comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditati. Alii uersꝰ istos ita peccatorib
estimant applicandos. dicentes. Labo¬
rant in ec̃num. qͥ ꝑpetua ultione dãp¬
nandi sunt. Uiuent in hoc mundo.
in fine. qͥ desꝑata libertate luxuriant
Quappt̾ in uoluntate erit legitimũ.
eligere quid sequantur. Hos tam̃ de
fidelib hactenus dictum. ẽẽ. ꝑspexi¬
mus. nunc audiamꝰ ꝑfidi quanta
cendi modum. ubi peccatores cum
sapientib huiꝰ mundi dicit. eẽ. peri¬
turos. Et diuicias suas qͥs magnoꝑe
diligebant. ñ suis s qd̃ grauiꝰ ureret.
extrãneis successorib definit. cẽ. re¬
linquendas. ut ꝓpt̾ quas omnia pec¬
cata cominiserant. nec possessione ipsu
non posse lib̾ari. ut fuit solor athenien¬
sis. philon lacedemoniꝰ. aristippꝰ. & cet̾i
qͥ mundanȩ sapientie celeberrima laude
iiguerunt. S uidet eos cominuniter
mori. q̃s diuine sapientiȩ participes esti¬
mabat. Sequitur. Simul insipiens &
stultꝰ peribunt. Necesse est enim. ut

Expanded text:
ditati. Alii versus istos ita peccatoribus ditati. Alii versus istos ita peccatoribus aestimant applicandos, dicentes, laborant in aeternum, qui perpetua ultione damnandi sunt; vivent in hoc mundo in fine, qui desperata libertate luxuriant. Quapropter in voluntate erit legentium eligere quid sequantur. Nos tamen de fidelibus hactenus dictum esse perspeximus; nunc audiamus perfidi quanta cendi modum, ubi peccatores cum sapientibus hujus mundi dicit esse perituros, et divitias suas, quas magnopere diligebant, non suis, sed, quod gravius ureret, extraneis successoribus definit esse relinquendas; ut propter quas omnia peccata commiserant, non possessione ipsarum, non liberari, ut fuit Solon Atheniensis, Philo Lacedaemonius, Aristippus, et caeteri qui mundanae sapientiae celeberrima laude viguerunt; sed videt eos communiter mori, quos divinae Sapientiae participes aestimabat. Sequitur, simul insipiens et stultus peribunt. Necesse est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
euũgło. ite nuntiate fr̃ib meis. & iii
psalmo. Narrabo nomen tuũ fratribꝰ
meis: Ipse si non redimet qui fudit
sanguinem p̃ciosum: redempturus ẽ
homo id est adam. qͥ humanũ genus
transgressionis uicio sauciauit. Hon
dabit. negantis est. quia nulla oblatio
nulla placatio potest compensare. qd
nos diuinitas est dignata redimere.
uersꝰ huiꝰ ad sententiam respicit suꝑio¬
rem. quia homo lib̾atꝰ non dabit deo
placationem suam. nec p̃cium redemp¬
tionis animȩ sue. Precium est enim:
alicuiꝰ rei compensatio. Homo autem
quid dabit in p̃cium. qͥ totum quod
offerri possit accepit.  Sequitur. Et
laborauit in etͣnum. De fidelib dicit.
qͥ quamuis p̾cium redemptionis ani¬
me suȩ dare non possint. laborant
tamen in eõnum. dum hoc agunt
interitum. De illis dicit adhuc. qui
laborant in et̾num. Isti enim in fine
uiuentes. id ẽ in dño saluatore interi¬
tum non uidebunt. quia licet corꝑe
moriantur. et̾nȩ uite munere sunt

Expanded text:
Evangelio: Ite nuntiate fratribus meis ; et in psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis . Ipse si non redimat qui fudit sanguinem pretiosum; redempturus est homo, id est Adam, qui humanum genus transgressionis vitio sauciavit? Non dabit, negantis est; quia nulla oblatio, nulla placatio potest compensare, quod nos Divinitas est dignata redimere. versus hujus ad sententiam respicit superiorem: quia homo liberatus non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae. Pretium est enim alicujus rei compensatio. Homo autem quid dabit in pretium, qui totum quod offerre possit accepit? Sequitur, et laborabit in aeternum: de fidelibus dixit, qui, quamvis pretium redemptionis animae suae dare non possint, laborant tamen in aeternum, dum hoc agunt interitum. De illis adhuc dicit, qui laborant in aeternum; isti enim in fine viventes, id est in Domino Salvatore, interitum non videbunt: quia licet corpore moriantur, aeternae vitae munere sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uingendum est. Iales circiudantur
in iniquitate calcanei. Nam p̾sumun
in uirtute sua. qui aliqua uidentur
possibilitate confid̾e̾. ut uirib corportis
ualentes. animi robore & lingue disser¬
titudine p̾minentes. S postquam dixit
intrinsecus adtributa. nunc uenit ad
diuicias quȩ extrinsecus ueniunt. per
quas maxime inflatur humanitas.
Raro enĩ diues sortem sibi cum paupe¬
rib intelligit. eẽ. cominunem. Et
necesse est ut tales timeant finem. qui
& deserere mundana nolunt. & peccatoꝵ
suoꝵ penas conscientia teste formidant
de peccatorib dixit. quoꝵ iniquitas
calcancum circumdat. uenit ad genꝰ
curationis eximium. Et hoc quoq

Expanded text:
jungendum est, tales circumdantur jungendum est, tales circumdantur in iniquitate calcanei. Nam praesumunt in virtute sua, qui videntur aliqua possibilitate confidere, ut viribus corporeis valentes, animi robore et linguae 162 disertitudine praeminentes. Sed postquam dixit intrinsecus attributa, nunc venit ad divitias quae extrinsecus veniunt, per quas maxime inflatur humanitas. Raro enim dives sortem sibi cum pauperibus intelligit esse communem. Et necesse est ut tales timeant finem, qui et deserere mundana nolunt, et peccatorum suorum poenas conscientia teste formidant.de peccatoribus dixit, quorum iniquitas calcaneum circumdat, venit ad genus curationis eximium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
legendꝰ est. quia totum sine timore
suo fieri dicit. quod uenturum. ẽẽ. ꝓ¬
nuntiat. Que figura dicitur peusis.
& apocrisis. quando interrogatione
p̃missa. responsio apta subsequitur.
Dicit enim. Utquid timebo.  ldest
quare formidolosa cogitatione confim¬
dar. d in die mala. in die scilicet passi¬
onis. quȩ mala iudeis. bona fidelibus
suit. Ille crum timere debet uite finẽ.
qui peccatoꝵ recordatione mordetur.
Ap̃c autem mortem timere non po¬
terat. qui peccata om̃imodis ñ habe¬
bat. Dicit enim. Quare tuneam in
duie mala. ed Numquid iniquitas eal¬
canei mei circundabit me. ud Quẽad¬
modum solet contingere peccatori. ut
extrema eiꝰ scelerato fine claudantur.
Alii uͦ ꝓpt̾ excellentiam sc̃e incarnatio¬
nis. hoc magis a parte membrorum
accipiendum. eẽ. dixerunt. Qui
confidunt in uirtute sua. quiq ii
habundantia diuiciarũ suaꝵ głantur.
Hec pendent de suꝑiori uersiculo. qͥb

Expanded text:
legendus est; quia totum sine timore legendus est; quia totum sine timore suo fieri dicit, quod venturum esset praenuntiat. Quae figura dicitur peusis et apocrisis, quando interrogatione praemissa, responsio apta subsequitur. Dicit enim, Utquid timebo? Id est, quare formidolosa cogitatione confundar? In die mala, in die scilicet passionis, quae mala Judaeis, bona fidelibus fuit. Ille enim timere debet vitae finem, qui peccatorum recordatione mordetur. Christus autem mortem timere non poterat, qui peccata omnimodis non habebat. Dicit enim: Quare timeam in die mala? Nunquid iniquitas calcanei mei circumdabit me? Quemadmodum solet contingere peccatori, ut extrema ejus scelerato fine claudantur. Alii vero propter excellentiam sanctae incarnationis hoc magis a parte membrorum accipiendum esse dixerunt. Vers. 6. Qui confidunt in virtute sua: quique in abundantia divitiarum suarum gloriantur. Haec pendent de superiore versiculo, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem aurem meam. aꝑiam in
psalterio ꝓposirionem meam. Postquã
iurtutẽ eloquentie suȩ uerꝰ p̾dicator
duob dixit insignib contineri. nunc
quemadinodum p̾cepta sua possint ab
humano genere suscipi. aurem inclina¬
turum sc esse ꝓmisit. ut cognosceret
si p̾dicationem eiꝰ ppłs deuotus impleret.
S intende pium magistrum similitu¬
dincm posuisse. Similitudo crum rei
uera imitatio esꝰt. ut qd̾ nobis ad exem¬
plum datũ ẽ. deuota emulatione dño
prante facianiꝰ. S ut om̃s ad p̾cepta
sua salutarit̾ implenda institutor sere¬
nissimꝰ inuitaret. aꝑire se dixit in
psalterio ꝓpositionem suam. id est decla¬
raturum se p̃cepta diuinitatis sui ꝓprii
corporis scĩtate. ut non tam uerbo. quã
docere ꝓbaretur exemplo. Psalterium
quippe ut sepe diximus. corꝑis dñi deco¬
ra similitudo est. Nam sicut psalteriuͣ
de sumino sonat. ita & incarnatio dñi
celestia mandata concelebrat. Utqͥd
sub interrogitione & responsione ꝓpͥe

Expanded text:
litudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam. Postquam virtutem eloquentiae suae verus praedicator duobus dixit insignibus contineri, nunc quemadmodum praecepta sua possint ab humano genere suscipi, aurem inclinaturum se esse promisit, ut cognosceret, si praedicationem ejus populus devotus impleret. Sed intende pium magistrum similitudinem posuisse. Similitudo enim rei verae imitatio est, ut quod nobis ad exemplum datum est, devota aemulatione Domino praestante faciamus. Sed ut omnes ad praecepta sua salutariter implenda institutor serenissimus invitaret, aperire se dixit in psalterio propositionem suam, id est declaraturum se praecepta Divinitatis sui proprii corporis sanctitate, ut non tam verbo quam docere probaretur exemplo. Psalterium quippe ut saepe diximus corporis Domini decora similitudo est; nam sicut psalterium de summo sonat, ita et incarnatio Domini coelestia mandata concelebrat. Vers. sub interrogatione et responsione propria
Abbreviated transcription (Latin):
ituli huiꝰ uerba sicut sepe dictũ ẽ
cuncta trahunt ad dñm saluatorem.
Ipse enum & in finem significatur. &
ꝑ filios crucis intelligitur. & ꝑ psalmũ
sine dubio denuntiatur. ut merito
ipsiꝰ uocem uenturam. ẽe. sentiamus.
cuiꝰ tot indiciis lampabilis sermo pro¬

Expanded text:
a sicut saepe dictum est cuncta trahunt ad Dominum Salvatorem. Ipse enim et per finem significatur, et per filios crucis intelligitur, et per psalmum sine dubio 161 denuntiatur; ut merito ipsius vocem venturam esse sentiamus, cujus tot indiciis lampabilis sermo pro
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est cum. ẽẽt. diues. ut illiꝰ pauꝑtate
uos iuites essetis. Merito gͦ tam mag¬
na p̾missa sunt. cum tam p̾cipua & salu¬
taria dicta sequerentur. Suꝑiorum
dictoꝵ breuis explanatio est. Diues ꝑti¬
net ad terrigenam. quia numerosis pec¬
caris ꝓbatur opulentus. Pauꝑ respicit
sime consequantur. sicut in enũgło dic̃.
& meditatio cordis mei prudentiam.
Excolit quod suꝑiꝰ cepit. ñ humanã
s diuinam sapientiam se atq prudentiã
esse locuturum. id ẽ dñm xp̃m. de quo¬

Expanded text:
factus est, cum esset dives; ut illius paupertate factus est, cum esset dives; ut illius paupertate vos divites essetis . Merito ergo tam magna promissa sunt, cum tam praecipua et salutaria dicta sequerentur. Superiorum dictorum brevis explanatio est; dives pertinet ad terrigenam. quia numerosis peccatis probatur opulentus; pauper respicit sime consequantur; sicut in Evangelio dicit: et meditatio cordis mei prudentiam. Excolit quod superius coepit, non humanam, sed divinam se sapientiam atque prudentiam esse locuturum; id est Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sic. ẽẽ. habitandum. ut in eiꝰ sceleratis
non implicentur errorib. Et consi¬
dera doctorem bonum. qͦmͦ ad audi¬
endum om̃ia studia concitauit. ut
ipse reddatur reus. qͥ sibi noluerit. eẽ.
ꝓficuus. Hoc rethores ad suum studi¬
um transferentes. adtentos udices
reddunt. quando se dicturos aut
noua aut ingentia pollicent᷑. Quiq
ipso studio dñs ꝑseuerat. ut conuentꝰ
audiendi fieret om̃ium. ne quis eũ
mediocre aliquid crederet. ẽẽ. locuturi.
Terrigenas peccatores oportet intelli¬
gi. qͥ uitia terrena sectantur. Et isti
in partem ade pͥmi hominis merito
reputantur. quia ille non filiꝰ homi¬
nis. s ipse pͥmꝰ houo fuisse declarat᷑
Hiuc contrarium est qd̃ dixit filii
homuinum. Iustos enum tali dicto
adam ipse semꝑ opponit᷑. Merito.
quando qd̃ ꝑ illum periit. isto ueni¬
ente saluatum est. Sequit᷑. Simul in
unum diues & pauꝑ. Eoce illa sententu
homo. sicut dicit apłs. Nlementote

Expanded text:
sic esse habitandum, ut in ejus sceleratis sic esse habitandum, ut in ejus sceleratis non implicentur erroribus. Et considera doctorem bonum, quomodo ad audiendum omnium studia concitavit; ut ipse reddatur reus, qui sibi noluerit esse proficuus. Hoc rhetores ad suum studium transferentes, attentos judices reddunt, quando se dicturos aut nova aut ingentia pollicentur. Vers.ipso studio Dominus perseverat; ut conventus audiendi omnium fieret, ne quis eum mediocre aliquid crederet esse locuturum. Terrigenas peccatores oportet intelligi qui vitia terrena sectantur; et isti in partem Adae primi hominis merito reputantur, quia ille non filius hominis, sed ipse primus homo fuisse declaratur. Huic contrarium est quod dixit, filii hominum; justos enim tali dicto Adam ipse semper opponitur; merito, quando quod per illum periit, isto veniente, salvatum est. Sequitur, simul in unum dives et pauper. Ecce ista sententia, homo; sicut dicit Apostolus: Mementote
Abbreviated transcription (Latin):
tentis filii. In pͥma sectione dicit
qualia locuturus uel quȩ praturus
fidelib sit tempore incarnationis sue
Scd̾a. memorat stultis & insipientib
quanta uentura sint. Tercio dicit. que
uistos impiosq secutura sint. Quarta
cominonet fideles ne timeant diuites
terrarum. quia om̃em potentiam suã
cum luce derelinqunt:
tur uniuersitas. ut indiscrete ue¬
niat ad audiendum. quia ds sine ulliꝰ
acceptione ꝑsone bonꝰ est. Hec uult
paucis ꝓdesse. & alios qui tamen cum
puro corde requirunt sub dissimula¬
tione negligere. Deinde quia tale sa¬
cramentum incarnationis dominice
non debuit nisi totꝰ mundus audire.
Uniuersale quippe beneficium. genera¬
lem uichilominꝰ poscebat auditum.
Sequit᷑. Aurib ꝑcipite om̃s qui habi¬
tatis orbem. Hic iam studiosiꝰ cõmo¬
nent᷑. ut dicta deuotissime capiant.
& ini memoriȩ suȩ sinib reponant.
Gentes enim accipiamus paganos.
habitatores auter orbis: xp̃ianos &
iustos. qui norunt orbem terrarũ

Expanded text:
In prima sectione dicit qualia locuturus, vel quae praestaturus sit fidelibus tempore incarnationis suae. Secunda memorat stultis et insipientibus quanta ventura sint. Tertia dicit quae justos impiosque secutura sunt. Quarta commonet fideles ne timeant divites terrarum, quia omnem potentiam suam cum luce derelinquunt.tur universitas ut indiscrete veniat ad audiendum, quia Deus sine ullius acceptione personae bonus est, nec vult paucis prodesse, et alios, qui tamen eum puro corde requirunt, sub dissimulatione negligere. Deinde, quia tale sacramentum incarnationis dominicae non debuit nisi totus mundus audire, universale quippe beneficium generalem nihilominus poscebat auditum. Sequitur, auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Hic jam studiosius commonentur ut dicta devotissime capiant, et in memoriae suae sinibus reponant. Gentes enim accipiamus paganos; habitatores autem orbis, Christianos et justos, qui norunt orbem terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem. & d̃i sapientiam. Salomon qͦ
testatur scire sapientiam & disciplinam.
& intelligere uerba prudentię. Sapientia
ꝑtinet ad mysteria diuina declaranda.
prudentia uͦ ad mores ꝓbabiles instru¬
endos. Sic om̃is sermo diuinus. duab
his uirtutib plenissimus indicatur.
Hinc enim que narraturꝰ est inchoa¬
uit. quid sint uerba scra mirabili priꝰ
complexione describens. ut om̃s deside¬
rant᷑ quererent. quod ꝓmissum sub
tali p̃dicatione sentirent. Sapientia¬

Expanded text:
irtutem et Dei sapientiam . Salomon quoque testatur scire sapientiam et disciplinam, et intelligere verba prudentiae. Sapientia pertinet ad mysteria divina declaranda; prudentia vero ad mores probabiles instruendos; sic omnis sermo divinus duabus his virtutibus plenissimus indicatur. Hinc enim quae narraturus est inchoavit, quae sint verba sua mirabili prius complexione describens, ut omnes desideranter quaererent quod promissum sub tali praedicatione sentirent. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
natura deitatis eiꝰ subtilit̾ indicatur.
Tercio: multiplicatos dicit popłos. qui
eum nitebantur extinguere. Proinde
septem penitentiũ psalmi. fidelium
corda purificant. Postea: parabolis.
& toͣpicis allusionib subsequens drag¬
ma decurrit᷑. & ꝑ allegoricas similitu¬
curabimꝰ. Post hȩc laudes dñi ap̾i
mirabili uarietate ꝓpħa concelebrans.
usq ad finem non desinet eiꝰ p̾conia
scĩtatis edicere. Sic gͥ uniuersa de
ipso ꝓlata noscuntur. cuiꝰ hec causa
suscepta sunt

Expanded text:
natura deitatis ejus subtiliter indicatur. natura deitatis ejus subtiliter indicatur. Tertio multiplicatos dicit populos, qui eum nitebantur exstinguere; deinde septem poenitentium psalmi fidelium corda purificant; postea parabolis et tropicis allusionibus subsequens drama decurritur, et per allegoricas similitucurabimus. Post haec laudes Christi Domini mirabili varietate propheta concelebrans, usque ad finem non desinit ejus praeconia sanctitatis edicere. Sic igitur universa de ipso prolata noscuntur, cujus haec causa suscepta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ralis & mutabilis. intelligit᷑ anima.
Si uͦ & corporalis & mutabilis: intelli¬
gitur corpꝰ. Ista gͦ monas. tali cõplexi¬
one sicut dictum est ab ariethicis
explicatur. Nemento aut̃ qd̃ monas.
licet fons atq mitium numeri. eẽ. ui¬
deatur. ipsa tam̃ non potest numerꝰ
dici. Quicquid eiũ ab uno plus est.
sicut ait nichomacꝰ : iam sit numera¬
bile. Numerus enim est unitatum
collectio. uel quantitatis acerius ex
unitatib ꝓfusus. Hoc enim quod
dicimus. nominis quoq ipsiꝰ decla¬
ratur indicio. Numerus quippe. a
numerositate uocatꝰ est. Quȩ disci-¬
plina. ñ a patrib nr̃is precipitur
negligenda. Est enim uerax & immu¬
tabilis. & ꝑ om̃s creaturas ꝓ modulo
suȩ quantitatis effusa. Legitur enim
in salomone. omĩa in mensura. nume¬
ro & pond̾e dm̃ fecisse. Illud etiã arbi¬
tror intuendum. qd̾ mirabili dispositi¬
one consequentia cuncta conscendant.
In pͥmo siquidem psalmo dña xp̃i car¬
nabis uita describitur. Deinde omp̃s

Expanded text:
ralis et mutabilis, intelligitur anima; si vero et corporalis et mutabilis, intelligitur corpus. Ista ergo monas tali complexione, sicut dictum est, ab arithmeticis explicatur. Memento autem quod monas, licet fons atque initium numeri esse videatur, ipsa tamen non potest numerus dici. Quidquid enim ab uno plus est, sicut ait Nicomachus, jam fit numerabile. Numerus enim est unitatis collectio, vel quantitatis acervus ex unitatibus profusus. Hoc enim quod dicimus nominis quoque ipsius declaratur indicio. Numerus quippe a numerositate vocatus est. Quae disciplina nec a Patribus nostris praecipitur negligenda; est enim verax et immutabilis, et per omnes creaturas pro modulo suae quantitatis effusa. Legitur enim in Salomone: Omnia in mensura, numero et pondere Deum fecisse. Illud etiam arbitror intuendum, quod mirabili dispositione consequentia cuncta conscendant. In primo siquidem psalmo Domini Christi carnalis vita describitur; deinde omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
moralẽ ꝑtinet disciplinam. de quo
& bonꝰ imbuitur. & peccatoꝵ mens
scelerata terretur. Nec uacat quod
dñs xp̃c est positꝰ in pͥncipio nume¬
rorũ. Unitas quippe specialis. simplex
atq ꝑfecta est: nulliꝰ indigua. in
seipsa ꝑhennit̾ manens. A quo fonte
multitudo numeroꝵ sic egreditur.
ut ad eam semꝑ quamuis multiplica¬
ta reuocetur. sine qua supputatio nec
inchoare quicquã p̾ualet nec ꝓdire.
Merito gͦ in hoc mitio calculi ponitur
xp̃c. quia sicut dicit apłs. ex ipso enim
& ꝑ ipsum. & in ipso sunt oninia.
Hanc unitatem greci monadã uocant.
Nam cũ incorporalis & immutabilis ẽ

Expanded text:
moralem pertinet disciplinam, de quo et bonus imbuitur, et peccatorum mens scelerata terretur. Nec vacat quod Dominus Christus est positus in principio numerorum. Unitas quippe specialis, simplex atque perfecta est, nullius indiga, in seipsa perenniter manens: a quo fonte multitudo numerorum sic egreditur, ut ad eam semper, quamvis multiplicata, revocetur: sine qua supputatio nec inchoare quidquam praevalet, nec prodire. Merito ergo in hoc initio calculi ponitur Christus: quia, sicut dicit Apostolus: Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Hanc Trinitatem Graeci monadem vocant. Nam si incorporalis et i
Abbreviated transcription (Latin):
actuum prauitate merebimꝰ. aut de
oꝑationis nr̃e ꝓbitate letabimur.
Tunc autem recipiemꝰ factoꝵ om̃ium
plenissimũ fructum. quando uoce dñi
aut repudiati fuerimꝰ. aut ad regnum
ꝑhennitatis admissi. Hanc gͥ mortẽ
nit. Et quicqͥd hic agitur. tranquillꝰ
animꝰ sopore mentis ignorat.
am dum corpora

Expanded text:
actuum pravitate moeremus, aut de actuum pravitate moeremus, aut de operationis nostrae probitate laetamur. Tunc autem recipiemus factorum omnium plenissimum fructum, quando voce Domini aut repudiati fuerimus, aut ad regnum perennitatis admissi. Hanc igitur mortem nit; et quidquid hic agitur tranquillus animus sopore mentis ignorat. Nam dum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ac iuduarũ maximas explicare uirtu¬
tes. quȩ sic ad p̾cepta dĩ sc̃o more rapi¬
untur. ut & magne pacientie se uigore
discrutient. & ad martyrii coronamꝰ
uicta carnis infirmitate ꝑueniant.
Locuti sumus multa de anima. diximꝰ
etiã de corpore nr̃o que uisa sunt. Ten¬
damꝰ nunc acies mentis in futuras
retributiones. Conuenit enĩ ut pꝰtꝙͣ.
se creatura cognouit. ad creatorẽ suum
pura mente festinet.XIIII. Quidagunt
agant. qualesq ꝑmaneant. Respon-¬
demꝰ. ut diuersa lectione colleguus.
Mors est anime corporisq facta reso
ria uel necessitates ꝓrsꝰ ignorans. Nã
cum fuerimꝰ hac luce imꝑio creatoris
exuti. simul corporis appeticiones &
imbecillitates amittunꝰ. Don enim
ulteriꝰ labore frangimur. non cibo
reficimur. ñ ieiunũ diuturnitate qͥssa¬
mur. s in animȩ nr̃e natura iugiter
ꝑseuerantes. nichil boni maliq faciemꝰ.
s usq ad tempꝰ uidicũ aut de p̾tͣitoꝵ

Expanded text:
ac viduarum maximas explicare virtuac viduarum maximas explicare virtutes, quae sic ad praecepta Dei sancto amore rapiuntur, ut et magnae patientiae se vigore discrucient, et ad martyrii coronam, victa carnis infirmitate, perveniant? Locuti sumus multa de anima, diximus etiam de corpore nostro quae visa sunt. Tendamus nunc aciem mentis in futuras retributiones. Convenit enim ut postquam se creatura cognoverit, ad Creatorem suum pura mente festinet. CAPUT agant, qualesque permaneant? Respondemus ut diversa lectione collegimus. Mors est animae corporisque facta resolria vel necessitates prorsus ignorans. Nam cum fuerimus hac luce imperio Creatoris exuti, simul corporis appetitiones et imbecillitates amittimus. Non enim ulterius labore frangimur, non cibo reficimur, non jejunii diuturnitate quassamur; sed in animae nostrae natura jugiter perseverantes, nihil boni malique faciemus, sed usque ad tempus judicii, aut de praeteritorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ alterum parcit. suasor recti sine ar¬
rogantia. docenscũ humilitate. liber
cum caritate. districtꝰ est: ut tam graue
sit illum deserere. quam inuitum est ab
ipsa qͦ uita discedere. Amator salutiferi
secreti. ubi nulla libidine sua uincitur.
contentione nulla succenditur. suꝑbia
non inflatur. inuidiam ñ habet fr̃m.
nulli loquit᷑ qd̾ peniteat. nulli audit
grata suffragatur. Tunicã postremo sua
quamuis more cutis una sit. suauissimis
implet odorib. fraglat. qd̾̃ diuitis inui¬
diȩ pigmenta transcendunt. Agnoscit᷑
in illis humanũ corpꝰ habere aromata
sua. scilicet dum nulla crapulatione
distentum nidores non exudat acerri¬
mos. Facile est aduertere. quẽ suꝑna
potentia dignatur inuisere. Nam &
ipse qͦ animꝰ nr̃ mox gaudet ad talem.
& nͨ ammonitꝰ intelligit quẽ celesti
inspiratione cognoscit. Uerum hec in
sexu ualidiore. ñ adeo miranda sunt.
Quis autem digne sufficiat uirginũ

Expanded text:
propter alterum parcit. Suasor recti, sine arpropter alterum parcit. Suasor recti, sine arrogantia docens, cum humilitate liber, cum charitate districtus; ut tam grave sit eum deserere, quam invitum est ab ipsa quoque vita discedere. Amator salutiferi secreti existens, nulla libidine sauciatur, contentione nulla succenditur, superbia non inflatur, invidiam non habet, fratrum nulli loquitur quod poeniteat, nil audit gratia suffragatur. Tunicam postremo suam, quamvis more cutis una sit, suavissimis implet odoribus; fragrat, super divitis Indiae pigmenta transcendens. Agnoscitur in illo humanum corpus habere aromata sua; scilicet, dum nulla crapulatione distenditur, in odores non exsudat acerrimos. Facile est advertere, quem superna potentia dignatur invisere. Nam et ipse quoque animus noster mox gaudet ad talem, et non admonitus intelligit, quem coelesti inspiratione cognoscit. Verum haec in sexu validiore non adeo miranda sunt. Quis autem digne sufficiat virginum
Abbreviated transcription (Latin):
attribuit. & apłici umbra corporis
ꝑiculum mortis exclusit. Sic habun¬
dantia meritoꝵ & ꝑ illud iudebatur
sanare ꝗd̾ constat ex se substantiam ñ
habere. Talis anima absolute sentitur.
etiã cum eiꝰ existentia non uidet᷑. Hila¬
ris illi semꝑ uultꝰ est & quietus. macie
ualidꝰ. pallore decoratꝰ. lacrimis assidu¬
is letus. p̾ternuissa barba reuerendꝰ. nul¬
lo cultu mundissimꝰ. Sic ꝑ iusticiam
mentis de reb contrariis redduntur
homines pulchriores. Oculi leti. & ho¬
nesti. blandi. sermo ueriloquus. bonoꝵ
pectorũ penetrabilis. cupiens amorem
łi om̃ib suadere qͦ plenꝰ ẽ. Uox ipsa
mediocris. nec debilis uicino silentio:
nec robusto clamore dilatata. Asperitati
sc̃m. domicilium uͥtutum. cuiꝰ ora se
nequeunt immutare: dum semꝑ pro¬
bant᷑ studere constantiȩ. Qradꝰ quoq
ipsiꝰ nec tardos conspicit. nec ueloces.
Nullum pret̾ semetipsum uidet. nulli

Expanded text:
attribuit, et apostolici umbra corporis attribuit, et apostolici umbra corporis periculum mortis exclusit? Sic abundantia meritorum et per illud videbatur sanare, quod constat in se substantiam non habere. Talis anima absolute sentitur, etiam cum ejus existentia non videtur. Hilaris illi semper vultus est et quietus, macie validus, pallore decoratus, lacrymis assiduis laetus, promissa barba reverendus, nullo cultu mundissimus. Sic per justitiam mentis de rebus contrariis redduntur homines pulchriores: oculi laeti et honeste blandi: sermo veriloquus, bonorum pectorum penetrabilis, cupiens amorem Dei omnibus suadere, quo plenus est: vox ipsa mediocris, nec debilis vicino silentio, nec robusto clamore dilatata  ed., robussanctum, domicilium virtutum; cujus ora se nequeunt immutare, dum semper probantur studere constantiae. Gradus quoque ipsius nec tardus conspicitur, nec velox: nullum propter seipsum videt, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ originale uicium habere ñ possunt.
cum creaturis ꝑ mundum transeuntib
maiestati semꝑ affixi sunt. Quib tam̃
assidue prantur magnalia. ut pene u¬
re ñ desinant. eẽ. miracula. Heliseus
discipuli sui oculos cȩlestem militiam
ñ uidentis aperuit. exercitꝰ hostium
cecitate ꝑcussit. Ademerunt non nulli
flammis incendia. uitalem calorem
frigidis cadauerib reddiderunt. Leo¬
nes feroces ad sepeliendum corpꝰ con¬
uenire fecerunt. & in uicem ratis. ho¬
mines legimꝰ uexisse corcodrillos. Li¬
quorem conuerterunt in duriciam
silicum. latices usserunt manare de
siccitate saxorum. Illesis uestib prunas
claudũ. solem p̃ceperunt stare celerri¬
mum. Humano uerbo facta est naturȩ
diuersitas. & in tantam gr̾am st̃ recepti:
ut & ipsis potuisset famũlari. qd̾ serui¬
re mundꝰ mirabatur auctori. Quid
iam de imperio uocis dicamꝰ. quando
& uestis eoꝵ tacta effectum sospitatis

Expanded text:
pter originale vitium habere non potest. pter originale vitium habere non potest. Cum creati per mundum transeuntes, majestati semper affixi sunt: quibus tam assidue praestantur magnalia, ut plane videantur esse miracula Elisaeus discipuli sui oculos coelestem militiam non videntes aperuit, exercitus hostium caecitate percussit . Ademerunt nonnulli flammis incendia; vitalem calorem frigidis cadaveribus reddiderunt; leones feroces ad sepeliendum corpus convenire fecerunt, et in vicem ratis homines legimus vexisse crocodilos; liquorem converterunt in duritiam silicum; latices jusserunt manare de siccitate saxorum; illaesis vestibus prunas claudum; solem praeceperunt stare celerrimum. Humano verbo facta est naturae diversitas; et in tantam gratiam sunt recepti, ut et ipsis potuisset famulari, quod servire mundus mirabatur auctori. Quid jam de imperio vocis dicamus, quando et vestis eorum tacta effectum sospitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ temptationib non cedunt. eis¬
diuina uirtute dominant᷑. Iste enim
immortales ꝓprie sunt dicende. quas
nulla penitudo discruciat. nullꝰ meror
quȩ ꝓbantur existere. In opia ditescunt.
carcerib lete sunt. Et int᷑ hec iure
sequunt᷑. Contra ꝑsecutores fortiori
semꝑ erigunt᷑ audacia. quando finis
lucis illis pͥncipium ẽ bonoꝵ. & in ęt̾na
beatitudine recipiunt. qd̾ in temporali
conuersatione gesserunt. Sic sc̃oꝵ am¬
consortes. Moyses enim ꝑ maria ter¬
renum iter aperuit. aquaꝵ domicilia
siccis pedib transmeauit. & tam magni
fluctꝰ quasi latere utroq constructi. iN
speciem rupis peregrina soliditate ri¬
guerunt. Meruit helyas ne plueret.
obtinuit etiã ut se desid̾atꝰ imber effun¬
deret. & unꝰ homo beatis supplicationib
egit. qd̾ generalitas cum suspenderetur
impetrare ñ meruit. Istis enim quȩ
se cȩlesti conuersitione mundificant.
uirtꝰ suꝑna miseratione conceditur. qd̃¬

Expanded text:
quorum tentationibus non cedunt, eisquorum tentationibus non cedunt, eisdivina virtute dominantur. Istae enim immortales proprie sunt dicendae, quas nulla poenitudo discruciat, nullus moeror quod probantur existere. Inopia ditescunt, carceribus laetae sunt; et inter haec jure sequuntur: contra persecutores fortiore semper eriguntur audacia, quando finis lucis illis principium est bonorum; et in aeterna beatitudine recipiunt, quod in temporali conversatione gesserunt. Sic sanctorum animconsortes. Moyses enim per maria terrenum iter aperuit, aquarum domicilia siccis pedibus transmeavit; et tam magni fluctus quasi latere utroque constructi, in speciem rupis peregrina soliditate riguerunt. Meruit Elias ne plueret: obtinuit etiam ut se desideratus imber effunderet ; et unus homo beatis supplicationibus egit quod generalitas, cum suspenderetur, impetrare non meruit. Istis enim, qui se coelesti conversatione mundificant, virtus supernae miserationis conceditur, q
Abbreviated transcription (Latin):
muni uita magna iam uirtꝰ est.
Nã carnẽ expugnatricem humani ge¬
neris. ꝑ quietem debellant. Uictores
sui sunt. dum studendo conscientie.
gere. Ue autem carni. quȩ hic suꝑata
non fuerit. Nam si in hac conu̾satiõe
uncitur. illic sine dubio coronatur.
Uir deniq fixus. purus. innocuus.
om̃s laudat. sẽ semꝑ accusat. & cum
placeat uniuersis. sibi soli displicet.
Hunia enim magnitudo ẽ suã intel¬
ligere paruitatem. nec p̾ualet hoc
nõsse. nisi cum iam ceperint diuina
patescere. Hi tantum ex deliciis ad
suꝑna uolant. quantũ se onerosiꝰ in
humana conuersatione castigant. Lm¬
perant corꝑi quia famulantur auctori.
& dum se exiguos cognoscunt: ad culmͣ
magne ꝑfectionis uadunt. Nullum
ledere cupiunt. lesi semꝑ ignoscunt.
Caritatem & illis impendunt. qui cos
scelerato odio ꝑsequunt᷑. Tales anime
dño p̾rante etiã noxiis sp̃itib imꝑant.
& illi qͦs mundꝰ patitur infestos. acrea¬
tura minore suꝑantur. Adhuc in cor¬

Expanded text:
muni vita magna jam virtus est. Nam carnem illam expugnatricem humani generis per quietem debellant, et victrices sui sunt, dum studentes constantiae gere. Vae autem carni quae hic superata non fuerit; nam quae in hac conversatione vincitur, illic sine dubio coronatur. Vir denique fixus, purus, innocuus, omnes laudat, se semper accusat, et cum placeat universis, sibi soli displicet. Nimia enim magnitudo est suam intelligere parvitatem; nec praevalet haec nosse, nisi cui jam coeperint vina patescere. Hi tantum expeditius ad superna volant, quantum se onerosius in humana conversatione castigant. Imperant corpori, quia famulantur auctori, et dum se exiguos cognoscunt, ad culmen magnae perfectionis evadunt. Nullum laedere cupiunt, laesi semper ignoscunt. Charitatem et illis impendunt, qui eos scelerato odio persequuntur. Tales animae Domino praestante etiam noxiis spiritibus imperant; et illi, quos mundus patitur infestos, a creatura minore superantur. Adhuc in cor
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. qͥ tanta inferiꝰ ꝓpͥetate describit᷑.
ut iam non futurꝰ. s. quasi p̾̃sens. eẽ. ui¬
deat᷑. Que figura dr̃ caracterismos.
quando aliqͥs aut ꝑformam describit᷑.
aut ꝑ actꝰ ꝓprios indicatur. D ixit S

Expanded text:
rietate describitur, ut jam non futurus, sed quasi praesens esse videatur. Quae figura dicitur characterismos, quando aliquis aut per formam describitur, aut per actus proprios indicatur. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiles cause. quȩ quamius expositȩ
uideant᷑. adhuc tam̃ sine dubitatione
secrete st̃.Nam cum p̃dicunt᷑ ñ haben¬
tur incognite. dum ignorant᷑ quando
uenient. adhuc obstrusȩ. eẽ. monstrant᷑.
sic & secretum ẽ qd̾ dicitur. & querentib
ñ tacetur. Quappt̃ effusiꝰ dño supplice¬
mus. ut nob̾ emendationẽ siluberrimã
conferre dignetur. quia sine excusatione
peccat. cui retributio meritoꝵ p̃dicit᷑
esse uentura. Mente quoq retinendũ
ẽ hunc. ẽẽ. psalmũ pͥmũ. in qͦ aduentꝰ¬
occultũ ꝓbat᷑ aꝑire. quod nona hora
dñs emisit spm. Nam cum int̾ alia &
de passione ipsiꝰ psalmꝰ iste locutꝰ sit. me¬
rito & ꝑ calculum suum transitꝰ eiꝰ horã
annuntiat. quando etiam crucis ipsius
noscitur narrasse mysteria. E.¬

Expanded text:
e, quae quamvis expositae videantur, adhuc tamen sine dubitatione secretae sunt! Nam cum praedicuntur, non habentur incognitae; dum ignorantur, quando veniant, adhuc obstrusae esse monstrantur. Sic et secretum est quod dicitur, et quaerentibus non tacetur. Quapropter effusius Domino supplicemus, ut nobis emendationem saluberrimam conferre dignetur; quia sine excusatione peccat, cui retributio peccatorum praedicitur esse ventura. Mente quoque retinendum est, hunc psalmum esse primum in quo adventoccultum probatur aperire, quod hora nona Dominus emisit spiritum. Nam cum inter alia et de passione ipsius psalmus iste locutus sit, merito, et per calculum suum transitus ejus horam annuntiat, quando etiam crucis ipsius noscitur narrasse mysteria. E
Abbreviated transcription (Latin):
nem factã resurrectionis indicare ni-¬
chilominꝰ & beatissimã passionẽ. Hinc
aut̃ que sit uirtꝰ & claritas psalmi ab¬
solute dat᷑ intelligi. qd̾ eũ matutine
lucis nomine p̾notauit. qd̾ passionem
dñi xp̃i quam narrat. siluti generis
humani constat. eẽ. concessam
Diuis̃

Expanded text:
nem factam resurrectionis indicare nihilominus et beatissimam passionem. Hinc autem quae sit virtus et claritas psalmi, absolute datur intelligi, quod eum matutinae lucis nomine praenotavit: quoniam passionem Domini Christi, quam narrat, saluti generis humani constat esse concessam. Divis
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris hominis condicione deposita
in magnam głam clarificatꝰ assumpsit
cui om̃e genu flectit᷑. celestiũ. terrestri¬
um. & infernoꝵ. Matutinũ autem
dictum ẽ. quasi mane pͥmitiuum. qd̾
tempꝰ innumeris locis ad resurrectio¬
nem dñi constat aptatũ. S cum in
hoc psalmo multa de sua passione con¬
stet. ẽẽ. locuturũ. uideamꝰ cur eiꝰ titub
solam resurrectionẽ commemorare
uoluerit. Sepe significatur ꝑ id qd
sequit᷑ illud scilicet qd̾ p̃cessit. ut cũ

Expanded text:
veteris hominis conditione deposita, in magnam gloriam clarificatus assumpsit: cui omne genu flectitur coelestium, terrestrium, et infernorum . Matutinum autem dictum est, quasi mane primitivum, quod tempus innumeris locis ad resurrectionem Domini constat aptatum. Sed cum in hoc psalmo multa de sua passione constet esse locuturum, videamus cur ejus titulus solam resurrectionem commemorare voluerit. Saepe enim significatur per id quod sequitur, illud scilicet quod praecessit; ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
to gͦ tale nomen illic int̾ponitur. ubi
uel sensꝰ uel ꝑsonȩ diuidi comꝓbant᷑
Unde & nos diuisiones congrue faciemꝰ:
ubicũq in psalmis diapsalma potue¬
rit inueniri. R eliquas aut̃ pro ut
datum fuerit indagabimꝰ: ubi tam̃
auctoritas huiꝰ nominis non potue¬
rit inueniri. XII. U trũ in qͥnq uolu¬
minib psilmoꝵ sit secanda contextio. an
certe unꝰ liber

Expanded text:
to ergo tale nomen illic interponitur, ubi to ergo tale nomen illic interponitur, ubi vel sensus, vel per sona dividi comprobantur. Unde et nos divisiones congrue faciemus, ubicunque in psalmis diapsalma potuerit inveniri. Reliquas autem, prout datum fuerit, indagabimus, ubi tamen auctoritas hujus nominis non potuerit inveniri. XII. Utrum in quinque voluminibus psalmorum sit secanda contextio, an certe unus liber
Abbreviated transcription (Latin):
Ista enim ante fores psalmoꝵ tamquã
sacrata uela pendent. ꝑ que si aciem
mentis intendas rarescentib quibdã
filis facile eoꝵ penetralia contueris.
Q uis enĩ tot causas tot diuersitates no¬
minum putet ociosas. cũ nefas sit
credere scripturas diuinas aliquid suꝑ¬
uacuũ continere.  Legitur enim.
Amen amen dico uob̾. qd iota unũ aut
unꝰ apex non preteribit a lege donec
omĩa compleantur .X. Quid sit diapsalma
Nter expositores psalmoꝵ de hoc noĩe
quedam noscitur ꝓuenisse diuersitas
Hieronimꝰ hebraice linquȩ doctissimus
inquisitor continuationem sp̃c scĩ. ẽẽ.
confirmat. ob hoc quia cdiapsilma sig¬
ardua sine offensione discurrens. banc
pociꝰ partem elegisse cognoscitur: ut
magis diuisio. eẽ. uideatur: nominis ipsiꝰ.
discutiens qualitatem. Sympsalma
quippe dicitur greco uocabulo: uocum
ubicumq reꝑtum fuerit. aut ꝑsonaꝵ
aut rerum fieri ꝑmutationẽ. Mexi¬

Expanded text:
Ista enim ante fores psalmorum, tanquam Ista enim ante fores psalmorum, tanquam sacrata vela pendent, per quae, si aciem mentis intendas rarescentibus quibusdam filis, facile eorum penetralia contueris. Quis enim tot causas, tot diversitates nominum putet otiosas, cum credere, Scripturas divinas aliquid supervacuum continere. Legitur enim: Amen, amen dico vobis quod iota unum, aut unus apex non praeteribit a lege, donec omnia compleantur . XI. Quid sit diapsalma. Inter expositores psalmorum de hoc nomine quaedam noscitur provenisse diversitas. Hieronymus, Hebraicae linguae doctissimus inquisitor, continuationem Spiritus sancti esse confirmat; ob hoc, quia diapsalma sigardua sine offensione discurrens, hanc potius partem elegisse cognoscitur, ut magis divisio esse videatur, nominis ipsius discutiens qualitatem, συμψαλμα sympsalma, quippe dicitur Graeco vocabulo, vocum ubicunque repertum fuerit, aut personarum aut rerum fieri permutationem. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
uasdam suꝑscriptiones psalmoꝵ titu
per allusionem consimilem con loꝵ.¬
stat sp̃ialit᷑ intuendas. Quia si lit.¬
teram consideres. extraneum est cũ
non ea inuenias in psalmis: quȩ con-¬
tinentur in titulis. Si uero ꝑtra¬
hantur ad tropicũ intellectũ. nimis
uidentur a commode. ut est illud.
ubi res gestȩ significantur. id ẽ cum
fugit a facie absalon. Ubi locus. id ẽ
cum esset in deserto idumeȩ. Ubi di¬
es. sicut est in pͥma sabbati. Ubi he¬
brea nomina. sicut est idithun. Ubi
facta est comparatio gestoꝵ. id ẽ cum
mutauit uultum suum coram abi-¬
melech: Uel specierũ consimilium
id est. ꝓ torcularib. Quaꝑꝑ in suꝑ¬
scriptionib tituloꝵ siue psalmum.
diximꝰ complexione repperire potueris.
aut singillatim. aut unũ. duo uel
tria siue .iiiiͬ. ex eis inserta cognoueris.
ad illas uirtutes trahe quas unicuiq
inẽẽ. dicemꝰ. quia rerũ istarũ cõme¬
moratio ad similitudinem intelligen¬
tiȩ occulte posita subtilit inuenitur.

Expanded text:
uasdam superscriptiones psalmorum per allusionem consimilem constat spiritualiter intuendas. Quia, si litteram non consideres, extraneum est, cum non ea invenias in psalmis quae continentur in titulis. Si vero trahantur ad tropicum intellectum, nimis videntur accommodatae, ut est illud: Ubi res gestae significantur, id est, cum fugit a facie Absalon. Ubi locus, ut est: cum esset in deserto Idumaeae. Ubi dies, sicut est: in prima Sabbati. Ubi Hebraea nomina, sicut est: Idithun. Ubi facta est comparatio gestorum, id est, cum mutavit vultum suum coram Abimelech. Vel specierum consimilium, id est, pro torcularibus. Quapropter in superscriptionibus titulorum: sive psalmum, diximus, complexione, reperire aut sigillatim, aut unum, duo, vel tria, sive quatuor ex eis inserta cognoveris, ad illas virtutes trahe, quas unicuique inesse dicemus: quia rerum istarum commemoratio ad similitudinem occultae intelligentiae posita subtiliter invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in angustiis huiꝰ mundi posita
ꝑ totũ psalnũ ad lib̾atorem suum clamet
eccłia. ut desinamꝰ tribulationes nr̃as in¬
patient̾ ferre. cũ ipsam matrẽ constet ꝓ
nob̾ grauissimas angustias sustinere.
Portemꝰ aduersa dño uiuante uirilit̾.
speremꝰ de eiꝰ pietate constant̃. quia si nos
in sponse partib ꝑmanemꝰ. d̾õ largiente
cũ ipsa simul ad et̾na gaudia ꝑuenimꝰ.
indefessis uocib laudes dño suaui modu¬
latione concelebrent. commonens ut ad
similitudinẽ eoꝵ & nos psalmũ istum
frequentata deuocione cantemus:

Expanded text:
adhuc in angustiis hujus mundi posita, per totum psalmum ad liberatorem suum clamet Ecclesia; et desinamus tribulationes nostras impatienter ferre, cum ipsam matrem constet pro nobis 86 gravissimas angustias sustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione cantemus.
Abbreviated transcription (Latin):
quemadinodũ peccator uidicct᷑ aꝑuit.
Quid adhuc uidei desipitis. cur ur̃m
interitũ ñ timetis:Nudite synagogã
de incarnatione dñi & de futuro iudicio
ꝑsonantem. Uisum iam credite. qͥ pre¬
aictꝰ est aduenire. Non sunt longe re¬
media que petatis. sequens uos psalmꝰ
absoluit. si ad penitentie beneficia festi¬
netis. Quid uos a generali medela diui¬
mei d̾s scłm magnã miscđiam tuam.
Bapthysmũ querite. carnẽ quã cruci¬
fixistis assiuinite. sanguinẽ quem fu¬
distis ebibite. Pia confessio potest absol¬
uere. quod uota constat impie comini¬
In finem psalmus dauid cum uenit

Expanded text:
quemadmodum peccator judicetur aperuit. quemadmodum peccator judicetur aperuit. Quid adhuc, Judaei, desipitis? Cur vestrum interitum non timetis? Audite Synagogam de incarnatione Domini et de futuro judicio personantem. Visum jam credite, qui praedictus est advenire. Non sunt longe remedia quae petatis, sequens vos psalmus absolvit, si ad poenitentiae beneficia festinetis. Quid vos a generali medela divimei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Baptismum quaerite, carnem quam crucifixistis assumite, sanguinem quem fudistis ebibite. Pia confessio potest absolvere, quod vota constat impia commifinem, psalm
Abbreviated transcription (Latin):
canere p̾sumebant. Sacrificiũ laudis
honorificabit me. ñ quale fcelerati ca¬
nunt. s quale pura mens consueuit
offerre. Ipsum enĩ sacrificium laudis
honorat dñm. qd̃ puritate ficłi & actio¬
psalmodiam. S hec iua ubi ducat expo¬
nit. quo ostendam illi salutare der
Q łosa semita. que ducit ad celi terreq
creatorem. Uerum istud it̾ quod dictũ ẽ.
ñ pedib s scĩs mentib ambulat᷑. Suod
si puro corde gradiamur. nos ducit ad
xp̃m. fitq nobis illa scala iacob: quȩ as¬
cendentes ꝑducebat ad celos. Conclusio
roficuus om̃ino psalmꝰ. sĩ cũ uelit
imꝓbitas agnoscere uideoꝵ. In pͥnci¬
piis enim. de dñi incarnatione locutꝰ est
Ipse qͦ saluator ammonet. ut uictimas
pecudum deserentes. cordis sacrificia
ppłs aeuotꝰ exsoluat. Peccatorem uͦ qui
xp̃o non credidait. a p̾dicatione diuinita¬
tis exclusit. Deinde quale sacrificium
laudis immoletur. ostendit. Postremo

Expanded text:
canere praesumebant. Sacrificium laudis canere praesumebant. Sacrificium laudis honorificabit me; non quale scelerati canunt, sed quale pura mens consuevit offerre. Ipsum enim sacrificium laudis honorat Dominum, quod puritate fidei et actiopsalmodiam. Sed haec via ubi ducat exponit, quo ostendam illi salutare Dei. Gloriosa semita, quae ducit ad coeli terraeque Creatorem. Verum istud iter, quod dictum est, non pedibus, sed sanctis mentibus ambulatur. Quod si puro corde gradiamur, nos ducit ad Christum, fitque nobis illa scala Jacob quae ascendentes perducebat ad coelos . Conclusio psalmi. Proficuus omnino psalmus, si eum vellet improbitas cognoscere Judaeorum. In principiis enim de Domini incarnatione locutus est. Ipse quoque Salvator admonet, ut victimas pecudum deserentes, cordis sacrificia populus devotus exsolvat. Peccatorem vero, qui Christo non credidit, a praedicatione Divinitatis exclusit. Deinde quale sacrificium laudis immoletur ostendit. Postremum
Abbreviated transcription (Latin):
te. id ẽ fidelit̾ obedite. Et ne hoc om̃il
peccatorib crederes dictum. addidit
qui obliuiscimini dñm. Peccator erum
qͥ supplicat. & se humili satisfactione
castigat. ñ obliuscit᷑ dñm. Et idõ de
quib hoc dictum sit: breui complexi¬
one monstrauit. In mensũ crimen.
negligentia ñ ferenda. obliuisci dm̃.
qui animã dedit. carnem pascit. &
fideles ab om̃i aduersitate defendit.
Amentia est certe illum memoria
carere. quem p̾scntem semꝑ constat
existere. S qui obliuiscunt᷑ dñm. nisi
qͥ p̃cepta ipsiꝰ iniqua p̾sumptione con¬
tempnunt: Sequit᷑. Ne quando rapi¬
at. non sit qui cripiat. Quando diabo¬
lus rapit. est qui eripiat ad salutem
Quando dnĩs ad uindictam trahit. ñc̃
qui liberare possit. addictum: quippe
cum & ipse auctor criminũ et̾na crum¬
honorificabit me. & illic iter ẽ. in quo
ostendam illi salutare di. Hoc contra
illos ponitur. qͥ indigni laudes dñi

Expanded text:
te, id est fideliter obedite. Et ne hoc omnibus te, id est fideliter obedite. Et ne hoc omnibus peccatoribus crederes dictum, addidit, qui obliviscimini Dominum. Peccator enim qui supplicat, et se humili satisfactione castigat, non obliviscitur Dominum. Et ideo de quibus hoc dictum sit, brevi complexione monstravit. Immensum crimen, negligentia non ferenda oblivisci Dominum, qui animam dedit, carnem pascit, et fideles ab omni adversitate defendit. Amentia est certe illum memoria carere, quem praesentem semper constat existere. Sed qui obliviscuntur Dominum, nisi qui praecepta ipsius iniqua praesumptione contemnunt? Sequitur: Nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Quando diabolus rapit, est qui eripiat ad salutem: quando Dominus ad vindictam trahit, non est qui liberare possit addictum; quippe cum et ipse auctor criminum aeterna cruchonorificabit me, et illic iter quo ostendam illi salutare Dei. Hoc contra illos ponitur, qui indigni laudes Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pastor segregat oues ab edis. Seqͥtur.
Qui ordinant testamentum eiꝰ suꝑ sacͥficid
Ordinare dicimus testamentũ. eos qui
actib bonis restituunt. ea quȩ in testam̃t¬
sui serie cognouerunt. ut hospitẽ susci¬
pere. elemosinã dare. caritati studere.
Hoc enim suꝑ sacrificia pecudũ dño con¬
stat acceptum. ut actuum illi magis ꝓbi¬
tas offeratur. Siue ut quidã uoluerunt¬
E potest & hoc de uideis accipi. ꝑ ironiam
id est ꝑ irrisionem. quando uilem rem
liudando suggillat. Ac si diceret. Eos
año congregate. qͥ in officio sc̃itatis cõme¬
morantur. E contrario uͦ que impia st̃
agunt. & in eo qd̃ sacrificia dõ consueta
celebrant. scĩficandos se. ẽẽ. auudicant.

Expanded text:
sicut pastor segregat oves ab haedis . Sequitur, sicut pastor segregat oves ab haedis . Sequitur, qui ordinant testamentum ejus super sacrificia. Ordinare dicimus testamentum eos qui actibus bonis restituunt ea quae in testamenti serie cognoverunt, ut hospitem suscipere, eleemosynam dare, charitati studere. Hoc enim supra sacrificium pecudum Domino constat acceptum, ut actuum illi magis probitas offeratur. Sive, ut quidam voluerunt, potest hoc et de Judaeis accipi per ironiam, id est, per irrisionem, quando vilem rem laudando suggillat; ac si diceret: Eos Domino congregate, qui in officio sanctitatis commorantur: econtrario vero quae impia sunt agunt; et in eo quod sacrificia Deo consueta celebrant, sanctificandos se esse dijudicant.