comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
druso.tr.pl. per
suminam contumeliam
uexata est: parum emin
habuit .l. Philippum cõ¬
sulem quia se interpellare
concionantem ausus fu¬
crat obtorta gula et qui¬
dem non periuatorem rel¬
publice sed per clientem
suum a deo iuolenter in
carcerem precipitem egisse
ut mustus enaribus enĩs
cruor perfonderetur: uecum
cciam cum senatus ad eũ
misisset ut in curiam ue¬
mret quare non potius
inquit ipse in hostiliam
curiam propinquam
bunus senatus imperiũ
despexit senatus tribum
uerbis patuit ¶Trans¬

Expanded text:
Druso tribuno pl. per summam contumeliam uexata est: parum enim habuit L. Philippum consulem, quia interfari se contionantem ausus fuerat, obtorta gula, et quidem non per uiatorem, sed per clientem suum adeo uiolenter in carcerem praecipitem egisse, ut multus e naribus eius cruor profunderetur, uerum etiam, cum senatus ad eum misisset, ut in curiam ueniret, 'quare non potius' inquit 'ipse in Hostiliam curiam propinquam equitur: tribunus senatus imperium despexit, senatus tribuni uerbis paruit. Cn
Abbreviated transcription (Latin):
Onsternatũ
etiam Magn.
Tiloms amencia pec¬
tus qui. M. Mar¬
cello datum a. Cesare
spiritum sua mani eci¬
puit uetus eciam pom¬
perane milicie comes
indignatus alicos sibi
amĩcorum prefera. ur¬
bem emma a. Mitile¬
ins quo se contulerat ue¬
petentem in athemenciũ
portu pigione confodit
protimĩsq ad irritamen¬
ta uerama sua truciden¬
da tetendit amicicie hostis
diuim beneficii intercep¬
tor publiceq religiomis
quod ad salutem clarissi¬
recuperandam attimuit
cerba labes. Translateur

Expanded text:
onsternatum etiam Magi Chilonis amentia pectus, qui M. Marcello datum a Caesare spiritum sua manu eripuit, uetus amicus et Pompeianae militiae comes, indignatus aliquos sibi amicorum ab eo praeferri: urbem enim a Mytilenis, quo se contulerat, repetentem in Atheniensium portu pugione confodit protinusque ad inritamenta uaesaniae suae trucidanda tetendit, amicitiae hostis, diuini beneficii interceptor, publicae religionis, quod ad salutem clarissirecuperandam attinuit, acerba labes. Hanc cr
Abbreviated transcription (Latin):
Eillus consus pri¬
mus cum arunte
tarquum superbi filio regno
rit: ut pariter illatis hastis
uterqz mortifero uulnere ic¬
tus examinis posterneretur.
merito obiecerim populo uo¬
mano libertatem suam
magno stetisse.

Expanded text:
us consul primus cum Arrunte Tarquinii Superbi regno rit, ut pariter inlatis hastis uterque mortifero uulnere ictus exanimis prosterneretur. merito adiecerim populo Romano libertatem suam magno stetisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sed nescio an his ommbus ua¬
lentius et ammosius claudie
uestalis uiygmis factum: q̃
cum patrem suum trium¬
ꝓsntem a currai uiolenta
tr.pl manu detrahi ammad¬
uertisset: mira celeritate u-¬
trisqz interponendo se am-¬
plissimam potestatem in-¬
micicys accensam depulit :
igitur alterum triumphum
pater in capitolium: alterũ
filia in edem ueste duxit
nec discerm potuit utri plꝰ
scuidis tribueretur: cui uic¬
toria an cui pietas comes
aderat. Ignoscite ergo uetu¬
stissim foci uemamq uos
eterm date ignes. si a uestro
sacratissimo tempso ad ne-¬
cessarium magisq specio¬
sum urbis lecum contextus
operis nostri progressus fu¬
erit: nulsa enim accerbita¬
te fortune millis sordibus
pretium care pietatis eui-¬
lescit: quin etium eo certius
quo miserius experimen¬
tum habet. Translateur¬

Expanded text:
sed nescio an his omnibus ualentius et animosius Claudiae Vestalis uirginis factum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru uiolenta tribuni pl. manu detrahi animaduertisset, mira celeritate utrisque se interponendo amplissimam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit, nec discerni potuit utri plus laudis tribueretur, cui uictoria an cui pietas comes aderat. Ignoscite, uetustissimi foci, ueniamque aeterni date ignes, si a uestro sacratissimo templo ad necessarium magis quam speciosum urbis locum contextus operis nostri progressus fuerit: nulla enim acerbitate fortunae, nullis sordibus pretium carae pietatis euilescit, quin etiam eo certius quo miserius experimentum habet. Sangu
Abbreviated transcription (Latin):
t uolscorum sucis
Tussi execrabise con¬
silium: qui ad bellum infe¬
rendum romains maxima
cupiditate acccnsus: cum a¬
liquot aduersis preliis con¬
tuses ammos suorum et ob
io paci promores a iaduerte¬
yet. insidiosa inatione quo
usebat compusit: nam cum
spectandorum ludorum grã
magna uolscorum multitu¬
do romam conuenisset: con¬
sulibus sixit uehementer se
tinere ne quid hostise subito
mosirentur. moniutq ut
essent cautiores. et protinus
ipse urbe egressus est. quam
rem consuscs ad senatum re¬
tuserunt: qui tametsi nus¬
sa fugpito subcrrt auctori¬
tate tunen tussi cominotus
ut ante noctem uolsci abirent
auiruit. qua contumesia n¬
ritati fucise iyelli pocuert
ad rebessandum. ita men¬
datium uerluti ducis sinu¬
satione beniuolentie nuo¬
lutum duos simul popusos
fefellit: romanum ut inson¬
tis sotaret. uolscum ut deciꝑ¬
tis nascerctur Translateur.¬

Expanded text:
t Volscorum ducis Tulli execrabile consilium. qui ad bellum inferendum Romanis maxima cupiditate accensus, cum aliquot aduersis proeliis contusos animos suorum et ob id paci proniores animaduerteret, insidiosa ratione quo uolebat conpulit: nam cum spectandorum ludorum gratia magna Volscorum multitudo Romam conuenisset, consulibus dixit uehementer se timere ne quid hostile subito molirentur monuitque ut essent cautiores et protinus ipse urbe egressus est. quam rem consules ad senatum detulerunt. qui, tametsi nulla suspicio suberat, auctoritate tamen Tulli commotus ut ante noctem Volsci abirent decreuit. qua contumelia inritati facile inpelli potuerunt ad rebellandum. ita mendacium uersuti ducis simulatione beniuolentiae inuolutum duos simul populos fefellit, Romanum, ut insontes notaret, Volscum, ut deceptis irasceretur. STRATE
Abbreviated transcription (Latin):
annibal a iulo con¬
sule nauali prelio uic¬
tus timensqz classis amisse
penas darc: offensam astu¬
tia mire auertit. nam ex illa
infelici pugna priusquam
cladis mintius domum per¬
ueniret quendam ex amicis
compositum ctornatum car¬
thaginem missit: qui postꝙ
auitatis eius curiam intra¬
uit consulit uos inquit hã¬
inbal cum dux romanoru
magis secum maritimas
toa hens copias aduenerit
an cum eo confligere debeat
acclamauit umiuersus sena¬
tus non esse dubium quin
oporteret. tum ille conflixit
inquit et superatus est: ita
liberum bh̃s non ueliquit
id factum daninare : quod
ipsi fieri Sebuisse iudicaue¬

Expanded text:
annibal a Duilio consule nauali proelio uictus timensque classis amissae poenas dare, offensam astutia mire auertit: nam ex illa infelici pugna prius quam cladis nuntius domum perueniret quendam ex amicis conpositum et formatum Karthaginem misit. qui, postquam ciuitatis eius curiam intrauit, 'consulit uos' inquit 'Hannibal, cum dux Romanorum magnas secum maritimas trahens copias aduenerit, an cum eo confligere debeat'. adclamauit uniuersus senatus non esse dubium quin oporteret. tum ille 'conflixit' inquit 'et superatus est'. ita liberum his non reliquit id factum damnare, quod ipsi fieri debuisse iudicaue
Abbreviated transcription (Latin):
De tusculano¬
cumine consisii ico¬
lumitas parta est cum omi
crebris rebessationib mcrnis¬
sent ut corum urlem funditꝰ
romam cuertere uellent: atq
ad io crequendum furius
camillus marimius dux
ualidissimo instructus excer¬
ctu uenisset: uiiuersi ei to¬
gati obuiam processerunt:
commneatusqz et cetera pacis
muma bemgnissime presti¬
terunt: armatum etiam in¬
tirum mema rassi sunt nec
uultu nec habitu mutato: q̃
constancia transquilitatis
non solum ad amicicie nostre
uis sed ctiam ad comiminc̃
qiuitati uso penetranerunt
sagaci sercule usi simplicita¬
te: quonam apertuis esse in¬
telloxerant metum efficne
Sissimulare quam armis

Expanded text:
 Tusculancumine consilii incolumitas parta est: cum enim crebris rebellationibus meruissent ut eorum urbem funditus Romani euertere uellent, atque ad id exequendum Furius Camillus maximus dux ualidissimo instructus exercitu uenisset, uniuersi ei togati obuiam processerunt commeatusque et cetera pacis munia benignissime praestiterunt. armatum etiam intrare moenia passi sunt nec uultu nec habitu mutato. qua constantia tranquillitatis non solum ad amicitiae nostrae ius, sed etiam ad communionem ciuitatis usque penetrarunt, sagaci hercule usi simplicitate, quoniam aptius esse intellexerant metum officiis dissimulare quam armis
Abbreviated transcription (Latin):
dem hanmibal fabiũ
maximum inuicta
armorum suorum uimi salu¬
berrimis contatiomibus pu¬
gne ludificantem ut aliqua
suspitione trabendi belli res¬
pereret: totius. Italie agros
ferro ato igni uastando ũ¬
mus cius fundum ĩmunem
ab hoc miuric gencre resiqͥt᷑:
profecisset aliquid tanti bñ¬
ficii in sidiosa adumbratio
cius. insi ioman urbi ⁊ fabni
pietas ⁊ hannibalis nnffri
mores fuissent notissii

Expanded text:
em Hannibal Fabium Maximum inuictam armorum suorum uim saluberrimis cunctationibus pugnae ludificantem, ut aliqua suspicione trahendi belli respergeret, totius Italiae agros ferro atque igni uastando unius eius fundum inmunem ab hoc iniuriae genere reliquit. profecisset aliquid tanti beneficii insidiosa adumbratio eius, nisi Romanae urbi et Fabii pietas et Hannibalis uafri mores fuissent notissimi.
Abbreviated transcription (Latin):
uantum ergo od̾n
aduersus hostem
libertatis in situm aminis
antiqui haberent: parietũ
aic tectorum in quib uersati
fuerant riumis testaban¬
tur: Idcoq ⁊.M. flacci ⁊ 2.
saturnim sediciosissimum
ciuium corporib trucidatis
penates ab mns fundamẽ¬
tis eruti sunt: ceterum fla
ciana area cum Sui pena-¬
tibus uacua man sisset:
a. Q. catulo simbriciis spo¬
liis adornata est. Transla¬

Expanded text:
uantum ergo odii aduersus hostes libertatis insitum animis antiqui haberent parietum ac tectorum, in quibus uersati fuerant, ruinis testabantur. ideoque et M. Flacci et L. Saturnini seditiosissimorum ciuium corporibus trucidatis penates ab imis fundamentis eruti sunt. ceterum Flaciana area cum diis penatibus uacua remansisset, a Q. Catulo Cimbricis spoliis adornata est.
Abbreviated transcription (Latin):
cterum gliã ne
abhnis quidcmi qui
contemptum enis introducẽ
conantur negligitur: qm̃
quidem ipĩs uoluminibus
nomina sua diligenter adu¬
ciuint: ut quod professione
eleuant usurpatis ne memo¬
rie consequantur. Sed qua¬
liscumqz horum dissimmula¬
cio proposito illorum longe
tollerabilior est qui dupy
eternam memoriam asse¬
querentur etiam sceleribus
mnotescere non dubitauerũt:
quorum e nuimero nescio an
in primis. Pausamas de¬
bet referri. Nam cum Hermo¬
clem percunttatus esset quo¬
namodo subito clarus posset
euadere: atqz is respondisset
occidisset futurum ut gloria
enis ad ipsum redundaret.
continuo. Philippum intere¬
mit. et quidem quod pecierat
assecutus est: tam emm si pu¬
ricidio quam philippus iuir¬

Expanded text:
Ceterum gloria ne ab his quidem, qui contemptum eius introducere conantur, neglegitur, quoniam quidem ipsis uoluminibus nomina sua diligenter adiciunt, ut quod professione eleuant usurpatione memoriae adsequantur. sed qualiscumque horum dissimulatio proposito illorum longe tolerabilior, qui, dum aeternam memoriam adsequerentur, etiam sceleribus innotescere non dubitarunt. Quorum e numero nescio an in primis Pausanias debeat referri: nam cum Hermoclen percontatus esset quonam modo subito clarus posset euadere, atque is respondisset, occidisset, futurum ut gloria eius ad ipsum redundaret, continuo Philippum interemit, et quidem quod petierat adsecutus est: tam enim se parricidio quam Philippus uir
Abbreviated transcription (Latin):
egis et niuems
Eslãgrantissime cu¬
piditatis simlem Aristoteles
in capessenda laude sitim sub¬
nectam: is namq theedoti dis¬
cipulo oratorie artis libros
quos ederat donauerat mose¬
steque postea ferens titulum
corum sic aln cessisse proprio
uolumine quibusdam rebus
insistens plamus sibi de his
in Thxodotis libris dictum ẽẽ
adiecit. Nisi me tante et tam
late patentis sclencie ueracon¬
dia teneret dicerem dignum
philosophum cuius stabilien¬
di mores alcioris amini phi¬
lo sophotraderentur.s¬

Expanded text:
egis et iuuenis flagrantissimae cupiditati similem Aristotelis in capessenda laude sitim subnectam: is namque Theodecti discipulo oratoriae artis libros quos pro suis ederet donauerat, molesteque postea ferens titulum eorum sic alii cessisse, proprio uolumine quibusdam rebus insistens, planius sibi de his in Theodectis libris dictum esse adiecit. nisi me tantae et tam late patentis scientiae uerecundia teneret, dicerem dignum philosophum, cuius stabiliendi mores altioris animi philosopho traderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sil asexandri pec¬
tus in saciabile lau¬
dis. qui Anarsarcho conniti
suo ex auctoritate Democri¬
ti preceptori inumerabiles
mundos esse referenti. lxii.
me inquit miserum. quod ne
uno quidem ad huc sum poti¬
tus. angusta homim possessio
glorie fuit; que deorum om¬
mum domicilio iufficit.

Expanded text:
 Alexandri pectus insatiabile laudis, qui Anaxarcho comiti suo ex auctoritate Democriti praeceptoris innumerabiles mundos esse referenti 'heu me' inquit 'miserum, quod ne uno quidem adhuc sum potitus!' angusta homini possessio gloriae fuit, quae deorum omnium domicilio sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ccultum
iai et insi¬
diosum¬
malum
perfidia
latebris
sius extrahtur cuius ef¬
ficacissime uires sunt
mentiri acfallere fructꝰ
in aliquo ad misso scelere
consistit: tamen certus
cum ccudelitatem nefa¬
riis uniculis circundedit
tantum in commodi hũ¬
mano generi afferens
quuntum salutis bona
fides prestat habet igitur
non munus reprehencio¬
ins quam illa laudis cõse¬

Expanded text:
ccultum iam et insidiosummalum, perfidia, latebris suis extrahatur. cuius efficacissimae uires sunt mentiri ac fallere, fructus in aliquo admisso scelere consistit, tum certus, cum credulitatem nefariis uinculis circumdedit, tantum inconmodi humano generi adferens, quantum salutis bona fides praestat. habeat igitur non minus reprehensionis quam illa laudis conse
Abbreviated transcription (Latin):
Dmillo regnã¬
te. S purius tar¬
peius arci precrat cuius
filia in uirginem aquã
sacris petĩtum extra moe¬
ma egressam. Tacius
ut ar̃matos sabmos in
arcem secum rẽciperet
corrupitimercedis noĩe
pactis que insmistris
mambus gerebant erãt
autem his armille et an¬
nulli magno expondere
auri loco pontium agniẽ
sabmorum puellam
prennium flagitantem
armis obrutam necauit
perinde quasi promissũ
quod ea quoꝵ leius ges¬
tauerant soluit absit
reprehencio quia impia
prodicio celeri pocna uni¬
dicata est Tunslateur.¬

Expanded text:
mulo regnante Spurius Tarpeius arci praeerat. cuius filiam uirginem aquam sacris petitum extra moenia egressam Tatius ut armatos Sabinos in arcem secum reciperet corrupit, mercedis nomine pactam quae in sinistris manibus gerebant: erant autem in his armillae et anuli magno ex pondere auri. loco potitum agmen Sabinorum puellam praemium flagitantem armis obrutam necauit, perinde quasi promissum, quod ea quoque laeuis gestauerant, soluisset. absit reprehensio, quia inpia proditio celeri poena uindicata est. Ser.
Abbreviated transcription (Latin):
Ultum ani¬
mis hominum
et fiducie adnce
et solicitudinis
de trahere potest:
um ac fortune in claris uiris
Recognita mutatio: siue nostres
status sue proximorum inge¬
ma contemplemur. nam cum
aliorum fortunas ⁊ spectando¬
pectora ex conditione abiecta
mersisse uidcanus: quid ab¬
erit quin ⁊ ipsi meliora Se
nobis semper cogitenus: me¬
mores stultum esse perpetue
infelicitatis se dampnare:
spem queq: etiam incerta ra¬
tione fouetur interdum certa
in desperationemn conuertere.

Expanded text:
ultum animis hominum et fiduciae adicere et sollicitudinis detrahere potest morum ac fortunae in claris uiris recognita mutatio, siue nostros status siue proximorum ingenia contemplemur: nam cum aliorum fortunas spectando ex condicione abiecta laritatem uideamus, quid aberit quin et ipsi meliora de nobis semper cogitemus, memores stultum esse perpetuae infelicitatis se praedamnare spemque, quae etiam incerta recte fouetur, interdum certam in desperationem conuertere?
Abbreviated transcription (Latin):
capicolimis. C. Corne¬
lium fortissime milicie stiperi¬
dia emcritum: uirtutisq no¬
mine quater honore primpi¬
si ah imperatoribus Sonatũ
quod cum ingemio adosescen¬
tulo stupri commertumm ha¬
buisset publicis uinculis o¬
neyauit: a quo appellati tri¬
bum cum de stupro inchil
negaret scd sponsionem se
facere paratum Siceret: quod
adolescens ille palam atoz a-¬
perte corpore questum facti¬
gasset ⁊ intercessionem suam
interponere noluerũt itaq
Cor nelius in carcere morr
coactus est: non putarunt
cum fortib uiris pacisci opoi¬
tere: Ut exterins periculis
domesticus delicias emerẽt

Expanded text:
capitalis C. Cornelium fortissimae militiae stipendia emeritum uirtutisque nomine quater honore primi pili ab imperatoribus donatum, quod cum ingenuo adulescentulo stupri commercium habuisset, publicis uinculis onerauit. a quo appellati tribuni, cum de stupro nihil negaret, sed sponsionem se facere paratum diceret, quod adulescens ille palam atque aperte corpore quaestum factitasset, intercessionem suam interponere noluerunt. itaque Cornelius in carcere mori coactus est: non putarunt cum fortibus uiris pacisci oportere, ut externis periculis domesticas delicias emerent
Abbreviated transcription (Latin):
e iil .C. quidem ue¬
tieno qui sim stra ma¬
mis digitos ne uerbo ituili¬
co militaret ab sciderat se¬
ueritas senatus cessauit :
publicatis cnum boms cus
ipsum enim uinculis pu¬
mendum censuit : effecit¬
q ut quem honeste spixitũ
profundere in acie noluerit
turpiter in caithens consu¬

Expanded text:
e in C. quidem Vettieno, qui sibi sinistrae manus digitos, ne bello Italico militaret, absciderat, seueritas senatus cessauit: publicatis enim bonis eius ipsum aeternis uinculis puniendum censuit effecitque ut quem honeste spiritum profundere in acie noluerat, turpiter in catenis consu
Abbreviated transcription (Latin):
ncills autem cor¬
nesius scipio snspali
filius priusquam mereri
posset expertus est. nam
cum ci hispama pronincia
sorte obucnisset ne illuc
iret Sccreuit adiecta causa
quod recte facere nesciret.
Itaq cornelius propter
uite in honestum actum sine
ullo prouinciali mim sterio
tantummodo repetundar
lege dampnatus est. Trcus

Expanded text:
n. autem Cornelius Scipio Hispali filius prius quam mereri posset expertus est: nam cum ei Hispania prouincia sorte obuenisset, ne illuc iret decreuit adiecta causa, quod recte facere nesciret. itaque Cornelius propter uitae inhonestum actum sine ullo prouinciali ministerio tantum non repetundarum lege damnatus est. Ne in
Abbreviated transcription (Latin):
IAd factum mutatus
marcue curius cosul
cum Selectum subito edacere
cocictus esset ⁊ iumorum ne¬
mo respondisset: comectis
in sortem omnibus tribub
polieq proxima exierat pri¬
mum nomen urna extrãt¬
tum citari uissit: neq eo
respondente bona adolescen¬
tis hoste subiecit: qued ut
issi nunciatum est ad con¬
sulum tribunal cucurrit.
collegiumqz tribunorum
appessauit. tunc. h curius
prefatus non opus esse eo
ciue rei publice qui patere
ne sciret ⁊ bona eus ⁊ ip̃m
uendidit.

Expanded text:
Id factum imitatus M'. Curius consul, cum dilectum subito edicere coactus esset et iuniorum nemo respondisset, coniectis in sortem omnibus tribubus, Polliae, quae prima exierat, primum nomen urna extractum citari iussit neque eo respondente bona adulescentis hastae subiecit. quod ut illi nuntiatum est, ad consulis tribunal concurrit collegiumque tribunorum appellauit. tunc Manius Curius praefatus non opus esse eo ciue rei publicae, qui parere nesciret, et bona eius et ipsum uendidit.
Abbreviated transcription (Latin):
LLatonis quoq eniditis¬
simum pectus hec cogi¬
io actigit. qui conductores sa¬
creare de modo et forma eius secũ
sermonem conferre conatos ad
cuclidem geometiem ire uissit.
scĩe eius cẽdens mio professiom¬

Expanded text:
Platonis quoque eruditissimum pectus haec cogitatio attigit, qui conductores sacrae arae de modo et forma eius secum sermonem conferre conatos ad Eucliden geometren ire iussit scientiae eius cedens, immo professio
Abbreviated transcription (Latin):
sCAni uchemens
de inde aduersus
poꝑ .ro. Hamilcaris odiũ
quatuor enim ꝑuerilis
etatis fillos intuens enis¬
demq numeri captulos
lcominos in periiciem ĩpe¬
en nostri alere se predica¬
bat digna nuitrimenta
que iñ exitium patriesue
ut eueit conuerteretur

Expanded text:
am uehemens deinde aduersus populum Romanum Hamilcaris odium! quattuor enim puerilis aetatis filios intuens eiusdem numeri catulos leoninos in perniciem imperii nostri alere se praedicabat. digna nutrimenta, quae in exitium patriae suae, ut euenit, conuerterentur
Abbreviated transcription (Latin):
lerandrum
pracondia sua
prope modum celo dici¬
puit: nam quid obstitit
quo minus illue asfurge¬
atur: nisi lysimachũs
lcom obiectus. Et clitus
husta traiectus. et Chalis¬
tlemis mori iuissus: quia
tire maximas uictorias
totidem amicorum imus¬
tis sedib uictor edidit.¬

Expanded text:
lexandrum iracundia sua propemodum caelo deripuit: nam quid obstitit quo minus illuc adsurgeret nisi Lysimachus leoni obiectus et Clitus hasta traiectus et Callisthenes mori iussus, quia tres maximas uictorias totidem amicorum iniustis caedibus uicto reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
Unc
quate¬
nus
uite
huma¬
ne cum
bona tum eciam mala
substitutis exemplorũ
ymagmibus prosequa¬
mur dicta improba et
facta scelerata referan¬
tur unde autem potius
quam a tullia ordiãt
qua tempore uetustissimũ
consciencia nefarium uo¬
ce mõstri simile exem¬
plum est cum carpento
uehxretur et his qui ni¬
menta agebat succussis
frems constitisset repen¬
tinc more causam re¬
qui suut et ut comperit
corpus patris seruii tul¬
ln occisi ibi iacere supra
id duci uehiculum iussit
quo telerius in complẽ¬
xu interfectoris enis
arquim ueniret quã
tam impia tamqz pro¬
bosa festinatione non
solum se eterna in fa¬
cog nomine sceleris com¬

Expanded text:
unc, quatenus uitae humanae cum bona tum etiam mala substitutis exemplorum imaginibus persequimur, dicta inproba et facta scelerata referantur. Vnde autem potius quam a Tullia ordiar, quia tempore uetustissimum, conscientia nefarium, uoce monstri simile exemplum est? cum carpento ueheretur et is, qui iumenta agebat, succussis frenis constitisset, repentinae morae causam requisiuit, et ut comperit corpus patris Seruii Tulli occisi ibi iacere, supra id duci uehiculum iussit, quo celerius in conplexum interfectoris eius Tarquinii ueniret. qua tam impia tamque probrosa festinatione non solum se aeterna infacognomine sceleris con
Abbreviated transcription (Latin):
Q Ncerem censorium uirũ
se. inisi publium attilium phi¬
siscum in puericia corpore que¬
stum a Somino faccre coactu:
tam scuerum postea patrem
cernerem: filiam emm suam eo
quod stupri se criminc comqui¬
nanerat interemit. Quam
sanctam igitur in curitate nra
pudiciciam fuisse existimare de¬
hemus: in qua ctiam institores li¬
bidims tam seueros cius uindicts
euasisse ammaduertimus: seqr
excessentis nominis ac memora¬
bilis facti exemplum. Trans¬

Expanded text:
cerem censorium uirum se, nisi P. Atilium Philiscum in pueritia corpore quaestum a domino facere coactum tam seuerum postea patrem cernerem: filiam enim suam, quia stupri se crimine coinquinauerat, interemit. quam sanctam igitur in ciuitate nostra pudicitiam fuisse existimare debemus, in qua etiam institores libidinis tam seueros eius uindices euasisse animaduertimus? Sequitur excellentis nominis ac memorabilis facti exemplum. M. C
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om tamatrox
G. flimibric est
factum et dictum sed si
per se est mictur utiqz au¬
dacissimum: id egerat
ut sceuolamifuñere. E
U. nigularetur quem
postquam exuulnere re¬
creatum comperit accusa
re populum instituit in¬
terrogatus De inde quid
de eõ secus dicturus esset
cui pro fanccitate morũ
satis Signa laudacio
redõi non posset: uespon¬
Sit se obiecturum illi
quod parcius corporo te

Expanded text:
Non tam atrox C. Fimbriae est factum et dictum, sed si per se aestimetur, utrumque audacissimum. id egerat, ut Scaeuola in funere C. Marii iugularetur. quem postquam ex uulnere recreatum conperit, accusare apud populum instituit. interrogatus deinde quid de eo secus dicturus esset, cui pro sanctitate morum satis digna laudatio reddi non posset, respondit obiecturum se illi quod parci
Abbreviated transcription (Latin):
Catilma in̾
senatu. M. Cicerone
incendium ab ipõ excita¬
tum dicente cencio ĩquit
et quidem illud si aqua
non potueto uiuna ex¬
tigliam quẽm quid̃
aliud existimemus quã
conscientie stimulis ac¬
inchoati parricidii pere¬

Expanded text:
Catilina in senatu M. Cicerone incendium ab ipso excitatum dicente 'sentio', inquit 'et quidem illud, si aqua non potuero, ruina restinguam'. quem quid aliud existimemus quam conscientiae stimulis acinchoati parricidii pere
Abbreviated transcription (Latin):
unris ex co 2. coctri fiducia
sciciosancte potestatis credi¬
toribus suris soluere nolset
Secreuit ut si neq solueret
pecuniam neq daret: se¬
cum quo sponso fieret ay
pellantibus eum creditori¬
bus auxilio futurum inriquũ
rutus marestatem publica
priucite perfidie obtenti et.
itaqz coctam in tribunatu
quasi in aliquo sacraxiolo¬
tentem tribumcia inde iu¬
sticia extraxit. Translateut

Expanded text:
unus ex eo L. Cotta fiducia unus ex eo L. Cotta fiducia sacrosanctae potestatis creditoribus suis satis facere nollet, decreuit, si neque solueret pecuniam neque daret cum quo sponsio fieret, se appellantibus eum creditoribus auxilio futurum, inicum ratum maiestatem publicam priuatae perfidiae obtentu esse. itaque Cottam in tribunatu quasi in aliquo sacrario latentem tribunicia inde iustitia extraxit. Cuius ut
Abbreviated transcription (Latin):
tmentes intueri. qua iusti¬
cia mota concio actione hor¬
uensium sesistere coegit.
que se etiam ei facto quod
sequitur exibuit. De tyberio¬
chus ⁊.E. claudius
ob mimis seuere gestam cẽ¬
suram maiorem partem ci¬
uitatis exasperassent: diem
his .M. popilius tribumiꝵ
ps. perdueslionis ad ppłm
Sixit preter communem
consternationem priuata
etiam ia accensus: quic
necessarium cius rutiliri
ex ꝓublico loco parietem de¬
molliri iusserant: quo in
iudicio prime classis per¬
multe centurie claudiũ
aperte danmabant: de gra¬
chi absolutione uinuerse
consentire uidebantur: qui
clara uoce iurauit si Se col¬
lega suo grauius esset iu¬
dicatum: in factis se paxi-¬
bus eandem cum illo penã
exilii subiturum: eciq iu¬
scicia tota illa tempestas
ab utriusq fortunis et ca-¬
ꝑite depulsa est. Claudiũ
enim populus absoluit :
Graccho cause dictionem¬
M. popilius remisit .¬
etissud cossegiu
tribunorum tulit: quod cam

Expanded text:
tinentes intueri. qua iustitinentes intueri. qua iustitia mota contio actione Hortensium desistere coegit: nec se eo facto, quod sequitur, exhibuit. chus et C. Claudius ob nimis seuere gestam censuram maiorem partem ciuitatis exasperassent, diem iis P. Popilius tribunus pl. perduellionis ad populum dixit, praeter communem consternationem priuata etiam ira accensus, quia necessarium eius Rutilium ex publico loco parietem demoliri iusserant. quo in iudicio primae classis permultae centuriae Claudium aperte damnabant, de Gracchi absolutione uniuersae consentire uidebantur. qui clara uoce iurauit, si de collega suo grauius esset iudicatum, in factis se paribus eandem cum illo poenam exilii subiturum, eaque iustitia tota illa tempestas ab utriusque fortunis et capite depulsa est: Claudium enim populus absoluit, Graccho causae dictionem Popilius remisit.et illud collegium tribunorum tulit, quod, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iochares ambra-¬
ciensis fabricio con¬
suli pollicitus est se pirxhũ
ueneno per filium suum
qui potiombus preerat ne¬
caturum ea res cum ad se-¬
natum delaca esset: missis
segatis pierhum monuit
ut aduersus huius gencris
in sidias cautius se gereret.
menior urbem a filio max¬
tis conditam armis hella
non ueneiis gerere Sebere:
Timocharis autem nome
suppressit utyoqz modo equi¬
tatem amplexus : quia nec
hostem malo exempło tollere :¬
neqz eum qui bene meyeri
paratus fuerat prodẽ uoluit¬
quatuor queq tribu¬
nis plebis codem tempore con¬
specta est : nam cum lucio a¬
tracimo sub quo Suce aciẽ
moam apud feruginem a uol¬
scis melinatam cum ceteris
equitibz correxerant: Siem
ad populum. L. horrẽsius
colloga corum Sixisset. pro
rostris iupauerunt in squa¬
lore se esse quo ad imperator
ipsorum reus esset futurus
non sustinuerunt emm egre¬
gn uiuenes cuius armati
periculum uulneribus et
sanguine suo defendenĩt.
eius togati ultimum discri¬
men potestatis insigma ue¬

Expanded text:
ochares Ambraciensis Fabricio consuli pollicitus est se Pyrrum ueneno per filium suum, qui potionibus eius praeerat, necaturum. ea res cum ad senatum esset delata, missis legatis Pyrrum monuit ut aduersus huius generis insidias cautius se gereret, memor urbem a filio Martis conditam armis bella, non uenenis gerere debere. Timocharis autem nomen suppressit, utroque modo aequitatem amplexus, quia nec hostem malo exemplo tollere neque eum, qui bene mereri paratus fuerat, prodere uoluitquattuor quoque tribunis pl. eodem tempore conspecta est: nam cum L. Atratino, sub quo duce aciem nostram apud Verruginem a Volscis inclinatam cum ceteris equitibus correxerant, diem ad populum L. Hortensius collega eorum dixisset, pro rostris iurauerunt in squalore se esse, quoad imperator ipsorum reus esset, futuros: non sustinuerunt enim egregii iuuenes, cuius armati periculum uulneribus et sanguine suo defenderant, eius togati ultimum discrimen potestatis insignia re
Abbreviated transcription (Latin):
Nucruo capto inter¬
fectisq qui id oppida
ad rebellandum incitauerat
senatus in dignatione accen¬
sus consilram agittabat qͥd¬
nam sibi de reliauis quoq
priuernatib fuciendum¬
esset ancipiti igitur casu co¬
rum salus fluctuabat ece
tempore ⁊ uictorib ⁊ iatis
subiectar ceterum cum au¬
xilium unicum in precibus
restare ammaduerterent.
ingemũ ⁊ italici sangiumo
obliuisci non potuexunt . p¬
ceps enim corum in curiam
terpogatus quia penamyie¬
perentur: respondit quan
ierentur qui cum se dils
si bertate iudica pent cirmi
sumpserant ex asperatost
patrum conscriptorum ai¬
mos uerbis in flammaual
sed plartius consul fauõis
priuernatum cause ierre¬
sum anmoso euis dicto
tusit: quesiutq qualemtũ
eis pacem habiturt romal¬
essent impuntate. Sonata: at
is crftantissimo uultu si bonã
ocderit inquam pexpetucm: si
malam non duiturnam. qua ue¬
ce perfectum est ut uictis non
solum uema sed ctiam ius ⁊ he-¬
neficium nỹe ciuitatis daet.:

Expanded text:
o capto interfectisque qui id oppidum ad rebellandum incitauerant senatus indignatione accensus consilium agitabat quidnam sibi de reliquis quoque Priuernatibus esset faciendum. ancipiti igitur casu salus eorum fluctuabatur eodem tempore et uictoribus et iratis subiecta. Ceterum cum auxilium unicum in precibus restare animaduerterent, ingenui et Italici sanguinis obliuisci non potuerunt: princeps enim eorum in curia interrogatus quam poenam mererentur, respondit 'quam merentur qui se dignos libertate iudicant'. uerbis arma sumpserat exasperatosque patrum conscriptorum animos inflammauerat. sed Plautius consul fauens Priuernatium causae regressum animoso eius dicto obtulit quaesiuitque qualem cum eis Romani pacem habituri essent inpunitate donata. at is constantissimo uultu 'si bonam dederitis', inquit 'perpetuam, si malam, non diuturnam'. qua uoce perfectum est ut uictis non solum uenia, sed etiam ius et beneficium nostrae ciuitatis daretur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eliclis uero philippꝰ
consul aduersus eun¬
dem ordinem libertatem excer¬
ie non subitauit: nam segni¬
ciem pro nostris exprobrans
alio sibi senatu opus esse si¬
xit: tantumqz a penitencia dic¬
ti abfuit ut ctiam lucio cras¬
so summe Signitatis ⁊ eloquẽ¬
tie uiro id in curia grauiter
ferenti inanum inici ruberet.
ille reiecto lictore non es ĩquit
michi philippe consus quia
nec eoo tibi senator sum

Expanded text:
L. uero Philippus consul aduersus eundem ordinem libertatem exercere non dubitauit: nam segnitiam pro rostris exprobrans alio sibi senatu opus esse dixit tantumque a paenitentia dicti afuit, ut etiam L. Crasso summae dignitatis atque eloquentiae uiro id in curia grauiter ferenti manum inici iuberet. ille reiecto lictore 'non es' inquit 'mihi, Philippe, consul, quia ne ego quidem tibi senator sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibertatem
autem uche¬
mentis spus
Siccis parit̾
et factis testatam ut non in¬
uitauerim ita ultro uenien¬
tem non excluscrim: que inter
uirtutem uiciumq posita
si salubri modo se tempera¬
uerit saudeme si quo non se¬
buit profuderit reprehensio¬
nem mereture ac uulgi sic
auribz gratior quam sapien¬
tissimi cuusoz ammo pron¬
babilioz est ut pote frequen¬
tius aliena uenia quam sira
prouidentia tuta: sed quiat
humane uite parter prose¬
qui propositum est nrũ fide¬

Expanded text:
ibertatem autem uehementis spiritus dictis pariter et factis testatam ut non inuitauerim, ita ultro uenientem non excluserim. quae inter uirtutem uitiumque posita, si salubri modo se temperauit, laudem, si quo non debuit profudit, reprehensionem meretur. ac uulgi sic auribus gratior quam sapientissimi cuiusque animo probabilior est utpote frequentius aliena uenia quam sua prouidentia tuta. sed quia humanae uitae partes persequi propositum est, n
Abbreviated transcription (Latin):
gabinus in maxĩo
infanna sua ardore
suffragiis populi. Gaio me¬
nuo acusacore subiectus ab¬
iupca esse spei uidelatur. qmi
et accusa cio partes suas ꝑlene
eribebat. et deffencioiis pre¬
sidia inualida fidẽ incelant᷑
Et ꝯui iudicabant ira perciti
penam hominis cupide expec¬
tabant. Igitur lictor et carter
ante aculos obuersabantur-
Cum interim omma ista pro¬
picia fortuna interuentu Sẽ¬
pulsa sunt. filius namqz ga¬
bini sisenia consternaciome
impulsu ad pedes se memii.
supplex prostrauit. Inde alig
fomen tum procella petent
unde tosus inpetus tẽpestatie
cruperat. quem truci uustu a
se uictor in solens repulsum
excusso e manu amiulo humi
iacere aliquanidni passus est
ꝙ spectaculum fecit ut lelius
te . pl approlantib cunctis
Gabimum dimicti iuberet᷑.
ad Acumeutum daretur n
secundarum icrum prouentu
in solenter abuti. ncq aduer¬
sis propere debilitari oportere
Idq proximo exemplo eque

Expanded text:
Gabinius in maximo infamiae suae ardore suffragiis populi C. Memmio accusatore subiectus abruptae esse spei uidebatur, quoniam et accusatio partes suas plene exhibebat et defensionis praesidia inualida fide nitebantur et qui iudicabant ira perciti poenam hominis cupide expetebant. igitur uiator et carcer ante oculos obuersabantur, cum interim omnia ista propitiae fortunae interuentu dispulsa sunt: filius namque Gabinii Sisenna consternationis inpulsu ad pedes se Memmii supplex prostrauit, inde aliquod fomentum procellae petens, unde totus impetus tempestatis eruperat. quem truci uultu a se uictor insolens repulsum excusso e manu anulo humi iacere aliquamdiu passus est. quod spectaculum fecit ut Laelius tribunus pl. adprobantibus cunctis Gabinium dimitti iuberet ac documentum daretur neque secundarum rerum prouentu insolenter abuti neque aduersis praepropere debilitari oportere: idque proximo exemplo aeque
Abbreviated transcription (Latin):
tari uix potest successionem tra¬
didit elio pretori: cui ius dicẽ¬
ti cum in capite picus consedis¬
set; aruspexqz affirmasset con¬
seruato co fore Somus ipsuis
statum felicissimum reio. mi
scrrimum: eccisio in contrari¬
um utrumq cessurum: eue¬
stigio picum morsu suo in cõ¬
spectu senatus necauit decem
exinne fortitudimis uixos can¬
nensi prelio amisit ⁊ resp. pro¬
cedente tempore ad suminũ
minirum exempla silla et
marius et cinna tanquam

Expanded text:
tari potest, successionem tradit Aelio praetori. cui ius dicenti cum in capite picus consedisset, aruspicesque adfirmassent conseruato eo fore ipsius domus statum felicissimum, rei publicae miserrimum, occiso in contrarium utrumque cessurum, e uestigio picum † morsu suo in conspectu senatus necauit. decem eximiae fortitudinis uiros Cannensi proelio amisit: res publica procedente tempore ad summum nimirum exempla Sulla et Marius
Abbreviated transcription (Latin):
cnitio Cipo pretori
pasudato portam egre¬
dienti noui et inauditi generis
prodigium incidit: namq in
capite cuis subito ueluti cormia
emerserunt: Responsumqz est eu¬
regem fore si in urbem reuertisset.
quod ne accideret uoluntarium
ac perpetuum sibimet indixit exi¬
sium. Signam pietatem: que
quos ad solidam gloriam actinet
septem regibus prefera tur: cu¬
ius testande rei gracia capitis
effigies eree porte qua excesserat
inclusa est: dictaqz uanduscu-
sa olim paudera sicebatur.

Expanded text:
cio Cipo praetori paludato portam egredienti noui atque inauditi generis prodigium incidit: namque in capite eius subito ueluti cornua erepserunt, responsumque est regem eum fore, si in urbem reuertisset. quod ne accideret, uoluntarium ac perpetuum sibimet indixit exilium. dignam pietatem, quae, quod ad solidam gloriam attinet, septem regibus praeferatur. cuius testandae gratia capitis effigies aerea portae, qua excesserat, inclusa est dictaque Rauduscula: nam olim aera raudera dicebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nllius hostili¬
bus fulmine
ictus cum tota domo
conflagrauit singula¬
rem farifortem qua ac¬
cidit ut columen urbis
in ipsa urbe raptum ne
supremo quidem funeris
honore a ciuibz decora¬
ri posset. celesti flamma
in eadem conditione ue¬
dactum ut cosdem pena¬
tes et ueg ma et regum

Expanded text:
llus Hostilius fulmine ictus cum tota domo conflagrauit. singularem fati sortem, qua accidit ut columen urbis in ipsa urbe raptum ne supremo quidem funeris honore a ciuibus decorari posset, caelesti flamma in eam condicionem redactum, ut eosdem penates et regiam et r
Abbreviated transcription (Latin):
tqz ut uxo¬
rium quoq
fidem attinga¬
mus: tercĩa
emisic aphri¬
cam prioris uxor matex cor¬
cho tante fuit comitatis et
paciencie utcum scuct uiro
suo ancillulam ex suis gra¬
tam esse dissimu sauerit. ne
Sonnitorcin orbis aphrica¬
num femina magnum uĩ¬
rum impatientiẽ reum a
missam ancillulam in ma¬
trimonum liberto suo da¬

Expanded text:
tque ut uxoriam quoque fidem attingamus, Tertia Aemilia, Africani prioris uxor, mater Corchorum, tantae fuit comitatis et patientiae, ut, cum sciret uiro suo ancillulam ex suis gratam esse, dissimulauerit, ne domitorem orbis Africanum femina † magnum uirum inpatientiae reum agmissam ancillam in matrimonium liberto suo da
Abbreviated transcription (Latin):
nus inrandiun
errorem muliebrem
Q. Metellus fecitis numaz
pliumus et celeberrimis
entsdem nominis bitis in
urbe m̃a iungentibz clau¬
diorum eciam fanulia que
arctissimo sangumis um¬
culo contingebat florente
Currinatam solum heredem
relinquit ne hoc testamentũ
ens quisquam actentauit

Expanded text:
nus mirandum errorem muliebrem Q. Metellus fecit: is namque plurimis et celeberrimis eiusdem nominis uiris in urbe nostra uigentibus, Claudiorum etiam familia, quam artissimo sanguinis uinculo contingebat, florente, Carrinatem solum heredem reliquit, nec hac re testamentum eius quisquam adtemptauit
Abbreviated transcription (Latin):
industrie et
studio maxĩe
contranum ui¬
detur precipue
subnecti debet
non quo euanescit uirtus scd̃
quo pecreatur: alterum emi eti¬
am mertibus uitandum. alteꝵ
stremus quoq interdum appe¬
tandum est. illis ne propriam
uitam mertem erigant: his ut
tempestiua laboris intermissioẽ
ad laborandum fiant uegetioreᷤ¬

Expanded text:
industriae et studio maxime contrarium uidetur, praecipue subnecti debet, non quo euanescit uirtus, sed quo recreatur: alterum enim etiam inertibus uitandum, alterum strenuis quoque interdum adpetendum est, illis, ne † propriae uitam inermem exigant, his, ut tempestiua laboris intermissione ad laborandum fiant uegetiore
Abbreviated transcription (Latin):
Nr uere amicisis cla¬
rissimum Scipio: Lellius
tum amoris uiculo tum etiam
ommum uirtutum inter se um¬
cum societate; Ut auctuose Uite
iter equali gpadu exequebant
ita annini quoq remissiom com¬
muniter acquiescebant. constat
namqz eos Caiete; Lãurenti Ua¬
gas lictoribus chonculas et cal¬
culos lectitasse idꝙ̃ se. P. Crasso
ex socero suo. Q. Seeuola qui
gener Lellii fuit audisse sepemi¬
mero predicauit. Translateur¬

Expanded text:
r uerae amicitiae clarissimum Scipio et Laelius, cum amoris uinculo tum etiam omnium uirtutum inter se iunctum societate, ut actuosae uitae iter aequali gradu exequebantur, ita animi quoque remissionibus communiter adquiescebant: constat namque eos Caietae et Laurenti uagos litoribus conchulas et umbilicos lectitasse, idque se P. Crassus ex socero suo Scaeuola, qui gener Laelii fuit, audisse saepe numero praedicauit. Scaeu
Abbreviated transcription (Latin):
EC euola autem quic¬
Ste remissiois corum
certissimus testis optime pila
lusisse traditur. quia uidelicet
ad hoc siuerticulum amium su¬
un forcnsibus mimisterns fatiga¬
tum transfirre solebat aluco qͦq
et calculis interdum uacasse dr̃
Cum bene ac du iura cuuum
et cerimomas deorum ordinasẜ.
ut enim in rebus sernis. Secuolã
ita et in scurrilibus lusibz hoiẽz
agebat: quomam icrum na¬
tura continuui laboris patientez

Expanded text:
Scaeuola autem, quietis et remissionis eorum certissimus testis, optime pila lusisse traditur, quia uidelicet ad hoc deuerticulum animum suum forensibus ministeriis fatigatum transferre solebat. alueo quoque et calculis interdum uacasse dicitur, cum bene ac diu iura ciuium et caerimonias deorum ordinasset: ut enim in rebus seriis Scaeuolam, ita in scaelus lusibus hominem agebat, quem rerum natura continui laboris p
Abbreviated transcription (Latin):
Ossumus et ad illos
breui diuertitulo trans¬
grẽdi. Quos leues ob causas
damnacionis in curfus ab ri¬
Lolius. 2. Sexilius trntiniari
quõd ad incendrum in sacrã uia
ortum extingenũdum tc̃edure
uenerant. A. te. pl. die dicta
apũd populum damnati funt

Expanded text:
ossumus et ad illos breui deuerticulo transgredi, quos leues ob causas damnationis incursus abriLollius, L. Sextilius triumuiri, quod ad incendium in sacra uia ortum extinguendum tardius uenerant, a tribunis pl. die dicta apud populum damnati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
De fide publica.
Dius imia¬
gine ante ocu¬
los posita: uene¬
rabile fideomi
men sexteram
suam certissimum salutis
humane pignus ostentat :
quam semper in mri ciuita¬
Le uiguissime ⁊ omnes gen¬
tes senserunt: et nos paricis
exemplis recognoseamus

Expanded text:
DE FIDE PVBLICA Cuius imagine ante oculos posita uenerabile fidei numen dexteram suam, certissimum salutis humanae pignus, ostentat. quam semper in nostra ciuitate uiguisse et omnes gentes senserunt et nos paucis exemplis recognoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
eterum ut sena¬
tus populiqz mens
in modum subite tempestatis
concitata lem quercla prose¬
quenda est: ita singulorum
ingrata facta libcriore indig¬
natione proscindenda sunt:
quia potentes consun cum
utrumq ratione perpendere
liceret scelus pictati pretu¬

Expanded text:
eterum ut senatus populique mens in modum subitae tempestatis concitata leni querella prosequenda est, ita singulorum ingrata facta liberiore indignatione proscindenda sunt, quia potentes consilii, cum utrumque ratione perpendere liceret, scelus pietati praetu
Abbreviated transcription (Latin):
no sulpicia pro¬
uincia asia ut aduersus
Mitridatem bellum gere¬
ret priuato decreta ẽsset.
missum ab eo. Gratidi¬
um legatum ad. L Sil¬
lain cõnsulem accipienda¬
rum legionum cam mili¬
tes trũcidarunt procus
Subio indignati quod
a sumino ĩp̃erio ad eum
qui nullo horiore muer¬
saretur transire cogerat
sed qui feret mlitem sai¬
ta plebis excitio legati
corrigentei pro consule
istud tam uiolenter excer¬
citus iluid aduersus con¬

Expanded text:
 Sulpicia prouincia Asia, ut aduersus Mitridatem bellum gereret, priuato decreta esset, missum ab eo Gratidium legatum ad L. Sullam consulem accipiendarum legionum causa milites trucidarunt, procul dubio indignati, quod ab summo imperio ad eum, qui nullo in honore uersaretur, transire cogerentur. sed quis ferat militem scita plebis exitio legati corrigentem? Pro consule istud tam uiolenter exercitus, illud aduersus con
Abbreviated transcription (Latin):
pcium sille colle¬
gai senatus iussu ad
exercitum. On. Pompen
quem aliquamdi in¬
uita ciuitate obtinebat
contendere ausum am¬
biciosi ducis illecebris
corrupti milites sacrifi¬
care incipientem adorti
in modum hostie mac¬
tauerunt tantum scelus
curia castris cedere se cõ¬
fessa multum hoc ha-¬

Expanded text:
peium Sullae collegam senatus iussu ad exercitum Cn. Pompei, quem aliquamdiu inuita ciuitate obtinebat, contendere ausum ambitiosi ducis inlecebris corrupti milites sacrificare incipientem adorti in modum hostiae mactarunt tantumque scelus, curia castris cedere se confessa, inultum a
Abbreviated transcription (Latin):
lle quoꝵ excerci¬
tus ne farie uio¬
lentus qui. C. Carbo¬
nem fratrem Carbonis
ter consulis propter cuu
lia dissolutam discipli¬
nam mlitarem prefec¬
tius et regidius qͥstringe¬
te conatum priuatum̃
uita satiuisq duxit ma-¬
ximo scelete quo inquina¬
ri quam prauos ac tetros
mores mutare. Tixĩssatẽ¬

Expanded text:
lle quoque exercitus nefarie uiolentus, qui C. Carbonem, fratrem Carbonis ter consulis, propter bella ciuilia dissolutam disciplinam militarem praefractius et rigidius astringere conatum priuauit uita satiusque duxit maximo scelere coinquinari quam prauos ac taetros mores mutare. DE TEM
Abbreviated transcription (Latin):
LL Tem .M. auci. Car seola¬
in splendidissumm eꝯuitis roͣm
filias a sufenate auũculo suo
adoptatus testamentum natu¬
ralis patris quo prateritus
erat apud̃ centumurios restidit
cum in eo. Tulians pompen
magini familiaris ipso quidem
pompero signatore hares scriptꝰ
esset. Itaq ulłi in iudicio pllis
cum excellentissimi uni gracia:
quam cum parentis emeribz
negocn fuit. caterũquamus.
utraque ad aduersus se intebã¬
tur. camen paterna bona ob¬
tinuit. nam. L quidem sexciliꝰ
et. p. popilius quos .M. Ancus
sanguine sibi comũctos eadem
ex pate qua tulianũ beredem.
fecerat sacramento cum adoles¬
centulo contendere ausi non sũt
tain et si precipus eo tempore.
magin uiribz ad deffendendas
tabulas cestamenti inuitari
poterant: et si aliquantulum
adiuuabat seredes quod .M. Anci
in sufenatĩs familiam ac sacra
transierat. sed arctissimum int̾
hommet procreacionis uiculũ
patris simul uoluncatem et
principis auctoritatem suꝑe¬

Expanded text:
tem M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius, a Sufenate auunculo suo adoptatus testamentum naturalis patris, quo praeteritus erat, apud centumuiros rescidit, cum in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cineribus negotii fuit. ceterum quamuis utraque haec aduersus nitebantur, tamen paterna bona optinuit: nam L. quidem Sextilius et P. Popilius, quos M. Anneius sanguine sibi coniunctos eadem ex parte qua Tullianum heredes fecerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sacra transierat. sed artissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem supe
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ini iulii erccritus ide
¶muicti suas imucta
dextera: cum armis mundam
clausisset aꝯgerioz extruendo
mattria deficcret: congerio
hostilium cadauerum quam
desiderauerat altitudinem
instruxit: eamq tragulis
et pilis quia robore fudes
deerant: magistra noue mo¬
litionis necessitate usus ual¬

Expanded text:
Diui Iuli exercitus, id est inuicti ducis inuicta dextera, cum armis Mundam clausisset aggerique extruendo materia deficeretur, congerie hostilium cadauerum quam desiderauerat altitudinem instruxit eamque tragulis et pilis, quia roboreae sudes deerant, magistra nouae molitionis necessitate usus ual