comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genera. c̾ẽ. hominũ quib constat eccłia: quã ista fi
habentia binas differentias. Duas ꝓpt̾ ad sũptioner
& relictionẽ: quãuis in singulis multȩ studioniu
luntatũq diuersitates ad concordiã cam̃. unitatems
concurrentes possirt inueniri. Unde & hetechihe¬

Expanded text:
genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint inueniri C
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquare iħs dicitur: cecꝰ illuminatur. Hieh
pe: int̾pretatur iuna luna aut̃ insacro eloquo p
defectu ponit᷑ carnis: qr dũ menstruis momentis
crescit. defectũ nr̃ę mortalitatis designat: dũ igi
conditor nr̃ apppinquat hierico cecus adlum̃ ra
quia dũ diuinitas defectũ nr̃e carnis suscipit. hum
genus lum̃ qđ amiserat recipit: Qui uidelicet cęcus¬
cte &e uixta uiã sedere. & mendicans. eẽ. describitur Ip̃i
enĩ ueritas dixit: ego sum uia: Ergo qui ȩt̾nę lucis dare¬
te nescit cȩcus. e̾: s si iã in redemptore credt̃ uxta uia

Expanded text:
appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit, humanum genus lumen, recte et juxta viam sedere, et mendicans esse describitur. Ipsa enim Veritas dixit: Ego via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
no claudi claudi contrase faciant regnũ dei & sepe
uidendo omnia tolerare. sȩpe tolerando. ñ nulla ct
facere cognouit Atq utina o dnẽ: ñ omias que pi
terimꝰ ꝓhibere faciamꝰ Qua die aut̃ oeut lodiasod

Expanded text:
ino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe ino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur. Atque utinam, o Domine, non omnia, quae non potuerimus prohibere, faciamus. » Qua die aut
Abbreviated transcription (Latin):
U scr indiem qua intrauit noc in arcans &. uenit ciluts
s pdidit om̃s: Noe arcam edificat: eũ dñs eresiamde
uiris fidelib quasi lignis leiugatis adunando construtꝰ
quã ꝑfecte consummatã ingreditur : cũ hanc indie uidi¬
cii p̾sens asuę uisionis ȩternꝰ habitator illustrat. Uxu
arca ȩdificatur iniqui luxuriantur:. cũ uero intratusꝰ
intercunt : qr qui scis hic certantib insultant. eis illi
coronatis. et̃na dampnatione plectentur Similtt̃ q
plantabant. & edificabant: Preter misso diis illo in¬
uł nulla poterant delicta cõmemorat: ut intelig
inlicita quali pęna feriantur silicita. & ea sine qͥb
hȩc uita ñ ducitur. in moderant̾ acta. igne & sulfur
puniunt᷑ Merito gͦ beatꝰ augustinus usis norie co¬
suȩtudinis in lecebris. ac̃ iusto dolore cõmotꝰ exdla¬
mat Ue peccatis hominũ: quę sola inusitata in hor¬
resscimus. Usitata uero: ꝓquib ab luendis filii dei
sangius effusus. ẽ. quamuis tam magna sint ut omn¬

Expanded text:
Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes. Noe arcam aedificat cum Dominus ecclesiam de viris fidelibus quasi lignis levigatis adunando construit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, cum vero intratur, intereunt, quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coronatis, aeterna damnatione plectentur. Similiter sicut plantabant et aedificabant. Praetermisso Dominus illo ma vel nulla putari poterant delicta commemorat, ut intelligas illicita, quali poena feriantur, si licita et ea sine quibus haec vita non ducitur immoderatius acta igne et sulphure puniuntur. Merito ergo beatus Augustinus, visis noxiae consuetudinis illecebris, ac justo dolore commotus, exclamat: « Vae peccatis hominum, quae sola inusitata inhorrescimus, usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omn
Abbreviated transcription (Latin):
int: quanto uident in aliis quid ꝑpeti si essent neglecti
otuerunt qr qui creatoris sui claritatẽ uident: nichil
creatura agitur. qđ uideri ñ posunt Et ait illi abrahã:
bent moysen & pphas audiant illos. S qui uerba dei des¬
exerit hec audire ũ posse suos sequaces existimabat:
ue a nesuondit diues: Non pat̃ abrabam s si Exinortiuis
pit adcos oenitentia agent. Cui mox ueraci sententia

Expanded text:
identius vident in aliis quid ipsi perpeti, si essent neglecti, potuerunt. Quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam age
Abbreviated transcription (Latin):
a discipli toties sibi replicatum dominicȩ pallionis
ebista ducat. hoc aut̃ dicebat inquit significans qua
rte esset moriturus. mox quia crucis exaltatio sig¬
ficet᷑ intelligunt. niui qr discipłi cuiꝰ uitã maxime¬
Iere desiderabant eiꝰ mortẽ audire ñ poterant. quẽ ñ
i hominẽ innocentem s & dm̃ uerum sciebant. hunc
ateniꝰ mori uł posse putabant. & qr ꝑparabolas eum
ioquent : audire consueuerant. quotios aliquid de
posione dicebat hoc ñ ita ut sonabat intelligendum:
more aig ante. ad aliud quid allegoricȩ referendum

Expanded text:
 discipuli toties sibi replicatum Dominicae passionis gelista dicat: « Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus, » mox quia crucis exaltatio significetur intelligunt, nisi quia discipuli cujus vitam maximvidere desiderabant, ejus mortem audire non poterant. Quem non solum hominem innocentem, sed et Deum verum sciebant, hunc nullatenus mori vel posse putabant. Et quia per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita ut sonabat, intelligendum, sed, amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum
Abbreviated transcription (Latin):
ptione statũ monastiche uite quo inbutꝰ.ẽ leserit.
ubi edinquendus sit. hicremiȩ lamentationes in sino¬
t. Qui odiose uilibet & peccatricis animȩ subui¬
se specie lipsum describens ait. Uiderunt eã hostec:
ederiserum sabbata eiꝰ: Duo erunt molentes inunuĩ
Oolenteos ap peuio uoe e iui in dicbiuo constirti reguitie¬

Expanded text:
reptione, statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic reptione, statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic ubi relinquendus sit Hieremiae lamentationes insinuant, qui otiosae cujuslibet et peccatricis animae sub Judaeae specie lapsum describens ait, viderunt eam hostes et deriserunt sabbata ejus. Duae erunt molentes in unum. Molentes appe
Abbreviated transcription (Latin):
onuns sire suciei mortẽ dare ñ dubitat Utriq aut̃ sensui
congrut apte: qđ sequitur: Et qui cũq ꝑdiderit illam¬
lecto uno dixerat supra dñs: eũ qui inagro sit retro
ire ñ dehere: Quod ne dehis tantũ qui aꝑte de agro
turi hoc . ẽ. palã dnm negaturi sunt dictũ putares:
tostendere. ñ nullos qui cũ faciẽ inateriori tenere
cant᷑. animo tam̃ hui mente retro respiciant: In illa gͦ
aducant᷑ si fieri potest etiã electi duo erunt inlecto:
ili uidelicet qui otium & quietẽ ȩligunt. neq negotiis
ecularib neq negotiis ecclesiasticis occupati. quȩ illoꝵ
equies lecti nomine significata. ẽ Unus assumetur.
ciliter relinquetur Qđ ñ quasi de duob hominib
itibsꝰ s. de duob generib affectionum Qui enim
pter dm̃ continentis studuerit. ut sine sollicitud me
iuens cogita quȩ dei st adsumetur adõ: qui uero uł
imanȩ liudis amore. uł alia quelibet uitiorum cor¬

Expanded text:
oc est, in mortem dare non dubitat. Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et quicunque perdiderit illamilla nocte erunt duo in lecto uno. Dixerat supra Dominus eum qui in agro sit retro redire non debere, quod ne de iis tantum qui aperte de agro redituri, hoc est, palam Dominum negaturi sunt, dictum putares, pergit ostendere nonnullos, qui cum faciem in anteriora tenere videantur, animo tamen ac mente retro respiciant. In illa erginducantur, si fieri potest, etiam electi duo erunt in lecto, illi videlicet, qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Unus assumetur, et alter relinquetur. Non quasi de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studuerit, ut sine sollicitudine vivens cogitet quae Dei sunt , assumetur a Deo; qui vero vel humanae laudis amore, vel alia qu
Abbreviated transcription (Latin):
ł loch. quando repentinus mortalib suꝑ ueniet interitꝰ
iquiperat: E debant & bibebant: uxores diicebant. & daban¬
ur adnuptias. Non hic urxta uesanũ marcionis. & mani¬
Mlienatiani principi sencratitirum dogina &e conuigia
u dunenta dapantur: cũ in his successionis in illis nate

Expanded text:
vel Lot, quando repentinus mortalibus supervenit interitus, vel Lot, quando repentinus mortalibus supervenit interitus, aequiparat. Edebant et bibebant, uxores ducebant, et dabantur ad nuptias. Non hic juxta vesanum Marcionis, et Manichaei, et Tatiani principis Encratitarum dogma, conjugia vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae
Abbreviated transcription (Latin):
aspetipunace fus mundum euangłu sou fulgorem et¬
spitalte erhibuit & contra om̃s apocriforũ tienias in¬
duuisiuli cariatis suȩ lucȩ firmauit:. Primũ enĩ oportet
lums multa pati: & reꝓbari ageneratione hac: Loquens
iulta dns deaduentus sui gła: t̾rorẽ quoq passionis
ucis aperire curauit. ut cum morientẽ cernerent quẽ
ificandũ audierant. dolorem passionis spe ꝓmissȩ
fficationis mnitigarent: simulq se ipsi pararent si głã
n diligerent. mortis ñ horrere ꝑiculum Generationẽ
quib etiã nc̃ filius hominis incorpore suo hoc.ẽ in
eccłia multa patitur & reꝓbatur Nam quamis cap̃
huiꝰ corporis qđ uidelicet nos sumꝰ. iam sese suꝑ omĩa
liberum exerit: reꝓborũ tam̃ uulnera. ad huc ꝑsuum
qd deosum retinẽt corpris sentit Et sic̃ factũ . ẽ. indieb
no ita erit & indie filii hominis: Subitũ aduentus sui
lc: plurimis adfirmat exemplis Nam quem fulgori
ito onia transuolanti comparauerat: eundẽ dieb noc

Expanded text:
Evangelii sui fulgore spiritaliter exhibuit, et contra omnes apocryphorum venias indivisibili charitatis suae luce firmavit. Primum autem oportet illum multa pati et reprobari a generatione hac. Loquens multa Dominus de adventus sui gloria, terrorem quoque passionis paucis inserere curavit, ut cum morientem cernerent, quem glorificandum audierant, dolorem passionis spe promis sae clarificationis mitigarent, simulque se ipsi pararent, si gloriam regni diligerent, mortis non horrere periculum. Generationem quibus etiam nunc Filius hominis in corpore suo, hoc est, in Ecclesia multa patitur, et reprobatur. Nam quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet corpus, sentit. Et sicut factum est in diebus Noe, ita erit et in die Filii hominis. Subitum adventus sui diem plurimis affirmat exemplis. Nam quem fulguri cito omnia transvolanti comparaverat, eumdem diebus Noe
Abbreviated transcription (Latin):
cerit: qua die filiꝰ hominis reuelabit᷑ Pulchre reue¬
labitur: qr qui interim ñ apparens omĩa uidet. tunc
ipparens omia iudicabit. Apparebit aut̃ iudicaturus eo
maximo cempore: quo cunctos iudicioꝵ eiꝰ oblitos hiuc
dło conspererit. ẽẽ mancipatos. qr licet mundi t̾minus
lm pͥfinto sit uenturus intepore. frigente tañ circa
une carat multorum tanta crebrescet humani gene¬
sinqutas. ut merito debeat cũ ipso quẽ in habitat
be dderi. Nã ce nẽ d uidẽ e in numeris adõ cõmesati

Expanded text:
erit, qua die Filius hominis revelabitur. Pulchre revelabitur, quia qui interim non apparens omnia videt, tunc apparens omnia judicabit. Apparebit autem judicaturus eo maxime tempore quo cunctos judiciorum ejus oblitos, huic saeculo conspexerit esse mancipatos. Quia licet mundi terminus olim praefinito sit venturus in tempore, frigente tamen circa finem charitate multorum, tanta crebrescet humani generis iniquitas, ut merito debeat cum ipso, quem inhabitat, orbe deleri. Nam et nunc quidem innumeros adeo commessati
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis tanꝗ unt̃ speciẽ ueri colorso seuatlou¬
abangelo nuntientur: ꝓpt̾ doctrinã scam sacrantor es
unitatem ad petrũ iubetur mittere. tãquã & asus q
retur: Ite : ostendite uos sacerdotibꝰ Nã & cum irent i¬
dati st̃ Ia ad eos uenerat petrus s tam̃ ipsi ñ dũ ad¬
to baptismate sacramento. ñ dũ spiritaliter adsas¬
tes ꝑuenerant: & tam̃ infusione sp̃s scĩ. & ad miratis
linguarũ eoꝵ mundatio declarata. ẽ Unus aut̃ e¬
magnificans dm̃: Et cecidit infacie̾ ante pedes aiga¬
agens Vnus iste magnificans dm̃ regressus. unius
eccłiȩ deuotã xp̃o humilitatẽ significit: Qui bene
cadens ante pedes dni: gras agt Iue eni uere do gra
agit: qui rep̃ssis p̃sumptionis sue coguationib au
insemetipso infirmus sit hamiliter inidet quims
libi urtutis gributt. qui bona que agit cedemis
conditoris agnosct Unde e recte subiungian ecu
ertt samaritanus: Samaritanꝰ quippe indu ptitus

Expanded text:
unam speciem veri coloris obducat. Corab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irentJam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritaliter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autemagnificans Deum agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esConditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo: qr udicii discrimen subcęlo hoc. o̾ inaeris medi
geretur. teste apło qui ait Simul rapicmur cũ illis
innubib obuiã dnõ inaȩra. Si aut̃ adns in uidiciosi
fulgier apparebitii mullis dẽ insua mente laden ꝓni
uqui fulgoris instar homitib corucus iundefiosiee
gentinus. as uenter: Potestt aute hee et nobelinia

Expanded text:
coelo, quia discrimen sub coelo, hoc est, in aeris medio geretur, teste Apostolo, qui ait: Simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera . Si autem Dominus in judicio sicut fulgur apparebit, nullus tunc in sua mente latere perqui fulguris instar omnibus coruscus videlicet et repentinus adveniet. Potest aute
Abbreviated transcription (Latin):
r dictis. ẽ. qr inhac uita latarus cadentes micas dde
pensa ddiuutis quȩrebat . nemo illi dabat: nuic de sup¬
plicio diuitis dicitur qr de extremo digito larari de¬
tillari aquã more suo concupiscit. Qui gͦ mensȩ suȩ
uł minima dare noluit: in inferno positꝰ. usq ad mini-¬
ma querenda puentt: S notandit̃ italde .ẽ: quid sit qđ
diues migne positus. linguã sua refrigerari petit Mos
quope e̾ sacri eloquii: ut aliquando aliud dicat. sed
oundem dcto aliud ĩnuat: Superiꝰ aut hunc supbum

Expanded text:
 dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est, quid sit quod dives in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum
Abbreviated transcription (Latin):
rum mitte ut intinguat exeremũ digiti sui inaquã:
refugtret linguã meã. qr crueior inhacflãma Infide
popłs uerbalegis inore tenuit: quȩ oꝑesseruare
itempsit: Ibi gͦ ampliꝰ ardebat ubi se ostendit scire qđ
ire noluit: Ab extremo digiti se tangi desiderat. qi
ns suppliciis datꝰ. optat oꝑatione iustorũ uł ultima
uomi sos s ui respondetur. qđ in hac uuta bona receꝑit:
onne suũ gaudram felicitatẽ transitoriam putatut:
hesi hu Ee enẽ possunt de uisti bona: nec tam beciin rẽ¬

Expanded text:
ingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium, felicitatem transitoriam putavit. Habere hic iterum possunt et justi bona, nec tamen haec in rec
Abbreviated transcription (Latin):
derorton creaduram & duod manifestet ulittat uen¬
mundatori suo. qr elatus suꝑbia gratiarũ agenir p
humilitate ñ sternitur. sunilisq efficit᷑ eis dequib ds
apł. Qui cum cognouissent dm̃: non ut dm̃ mags¬
statum accusat ingratos Et ait illi Surge uaide: q¬
fides tua te saluum fecit: Qui deuotus ante dnm̃cȩcu
surgere & ire p̾cipitur: qr qͥ infirmitatẽ suã subtiliter
cognoscens humiliter iacet ꝑdiuint uerbi consolatione
surgere adfortia oꝑa. & crescentib cotidie meritis ad
ꝑfectiora passim ꝓficere iubetur St aut̃ fides siluuns
fecit eũ quẽ ad agendas saluatori & emundatori suo g
iori ea ratione conungitur qd ibi fidem ꝑlut ilte
augeri debere parabola data dicernitur hre dit mas¬
stuis ipsisreb ostenditur: ñ fidel cartumr grso¬

Expanded text:
ore creaturam, eoque manifestetur varietate men et Domino mundatori suo, qui elatus superbia gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magned tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade; fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur; quia qui infirmitatem suam subtiliter cognoscens humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo grctio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decernitur; hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ Nam ecce phariseus adexhibendam abstinentiã.
dimpendenda miscdiam a d referendas deo gras oculũ
pbuerat s adhumilitatis custodiã ñ habebat: Et quid
lest qđ contra hostiũ insidias penȩ tota ciuitas caute
ustodt̃ si unũ foramen aꝑtũ relinquit᷑. unde ab hosti¬
us intretur: Et publicanꝰ alonge stans: nolebat nec
culos adcelũ leuare s peuciebat pectꝰ suũ dicens : Do.¬

Expanded text:
habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur? Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectus suum, dicens: D
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ species quib omis tumor arrogantui demonstratur
Cumbonũ aut᷑ semetipsis habere se estimant: aut si sibi dad
desup credune ꝓsus se hoc accepisse meritis putant: aut
certe cũ iactant sẽ habere qđ ñ habent. aut despectis
seteris. singularit̃ uideri appetunt habere qđ habent:
ia phariseus istȩ iactantię pestȩ laborasse dep̾henditur:
i idcirco detẽplo absq iustificatione descendit: qr bonoꝵ
bum merita sibi quasi singularit̃ tribuens. oranti
licano se p̃tulit Ieiuno bis insabbato: decimas dõ
um que possideo hietechihel ꝓpheta de ostensis sibi
animalib scribit: & totũ corpus plenũ oculis in cir¬
stu ipsorũ: Quatuor corpora quippe animalium
circo plena oculis describunt᷑: qr scõrũ actio ab omni
parte circum specta .ẽ. bona desiderabilit̾ ꝓuidens. mala
sollerter cauens: S nos sȩpe dũ aliis reb int̾endimꝰ: fit ut
lia neglagamꝰ: E tubi neglegimus: ibi ꝓcul dubio oculũ

Expanded text:
t species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non hacaeteris singulariter videri appetunt habere, quod habent, quia Pharisaeus iste jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit, et totum corpus plenum erat oculis in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter praevidens, mala solerter cavens, sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit, ut alia negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non
Abbreviated transcription (Latin):
se dic ac nocte. & pacientiã habebit in illis: dico uob̾: qͥa
to faciet uindictã illoꝵ Si quẽ mouet. cur electi dei se
dicari de p̃cent᷑. qđ etiã in apocalypsi ioħis demartirib
at om̃s mali ꝑeant.
cunst auĩ duob modis: aut conuersione adiusticiã. aut
misa psuppliciũ potestate: qr nunc ad uersus bonos quam¬
su hoc ipsum bonis expedit: uł cẽporaltter aliquod ualent.
uẽ finẽ iusti cũ uenire desiderant. quamuis ꝓinimicis suis
rent. tam̃ ñ absude uindictam desiderare dicurit᷑: Uerum¬

Expanded text:
e die ac nocte, et patientiam habebit in illis? Dico vobis quia cito faciet vindictam illorum. Si quem movet cur electi Dei se vindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Joannis de martyribus ut omnes mali pereant. Pereunt autem duobus modis, aut conversione ad justitiam, aut amissa per supplicium potestate, qua nunc adversus bonos, quandiu hoc ipsum bonis expedit vel temporaliter aliquid valent. uem finem iusti cum uenire desiderant, quamuis pro inimicis suis orent, tamen non absurde uindictam desiderare dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
hocugt utiq ne incedens inuoluatur ad lapsũ: Ministrare
uero do e minimũ se ꝑ omĩa. &e absq gr̃a eiꝰ auxilio nichil
uiriũ habentẽ ꝓfiteri Minister: aminori statu idest sub.¬
tione. sic & magister a maiori uocabulũ sumpsit: Mini-
t gꝰ conditori: qui eiꝰ naturam considerans. eiꝰ iudicia
mescens. de suis se uirtutib humiliat Et post hȩc tu
nducabis : & bibes: Postꝗ inquit ipse p̃dicationis tuę
unc demũ tu transies. & recumbes. ęt̾nisq ineę sapientię
dapib inȩt̾num reficieris: N uinqͥd grãm habet seruo illi.
qr fecit quȩ sibi imperauerat: ñ.:puto Sic & uos cũ feceri¬
cis omũ quȩ p̃cepta st̃ uob: dicite. serui inutilessumus
homo in quuit ab homine seruo ñ uni formȩ s multiplex
ninister ũ erigit. nec tam̃ eiꝰ gram habet. quarto magis
olau sine ne nichil potestis facere: non cẽporũ longi-¬
idme labor merita pensare debetis s amore &e famulato

Expanded text:
lapsum. Ministrare vero Deo est minimum se per omnia et absque gratiae ejus auxilio nihil virium habentem profiteri. Minister enim a minori statu, id est, subjectione, sicut et magister a majori vocabulum sumpsit. Ministrat ergo Conditori, qui, ejus naturam considerans, ejus judicia pertimescens, de suis se virtutibus humiliat. Et post haec tu manducabis, et bibes. Postquam, inquit, ipse tuae tunc demum tu transeas et recumbes, aeternisque meae sapientiae dapibus in aeternum reficieris. Nunquid gratiam habet servo illi qui fecit quae sibi imperaverat? non puto. Sic et vos cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus. Si homo, inquit, ab homine servo non uniforme, sed multiplex ministerium exigit, nec tamen ei gratiam habet, quanto magis vos, qui sine me nihil potestis facere? non temporum longitudine labo
Abbreviated transcription (Latin):
inuentur misisse ad sacerdotes: nisi leꝓsos Quia uideli-¬
cet sacerdotium udeorum. figura erat futuri sacerdotii
qusqs abheretica prauitate uł suꝑstitione gentili.
eoloiemnꝗ fidei quem uerũ accepat ostendat Ceta
umoisetusensium ꝑseipsũ interius in conscientia

Expanded text:
praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii quis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera ue sensuum, per seipsum interius in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aqualib idem aduentꝰ expectari debeat oenqui
Intecto gͦ. e: qui excedens carnalia. tamꝗ in aura libera syi¬
ritaliter uiuit Uasa eiꝰ indomo: concupiscentiȩ st̃ carnã¬
les. quas inimis amauerat: S suꝑna petens in hoc mus
reliquerat: quas inminente uidicio necesse. ẽ. nullaten
petat Illam enĩ horã. ñ eam qua iudex uenit. s qui
uenturus dicit: ñ quia ignis sodoma descendit.s qr
exire cogit᷑. uł potius ipse dissimulans: abangelis ad
iudicẽ solliciti p̃stolam᷑ excubiis. quando uenis inerti
Dequa ioħs ait: filioli. nouissima horarẽ. et qui nagn. s¬
militer n redeat retro: Qui oꝑatur ue celia & sie pauli¬

Expanded text:
nunc a qualibus idem adventus exspectari debeat ostenditur. In tecto ergo est, qui, excedens carnalia, tanquam in aura libera spiritaliter vivit. Vasa ejus in domo, concupiscentiae sunt carnales, quas nimis amaverat, sed superna petens in hoc mundo reliquerat, quas imminente judicio necesse est nullatenus repetat. Illam enim horam, non eam qua judex venit, sed qua venturus est, dicit, non qua ignis Sodomam descendit, sed qua Lot exire cogitur, vel potius ipse dissimulans ab angelis appjudicem sollicitis praestolamur excubiis, quando veniat incerti. De qua Joannes ait: Filioli, novissima hora est . Et qui in agro, similiter non redeat retro
Abbreviated transcription (Latin):
ntariipsarn phenns supplicu Namena si subitaneũ
qioi uliꝰ significat aduentum Neq enĩ ignis ille ppe¬
dieis luꝑueniens impios puniet: s iꝑsi potius a conspe¬
tu uidicis eiccti inignem mittent᷑ etnum Quamuis
ridem igni sulphur ñ dubitemꝰ in esse: testante ioħe
n utrumq ignẽ. & subitȩ scilicet correctionis. & sempi
concremationis describens ait Et descendit ignis adõ
celo: & deuorauit eos. & diabolus qui seducebat eos mis
p instagnũ ignis & sulphuris Ubi & bestia & pseudo

Expanded text:
nis supplicii flammam, sed subitaneum diei illius significant adventum. Neque enim ignis ille perpetuus superveniens impios puniet, sed ipsi potius a conspectu judicis ejecti, in ignem mittentur aeternum, quamvis et eidem igni sulphur non dubitemus inesse, testante Joanne, qui utrumque ignem, et subitae, scilicet, correptionis, et sempiternae concremationis, describens, ait: Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos, et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulph
Abbreviated transcription (Latin):
coruit aorge &e leuauerunt uocẽ dicentes: Ihu p̃cep¬
Dr miserere nr̃i Et bene ut saluentur: iħ m p̃ceptorẽ
minant: Quia eniꝰ ineiꝰ uerbis se errasse significant:
ic salualdi humiliter p̃ceptorẽ uocant: Cũq ad
nitionẽ p̃ceptoris redeunt: mox adformã salutis

Expanded text:
terunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mo
Abbreviated transcription (Latin):
qut fios o modo scandalitetur: Proptea dene oe opodne nes
matin Ius mousuilere qui pariu st infide: ne occasione nr̃i
meruantur &e recedant a fide ac decidant a salute: Notandũ
urs quin nr̃o bono oꝑe. aliquando cauendũ .ẽ. scandalum
ini aliquando uero ꝓnichilo contẽpnendũ: Inquantũ
sine peccato possumꝰ uitare ꝓximorum scandalũ debemꝰ
uĩ nasci. quã ut ueritas relinquatur Attendite uobis:
peccauerit fr̃ cuiis increꝑa illũ: & si pęnitentiã egerit.
inutte illi ĩale qͥd: & in deutero nomio legimꝰ: Ne oderis¬
rem tuũ incorde tuo. s publi ce argue eũ. ne habeas suꝑ
lo peccatũ: Quo gͥ ordine scandala declinare. & ue ꝑpetux
atare possimꝰ insinuat: si nos uidelicet ipsos nequem
dumꝰ attendimꝰ. si peccante zelo uisticiȩ corripimꝰ ex corde
uitenti misdie pictatisq uiscera pandimꝰ. Ubi cautģ in¬

Expanded text:
quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxime iis consulere, qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane quod in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemusdalum nasci, quam veritas relinquatur. Attendite vobis, si peccaverit frater tuus, increpa illum, et si poenitentiam egerit, dimitte illi. Tale qfratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum ne habeas super illo peccatum . Quo igitur ordine scandala declinare et vae perpetuum vitare possumus insinuat, si nos videlicet ipsos, ne quem laedamus, attendimus, si peccantem zelo justitiae corripimus, si ex corde poenitenti misericordiae pietatisque visce
Abbreviated transcription (Latin):
regni dei:q ue infra iucas apuit. ec istimabadecio
uenienti merosolimam dno confestim regnũ dei mani¬
festaretur Ita ut ipsi apłi hac opinione ducti. post re-¬
surrectionẽ eiꝰ introgantes agerent Dnẽ. si intẽpore hoc
relitues irgnu uitie alibi cleophas: Nos aut̃ sperabamꝰ¬

Expanded text:
regni Dei, quia, sicut infra Lucas aperuit, existimabant quod veniente Jerosolymam Domino, confestim regnum Dei manifestaretur, ita ut et ipsi Apostoli hac opinione ducti, post resurrectionem ejus interrogantes dicerent, Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel; et alibi Cleophas, Nos autem sperabam
Abbreviated transcription (Latin):
absconettisqr adioħim. Exeo regnum dei euangeliratur se
ot is hillad uim facit: Disputantẽ contra fẏlargiriã salua¬
emen pharisȩx deridebant. quasi contraria legi ꝓphetisq
sciperet ubi multi & ditissimi fuisse. & tam̃ deo placuisse
igunt᷑: u & ipse moyses popłm quẽ regebat. si legẽ sequeret᷑
mib que t̾ra gignit bonis abundaturum: sin aut̃ negleret.
este. famc. inopia. cunctisq malis p̃diceret. ẽẽ.feriendum:
ub ile occurrens: ostendit inter legẽ. & cuangeliũ sicut
pmissicm̃ ita & p̃ceptorum ñ muinima debere.ẽẽ. distantiã
maiota quidem ꝓpt̾ regnũ cȩlorũ: minora uero ꝓpter
egnũ trenaru. imperari ab eodẽ uno deo: qui cęlum fecit
eciam Iui namꝙ dictũ .e. si uolueritis & audieritis me
pona cie comedetis hic uero beati patiperes spũ: qͥm ipsoꝵ¬

Expanded text:
ae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur, et omnis in illud vim facit. Disputantem contra philargyriam Salvatorem Pharisaei deridebant, quasi contraria legi prophetisque praeciperet, ubi multi et ditissimi fuisse, et tamen Deo placuisse legerentur; sed et ipse Moyses populum quem regebat, si legem sequeretur, omnibus quae terra gignit, bonis abundaturum, si autem negligeret, peste, fame, inopia, cunctisque malis praediceret esse feriendum. Quibus ille occurrens, ostendit inter legem et Evangelium, sicut promissionum, ita et praeceptorum non minimam debere esse distantiam, et majora quidem propter regnum coelorum, minora vero propter regnum terrarum imperari ab eodem uno Deo qui coelum fecit et terram. Ibi namque dictum est: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Hic vero: Beati pauperes spiritu, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Et uocauit unũ de seruis: & interrogauit quȩ hȩc. esses ss
dixit illi Uocat unũ deseruis: cũ sumit adlegendum q¬
aliquẽ ꝓphetarũ. & inco querens: quodaminodo int̾rogit.
Unde ista festa in ȩcclesia celebrantur: inquib se. eẽ. ñ uide
Respondeat ei seruus patris: ꝓpheta: fr̃ tuus uenit: e occi¬
dit pat̾ tuus uitulũ saginatũ. qr saluũ illũ recepit. Ine
tremis enĩ t̾rȩ fuit fr̾ cuus: s inde maior exultatio canti
qui absens erat occisus . ẽ. ille: cui dictũ. ẽ & holocaustum
tuũ pingue fiat Indignatus. ẽ. aut̃: & nolebat intioires
Pat̃ gͦ uliꝰ egressus: cepit rogare illum: In dignatur etidno
& adhuc non uult introire: Cũ gͦ plenitudo gentiũ inta¬
uerit egredictur oportuno tempore pat̾ eiꝰ. ut̃ etiã om̃is
isrł saluus fiat: excuiꝰ patre eȩcitas facta .ẽ. uelit absen¬
ti magrum. donec plenitudo filii minoris long. ar
tana egressum patris appellat adrogandenr mas itriu¬

Expanded text:
Et vocavit unum de servis, et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris Propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vixtremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio, canta. Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: « Et holocaustum tuum pingue fiat . » « Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. » Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat. Ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agro, donec plenitudo filii minoris, longe in tanquam egressum patris appellat, ad rogandum major
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis p̃dicationis cradicata. & inmare gentiũ translatas
atq transplantata: Cui sententię. subunctȩ quoq parabo¬
lȩ quȩ de uerbi ministris agit: sensus adstipulat: iuuot
& illud: qđ folia mori serpenti subiecta. necem inferis
qr uerbũ crucis. ut cuncta salutaria confert cunct
noxia tollit: Quis aut̃ urm habens seruum arantẽ ai
pascentem: Hȩc parabola docet: ut fides quo uirtuti
foris excellentior. eo in ipsa conscientia fiat intꝰ humil
Seruus quippe arans. aut pascens: quilibet ȩcclesiȩ doctos
intelligit᷑. de quo dñs ait Nemo mittens manii sua iuli
aratrũ & aspiciens retro: aptus. e regno dei c asteri selo
amare cestanti e tcio respondit pasce oriesenenli &un cis

Expanded text:
verbis praedicationis eradicata, et in mare gentium translata est atque plantata. Cui sententiae subjunctae quoque parabolae, quae de verbi ministris agit, sensus astipulatur. Juvat et illud, quod folia mori serpenti superjecta necem inferunt, quia verbum crucis, ut cuncta salutaria confert, cuncta noxia tollit. Quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem. Haec parabola docet ut fides, quo virtutibus foris excellentior, eo in ipsa conscientia fiat intus humilior. Servus quippe arans aut pascens, quilibet Ecclesiae doctor intelligitur. De quo Dominus ait: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Et alteri sese amare testanti
Abbreviated transcription (Latin):
eiadua: alis ꝓfectus aluid ꝓfecto: Quam magnopere
queeites aiunt dño. ad auge nob̾ fidẽ. Dixit aũt dns
ihibueritis fidẽ sic̃ granum sinapis: diceretis huic arbo.
i moro eradicare. & transplantare in mare: & obȩdiẽt
b fidem ꝑfectam grano sinapis comparat: quȩ sit ui-¬
ucet .x ad faciem humilis. & inpectore feruens Uilis
adhec notandum: qđ granũ sinapis. ad purgationẽ capi¬
cis saluberrime ꝓdet Nam si optime critum & cribel¬
latum cepido pingue mulse misceas. & hoc iciunus¬
e contra solem calidum. uł inbalnco gargarizes: ominẽ
nimnẽ noriũ. &iã sicrassior fuerit de capite purgat. &
minentiũ quoq in becillitatẽ. facit picula uitari¬

Expanded text:
exordia, aliud prospectus, aliud perfectio. Quam magnopere quaerentes aiunt Domino: Adauge nobis fidem. Dixit autem Dominus: Si haberetis fidem sicut granum sinapi moro: Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis. Fidem perfectam grano sinapis comparat, quae sit videlicet et ad faciem humilis et in pectore fervens, vilis Sed et hoc notandum, quia granum sinapis ad purgationem capitis saluberrime prodest. Nam si optime tritum et cribellatum tepidae pingui mulsae admisceas, et hoc jejunus contra solem calidum, vel in balneo gargarizes, omnem humorem noxium etiam si crassior fuerit, de capite purgat, et imminentium quoque imbecillitatum facit pericula vitari
Abbreviated transcription (Latin):
Qui iacebat adianuam eiꝰ ulcerib pleniis. eupresis saturri
demicis quę cadebant demensa diuitis d & canes ueuaui
& lingebant ulcera eiꝰ. Plenus ulcerib mendiciu iarae.
ante ianuas diuitis iacet Quadere una: dñs didiuꝗͥ¬
cia expleuit Habuisset enĩ fortasse aliquã excusatione
diues. si latarus pauper & ulcerosus ante eiꝰ ianam
si longe esset diues aboculis ulcerosi pauꝑis. minorem co¬
lerasset cẽptationẽ pauꝑ inanimo: U dum egenũ e ulcera¬
tum ante ianuã diuitis. & deliciis affluentis posuit: in
una eademq re. & exuisione pauꝑis ñ miserenti diuiti
cumulũ dampnationis intulit. & rursũ exuisione diui¬
tis temptatũ cotidie pauperem ꝓbaut Cui certe pot̾a
adpenam sufficere pauptas: etiam si sanus fuis Punso
suffecisset egritudo: etiã si subsidiũ ad essec uiut plureui
ampliꝰ pauper: simulhunc & pauꝑtas & egntudi tilbe¬
fectt attq iinsuꝑ iudebat ꝓcedentẽ diuite obsmnoni¬

Expanded text:
upiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus janusi longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequenti
Abbreviated transcription (Latin):
seruit mamionȩ. illi utiq seruit: qui reb istis t̾renis mne¬
rito suȩ ꝑuersitatis p̃positꝰ. pͥnceps huiꝰ scłi adnõ dicitũ
Ergoaut unũ odict. & alterum diligit. ut ficri debet odi
scilicet diabolum diliget dm̃. aut uni alherebit: & altes
contempnet Adherebit scilicet diabolo: cũ quasi ciꝰ p̃mia
temporalia sectatur Contempnet aut̃ dm̃. ñ dixit odiet
s sic̃ solent minas eiꝰ post ponere cupiditatib suis quide
bonitate ciꝰ adimpunitatẽ eiꝰ sibi blandiuntur. Qubus
ꝑsalomonemdicitur: fili. neadicias peccatum suꝑpeccate
&. dicas miseratio di magna. ẽ. Audiebant ait̃ hc ora
pharisei qui erant auari & deridebant illum. olousu

Expanded text:
servit, qui, rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur . Ergo aut unum odiet, aut alterum diliget, ut fieri debet: odiet, scilicet, diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit, scilicet, diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas: Miseratio Dei magna est . Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui er
Abbreviated transcription (Latin):
trari s ministrare debitores sibi nos fecit. ne nr̃is uide¬
licet oꝑib confidentes. s de eiꝰ semꝑ examine pauentes
cũ ꝓpheta dicamꝰ. Quid retribuamus dno ꝑomib quę
retribuit nos: Qui aut fidem se granosi napis simlandã
humilem scilicet. & feruentem habuisse monstrarti
p̃misit dicens Credidi ꝓpter qđ locutus sũ: ego aitẽ
miliatꝰ sum nimis. ut quã suis se uirib minme credis
ostendisset in extasi locutus. & adiunxit. homo men

Expanded text:
trari, sed ministrare , debitores sibi nos fecit, ne nostris videlicet operibus confidentes, sed de ejus semper examine paventes, cum propheta dicamus: Quid retribuamus Domino pro omnibus quae retribuit nobis ? Qui ut fidem se grano sinapis similandam, humilem scilicet et ferventem habuisse monstraret, praemisit, dicens: Credidi propter quod locutus sum, ego autem humiliatus sum nimis . Ut quam suis se viribus minime credidisset ostenderet, in extasi locutus adjunxit: Omn
Abbreviated transcription (Latin):
coiquetur bysso & pupura indutꝰ fuisset Nemo quippe
uestimenta pcipua: nisi ad manc̃ głami querit. uidelicet
ut honorabilior ceteris esse uideatur: Quã culpã possumus
meliꝰ etiã exdiuerso colligere: qr si abicctio uilis indumenti
uirtꝰ nessei: euangelista uigilant̾ de ioħe ñ diceret. erat
indutꝰ pilis camelorum: U notandũ nob̾ magnõpere. e̾
more ueritatis de suꝑbo diuite. & de humili paupere.
quant st ordo narrationis. Ecce eni dicit᷑: homo quidam
orat dies. aꝓtinus subuingit᷑: Et erat quidã homo
mondls uomine latarus: Certe in popło plus solent no

Expanded text:
, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nom
Abbreviated transcription (Latin):
qui dimittit uxorẽ sua. & ducit alterã: mechatur et
qui dimissam auiro ducit: mechatur: Qđ delege imps¬
petiuĩ uiolanda p̾dixerat. uno exempli gr̃a de illa sũ¬
to gestimonio confirinat: ut ex hoc uno discerent etian
inceteris eũ ñ ad soluenda s adimplenda legis decred
uenisse: Cuiꝰ expositionẽ testimonii qui pleni uide
desiderat: ñ nr̃a s maiorum monumta scruteous. des

Expanded text:
 ducit alteram, moechatur, et qui dimissam a viro ducit, moechatur. Quod de lege in perpetuum non violanda praedixerat, uno exempli gratia de illa sumpto testimonio confirmat, ut ex hoc uno discerent, etiam in caeteris eum non ad solvenda, sed ad implenda legis decreta venisse. Cujus expositionem testimonii, si qui plenius videre desiderat, non nostra, sed majorum monumenta scr
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Non potestis do seriure a mamimore: A udut hoc
auarus: audiat qui censentur uocabulo xp̃iano. ñ posse
simul mammonȩ hoc .x̾. diuitiis xp̃oq serumm Et tam̃
ũ dexit. qui habet dinitias: s qui seruit diuitus Qui
eniꝰ diitiarũ scriuis: ẽ: diuitias custodit ut seruus: Qui

Expanded text:
 Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonae, hoc est, divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
facultates. idest extra naturã site: Nichil eni intulimus
inhunc mundũ. haud dubiũ quin nec auferre qͥd possumꝰ.
die uri ꝓpriȩ diuitię eiꝰ Argiat gͦ phariseos fraudis
sommunia conditoras bona. priuatim habere mallentes.
be repͥm desipere. meruerunt que publican ille cuui pao
pant monini acheus. ut adquirere posset Alle elia pao

Expanded text:
turam sitae. Nihil enim intulimus in hunc mundum, haud dubium quia nec auferre quid possumus. animae viri, propriae divitiae ejus . Arguit ergo Pharisaeos fraudis on fuerunt, communia Conditoris bona privatim habere malentes, nec Christum accipere meruerunt, quem publicanus ille, cujus paulo ante memini, Zachaeus, ut acquirere p
Abbreviated transcription (Latin):
canitur. Septies indie laudem dtri tibi. nichul.ẽ. luio:
quã sẽꝑ laus eiꝰ more meo: Namet alibi petro interrogino
quoties peccanti inse fratri dimittat: anusq septues respe¬
dit dñs: Non dico tibi scpties. s usq septuagies septies. Iqͣ
quadrigentis nonaginta uicib. ut tocies peccanti fras
dimittere in die: quocies ille peccare it̃ possẽt. Pec canti
inte fratri si penitentiã egerit dimittendi habes potsta
immo necessitate. ut &e tibi penitenti. acuenia flagitas
pat̾ qui .ẽ. incelis ignoscat: At si increpatꝰ conuerti & pe¬
tentiã agere neglexerit: quid suꝑ hoc ueritatis sertenti
decernit intuere Si peccauerit inte frateuus. uade ses
ripe eũ ae cetera usqueqi ait Si aut orccelesi a in anduert

Expanded text:
canitur: Septies in die laudem dixi tibi , nihil est aliud quam: Semper laus ejus in ore meo . Nam et alibi Petro interroganti quoties peccanti in se fratri dimittat, an usque septies? respondit Dominus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies , id est, quadringentis nonaginta vicibus, ut toties peccanti fratri dimitteret in die, quoties ille peccare non posset. Peccanti igitur in te fratri, si poenitentiam egerit dimittendi habes potestatem, imo necessitatem, ut et tibi poenitenti, ac veniam flagitanti Pater, qui est in coelis, ignoscat. At si increpatus converti, et poenitentiam agere neglexerit, quid super hoc veritatis sententia decernat, intuere: Si peccaverit in te frater tuus, vade, et corripe eum, et caetera usque quo ait: Si autem et Ecclesiam non audierit,
Abbreviated transcription (Latin):
mart in eo: Si gͦ inui quo manimonȩ fideles ñ fuistis qđ
uerii ẽ quis credet uob: De iniquo manimonȩ qđ diuitias
hilorum significet supra explanatum . ẽ: quarum m̃tionẽ
iluato faciens alibi dicit Quia fallatia diuitiarum
iffocat uerbũ: Ueras aut̃ diuitias. uł ipsa ȩt̾na uitȩ gau

Expanded text:
ammona fideles non fuistis, quod vestrum est quis credet vobis? De iniquo mammona, quod divitias malorum significet, supra explanatum est. Quarum mentionem Salvator faciens alibi dicit quia fallacia divitiarum suffocat verbum . Veras autem divitias, vel ipsa aeternae vitae gau
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego dico uob facite uob̾ amicos dęmamona inquitaus
ut cũ defeceritis. recipiant uos in et̾na tab̾nacula Mamis¬
na iniquitatis. ab hoc appellat istam pecuniã quã possid
ad tẽpus: quia mammonȩ diuitaȩ interp̃tantur Nec su
istȩ diuitiȩ nisi miquis: qui in eis constituunt spem ad
copiam beatitudinis sue Aiustis uero cũ hȩc possidentu
.c̃. quidem ista pecunas ñ st̃ illis diuitię nisi cȩlestesq
spiritales. quib indigentiã suã spirita lit̾ supplentes. er¬
dusa ȩgestate miseriȩ. beatitu dinis copia ditabu ur
Si autt̃ hiĩ qui p̃bent elemosynam dentiquo mam imone
faciunt sibi amicos. et quib ingtna cabna cuila recipounã
quanto magis hi qui spiritales iargiurrtas paulas qu

Expanded text:
 amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Mammona iniquitatis, ab hoc appellat istam pecuniam, quam possidemus ad tempus, quia mammona divitiae interpretantur. Nec sunt istae divitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae. A justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur. Si autem hi qui praebent eleemosynam, de iniquo mammona faciunt sibi amicos, a quibus in aeterna tabernacula recipiantur, quanto magis hi qui spiritales largiuntur epulas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ua̾ e sede cito scribe quinquaginta: Deinde alio dixit.
iuꝰ quantũ debes: Q ui ait Centũ choros tritici: Ait illi:
cipe litteras tuas: & scribe octoginta Cadus greca am¬
ceit adebitore.&. decentum choris tritici.lxxx. ad nichil
liud ualere arbitror. nisi ut ea quę similit̾ insacerdotes
td in leuitas iudeus quisq oꝑatur inxp̃i ȩccłia. aburdo¬
usticia eiꝰ suꝑ scribarũ. & phariseorũ ut cũ illi decimas
drent isti dimidias dent. si c̾ ñ de fructib s de ipsis bonis
usfcent o sbieuet are cen te duplicet ddecimas. ut duas duc¬

Expanded text:
dixit: Tu vero quantum debes? Qui ait, Centum coros tritici. Ait illi, Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. Cadus Graeca amfecit a debitore, et de centum coris tritici octoginta, ad nihil aliud valere arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in levitas Judaeus quisque operatur, in Chriustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas dec