comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uite iustorum rapit. De quo adhuc be¬
ne subditur: Caput aspidum suget. &¬
c̃. serpens: uiꝑa uͦ ꝓlixioris est corporis.
et aspides oua gignunt: atq ex ouis
eorum filii ꝓcreantur. Uiꝑe autem cũ
conteꝑint: filii earum in uentre seui¬
unt: qui iuptis iuisderib matrum. ex
earum uentrib ꝓcedunt. Unde et ui¬
ꝑa eo quod ui pariat nominat᷑. Niꝑa
itaq sic nascitur. ut uiolenter exeat:
et cum matris sue extinctione ꝓduca¬
tur. Quid gͦ ꝑ aspides paruos. nͥ la¬
tentes suggestiones immundorũ sp̃u¬
um figurantur: qui cordib hominũ
diaboli temptatio designatur: Pus
enim leniter surripit: post modum uͦ
etiam uiolenter trahit. Caput itaq
aspidum sugit: quia mitium sugge¬
stionis occulte. paruum pͥus in corde
nascitur. S occidit eum lingua uie:
quia post modum capta mens. ueneno
uiolente temptationis necatur. Ri¬
mum subtilib consiliis ad cor hominis
immundi sp̃s locuntur: quidum lentẽ

Expanded text:
vitae justorum rapit. De quo adhuc bevitae justorum rapit. De quo adhuc bene subditur: CAPUT XV  Rec. est serpens, vipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominumdiaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter
Abbreviated transcription (Latin):
tura saicra: Que clum de celestib loqͥt᷑.
ad suꝑiora mentis nr̃e intentionem le¬
uat: quia dum illam suꝑ nos eẽ aspici
mus: ima attendere id est concupiscere
deuitamus. Que latitudinem cubitoꝵ
hibetur: quia latitudo oꝑationis nr̃e
simpla est. et longanimitas spei in clu
eterna p̾parantur: ueritate attestante
que ait. Si quis reliquerit domos. aut
agros. et cetera. centuplum accipiet in
possidebit. Centenarns quippe numeru̾
decemplicato denario fit ꝑfectus. Hic
recte hoc uolum̃ ꝑ tiginti cubitos
in longum tenditur: quod ꝑ decem di¬
latat᷑. S quia hec ipsa sacra eloquia
ad et̾nam dampnationem sunt eis. qui
Alla uel scire nolunt. uel certe sciendo con¬
cempnunte recte de hoc uolumine dĩ.
Hee ẽ maledictio que egreditur suꝑ faci¬
em uniuerse terre. Et cur maledictio
dicatur: adungit. Quia omĩs fur sic̃
ibi scͥptum ẽ. iudicabitur. Hẏpocͥta
uores querit: fur iud̾ cabitur: quia ꝑ
hoc quod iusta loquitur. laudem sͥ

Expanded text:
tura? Quae dum de coelestibus loquitur, ad superiorem mentis nostrae intentionem levat; quia dum illam super nos aspicimus esse, ima attendere, id est concupiscere devitamus. Quae latitudinem cubitorum ere perhibetur: quia latitudo operationis nostrae simpla est, et longaaeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saecunam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio, quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita vores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uiora tamen tormenta recipiunt. qui
multas iniquitates ex suis quoq
desidiis inuenerunt. d qͥa sophar
huius hẏpocrite intulit peram: ꝓ¬
timis adiungit culpam. Nec unam
quamlibet narrat.s eam de qua
om̃s oriuntur. Scͥptum quippe est.
Radix omniũ malorum ẽ. cupiditas.
nud auit pauꝑis domum: rapuit et
non edificauit eam: nec ẽ saciatꝰ uent̾
eiꝰ. Domum pauꝑis confringit et nu¬
dat: qͥ a eum quem ꝑpotentiam conte¬
rit⁊ expoliare quoq ꝑ auariciam ñ
erubescit. Rapit eam: et ñ edificat.
Ac si aꝑte diceretur. Q hanc ȩdificare
debuit: insuꝑ rapit. Hentirus
nanq inriudicio dñs: dicturus
est repbis. Esuriui: et non dedistiꝰ

Expanded text:
aviora tamen tormenta recipiunt, qui aviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas .nudavit pauperis domum, rapuit et non aedificavit eam, non est satiatus venter ejus . Domum pauperis confringit et nudat, qui eum quem per potentiam conterit, exspoliare quoque per avaritiam non erubescit: rapit eam et non aedificat, ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit insuper rapit. Venturus namque in judicio Dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
electi. ñ nunqͣm plus student agere:
quam eis dignatus est dñs iubere:
carnis enim uirginitas nequaqͣm
iussa est: s tantummꝰ laudata nam
sislla iuiberetur: nmirũ iam conui¬
gium culpa credecetur. et tamen
ut uidelicet plus impendant obsequio.
quam acceꝑunt p̾cepto: sic plerunq ꝑ¬
uersi quiq in prauis actib exercentur:
ut plus inueniant in ꝑuersa oꝑ atione
quod faciant: quam ex usu reꝓborum.
Unde et amplioris retributionis tor¬
mento feruintur: quia et ipsi ex se¬
met ipsis amplius actiones prauas
de quib ferin debeant inueneruint.
Bene itaq dr̃. Iuxta multitudinẽ ad¬
inuentionum suarum: sic et sustinebit.
Non enim inueniret iniquitatem no¬
uam: nͥ et quereret. Et non quereret:
nͥ exstudio ꝑpetrare festinaret. Pensat᷑
gͦ in tormento eis nimietas male co¬
gitationis: et dolorem recipit digne
retributionis. Et quanuis omnium
dampnatorum sit dolor infinitus: gͣ¬

Expanded text:
electi nonnunquam plus student agere electi nonnunquam plus student agere quam eis dignatus est Dominus jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iUnde et amplioris retributionis tormento feriuntur, quia et ipsi ex semetipsis amplius actiones pravas, de quibus feriri debeant, invenerunt.Bene itaque dicitur: Juxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, gr
Abbreviated transcription (Latin):
cum subditur:. Luet que fecit omnia:
nec tamen consumetur. ꝑsolu et enim
intormentis: ea que illicite hic seruauit
desidia. Et flaminis ułtricib traditus
semꝑ moritur: quia semꝑ in morte ser¬
uatur: Non enim in morte consumit᷑.
qͥa si consumeret᷑ utra morientis: cum
uita etiam pena finret᷑. S ut sine fi¬
ne crucietur: uiuere sine fine inpena
compellitur: ut cuius uita hic mortua
fuit in culpa: illic eius mors uiuat in
pena. Dicat gͦ. luet que fecit omĩa. nec
tamen consumetur: quia cruciatur. et
non extinguitur: moritur. et uiuit: de¬
ficit et subsistit: sinitur semꝑ. et sine fi¬
ne est. Hec solo auditu ualde sunt t̾ri¬
bilia: quanto magis passione: S qͥa
multitudo iniquitans eius exigit. ut
carere suppliciis nunqͣm possit: apte
bit. Quia enim mutta inuenit ad cul¬
pam: nouis adinuentionib cruciatur
inpena. Nam quod hic suspicarinon
potiuit: hoc illic ultioni traditus sen¬
tit. Sicut enim exercitati inbonis oꝑibꝰ

Expanded text:
 18. Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur. - Persolvit enim in tormento ea quae hic illicite servavit desideria, et flammis ultricibus traditus semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur: quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte --Quia enim multa invenit ad culpam, novis inventionibus cruciatur in poena. Nam quod hic suspicari non potuit, hoc illic ultioni traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem tta de celestib subtiliter currnire:
ut ꝑ os carnis expleri non possint.
Sepe nanq amantis animus tanto
contemplationis munere repletar:
ut uidere ualeat. quod loqͥ ñ ualeat.
fluuiꝰ autem torrensẽ. ipsa inunda¬
tio sp̃s scĩ: que in contemplaatis ani¬
mum. exuberanti in fufione colligit᷑:
cum mens plusqͣm intelligere sufficit
et butyro replet. Mel enim desuꝑ ca¬
dit: bityrum uͦ ex animaliũ lacte
colligitur. Mel itaq ex aere: butiium
uͦ ex earne est. Sumim autem patris
unigenitus. cumsit ds suꝑ omnia:
homo est factus inter omnia. Qui
cum nos dulcedine diuinitatis sue.
carnationis fide letificat: isti ruusli
buti ri eẽ. memorant: quia et de cog¬
nitione dei. altamentẽ suauitate resi¬
ciunt: et de incarnationis gr̾a. chris¬
matis hanc misterio ꝑungunt.S iste
hypocrita qura mexteriorib fauorib
fusus. hec interna clona non ꝑcipit: ad

Expanded text:
te ita de coelestibus subtiliter currunt, te ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intelligere sufficit,et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patris Unigenitus, cum sit Deus super omnia, homo est factus inter omnia. Qui cum nos dulcedine divinitatis suae carnationis fide laetificat, isti rivuli butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus
Abbreviated transcription (Latin):
flumina de uentre eius fluent aque
uiue. Ubi euangłista subiungie di¬
cens. Hoc autem dixit de sp̃u: quem
accepturi erant credentes in eum. Ri
fluminis fides: ruulus fluminis
spes. S qm̃ omnis hypocrita nec dm̃
nec ꝓximum diligit. cum transitori¬
om mundi głam querit: riuulos
fluminis non uidet: qͥa irrigatione
ñ infunditur caritatis. hẏpocrita
dum presentia lucra querit. munera
futura despicit: et fidem non hobens.
rnuilũ fluminis mente non uidet:
quia est fides rerum argum̃tum non
apparentum. Et dum recinet hẏpocͥta
que uidentur: spem negligit eoium
que non uident᷑. Riuulum gͦ flumi¬
nis ꝑ desidium non uidet: quia soł
uisibilib intendit. Et scͥptum ẽ. Qd
enim uidet quis quid sꝑate Riuuloᷤ
gͦ fluminis uidisset: si ap̾sentis mũ¬
di gła ocłos clausisset: eosq ad celestis
patriȩ amorem aꝑiret. Et notandum
quod non riuos. s riuulos dicit. Acci¬
pi et enim riuuli fluminis possunt.
ea dona sp̃alia que in amantis men¬

Expanded text:
ent aquae vivae . Ubi Evangelista subjungit, dicens: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Riv, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum, nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, si a 477 praesentis mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notanduquod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt esse dona spiritalia, quae in amantis men
Abbreviated transcription (Latin):
onib uidet: de ostensione ẽ fantasmatiᷤ.
ñ de soliditate uirtutis. Nam cũ mens
eiꝰ in morte carnis euigilat: cognoscit
ꝓcul dubio. quia fauores cirta se homi¬
num dormiens uidebat. Seqͥtur. Dełs¬

Expanded text:
onibus videt, de ostensione est phantasmatis, onibus videt, de ostensione est phantasmatis, non de soliditate virtutis. Nam cum mens ejus in morte carnis evigilat, cognoscit procul dubio quia favores circa se hominum dormiens videbat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uera tenet. Sic ypochritarum mentes
dum alud ẽ quod agunt. atq aliud
qͦd hominib ostendunt: laudes de ip¬
sa sc̃itatis ostentatione recipiunt. In
estimatione hominũ multis meliori¬
b p̾feruntur: et cum intus aput se
tacita cogitatione suꝑbiant: fous se
humiles demonstrant. Cunq ab ho¬
minib immod̾ate laudant᷑: tales se
ẽẽ quoq aput dm̃ estimant: qͣies se
gaudent hominib innotuisse. Un¬
de fit. ut etiam et̾ne uite ꝑcepturos
se p̾mia p̾sumant: et qͥ hic de huma¬
nis fauorib exultant: illic se habi¬
turos reqͥem omĩno non dubitent.
S int̾ hec. occulta uocationis hora
sur᷑ripit: et cum camis ocłõs claudt̃.
mentis aꝑiunt. Moxq ut supplicia
et̾na receꝑint. ibi uidẽt qͥa uirtutũ
estimatione. diuites im somniis fuert̃.
Bene gͦ de hoc ypochrita drͣ. transiet
quasi uisio nocturnat qͥa hoc qͦs se ad
mom̃tum diuitem humanis estimati¬

Expanded text:
vera tenet. Sic hypocritarum mentes, vera tenet. Sic hypocritarum mentes, dum aliud est quod agunt, atque aliud quod hominibus ostendunt, laudes de ipsa sanctitatis ostentatione recipiunt, in aestimatione hominum multis melioribus praeferuntur, et cum intus apud se tacita cogitatione superbiant, foris se humiles demonstrant. Cumque ab hominibus immoderate laudantur, tales esse se quoque apud Deum existimant, quales se gaudent hominibus innotuisse. Unde fit ut etiam aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, et qui hic de humanis favoribus exsultant, illic se habituros requiem omnino non dubitent. Sed 472 inter haec occulta vocationis hora subrepit, et cum carnis oculos claudunt, mentis aperiunt, moxque ut supplicia aeterna receperint, ibi vident quia virtutum aesBene ergo de hoc hypocrita dicitur: Transiet velut visio nocturna. Quia hoc quod se ad momentum divitem humanis aestimati
Abbreviated transcription (Latin):
derant. dicent. Ubi ẽ: Pierunq ypo¬
chritarum uita. etiam ab hominib
repba in fine cognoscitur: ut signis
iam aꝑtiorib qui fuerant ostendant᷑.
Qͥ gͥ hunc elatum uiderunt: de extin¬
cto dicent. Ubi ẽ: Qaneq hic uͥ elatus
fuerat apparet: neq in et̾ñitatis reqͥe
dequa eẽ putabatur. De cuiꝰ breuitate¬
uelire somnium auolans ñ inueniet᷑:
transiet sicut uisio nocturna. Qd ẽ
uisiofantasmatis: que hoc ostendit
ẏ magine. quod non hab et ex ueritate:
Unde recte quoq somnio comparat᷑:
quia ab eo omĩs laus ñ inuenit᷑ et gła
quasi dum tenetur amittitur. Sepe
nanꝙ in nocturna uisione ñ nulli
yauꝑes factos se diuites ãmirant᷑:
deferri sͥ honoies aspiciunt: ddiuitia¬
rũ moles. obsequentium multitudi¬
nẽ. pulchritudinẽ uestium. abundã¬
tiam ciboꝵ sͥmet adeẽ consicdant.
Gaudent se euasisse penuriam: qͣm
cum gemitu tolerabant. d repente
cum euigilant. inueniunt qͣm fue¬
lasse penitet: quia eiugilantes inopia

Expanded text:
derunt, dicent: Ubi est? - Plerumque hypocritarum vita etiam ab hominibus reproba in fine cognoscetur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendantur. Qui igitur hunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? - Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie de qua esse putabatur. Unde subditsomnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. - Quid est visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine quod non habet in veriUnde recte quoque somnio comparatur, quia ab eo omnis laus et gloria quasi dum tenetur amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt quam fallasse poenitet, quia vigilantes inopia
Abbreviated transcription (Latin):
ypocrite. nͥ cor adhulantium: Ibi qͥppe
requiestit: uͥ fauores inuenerit. Ocl̃s gͦ
qui eum uiderat non uidebit: quia
subtractꝰ in morte. stultis amatorib
suis abscondit᷑. qui eum consueuerant
ammirando conspicere: nec eum ultra
locus suus intuebitur: qͥa lingue ad¬
ulantium hunc ad iudicium fauorib
non secunt᷑. S tam̃ quousq uiuit. ea q̃
ipse agit. etiam sequaces suos docere ñ
desinit: et ꝑerroris sui prauitatem.
alios quoq ad eam qͣm exhibes gen̾a̾t
simulationẽ. De quib hic apte subdit᷑.¬

Expanded text:
hypocritae, nisi cor adulantium? Ibi quippe requiescit, ubi favores invenerit. Oculus ergo qui eum viderat, non videbit, quia, subtractus morte, stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia linguae adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces suos docere non desinit, et per erroris sui pravitatem alios quoque ad eam quam exhibet generat simulationem. De quibus hic apte subdit
Abbreviated transcription (Latin):
uissimum restat mom̃tum. Ubi ẽ gͦ lon¬
gum tempus. quod inter iniciũ finẽq
dep̾hensum ita consiunte᷑: ae si nec bre¬
ue unqͣm fuisset: Impii itaq qͥa p̾sen
tem uitam diligunt. in ea ꝓculdubio
elati ꝑciꝑe laudem querunt: lingue
fauorib extollunt᷑: nec ẽẽ boni. s dici ap¬
petunt. Quam uidelicet laudẽ longã
eẽ existimant. dum assecunt᷑. s breuẽ
intelligunt  fuisse dum amit¬
tunt. In fi. ne qͥppe eis osten¬
ditrir: qͣm nil fuerit quod amauert̃.
IInde recte contra eosdem impios dr̃.
hoc stio apͥncipio ex quo positus ẽ. ho¬
mo suꝑ terram: quod laus impiorum
breuis sit. Uui apte subiungitur. Et
gaudiumy pochrite ad instar puncti
Sepe ypochrita dum sc̃m se simulat.
et iniquiumn exhibere minime formi¬
dat: ab om̃ib honorat᷑: eiq scĩtatis
gła defertur. ab his qͥ ext̾iora cernunt.
s inceriora ꝓspicere nequeuint. Unde fit
ut gaudeat in pͥma sessione: hẏ larescat

Expanded text:
vissimum restat momentum. Ubi est ergo lonvissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec breve unquam fuisstem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam nihil fuerit quod amaverunt. Unde recte contra eosdem impios dicitur: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit. Ubi apte subjungitur: Et gaudium hypocritae ad instar puncti. Saepe hypocrita dum sanctum se simulat, et iniquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab iis qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat
Abbreviated transcription (Latin):
nos easdem eius sententias quas ñ recte
rectas ꝓtulit. sollicita intentione pen¬
santes exequamur: et contem:nentes
quod falsum contra beatum iobloqͥt᷑.
intueantur qͣm uera ditit. si hec cont᷑
impios loqueret᷑. Ait itaq. Hoc scio a
pͥncipio. ex quo positus est homo suꝑ
terram: qd laus impi crum breuis sit.
Dicturas breuitatem uite presentis.
cordis odłm ad exordium redux̃ origi¬
nis: ut exante actis colligat. qͣm nulla
sunt que uideutur aliqua eẽ dumst̃.
Sienun ab ipso humani generisȩxor¬
dio. usq ad hoc tempus quo sumus
mentis ocłos diicimtus: omẽ qͦd finiri
potuit. quam breue suerit uidemtis.
Ponamus enun qͥmlibet hominẽ a pͥ¬
mo die mundi conditi. usq ad hodier¬
nim diem uitam ducere: hodie tam̃
eandem uitam qm quasi longam du¬
cere uidetur finire. Ecce finis adest: p̾¬
renta iam nulla sunt. quia cuncta
transierunt. futurum in hoc mundo
nicħ ẽ: qͥa nullum aduitam uel bre-¬

Expanded text:
nos easdem ejusdem sententias, quas non recte nos easdem ejusdem sententias, quas non recte rectas protulit, sollicita intentione pensantes exsequamur; et contemnentes quod falsum contra beatum Job loquitur, intueamur quam vera dicat si haec contra impios loqueretur. Ait itaque: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis Dicturus brevitatem vitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel bre
Abbreviated transcription (Latin):
rentia descendunt. Unde sophar. subi
audiam: et sp̃s intelligentie mee res¬
pondebit mͥ. ac si aꝑte dicat. Tua qui¬
dem u̾ba audio: s an recte ꝓlata sint.
sp̃u intelligentie mee discerno. Nam
qui docentis u̾ba despiciunt: doctri¬
nam eius ñ ad adiutorium. s ad occa¬
sionem certaminis sumunt: ut audi-¬
ta potius iudicent qͦm sequant᷑. His
itaq sub quodam mod̾amine p̾missis.
in aꝑta iam beati uiri exꝓbratione
ꝓsilit. cum subiungit. Hoc scio apͥnci
pio ex quo positus est homo suꝑ t̾ram:
quod laus impiorum breuis sit: et gan¬
dium hẏpocrite ad instar puncni. Liqͤt
nunc qͥa sue intelligentie sp̃u inflatꝰ.
eas quas contra impios sententias ꝓfeit:
in beati iob redargutionib inflectit.¬
Quem enim pͥus uista agere. et post mo¬
dum penas tolerare conspexit: omne
in illo hypocrisin estimat fuisse quod
iudit: quia uidelitet aiusto deo. iustũ
famulum affligi posse non credicdit. S

Expanded text:
rentia descendunt. Unde Sophar subjicrentia descendunt. Unde Sophar subjicaudiam, et spiritus intelligentiae meae respondebit mihi. - Ac si aperte dicat: Tua quidem verba audio, sed an recte prolata sint meae intelligentiae discerno. Nam qui docentis verba despiciunt, doctrinam ejus non ad adjutorium, sed ad occasionem certaminis sumunt, ut audita potius judicent quam sequantur. His itaque sub quodam moderamine praemissis, in apertam jam beati viri exprobrationem prosilit, cum subjungit: CAPUT Ipio ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae ad instar puncti. - Liquet nunc quia suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert, in beatum Job redargutionibQuem enim prius justa agere et postmodum poenas tolerare conspexit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia videlicet a justo Deo justum famulum affligi posse non credidit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
yia amici beatiiob
potuerint: sophar
naamathitis u̾ba
testantur: qui de
oie erus
terrorem uenturi iudicii audiens. ꝓti
rapitur. Ac si aꝑtis uocib dicat. Qͥa
extremi iuditii terrorem consiło: iccir¬
co cogitationũ tumultib in timore con¬
fundor. Tanto se quippe animus am¬
plius in togitatione dilamat: qͣnto
illud ẽẽ terribile qͦd imminet pensat.
Et in diu̾sa mens rapit᷑: quando mͦ
mala quie egit. mͦ bona que agere
neglexit. mͦ rep̾hensibilia in quib
ẽ. mͦ recta que s̾ adhuc deeẽ conspicit.
sollitito pauore ꝑpendit. S amici
beati iob cum assiduitate uite illius
edocti. bene uiuere nouerint: pen¬
sare tamen subtiliter dĩ iudicia nes¬
cientes. mala hic ustorum qͦmpiam
posse retiꝑe non credebant. Unde et
eundem iurum iniquũ eẽ suspicati st̃.
quem flagellatum uiderunt: atq ex
hac suspitatione agitur. ut in eiꝰ quoq
intrepatione dilabant᷑. Ad qͣm tam̃
intrepationẽ: quasi sub quadam recie¬

Expanded text:
ia amici beati Job potuerint Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens protirapitur. - Ac si apertis vocibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tanto quippe se animus amplius in cogitatione dilaniat, quanto illud esse terribile quod imminet pensat.Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatur ut in ejus quoque increpationem dilaberentur; ad quam tamen increpationem quasi sub quadam reve
Abbreviated transcription (Latin):
cubitus in cenis. et pͥmas cathedras in sy¬
nagogis: et salutationes in foro: et uoca¬
ri abhominib rabbi.S hoc eorũ gau¬
dium et̾nitati comparatum. qͥd erit:
quando irruente mortis articuloita
consumit᷑. ac si omnino ñ fuerit: Tuiꝰ
nimirũ gaudii lecicia ꝑtransit: et pena
ꝑmanet. Et cum res amittitur: causa du-¬
rat. B ene autem dr̃: gaudium ypochri¬
te: ad instar puncti. In puncto enĩ stiluᷤ
moxut ponitur leuatur: nec mora ul¬
la agitur. ut ꝑ expͥmandam lineam
trahatur. S audiumgͦ ẏ pochrite ad
similitudinẽ puncti ẽ: quia apparat
ad mom̃tum. s disparet in ꝑpetuum.
Et sicut stilus in puncto dum ponitur
leuat᷑: sic ẏpochrita p̾sentis uite gau¬
dia dum tangit amtitit. De qͦ subdit᷑.¬

Expanded text:
n synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus, Rabbi . Sed hoc eorum gaudium aeternitati comparatum quid erit, quando, irruente mortis articulo, ita consumitur ac si omnino non fuerit? Cujus nimirum gaudii laetitia pertransiit, et poena permanet, et cum res amittitur, causa durat. Bene autem dicitur: Gaudium hypocritae ad instar puncti. In puncto enim stylus mox ut ponitur levatur, nec mora ulla agitur ut per exprimendam lineam trahatur. Gaudium ergo hypocritae ad similitudinem puncti est, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum; et sicut stylus in puncto dum ponitur levatur, sic hypocrita praesentis vitae gaudia dum tangit amittit. De quo et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
osueratiter habentes irridet. Quot gͦ
uiciis plenus ẽ: quasi tot stercorib in
conspectu eterni iudicis illiꝰ pectus fe¬
tet. Dicatur gͦ. Siascendit usq ad celũ
suꝑbia eius. et caput eius tetigerit¬
nubes: quasi sterquiluniũ infine ꝑ

Expanded text:
os veraciter habentes irridet. Quot ergo os veraciter habentes irridet. Quot ergo vitiis plenus est, quasi tot stercoribus in conspectu aeterni judicis illius pectus fetet. Dicatur igitur: Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in
Abbreviated transcription (Latin):
chrite usq ad celum ascendere dr̃: qͣn¬
do enis elatio celestem agere intam
iudetur. saput etiam eus qͣsi mu¬
bes tangit. quando pͥncipalis pars
uidelicet intellectus illius. scõrum p̾¬
cedentium coequari meritis credit᷑
S quasi sterqͥlimum in fine ꝑdetur.
qͥa in morte sua cũ ad torm̃ta ducrttir.
stercorib uiciorum plenus. a malignis
p̃sentis. q̃ iniusti estimant magna bo¬
na: iusti qͣsi st̃cora deputant. Unde scͥp¬
tumẽ. De sstore boum. lapidatꝰ ẽ piger.
Is enim qui dm̃ sequi noluerit: ab a¬
more et̾̃ne uite pigrescit. Et quotiens
rerum temporalium dampno ꝑcuti¬
tur: ex his nimirum affligitur. q̃ iusti
uiri uelut stercora contempnunt. Qͥ
gͦ ex t̾renarum rerum ꝑcussione atte¬
ritur: quid aliud qͣm de boum ster¬
core flagellatur: Et recte ypochrita st̃¬
quilinio simił dr̃: quia dum tempora¬
lem głam habere appecre: mͦ ꝑ cogita¬
tionem aput semet ipsum tumet. mͦ
eandem głam aliis inuidet: eamq ali¬

Expanded text:
critae usque ad coelum ascendere dicitur, quando ejus elatio coelestem agere vitam videtur. Cujus etiam caput quasi nubes tangit 471 quando principalis pars, videlicet intellectus illius, sanctorum praecedentium coaequari meritis creditur. Sed quasi sterquilinium in fine perditur, quia in morte sua cum ad tormenta ducitur, stercoribus vitiorum plenus, a malignis praesentis, quae injusti aestimant magna bona, justi stercora deputant. Unde scriptum est: De stercore bonum lapidatus est piger . Is ergo qui Deum sequi noluerit, ab amore aeternae vitae pigrescit. Et quoties rerum temporalium damno percutitur ex his nimirum affligitur, quae justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo ex terrenarum rerum percussione atteritur, quid aliud quam de boum stercore lapidatur? Et recte hypocrita sterquilinio similis dicitur, quia dum temporalem gloriam habere appetit, modo per cogitationem apud semetipsum tumet, modo eamdem gloriam aliis invidet, eamque ali
Abbreviated transcription (Latin):
lecti sui tangere scaturi ententi uer¬
mib carnem potest: Caroitaq cum
concupiscitur: pensetur quid sit exa-¬
nimise et incelligitur quid amatun.
Nil quippe sie acd ed omandum desid̃io¬
rum carnalium appetitum ualee. qͣm
ut uinusquisq hoc quod uiuum dĩli¬
git. quale sit mortuum penset. Consi¬
data et enim corruptione earnali. cicius
cognoscitur: quia cum illicite caro con¬
cupiscitur: tabes desid̾atur. Bene gͦ de
lururiosi mente dr̃. dulcedo illiꝰ t̾mis.
quia is qui in desidio carnalis corrup¬
nonis exestuat: ad fetorem putredinis
anhelat. Hȩe sicut in huius partis
tertiȩ inicio ꝓmisisse me memini. sub
breuitate transcurri: ut ea quȩ in
hoc oꝑe secuntur. quia magna obscu¬
ritate implicata sunt. opitulante¬

Expanded text:
lecti sui tangere carnem scaturientem verlecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tit ꝓsꝑari. ceteros excedere. reb et hono¬
rib tumere: huinimirum cura secu¬
laris in delectatione est: quies in labo¬
re. H alde et enim fatigatur: si desit
cura sȩcłi qua fatigetur. Quia autem
naturȩ uermium ẽ. moinentis singłis
incessanter moueri: non immerito sig¬
natur nomine uermium inqͥetudo
cogitationum. Puersȩ itaq mentis
dulcedo uermis ẽ: quia inde delctabi-¬
liter pascitur: unde ꝑ inqͥetudinem
incessanter agitatur. Potest quoq aꝑ¬
tus uermium nomine: caro signariz
Unde et suꝑuis dr̃. homo putredo: et
filius hominis uermis. Luximiosigͥ
euuis libet. atq carnis uoluptatib de-¬
diti. quanta sit cecitas demonstratur:
tum dr̃. Dulcedo illius uermnis. Quid
nanq caro. nisi putredõ et uermis ẽ :
Et quisquis carnatib desid̾iis anhelat:
quid aliud qͣm uermes amat: Quȩ
enim sit carnis substantia: testant᷑
sepulchra. Quis parentum. quis
amicorum fidelium. quanilibet di¬

Expanded text:
rosperari, caeteros excedere, rebus et honorosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet di
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatum quippe usq ad inferos ducit᷑.
quod ante fiem uite presentis. ꝑ correp-¬
tionem ac penitentiam ñ emendatur.
De quo uidelicet peccato ꝑ ioħem dicit᷑.
Est peceatum ad mortem: non ꝑ illo
dico ut roget quis. Pexcatum nanq
ad mortem ẽ. peccare usq ad mortem:
quia scilicet peccatum quod hie non
corrigitur: eius uenia frustra postula¬
tur. De quo adhuc subditu. Obliuis
catur eius miscłia. Omĩpotentis di
mi scdia obliuisci eius dr̃: qui omĩpo¬
tentis dei iusticiȩ fuerit oblitus. quia
quisquis eum nunc iustum ñ timet:
post inuemie ñ ualet miscłem. De
nimirum senten¬
tia ñ solum
ei intenditui. qui uerȩ fidei predicam̃¬
ta desent: s etiam qui in side recta
positus. carnauter uiuit: quia ultio
st̾ne anmadu̾sionis ñ euaditur. qͣn¬
diu in fide aut in oꝑe peccatur. Nam
et si dampnationis dispar est qualitas:
culpe tamen quȩ nequaqͣm ꝑ peniten¬
tiam tegitur. nulla absolutionis suppe¬
tit facultas. Seqtutur. Dulcedo illius¬

Expanded text:
Peccatum quippe usque ad inferos ducitur, quod ante finem vitae praesentis per correctionem ad poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem dicitur: Est peccatum ad mortem; non pro illo dico ut roget quis . Peccatum namque ad mortem est peccatum usque ad mortem, quia scilicet pecccorrigitur, ei venia frustra postulatur. De quo adhuc subditur: VERScatur ejus misericordia. Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur qui omnipotentis Dei justitiae fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserutari quam capiunt: ampͥlius ꝓ¬
fecto calent qͣm cale¬
re debuerunt.
Bene gͦ de ꝑuerso quolibet ꝓpħantis
diuntaxat sententia. non optantis dr̃.
ad nimium calorem transeat ab aquis
niuium. Ac si aꝑte diceret᷑. Qui humi¬
liter sub disciplinȩ uincula non restͥn
gitur: ab infidelitatis siue ꝑuersi oꝑis¬
frigore. ꝑ immodatam sapientiam in
errorem labitur. Unde bene quoq egre¬
gius p̾dicator. adiscipłorum suorũ cor¬
dib hunc exquisitȩ sapientiȩ nimium
calorem deuitans: ait. Non plus sapere
qͣm oportet sapere: s sapere ad sobͥetatem.
Ne fortasse ninius calor interimeret:
quos pͥus aquȩ niuium. idest infideli¬
tatis uł torpentium actionum frigora
morituros tenebant. Et quia ualde dif¬
ficile ẽ. ut is qui se sapientem estimat.
mentem ad humilitatem reducat. et
recta p̾dicantib credat: sensumq suȩ
ꝑu̾sitatis abiciat: recte subiungiur.¬

Expanded text:
perscrutari quam capiunt, amplius properscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humilgitur, ab infidelitatis suae frigore, per immoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
Iccuto iniquitas frigori comparatur:
qͥa peccantis mentẽ torp ore constͥngit.
Unde scͥptum ẽ. dicut frigidam facit
cisterna aquam: sic figidam fette ma¬
liciam suam. Quo contra caritas calor
ẽ: quia uidelicet mentem accendit qͣm
replet. De quo calore scriptum est. Abũ¬
dabit iniquitas: refrigescet cartras
multorum. Et sunt nonnulli. qͥ dum
iniqͥtatum suanum frigora dedinãt:
ad uesam fidem. uel ad scĩtatis habi¬
tum ueniunt. S quia plusquam
necesse ẽ. de siuis sensib p̾sumunt: se¬
pe in fide quam accipiunt. ea que ñ
capiunt ꝑscrutari uolunt: ut ratio¬
ne magis indeo. qͣm fide teneantur.
Quia uͦ humana mens ꝑscrutari non
ualec diuina secreta: omne quod ratio¬
ne ꝑscrutari non possunt. credere contẽp¬
nunt: et ꝑ inquisitionem nimiam. in
errorem labuntur: hi itaq cum necdum
crederent. uel adhuc adiniquitatis oꝑa
uacarent: aquȩ niuium fuerunt. d
cum carnalia facta deserentes. in fide
adquam ꝑducti sunt. plus appecunt.

Expanded text:
irco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit malitiam suam . Quo contra cest, quia videlicet mentem accendit, quam replet. De quo scriptum est: « Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . » Et sunt nonnulli qui dum iniquitatum suarum frigora declinant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam acccapiunt perscrutari volunt, ut ratione magis in Deo quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
in atib. ipsos etiam qui p̾cticatores uide¬
bant᷑ trahant. Bouemgͦ uidue anferite:
cum de scã eccła etiam p̾dicatorem tollunt.
Ubi recte est adiunctum: ꝓpignore. Pignꝰ
nanq cum tollitur: aliud quidem ẽ
quod tenetur: s tam̃ adhuc aliud que¬
ritur. Et plerunq heretiti ideo eos co¬
nant᷑ auferre qui p̾dicant: ut eorum
etiam sequaces trahant. Pƿignore gͦ bos
uidrie toslitur: quando iccirco ipse qͥ
p̃dicabat rapitur. utt alii sequantuR.
Ex cuius ruina plerunq agitur: ut
hi quoq de scẽ eccłe gremin exeare: qͥ
i ea bonis morib p̾cliti. mittes atq hu¬
miles eẽ uidebant᷑. Unde et subditur.¬

Expanded text:
etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
in re.siue heretitum. seu carnalem qͣmpi¬
am nib obstat intelligi: quia uia uine.¬
arum. idest rechitudo ȩccłarum amittit᷑:
dum uel fides recta. uł rectitudo iusticȩ¬
non tenetur. Ille nanq ꝑ uiam uine¬
arum ambulat: qui seẽ uniu̾sał ȩccłȩ¬
p̾dicationem pensat: neq a fidei. neq
a bonorum actuum rectitudine decli¬
nat. In uia quippe uinearũ ambulare
ẽ: scẽ ȩccłȩ patres. uelut dependentes
botros aspicere. Quorum u̾b̾ dum in¬
tendit: in labore itineris. amore debri¬

Expanded text:
in re sive haereticum, sive carnalem quempiin re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui sanctae universalis Eccledicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debri
Abbreviated transcription (Latin):
Qui recte quoq stipulȩ ante faciem uenti
comparant᷑: quia irruente aura tempta
tionis. dum nulla subnixi sunt ratio¬
ne grauitatis: eleuantur ut corrtiant.
Et sepe eo se alicius meriti existere esti¬
mant: quo eos in alto flatus erroris por¬
tat. Sequitur. Maledicta sit pars eius¬
in terra: nec ambulet ꝑuiam uinea¬
rum. Quisquis inp̾senti uita recta agit.
et adu̾sa sustinet: laborare quidem ad¬
uersitate cernitur: s ad benedictionem
hereditatis ꝑpetuȩ consummat᷑. Quis¬
quis uͦ ꝑuersa agit. et tamen ꝓsꝑa reci¬
pit. seq amalis actib nec donorum lar
gitate compescte: ꝓsꝑ ari quide conspi¬
citur: s reatu ꝑpetuȩ maledictionis liga¬
tur. Unde recte minc dr̃. maledicta sit
pars eius in terra: quia et si ad tempus
benedicitur: in reatu tamen maledicti¬
onis tenetur. Dequo apte subdit᷑. Nec
ambulet ꝑ uiam uinearum. Uia nanq
uinearum est: rectitudo ȩccl̃arum. Qua

Expanded text:
Qui recte quoque stipulae ante faciem venti Qui recte quoque stipulae ante faciem venti cotionis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in altum flatus erroris portat. in terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
buit iniquitatis. Unde et ad illum
redit crebro sententia: qui auctor exti¬
tit inculpa. Aquȩ aurem suꝑficies huc
illucq aura impellitur: et nulla sta¬
bilitate solida. passim mouet᷑. Iniqui
gͥ mens plusquam aquȩ fuꝑficies le¬
uis ẽ: quia quȩlibet hanc aura temp¬
tationis attigerit: sine tarditate retra¬
ctationis aliqua trahit. Si enim cor
fluxum cuiuslibet ꝑuersi cogitamꝰ⁊
quid aliud quam in uento positam
aque suꝑficiem cernimus: Nunc
nanq ulud aura impellit irȩ: nunc
nunc fallaciȩ ꝑtrahit. Suꝑ gͦ faciem
aquȩ leius est is: quem cum cuiuslibet
etrous uentus tienerit. impellit. Unde
bene quoq ꝑ psalimistam dr̃. Ds̃ meus
pone ilios ut rotam: et sicut stipulam
ante faciem uenti. Ut rota quippe po¬
nuntur i niqui: quia incircuitu labo¬
ris missi. dum ea quȩ ante sunt negligc̃.
et ea quȩ deserenda sunt sequunt᷑: expo¬
sterionb eleuant᷑: et in anteriorib cadt̃.

Expanded text:
buit iniquitatis. Unde ad illum buit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc anunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
impii qui ita securi sunt: quasi iustoꝵ
facta habeant. De quib rursum scrip¬
tum ẽ. Qui letantur cum male fecerint:
et exultant in reb pessimis. Sic itaq
in tenebris. quasi in luce ambulant: qͥa
ita gaudent in nocte peccati: ae si eos
lux iusticiȩ cutum fundat. Nel certe qͥa
tenebrȩ tutam p̾sentẽ ñ inconuenient̾
expͥmunt: in qua alienȩ conscientiȩ ñ
uidentui: Lux uͦ nr̃a patria ȩterna est:
in qua dum uulitis aspicimus. corda
in nob̾ nr̃a uicissim uidemus. Iniqui
autem qͥa uitam p̾sentem ita diligunt.
atq hec exilii tempora complectunt᷑.
ac si iam inpatria regnent: recte dr̃.
sic in tenebris quasi in luce ambulant.
quia sic in p̾senti cȩcitate leti sunt. ac si
iam ȩternȩ patriȩ luce ꝑfruantur. Seqr.¬
ro ad singularem redit: quia plerunq
unus mala inchoat: et imitando multi
subsecunt᷑. d eius pͥncipalit̾ culpa est:
qui ꝑuersis sequentib exempla pre¬

Expanded text:
impii qui ita securi sunt, quasi justorum impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . » De quibus rursum scriptum est: « Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenieexprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruantur. Seqro ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla prae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝑturbantur. Mox enim ad cor¬
da sua redeunt: ad mentis ocłos
reuocant. quicquid se ꝑuerse egi s¬
se meminerint: uindicari in se oe
uicium formidant. Et unde ille
lucet qui potestatem suscepit: inde
ꝑu̾sus quisq qui corrigi metuit.
intristicia cenebrescit. Bene gͦ dr.
Si subito apparuerit aurora: arbi¬
trant᷑ umbram mortis. Atrora qͥp¬
pe mens iusti ẽ: que peccati sui tene¬
bras deserens. ad lucem iam erum
senti uita honorib sublimat᷑: eo
ante ꝑu̾sorum ocłos tenebrȩ mortis
fiunt: qͥa qui ꝑu̾se egisse se memine¬
runt. corrigi ꝑtimescunt. Sepe nanq
desid̾ant in suis prauitatib se laxari
incorrecti uiuere: et de culpa gaudiũ
habere. Qtioꝵ ipsa letalis leticia con¬
uenient̾ expͥmitur: cum ꝓtinꝰ subin¬
ambulant. ꝑuersa et enun mente gar¬
dent in facinorib: ꝑ culpam suam co¬
tidie ad supplicium trahunt᷑ et securi
sunt. Unde et ꝑ salomonem dr̃. Sunt

Expanded text:
est, perturbantur. Mox enim ad corest, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpsenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinambulant. - Perversae etenim mentes gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt