comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quicdẽ cenobu ꝓfuturas susciꝑe: ab eo pecu¬
nias acquiescunt. Primũ. ne confidentia
nuius oblatiõis inflatꝰ nequaquã se pariꝑi¬
orib frĩb coequare clignet᷑: tum ne ꝑ hanc
elationẽ nullatenus ad humilitatẽ xp̃i de¬
scendens. cum in disciplina cenobii ñ possit
ꝑdurare. egressus q exinde. ea que inpͥnci¬
pio renunciatiõis suȩ sp̃ali feruore succensꝰ
intulerat᷑. tepefactus postea ñ sine in iuiria
monasteru. sacrilego sp̃u reciꝑe atq exig̃e
moliat᷑. Id om̃imodis obseruari ddebere mul¬
tis sunt exꝑim̃tis frequent᷑ edocti. Nam
ꝑ alia minus cauta monasteria. simplicit᷑
quicdã suscepti. de eis quȩ intulerant. qͦꝙ
in dei oꝑe fuerant dispensata: cũ ingenti
post blasphemia redibitionẽ poscere tẽp¬
tauerunt. Quamobrẽ ita nudatur quisq
cum receptus fuerit. om̃i pͥstina facultate.
ut ne ipsũ quidẽ quo oꝑtꝰ ẽ uestim̃tũ. ha¬

Expanded text:
quidem coenobii profuturas suscipere ab eo pecuquidem coenobii profuturas suscipere ab eo pecunias adquiescunt, primum ne confidentia huius oblationis inflatus nequaquam se pauperioribus fratribus coaequare dignetur, tum ne per hanc elationem nullatenus ad humilitatem Christi descendens, cum sub disciplina coenobii non potuerit perdurare, egressus exinde ea, quae in principio. renuntiationis suae spiritali feruore succensus intulerat, tepefactus postea non sine iniuria monasterii sacrilego spiritu recipere atque exigere moliatur. quod omnimodis obseruari debere multis sunt experimentis frequenter edocti. nam per alia minus cauta monasteria simpliciter quidam suscepti eorum, quae intulerant quaeque in dei opere fuerant dispensata, cum ingenti post blasphemia redhibitionem poscere temptauerunt Quamobrem ita nudatur quisque, cum receptus fuerit, omni pristina facultate, ut ne ipsum quidem quo opertus est indumentum ha
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it. Cumq om̃ium p̃t̾euntiũ fr̃um genib
ꝓuolutꝰ. et ab unu̾isis de industria fuerit¬
refutatus. atq despectus. tanqͣm qui ñ reli¬
qiõis. s̃ necesitatis obtentu monasteriũ optes¬
ntt in iuriis et exꝓbratiõib multis affecł
exꝑim̃tum decł̾it constantie sue. qualisoꝵ
futis sit in temptatiõib obpbriorũ coleran¬
cia declarauit. atq ita fuerit explorato ĩtie
ardiore susceptus. ciligentia sumina ꝑquiri¬
E ne de pͥstinis facultatib sius in beserit ei
ut unꝰ nũmi contagium. Soiunt eñ eum
si monasteru disciplina. diutnũ ẽẽ ñ pos¬
ce. s ne humilitatis quidẽ aut obedientis
app̃hensurũ ẽẽ uirtutẽ. nec unla cenobu
pauꝑtate. ac districtione contentũ fore. si
Ii conscientia eius pecumȩ quantuaũcucs
latitau̾it: s uͥ pͥmũ exorta fuerit qualibet
occasione cõmotio. ficucia stipis illiꝰ ani¬
matũ. continuo de monasterio uelut fun¬
da rotante fugit᷑um. et iccirco ne usibus

Expanded text:
 Cumque omnium praetereuntium fratrum genibus provolutus, et ab universis de industria refutatus atque despectus, tanquam qui non religionis, sed necessitatis obtentu monasterium opteis quoque et exprobrationibus multis adfectus experimentum dederit constantiae suae, qualisque futurus\' sit in temptationibus, obprobriorum tolerantia declarauerit, atque ita fuerit explorato mentis ardore susceptus, diligentia summa perquiritur, ne de pristinis facultatibus suis inhaeserit ei uel unius nummi contagio. sciunt enim eum suh monasterii disciplina diuturnum esse non posse, sed ne humilitatis quidem aut oboedientiae adprehensurum esse uirtutem nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia eius pecuniae quantulumcumque latitauerit, sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia stipis illius animatum continuo de monasterio uelut funda rotante fugiturum. Et idcirco ne usibus
Abbreviated transcription (Latin):
sibi impositã recognoscat: magisq eam.
necessariã corpori. quã desiderabilẽ aĩe
sciat atributam. Quo studio m̃tis et iugi
compunctiõe detenti. lascuuiam que fotti
fotu escarum uehem̃tius insolescit. et a¬
culeos eius noxios retundemus: atq ita¬
fornacẽ corporis nr̃i. que a rege babilonȩ
occasiones peccatorum. et uicia nobis ui¬
git᷑ sub ministrante suocendit᷑. quib nap¬
te et picis uice acrius exurimͣ. ubertate
lacrimarũ et fletu cordis pot̾imꝰ extingne¬
re: donec dĩ gr̃a spũ oris sui in cordib
nr̃is insibilante. estus carnalis concupi¬

Expanded text:
sibi impositam recognoscat; magisque eam sibi impositam recognoscat; magisque eam necessariam corpori, quam desiderabilem animae sentiat attributam. Quo studio mentis et jugi compunctione detenti, lasciviam carnis, quae fotu escarum vehementius insolescit, et aculeos ejus noxios retundemus, atqfornacem corporis nostri, quae rege Babylonio occasiones peccatorum et uitia nobis iugiter subministrante succenditur, quibus naph? et picis uice acrius exuramur, ubertate lacrimarum et fletu cordis poterimus extinguere, donec dei gratia, spiritu roris sui in cordibus nostris insibilante, aestus carnalis concupi
Abbreviated transcription (Latin):
resꝑsos infamia. exam certamini p̃sidentis
inuenerit: nec fuerimꝰ ab eo ut serui car¬
nis et ignobiles ĩdigniq olimpiacis uiti¬
orũ colluctatiõib pudicati. tc̃ pot̾imus ctͣ
coeuos nr̃os idẽ c̃cupiscentiã carnis. et
motꝰ ac ꝑturbatioẽs aĩȩ. inire certam̃.
Impossibile namq ẽ sat᷑um uentrẽ pugnaᷤ
int̾ioris hominis exꝑiri. Nec bellis robusti¬
orib attẽptari dignum est: eum qui pot̾
deici le uiore conflictu. Prima gͦ est nobis
gulȩ calcanda concupiscentia. et eousq ex
tenuandamens. ñ solum ieiunus uerum
etiã uigiluis. lectione quoq et crebra com¬
punctione cordis. in quib se forsitan. uel
illusã. ut uictam reminiscitur. ingemi¬
scens nunc horrore uitiorũ. nc̃ desiderio
ꝑfectiõis et indegritatis accensa: donec eius¬
modi curis ac meditatiõib occupata parit̃
ac possessa. ipsius cibi refectionem. ñ tam
iocunditati conces sam. quam oneris uics

Expanded text:
respersos infamia examen certamini praesidentis respersos infamia examen certamini praesidentis inuenerit nec fuerimus ab eo ut serui carnis et ignobiles indignique Olympiacis uitiorum conluctationibus iudicati, tunc poterimus contra coaeuos nostros, id est concupiscentias carnis et motus ac perturbationes animae inire certamen. inpossibile enim est saturum uentrem pugnas interioris hominis experiri nec bellis robustioribus adtemptari dignum est eum, qui potest deici leuiore conflictu. Prima ergo nobis est gulae calcanda concupistenuanda mens non solum jejuniis, verum etiam vigiliis, lectione quoque, et crebra compunctione cordis, in quibus se forsitan vel illusam, vel victam reminiscitur, ingemiscens nunc horrore vitiorum, nunc desiderio perfectionis et integritatis accensa: donec ejusmodi curis ac meditationibus occupata pariter ac possessa, ipsius cibi refectionem non tam jucunditati concessam, quam oneris vice
Abbreviated transcription (Latin):
peritiã parit̃ ac iurtutẽ sue demonstrau̾it
iuuentutis. et ꝓficiens cde epheborũ lucta¬
mine ꝑfectis iam uiris et exꝑientia longa
ꝓbatis. congredi ꝑmissus fuerit p̃sidentis
examine: seq non solum parem uirtutis
eoiũ assidua colluctatione ꝓbau̾it. uerũ
etiã frequent᷑ int̃ hos quoq uictoriȩ pal¬
mã fuerit consecutus: tũ ddemũ ad agonis
p̃clara certamina merebitur ꝑuerare: in
quib non nisi uictorib tantũ et his qui
multarũ coronarũ stipendiis decorat st̃.
facultas concedit᷑ decertancti. Si intellexi¬
mus carnalis agonis exemplum. sp̃alis qͦq
certaminis que clisciplina ut ordo stc. cõ¬
paratiõe huiꝰ debemus agnoscere.
portet nos quoq pͥmũ lib̾tatẽ nr̃am
carnis subiectione monstrare. A quo
enum quis uincit᷑. eius et seruus addicit᷑.
Et om̃is qui facit peccatũ. seruus ẽ pecca¬
ti. Cumq nos nulla concupiscentie tͣpis

Expanded text:
peritiam pariter ac virtutem suae demonstraverit peritiam pariter ac virtutem suae demonstraverit juventutis, ac proficiens de epheborum luctamine, perfectis jam viris et experientia longa probatis congredi permissus fuerit praesidentis examine, seque non solum parem virtuti eorum assidua colluctatione probaverit, verum etiam frequenter inter hos quoque victoriae palmam fuerit consecutus, tum demum ad agonis praeclara certamina merebitur pervenire, in quibus non nisi victoribus tantum, et his qui multarum coronarum stipendiis decorati sunt, facultas conceditur decertandi. Si intelleximus carnalis agonis exemplum, spiritalis quoque certaminis quae disciplina uel ordo sit conparatione huius debemus agnoscere. Oportet nos quoque primum libertatem nostram carnis subiectione monstrare. a quo enim quis uincitur, eius et seruus est, et: omnis qui facit peccatum seruus est peccati. cumque nos nulla concupiscentiae turpis
Abbreviated transcription (Latin):
ddemnũ harũ comparatiõe scire possimus.
quid nos in sp̃ali agone certantes. beatus¬
apłs hoc exemplo uoluit edocere. In ulis
mos iste seruatur: ut is quise ad gloriosã
coronã. et immunitatis pͥuilegio cdecoratã
p̃parare contendit. et ꝑfecta eupit agons
subire certamina. pͥus in olimpia cis acphi¬
Cus certaminib. indolẽ suȩ iuuentutis
ac rudim̃torũ robur ostentet. In his siqͥdẽ
iuniores qui has disciplinas cupiunt ꝓfi¬
teri. utrum mereant᷑ ut debeant ad eas
admitti. tam eius qui istis certaminib
p̃sidet. qũa totius populi iudicio compbat᷑.
Cumq diligenter examinatus quis pͥmũ
reꝑtus fuerit nulla uite resꝑsus infamia:
deinde non seruitutis iugo ignobilis. et
ob hoc incdignus disciplina hac. ut c̃gressu
eorũ qui hanc ꝓfitentur fuerit iudicatꝰ:
c̃cio si artis. si fortitudinis digna p̃ferat
docum̃ta. et iuniorib eoeuisq decertans

Expanded text:
demum harum conparatione scire possimus, demum harum conparatione scire possimus, quid nos in spApostolus hoc exemplo voluerit edocere. In illismos iste servatur, ut is qui se ad gloriosam coronam et immunitatis privilegio decoratam praeparare contendit, et perfecta cupit agonis subire certamina, prius in Olympiacis ac Pythiis certaminibus indolem suae juventutis ac rudimentorum robur ostentet. In his siquidem juniores qui has disciplinas cupiunt profiteri, utrum mereantur vel debeant ad eas admitti, tam ejus qui istis certaminibus praesidet, quam totius populi judicio comprobantur. Cumque diligenter examinatus quis, primum repertus fuerit nulla vitae respersus infamia; deinde, non servitutis jugo ignobilis, et ob hoc indignus disciplina hac, vel congressu eorum qui hanc profitentur, fuerit judicatus; tertio si artis, si fortitudinis digna praeferat documenta, et junioribus coaevisque decertans,
Abbreviated transcription (Latin):
uientis stimulos retũidisse.: qui suꝑbie uitiũ
simplex ñ quiuit deiunc̾e: A ut quẽadmo¬
dũ credendus est insertã carni luxuriam ẽ¬
culcasse: qui pecuniarum c̃cupiscentiã form¬
carnis et animȩ triumphabit: qui idoneus
ñ fuit morbũ curare tristiciȩ. I uantalibet
urbs sublumitate murorũ. et clausarũ por¬
tarũ firmitate muniat᷑: posterulȩ unius ꝙͣ
uis paruissime ꝓlitiõe uastabitur. Q uid
enim differt utrum ꝑ excelsa menia. et ãpla
portarũ spacia: an ꝑ angusti cuniculi lati¬
bula. ꝑniciosus hostis penetraib ciuita¬
tis irrepat:
ui in agone condencdit. non coronabitur
nisi legitime certau̾it. Iui natales ap¬
petitus carnis optat extinguere: extra na¬
turã uitia collocata. pͥmitꝰ suꝑare festinet.
Si enim apłicȩ sententiȩ uim uolumꝰ exꝑi¬
ri: quȩ sint agonis munclam leges ac di¬
sciplina. pͥmitus debemꝰ agnoscere: ut ita

Expanded text:
uientes stimulos retudisse, qui superbiae uitium uientes stimulos retudisse, qui superbiae uitium simplex non quiuit euincere? aut quemadmodum credendus est insertam carni luxuriam conculcasse, qui pecuniarum concupiscentiam forincarnis et animae triumphabit, qui idoneus non fuit morbum curare tristitiae? quantalibet urbs sublimitate murorum et clausarum portarum firmitate muniatur, posterae unius quam ?is paruissimae protarum uastabitur. quid enim differt utrum per excelsa moenia et ampla portarum spatia, an per angusti cuniculi latibula perniciosus hostis penetralibus ciuitatis inrepat?? . Qui in agone contendit, non coronatur nisilegitime time certauerit qui naturales adpetitus carnis optat extinguere, extra naturam uitia conlocata primitus superare festinet. si enim apostolicae sententiae uim uolumus experiri, quae sint agonis mundani leges ac disciplina, primitus debemus agnoscere, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
Omulos inhibere: quisquis desideria gulȩ re¬
Afrenare nequiuerit. Int̾ioris hominis casti¬
Atas. iuitutis huius consũmatione ddiscernit᷑.
Numqͣm enim robustiorib emulis collucta¬
ri posse conficlas eum quẽ in leuiore con¬
flictu conspexeris ab inferiorib paruisq
siꝑari. Cunctarũ urtutũ una nat᷑a est.
Alicet in multas ddiuidi spẽs. et uocabula ui¬
deatur. sicut auri quoq una sub stantia est.
ucet ꝑ multa uariaq mobilium geniera. ał
tificum uideat᷑ ingenio. ac uoluntate distin¬
cta. Itaq nuliã ꝑfecte possidere ꝓbabitur.
quisquis elisus in earũ parte dinoscit᷑. Quo
onĩ m flagrantes estus concupiscentiȩ. qui
non sola instigatione corporis. s etiã m̃tis u¬
tio suecenduntur. extinxisse credendus est:
qui aculeos irȩ cordis solius intemꝑantia
prũpentes mitigare non potuit ⁊ Aut qͦ¬
nam mͦ putandus ẽ carnis animȩq lasci¬

Expanded text:
mulos inhibere, quisque desideria gulae remulos inhibere, quisque desideria gulae refrenare non quiuerit. interioris hominis castitas uirtutis huius consummatione discernitur. numquam enim robustioribus aemulis conluctari posse confides eum, quem in leuiori conflictu conspexeris ab infirmioribus paruisque superari. cunctarum namque uirtutum una natura est, licet in multas diuidi species et uocabula uideatur: sicut auri quoque una substantia est, licet per multa uariaque monilium genera pro artificum uideatur ingenio ac uoluntate distincta. itaque nullam perfecte possidere probabitur, quisque elisus in earum parte dinoscitur. quo enim modo flagrantes aestus concupiscentiae, qui non sola instigatione corporis, sed etiam mentis uitio succenduntur, extinxisse credendus est, qui aculeos irae cordis solius intemperantia prorumpentes mitigare non potuit? aut quonam modo putandus est carnis animaeque lasci
Abbreviated transcription (Latin):
pandũ. Non enim eas sufficit ñ habere:
qd̃ plerumq solet etiã ex necsssitate descen¬
dere. s ne ipsam quidẽ si forte ablate fuerut
habendi recipere uoluntatẽ. Ire conterend̾
est furor: tristicie suꝑanda deiectio: cenodo¬
xia idẽ uanagła contemnencda. Suꝑ bie
calcandus est fastus. m̃tis quoq ipsius iufta¬
biles uagiq discursus: assidua dei memoria
Prefrenandi. Totiensq nobis est acd contem¬
ꝓplationẽ cuĩ lubrica cordis nr̃i ꝑ uagatio
reducenda. quotiens subtiuis hostis ab hoc
intuitu m̃tẽ captiuare ꝑtemptans. recessib
cordis nr̃i irrepserit.
inpossibile namq est extingui corporis in¬
centiua. pͥus quã cet̾orum quoq pͥncipaliũ
uitiorũ fomites radicitꝰ excidantur. De qͥb
singulatĩ descriptis libellis: suo loco donante
dño disseremus. Nunc uͦ ꝓpositum nobis est
de castrimargia id ẽ gulę concupiscentia. ctͣ
Anunqͣm pot̾it ardentes concupiscentiȩ sti¬

Expanded text:
pandum. Non enim eas sufficit non habere, pandum. Non enim eas sufficit non habere, quod plerumque solet etiam ex necessitate descendere, sed ne ipsam quidem, si forte oblatae fuerint, habendi recipere voluntatem. Irae conterendus est furor, tristitiae superanda dejectio; cenodoxia, id est, vana gloria contemnenda, superbiae calcandus est fastus, mentis quoque ipsius instabiles vagique discursus assidua Dei memoria refrenandi, totiensque nobis est ad contemplationem dei lubrica cordis euagatio reducenda, quotiens subtilis hostis ab hoc intuitu mentem captiuare pertemptans recessibus nostri cordis inrepserit. Inpossibile namque est extingui centiva, priusquam caeterorum quoque principalium vitiorum fomites radicitus excidantur: de quibus sigillatim distinctis libellis suo loco, donante Domino, disseremus. Nunc vero propositum nobis est de gastrimargia, id est, gulae concupiscentia, contra ur poterit ardentis concupiscentiae sti
Abbreviated transcription (Latin):
saturitate corporis subsequente. lassitutli¬
nẽ potius temporalẽ. quã puritatẽ casti¬
tatis adquirit. Integritas m̃tis. uentris
puritatẽ. quisquis ñ iugẽ tẽperantiȩ eqͣ¬
litatẽ tenere contentus est: queius diftͥ¬
cta ie iunia. succedente suꝑflua remissiõe
uacuant᷑: et in castrimargie uitiũ ꝓtinus
collabunt᷑. Melior est racionabilis. cotidianaq¬
arduũ longum q ieiuniã. Nouit ĩ noda¬
ta inedia. non mͦ m̃tis labefactare ꝯftantiã:
s etiã orationũ efficaciã. redcłe lassitudine
corporis eneruatã.
d in tegritatẽ m̃tis et corporis conser¬
uancdã abstinentia cyborũ sola ñ suffic̃.
nisi fuerint cȩt̾e quoq uirtutes animȩ c̃ui¬
gate. Humilitas gͥ pͥmitꝰ obedientiş uirtute
et cordis contritione. corporis q fatigatione
discenda est. ꝑecuniarũ ñ solum uitancia
possessio. s etiã desideriũ earũ ralicitꝰ extir¬

Expanded text:
saturitate corporis subsequente, lassitudisaturitate corporis subsequente, lassitudinem potius temporalem, quam puritatem castitatis acquirit. Integritas quippe mentis puritatem, quisquis non jugem temperantiae aequalitatem tenere contentus est. Quamvis districta jejunia, succedente superflua remissione, vacuantur, et in gastrimargiae vitium protinus collabuntur: Melior est rationabilis arduum longumque ieiunium. nouit inmoderata inedia non modo mentis labefactare constantiam, sed etiam orationum efficaciam reddere lassitudine corporis eneruatam. Ad integritatem mentis et corporis conseruandam abstinentia ciborum sola non sufficit, nisi fuerint ceterae quoque uirtutes animae coniugatae. humilitas igitur primitus oboedientiae uiet cordis contritione, corporisque fatigatione discenda est. Pecuniarum non solum vitanda est possessio, sed etiam desiderium earum radicitus exstir
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitas carnis exigit. m̃tis rigore castiget.
Apłs namq ait. Et carnis curã ne feceritis
in desiderus. Non gͦ curã eius om̃imodis
int̃dixit. s ut in desideriis fieret dde negaũ.
Uoluptuosã ademit diligentiã carnis. gu¬
bernationẽ uitȩ necessariã ñ excludit.
Iuud ne indulgentia carnis ad desiderio¬
rũ occupationes norias deuoluamur.
hoc uͦ ne corruptũ nr̃o uitio corpus: sp̃aleᷤ
ac necessarias functioẽs implere ñ possit.
Summa gͥ continentie ñ sola temporis
ratiõe. nec ȩscarum qualitate tantũmͦ. sed
ante oĩa conscientiȩ iudicio colligenda est.
Tantũ enim debet unusquisq sͥ fraͥgilita¬
tis indic̾e: quantũ corporeȩ oblectationis
pugna deposcit. Utilis quidẽ et om̃imodis
obseruanda ẽ canonica ie iuniorũ custodia:
s nisi hanc frugi fuerit cyborũ refectio
sub secuta. ad integritatis caloẽ ñ poterit
ꝑuenire. Longorũ namq ie iuniorũ mneclia

Expanded text:
fragilitas carnis non exigit, mentis rigore castiget. fragilitas carnis non exigit, mentis rigore castiget. apostolus inquit: et carnis curam ne feceritis in desideriis. non ergo curam eius omnimodis interdixit, sed ut in desideriis fieret denegauit. uoluptuosam ademit diligentiam carnis, gubernationem uitae necessariam non exclusit: illud ne indulgentia carnis ad desideriorum occupationes noxias deuoluamur, hoc uero De corruptum nostro uitio corpus spiritales ac necessarias functiones explere non possit. Summa igitur continentiae non sola temporis ratione nec escarum qualitate tantummodo, sed ante omnia conscientiae iudicio colliTantum enim debet unusquisque sibi frugalitatis indicere, quantum corporeae obluctationis pugna deposcit. Utilis quidem et omnimodis observanda est canonica jejuniorum custodia; sed nisi hanc frugi fuerit ciborum refectio subsecuta, ad integritatis calcem non poterit pervenire. Longorum namque jejuniorum inedia,
Abbreviated transcription (Latin):
cere adusum uiuendi. tẽꝑantiȩ discretio
rigida iudicau̾it. ñ quantũ desiderii appe¬
titus exposcit. E xcultiores cibi ut ꝓcu¬
rant corporis sanitatẽ. ita castitatis ñ addi¬
munt puritatẽ. si cũ moderatioẽ sumat᷑.
Quicquid enĩ fortitudinis causa. eorũ esu ꝑ¬
cipit᷑. egritudinis labore. ac defectione con¬
sumit᷑. Quãobrẽ ut nulli statui uirtꝰ par¬
simoe adimit᷑: itã ne integritatis qͥdẽ
consũmatio denegatur. Uerissima ẽ itaq¬
patrũ. ꝓbatissimaq sententia. ie iuniorum
et continentiȩ modũ. in m̃sura parcitatis
tantũ. et castigatioẽ consist̾e. et hunc ẽẽ ꝑ¬
fectȩ uirtutis in cõmune om̃ib finẽ: ut
ȩscas quas sumere sustentandi corporis ne-¬
cessitate compellim᷑. adhuo in appetitu eaꝵ
positi temꝑemꝰ. Quãuis em̃ quis corpore sit
infirmus. ꝑfectam uirtutẽ ȩquãq robustẽ
ac sanis in om̃ib possidebit. si desideria q̃

Expanded text:
cere ad uiuendi usum temperantiae discretio cere ad uiuendi usum temperantiae discretio rigida iudicarit, non quantum desiderii adpetitus exposcit. esculentiores cibi ut procurant corpori sanitatem, ita castitatis non adimunt puritatem, si cum moderatione sumantur. quidquid enim fortitudinis esu eorum percipitur, aegritudinis labore ac defectione consumitur. quamobrem ut nulli statui uirtus parsimoniae adimitur, ita ne integritatis quidem consummatio denegatur. Uerissima est itaqpatrum probatissimaque sententia, ieiuniorum et continentiae modum in mensura parcitatis tantum et castigatione consistere, et hunc esse perfectae uirtutis in commune omnibus finem, ut escis, quas sumere sustentandi corporis necessitate conpellimur, adhuc in adpetitu earum positi temperemus. quamuis enim quis corpore sit infirmus, perfectam uirtutem aequamque robustis ac sanis in omnibus possidebit, si desideria, quae
Abbreviated transcription (Latin):
comedebat: Et quia ꝑ saturitatẽ panis in¬
extinguibili carnis fuerãt ardore succensi.
iudicio dĩ cȩlitꝰ sunt igne sulphureo c̃cre¬
mati. Id̾ si illos sola nimietas panis ad
quid censendum de his qui uegeto corpo¬
re ꝑceptionẽ carniũ ac uini ĩmocłatã lib̾¬
tatẽ p̃sumunt: ñ qͣntũ expetit iu becilli¬
tas. s quantũ animi libido suggesserit u¬
sur pantes: Infirmitas carns ad puritatẽ
corduis ñ officrt. si hȩc tantũmͦ quȩ fragilitaᷤ¬
carnis. ñ que uoluptas exigit usurpent᷑.
Facilius uidemꝰ uiros qui ab escis corpu¬
lentiorib om̃imodis temꝑarent. qua mo¬
quã qui eas sub infirmitatis occasione su¬
intes. m̃surã sufficientiȩ custodirent. ht̃
etiã corporis in becillitas continentiȩ suȩ
palmã. dum mͦ escis dlefectiõi carnis in¬
dultis. ahuc indigentẽ se refectioẽ defrau¬
det. tantũ q esus inulgeat. quantũ suffi¬

Expanded text:
comedebat? Et quia per saturitatem panis incomedebat? Et quia per saturitatem panis inexstinguibili carnis fuerant ardore succensi, judicio Dei coelitus sunt igne sulphureo concremati . Quod si illos sola nimietas panis ad quid censendum est de his qui vegeto corpore perceptionem carnium ac vini immoderata ubrtate praesumunt, non quantum expeti ? inbecillitas, sed quantum animi libido suggesserit usurpantes. Infirmitas carnis ad puritatem cordis non officit, si haec modo quae fragilitas, non quae uoluptas exigit usurpentur. facilius uidimus uiros qui ab escis corpulentioribus omnimodis!? temperarent, quam moquam qui eas sub infirmitatis occasione sumentes mensuram sufficientiae custodirent. habet etiam corporis inbecillitas suae continentia ? palmam, dummodo escis defectioni carnis indultis adhuc indigentem se refectione defraudet tantumque esus indulgeat. quantum suffi
Abbreviated transcription (Latin):
castigata concethit᷑. Alius quantitate libra¬
rũ duarũ saturitatẽ non sentit: alius li¬
bre unius. siue unciarũ sex edulio p̃gra¬
uatur: at tam̃ unꝰ in om̃ib continentiȩ fi¬
nis est: ne quis iuxta m̃surã capacitatis sue
saturitatis oneret᷑ ingluiue. Non enm
qualitas sola. s etiã quantitas escarũ aciẽ
cordis obtundit. ac m̃te cum carne parit᷑
impinguata. noxiũ uitiorũ fomitẽ igneũq
seminaria luxuriȩ parit. Nec p̃ualet
mens discretionũ gubernacula mod̾ari:
cyborũ pondẽ p̃focata. Non enĩ sola cra-¬
pula uini m̃tẽ inebriare consueuit: uerũ
etiã cunctarũ escarum tumietas uacillan¬
tẽ eã ac nutabundã reddit. om̃iq integri¬
tatis ac puritatis contemplatione dispoliat.
Sodomitis causa subu̾sionis at luxuriȩ:
ñ uim crapula. s saturitas extitit panis.
Quid enĩ peccauit soror tua sodoma. nisi
quia panẽ suũ in saturitate et abundantia

Expanded text:
castigata conceditur. alius quantitate duacastigata conceditur. alius quantitate duarum librarum saturitatem non sentit, alius librae unius siue unciarum sex edulio praegrauatur. attamen unus in omnibus his continentiae finis est, ne quis iuxta mensuram capacitatis suae saturitatis oneretur ingluuie. non enim qualitas sola, sed etiam quantitas escarum aciem cimpinguata, noxium vitiorum fomitem igneumqueseminaria luxuriae parit, nec praevalet mens discretionum gubernacula moderari, ciborum pondere praefocata. Non enim sola crapula vini mentem inebriare consuevit, verum etiam cunctarum escarum nimietas vacillantem eam ac nutabundam reddit, omnique integritatis ac puritatis contemplatione dispoliat. Sodomitis causa subversionis atque luxuriae, non vini crapula, sed saturitas exstitit panis. Quid enim peccavit soror tua Sodoma, nisi quia panem suum in saturitate et abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
corũ nos imitationẽ quieas pecularoꝰ ob¬
tinuere tenclamus. Itaq suꝑ ie iuniorum
m ñ pot̾ facile uniforiis regula custocdri:
nec sicut cet̃e uirtutes. animi soluis iugo¬
re patrantur: et iccireo quia non ꝑa sola
fortitudine m̃tis aĩe q consistuntꝰ cũ cor¬
poris possibilitate participant. Talẽ super
his cdiffinitionẽ traditã nobis accepimꝰ. ddi¬
ũsũ es̃ refectiõis quidẽ tempus. ac modũ
et qualitatẽ. ꝓ impari scilicet corporũ sta¬
est eblomactib ptelare ieiunia᷑. s ne tri¬
duana quidẽ. ut bitluana inedia. refec¬
tionẽ cibi differre. Multis quippe egritu¬
tline. et maxime senio iam defessis. ne us¬
q ad occasum quidẽ solis. ie iuniũ labors¬
absq afflictioẽ toleratur. ñ om̃ib infuso¬
rũ leguminũ esus conuenit eneruatus:
nec cunctis porrorũ. holerũ. habilis ẽ par-¬
simonia. nec uniu̾sis sicci panis refectio

Expanded text:
eorum nos imitationem qui ea specialius obeorum nos imitationem qui ea specialius obtinuere tendamus. Itaque super ieiuniorum modo haud facile potest uniformis regula custodiri, nec, sicut caeterae virtutes, animi solius rigore parantur. Et idcirco quia non in sola fortitudine mentis consistunt, cum corporis enim possibilitate participant, talem super his definitionem traditam nobis accepimus, diversum esse refectionis quidem tempus ac modum et qualitatem, pro impari scilicet corporum staest hebdomadibus protelare jejunia, sed ne triduana quidem, vel biduana, inedia refectionem cibi differre. A multis quippe aegritudine et maxime senio jam defessis, ne usque occasum quidem solis ieiunium sine laboris adflictione toleratur. non omnibus infusorum leguminum esus conuenit eneruatus nec cunctis purorum holerum habilis est parsimonia nec uniuersis sicci panis refectio
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno uolumus mutuari: aut difficile
aut certe numqͣm idonea ad imitandũ
nobis exempla pot̾unt repꝑiri Quia licy
enĩ r̃ quia factus ẽ nobis ex dõ sapien¬
tia. iusticia. sc̃ĩtas ⁊ redẽptio. Dum gͦ in
alio sapientia. in alio iusticia. in alio scĩtaᷤ.
in alio mansuetudo. in alio castitas. in
diuisus ẽ. Concurrentib uero uniu̾sis in
unitatẽ fidei ac uirtutis. reddit᷑ in uirũ
ꝑfectum:. plenitudinẽ sui corporis in sin¬
gulorũ membrorũ cõpage ac ꝓpͥetate
ꝑficiens. Donec gͦ ueniat ulud tempus
tutũ ẽẽ in om̃ib dds̃. licet nondũ ꝑ pleui¬
tudinẽ earũ om̃ia sit in om̃ib. uia licet¬
tiõib femtonib seniorũ plemiꝰ disputan¬
dũ ẽ. Ideoq cliscretionis et continentiȩ
forma. ab his est nobis peculiariꝰ expe¬
rius iudemꝰ effluere. ñ qd ullus que in mutts
dinsa sunt solus possit adquirere. s ut
in his bonis quib capaces ẽẽ possĩm̃. ad

Expanded text:
ab uno volumus mutuari, aut difficile, ab uno volumus mutuari, aut difficile, aut certe numquam idonea ad imitandum nobis exempla poterunt reperiri. Quia liceenim dicitur, qui factus est nobis ex Deo sapientia, justitia, sanctitas et redemptio . Dum ergo in alio sapientiin alio mansuetudo, in alio castitas, in diuisus est. concurrentibus uero uniuersis in unitatem fidei ac uirtutis redditur in uirum perfectum, plenitudinem sui corporis in singulorum membrorum conpage ac proprietate perficiens. donec ergo ueniat illud tempus tutum esse in omnibus deus, licet nondum plenitudine earum omnia sit in omnibtionibus seniorum plenius disputandum est . Ideoque discretionis et continentiae forma ab his est nobis peculiarius experius uidemus effluere, non quod ullus quae in multos diuisa sunt solus possit adquirere, sed ut in his bonis, quorum capaces esse possumus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilisꝙ sententia. monachũ qui pꝰt
ce nobiale ꝓpositũ fastigia nitit᷑ sublimi¬
oris ꝑfectionis attingere. ⁊ app̃henso cli¬
scretionis examine. ꝓpͥo iã pot̾ stare ui
minime debere. ab uno qͣmuis sũmo. u¬
e nuim scientie florib exornat᷑: al̃t discre¬
tionis ratioe robustus communit᷑. alius
patientie gͣuitate fundat᷑: alius humilitateᷤ:
alius continentiȩ uirtute p̾fert᷑. aliꝰ sĩpli¬
citatis gr̃a clecorat᷑. Hic magnanimitatis:
ille miscđie: iste iugiliarũ: hic tacit᷑ntta¬
tis. ille laboris studio suꝑeminet cȩteris.
Et idcirco monachũ sp̃alia mella c̃łe
cupientẽ. uelut apem prudentissimã
debere unã quãq uirtutẽ ab his qui eã
familiariꝰ possident deflorare. et in sui
pectoris uase diligent᷑ recondẽ: nec quid
minus aliquis habeat discutere. s hoc
tantũ quid uirtutis habeat contẽplari
studiose q decerꝑe. Cunctas namq si

Expanded text:
mirabilisque sententia, monachum, qui post mirabilisque sententia, monachum, qui post coenobiale propositum fastigia nititur sublimioris perfectionis adtingere, et adprehenso discretionis examine proprio iam potens est minime debere ab uno, quamvis summo, uenim scientiae floribus exornatur, alter discretionis ratione robustius communitur, alter patientiae gravitate fundatur; alius humilitatis, alius continentiae virtute praefertur, alius simplicitatis gratia decoratur. Hic magnanimitatis, ille misericordiae, iste vigiliarum, hic taciturnitatis, ille laboris studio supereminet caeteros. Et idcirco monachum spiritalia mella condere cupientem, velut apem prudentissimam debere unamquamque virtutem ab his qui eam familiarius possident deflorare et in sui pectoris vase diligenter recondere: nec quid minus aliquis habeat discutere, sed hoc tantum quid virtutis habeat, contemplari, studioseque decerpere. Cunctas namque si
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃o mortali corpore uendicantes. easq
gens. ac uitiorũ uectes exclulentiũ nos
scondita tenebrarũ. ac manifestet c̃silia
cordiũ. ut sic ad tetras uitiorũ tenebras
purissimis oculis animȩ penetrantes. pa¬
defacere eas ac ꝓduc̃e possimꝰ ad lucẽ. eaꝵ¬
q causas atq naturas. his qui itt carue¬
runt eis. ut alhuc obligati sunt pancłe
tium m̃tes. c̃festĩ ꝑ aquas qͦq uirtutũ
eoytinguentiũ scił tͣnsire possimꝰ alesi:
ac sp̃alib remedus irrigati. ad refrigeriũ
ꝑfectiõis puritate cordis meream᷑ educi.
Itaq pͥmũ nobis in eundũ certam̃ ẽ adu̾¬
sus castrimargiã. quã liximꝰ gulȩ c̃cupi¬
scentiã. Et in pͥmis de modo ieiunoꝵ
et escarũ qualitate ddicturi. rurstis ad e¬
giptiorũ craditioẽs et statuta recurremꝰ.
quib sublimiorẽ continentie disciplinã
et ꝑfectã inẽe discretiõis rationẽ. nullus
ignorat. Uetꝰ namq ẽ beati antonii am¬

Expanded text:
in nostro mortali corpore uindicantes, easque in nostro mortali corpore uindicantes, easque gens ac uitiorum uectes excludentium nos scondita tenebrarum et manifestet consilia cordium ut sic ad taetras uitiorum tenebras purissimis oculis animae penetrantes patefacere eas ac producere possimus ad lucem, causasque earum atque naturas his, qui uel caruerunt eis uel adhuc obligati sunt, pandertium mentes confestim per aquas quoque uirtutum extinguentium scilicet ea transire possimus inlaesi, ac spiritalibus remediis adrorati ad refrigerium perfectionis puritate cordis mereamur educi. Itaque primum nobis ineundum certamen est aduersus gastrimargiam, quam diximus gulae esse concupiscentiam, et in primis de ieiuniorum modo et escarum qualitate dicturi rursus ad Aegyptiorum traditiones ac statuta recurrimus, quibus sublimiorem continentiae disciplinam et perfectam discretionis inesse rationem nullus ignorat. Uetus namque est beati Antonii ad
Abbreviated transcription (Latin):
tã obseuras inuestigare condigne. deuicde
causas eorumdẽ sufficient̃ exponere. t̃eio
ut itlones curationes eorũ. ac remeclia
possimus inferre. Quarũ passionũ cause
quemadmocũ cum pate factȩ fuerint. tra¬
ditiõib seniorũ ab om̃ib ꝓtinus agno¬
scuntur: ita pͥusqͣm reuelent᷑ eum ab ip¬
sis uniu̾si uastemͣ. et in cunctis bominib
immorent᷑. ab om̃ib ignorantur. Uerum
eas ita nos aliqua denus explicare posse c̃¬
filimus. si int̃cessionib ur̃is ad nos quoq
ilie qui ꝑ ysaiam ꝓlatꝰ est sermo dñi cli¬
rigat᷑: ego ante te ibo. et potentes terre
humiliabo. portas ereas confringam. et
uectes ferreos conterã. et aꝑtam tibi thes¬
auros absconditos. et arebana secrecorũ
ut nos quoq ũbũ cl̃ p̃cedens. pͥmũ t̾rȩ
nr̃ȩ potentes humiliet. idẽ has eaclem
quas expugnare cupimus noxias passioẽs.
dñationẽ sibi ac tyrannidẽ seuissimam

Expanded text:
tamque obscuras inuestigare condigne, deinde tamque obscuras inuestigare condigne, deinde causas eorundem sufficienter exponere, tertio ut idonee curationes eorum ac remedia possimus inferre. Quarum passionum causae quemadmodum, cum patefactae fuerint traditionibus seniorum, ab omnibus protinus agnoscuntur, ita priusquam reuelentur, cum ab ipsis uniuersi uastemur et in cunctis hominibus inmorentur, ab omnibus ignorantur. uerum eas ita nos aliquatenus explicare posse confidimus, si intercessionibus uestris ad nos quoque ille qui per Esaiam prolatus est sermo domini dirigatur: ego ante te ibo: et potentes terrae humiliabo: portas aereas conteram, et uectes ferreos confringam. et aperiam tibi thesauros absconditos, et arcana secretorum, ut nos quoque uerbum dei praecedens primum terrae nostrae potentes humiliet, id est has easdem quas expugnare cupimus noxias passiones dominationem sibi ac tyrannidem saeuissimam
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatio id ẽ nuclitas et contemptꝰ om̃i¬
um facultatũ. De nucutate. humilitas
ꝓereat᷑. De humilitate. mortificatio uolup¬
atq succrescũt. De uirtutũ pullulatione
uintꝰ nobis iuuante deo liber iste pro¬
culitur. Nam post quatuor libelloᷤᷤ
qui siꝑꝑ insticutis monachorũ eligesti
sunt. nunc arriꝑe colluctationẽ aduersus
octo pͥncipalia uitia. a ur̃is orationib dño
ẽ fortante disponimꝰ: icd ẽ pͥmum castrunar¬
gie. quȩ int̃ pretat᷑ guiȩ concupiscentia.
sedm formcatiõis. t̃cium philargirie. que
intelligit᷑ auaritia. ut ut ꝓpͥus expͥmat᷑
amor pecuniȩ. quartũ ire. quintũ tristi¬
ciȩ. sextum accidie qd ẽ anxietas siue tecli¬
um cordis: septinũ cenodoxiȩ. quod sonat
uana seu manis gła. octauũ suꝑbiȩ. Quẽ
ineuntes agonẽ. tuis p̃cib obcatissime pa¬
ꝑa castori. nc̃ impensius indigemus. ut pri¬
mũ nat᷑as eorũ tam minutas. tã occultas

Expanded text:
nuntiatio, id est nuditas et contemptus omninuntiatio, id est nuditas et contemptus omnium facultatum. de nuditate humilitas reatur. de humilitate generatur mortificatio uolunatque succrescunt. PullulationeQuintus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc arripere conluctationem aduersus octo principalia uitia uestris orationibus domino confortante disponimus, id est primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia, secundum fornicationis, tertiuuaritia, uel ut proprius exprimatur, amor pecuniae, quartum irae, quintum tristitiae, sextum acediae, quod est anxietas siue taedium cordis, septimum cenodoxiae, quod sonat uana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem ineuntes agonem tuis precibus, o beatissime papa Castor, nunc inpensius indigemus, ut primum naturas eorum tam minutas, tam occultas
Abbreviated transcription (Latin):
me milia indesinent᷑ apportans: nullatenꝰ
lignũ rigare cessaret. atq ꝑ totũ anni spa¬
cium ñ infirmitas corporis. ñ festiutas sel¬
lemnitatis. nͨ occupatio necessitatis ullus. q̃
illũ etiã honeste exeussaret. ab exsecutioẽ
q ͤ hanc sedulitatẽ tacitꝰ senex latent᷑ tlieb
singulis explorararet. et uideret eũ simpli¬
ci corclis affectu mancdatũ sciũ uelut cliui¬
nitꝰ emissum. sine ulla ꝑturbatiõe uultus
ut ratiõis discussiõe seruare. sincerã hu¬
militatis eius obedientiam compbans. pa¬
rit et miserans tam longũ laborẽ quem
ꝑ totũ anni spacium studio ddeuotionis
impenderat: ad uirgultũ aridũ accedens
o inquit iohannes. misit ne radices hȩc
arbor annon: Cuinq ille se nescire dixis¬
set. senen uelut inquirens rei uitatẽ. et tͣaꝗͣ
cemptans utrũ iam suis radicib innit̾et᷑ :
euulsũ corã ipso leui commotioe uirgultũ.

Expanded text:
me millia indesinenter apportans, nullatenus me millia indesinenter apportans, nullatenus lignum rigare cessaret, atque per totum anni spatium non infirmitas corporis, non festivitas solemnitatis, non occupatio necessitatis ullius, quae illum etiam honeste excusaret ab exsecutione ejus hanc sedulitatem tacitus senex latenter diebus singulis exploraret, et videret eum simplici cordis affectu mandatum suum velut divinitus emissum sine ulla permutatione vultus, vel rationis discussione servare, sinceram humilitatis ejus obedientiam comprobans, pariter etiam miserans tam longum laborem, quem per totum anni spatium studio devotionis impenderat, ad virgultum aridum accedens, o, inquit, Joannes, misitne radices haec arbor, an non? Cumqset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtare et scientia p̾ditum. ñ solũ in
actuali uita. s etiã notitia scͥpturarũ. qͣm
ei ñ tam studium lectioĩs. uł litt̾at᷑a mun¬
di contulerat. qͣm sola puritas cordis. siqͥd̃
uir ipsius quoq grecȩ linguȩ ꝑ pauca uer¬
ba ut intelligere posse. ut ꝓloqui. Hic
cum explanationem cuiusdam obscuris¬
si mȩ questioĩs inquireret:. uii. dieb ac
noctib in oratiõe infatigabilis ꝑstitit. do¬
nec solutionẽ ꝓpositȩ questionis dño re¬
uelante cognosceret.
ic gͦ quib dam fr̃ib ad mirantib tã

Expanded text:
sanctitate et scientia praeditum non solum in sanctitate et scientia praeditum non solum in actuali uita, sed etiam notitia scripturarum, quam ei non tam studium lectionis uel litteratura mundi contulerat quam sola puritas cordis, siquidem uix ipsius quoque Graecae linguae perpauca uerba uel intellegere posset uel proloqui. hic cum explanationem cuiusdam obscurissimae quaestionis inquireret, septem diebus ac noctibus in oratione infatigabilis perstitit, donec solutionem propositae quaestionis domino reuelante cognosceret. Hic ergo quibusdam fratribus admirantibus tam
Abbreviated transcription (Latin):
quantoq labore rursus iste tñquillitatis re¬
ꝑandus est status. si semel animus litt̃arũ
ꝑmotꝰ affectu. eorum q recensendo sermoneᷤ
ac uultꝰ quos tanto tempore dereliquit: it er̃
eos reuisere ipsisq cohabitare. et animo as
m̃te ceꝑit intee: Q uos ꝓfecto corporaltt̃
deseruisse mchil ꝓderit. si cordde eos incipi¬
at intueri: ac memoriã quã scło hiuc re¬
nunicians quisq uelut mortuus abclicauit.
reuiuiscons eandem rursus admiserit. hec
uoluens in corde suo ñ solum nullã reuol¬
uere epsam definiuit. s ne ipsum quidem
fasciculum resignare: ne scilicet eorum qͥ
sepserant. uł nomina recensendo. ut uultꝰ
recortlando. a sp̃s sui intentiõe cessaret.
Itaq ut eum constrictũ susceꝑat. ignit᷑di¬
dit conburendum. Ite inquit cogitationes
patrię parit coueremamum. ne me ult̾ius
ad illa quȩ fugi reuocare temptetis.
idimus etiã abbatẽ theodorũ sũma

Expanded text:
quantoque labore rursus iste tranquillitatis requantoque labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, si semel animus litterarum permotus affectu, eorumque recensendo sermones ac vultus, quos tanto teeos reuisere ipsisque cohabitare animo ac mente coeperit interesse. quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si corde eos incipiat intueri ac memoriam, quam saeculo huic renuntians quisque uelut mortuus abdicauit, reuiuiscens eidem rursus admiserit. haec uoluens in suo pectore non solum nullam resoluere epistulam definiuit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare, ne scilicet eorum qui scripserant uel nomina recensendo uel uultus recordando a spiritus sui intentione cessaret. itaque, ut eum constrictum susceperat, igni tradidit concremandum: ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter concremamini nec me ulterius ad illa quae fugi reuocare temptetis. Uidimus etiam abbatem Theodorum, summa
Abbreviated transcription (Latin):
torporẽ somni cdominantis excussimus. Ut
ex hoc gͦ ꝑpendite. quisnã collationis ultꝰ
sp̃ualis fuerit impugnator:. aut quis huius
infructuosȩ atq carnalis insinuator exi¬
stat. Iule etenĩ ẽẽ manifestissime dep̃hen¬
ditur: qui malis aggaudens. ut istã fouere
ut illã impugnare non desinit.
ec minus quoq hoc opꝰ frĩs gͦ purita¬
tẽ sui cordis indenti. et gͦ contemplati¬
onẽ diuinã ualde solliciti. com memorari
patris. ac matris amicorũ q inultorũ de
ꝓuincia ponti com plures epłe delate
fuissent. accipiens gͣnle fasciculũ litt̾ar̃
diuq apucd semet ipsũ uoluens quantar᷑
inquit cogitationũ causa erit mͥ harum
lectio: que me ut ad inane gaudium. ut
ad tristias infructuosas impellat: quot
dieb horũ recordatioẽ qui scͥpserunt
intentionẽ pectoris mei a ꝓposita col¬
luctatione reuocabunt. Post quantũ cẽpo¬
ris d ig̾enda est hȩç m̃tis concepta confusis:

Expanded text:
torporem somni dominantis excussimus. uel torporem somni dominantis excussimus. uel ex hoc «rgo perpendite, quisnam conlationis illius spiritalis fuerit inpugnator aut quis huius infructuosae atque carnalis insinuator exsistat. ille etenim esse manifestissime deprehenditur, qui malis adgaudens uel istam fouere uel illam inpugnare non desinit. Nec minus quoque hoc opus fratris erga puritatem sui cordis intenti, et erga contemplationem divinam valde solliciti, commemorare nndecim patris ac matris amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum, diuque apud semetipsum volvens, Quantarum, inquit, cogitationum causa erit mihi harum lectio, quae me vel ad inane gaudium, vel ad tristitias infructuosas impellent! Quot diebus horum recordatione qui scripserunt, intentionem pectoris mei a proposita contemplatione revocabunt! Post quantum temporis dirigenda est haec mentis concepta confusio,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quã diximus catisã etiã ob hoo u¬
dicare de aliis ꝑiculosum est. qd̾ ignorantes
ut necessitatẽ. uł rationẽ. qua illi hȩc in qͥbꝰ
offendim᷑. aut recte corã cdõ: aut uenialiter
agunt: inuenimur eos temere iudicasse.
Et ꝑ hoc admutimus ñ leue peccatũ. secus
quã oportet de fr̃ib nr̃is aliquid sentienteᷤ
ic ulẽ senex ociosarum fabularum
diabolum ẽẽ fautorẽ. ac sp̃alium colla¬
tionuĩ expugnatorẽ semꝑ existere. his decla¬
rauit indicus. Nam cum fr̃ib quibdã de re¬
bus recessariis ac spualib disputaret
eosq uideret lȩtali quodã sopore de¬
mergi. nec posse ab oculis suis pondus sõn
depellere: ociosam repente introduxit fa
bulam. Ad ciuus oblectationẽ cum eos eiu¬
gilasse confestim. atq erectas aures suas ha¬
bere uidisset. ingemiscens ait. Nunc usq
oculi lȩtali dormitiõe depͥmebant᷑: at cũ
ociosa. fabula intͦmissa ẽ: om̃s ex ꝑgefacti

Expanded text:
enim quam diximus causam, etiam ob hoc enim quam diximus causam, etiam ob hoc dicare de aliis periculosum est, quod ignorantes uel necessitatem uel rationem, qua illi haec in quibus offendimus aut recte coram deo aut ueniabiliter agunt, inuenimur eos temere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam oportet de nostris fratribus aliquid sentientes. Hic idem senex otiosarum fabularum diabolum esse fautorem ac spiritalium conlationum inpugnatorem semper exsistere his declarauit indiciis. nam cum fratribus quibusdam de rebus necessariis ac spiritalibus disputaret, eosque uideret Lethaeo quodam sopore demergi nec posse ab oculis suis pondus somni depellere, otiosam repente fabulam introduxit. ad cuius oblectationem cum eos euigilasse confestim atque erectas aures suas habere uidisset, ingemescens ait: nunc usqueoculi letali dormitione deprimebantur: at cum otiosa fabula intromissa est, omnes expergefacti
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius etiã infirmitatis causa. sagum qͦq
habere coactus sum. O leum quoq bene¬
dicere: aut supplicantib dare. qd̃ pre
om̃ib execrabar. utpote iudicans illud
ex magna cordis p̾sumptione descendere:
circundantib me repente scłarib mults.
ita constrictus sum. ut alit̃ eos nullatenꝰ
euadere possem. nisi a me summa ui. et
obtestatioĩb extorsissent. ut aͦblato ab es
uasculo manũ meã inp̃sso crucis signacło
suꝑponerẽ. Ita se credentes benedictioĩs
oleum consecutos. Tandẽ me aliquando
relaxarunt. Quib mͥ manifeste cõꝑtũ ẽ
hisdẽ causis ac uitiis monachum obliga¬
ri: in quib de aliis iudicare p̃sumpserit.
om̃ib custodire. ñ aliorũ c̃ũsationẽ ui¬
tamq discut̾e. scd̾m illud apłi p̃ceptũ.
Tu aũ quid iudicas frõm tuũͦ S uo¬
ante tempus. Et illud. Nolite iudicars
ut ũ iudicemini. In quo enim iudicio
uidicaueritis. iudicabimini. Pret᷑ hanc

Expanded text:
cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso crucis signaculo superponerem: itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste conpertum est isdem causis ac uitiis monachum obligari, in quibus de aliis iudicare praesumpserit. omnibus custodire, non aliorum conuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum: tu auaut cadit . Et illud: Nolite judicare, ut non judicemini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Praeter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ictimus senẽ machetẽ nomine. atͣbis
fr̃um emimis comorantẽ. hanc ado¬
mino grãm diutt᷑nis p̃cib inpetrasse.
ut qͦtqt᷑ dieb ac noctib agitaret᷑ collatio
spalis. nũqͣ̃m somni torpore pȩnitꝰ laxa¬
retur.Si quis uͦ detctiõis ubñ. seu ociosũ
temptasset inferre: in somnũ ꝓtinꝰ c̃cide¬
bat. ac sic ne usq ad aurium quidẽ eiꝰ pol¬
lutionẽ uirꝰ obloquii potuerit ꝑuenire.
ic idẽ senex cum inftrueret nos neminẽ
Id uindicare debere. intulit. tria fuisse in
quib cuscusserit at rep̃hendit frẽs. qͦd sci¬
licet uuam sibi ĩmnulli pat̾entur abscidi. qd̾
haberent incellulis sagum: qd̾ oleũ bene¬
dicentes exposcentib scłarib darent. et¬
in hȩc om̃ia se incurrisse dicebat. Na
egritudinẽ uuȩ contrahens. tam diu
inquit languore eras distabui. donec tam
doloris necessitate. qũa semorũ om̃iũ ad¬
hortatione compulsus abscidi eã ꝑmitt̾em

Expanded text:
Uidimus senem Macheten nomine a turbis Uidimus senem Macheten nomine a turbis fratrum eminus commorantem hanc a domino gratiam diuturnis precibus inpetrasse, ut, quotquot diebus ac noctibus agitaretur conlatio spiritalis, numquam somni torpore penitus laxaretur. si quis uero detractationis uerbum seu otiosum temptasset inferre, in somnum protinus concidebat, ac ne usque ad aurium 1 quidem eius pollutionem uirus obloquii poterat peruenire. Hic idem senex cum institueret nos neminem diiudicare debere, intulit tria fuisse in quibus discusserit uel reprehenderit fratres, quod scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam doloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem.