comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos usq transmissa: eodem ẽ tenore seruanda: Ideo namq
in istis diebus nec genua in oratione curuant̾ quia in¬
flex io genuum ueluti penitentie aclut᷑ inditiũ est.
Unde etiam ꝑ omĩa eandem ĩ illis sollempnitatem
quam die d̾nica custodimꝰ᷑. in qua maiores nr̃i nec ie¬
iunium agendum nec genu eeᷤᷤ flectendũ obreue¬
renciam resurrectionis d̾nicȩ tradidert᷑. Germanꝰ.
otest ne hȩc caro ĩsolitis blandim̃tis tã x.xi¬
longe festiuitatis illecta ñ aliquid sentuosum de
illo quamuis absciso uitioꝵ. fomite germinare:⁊
aut mens p̃sum᷑tis ultra consuetudinẽ dapibus
onerata Ñerga famulum corpꝰ rigorem domina¬
cionis inflectere. p̾sertim cũ in nob̾ etas uiridior
cito ad rebellionem subdita possit membra cõ¬
pelleresi uł ȩscas solitas abundantius ł certe inso¬
litas licentius p̃sumamꝰ:¬
S
iumuersa que gerimus rationabili m̃tis

Expanded text:
nos usque transmissa eodem tenore seruanda est. ideo namque nos usque transmissa eodem tenore seruanda est. ideo namque in ipsis diebus nec genua in oratione curuantur, quia inflexio genuum uelut paenitentiae ac luctus indicium est. unde etiam per omnia eandem in illis sollemnitatem quam die dominica custodimus, in qua maiores nostri nec ieiunium agendum nec genu flectendum ob reuerentiam resurrectionis dominicae tradiderunt. GERMANVS: Potestne haec caro insolitis blandimentis tam longae festiuitatis inlecta non aliquid sentuosum de illo quamuis absciso uitiorum fomite germinare, aut mens praesumptis ultra consuetudinem dapibus onerata non erga famulum corpus rigorem dominationis inflectere, praesertim cum in nobis uiridior aetas cito ad rebellionem subdita membra possit conpellere, si uel escas solitas abundantius uel certe insolitas licentius praesumamusiversa quae gerimus rationabili mentis
Abbreviated transcription (Latin):
gerrimȩ ueritatis meretur agnoscere. Post
ascensionem saluatoris nr̃i quȩ quadragesima resur¬
rexͣionis eius acta ẽ die apłi reuersi de monte oliueti
in qͦ se ad patrem ꝑgens p̾buit ĩtuendum. sicut etiã
actuum apłoꝵ lectio testaturꝰ ingressi ierłm decem
expletis. quinquagesima eum die cum gaudio sus
ceperunt. Et ita ẽ ꝑ hec festiuitatis huius numerus
euident̾ impletꝰ. quem in ueteri testam̃to legimus
figuralit adumbratum: in quo consũmatis ebdo¬
onem qua in illo die contionati legunt᷑. ad popłm
oblatus d̾no cõꝓbatur. uerusscilicet panis pͥmitia¬
rum: qui noue doc trine institutione ꝓlatꝰ qͥnque
milib uiroꝵ escȩ sue munere saciatis pͥmitiuum de
uideis xp̃ianoꝵ. popłm d̾no consecrauit: & idcirco
hi quoq decem dies cum suꝑioriorib quadragin¬
ta pari sollemͤintate sunt acletitia &e lebrandi
Cuius festiuitatis traditio ꝑ apłicos uiros ad

Expanded text:
gerrimae ueritatis meretur agnoscere. post gerrimae ueritatis meretur agnoscere. post ascensionem saluatoris nostri, quae quadragensimo resurrectionis eius acta est die, apostoli reuersi de monte Oliueti, in quo se ad patrem pergens praebuit intuendum, sicut etiam Actuum apostolorum lectio contestatur, ingressi Hierosolymam decem expletis quinqceperunt, et ita est per haec festivitatis hujus numerus evidenter impletus. Quem in veteri quoque Testamento legimus figuralitraedicationem, qua in illo die contionati leguntur ad populum, oblatus domino conprobatur, uerus scilicet primitiarum panis, qui nouae doctrinae institutione prolatus quinque milibus uirorum escae suae munereistianorum populum domino consecrauit. et idcirco hi quoque decem dies cum superioribus quadraginta pari sollemnitate sunt ac laetitia celebrandi. cuius festiuitatis traditio per apostolicos uiros ad
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ panis ipsius esum penitꝰ ignoraret. d̃no con¬
queruntur dicentes. Quare nos et pharisei ieina¬
mꝰ frequent᷑. discipłi autem tui ñ ieuinant: Quib
respondens dñs. euident̃ ostendit ñ omĩ temꝑe con¬
gruum e̾eᷤᷤ ieiuinium: cũ aliqua uł festiuitatis tẽps¬
re. uł int̾uemiens caritatis occasio indulgentiam
refectionis admittit. Num qͥd possunt ĩquiens d̾ns
filii sponsi lugerẽ quandiu cũ illis ẽ sponsus: Ue¬
nient aut̃ dies cum auferet᷑ ab eis sponsus: et tunc
ieuinab̃t. Que uerba licet ante resurrexͥionem
ostendunt: in quo pꝰt resurreyonem corꝑ quadra¬
ginta dies d̾no cum discipulis epulante. ieiinare
quinquagesima abstinente rigorem prandus re¬
laxanius: cum utiq d̾ns n̾r iħs xꝑc quadraginta tan¬
tum dieb post resurrexionem cũ discipłis sius fuer it
commoratus:
Theonas. XX.¬
on incongrue int̾rogatio ur̃a rationem ĩte¬

Expanded text:
munem panis ipsius esum penitus ignoraret, domino conmunem panis ipsius esum penitus ignoraret, domino conqueruntur dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant? quibus respondens dunium nec necessarium, cum aliqua uel festiuitas temporum uel interueniens caritatis occasio indulgentiam refectionis admittit, numquid possunt, inquiens, filii sponsi lugere quamdiu cum illis est sponsus? uenient autem dies cum ab eis auferetur sponsus, et tunc ieiunabunt. quae uerba licet ante resurrectionem  tempus ostendunt, in quo post resurrectionem per quadraginta dies domino cum discipulis epulante ieiunare Quinquagensima abstinentiae rigorem prandiis relaxamus, cum utique Christus quadraginta tantum diebus post resurrectionem com discipulis fuerit conmoratus? THEONAS : Non incongrua interrogatio uestra rationem inte
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾dum aut que uetita sunt fieri debeant. aut
entie. sobrietati.pudiciͤȩ. caritati constitutꝰ est
modis: nec rursum ĩusticie. impatientie. furori
impudicitie. inuidie. atq suꝑbie lib̾tas aliquando
permissa est.
Q
uam obrem his deieiinii qualitate p̾mississub¬
denda ad huc sc̃arum seripturarum auc toritas¬
iudetur. ꝑ quam apꝓbetur manifestius ieiunium ꝑpe¬
tuo custodiri nec debere nec posse. In euuangelio uero¬
ieunantibus phariseis una cũ discipulis iohannis bap¬
tiste. cum apłi ut pote amici atq coniuuę celestis il¬
lius sponsi nec dum ieuinii obseruantiã custodirẽt:
discipłi ioħis qui sũmam iusticie se de ieuntis pos¬
sidere credebant. quippe illius sectatores qui eximius
penitentie p̾dicator ita cunctis popłis formam suo
pͣbebat exemplõ ut ñ solum uaria escarũ genera que
humanis usib suggerunt᷑ abnueretꝰ. uerum etiã cõ¬

Expanded text:
ut interdum aut quae uetita sunt fieri debeant aut qut interdum aut quae uetita sunt fieri debeant aut qentiae, sobrietati, pudicitiae, caritati statutus est modus, nec rursum iniustitiae, inpatientiae, furori, inpudicitiae, inuidiae atque superbiae libertas aliquando permissa est. Quamobrem his de jejunii qualitate praemissis, subdenda adhuc sanctarum Scripturarum videtur auctoritas, per quam approbetur manifestius jejunium perpetuo custodiri nec debere nec posse. in euangelio ieiunantibus Pharisaeis una cum discipulis Iohannis Baptistae cum apostoli, utpote amici atque conuiuae caelestis illius sponsi, necdum ieiuniorum obseruantiam custodirent, discipuli Iohannis, qui summam iustitiae se ieiuniis possidere credebant, quippe illius sectatores qui eximius paenitentiae praedicator ita cunctis populis formam suo praebebat exemplo, ut non solum uaria escarum genera quae humanis usibus subgeruntur abnueret, uerum etiam com
Abbreviated transcription (Latin):
bono: nec ꝑfecte aut sine peccatd illud exequit᷑.
qs qͥs hoc non ꝓpt̾ id ipsum. s ed ꝓpt̾ aliud aliquid
facit. Omĩa enim huius grã facienda sunt: ipsũ
uero ꝓpt̾ se solum est expetendum.
alem igitur diffuntionem suꝑ ieiunii qualita¬
tem uigit᷑ retinentes.: illud totis animȩ uirib
appetamꝰ ut᷑ tam̃ tunc demnum id nob̃ congruuim
nouerimus. si in eo temꝑis ratio.si qualitas. si m̃su¬
ra seruetur: nec ita ut in ipso spei nr̃e t̾minum de¬
figamus :sed ut ꝑ ipsum ad puritatẽ cordis. aͣd apłi¬
cam karitatem ꝑuenire possimus. Igitur ex hoc ipso
ieuimum cui non solum speciali^ ꝓfixa sunt temꝑa.
quib ł exerceri debeat. uł p̾t̾miti᷑s ed etiam qualitas
modusq ꝓpositꝰ ẽ: ñ pͥncipale bonum sed medium qͥd¬
dam ẽẽ manifestum ẽ. Ceterum hȩc quȩ p̾cepti aue¬
toritate uł mandantur ut bona. uł int̾dicuntur
ut noxia. num quã ita exceptioniᷤ temꝑe subiacent

Expanded text:
bono nec perfecte aut sine peccato illud exsequitur, bono nec perfecte aut sine peccato illud exsequitur, quisquis id non propter se, sed propter aliud aliquid facit. omnia enim huius gratia facienda sunt, ipsum uero propter se solum est expetendum. Talem igitur definitionem super ieiunii qualitate iugiter retinentes ita illud totis animi uiribus adpetamus, ut tamen tunc demum id nobis congruum nouerimus, si in eo temporum ratio, si qualitas, si mensura seruetur, nec ita ut in ipso spei nostrae terminum defigamus, sed ut per ipsum ad puritatem cordis et apostolicam caritatem peruenire possimus. igitur ex hoc ipso ieiunium, cui non solum specialia praefixa sunt tempora quibus uel exerceri debeat uel remitti, sed etiam qualitas modusque propositus est, non principale bonum, sed medium quiddam esse manifestum est. ceterum haec, quae praecepti auctoritate uel mandantur ut bona uel interdicuntur ut noxia, numquam ita exceptioni temporum subiacent,
Abbreviated transcription (Latin):
illi est contrariũ similit̃ principale sit malum.
nec inpartem bonã possit aliquando transire
Que diffinitiones quib pͥncipaliũ bonoꝵ natu¬
ra discernitur: asscribi ieunus omĩno ñ possunt.
Neipenim insemetipsis bona aut ꝓpt̾ se necessa¬
ria st̃. quȩ ꝓpt̾ ad quirendam cordis et corporis
puritatem s alubrit̾ exercentur. ut aculeis car¬
nis obtunsis mens pacifica suo reconcilietur
auctori̾nec inmutabilit̾ semꝑq bona sunt. qr
plerumq eoꝵ. intermissione ñ ledimur: inmo etiã
inꝑnitiem int̾dum animȩ importunus celebra¬
ta uertuntur. Sed nec pͥncipale mału est id qd̾
illi uidetur aduersum. idẽ ciborum naturalit̾
iocunda ꝑceptio: quȩ nisi intemperantia. atꝙ
luxuria. ł alia quȩda unicia subsequant᷑ mala
non potest defhiri. quiañ quod intrat inos co¬
inquinat hominẽ. sed que ꝓcedunt de ore hec
ca inquinant hominẽ. Principali itaq derogat

Expanded text:
illi contrarium est similiter principale sit malum illi contrarium est similiter principale sit malum nec in partem bonam possit aliquandQuae definitiones quibus principalium bonorum natura discernitur, ascribi jejuniis omnino non possunt. Neque enim ex semetipsis bona, aut propter se necessaria sunt, quae propter acquirendam cordis et corporis puritatem salubriter exercentur, ut, aculeis carnis obtusis, mens pacifica suo concilietur Auctori; nec immutabiliter semperque sunt bona, quia plerumque eorum intermissione non laedimur, immo etiam in perniciem interdum animae inportunius celebrata uertnntur. sed nec principale malum est id quod illi uidetur aduersum, id est ciborum naturaliter iucunda perceptio: quae, nisi intemperantia atque luxuria uel alia quaedam uitia subsequantur, mala non potest definiri, quia non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae proceduntde ore, haec coinquinant hominem. principali itaque derogat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta propt̃ artis studium p̃parantur: quȩ sicut
utilia sunt peritis. ita suꝑflua his qui artis ip¬
gius nesciunt disciplinam. Et sicut his qui ad ef¬
ficiendum opꝰ suum eoꝵ. ministerio fulciuntur
plurimum ꝓst᷑: ita eis qͥ ciuus rei gr̃a instituta
sint ignorantes. sola eorum possẽssione conten¬
ti sunt. penitꝰ ꝓdesse ñ possunt quia utilitatis
ẽ optimum pͥncipalit̾ ꝓpt̾ quod fiunt illa que me¬
dia sunt: ipsum uero precipuum bonũ non obaliã
causam.sed ꝓptͣ suam tantũ agit᷑ bonitatem. xui¬
ud quidem acęteris que media esse p̾dixinus
his secernitur modis: si ꝑse bonũ sit et non ꝑ
aliud aliqͥdͫ si ꝓpt̾ se necessarium sit. et ñ ꝓpt̾ ali¬
ud̃si inmutabilit̾ semꝑq sit bonum. ac ꝑpetuo
suam retinens qualitatem. numꝗͣ possit inpar¬
tẽ transire contrariam: si ademptio ł cessatio eiꝰ
ñ possit ñ sũmam inferre ꝑnitiem s ed si id qͦd

Expanded text:
menta propter artis exercitium praeparantur. quae sicut menta propter artis exercitium praeparantur. quae sicut utilia sunt peritia, ita superflua his qui artis ipsius nesciunt disciplinam, et sicut his, qui ad efficiendum opus suum eorum ministerio fulciuntur, plurimum prosunt, ita illis, qui cuius rei gratia instituta sint ignorantes sola eorum possessione contenti sunt, penitus prodesse non possunt, quia utilitatis est optimum principaliter, propter quod fiunt illa quae media sunt, ipsum uero praecipuum bonum non ob aliam causam, sed propter suam tantum agitur bonitatem. Quod quidem a ceteris, quae media esse praediximus, his secernitur modis: si per se bonum sit et non per aliud aliquid: si propter se necessarium sit et non propter aliud: si inmutabiliter semperque sit bonum ac perpetuo suam retinens qualitatem numquam possit in partem transire contrariam: si ademptio uel cessatio eius non possit non summam inferre perniciem: si id quod
Abbreviated transcription (Latin):
nitas tua citius orietur. et ante ibit faciẽ tuã uisti¬
cia tua: et gła domimi colliget te: Bunc inuocabis.
et dominꝰ ęxaudiet: clamabis. et dicet ecce adfum
Uidetis ergo ieunium ne quaquam pͥncipale
causis accidentibus ñ solum uanum uerũ etiam odibi¬
le censcatur. dicente dño: cũ ieiunauerint ñ exaudiam
p̾ces eorum:
on enim miscdia patiencia & caritas. ł illa p̾dic¬
tarũ p̾cepta uirtutum ĩ quibus utiq bonum
est pͥncipale. ꝓpt̾ ieiunia sunt tenenda. sed potius
ille quȩ uere sunt bonȩ ieiuimis ad quirantur: ñ ut
ad ieuiniorum tͣminum tendãt illarum gesta uir¬
tutum. Ob hoc ẽ ergo utilis carnis afflictio. ob hoc
ei adhibenda est in ediȩ medicina ut ꝑ illam ad
caritatem ui quaimmobile ac sine ulla tẽporis ex¬
ceptione ꝑpetuum bonum ẽ. ꝑuenire possimꝰ. Neꝙ
enim medicine. aurificine. uel ceterarũ que in hoc
mundo st̃ artium disciplina ꝓpt̾ instrum̃ta que
ad eius opus ꝑtinent excercentur: ꝙ ñ potius ferra¬

Expanded text:
itas tua citius orietur, et anteibit faciem tuam justiti a tua, et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet, clamabis, et dicet: Ecce adsum . Videtis ergo jejunium nequaquam princi accedentibus causis non solum uanum, uerum etiam odibile censeatur dicente domino: cum ieiunauerint, non exaudiam preces eorum. Non enim misericordia, patientia et caritas uel illa praedictarum praecepta uirtutum, in quibus utique bonum est principale, propter ieiunia sunt tenenda, sed potius illae, quae uere bonae sunt, ieiuniis adquirantur, non ut ad ieiuniorum terminum tendant illa exercitia uirtutum. ob hoc ergo est utilis carnis adflictio, ob hoc ei adhibenda est inediae medicina, ut per illam ad caritatem, in qua inmobile ac sine ulla temporis exceptione perpetuum bonum est, peruenire possimus. neque enim medicinae, aurificinae uel ceterarum quae in hoc mundo sunt artium disciplinae propter instrumenta quae ad eius opus pertinent exercentur et non potius ferra
Abbreviated transcription (Latin):
dabile. Si enĩ in illa diffinitione uirtutũ etiam ie¬
uiniuꝰ censeamus. ut int̾ principalia bona cibo¬
rũ abstinentia collocetur. erit ꝓfecto eoꝵ. mala
et criminosa ꝑceptio. Quicquid enim bono pͥn¬
cipali contrarium ẽ.sine dubio in ału pͥncipale
ẽẽ censendum ẽ quod definiri a nob̃ sc̃arum scrip
ꝓposito ieuinemus. ut peccatũ contrahiĩ ȩscarum
participacione credamꝰ. ñ modo nullos fructus
pabstinentia consequenur. sed etiã reatũ maxi¬
mum aesacrilegii crim̃ scdm apłm contrahimꝰ:¬

Expanded text:
dabile. Si enim in illa definitione virtutum, etiam jedabile. Si enim in illa definitione virtutum, etiam jejunium censeamus, ut inter principalia bona ciborum abstinentia collocetur, erit profecto eorum mala et criminosa perceptio. Quidquid enim principali bono contrarium est, sine dubio principale malum esse censendum est. quod definiri a nobis scripturarum proposito ieiunemus, ut peccatum contrahi in escarum participatione credamus, non modo nullos fructus pro abstinentia consequemur, sed etiam reatum maximum ac sacrilegii crimen secundum apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
uł mala sunt. nec aliquando possunt in contrariũ
diruiarrut ẽ iusticia prudencia. fortitudo. tẽperan¬
.Ia. cȩterȩq uirtutes: Siue e diuerso. uitia: quoꝵ
diffinitiones ĩ aliam partẽ cadere mutari ue omĩno¬
ñ possunt. Si qua uero inutrumq affectũ aliqnͣ
do possunt transire. ut ꝓqualitate utentiũ. uł bo¬
na inueniantur uł mala: hec nͣ absolute ꝓ sua
natura sed ꝑpetrantis affectu et oportunitate temꝑis
ł utilia intͣdumłnoxia sentiantur.
uam obrẽ nunc querendum ẽ. quid suꝑ ieuni¬
orũ statu de cernere debeamus: utrũ similit
& ipsum bonũ esse eo modo quo iusticiã prudenciam.
fortitudinẽ. ac temperantiã diximꝰ. quȩ inpartem
contrariã penitus transire non possunt: an medi¬
um qͣuod intͣdum factũ possit ꝓdesse. intͣdum p̃¬
tͣmissum condempnare ñ possit: qdq ñ num quã
eiisse rep̾hensibile sit. ñnum quã p̾termisisse lau¬

Expanded text:
ona uel mala sunt nec aliquando possunt in contrarium ona uel mala sunt nec aliquando possunt in contrarium deriuari,\' ut est iustitia, prudentia, fortitudo, temperantia ceteraeque uirtutes siue e diuerso uitia, quorum definitiones in aliam partem cadere omnino mutariue non possunt. si qua uero in utrumque effectum possunt aliquando transire, ut pro qualitate utentium uel bona inueniantur uel mala, haec non absolute pro sua natura, sed pro perpetrantis adfectu et oportunitate temporis uel utilia interdum uel noxia sentiuntur. Quamobrem nunc quaerendum est quid super ieiuniorum et ipsum bonum esse eo modo quo justitiam, prudentiam, fortitudinem, aut temperantiam diximus, quae in partem contrariam penitus transire non possunt; an medium quid, quod interdum factum possit prodesse, interdum praetermissum condemnare non possit, quodque nonnumquam egisse reprehensibile sit, nonnumquam praetermisisse lau
Abbreviated transcription (Latin):
pariendi: et tempꝰ moriendi Tempus plantandi: ꝙ
tempꝰ euellendi quod plantatum ẽ: Tempꝰ est occi¬
dendi: et tempus sanandi: Tempꝰ est destruendi: et
tempus edificandi: Tempꝰ plorandi et tempus ri¬
dendi: Tempꝰ płagendi: et cẽpus saltandi: Tempus
mittendi lapides: & temp̾ colligendi lapides: demp̃
amplectendi: et tempꝰ longẽ fieri ab ampleribus.
Dempꝰ adquirendi. et tẽpus ꝑdendi: Tempus custo¬
diendi: et tempus expellendi: Tẽpus disrumpendr:
et tempus sarciendi: Tempus tacendi: et temipus loquen¬
di: Tempꝰ amandi: et tẽpus odendi Tempꝰ belli et
tempus pacis Et infr .i: quia tẽpus est om̃i inquit
rei. et omi facto Nichil ꝗͥ ex his bonum esse ꝑpetu¬
um definuit. nisi fuerit cͦũ horũ quid oportune et
cõpetenter expletum. ita ut hec eadem quȩ nunc
oportune gesta bene cędunt. sumportun ł. uł in con¬
gruo temprͣ pͣsumantur. in utilia inuemiantur et nor

Expanded text:
pariendi et tempus moriendi, tempus-plantandi et pariendi et tempus moriendi, tempus-plantandi et tempus euellendi quod plantatum est, tempus occidendi et tempus sanandi, tempus destruendi et tempus aedificandi, tempus piorandi et tempus ridendi, tempus plangendi et tempus saltandi, tempus mittendi lapides et tempus colligendi lapides, tempus amplectendi et tempus longe fieri ab amplexu, tempus adquirendi et tempus perdendi, tempus custodiendi et tempus expellendi, tempus disrumpendi et tempus sarciendi, tempus tacendi et tempus loquendi, tempus amandi et tempus odiendi, tempus belli et tempus pacis, et infra quia tempus est, inquit, omni rei et omni facto. nihil igitur ex his bonum esse perpetnimi definiuit, nisi cum fuerit horum quid oportune et conpetenter expletum, ita ut haec eadem, quae nunc oportune gesta bene cedunt, si inportuno uel incongruo tempore praesumantur, inutilia inueniantur et noxi
Abbreviated transcription (Latin):
ne seruari insyrie monasteriis uideramꝰ xii
dhec abb theonas: tali usus e̾ sermonis exordio.¬
Oportet quide nos auc toritati patrũ consue¬
tudiniq maioꝵ. usq ad nr̃m tẽpus ꝑ tantoꝵ annoꝵ
seriẽ ꝓtelate etiã non ꝑcepta racione concedere:
eamq ut antiquitꝰ tradita ẽ uigi obseruantia ac re¬
uerentia custodire. Uern̾tamen qm̃ causas huius rei
ꝙ rationẽ uultis agnoscere: accipite breuit᷑ ea quȩ a
nr̃is seniorib tradita suꝑ hanc institucionem cõꝑi¬
mus. Ueru̾tamen ante qua scripturȩ diuinȩ aucto¬
ritas ꝓferatur. si placet denatura ipsius ieiumi
et qualitate pauca dicamus: ut disputationem
nr̃am subsequens scripturarum cõfirmet autori¬
tas. Biuina sapientia ꝑ ecclesiasten om̃i rei ide̾.
uniuersis siue ꝓsperis seuquȩ aduersa putant᷑
et tristia: tempꝰ esse ꝓpriũ designauit dicens.
Om̃ibus tempꝰ est: et tempꝰ om̃i rei sub cęlo. Tempꝰ est

Expanded text:
ne seruari in Syriae monasteriis uideramus. Ad ne seruari in Syriae monasteriis uideramus. Ad haec abba Theonas tali usus est sermonis exordio.oportet quidem nos auctoritati patrum consuetudinique maiorum usque ad nostrum tempus per tantam annorum seriem protelatae etiam non percepta ratione concedere eamque, ut antiquitus tradita est, iugi obseruantia ac reuerentia custodire. uerumtamen quoniam causas huius rei et rationem uultis agnoscere, accipite breuiter ea quae a senioribus nostris tradita super hac institutione conperimus. uerumtamen antequam scripturae diuinae auctoritas proferatur, si placet, de natura ipsius ieiunii et qualitate pauca dicamus, ut disputationem nostram subsequens scripturarum confirmet auctoritas. diuina sapientia per Ecclesiasten omni rei, id est uniuersis seu prosperis seu quae aduersa putantur et tristia tempus esse proprium designauit dicens: omnibus tempus est, et tempus omni rei sub caelo. tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ signa uirtutũ: ut taceã de tantoꝵ patrum
sententia. a quib affectum eiꝰ ñ sołu minime rep̃¬
hensum uerũ etiam usque ado collaudatũ esse
manifestum eͥ ut eũ suminis ac sublimissimis uiris
indiaconiȩ fleeteoeie p̃tulerint: ꝙ puto tot sꝑualũ
uirorũ auctore dõ ꝓbatum ñ exasse iuidicium qđ
etiã tanta signoꝵ ut supra iã dictũ est ãmirati
one confirmabat.
ed iã tempus ẽ ut ꝓmisse disputacionis ordinem
ꝓsequamur. Igitur abba theonas cũ dieb quin¬
qͣuagesime nos in nr̃a cellula uisitasset: uesꝑtina oraci¬
onum sollempnitate transacta. humi paullũ considen¬
tes cepimus diligentius ꝑcunctari. cur aput eos tan¬
ta obseruantia caueretur. ne quis penitus totis quinqua¬
gesime dieb uel genua in oracione curuaret. uł usq
ad horã nonã ieiunare p̾sumeret. Eoq e id diligen¬
cius serutabamur: quod nequa quã hoc tanta caucio¬

Expanded text:
ta sunt signa virtutum, ut taceam de tantorum Patrum ta sunt signa virtutum, ut taceam de tantorum Patrum sententia, a quibus factum ejus non solum minime rephensum, uerum etiam usque adeo conlaudatum esse manifestum est, ut eum summis ac sublimissimis uiris in diaconiae electione praetulerint. et puto . tot spiritalium uirorum deo auctore prolatum non errasse iudicium, quod etio confirmabat. ed iam tempus est ut promissae disputationis ordinem persequamur. igitur abba Theonas cum diebus Quinquagensimae nos in nostra cellula uisitasset, uespertina orationum sollemnitate transacta humi paululum considentes coepimus diligentius percontari, cur apud eos tanta obseruantia caueretur, ne quis penitus totis Quinquagensimae diebus uel genua in oratione curuaret uel usque ad horam nonam ieiunare praesumeret, eoque id diligentius scrutabamur, quod. nequaquam hoc tanta cautio
Abbreviated transcription (Latin):
emo autẽ existimet nos hȩc ad ꝓuocanda conu¬
giorum diuorcia texusse. qui nͣ solum nupti¬
as minime condẽpnamꝰ. uerũ etiam apłicam sequentes
sententiã dicimꝰ. honorabile conubiũ in om̃ib et
corus in maculatus: sed ut lectori inicium conu̾sio¬
nis qͦ tantus ille uir d̾o dicatꝰ ẽ fideliter panderemꝰ:
aquo bona gr̃a hoc primũ deposco. ut siue ei hoc
placeat seu displiceat. quo quomͦ me a calũpnia
alienũ esse concedens. in suo hoc facto laudet aut
rep̃hendat autorem Ego autẽ qui ñ meam super
hac re sententiam ꝓmssi. Sed rei gestȩ historiã sim¬
plici narratione complexus sum. equũ ẽ ut sicut
michi de eoꝵ qui hoc factum ꝓbant laude nichil
uendico: ita eoꝵ qui id imꝓbant ñ pulser inuidia.
Habeat ergo suũ de illo ut diximus unusquisq
iudiciũ: sed moneo ut ita censurã sui castiget ex¬
aminis. ne se ȩ̨quiorẽ aut sanctiorẽ diuino cre¬
dat esse uiditio. quo in eo etiã apłicarum colla¬

Expanded text:
emo autem existimet nos haec ad prouocanda coningiorum diuortia texuisse, qui non solum nuptias minime condemnamus, uerum etiam apostolicam sequentes sententiam dicimus: honorabile coniugium in omnibus et torus inmaculatus, sed ut lectori initium conuersionis, quo tantus ille uir deo dicatus est, fideliter panderemus. a quo bona gratia hoc primum deposco, ut, siue hoc ei placeat siue displiceat, quoquo modo me a calumnia alienum esse concedens in suo hoc factum aut laudet aut reprehendat auctore. ego autem, qui non meam super hac re sententiam prompsi, sed rei gestae historiam simplici narratione conpleius sum, aequum est, ut sicut mihi de eorum qui hoc factum probant laude nihil uindico, ita eorum qui id inprobant non pulser inuidia. habeat ergo suum judicium; sed moneo ut ita censuram sui castiget examinis, ne se aequiorem aut sanctiorem divino credat esse judicio, quo in eum etiam apostolicarum colla
Abbreviated transcription (Latin):
diem affligere hominẽ animam suam: Nũ quid
contorquere quasi circulum caput suumꝰ & sac¬
cum et xinerẽ sternere: Num quid istud uocaui
ieuinium: et diem acceptabilem d̾no: Beinde in¬
fert: docens quomͦ acceptabilisfiat continentia
ieuinantis: atq eiudenter denunciat. ꝑ se solum
ieuinium ꝓdesse ñ posse. nͥ has que subiciuntur cau¬
Sas habuerit consequentes. Nonne hoc ẽ inquiens ie¬
iunium qd elegi: Dissolue colligationes impietatis :
solue fasciculos depͥmentes: dumite eos qui confracti

Expanded text:
fligere hominem animam suam? numquid contorquere quasi circulum caput suum, et saccum et cinerem sternere? numquid istud uocabitis ieiunium, et diem acceptabilem domino? deinde infert docens quomodo acceptabilis fiat continentia ieiunantis atque euidenter enuntiat per se solum. ieiunium prodesse non posse, nisi has quae subiciuntur causas habuerit consequentes, nonne hoc est, inquiens, ieiunium, quod elegi? dissolue conligationes impietatis, solue fasciculos deprimentes, dimitte eos, qui confrac
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃em a nob̾ necessitatẽcertaminis abstulisset. Et enim su¬
limiores est pręstanctiorisq uirtutis. passionib erumnisq ual¬
latũ manere semꝑ immobilem. et adu̾sum se seuientib cunc¬
tis. certum de p̾sidio dĩ atq intrepidum ꝑ durare: humanisq
incursionib uelut armis inuictȩ uirtutis accinctum glori¬
osissime de patientia triumphare. et adquirere quodamoꝰ
de infirmitate uirtutem: qr uirtꝰ inĩfirmitate ꝑficit᷑. Ecce enĩ
dedi te inqͥt dñs incosupnã ferreã & inmurũ ferreum suꝑ¬
gerabunt aduersum te. & non p̾ualeb̾t : quia ego sum te
regia suauis ac leuis ẽ licet dura & asꝑa sentiat᷑. Pie enim
acfidelit᷑ seruientes. cũ tulerint iugũ suꝑ se d̃m. et di¬
dicerint ab eo. quia mitis ẽ & humilis corde:iam quod̃a¬
m̾ t̾renarum passionum sarcinã deponentes. ñ laborem s
et int̾rogate de semitis antiqͥs quȩ sit uia bona. et ambulate iea:

Expanded text:
t. Etenim sublimioris praestantiorisque virtutis est, passionibus aerumnisque vallatum, manere semper immobilem, et, adversum se saevientibus cunctis, certum de praesidio Dei atque intrepidum perdurare; humanisque incursibus velut armis invictae virtutis accinctum gloriosissime de impatientia triumphare, et acquirere quodammodo de infirmitate virtutum, quia virtus in infirmitate perficitur . Ecce enim dedi te, inquit Dominus, in columnaabunt aduersum te, et non praeualebunt: quia ego tecum regia suauis ac leuis est, licet dura et aspera sentiatur. pie enim ac fideliter seruientes cum tulerint iugum domini super se et didicerint ab eo quia mitis est et humilis corde, iam quodammodo terrenarum passionum sarcinam deponentes non laborem, set interrogate de semitis antiquis, quae aituiabona, et ambulate in e a:
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ ardere desiderat. ita sp̃u p̾sũptionis elatꝰ emisi. ut quasi
feruentissimũ ur̃m ꝓpositũ caloris huiꝰ adiectione succenderẽ:
sed ut uob̃ maior apud filios esset auctoritas. si id qđ ipsi
ñ mortuo u̾borum sono. sed uiuo docetis exemplo. etiã sum¬
moꝵ. atq antiquissimoꝵ. patrum p̾cepta c̃firment. Dui¬
est qͥut me ꝑiculosa hactenꝰ tempestate iactatũ. ad tutissi

Expanded text:
nimium ardere desiderat, ita spiritu praesumptionis elatus emisi, ut quasi nimium ardere desiderat, ita spiritu praesumptionis elatus emisi, ut quasi feruentissimum propositum uestrum caloris huius adiectione succenderem, sed ut uobis maior apud filios esset auctoritas, si id, quod ipsi non mortuo uerborum sono, sed uiuo docetis exemplo, etiam summorum atque antiquissimorum patrum praecepta confirment. superest ut me periculosissima hactenus t
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾so pene humano generi ãmirabilis factꝰ ẽ. ut eũ ipsi
qͦ rerũ p̾sentiũ d̃ni qͥ mundi huiꝰ atq imꝑi gub̾nacula re
uenerent᷑: ꝙ oracula eiꝰ de tã longͥinqͥł regionib expetentes.
imꝑii su apicem et statũ salutis. belloꝵ q ꝓuentꝰ illius ora¬
tionib meritisq c̃mittant.
ali beatꝰ abra ham de illusionis nr̃e ł origine ł medela
disputatione disseruit: atq oculis qͦdamͦ nr̃is cogitationum
qͣs diabolus auctor ingesserat ꝓpalauit insidias: & nos aa¬
desidium uerȩ mortificationis accendit: qͦ etiam multos licet
incõpto hȩc omia sermone digesta sint. credimus ĩflãman¬
aos. Nã licet su̾moꝵ patrũ sensus flagrantissimos tepida
elo qui nr̃i fauilla c̃texerit: tam̃ plorimoꝵ algorem qͥ
remotis u̾boꝵ cinerib uiuacitate latentiũ sensuũ suscita¬
ñ utiq hc̃ ignẽ quẽ añs uenit mutere int̾ram. et qũe

Expanded text:
uniuerso paene humano generi admirabilis factus est, ut eum ipsi uniuerso paene humano generi admirabilis factus est, ut eum ipsi quoque rerum praesentium domini, qui mundi huius atque imperii gubernaculvenerarentur, et oracula ejus de tam longinquis regionibus expetentes, imperii sui apicem et statum salutis, bellorumque proventus, illius orationibus meritisque committerent. a beatus Abraham de illusionis nostrae vel origine, vel medela, disputatione disseruit; atque oculis quodammodo nostris cogitationum quas diabolus auctor ingesserat desiderium uerae mortificationis accendit, quo etiam multos, licet incompto haec omnia sermone digesta sint, credimus inflammandos. nam licet summorum patrum flagrantissimos sensus tepida eloquii nostri fauilla contexerit, plurimorum tamen algorem, qui remotis uerborum cineribus uiuacitatem latentium sensuum suscitan utique hunc ignem, quem dominus uenit mittere in terram et quem
Abbreviated transcription (Latin):
iputandarum uoluptatũ nr̃arum formã traderet: ñ ueni in
iterum. Non sic̃ ego uolo s sicut tn. Quã uirtutẽ illi spe¬
cialit̾ exercent. qui in cȩnobis c̃morantes. genioris regunt᷑
imꝑio: qui nichil omĩno arbitrio suo agunt: ẜ uoluntas
tationis huis sermo claudat᷑. ñne obsecro etiã in hoc
centuplã gr̃am euidentissime qui xp̃o fidelit̾ deseriiunt
ac licet ipsi humanã głam ñ requirant. uenerabiles tñ etia
ĩꝑsecutionũ angustiis cc̃tis iudicib ac potestatib fiunt. quorũ
uilitas etiã meddio cribus forsitan despicabilis c̃e potuisset ł ꝓ ob¬
nemo obscuritatẽ generis audebit opponere. quin potuiꝰ illis ipsis
uilissimȩ c̾ditionis oppbriis qͥb c̃ fundi & de honestari cęt̾i solent.
xp̃i famuli głosui nobilitant᷑ Quod eudentuꝰ in abbate
iohanne. qui in illa heremo qͣ lẏco oppido adiacet. ẽmorat᷑

Expanded text:
amputandarum voluntatum nostrarum formam traderet, Non veni, inamputandarum voluntatum nostrarum formam traderet, Non veni, ine . Et iterum: Non sicut ego volo, sed sicut tu . Quam virtutem illi specialiter exercent, qui in coenobiis commorantes, senioris reguntur imperio, qui nihil omnino arbitrio suo agunt, sed voluntaputationis hujus sermo claudatur, nonne, obsecro, etiam in hoc centuplum gratiam evidentissime qui fideliter Christac licet ipsi humanam gloriam non requirant, uenerabiles tamen etiam in persecutionum angustiis iudicibus cunctis ac potestatibus fiunt, quorum uilitas etiam mediocribus forsitan despicabilis esse potuisset uel pro obnemo obscuritatem generis audebit opponere: quin potius illis ipsis uilissimae condicionis obprobriis, quibus confundi et dehonestari ceteri solent, Christi famuli gloriosius nobilitantur. quod euidentius in abbate Iohanne, qui in illa heremo quae Lyco oppido adiacet commoratur
Abbreviated transcription (Latin):
laudabiles uolenti: qui fatiunt uĩ ꝑditioni suȩ. Homo enĩ ui
scriptũ ĩ dolorib laborat sibi: et ui facit ꝑditioni sue. ꝑditio
nr̃a est oblectatio uitȩ p̾sentis: et ut exp̃ssius dic̃a executio de¬
sid̃ĩoꝵ uoluptatumq nr̃arũ. Quas siquis ab anima sua sud¬
traxerit ac mortificauerit. głosam ꝓfecto et utulem suȩ ꝑdi¬
cioni uim fac̃: ab negans dum taxat ei iocundissimas uolup
Quia indiebus ieiunii ur̃i inuenit᷑ uoluntas ur̃a. Et u¬
rum. Si auerteris a sabbato pedem tuum. facere uolunta¬
tẽ tuam indie sc̃o meo: et glorificaueris eũ dum ñ facis ui¬
as tuas. ꝙ ñ inuenit᷑ uoluntas tua ut loquaris sermonem.
Tunc in quit delectaberis suꝑ dñm: & sustollam te suꝑ alti¬
tudinẽ t̾re. et cibabo te hereditate iacob patris tui. Os enim
ãn locurum est hȩc. Et idcirco dñs nr̃ atq saluator ut nob̃

Expanded text:
laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni suae. homo enim, ut laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni suae. homo enim, ut scriptum est, in doloribus laborat sibi et uim facit perditioni suae. perditio nostra est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exsecutio desideriorum uoluntatumque nostrarum, quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit, gloriosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucundissimas uoluntquia in diebus ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et iterum: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uoluntatem tuam in die sane meo, et glorificaueris eum dum non facis uias tuas, et non inuenitur uoluntas tua, ut loquaris sermonem. tunc, inquit, delectaberis super dominum, et sustollam tesuperaltitudinemterrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. os enDomini locutum est . Et idcirco Dominus noster atque Salvator, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa uoluntaria deuotione subdiderunt. Recipient enim
scđm sententiã dñi: qđ libere ipsi aliis dependert̃. Qui
qͦm sibi deferri ab aliis patient̾ admittit: cum se grauari
eoꝵ obsequiis intelligit potius quam foueri. qui acciꝑe fr̃m
mauult quam reciꝑe famulatum: Hȩc tam̃ omĩa non cũ
remissa securitate. nec cum Merti oblectatione ꝑcipiet .s.
scd̃m u̾bum d̃ni cum ꝑsecutionib id ẽ cum p̾ssuris scł̃i huiꝰ.
atq sũmis angorib passionum: quia sicut ille sapientissi¬
mus c̃testat᷑: qui sanus & sine dolore est. erit in egestate.
Reqnũ et enĩ celoꝵ non desides. ñ remissi. non delicati. ñ
tẽneri. sed uiolenti diripiunt. Qui qͦ hi uiolenti sunt:
Nempe illi: qui ñ aluis sead uoluptatibus suis p̾claram
inferunt uoientiam: qui direptione laudabili om̃i se
p̃sentium rerum uoluptate fraudantes. uoce anica egre¬
qui direptores ꝓnuntiant᷑: & ꝑ huius cemodi rapinam

Expanded text:
omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim secundum sententiam domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. quiquomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam reddere famulatum? haec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed secundum uerbum domini cum persecutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolenti sunt? nempe illi qui non aliis, sed animae suae praeclaram inferunt uiolentiam, qui direptione laudabili omni eam praesentium rerum uoluptate fraudantes uoce dominica egregii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
mera monachoꝵ habitacula t̾a qu̾a ꝓpͥa possidebit.
in qͣcũque orbis parte. uelut suȩ domus iure succedens.
Q uom̃ enim ñ centuplum. ꝙ si ãni nr̃i sententiȩ suꝑadici
aliqͥd ẜas est. plasqũa centuplum recipit: qui dec̾e ł uiginti ser¬
uoꝵ. ministeria infida & coacticia dere linquens. tot ingͣnuoꝵ.
ac nobilium. spontaneo fulcit᷑ obsequio: Qͦa ita ẽẽ etiam ur̃is
exꝑim̃tis ꝓbare potiustis: qui singulis patͥb. matrib ac domib
derelictis. qualibet mundi partem fueritis in gressi. patres.
matres. fr̃sq innumeros: domos q̃q̃ et agros seruosq fidelissi¬
mos absq ullo sollicitudinis labore conqͥritis: qui uos ut ꝓpͥ¬
os dños sũbmisse suscipiunt: ãplectunt᷑. fouent. uenerantur
officus. Sed hoc inꝗͣ sc̃i ministerro merito ac fiducialite
ꝑfruent᷑: qui pͥus inseruitutem fr̃nitatis semet ipsos suaq

Expanded text:
mera monachorum habitacula tamquam propria possidebit, mera monachorum habitacula tamquam propria possidebit, in quacumque orbis parte velut in suae domus jure succedens. Quomodo enim non centuplum, et, si Domini nostri sententiae superadjici aliquid fas est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, qui singulis patribus matribusque ac domibus derelictis, quamlibet mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, domos quoque et agros seruosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui uos ut proprios dominos summis suscipiunt, amplectuntur, fouent, uenerantur officiis. sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter perfruentur, qui prius in seruitutem fraternitatis semet ipsos suaque
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine suꝑ crescit. Fiet enim. ut qui hedi formam
gerere uidebamur in sinistra: ouis meritum trans lati ẽ se
quamur ad dexterã. Nlunc ad quantitatẽ earum rerum quas
ꝓ c̃tempti mundalium cõmodoꝵ. nob̃ in hoc scło xp̃c restituit
transeamus: p̃cipue scđm ȩugłium marci ita dicentis. Nemo
ẽ qui reliquerit domũ. aut fr̃s. aut sorores. aut matr̾e. aut
cencies tantum nunc intempore hoc. domos & fr̃es ꝙ sorores.
et matre̾. ꝙ filios. & agros. cũ ꝑsecurionibus: et in scło futuro
uitam et̾nam. Centuplam namq fr̃m parentunue recipie
qͣntiratem. qͥsqͥs patris unius. uł matris. seu filii. ꝓnomine
onẽ sincerissimam transit: ꝓ uno scillicet tot inueniens
patres fr̃sq feruentiore ac p̾stantiore s affectione deuinc¬
tos. Oultiplicata etiã domorum atq agroꝵ possessione
ditabit᷑: quisq una domo ꝓ xp̃i ailectione reiecta. innu¬

Expanded text:
magnitudine supercrescit. fiet enim ut qui haedi formam magnitudine supercrescit. fiet enim ut qui haedi formam gerere uidebamur in laeua. ouquamur ad dexteram. Nunc ad quantitatem earum rerum quas pro contemptu mundi et aliorum commodorum nobis in hoc saeculo Christus restituit, transeamus, praecipue secundum Evangelium Marci ita dicentis: Nemo est qui reliquit domum, aut fratres, aut sorores, aut matrem, aut ccipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, fratres et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam . Centuplam namque fratrum parentumve recipiet quantitatem quisquis patris unius, vel matris, seu filii, pro Chrionem sincerissimam transit, pro uno scilicet tot inveniens patres, fratresque, ferventiore ac praestantiore sibi affectione devinctos. Multiplicata etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisquis una domo pro Christi dilectione rejecta, innu
Abbreviated transcription (Latin):
o p̃ciosissimȩ caritatis iocunditas rępensatur: &iã s̃ ipse
sit nurcierꝰ centuplo tam̃ hȩc maior atꝙ p̾clarior esti
Et ut hoc eudentius crebra repsticione reddatur:
uxorem antea inpassionẽ fragais desid̃i posside bam:
hanc eanddem in honore sc̃ificationis et uera xꝑi dileeti¬
one possideo. Una ẽ muliet: sea centuplum creuit affec¬
tꝰ caritatis. Si aũt et ꝓirȩ ac furoris ꝑturbatione ui¬
gem patientiȩ lenitatem: ꝓsollicitudins ac distensionis
tionem ad orum affectuum c̃ꝑationẽ centuplam ꝑuidebis.
Et si unius cuiusq intii breu ac lubricȩ uoluptati. c̃trariarũ
merita uirtutum c̃ferant᷑: centuplo hȩc ẽẽ meliora multipli¬
cata iocunditas apꝓbabit. Centenarius enim numerꝰ de si¬
nistro transfert᷑ ad dexteram: ac licet eandem in supputacio¬
ne digioꝵ figuram tenere uideat᷑: nimiũ tam̃ quantitatis

Expanded text:
et pretiosissimae charitatis jucunditas repensatur, etiamsi ipse et pretiosissimae charitatis jucunditas repensatur, etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec major atque praeclarior est. Et ut hoc evidentius crebra repetitione reddatur, uxorem antea in passione fragilis desiderii phanc eandem in honore sanctificationis et uera Christi dilectione possideo: una est mulier, sed centuplum creuit meritum caritatis. si autem et pro irae ac furoris perturbatione iugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distentionis tionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et licet eandem in supputatione digitorum figuram tenere uideatur, nimium tamen quantitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quis possessione habuit centuplo maiore diuitiarũ gaudio
ꝑfruet᷑: qui in adoptionem transiens filioꝵ.di. unu̾sa quȩ
st̾ et̾ni patris ut ꝓpͥa possidebit: & affectu atq uirtute
adimitationem ueri illuis fuii ꝓclamab̾. Omĩa que habet
pat᷑. mea sunt: nec iã illa cum penali distensionis ac sollici¬
tudinis cura. ẜ securꝰ atq letꝰ uelud inꝓpͥis ubiq succedet:
siue mundus. suie p̃sentia siue futura. Et a salomone. F Ide¬
lis uiri. totꝰ mundus totꝰ mundus aiutiarum ẽ. Habes ꝯͦ is¬
tam centuplam retributionẽ in magnatudine meriti .& in
discretione tam ĩ c̃ꝑabilis qualitatis exp̃ssam. Neq enim
ui ꝓ eris aut ferri. aut uilioris cuiꝰq metalli certo pondere.
tantundẽ ponderis s auri. quispiam reddidisset: ñ etiam
amplius restituisse qu̾a centuplum crederet. Ita cum. p
ẽtemptii uoluptatum & affectuum t̾renoꝵ. sp̾uale gauliũ

Expanded text:
us possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio us possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum dei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem ueri illius filii proclamabit: omnia quae habet pater mea sunt, nec iam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus uelut in propriis ubique succedet, siue mundus, siue praesentia siue futura, et a Salomone: fidelis uiri totus mundus diuitiarum. habes ergo istam centupli retributionem in magnitudine meriti et in discretione tam inconparabilis qualitatis expressam. neque enim si pro aeris ant ferri aut uilioris cuiusquam metalli certo pondere tantundem ponderis sed auri quispiam reddidisset, non etiam amplius restituisse quam centuplum uideretur: ita cum pro contemptu uoluptatum
Abbreviated transcription (Latin):
ei sp̃uali glutino colligant᷑. centuplo gratiorem etiam in
hac uita recipere caritatt̃. Hanc siquidem qu̾a int̾ paren¬
tes ac filios. atq germanos. c̃iuges. uł ꝓpinquos siue soci¬
etas copulȩ. seu consanquinitatis necessimdo c̃iungit: satis
breuem c̃stat esse ac fragilem. Deniq etiã boni & pii cum
ciis excludunt᷑: c̃munio quoq c̃sorcu c̃uigalis int̾dum eniã
honesta causa int̾ueniente diuellit᷑: fr̃m dirunit caritati
c̃tentiosa diuisio: monacbi soli ꝑpetuȩ c̃iunchonis retinent
umitatẽ. atq indiscrete possident uniuersa: qui om̾ia sua
ẽẽ quȩ fr̃m. om̃ia fr̃m credt̃ ẽẽ quȩ sua sunt: Si qͦ istis qͥb
ferat᷑ ꝓfecto centuplo hȩc dulcior atq sublimior ẽ Rea¬
piet᷑ sane etiam de c̾tinentia c̃iugali centuplo maior¬
luauitas: ab sla quȩ cis iuicẽ ꝑ c̾omixtionem sexuum
p̃bebat᷑. Pro leticia quoq illa quam inunius agri ac domus¬

Expanded text:
ei spiritali glutino conligantur, centuplo gratiorem etiam in ei spiritali glutino conligantur, centuplo gratiorem etiam in hac uita recipere caritatem. hanc siquidem, quam inter parentes ac filios atque germanos, coniuges uel propinquos, siue societas copulat seu consanguinitatis necessitudo coniungit, satis breuem esse constat ac fragilem. denique etiam boni ac pu cum tiis excluduntur, communio quoque consortii iugalis interdum etiam honesta causa interueniente diuellitur, fratrum dirimit facultatem contentiosa diuisio: monachi soli perpetuam coniunctionis retinent unitatem atque indiscrete possident uniuersa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. si ergo istis quibus tia conferatur, profecto centuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro laetitia quoque illa, quam in unius agri ac dom
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ac noctib cõsumunt᷑: su auissimum iugur xp̃i. onusq
leuissmũ. facalime cõꝓbabis:. xceu¬
roinac etiam illa retributio p̃miorum. qua ꝓfecte
renuntiatip̃ enłꝰ ac uita centuplum adns repmisit
dicens. et om̃is qui reliquerit domũ. fres aut sorores. aut patrẽ
aut mat̾r̾e. aut uxorem. aut filios. aut agros ꝓpt̾ nomen meũ:
centuplum accipiet inp̃senti. & uitam et̾nam possidebit: rec¬
te ac uerͣissime eodem sensu absq ulla fidei ꝑtur batione sus¬
cipit᷑. Multi enim occasionẽ huius sentenciȩ nacti crasso
intellectu. hȩo inillo mille annorum tempore carnalit̾ resti¬
tuenda sc̃is c̃firmant: eum utiq illud scłm quod post resur¬
rectionẽ futurum dicunt. p̾sens intelligi ñ posse fateant᷑.
festius ẽ eum qui aliquid scłariũ uł affectuũ ut bonorum
xp̃o suadente c̃tempserit: a fr̃ib et consortib ꝓpositi sui qui

Expanded text:
diebus ac noctibus consumuntur, suauissimum iugum Christi onusque diebus ac noctibus consumuntur, suauissimum iugum Christi onusque leuissimum facillime conprobabis. roinde etiam illa retributio praemiorum, qua perfecte renuntiantibus in hac uita centuplum dominus repromisit dicens: et omnis qaut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti et uitam aeternam possidebit, recte atque uerissime eodem sensu absque ulla fidei perturbatione suscipitur. multi enim occasionem huius sententiae adepti crasso intellectu haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud saeculum, quod post resurrectionem futurum dicunt, praesens intellegi non posse fateantur. festius est eum, qui aliquid saecularium uel affectuum uel bonorum Christo suadente contempserit, a fratribus atque consortibus propositi sui, qui
Abbreviated transcription (Latin):
de positis intioꝵ ponderio ea quȩ secunt᷑ inrelligent: qͥa igũ
meum suane. & onꝰ meum leue ẽ. Habet gͦ refrigeriuma niia
b̃ni. si scđm segem ipsius teneat᷑: sed nos sumꝰ qui nob̾ dolores
atq torm̃ta t̃bulennis distensionib ꝓcuramus: dum huius scli
de xp̃i qui uud imponit duricia atq aspitate causamun
lec̃m islua ⁊ apientia uiri corrũpit uias ciusdmͥ autẽ causat᷑¬
⁊̃ corde sio & scdm̃ aggeum ꝓpħam cura dixerimꝰ qr ina um¬
n airiqut ẽgrue nõs respondẽt᷑ a aͣtioi slũ qͥa uia mea ũ irigit.
slonne magis uiȩ urȩ sunt praue: Et reueta si coꝑare uolui¬
eris splendentem uirginitatis florem & suans olentem cast¬
monis puritatẽ. tetris ac fegdis libidinũ uolutadris quietẽ
ur eecuritatẽq monachoꝵ. ꝑicinis & erumnis quib mundi hui
homines implicant᷑: pauꝑtatis nr̃e requiem. edacib diituuon
tristiciis ac ꝑuigilib euris in qͥb ñ absq sũmo uite piculs

Expanded text:
 intellegent: quia iugum meum suane est et onus meum leue est habet ergo refrigerium uia domini, si secundum legem ipsius teneatur. sed nos sumus qui dolores nobis atque tormenta turbulentis distentionibus procuramus, dum malumus uiade Christi qui illud inponit duritia atque asperitate causamur secundum illud: insipientia uiri corrumpit uias eius, deum autem cansatur cordesuo, et secnndum Aggaeum pn dirigit, congrue nobis respondetur a domino: numquid uia mea non dirigit? nonne magis uiae uestrae sunt prauae? et re uera si conparare uolueris suaue olentem uirginitatis florem et tenerrimam castimoniae puritatem m securitatemque monachorum, periculis et aerumnis quibus mundi hujus homines implicantur; paupertatis nostrae requiem edacibus divitum tristitiis ac peruigilibus curis, in quibus non absque summo uitae periculo