comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plurimas orientis urbes strauit Constantinus dum constantẽ
fratrem bello insectatur. incauta petulantia periculosis sese
offerens. aducib
eiꝰ occisus est Constantius ad uersus pes
& saporem qui
me sopotamiam uastarat. nouem proelus
parũ  prospere
decertauit: Nouissime seditione atq.
intempe¬
rantia militum. nocte adoriripugnã cõ
paratam pene uictoriam insuꝑ uictus amisit
Post cum se constans intolerandis uitus dediss&. ac pena
proiuintialiũ fauorem militũ comparar&. magnentii dolis
in oppido cui helena nomen est. in proximo hispaniȩ̨ inter¬
fectus est: Magnentius enim apud augustodunum arripuit
imperium. quod continuo ꝑ galliam afficam italiamq porrexit.
In ilirico autem betranionem actate grandeuũ imperatorem sibi
milites creauerunt. uirum natura simplicem. cunctisq iocundũ.
sed qui ne prima quidem uniquã litterarum elementa didiciss&.

Expanded text:
plurimas Orientis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem plurimas Orientis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem fratrem bello insectatur, incauta petulantia periculis sese offerens, a ducibus eius occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, nouem proeliis parum prospere decertauit. nouissime seditione atque intemperantia militum nocte adoriri pugnam coactus, patratam paene uictoriam insuper uictus amisit. post cum se intolerandis uitiis dedisset ac poena prouincialium fauorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido, cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, quod continuo per Galliam Africam Italiamque porrexit. in Illyrico autem Vetranionem, aetate grandaeuum, imperatorem sibi milites creauerunt, uirum natura simplicem cunctisque iucundum, sed qui ne prima quidem umquam litterarum elementa didicisset.
Abbreviated transcription (Latin):
religionisq tramite. offusis errorũ nebulis lubrica hominũ corda per¬
turbat. post quã xpĩanis imperatoribus summam regiȩ potestatis in
meliora uertentibus aecclesiam xp̃i telo ido latriȩ persequi desistit
aliud machinamentum quo per eosdem xp̃ĩanos imperatores xp̃i aeccle¬
siam uexar& inuen̾it Fuit igitur arrio noui erroris auctori.
reterisq discipulis ipsius ad familiaritatem constanti i imperatoris
promptus aditus. & facilis uia. Suadetur constantino. ut quosdam
indõ graduis credat. & qui per ianuam ab rrrore idolatriȩ fuerat
egressus. rursus in sinu eius dunt indõ deosq. cadat. tamquã per
seudoterum inducitur Peruerso igitus ⁊elo potestas armat᷑
inlusa. & sub nomine pietatis uis persecutionis agitatur. de nou
nominis electione contenditur: ut arria norũ potius aecclesiae
quã catholicorum sint Sequitur terrȩ motus horribilis. qui

Expanded text:
religionisque tramite offusis errorum nebulis lubrica hominum corda perreligionisque tramite offusis errorum nebulis lubrica hominum corda perturbat, postquam Christianis imperatoribus summam regiae potestatis in meliora uertentibus Ecclesiam Christi zelo idololatriae persequi destitit, aliud machinamentum, quo per eosdem Christianos imperatores Christi Ecclesiam uexaret, inuenit. fit igitur Arrio, noui erroris auctori, ceterisque discipulis ipsius ad familiaritatem Constantii imperatoris promptus aditus et facilis uia. suadetur Constantio, ut quosdam in Deo gradus credat, et qui per ianuam ab errore idololatriae fuerat egressus, rursum in sinum eius, dum in Deo deos quaerit, tamquam per pseudothyrum inducitur. peruerso igitur zelo potestas armatur inlusa et sub nomine pietatis uis persecutionis agitatur. de noua nominis electione contenditur, ut Arrianorum potius ecclesiae quam catholicorum sint. sequitur terrae motus horribilis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pro uecta est. ut sola romȩ tot sȩculis miseriisq prouectȩ forma
& potentia merito possitꝰ aequari. Tunc deinde primus constan
hominum cedem paganorum templa claudi. Mox gothorum fortissimas
& copiosissimas gentes in ipso barbarici soli sinu. hoc est insarmatarũ regione
deleuit. calocherum quendam aspirantẽ nouis rebus oppressit: princi¬
patib suis dalmatium caesarem legit. Cumq bellum in persas moliretur.
in uilla puplica iuxta nicomediamꝰ dispositam bene rem puplicam filiis trades¬
constantius tricesimus quintus cum constantino & constantẽ fratrib
siuis adeptus imperium. xx. & quattuor annis tenuit. Fuit inte
successores constantini & dalmatius cȩsar fratris sui filius. sed continuo
militari ratione deceptus est. Iriterea maligna semper aduersus dm̃
uerum diaboli insectatio. quae ab initio mundi usq nuno asincero fidei

Expanded text:
prouecta est, ut sola Romae, tot saeculis miseriisque prouectae, forma prouecta est, ut sola Romae, tot saeculis miseriisque prouectae, forma et potentia merito possit aequari. tum deinde primus Costantihominum caedem paganorum templa dandi. rex Gothorum fortissimas et copiosissimas gentes in ipso barbarici soli sinu, hoc est in Sarmatarum regione, deleuit. Calocaerum quendam in Cypro adspirantem nonis rebus oppressit. tricnalibus suis Dalmatium Caesarem legit. Cumque bellum in Persas moliretur, in villa publica juxta Nicomediam, dispositam bene rempuConstantius tricensimus quintus cum Constantino et Constante fratribus suis adeptus imperium uiginti et quattuor annis tenuit. fuit inter successores Constantini et Dalmatius Caesar fratris filius, sed continuo militari factione decerptus est. interea maligna semper aduersus Deum uerum diaboli insectatio, quae ab initio mundi usque ad nunc a sincero fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ter. aueritate fidei catholice deuians. exitiabile plurimis dogma
constituit. Qui simul ut primũ alexandriae uel notus uel notatus¬
est inter confusos uulgo sectatores insectatoresq factus est. alexan¬
dro tunc eiusdem urbis episcopo pulsus ecclesia est. Cumque
cenam urbem bithiniȩ conuentus trecentorũ decem & octo episco¬
porum factus est : perquos arrianũ dogna exitiabile & miserum
esse euidentissime deprehensum. palam proditũ ac reprobatum est.
Sed inter hȩc latent causȩ. cur uindicem gladiũ & destinatã in impios
punitionem. constantinus imperator &iam proprio egit affectu
Iam crispum filiũ suum & licinium filium sororis intesfecitstan procm
terea multas gentes diuersis prelus subegit. Urbem nominis sui
romanorũ regum uel primus uel solus instituitꝰ. quȩ sola expers
idolorum adhoc beatissimo tempore condita axp̃iano imperatore

Expanded text:
ter, a ueritate fidei catholicae deuter, a ueritate fidei catholicae deuconstituit. Qui simul ut primum Alexandriae, vel notus vel notatus, inter confusos vulgi sectatores insectatoresque factus est, ab Alexandro ejusdem tunc urbis episcopo pulsus Ecclesia est. Cumque de re apud Nicaeam urbem Bithiniae conventus trecentorum et octodecim episcoporum factuesse euidentissime deprehensum, palam proditum ae reprobatum est. sed inter haec latent causae, cur uindicem gladium et destinatam in impios punitionem Constantinus imperator etiam in proprios egit affectus. nam Crispum filium suum et Licixium sororis filium interfecit. prae- terea multas gentes diuersis proeliis subegit. urbem nominis sui Romanorum regum uel primus uel solus instituit. quae sola expers idolorum ad hoc breuissimo tempore condita a Christiano imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
disponit interut. Ticinius repentina rabie fuscitatus. omnes xp̃i¬
anos epalatio suo iussit expelli. Mox bellũ inter ipsum licinium
& constantinũ efferbuit. Sed constantinus licinium sororis suae
uirum in pannonia primũ uicit. deinde apud crbalas oppressit
In iuersaq grecia potitus. licinium crebris bellis terra mariq. ad sus¬
gentem & repressum. tandẽ ad deditionẽ coegit. Sed herculu
max imiani soceri sui motus exemplo. fie iterũ depositam purpu¬
ram in perniciem rei puplicae sumer&. priuatum iussit occidi.
quamius omnibus iam ministris ne fariȩ persecutionis extinctis
hunc quoq in quantũ exercere potuit. persecutorem digna punitio
flagitauit. Et constantini filii crispus & constantinus. & licinius
adulescens licini augusti filius. constantini autẽ ex sorore nepos.
caesares sunt creati His diebus arrius alexandrinȩ urbis presbi¬

Expanded text:
disponit, interiit. Licinius, repentina rabie susoitatus, omnes Christidisponit, interiit. Licinius, repentina rabie susoitatus, omnes Christianos e palatio suo iussit expelli. mox bellum inter ipsum Licinium et Constantinum efferbuit. sed Constantinus Lioinium, sororis suae uirum, in Pannonia primum uicit, deinde apud Cibalas oppressit uniuersaque Graecia potitus Licinium crebris bellis terra marique adsurgentem et repressum tandem ad deditionem coegit; sed Herculii Maximiani soceri qui motus exemplo, ne iterum depositam purpuram in perniciem reipublicae sumeret, priuatum iussit occidi; quamuis omnibus iam ministris nefariae persecutionis extinctis hunc quoque in quantum exerere potuit persecutorem digna punitio flagitaret. Constantini filii, Crispus et Constantinus et Licinius adulescens, Licini Augusti filius, Constantini autem ex sorore nepos, Caesares sunt creati. His diebus Arrius, Alexandrinae urbis presby
Abbreviated transcription (Latin):
pectore & uitalibus desolutis. cum ultra horrorẽ humanȩ miseriae
&iam uermes eructar&. & neq medici ultra iam foctorem ferentes
crebro iussu eius ociderentur. a quodã medico constantiam ex
desperatione sumente. increpitus iram dĩ esse poenam suam. atq ideo amedicis
non posse curari. edictis late missis xp̃ianos de exiliis reuocauit. Ipse autẽ
cruciatus Non sustinens. uin uitȩ suae attulit. Ita respuplica tunc sub
nouis principibus quattuor fuit. constantino & maxentio filus augustorum.
licinia autem & maximino hominibus nouis. Constantinus pacem eccdesus
post decem annos quã apersecutoribus uexantur indulsit.  De inde
inter constantinum & maxentium. bellum ciuile exortũ est. Maxen¬
tius sepe multis proeliis agitatus. ultime ad pontem moluiũ uittus &
interfectus est. Maximinus persecutionis xp̃ianorũ incentor & exe¬
cutor infestissimus. apud tharsum dum ciuile bellũ contralicinium

Expanded text:
pectore et uitalibus dissolutis, cum ultra horrorem humanae miseriae pectore et uitalibus dissolutis, cum ultra horrorem humanae miseriae etiam uermes eructaret neque medici ultra iam foetorem ferentes crebro iussu eius occiderentur: a quodam medico constantiam ex desperatione sumente increpitus, iram Dei esse poenam suam atque ideo a medicis non posse curari, edictis late missis Christianos de exiliis reuocauit. ipse autem cruciatus non sustinens uim uitae suae adtulit. ita respublica tunc sub nonis quattuor principibus fuit Constantino et Maxentio, filiis Augustorum, Licinio autem et Maximino, hominibus nouis. Constantinus pacem ecclesiis post decem annos quam a persecutoribus uexabantur indulsit. deinde inter Constantinum et Maxentium bellum ciuile exortum est. Maxentius, saepe multis proeliis fatigatus, ultime ad pontem Muluium uictus et interfectus est. Maximinus, persecutionis Christianorum incentor exsecutorque infestissimus, apud Tharsum, dum ciuile bellum contra Licinium
Abbreviated transcription (Latin):
persecutor occisione filii sollicitatus. qui imperium abiecerat arri¬
put trrannidem. Calerius augustus seuerunt cacsarem. aduersum
maxentium romam cum exercitu misit. Seuerus cum urbem
obsider&. militũ suorum scelere desertus &s proditus. atq. exeo fugi¬
ens. rauenne interfectus est. Herculius maximianus persecutor
& ex augusto tr rannus. confirmatũ iam imperio filium. ueste ac
potestate regia spoliare conatus est. Conuitus autẽ ac tumultibus
palam conterritus. in galliam profectus est : ut constantino genero
aeque dolis iunctus auferr& imperium. Sed ꝑfiliam deprehensus
& proditus. ao deinde infugam uersus. masiliae oppressus & interfec¬
tus est. Porro galerius occiso sȩuero. licinium imperatorem
creauit Cumq persecutionẽ adiodetiano & maximi ano missa
ipse atrocioribus edictis accumula uiss&. ac postquã per annos decẽ
omni genere hominum exausit prauintias. putrefacto introrsum

Expanded text:
persecutor, occasione filii sollicitatus, qui imperium abiecerat, arripersecutor, occasione filii sollicitatus, qui imperium abiecerat, arripuit tyrannidem. Galerius Augugtus Seuerum Caesarem aduersus Maxentium Romam cum exercita misit. Seaerus cum Vrbem obsideret, militum suorum seelere desertus et proditus atque ex eo fugiens Rauennae interfectus est. Herculius Maximianus, perseentor et ex Angqsto tyrannus, confirmatum iam in imperio filium ueste ac potestate regia spoliare conatus, conuiciis autem ac tu multibus militum palam conterritus in Galliam profectus est, ut Conaeque dolis junctus auferret imperium; sed per filiam deprehensus et proditus, deinde in fugam uersus Massiliae oppressus et interfectus est. porro Galerius occiso Seuero Licinium imperatorem creauit. cumque perseeutionem a Diocletiano et Maximiano missam ipse atrocioribus edictis adcumulauisset ac postquam per annos decem omni genere hominum exhausit prouincias, putrefacto introrsum
Abbreviated transcription (Latin):
mihi uisus est. ut millesimus romae annus xp̃o potius quam idolis
dicaretur. A constantino omnes semꝑ xp̃iani imperatores usq in
hunc hodiernum diem creati sunt. excepto uiliano quẽ impia
ut aiunt machinantẽ. exitiabilis uita deseruit. Hec est lenta illa
paganorum poena. sed certa. Hinc sani insanunt. hinc non uul¬
nerati compunguntus. ridentes geniunt. Hinc iuuentes defic¬
unt. hinc sec reto excruciantur. quos nemo persequitur. Hinc
iam paucissimi remanserunt. qui numquã aliquo persequente pu¬
niti sunt Veruntamen qualiter tunc persecutores illos de quo¬
rum impunitate non solũ gloriari. sed &iam insultare conantur.
finis mansit expediam. Constantino inlustri gallis ftrt nuosissime
rem puplicam procurante. pretoriani milites maxentium filium
herculii. qui priuatus inlucaniam morabatur augustũ nuncupar̃.
maximianus herculius iam ex augusto priuatus. & adhuc puplicus

Expanded text:
mihi uisus est, ut millesimus Romae annus Christo potius quam idolis mihi uisus est, ut millesimus Romae annus Christo potius quam idolis dicaretur. a Constantino autem omnein hodiernum diem creati sunt, excepto Juliano, quem impia ut aiunt machinantem exitiabilis vita deseruit. Haec est lenta illa paganorum poena, sed certa. Hinc sani insaniunt, hinc non vulnerati compunguntur, hinc ridentes gemunt, hinc viventes deficiunt, hinc secreto excruciantur, quos nemo persequitur; hinc jam paucissimi remanserunt, qui numquam aliquo persequente puniti sunt. Verumtamen qualis tunc persecutores illos, de quorum impunitate non solum gloriari, sed etiam insultare conantur, finis mansit, expediam. Constantino in Galliis strenuissime rempublicam procurante, praetoriani milites Herculii, qui priuatus in Lucania morabatur, Augustum nuncupaneruat. Maximianus Herculius, iam ex Augusto privatus et adhuc publicus
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiandum puto. quia sicut egrptis post has decem plagas
dimissos hebreos pessequi molientibus. irruit ꝑsuperdictum mare
aeterna perditio. ita & nos quidem libere peregrinantes. super¬
uentura quandoquidem ꝑsecutio gentiũ man&. donec mare rubrum
hoc est iguem iuditii ipso dño nostro ihũ xp̃o duce & iudice transeamus
Hi uero inquos aegyptiarum forma transfunditur. permissa ad tempus
potestate sȩuientes. grauissimis quidem permissu dĩ xp̃ianos oruci¬
atibus persequentur. Terun tamen idem omnes inimici xp̃i. cum
rege suo antixp̃o accepti stagno ignis acterni. quod magna imped¬
ente caligine dum non uidetur intratur. perpetuam perditionem
immortalibus casuri suppliciis sortientur.
gitur ut dixi constantio inbrittannis mortuo. constantinus impera¬
tor creatus. primus imperatorũ xp̃ianus. excepta philippo qui
xp̃i anus annis ad modum paucissimis ad hoc tantũ constitutus fuisse

Expanded text:
denuntiandum puto, quia, sicut Aegyptiis post has decem plagas denuntiandum puto, quia, sicut Aegyptiis post has decem plagas dimissos Hebraeos persequi molientibus inruit per superductum mare aeterna perditio, ita et nos quidem libere peregrinantes superuentura quandoque persecutio gentilium manet, donec mare Rubrum, hoc est ignem iudicii, ipso domino nostro Iesu Christo duce et iudice transeamus. hi uero, in quos Aegyptiorum forma transfunditur, permissa ad tempus potestate saeuientes grauissimis quidem permissu Dei Christianos cruciatibus persequentur; uerumtamen idem omnes inimici Christi cum rege suo Antichristo accepti stagno ignis aeterni, quod magna impediente caligine dum non uidetur intratur, perpetuam perditionem immortalibus arsuri suppliciis sortientur. Igitur mortuo, ut dixi, Constantio in Britanniis Constantinns imperator creatus, primus imperatorum Christianus excepto Philippo, qui Christianus annis admodum paucissimis ad hoc tantum constitutus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
talis exiger& tantus poss& ultor. nisi & clemens ess& & patiens.
quamquã intra sex abhinc menses. tres succidui imperatores. hoc est
aurelianus. tacitus & florianus diuersis causis interfecti sint. Ibi
postreno decimna plaga quȩ nouissima omniũ fuit. interfectio filio¬
rum quos primos quiq genuerant. hic nihilominus decima idest
nouissima pon̾a est omnium perditio idolorũ. quȩ primitus facta
in primis amabant Ibi rex presentiamdĩ sensit & probauit &¬
timuit. ac perhoc pͥopulum dĩ liberum abire permisit. hic rex
presentiam dĩ sensit. probauit & credidit : ac perhoc populum dĩ
lberum esse permisit. Ibiriumquã postea populus dĩ ad seruitutem
retractus. hic numquã postea populus dĩ ad idolatriam coactus est
Ibi acgyptiorum uasa pretiosa hebreis tradita sunt. hic in ecclesia xp̃ia¬
norum precipua paganorum templa cesserunt. Sane illud ut dixi

Expanded text:
talis exigeret, tantus possit ultor, nisi et clemens esset et patiens; talis exigeret, tantus possit ultor, nisi et clemens esset et patiens; quamquam intra sex abhinc menses tres succidui imperatores, hoc est Aurelianus Tacitus et Florianus, diuersis causis interfecti sunt. ibi postremo decima plaga, quae et nouissima omnium fuit, interfectio filiorum, quos primos quique genuerant: hic nihilo minus decima id est nouissima poena est omnium perditio idolorum, quae primitus facta in primis amabant. Ibi rex potentiam Dei sensit probauit et timuit ac per hoc populum Dei liberum abire permisit: hic rex potentiam Dei sensit probauit et credidit ac per hoc populum Dei liberum esse permisit. ibi numquam postea populus Dei ad seruitutem retractus: hic numquam postea populus Dei ad idololatriam coactus est. ibi Aegyptiorum uasa pretiosa Hebraeis tradita sunt: hic in ecclesias Christianorum praecipua paganorum templa cesserunt. sane illud, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
coacto aere grando profusa. quȩ hominib iuimentisq satis exitio
fuit. hic similiter septima sub gallo & uolusiano qui pessecutori decio
mox interfecto suc cesserant. p̾laga extitit aere pestis infusa. quȩ
per omia romani regni ab oriente in occidentẽ spacia. cum omne
prope modum gnus hominũ neci dedit. Tum &iam corrupitq. lacus
infudit pabula tabo. Ibi octauam agypti contritionẽ fecere exci
tatȩ undiq locustȩ. terrentes tegentesq omnia. hic octauam
aeque sub uersionem romani arbis excitatȩ undiq intulere gentes.
quae cedibus atq incendiis cunctas prouincias deleuerunt . Ibi nona
turbatio diuturnas crassas ac penetrabiles tenebras habuit. plus om¬
nino periculi comminata quam fecit. hic itidem nona correptio
fuit. cum aureliano persecutionẽ decernenti. diris turbinib terri¬
bile ac triste fulmen sub ipsius pedibus ruit. ostendens quid cũ ultio

Expanded text:
coacto aere grando profusa, quae hominibus iumentis satisque exitio coacto aere grando profusa, quae hominibus iumentis satisque exitio fuit: hic similiter septima sub Gallo et Volusiano, qui persecutori Decio mox interfecto successerant, plaga extitit corrupto aere pestis infusa, quae per omnia Romani regni ab Oriente in Occidentem spatia cum omne propemodum genus hominum et pecudum neci dedit tum etiam Corrupitque lacus, infecit pabula tabo. ibi octauam Aegypti contritionem fecere excitatae undique lucustae, tenentes terentes tegentesque omnia: hic octauam aeque in subuersionem Romani orbis excitatae undique intulere gentes, quae caedibus atque incendiis cunctas prouincias deleuerunt. ibi nona turbatio diuturnas crassas ac paene tractabiles tenebras habuit, plus omnino periculi comminata quam fecit: hic itidem nona correptio fuit, cum Aureliano persecutionem decernenti diris turbinibus terribile ac triste fulmen sub ipsis pedibus ruit ostendens, quid, cum ultio
Abbreviated transcription (Latin):
matres. hiitidem quarta sub marco antonio plaga lues plupima
in fusa prouintus. italiam quoq cum urbe roma uniuersã exercitũq
romanorum . per longinquos limites indiuersa hiberna dispersum
morte dissolutũ. putredini simul ac uermibus dedit. Ibi quinta
correptio pecorum repentino interitu expleta est. hic similiter quinta
ultiane sub seuero persecutore. creberrimis ciuulibus bellis propria iuscera
& adiumenta rei puplicae. hoc est plebes prouintiarũ & legiones militũ
comminutae sunt Ibi sexta uexatio intulit uesicas efferuescentes ulce¬
raq manantia. hic ȩque sexta punitio quae post maximi ꝑͥsecutionẽ
fuit. qui specialiter episcopos & clericos omissa turba populari. hoc est
aecclesiarum primates trutidari imperauerat. intumescens crebro
ira atq. inuidia non per uulgi caedem. sed peruulnera morientium
principum ac potentum exalataest. Ibi septima plaga numeratur

Expanded text:
matres: hic itidem quarta sub Marco Antonino plaga, lues plurimis matres: hic itidem quarta sub Marco Antonino plaga, lues plurimis infusa prouinciis Italiam quoque cum urbe Roma uniuersam exercitumque Romanum, per longinquos limites et diuersa hiberna dispersum. in mortem dissolutum putredini simul ac uermibus dedit. ibi quinta correptio pecorum ac iumentorum repentino interitu expleta est: hic similiter quinta ultione sub Seuero persecutore creberrimis ciuilibus bellis propria uiscera et adiumenta reipublicae, hoc est plebes prouinciarum et legiones militum, comminutae sunt. ibi sexta uexatio intulit uesicas efferuescentes ulceraque manantia: hic aeque sexta punitio, quae post Maximini persecutionem fuit, qui specialiter episcopos et clericos omissa turba populari, hoc est ecclesiarum primates, trucidari imperauerat, intumescens crebro ira atque inuidia non per uulgi caedem sed per uulnera mortesque principum ac potentium exhalata est. ibi septima plaga numeratur
Abbreviated transcription (Latin):
prope modum causa habitatorib atq exilii fuisse. hic sequens sub
domitiano pon̾a si militer. quando satellitũ militumq. eius improbis effre¬
natisq discursibus. cruentissimi iussa principis exequentium ad mopiam
porne omnes ciues romanos adactos ex ilioq dispersos. Ibi tertia uex¬
atio habuit scynifes. musculas scilic& parussimas saeuissimasq quȩ medus
sepe aestibus perloca squalida coadunatim iubrando densatȩ: & iri
nullo uolatu aellabi solent. capillisq hominũ ac pecudum setis cum
urente morsu interferri. hic itidem tertia sub traiano plaga
uidȩos excitauit. Qui cum ante ubiq dispersi italiam quasi Nion
essent quiescerent. repentino quoq calore permoti. in ipsos interquos
erant toto orbe seuierunt. absq. immanibus multarũ urbium rumis.
quas crebri terrȩmotus hisdem temporibus subruerunt. Ibi inquarta
plaga niuscae caninae fuerunt saeuȩ. alumnȩ putredinis. uermiumq

Expanded text:
propemodum causa habitatoribus atque exitu fuisse hic sequens sub propemodum causa habitatoribus atque exitu fuisse hic sequens sub Domitiano poena, similiter quando satellitum militumque ejus improbis effrenatisque discursibus cruentissimi jussa principis exsequentium, ad inopiam pene omnes Romanos cives adactos, exsilioque dispersos coegit. Ibi tertia vexatio habuit sciniphes, musculas scilicet parvissimas saevissimasque: quae mediis saepe aestibus per loca squalida coadunatim vibrando densatae, et in illo volatu allabi solent, capillisque hominum urente morsu interseri: hic itidem tertia sub Traiano plaga Iudaeos excitauit, qui cum antea ubique dispersi ita iam quasi non essent quiescerent, repentino omnes calore permoti, in ipsos, inter quos erant, toto Orbe saeuierunt, absque magnis multarum urbium ruinis, quas crebri terrae motus isdem temporibus subruerunt. ibi in quarta plaga muscae caninae fuerunt, reuera alumnae putredinis uermiumque
Abbreviated transcription (Latin):
ac renuntio. Et si forte fide non acceptatũ. exitu tamen probandũ.
quia hȩc infiguram nostri facta sunt. Uterq populus unius dĩ est.
una populi utriusq causa. Subdita fuit israhelitarũ sinagoga xgyptis.
subdita est xp̃ianorum aecclesia romanis. Persecuti sunt aegrtu.
per secuti sunt & romani. Decem ibi cont̾radictiones aduersus mor¬
seri. decem hic edicta aduersus xp̃m. Diuersae ibi plagȩ aegrp¬
tiorum. diuersae hic calamitates roman orum. Nam ut &iam
ipsas interse plagas. inquantum tamen figura formae comparari po¬
test conferam : Ibi prima correptio habuit sanguinem uulgo uel
manasse deputeis. uel in fluminibus cucurrisse: hic prima fub
nerone exigit plaga. uti ubiq morientiũ sanguis ess&. uel morbis
in urbe correptus. uel bellis in orbe profusus . Ibi sequens plaga prodi¬
dit perstrepentes. persultantesq in pene trabilibus ranas. inaediaẽ¬

Expanded text:
ac renuntio, etsi forte fide non acceptatum, exitu tamen probandum, ac renuntio, etsi forte fide non acceptatum, exitu tamen probandum, quia haec in figura nostri facta sunt. uterque populus unius Dei est, una populi utriusque causa. subdita fuit Israhelitarum synagoga Aegyptiis, subdita est Christianorum ecclesia Romanis. persecuti sunt Aegyptii, persecuti sunt et Romani. decem ibi contradictiones aduersus Moysen, decem hic edicta aduersus Christum ; diuersae ibi plagae Aegyptiorum, diuersae hic calamitates Romanorum. nam, nt etiam ipsas inter se plagas, in quantum tamen figura formae conparari potest, conferam, ibi prima correptio habuit sanguinem uulgo uel manasse de puteis uel in fluminibus cucurrisse: hic prima sub Nerone exegit plaga, ut ubique morientium sanguis esset uel morbis in Vrbe corruptus uel bellis in Orbe profusus. ibi sequens plaga prodidit, perstrepentes persultantesque in penetralibus ranas in
Abbreviated transcription (Latin):
in uiti lic& propter ipsam rerum fidem fatebuntur. Quia ex illa
maximiane persecutionis maxima punitione ista sunt uulnera.
ad reclamandum lacessant. sollicitos fieri qualiter conti cescant
Inprimo libro expositum anobis est pompeium trogum & cornelium tacitũ
commemorasse. non plene quidem nostrũ morsen &iam ipsorum testimonio
fidelem. fideliter sufficienterq dixisse. aegrptios & regem eorũ cum
populũ dĩ seruire intentum. & paratum dõ suo impendendȩ deuotionis
instinctii. adlutum paleasq reuocarent. decem acerrimis plagis fuisse
uexatos. Deinde uolentia malorum edomitos non solum coegisse
festinantem. sed &iam propriissuis argenteis & aureis uasis accumula¬
uisse. post oblitos plagȩ suae cupidos predae indebitȩ. inuidos &iam
religionis alienae. dumꝰ in nocentes auide persequntur. marirubro
ultime receptos. omnes funditus in terisse. quod ego nunc refero

Expanded text:
inuiti licet propter ipsam rerum fidem fatebuntur, quia ex illa inuiti licet propter ipsam rerum fidem fatebuntur, quia ex illa Maximianae persecutionis maxima punitione ista sunt uulnera, ad reclamandum lacessant: sollicitos fieri, qualiter conticescant. In primo libello expositum a nobis est, Pompeium Trogum et Cornelium Tacitum commemorasse non plene quidem, nostrum uero Moysen, etiam ipsorum testimonio fidelem, fideliter sufficienterque dixisse, Aegyptios et regem eorum, cum populum Dei seruire intentum et paratum Deo suo, impediendae deuotionis instinctu ad lutum paleasque reuooarent, decem acerbissimis plagis fuisse uexatos. deinde uiolentia malorum edomitos non solum coegisse festinantem sed etiam propriis suis argenteis et aureis uasis accumulauisse. post, oblitos plagae suae et cupidos praedae indebitae, inuidos etiam religionis alienae, dum innocentes auide persequuntur, mari Bubro ultime receptos omnes funditus interisse. quod ego nunc refero
Abbreviated transcription (Latin):
& assumpta quiete priuati. quod beatissimum homines & summum
bonum uitȩ bonae iudicant. & hoc tunc uelut premii loco auctores
perse cutionis adepti sunt : quando accensa persecutio medio siu
tem pore toto orbe sȩuiebat. An &iam hanc beatitudinem illis tem¬
poribus poenaliter accidisse asseris. & nos hinc quoq terrere moliris
Quibus humiliter responderim. me plurima cura pietatis accinctum
commonere deueris. non tessere defalsis. Decem pes secutiones
a nerone usq ad maximianũ. aecclesia xp̃i perpessa est. Nouem
ut dixi ultiones ut ipsi non negant. calamitates euestigus consecutȩ
sunt. Nec in uerbo premo. utrũ debitae ultiones anfortuitȩ
permotationes fuisse uideantus. quae tamen meo suoq testimonio
clades fuerunt. In decima hesitatum putant miseri & cę̧ci. Non
uidentes tanto eam ipsi fuisse grauiorem. quanto minus intellecta. ẽ.
m̃pius enim flagellatur & non sentit. & quod cum expositũ fuerit.

Expanded text:
et adsumpta quiete, priuati, quod beatissimum homines et summum et adsumpta quiete, priuati, quod beatissimum homines et summum bonum uitae bonae iudicant, et hoc tunc uelut praemii loco auctores persecutionis adepti sunt, quando accensa persecutio medio sui tempore toto Orbe saeuiebat. an etiam hanc beatitudinem illis temporibus poenaliter accidisse adseris et nos hinc quoque terrere moliris? Quibus humiliter responderim, me plurima cura pietatis accinctum commonere de ueris, non terrere de falsis. decem persecutiones a Nerone usque ad Maximianum Ecclesia Christi passa est: nouem, ut ego dixi, ultiones, ut ipsi non negant, calamitates e uestigiis consecutae sunt. nec in uerbo premo; utrum debitae ultiones an fortuitae permutationes fuisse uideantur, quae tamen meo suoque testimonio clades fuerunt. in decima haesitatum putant miseri et caeci, non uidentes tanto eam ipsis fuisse grauiorem quanto minus intellecta est. impius enim flagellatur et non sentit. et quod cum expositum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
euacuauitꝰ maximianus noster omnẽ scenam fabulaetuȩ. nostraeq
religionis antiquitatem: c̃olumna in expugnabilis fulsit ꝑ annos decẽ.
euersȩ sunt aecclesiae uestrȩ. ut iam tu fateris delacerati cruci¬
atibus. exi naniti mortibus. toto orbe xp̃iani. Tenemus eiuders
testimonium tuum. Nullam superiorem ꝑsequtionem adeo uel grauẽ
uel duturnam fuisse. Iamen tranquillissima temporũ bona ipsorũ
quoque imperatorum qui ista fecerunt inusttata. iam nulla domi
fames. nulla pestilentia. nullum foris bellum nisi uoluntarium. quo
exerceri uires. non periclitari quȩant. Res preterea humano
generi huc usq in cognita. multorum simul regũ patiens consortiũ.
& magna concordia casusq communes. alias numquã nunc in cõmune
prospiciens. de inde &iam quod labsq ulla hactenus mortaliũ notitia
est. Imperatores illi maximi quippe & ꝑsecutores honare deposito.

Expanded text:
euacuauit Maximianus noster omnem scaenam fabulae tuae nostraeque euacuauit Maximianus noster omnem scaenam fabulae tuae nostraeque religionis antiquitatem columna inexpugnabilis fulsit. per annos decem euersae sunt ecclesiae uestrae, ut etiam tu fateris; dilacerati cruciatibus, exinaniti mertibus toto Orbe Christiani. tenemus euidens testimonium tuum, nullam superiorem persecutionem adeo uel grauem uel diuturnam fuisse. et tamen eeoe inter tranquillissima temporum bona ipsorum quoque imperatorum, qui ista fecerunt, inusitata felicitas: nulla domi fames, nulla pestilentia, nullum foris bellum nisi uoluntarium, quo exerceri uires non periclitari queant; res praeterea humano generi huousque incognita: multorum simul regum patiens consortium et magna concordia potestasque communis, alias numquam, nunc in commune prospiciens. deinde etiam, quod absque ulla haotenue mortalium notitia est, imperatores illi maximi quippe et persecutores, honore deposito
Abbreviated transcription (Latin):
Sed constantius uir tranquillissimus. gallia tantũ hispaniaq con¬
tentus. galerio ceteris partibus cessit. Calerius duoscȩsares
legit. maximinũ quem in oriente constituit. & seuerũ cui per¬
misit italiam. ipse in illirico constitutus. Constantius uero au¬
gustus sum mae mansuetu dinis & ciuilitatis. in brittaniua morte
obiit. Qui constantinum filium ex concubina helena creatũ.
imperatorem galliarum reliquit¬
mus quartus gubernacula imperii a constantio patre suo suscepit. quȩ ex
uno & triginta annis felicissime tenuit. Ocͥcuffiturmihi subito. &
tripudiis quibusdam insultatur. Eia in qui unt. tamen infoueas nr̃as
diu expectate uenisti: Hic te decursurum opprimebamus. hic de lapsũ
oppressimus. hic confo̾ssum tenemus. sustinuimus te artificiose.
tantem. & interdum quidem ueri similium specie permati. ut pute
homines ignari diuinorum secreto timore palluimus. Sed nonne nunc

Expanded text:
sed Constantius uir tranquillissimus, Gallia tantum Hispaniaque consed Constantius uir tranquillissimus, Gallia tantum Hispaniaque contentus, Galerio ceteris partibus cessit. Galerius duos Caesares legit: Maximinum, quem in Oriente constituit, et Seuerum, cui permisit Italiam, ipse in Illyrico constitutus. Constantius uero Augustus summae mansuetudinis et ciuilitatis in Britannia mortem obiit. qui Constantinum filium ex concubina Helena creatum imperatorem Galliarum reliquitmus quartus gubernacula imperii a Constantio patre suscepit, quae uno et triginta annis felicissime tenuit. Occnritur mihi subito et tripndiis qaibusdam insultatur: Eia, inquiunt, tandem in foueas nostras diu expectate uenisti. hic te decursurum opperiebamur, hic delapsum opprimimus, hic confusum tenemus. sustinuimus te hactenus, arttantem. et interdum quidem uerisimilium specie permoti, utpote homines ignari diuinorum secretorum, timore palluimus, sed nunc
Abbreviated transcription (Latin):
inoriente. maximi nus herculius in occidente uastari aeoclesias.
affligi interficiq xp̃ianos. decima post neronẽ loco preceper̃.
Quae persecutio omnibus fere ante actis diuturnior atq imanior
fuit.Nam perdecem annos incendus aecclesiarũ. proscriptio
nibus innacentum. cȩdibus martrrũ incessabiliter acta est
Sequitur terrȩ motus insrria. ex quo apud tr̾rum & sidoniam
passim labentibus tectis. multa hominũ milia prostrata sunt
Secundo pessecutionis anno dio cletianus ab inuito exegit maxi¬
miano. ut simul purpuram imperiumq. deponerent. ac iuniori¬
bus in re puplica sub stitutis. ipsi in priuato otio consenescerent.
taq sub una die diocletianus apud nicomediam. maximianus
& constantius augusti primi. romanorum imperium induas partes
de terminauerunt. Calerius maximinus illiricum. asiam &
orientem. constantius italiam afficam & gallias optinuit

Expanded text:
in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari ecclesias, in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari ecclesias, affligi interficique Christianos, decimo post Neronem loco, praeceperunt: quae persecutio omnibus fere anteactis, diuturnior atque immanior fuit. Nam per decnibus innocentum, caedibus martyrum incessabiliter acta est. sequitur terrae motus in Syria, ex quo apud Tyrum et Sidonem passim labentibus tectis multa hominum milia prostrata sunt. secundo persecutionis anno Diocletianus ab inuito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent ac iunioribus in rempublicam substitutis ipsi in priuato otio consenescerent. itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus t. Galerius et Constantius Augusti primi Romanum ideterminaverunt: Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem: Constantius Italiam, Africam, Hisp
Abbreviated transcription (Latin):
congressus & uictus. amissis copiis ad diocletianum refugit. A quo
arro gantissime exceptus. ita ut per aliquot milia passuum purpuratus
ante uehiculum eius cucurrisse referatur. Verum tamen᷑ ac contu¬
melia quasi coeua uirtute usus est. per quam detrita regii fastus
rubigine. aciem mentis expediit. Itaq max per illiricum & mȩsiã
undiq copias contraxit. raptunq: in hastem reuersus. narseuin
magnis copus uiribusq superauit. extinctis persarum copus. ipsoq
narseo infugam acto castra eius inuasit. uxores sorares liberosq
cepit. immensam iuim gazae persicae diripuit. Captiuos quam¬
plurimos persarũ nobilium abduxit . Reuersus in mesopotamiam.
adio cleciano plurimo honore susceptus est. Postea ꝑ eosdem
duces strennue aduersum carpos basternosq pugnatũ est. sarmatas
deinde uicerunt. Quorũ copiosissimam captiuorũ multitudinẽ.
per romanorum finium dispersere prȩsidia. Interea diocletianus

Expanded text:
congressus et uictus, amissis copiis ad Diocletianum refugit: a quo congressus et uictus, amissis copiis ad Diocletianum refugit: a quo arrogantisante vehiculum ejus cucurrisse referatur. Verumtamen hac contumelia quasi cote ad virtutem usus est, per quam detrita regii fastus rubigine, aciem mentis expediit. Itaque mox per Illyricum et Moesiam undique copias contraxit, raptimque in hostem 528 reversus, Narseum magnis consiliis viribusque superavit. Exstinctis Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam acto, castra ejus invasit, uxores, sorores, liberosque cepit, immensam vim gazae Persicae diripuit: captivos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. Reversus in Mesopa Diocletiano plurimo honore susceptus est. Postea per eosdem duces strenue adversus Carpas Basternasque pugnatum est. Sarmatas deinde vicerunt: quorum copiosissimam captivam multitudinem, per Romanorum finium dispersere praesidia. Interea Diocletianus
Abbreviated transcription (Latin):
fratres constantini sustulit. Carausius brittannia sibi ꝑ septẽ annos¬
fortissime uendicata ac retenta. tandem fraude allecti socu sui
interfectus est. Allectus postea ereptam carausio insulam per
brictanniam post decem recepit annos. Constantius uero cȩsar
in gallia primo proelio ab alamannis profligato exercitusuo. uix
ipse subreptus est. Secundo autẽ. secuta est satis secunda uictoria.
Nam paucis horis. septuaginta milia alamannorum cesa referuntur.
At maximianus augustus. quinq gentianos in africa domuit
Porro autẽ diocletianus achilleum  obsessum ꝑ octo menses. apud
alexandriam cȩpit & interfecit Sed immoderata uictoria usus. alex¬
andriam direptioni cedibusq dedit ȩgrptumq. totam proscriptionibus
fȩdauit. Prȩterea galerius maximi nus cum duobus iam proelus
aduersum narseum conflixiss&. tertio inter galienitũ & charras

Expanded text:
fratres Constantini sustulit. Carausiusfratres Constantini sustulit. Carausiusfortissime uindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per Britanniamque post decem annos recepit. Gonstantius uero. Caeear in Qallia primo proelio ab Alamannis profligato exercitu suo, uix ipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secunda uictoria: nam paucis horis sexaginta milia Alamannorum caesa referuntur. at Maximianus Augustus Quinquegentianos in Africa domuit. porro autem Diocletianus Achilleum obsessum per octo menses apud Alexandriam cepit et interfecit. sed inmoderata uictoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegyptum totam proscriptionibus caedibusque foedauit. praeterea Galerius Maximianus cum duobus iam proeliis aduersus Narseum conflixisset, tertio inter Gallinicum et Carras
Abbreviated transcription (Latin):
misitq ingallias. Qui facile agrestium hominũ imperitam & confusa
manũ militari iurtute compescuit. Deinde carausius genere quidẽ
infimus. sed consilio & manu promptus. cum ad obseruanda oceam litora
quȩ tunc franci & saxones infestabant positus. plus inperniciem quam
in prouectum rei puplicȩ ager&. praedam ereptam predonibus. nulla
ex parte restituendo dominis. sed sibi soli uendicando. accendens iN
sumpsit. ac brittanniam occupauit. Igitur per omnes romani impe¬
rii fines. subitarũ turbationum fragores concrepuerunt. Carausio
inbrittannis sebellante. achileo inegrpto. cum & africam quinq.¬
gentiani infestarent. Narseus &iam rex pessarum orientẽ bello
premer&. Hoc periculo diocletianus ꝑ motus. maximianum
hertulium excesare fecit augustũ. constantium uero & maximũ
& maximinũ galerium cesares legit. Constantus herculu
maximiani priuugnam theodoram accepit uxorem. ex qua sexfilios

Expanded text:
misitque in Gallias: qui facile agrestium hominum imperitam et confusam misitque in Gallias: qui facile agrestium hominum imperitam et confusam manum militari virtute compescuit. Deindinfimus, sed consilio et manu promptus, cum ab observanda Oceani litora quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam nulla ex parte restituendo dominis, sed sibi soli vindicando; accendens  Asumpsit, ac Britannias occupavit. Igitur per omnes Romani imperii fines, subitarum turbationum fragores concrepuerunt, Carausio in Britannia rebellante, Achilleo in Aegypto, cum et Aphricam Quinqgentiani infestarent; Narseus etiam, rex Persarum, Orientem bello premeret. Hoc periculo Diocletianus permotus, Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero, et Maximinum, et Maximianum Valerium, Caesares legit. Constantius Herculi Maximiani privignam Theodoram accepit uxorem, ex qua sex filios
Abbreviated transcription (Latin):
minum inturre ferrata. militari tumultu interfectus est.
uio aburbe condita millesimo trigesimo nono carus narbonensis tricesim
secundus suscepit imperium ac bienniũ tenuit  Quicum filios suos
carinum & numerianum consortes regni effeciss&. & bello parthico post¬
quam duas nobilissimas parthorum urbes tothen & otesi fontem cȩpit
super tigridem in castris fulmine ictus interut. Numerianus quicũ
atre fuerat rediens. fraude apri soceri sui interfectus est
tricesimus tertius ab exercitu imperator electus. annis uiginti fuit
Statimq ut potestatis copiam habuit. aprum interfectorẽ numeriani
manu sua interfecit. Carinum deinde quẽ carus casarem Apud
dalmatiam reliquerat. flagitiose uiuentem difficillimo bello && maximo
labore superauit : De hinc cum ingalliam amandus & helianus col¬
lecta rusticanorũ manu quos bagaudas uocabant. ꝑnitiosos tumultus
excitauissent. maximinum cognomento herculium cȩsarem fecit.

Expanded text:
mium in turre ferrata militari tumultu interfectus est. mium in turre ferrata militari tumultu interfectus est. nno ab Vrbe condita MXXXVIIII Carus Narbonensis tricesimus secundus suscepit imperium ac biennio tenuit. qui cum filios suos Carinum et Numerianum consortes regni effecisset, bello Parthico postquam duas nobilissimas Parthorum urbes Cochem et Ctesiphontem cepit, super Tigridem in castris fulmine ictus interiit. Numerianus, qui cum patre fuerat, rediens fraude Apri soceri sui interfectus est. tricesimus tertius ab exercitu imperator electus annis uiginti fuit; statimque ut potestatis copiam habuit, Aprum interfectorem Numeriani manu sua interfecit. Carinum deinde, quem Carus Caesarem in Dalmatia reliquerat, flagitiose uiuentem difficillimo bello et maximo labore superauit. dehinc cum in Gallia Amandus et Aelianus collecta rusticanorum manu, quos Bacaudas uocabant, perniciosos tumultus excitauissent, Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
superauit. Sic orientis & quilonis receptor magna gloria triumphauit.
urbem romam muris firmioribus cinxit. Nouissime cum ꝑsecutionem
aduersus xp̃ianos nonus agi anerone decerner&. fulmen ante cum
magno pauore circũstantium ruit. ac non multo post in itinere occisus. ẽ.
Nno ab urbe condita millesimo trigesimo secundo. tacitus tricesimus
adeptus imperium. sex to mense occisus inponto est. Postquẽ flori
anus parem regni sortem ferens. tertio demũ mense apud tharsum
intesfectus est
primus regnũ sortitus optinuit. annis sex & mensibus quattuor
allias iam dudum ab arbaris occupatas. per multa & grauia prȩlia deletis
tandem hostibus. ad perfectum liberauit: Hella de inde ciuilia equidem
plurimo sanguine duo gessit. unum in oriente quo saturninũ trannide
subnixum oppressit & coepit. aliul quo proculum & bonosũ apud
agrippinam magnis proelus superatos interfecit. Ipse autem apud sir¬

Expanded text:
superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. ur- bem Romam muris firmioribus cinxit nouissime pum persecutionem aduersus Christianos agi nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pauore circumstantium ruit ac non multo post in itinere occisus est. Anno ab Vrbe condita MXXXII Tacitus tricesimus adeptus ianus parem regni sortem ferens, tertio demum mense apud Tarsum interfectus est. primus regnum sortitus, obtinuit annis sex et mensibus quatuor. Gallias jamdudum a Barbaris occupatas per multa et gravia praelia, deletis tandem hostibus, ad perfectum liberavit. Bella deinplurimo sanguine duo gessit: unum in Oriente. quo Saturninum tyrannide subnixum oppressit et cepit, aliud, quo Proculum et Bonosum apud Agrippinam magnis proeliis superatos interfecit. ipse autem apud Sir
Abbreviated transcription (Latin):
Sed continuo apud sirmiãm priusquã biennio in imperio expler&. morbo
correptus interut. Claudio mortuo. quintillus frater eius ab exercitu
imperator electus. uirquidem unicȩ moderationis. & solus fratri prae¬
ferendus. septima decima die imperu interfectus est.
NNo ab urbe condita millesimo iugesimo sexto. aurelianus uicesimus
nonus imperium adeptus. quinq annis ac sex mensibus tenuit. uir
industriȩ militaris experientissimus. expeditione indanubiũ suscepta
gothos magnis proelus profligauit. dicionemq romanam antiquis
terminis statuit. Inde in orientẽ conuersus. genobiam quȩ occiso odi¬
nato marito suo siriam receptam sibi uendi cabat. magis pręliorũ terrore
quam proelio in potestatem redegit. Tetricum ingallia minime suffi¬
cientem sustinere seditiones militũ suorum. seribentemq. &iam eripe
me his inuicte malis. ac perhoc proditorem exercitus sui sine labore

Expanded text:
sed continuo apud Sirmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo sed continuo apud Sirmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo correptus interiit. Claudio mortuo Quintillus frater eius ab exercitu imperator electus, uir quidem unicae moderationis et solus fratri praeferendus, septimo decimo die imperii interfectus est. Anno ab Vrbe condita MXXVII Aurelianus uicesimus nonus imperium adeptus quinque annis ac sex mensibus tenuit, uir industria militari excellentissimus. expeditione in Danuuium suscepta Gothos magnis proeliis profligauit dicionemque Romanam antiquis terminis statuit. inde in Orientem conuersus Zenobiam, quae occiso Odenato marito suo Syriam receptam sibi uindicabat, magis proelii terrore quam proelio in potestatem redegit. Tetricum, in Gallia minime sufficientem sustinere seditiones militum suorum scribentemque etiam: Eripe me his, inuicte, malis ac per hoc proditorem exercitus sui, sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
expulit. & perditas prouintias in pristinam faciem reformauit.
Post mortem postumii. marius ibidem inuasit imperium. sed cori¬
dinuo interfectus est. Deinde uictorinus agallis ultro creatus.
& post paululum occisus est. Huic successit tetricus. qui tuncaquitanici
praesidiatus amministrabat officium. multasseditiones militum pertulitur
At uero inoriente per odinatum quendam collecta a gresti manu: uict ÷ repres¬
sique persae. defensa asfria. recepta mesopotamia est. &usq ad otesi¬
fontem rusticani sfriae cum odinato suo iuncendo uenerunt. Calienus
autem cum rempuplicam deseruiss&. ac mediolani libidinib inseriur&. oci¬
claudius uicesimus octauus. uoluntate senatus sumpsit imperium
tatimq gothos iam per annos quindecim illiricum macedoniamq uasta¬
tes: belloꝰ ad ortos. incredibili strage deleuit. Qui a senatu clipeus
aureus in curia. & in capitolio statua equestris aurea decreta est

Expanded text:
expulit et perditas prouincias in pristinam faciem reformauit; expulit et perditas prouincias in pristinam faciem reformauit; post mortem Postumi Marius ibidem inuasit imperium sed continuo interfectus est. deinde Victorinus a Gallis ultro creatus et post paululum occisus est. huic successit Tetricus, qui tunc Aquitanicae praesidatus administrabat officium. multas seditiones militum pertulit. at uero in Oriente per Odenatum quendam collecta agresti manu uicti repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia est, et usque ad Ctesiphontem rusticani Syriae cum Odenato suo uincendo uenerunt. Gallienus autem eum rempublicam deseruisset ac Mediolani libidinibus inseruiret, occiClaudius uicesimus octauus uoluntate senatus sumpsit imperium statimque Gothos iam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque uastantes bello adortus incredibili strage deleuit. cui a senatu clipeus aureus in curia et in Capitolio statua aeque aurea decreta est;