comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ustellectus asaph. Asaph
latine congregatio. grece syna-¬
goga dr̃. Uidẽamꝰ quid intel¬
lexerit ista synagoga. Nos aut̃
in telugamus pͥmitꝰ synagoga. exinde in¬
telliginus qͥd intellexerit synagoga. Om̃is
congregatio generali nomiñe syenagoga¬
appellatur. Et pecorũ & hominũ potest
dici congregatio. Non aut̃ hic pecorum
congregatio est. quando audimꝰ intellectũ.
Na homo cũ in se neglexerit intellectum
in honore positꝰ: qͥdde illo dictũ ÷ audi
Homo in honore positꝰ ñ intellexit. cõparatꝰ
÷ ium̃tis insensatis. & similis factus÷ illis.
Quia gͦ ñ ÷ pecorũ congregatio: nec diu
disserendũ ÷ nec diligentius comdu:. Sed
qr hominũ ÷ quoꝵ hominũ sit hoc. debemꝰ
intelligere. Nonutiq horũ hominũ ÷ qͥ in
honore positi ñ intelligentes. cõparati st̃
ium̃tis in sensatis. & similes facti sunt cis:

Expanded text:
Intellectus Asaph. Asaph latine Congregatio, graece Synagoga dicitur. Videamus quid intellexerit ista synagoga. Nos autem intelligamus primitus synagogam; exinde intelligemus quid intellexerit synagoga. Omnis congregatio generali nomine synagogaappellatur: et pecorum et hominum potest dici congregatio; non autem hic pecorum congregatio est, quando audivimus intellectum. Nam homo cum in se neglexerit intellectum in honore positus, quid de illo dictum est audi: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Quia ergo non est pecorum congregatio, nec diu disserendum est, nec diligentius commendandum; sed quia hominum est, quorum hominum sit hoc debemus intelligere. Non utique eorum hominum est, qui in honore positi non intelligentes, comparati sunt jumentis insensatis, et simi
Abbreviated transcription (Latin):
mintiabatur. Mutata sunt sacram̃ta fasi
aust faciliora. pauciora. salubria. Pro misa
chanaan. terra copiosa. fructuosa affluens
lacte & melle ꝓmissũ regnũ tẽporale. pro-¬
misa tẽporalis felicitas scłi ꝓmissa fecun¬
ditas filioꝵ ꝓmissa subiectio inimicoꝵ. hece
omia ad terrena felicitatẽ ꝑtinent. Sedõre
ipsa pͥmo ꝓmitti oportebat: Quia ñ pͥmo

Expanded text:
ntiabatur. Mutata sunt Sacramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salubriora, felicioChanaan, terra copiosa, fructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « no
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscam s gram tuã: ñ habeant in me
suꝑbȩ bestiȩ potestatẽ. Netradideris bestuᷤ
animã confitentẽ tͥ. aqiodas pauꝑooo tuoꝵ
Neobliuiscaris uf̃iqẽ. Diuites eramꝰ. fortes
eramus s sic casti fluuios etham. lam mͦ
ñ constituimus iustitiã nr̃am. s cognoscim
grãm tuam. Pauꝑ es sumus exaudi m̃dieo
tuos lam non auclemus oculos adcelum
leuare. s ꝑcutientes pectus nr̃m dicimꝰ
Dñe. ꝓpitius esto m peccatori Animas
pauꝑum tuoꝵ neobliuiscaris infinem
Ancpice i testaoꝰ tom toooo. Redde
qͦd ꝓmisisti. Tabulas tenemus. hereditatẽ
expectamus. Respice intestam̃tũ tuũ. ñ
illud uetus. Non ꝓpter tͣrã chanaan
rogo ñ ꝓpt̾ in imicoꝵ tẽporalẽ subiecti¬
onem. non propter filioꝵ carnalẽ fecun¬
ditatem ñ ꝓpt̃ diuitias terrenas. ñ ꝓpt᷑¬

Expanded text:
agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in me agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in me superbae bestiae potestatem. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Animas pauperum tuorum ne oblivised siccasti fluvios Etham: jam modo non constituimus justitiam nostram, sed agnoscimus gratiam tuam; pauperes sumus, exaudi mendicos tuos. Jam non audemus oculos ad coelum levare, sed percutientes pectus nostrum dicimus: Domine, propitius esto mihi peccatori ; Animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finempice in testamentum tuum. Redde quod promisisti: tabulas tenemus, haereditatem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud vetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimicorum temporalem subjectionem, non propter filiorum carnalem fecunditatem, non propter divitias terrenas, non p
Abbreviated transcription (Latin):
agnosco inquit asaph. qr sicut in alio
psalmo dr̃ peccatum meũ cognoui &
facimis meum ñ oꝑui. Quare: quia lo¬
cutus ÷ petrus mirantib linguas isrłia.
corde & dixerunt aclapłos. Quid gͦ faci¬
emus : Dicite nob̾. Et apłi. Agite pȩni¬
tentiam. & baptizetur unusquisq ur̃m
uob̾ peccata ur̃a. Quia gͦ ꝑpęnitentiã
confessio facta ÷: netradideris bestiis
animam confitentem tibi. Quare con¬
fitentem tͥ: Quia conuersus sum in
erumnã. dum c̃figitur spina. Cõpuncti
sunt corde. & facti sunt eru̾nosi pęni¬
tendo. qui fuerunt głiosi sȩuiendo. Ne
tradideris bestiis animã. confitentem
tibi. Quibus bestiis. nͥ quarum capita.
contrita sunt suꝑ aquam: Quia dict᷑
est bestia. leo & draco. ipse diabolus.
serpens si adhuc t̾rena sapio. si terrena de¬
sidero. si adhuc in ꝑmissis ueteris testam̃ti
nouo reuelato remaneo. Cum aut̃ iam
de posuerim suꝑbiam. & iustitiã meam ñ

Expanded text:
Agnosco, inquit Asaph; quia, sicut in alio Agnosco, inquit Asaph; quia, sicut in alio psalmo dicitur, Peccatum meum cognovi, et facinus meum non operui . Quare? Quia locutus est Petrus mirantibus linguas Israelitcorde, et dixerunt ad Apostolos, Quid ergo faciemus? dicite nobis. Et Apostoli: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum vobis peccata vestra . Quia ergo per poenitentiam confessio facta est, Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quare, confitentem tibi? Quia conversus sum in aerumna, dum configitur spina . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis Veteris Testamenti, Novo revelato, remaneo. Cum autem jam deposuerim superbiam, et justitiam meam non
Abbreviated transcription (Latin):
sti ea. Meooou esto huius creatone
toȩ. Cuiꝰ creature : Tuȩ Inionicꝰ exponae¬
non nouimus unde sit. Nos moysen no¬
uimus. illi locutus ÷ ds̃. iste samaritanꝰ
÷. In imicus exꝓbrauit dño. Etpopłs ior¬
PRUDENS EXACERBAUIT NOM TUŨ. Popło
imprudens tunc asaph. s ñ intellectus as iih
tunc. Quid dicit᷑ in suꝑiore psalmo: quasi
pecus factus sũ apud te. & ego sẽꝑ tecum
Quia nͣ ut addeos & idola gentiũ. Et siꝰ
cognouit ut pecꝰ: tam̃ recognouit ut homo¬
qianiso p̃salio. ubi asaph: Teniusti manũ
peaters meȩ inuoluntate tua deduxisti.
noe: eeũ gła assumpsisti me Inuoluntate
m nimustitia mea. dono tuo ñoꝑemeo
Susti sunt: manent tam̃ aliqͥ qͥinserem¬
feuir oleaster. Et radix manet & exramiᷤ¬
pnfidelitatẽ fractis reuocati sunt qͥdã
pfidera. Nam & ipse apłs paulus ꝑinfi¬
delitatẽ fractus erat. & ꝑfidem radici
resticutus: Ita plane popłs imprudenꝰ
tuasaph ia in intellectu: Ne TRADIERIS
sestus agiooaoꝯ confitentem tisi.

Expanded text:
s. 18. Memor esto hujus creaturae tuae. Cujus creaturae tuae? Inimicus exprobranon novimus unde sit: nos novimus Moysen, illi locutus est Deus; iste Samaritanus est . Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Populus imprudens tunc Asaph; sed non intellectus Asaph tunc. Quid dicitur in superiore psalmo? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum: quia non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non cognovit ut pecibi in ipso psalmo, ubi Asaph? Tenuisti manum dexterae meae; in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . In voluntate tua, non in justitia mea; dono tuo, non fracti sunt, manent tamen aliqui quo insereretur oleaster ; et radix manet, et ex iunt quidam per fidem: nam et ipse apostolus Paulus per infidelitatem fractus erat, et per fidem radici restitutus est. Ita plane populus imprudens tu, Asaph, jam in intellectu? Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m facta ÷. Si eñi discernimꝰ duo testam¬
ta uetꝰ & nouũ: ñ sunt eadem sacram̃ta.
nec eadem ꝓmissa. eadẽ tam̃ pleraq p̾cepta.
Nam non occides. ñ mechaberis. ñ furabis
honora patrẽ & matre. ñ falsũ testimoniũ
dixeris. ñ concupisces res ꝓximi tui ñ con-

Expanded text:
m facta est . Si enim discernimus duo Testamenta, Vetus et Novum, non sunt eadem Sacramenta, nec eadem promissa: eadem tamen pleraque praecepta. Nam, Non occides, Non moechaberis, Non furaberis, Honora patrem et matrem, Non falsum testimonium dixeris, Non concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
uox sit inisto psalmo. s qualiũ udeorum
& qualis popłi isrł. Non eñi paleȩ s forte.
frum̃ti. non ramoꝵ fractorum s forte c̃¬
firmatoꝵ. Non enĩ om̃s qͥ sunt exisrł hist̾
isrłite: s in isaac inqͥt uocabit᷑ tibi sem̃.
hoc ÷ ñ hi qͥfilii carnis hi filii dĩ s filuipro¬
missionis deputant᷑ in semine. Sunt ergo

Expanded text:
in isto psalmo. Sed qualium Judaeorum, et qualis populi Israel? Non enim paleae, sed forte frumenti ; non ramorum fractorum , sed forte confirmatorum. Non enim omnes qui sunt ex Israel, hi sunt Israelitae; sed in Isaac, inquit, vocabitur tibi semen: hoc est, non hi qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in
Abbreviated transcription (Latin):
reduxisti me. Et enim ego confitebor
tisi iN uasis psaloni uerrtatẽ tam.
Uasa psalmi: psalteriũ. S quid ÷ psal¬
terium : Organum ligneu̾ cum cor¬
dis. Quid significat : Int̾ ÷ aliquid nt̾
ipsum & cytharã: Inter. eẽ. dicunt qui
norunt. ẽo qͦd concauũ illud lignum
cui cordȩ suꝑ tenduntur ut resonent:
insuꝑiore parte habet psalteriũ. eythi¬
ctionss nr̃as ab ab̾sis terrę. unani sedm
sp̃m inspe. alterã scđm corpꝰ inre. aidi
eas duas. Et eni ego efitebor tͥ inuais
psalmi ueritat̾ẽ tuã. hoc ÷ sedm sp̃m
Quid decorpore : ꝑs allã tibi userha¬

Expanded text:
rs. 22. Etenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Vasa psalmi, psalterium. Sed quid est psalterium? Organum ligneum cum chordis. Quid significat? Interest aliquid inter ipsum et citharam: interesse dicunt qui norunt, eo quod concavum illud lignum cui chordae supertenduntur ut resonent, in superiore parte habet psalterium, cithactiones nostras ab abyssis terrae; unam secundum spiritum in spe, alteram secundum corpus in re; audi eas duas: Etenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Hoc secundum spiritum: quid de corpore? Psallam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
malo porcos pauit. fame correptꝰ est.
qui saturitate suꝑb abscesserat. Ergo qͥs¬
quis ita uult. eẽ similis dõ. ut ad illũ stet.
fortitudinẽq suã sicut scriptũ ÷ ad illũ
custodiat ñ ab illo recedat. ei cohȩrendo
signet᷑ tãquã ex anulo cera illiaffixꝰ habeat
imaginẽ eius. faciens qđ dictũ ÷. mͥaut̃
adherere dõ bonũ ÷: uere custodit ima-¬
Sorro aut si ꝑuerse uoluerit imitaridm̃.
ut qͦmꝰ ds̃ ñ habet aqͦ formet᷑. ñ habet
aqͦ regatur. sic ipse uelit sua potestate
uti. ut qͦmͦ ds̃ nullo formante. nullo re¬
gente uiuat: quid restat frs nͥ ut recedens
ab eius calore torpescat. recedens aueritate
uanescat. recedens ab eo qđ sũme atq in¬
cõmutabilit᷑ ÷ in de teriꝰ mutatꝰ deficiat:
Diabolus hoc fecit. Imitari dm̃ uoluit.
s ꝑuerse. Non eẽ. sub illius potestate: sed
habere c̃tra illũ potestatẽ. homo autem
positꝰ sub p̾cepto. audiuit adño dõ. Noli

Expanded text:
malo, porcos pavit; fame correctus est malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similPorro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo formante, nullo regente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse sub illius potestate, sed habere contra illum potestatem. Homo autem positus sub praecepto, audivit a Domino Deo, Noli
Abbreviated transcription (Latin):
filiose ꝑ quandã c̃cupiscentiã carnalem.
generant potiꝰ quã creant. Illis eñĩ generantib.
ds̃ creat. Namsi tu creas. dic qͥd tua mu¬
lier paritura ÷. Quid dica. tudie: Ipsa
dicat. quȩ qđ portat. ignorat. Generant
tam̃ homines filios ad solatiũ sinuĩ & sub¬
sidiũ senectutis. Nũqͥd ideo creauit hȩc
om̃ia ds̾. aquib senex adiuuaret᷑: Nouit
gͦ ds̃ qđ creat. quale sit ꝑ eiꝰ bonitatem
& quale futurũ sit ꝑ propriã uoluntatẽ:
Nouit ds. & ordinauit om̃ia utautem
sit homo aliqͥd: c̃uertit se ad illũ a qͦ creatꝰ
est. Recedendo eñi frigescit. accedendo
feruescit. Recedendo tenebrescit. acce¬
dendo clarescit. Aqͦ eñi habet ut sit. apud
illũ habet ut bene ei sit. Deniq filius
minor qͥ in sua potestate uoluit hab̾e
substantiam suam. quȩ illi apud patrẽ
optime seruabatur: factus suȩ potestatiꝰ.
ꝓfectꝰ : in regionẽ longinquã hesit pͥncipi

Expanded text:
filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios, et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus senex adjuvaretur? Novit ergo Deus quod creat, et quale sit per quale futurum sit per propriam voluntatem; novit Deus et ordinavit omnia. Ut autem homo sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi
Abbreviated transcription (Latin):
suo dõ similis ÷ nec ista suꝑbia sedobȩdi¬
entia ÷ Quare: Quia adimaginẽ dĩ facti
sumꝰ. faciamꝰ inqͥt hominẽ adimaginem
& similitudinẽ nr̃am. Nonsigo aliquid ali¬
captiuus. dñe quis similis tͥ: Ouȩ est ista ꝑ¬
uersa similitudo ÷ Audite & intelligite: si
potestis. Credimꝰ aut̃ qđ ipse qͥ nos posuit
hec uob̾ dicere: dabit uobis etiãposse in
telligere. Ds nullo indiget bono. & ipse
÷ sũmũ bonũ & ab ipso ÷ om̃e bonũ. Et gͦ
boni simus: dõ indigemꝰ. Ut bonꝰ sit deus:
nob̾ ñ indiget. Hec nob̾ tantũ. s usq ad al-¬
tissima quȩ fecit magnalia. Nlec ipsis celestib
nec suꝑ celestib nec cęlo cęli qͦd dr indiget
dsͣ. ut aut melior sit. aut potentior. aut
beatior. Quid enĩ esset. qͥc quid aliud ÷ nͥ
ipse fecisset: Quo gͦ eget abste. qͥ erat ante
te. ante te. & tã potens erat. ut cũ tu ñesses
faceret te : Nũ quid mͦ parentes faciunt

Expanded text:
suo, Deo similis est: nec ista superbia, sed obedisuo, Deo similis est: nec ista superbia, sed obedientia est. Quare? Quia ad imaginem Dei facti sumus: Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo aliquid alicaptivus: Domine, quis similis tibi? quae est ista perversa similitudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vobis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque ad altissima quae fecit magnalia, nec ipsis coelestibus, nec supercoelestibus, nec coelo coeli quod dicitur, indiget Deus, ut aut melior sit, aut potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliud est, nisi ipse fecisset? Quo ergo eget abs te qui erat ante te, et tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
& non sint xp̃iani. Sicut cęperunt ex aliqͦ
tẽpore: ita usq adcertũ tẽpꝰ ert̃. S cum
oni super uenturȩ. Ueniet & ipse ultimꝰ
inclaritate sua. & resurgent om̃s mortui.
quisq cum causa sua. Separabuntur
boni ad dexterã mali ad sinistrã. & con-¬
fundenturꝰ qui insultabant. erubescent
qui garriebant. & sic lingua mea pꝰresur¬
rectionẽ meditabitur iustitiã tuã. tota
die laudẽ tuam. cũ confusi fuerint &
erubuerint quiquęrunt mͥmala.

Expanded text:
istiani: sicut coeperunt ex aliquo tempore, ita usque ad certum tempus erunt. Sed cum oni superventurae. Veniet et ipse ultimus in claritate sua; resurgent omnes mortui, quisque cum causa sua: separabuntur boni ad dexteram, mali autem ad sinistram ; et confundentur qui insultabant, erubescent qui garriebant: et sic lingua mea post resurrectionem meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam, sum confusi fuerint, et erubue
Abbreviated transcription (Latin):
rediri nͥ ꝑgr̃am potest. Gra gratis data
terea grã ÷ qi gratis ÷: nichil tuũ p̃cessit
ut accipes. Nam si aliqua bona tua oꝑa
tua p̃cesserunt: p̃cium accepisti non
gratis. Preciũ aut̃ qđ nob̾ debe¬
ñ nr̃is meritis. sed illius grã ÷ Ilbo
efficim̃ debemꝰ. Ad qđ c̃clusit cũ multa
dixisset dicens. Dñe memorabor iustitiȩ

Expanded text:
rediri nisi per gratiam potest. Gratia gratis datarediri nisi per gratiam potest. Gratia gratis dataterea gratia est, quia gratis est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Nam si aliqua bona opera tua praecesserunt, pretium accepisti, non gratis: pretium autem quod nobis debenon nostris meritis, sed illius gratia est. efficimur, debeamus. Ad quod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qͥb suppliciũ debe¬
batur: inisto com̃dari
psalmo hesterno die
nsinuauimꝰ caritati ur̃e.
eũq tractando qm̃ finire neqͥuimꝰ. extre¬
mã eiꝰ partẽ inhodiernũ diẽ distulimꝰ:
ꝓmittentes in nomine dñi nos debitum
animo taquã agro fertili. ubi & sem̃ multi.¬
plicetis. & pluie ingrati nͣsitis. Cõm̃dauimꝰ
hesterno die titulu eiꝰ. s ꝓptͣ renouandã
intentionẽ ur̃am. & ls intimandũ qͥheri
absentes fuerunt: breuit cõmenioramꝰ.
qđ recolant qͥ audiert᷑. audiant qͥ nescier̃t.
dñi spontaneus. qm̃ spontanea hoc÷ bona
pura sincera & ꝑfecta uoluntate. non
ficto corde dño seruiendũ ÷. Qd etiam
illud indicat. ubi dictũ ẽ: uoluntarie
sacrificabo tͥ. Filiis huiꝰ. id̃ filiis obȩdi¬
entiȩ cantat᷑ psalmꝰ & ns qͥ pͥmi captiui
ducti sunt. ut agnoscat᷑ hic gemitus nrͣ.
ut sufficiat dieiꝰ malitia sua. Iã eñi si su-¬
ꝑbi dexuimꝰ uł fatigati redeamꝰ. Nec

Expanded text:
pplicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, promittentes in nomine Domini nos debitum animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed propter renovandam intentionem vestram, et his intimandum qui heri absentes fuerunt, breviter commemoramus quod recolant qui audierunt, audiant qui nescierunt. Domini Spontaneus: quoniam spontanea, hoc est bona, pura, sincera et perfecta voluntate, non ficto corde Domino serviendum est; quod etiam illud indicat ubi dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi . Filiis hujus, id est, filiis obedientiae cantatur Psalmus, et his qui primi captivi ducti sunt, ut agnoscatur hic gemitus noster, et sufficiat diei malitia sua . Jam enim, si superbi deseruimus, vel fatigati redeamus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
solent. & interioris. Incertũ ÷ qͦmpo¬
sita sint labia. Sequit᷑ gͦ. E ⁊ anioha
Mea oxam Redemisti. Ergo delabnꝰ
interioribus. saluati in spe. reducti ab
abyssis terrȩ infide & caritate. Expe¬
ctantes tam̃ ad huc redẽptionẽ corpo¬
ris nr̃i. quid dicimꝰ : Iã dixit. & anima
mea quã redemisti. S ne solã anima
redẽptã putares. in qua nẽ audisti unũ
iterum: adhuc aut̃ in qͥt. Quid ad huc
Ad huc avtẽ et lioua aiea. Ergo iam
lingua corporalis tota die meditabitur

Expanded text:
s et exterioris, incertum est quomodo posita sint labia: sequitur ergo, Et anima mea quam redemisti. Ergo de labiis interioribus salvati in spe, reducti ab abyssis terrae in fide et charitate, exspectantes tamen adhuc redemptionem corporis nostri, quid dicimus? Jam dixit: Et anima mea quam redemisti. Sed ne solam animam redemptam putares, in qua nunc audisti unum iterum, Adhuc autem, inquit: quid adhuc? Adhuc autem et lingua mea: ergo jam lingua corporis Tota die meditabitur
Abbreviated transcription (Latin):
quã eũ dñs corporalit̾ suscitas set. qͣntũ
aduisibilia ꝑtinet. Cȩcerũ p̾sentia maie¬
statis suȩ sũscitauit illũ. qͣp̃sentia nus¬
quã recedit Intͣim tatꝯeN ad p̃sentiã
uisibilẽ dñs suscitauit latarũ. Discessit
de ipsa ciuitate dñs. uł deipsoloco. Nũ¬
quid lazarus non uixit: Non sic anima
suscitat᷑. Suscitat illã ds̃. morit᷑ sidiscesse-¬
rit ds̃. Dicã eñi audacter fr̃s. sed tam̃
uerũ. Duȩ uitȩ sunt. una corporis alt̾a
animȩ. Sicut uita corporis anima: sic
uita animȩ ds̃. Quomͦ si anima deserat
dicimꝰ ei. Ds̃ dociusti me exiuuentute
mea. Quia uͦ non recedit ab eis qͦssuscitat.
neciirecesserit moriant᷑: dicimꝰ ei. Et
usq nunc annuntiabo mirabilia tua.
Diua eum mecũ es uiuo. & anunȩ mee
uita tues: quȩ moriet᷑ sidimittatur sibi.

Expanded text:
quam eum Dominus corporaliter resuscitasset, quantum quam eum Dominus corporaliter resuscitasset, quantum ad visibilia pertinet: caeterum praesentia majestatis suae illum suscitavit; qua praesentia nusquam recedit. Interim tamen ad praesentiam visibilem Dominus suscitavit Lazarum; discessit de ipsa civitate Dominus, vel de illo loco: numquid Lazarus non vixit? Non sic anima suscitatur: suscitat illam Deus; moritur si discesserit Deus. Dicam enim audacter, fratres, sed tamen verum. Duae vitae sunt, una corporis, altera animae: sicut vita corporis anima, sic vita animae Deus; quomodo si anima deserat, dicimus ei: Deus, docuisti me ex juventute mea. Quia vero non recedit ab eis quos suscitat, ne cum recesserit moriantur, dicimus ei: Et usque nunc annuntiabo mirabilia tua; quia cum mecum es vivo, et animae meae vita tu es
Abbreviated transcription (Latin):
sed corde extincti sunt. Qui aut̃ suscitat
mortuũ scdm corpꝰ. reddit eũ luci huic
uidendȩ. & hiuic aeri ducendo. Honaut
suscitator eiꝰ ipse. illi lux & aer ÷. Incipit
uidere. quẽ admodũ uidebat antea. Ani-¬
ma. ñ sic exsuscitat᷑. Anima enim ex susci¬
tatur adõ: quã quã & corpꝰ ex suscitet᷑
adõ. S ds̃ quando exsuscitat corpus. mun¬
do reddit: quando exsuscitat animam
sibi reddit. Si recedat aer mundi istius:
morit᷑ corpꝰ. Sirecedat ds̃. morit᷑ anima.
Cum gͦ anima̾ suscitat ds̃: nisi assit qui
suscitauit. suscitata ñ uiuit. Non enim
suscitat. & dimittit ut uiuat sibi. Sicut
lazarus quando resuscitatꝰ ÷ : quatridu-¬
anus mortuus suscitatꝰ ÷ corpore. ꝑdñi
corporalẽ p̃sentiã. Accessit corporaliter
addsepulchrũ. clamauit lazare ueni foraᷤ.
& surrexit lazarꝰ. Processit desepulehro
ligatꝰ. deinde solutꝰ discessit. Resuscitatꝰ

Expanded text:
sed corde exstincti sunt. Qui autem suscitat sed corde exstincti sunt. Qui autem suscitat mortuum secundum corpus, reddit eum luci huic videndae, et huic aeri ducendo: non autem suscitator ejus ipse illi lux et aer est; incipit videre, quemadmodum videbat antea. Anima non sic exsuscitatur. Anima enim exsuscitatur a Deo; quanquam et corpus exsuscitetur a Deo: sed Deus quando exsuscitat corpus, mundo reddit; quando exsuscitat animam, sibi redit. Si recedat aer mundi istius, moritur corpus; si recedat Deus, moritur anima. Cum ergo animam suscitat Deus, nisi adsit qui suscitavit, suscitata non vivit. Non enim suscitat, et dimittit ut vivat sibi: sicut Lazarus quando resuscitatus est quatriduanus mortuus, suscitatus est corpore per Domini corporalem praesentiam. Accessit enim corporaliter ad sepulcrum; clamavit, Lazare, veni foras: et surrexit Lazarus, processit de sepulcro ligatus; deinde solutus discessit . Resuscitatus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bris: patriã quȩrebas hoc ÷ stabilitatẽ
qͣndã sp̃s tui. ubi diceres bene÷ & secuirꝰ
diceres. qͥetꝰ ab om̃i molestia. ab om̃i tem¬
ptatione. abõni postremo captiuitate. &
ñ inueniebas. Qͥa dicã : Uenit ad te. qͥtibi
ostenderet uiã. Uenit ad te ipsa uia: & con¬
stitutꝰ es in ea nullis tuis meritis pͣcedentib.
qm̃ utiq errabas. Quid ex qͦ ingressus es :
Iã regis te Pã ille qͥuiã docuit te. dimitat
te: Non inquit. Docusti me exiuuentu¬
te mea. ET USO NUNC ANNONTIABO AURA¬
pilia tua. Mirabile ÷ eñi qͦd adhuc facis
ut regas me qͥ inuia posusti me. & hȩc
sunt mirabilia tua. Quȩ sunt putas mira¬
bilia dĩe Quid mirabiliꝰ int᷑ dĩ mirabilia.
quã mortuos suscitare. Nũqͥd na inqͥs ego
mortuus sũ:. Si mortuus ñ esses: ñtͥ dice
ret᷑. Surge qͥ dormis. & exurge amortuis.
& illuminabit te xp̃c. Alortui sunt om̃s
infideles. Om̃s iniqui corpore uiuunt.

Expanded text:
membris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem membris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem quamdam spiritus tui, ubi diceres, Bene est; et securus diceres, quietus ab omni molestia, ab omni tentatione, ab omni postremo captivitate; et non inveniebas. Quid dicam? Venit ad te qui tibi ostenderet viam? Venit ad te ipsa via, et constitutus es in ea nullis tuis meritis praecedentibus, quoniam utique errabas. Quid, ex quo ingressus es, jam regis te? jam ille qui viam docuit te, dimittit te? Non, inquit: Docuisti me ex juventute mea; et usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Mirabile est enim quod adhuc facis, ut regas me, qui in via posuisti me; et haec sunt mirabilia tua. Quae sunt, putas, mirabilia Dei? Quid mirabilius inter Dei mirabilia, quam mortuos suscitare? Numquidnam ego mortuusretur tibi: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Mortui sunt omnes infideles, omnes iniqui; corpore vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
me ex iuuentute mea. Ex qͦ ad te cͣuersus
sum. in nouatꝰ ate qͥ factꝰ ate. recreatus
qui creatus. reformatꝰ quiformatꝰ. ex quo
conuersus sum: dici merita mea nulla pry̧¬
cessise. s grͣam tuã mͥ gratis uenisse. ut me
iustꝰ ñ fuisti. s pͣcessit miqͥtas. ut expulsa
iniqͥtate succederet caritas. Utrenouatus
innouu̾ hominẽ spe dũ taxat ñ dũ re.
didicisti qͦd nichil tui boni p̃cesserat. &
gr̃a dĩ ẽuersus es addm̃. Iã forte ex qͦ con¬
uersus es. habebis aliqͥd tuũ. & de uirib
tuis p̃sumere debes: quẽ ad inodũ solent
dicere homines: iã dimitte. opꝰ erat ut
uiam ostenderes. sufficit ambulabo uia.
ut deduca te: Tuaũt si suꝑbis. Absit. suf¬
sicit ambulabo. Dimitteris. & ꝑ infirmi¬
catẽ iterũ ab errab̾. Bonũ erat᷑ tͥ ut dedu¬
ceret te. qͥ pͥusiniua collocauit te. sȩcerũ
en ambulabas ꝑuias tuas uagabundus.
trrans ꝑsiluosa. ꝑ asꝑa. laceratꝰ om̃ibus

Expanded text:
me ex juventute mea. Ex quo conversus me ex juventute mea. Ex quo conversus sum ad te, innovatus a te qui factus a te, recreatus qui creatus, reformatus qui formatus: ex quo conversus sum, didici merita mea nulla praecessisse; sed gratiam tuam mihi gratis venisse, ut memjustus non fuisti, sed praecessit iniquitas, ut expulsa iniquitate succederet charitas; et renovatus in novum hominem spe duntaxat, nondum re, didicisti quod nihil tui boni praecesserat, et gratia Dei conversus es ad Deum. Jam forte ex quo conversus es, habebis aliquid tuum, et de viribus tuis praesumere debes? Quemadmodum solent homines dicere: Jam dimitte; opus erat ut viam ostenderes, sufficit, ambulabo viam. ut deducam te? Tu autem si superbis: Absit, sufficit, ambulabo viam. Dimitteris, et per infirmitatem iterum aberrabis. Bonum erat tibi ut deduceret te, qui prius in via collocavit te. Caeterum enim ambulabas per vias tuas vagabundus; errans per silvosa, per aspera, laceratus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Considerans etum̃ uitam pͣteritã meam.
uideo quid mͥ debebatur. & qͥd accepim
ꝓeo qͦd mͥ debebat᷑. Debebat᷑ pęna: s data
est grã. Debebatur gehenna: data ÷ uita
ȩtͣna. Ds̃ dociusti me ex iuuentute mea.
Exipso initio fidei meȩ qua me innouasti:
docuisti me nichil inme p̃cessisse. unde
mͥ dicerẽ debi qđ dedisti. Quis eñi c̃uerti¬
tur addm̃. nͥ abiniqͥtate: Quis redimit᷑.
nͥ acaptiuitate ÷ Quis eñi potest dicere in¬
iustã fuisse captiuitatẽ suã. quando de¬
seruit imꝑatorẽ. & diuertit ad desertore̾:
Imꝑator eñi ds̃. desertor aut̃ diabolus
Preceptũ dedit imꝑator. fraudẽ sugge¬
sit desertor. Ubi aurestuȩ int̾ pceptio¬
nem & deceptionẽ : Meliorne diabolꝰ
quã ds̃ : Melior quidefecit. quã qͥte ferrt.
Credidisti qͦd ꝓmisit diabolus. & inuenisti
qͦd minatꝰ ÷ ds̃ Iã gͦ excaptiuitate lib̾atꝰ
adhuc tam̃ inspe. nondũ in re. ambuls
ꝑfidem. nondũ ꝑspeciẽ. Ds̃ in qͥt dociusti

Expanded text:
meam, video quid mihi debebatur, et quid acceperim pro eo quod mihi debebatur. Debebatur poena; reddita est gratia: debebatur gehenna; data est vita aeterna. Deus, docuisti me ex juventute mea. Ex ipso initio fidei meae, qua me innovasti, docuisti me nihil in me praecessisse, unde mihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitur ad Deum, nisi ab iniquitate? quis redimitur, nisi a captivitate? quis autem potest dicere injustam fuisse captivitatem suam, quando deseruit imperatorem, et defecit ad desertorem? Imperator enim Deus, desertor diabolus: praeceptum dedit imperator, fraudem suggessit desertor . Ubi aures tuae inter praeceptionem et deceptionem? Meliorne diabolus quam Deus? melior qui defecit, quam qui te fecit? Credidisti quod promisit diabolus, et invenisti quod minatus est Deus. Jam ergo ex captivitate adhuc tamen in spe, nondum in re, ambulans per fidem, nondum per speciem, Deus, inquit, docuisti
Abbreviated transcription (Latin):
se humiliat ex altabit᷑. Redi de ꝓfundo.
Redeo inquit. redeo. Agnosco. ds quis
multas & malas. & conuersus uiuificasti
me & de abyssis terrȩ iterũ reduxistime.
brtelligimꝰ audio. Reduxistime eñi de
ꝓfunditate peccati. Sed quare iterum:
Quando iã factũ erat: Sequam. neforte
posteriora psalmi ipsius exponant nob̾.
qd hic ñ dũ intelligimꝰ qͥd dixerit iterũ.

Expanded text:
se humiliat, exaltabitur . Redi de profundo. se humiliat, exaltabitur . Redi de profundo. Redeo, inquit; redeo, agnosco: Deus, quis multas et malas! Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Intelligimus, audio. Reduxisti enim de absubmersione peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant nobis, quod hic nondum intelligimus, quid dixerit iterum.
Abbreviated transcription (Latin):
gulationes auoltas et malas. Merito
suꝑbe serue. Uoluisti eñi ꝑuerse ẽẽ. simiss
dño tuo . qr factꝰ eras ad imaginẽ dñi tu
Bene tͥ uelles ut eẽt: recedenti ab illolins
ꝓrsus dicit tͥds̃. Si recedis ame. & bene
est tͥ: ego ñ sũ bonũ tuũ. ẜinde sulle
bonꝰ & sũme bonꝰ. & dese sibi bonꝰ. & nullo
alieno bono bonꝰ. &ipse nrm sũmũ bonui̾
recedendo inde. qͥd eris nͥ malus: Itẽ si
ipse ÷ beatitudo nr̃a. qͥd erit recedenti.
nͥ miseria : Redi gͦ pꝰmiseria & dic Dñe
qͥs similis tͥ : Quantas ostendisti mͥ tribu¬
lationes multas & malas. S disciplina
fuit ad monitio. ñ desertio. Deniq gr̃as
agens qͥd dicit: Et c̃ UERSUS UIUIfIcasI
oe. ET DEABISSIS TERRꝑ ITER̃ REDVX¬
ISTI Me. Quando enĩ antea:. quid est
hoce lterũ cecidisti ab altitudine: Oho¬
mo. mancipiũ in obediens. suꝑbe aduer¬
sus dñm. cecidisti. factũ ÷ int̾ẽ. om̃isqͥ
se exaltat humiliabit᷑. fiat inte om̃isqͥ

Expanded text:
tribulationes multas et malas! Merito, superbe serve: voluisti enim perverse esse similis Domino tuo, qui factus eras ad imaginem Domini tui. Bene tibi velles ut esset recedenti ab illo bono? Prorsus dicit tibi Deus: Si recedis a me, et bene est tibi, ego non sum bonum tuum. Proinde si ille bonus, et summe bonus, et de se sibi bonus, et nullo alieno bono bonus, et ipse nostrum summum bonum; recedendo inde, quid eris, nisi malus? Item, si ipse est beatitudo nostra, quid erit recedenti, nisi miseria? Redi ergo post miseriam, et dic: Domine, quis similis tibi? Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! 9. Sed disciplina fuit; admonitio, non desertio. Denique gratias agens quid dicit? Et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
isti me. Quid demde: Multiplacas ti
ustitiam ⁊uam. et c̃uersus consolatꝰ
is ore & deabyssis terrȩ iterũ reduxisti
me Ecce alt̾ũ iterumSi hoc iterũ soluere
laboramꝰ semel positũ. qͥs poterit soluere
geminatũ: lam ipsũ it̾um geminatio::
&rursum positũ ÷ iterũ. Assit ille aqͦ
gr̃a. assit & brachiũ. qͦd annuntiamꝰ
generationi om̃i suꝑ ue.iturȩ. Assit
ipse. & tanquam clauo erucis suȩ clau¬
sum sacram̃tum aꝑiat. Neq enim fru-¬
stra illo crucifixo uelũ tẽpli mediũ scis¬

Expanded text:
d deinde? Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Ecce alterum iterum. Si hoc iterum solvere laboramus semel positum, quis poterit solvere geminatum? Jam ipsum iterum geminatio est, et rursum positum est iterum. Adsit ille a quo gratia: adsit et brachium quod annuntiamus omni generationi superventurae: adsit ipse, et tanquam clave crucis suae clausum sacramentum aperiat. Neque enim frustra, illo crucifixo, velum templi medium scis
Abbreviated transcription (Latin):
& ds̃ erat uerbũ. hoc erat inpͥncipio
apud dm̃. Omĩa ꝑ ipsum facta sunt. &
sine ipso factum ÷ nichil. Grande hoc.
magnũ hoc . Tu qͥd captiue: Ubi iaces:
Incarne. sub morte. Quis gͦ ille : Quis tu:
Et quid ille postea: ꝓpt̃ quem:: Quis ille.
nͥ qđ dictũ ÷ uerbum: Qđ uerbũ: Neforte

Expanded text:
Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
usq nc̃ annutiabo mirabilia tua. Non
tantum iniuuentute. quando paulus.
quando petrus. qͣndo pͥmi apłi nuntiauer̃.
Pcedente etiã etate. ego ipse. id÷ unitaᷤᷤ
tua. m̃bra tua. corpꝰ tuũ. annuntiabo
mirabilia tua. Quid postea : et usq in
senectam & seniũ. annuntiabo mirabilia
tua. Usq infinẽ scłi erit hic eccła. Si eñi
ñ hic futura.ẽ. usq infinẽ scłi. qͥb dix̾dñs.¬
scłi: Quare ista oportebat. ut dicerent᷑
inscripturise Quia futuri erant ninici
xp̃iane fidei. quidicerent. Ad paruum
tempꝰ sunt xp̃iani. pꝰea ꝑibunt. & redibt̃.
idola. Redit qđ erat antea. Quã diu ert
infine̾ scłi. Tu cum expectas miser. infi¬
tuã cuinfinieris breuem uitã tuã qͥ fron¬
te exis adiudicẽ. quẽ cũ uiueres blasphe¬
masti : Ergo aiuuentute &usq nunc.

Expanded text:
Usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Non Usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Non tantum in juventute, quando Paulus, quando Petrus, quando primi Apostoli nuntiaverunt; procedente etiam aetate, ego ipse, id est unitas tua, membra tua, corpus tuum, annuntiabo mirabilia tua. Quid postea? Et usque ad senectam et senium annuntiabo mirabilia tua: usque in finem saeculi erit hic Ecclesia. Si enim non hic futura est usque in finem saeculi; quibus Dominussaeculi ? Quare ista oportebat ut dicerentur in Scripturis? Quia futuri erant inimici christianae fidei qui dicerent: Ad parvum tempus sunt Christiani, postea peribunt, et redibunt idola, rediet quod erat antea. Quamdiu erunt in finem saeculi. Tu cum exspectas, miser infituam, cum finieris brevem vitam tuam, qua fronte exies ad judicem quem cum viveres blasphemasti? Ergo a juventute mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
eisenim. Suo ista nomina senectutis
sunt. & discernunt᷑ agrecis. Grauitaᷤ eñ
post iuuentutẽ aliud nom̃ habet apud
grecos & pꝰ ipsam grauitatẽ ueniens ultima
duum istoꝵ nominũ distinctio defecit.¬
de senectute ambo sunt posita. senecta
& senium. Scitis aut̃ duas ẽẽ etaͥ s. Docu¬
isti me gr̾am tuã aiuuentute mea. &
usq nc̃ post iuuentutẽ meã annuntiabo
mirabilia tua. qr mecũ es ut nͥ moriar.
qr uenisti ut surga. & usq in senectam
& seniũ. id ÷ usq ad ultimũ meũ nͥ mecũ
fueris. ñ erit aliqͥd meriti mei. Gr̃a tua
sẽꝑ ꝑ seueret mecũ. Hoc diceret etiam
unus homo .tu. ille. ego. Quia uͦ uoxista
uniꝰ cuiꝰdã magni hominis ÷ hoc ÷ ipsiꝰ
unitatis. uox ÷ eñi eccłȩ : quȩramꝰ iuuen
cȩpert̃ conuerti. facti sunt martyres
fortes in xp̃o. fusus ÷ sanguis fidelis. sur¬
rexit seges eccłȩ. Hȩc iuuentꝰ. ꝓgredien¬
tib aut̃ tẽporib confiteat᷑ eccła & dicat.

Expanded text:
et senium. Duo ista nomina senectutis sunt, et discernuntur a Graecis. Gravitas enim post juventutem aliud nomen habet apud Graecos, et post ipsam gravitatem veniens ultima duorum istorum nominum distinctio deficit,de senectute ambo sunt posita, senecta et senium: scitis autem esse duas aetates. Docuisti me gratiam tuam a juventute mea; et usque nunc, post juventutem meam, annuntiabo mirabilia tua, quia mecum es ut isti ut surgam; et usque in senectam et senium, id est usque ad ultimum meum, nisi mecum fueris, non erit aliquid meriti mei: gratia tua semper perseveret mecum. Hoc diceret etiam unus homo, tu, ille, ego: quia vero vox ista unius cujusdam magni hominis est, hoc est ipsius unitatis; vox est enim Ecclesiae; quaeramus juvecoeperunt converti, facti sunt martyres fortes in Christo, fusus est sanguis fidelis, surrexit seges Ecclesiae: haec juventus. Progredientibus autem temporibus confiteatur Ecclesia; dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
faceret caro factꝰ. Unde caro: Exmaria
uirgine. Unde Maria uirgo : Ex adã.
Eaco exillo pͥmo captiuo & caro in
xp̃o. de massa captiuitatis. Ut quid
Hoc ad exemplũ suscepit ate in qͦ mo¬
reretur ꝓte. Suscepit ate qͦd offerret
ꝑte. quõ exemplo doceret te. Quid
doceret t̾e ÷ quia resurrecturũs es.
Unde eñi crederes. nͥ exemplũ carnis
p̃cederet assumpte de massa mortis
rexit. s in uerbo caro mortua ÷ & re¬
surrexit. Ibi mortuus ÷ xp̃c. ubi es tu
moriturus. & ibi resurrexit xp̃e ubi
es tu resurrecturus. Exemplo suo do¬¬
cuit quid non timeres. quid sperareᷤ.
Tiebas mortẽ. mortuus ÷. Desꝑabas
resurrectionẽ. resurrexit. S dicis mͥ.
Ille resurrexit. nuniquid ego÷ Sed
resurrexit in eo. qͦd ꝓte accepit exte.
Ergo natura tua in illo p̾cessit te. &
qđ sumptũ ÷ ate. ascendit antete.
Ibi gͦ & tuascendisti. Ascendit ergo
ille prior. & in illo nos. qr caro illa
degenere humano. Ergo & illo re¬
surgente. reducti sumus ex abyssis

Expanded text:
Dei! Caro factus: unde caro? Ex Maria virgine . Unde Maria virgo? Ex Adam. Ergo ex illo primo captivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis rexit; sed in Verbo caro mortua est, et resurrexit. Ibi mortuus est Christus, ubi es tu moriturus; et ibi resurrexit Christus, ubi es tu resurrecturus. Exemplo suo docuit quid non timeres, quid sperares. Timebas mortem; mortuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo et illo resurgente, reducti sumus ex abyssis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ restat inre. Multiplicasti iustitiã
tuã. lam ineredentib. iã in illis qͥ pͥmo
resurrexerunt inspe. multiplicasti ui¬
stitiam tuam. Ad ipsam iustitiã ꝑtinet
& flagellum: qi tẽpꝰ ÷ ut iudiciũ me¬
piat adomo dĩ ait petrꝰ id ÷ ascis es

Expanded text:
c spe, quod restat in re. Multiplicasti justitiam c spe, quod restat in re. Multiplicasti justitiam tuam: jam in credentibus, jam in illis qui primo resurrexerunt in spe. Multiplicasti justitiam tuam. Ad ipsam justitiam pertinet et flagellum; quia tempus est ut judicium incipiat a domo Dei , ait Petrus; id es
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ dicentẽ. Et ipsi in nobis met ipsis
ingemiscimus. ad optionẽ expectantes.
redẽptionẽ corporis nr̃i Adhuc inge¬
enim salui facti sumus. Spes aut̃ quȩ
uidetur. ñ ÷ spes. Qd enim uidet quis
quid sperat : Siaut qͦd non uidemus
speramus: ꝑpatientiam expectamus.
Reducti g sumꝰ iterum de abyssis
spe. Quare iterũ : Quia iam xp̃c p̾cessẽ¬
rat. S quia resurgemus in re. mͦ eni
spe uiuimus. modo scđm fidem am¬
bulamus: reducti sumꝰ ab abyssist̾re:
credendo in eum qui ante nos resurrex̃
de abyssis terrȩ. Suscitata ÷ anima
nr̃a ab iniquitate infidelitatis. & facta
est in nob̾ quasi pͥma resurrectio ꝑfidẽ.
ꝓpter iustitiam. siautẽ qui suscitauit
xp̃m amortuis habitat in nobis. qui
suscitauit xp̃m ihm amortuis uiuifica-¬
bit & mortalia corpora nr̃a ꝑinhabi¬
tantem sp̃m eiꝰ in nobis: Ergo̾ iam re-¬
surreximus mente. fide. spe. caritate.
s restat ut resurgamus corpore. u¬
disti unum iterum. audisti alterum

Expanded text:
dicentem: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus adoptionem, exspectantes redemptionem corporis nostri. Adhuc ingeenim salvi facti sumus; spes autem quae videtur non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Reducti ergo sumus iterum ab abyssis spe. Quare iterum? Quia jam Christus praecesserat. Sed quia resurgemus in re: modo enim spe vivimus, modo secundum fidem ambulamus: reducti sumus ab abyssis terrae, credendo in eum qui ante nos resurrexit ab abyssis terrae; resuscitata est anima nostra ab iniquitate infidelitatis, et facta est in nobis quasi prima resurrectio per fidem. propter justitiam. Si autem qui suscitavit Christum a mortuis ham a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis » ? Ergo jam resurreximus mente, fide, spe, charitate; sed restat ut resurgamus corpore. Audisti unum iterum; audisti alterum
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ẽfundent᷑ quando erubescent
lut cum credunt in xp̃m. aut cũ uenerit
xp̃e. Nam quam diu hne ÷ eccła. quã diu
gemit triticũ int̾ paleas. quãdiu gemunt
pͥe e int̾ ⁊̃ izania quãdiu gemunt uasa

Expanded text:
Quando confundentur, quando erubescent,aut cum credent in Christum, aut cum venerit Christus. Nam quamdiu hic est Ecclesia; quamdiu gemit triticum inter paleas, quamdiu gemunt spicae inter zizania , quamdiu gemunt vasa
Abbreviated transcription (Latin):
s dñi. Dñe memorabor iustitiȩ tuȩ so¬
lius. Nullã meã agnosco. soliꝰ iustitiȩ tue
recordabor. Ate habeo. qͥcqͥd boni habeo
Quicquid autẽ ame habeo: mali habeo.
Non meritis suppliciũ reddidisti. s gr̃am
gratis impertisti. Tuȩ itaq soliꝰ iusticȩ

Expanded text:
sed Domini. Domine, memorabor justitiae tuae sosed Domini. Domine, memorabor justitiae tuae solius. Nullam meam agnosco; solius tuae justitiae memorabor. A te habeo, quidquid boni habeo; quidquid autem mali habeo, a me habeo. Non meritis supplicium reddidisti; sed gratiam gratis impertisti: Tuae itaque solius justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt uendere artẽ suã. & plus gau¬
dent ad sanos quã ad ȩgrotos: dañ
quȩdã p̃cepta sanis. quȩ obseruan¬
do inegritudinẽ nͣcadant. Porro
aũt illi si p̾cepta c̃tẽpserint. & megri¬
tudinẽ̾ inciderint: supplicant medico.
Quem contẽpsert̃ sani. rogant egroti.
Utinam salutẽ rogent. neꝑfebre m̃te
ꝑdita. medicũ cędant. Audistis mͦ cum
euangłiũ legeretur. quẽ ad modũ in illis
dicta sit parabola. Mentis sanȩ erant
qͥ dixer̃t. hic ÷ heres. uenite occidamꝰ
eũ. & nr̃a erit hereditas: Utiq non.
Puta qr occidert̃ filiũ. Et patrẽ occisuri
erant ⁊ hoc ÷ m̃tẽ sanã ñ habere. Postre¬
mo ecce qr occidert᷑ filiũ. resurrexit filiꝰ.
& lapis reꝓbatꝰ ab ȩdificantib factus est
incaput anguli. Offendert̃ in illũ & con-¬
quassati sunt. ueniet suꝑ eos & contret
eos. S ñ ita iste qͥcantat inpsalmo &
dicit. in troibo inpotentiã dñi. Non mẽa

Expanded text:
nolunt vendere artem suam, et plus gaunolunt vendere artem suam, et plus gaudent ad sanos quam ad aegrotos, dant quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per febrem mente perdita et medicum caedant. Audistis modo, cum Evangelium legeretur, quemadmodum in illos dicta sit parabola. Mentis sanae erant qui dixerunt: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas ? Utique non: puta qui occiderunt filium, et patrem occisuri erant; hoc est mentem sanam non habere. Postremo ecce quia occiderunt filium: resurrexit filius, et lapis reprobatus ab aedificantibus factus est in caput anguli . Offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet super eos, et conteret eos. Sed non ita iste qui cantat in Psalmo, et dicit: Introibo in potentiam Domini; non meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo aliam legẽ in menbris meis repu¬
gnanten legi m̃tis meȩ & captiuum
me cducemt tẽ in lege peccati. quȩ ÷
in m̃bris meis. Ipsa÷ prima captiuitas
nr̃a. qͣ concupiscit aduersus sp̃m caro.
Uenit aut̃ hoc depena peccati. ut hõ
aduersus se ipsum diuideret᷑ qͥuni
subditꝰ eẽ. noluit. Nichil em̃ tã expedit
animȩ: quã obȩdire. Et si expedit animȩ
obędire inseruo ut obediat dño. infilio
ut obȩdiat patri. muxore ut obȩdiat
uiro. quanto magis in homine ut obȩdiat
deo: Exꝑtꝰ gͦ malũ adã. om̃is aut̃ hõ
adã. sicut in łis qui credidert᷑ om̃is hõ¬
ñ debuit exꝑiri sicrederet dicenti. no¬
lite tangere. exꝑtꝰ gͦ malũ: postea sal¬
tem obt̾emꝑet pͣceptis medici ut sur¬
gat. qui noluit credere medico ut ñ
egrotaret. Nã & sanis bonus & fidelis
medicus dat p̃ceptũ. ne sit illis necessariꝰ.
Non ÷ eñi sanis necessariꝰ medicꝰ. sed male
habentib Boni aũt amici medici. qui

Expanded text:
in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro . Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo malum Adam: omnis autem homo Adam; sicut in his qui crediderunt omnis honon debuit experiri, si crederet dicenti, Noli tangere ; expertus ergo malum, postea saltem obtemperet praeceptis medici ut surgat, qui noluit credere medico ut non aegrotaret. Nam et sano bonus et fidelis medicus dat praeceptum, ne sit illi necessarius. Non est enim sanis necessarius medicus, sed male habentibus . Boni autem amici medici, qui
Abbreviated transcription (Latin):
um dñi xp̃c. Noligͦ derelinquere me.
ñ gaudeant quidicunt usq ad certum
tẽpꝰ erunt xp̃iani. sint qͥ annuntient bra¬
chiũ tuum. Cui: Generationi om̃i super¬
uenturȩ. Si om̃i generationi suꝑuenture:
usq infinẽ scłi. finito eñi scło. iã nulla
nr̃am gratuitã. hoc gͦ annuntiẽ. ipsãgran
om̃i generationi suꝑuenturȩ. Dicã om̃i
homini nascituro. Nichil esꝑte. dm̃ in¬
uoca. Tua peccata. mala merita. dĩ sunt¬
&cũ p̃mium uenerit sua dona coronabit.
ñ merita tua. Dicã omni generationi suꝑ¬
uenturȩ. De captiuitate uenisti. ad adã
ꝑtinebas. Dicã hoc om̃i generationi suꝑ¬
uenturȩ nullas uires meas. nullã iustit̃a
meam. sed potentiã tuã &iustitiã tuam.
DS USU IN ALTISSIAA QUEFECISTI MaS¬
Nalia. Potentiam tuam &iustitiã tuam
usquequo: Usq ad carnẽ & sanguinẽ. im¬
mo usq adaltissima quȩ fecisti magnalia

Expanded text:
 Christus. Noli ergo derelinquere me; non gaudeant qui dicunt: Usque ad certum tempus erunt Christiani. Sint qui annuntient brachium tuum. Cui? Generationi omni superventurae. Si ergo omni generationi superventurae; usque ad finem saeculi: finito enim saeculo, jam nulla nostram gratuitam. Hoc ergo annuntiem, ipsam gratiam omni generationi superventurae; dicam omni homini nascituro: Nihil es per te, Deum invoca; tua peccata sunt, merita Dei suntet cum praemium venerit, sua dona coronabit, non merita tua, Dicam omni generationi superventurae: De captivitate venisti; ad Adam pertinebas. Dicam hoc omni generationi superventurae, nullas vires meas, nullam justitiam meam; sed potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, usque in altissima quae fecisti magnalia. Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? usque ad carnem et sanguinem? Imo, usque ad altissima quae fecist