comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacerare eum uolebãt. S dña illa magna et
uenerabilis canes auctoritate sua magnifice
fugauit ⁊ petrũ ad seuocatũ blandis manib
t dulci demulcens alloquio securũ ẽẽ iussit.
Erat sꝑ in eodem statu. A quo cũ quidam abbas
familiaris eius q̃reret qũo ita idem semꝑ esse
poss: i̾ndit. Cum eẽm nouicius .q. quidam
sp̃c sensibilit̾ iusus est mͥ me intrare. Ex tunc
usq nũc sp̃c ille. uis illa uel affectio michi qro¬
dammꝰ dñatur regit me ⁊ deducit uelut oucn
ioseph. Sꝑsũ ꝑ interiora frequent̾ introrsum
colligit. aliis uolentem intende oĩoni cogit. Ea
q̃ oculis ingetint᷑. aut aurib opstrepunt facit
aliquociẽs nõ sentire sicut dicit greg̾. Quem
ꝑfecte et̾ne uite caritas absorbuerit. ad t̾rena
foris desideria uelut insensibilem reddit.
ũ adhuc nouus eẽt in

Expanded text:
lacerare eum volebant. Sed domina illa magna et lacerare eum volebant. Sed domina illa magna et venerabilis canes auctoritate sua magnifice fugavit, et Petrum ad se vocatum blandis manibus, et dulci demulcens alloquio, securum esse jussit. Erat semper in eodem statu: a quo cum quidam abbas familiaris ejus quaereret, quomodo idem semper esse posset, respondit: « Cum essem novitius quidam spiritus sensibiliter visus est in me intrare. Ex tunc usque nunc spiritus ille, vis illa, vel affectio mihi quodammodo dominatur, regit me, et deducit velut ovem Joseph: sparsum per inferiora frequenter introrsum colligit, aliis volentem intendere ad orationem cogit. Ea quae oculis ingrediuntur, aut auribus obstrepunt, facit aliquoties non sentire. » Sicut dicit Gregorius: « Quem perfecte aeternae vitae charitas absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. » Cum adhuc novitius esset in
Abbreviated transcription (Latin):
petrus monocultis abbas clareuallen¬
sis qui sublimitatẽ generis sui sꝑ qͣnta po¬
tuit dissimulatiõe celauit. Igniaci nouicr᷑
fc̃s est. In cibo nil unquã facile. p̾t̾ cõmune
sumpsit. de ip̃o cõmuni multũ ⁊ sepe sibi sub¬
hebat. Cotis nũqͣm usus est. nec pedulib
nisi simplicib. Uigiliis ⁊ iugit̾ ꝑtinaciter
int̾fuit. Uilis uolebat iuderi non humilis
pdicati. Grͣas singulares nec hũit nec hr̃e q̃si¬
uit nec politũ eloquiũ. uenustatẽ ꝑsone ĩdustri¬
am ĩnegotiis secularib fauorabilem largita¬
tem. Bona intima possidebat. inexteriorib se
obscurũ ẽẽ gaudebat. Nec sic obscurꝰ ⁊ iulis erat
ut putabat᷑: s apud recte iudicantes multum
uenerabilis et admirabilis erat. Nocte qͥdam
anteqͣm ueniret ignacũ. iudit ĩ uisu noctis qd̾
aulam ĩgredetet᷑ pulcherrimã. ĩ qua sedes erat
reuerendi. Ingredienti aulam occurrebant ca¬
nes nigri et horribiles. qui impetu fc̃o ĩ eum

Expanded text:
Petrus monoculus abbas Claraevallensis, qui sublimitatem generis sui semper, quantum potuit, dissimulatione celavit, Igniaci novitius factus est. In cibo nil unquam praeter commune sumpsit, de ipso communi multum et saepe sibi subhabebat. Botis nunquam usus est, nec pedulibus, nisi simplicibus. Vigiliis et jugiter et pertinaciter interfuit. Vilis volebat videri, non humilis praedicari. Gratias saeculares nec habuit, nec habere quaesivit; ut politum eloquium, venustatem personae, industriam in negotiis saecularibus, favorabilem largitatem. Bona intima possidebat. In exterioribus se obscurum esse gaudebat. Nec sic obscurus et vilis erat, ut putabat; sed apud recte judicantes multum venerabilis et amabilis erat. Nocte quadam antequam veniret Igniacum vidit in visu noctis, quod aulam ingrederetur pulcherrimam, in qua sedes erat reverendi. Ingredienti aulam occurrebant canes nigri et horribiles, qui impetu facto in eum,
Abbreviated transcription (Latin):
a laicali manu ⁊ quicũq iͣ ep̃atũ aut aliam
eccastici iuris inuestituram accipiebant excoi¬
cabant᷑. Propt̾ hanc p̾cipue cãm rex romain
tendebat. et si qui longobardoꝵ quoqͦmͦ ei resiste
uolebant. potent̾ eos proterebat. In reconsilia
tiõe ã q̃ fc̃a est int̾ imꝑatorẽ et pp̃m. nam ip̃m
ppͣm cum ep̃is et cardinalib ceperat die pasche
⁊ pauli in oculis oĩm pͥncipum pͥulegiũ de ĩue¬
iuolentiam ⁊ symoniã electis ⁊ inuestiturã uir¬
ge ⁊ anuli cõferat. Post inuestiturã uero eano¬
nice consetrationẽ accipiant ab ep̃o ad quẽ ꝑti-¬
nuerit. Cõfirmatio pacis int̾ apłicum et impe¬
ratorẽ dũ ĩ celebratione misse traderet ei corpꝰ¬
dm̃i natũ ex maria iurgĩe passũ pro nobis ĩ cru¬
ce. sicut sc̃a ⁊ apłica tenet ecc̃a. damꝰ tͥ ĩ cõfirma¬
tione uere pacis int̾ me ⁊ te. De tribi

Expanded text:
a laicali manu; et quicunque ita episcopatum, aut aliam a laicali manu; et quicunque ita episcopatum, aut aliam ecclesiastici juris investituram accipiebant, excommunicabantur. Propter hanc praecipue causam rex Romam tendebat, et si qui Longobardorum quoquomodo ei resistere volebant, potenter eos proterebat. Macione autem, que facta est inter imperatorem et papam nam ipsum papam cum episcopis et cardinalibus ceperat, die pasche ipso um Petri et Pauli in oculis omnium principum privilegium de inveviolentiam et Simoniam electis, investituram virgae et annuli conferat. Post investituras vero, canonice consecrationem accipiat ab episcopo, ad quem pertinuerit. Confirmatio pacis inter apostolicum et imperatorem, dum in celebratione missae traderet ei corp natum de virgine Maria, passum pro nobis in cruce, sicut sancta et apostolica tenet ecclesia, damus tibi in confirmacionem vere pacis inter te et
Abbreviated transcription (Latin):
N mense iunio cometes
apparuit. radios dirigẽs ad austrũ. multis co¬
nicientib hoc signo portenti. futuram regis hen¬
rici expeditionẽ u̾sus ytaliam. Igitͣ rex henricꝰ
roniam uadit. pp̃ sedandam discordiam q̃ erat
int̾ regnum ⁊ sacerdotiũ. q̃ cepit a ppͣ gregorio
.Uiͦ. qui ⁊ hyldebrann᷑. et exagitata a successori
b uictore et uirbano ⁊ pre om̃ib a paschali ma
gno scandalo etat toti mundo. Rex .n. uti uo¬
lens auctoritate et consuetudĩe ⁊ auctoritatib¬
et pͥuilegus imꝑatorum qui a karolo magno
qui primus de rẽgib francoꝵ imꝑauit roma¬
nis. iamꝙ ꝑ cec. et eo ampliꝰ annos imꝑaue¬
rant sub lcͣ trib apłicis et dabant licite ep̃atͤ
⁊ albatias ꝑ uirgam et anulum hoc ẽe suum¬
ius allegabat. Contͣ hanc maioꝵ auctoritatẽ
censebant ppͤ synodali iudicio nec posse nec deb̾e
dari ꝑ uirgam nec ꝑ anulũ ep̃atum aut ali¬
qm ecc̃asticam dignitatem uł inuestiturã

Expanded text:
n mense Junio cometes apparuit radios dirigens ad austrum multis conicientibus hoc signo portenti futuram regis Henrici IV. expedicionem versus Italiam. Igitur rex Henricus Romam vadit propter sedandam discordiam, que erat inter regnum et sacerdocium, que cepit a papa Gregorio VII., qui et Hildebrandus, et exagitata a successoribus suis Victore et Urbano et pre omnibus a Paschali, et magno scandalo erat toti mundo. Rex enim uti volens auctoritate et consuetudine et privilegiis imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, iamque per CCC et eo amplius annos imperaverant sub LX tribus apostolicis et dabant licite episcopatus et abbacias per virgam et anulum: hoc esse suum allegabat ius. Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per virgam vel per anulum episcopatum aut aliquam ecclesiasticam dignitatem vel investituram
Abbreviated transcription (Latin):
fastoꝵ fastus in est pulchris sequit᷑ suꝑbia
formã. ⁊ iuuenalis. Rara est cõcordia forme.
atq pudicicie. ⁊ item oiudiꝰ. lis est cũ forma
magna pudicitie. Non damꝑno dona nature
sed curiositatẽ ⁊ uanitatẽ q̃s indiuiduas ⁊ qͣi
naturales secũ ducũt comites. Sequit᷑ de pu¬
tione qua et mulierẽ. Quantũ .n. periculi
sexus affert in muliere. tm etas ĩ puo. De illa
uarro. Mulier̾ ꝙ mollier. De isto. Niaso. Pu̾o
est etas mollis. De illa de illa nirgilius. Uari¬
ũ et mutabile semꝑ. femina. De isto oratuis.
serens ĩ uiciũ flefti. Periculosa est etas pi̾u
petitulosior societas peritulosissima famuilia¬
ritas. Unde legit᷑ in uitas patrũ nõ habendã
uel heretico. Hec gͦ oĩa sunt icritamenta ui¬
cioꝵ hec sunt incitamenta uoluptatis tormẽ¬
ta castitatis. Hoc oleo hac pice. hac strppa. hac
napta hiis malleolis hiis sarmentis incendi¬

Expanded text:
Fastorum: Fastus inest pulchris, sequiturque superbia Fastorum: Fastus inest pulchris, sequiturque superbia formam Et Juvenalis: . . . . Rara est concordia formae Atque pudicitiae. Et iterum Ovidius: Lis est eum forma magna pudicitiae. Nec damno dona naturae, sed curiositatem et vanitatem: quas individuas, et quasi naturales secum ducunt comites. Sequitur de puconsideratione, qua et mulierem. Quantum enim periculi sexus affert in muliere, tantum aetas in puero. De illa ait Varro: « Mulier, quasi mollier; » de isto Naso: « Puero est aetas mollis. » De illa Virgilius: . . . Varium et mutabile semper Femina. De isto Horatius: Cereus in vitium flecti. . . . Periculosa enim est aetas pueri, periculosiorque societas, periculosissima vero familiaritas. Unde legitur in Vitis Patrum: Non habendam vel haeretico. Haec ergo omnia sunt irritamenta vitiorum, incitamenta voluptatis, tormenta castitatis. Hoc oleo, hac pice, hac stupa, hac naphta, his malleolis, his sarmentis incendi
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ desideret. ac uite grauitas plantum.¬
Uidi infinitos tam iuros qͣm feminas tan¬
to peioris uite. qͣnto melioris uocis. S ut nr̃is
parcam temporib. nero ꝓducat᷑ in mediũ. de
quo refert suetonius. ĩ libro de uita cesarũ.
qd̃ adeo delectabatur ĩ cantando. ut nec repẽ¬
tino t̾remotu ante cantare desistecet qͣm in¬
choata finiret. Refert ⁊ eũ multociẽs supi¬
nũ solere iacͥe et pestori suo laminã plumbrã
suppone causa indelicet nocis cõseruande ⁊ ab¬
stiete a pomis ⁊ a cibis olficientib ⁊ nõqͣmͣ
aliquẽ aduocare nisi aut ꝑ aliũ aut uere sub¬
missa. Unde credo dictũ eẽ illud apud iuuena¬
lem Pox blanda et nequã digitos ht. Erce
iuenim̃ hpĩem uocis blandissime. ⁊ iute pessi¬
mꝰ ad alia. Sequit᷑ de forma quã semꝑ duo
picula comitant᷑. et illa eadem q̃ uocẽ blan¬
dam .i. suꝑbia ⁊ lascia. Unde oudius ĩ libro

Expanded text:
cantum desideret, at vitae gravitas planctum.cantum desideret, at vitae gravitas planctum.idi infinitos tam viros quam feminas tanto pejoris vitae, quanto melioris vocis. Sed ut nostris parcam temporibus, Nero producatur in medium: de quo refert Suetonius in libro De vita Caesarum, quod adeo delectabatur in cantando, ut nec repentino motu terrae ante cantare desisteret, quam inchoata finiret. Refert etiam eum multoties supinum jacere solere, et pectori suo laminam plumbeam superponere; causa videlicet vocis conservandae, et abstinere a pomis, et a cibis officientibus, et nunquam aliquem advocare, nisi aut per alium, aut voce submissa. Unde dictum est illud apud Juvenalem: Vox blanda, et nequam digitos habet. Ecce invenimus hominem vocis blandissimae, et vitae pessimus ad alia. Sequitur de forma, quam semper duo pericula comitantur: et illa eadem, quae vocem blandam, id est superbia et lascivia. Unde Ovidius in libro
Abbreviated transcription (Latin):
equitur de ludo in
quo noĩe intelligo omnẽ iocũ. Est autẽ
om̃is iocus fomes libidinis. Unde et uenus dr̃
iocosa de qua sic ludit ille sius familiaris. Nõ
solet in mestos illa uenire thoros. Post ludũ
posui carmina ĩ quo noie om̃e melos musi¬
cũ cõprehendo. sũ fiat instrumẽto. sũ huma¬
na uoce. Unde ysaias. Cythara ⁊ lyra et tym¬
Multis ꝓ forma uox sua blanda fuit. Auĩt
phiti. suichil potentiꝰ ad eneruandũ animũ.
quã lenociniũ melodie. Unde ⁊ quidam demo¬
nes illa capiũt᷑ sicut dr̃ de saule arrepticio
⁊ dauid cytharista. qd iudelicet ille meliꝰ ha¬
bebat qñ iste psallebat ⁊ apollini delphico
inuenti sunt ludi musici ⁊ ille optimus
musicꝰ ⁊ theologus ⁊ poeta ⁊ cytharista orple
suam libidinẽ eyrtharirando ꝓsetutꝰ est usq
ad infernũ. In hiꝰ it̾m rei argumentũ acci¬
pe qd̾ difficile inuenitur. Aliquis leuis uo¬
cis ⁊ graiuis uite. Quippe cũ uocis leuitas

Expanded text:
equitur de ludo: in quo nomine intelligo omnem jocum. Est autem omnis jocus fomes libidinis; unde et Venus dicitur jocosa; de qua sic ludit ille suus familiaris: Non solet in moestos illa venire choros. Post ludum etiam posui carmina; in quo nomine omne melos musicum comprehendo; sive fiat instrumento, sive humana voce. Unde Isaias: Cithara, et lyra, et tymMultis pro forma vox sua blanda fuit. Aiunt physici, nihil potentius ad enervandum animum, quam lenocinium melodiae. Unde et quidam daemones illa capiuntur; sicut dicitur de Saule arreptitio, et David citharista: quod videlicet ille melius habebat, quando ipse psallebat: et Apollini Delphico inventi sunt ludi musici, et ille optimus medicus et theologus, et poeta, et citharista Orpheus suam libidinem citharizando prosecutus est usque ad infernum. In ejus iterum rei argumentum accipe quod difficile invenitur aliquis levis vocis, et gravis vitae; quippe cum vocis levitas
Abbreviated transcription (Latin):
unqmͣ felicitatis aut tranquille quietis uite
priori adiectum est ab ascensu ⁊ ut u̾bis eius
utar. ĩ in cude inquit ⁊ malleo sꝑ dilatauit me
dñs. S nũc oneri qd̃ infirmitati mee posuit
si placet supponat dexceram qm̃ mͥ ĩportabile
est. Nonne miseria dignus est qui pro tanta
pugnat miseria: Sit ditissimꝰ qui electus est
sequenti die pauꝑ erit ⁊ finitis fere creditorib
tenebit᷑ obligatus. Ambire gͦ ad sũmũ ponti¬
ficiũ ⁊ non sine fr̃no sanguine ad illud ascẽ¬
dere est romulo succede ĩ parricidiis. ñ petro ĩ
ouib pascendis. Bene gͦ dr̃ non tam nõ cupa¬
tiue qmͣ substantiue sũmus pontifex seruus
seruoꝵ Seruiat .n. seriuis auaricie .i. toma¬
nis nc̃ce est a d̾o ut nisi seruierit. fiat aut ex¬

Expanded text:
unquam felicitatis, aut tranquillae quietis vitae unquam felicitatis, aut tranquillae quietis vitae priori adjectum est ab ascensu: et, ut verbis ejus utar: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, supponat dexteram, quoniam importabile mihi est. Nonne miseria dignus est, qui pro tanta pugnat miseria? Sit ditissimus, qui eligitur, sequenti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. Ambire ergo ad summum pontificium, et non sine fraterno sanguine ad illud ascendere est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in ovibus pascendis. Bene ergo dicitur, nec tam nuncupative quam substantive, summus pontifex servus servorum. Serviat enim servis avaritiae Romanis necesse est, adeo ut nisi servierit, fiat aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
uic adriano pape familiaris fuit
ioh̃es saleberiensis. ⁊ ip̃e anglitus na¬
none qui de eodẽ adriano talia refert. Audiui
ppͣm adrianũ dicentẽ. qd̾ romano pontificẽ
nemo miserabilior est. conditione eius nuibꝰ
miserior fatebat᷑ . n. se ĩ eadem sede tantas mi¬
serias ĩuenisse. ut fr̃a collatiõe p̃sentiũ tota
p̾cedẽs amaritudo iocunditas ⁊ felicitas fu̾it
Spinosam dicebat cathedram romi pontificis
mancũ accirtissimis usq quaq cõsertũ acu¬
leis. tanq molis ut robustissimo p̾mat. terat¬
⁊ cõminuat humeros. Coronã ⁊ frigm̃ clam
merito uideri. qm̃ ignea sũt. Seq nũqmͣ a na¬
tali solo anglie malle exisse aut in clanstro bĩ
rufi apd̃ ualentiã ꝑpetuo latuisse. qͣm tantas¬
intrasse angustias. nuisi qr diuine dispensatio¬
ni reluctari non auderet. Hoc ⁊̃ mͥ sepissime ad¬
iecit. qd̾ cũ de gradu ĩ gradũ a claustrali cłico
ꝑ oĩa officia ĩ sũmũ pontificẽ ascendiss. nich

Expanded text:
uic Adriano papae familiaris fuit Joannes Salesberiensis, et ipse Anglicus natione, qui de eodem Adriano talia refert: « Audivi papam Adrianum dicentem, quod Romano pontifice nemo miserior est, conditione ejus nulla miserabilior. Fatebatur enim se in eadem sede tantas miserias invenisse, ut facta collatione praesentium tota praecedens amaritudo jucunditas et felicitas fuerit. Spinosam dicebat cathedram Romani pontificis, mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis, tantaeque molis, ut robustissimos terat, et comminuat humeros, coronam et phrygium clara merito videri, quoniam ignea sunt. Seque nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in claustro beati Rufi apud Valentiam perpetuo latuisse, qintrasse angustias, nisi quia divine dispensacioni reluctari non auderet. Hoc eciam sepissime adiecit, quod cum de gradu ad gradum a claustrali clerico per omnia officia in summum pontificem ascendisset, nic
Abbreviated transcription (Latin):
ludouici regis francoꝵ datur filio henrici re¬
gis angloꝵ ut pax int̾ eos firmetur. Anno se¬
quenti nonis septembris tres soles uisi sunt
ĩ parte occidẽtali. s duob paulatim deficienti¬
b sol diei qui medius erat remansit usq ad

Expanded text:
Ludovici regis Francorum datur filio Henrici regis Anglorum, ut pax inter eos firmetur. Nonis Septembris tres soles visi sunt in parte occidentali; sed duobus paulatim deficientibus, sol diei, qui medius erat, remansit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine ad extrema ꝑductus. leandro ep̃o quẽ
prius uehement̾ a fflixerat. richaredũ regẽ filiũ
est. Post cuiꝰ mortẽ richaredꝰ rex non patrẽ ꝑ fidũ
s frẽm mrem sequens ab arriana hereseos pra¬
uitate conu̾sus est. Totamq Wisigothoꝵ gentẽ
ita ad ueram ꝑduxit fidem: ut nullũ ĩ suo reg¬
no militare ꝑmitteret. qͥ regno dei hostis existẽ
re ꝑ hereticã prauitatẽ non timeret. Continen

Expanded text:
egritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer afflixerat, Recharedum regem filium, est. Post cujus mortem Recharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arianae haereseos pravitate conversus est, totamque Visigothorum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum in suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per haereticam perfidiam non timeret. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
iugis ab arriana heresi qua p̃r suus languebat
illũ ut ad eandẽ heresim rediret. ⁊ p̾miis suadere
et minis t̾rere conabat᷑. Cui cũ ille cõstantissĩe
responderet nũqm se uerã fidẽ posse relinquere
rebq om̃ib expoliauit. S cũ nec sic uirtutẽ mẽ¬
tis illius emollireualeret. arcta eũ custodia con¬
cludẽs collũ manꝰq eiꝰ ferro ligauit. Suꝑuenien¬
te ã paschalis festiuitatis die ĩ tempesta nocte
silentio ad eũ ꝑfidus pat̾ arrianũ ep̃m misit:
S uir deo dilectus: arriano ep̃o uenienti exprobͤ¬
uit. ut debuit eiꝰq a se ꝑfidiam dignis increpatõ¬
nib tepulit. qr ⁊ si exteriꝰ iacebat ligatꝰ. apud se
tñ ĩ magno mentis culmine stabat secuiꝰ. A se itaꝙ
tam corꝑis abstulerunt. S pro ostendenda uera
ĩnocturno silentio psalmodie cantꝰ ad corpꝰ eius¬

Expanded text:
iugis ab Arriana heresi, qua pater suus languebat, anus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepite autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque tam corporis abstulerunt. in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eius
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃s ꝑseqntẽ tolerando tercius iubenti obediendo
actione deserendi. S simul expellunt tres tria
laurentiꝰ fortior fortissimo abraham sua dimi¬
sit. laurentiꝰ sua disꝑsit. ⁊ dedit. Abrahã filiũ
do̾ optulit. laurentius seip̃m pro filio dei. Hic

Expanded text:
secundus persequentem tolerando, tertius jubenti obediendo. secundus persequentem tolerando, tertius jubenti obediendo. actione deferendi. Sed simul expellunt tres tria,vero fortior fortissimo. Abraham enim sua dimisit, Laurentius sua dispersit. Abraham suum filium Deo obtulit, Laurentius pro Dei Filio seipsum. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ excedit et iuires. M odus eqͣ lance librat
onera fortioꝵ siue debiliũ. ne grauent᷑ for¬
licet diligentis affectu animi careant. lic
fortitudo corꝑis nõ suppetat ip̃is. tam̃ qua¬
dã rõnabili scĩa qͣ creatoris sui benignitatẽ ⁊
suam negligentiã recognoscũt. inclinant ani¬
mi rigorem. et corpus cogunt seruire suo crea¬
tori ⁊ sic discunt bene amare. quia sciũt bene
operari. Corpore fortes sunt quos nat᷑a solida¬
uit ad tolerandos labores quoꝵ quidã qd̃ ꝓsit̾
operari possunt. s nolunt. alii possunt et uo¬
liuit. Alii u̾o plus uolũt qͣm qd pati possũt
qͥ corꝑe fortes. debiles ã aĩo parcũt .sͥ. secp̃os
res sunt qr cõmuni ncc̃itati subtrahunt.
dam fortes alii u̾o fortiores. alii fortissimi. for¬
tis tobyas fortior iob. fortissimꝰ abraham
abraham dimisit. hic pecuniam. iste sub̾am. ille
domũ. t̾cam et cognationem. Unꝰ ĩ spe. alt̾ patiẽ¬
ter. aliꝰ uero sponte. Primꝰ egenti compatiendo

Expanded text:
deratio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur forlicet diligentis affectu animi careant, licet fortitudo corporis non suppetat ipsis, tamntia qua Creatoris sui benignitatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, operari. Corpore sunt fortes, quos natura solidavit ad tolerandos labores, quorum quidam quod prosit operari possunt, sed nolunt; alii possunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possuntore fortes, debiles autem animo, parcunt sibi, seipsos res sunt quia communi necessitati subtrahunt idam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram . Abraham dimisit. Hic pecuniam, iste substantiam, ille domum, terram, cognationem suam. Unus in spe, alter patienter, tertius sponte. Primus egenti compatiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̾ corriperet. ⁊ ad cõfessionẽ modis oĩb
inuitaret: ille semꝑ crimen suũ tegebat. Tũc
sc̃s eligiꝰ iudens qd̃ nicħ profic̾et: eũ excõicauit
ꝑmpendens: post aliquot dies cumuellet cele¬
brare et altari insisteret. statim ad t̾ram ceci¬
dit et expirauit. Nulta ã ⁊ alia miracula ĩ
uita sua fecit ⁊ adhuc facit

Expanded text:
frequenter corriperet et ad confessionem modis omnibus frequenter corriperet et ad confessionem modis omnibus inuitaret, ille semper crimen suum tegebat. Tunc sanctus Eligius uidens quod nichil proficeret, eum excommunicauit ntentiam paruipendens, post aliquot dies cum uellet celebrare et altari assisteret, statim ad terram cecidit et expirauit. Multa autem et alia miracula in uita sua fecit et adhuc cot
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit apud regem: ut oĩa dampnatorũ
laq̃is depon̾e ⁊ sepelire. Delegauitq ex collegiis
sius iuspiliones: qui huic cure insisterent.
gitur cũ eẽt ĩ corat̾tatu regis in partib au¬
strie apud ur dem stratoburgo. ĩuenit
hoĩem. ipõ die laq̃o nitã finisse. Cui dum
sepultura a comitib pararet᷑. accessit ⁊ ip̃e pro¬
pius ⁊ cepit palpare corpus a sũmis usq ad
ima mulcendo. Cũq sensiss adẽe aĩam urba¬
ne iurtutem fũi a se repellens dixit. O qm gnͣ¬
de scelus nisi dñs adiuuiss ñc perpetrare pote
eiꝰ ĩ ip̃o sit. Que resuscitatũ uissit uestiri: ⁊ re¬
pausari. Quo audito ĩ sectatores eius itetum
eũ ad mortem petebant. quẽ uix ab eorũ ma¬
nib eripuit. ⁊ se ab eiꝰ collegio subtraxit. p̃p̃
nitandam głiam ⁊ cartam securitariam apd̃
regem impetrauit pro eo. In dyocesi eiꝰ qui¬
dam pb̃r nimis ĩfamis erat. Quẽ cũ sc̃s eligiꝰ

Expanded text:
obtinuit apud regem, ut omnia damnatorum obtinuit apud regem, ut omnia damnatorum laqueis deponere et sepelire: delegavitque ex collegiis suis vespillones, qui huic curae insisterent. Igitur cum esset in comitatu regis in partibus Austriae apud urbem Strato-burgo, invenit hominem ipso die vitam laqueo finisse, et cui dum sepultura a comitibus pararetur, ipse accessit propius, et coepit palpare corpus, a summis usque ad ima mulcendo. Cumque sensisset adesse animam, urbane virtutem facti a se repellens, dixit: O quam grande scelus, nisi Dominus adjuvisset, perpetrare pote in ipso sit. Quem resuscitatum jussit vestiri, et repausari. Quo audito, insectatores ejus iterum eum ad mortem petebant: quem vix ab eorum manibus eripuit; et se ab ejus collegio subtraxit, propter vitandam gloriam; et chartam securitatis apud regem impetravit pro eo. Haec sunt aur nimis infamis erat. Quem cum sanctus Eligius
Abbreviated transcription (Latin):
pra dagoberti: symoniaca pestis ĩ gallia
inguit. Pro qua auferenda: tũc sollicite ĩuigi¬
labant eligis et audoen᷑. Tũc electus est eli¬
gius ecc̃e nomiomensi. post achariũ eiusdem
urbis antistite. Cũ quo parit̾ electus est ⁊ audo¬
enus sodalis eius: ad ecc̃am rothomagensem.
Prefuit ã eligi uiromandensi metropoli: tor¬
nacensi quo quondam regali ciuitati: nouio¬
mensi quo ⁊ flandrensi. gandensi et curtra¬
cerris quibq dieb egenos ac debiles ĩtromit¬
tens denote illis serinebat. squalentia capi¬
ta illis lauans. ac deformem cesariem manu
ꝓpria radens. potũ singulis ⁊ cibum p̃bens
nudos uestitos dimittens. Quib exeuntib:
alios si adẽent intromittebat: quos similitet
refouebat. Qd̃ si płima turba ꝯflueret: aliqñ
cunctis similit̾ faciebat. Singulis ã dieb .xii.
sic reficiebat ip̃e cũ eis hora congrua cõuescens
Ita tñ ut pͥus singulis aqm manib funderet.
uinum et panem manu ꝓpͥa p̃beret. Pret̾e̾a¬

Expanded text:
ra Dagoberti Simoniaca pestis in Gallia viguit: pro qua auferenda tunc sollicite invigilabant Eligius et Audoenus. Tunc electus est Eligius Ecclesiae Noviomagensi post Acatium ejusdem urbis antistitem: cum quo pariter electus est Audoenus sodalis ejus ad Ecclesiam Rothomagensem. Praefuit autem Eligius Viromandensi metropoli, Tornacensi quoque quondam regali civitati, Noviomagensi quoque et Flandrensi, Gandensi, et Corturiacertis quibusque diebus egenos ac debiles intromittens, devote illis serviebat, squalentia capita illis lavans, ac deformem caesariem manu propria radens, potum singulis ac cibum praebens, nudos vestitos dimittens. Quibus exeuntibus, alios, si adessent, intromittebat: quos similiter refovebat. Quod si plurima turba conflueret aliquando, cunctis similiter faciebat. Singulis autem diebus duodecim sic reficiebat, ipso cum eis hora congrua convescente, ita tamen, ut prius singulis aquam manibus funderet, vinum et panem manu propria praeberet. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fc̃m sc̃s hugo discederet. quidã garrulus fa¬
miliaris depositi. cepit ei detrahere ⁊ publice di¬
cete. qd̾ pp̃ inuidiam magis qͣm pp̃ iusticiam eũ
deposuerat. Quo audito sc̃s hugo. manib extẽ¬
sis ĩ celũ regauit deũ ut manifestaret se pura ⁊
recta intentione hoc fecisse. Et mox ille garrulus
insaniens cepit discurtere ꝑ totam curtem abba¬
tie et comedere stercora porcoꝵ q̃ ibi erant. Quo
uiso misertꝰ eius uir scs̃ orauit ꝓ eo ⁊ sanatꝰ est.

Expanded text:
hoc factum sanctus Hugo discederet, quidam garrulus fahoc factum sanctus Hugo discederet, quidam garrulus familiaris depositi coepit ei detrahere, et publice dicere, quod propter invidiam magis quam propter justitiam eum deposuerat. Quo audito, sanctus Hugo, manibus extensis in coelum, rogavit Deum ut manifestaret se pura et recta intentione hoc fecisse: et mox ille garrulus insaniens coepit discurrere per totam curtem abbatiae, et comedere stercora pecorum, quae ibi erant. Quo viso misertus ejus vir sanctus, oravit pro eo, et sanatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nannuntiatiõe bẽ marie cũ idem abbas extita¬
ret fr̃es in clporo ad iugilias uidit dẏabolũ ĩ me¬
dio choro stantem in forma horribili. i ut ip̃e albas
ꝑ timore caderet. Qͥ leuatꝰ a fr̃ib signauit se ⁊ re¬
diit ad sedẽ suã. In crastino narrauit abbas ĩ capi¬
tulo qd̃ uiderat. ⁊ dixit aliquẽ de frĩb ẽẽ ĩcrimĩa¬
li pcco pp̃ q̃. dyabolus uenerat. Quo audito om̃s
tumuerunt. s qui reus erat. celauit cõscĩam suã
In alt̾o crastino dixit abbas ad huc dyabolũ ẽẽ
int̾ illos. Et tũc fres confessi sunt. ⁊ acceperũt sin¬
ĩ partẽ ⁊ dixit ei pc̃em suũ. Quo audito. ille ceci¬
dit adpedes eius rogans ueniam sibi dari ⁊ peni¬
tentiã sid̾m uolũtatẽ abbĩs sͥ iniungi. Quo fcõ.
dyabolus nõ cõparuit ultra. In q̃dam filia bone¬
uallis abbas quidã genere nobilis. s morib de¬
gener dignis ex causis ab hoc sco iuro depositus
est. ⁊ alius dignior ĩ loco eiꝰ substitutꝰ. Cũq pt̃

Expanded text:
Annuntiatione beatae Mariae cum idem abbas excitaret fratres in choro ad vigilias, vidit diabolum in medio choro stantem in forma horribili, ita ut ipse abbas prae timore caderet. Qui levatus a fratribus signavit se, et rediit ad sedem suam. In crastino narravit abbas in capitulo, quid viderat, et dixit aliquem de fratribus esse in criminali, propter quem diabolus venerat. Quo audito omnes timuerunt; sed qui reus erat celavit conscientiam suam. In altero crastino iterum dixit abbas adhuc diabolum esse inter illos: et tunc fratres omnes confessi sunt, et acceperunt sinin partem, et dixit ei peccatum suum. Quo audito ille cecidit ad pedes ejus, rogans veniam sibi dari, et poenitentiam secundum voluntatem abbatis sibi injungi. Quo facto diabolus ultra non comparuit. In quadam filia Bonaevallis abbas quidam genere nobilis, sed moribus degener, dignis ex causis ab hoc sancto viro depositus est, et alius dignior in loco ejus substitutus. Cumque post
Abbreviated transcription (Latin):
ed sicut ad officiũ dan talim .lxu.¬
spestat ꝑ rep̃sentationẽ pene repͥmere
exurgentia uicia: sic ad neptalim ꝑtinet ꝑ
cõsiderationem p̾mioꝵ inflaminaꝵe desideria
paratiõe. qñ ex p̾sentiũ bonoꝵ multitucline
uł magnitudine colligit illa future uite gau-¬
dia quot et qͣnta ẽẽ possint. Ubi gr̃a. Inspecta
rit lux illa spiritalis: si tanta tãq mirabił
est lux ista corporalis. Quãta nãq putas e¬
rit illa q̃ erit nobis cõmunis eũ angelis si
tanta est ista qm h̃emꝰ comunẽ cũ bestiis: Q¬
lis erit lux futura bonoꝵ. si talis est p̾sens
ista lux miseroꝵ: Itẽ multiplicitatẽ bonorũ
ĩuisibiliũ cõnicit ex multitudine bonorum

Expanded text:
ed, sicut ad officium Dan spectat per repraesentationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria paratione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta rit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ iniusibiliũ naturam q̃rit quosdam saltꝰ
dare. nõ ã ad plenũ uolatum cõualesce cõsue-¬
uit: qr ĩ eo qd̾ se ad sũma erigit rerũ corporeaꝵ
formare cõsueuit uł qͣlia eũ formare cõuenit:
Osculet᷑ me inquit osculo dris sui. fulcite me
florib. stipate me malis. qr amore langueo. fa¬
uus distillãs labia tua. Sic nouit neptalim¬
carnalia cũ sp̃ualib ꝑmiscere. ⁊ ꝑ corporalia ĩ¬
corporea describere ut utraq hoĩs natura ĩ eiꝰ
dictis inueniat unde se mirabilit̾ reficiat. qͥ
ex corporea uł ĩcorporea natura cõstat. Illud ã¬
ĩ eius dictis ualde est inirabile dignũqq ad¬
miratione: qd̾ tũc fere sꝑ delectabilius blandi¬
unt᷑. qñ uxta litt̾e sensũ nichil sonare iudent᷑
Quale est illud. Capilli tui sicut greges capraꝵ¬

Expanded text:
rerum invisibilium naturam quaerit, quosdam saltus dare, non autem ad plenum volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo . Favus distillans labia tua, mel et carnalia cum spiritualibus permiscere, et per corporalia incorporea describere, ut utraque hominis natura in ejus dictis inveniat unde se mirabiliter reficiat qui ex corporea et incorporea natura constat. Hinc in ejus dictis est valde mirabile dignumque admiratione quod tunc fere semper delectabilius blanditur, quando juxta litterae sensum nihil sonare videntur quale est illud: Capilli tui sicut greges capra
Abbreviated transcription (Latin):
tudo pecoꝵ ab imitatiõe discetiit᷑ angeloꝵ. In uno
quippe ad t̾ram sp̃c t̾rena carnis uoluptare depri¬
ad celestia subleriat᷑. I eiuniis sic est adhiben¬
da temꝑies et corp̾ nr̃m nec saturitas extitet. nec
inedia ĩmoderata debilitet. Saturitas facit ut

Expanded text:
tudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carnis voluptate depriad coelestia sublevatur. da temperies, ut corpus nostrum nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Talis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e contraria postulare. ⁊ cõmodissime nobis
ab eo qui utilitates nr̃as rectius qmͣ nos acue¬
racius intuet᷑ ea q̃ poscimꝰ denegari. Ꝙ illi qͦ
crationes nr̃as simili nos quo debemꝰ or̃one cõ¬
elud̾e: ⁊ hanc uocẽ cunctis petitiõib nr̃is sꝑ ad¬
iũgete. Uerũptũ nõ sicut ego uolo: s sicut tu.

Expanded text:
nostrae contraria postulare, et commodissime nobis ab eo qui utilitatem nostram rectius quam nos intuetur ea quae poscimus denegari. Quod ipsi quoque crationes nostras simili nos quoque debemus oratione concludere et hanc uocem cunctis petitionibus nostris semper adiungere: uerumtamen non sicut ego uolo sed sicut tu.
Abbreviated transcription (Latin):
dii ĩmensitate prorũpat et cellam nicini iocun¬
ditas cordis ⁊ exultatioĩs penetret magnitudo.
Nonnũqm uero tanto mens suenitõ intra secretũ
ꝓfunde tatiturnitatis abscondit᷑. ut omnẽ penitꝰ
sonũ nocis scupor subite illuminatiõĩs intcludat
osq sensus atconitꝰ sp̃c uł cõtineat ĩtrinsecꝰ ł amit¬

Expanded text:
dii inmensitate prorumpat et cellam uicini iucunditas cordis et exultationis penetret magnitudo. nonnumquam uero tanto silentio mens intra secretum profundae taciturnitatis absconditur, ut omnem penitus sonum uocis stupor subitae inluminationis includat omnesque sensus adtonit
Abbreviated transcription (Latin):
o regni ut ht subtilitas barbaꝵ cepit mi
tiam ⁊ enone ĩꝑatore atq placidia ꝑ edc̃a libris ro¬
gantib. ut carhaginensis ecce sͥ quẽ uellet ep̃m
ordinass. q̃ iam. ꝑ xxiiii. ãnos tali ornam̃to fu¬
erat destitrta. Destinauit gͦ ꝑ notariũ suũ edic¬
tũ qd̾ publice legeret᷑ iubens ut iuxta peticionẽ¬

Expanded text:
 regni, ut habet subtilitas barbarorum, coepuirendos hereticos Manicheos; ex quibus multos incendit, plurimos autem distraxit nauibus transmarinis. Quos paene omnes Manicheos suae religionis inuenit et praecipue presbyteros et diaconos Arrianae hereseos; unde magis erubescens amplius in illis exarsit. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter est orand̾ ne ĩmorantib nob̾ inserere aliqͥ
nr̃o cordi insidiator possit inimicꝰ. Istud namꝰ¬
q uerũ sacrificiũ ẽ: qr sacrificiũ d̾o̾ sp̃c cõt̾ ⁊ c̾¬
Ista sũt holocausta medulata. q̃ cõtritis ⁊ humi¬
liatis cordib offerunt᷑ queq hac qua diximꝰ dis¬
ciplina ⁊ intentiõe sp̃c exhibentes efficaci pote¬
rimꝰ uirtute cantare. Dirigat᷑ or̃o mea sic̃. ĩ ĩcõ.¬

Expanded text:
ter est orandum, ne inmorantibus nobis inserere aliquid nostro cordi insidiator possit inimicus. istud namque est sacrificium uerum, quia sacrificium deo spiritus cista sunt holocaustomata medullata , quae contritis et humiliatis cordibus offeruntur; quaeque hac qua diximus disciplina et intentione spiritus exhibentes, efficaci poterimus virtute cantare: Dirigatur oratio mea sicut inc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e: qui sꝑ dignatꝰ est gubernare. Qm̃ suggesti¬
onẽ legatas acciꝑe neglexit. simul ⁊ ppłs ut tũc
fieret ut ignis exarsit: cuiꝰ erat clamor in tole¬
rabilis qui nulla posset rõne sedari. Ordinato
itaq ep̃o eugenio uiro sc̃o d̾oq accepto. sublimiᷤᷤ
natũ est leticia ⁊ gaudiũ cumulatũ est ecc̃e dei:
exultans multitudo catholica sub barbara dña¬
tione de ordinatiõe pontifitis reꝑati. Cepit .n. ille¬

Expanded text:
per dignatus est gubernare. Quam suggestionem legatus accipere neglexit. Simul et populus ut tunc fieret ut ignis exarsit, cuius erat clamor intolerabilis, qui nulla posset ratione sedari. III. Ordinato itaque episcopo Eugenio, viro sancto deoque accepto, sublimis nata est laetitia et gaudium cumulatum est ecclesiae dei, exultans multitudo catholica sub barbara dominatione de ordinatione pontificis reparati. Nam maxi
Abbreviated transcription (Latin):
delectaret. Pecunia apud eum nũqmͣ mansisse ꝓ¬
bat᷑. nisi forte tali hora offerret᷑. qñ sol diei expli¬
cans cacsũ nocturnus tenebris ordinẽ daret ⁊ loc̾.
Tantũ resernabat q̃ntũ diei suffic̾et. ñ qnͣtum
cupiditas expetiss. deinde deo nr̃o subinde cotidie
indigentia ⁊ maiora donante

Expanded text:
licare. Pecunia apud eum numquam mansisse probatur, nisi forte tali hora offerretur, quando iam sol diei explicans cursum nocturnis tenebris ordinem daret et locum. Tantum reseruabat, quantum diei sufficeret, non quantum cupiditas expetisset, deo nostro subinde cotidie ingentia et maiora donante
Abbreviated transcription (Latin):
Caue honores: qͦs sine culpa tenere nõ potes. Sub¬
limitas honoꝵ magnitudo scelerũ est. ⁊ ĩ ma¬
maior honor: tanto maiora pericula. Alta arbor
uentis fortius agitat᷑ ⁊ rami eiꝰ citiꝰ ĩ ruinã cõ¬
stringunt᷑. Excelle turres graniori casu ꝓcũbũt¬
to patet ĩsidiis głosus. Gła .n. inuidiã parit. ĩ¬

Expanded text:
Cave honores, quos sine culpa tenere non poteris. Sublimitas enim honorum magnitudo scelerum, in mamajor honor, tanto majora pericula. Alta arbor a ventis fortius agitatur, et rami ejus citius in ruina confringuntur; excelsae turres graviori casu procumbuntto patet insidiis gloriosus. Gloria enim invidiam parit, in
Abbreviated transcription (Latin):
nodꝰ uniusalis ephesina prima ducen¬
toꝵ ep̃oꝵ iussu theodosii uimioris augusti edita
est. que nestoriũ duas ꝑsonas in xp̃o asserentẽ
iusto anathemate condempnauit. ostendens
mane ĩ duas naturas unam dñi nr̃i iħu ꝑso
cont᷑ wandalos pugnantiũ cesa sunt. Gense¬
ricꝰ odia gothoꝵ uerit᷑ ⁊ similia bonefacio uitatꝰ
cũ wandalis ⁊ om̃ib eoꝵ familiis ad affricam
transfretauit. eamq inuadẽs ⁊ dilacerãs mul¬
tam multo tp̃re cladem romanis intulit. In gal¬
lia cũ suchar rex hunoꝵ burgundiones nimis
opprimeret. illi in deũ xp̃ianoꝵ spem suam ponẽ¬
tes se baptizari petierũt: ⁊ statim hunis cõgres¬
si. pauci multa milia eoꝵ ꝑemerũt. ⁊ sic tabiẽ
clesie. xliiͦ p̃sidet. rõni in affrica wandalis con¬
gressi suꝑant᷑. S onefaciꝰ conflictu cũ ethio hĩto
iuctor quidem s moritut᷑ abscedit. In britanna¬

Expanded text:
nodus universalis, Ephesina prima, 200 episcoporum jussu Theodosii junioris augusti edita est; quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duas naturas unam Domini nostri Jesucontra Wandalos pugnantium caesa. Gensericus odia Gothorum veritus, et simul a Bonefacio invitatus, cum Wandalis et omnibus eorum familiis ad Africam transfretavit, eamque invadens et dilacerans, multam multo tempore calamitatem Romanis intulit. In Gallia cum Suptar rex Hunorum Burgundiones nimis opprimeret, illi in Deo christianorum spem suam ponentes, se baptizari petierunt; et satim Hunis congressi, pauci multa milia eorum peremerunt, et sic rabiem clesiae 42d u s presidet. Romani in Affrica Wandalis congressi superantur. Bonefacius conflictu cum Aetio habito, victor quidem, sed moriturus abscedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam diuinitꝰ accepit ⁊ ex recluso albas eiusdem
monast̾ii fc̃s ad ip̃am reclusionem protemptu
mũdi ⁊ desiderio interne qͥetis postmod̃ rediit. Su¬
essonico a pontifice defuncto. electus est ad ep̃atũ
⁊ iussu ppͤ gregorii a sedis aplice legato hugone lug¬
unensi archiepõ ĩ p̾sulem est cõsecratꝰ. De cõstruc

Expanded text:
ciam divinitus accepit et ex recluso abbas ejusdem ciam divinitus accepit et ex recluso abbas ejusdem monasterii factus, ad ipsam reclusionem pro contemptu mundi et desiderii interne quietis postmodum rediit. Suessonico autem pontifice defuncto, electus est ad episcopatum et jussu pape Gregorii a sedis apostolice legato, Hugone, Lugdunensi archiepiscopo; in presulem est consecratus. 1083. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ricus imꝑator ĩpentecosten cõuentu hĩto
maguntie decreuit hyldebͣnnũ a ppͣtu ee deꝑonẽ¬
dum. ⁊ longobardiã petens guibertũ rauenne
ep̃m pro hyldebranno papam designat. Anno¬
xxiiii. hyldebͣntiꝰ ppͣ. q diuinitꝰ reuelatũ sibi p̾dix¬
it. hoc anno falsum regem ẽẽ moriturũ. et uerũ
quidem p̾dixit s fefellit eum de falso rege cõrectu¬
ra ẜ suũ uelle suꝑ hentico rege int̾pretata. Rex. n
henticꝰ saxonib graui p̃lio congredit᷑. ⁊ cõgressꝰ
falsus rex rodulfus cũ multis saxomie principib
kl̃ decemb̾. Claret ĩ anglia lanfrancꝰ doctrina et
ꝓbitate ꝯspicuus ex aboẽ cadoniensi ordinatus
cantuarie archiep̃c. Eo tp̃re florebat ĩnorman¬
nia anselmꝰ beccensis mona st̾ii ab̃bas eximius.
⁊ꝓ sua sc̃itate ⁊ sap̃ia plurimũ noĩatꝰ. Hoc ⁊̃ tẽ¬
nuro sc̃itatis feruore ꝓpositũ reclusionis eligẽs.
⁊ arca nimis abstinentia se affligens. ꝓphie gra¬

Expanded text:
r in Pentecoste conventu habito Maguntiae decrevit Hildebrandum a papatu deponendum; et Longobardiam petens, Guibertum Ravennae episcopum pro Hildebrando papam designat. Hildebrandus papa quasi divinitus revelatum sibi praedixit, hoc anno falsum regem esse moriturum: verum quidem, sed fefellit eum de falso rege conjectura, secundum suum velle super Henrico rege interpretata. Rex enim Henricus Saxonibus gravi praelio congreditur, et in congressu falsus rex Rodulfus cum multis Saxoniae principibus  1080. Claret in Anglia Lanfrancus, doctrina et probitate conspicuus, ex abbate Cadomensi ordinatus Cantuariae archiepiscopus. Eo tempore florebat in Northmannia Anselmus, Beccensis monasterii abbas eximius, et pro sua sanctitate et sapientia plurimum nominatus. Hoc emiro sanctitatis fervore propositum reclusionis eligens et arcta nimis abstinentia se affligens, prophecie gra
Abbreviated transcription (Latin):
diffundit. Homo. Nõ est solitariꝰ cũ quo est d̾s.
siec idcico ius dilc̃otus extinguit᷑. si a reb abies¬
tis ac uilib appetitꝰ cohibratur. Ille magis in
iuriam sibi facit qui uł ihonesta uł certe ea q̃
amore suo digna nõ sunt. ĩ societatẽ dilectio¬

Expanded text:
cum quo est Deus, nec idcirco vis dilectionis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus appetitus ejus cohibeatur. Ille magis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel certe ea, quae amore suo digna non sunt, in societatem dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
mor erit occulta q̃rere nec illi pudor uera res¬
pondere. Dic mͥ q̃so aĩa mea quid est qd̾ suꝑ omĩa
diligis: Ego scio qd̾ uita tua dilestio est. ⁊ scio qd̃
hoꝵ q̃ uident᷑ aliud amas: aut si iam postposuisti
uniu̾sa hec. aliud habes qd̾ p̾hiis om̃ib diligas
anima. Sicut amare non possum qd nũqm̃ ui¬
di: sic de hus om̃ib que uident᷑ nichil adhuc a¬
lacẽ ẽe ⁊ nugacẽ amorẽ huiꝰ seculi: quẽ semꝑ ul
cũ perit id qd magis eleg̾am ꝑdere. uł cũ aliud
qd̃ mag̾ placeat suꝑuenetit. cogor cõmutare.
Sic adhuc desideriis incerta fluctuo. dũ nec sine
cimore ẽẽ possum. nec uerũ amorẽ ĩuenio. homo
escis. Infelitior eẽs: si de exilio patriam faceres
Nlũt uero qr ĩ exilio etras: ad iam renocanda
debere existimas. qr ĩ illis quẽdam si generis de¬
corẽ ĩ eẽ cõspicaris. cur te iꝑam potius non diligis
q̃ specie tua oĩm usibiliũ decorem iuincis: Ani¬
na. Oculus cunca uidet. seip̃m non uidet: ⁊¬

Expanded text:
mor erit occulta quaerere, nec illi pudor vera respondere. Dic mihi, quaeso, anima mea, quid est quod super omnia diligis? Ego scio, quod vita tua dilectio est et scio quod horum quae videntur aliquid amas, aut si jam postposuisti universa haec, aliud habes quae prae omnibus his diligas. ANIMA. Sicut amare non possum quod nunquam vidi, sic de his omnibus quae videntur, nihil adhuc aus saeculi, quem semper, vel cum perit id quod mihi elegeram perdere, vel cum aliud, quod magis placeat, supervenerit, cogor commutare; sic adhuc desideriis incerta fluctuo, dum nec sine amore esse possum, nec verum amorem invenio. HOMO.escis. Infelicior esses, si de exsilio patriam faceres; nunc vero, quia in exsilio erras, ad viam revocanda debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et MA. Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Amor ignis est. Et ignis quidem fomentũ q̃rit
ut ardeat s caue ne id inicias. qd̾ fumũ potiꝰ
aut fetorẽ ministrat. Ea ius amoris est ut ta¬
lem te ẽẽ nc̃c̃e sit qͣle est. illud qd̾ amas. Et cui
ꝑaffectũ cõuurgeris ĩ ip̃ius similitudinẽ ip̃a

Expanded text:
amor ignis est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud est quod amas, et qui per affectum conjungeris, in ipsius similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
gilantia cõscĩe nr̃e ciuitas nure custoditur
multũ protegit᷑. Primogenitꝰ namq bale eã
cõponit ĩtrunsecus. Primogenitꝰ uͦ ⁊elphe mu¬
nit eam extrinsecꝰ. Per dan reprimunt᷑ mala
intꝰ exurgentia. Pgad repellunt᷑ mala exteriꝰ
nũ: ad gad ã spectat disciplina sensuũ. Debet
itaq dan eingilare ad discretionis iudiciũ: gad
dimicare fortiter ꝑ abstmentie exertitiũ. Uniꝰ¬
est sedare cuulem discordiam: alteriꝰ est repel¬
lere hostilẽ pugnã. Hic iugilat contra ciui¬
um ꝓditionem. ille contra hositũ ĩtursionẽ
utilis est: disciplina uͦ cogitationũ sine dis¬
ciplina sensuũ obseruari non pot̾. Uñ satis
ꝯstat qr sine adiutorio gad qͥ contͣ exeeriora
uigilat. dan ĩ cõponenda ciuiũ pace intus
inanit̾ laborat. Prius itaq gad seaccingit
qũ sensuũ dissolutionẽ ꝑ disciplinã restringit
Tunc sorti p̾lio dimicat: qñ desideria carnalia
ꝑ carius mortificationẽ trucidat. Assistũt A ⁊¬

Expanded text:
ientiae nostrae civitas mire custoditur, multumque progreditur. Primogenitus namque Balae eam componit intrinsecus; primogenitus vero Zelphae munit eam extrinsecus. Per Dan reprimuntur mala intus exsurgentia; per Gad repelluntur mala exterius num, ad Gad autem spectat disciplina sensuum, debet utique Dan evigilare ad discretionis judicium, Gad dimicare fortiter per abstinentiae exercitium. Uniest sedare civilem discordiam; alterius est repellere hostilem pugnam. Hic vigilat contra civium proditionem; ille contra hostium incursionem. bsque dubio inutilis est; disciplina vero cogitationum, sine disciplina sensuum, omnino observari non potest. Unde satis constat quia sine adjutorio Gad, qui contra exteriora vigilare debet, Dan, in componenda civium pace, intus inaniter laborquando sensuum dissolutionem per disciplinam restringit. Tunc Gad forti praelio dimicat, quando desideria carnalia per carnis mortificationem trucidat. Magna
Abbreviated transcription (Latin):
largus ẽẽ pot̾ in ncc̃itates pauꝑũ cui suꝑha¬
bundat parare delicias regum: Qnͣtũ putas
mirantur qͣntũ ne gratulant᷑ ĩ eiꝰ cõstantia
qͦs uiuẽtes adhuc ĩ ualle lacrimaꝵ p̾mit in¬
firmitas sua si tm̃ delectãt᷑ in eiꝰ oꝑib illi ⁊̃ qͦs
iã absorbuit felicitas illa et̾na:¬

Expanded text:
largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna