple¬
nitudo legis est caritas. An quantomi¬
gis ẽ in homine. tantomagis est uitui¬
te p̃ditus. quanto autem minus tanto
minus in est uu tus. quia ipsa est nͥtꝰ:
& quanto minus in est uitꝰ tantoma¬
gis est uicium: Ubi gͦ illa plena ep
olite pͣutare fr̃s mei in hoc quod ait
dñs mandatum nouum do uobis ut
uos in uicem diligatis illud magis p̃t¬
missum esse mandatũ quo precipit᷑. ut
diligamus dnm̃ dm̃ nr̃m ex toto cordo¬
& ex tota anima. & ex tota mente. Tan-¬
quã enim hoc p̃termisso uidet᷑ dictum
ut diligatis inuicem. uelut hoc ad ilud
alterum ꝑtineat quod dictum est. di¬
liges ꝓximum tuũ tamqͣ te ipsũ. In he
enim duob p̃ceptis inquit. tota lex pen-
det & ꝓpħe. Sed bñ intellegentib utiũ¬
q inuenit᷑ in singłis. Na & qui diligit
dm̃ non potest eum contempnere yre
git nisi dm̃: Ipsa est dilectio ab omui
mundana dilectione discreta. Quan

Expanded text:
st . Cur ergo non dicimus, qui hanc virtutem habet, habere omnes: cum plenitudo Legis, sit caritas ? An quanto magis est in homine, tanto magis est virtute praeditus: quanto autem minus, tanto minus inest virtus ei; quia ipsa est virtus: et quanto minus est virtus, tanto majus est vitium? Ubi ergo iaque putare, fratres mei, in hoc quod ait Dominus: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud magnum permissum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptitermissum. Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis, quia 59 qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem git nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam
Abbreviated transcription (Latin):
minis. a quo eius miserie subuemt᷑ s¬
li uinci a malo. s uince in bono mali
Contende cum malo. s de bontat.
Ipsa est enim uera contentio. ł certañ
salubre. ut sit bonus contra malum. ñ
ut sint duo mali. Si tu iam ñ es mai¬
opta malo ut sit bomis. Quid sens i
malos: quia mali sunt inquis. addist
illis sciuendo in illos. Consilium ao. Ds¬
plicet tͥ malus non sint duo. Rep̃hens
s adiungeris. Auges enim numerum
quem condempnas. Malo ius unan
malum: de malitia iuncere malituan
erunt duȩ malitiȩ aiicende. Nonai¬

Expanded text:
minis, a quo eius miseriae subueminis, a quo eius miseriae subueli vinci a malo, sed vince in bono malum. Contende cum malo, sed bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. Si tu jam non es maopta malo ut sit bonus. Quid saevis in malos? Quia mali sunt, inquis. Addis te illis, saeviendo in illos. Consilium do: displicet tibi malus, non sint duo. Reprehendis, et adjungeris? auges ejus numerum, quem condemnas? De malo vis vincere malum? de malitia vincere malitiam? Erunt duae maliti
Abbreviated transcription (Latin):
Seruabit᷑ gͦ in locutionib figuratis re-
gła huiusmodi. ut tamdui uersetur
diligenti consideratione quod legitur: Ext̃c¬
donec ad regnũ caritatis int̾pretatio ꝑeus s.¬
milla putet᷑ figurata locutio. Si precep¬
tiua locutio est. aut flagitium aut fac¬
ms uetans. aut utilitatẽ aut bñficienti uii¬
am iubens. non est sigurata. Si autem
flagitium aut facinus uidetur usbere.
aut utilitatem aut bñficium uetare. fi¬
gurata c̃. Ait scriptura. Si esurierit im¬
micus tuus. ciba slum. Si sitit: potum da
illi. Hic nullo dubitante bñficientiam
p̃cipit. S quod sequit̾ hoc enim faci¬
ens carbones ignis congeres suꝑ caput
euis: maliuolentie facmus putes iuberi
Ne igitur dubitaueris figurate dictũ.
ꝙ cum possit duplicit̃ interptari. uno
modo ad nocendũ. alteio ad p̾standum:
ad bñfsicientiam potiuis te caritas reuo¬
cet. ut intelligas carbones ignis esse uren¬
tes penitentiȩ gemitus. quib supbiasa¬
nat᷑ eus qui dolet se mucum fuise ho¬

Expanded text:
Ergo in locutionibus figuratis regula sit hujusmodi, ut tam diu versetur diligenti consideratione quod legitur, donec ad regnum charitatis interpretatio pernulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi . Hic nullo dubitante beneficentiam cepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestandum, ad beneficientiam te potius caritas reuocet, ut intellegas carbones ignis esse urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum fuisse ho
Abbreviated transcription (Latin):
& ministri dĩ sitis: uindices in cos qͥ
male agunt. Sed alia causa est pro¬
uintiȩ: alia causa est ȩccłe. Illius ter¬
ribilit̾ gerenda est amministratio. huiꝰ
cdement̾ commendanda est mansuetu-¬
non flectas in partem prouidentiorẽ.
lenioremq sententiã. quod licet iudici¬
bus facere etiam non in causis eccłȩ
Tune gͦ nobiscum uidicium dĩ patris.
& commenda mansuetudinem matris
Cum enim tu facis eccłia facit ꝓpter
quam facis. & cuiꝰ filius facis. Conten¬
de bonitate cum malis. Illi scelere im¬
mani menbra de corꝑe iuuo uulsert̃.
tu oꝑe miscdie effice ut illa que ne¬
fandis oꝑib exercebant. alicui utili o¬
ꝑi integra corum menbra descriuatt.
Illi non pepcerunt correctionem sibi p̃¬
dicantib dĩ seruis. tu parce comprehẽ¬
sis. parce ꝑductis. parce coninctis. Iui
impio ferro fuderunt sanguinem xͥ¬
anoꝵ. tu ab eoꝵ sangume etiam iu-¬
spatium uiuendi. tu inimicis eccłȩ

Expanded text:
et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. male agunt. sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clementer commendanda est mansuetunon flectas in partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere etiam non in causis ecclesiae? time ergo nobiscum iudicium dei patris et commenda mansuetudinem matris. cum enim tu facis, ecclesia facit, propter quam facis et cuius filius facis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuspatium uiuendi, tu inimicis ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
rentius malum fecerat. ut ã potestate
occideret᷑: Quomodo in illo impletũ
ist. bonum fac: & habebis laudẽ ex il¬
la: quando faciendo bonum tantos
crutiatus meruit ex illas Martr¬
se lla hochie non honoraret᷑. uon a no¬
bis predicaret᷑. non tanto preconio
audart᷑. Habet gͦ laudem ex ula.¬
Quid enim ait apłs ꝰ Bonum fac et
audabit te potestas ipsa Bomumn
cerunt potestates. Ergo si dicerit bo
appendit. moderatus est circumcidit.
Discite quid audistis: Bonum fac: &
habebis laudem ex illa. Si cnim iusta
est potestas habebit laudem exilla ctiã
ipsa laudante. Si autem iniqua est.
mortuus ꝓfide. ꝓiustitia. ꝓ ueritate.
habebis laudem ex illa. etiam ip̃sa seui-¬
ente. Ex illa cnim habebis non ipsa¬
laudante. s ipsa tibi laudis occasio¬
nem prebente. Si autem malum
feccris tunc. Non enim sine causa gla¬
dium portat. dei enim minister est.¬
De uob̾ quidem dixisse apłm legimus
quod non sine causa gladium geratis

Expanded text:
rentius malum fecerat, ut a potestate rentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos cruciatus meruit ex illa? ex illa, hodie non honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex ilNon enim ait Apostolus, Bonum fac, et laudabit te potestas ipsa. Bonum cerunt potius potestates. Ergo si diceret, Boappendit, moderatus est, circumcidit. Discite quod audistis: Bonum fac, et habebis lauest potestas, habebit laudem ex illa in ipsa laudante. Si autem iniqua est, mortuus pro fide, pro justitia, pro veritate habebit laudem ex illa, in illum saeviente. Ex illa laudante, sed ipsa tibi laudis occasion bonum. Si autem malum feceris, time; non enim sine causa gladium portat. Dei enim minister estDe uobis quidem dixisse apostolum legimus, quod non sine causa gladium geratis
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Quia enim nocentium potes¬
tas non est nisi a do. sic scͥptum est
laquente sapientia. ꝑme reges reg¬
nant. & trranni ꝑ me tenent terram
digne autem fieri in libro iob scriptũ
est qui regnare facit inquit hominẽ
spocaitam ꝓpter seueritatem ppłi. &
ac ppł̃o isił dicit ds. Dedi eis regem in
ramea. Iniustum enim non est. ut im¬
piobis accipientib nocendi potestatẽ.
honoꝵ patientia ꝓbetur. & maloꝵ i
inquitas pumat᷑. Nam ꝑ potestatem
diabolo datam. & iob ꝓbatus est ut
uistus appareret. & petrus temptatꝰ
ne de se p̾sumeret. & paulus colaphi¬
ratus ne se extolleret. & iudas damp-¬
natus ut se suspenderet. Cum gͦ ꝑpo
testatem quam diabolo dedit omĩa
uste ipse ds fecerit. non tamen pro
his iustificatis. s ꝓunqua nocendi
uoluntate quȩ ipsius diaboli fit ei
redderetur in fine supplicium: cum
dicet᷑ impiis qui cuis nequitie consẽ¬
tre ꝑseuerauerint. ite in ignem ȩt̃nũ
quĩ p̃pauit pater meus diabolo &

Expanded text:
 quia etiam nocentium potestas non est nisi a deo, sic scriptum est loquente sapientia: per me reges regnant et tyranni per me tenent terram.digne autem fieri in libro Iob scriptum est. qui regnare facit, inquit, hominem hypocritam propter peruersitatem populi. et de populo Israhel dicit deus: dedi eis regem in ira mea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum ergo per potestatem, quam diabolo dedit, omnia iuste ipse deus fecerit, non tamen pro his iuste factis, sed pro iniqua nocendi uoluntate, quae ipsius diaboli fuit, ei reddetur in fine supplicium, cum dicetur impiis, qui eius nequitiae consentire perseuerauerint: ite in ignem aeternum, quem parauit pater meus diabolo et
Abbreviated transcription (Latin):
deo quȩ dĩ sunt. Alia sunt enim qͦ
seruamus in unitate fidei. sine ulla
distantia & alia mordinate uite huiꝰ
tamꝗͣ in uia ne nomen dñi & doctma
blasphemet᷑. & hoc non solum ꝓprter
iram ut essugiamus offensionẽ homi¬
num. s etiam ꝓpter conscientiam ur
non simultate quasi ad ocłos hominũi
ista faciamus. s pura dilectionis consei¬
entia ꝓpter dm̃. qui om̃s homines iuult
saluos ficri. & in agnitionem ueritatis
uenire. Nemini quicquã debcatis.
nisi ut inuicem diligatis. Raritatem
tantomagis debemus qnͣto impenitimꝰ
dit apł̃s dicens. Nemini quicquã de-¬
beatis nisi ut inuicem diligatis. quã¬
quam si diligentius p̾cepta dñi cogite-¬
mus reddimus potius quam donamꝰ.
si nemini quicꝗͣ debendum est. nisi it
inuicem diligamus. Ipsa quippe di-¬
lectio exigit debitum. ut frat̾nȩ can-¬
tati seruientes. eum qui se adiuuari
recte uelit in quo possumus adunemꝰ¬

Expanded text:
Deo quae Dei sunt . Alia sunt enim quae Deo quae Dei sunt . Alia sunt enim quae servamus in unitate fidei sine ulla distantia, et alia in ordine vitae hujus tanquam in via, ne nomen Dei et doctrina blasphemetur. Et hoc non solum propter iram, ut effugiamus offensionem hominum; sed etiam propter conscientiam, ut non simulate, quasi ad oculos hominum ista faciamus, sed pura dilectionis conscientia propter Deum, qui omnes homines vult savenire. Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis. Charitatem tanto magdit Apostolus dicens: Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis.  si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuem
Abbreviated transcription (Latin):
tera. In fide. xp̃i non est distantia ui¬
dei neq greci. non serui neq liberi: ñ
mascłi &e femine. In quantum enim
om̃s fideles funt. unum sunt in xp̃o ie¬
su. Ꝙ si hoc facit fides ꝑ quam in hac
uita iuste ambulat᷑. quanto ꝑfectius
atq cumulatius id species ipsa factura
est. cum uidebimus facie ad faciem
Nam nunc quanius primitias sp̃s ha-
bentes. qui uita est ꝓpter iustitiam fi-¬
dei. tamen quia adhuc mortuum est
corpus ꝓpt̾ peccatum. differentia ista
uel gentiũ uel conditionis. ł sexus. iam
quid̃e ablata est ab unitate fidei. sed
manet in conuersatione mortali. eiusq
ordmnem in hiius uitȩ itinere seruan¬
dum cẽ. & apłi precipiunt. qui etiam
regłas saluberrimas tradunt. quemad
modum secum uiuant. & ꝓ differenti-¬
a gentis udci & greci. & ꝓ difserentia
conditionis dñi & serui. & ꝓ differen-¬
tia sexus uiri & uxoris. uel si qua talia
cetera occurtunt. & ipse prior dñs qͥ
ait. Reddite: cesari que cesaris sunt: &

Expanded text:
a fide non est distantia Judaei, neque Graeci, non servi neque liberi, non masculi et feminae: in quantum enim omnes fideles sunt, omnes unum sunt in Christo Jesu. Et si hoc facit fides, per quam in hac vita juste ambulatur; quanto perfectius atque cumulatius id species ipsa factura est, cum videbimus facie ad faciem ? Nam nunc quamvis primitias habentes spiritus, qui vita est, propter justitiam fidei; tamen quia adhuc mortuum est corpus propter peccatum , differentia ista vel Gentium, vel conditionis, vel sexus, jam quidem ablata est ab unitate fidei, sed manet in conversatione mortali; ejusque ordinem in hujus vitae itinere servandum esse, et Apostoli praecipiunt, qui etiam regulas saluberrimas tradunt, quemadmodum secum vivant, et pro differentia gentis, Judaei et Graeci; et pro differentia conditionis, domini et servi; et pro differentia sexus, viri et uxoris, vel si qua talia caetera occurrunt: et ipse prior Dominus, qui ait, Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxum dilectionem cõmemorat. nͥ quia
ri. quia rariores temptationes eam pro¬
bant: in dilectione autem pximi faciliꝰ
coniuncunt᷑ cam ñ habere. dum inque
cum hominib agunt. Consequens est au¬
tem ut qui ex toto corde ex tota anima.
ex tota mente dm̃ diligit. diligat & ꝓ¬
ximum tamꝗͣ se ipsum. quia hoc uib&
ille quem toto corde. & ex tota anima¬
& ex totra mente diligit. Item diligere
ꝓximum idest omnem hominẽ tamquã
se ipsum quis potest nͥ dm̃ diligat. cuius
precepto & dono. dilectionem ꝓrcimi
sit ut neutrum sinc altero possit teneri.
etiam unum hoꝵ cõmemorare plcrũq
sufficit cum agit᷑ de oꝑib iustitie. s
oportunius illud de quo quisq faciliꝰ
conuincit᷑. unde & ioħes dicit. Quie¬
nim ñ diligit frẽm suum quem uid&.
dm̃ quẽ non uidet quomodo potest
diligere: Mentiebant᷑ enim quidam di¬
lectionẽ di se habere. & de odio fr̃no
eam non habere conuncebant᷑. De qͦ
iudicare in cotidiana uita & moribus

Expanded text:
ximi dilectionem commemorat: nisi quia es, quia rariores tentationes eam probant; in dilectione autem proximi facilius convincuntur eam non habere, dum inique cum hominibus agunt? Consequens est autem ut qui ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente Deum diligit, diligat et proximum tanquam seipsum; quia hoc jubet ille, quem ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligit. Item diligere proximum, id est omnem hominem, tanquam seipsum, quis potest, nisi Deum diligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi tum ita sit, ut neutrum sine altero possit teneri, etiam unum horum commemorare plerumque sufficit, cum agitur de operibus justitiae: sed opportunius illud, de quo quisque facilius convincitur. Unde Joannes dicit: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Mentiebantur enim quidam dilectionem se Dei habere, et de odio fraterno eam non habere convincebantur: de quo judicare in quotidiana vita et moribus
Abbreviated transcription (Latin):
cendi enim uoluntas potest eẽ a suo
quoq anmo praua. Non est autem
potestas nisi a đo. & hoc abdita alta¬
q iustitia. qm̃ non est iniquitas apio
nocendi potest habere. ꝓpriam. Potesta¬
tem autem si ille non dat: non habet.
Non est cim potestas insi a dõ. Dt¬
finita sententia apłi est. non dixit non
est cupiditas nisi a dõ. Est cnim maa
cupiditas quȩ non est a dco. S ed qmia
ipsa mala cupiditas nulli nocet si ille
non ꝑmittat: non est inquit potestas
nisi a dõ. Unde d̾s homo stans ante ho-¬
minem. non haberes inquit in me po¬
testatem. nisi data tibi fuisset desuꝑ.
Ille iudicabat. ille docebat. Cum iudi-¬
cabatur docebat: ut iudicaret quos do¬
cuerat. Non haberes inquit in me po¬
testatem. nisi data tibi esset desuper.
Quid ẽ hoc. Homo tantum non habe
potestatem. nisi cum acceꝑit desuper.
Quid ip̃se. diabolus: Ausus est ł u
nam ouicłam tollere uiro sc̃o iob msi
prius diceret. mute manum tuã. hoc
est da potestatem:. Ille uolebat. szille

Expanded text:
cendi enim uoluntas potest esse a suo quoque animo praua; non est autem potestas nisi a deo et hoc abdita altaque iustitia, quoniam non est iniquitas apud nocendi potest habere propriam: potestatem autem si ille non dat, non habet. Non est enim potestas nisi a Deo : definitiva sententia Apostoli est. Non dixit, Non est cupiditas nisi a Deo. Est enim mala cupiditas, quae non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non permittat, Non est, inquit, potestas nisi a Deo. Unde Deus homo stans ante hominem, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data fuisset tibi desuper . Ille judicabat, ille docebat: cum judicabatur, docebat, ut judicaret quos docuerat: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi esset data tibi desuper. Quid hoc? Homo tantum non habet potestatem, nisi cum acceperit desuper? Quid ipse diabolus, ausus est vel unam oviculam tollere viro sancto Job, nisi prius diceret, Mitte manum tuam, hoc est, da potestatem? Ille volebat, sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
legem impleuit. Nam ñ adulterabis.
non honicidium facies. non furaberis.
non concupisces. & si quod est aliud
mandatum in hoc sermone recuꝑat᷑.
diliges ꝓximum tuum sicut te ipsum.

Expanded text:
Legem implevit: nam, Non adulterabis, Non homicidium facies, Non furaberis, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
Qls hiuc ailectioni hereditas regni
gebatur. Unde item dicit. Mandatũ
nouum iło uobis. ut uos inicem dili¬
rentes ueritati iuste uiuamus. Q idõ
contempnamus om̃ia mortalia pre
amore hominũ. quo eos uolumus iu¬
ste uiuiere. ita enim & mori ꝓ frĩbus
utilit̾ ꝑati c̃ẽ poterimus. quod nos do¬
Cum enum duo precepta sunt in quibꝰ
tota lox pendet & ꝓpħe dilectio dei &
dilectio pximi. non immerito plerũq
scͥptura ꝓutroq unum ponit. siue tnͣ¬
tum di sicut est illud. scimus qm̃ dili¬
gentibus qm̃ omĩa cooꝑant᷑ inbonũ.
& iterum. quisquis autc̃ diligit dm̃ hic
cognitus est ab illo. & illud. qm caritaᷤᷤ
qui datus est nobis. & alia multa. qͥa
qui diligit dm̃ consequens est ut faciat
quod p̃cipitꝰ. & in tantum diligit in qnͣ¬
tum facit. consequens gͦ est ut ꝓrimũ
diligat quia hoc p̾cipit d̾s. siue ꝓximi
tantum dilectionem scriptura commne¬
morat. sicuti est illud. inuicem honera

Expanded text:
quo huic dilectioni hereditas regni quo huic dilectioni hereditas regni gebatur. unde item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem dilirentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter parati esse poterimus, quod noCum enim duo praecepta sint in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit: sive tantum Dei, sicuti est illud, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum ; et iterum, Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus esqui datus est nobis, et alia multa — quia et qui diligit deum, consequens est, ut faciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera
Abbreviated transcription (Latin):
cipto enim quod illa impendendo mi-¬
nutur hec auget᷑: etiam illo inter se
disfirunt. quod pecunam cui dederi-¬
mus. tunc ci beniuolentiores crimus
si recipere non queramꝰ. Non enim po-¬
test esse uerus caritatis impensor. nisi
fuerit benignus exacłor. qm̃ pecuma
cum recipitur accedit cui datur. s rece¬
dit a quo dat᷑. Caritas uero non solũ
apud eum crescit qui hanc ab eo quẽ
diligit cxigit. etiam si non recipit. sed
iuam ille a quo eam recipit. tc̃ incipit
habere cum reddit. Proinde dñe fr̃
mutuam tͥ caritatem libens reddo. gau¬
densq recipio. Quam recipio adhuc
repeto: quam reddo adhuc debeo. N¬
num cruim magistrũ apud quem con-¬
aiscipuli sumus ꝑ cius apłm dociles au¬
dire debemus precipientẽ ac dicentẽ.
lemimi quicꝗͣ debeatis. nisi ut inuicẽ
sit in manisestatione donauit. qua so¬
l cantate iustitia legis posset impleri
ꝓurca dicit. non ueni legem soluere
inpltit: hoc est nouũ testamentũ

Expanded text:
cepto eniiu. quod illa inpendendo micepto eniiu. quod illa inpendendo minuitur, haec augetur. etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei beniuolentiores erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse uerus caritatis inpensor, nisi fuerit benignus exactor, quoniam pecunia cum recipitur, accedit, cui datur, sed recedit. a quo datur, caritas uero non solum apud eum crescit. qui hanc ab eo, quem diligit, exigit, etiamsi non recipit, sed etiam ille, a quo eam recipit, tunc incipit habere, cum reddit. proinde, domine frater, mutuam tibi caritatem libens reddo gaudensque recipio; quam recipio, adhuc repeto, quam reddo, adhuc debeo. unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per eius apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quicquam debeatis, nisi ut inuicem sit, in manifestatione donavit, qua sola charitate justitia Legis posset impleri, rea dixit: non ueni legem soluere sed adinplere. hoc est nouum testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctitati tuȩ salutationem debitã
reddo. semꝑ autẽ debeo caritat̃. Qus
sola etiam reddita semꝑ detinet debi¬
torem. Redditur enim cum impendit᷑
Debet᷑ autem etiam si reddita fuerit:
quia nullum tempus ẽ. quando inpẽ¬
denda iam non sit. Nec cum reddiur
amittit᷑ s potius reddendo multipliea¬
tur. Habendo enim readit᷑ non cardi¬
do. & cum reddi non possit nisi babi¬
atur nec haberi potest nisi reddatur.
immo etiam cum reddit᷑ ab homine
crescit in homine. & tanto maie ad¬
quirit᷑: quanto plurib reddit̃. Quo
modo autem neget᷑ amncis quod al¬
betur ꝙ inumicis ⁊ S imincis calsa
ta impendit᷑ amcis secuta repenllẽ
agit tamen quantum potest ut abhis
dam quib ꝓ malis bona retribuit. id
recipiat quod impendit. Optamus qͥp¬
pe fieri amicum quem ueracit᷑ diligimꝰ
inimcum. quia ñ cum diligimus nisi
ulimus bonum. Quod utiq non crit.
nsi amiserit inimicitiarũ malum. H̃
q̃ sicimpendit᷑ caritas ut pecuma. Ex¬

Expanded text:
sanctitati tuae salutationem debitam reddo. semper autem debeo caritatem, quae sola etiam reddita semper detinet debitorem. redditur enim, cum inpenditur; debetur autem, etiamsi reddita fuerit, quia nullum est tempus, quando inpendenda iam non sit. nec. cum redditur. amittitur, sed potius reddendo multiplicatur; habendo enim redditur, non carendo. et cum reddi non possit, nisi habeatur. nec haberi potest, nisi reddatur; immo etiam, cum redditur ab homine, crescit in homine et tanto maior adquiritur, quanto plurius redditur. quo modo autem negatur amicis. quae debetur ta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus qpe fieri amicum, quem ueraciter diligimus inimicum, quia non eum diligimus, nisi uelimus bonum; quod utique non erit, nisi amiserit inimicitiarum malum. Non ergo sic inpenditur caritas ut pecunia. ex
Abbreviated transcription (Latin):
unquitatẽ etiam paulus apł̃s. ñ tan-
tũ iudicio futuro. uerum etiã de pre-¬
asserens & ipsas ad dispensationẽ diui-¬
ne ꝓuidentie ꝑtinere. Om̃is inquit a¬
nima potestatib sublumorib csubdi¬
ta sit. Non est cium potestas nisi a deo
Quȩ autem sunt a deo ordinata sunt
Quappt̃ qui resistit potestati: d̃i ordi-¬
nationi resistit. Qui autem resistunt.
ipsi iudicium adquirunt. Prmcipes
enim non sunt timori bom oꝑis s ma¬
li. Nis autem non timere potestatem.
Bonum fac: & habebis laudem exil¬
la. Dei enim minist̃ est tͥ in bonũ. Qd̾
si malum feceris tue. Non enim fru-¬
stra uidex gladium portat. Dci cnim
minister ẽ uindex in tram ei qui ma¬
lum agit. Id̃oq necessitate subditi esto¬
te ñ solum ꝓpt̾ irã. s & ꝓpt̃ conscientiã
Id̾o cm̃ & tributa pr̃atis. Ministri enĩ
di sunt in hoc ipsum ꝑseucrantes.
Reddite om̃ib debita. Cui tributũ
tributũ. cui uectigal uectigal. cui ti¬

Expanded text:
iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etiam de praeadserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non est enim potestas nisi a deo, quae autem sunt, a deo ordinatae sunt. quapropter qui resistit potestati, dei ordinationi resistit, qui autem resistunt, ipsi sibi iudicium adquirunt; principes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non timere potestatem? bonum fac et habebis laudem ex illa; dei enim minister est tibi in bonum. quod si malum feceris, time; non enim frucausa gladium portat Dei enim minister est vindex in iram ei qui malum agit ideo necessitate subditi estote non solum propter iram sed et propter conscientiam ideo enim et tributa praestatis ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes reddite omnibus debita cui tributum tributu
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Ut multum seuiat. quod latro.
Sed ꝙ ipsum corpus occidendum si ꝑ-¬
missus fuerit. quid tollit. nisi quod la-¬
tro: Honoraui. cum dixi latro. Nã
qualiscumq latio homo est. Quod fe¬
bris. quod scorpius. quod fungus ma-¬
lus. Istud tota potentia. seuientiũ est
facere. quod fungus. Manducant
homines fungũ malum & moriunt᷑.
Ecce in qua fragilitate est uita hu-¬
mana ꝯ quamdoq relicturꝰ es. Noli
ꝓ illa sic pugnare ut tu relinquaris.
uenit. s & glorificari. Contempni:
s etiam exaltari. Mori s etiam resur-¬
gere. Opus te terret: mercedẽ uide.
Quare ius ꝑuenire delicatus ad eam
rem ad quam non ꝑducit nisi labor᷑.
Prodest gͦ ꝙ seueritas ur̃a cuius
ministerio quies adiuuat᷑ & nr̃a. ꝓ
dest & intercessio ur̃a. cuius minis¬
terio scueritas. temꝑat᷑ & nr̃a. Nõ
uobis displictat quod rogamin¬
a bonis. quia nec uobis displicet qd̃
timemini a malis. Nam hominum

Expanded text:
tor; ut multum saeviat, quod latro. tor; ut multum saeviat, quod latro. Si et ad ipsum corpus occidendum permissus fuerit, quid tollit nisi quod latro? Honoravi, cum dixi, Latro. Nam qualiscumque latro, homo est. Quod febris, quod scorpius, quod fungus malus. Ista tota potentia saevientium est, facere quod fungus. Manducant homines fungum malum, et moriuntur. Ecce in qua fragilitate est vita humana: quam quandoque relicturus es, noli pro illa sic pugnare, ut tu relinquaris. venit, sed et glorificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Opus te terret, mercedem vide. Quare vis pervenire delicatus ad eam rem, ad quam non perducit nisi labor? Prodest ergo et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamina bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
im. timendo potestatẽ. Ipsos huma¬
natum rerum gradus aduertite. Si a¬
liquid usserit curator. nonne facien¬
dum est: Tamen si contra proconsu¬
lem ubeat. non utiq contempnis po¬
testatem. s eligis maiori seruire. Nec
biunc debet maior irasci. si maior p̃lat̾
b Aursus si aliquid ipse ꝓconsul iube¬
ac e aliud iubeat imꝑator. numquid
libitat᷑ ilo contempto illi esse scriuen¬
lat᷑. Hic iam assumenda tͥ fidcs est
tua tamquã scutũ. in quo possis om̃ia¬
ignita iacula inimici extinguere. S
hominẽ homo: In dei simi positus sta.
de illius sini noli cadere. Quicqͥd pas¬
sus fueris. ad salutem ualebit non ad
ꝑnitiem. lamatꝰ menbroꝵ martires
ꝑtulerunt. & timent. xp̃iam inurias
temporũ xp̃ianoꝵ: Qui tͥ facit inu¬
riam modo. timens facit. Non dicit
flua tua. rasurus quicquid relicturꝰ
es. Tollat quicquid ꝑmanebit si po-¬
test. Quid tulit potens nocens. quid
magnum tulit: Quod fur. quod effrac¬

Expanded text:
em, timendo potestatem. Ipsos humaem, timendo potestatem. Ipsos humanarum dignitatum gradus adverte. Si aliquid jusserit procurator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contempnis potestatem, sed eligis majori servire. Non hinc debet minor irasci si major praelata est. Rursum si aliquid proconsul jubeat, et aliud imperator, numquid dubitatur illo contempto illi esse serviennatur. Hinc jam tibi assumenda est fides tua tanquam secutum, in quo possis omnia jacula inimici ignita extingere. » hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non ad perniciem. Laniatus membrorum martyres pertulerunt, et timent Christiani injurias temporum Christianorum? Qui tibi facit injuriam modo, timens facit. Non dicit flua tua, rasurus quidquid relicturus es. Tollat quidquid permanebit, si potest. Quid tulit potens nocens? quid magnum tulit? Quod fur, quod effrac
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Minas impioꝵ ne timueritis. ini¬
micos patimini. habetis. ꝓ quib oretis.
Nrsis ut uos terreant. hec est sanitas.
haurite nunc in isto comuiuo. hic bibite
unde saciemini non illic unde insana¬
us State in dño. argentei estis: aurum
arais. Ista sumilitudo non auobis est. de
lmma scriptura est. legistis. audistis.
sicut aurum infornace ꝓbauit illos. &
seut holocaustum hostiã accepit illos.
Cat quid eritis. ad thesauros di estote.
auites de deo. non eum facturi diuitẽ.
ẜ ac illo futuri diuites. impleat uos.
auud non admittatis ad cor ur̃m. Nũ
cimnus uobis. ut aduersus potestates
ordinatas concemptores sitis: Non hoc
dicimus. Qui & hinc egrotatis. tangi¬
te & huic illam fimbriã uestimenti.
Ipse dicit apls. Om̃is anima potestati¬
b sublimiorib fubdita sit. Non est e¬
nm potestas nisi a deo. Quȩ autẽ st̃¬
lit pocestati. ordinationi di refistit. Sed
quid si iubeat illud quod non debes
faccre: hic sane contempne potesta-¬

Expanded text:
os. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittatis ad cor vestrum. Ccimus vobis ut adversus potestates ordinatas contemptores sitis? Non hoc dicimus. Qui et hinc aegrotatis, tangite et hinc fimbriam illam vestimenti. Ipse dicit Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: non est enim potestas nisi a Deo. Qutit potestati, Dei ordinationi resistit; sed quid, si illud jubeat, quod non debes facere, hic sane contempne potestat
Abbreviated transcription (Latin):
Nemini quicquã debeatis. nisi ut in-¬
uicem diligatis. Hec uerba apłi uti¬
litatem ur̃e seueritatis ostendunt. ꝓ¬
inde sicut dilectionem iussi sunt ter-¬
rentib debere qui timent. ita dilec̃¬
lionem uissi sunt timentib debere
qui t̾rent. Nichil nocendi cupiditate
fiat. s omĩa consulendi caritate. & ni¬
chil fiat inanit᷑. nichil inhumaniter.
Ita form᷑abitur ultio cognitoris ͬ nec in¬
tercessoris religio contempnat᷑: & qͥa
complectendo & ignoscendo hoc so¬
lum bñ agit᷑. ut uita hominũ corrigat᷑
Quod si tanta cit puersitas & impites

Expanded text:
 debeatis, nisi ut inuicem diligatis. haec uerba apostoli utilitatem uestrae seueritatis ostendunt. proinde sicut dilectionem iussi sunt terrentibus debere, qui timent, ita dilectionem iussi sunt timentibus debere, qui terrent. nihil nocendi cupiditate fiat sed omnia consulendi caritate et nihil fiet immaniter, nihil inhumaniter. ita formidabitur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut uita hominum corrigatur. quo
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerit qui tibi pre est nutrioe tuis d
Malus si fuerit. temptator tuus al E
nittrimenta libent̾ accipe. & iinis¬
tione approbare. Esto aurum adl
mundum istum tamꝗ̃ fenacem a¬
cis. In uno angusto loco tria susas
palea ignis. Ad illa duo iginis q

Expanded text:
si fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est: malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis app
Abbreviated transcription (Latin):
quo cuiusq caput erectum suꝑbia bñ¬
ficiis mimici ad humilitatem salubrẽ
depomit᷑: & in bono illius huius malũ
uincit᷑. Unde apłs uigilant̃ aduinxit.
noli uinci a malo s uinec in bono ma¬
lum. Quomodo autem potest uincere
in bono malum in suꝑsicie bonus & in
alto malus. qui oꝑc parcit & oꝑe seuit
mami nitis. uolimtate crudelis: S:¬

Expanded text:
quousque caput erectum superbia, beneficiis inimici ad humilitatem salubrem deponitur, et in bono illius hujus malum vincitur. Unde Apostolus vigilanter adjunxit, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quomodo autem potest vincere in bono malum in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde saevit; manu mitis, voluntate crudelis? S