comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Predestinatus est gͦ iħs: ut qͥ futurꝰ erat
scđm carnẽ filius dd esset tam̃ in iur¬
tute filius dĩ scd̾m spm̃ sanctificatio¬
nis. quia natus. ẽ. de spũ scõ & uirgine
maria: Ipsa ẽ. illa in effabilit̃ facta
hominis adõ uerbo susceptio singłs
ut filiꝰ dĩ & filiꝰ hominis simul. & filiꝰ
hominis ꝓpter susceptũ hominẽ: &
filius dĩ ꝓter suscipientẽ unigenitum
trinitas. s quaternitas crederetur:
Predestinata ẽ. ista nature humane
tanta &e cam celsa & sũma subuectio
ut quo ad tolleretur altius ñ habene.:
sicut ꝓ nob̾ ipsa diuinitas quousq se
deponeret humiliꝰ ñ habuit. quam
suscepta natura hominis cũ infirmi¬
tate carnis usq ad mortẽ crucisi
Sicut ergo p̃destinatꝰ .ẽ. ille unꝰ. ut
caput nrm̃ esset: ita mulci p̃desti¬
nati sumus ut menbra eiꝰ essemus
Humana hic merita conticescant.
que ꝑierunt ꝑ adam: & regnet que
nrm unicũ dĩ filiũ. unũ dnm Qs¬
quis incapite nr̃o p̃cedentia merita

Expanded text:
s, ut qui futurus erat secundum carnem filius David, esset tamen in virtute Filius Dei secundum Spiritum santificationis; quia natus est de Spiritu sancto et virgine Maria. Ipsa est illa ineffabiliter facta hominis a Deo Verbo susceptio singularis, ut Filius Dei et filius hominis simul, filius hominis propter susceptum hominem, et Filius Dei propter suscipientem unigenitum trinitas, sed quaternitas crederetur. Praedestinata est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quousque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis, « usque ad mortem crucis. » Sicut ergo praedestinatus est unus ille, ut caput nostrum esset, ita multi praedestinati sumus, ut membra ejus essemus. Humana hic merita conticescant, quae perierunt per Adam; et regnet quae  unicum Dei Filium, unum Dominum. Quisquis in capite nostro praecedentia merita
Abbreviated transcription (Latin):
ei iudei. tanta signa fieri ineiꝰ
nomine. quem partim ꝑ inuidiam partim
perrorem crucifixerunt: alii irati sunt
ospsequendos p̃dicatores eiꝰ apłos. alii uͦ id¬
pesur ampliꝰ admirintes. quo in eł nomi

Expanded text:
 Judaei tanta signa fieri in ejus nomine, quem partim per invidiam, partim per errorem crucifixerunt, alii irritati sunt ad persequendos praedicatores ejus Apostolos, alii vero idipsum amplius admirantes, quod in ejus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ppłs ꝓs agatus ÷ inqio implerti
sussa di. Non aut̃ clausit els fontẽ bonita
sue. etiam in alienigenas gentes quas sub
ligłis constituerat. porcionem sibi faciens
Upłm isrł. In hec duo & apłs distincte dis¬

Expanded text:
 propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte dis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentii & diligentes eium ui ꝓ ipiis
abipsis canta mortalit̾ ꝑtulit. & eis usq ad
sui sanguinis poccata donauit. & immor¬
calitatem a se sꝑandam & desiderandam.
cremplo sue resurrectionis ostendit. Itaq
in uteris hominis t̾rena desidia mor¬

Expanded text:
intelligentes et diligentes eum qui pro ipsis ab ipsis tanta mortaliter pertulit, et eis usque ad sui sanguinis peccata donavit, et immortalitatem a se sperandam et desiderandam exemplo suae resurrectionis ostendit. Itaque jam veteris hominis terrena desid
Abbreviated transcription (Latin):
atterenir: ait apłs. Non repulit dñs ple¬
hisuam quam p̾sciuit. Nam et ego isrłita
M. Sitotũ illȩ spinȩ fuerunt: unde
granum uob̾loquor: G impleta est
ueritas di in his qui ex isrłitis crediderunt.
Unat unus paries excircumcisione. appli
tans se adlapidem angularem. S ille lapis
ingulum ñ faceret: ñ alium parietẽ ex¬
fentib susciꝑet. Iile itaq paries. tanquã
sprie ꝑtinet adueritatem. Iste aut̃ altus

Expanded text:
 ait Apostolus: «Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susciperet. Ille itaque paries, tanquam pertinet ad veritatem; ille vero alius
Abbreviated transcription (Latin):
suarum uenditarum p̃cia ad pedes apłoꝵ
poslierant. Sic gͦ ad gentes missi sunt pau-¬
lus & barnabas: ut ȩccłe gentium quȩ hoc
non fecerant. ministrarent oratione ipsoꝵ
enb¬

Expanded text:
suarum venditarum pretia ad pedes Apostolorum posuerant . Sic ergo ad Gentes missi sunt Paulus et Barnabas, ut Ecclesiae Gentium quae hoc non fecerant, ministrarent, hortatione ipsorum, en
Abbreviated transcription (Latin):
illud: sed qđ habitat inme peccatũ. Unde
intelligere debemus. quando peccacum
qd̾ habitat innobis oꝑatur in nob̾: cunc
nos ñ id oꝑari quando nequaquam ei uo-¬
luntas nr̃ã consentit. & tenet etiam corpo¬
ris menbra nͤ obȩdiant desidiis eiꝰ. Quid
enĩ oꝑatur peccatũ nolentibꝰ nob̾. nisi sola
illicita desidia : Quibꝰ si uoluncatis ñ ad hi¬
ei relaratur effectus. Hoc p̃cepit idẽ apłs.
ubi dicit. Non gͦ regnae peccatum in ur̃o mor¬
tali corpore: ad ohȩdienaũ desidiis eiꝰ: neq

Expanded text:
. Unde intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur in nobis, tunc nos id non operari; quando nequaquam ei voluntas nostra consentit, et tenet etiam corporis membra, ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria? Quibus si voluntatis non adhiei relaxatur effectus. Hoc praecepit idem apostolus, ubi dicit: «Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi: quod & ce ipsum mͥ debes.
lta fr̃. ut ego ce fruar in domino:
refice uiscera mea ixp̃o Confi¬
dens de obedientia tua scripsi t.
sciens qm̃ &e suꝑ id quod dico faci¬
es. Simul autem & para michi. hos¬
phras concaptiuus meus inxp̃o
iħu marcus aristarcus. demas
& lucas aduitores mei. Gr̃a dñi

Expanded text:
tibi quod et te ipsum mihi debes. tibi quod et te ipsum mihi debes. Ita, frater, ego te fruar in Domino, refice viscera mea in Christo. Confidens in obedientia tua scripsi tibi, sciens quoniam et super id quod dico facies. Simul autem para mihi hosphras concaptivus meus in Christo Jesu, Marcus, Aristarchus, Demas et Lucas auditores mei. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
bu magnum &e consolationem
incaritate tua: & uscera scõrũ
requeuerunt ꝑ te fr̃. P ropter
quod multam fiduciam habens in
dño iħu imperandi cibi quod ad
rem ꝑtineti. ꝓpter caritatẽ magis
obsecro cumsis talis. ut paulus se¬
Obsecro te pro meo filio quẽ genui
inuincłis honesimo. qui tibi ali¬
quando inutilis fuit. nunc autẽ
& michi &e tibi utilis. quẽ remisi
adte. Tu autem illum id ẽ mea ui¬
scera suscipe. quem ego uoluerã
mecum detinere. ut ꝓ te michi
ministraret in uincłis euangłio.
Sine consilio autẽ tuo nichil uo¬
lui facere. uti ne uelut ex necessita¬
te bonum cuum eẽc sed uolunta¬
rium. forsitan enim ideo disces¬
sit ad horam a te: ut in et̾num
illum reciꝑes. iam non ut ser¬
uum. sed ꝓ seruo scarissimũ frẽm.
maxime michi. Quanto autẽ ma¬
gis tibi & in carne & in dño:
Sigͦ habes me socium: suscipe
illum sicut me. Si autẽ aliquid
nocuit tibi aut debet: hoc mͥ
imputa. Ego paulus scripsi mẽa
manu. Ego reddam. ut non dicã

Expanded text:
bui, et consolationem in charitate tua: quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater. Propter quod multam fiduciam habens in Christo Jesu imperandi tibi quod ad rem pertinet: propter charitatem magis obsecro, cum sis talis, ut Paulus seesu Christi, obsecro te pro meo filio, quem genui in vinculis, Onesimo, qui tibi aliquando inutilis fuit, nunc autem et mihi et tibi utilis, quem remisi tibi. Tu autem illum, ut mea viscera, suscipe: quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii: sine consilio autem tuo nihil volui facere, uti te bonum tuum esset, sed voluntarium. Forsitan enim ideo discessit ad horam a te, ut in aeternum illum reciperes, jam non ut servum, sed pro servo charissimum fratrem maxime mihi. Quanto autem magis tibi et in carne, et in Domino? Si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu. Ego reddam, ut non dicam
Abbreviated transcription (Latin):
lide enoch transsatus ẽ ne uidet
mortẽ. & non inueniebat᷑ quiã
transtulit illũ ds̃. Ante transla¬
cionẽ enĩ testimoniũ habuit pla¬
cusse deo. Sine fide enĩ impossi¬
bile ẽ placere dõ. Credere enim
oporter accedentẽ ad dm̃ qui a
at: & inquirentibꝰ se remunera¬
torsit. tĩde noe responso accepto
de his que adhuc non uideban᷑
metuens aptauit arcam in salu¬
tem domus sue: ꝑ quã dãpnaũ
mundum. & iusticie que ꝑfidẽ
est heres est institutus. Fide qui
uocatur abraham obediuit in
locum exire quẽ accepturꝰ erat
in hereditatẽ: & exiit nesciens
quo iret Fide moratus ẽ in t̾ra
reꝓmissionis tanquã in aliena:
in casulis habitando. cũ osaac oe
iacob coheredibꝰ reꝓmissionis

Expanded text:
e videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus: ante translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum, quia est, et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit mundum: et justitiae, quae per fidem est, haeres est institutus. Fide qui vocatur Abraham, obedivit in loin haereditatem. Et exiens, nesciens quo iret, fide moratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando cum Isaac et Jacob, cohaeredibus re
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut eximpio saliuiui fiat: & maio¬
ra horũ faciet: Quoꝵ obsecro: Nũqͥd¬
nã omĩũ oꝑum xp̃i maiora facit. qui
cũ cimore & tremore suã ipsius salutẽ
oꝑatur: Prorsus maiꝰ hoc ẽẽ dixerĩ
quã ẽ cęlũ & terra: & quecũq cernun¬
cur incęlo & interra: Et celũ enĩ et

Expanded text:
nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur? Prorsus majus hoc esse dixerim, quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in coelo et in terra. Coelum eni
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ÷ ad dm̃ gła. qua głificatur non
homo sids̃: si ñ exoꝑibus s exfide uis¬
tificatur. ut ex dõ ille sit etiam qđ
buamus: tamꝗͣ hoc ex nob̾ ipsis ha-¬
beamus: Fuis. ẽ enĩ hȩc grã Et idõ

Expanded text:
est ad Deum gloria qua glorificatur non homo, sed Deus si non ex operibus, sed ex fide justificatur, ut ex Deo illi sit etiam quod buamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uiuitis: s spũ actiones carnis mortifica¬
cis. Ut enĩ ñ se extollerent qͥbꝰ ista dicebat.
existimantes se suo spũ tanta hec bona oꝑa
facere posse ñ dĩ: ꝓpterea cũ dixisset. si aut̃
spũ actiones carnis mortificaueritis uiuetis:
continuo subiecit. Quot qͦt enuĩ spũ dei
aguntur: hi filii sunt dĩ. Quot qͦs gͦ ad
iuncto solo adiutorio legis sine ad iutorio
grẽ. cͥfidentes inuirtute sua suo spũ agunt᷑:

Expanded text:
nem vivitis, sed spiritu actiones carnis mortificatis. Ut enim non se extollerent quibus ista dicebat, existimantes se suo spiritu tanta haec bona opera facere posse, non Dei; propterea cum dixisset, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, continuo subjecit, Quotquot enim spiritu Dei agunjuncto solo adjutorio legis, sine adjutorio gratiae, confidentes in virtute sua, suo spiritu aguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙ filii dĩ ꝓficiunt ad dñ: ut cũ
spũ scõ suo maxime aggrauante arap¬
tibili corpore. tanꝙ filii hominis in qͥdus¬
dam humanis motib deficiant ase ipes
& idõ peccent. Int̃ ÷ quidẽ quantũ. N sep
enĩ qͥa peccatũ ẽ omẽ crim̃. idõ crimen:
etiam omẽ peccatũ. Itaq scõꝵ hominũ¬

Expanded text:
tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore, tanquam filii hominis, in quibusdam humanis motibus deficiant ad seipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum; neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo etiam crimen est omne peccatum. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
cui dat̾ salua ce pacaca &e scã fit: sed ipsũ
etiã corpus uunficabit̾. eritq innacura
sua mundissimũ. Ille enĩ dic̃. Munda¬
te quȩ incus sunt. & quȩ foris st̃ mun¬
da erunt. Dicit & apłs. Uiuificabit &¬

Expanded text:
cui datur, salva et pacata et sancta fit, sed ipsum etiam corpus vivificabitur, eritque in natura sua mundissimum. Ipse enim dixit: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Dicit et Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Distinguere aut̃ int̾ generationẽ illã¬
& hanc processionẽ nescio. ñ ualeo. ñ suf
ne eius qͥs enarrabit: itade spũ scõ ue¬
rissime dr̃. ꝓcessionẽ eiꝰ qͥs enarrabit.
Satis gͦ sic nob̾ qͥa ñ ẽ a se ipso filiꝰ sed abil¬
lo de qͦ natꝰ ẽ: ñ ẽ ase ipso spĩ scs. s ab illo

Expanded text:
distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non suffnem ejus quis enarrabit ? ita de Spiritu sancto verissime dicitur, Processionem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a seipso Spiritus sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑmaneret. Sed ipsũ morale. h esti
factũ mortuũ nͥ ꝓpt̃ peccatũ. Liia leto
illa resurrectione futura mutacio. non
solũ nullã mortẽ quȩ facta ẽ ꝓpt̃ ptrei¬
tum s nec mortalitatẽ habitura ẽqua
corpꝰ anim̃ale habuit ante peceatum:¬
dixisset corpꝰ morturĩ: secd uiuificabit
inqͥt & mortalia corpora urã. ut sciliere
iã ñ solũ ñ sint mortua. sed nec morta¬
lia cũ animale resurget insp̃ĩtale. et
lmortale hoc induet inmortalitatem.
& absorbebit᷑ mortale a uita. Cũ enim¬
p̃sentis temporis grãm determinans.
diceret mortuũ qͥdẽ eẽ corpꝰ propter
peccatũ. qͥa ineo ñdũ ꝑresurrectionẽ
renouato peccati meritũ man& hocẽ
tis huiꝰ oneremur. iã scđm inceriorem
hominẽ cȩpta renouatione infidei uissi¬
na de resurrectione corporis ichil
sꝑaret. etiã ipsũ qđ ꝓpt̾ meritũ pec¬

Expanded text:
tia, permaneret; sed ipsum mortale non est factum mortuum nisi propter peccatum. quia ucro illa in resurrectione futura mutatio non solum nullam mortem, quae facta est propter peccatum, sed nec mortalitatem habitura est, quam corpdixisset \'corpus mortuum\', sed: uiuificabit, inquit, et mortalia corpora uestra, ut scilicet iam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, cum animale resurget in spiritale et mortale hoc induet inmortalitatem et absorbebitur mortale a uita. Mipraesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est tis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustintia de resurrectione corporis nihil speraret, etia
Abbreviated transcription (Latin):
extremis anime partibꝰ ad hiic lubricũ
Hoc dñs cõmendaũ inmanducatione
carrus suȩ &e potacione sanguinis sui. ut
in illo maneamꝰ &e ipse in nob̾. Mane. mꝰ
aũ in illo. cũ sumꝰ menbra eiꝰ. Alanet aũ
ipse in nob̾. cũ sumꝰ cemplũ eiꝰ. Ut autẽ¬

Expanded text:
extremis animae partibus adhuc lubricum hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus; manet autem ipse in nobis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
picur ut declinemꝰ a malo & faciamꝰ bonꝰ.
si hoc nos ñ agimꝰ. sed id uelle & oꝑari deus
oꝑatur in nob: sed potiꝰ intelligant si filii
dĩ sunt spũ dĩ se agi. ut qđ agendũ est
agant: & cũ egerint illi
a qͦ agunt grãs agant. Aguntur enĩ ut
agant. ñ ut ipsi nichil agant & ad hoc eis
ostenditur. qͥd agere debeant. ut quando
id agunt sicut agendũ ẽ id est cũ dilectio¬
ne & delectacione iusticiȩ: suauitatẽ qͣn
dedit dñs ut terra eꝰ daret fructũ suũ.
accepisse se gaudeant. Quando aut̃ non
agunt. siue omĩno ñ faciendo. siue ex ca¬
uitate ñ faciendo: orent ut qđ nondũ
habent accipiant. Quid enĩ babebunt
qd̾ ñ accepturi sunt: Aut qͥd habent qd̾

Expanded text:
a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi, ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo aguntur gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant, et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatione justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra ejus daret fructum suum, accepisse se gaudeant; quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo, orent ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt quod non accepturi sunt, aut quid habent, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s enĩ facit uiua m̃bra. Nec uiua m̃bra
sp̃s facit. nͥ quȩ incorpore qđ uegetat ipse
sp̃s inuenerit. Nã sp̃s qͥẽ inte ohomo quo
constat᷑ ut homo sis nũqͥd uiuificat m̃brũ
qđ seꝑatũ inuen̾eit a carne tua: spm tuũ
dico animã cuã. Anima tua ñ uiuificat:
nͥ m̃bra quȩ sunt incarne cua. Unũ si col¬
las. iã ex anima tua ñ uiuificatur. quia uni¬

Expanded text:
spiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore quod vegetat ipse spiritus, invenerit. Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, numquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam: anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas
Abbreviated transcription (Latin):
ipso corpore peccatũ erat ullũ. s similitu¬
do carnis peccati erat in dnõ. quia mors
non ẽ nͥ de peccato. & utiq corpꝰ illud mor¬
uite ȩterne nob̾ ñ demonstraret. Ergo
sic dr̃ mors peccatũ quȩ facta ẽ peccato:
quomͦ dr̃ lingua greca lingua latina
ñ ipsũ menbrũ carnis si qd̾ fit ꝑ m̃brũ
carnis. Nã lingua in menbris nr̃is uñũ
ẽ de ceteris. sic̃ ocłi. nasus. aures. & cet̾a:
litigua aut̃ greca uerba greca sũt ñqͥa

Expanded text:
ipso corpore peccatum ullum erat, sed similituipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia mors non est nisi de peccato , et utique corpus illud morvitae aeternae nobis non demonstraret. Ergo sic dicitur mors peccatum, quae facta est peccato, quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum carnis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, sicut oculi, nasus, aures, et caetera: lingua autem graeca, verba graeca sunt: non quia
Abbreviated transcription (Latin):
Dicet alidͥs. Si hec natura pura ñ ẽ sed
uiciosa primordia quia talis non ẽ creatus
adam. cur xp̃c longe excellentiꝰ ce certe
sine ullo peccato natus ex uirgine. in hac
tam̃ infirmitate atq ȩtate ꝓcreatus ap¬
paruit: Huic ꝓpositioni respondemiꝰ
adã ꝓpterea ñ talẽ creatũ: quia nullius
parentis p̃cedente peccato. ñ ẽ. creatus
in carne peccati. Nos idõ tales: quia illiꝰ
p̃cedente peccato. nati sumꝰ in carne pec¬
cari. Xp̃c idõ talis: quia ut depeccato dã¬
naret peccatum: natus ẽ insimilitudine car¬
Propt̃ similitudinẽ carnis peccati. Apłs
enĩ dicit. Misit dĩ filiũ suũ insimilitu¬
dinẽ carnis peccati: ut depeccato dam na-¬
ret peccatũ incarne. hoc ẽ filiũ suũ induit
cilitio. ut de cilitio dãnaret hȩdos. Non
quia peccatũ erat ñ dico in uerbo dĩ. sed
nec ipsa quidẽ dico anima scã. & mente
hominis quẽ sibi addiuinitatẽ ꝑsone uer¬
bũ dĩ. & sapientia coaptauerat: s nec in

Expanded text:
Dicet aliquis: \'si haec naturae purae non sunt, sed uitiosae primordia, quia talis non est creatus Adam, cur Christus longe excellentior et certe sine ullo peccato natus ex uirgine in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit?\' huic propositioni respondemus Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato non est creatus in carne peccati, nos ideo tales, quia illius praecedente peccato nati sumus in carne peccati. Christus ideo talis, quia, ut de peccato condemnaret peccatum, natus est in similitudine carnem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio damnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dico in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima sancta et mente hominis, quem sibi ad unitatem personae Verbum Dei et Sapientia coaptaverat; sed nec in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iniquitas. cuiꝰ sũma potestas ẽ qͥ ñ canꝰ¬
tum qualis quisq sit uidet. uerũ etiã
qualis fucurus sit p̃uidet: qui solus
potest inuidicando ñ labi. quia incog.¬
noscendo ñ pocest falli: facit tam̃ sic̃
euangłiũ loquitur. solẽ suũ oriri suꝑ
bonos & malos. & pluit suꝑ uistos & ur¬
iustos: Cuius mirabił bonitatis ut

Expanded text:
st iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis ut
Abbreviated transcription (Latin):
eruno ꝑtransiit. In quo ante ꝓpͥa
insinglulis quibq peccata omnes
communit̾ peccauerunt: Ac ꝑhoc
in excusabił ẽ omĩs peccator uel rea¬
cu originis: uł addicamento etiã ꝓpͥe
uoluncatis: suie qͥ nouit: suie qui
ignorat: siue qͥtudicat: siue qͥ non
iudicat: quia & ipsa ignorantia ineu
qui incelligere noluerunt sinetubita¬
tione peccatum ẽ. in eis aut̃ qͥ ñ pot ur̃t

Expanded text:
ertransiit, in quo ante propria in singulis quibusque peccata omnes communiter peccauerunt. ac per hoc inexcusabilis est omnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt. sine dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
dedit pęnis suis. qͥd seruat fidelibꝰ suis :
His ergo rebꝰ. his uerb̾. his allocutionid̾i
tali: exemplo confirmat. iustos dñs. Seui¬
ant quantũ uoluerit᷑ & quantũ ꝑmissi fu¬
erint peccatores. Confirmat iustos dñs.¬
ut Quic quid accecdłit iusto uoluntati diuinȩ
depucet. & ñ pocestati inimici. Seuire ille
potest. ferire si ille. noluerit ñ pocest. Si
ille uoluerit ut feriat. nouit suũ quẽm¬
ad modũ excipiat. Quẽ enĩ diligit dñs cor

Expanded text:
dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ille lucẽ p̃stitit. Ut noueritrille qͥa ni¬
chil tłat: uideat intenebris qđ dat. Quid
si possumꝰ. & mangustiis inqͥsitionis nr̃ȩ
exclamemꝰ. Quid retribuã dño ꝓ om̃ibꝰ
quȩ retribuit mͥ: Et qͥd inuenit: Calicẽ
salutaris accipiam. & nomĩ dnĩ inuocabo.
laborab. Breuis ẽ molestia tua. et̾naerit be¬
atitudo tua. Ad modicũ doleb̾. sine fine gui¬
deb̾. Sed int̾ molestias incipis labi. Proponi¬
tur exemplũ passionũ xp̃ĩ. Uide qͥd ꝓte
ꝑculit qͥ qͦre ꝑferret ñ hab̾et Quanta cũq
patiaris. ñ ꝑuenies ad illas insulcationes
ad illa fagella. ad illã igmominiosã uestẽ
ad illã sp̃ieã coronã. ad illã postremo cru¬
cẽ ñ ꝑuenis. qͥa iam de pęna generis hu.¬
imani sublaca ẽ. Cũ enĩ antiqͥ scelerati cru¬
cifigerent̃: modo nullus crucifigit᷑. Hono¬
rata esta finita. Finita ⁊ ainpęna. manet
ingrã. A locis suppłicioꝵ: fecit transitũ
ad frontes imꝑatoꝵ. Qui cantũ honorem

Expanded text:
ille lucem praestitit. Ut noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quid invenit? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes: stulci facti sunt. Uideruns
quo ueniendõ eẽt. s ingraci ei qͥ illis
p̾stitit ut uiderent. sibi uoluerunt
tribuere qd uidebant. & facci suꝑbi
amiserunt qđ uidebant: & conuersi
sunt inde ad idola. & simulara. et
adculturas demoniors. ad orare crea¬
auiram & contẽpnene creacorẽ. S iam
isti elisi. ista fecerunt. Ue aut̃ elide.¬
rentur. suꝑbierunt. Cum aut̃ suꝑ¬
birent: sapientes se eẽ dixerunt. Hii
gͦ dequib dixit. qui cũ cognouissent

Expanded text:
stulti facti sunt . Viderunt quo veniendum esset: sed ingrati ei qui illis praestitit quod viderunt, sibi voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amiserunt quod videbant, et conversi sunt inde ad idola et simulacra et ad culturas daemoniorum, adorare creaturam, et contemnere Creatorem. Sed jam isti elisi ista fecerunt: ut autem eliderentur, superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse dixerunt. Hi ergo de quibus dixit, Qui cum cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃sians herbam oportunã ilł
a qubꝰ colitur. accipit benedicti¬
onma deo. Proferens autẽ spinas
accribulos reꝓbata ẽ & maledi¬
ito ꝓxima: cuius consummatio
in combustionẽ. Confidimꝰ autẽ
de uob̾ dileccissimi meliora ce̾ ui¬
ciniora saluti: tametsi ita loqͥmur.
Non enim imustus ds̃ ut obliui¬
scatur oꝑis ur̃i &e dilectionis quã
ostindistis in nomine ipsius. qui¬
&̃ ministrastis scĩs & ministratis.
supimus autẽ unũquenq ur̃m
andem ostentare sollicitudinẽ
adexpletionem spei usq in finẽ.
ut non segnes efficiamini. uerũ
imitatores eoꝵ qui fide & patien¬
tia heredicabunt ꝓmissiones.

Expanded text:
erminans herbam opportunam illis, a quibus colitur; accipit benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus consummatio in combustionem. Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora, et viciniora saluti: tametsi ita loquimur. Non enim iniustus deus, ut obliuiscatur operis uestri et dilectionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis et ministratis. cupimus autem unumquemque uestrum eandem ostendere sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini, uerum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt promissiones.
Abbreviated transcription (Latin):
rursum iacientes fundanĩtum
penitentie ab oꝑibꝰ mortuis. &
fidei ad dm̃ baptismatũ. doctͥ¬
ne. impositionis quoq manu¬
um. ac resurrectionis mortuo¬
rum. & iudicii eterni. & hoc
faciemus: si quidẽ ꝑmiserit
deus.Imposibile ẽ enim eos.
qui semel sunt illuminati. gu¬
stauerunt etiã donum celeste.
& participes sunt facti sp̃c st̃

Expanded text:
s fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, et fidei ad Deum baptismatum doctrinae, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et 216 judicii aeterni. Et hoc faciemus, siquidem permiserit Deus. Imposibile est enim eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes fact
Abbreviated transcription (Latin):
llam si eis iħunauẽ requiẽ pre¬
stitisset: nunquam de alia loq̃re¬
tur post hanc diem. Itaq relinqͥ¬
tur sabbatismus popło dĩ. Qui
ingressus ẽ enim in requiẽ eius.
ipse requieuit ab oꝑibꝰ suis: sic̃¬

Expanded text:
am si eis Jesus requiem praestitisset, nunquam de alia loqueretur, post hac die. Itaque relinquitur sabbatismus populi Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, et ipse requievit ab operibus suis sic
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia. & quidẽ cum eẽt fi¬
lius dĩ didicit ex his que passus
est obedientiã. & consummatus
faccus ẽ om̃ibꝰ obtemperantibꝰ
sibi causa salutis eternȩ. appel¬
latus a deo pontifex uixta ordi¬
nẽ melchisedech: De quo nobis
grandis sermo & int̾pretabiliꝰ
ad dicendum. qm̃ imbecilles fa¬
ti estis ad audiendum. Ftenim
cum debertcis magistri et ꝓpei
tempus. rursum indigets ne ui
doceamini que sunt elementa
exordii sermonum dĩ &e facti
estis quibꝰ lacte opussit non sobi

Expanded text:
reverentia. Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex, juxta ordinem Melchisedech. De quo nobis grandis sermo, et interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
melchisedech alium surgere sa¬
cerdotem. & non scđm ordinem
aaron dici: kanslato enim sacer¬
dotio necesse ẽ ut & legis trans¬
latio fiat. In quo enim hec dic̃tur
de alia tribui est de qua nullus
altario presto fuit. Manifestũ¬
est enim quod ex iuda ortus fu¬
it dñs nr̃. in qua tribu nichil
de sacerdotio moyses locutꝰ est.
Et amplius adhuc manistum ẽ¬

Expanded text:
Melchisedech alium surgere saMelchisedech alium surgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullus altario praesto fuit manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est et amplius adhuc mani
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur rex iusticiẽ dein¬
de autem ce rex salem. quod est
rex pacis. sine patre sine matres
sine genealogiã. neq iniciũ die¬
rum neq finem habens. assimi¬
lacus autem filio dĩ manet sacer¬
quantus sit hic cui & decimas
dedit de precipius abraham
patriarcha. Et quidẽ de filuis leui
sacerdocium accipientes manda¬
tum habent decimas sumere a
populo. scd̾m legẽ id ẽ a fr̃ibꝰ suis.
bis abrahe. Cuius autẽ generatio
non annumeratur in eis. decimas
sumpsit ab abraham: & hunc qui
habebat reꝓmissiones benedixit.
Sine ulla autẽ contradictione qđ
minus est a meliore benedicitur.
Et hic qui dem morientes homines
accipiunt decimas: ibi autẽ con-¬
testatur quia uiuit. & ut ita dic¬
tum sit. ꝑ abrahã & leui qui de-¬
cimas accepit decimatus ẽ. Adhuc
enim in lumbis patris erat. quan¬
do obiuauit ei melchisedech. Si
gͦ consummatio ꝑ sacerdotium
leuiticum erat. popłs enim sub
ipso legem accepit. quid adhuc
necessarium fuit scđm ordinem

Expanded text:
interpretatur rex justitiae, deinde rex Salem, quod est rex pacis, sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum neque finem habens, assimilatus mini, ait, quantus sit hic, cui et decimas dedit de praecipuis Abraham patriarcha. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fratribus suis: bis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc, qui habebat repromissiones, benedixit. Sine ulla autem contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur. Et hic quidem, decimas morientes homines accipiunt: ibi autem contestatus quia vivit et ut ita dictum sit per Abraham et Levi qui decimas accipit decimatus est adhuc enim in lumbis patris erat quando obviavit ei Melchisedech si ergo consummatio per sacerdotium leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
cione introeundi in requiẽ eius.
existimetur aliquis ex uob de ẽẽ.
ẜtenim & uob nunciatũ est: qͦm¬
admodum & illis. Sed non ꝓfuit
illis sermo auditus: non armyc
credidimus quẽadmodũ dixit
sicut uiraui in ira mea suntroibt̃
inrequiem meam. & quidẽ oꝑibꝰ
ab institutione mundi ꝑfectis.
dixit quodam loco die septimo
illam. & hii quibꝰ prioribꝰ annun¬
ciatum ẽ. non introierunt ꝓpt̃
incredulitatẽ. iterũ terminant

Expanded text:
undi in requiem ejus, existimetur aliquis ex vobis deesse. Etenim et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo auditus, non admixtcredidimus: quemadmodum dixit: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam: et qab institutione mundi perfectis, dixit quodam loco de die septimo illam, et hi quibus prioribus annuntiatum est, non introierunt propter incredulitatem, iterum termi
Abbreviated transcription (Latin):
pontificem confessionis nr̃e iħm.
qui fidelis est ei qui fecit illum.¬
ce sicut moyses in om̃i domo illus.
amplioris enim głȩ iste pre moy¬
se dignus habitus est: quanto
ampliorem honorẽ habet domꝰ.
qui fabricauit illam. Om̃is nãq
domus. fabricatur ab aliquo.
Qui autem om̃ia creauit: dsẽ
st moyses quidẽ fideł erat in
tota domo eius. tanquã famubꝰ
in testimonium illoꝵ que dicen

Expanded text:
confessionis nostrae Jesum: qui fidelis est ei, qui fecit illum, sicut et Moyses in omni domo ejus. Amplioris enim gloriae iste prae Moyse dignus habitus est, quanto ampliorem honorem habet domus qui fabricavit illam. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo. Qui autem omnia creavit Deus est. Et Moyses quidem fidelis erat in tota domo ejus, tanquam famulus, in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Non enim angłis subiecit
deus orbem terre: futurũ de quo
loquimur. Testatus ẽ autẽ in quo¬
dam loco quis dicens. Quid est
homo quod memor eius. aut

Expanded text:
m. Non enim angelis subjecit Deus orbem terrae futurum de quo loquimur. Testatus est autem in quodam loco quis, dicens: Quid est homo, quod memor es ejus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
uocare dicens. Nunciabo nom̃
tuum fr̃ibꝰ meis. in medio eccł̃e
laudabo te: Et it̃m. Ego ero fi¬
dens in eum. & iterum. Ecce e¬
go & pueri mei quos michi de¬
dit deus. Quia ergo pueri com¬
municauerunt carni &e sangui¬
ni ce ipse similiter partici pauit
eisdem. ut ꝑ morcẽ destrueret eũ
qui habebat mortis imꝑiũ id. ẽ

Expanded text:
s: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae laudabo te. Et iterum: Ego ero fidens in eum. Et iterum: Ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eisdem: ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis
Abbreviated transcription (Latin):
nacłi ueri. quod fix̃ dñs & ñ hõ.
om̃is enim pontifex ad offerenda
munera &e hostias constituitur. Un
neresse ẽ & hunc habere aliquid
quod offerat. Si gͦ eẽt suꝑ t̾ram.
nec eẽt sacerdos. cum eeñt qui of¬
firient scđm legem munera qui
eremplari & unde seruiunt cẽ

Expanded text:
rnaculi veri, quod fixit Dominus, et non homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliquid, quod offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt c
Abbreviated transcription (Latin):
scabellum pedum tuoꝵ: Nonne
om̃s sunt administratorii sp̃c in
ministerium missi ꝓpt̃ eos qui
hereditatem capiunt salutis:
Propterea habundantius oportet
obseruare nos eaque audiuimus:
ne forte ꝑeffiuamus. Si enim qui
ꝑangłos dictus ẽ sermo faccus ẽ
firmus. & om̃is preuaricatio &
inobedientia accepit ustã mer

Expanded text:
tuorum nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui hereditatem capient salutis propterea abundantius oportet observare nos ea quae audivimus ne forte pereffluamus si enim qui per angelos dictus est sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inoboedientia accepit iustam m
Abbreviated transcription (Latin):
licatem consilii sui int̃posuit uis¬
urandum. ut ꝑ duas res immobi¬
les quibꝰ imposibile ẽ mentiri dm̃.
fortissimum solatiũ habeamus.
qui confugimus ad tenendã ꝓpo¬
sitam spem. quam sicut ancoram
habemus. anime tutam ac firmã.
or incedentem usq ad interiora
uelaminis ubi precursor ꝓnob̾

Expanded text:
onsilii sui interposuit jusjurandum. Ut per duas res immobiles quibus impossibile est mentiri Deum: fortissimum solatium habeamus: qui confugimus ad tenendam propositam spem: quam sicut ancoram habemus anime tutam ac firmam: et incedentem usque in interiora velaminis. Ubi precursor pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidece fr̃s ne forte sit in aliquo
ur̃m cor malum incredulicatis.
discedendi a deo uiuo. sed adhor¬
tamini uosmet ipsos ꝑ singulos
dies. donechodie cognominatur.
ut non obduretur quis exuobis
fallacia peccati. Participes enim
xp̃i effecti sumus. si tamen unciy
substantie eius usq ad finẽ fir
mum retineamus: dum dicit᷑
hodie si uocem eius audieritis
nolite obdurare corda ur̃a quẽ¬
admodum in illa exacerbatione
Quidam audientes enim exacer¬
bauerunt. Sed non uniuersiqͥ
ꝓfecci sunt ab egypto ꝑ moyse.
Quibꝰ autẽ infensus est quadra¬
ginta agis: Nonne illis qui pec¬
cauerunt. quoꝵ cacdauera ꝓsta¬
a sunc in descito: Quibꝰ autẽ ii¬

Expanded text:
Videte, fratres, ne forte sit in aliquo uestrum cor malum incredulitatis discedendi a deo uiuo: sed adhortamini nosmet ipsos per singulos dies, donec \'hodie\' cognominatur, ut non obduretur quis ex uobis fallacia peccati. participes enim Christi effecti sumus, si tamen initium substantiae eiusmum retineamus. Dum dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi, qui profecti sunt ex Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis, qui peccaverunt, quorum cadavera prostrata sunt in deserto? Quibus aute
Abbreviated transcription (Latin):
ficantis dĩ Iusta gͦ sunt: s occulta.
I dõ cũ questiones huimodi in medium
uenerint: quare aliꝰ sic alius aũ sic:
quare ille dõ deserente ex cȩxet. ille dõ
adiuuante illuminetur: non nob iudi¬
cium de iudicio tanti uidicis usurpemꝰ:
s contremiscentes exclamemꝰ cũ apło:
Oaltitudo diuiciarum sapientiȩ & scien¬
tiȩ dĩ: quã inscrutabilia sunt iudicia
dam altitudinem. ad hanc abyssũ dis¬
cutiendam. ad inscrutabilia scutanda:
expectatio urx̧ caritatis impi: guat.
Agnosco modulũ meum: sentire mͥuide
cem scripturam atq dicentẽ. Alciora
te nequesieris: & forciora te ne serutatꝰ
fueris. Non qr ista negata s̃ nob̾. cum
ds magist̃ dicat. nichil est occultum

Expanded text:
ficantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. ficantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, alius autem sic; quare ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia dam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi viadmonentem Scripturam atque dicentem, Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Non quia ista negata sunt nobis, cum Deus magister dicat, Nihil est occultum
Abbreviated transcription (Latin):
distis fr̃s ꝓpositam questionem. Nempe
quam ꝓfunda sit cernitis. S respondemꝰ
ut possumus. Non poterant credere. qͥa
turum . ee̾. p̃sciuit. Quare aut̃ ñ poterans.
si ame queratur: cito respondeo. qͥa nole¬
bant. Malam quippe eor uoluntatem
cui abscondi futura non possunt. S aliã
causam inqͥs dicit ꝓpħa: non uoluntatis
ctionis: oculos ut nonuideant: & aures
ut non audiant. Ex cecauit oculos eoꝵ:
& indurauit eoꝵ cor. Etiam hoc eorũ
uoluntatẽ meriusse respondeo. Sic enĩ
exoecat. sic obdurat dõ: deserendo: &e non
adiuuando. Qđ occulto iudicio facere pot̃.
iniquo non pot̾. hoc omino piecas reli¬
giosoꝵ. inconcussum debet inuiolatũq
seruare. Sicut apłs cũ eandem ipsã tras¬
caret lificillimam questionẽ: qͥd g̃ dicimꝰ
inquit: Nunquid iniquitas apuddii
Absit Si gͦ absit ut sit iniquitas apud
dicio facit. Porro si uidicia scõꝵ iusta
sunt: quanto magis scĩficantis &e uisti¬

Expanded text:
Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia turum esse praescivit. Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant: malam quippe eorum voluntatecui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluctionis, oculos ut non videant, et aures ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et obduravit cor eorum . » Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo, et non adjuvando, quod occulto judicio facere potest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare. Sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestionem: « Quid ergo dicemus, inquit, nunquid iniquitas apud Deum? Absit . » Sic ergo absit ut sit iniquitas apud judicio facit. III. Si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justi
Abbreviated transcription (Latin):
taciones uarias incidericis. scientes qd̾
ꝓbatio fidĩ uestrȩ patientiã oꝑatur: Pa¬
tiencia auc̃. opꝰ ꝑfectũ ht. Quid addi po¬
test. ut opꝰ ꝑfectũ habeat: Amat. ardet.
feruet. calcat omĩa quȩ delectat᷑. & tͣn¬
sit. uenit ad asꝑa. horrenda. truculenta.
minatia. calcat. frangit. & transit. Oama¬
re. oodire. o sibi ꝑisse. o ad dm̃ ꝑuenire.
Qui amat animã suã. ꝑdet illã: & qui
ꝑadqͥderit animã suã ꝓpt̾ me. inuitã ȩcer¬
nã inueni& eam. Sic amandus ẽ amator
uisticiȩ. Sic amandus ẽ amator inuisibił
so pocest serui ad dicti ee lib̾tas. nͥ quando
eum peccare delectat: Lib̾alit̾ enĩ ser-¬
uit: qui sui dnĩ uoluntatẽ libent̾ facie.
Ac ꝑ hoc ad peccandũ liber ẽ: qͥ peccati ser¬
uus ẽ. Unde adiuste faciendũ li̾ ñ eric.
nͥ apeccato lib̾atꝰ ee iusticiȩ ceꝑie seruus.
Ipsa ẽ uera lib̾tas ꝓpcer recte facti letici¬
an: simul & pia seruitiis. ꝓpt p̾cepri

Expanded text:
ias incideritis; scientes quod probatio fidei vestrae patientiam operatur; patientia autem opus perfectum habet. Quid addi potest, ut opus perfectum habeat? Amat, ardet, fervet; calcat omnia quae delectant, et transit: venit ad aspera, horrenda, truculenta, minantia; calcat, frangit, et transit. O amare, o ire, o sibi perire, o ad Deu« Qui amat animam suam perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, in vitam aeternam inveniet eam . » Sic amandus est amator justitiae: sic amandus est amator invisibilis so, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat. Liberaliter enim servit qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatuIpsa vero est vera libertas, habere recte facti laetitiam: simul et pia servitus, amplecti praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
quid ing̾credentes in xp̃m non est.
compucandus qͥ ñ fecerit oꝑa maio¬
ra quam xp̾c : Durum ẽ. ab surdũ
ẽ. ferri ñ pocest Non tolerat᷑: nisi
Credenti inquid in eum qui iustifi¬
cat impium depucatur fides eiꝰ ad
iusticiam: In hoc oꝑe. facimus oꝑa¬
ẽ xp̃i hoc oꝑatur in nob̾. ñ utiq si¬
ne nob̾ Audi gͦ iam &r incellige: Qui
credit inme. oꝑa que ego facio & ipse
facioe: Primꝰ ego facio. de inde & ipse
faciae: quia facio ut facioet Que oꝑa

Expanded text:
quid inter credentes in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? Durum est, absurdum est, ferri non potest: non toleratur nisi Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere faciamus oest Christi. Hoc operatur in nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam, et intellige, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet: prius ego facio, deinde et ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae o
Abbreviated transcription (Latin):
Si querere uoluerit ance gram̃ qͥd
meruit ut acciperet eam mala sua
poterit homo inuenire ñ bona ard¬
si eũ unius diei uicã habentẽ super
terram. grã saluatoris inuenerit:
qr si aliquid boni oꝑatur homo ue
grãm mereatur. non en merces im
pium. ut deputetur fides eiꝰ ad usti
Quẽ si debicum sequeretur. Quid eiꝰ
merico. nͥ suppliciũ reddetur: Si ergo

Expanded text:
Si quaerere voluerit ante gratiam quid meruerit ut acciperet eam, mala sua poterit homo invenire non bona, etiamsi eum unius diei vitam habentem super terram gratia Salvatoris invenerit. Quia si aliquid boni operatur homo ut gratiam mereatur, non ei merces imppium, ut deputetur fides ejus ad justQuem si debitum sequeretur, quid ejus merito nisi supplicium redderetur. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
illi cui ne extolleretur datus erat sti¬
mulus carnis angłs sathanȩ qui eũ
colafizaret. semel & iterum. & tercio
dep̃ canti dictum est. Sufficit cabi gr̃a
aliquid quis possit scrutari. qͥs uestigare
quis nosse: Tam sunt inscrutabilia uidi¬
cia eiꝰ & inuestigabiles uiȩ eiꝰ: Quis enĩ
cognouit sensum diũ aut quis consilia¬
rius eius fuit. art qͥs pͥor dedit illi & re

Expanded text:
illi, cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis, Angelus satanae, qui eum colaphizaret, semel et iterum et tertio deprecanti dictum est, Sufficit tibi gratialiquid quis possit scrutari, quis investigare, quis nosse? tam sunt inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliari
Abbreviated transcription (Latin):
amĩ Ualde gͦ paruũ sensum habemus
ꝓdiscutiendam iustitiã iudicioꝵ dĩ.
ad discutiendã grãm gratuitã nullis
meritis p̃cedentib non iniquã qͦ non
tam mouet. cum p̾statur indignis. qͣm
cum equȩ indignis aliis denegatur.

Expanded text:
amen. ualde ergo paruum sensum habemus ad discutiendam iustitiam iudiciorum dei, ad discutiendam gratiam gratuitam, nullis meritis praecedentibus non iniquam, quae non tam mouet, cum praestatur indignis quam cum aeque indignis aliis denegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ducens & uos& illos. Ds̃ gͦ &
gentiles & udeos qͦs p̃sciuit & p̃destinaũ
conformes fieri imaginis filiĩ sui om̃s
in infidelitate conclusit: ut deamari¬
tudine infidelitatis suȩ penitendo con¬
fusi & addulcedinem misccłiȩ dĩ creden¬
do conu̾si clamarent illud ĩpsalmo. Quã
multa multitudo dulcedinis tuȩ dñe
quam abscondisti cimentib te. Perfecisti
aut̃ sꝑantib ñ inse s inte. Om̃ium itaq
iudeis p̃destinauit. uocauit. iustificauit.
głorificauit non hominum om̃ium. sed
istoꝵ om̃ium neminem dãpnaturus.

Expanded text:
am dicens: Et uos et illos? Deus ergo et gentiles et Iudaeos, quos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantibus, non in se, sed in te! Omnium itaque Iudaeis praedestinauit uocauit, iustificauit glorificauit, non hominum omnium, sed istorum omnium neminem damnaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quẽ uult obdurat: non iniquitate.
s ueritate uindictȩ. Quȩ tam̃ miscđia
ce uĩtas. ita sibi occurrunt qͥa scͥptũ
est: misccłia & uitas occurrent sibi.
ut nec miscđia impediat uericatẽ qua
plectitur dignus. nec ueritas miscdiã
qua lib̾atur indignus. Quȩ gͥ sua
merita iactaturus est liberatus. cũ
si digna suis meritis redd̃entur non
eet. nisi damnatus : Nulla ne igit᷑
merita iustoꝵs: Sunt plane. da uisti
sunt. S ut iustificent᷑ merita non
fueri̾nt iusti enĩ facti sunt cum iusti¬
ficati sunt. S sicut dicit apłs: iustisi¬
cati gratis ꝑ gram ipsius.

Expanded text:
 quem uult, obdurat non iniquitate sed ueritate uindictae. quae tamen misericordia et ueritas ita sibi occurrunt, quia scriptum est: Misericordia et ueritas occurrerunt sibi, ut nec misericordia impediat ueritatem. qua plectitur dignus. nec ueritas misericordiam. qua liberatur indignus. quae igitur sua merita iactaturus est liberatus. cum, si digna suis meritis redderentur. non esset nisi damnatus? nullane igitur sunt merita iustorum? sunt plane, quia iusti sunt. sed ut iusti fierent, merita non fuerunt: iusti enim facti sunt, cum iustificati sunt sed, sicut dicit apostolus, iustificati gratis per gratiam ipsius.