comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
per. qnͣdo pro ualde accipitur Su
declinationis ueniunt inter exeũtia.
S si in . ens. desinat noĩatuis .is. ge¬
neciui in .er. conu̾tunt. ut sapiens. sa¬
pientis. sapienter. prudens puudenter.
alia uo assuũt. tet. datuo penultima
daci. audaciter. sed per synconu m usu
facilis qd̾ pro faciliter facle aouixitu
quater. obitei enĩ compoitum est ab ob
⁊ iteł. snilit paulisier tantisper pua¬
per. compoita sunt. cetustisuet paue
dam contiaa supradcam regula protuleet¬
ut sublime uosans asumautiu. alit.¬
piiosophia. Cum ista n memiorie. me¬
nunit pro memoriter. ħ etia adubium
ali ꝓ alus alius .alii. scdui aibre. huis¬

Expanded text:
per quando pro valde accipitur. declinationis veniunt in ter exeuntia, sed si in ens desinat nominativus, is genitivi in r convertunt, ut sapiens, sapientis, sapienter; prudens, prudentis, prudenter. Alia vero assumunt dativo ter, penultima daci, audaciter, vel per syncopam, aufacilis, quod pro faciliter facile aduerbii quater; obiter enim compositum est ab ob et iter; similiter paulisper, tantisper, parumper composita sunt. uetustissimi tamen quaedam contra supraut «sublime uolans», assumentur: alitphilosophia : «cum istaec memore meminit» pro memoriter. aliter quoque ali pro alius alius alii, secundum supra
Abbreviated transcription (Latin):
Conuigus. Iugum componitur cum cõ
uł. sin qd̾ est con. et dr᷑ coniugus .ga. gũ
et siniugus. ga gum. ꝙ ⁊ sirugus ga
gum inuenitur. omĩa in eodem sensu.i.
eiusdem ugi sub eodem iugo positus. uñ

Expanded text:
is’. Iugum componitur cum con- vel sin, quod est con-, et dicitur coniugus -a -um et siniugus -a -um, quod et sinzugus -a -um invenitur: omnia in eodem sensu, idest eiusdem iugi, sub eodem iugo positus.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ deliatio. Et dr᷑ a coniugo. cõuigas
qr per consonantes cõuigatas .i. asfmes
⁊ consinules apud grecos coniugõ discer¬
nitur. Et hec ratio ad grecos spectat. uel
dĩ declinatio u̾bi sic. qr plurnna u̾ba con¬
uingantur in ea .i. sub eadem declinatio¬
ne ponuntur. Et hec ratio pertinet ad
itinos

Expanded text:
verborum declinatio, et dicitur a coniugo -as quia per consonantes coniugatas, idest affines et consimiles, apud Grecos coniugatio discernitur: et hec ratio ad Grecos spectat; vel dicitur declinatio verbi sic quia plurima verba coniugantur in ea, idest sub eodem iugo declinationis ponuntur: et hec ratio pertinet ad Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
uł diffinitionis ꝑsonaꝵ subiacentia. Et
componitur inconuigus.ga. gum. disłi¬
nlis. non eiusdem cõiugu. uñ idẽ aristar¬
cus dicit u̾ba esse incõuiga.i. non coniu¬
ga .s. non eodem uigo certitudinis ⁊ dif¬
fnutionis ꝑsonaꝵ subiacentiaDi¬

Expanded text:
sonarum subiacentia. Et componitur inconiugus -a -um, dissimilis, non eiusdem iugi, unde idem Aristarcus dicit verba esse inconiuga, idest non coniuga, scilicet non eidem iugo certitudinis et definitionis personarum subiacentia
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ marinũ sic dc̃m. qr carias ab¬
quas. uł caribdis fuit quedam uetula
uoracissima que qr boues herculis fura¬
ta est. a ioue fulminaca est immari
precipitata est. antiquas sibi exercet
rapinas. uñ ille locus dĩ caribdis. et

Expanded text:
periculum marinum sic dictum quia carinas abquas’; vel Caribdis fuit quedam vetula voracissima que, quia boves Herculis furata est, a Iove fulminata est et in mare precipitata; antiquas ibi exercet rapinas, unde et ille locus dicitur Caribdis. It
Abbreviated transcription (Latin):
meł. ezechieł. tunc u̾aciter accipimus.
cum caꝵ ordinẽ custodimus. prima quid̾
Quarca temꝑantia est. Quid enĩ prodest
prudentia si fortitudo desit scire enĩ cui¬
qͣm ꝙ non potest facere pena magis qͣm
uirtus est. S qui prudenter intelligit ꝙ
agit ⁊ fortiter agit qd̾ intellexit. iemmi
procul dubio iustus est. s iusticiam tem¬
modũ non habet in crudelitatem caidit
Ir̃a ergo iusticia u̾e iusticia est que se tẽ¬
pantie freno moderatur. ut in zelo quo
quisq feruet. sit etiam temꝑans. ne si
plus ferucat ꝑdat iusticiam cuius ser¬
uare moderamina ignorat. Et ut dicit
subueniendo miseris pudentia in pre¬
cauendis insidiis. fortitudo in ferendis
molestus. tempantia in coherendis dẽ¬

Expanded text:
m virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima ex quaquarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temtia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autsubueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis de
Abbreviated transcription (Latin):
neus qui in foramme u̾titur. uñ ⁊ car¬
do dĩ ip̃m foramen aliqñ. Et dr̃ cardo a
git ⁊ mou̾et. ita ille cuneus ianuam
rei. uñ ⁊ cardines celi dñt extreme par¬
tes axi sic dcĩ per eos qr ũtitur celũ. Car¬
do etiã ponitur pro oportunitate uł at¬
ticulo. Uñ prou̾bialiter solet dici. res ẽ
in cardine .i. in articło uł oportimitate
qui enĩ in carome est leuiter potest in¬
trair uł exire. uñ uirgilius. aut tãto

Expanded text:
neus, qui in foramine vertitur, unde et cardo dicitur ipsum foramen, et dicitur cardo a inem, ita ille cuneus ianuas rei, unde et cardines celi dicuntur extreme partes axis, sic dicti quia per eos vertitur celum; cardo etiam ponitur pro oportunitate vel articulo, unde proverbialiter solet dici ‘res est in cardine’, idest in articulo vel oportunitate; qui enim in cardine est, leviter potest intrare et exire, unde Virgili
Abbreviated transcription (Latin):
dinalis ⁊ loc caidinale. Et cardinariꝰ.
ria.riũ. in eodem sensu .s. qd̾ ad cardi¬
uẽ ꝑtinet. Et ħ cardinalis . lis. abło¬
a cardinali. qr per eos mũdus debet re¬
gi. ⁊ gubnari ⁊ moueri. sicut ostiũ per

Expanded text:
dinalis et hoc -le, et cardinarius -a -um in eodem sensu, scilicet quod ad cardines pertinet, et hic cardinalis -lis, quia per eos mundus debet regi et gubernari et moveri sicut hostium per
Abbreviated transcription (Latin):
O ħ̾ penula ẜin aymonem data fuit pa¬
tri pauli in insigne a romanis qñ sus¬
ceptus est in sociũ ⁊ ciuiem romanũ
uñ ⁊ paulus se ciuẽ romanũ appellat
penula enĩ uestis erat consularis. qͣ
induebantur consules romani ing̃¬

Expanded text:
 penula secundum Aimonem data fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingr
Abbreviated transcription (Latin):
Deon. quidam medicus fuit a quo pe¬
on fuit quidam autor a quo quidã pes
muentus dcũs est peon. Et constat ex
quatuor sillis quil peon. Sũt enĩ qua¬
tuorpeones. ⁊ sũt contrarii epytritis. pe¬
on primus conscat exprima longa. et
ex sa longa ⁊ cet̾s breuib ut amabłis

Expanded text:
eon quidam medicus fuit, a quo Paon fuit auctor, a quo quidam pes ab eo inventus dictus est peon, et constat ex IIII sillabis quilibet peon; sunt enim IIII peones, et sunt contrarii epitritis: peon primus constat ex prima longa et ex secunda longa et ceteris brevibus,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dimettũ iambicũ comũctum penti¬
memeri heroyce. Itẽ pentimen̾us potest
ẽẽ compoĩtum a penta ⁊ memeris ꝙ ẽ idẽ
qd̾ meris. Inde pentimerieris qiͣ qͥnaria
diuisio uł ꝑs usus constantis ex quĩq
pedib. Itẽ. pentimeneris dr᷑ quedã spẽs
cesure per qm post duos diu̾sos pedes i
principio tercu pedis silła nͣaliter corrͣ

Expanded text:
enim dimetrum iambicum coniunctum pentimemeri heroice’. Item pentimemeris potest esse compositum a penta et memeris, quod est idem quod meris: inde pentimemeris, quasi quinaria divisio vel pars versus constantis ex quinque pedibus. Item pentimemeris dicitur quedam species cesure per quam post duos dimensos pedes in principio tertii pedis sillaba naturaliter correpta
Abbreviated transcription (Latin):
tates. Et hno specialiter quedam regio
inconfinio arabie ⁊ palestme sima degt ẽ
pencapolis a quinq ciuitatib npior
q̃ celesti igne consumpte sunt .i. sodoma
gomorrã. adama. sebomi ⁊ bale. ip̃a est
segor. Est ⁊ alia pencapolis in libia siłiter
sa regio quedam dicta est tripolis. a tu¬
hus ciuitatib¬

Expanded text:
tates, et hinc specialiter quedam regio in confinio Arabie et Palestine sita dicta est Pentapolis a V civitatibus impiorum que celesti igne consumpte sunt, idest Sodoma, Gomorra, Adama, Seboin et Bale; ipsa est et Segor. Est et alia Pentapolis in Libia similiter sa quedam regio dicta est Tripolis a tribus civitatib
Abbreviated transcription (Latin):
in simiio est a pedib remotum est. Et a
cintur littere ille que in froncispiciis mu
broꝵ et in titulis legum. Et apex ligamẽ
Et aper dĩ pilens subcilis quo gentiles sa¬
cerdotes utebantur. Et apex sũmitas gale¬
e. si conus suꝑ quẽ criste ponũtur. Et inde
gamine quo filat̾ia dependent. et pro filis
accipitur. Et inde tũc. apicio. cis. ẜm xgut̃¬

Expanded text:
in summo est, a pedibus remotum est; et apcuntur littere ille que alte in frontispiciis murpiis et in titulis legum; et apex ligamen; et apex dicitur pilleus subtilis quo gentiles sacerdotes utebantur, et apex summitas galee, scilicet conus, in qua criste ponuntur, et inde gamine quo filacteria dependent et pro filis accipitur; et inde tunc apicio -is
Abbreviated transcription (Latin):
pes. apis. sic dc̃a. qr nascatur sine pe¬
do se pedib. uñ hec apecula. le. dimi. Itẽ in
latilib est apis. Uñ ħ apicula. dimi. Inue¬
nitur etiã hic apis pro rege grecoꝵ qui in
egypto mortuus fuit. ⁊ prodeo habitus. et

Expanded text:
PES -pis sic dicta, quia nascatur sine pedo se pedibus, unde hec apecula -le diminutivum; ativo hec apis, unde hec apicula diminunitur hic Apis -pis pro rege Grecorum, qui in Egipto mortuus est et pro deo habitus et
Abbreviated transcription (Latin):
discretõnem hre numeroꝵ. qr apagesis
⁊ apage referuntur ad unũ apagete.
ad plures. S forte hoc contingit nõ ex ui
Apigesis. sta in pace. uł habeas picem
Adubium comicũ. Teren. Obsecto mi ho¬

Expanded text:
discretionem numerorum, quia apagesis et apage referuntur ad unum, apagete ad plures, sed forte hoc contingit non ex vi APAGESIS ‘sta in pace’ vel ‘habeas pacem’, adverbium comicum. Terentius ‘obsecro mi ho
Abbreviated transcription (Latin):
dam corpus ncorporeũ. ⁊ alus ad huc no¬
minib pħi eam uocauerunt. Si queras
cedimus. S est inter aliquid ⁊ nichil.
de hac dicit calcidius super platone sicut
nich udendo. uidemus tenebras ⁊ nicħ
audiendo audimus silentiũ. Sic nichil
intelligendo intelligimus ilem. uñ au¬
gustiꝰ. Cum aliquid informe concipi¬
o̾ prius nichil intelligo qmͣ intelligã¬

Expanded text:
dam corpus incorporeum, et aliis adhuc nominibus philosophi eam vocaverunt; et quare cedimus, sed est inter aliquid et nil. De hac dicit Calcidius Supra Platonem ‘sicut nichil videndo videmus tenebras et nichil audiendo audimus silentium, sic nichil intelligendo intelligimus ylem’, unde Augustinus ‘cum aliquid informe concipio prius nichil intelligo quam intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
ris. imoror. raris .i. ualdemorari. uł mtꝰ
omĩa fere eiustẽ significatõns. impedire
tardare detmere uł impedin. tardari. de¬
tineri ponũtur tñ qñ absolute pro con¬
sistere uł morã facere. ⁊ corr̃ . mo. moror¬

Expanded text:
ris, immoror -aris, idest valde morari vel omnia fere eiusdem significationis: impedire, tardare, detinere, vel impediri, tardari, detineri; ponuntur tamen quandoque absolute pro consistere vel moram facere. M 136 MOR
Abbreviated transcription (Latin):
crede̾ non est nc̃ce. u̾m quisq uspiã na¬
scitur hõ .i. animal rõnale ⁊ mortale ꝙͣ¬
libet nr̃s mnusitatã sensib gerat for¬
gniẽ ducere nullus fideliũ dubitau̾it.
apparet tñ quid in plurib nã obtiuu̾nt
⁊ quid sit ꝓ ip̃a raritate mirabłe¬

Expanded text:
nascitur homo, id est animal rationale mortale, quamlibet nostris inusitatam sensibus gerat corginem ducere nullus fidelium dubitauerit. Apparet tamen quid in pluribus natura obtinuerit et quid sit ipsa raritate mirab
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur quibꝰdam plantas u̾sas ẽẽ post
cru. quibꝰtam utriusq serus ẽẽ nat᷑am
⁊ deitiam mamiã iurilem ⁊ sinistrã mu¬
liebrem iuicib q inter se ꝯoeundo. ⁊ gig¬
uere ⁊ parere. auis ora nõ ora cẽ. eos q
per nares tm̃ modo alitũ sumere. uide
in hmoftoditus. Itẽ. ferũt eẽ gentem
ubi singła crura in pedib hñt. nec po¬
plitem flectunt. ⁊ sunt mircibilis celeri¬
b mẽbris. inferiorib simplex. sam du¬
o erant capita ⁊ duo pectora. quatuor
manus. uenter aũt unus ⁊ pedes duo.
sicut uni hõi. ⁊ tamdu uirit ut multos
ad eũ uidend̾ fama traheret ¶S pt̃¬

Expanded text:
ia: quibusdam plantas versas esse post crura: quibusdam utriusque sexus esse naturam, et dextram mammam virilem, sinistram muliebrem, vicibusque alternis coeundo et gignere et parere: aliis ora non esse, eosque per n excedere. Item ferunt esse gentem, ubi singula crura in pedibus habent, nec poplitem flectunt, et sunt mirabilis celeribus membris, inferioribus simplex. Nam duo erant capita, duo pectora, quattuor manus, uenter autem unus, et pedes duo, sicut uni homini; et tam diu uixit, ut multos ad eum uidendum fama contraheret.
Abbreviated transcription (Latin):
it in montana cũ festinatione. ⁊ mõtani
dc̃i sunt quidam heretici. qr tempore ꝑse¬
qutionis in montib latuerunt. qua oc¬
crisione se a catholice eccłie corꝑe diuise¬
rũc. hic montanꝰ ĩ dictus est quidam pro¬

Expanded text:
ontana cum festinatione’; et Montani dicti sunt quidam heretici quia tempore persecutionis in montibus latuerunt, qua occasione se a catholice ecclesie corpore diviserunt. Hic Montanus etiam dictus est quidam pro
Abbreviated transcription (Latin):
uetus editio habet amonte triũ lummũ
sic aũt deus est mons oliueti qr de nocte
erꝑte occidentis illin abaitur igne tempu
qui cr at iuigisignis in aitan mncne i
parce ouencali puinos recipiebat itoios

Expanded text:
Vetus editio habet a monte trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parte occidentis illuminabatur igne templi; quia erat ignis jugis in altari, mane ex parte orientis primo excipiebat radios
Abbreviated transcription (Latin):
lis. qd̾dam ornamentũ pectoris mulieꝵ
qr numiat pectus mulieris ne lecatores
titatẽ. monet eĩ uidentes illca c̃ẽ mã¬
ruo copulatam. ⁊ amplius no debe ab
alio tangi. olim enĩ non solebait fetre
nia ornamenta mulier sigͥnam quetu

Expanded text:
-is, idest ornamentum pectoris mulierum, quia muniat pectus mulierum ne leccatorestitatem: monet enim videntes illam esse copulatam marito et amplius non debere ab alio tangi; olim enim non solebant ferre nia ornamenta mulierum significantu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ons amoueo di hic mons montis aloꝰ
terre tumor ⁊ diuid in tria. radicem. la¬
tus ⁊ iuugũ qd̃ est summutas montis. Idẽ et
collis. Et dr amoueo. qr ibi t̾ra in altum
mouetur. uł per contrariũ dr᷑ mons a mo¬
ues qr minime mouetur deloco ad locum

Expanded text:
a moveo hic mons -tis, altus terre tumor, et dividitur in tria: radicem, latus, iugum, quod est summitas montis; idem et collis; et dicitur a moveo quia ibi terra in altum movetur, vel per contrarium dicitur mons a moveo quia minime movetur de
Abbreviated transcription (Latin):
mons macedonie tante altitudinis ut ĩ
eius cacumune nec uentus sentiat᷑. nec
nubes se colligant qr excedit istũ aerem
quas alio amo integras inueruebant
Qd fien nõ posset si locus ille uentis aut
pluuia pet̾etur. Dem̃ tanta est tenuitas
etĩ ire non pot̾cnt nisi spongias hume¬
ctas narib applicarent. Uñ crassiorẽ ⁊ cõ¬
suetũ sp̃m ducerent. hi gͦ indicauerunt

Expanded text:
mons est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia excedit istum aerem quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluvirare ibi non poterant, nisi spongias humectas naribus applicarent, unde crassiorem et consuetum spiritum ducerent: hi ergo indicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
na. qr añ nonam non licebat ei erire
de ꝓstibulo. Consuetũ enĩ erat olim a
pud romanos ut usq ad horam nonã
de cõmodo rei publice disputarent. ne
horam nona ⁊ nõ añ de prostibulo en

Expanded text:
ia ante nonam non licebat ei exire de postribulo. Consuetudo quidem olim erat apud Romanos ut usque ad horam nonam de commodo rei publice disputarent nequehoram nonam, et non ante, de postribulis
Abbreviated transcription (Latin):
o ⁊ inuoteo in p̾senti non sũt in usu. s
Et declinando solemus siuis inchoatuuis at¬
tribuere pretita istoꝵ dñtes notesco. scis.
lib idem solemꝰ ftice ut senesto. sertr
quiesco. quieui ⁊ suesco. sueui. Noteo¬

Expanded text:
o et innoteo in presenti non sunt in usu, sedm sint in usu, declinando, solemus suis inchoativis attribuere preterita istorum, dicentes notesco -is libus idem solemus facere, ut senesco -ui, suesco
Abbreviated transcription (Latin):
cul antenoscere. Nosco ⁊ eius composita
omĩa sunt actiua preter ignosco qd̃ ẽ
neutiũ. Et om̃ia faciunt pret̾itũ ĩ. noui.
peult ꝓducta. ⁊ supi̾a in. notũ. ꝓducta
o. Qmͣcegnosco ⁊ agnosco mutant in
.I. corr̃. ⁊ facumt cognitũ ⁊ agnitum.
Itẽ. noͣ ꝙ antiquitus nosco faciebat su¬
pniũ. noscitũ qd̾ in quibusdã libris in¬
uenitur. ⁊ in simplici. ⁊ in compositis

Expanded text:
re, prenoscere. Nosco et eius composita omnia sunt activa, preter ignosco quod est neutrum, et omnia faciunt preteritum in -novi, penultima producta, et supinum in -notum, producta o, quam cognosco et agnosco mutant in i correptam et faciunt agnitum et cognitum. Item nota quod antiquitus nosco faciebat supinum noscitum, quod in quibusdam locis invenitur et in simplici et in compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
rend. Ite notoriũ facti subdiuid qr aliud
est uotonũ facti ꝑmanẽtis actu ut cũ
quis publice tenet adult̾am uł concubi¬
na in domo. aliud notoriũ fã tͣnseũtis
actu ut si aliquis in publico int̾fecit ho¬
ninẽ uł fecit s acrilegiũ uł simile. aliud
notoruĩ facti psũpti. ut si aliquis publi¬
ce hĩcus ẽ pro filio consangumeo ul aff¬

Expanded text:
e Item notorium facti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet adulteram vel concubinam. Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium facti presumpti, ut si aliquis publice habitus est pro filio, consanguineo vel aff
Abbreviated transcription (Latin):
bilem facere. honestare ⁊ nobłitare. a
more noblium se habere. nobiles mu¬
tari. Et compo denobilito. tas .i. ualde
noblitare. uł de. sit priuatiuũ scd̾ utrã¬
q significationẽ sui simplicis. denobłi¬
Nobilito. inprima significatõne cũ su-¬

Expanded text:
bilem facere, honestare; et nobilitare, idest more nobilium se habere, nobiles imitari. Et componitur denobilito -as, idest valde nobilitare; vel de sit privativum secundum utramque significationem simplicis: denobiliNobilito in prima significatione est act
Abbreviated transcription (Latin):
scere. uł designare demõstrare. signare uł
rep̾hend̾e. Et corr̃ primã. licet supinũ a q ͦ
re est notas fac̾e. notis designare. Itẽ. a
debet notar uł rep̾hendi. ⁊ ħ ⁊ ħ notabił¬
rim nota. Noto compo᷑ armnoto. tas. ual¬
de uł ad aliquẽ notare. denoto. tas ual¬
de notare uł rephende. enoto. tas. extra
alia notare. innoto. tas ꝑnoto. tas.
subnoto. tas .i. latenter uł parũ uł post
uł subtus notare. Noto. tas. est actuum

Expanded text:
 vel designare, demonstrare, significare, vel reprehendere, et corripit primam, licet supinum a quo s, notas facere, notis designare. Item a debet notari vel reprehendi, et notabiina. Noto componitur annoto -as, valde vel ad aliquem notare, denoto -as, valde notare vel reprehendere, enoto -as, extra alia notare, innoto -as, pernoto -as, subnoto -as, idest latenter vel parum vel post vel subtus notare. Noto activum est cum
Abbreviated transcription (Latin):
nodosus facit int̾nodia poplex.
de. int̾pretatur requies. qr sub illo om̃ia
retro oꝑa quieuerũt per diluuũ. uñ ⁊ cũ
pater eius uocaret nomen eius noe dixit.
⁊ liberis peregre mortius nich moabiti¬
dem ĩ cõsołone sua tenuit

Expanded text:
nodosus facit internodia poples’. N 49 NOE interpretatur requies, quia sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius, vocans nomen eius Noe, dixit et liberis peregre mortuis nurum moabitidem in consolatione sua tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ditrum niri. quedam sp̃es t̾re simił
mnuito sabulo. cui si aqua infumditur
funugat ex quo medicine fumt.  sor¬
des uestiũ ⁊ corpoꝵ lauatur. uñ ⁊ drani¬
teo uł a nitendo. qr res nitidas faat. uł
littorib canescentib siccitate. ẜm ug̃¬

Expanded text:
itrum -tri, quedam species terre similis minuto sabulo cui si aqua infunditur fumigat, ex quo medicine fiunt et sordes vestium et corporum lavantur; unde et dicitur a nitendo quia res nitidas facit, vel litoribus canescentibus siccitate.
Abbreviated transcription (Latin):
de nobili patre ⁊ ignobli matre. sicut de cõ¬
cubnia. Et dr̃ nothus per .i. qr natus sit
denota .i. de infana culpa. hiuc cõtra¬
qui pliuuosus ẽ ⁊ a calore suo ⁊̃ pisces ĩ¬
man adultatur ⁊ corrũpit. Itẽ. a nochꝰ¬
ergo latina noĩa que principiũ ⁊ finẽ
habent latinũ ut albus. Greca q̃ grecũ
uo que grecũ hñt principium s latinũ
fmem ut pater. Ex asfmitate tũ pͥncipi
tate finis qnͣdo dũt latina ẜm ugut̾¬

Expanded text:
de nobili patre et ignobili matre, sicut de concubina, et dicitur nothus quia natus sit de nota, idest infamia, culpa; cui contraqui pluviosus est et calore suo etiam iadulteratur et corrumpit. Item a nothergo latina nomina que et principium et finem habent latinum, ut albus; greca que grecum vero que grecum habent principium, sed latinum finem, ut pater: ex affinitate tamen principiinitate finis quandoque dicuntur latina. Not
Abbreviated transcription (Latin):
ti ad uana. hebetes ad et̾nam ⁊ longe
disputatõnis anfractu prodentes inscitie
ꝓpue cecitatem. Ita dũ capiũt uanis uo¬
licare sermõib qi natue in liũe uanue¬
rũt. Ensosdoꝰ ⁊̃ dicit. sicut qͥ graues ht ocu¬

Expanded text:
ti ad uana, hebetes ad aeterna et longae ti ad uana, hebetes ad aeterna et longae disputationis anfractu prodentes scientiae propriae caecitatem. itaque dum cupiunt subtilibus uolitare sermonibus, quasi noctuae in lumine euanueru
Abbreviated transcription (Latin):
cũuolat. ⁊ per diem nõ possit uidere. nam
erorto splendore solis iuisus illius hebeta¬
la crethensis Et si ueniat aliude statim
moritur. sicitua non ẽ bubo. Nã bubo
nis ⁊ glaucis ccłoꝵ pupillis not᷑nani
tenebraꝵ caligtaitẽ non sentit horiorẽ.
Et quo fuent nox obscimor es cont᷑ nũ
auiũ cet̾aꝵ in offensos excet uolatus
Exorto aĩt die ⁊ circufuo splendore solis
uisies ẽ cius bebetatus qͣi quibꝰdam heo
tenebris. Quo idicio sui declabat er her¬
quos qui cũ ecullos hẽant ad uudenes rui¬
dere non solectnt ⁊ uisus siu solis oftiio
fungatur in tenebris. de corois cculto io¬
quor quos hñt sapientes nũsi. ⁊ non bi¬
dent. m luce nil cernũt. intenebus a mi¬
bulant dũ demoĩor tenebrosa rariant
⁊ celi astra uide se crediit ⁊esaienceo ta¬
dio mũdum mẽsurtm acuis ip̃uis cosbiꝰ¬
gentes Porro aũt a fide deuii. ppetsie ceai¬
tatis tenebris implicantur habentes in
uidẽtes aꝑiunt os qiͣ scientes onũa acu¬

Expanded text:
cumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetahabet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo nis et glaucis oculorum pupillis nocturnarum tenebrarum caligantem non sentit horrorem et quo fuerit nox obscurior eo contra usum auium ceterarum inoffensos exercet uolatus, exorto autem die et circumfuso splendore solis uisus eius hebetatur, quasi quibusdam erret in tenebris. quo indicio sui declarat esse aliquos, qui cum oculos habeant ad uidendum, uidere non soleant et uisus sui officio solis fungantur in tenebris. de cordis oculis loquor, quos habent sapientes mundi et non uident, in luce nihil cernunt, in tenebris ambulant, dum daemoniorum tenebrosa rimantur et caeli alta uidere se credunt describentes radio mundum, mensuram aeris ipsius colligentes, porro autem a fide deuii perpetuae caecitatis tenebris inplicantur habentes in uidentes aperiunt os quasi scientes omnia, acu
Abbreviated transcription (Latin):
cella medica uł domus pauꝑum augus¬
ta secreta ⁊ tenebrosa uł locus taberna¬
rũ tenebrosus ubi turpia coniunia fuĩt
uł ubi pisces mittuntur. uł rethe pisca¬
toꝵ. qr in aquis curculiones deprehen¬
dere solent. uñ. In. Iob .xli. Nũquid ĩple¬
bis sagenas pelle eius. ⁊ gurgustium

Expanded text:
cella modica vel domus pauperum angusta, secreta, tenebrosa; vel locus tabernarum tenebrosus, ubi turpia convivia fiunt; vel ubi pisces mittuntur; vel rete piscatorum, quia in aquis curculiones deprehendere solet, unde in libro Beati Iob ‘numquid implebit sagenas pelle eius et gurgustium
Abbreviated transcription (Latin):
Sobrinus. a soror dr᷑ hic sobrinus ni.
filius sororis. qiͣ sorormus. uñ ħ sobrina
filia sororis qͣi sororma. Et per comp̃onẽ
ħ consobrinus .ii. cognatus. uł cõ sobri¬
ni dñr filii duaꝵ soroꝵ. uł fratus ⁊ soro

Expanded text:
st. Item a soror hic sobrinus -ni, idest filius sororis, quasi sororinus; unde hec sobrina, filia sororis, quasi sororina; et per compositionem hic consobrinus -ni, cognatus, vel consobrini dicuntur filii duarum sororu
Abbreviated transcription (Latin):
ros seruare. Si gͦ uisibłia mũda isibi¬
per aĩam corpus suscipiens totũ hoĩez¬
om̃ib infurmitatib uberauit. Ecce ut
uidisti dic̃ aug̃. dei sapĩam per spm̃ as¬
assumpta per sp̃m.⁊ corpuo rer aan¬

Expanded text:
ros servare. Si ergo visibilia munda visibiper animam corpus suscipiens totum hoomnibhic dicit Dei sapientiam per Spiritum asassumpta per spiritum, et corpus per an
Abbreviated transcription (Latin):
Solicito. solon compoĩtur cũ cito. tãs
⁊ dr᷑ solicito. tas. ꝑsucid̾e̾. ex suo loco iuo¬
uere qi ex toto ⁊ multũ citicre ⁊ cõmou̾e
uñ solicitus .ta. tũ. curiosus. anxius uł
uñ solicite. cuis. me. adũbi. Et ħ solici¬
tudo. cuniositas. anxietas. uñ solicitudi

Expanded text:
multus. Solon componitur cum cito -as et dicitur solicito -as, persuadere, ex suo loco movere, quasi ex toto et multum citare et commovere, unde solicitus -a -um, curiosus, anxius vel unde solicite -ius -me adverbium, et hec solicitudo, curiositas, anxietas, unde solicitudin
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ. Et n soliditus. tcccis. Et qu sinco¬
põnem. In solidus. da. dũ. Et compa¬
uttur. Itẽ. a solido. das. hic solidꝰ di.
qddam pondus. ⁊ d solidus qr nichil
illi deesse iudetur. solidũ eĩ integriun
⁊ totũ uet̾es dicebant ip̃m uł ip̃e qͦq
numsma a numa uccatur uel no¬
uusma. qr nõib principũ. ⁊ effigus
signetur ab mitio uo unũ numusma unꝰ
argenteus erat solidus apud latmos. ali¬
o noĩe sextula dr᷑. qr uncia compleatur
ser solidis. hũc uulgus aureũ solidũ uo¬
cat. cuius tertiam ꝑtem dixunt tremulã
qr solidũ faciat t̾missus. Et nõ ꝙ proillo
pondere dñdum est solidus ⁊ nõ soldus nͥ
sincopetur in silła. uñ solidarius. ria. riũ
ad soudũ ꝑtinens. uł solidos accipiens. uł
pro solidis seruiens. Solido compoᷤ conso¬
ldo. das. resolido. das. Et ẽ actiuũ cũ om¬
nib sius compoĩtis. ⁊ corr. so

Expanded text:
rbium, et hec soliditas -tis; et quandoque sincopositionem insolidus, et comparatur. Item a solido -as hic solidus -di, quoddam pondus, et dicitur solidus quia nichil ei deesse videtur: solidum enim integrum et totum veteres dicebant; ipse quoque numisma a nummo vocatur, vel nomisma quia nominibus principum et effigiis signetur. Ab initio vero unum numisma unus argenteus erat; solidus apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quia uncia compleatur VI solidis: hunc vulgus aureum solidum vocat, cuius tertiam partem dixerunt tremissem, quia solidum faciat ter missus. Et nota quod pro illo pondere dicendum est solidus et non soldus, nisi sincopetur in sillaba; unde solidarius -a -um, ad solidum pertinens vel solidos accipiens vel pro solidis serviens. Solido componitur consolido -as, resolido -as, et est activum cum omnibus suis compositis. Item so
Abbreviated transcription (Latin):
sit asoles solesto inapa. Et compo assole¬
asiolesco. scis. absoleo. les dissuere ⁊ a soli¬
to csscr. consoleo. les. dissoleo. les am¬
bo pro dissuesçere. Insoleo. les ualde solere.
ue aliter contine qm alu. uł qͣm sit solie¬
ta supbire. dementem esse ul fier. uñ mso

Expanded text:
 et componitur assoleassolesco; absoleo -es, dissuescere, a solito cessare; consoleo -es, desoleo, dissoleo -es, ambo pro dissuescere; insoleo -es, valde solere vel aliter contineri quam alii vel quam sit solitum, superbire, dementem esse vel fieri. Unde inso
Abbreviated transcription (Latin):
di. Iocunditas dici celi pulcritudo. nẽ
gr̃a. prestantia creature. bonus sol s¬
minist̾io. nõ imꝑio bonus mee fecundi¬
tatis adiutor. non creator bonus meo¬
rũ alitor fructuũ sed nõ creator. Intdũ par¬

Expanded text:
di, iocunditas diei, caeli pulchritudo, naturae gratia, praestantia creaturae — sed ministerio, non imperio: bonus meae fecunditatis adjutor, sed non creator: bonus meorum altor fructuum, sed non auctor. Interdum par
Abbreviated transcription (Latin):
dales qr simł sedesnt. uñ ii scdalitas. so¬
cietris. amicicia. ⁊ hoc sodaliciũ .cii. ꝓ eod̃
Ouidiꝰ. iure sodalicii qui mͥ uinctus erat.
Et sodalis pro amico. Et comꝑatur. uñ
inuẽitur sodalicius .i. amicabłius. Et¬

Expanded text:
dales, quia simul sedeant, unde hec sodalitas, societas, amicitia, et hoc sodalicium pro eodem; Ovidius ‘iure sodalicii qui michi iunctus erat’. Et sodalis pro amico, et comparatur; unde invenitur sodalitius, idest amicabilius.
Abbreviated transcription (Latin):
sigillũ. uñ sigillo. llas. sigillũ facere. uł
lo. llas diu̾sis modis sigillare uł sigillũ
gillart resigillo. llas .i. retro sigillũ au¬
ferre. aꝑire. uł itum sigillare. Et est ac¬
tuiũ sigillo cũ om̃ib sus compositis.

Expanded text:
sigillum; unde sigillo -as, sigillum facere vel lo -as, diversis modis sigillare vel sigillumgillare, resigillo -as, idest retro sigillum auferre, aperire, vel iterum sigillare. Et est activum sigillo -as cum omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
Siclus. sichel qui latino ẜmone cidus
dietas. Dragnias appendẽs duas. uñ cũ
in lict̃is diumus legit᷑. siclus uncia est
Sichoniorus. morus compo᷑ cũ quodã
greco. ⁊ dr̃ ħ sichomorus .ri. qr sit folus
pellant ab altitudine. qr nõ est breius ut
morus. uñ ħ sicomorũ ⁊ ħ celsũ pro finctu

Expanded text:
S 117 SICHEL, qui latino sermone siclus dietas dragmas appendens duas; unde, cum in litteris divinis legitur siclus, uncia est, . Morus componitur cum quodam greco et dicitur hec sicomorus, quia sit foliis pellant ab altitudine, quia non est brevis ut morus; unde hoc sicomorum, et hoc celsum, pro fructu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nota ꝙ sol radios sine siu pollutione
effindit suꝑ loca ⁊ corpora nõ solũ mũ¬
da. sed ⁊̃ imimũda ac sordib fetẽcia. quo¬
rũ contactu hoĩes ac quedam alie res ĩ¬
ficuitut. Solis u̾o radii impolluti ⁊ in¬
contamĩati ea contingẽtes existunt.
Non igitur mirand si ceñtia diuina
omino simplex ⁊ incõmutabił om̃ĩa
replet loca. ⁊ onũb creatuns cẽncialit̾

Expanded text:
 Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essentialiter
Abbreviated transcription (Latin):
portentis dicit sic. Syrenas tres fingunt
fuisse ex ꝑte uͥgines ⁊ ex ꝑte uolucres hũ¬
tes alas ⁊ ungulas. quaꝵ una uece. al¬
tera cibus. t̾cia lira canebat. Q illectos
nauigantes suo cantu in nautragia
gia. alas aut habiusse ⁊ ungulas dũr¬
qi amor ⁊ uolat ⁊ uulu̾at. quẽ idõ in flu¬
ctib cõmorasse dñr. qr fluctus uenerem¬

Expanded text:
r in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragiumgia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus conmorasse dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reprehendimꝰ ⁊ dampnamꝰ q̃ maxĩe¬
que defende intendimꝰ. Est ergo insinu¬
cire aliqͥd aliuo cedere qmͣ u̾ba udeant᷑
souare. uñ ħ insinuato ita callida ⁊ la¬
tens or̃o. uñ quidam solent exordiri per
puncipiũ. ut cum cã est turpis ⁊ animi
auditoꝵ sunt alienati. Est enĩ insinua¬
tio or̃o quadã dissiłatõne ⁊ cucuitione
obscure subiens auditoris animũ. sed
principiũ est or̃o ꝑspicua uł ꝓtinus ꝓ¬
ficiens auditorẽ beniuolũ uł attentum

Expanded text:
cum reprehendimus et damnamus quem maxime defendere intendimus; est ergo insinuare ad aliud tendere quam verba videantur sonare. Unde hec insinuatio, ita callida et latens oratio; unde quidam solent exordiri per principium, ut cum cauditorum sunt alienati: est enim insinuatio oratio quadam simulatione et circuitione obscure subiens auditoris animum, sed principium est oratio perspicua et protenus perficiens auditorem benivolum et attentum
Abbreviated transcription (Latin):
snustenor. smistimus. qd regłariter
deberet ẽẽ smusterrimꝰ Et a sinister. sini¬
sterius. ria. riũ. ꝑ siustm ductus. uel
qͥ siistra utitur ꝑ destra. ul econuso. Et
cmistro. stras. per sinistrã duce. uł ad si¬
iustrã diutere uł sinist̾ ut ꝓ dertra

Expanded text:
r -strior -stimus, quod regulariter deberet esse sinisterrimus. Item a sinistra sinistrarius -a -um, per sinistram ductus vel qui sinistra utitur pro dextra vel e contrario; et sinistro -as, per sinistram ducere vel ad sinistram divertere vel sinistra uti pro
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ cuiusdam rustiai. a t̾encio introducti.
qui dcũs est simo qiͣ cõpugnans a. sin ꝙ¬
refrenãdo pugnabat. Et prod̾ . o in obli
.n. in noĩe apłi. sic̾ est ibi ap̃ g̾cis .s. symõ¬
nans . qr contͣ uicia ⁊ pcc̃a pugnauit. uel
symon obraice latine int̾pretat᷑ audiẽs

Expanded text:
men cuiusdam rustici a Terentio introducti, qui dictus est Simo quasi compugnans, quia refrenando pugnabat, et producitur o in obliqn in nomine apostoli sicut est ibi apud Grecos, snans quia contra vitia et peccata pugnavit, vel Simon <h>ebraice latine interpretatur audiens
Abbreviated transcription (Latin):
Tres inquit acceptiones numeꝵ ad qͣs
miĩ per dationẽ. s iustus quisq ab om¬
ni munc. manus excutit . qr in eo ꝙ rec¬
te agit. nec ab humano corde manẽ glo¬
riam. nec aib ore laudem. nec a manu da¬

Expanded text:
Tres vero sunt acceptiones munerum, ad quas mium per dationem. Sed justus quisque ab omni munere manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu
Abbreviated transcription (Latin):
uitate delc̃ant. ⁊ dñ aures u̾sib dulci
mod̾atione currentib capunt aĩam
quoq penetͣnt ⁊ pectoris int̾na deuĩciũt
uer ubi cũ sũmo studio fuerint ac labore
ꝑlecta. nicħ aliud nͥ manem sonũ ⁊ ẜ¬
monũ strepitũ siuis lectorib tribuunt.
Nulla ibi sacietas u̾itatis nulla iustĩe.
refectio reꝑitur. studiosi eaꝵ in fame

Expanded text:
dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame
Abbreviated transcription (Latin):
uala suipendebãt mulieres ad simłacrũ
pudicicie facientes q̃q turꝑia in tẽplo
eius. oyfon ĩ uas d quo ututur in on¬
ente ad extinguẽdũ ignẽ. Et tũc compo
a suffio ⁊ fũdo qr aqͣs sufflando fũdat.

Expanded text:
ieres ad simulacrum Pudicitie, facientes queque turpia in templo eius; sifon etiam vas dicitur quo utuntur in Oriente ad extinguendum ignem, et tunc componitur a sufflo et fundo, quia aquas sufflando fundat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr᷑ sic falsus calũpniator. Cuidã dño
apd̃ grecos misse sunt ficus qͣs latenter
quidã siuus famlus comedit i cepit calũ¬
puiari aliũ i accusare ꝙ ess comedisset.
Tũc dñs precepit aqͣm calidam bibi ab
eo qui comederat ficus. qua bibita sta¬
tun uomuit ficus. uñ semper post ea dc̃s

Expanded text:
est sic falsus calumniator: cuidam domino apud Grecos misse sunt ficus, quas latenter quidam suus famulus comedit, et cepit calumniari alium et accusare quod eas comedisset. Tunc dominus precepit aquam calidam bibi ab eo qui comederat ficus; qua bibita statim vomuit ficus, unde postea s
Abbreviated transcription (Latin):
siliqͣ. que ut latim dñt corrupte qiͣ xilicõ
colligit᷑ ad opus porcoꝵ ⁊ siliqua uice fi¬
ma qrͣta pars solidi ab arbore cuiꝰ semẽ
est nomen tenens. siliqͣ eciã qd̾dam genꝰ
leguminus ẽ. qd̾ porci in affrica come¬
dũt. ⁊ siliqͣ ⁊̃ folliculus ciuꝰl legumiuus

Expanded text:
siliqua, ut Latini dicunt corrupte, quasi xilicon, colligitur ad opus porcorum; et siliqua XXIIII pars solidi ab arbore, cuius semen est, nomen tenens; siliqua etiam quoddam genus leguminis, quod porci in Africa comedunt; et siliqua folliculus cuiusque leguminis
Abbreviated transcription (Latin):
simł stare. Circũsisto. stis. desisto stis. deor¬
sũ a propõito sistere ⁊ cessare. existo. scis. In¬
sisto. stis. uacare. nistare. nuigilare. ope¬
ram dare ꝑsisto. stis ꝑseu̾are. prosisto. scis
re. ad m̾etricand̾. uł aliud. ⁊ in utraq sigͥ¬
ficatõne est u̾bum inetricale. Obsisto. stis
obstare. Resisto. stis. stare. reluctari. refra¬
gan. subsisto. stis .i. substare. uł subsiste¬
re .i. sub se statuere ⁊ fumare. uñ n subsi¬
stentia dr᷑ forma. Sisco prostare ⁊ eius com
luta. Et carent pret̾tas ⁊ supinis. sed ac¬
cipiũt mutuo asto. stas. ⁊ eius compoĩ¬
tis. Itẽ. sisto in aliis significatõib i eius
compoĩta ẜm illas actuia sũt ⁊ carent p̾

Expanded text:
isto -is, deorsum a proposito sistere et cessare, exsisto -is, insisto -is, vacare, instare, invigilare, operam dare, persisto -is, perseverare. Prosisto -is, ire ad meretricandum vel ad aliud, et in utraque significatione est verbum meretricale; obsisto -is, obstare, resisto -is, restare, reluctari, refragari; subsisto -is, idest substare, vel subsistere idest sub se statuere et firmare; unde subsistentia luta et carent preteritis et supinis, sed accipiunt mutuo a sto -as et eius compositis. Item sisto in aliis significationibus et eius composita secundum illas activa
Abbreviated transcription (Latin):
iu. qui olim in bello capti c̃ ure pos¬
sent occidi fualantur ⁊ fiebant serui
modo serui qͥ sic seruati nõ fuerũt. Sͣ¬
nus gͦ dr᷑ ex condcõne ẜuitutis. Itẽ.
seruus in bello captus ⁊ ẜuatus. fa¬
mulus ex ꝓpria familia suoꝵ ortus
mançipĩ ex hostib qiͣ mancipatum

Expanded text:
-vi, quia olim in bello capti, cum iure possent occidi, servabantur et fiebant servi,modo servi qui sic servati non fuerunt; servus ergo dicitur ex condicione servitutis. Item servus in bello captus et servatus, famulus ex propria familia servorum ortus, mancipium ex hostibus, quasi mancipatum
Abbreviated transcription (Latin):
utis. a siren qd̃ est tractus. di ħ sirtis
mari. dc̃a ab attractõne arene in cumu¬
los. Est em̃ ibi ineqͣlitas maris ⁊ terce in
uno loco est aqua profũdissima in alio
uadosa. uñ pericłm est illac tnsire ẜm u¬

Expanded text:
S 172 SIREN, idest tractus, unde hec sirtis mari, dicta ab attractione arene in cumulos: est enim ibi inequalitas maris et terre, in uno loco est aqua profundissima, in alio vadosa, unde periculosum est illac transire.
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝑtẽ ut quat̾narius. tͥnariũ uł con¬
tinens aliud totũ ⁊ enis atauam partẽ
ut nouenarius cõtinet octonariũ ⁊ per
compõnem subsexqͥtertius. cia. cũi. ⁊ sub¬
serqͥectanus .ua. uiĩ. qui ita continet᷑ ab
alio. ⁊ siłiter potest dici per componẽ ser¬
sextarius a serta ꝑte. Est enĩ serta pars
cõgn. sextarius duaꝵ libraꝵ est. quibis
assumptꝰ dr᷑ bilibrs assũptus qͣter fit
greco noĩe t̾re. Qͥnquies complicatꝰ qui¬
narẽ sũ gomor facit. adduce sertũ reddit
congiuĩ. Nam congius sex metitur sex¬
taris. Et hiuic sertarii nomẽ tractũ ẽ.

Expanded text:
artem, ut quaternarius ternarium, vel continens alium totum et eius octavam partem, ut novenarius continet octonarium; et per compositionem subsesquitertius -a -um et subsesquioctavus -a -um, qui ita continetur ab alio; et similiter potest dici per compositionem sessextarius a sexta parte, est enim sexta pars congii; sextarius duarum librarum est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen tractum est.
Abbreviated transcription (Latin):
hebreũ est. uł dr a suco qr ex suco fumẽai
uł pomoꝵ conficiatur. catis q fingib
aqua pingius. qiͣ sucus colatur. ⁊ dĩ si¬
cera om̃is potio om̃is liquoris confeci¬
o. om̃is liquor qui inebriare potest pt

Expanded text:
el dicitur a succo, quia ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, coctisque frugibus aqua pinguis quasi succus colatur; et dicitur siccera omnis potio, omnis liquoris confectio, omnis liquor qui inebriare potest pre
Abbreviated transcription (Latin):
um. pro pliuuał. Sibilo compo ᷑ cõsibilo
.las .i. simł sibilare. desibilo. las .i. a sibi¬
lo cessare. exibilo. las. exͣ sibilũ proucere
Insibilo. las. intro uł ualde sibilare. uel
sailo intro impellere. obsibilo. las. undi¬
q uł contra sibilare uł desmere. resibi

Expanded text:
o fundat. Sibilo componitur consibilo -as, idest simul sibilare, desibilo -as, a sibilo cessare, exsibilo -as, extra sibilo proicere, insibilo -as, intro vel valde sibilare vel sibilo intro impellere, obsibilo -as, undique vel contra sibilare, resibil
Abbreviated transcription (Latin):
o. eqͣnio. uł ponderis eqͣlitas. ⁊ pensio p̾¬
cu solutio uł ipm̃ tributũ. uł preciũ qd̾
datur pro agro ad pensionẽ conducto.
bñ pensionarus tia. riũ. ad pensionẽ
peraners uł qui pensionẽ redoi¬

Expanded text:
o, equatio vel ponderis equalitas, et pensio pretii solutio vel ipsum tributum vel pretium quod datur pro agro ad pensionem conducto; unde pensionarius -a -um, ad pensionem pertinens vel qui pensionem reddi
Abbreviated transcription (Latin):
apendo dis ut dcm̃ est
si .i. deliberatio. cegitatio. consiliũ. qr
dum aliquid deliberamus. pendemus .i.
tũ uł filatum Et dr᷑ a pendeo uł pondꝰ
qr ad pondus uł mẽsurã dabatur

Expanded text:
est idest deliberatio, cogitatio, consilium, quia dum aliquid deliberamus pendemus, idestum vel filatura, et dicitur a pendeo vel pondus, quia ad pondus et mensuram dabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝙ̃d concordre sccietaitisq cõueniũt. Be¬
aridam. ħ est qr principale eius ẽ nuncu¬
pauit ꝓprietatem nͣe. nat᷑alis enĩ ꝓprie¬
tas siccitas est t̾ris. ħ ei preregatĩa serua¬
ta est pͥncipalis. gͦ est siccitas subest etiã
ut sit frigida. s nõ preferũtur. s̾a pͥnus
nauit ħ tenuit. qr istud ex natura. illd̾ ex

Expanded text:
rum quemdam concordiae societatisque conveniunt. rum quemdam concordiae societatisque conveniunt. quia quod principale eius est nuncupauit proprietate naturae. naturalis enim proprietas siccitas est raptura; haec ei praerogatiua seruata est. principalis ergo siccitas. subest etiam ut sit frigida, sed non praeferuntur secunda primis. nauit hoc tenuit, quia istud ex natura, illud ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iet eid principale propriũ elemẽtis sm¬
gulis. Qd ratione colligimus. comphendere
cuit sensibliter ⁊ corporaliter si ueluiis ue¬
lut conera ⁊ compõita reꝑinius. ut sit
terra arida ⁊ frigida. ⁊ aq̃ frigida⁊ hĩuida
aer calidus ⁊ huidus. Ignis calidꝰ ⁊ sictꝰ
⁊ sic sibi per has iugales qualitates singu
la miscent᷑ clementa. siam t̾ra cũ sit ari¬
de ⁊ figide qualitatis connectit᷑ aque per
cogͥ tõm qualitatis frigide. ⁊ per aqͣm aeri.
q himdus est aer. eigo aqua tancͣ bra¬
chus quibustã duob rgoris ⁊ humoris
alltero uidmi. alto aerem urꝰ amplecti. frgi¬
do trea aciei hudo aer quo medius i¬
ter duo compugnãtia ꝑ nat᷑am. N ẽ int̾
ciliat sibi. qr ⁊ aquis humore ⁊ igni calore
conũgitur ignis quoq cũ sit calidus et
siccus nͣa calore tra ⁊ amectitur siccita¬
te aũt in cõmimonẽ t̾re ac siccitatẽ re¬
fundr᷑ atq ita sibi per hunc curuitũ ⁊ cho¬

Expanded text:
 est principale proprium elementis singulis, quod ratione colligimus. conprehendere autem sensibiliter et corporaliter si quiescentibus, uelut conexa et composita repperimus, ut sit terra arida et frigida, aqua frigida et umida, aer calidus et umidus, ignis calidus et siccus. et sic sibi per has iugales qualitatla miscentur elementa. Nam terra cum sit aridae et frigidae qualitatis, connectitur aquae per cognationem qualitatis frigidae, et per aquam aeri, quia humidus est aer. Ergo aqua tamquam brachiis quibusdam duobus frigoris et humoris, altero terram, altero aerem videtur amplecti, frigido terram, aerem humido. Aer quoque medius inter duo compugnantia per naturam, hoc est, inter ciliat sibi; quia et aquis humore, et igni calore conjungitur. Ignis quoque cum sit calidus et siccus natura, calore aeri annectitur, siccitate autem in communionem terrae ac societatem refunditur; atque ita sibi per hunc circuitum et cho
Abbreviated transcription (Latin):
leginus. t̾ram intelliganiꝰ frugiferam
Qͥd nuchi quer̾e que sit eius mensura cir¬
cuitus qͣm grometre centũ octuagnita
milib stadioꝵ extimaiunt. libenter fa¬
teor menescire ꝙ nescio imo ꝙ scut nucħ¬

Expanded text:
legimus, terram intelligamus frugiferam. Quid mihi quaerere quae sit ejus mensura circuitus, quam geometrae centum octoginta millibus stadiorum aestimaverunt? Libenter fateor me nescire quod nescio, imo quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
osus. sa. sum. uiciosus. libidinosus. tur¬
pis nõ diceudus. etiimosus sic dictus
qr frequenter flagitet ⁊ appetit libidinẽ.
ur noceat sibi. Et comꝑatur. uñ flagiti¬
ose. sius. ssime. adu̾bium. ⁊ fiagitiosi¬

Expanded text:
osus -a -um, vitiosus, libidinosus, turpis, non dicendus, criminosus, sic dictus quia frequenter flagitet et appetat libidinem, vel quod noceat sibi; et comparatur, unde flagitiose -sius -me adverbium, et hec flagitiosi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sacerdos ioiis qiͣ filamen. qr reliquias
a collo per fila pendentes portet .uł dicit᷑
a filo. qr quicũq erat sacerdos in signũ
sacerdocu deferebat alnucium. s ingru¬
ente calore cum ex caloris nimietate nõ
posset illud deferre. religabat sibi capil¬
los quodam filo. uł floctulum lane filo ĩ
u̾tice ligatũ deferebat in signũ sacerdocu¬

Expanded text:
est sacerdos Iovis, quasi filamen, quia reliquias a collo per fila pendentes portet; vel dicitur a filo quia quicumque erat sacerdos in signum sacerdotii deferebat almucium, sed ingruente calore, cum ex caloris nimietate non possent illud deferre, religabant sibi capillos quodam filo, vel flosculum lane filo in vertice ligatum deferebant in signum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
neo. nes prenunco. nes. Maueo cũ om̃¬
b sius compõitis est neutrũ. Et illa eiꝰ
composita que retinent litteraturã sui
simplicis faciunt pret̾itum in .si. ⁊ supi¬
nũ m. sum. Illa uero compoĩta que mu¬
tant .a. simplicis in .I. fricumt pret̾itũ¬

Expanded text:
e hec preminentia -e. Maneo cum omnibus suis compositis est neutrum; illa eius composita que retinent litteraturam sui simplicis faciunt preteritum in -si et supinum in -sum; illa vero composita que mutant a simplicis in i faciunt preteritu
Abbreviated transcription (Latin):
ama. me .i. sane mentis alienatio
furor dcã ab insania. qm greci maniã
uocant. uł dr᷑ a manien ꝙ est diuinare.
hec amentes uł msanos facit quor a
lii efficumtur leti. alii tristes. alii furi¬
osi. mania ĩ dr᷑ quedam furia ĩfernał.¬

Expanded text:
-e, idest sane mentis alienatio, furor, dicta ab insania quam Greci manian vocant; vel dicitur a manin quod est divinare: hec amentes vel insanos facit, quorum alii efficiuntur leti, alii tristes, alii furiosi. Mania etiam dicitur quedam furia infern
Abbreviated transcription (Latin):
laruis.ria. rium. ad mamipulum ꝑti¬
nens uł de manipło erisdeus. ut mant¬
pulares milites qui sunt de manipło
ante regem deportant. Et componitur
commamipulans¬

Expanded text:
larius -a -um, ad manipulum pertinens vel de manipulo existens, ut manipulares milites, qui sunt de manipuloante regem deportant. Et componitur commanipula