comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib huius scłi precipe ñ suꝑbe sapere: neq sꝑa¬
est. isõ bunulitatis doctor memoriã faciõs dauiti
reb fͥsitoiis altitudint cogitationis incuuies¬
cunt. De his in enugelio dñs dicit Ne uobis
diitib qr habetis ꝯsblationẽ utũm. Qui a
er̃ q̃ sunt et̃na gaudia uesciunt. ex p̃sentis iutẽ
habuntantia ꝯsolantur. Efferentu est etͥ eis
consclatio quos cauunis panptatis ex quoquit
ati illis infetendꝰ est timor qͥa consolatt̃ glẽ
temporał extollit: ut ⁊ illi discant qr diuicius
ques ũ couspiciunt possident. Et isti cognoscant
qualitus moꝵ. ut sit diues humilis panper ela¬
tus.ñ mox p̃dicantis lugua cũ audientis
debet iuta couponi. i tanto districhꝰ ĩ pangere

Expanded text:
i praecipe non superbe sapere, neque speraest, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciensrebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita compon
Abbreviated transcription (Latin):
Atq aliter qui u culpa ex cõsilio ligant᷑. A lit̾ qui
licet inima crebto tom̃ uilicita faciuut. Atq
aliter qui se a prauis cuscodiunt. sed ali quando
in gͣuib dem̃gunt᷑ Aliter qui boua nec ĩchoant
alit̾ qui uichoara iiume cõsumat᷑ Aliter qui ma¬
la occulte agut̃. ⁊ bona publite: atq a liter quibo¬
us q̃ facunt absrondist. ⁊̃ tam̃ quib̾dam factis
publie mala de se opinati ꝑmitunt. S quid uti¬

Expanded text:
aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
sumo ꝑe que sit suꝑric pacis iusio demõstrare. S quist
in cissum gła pacrie celestis agnosat᷑. iusi ⁊ nnͣta
łic inruant hostis calidi tẽptam̃ta noscaut᷑ apte
subuũginur. Et ordinabis adu̾sus eam obsidionem.
uem curca laterem in quo ihrłm cutas cescriꝑra c̃
ordiuat uͨ tectene nit s iam suꝑnã pat̾aam q̃dtenei¬

Expanded text:
supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem nem circa laterem in quo Jerusalem descripta est ordinant, cum terrenae menti sed jam supernam patriam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sudiens Et dissimulauit gͦ culꝑas et in¬
nocuit qr ⁊ contra petrentẽ tatiit ⁊̃ hoc ipm̃
tam̃ qr tacucris daxit. Nũmlla eũ uel aperte
cognita ͫ ature sũt tolleranda cũ uidelic ierũ
minime oportuntas ꝯgruit ut aperte corrigart᷑
Nam secta iumat᷑a uuluera det̾ius inf̾uescunt
⁊ uisi cũ iꝑe iuedicamñta ꝯueniant. cõstat procul
dubio qd̾ medendi osficiũ amutat S cũ tempꝰ
subditis ad correptionẽ q̃ritur. subipso culpar
pontere panentia p̃sulis exercetur. Uñ bene per
ps almistũ dr᷑ S upta dorssi incũ fabricautrut
petratores Iutorso quippe onera sustinemꝰ. Supra
torsũ gͥ suũ fabricasse peccatores querit᷑ Ar si aꝑte
dicat. Quos corrigere ques nequed. quasi super¬
ĩpositũ onus porto siũuulla aũt sũt subtiliter oc¬

Expanded text:
 culpas, et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter su
Abbreviated transcription (Latin):
correptõne dasso luti Sed int̾ hec stiendũ est. iꝑ dum
ad iucrrpatoẽm se mens dochoris ex aspenar. disficile
ualde estͥ. ut non alunͣdo ⁊ aliquid qd̾ dicere ñ debet
erũpat. Et plerumq contiuxit. ut dum culpa sub¬
ditoꝵ cũ magna inuectõn̾e corripit᷑. maigist᷑
lingna usq adexcessus u̾ba ꝑturbat᷑. Cumq in¬
ctepatio ĩmmoderate accipitur u accendit᷑. corda
de luuqiuẽtium in desperationẽ depͥmunt᷑ Dnde
uetesse est. ut exaspenitꝰ rechor ami subditor mẽtẽ
plus se quã debuit percussisse considerat. apd̾ se
u conspectu ueritatis obtineat ex eo etiam quod
ꝑ zeli eius studiũ pecrat. Qd̾ siguinte dũs ꝑ mox¬
sen p̃cepit dicens. Siquis abicrit cũ amico suo

Expanded text:
correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum ami
Abbreviated transcription (Latin):
arietes in gyto ponit: eĩ tẽp̃tationũ aculeos in has
uita nos undiq crrũdontes c̃iurtutũ murũ perfo¬
nnuces unotescit S ic cuncta hec licet subtilit̾ rec¬
tor iusiuuet uisi xtͣ delicta singłoꝵ emulatẽ is spũ
ferueat. uullã s̾ ĩperpetuũ absolutõem parat uñ
m̃tis. per ferrii uero increp̾atõnis fortitudo signa¬
tur Paud uero acrius doctoris inente quã zelus
d̾i srigit ⁊ excruciat Nũ panlus hui saitagnus
urxlutur frixura cũ diceret. Quis infirmatur
⁊ ego nõ infirmore Quis srandeli atr et ego
non uror: Et qiua quũñs  elo dei accendit᷑ ne
dãnari er negligentia debeat. forti inperpetuum
cnstodia nunus᷑ recte dr̃. Pones cñ nurũ ferreũ
iut̃ te ⁊ cimiratẽ. Sartago eĩ ferrra mutꝰ ferreus
int̾ ꝓphetam ⁊ cuututẽ ponitur. qr cũ nuc forten
zelum rectores exibent. xũtem zelum post modũ
uut̃ se ⁊ auditores suos fortẽ numitionẽ tenent
ne tunc adiundictã desticuti sint. si nuc̃ suerut in

Expanded text:
arietes ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter Rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum abmentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in
Abbreviated transcription (Latin):
dis aperire: Nuc̃ cũ per ẜodiss apptriut os¬
tumꝰ. q cũ crrois duricia uł studiosis ꝑ tũc¬
qͣsi quedã ianua ostenditur. Ex qua omĩa
n eo qui corripitur cogitatõriura it̃ĩora
ciunt hic Quasi ingredit᷑ ut ebhomiua¬
tõnes aspiciat. qui discussit quib̾dam signis
ext̾ius apparentibꝰ corda subditoꝵ penr trat.
ut cuncta ei q̃ in licite cogitunt᷑ ĩuotescat
Uũ ⁊ subditur. Et ingressur uidi. ⁊ ecte omis
sumlitudo reptiliũ ⁊cuãlium ab hominatõ

Expanded text:
rire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium. Quia cum cordis duritia, vel studiosis percuncquasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora ciunt hic. » Quasi ingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte dicat. Cũ displicet ex aliena infirmite qd̾ cõspi¬
as. pensa qd̃ es. ut iucrepatõis zelo se sp̃s tempetet.
dũ sibi quoq qd̾ ĩcrepat timiet. Iõuulla autẽ sũt
uehem̃ter mcrcpẽda. ut cũ culpa ab auctore ũ cognos¬
ticur. qnͣti sit ponderis ab increpantis ore sentiat᷑. ⁊ cũ
sibi quis malũ qd̾ perpet᷑uit leugat. ħ coutͣ se gra¬
uit̾ ex corripientis asperitate ꝑtimescat N ebitum
quippe rectoris est. suꝑne patrie głam per uocẽ pre¬
dicatõnuis ostendere. qnͣta ui huiꝰ uite itincre temp¬
tam̃ta antiqui hostis lateant aperire. ⁊ subdiroꝵ
niala q̃ tollerari leuit̾ ñ debent cũ magna zeli al¬
peritate corrigere. ne si muiꝰ ꝯtra culpas accenditur
culparũ om̃ium reus ipse teriratur. Dñ bene ad ueze¬
chielem dr̃. Suus tͥ lacerem. ⁊ pones eũ coram te⁊

Expanded text:
perte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspiperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te,
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ itaq est qr pͥus foram̃ ĩpariete.
ais teuite ostium c̃uitur. ⁊ tũt deniũ octul¬
ta abominatõ demõstrat᷑. Quia nuuirum
ilnuꝰtiũq peccati prius signa foruscetꝰ. deũ
pnua aꝑte nuquitaris ostendit᷑ ⁊ tuc̃ demũ
omc̃ ualũ qd̾ int̾ latet aporitur Nõnulla¬
aut sunt leuit᷑ arguenda. Nam cũ ñ malicia
s sola ignorantia ⁊ infirmitate delinqͥtur
ꝑfecto necesse est ut maguo iuotera unne
ipsa delichi correptio temperet᷑. Cui.cli q̃ppe quo ull
m bac mortali carne subsistmius. corruptonis nr̃e
iłirmitatibꝰ subiacemꝰ Ex segͦ detet quisq coll¬
oece qͣliter aliene hc̃ oporteat in beallitati nusereri
ne cont᷑ infiriuitatẽ ꝓxumni si ad inccepatõius nocem
feruentiꝰ rapitur. oblitus sui esse iudeatur. Dñ bene
pulus ⁊dmonet dicens. S. i p̃occupatꝰ fiu̾t hõ in aliquo
telicto. nos qui spĩtales estis instͣite huiꝰ modi iuspũ
beuitatis. consiterius te ipĩ ne ⁊̃ tutẽpteris. Ac si a¬

Expanded text:
Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperiturautem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiinis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si a
Abbreviated transcription (Latin):
icm iusta. sinͣ honesta cogitant᷑. Appetẽdis
tam̃ lucris tẽꝑalibꝰ honorib deserurũt ⁊t̃ per
semet ipsa quitẽ iã qͣsi at̾ta suspensa sunt.
s ad huc ꝑ ambitũ quasi ꝑgule desiderium
sese adima sũmictunt.Bñ bene subditur
Et uiu̾sa idola domꝰ iłrł depicta erãt in pa¬
riete Scriptũ quippe est Et auarma que est
ctoloꝵ seruitꝰ. Eecte gͦ post animalia ydola
iuet ipsos ad t̾ram depouut Rene ant̃ dr̃ te
picta erant. qr dum exterior rerũ iut̾usecꝰ
species adtͣhitur quasi in corde depiugit᷑. quic

Expanded text:
 appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per seipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium, sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est, et avaritia quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola eipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur: depicta erant, quia dum exteriorum rerum intrinsecus species a
Abbreviated transcription (Latin):
et simplicirer ligna sucridimꝰ: cũ deliuquen¬
tiũ uitia pia intẽcione resecilmiꝰ. S securis
manũ fugit. cũ se se increpatio plusꝙͣ necesse
est in asꝑitatẽ ꝑtrahit. ferrũ q de manubo
prosilit cũ de correptõne sermo durior ex¬
cedit Et auucũ ꝑcurit ⁊ occidit qr auditorẽ
suũ pro lata ꝯtumelia. abspũ dalechõ is iuter¬
ficir Correpti uãq meus repente Ad odium
ꝓrumpit. si hauc ĩmoderata iucrepatio plus
quã debuit addic̃. S his qui in caute ligna
ꝑcutit ⁊̃ proxuũ excinguit ad ires uecesse
est cuutates fugiat ut muna easi defeusus
uiuat: Quia si ad penitẽcie lam̃ta ꝯuersus.
iuuitate sarram̃ti sub spe. fide. Maritate abs¬
orudicur: reus perpetͣti homicidis ñ teuetur.
eum exticti ꝑxiniꝰ ⁊̃ iũ inuenerit ũ occi¬
det. Qua cumꝰ distrutꝰ uidex uenerit. qui se¬
se nobis ꝑ nature ur̃e cõsercium unxit. Ab

Expanded text:
et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
uiciã prutent᷑ dissinuilãta sũt sed quia
Dissimuleut᷑ inditãda. aliqnͣdo ⁊̃ aꝑte cogni¬
ta mature doleranda. Aliqnͣdo uͦ subtilit̾ et
ocailte ꝑ crutãta. Aliqndo aut lenit̾ argue̾ta
lt diximꝰ prudent dissimulanda sut s quia
dissimulent᷑ iudicanda. ut cũ delinquẽs et
dicit. Mẽtiti es ⁊ mei nõ es recordata. neq

Expanded text:
uando prudenter dissimulanda, sed quia dissimulantur indicanda, aliquando et aperte cognita mature toleranda, aliquando subtiliter occulta perscrutanda, aliquando leviter arguenda, ctorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur indicanda, ut cum delinquens et dicit: Mentita es, et mei non es recorda
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulalit. qu fecisset inuiriam. egre panie¬
ba tur heremita se ab omi solatio distitutum.
Postremo ip̃ius oratione renorata. septimũ
post diem affuit ut solebat ante fores cen au¬
tis. Et ut fatile cerneres uerenindiã penitens¬
uõ uusa nusꝰ propiꝰ accedere. deiectis in terra ꝑ¬
sundo pudore luminib. qd̾ palam ligbar intel¬
ligi quẽdam ueniã prerabatur. Quiam illius
confusionẽ heremita misbrat᷑ uibet eã pn pi
acredere. ac manu blanda caput triste pui¬
crt. De inde pano duplicato req̃ suam reticit
Ita idulgencia cons̃ecuta. officii consuetu¬
dinẽ deposito merore reparauit Intuemin
queso xii xp̃i etiã in hac parte uir tutẽ. cui sa¬
pit om̃e qd̾ brutũ est. cua uute est omẽ nur d
seuit. Lupa prestat officiũ. bestia furni crnũ ag¬
nostit. luꝑa consco pudore confuditur xoca¬
tu ad est caput prebet. ⁊ habet seusum indube
sibi uenie. sicut pudoreni gessit erratꝰ. Tua hec¬

Expanded text:
dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiedissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec
Abbreviated transcription (Latin):
adstare ceuanti.Lec facile uin qmͣ bestia fulie¬
bantur. quo nõ illi ad legitimã horam refes¬
tionis occurreret. ⁊ tinidru pro forib ex pec¬
tanet. douec ei panem qui cenule super erat
offerret. Illa manũ eius lambere solita atq
ita quesi impleto officio ⁊ p̃stita cõ soletõne
dudedelut. S forte accidit ut sanctus ille
dimi frẽm qui ad euni uenerat deducit ab¬
eũtem ditiꝰ ab ẽet. ⁊ ñ nisi sub uoctẽ ixme¬
⁊ curiosius explo ans ubinã esset hibitator
oisu contigua cum panib quinq palinicia fis¬
cella pendebat Ge his unũ p̾siuuit ⁊ deuorat
De inde perpetrato scelere discedit Regressus
heremita iudet sportellã dissoluta: non cn¬
stñtem panũ numerũ. Dampnũ rei farmlia¬
ris intelligit ac prope lim̃ pauis obslmmpti
fingm̃ta dognoscit Si non erat certa suspi¬
cio. que furtũ ꝑsona fecisset. Eito cũ seqñti
uiimrũ audacis facti conscia ad enm urniry

Expanded text:
adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleadstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte reme, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentinimirum audacis facti conscia ad eum uenire
Abbreviated transcription (Latin):
he tantũ in heremo arbores licet mare habe¬
antur tom̃ utrũ eus sollers antiquitus ꝓtu¬
rauenit an soli natura gignat ignoro uisi
deus p̃scius futaror habitando qũdoq a sas
heremo hec seruis sius pauerit. Ee maiori
enim ꝑte qui uitra illa secreta consistunt.
cum alia ibi germina nilla succedant. istie
arboꝵ pomis alitur Ergo ubi ad illam arbo¬
leonem offendimꝰ ibi. Quo iuso. ego ⁊ ilc duc¬
tor meus intremiumꝰ. Sanctꝰ ille in cunctant¬
ei processit nos licet trepidi secuti sunus fen¬
desta distessit ⁊ constint. diuñ ille actuua
nuus humiliorib poma decerperet. Qunq
bestia accepit q tam libere quã nillũ ansmea¬
domesticum. Et cum comydisset abcessit. Nos
hec uituentes ⁊ ad huc trementes fatile potuuuꝰ
agnoscere quanta m illo sidei uirtus. ⁊ quãta
i nobis esset infir iitas
lium eque siugularẽ uirũ iudimus¬
habitante̾ in paruo tugurio. in quo nõ

Expanded text:
hae tantum in eremo arbores, licet raro, habehae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam,leonem ibi offendimus. Quo viso, ego et ille dux meus intremuimus; sanctus ille incunctanter accessit; nos licet trepidi, secuti sumus. Fedesta discessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. Cumque bestia, accepitqdomesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non
Abbreviated transcription (Latin):
gnoiustis uirtutẽ eferam ad huc nob panca
hercimi partem ingressus sum duodecim
feres inlo mn ilib halrlmu aut̃ unum eftatribꝰ
ducem locorum peritũ.puenimꝰ ad que ndã senẽ
monechũ sub radice montis habitantẽ. Ibi quod
ni illis lons rarissiuiũ est puteus erit Houen
unun habebat cuiꝰ hic erat totus labor impulta
rotali machinã aquam ferebtur. Nam fere mille
aut amplius pedum profundũ putei ferxbatin
Hoitꝰ illic ert. multis olerib copiossis. Ioqͥdẽ
untra naturam heremi. abi on a arentia
exusta solis ardorib.nullius minqmͣ seniius
uel eriguam radicem ferunt. Uerũ hoc scs
illi labor cũ pecude commiunis ⁊ propria
p̃stabut industria ffrequens eũ irrugatio
aique tantam pinguedinẽ arenis dalnt. ut
mirura in modũ uel iurere ruuere atq fructi¬
sicare hortuli illius olem uideremꝰ Ee his i
uua cũ dñõ suo bos ile uiuetut. No bis etiam
arborem palme cuius interdũ pomis uti sc¬
lelut que fere duob milib ab erat . sLam

Expanded text:
gnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis habitantem. Ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. Bovem unum habebat, cujus hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. Hortus illic erat multis oleribus copiosus: id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis vel exiguam radicem ferunt. Verum hoc sancto illi labor cum praestabat industria; frequens enim irrigatio aquae tantam pinguedinem arenis dabat, ut mirum in modum virere atque fructificare hortuli illius olera videremus. Ex his ergo una cum domino suo bos ille vivebat; nobis quoque arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
pro mc dnm̃ depretare acq in hoc cognosces
quod exanditꝰ sis. si huc rediens uie nõ uiue¬
neris. Qua de re uir dm̃ germanꝰ se ip̃cibꝰ
stririt. ⁊ post pauros dies rediit. s iũ p̃dictum
paschasim in loco eodem ninime inuenit.
QQuia enĩ nõ malicie s ignorautie errore pecua¬
uerar. purgari post mortem potuit aperrato.
Quod tinmr̃ credendũ est. quia ex illa elemosi¬
uarũ suaꝵ largitate hoc obtiuinir. ut tune
trm multa de anmabꝰ clarescunt. que ante
latueruns. ita ut aꝑtis renelatõibꝰ atq osten¬
sionibꝰ uenturũ selm inferte se nob̾ acq ad
aperire iudeatur. Gregor

Expanded text:
pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus constrinxit, et post paucos dies rediit, sed jam dictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim non malitia, sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem a peccato potuit. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videa
Abbreviated transcription (Latin):
conus. cuius apud nos rectissuni ⁊ luculen¬
tissimi descõ spũ libii extant. nurx scĩtatis
iir fuerit. elemosinaꝵ maxime oꝑib ua¬
caus. cultor pauꝑum ⁊ cõtempror sui. S hic
mea cõtencione que mardescente zelo sideli¬
um inter symachũ acq laurentiũ fucta eso
ad pontificatꝰ ordiuem laurentiũ elegit. et
onũum post unani uutate suꝑatus. in sua
tamĩ suntentia usq in diem su eritꝰ ꝑsticit.
illũ amando atq p̾ferendo quẽ epõꝵ iudicio
poribꝰ symachi apłicr sedis p̾sulis ess defũt¬
tus. eius daliaticã feretro suꝑpositũ demo¬
matꝰ tengit. stati  saluatus est. Post multũ
temporis germano capuano ep̃õ uuꝰ suꝑius¬
memoriã fea medici pto corporis salute dicta¬
uerunt. ut in augularibꝰ teriis lauari de¬
buisset. Nui in gressus easdem t̾mas predis
Cui ille respondit. Pro uulla alia mlusa i
hoc penali loco deputatꝰ sum uisi qͥn ĩ parte
laurrutii cõtu symachũ sensi. S queso te

Expanded text:
conus, cujus apud nos rectissimi et luculentissimi de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est, ad pontificatus ordinem Laurentium elegit. Et omnium post unanimiter superatus, in sua tamen sententia usque juxta diem sui exitus perstitit, illum amando et praeferendo quem episcoporum judicio  sedis praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro suppositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praeCui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te,
Abbreviated transcription (Latin):
animo non ueni: quia modo adhuc compleni
opus. Et ãnuratꝰ est senex. scrupulositatem
obedientie eius: ⁊ dixit ei. Citius disuingere ab
opere tuo. ut ⁊ mimsberiũ psassendi facias ⁊ aqmͣ
tibi implere occurras. Alioqui citius debilita¬
bitur corpus tuum.
enit abbas abraham ad abb̾em arem.
et dum sederent si mul suꝑ uenit quidam fr̃
et dixit abb̾i arem. Dic mͥ quid faciam ut seluari
possim. Et dixic ei senex. Uade toto sinno isto uespe
manduca panem. ⁊ sel. ⁊ ueni iterũ ⁊ loquar tͥ. Qui
ꝑgens fent itit. Completo aut̃ auno uenit iterũ

Expanded text:
animo, non veni, quia modo complevi animo, non veni, quia modo complevi opus. Et admiratus est senex scrupulositatem obedientiae ejus, et dixit ei: Citius disjungere ab opere tuo, ut et ministerium psallendi facias, et aquam tibi implere occurras; alioquin citius debilitabitur corpus tuum. 2. Venit abbas Abraham ad abbatem Arem; et cum sederent simul, supervenit quidam frater, et dixit abbati Arem: Dic mihi, quid faciam ut salvari possim. Et dicit ei senex: Vade, toto anno isto vespere manduca panem et sal; et veni iterum, et loquor tibi. Qui pergens fecit ita. Completo autem anno, venit iterum
Abbreviated transcription (Latin):
cum officio suo. ⁊ uidentes eum spreuerunt
dicentes. Hic est mon arbus solitariꝰ de quo
talist audiebamus: Et statun discesserunt.
et reuersi sint ad se
Eate memorie
abbas arsenius dixit aliiñdo abb̾i
alexandro. Quando ꝑexpenderis pal¬
mulas tuas tunc uem ⁊ gustemus.
Siet᷑ aliqui ꝑegrini suꝑ uenerire comede cũ
eis ⁊bbas engo alexander leuĩ ⁊ modeste opera¬
batur. Et cũ facta fuisser hora manducandi.
suꝑerat ei ad huc de palinulis suns. Uoleus aut
tustodire sermonẽ senis. sust iuue donee expli¬
caret palmas Abbas ergo arseuiꝰ cum iuderet
quia tardabut gustauit᷑. existimans quia foite
peregrini ei suꝑuenerint ⁊ cum ipsis guͤtaurt.
oIbbas aut̃ alexander postea quẽ explicart ues¬
pere ꝑrexit ad abbem arseniũ. Et dicit ei abbas
arseniꝰ. Peregrinos aliquos habuisti: Et dyeit
Non. Et ille dixit. Quare ergo nõ uenisti: Et
respondit. Quia dixisti mͥ qñdo defeceruit pabare
tunc ueni. Ego aut̃ habens sermonem tuũ in

Expanded text:
cum officio suo, et videntes eum spreverunt, dicentes: Hic est monachus solitarius de quo talia audiebamus? Et statim discesserunt et reversi sunt ad seBeatae memoriae abbas Arsenius dixit aliquando abbati Alexandro: Quando perexpenderis palmulas tuas, tunc veni et gustemus; si autem aliqui peregrini supervenerint, camede cum eis. Abbas autem Alexander lenius et modeste operabatur. Et cum facta fuisset hora manducandi, supererat adhuc de palmulis suis: volens autem custodire mandatum senis, sustinuit donec explicaret palmas; abbas autem Arsenius cum videret quia tardaret, gustavit, existimans quia forte ei peregrini supervenerint, et cum ipsis gustaverit. Abbas autem Alexander posteaquam explicavit vespere, perrexit ad abbatem Arsenium. Et dixit ei abbas Arsenius: Peregrinos aliquos habuisti? Et dixit: Non. Et ille dixit: Quare ergo non venisti? Et respondit: Quia dixisti mihi, Quando defecerint palmae tunc veni. Ego autem habens sermonem tuum in
Abbreviated transcription (Latin):
lius frater stimulatꝰ afornicatione.
cepie de certare ⁊ extendere abstmentiã
suam ꝑ quaruordecim annos. ⁊ oogiratronẽ
Et datũ est mandatũ ⁊ om̃s afflixerit se pro
eo. ebdomada iugiter orantes dnm ⁊ quie¬
pit stimulus eius
E cogitatione foruicatoĩs dix̃ quidã
senex heremita. Dormirus ius sulua¬
Cri: uade labora  uade asfligere. uade
accipiũt. Aliquotiens aut̃ ⁊ n nusͣ duobus
ceditur. ⁊ confortatꝰ plagis cedentis se. ũcir

Expanded text:
lius stimulatus a fornicatione, coepit decertare et extendere abstinentiam suam, per quatuordecim annos cogitationem Et datum est mandatum, et omnes afflixerunt se pro eo hebdomada, jugiter orantes Dominum, et quievit stimulus ejus. 15. De cogitatione fornicationis dixit quidam senex: Eremita dormiens, vis salvari? Vade, labora, vade affligere, vade, accipiunt. Aliquoties autem et unus a duobus caeditur, et confortatus plagis caedentes se vi
Abbreviated transcription (Latin):
enim ese p̃cer fidei meritũ dotẽq uirtutum
tia nemo ludeat cõpatare. Nam sex m̃sib
apud ipm̃i fui conu̾satus. hic iugeni aduer¬
sum mulos pugnam conscunt . perpetum
certumine concidit odia ꝑditorum. Dere

Expanded text:
enim praeter fidei meritum, dotemque virtutum, enim praeter fidei meritum, dotemque virtutum, tia nemo audeat comparare. Nam sex menses apud ipsum fui conversatus. Cui jugis adversum malos pugna, perpetuumque certame
Abbreviated transcription (Latin):
tenere uidicare. P stuntissimi tamẽ iuri et¬
doctissimi frrebantur in hoc certamine desi¬
dere. S tinũ siuc illud ertor est ut ego sentio
sine heresis ut putatur.Nõ solum ieprimi
non potuit multis aminau̾sionib sacerdotũ
s nequaqiuͣ etiam tam late se potuisse esfũ¬
dere nisi contencione creuisser Istiꝰ modi ergo
curbine cum ueni alexandria fluctuabat
dum et melius qmͣ opinabur excepit sec uan¬
q manere temptauit. S nõ fuit auimus
ibi consistere. ubi rec¬
Gitur inde digtessus bethlecia opidum
pctii quod ab sherosolinus sex milib se¬
paratur. Ab alexaudria aut̃ sedeciui man¬
sionib ab est. Aeccłiam loci illius ĩheroni¬
nuus prbr regebat. Nam parrochia ẽ epĩ
qui ihero solunã tenet. Michi iam pridem
i heronuꝰ suꝑiori illa mrea ꝑegrinatione
compertꝰ faale obtiuuerat. ut nuillũ preter¬
illum mͥ expecendũ rectius arbitrarer. Uir

Expanded text:
temere judicare: praestantissimi tamen viri temere judicare: praestantissimi tamen viri doctissimique ferebantur in hoc certamine dissidere. Sed tamen sive illud error est, ut ego sentio; sive haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animadversionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione crevisset. Istiusmodi ergo turbatione cum veni, Alexandria fluctuabat. dum, et melius quam opinabar excepit, secumque tenere tentabat. Sed non fuit animus ibi consistere, ubi recIgitur inde digressus Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex milibus separatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam paroechia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. mihi iam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione conpertus facile obtinuerat, ut nullum illum mihi expetendum rectius arbitrarer. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
lut ei inuidiam. in quo editum legebitur
ui carne uenisset ⁊ trucem pro hominis sa¬
lute ppessus. mortẽ euam pto eiustem eter¬
nitate̾ gustasset. utn ess oidine eodem passio¬
nis etiam diabolũ redempturus. quia hoc
bonitati illius ꝑietatiq congrueret. ut qui
ꝑditum hominẽ reformasset pro lapsum
quoq angłm librtatet. Cum hec atii alia
huriuodi ab ep̃is ꝑderent᷑. exstudiis ptiũ
ortit ese magns ledicio. Que cum reprimi
sacerdotũ auchoritate non posset seno exẽ¬
plo ad regendã ecrłie discipliuã pfectus
assumitur Clũ terrore dispb stẽs ac per
diu̾sas oras monachi sunt fugati. ita
ut ꝓposits ediclis in nulla consistrre sẽde
siuerentur Illud aũt me ad modum ꝑ mo¬
uebat. quod iheronimꝰ ir maxnur catho¬
licus et satrę legis peritissimꝰ ougenem
secut̾ pͥmo tẽpore putabatur. quẽ uunc ipẽ
iheromim̃ precipue ub omia ilbis scripta
dapuaret. slec uero ausus sum de quo quam

Expanded text:
bat invidiam, in quo editum legebatur:bat invidiam, in quo editum legebatur:in carnem venisset, crucem pro hominis salute perpessus, mortem pro hominis aeternitate gustasset; ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus, quia hoc bonitati illius pietatique congrueret 538, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque alia hujusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta est magna seditio. Quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, saevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur: cujus terrore dispersi fratres, ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut, propositis edictis, in nulla constare sede sinerentur. Illud autem me admodum permovebat, quod Hieronymus vir maxime catholicus, et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur: quem nunc idem ipse Hieronymus praecipue et omnia illius scripta damnaret. Nec vero ausus sum de quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
dampnada ne falsa seruerent᷑ ⁊ tam̃ catho¬
lice dispucaata retinerent. nõ esse mirum
siin libris neotheritis ⁊ recentet scriptis fntu̾
heretita fuisset opata. que inquibrdã locis
nõ tumuisset um̃petere. ⁊ incidere euͣgłicam
ueritatẽ. Adu̾sum hec ep̃i obstinꝗtus remi¬
tentes pro potestate cogelunt etiẽ recta un¬
uersa cum ꝑtaius ⁊ cũ ip̃o auctore dãpnari.
quia satis suꝑ q suff̾iee̾nt libri. quos eccłia
reccpisset. respuendã esse penitus lectionem
que plus esset noctura insipientibꝰ quam
profutura sapientib. Michi aut̃ ex illius
libris quedã curiosius indaganti ad modũ
placucrunt. s aliqua reprebendi in qrub¬
et illum praua sensisse non duluũ est. que
defensores ens falsaza esse cantendũt.Ego
nuror unum eumdẽq hominẽ tum diũsum
neminẽ pose apostolos habeat eiiua lem
ib epĩs excerptu ex libris illius multa le¬
gentur que uontin aacholicam fideni scrip¬
ta constarent. lotus ille uł maximã parie¬

Expanded text:
men, ne falsa sequeretur, et tamen catholice disputata retineret. Non esse au tem mirum, si in libris neotericis et recenter scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset incidere Evangelicam veritatem. Adversum haec episcopi obstinatius renitentes, pro potestate cogebant recta etiam universa cum pravis et cum ipso auctore damnare: quia satis superque sufficerent libri quos Ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus, quam profutura sapientibus. Mihi autem ex illius libris quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed nonnulla deprehendi, in quibus illum prava sensisse non dubium est, quae defensores ejus falsata contendunt. Ego miror unum eumdemque hominem tam diversum neminem post apostolos habeat aequalem; episcopis excerpta ex libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constarent, locus ille vel maximam para
Abbreviated transcription (Latin):
poris puncto acanto iuro discedere uolu¬
issem. Hiuc ergo tunditis atq cominissis
omĩb meis. oirĩq fu milia que me contra
uoluntatẽ animi mei tenebat impliciti
eroueratus quodanimꝰ gnaui fasce penitut
ac liber. regressus sum ad alexandriã. uisl¬
tutis ibi srĩb ad suꝑiorem inde thebaidam
idest ad egopti extrema concendi. Ibni eiu
uaste patentis heremi solitudiues plurimos
ferebantur habere monarhoꝵ. longũ est.
si uelim omnẽ copiam referre quã uidi.

Expanded text:
anto uiro discedere noluissem. huic ergo traditis adque commissis omnibus meis omnique familia, quae me contra uoluntatem animi mei secuta tenebat inplicitum, exoneratus quodammodo graui fasce penitus ac liber, regressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum est, si omnia cupiam referr
Abbreviated transcription (Latin):
cursu septimo die alexaudriã perue¬
uimꝰ ubi feda inter epos atq monachos
certamina gerebantur. ex ea ocrasione
ub causa qd̾ congregats mnunum seplus
saterdates frequentib decre uisse sonodus
iudebantur neqius origenis leg̾et libros
aut haberet. qui tractator scĩꝵ scripturaꝵ
peritissimꝰ habebatur S ⁊ ep̃i quedam in
libris illuis in sana scripta niemorabant.
que assertoros origenis nõ ausi defendere¬

Expanded text:
cursu , septimo die Alexandriam pervenimus, ubi foeda inter episcopos atque monachos certamina gerebantur, ex ea occasione vel causa, quod congregati in unum saepius sacerdotes, frequentibus decrevisse synodis videbantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator sanctarum Scripturarum peritissimus habebatur, sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant. Quae assertores Origenis non ausi defendere
Abbreviated transcription (Latin):
heretici quia eos inpugnare nõ desinit
tur ⁊ crimina S plane euu boni hoĩes
ad uurantur ⁊ diligunt. Nam qui eum
hereticũ arbitunitur nisaniunt Uere
dixerim aacholica hominis scientia sana
doctrina est Totꝰ semꝑ in lectione totus
in libris est. Non die nõ nocte reqͥ escit

Expanded text:
nit: tur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est: non die, non nocte requiescit;
Abbreviated transcription (Latin):
hic mũdus fuerat etiam si blaudidiretur. si
tribꝰ rebꝰ propͥis demulceret animũ at post qmͣ
tot flagellis p̃mitur tanta ad u̾sitate fatiga¬
tur. tot nobis coctidie dolores ingeminas. quid¬
nobis aliud ꝙͣ ne diligatur clamat: Multa
aũt suerant que ad huc de electoꝵ faclis uar¬
rari debuissent. s hec sllentio subpͥmo quia
ad alia festino. ꝑ petrus

Expanded text:
hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis conobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
triuam uocem iusio mrĩs que eius mentis
oculis apparebat euauuit. Tunc uir dñi sur¬
rexit seq in oracõuis lamentũ dedit. Mox
rium illa terribilia in celum signa sequita
siut. ut aste. atq acies ignee ab aqui lonis
parte uid̾entur. Mox effera longobardorũ
gens de uagina sue habitatõius educba . in
urũ ceruice grassata est. atq humanũ genꝰ
quod in hac terra p̃multitudine inuua qͣsi
spisse segetis more surrexerat suocisũ aruit.
Nam depopulate urbes euersa castra. concre¬
mate eccłie destructa sunt mouasteria ui¬
roꝵ ati feminaꝵ. dissoluta ab hominb
predia acq ab omi cultore destituta in soli¬
tuduie uarat terra. Nullus hic possessor in¬
habitat occupauerut bestie loca que prius
multitudo hominũ tenebat. Et quid in aliis
mũdi ꝑtibus agatur ignoro. nam hac ĩ t̾ra
eterna querere. qnͣto anobis cognoscimus
uelociter tẽporalia fugisse. D espiciendꝰ a nob̾

Expanded text:
trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta in nos cervice grassata est, atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverumultitudo hominum tenebat, et quod in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra,aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam redemptũ ferentine epũi iite
uenerabilẽ uirũ. qui ante hos fere auuos
septem. ex hoc nunda migrauit tua diles¬
tio cogintum habuit. Hic sicut mͥ ad huc
in monasterio posito ualde fumiliarit̾ iuu¬
gebatur. hoc quod ioħ̃is iunioris p̃ deces¬
soris mei tempore de mundi sine cognou̾at
sicut longe lateq claruerit. ame requisitꝰ
uͥ ipse narrabat. Niebat namiꝑ quia qua¬
dam die dũ parrochias suas ex more tircui¬
ret ꝑueuit ad eccłiam beati muar tyris entici
Aduesꝑascente autẽ die stratũ sibi fieri uxeͣ¬
sepulcrũ mĩris uoluit. ibiq post laborẽ qui¬
euit. cũ uocte media ut asserebat. nec dor¬
nuebat. uec perfecte uigilare poterat. s de¬
pressus ut asolet sb̃no. gnuabatur quodã
pondere iugilans aniuius. atq siute eũ idem
martyr beatꝰ cuticius asticit dicens. Redẽp̃¬
te iugilas: Cui respondit Digilo. Qui ait.
Fuus uenit uuluerse darui. fuus uenit uni¬
uerse carni. fuus uenit uniuerse carni Posti

Expanded text:
 Redemptum Ferentinae episcopum, vitae venerabilis virum, qui ante hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, pervenit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri sepulcrum martyris voluit, atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum isdem beatus martyr Iuticus adstitit, dicens: 'Redempte, vigilas?' Cui respondit: 'Vigilo'. Qui ait: 'Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam
Abbreviated transcription (Latin):
tium meretur. ut hii qui ꝓdesse poterãt
festine subtͣhantur. ⁊ cũ inundi fuus appropĩ¬
quat. electi tolluntur ne de teriora uideant.
qui recogitet in corde suo. ⁊ uiri nuscd̃e colligũ¬
tur. quia non est qui intelligat Hinc rurslĩ
scriptum eso Aperite ut ereant de certa qui cõ¬
culcent eam. tollite de uia lapides. Hinc salomõ
are. Temp̃ mutendi lapides. ⁊ tẽpus colligendi.
Quo igitur mũdi fins urget eo ueceslẽ ut
uiui lapides ad edificium celleste colligantur.
hi credimꝰ. ut soli in mũdo ꝑuersi remaneãt
quia nũquã peccatores ad lamẽtũ penitẽcie
redirent. si nulla essent bonox exempla que
eoꝵ mentem traherent. petrus
Ncassum subtrahi bonos quero qui ca¬

Expanded text:
tium meretur ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur, et cum mundi finis apropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. qui recogitet in corde suo; et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus colligendi . Quo igitur 368 finis mundi urget, eo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, hi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos queror, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq pes ꝑ calciamentũ in sude sepis ni besit.
Sicq usi duui hortolanꝰ reduet. deoisũ arpite
pependit. Consueca hora uenit hortolanꝰ pen¬
dentem in sepe furem repperit. serpenti autem
dixit. Grãs ago deo: iplesti qd̾ iussi. Recede
modo Qui ilico abscessit. Ad furẽ uero pueniens
ait. Quid esbͣ sr̾: Tm̃didit te uͥ deus. Quare in
lebore monachoꝵ furtum tociens facere presup̃¬
sisti: Qui hec dicens pedem illius asepe iiqua
inheserat soluit Euuq siur lesione deposuit.
Cui dixit. Sequere ne. Qiẽ sequentem dixxit
ad horti adicum: ⁊ holena que furto apperebat
auferre ei cũ magna dulcedine prebuit dicens
bade ⁊ post hec furtũ nõ facias. s ꝯ neresse ha¬
bebis huc adiue ingredere ⁊ que tu cum pecrato

Expanded text:
ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me
Abbreviated transcription (Latin):
Ladiuiranda uarmbat. Ee quibꝰ aliqͣ que ad me¬
morim uelunũt supptimo. qr ad alia festiuo.
dam magare uire monichus erat hortolanus.
sur uero ueuide ꝯsueuerat ꝑ sepem ascendere.
t occulto holeta enuferre. Cumq ille młta plã¬
turet que nuius inueniret. ⁊ alia pedib cõcul¬
ota alia distupta uõspiceret. totum hortũ cir¬
ciuens inuenit utr quo sur ire ꝯsueuerat. Qui
enudẽ hortum deambrilans. repperit etiã serpẽ¬
tẽm. Cui p̾cipiens dixit. Sequere me. Atq ad it̾
furis ꝑueniens. imꝑauit serpenti dicens. In no¬
minc̾ ih̾u precipio tibi ut aditũ istum custo¬
dias. ac furem huc ingredi nõ ꝑmutas. Ptuꝰ
serpens totum seuitiuere trãsuersum tedendio.
ad cellam mouachꝰ rediit. Cumq uieridiano
temꝑe cuucti frẽs quiescerent. more solito fuir
Aduenit. Asoeuditq sepem. ⁊ dũ in hortũ pedem
poueret. uidit subito qr tensus serpens cl ausis¬
set uiam: ⁊ tremefactꝰ post semet ipm̃ cõudit.

Expanded text:
ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. dam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit,