comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc plorabo in fletu
iazer uincam sabania: in¬
cbriabo te lacruma mea es¬
tͣleticia ⁊ exstacio de carme¬
lo: et in uincis non exulta¬
bit neq iubilabit. Umũ
in torculari non calcabit
qui calcare consueucrat:
uocẽ calcantiũ abstuli. lc .ui.

Expanded text:
 hoc plorabo in fletu Iazer vineam Sabama inebriabo te lacrima mea Esetur laetitia et exultatio de Carmelo et in vineis non exultabit neque iubilabit vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat vocem calcantium abstuli su
Abbreviated transcription (Latin):
igitur anteqmͣ interpreter
quem sensum habxant e¬
go interficiam et inuifica¬
bo pertuciam et sanabo: ob¬
ponam eis testumonium
cuuangelii. dicamq adu̾¬
sum hercticos. innumerabi¬
les quippe hereses sunt: qui
euuangelium sccundum
lucami recipunt. Si prop¬
terea cruentus et tantum
nidex et crudelis est condito
quia dicit ego interficiam
et uinificabo pcuciamet sa¬
nabo: mainifestissimum ẽ
et ihesum esse filium cius.
cadem siquidem de eo scripta
sunt. Ecce hic positus est in
ruinam. et in resurrectionẽ
multorum in isracl. Non ĩ
resurreccionem tantum: sed

Expanded text:
Igitur antequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scrsunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ciliare profusis. Lc̃o ixͣ.¬
cit ergo dñs inter homines
homo natus: quod facien¬
dum hominibus ꝑange¬
los impauerat deus. Sen¬
uait ipse legem quam de¬
dit. ut nobis qui puri ho¬
mines sumus seruãdum
per omnia quicquid iubet
ostenderet. Sequamur iter
humane comicisacionis
cius. si deitatis glonam de¬
lectamur intucri: si optamꝰ
habitare in domo cus cter¬
na in celis omnibus diebz
uite nr̃e. si nuat uidere uo¬
luntatem domini: et prote¬
gi a temploscõ eius. Et ne
ulla metermim malorum
aura prilsemur: memine¬
tuus presentis coclesie do¬
mum: necessariis precum
mundarum frequentare
mumeribus. Quod ip̃e du¬
odemus in templo sedet in
medio doctorum. audiens

Expanded text:
ciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamhumanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens
Abbreviated transcription (Latin):
menpheos. et thasnes. con¬
stupraucrunt te usq adũ¬
ticem. Numquid non istõ
factum est tibi. quia dere¬
liquisti dominum deum

Expanded text:
Mempheos et Thaphneos constupraverunt te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
statis sue dignitate susccp̾l . uͣ.¬
mpassibilis deus: non de¬
dignatus est homo esse pas¬
sibilis. et imortalis mor¬
tis legibus subiacere. No¬
ua autem natiuitate gene¬
ratus. qui a iinolata uir¬
guntas concupiscenciam
strauit. Assumpta est caro

Expanded text:
statis suae immensitate suscepit: impassibilis Deus, non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate generatus, quia inviolata virginitas concupiscentiam istravit: ass
Abbreviated transcription (Latin):
ceutus est dominus¬
ad moyscu dicens
Ego domimis. Loquere ad
pharaonem regem egyp¬
si. omnia que loquor tibi.
Et ait moyses coram dño.

Expanded text:
cutus est Dominusad Moysen, dicens: Ego Dominus: loquere ad Pharaonem regem Aegypti, omnia quae ego loquor tibi. Et ait Moyses coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ est secundum carnem
temporaliter natus: in isto
die est magis ucmentib
manifestatus. a quibus¬
est oblatis muneribus sup¬
pliciter adoratus. Nam qi
ipse est deus qui sibi in ue¬
teni testamento primicias
offerri mandauit: idem de¬
us homo natus. gentium
primicias suo cultei dedi¬
caiit. Apostolica uero te¬
statur auctoritas: quia
unus est deus qui iustifi

Expanded text:
m est secundum carnem temporaliter natus, in isto die est Magis venientibus manifestatus, a quibus oblatis muneribus suppliciter est adoratus. Nam quia ipse est Deus qui sibi in Veteri Testamento primitias offerri mandavit, idem Deus homo natus gentium primitias suo cultui dedicavit. Apostolica vero testatur auctoritas, quia unus est Deus qui justifi
Abbreviated transcription (Latin):
carnem significat saluato¬
ris: que habuit in se asꝑi¬
tatem uel amaritudinem
passiomis. in mideo: intrri¬
orem declarat dulcedincin
deitatis. que tribinit pastũ:
et luminis subimnistrat
officium. In testa lignum
inserens crucis. quod non
discreuit idquod foris et in¬
tus fuit: sed que terrena et
celestia fucrunt. mediatoris

Expanded text:
carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
qui miscrebitur ñi: et ad cle¬
mentissimum patrem. qui
multus est in misericordiis:
et facilis ad ignoscendum.

Expanded text:
qui miserebitur nostri; et ad clementissimum 650 patrem, qui multus est in misericordiis, et facilis ad ignoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
couxit eos de hur caldeorum.
ut rret in terram chanaã. Ue¬
neruntqz usqz aran et ha¬
bitauerunt ibi. Et facti sũt
dies thare ducentorum qͥn¬
q annorum: et mortuus ẽ¬

Expanded text:
eduxit eos de Hur Chaldaeorum, ut iret in terram Chanaan: veneruntque usque Aran, et habitavedies Thare ducentorum quinque annorum, et mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
escoaguns dei. ccce qui tol¬
lit peccatum mundi: uel
cum ortum domuni ange¬
lo annunciante. pastores
celestis exercitus sunt clari¬
tate circundati: ut nõ am

Expanded text:
e Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non am
Abbreviated transcription (Latin):
magna rursum dilectioms
arte prouidie. nt hunc fac¬
tum ex muliere. hoc est ex
materne carius substãcia.
sinc uirli admixtione cõ¬
ceptum. ad humanos ue¬
rum hominem proferret a

Expanded text:
magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret a
Abbreviated transcription (Latin):
naculum: inter bethel ⁊ hay
in loco altans quod fixerat
prius. et iuocauit ibi no¬
men domini. Sed et loch
qui crat cum abram fucĩt
greges ouium: et armenta
st tabernacula. Rec poterat
cos capere terra: uthabitarãt
simul. Erat quippe substã¬
cia corum multa: et non
quibant habitare comumi¬
nde et facta est rixa:

Expanded text:
naculum inter Bethel et Ai, in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communinde et facta est rixa
Abbreviated transcription (Latin):
bis commendenkillam ui¬
delicã gus per deleccionem
operatur iet nos ealiterniz¬
ommaplatramus creato¬
ri. Selsbee fratres aliqnidi
nobis dicẽre. deallis trbuꝰ
muncribus. que uragi ho¬
dicrna die redemptori nost̃
offerebant. Obtulciunt qͥ¬
dem illi sicut medo audiffis
cum euuangelium legere¬
tur: autum. thus. et myr¬
ram. Scd istorum tripliciũ
muiccum triplex significa¬
ciocontinetur. In tliure ob¬
tulerunt xp̃õ: dei honorem.
an auro. regiam dignitatẽ:

Expanded text:
illam videlicet quae per dilectionem operatur; et nos taliter viomnia placeamus Creatori. Sed libet, fratres, aliquid vobis dicere de illis tribus muneribus quae Magi hodierna die Redemptori nostro offerebant. Obtulerunt quidem illi, sicut modo audistis, cum evangelium legeretur, aurum, thus et myrrham. Sed istorum triplicium munerum triplex significatio continetur: in thure obtulerunt Christo Dei honorem; in auro, regiam dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
nissent in cam: per¬
transunt abram terram.
usq ad locum sychem: usq
ad conuallem illustrem.
Chanancus autem tunc:
crat in terra. Apparuitq do¬
minus abram: et dixit ci.
Semini tuo: dabo terrain
hanc. Qui edificauit ibi
altare domino: qui apparu¬
crat ci. Et inde transgrediẽs
ad montem qui erãt con¬
tra orientem bethel: et teten¬
dit ibi tab̾nacłum suum.
ab occidente habens bethel:
aboriente hay. Edificauit
quoqz ibi altare dommo: ⁊
inuocauit ibi nomen cuis.
perrexitqz abram uadens:
et ultra progrediens ad me¬
ridiem. Facta est autem fa
mes in terra. Descenditqz a¬
bram in egỹptum. ut pere¬
grinaretur ibi: preualue¬
rat emii famnes in terra.

Expanded text:
nissent in eam pertransivit Abram terram usque ad locum Sychem usque ad convallem Inlustrem Chananeus autem tunc erat in terra apparuitque Dominus Abram et dixit ei semini tuo dabo terram hanc qui aedificavit ibi altare Domino qui apparuerat ei et inde transgrediens ad montem qui erat contra orientem Bethel tetendit ibi tabernaculum suum ab occidente habens Bethel et ab oriente Ai aedificavit quoque ibi altare Domino et invocavit nomen eius perrexitque Abram vadens et ultra progrediens ad meridiem facta emes in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum aderit. S sub te
grediamur foras. Cumq
essent in agro: consurrexit
cayn aduersus abel fratrẽ
suum. et interfecit eum. Et
ait dominus ad cayn
bi est aba fratertuus: Qͣ
respondit. Nescio. Nunꝙͣ
custos fratrs ici sum. di¬
xitqz ad eum. Quid fecisti.
uox sangumis fratris tu¬
i clamat ad me de terra. n¬
qunc ergo maledictus e

Expanded text:
peccatum aderit? sed sub tegrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit, Nescio. Num custos fratris mei sum? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
Locum natiuitatis de scͥp¬
turarum testimomio de¬
monstratis. presenciam
temporis de celi et terre at¬
testacione cognoscitis: et
tamen ubi ad ꝑsequẽdũ
amiinus herodis crarsit.
bi ad non credendum ur̃
sensus obdiruit. Eclicior
ergo ignorancia infanci¬
ui quos persecutor occi¬
in sua ꝑturbacione cõsu¬
luit. Dos noliustis cius
regnum percipere: cuiꝰ op¬
pidum potuistis ostende.
illi potuerunt pro como¬
ri: quem nondum pote¬
rant confiteri. Ita xpistu
ne ullum ais tempus ess
absq miraculo: ante usũ
lingue. potestatem uerbi

Expanded text:
Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis exarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occiin sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
t cõmota sunt supcr li¬
minaria cardinum a uo¬
ce clamantis: et domus ĩ¬
pleta est fumo. Et dixi. Ux
michi quia tacui: quia
uir pollutus labiis ego

Expanded text:
t commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impleta est fumo. Et dixi: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet multiplicati sunt.
ut eciam de muniero disci¬
pulorum non defuerit. qͥ
mumero accesserit ꝑscquẽ¬
cium. Multi in surgunt
aducrsum me: multi di¬
cunt ammne mce. non est
salus ipsi in deo cius. Ma¬
nnfestum est quod insi de¬
sperarent resurrecturum:
non utiqz occiderent. Ad
boc ualent ille uoces. descẽ¬
dat ⁊ de cruce: si filius deiẽ.
Alios saluauit. scipsum¬
dum hominci dicitur de¬
o:quia hominis suscepcio
est uerbum caro factum.

Expanded text:
scilicet multiplicati sunt, ut etiam de numero discipulorum non defuerit qui numero accesserit persequentium. Multi insurgunt super me: multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus. Manifestum est quod nisi desperarent resurrecturum, non utique occiderent. Ad hoc valent illae voces: Descendat de cruce, si Filius Dei est; et: Alios salvavit, seipsumdum hominem dicitur Deo; quia hominis susceptio est Verbum caro factum.
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo: sed ꝑ ipsũ re¬
gnatur in mundo. Ipsc ẽ
cuum sapiencia dei: que di¬
cit in prouerbiis. Per me
reges regnant. Puer iste
uerbum dei est. Puer iste:
uirtus et sapiencia dei est.

Expanded text:
de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
habet ubi ponat. Uide cn-¬
go domine. Dimitte quod
tenes et accipis quod querᷤ
Dimitte terrena temporali¬
act caduca: et accipis cter¬
nam. et parpetuam uitam.
Dimitte tarena et accipis
celestia . lc.ix. Eit autẽ qͥ¬
dã ad ih̾m. cnagister bone.
quid boni faciam. ut habe¬
am uitam ctanam: Dtiq
qui diccbas quid boni faci¬
am: nitam eternam deside¬
rabat. sed plus amabat
quod tencbat. Ui det domi¬
nus occupatas manus.
dare uult: et non habet u¬
bi ponat. Occupate sunt
manus accipiendum. di¬
cit enim tibi dominus. Ua¬
mo dare pauperibz: Non
perdes ca. sed scruantur ti¬
bi in celo. Nonut perdas
iussi dicit dominus: sed
ubi ponas suggessi. post
habebis homo thesaurum
non in terra ꝑiturum: s
in celo ꝑmansurum. Ali¬
quando nemt homini tri¬
bulacio: ncint tumor dãp¬
cuniã tuã ꝑdas. tunes ne

Expanded text:
ubi ponat. Vide ergo, dimitte quod tenes; et accipis quod quaeris: dimitte temporalia et caduca; et accipies aeternam et perpetuam vitam: dimitte terrena; et accipis coelestia. Ait autem quidam ad Jesum: Magister bone, quid boni faciam, ut habeam vitam aeternam? Utique qui dicebat, Quid boni faciam, vitam aeternam desiderabat: sed plus amabat quod tenebat. Vidit Dominus occupatas manus. Dare vult; et non habet ubi ponat: occupatae sunt manus accipientium. Dicit enim tibi Dominus, Vamo, dare pauperibus? Non perdes ea; sed servantur tibi in coelo. Non ut perdas jussi, dicit Dominus; sed ubi ponas suggessi. Post haec habebis, homo, thesaurum non in terra periturum, sed in coelo permansurum. Aliquando venit homini tribulatio, venit timor damnpecuniam tuam perdas, times ne
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitate presentis
dici i omme se gau¬
dium totus ubiqz suscitat
mundus. qui a promisuᷤ
a seculis unuerso orbi in¬
dex natus est et redemptor.
et necesse est ut in commu¬
ne nos omnes qui futun
ex animis resurreccionisqz
promisse. salutarem susce¬
punus fidem. habeannus
mctum quidem de iudice.
sed de redemptore leticiam.
Omis namqz fidelis an¬
ma timore cornigitur: cor¬
reccione letatur. Et in hoc
knm quanta erga huma¬
num genus om̃mpotẽtis
prĩs dispensacio est. quan¬
ta ue benignitas. ut quem
iudicem preparabat incre¬
dulis: hunc credituris pre¬
mitterit redemptorem. qͣti¬
mis precurrens miscricor¬
dia: scucritatem aduentã¬
tis iudicis preueniret. lc .ii.

Expanded text:
festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correctione laetatur. Et in hoc, carissimi, quanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodi
Abbreviated transcription (Latin):
cura et ampliori cultu qñ¬
tum possumus adornam᷑.
nonne dignum est ut aĩa
templum dei est. spetiem su¬
am prudenter exornct. et re¬
dempcionis sue celebratu¬
ra sacramentum: omni
circumspeccione precaue¬
ał. ne ulla macula cam¬
miquitatis obfuscct: aut¬
ne dupplicis cordis ruga

Expanded text:
cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga
Abbreviated transcription (Latin):
geintrix. ipsa ciuis ancilla:
plasmacio cius ipsaq gemi¬
it. Quis unqmͣ ista audi¬
uit. quis uidit talia. quis
boc ercogitare potuit. ut ma¬
ter uirgo esset. intacta genc¬
raret. que et uirgo ꝑmãsit
et genut: Sicut enim quõ¬
dam rubus combun ude¬
batur. et ignis cum non tã¬
gebat. et si cut tres pueri in
camino inclusihabebantur.
et tamen cos non ledebat ĩ¬
cendium. nec odor fumi crat
so claustrs non apertis ad¬
latum est prandium ab
abbacuc: ita et hec sc̃ã u̾go
genuit dominum. sed in¬
tacta permansit. Mater ef¬
fecta est: sed uirginitatem
non amisit. Genuit infan¬

Expanded text:
genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat so, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infan
Abbreviated transcription (Latin):
diatur. Tu ucro sc̃de in scabl¬
lo. suie in terra: aut illic sta.
Isti quod infirmum est non
confortant: siune consolidãt.¬
unde et paulus loquitur.
Suscipite infirmos: et infir¬
mum in fide assumite. Et
multi inter uos infirim: et

Expanded text:
itur: Tu vero sede in scabello, sive in terra, aut sta. Isti quod infirmum est, non confortant sive consolidant; et Paulus loquitur: « Suscipite infirmos ; » et: « Infirmum in fide assumite . » Et: « Multi inter vos infirmi et
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum est uerbum do¬
mini ad me dicens. Quid
tu uides iercimna: Et dixie.
eurgam ingilantem ego
uidc̃o. Et dixit dominus ad
me. Benc uidisti quia iugi¬
labo ego super uerbo tricõ
ut faciam illud. Leccio .iiii.

Expanded text:
um domini ad me dicens: quid tu uides, Hieremia? et dixi: uirgam uigilantem ego uideo. et dixit dominus ad me: bene uidisti, quia uigilabo ego super uerbo meo, ut faciam illud. Pro \'ui
Abbreviated transcription (Latin):
intra Ontrarium somi¬
it:qud odo contranum
non sisuenitur. Adza
chariam namq de iohãns¬
promissione angelus dicit.
ipse precedet ante illum: in
spiritu et nirtute helyx. Qui
idcirro uenturus in spiritu
et iurtute helye dicitur: qui¬
a sicut helyas secundum do¬
mni aduentum preuemet:
ita et iohannes preueiit p̾¬
mum. Sicut ille precuisor
uenturus est iudicis: ita
ste procursor factus ẽ redemp¬
toris. iohannes igitur in
spiritu helỹas erat: in pciso¬
na helyas non crat. Quod
ergo dominus fatetur de
spiritu: hoc iohannes dene¬
gat de persona. Quia et n¬
stumn sic erat ut et discipu¬
lis dominus spiritalem de¬
de iohanne sentenciai di¬
cerct. et iohannes isdentur¬
bis carualibus non de su

Expanded text:
inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret, et Joannes idem turbis carnalibus non de su
Abbreviated transcription (Latin):
offerre ci eciam aurum no¬
lunt. Sunt non nulli qͥ
hunc regem existimant:
sco dcumꝰ negant. hi uide¬
licet ci aurum offerunt: sed
offerre thus nolunt. et sũt
non nulli qui hunc et dcũ
et regen fatentur: sed assũp¬
sisse carnem mortalem ne¬
gant. Hi minirum ci au¬
rum et thus offerunt: sed
offerre mirrain assumpte
mortalitatis nolunt. Nos
itaq nato domino offera¬
mus aurum: ut hunc re
guare fatcamur. Offeramiꝰ
thus: ut crredamus quod
is qui in tempore deus ap¬
paruit: deus ante tempora
cxtitit. Offeramus mirrã:
ut cum quem credimus ĩ
sua diuinitate impassibi¬
lemi. credamus eciam ĩ no¬
stra fuisse carne mortaltm.
Quamuis in auro. thure.
ct mirra: intelligi et aliud
potest. Auro namq sapiẽ¬
cia designatur: salomone
attestante qui ait. Thesau¬
rus desiderabilis: requie¬
sait more sapientis. Thurt

Expanded text:
offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thur
Abbreviated transcription (Latin):
et ihesus xp̃s yos. theu. sottir.
quod ⁊ ĩ latmũ translatis
asdẽ uersibz apparct. preter
q grecarũ littcrar ꝓprictas.
nõ a dcõ potuit obseruari.
Credõ⁊ã nos o inimici iudci
tãtis testib. ita obrutos cõ¬
futatos q eẽ ip̃a ucritate: nt

Expanded text:
r. Quod in Latinum translatis eisdem versibus apparet, preter quod Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
osq labores tartarcũq chaoᷤ.
mõstrabit t̾ra dehiscẽs. Et hic
dũo reges sistc̃tur ad unũ.
Dccidet ẽ celis: ignisq et sul¬
phuris anis. Iec de x¬

Expanded text:
osque labores Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens. Et coram hic Domino reges sistentur ad unum. Decidet e coelis ignisque et sulphuris amnis. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
fructum adiuuencioniim
pio in malum: retribucio
cium manuum cius fiet
ci. Populum meun erac¬
tores sui spoliaucrunt: et
mulicres dommnate sunt e¬
is. Popule meus qui bea¬
tum te dicunt. ipsi te dccipi¬
unt: et mam gressuum tu¬
orum dissipant. Stat ad
indicandum dominus: et
Dominus ad indiciũ

Expanded text:
fructum adinventionum pio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant stat ad iudicandum Dominus et Dominus ad iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
stis quodammodo instar ẽ
lumiras. Et dum ipse scẽ
sistella demonstrat. In quo
studio dalectissum omnes
uobis mincem prodesse de¬
betis. ut in regno dci ad qͦd
recta fide et bomis optribus
perentur. sicut lucis filii
splendeatis. per xp̃m. Leccio¬

Expanded text:
stis quodammodo instar est luminis; et dum ipse sanctuasi stella demonstrat. In quo studio, dilectissimi, omnes vobis invicem prodesse debetis, ut in regno 122 Dei, ad quod recta fide et bonis operibus pervenitur, sicut lucis filii splendeatis: per Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem doli. per simula¬
cionem disponebat officii.
Unde quia spes istius crat
soluta commenti. in ma¬
iorem furorem iracundia
regis ardescit. Nam recolẽs
tempus quod indicauerãt
magi. in omnes bethlecm
pucros rabiem cuidelita¬
lic paruulo non occiso: oc¬
cideretur et xp̃us. At ille qr
sanguinem suum pro mũ¬
di redempcione fundendũ
in aliam differret etatem.
egypto se parentum mini¬
sterio subuectus intulerat.
rcpetens scilicet hebree gente
antiqua cunabula. et pn¬
cipatum ueri ioseph maio¬
ris prouidencie potestate
disponens. ut illam dirio¬
rem omni media famnem.
qua egypciorum mentes
ueritatis mopia laborabãt
uemens de ceclo panis uite.
et cibus racionis aufciret.
Nec sine ulla racione pate¬
retur sigularis hostie sa¬
cramentum in qua pri

Expanded text:
pietatem doli per simulationem disponebat officii. Unde quia spes istius erat soluta commenti, in majorem furorem iracundia regis ardescit. Nam recolens tempus quod indicaverant magi, in omnes Bethleem pueros rabiem crudelitalic parvulo non occiso, occideretur et Christus. At ille, qui sanguinem suum pro mundi redemptione fundendum in aliam differret aetatem, Aegypto se parentum ministerio subvectus intulerat, repetens scilicet Hebraeae gentis antiqua cunabula, et principatum veri Joseph majoris providentiae potestate disponens, ut illam diriorem omni inedia famem qua Aegyptiorum mentes veritatis inopia laborabant, veniens de coelo panis vitae et cibus rationis auferret; nec sine illa regione pararetur singularis hostiae sacramentum, in 121 qua pri
Abbreviated transcription (Latin):
ab assur. Nam et ab ista
egredieris. et manus tue
erunt super caput tuum:
confidenciam tuam: ⁊ ml
babebis ꝓsperum. Uulgo
dicitur. Si dimiserit ur
uxorem suam. et recedens
ab co duxerit alium uurũ.
numquid reuertetur ad e¬
um ultra: Nunquid nõ
polluta et contaminata
crit mulier illa: Tu autem
fornicata es cum amatori¬
bus multis: tainen reuer¬
tere ad me dicit dominus.

Expanded text:
ab Assur. Nam et ab ista egredieris, et manus tuae erunt super caput tuum: confidentiam tuam, et nihil habebis prosperum. Vulgo dicitur: Si dimiserit vir uxorem sab eo duxerit alterum virum, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in ignis uisione suscipi¬
unt. per amorci suauit
arscrunt. Ipse namqz sp̃r
sanctus amor est. Unde
st iohannes dicit. Deus sa¬
ritas est. Qui crgo mente
integra deum desiderat. ꝓ
iam habet queni
amat. Neqz crum quisqmͣ
posset deum d iligere: si cũ
quem diligit non haberet.

Expanded text:
in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
tatum est sccus decursus a¬
quarum. i dest aut secun¬
dum ipsam sapienciam
que digna est hommem
suscipere ad salutem nr̃am:
ut ipse homo sit lignum plã¬
tatum sccundum decursus
aquarum. potest emm et
hoc intellectu accipi: quod
in alio psalmodicitur. En¬
mus dei repletus est aqua.
aut sccundum spiritum

Expanded text:
tatum est secundum decursus aquarum: id est, aut secundum ipsam Sapientiam, quae dignata est hominem suscipere ad salutem nostram; ut ipse homo sit lignum plantatum secundum decursus aquarum: potest enim et hoc intellectu accipi, quod in alio psalmo dicitur: Fluvius Dei repletus est aqua . Aut secundum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. co tempore quo duce¬
bat te per uiam: Et minc
quid tibi us in uia egyp¬
ti: ut bibas a quam turbi¬
dam: Et quid tibi uis in¬
uia assyriorum. ut bibas
aquam fluminis: Arguct
te malicia tua. et aduersio
tua increpabit te. frͣ .iii. lcõ

Expanded text:
tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? Arguet te malitia tua, et aversio tua increpabit te. Scito,
Abbreviated transcription (Latin):
lebis propterquadragin¬
ta quinq uniuersam ur-¬
bemr: Et aic. Ron delebo si ĩ¬
ucncro ibi quadraginta
quinqz. Auisumq locutꝰ
est adcum. Sin autem q̃¬
draginta inuenti fucrint
quid facies: Ait. Non per¬
cutiam propter quadra¬
ginta. Nc queso inquit ĩ¬
dignens domine si loquar.
Quid si muenti fucrĩt ibi tag̃i
ta: fendit. Non faciam si ĩe-¬
ncro ibi triginta. Quia
scmel ait cepi loquar ad do¬
minum meum. Quid si
muenti fucrint ibi ingĩti:
Dixit. Non interficiã prop¬
ter uginti. Obsecro inquit.
ne rrascaris domine si loqͣr
adhuc semel. Quid si in¬
uenti fucrint ibi decem: Di¬
xit. Non delebo propter decẽ.
abiit dominus postqm ces¬
sauit loqui ad abraham:
et ille reuersus est in locum

Expanded text:
lebis, propter quadraginta quinque universam urbem? Et ait: Non delebo, si invenero ibi quadraginta quinque. Rursusque locutus est ad eum: Si autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Nec, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si ibi inventi fuerint triginta? Respondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si ibi inventi fuerint viginti? Ait: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi 158 decem? Dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham: et ille reversus est in locum
Abbreviated transcription (Latin):
angelos stantes in consper¬
tu dei: ce dace sunt illis scp¬
tem tube. Et alius angelus
ueint et stetit ante alcare
habens thuribulum au¬
reum et data sunt illi in cc̃¬
sa multa: ut daret de ora¬
ciomibus sanctorum om¬
mum super altare aurcũ
quod est ante thronum
dei. Et ascendic fumus in¬
censorum de oracionibus
sanctorum: de manu an¬
geli coram deo. Et accepit
angelus thuribulum. et
implcuit illud de igne al¬
taris: et misit interram.
t facta sunt tonitrua et
uoces et fulgura terremo¬
tus magnus. Et septem
angeli qui habebant sep¬
tem tubas parauerunt se-
ut tuba canerent. et prini
anglus tuba cecunt: et
faca est grando et igns
mrcta sanguine. et missũ
est in terram: et tercia pars
terre combusta est. et terci¬
a pars arborum combu¬
sta est. cc omne fenum n¬
ride combustum est. Et
sccunidus angelus tuba
cecunt. et tanqm mons
magnus igne ardens miᷤᷤ¬
sus est. in mart: et facta ẽ

Expanded text:
antes in conspectu Dei: et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum: et data sunt illi incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum Dei. Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo. Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram, et facta sunt tonitrua, et voces et fulgura, et terraemotus magnus. Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. lc̃. ii. ntratg̾ domĩ
zacharie atq helisabet: qmͣ
seruuni ac precursorem dm̃
parituram noucrat salutat:
nunqmͣ dubia de oraculo
quod acceperat: s ut cong̾¬
tulatura de donoquod con¬
seruam accepisse didicerat.
Non ut uerbum angeli mu¬
liens attestacione probarit.
scd ut mulicri prouecte eta¬
tis iuirgo iuuencula miste¬
num sedula impenderet ait
nem marie clysabeth: exul¬

Expanded text:
tulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut nem Mariae Elizabeth au
Abbreviated transcription (Latin):
exaudita est. et de qua uo¬
ce ipse dominus precepit
orctur. Nec facile quisqmͣ
dixcris hac noce orair: si nil¬
lus uerborum sonus red¬
datur ex corpore. Quomã
et silentes cum in cordibz
oramus si alient ab effec¬
tu orantis cogitaciones ĩ¬
tercurrunt: nõndum dici
potest. noce mea ad domi¬
num clamaui. neq recte
dicit᷑ insi cũ sola aĩa nich̾car¬
ns nichilq carnaliui ĩ¬
tencionum in oracione at¬
trabens. loquitur dommo
ubi solus audit. Clamor
autem ociam iste dicitur:
propter ium ipsius inten¬
cionis. Et exaudunt me
de monte sanctosno. Mõ¬
tem qui dem ipsum dñ
per prophetam dictum ha

Expanded text:
exaudita est : et de qua voce ipse Dominus praecipit,oretur . Nec facile quisquam dixerit hac voce minus orari, si nullus verborum sonus reddatur ex corpore; quoniam et silentes cum in cordibus oramus, si alienae ab affectu orantis cogitationes intercurrant, nondum dici potest: Voce mea ad Dominum clamavi. Neque hoc recte dicitur, nisi cum sola anima, nihil carnis nihilque carnalium intentionum in oratione attrahens, loquitur Domino, ubi solus audit; clamor autem etiam iste dicitur, propter vim ipsius intentionis. Et exaudivit me de monte sancto suo: montem quidem ipsum Dominum per Prophetam dictum ha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illi qui cuuangli¬
cam sapicrciam cã¬
qmͣ pancui crogantes per
orbem terre predicauerunt
pucri patrifamilias iam
sunt in sccreta quicte cum
domino: et tamcu orando
efficitur. ut accipiat deside¬
rans intellectum ab ipso
dco. eciam si homo desit. ꝑ
quem sapicucia predicet:¬

Expanded text:
 illi qui euangelicam sapientiam tamquam panem erogantes per orbem terrae praedicauerunt, pueri patris familias, iam sunt in secreta quiete cum domino; et tamen orando efficitur, ut accipiat desiderans intellectum ab ipso deo, etiam si homo desit, per quem sapientia praedicet
Abbreviated transcription (Latin):
sedoma. et egyptus ubi et
dominus corum crucifix
est. Et uidebunt de populis
et tribubus et lingus et
gentibus corpora corum
per tres dies et dunidium.
et corpora corum nou non

Expanded text:
Sodoma et Aegyptus ubi et Dominus eorum crucifixus est et videbunt de populis et tribubus et linguis et gentibus corpora eorum per tres dies et dimidium et corpora eorum non sin
Abbreviated transcription (Latin):
nim uidi iustum coram me
in gencracionchac. Ex om̃ĩ¬
bus animantibus mun¬
dis tolles. septena et septe¬
na masculum et feminam.
De animantibus uero nõ
mundis duoet duo: mas¬
culum et femmam. Sed et
de uolatilibus celi. scptena
et septena masculum et fe¬
minam: ut saluctur semẽ
super faciem uniuerse torre.
Adhuc enim et post dies sep¬
tem ego pluam super terrã
quadraginta diebus et qua¬
draginta noctibus. et delebo
omem substanciam quã
feci. de superficie terre. Lcõ .uͣ.

Expanded text:
nim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo et duo, masculum et feminam. Sed et de volatilibus coeli septena et septena, masculum et feminam, ut salvetur semen super faciem universae terrae. Adhuc enim et post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus, et delebo omnem substantiam quam feci, de superficie terrae. Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
regis generacio chorusca¬
ret. cum rerum fidem. et
regna orientis ꝑ magos
dicerent: et romanum im¬
perium non lateret. Nain

Expanded text:
regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Na
Abbreviated transcription (Latin):
sticie matutino pec¬
catorum caligo tota perumi¬
tur. sicut ip̃e propheta ait
ex ꝑsona domini. In matu¬
tuus interficiebam omnes
peecatores terre. Hoc est oriẽ¬
te in nobis sole iusticie qui
babitaculum domini su

Expanded text:
stitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini su
Abbreviated transcription (Latin):
Et muct populus nur
ad uirum: unusquisq ad
proximum suum. Tuml̃¬
tuabitur puer contra seuẽ:
et ignobilis contra nobilẽ.
appreheudet enim uir fratrẽ
suuim: domesticum patris
su. Uestuncutum tibi est:

Expanded text:
Et irruet populus, vir ad virum, unusquisque ad proximum suum: tumultuabitur puer contra senem, et ignobilis contra nobilem. Apprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui: Vestimentum tibi est
Abbreviated transcription (Latin):
umquid obliuiscitꝰ¬
ugo ornamenti suni.
aut sponsa fascie pectoralis
sue: populus uero meus
oblitus est nici diebus in¬
municns. Quid nittris bo¬
nam ostendere mam tuã.
adquerendam dileccionẽ :
Auc insup et malicias do
cuisti mas tuas. et in ma¬
lis tus iuentus est san¬
guis ammarum paupere¬
et inocencium. Non in foᷤ¬
sis inueni cos. sed in om̃i¬
bus que supra memoraur:¬
raui: et dixisti. Absqz a pec¬
cato et innoccus ego sum:

Expanded text:
umquid obliviscetumulier ornamenti sui, aut sponsa fasciae pectoralis suae? populus autem meus oblitus est mei diebus innumeris. Quid niteris bonam ostendere viam tuam ad quaerendam dilectionem, quae insuper et malitias tuas docuisti vias tuas, et in alis tuis inventus est sanguis animarum pauperum innocentum? non in fossis inveni eos, sed in omnibus quae supra memoravi. Et dixisti: 280 Absque peccato et innocens ego sum:
Abbreviated transcription (Latin):
ciis declararent: sine cum
l n despintu sancto pari¬
turamq dei filium audiuͭ
et credidit: siue cum saluta¬
cione ipsius iarutero helysa

Expanded text:
ciis declararent, sive cum dam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisa
Abbreviated transcription (Latin):
dacio. turpitudi et honc¬
stati. apud dei sauos ulla
potest esse communio sicut
nos ecclesianum doctor ĩstru¬
it dicens. Que conuencio
xp̃i ad belial: Qui autem
consensus templo dei cum
ydolis: Quicumqz crgocre¬
dentium uel est templum
dei uel esse desiderat. sollici¬
te caucat. ne mortua et ua¬
na sectando desinens esse tẽ¬
plum der: fiat habitacio te¬
nebrarum. fiat demonis
monumentum. sicut ait
gloriosissimus prophetar
dauid. Ecatus nircuius ẽ
nomeu domini spes eis:
et non respexit in uaintates
ct insamas falsas. Lcõ . iii.

Expanded text:
dacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et
Abbreviated transcription (Latin):
rarc. sed moriendo mirabi¬
liter subiugare: nec ideo
natus est ut tibi succedat.
sed ut in cum mundus fi¬
deliter credat. Uenit enim ñ
ut pugnet uiuus sed ut
triumpbet occisus: nec ut
sibi de aliis gentibus au¬
ro ercrcitum querat. sedut
pro saluandis gentibus
preciosum sanguinẽ fũdat.

Expanded text:
rare, sed moriendo mirabiliter subjugare; nec ideo natus est ut tibi succedat, sed ut in eum mundus fideliter credat. Venit enim, non ut pugnet vivus, sed ut triumphet occisus; nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit michi bercticus. Ergo
si unum sunt omnes sũt
incarnati: non ad solum
xp̃m pertinet caro. Nempe
aliudest amma aliud est
racio. et tamen in anma

Expanded text:
dicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima
Abbreviated transcription (Latin):
celitus dominatoris ortũ.
insignior ubiqz fama lo¬
querctur: qm̃ prompcio¬
rem ad narrandum dili¬
gencioremq faciebat et su¬
peruc significacionis no¬
uitas: et cruentissimi per¬
secutoris impictas. Tunc

Expanded text:
elitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate sentis: quid fac¬
turus es de his que de celoue¬
nerint: Titiq respondebis:
st magos in egypto multa
signa fccisse de cclo. Ait illis.

Expanded text:
utilitate sentis: quid facturus es de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mentis reuocate: alta con¬
sideracione per tunescite. hoc
quod ex ore ueritatis sonat.
Dropterta uos non auditi.
quia ex deo non estis. Sz hoc
quod de reprobis ueritas lo¬
quicur. ipsi de semetipsis re¬
probi sius operibus ostẽdũt.
Nam subditur. siesponderũt
ne bene dicimus nos quia
samaritanus es tu. et demo¬
mumi habes : Accepta autẽ
tanta contumelia: quidde¬
us respondeat audiamus.
Ego demomum nõ habxo:
scd̃ bononfico patitinmcũ
ct uos inleporastis me. Q
est de quo psalmista ait
Nisi domimes rustodiert
ciuitatem. inuanum ui¬
gilant quo castediunt cã.
et qui pes ysaiamdicitur

Expanded text:
s revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus. Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quest, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cum per Esaiam dicat
Abbreviated transcription (French):
phete corum. dicentes ligno.
pater meus es tu: et lapidi
tu me genuisti. Uerterunt ad
me tergum: et non faciem.
Et intempore affliccionis

Expanded text:
phetae eorum, dicentes ligno: Pater meus es tu; et lapidi: Tu me genuisti. Verterunt ad me tergum, et non faciem, Et in tempore afflictionis
Abbreviated transcription (Latin):
spirat. et sicut apł̾s cuume¬
ratis donis cclestibus ait.
hec omnia opcratur unus
atqz cidem spiritus. diudc̃s
singulis prout uult. Aduc¬
pcrbibuit de domino. qui a
rans. omma qãt de illo crãt
scienda mortalibus clara il¬
lis luce reuelauit. Quod iu¬
delicet equalis e consubstã

Expanded text:
spirat ; et sicut Apostolus enumeratis donis coelestibus ait: Haec omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveperhibuit de Domino, quia drans, omnia quae de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubsta
Abbreviated transcription (Latin):
lectus est seriẽ
docursum dilt¬
genter prius debemus intẽ¬
dcre quid in suꝑscripcione
contincat. ut cognita cius
origine intelligenciam ip̃i¬
us facilius conscquamur:
et manifestato capite possĩt
rectius cetera membra dist¬
bui. Inscribitur cnm isa.
in fincui ꝓ suscepcione ma¬
tutia ꝑsalmus ip̃i daiid
i si fallor suscip lc .ii.

Expanded text:
lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
rent in tabus magis om¬
nes populi unnicrsitatis
auctorem. et non iuidea tã¬
tum deus. scd in totoorbe
sit notus: ut ubiq in ifrł
sit magnum nomcu cius.
quoniam hanc elegit ge¬
nens dignitatem. ut sicut

Expanded text:
rent in tribus magis omnes populi universitatis auctorem; et non in Judaea tantum Deus, sed in toto orbe sit notus, ut ubique in Israel sit magnum nomen ejus . Quoniam hanc electi generis dignitatem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
gabriel a deo in ciuitatem
galilee cui nomen erat na¬
zareth: ad uirginem despõ¬
satam uro cui nomene¬
rat ioscphi. Aptum profec¬
tohumane restauracionis
principium. ut angelus
a deo mitteretur ad iurgi¬
nem. partu consetrandam
diuino: quia pruma perdi¬
cioms humane fuit cau¬
sa: cum scrpens a d yabolo
mtterctur ad mulierẽ spi¬
ritu superbie decipiendam:
imoipscĩ serpente dyabolus
ueniebat. qui genus hũa¬
num deceptis parentibus
primis: immortalitatis
gloria nudaret. Quia crgo
mors intrairit per femmã:
apte redit et uita ꝑfeminã.
illa a dyabolo seducta per
scrpentem: iuro gustum
ne cis obtulit: hoc edocta a¬
dco per angelum. mundo
auctorẽ salutis edidit. lc .iͣ.

Expanded text:
in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ed abeuntem trans
mare galylec ihesũ:
multitudo maxima seq̃¬
batur que doctrine sanaci¬
onis ac refecciomns ab co ce

Expanded text:
ed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum, multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectionis ab eo c
Abbreviated transcription (Latin):
go nado inquit et
E
retis inc:non desidcrio sed
odio. Nam illum postea qmͣ
abscessit ab oculis hominũ
inquisierunt et qui odcrãt:
et qui amabant. Illi perse¬
quendo: isti habere cupiẽdo.
Bonum est animam xpisti
querere. sed quomodo disci¬
puli cam quesicrunt. Et ma¬
lum est querere anmam
uidei cam quesierunt. illi
euim ut haberent: isti ut ꝑ¬
derent. Demqz istis qui sic
querebant amore malo.
corde peruerso: quid secutus
aduinxie: Querctis me. ct
ne putctis quia bene me q̃¬
ratis: in peccato ur̃o mori¬
querẽ: in peccato ur̃o mori.
in peccato suo moritur. qui

Expanded text:
go vado, » inquit, « et » non desiderio, sed odio. Nam illum, posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt, et qui oderant, et qui amabant: illi persequendo, isti habere cupiendBonum est animam Christi quaerere, sed quomodo discipuli eam quaesierunt; et malum est quaerere animam eam Judaei quaesierunt; illi enim ut haberent, isti, ut perderent. Denique isti, quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeretis me; et ne putetis, quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriquaerere, in peccato suo mori. » In peccato suo moritur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pita etate perducitur: qua¬
si diuersis horis operarii
ad iuneam uocantur. Mo¬
res ergo ur̃os fratres aspici

Expanded text:
pita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Mores ergo vestros, fratres c
Abbreviated transcription (Latin):
nuini saluatoris qui pri¬
us steterant corruerunt:
et qui ceciderant surrexest.
Tna hec est interpretacio
de co quod dictum est. Et
ce positus est hic in rumã.
et resurreccionei multoꝵ
in ifrael. Est autem et alci¬
us quid intelligendum
aduersus eos. uel maxime
qui contradictorem latrãt:
et hinc inde de ueteri testa
testimoma congregantes.
simplicium corda decipiũt.

Expanded text:
ni Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrecin Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de Veteri Testamtelligunt congregantes, simplicium corda decipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis cius uestigia sequi dedi¬
gnatur: qua temeritate spe¬
rat se ad intuenda claritatis
Quod ergodominus ꝑom

Expanded text:
tis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis Quod ergo Dominus