comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ued plerũq hi qͥ sumere magist̾ĩũ pastorale ccupiscunt
ñnulli queq bona oꝑa amino ꝓponunt. & qͣuis hoc ela¬
tionis intentione appetañ. oꝑat᷑os tam̃ se magna ꝑtctant.
itq ut aliud in inis intentio suppͥmat. aliud tͣctantis aĩo suꝑ¬
fluitas cogitationis ostendat. Nã sepe sibi de se mens ipsa m̃ti¬
tur. & fingit se de bono oꝑe amare qd̾ ñ amat. de mundi
aũ gła ñ amare qd̾ amat. Quȩ pͥncipapi appetens. fit ad hoc
pauida cũ querit. audaꝵ. cũ ꝑuenerit. ⁊ miens enĩ ne ñꝑ
ueniat. trepidat: s repente ꝑueniens. uire sibi hoc debitũ
ad qd̾ ꝑuenerit putat. Cũq ꝑcepto pͥncipatꝰ officio ꝑfrui scła¬
rit̾ ceꝑit. libent̃ obliuiscit᷑ quicqͥd religiose cogitauit. Uñ¬
nece̾e̾ e. ut cũ cogitatio ext᷑ usũ ducit᷑ ꝓtinꝰ m̃tisꝰ ođs ad
oꝑa transacta reuocet᷑. Ac penset qͥsq qͥd subiectꝰ egerit.
& repente agnoscit. si p̾latus bona agere quȩ ꝓposuerit pos¬

Expanded text:
magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitatis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
ualet tenere ꝙͣ uidet. ꝙ ad uirtutis statũ dũ flura ẽsuetudo
ñ erigit᷑ qͦ desideriũ innitit᷑. illuc gressus oꝑis efficacit᷑ ñ
secũtur. Hinc & enĩ saulus dicit. Remissas mlnꝰ. & dissoluta
genua erigite. & gressus rectos facite pedib ur̃is. ut ñ cla¬
dicans erret. magis aũ sanet᷑ Paruo aũ naso ẽ. qͥ ad tenẽdã¬
iñsurã discretionis idoneꝰ ñẽ. Naso qͥrpe odores fetoresq dis¬
cernimꝰ. Rec̾te gͦ ꝑ nasũ discretio expͥmit᷑ ꝑ ꝙͣ uirtutes eli¬

Expanded text:
alet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per
Abbreviated transcription (Latin):
la ex alto dep̃hendit. S ĩ ñnulli. qͥ dũ estimari hebetes no¬
lunt. sepe se in qͥb dã inqͥsitionib plus ꝙͣ nece̾e ẽ exercen¬
tes. ex nimia subtilitate fallũt᷑. Uñ hic qͦq subdit᷑. yel gͣndi
& torto naso. Hasus & enĩ gͣndis & cortꝰ ẽ diseretionis ĩmod̾ata¬
subtilitas. q̃ dũ plus ꝗͣ. decet excreuerit. actionis suę recti¬
tudinẽ ipsa c̃̾fundit. fracto aũ pede ł manu ẽ. qͥ uiã dñi ꝑ¬
gere oĩmꝰ ñ ualet. atq a bonis actib funditꝰ exsors uacat qui
tunꝰ hec ñ ut claudus eũ saltĩ cũ infirmitate teneat. sed ab
his oĩmͦ alienꝰ existat. Gybb uͦ ẽ. quẽ t̾renȩ sollicitudinis pon¬
dus depͥmit. ne unꝗͣ. ad suꝑna respiciat. s solis his que ĩnfi¬
mis calcant᷑ intendat. Qͥ & si qͣndo aliqͥd ex hono pat̾ȩ celesti
audierit. ad hoc nimirũ ꝑu̾sȩ c̃suetudinis pond̾e p̾gͣuatꝰ
cordis faciẽ ñ attollit. qu cogitationis statũ erigere ñ ualet.

Expanded text:
licta reprobamus. Sunt nonnulli qui, dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde recte dicitur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus eQuae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: qutenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit: quia cogitationis statum erigere non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ genꝰ electũ: regale sac̾dotiũ. De hac etiã potestate qͣ uitia
subigimꝰ: ioħis uoce roboram᷑ qͥ ait. Qd̾̃ qd̾ at̃ receꝑunt eũ:
dedit eis potestatẽ filios difieri. Hanc dignitatẽ fortitudinis
psalmista c̃sid̾at dicens. Michi aũ nimis honorifieati st̃ anuci
tui ds̃.: nimis c̃fortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ: qr nimirũ sc̃oꝵ mens ĩ¬

Expanded text:
autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principat
Abbreviated transcription (Latin):
tationis cet̾oꝵ subiectione pascit᷑. laude ꝓpͥaletat᷑. Ad honorẽ
cor eleuat: rerũ affluentiũ abundantia exultat. Mundi gͦ
lucrũ querit᷑ sub eiꝰ honoris specie. qͦ mundi lucͤ destrui de
buerunt. Cũq mens humilitatis culm̃ arriꝑe ad elationẽ
cogitat: qd̾ foris appetit intꝰ ĩmutat: Qd̾ p̃ ẽẽ uolenti men̾¬

Expanded text:
 subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat. CAPUT IX. Quod men
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cõpescit᷑. imirũ sine m̃sura dilatat᷑. lmpetigo qͥppe sine
dolore corpꝰ occupat. ⁊ absq occupati redio excrescens. m̃broꝵ
decorẽ fȩdat: qu & auaritia capti animũ dũ qͦͣsi delectat ex¬
ulcerat. dũ adipiscenda queq cogitationi obicit. & ad u̾mi¬
cicias accendit. Et dolorẽ in uulnere ñ fac̃: qu estuanti ani¬
mo ex culpa habundantiã ꝓmittt. S decor m̃broꝵ ꝑdit᷑.¬

Expanded text:
pescitur, nimium sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat: quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Decor membro
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fortasse e̾e̾t. si ducatũ plebis innumere sine trepidatiõe
susciꝑet. & rursũ suꝑb existeret. si auc̾toris ĩꝑio obedire re¬
cusaret CItͦbiq gͦ humilis. utͦbiq subiectꝰ & p̃ee̾ popłis semet¬
ipsũ metiendo noluit. & tam̃ de ĩꝑantis uirib p̾sum̃do ẽsen¬
sit. Hinc ꝗꝗ. hinc qͥq p̾cipites colligant. cũ qͣnta culpa ex ap¬
petitu ꝓpͥo cet̾is p̃ferri ñ metuunt. si scĩ uiri plebiũ duca¬
ũ susciꝑe d̾o etiã iubente timuer̃. Moyses suadente dũo
aepidat. & infirmꝰ qͥsq ut honoris onus ꝑcipiat anbelat.
& qͥ ad casũ ualde urget᷑ ex ꝓpͥis. humerũ libent̃ oppͥm̃dꝰ
ponderib submittit alienis. Que egit ferre ñ ualet. &̾ au

Expanded text:
enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit
Abbreviated transcription (Latin):
ens ⁊ sayas. officiũ pͤredicationis appetiit. ꝑ c̃tẽplatiuã uͦ hie¬
remias amori c̾ditoris sedule in herere desid̾ans. ne muti ad
p̃dicandũ debeat c̃tͣclic̃. Qd̾ gͦ laudabilit̃ alt̾ appetiit: hoc lai¬
dabilit̾ alt̾ exp̃auit. Iste ne tacite c̃̾tẽplationis luc. loquendo
ꝑderet. ille ne dãpna studiosi oꝑis. tacendo sentiret. S hoc
ĩ utͥsq ẽ subtilit̾ intuendũ: qr & is qͥ recusauit plene ñ
restitit: & is qͥ mitti uoliuit. ante se ꝑ altaris calculũ purga¬
tũ uidit: ne aut ñ purgatꝰ adire qͥsq sac᷑ mistĩa audeat
aut quẽ suꝑna gr̃a eligit. sub humilitatis specie suꝑbe
se cognoscere. p̾dicationis officiũ tutiuis declinat᷑. nec tam̃
declinari ut diximꝰ ꝑtinacit̾ debet. cũ ad suscipiendũ hoc
suꝑna uoluntas agnoscit᷑. Qd̾ moyses utrũq miro oꝑe exple¬
uit: qͥ p̃ ẽe̾ tante multitudini & noluit & obediuit. Suꝑb

Expanded text:
ens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe se cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus
Abbreviated transcription (Latin):
em tenet. cui dr̃ sume tͥ laterẽ & pones eũ corã de. & describes in eo ciui¬
catem ibersm : sci qͥppe doctores s̃ laterẽ sumunt: qñ t̾renũ audicorũ
cor ut doceãt app̃hendunt. Quẽ scilicet laterẽ corã se ponunt: quia
tota illud m̃tis intentione custodiunt. In qͦ & ciuitatẽ iberłm iubent᷑
describere: qi p̃dicando t̃renis cordibꝰ curãt sũmoꝑe. q̃ sit suꝑnȩ pacis ui¬
sio demonstrare. Sed q ĩ cassum gła pat̾e celestis agnoscit᷑. nͥ & quanta
hic uruant hostis callidi tẽptam̃ta noscant᷑: apce subiungit᷑. Et ordi¬
nabis aduersus eã obsidionẽ: & edificabis munitionẽ. Sc̃i qͥppe docto¬

Expanded text:
 describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitione
Abbreviated transcription (Latin):
ut & bonis in nullo se p̃ferat. & cum pͣuoꝵ cułpa exigit
potestatẽ ꝓtinꝰ sui pͥoratꝰ agnoscat. qͣtinꝰ & honore suppresso
eqͣlem se̾ subditis bene uiuentib deputet. & erga ꝑuersos
ira rectitudinis ñ exercere formidet. Nã sic̃ mͦ libris mo¬
ralib dixisse me memini. liquet qđ om̃s homines nat᷑a eqͣles
genuit. s uarietate meritoꝵ ordine alios pꝰponit. Ipsa autẽ¬
diuersitas quȩ accessit ex uitio. diuino iudicio dispensatͤ
ut qu omnis homo eque stare ñ ualet. alt̾ regatur ab al¬
tero. Uñ cuncti qͥ p̾funt ñ in se potestatẽ debent ordinis. s
ualitatẽ pensare conditionisꝰ nec p̃eeᷤᷤ hominib gaudeant
s ꝓdeẽ. Antiqͥ & enĩ patres nr̃i. ñ reges hominũ fuisse me¬

Expanded text:
onis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam sicut in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis cudiversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, se
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝓdesse ex aliis credatur. Uñ mosses qͥ regente se dõ deser¬
ci icer duce aęre colũpna ꝑgebat: cũ iethro cognatũ suũ a
gencilitatis conu̾sacione uelet educere & om̃ipotentis diño

Expanded text:
io prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se Deo, deserio prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se Deo, deserti duce aerea columna, pergebat, cum Hobab cognatum suum ex gentilitatis conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ in ipsis st̃. aut direndũ certe quȩ poterant ẽẽ si ñ
st̃. & cẽ demũ resecanda sc̃ iala que nob̃ displicent. cũ prꝰ
ad audiendũ placabilẽ eoꝵ mentẽ fecerint p̾inissa bona
quȩ plarent. Nã & eqͥs uidomitos blanda pͥus manu tingunꝰ.
ut eos nob̃ plsmꝰ postinodũ etiã ꝑ flagella subigamꝰ: ⁊ ama¬
ro pigm̃toꝵ poculo mellis dulcedo adiungit᷑. ne ea que
saliici ꝓfutura ẽ. in ipso gustu asꝑo amaritudo sentiat᷑.
Nũ uͦ gustꝰ ꝑ dulcedinẽ fallit᷑. humor mortifer ꝑ amaricudi¬
nẽ uacuatur. Ipsa gͦ in elatis ĩ uectionis exordiã ꝑmixta sr̃
laude tẽꝑanda. Ut dũ admitunt fauores quos diligunt.
etiã correctiones recipiant quas oderunt. Plexũq aũ ꝑsua¬
illis ꝓfuturũ dicamꝰ. si coꝵ meliorationẽ nob̃ magis quã sͥ
impendi postulemꝰ. facile enĩ ad bonũ elacio fletit᷑. si eiꝰ in flex¬

Expanded text:
na quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse, si non na quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse, si non sunt; et tunc demum resecanda sad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuaillis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflex
Abbreviated transcription (Latin):
ri solet libere uocis assertio. & ut cũ quedã ĩcrepanda st̃
uitia. illi reticent extimore. & tam̃ tacere se estimant.
ex humilitate isti locunt᷑ ꝑ impatientiam elacionis.⁊ tam̃
increpent᷑ sub spetie humilitatis p̾mit culpa formidiiᷤ.
istos ad increpanda quȩ ñ debent. aut magis inerepanda
quã debent. sub unagine lib̃tatis effrenatio impellit a¬
moris. Uñ & elati admonendi st̃. ne plus quã decet sił
liberi. ⁊ humiles admonendi st̃. nc plus quã expedit sus
sub iecti. Ne aut illi defensionẽ iustitie uertant in exercita¬
tionẽ suꝑbiȩ. aut isti cũ student plus quã necesse ẽ hominb
subici. cõpellant᷑ eoꝵ etiã uitia uenerari. Considerandũ uͦ ẽ
qd̃ plerũq elatos utiliꝰ corripimꝰ. si eoꝵ correptionibꝰ quȩda
laudũ fom̃ta misceamꝰ. Inferenda nãq illis st̃. aut alia bo¬

Expanded text:
ri solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt ri solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elationis, et tamincrepent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumqlaudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt, aut alia bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdicionis nr̃e facta ẽ suꝑbia diaboli. & argum̃tũ redẽptio¬
nuis nr̃e inuenca ẽ hunulitas dĩ. Hostis enĩ ur̃ it̾ om̃ia
ẽdicus. uideri suꝑ onũa uoluit elatꝰ. Redẽptor aũ nr̃ mas¬
nus manens suꝑ om̃ia. fieri int̾ om̃ia dignatꝰ ẽ paruus.
Dicat᷑ gͦ humilibꝰ. q dũ se deiciunt. ad dĩ similitudinẽ a ᷤ¬
cendunc: dicat᷑ elacis ꝙ dũ se erigunt. in apostatȩ augli
imitationẽ cadunt. Quid itaq elacione deiectius: Que
dũ supͣ se cendit᷑. ab alticudine uere celsitudinis elongat᷑.
Et quid humilitate sublimiꝰ: Quȩ dũ se in ina depͥmit.
auctori suo manenti suꝑ sũma coniungit. Est tam̃ alu
qd in eis debeat caute pensari. qi sepe ꝗdã humilicatis de¬
cipiunt᷑ spetie. qͥdã uͦ elacionis suȩ ignorantia fallunt᷑
Na plerĩq ñ nullis qͥ sibi humiles uident᷑. bis qͥ hominib
deferri ñ debet coniũ̾ctꝰ ẽ tunor. Plexũq u elacos comita¬

Expanded text:
ditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus videri super omnia voluit elatus, Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comita
Abbreviated transcription (Latin):
pondisset ille ũ uadã tecũ. s reu̾tar int̾rã mea inqͣ natꝰ sum.
illico adiunx̾. Noli nos relinquere. tu enĩ nosti in qbus locis
ꝑ desertũ cast᷑ pouere debeamꝰ. ⁊ eris ductor nr̃. Neq enĩ
moysi intẽ ignorantia itineris angustabat: quẽ ⁊ ad ꝓphe¬
tiȩ scientiã cognitio diuinitatis expanderat. quẽ colũpna
exteriꝰ p̃ibat. quẽ de ciuictis int̾uis ꝑ conu̾sationẽ cũ deo
sedula locucio familiaris instruebat. Sed uiddicet uir ꝓuid
claco audicori cloquens. solaciũ petiit ut daret: ducẽ reqͥrebat
in uia. ut dux ei fieri pocuiset ad uitã. Egit itaq ut suꝑb
auditor uoce ad meliora suadenti. eo inagis fieret deuotus.
quo putaret᷑ necessariꝰ. & uniͤ se exhortatorẽ suũ p̃cedere cre¬
deret. iiꝰ se sub u̾bis exhortati indinaret.

Expanded text:
spondisset ille, Non vadam tecum, sed revertar in terram meam, in qua natus sum, illico adjunxit: Noli nos relinquere: tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster. Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quam et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expanderat, quam columna exterius praeibat, quam de cunctis interius per conversationem Dei sedula locutio familiaris instruebat; sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voce ad meliora suadenti, eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclina
Abbreviated transcription (Latin):
illos uãq ab impudentię uitio. ñ nͥ uicrepatio dura
cõpescit: istos autẽ pleriunq exortatio modesta cõpoit
lli se dereluiqre nesciunt. nͥ &iã aplurib increpentur: il
plerũq ad conuersionẽ suffcit. qd̾ eis doctor mala sua saltĩ
lenit̾ ad memoriã reduc̃. Illos meliꝰ corrigit qͥ inuehendo re¬
prehend̾t: istis autẽ maior ꝓfectus ad ducit᷑. si hoc qd̾ in eis
rep̃heudit᷑ qͣsi ex latere tangͥat᷑. Impudentẽ qͥppe iudeoꝵ
plebem dominꝰ aꝑte increpãs ait. Frons mulieris meretri¬
cis fact̾a ẽ tͥ. noliusti erubescere. Et rursũ uerec̃dantẽ re¬
fouet dicẽt. Cofusionis ad olescentie tuȩ obliuisceris. & obe¬
pbrĩ iudiuitatis tue ñ recordaberis: qi d̾ ominabit᷑ duiquitẽ
pat dicens. O insensati galathȩ. qͥs uos fas cinauitꝰ & rursũ¬

Expanded text:
Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitarius, dicens: « O insensati Galatae, quis vos fascinavit? » Nu
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi st̃ serxi. atq aliter domini.
rui scilicet ut in se. semꝑ humilitatem condicionis aspici¬
ant. domini uͦ. ut naturȩ suȩ qͣ eq̃lit̃ st̃ cũ: seruis ereati me¬
moriam ñ amittãt. Serui admonendi st̃ ne dñas despiciant: &¬
dm̃ offendãt. si ordinationi illius suꝑbiendo contͣ dicant. Domi¬
n qͦq admonendi st̃: qr contͣ dm̃ demunere eiꝰ suꝑbiunt. si eos
ꝑ conditionẽ tenent subdicos. equales sibi ꝑ nature consortium
non agnoscunt. lsti ad monendi st̃ ut sciãt se seruos ẽe dominoꝵ
illi admonendi sc̃. ut egnoscãt se con seruos ẽẽ dominoꝵ seruoꝵ. li

Expanded text:
Aliter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sm offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se c
Abbreviated transcription (Latin):
tat̾ẽ uite ꝑsocietatẽ scłariũ ducit᷑: ad amorẽ sẽꝑ sp̃ualis patͥȩ cõpunc¬
tioĩs aspiratiõe reno et᷑. Ualde uãq int̃ humana u̾ba cordefluit.
Cũq ĩ dubitant̃ c̃stet qd̃ ext̃nis occupationũ tumult ibꝰ impulsum
a semet ipso corruat. studere incessabiliter debet. ut ꝑ eruditioĩs
studiũ resurgat. huic ẽ enĩ qd p̃latũ gregi discipłm paulus amino¬
uet dicens. Dũ uenio. ad tende lectiõi. hĩc dauid ait. Qͦmͦ dilexi le¬
gem tuã dñe. toca dic meditatio meditatio med ẽ. Hic̃ moysi dñs
es auro. inducesq ꝑcirculos qͥ st̃ in arce laterib ut portet᷑ in eis.
Qui sẽꝑ er̃t ĩcircut: nec umquã extͣhent᷑ ab eis. Qd ꝑ arcbã. nͥ

Expanded text:
citur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Des auro, inducesque per circulos, qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis, qui semper erunt in circulis, et nunquam ext
Abbreviated transcription (Latin):
pondere nãq ꝓamico. ẽ alicnã animã inꝑiculo suȩ c̃uersatiõis acci¬
ꝑe. Unde & apud extͣneũ manꝰ defigit᷑: q apud curã sollicitudinis
que ante de erat mens ligat᷑. Uerbis uͦ oris sui inlaqueat᷑ c̃. ac ꝓpͥis
sermonibus captus: qi dũ cõmissis sibi cogit᷑ bona dicere. ipsum pri
necesse est qͦ dixerit custodire. In laqueatus ẽ igit᷑ uerbis oris su
dũ ratione exigente. constngit᷑. ne eiꝰ uita ad aliud quã ãmonet
relaxet᷑. Unde apud distictũ iudicẽ cogit᷑ tanta in oꝑe ex soluere:
quanta eũ constat aliis uoce p̃cepisse. Ubi & bene mox exortatio
subdit᷑ ut dicat᷑. fac gͦ qd̾ dico filimi: & temet ipsũ libera: quia i
cidisti inmanũ ꝓximi tui. Discurre. festina. suscita amicũ tuũ.
ne dederis somnum oculis tuis. nec dormitent palpebrȩ tue. Quis¬
quis enim aduidendum aliis in exemplo p̃ponit᷑ ñ solum ut ipse
iugilet. s etiam ut amicũ suscitet ad monetur. fi nãq uigilar

Expanded text:
iculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat mens ligatur. Verbis oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus, quia, dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: « Fac ergo quod dico, fili mi; et temetipsum lncidisti in manus proximi tui, discurre, festina, suscita animum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. quis enim ad vivendum aliis in exemplum praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet, admonetur. Ei namque vigilare
Abbreviated transcription (Latin):
toit p̃positoꝵ ur̃oꝵ qͥ uob socuti st̃ uerbũ dei:. Quoꝵ ĩtuentes
exitum. c̾uersationis imitamini fidẽ. Quatinꝰ & illos uctrix
ratio frãgeret: & istos ad maiora c̃c̾endere imitatio blanda su

Expanded text:
vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda sua
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ faciunt ũ soli ioriunt᷑. s alioꝵ auimab qͣs pͣuis exẽpli
destruxer̃t rei st̃. Ammonendi st̃ illi. ne districtus puni¬
ant᷑: si absclutiouẽ repperire neqͥuerĩt saltim de se: isti
ne de subitoꝵ erratibꝰ uidic̾et᷑: etiã sise iã de se securos¬
inueniunt. Iili ut canco circa se sollicitius uiuãt. qͣnto eos aliena
cura ñ implicat: isti uͦ ut sic alienas curas expleãt. qͦteñ ⁊ suasage¬
re non desistant: & sic ĩppria sollicitudine ferueãt. ut̃ acõmissoꝵ
e̾todia minime torpescãt. Iili enĩ sͥmet uacanti dr̃. uade ad formi¬
cam opiger. & c̃sidera uias eꝰ & disce sapientiã: iste c̾ribilit̾ ãmone

Expanded text:
e faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animarum, quas pravis exemplis destruxerunt, rei sunt. Unde admonendi sunt illi; ne districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securosinveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapien
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ qd̾ q̃siuit: s ꝑcusit repente quẽ tenuit. Prigrius enĩ fortasse
icideret. si ab ipso sermonis exordio. aꝑte culpã ferire uoluisset. Si
p̃missa similitudine eã quã occultabat ex acuit ĩcrepationẽ. Ad ȩ¬
grũ medic᷑ uenerat. secandũ uulnꝰ uidebat: s de pacientia egri du¬
bitabat. Abscondit igit᷑ ferũ medicinale sub ueste. qd̵ educt̾um su¬
bito fix̃ ĩuulnere: ut secantẽ gladiũ sentiret ȩger anceꝗͣ cerneret.
eristibꝰ u ĩ ferenda st̃ leta. que ꝓmittunt᷑ ex regno. Discant leti exmi¬
narum asꝑitate qd̾ timeãt: audiãt tristes p̃mioꝵ gaudia deqͥbus

Expanded text:
lulum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse lulum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ m̃tis qͣsi dulcedine cycarȩ locucionis nr̃e cͣnqͥllitate renoc
Aliqͥndo aũ cũ hiũ scłi potentes arguunt᷑. pͥus ꝑ qͥsdã similitudines
uelut de alieno negotio reqͥrendi st̃ : & cũ reͤtam sententiã qͣsi ĩ alt̾ũ
ꝓtulerint. t̃c modis congruentib de ꝓpͥo reatu feriendi st̃: ut mens
tẽporali potentia tumida. contͣ corripientẽ neqͣquã se erigat. q̃ suo
S uditio suꝑbie ceruicẽ calcat. & in nulla sui defensiõe se exerceat.
quã sententia ꝓprii oris ligat. Hinc ẽ enĩ qd̃ nathan ꝓpħ̃a arguere
regẽ uenerat. & qͣsi decausa pauꝑis c̃tͣ diuitẽ iudiciũ querebat: ut
pͥus rex sententiã diceret & reatũ siũ pꝰmodũ audiret. qͣtiꝰ neqͥquã
usticie contͣ diceret: q̃m inse ipse ꝓculisset. Hir itaq sc̃s & peccato¬
rẽ considerans & regẽ miro ordine audacẽ. reũ pͥus ꝑ confessionẽ
ligare studuit: & post modũ ꝑ inuectionẽ secare. Celauit pau¬

Expanded text:
alutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit pau
Abbreviated transcription (Latin):
di. Alit̃ buimiles: alit̃ elati. Alit̃ ꝑtinaces: alit̾ costantes. Alit̃
gulȩ dediti: alit̃ astinentes. Alit̃ qͥ sua miscricordit̃ tͥbuũt: alit̃ qͥ nec a¬
liena raꝑe contendt̃. Alit̾ qͥ nec aliena rapiũt. nec sua largiunt᷑: alit̃
qͥ & ea que habẽt sua tͥbuunt. & aliena raꝑe ñ desistunt. alit̃ discordes.
alit̃ p ecati. Alit̾ seminantes uirgia: alit̃ pacifici. Alit̃ qͥ sacrȩ le

Expanded text:
di; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter di; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admone
Abbreviated transcription (Latin):
tentȩ m̃tes sc̃oꝵ. nͥ ut ita dixerim quẽdã ĩ cychara tensiones
stinc̾tȩ cordarum :. Quas cangendo artifex ut ñ sibunet ipsi dis¬
similem canticũ faciãt dissimilit̾ pulsat: & idcyreo corde c̃so¬
tis edificet. ex una doctrina ñ una eadẽq exͣtatione tangere cor¬
numeratione tͣns curimꝰ. siñ etiã ad monicionis modos ꝑsin¬
gula qͣnda posumꝰ breuitate pandamꝰ : Quit̾ nãq ammonen¬
alitc̃ locupletes. Aut̃ leti. alit̾ tristes. Alit̃ subditi. alit̾̃ p̾lati. Ali¬
t̃ serui. alit̾ dñi. Alic̃ hui modi sapientes. alit̃ hebetes. N lit̃ un¬
pudentes. alit̾ uerecundi. Alit̃ ꝓt̃ui: alit̃ pusillanimes. Alit in¬
patientes: alit̾ patientes. Alit̃ beniuoli : alit̃ inuidi. duit̃ sĩpli¬
ces: alit̾ impuri. Aut̃ incolomes: alit̃ egri. Alit̃ qͥ flagella me¬
tuũt. & ꝓpt̾rea ĩnocent᷑ iuuũt. alit̾ qͥ sic iniqͥtate duruert̃. ut
nec ꝑflagella corrigant᷑. Alit̃ nuis taciti: alit̾ multiloqͥo ua¬

Expanded text:
entes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat? Et idcirco chordae consotis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere cornumeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitate, pandamus. Aliter igitur admonenati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio va
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ pausus discͥpło de liuitib dic̃. Diuitib hũ scli p̃cipe ñ suꝑ¬
be saꝑe: neq sꝑare in inc̃cũ diuitiarũ suarũ. Ubi notandũ ualẽ
ẽ. qđ bumuilitatis doctor memoriã faciẽs diuitũ. ñ ait roga s p̃cipe:
Quuia & si impendenda ẽ pietas infirmitati. honor tam̃ ñ debet᷑ elati¬
oni. Talib gͦ rectũ qd dr̃. tanto rictius iubet᷑. qͣndo & ĩrebus tͣsitoriis
alticudine cogitatiõis intumescũt. De his merrangelio dñs dic̃. He uo
diuitib q habetis consolationẽ urãm. Quia enĩ que st̃ cc̃na gaudia nes¬
cĩt. exp̃sentis uite habundantia consolant᷑. Offerenda ẽ gͦ eis c̾solatio
quos caminis pauꝑtatis ex qͦquit. atq illis inferendꝰ ẽ timor. qͥs c̃solatio
głe tẽporat excollit: ut & illi discãt quia diuicias qͣs ũ conspiciunt p

Expanded text:
i praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto lenius humilitatẽ diuitũ mulceat. quanto eos nec habundantia
q̃ subleuat exaltat. Nonnũꝗͣ tam̃ etiã suꝑb diues exhortationis blan¬
dim̃to placandꝰ ẽ: qr & plerũq dura uulnera ꝑlenia fom̃ta mollescunt.
& furor insanorũ. sepe ad salutẽ medico blandiente reducit᷑. Cũq ei
indulcedine condescendit᷑. languor insanie mitigat᷑. Neq enĩ negle¬
gent᷑ incuendũ ẽ. qd cũ saulẽ sp̃c ad u̾sus inuaderet: app̃hensa dauid

Expanded text:
tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa Da
Abbreviated transcription (Latin):
it. qͥa nec cunctos parmorũ qͣlitas astngit. Sepe nãq aliis of¬
ficiũt. q̃ aliis ꝓste. Quia & plerũq herbe que hȩc animalia nu¬
triunt: alia occidt̃. & lenis sibiłꝰ eqͦs mitigat: catulos ĩstigat. & me¬
dicam̃tũ qd hunc morbũ iuminuit. alteri uires iungit. Et pa¬
nis qͥ uita fortiũ roborat: paruuloꝵ necat. ꝓ qͣlitelte igit᷑ audi¬
entiũ. formari debet sermo doctoꝵ: ut & sira singłis c̃gruant.

Expanded text:
s astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficiunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doc
Abbreviated transcription (Latin):
iungi.qr in eo qd̃ ꝑ iͦͬ mundi partes dilatata tendit᷑. ꝓcul di¬
bio quatuor scĩ exangłii libris accincta p̃dicat᷑. Hecꝰcesq de lig¬
nis sectim fiunt. qͥ eisdem ad portandũ cirdis ĩserunt᷑. quia fortes
ꝑ seuerantesq doctores uelut imputribilia ligna querendi st̃ qͥ
ĩstructioni sacroꝵ uoluminũ sẽꝑ ĩherentss. sc̃e eccłie unitatem
denuntiẽt. & qͣsi ũtro missis circut arcã portẽt. Uectibꝰ qͥppe ar¬
am portare ẽ. bonis doctorib scãm eccsam ad rudes ĩfideliũ
m̃tes p̃dicando deducere. Qui auro qͦq ubent᷑ oꝑiri: ut cũ ser¬
mone aliis usonant. ipsi etiã uite splendore fulgescant. De qͥb
apte subdit᷑. Qui seꝑ er̃t incircuł. nec ũquã extͣhentur abcis: qͥa
nimirũ necesse ẽ. ut qͥ ad officiũ p̃dicatioĩs excubãt. a sacrȩ

Expanded text:
uod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis, quia nimirum necesse est ut
Abbreviated transcription (Latin):
bent᷑. ut cũ portare arca oporcunitas exigit. de int̾mittendis
uectibꝰ porcandi carditas nulla generet . Quia uidelicet cũ sp̃uia¬
le aliqͥd asubdicis pastor ĩqͥrit᷑. ig̾nominiosũ ualde ẽ si t̃c querat
ant. ut doctores sẽꝑ insius cordibꝰ sacͣ eloqͥa meditantes. testam̃ti
archã sine mora eleuent: si qͥ qͥd necesse ẽ ꝓtinꝰ docẽt. Uñ bñ pͥmus
pastor ecłe. pastores ceteros admonet dicẽs. Parati sẽꝑ ad satis facti¬
cat. Ut portandã arcam mora nula p̃pediat. uectes a circłis nũ ꝗͣ re¬

Expanded text:
bentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat ant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, Testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfacticat: ut portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ & in auctoritate eoꝵ qd̃ formident uideant. & de
humilitate qd̾ imitent᷑ agnoscant. Sstudeant gͥ sine
int̾missione qͥ p̃sunt. ut eoꝵ potentia qͣnto magna ext̃i¬
us cernit᷑. tanto apud eos int̾ius depͥmat᷑. ne cogitation
uincat. ne in delectationẽ sui animũ rapiat. ne iã sub se
mens eã regere ñ possit. cui se libidine dñandi subponit.
Ne enĩ p̃sidentis animꝰ ad elationẽ potestatis suȩ delectatiõe
rapiat᷑  recte ꝑ quendẽ sapientẽ dr̃. Ducẽ te constituer̃
noli excolli. s esto illis qͦsi unꝰ ex illis. Hinc etiã petrꝰ ait.
ħ dnãntes in clero: s forma facti gregi hinc ꝑ semetipsam
ueritas ad altiora nos uirtutũ misferia ꝓuocans dic̃. Scitiꝰ
q pͥncipes gentiũ dnãnt᷑ eoꝵ. & qͥ maiorẽs st̃ potestatẽ ext

Expanded text:
 de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, potestate
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ te & ciuitatẽ. ꝑ sartaguiem qͥppe frrxura m̃tis.: ꝑferrũ uͦ in¬
crepationis fortudo signat᷑. Quid uͦ acrius doctoris m̃tẽ. quam
telus cũi frigit & excruciat: dlñ paut hiniꝰ sartaginis urebat᷑ frixura
cũ diceret. Quis infirmat᷑. & ego ñ infirmor: Qͥuis scandalirat᷑. ⁊ e¬
io ñ uror: Et qr qͥsqͥs delo cũ accendit᷑. ue dãnari ex negiegentia deb

Expanded text:
inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditu
Abbreviated transcription (Latin):
conũtim᷑: & simplicit̃ ligna succidimꝰ. cũ delinquentiũ uitia pia ii¬
tentione resecamꝰ. Set securis manũ fugit. cũ sese increpatio plus
quã necesse est in asꝑitatẽ ꝑthit. ferruq demanubrio ꝓsilit. cũ de c¬
reptione sermo durior excedit: Et amicũ ꝑcutit & occidit. q audi¬
torem suũ ꝓlata contunelia abspũ dilectiõis intficit. Correpti naq
mens repente ad odium ꝓrumpit. si hãc ĩmoderata increpatio
plusquã debuit ad dic̃. Set bis qͥ incaute ligna ꝑcutit & ꝓximũ
extinguit. ad tres necesse ẽ ciuitates fugiat ut inuna earũ de¬
fensus uiuat: Quia si ad penitentie lam̃ta c̃uersus. ĩunitate
sacͣmenti subspe. fide. caritate abscondit᷑. reus ꝑpetͣti homici¬
dii ñ tenet᷑. eũq extincti ꝓximꝰ & cũ inucnerit ñ occidet: Pa
cũ districtꝰ u dex uenenerit. qͥ sese nobis ꝑ nat᷑rȩ nr̃e consor¬
e medicationibus ẽe debet intentus.
et omne hoc ritẽ arectore agit᷑. si suꝑnę formdinis &¬

Expanded text:
quentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum inveneritictus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consorlegis meditationibus esse debeat intentus. Sed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnti sit ponderis ab ĩcrepancis ore sentiat᷑: & cũsibi qͥs malũ qd ꝑpe¬
tͣuit leiugat. ẜ cont᷑se gͣuit̃ ex corripientis asperitate ꝑtimescat.
subdicoꝵ mala q̃ tollerari lenit᷑ ñ debent cũ magna deli aspitate.
corrigere: ne si minꝰ c̃tͣ culpas accendit᷑. culparũ om̃iũ reus ipse cene¬
at᷑. Uñ bñ ad ierechielẽ dr̃. Sume tͥ laterem & pones eũ coram te. & d̃¬

Expanded text:
quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpequanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume t
Abbreviated transcription (Latin):
aũ it̃ lenit᷑ arguenda. Nã cũ ñ malicia s sola ignorantia ł ĩ firmitate
delinqͥt ꝓfecto necesse ẽ ut magno moðramine ipsa delicti correptio
rẽꝑet᷑. Cuncti qͥppe qͦusq ĩ hac mortali carne subsistimꝰ. corruptio¬
nis nr̃e ĩfirmitatib subiacem. Ex. se gͦ debet qͥsꝙ colligere. qͣlit alie¬
ne he oporteat ĩbecillitati misereri ne c̾t᷑ infirmitatẽ ꝓreunui si ad ĩom¬
patiõis uocẽ feruentius rapit᷑ oblit̾ sui cẽ uideat᷑. Qñ bñ paulus ad mo¬
net. aicens. S ip̃occupatꝰ fuerit hõ in aliqͦ delicto. uos qͥ sp̃itales estis
Ac si apte dicat. Cũ displicet ex aliena infirmite qd ẽspicis. pensa qd
esut i crepatiõis relo se sp̃s tẽꝑet. dũ sibi qͦꝙ qd ĩcrepat ciuet. Non¬
nulia aũ st̃ uehem̃t᷑ inc̾panda: ut cũ culpa ab auctore ñ cognoscit᷑.

Expanded text:
autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine tionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicAc si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt: & ꝑ semet ipsa qͥdẽ ĩã qͣsi at̃ra suspensa sc̃. s ad huc ꝑ abictũ qͦst
ꝑgule  ⁊desideriũ sese adima sũmittunt. Uñ bñ subdit᷑. Et uniu̾sa
i qola domͦ isis depicta erant in pariete. Scriptũ qͥrpe ẽ. Et auarida
que ẽ idoloꝵ seruitꝰ. Recede. gͦ post animalia idola describunt. qasi
honesta actioe ñ nulli qͣsi atia se erigt̃. ãbitiõe tam̃ ĩ honesta semet¬
ipsos ad trã deponũt. Bene. aũ dr̃ depicta erãt: qr dũ exceriorũ rerĩ
intrinsec species adtͣhit᷑. qͣsi ĩ corde depingit᷑. qͥcqͥd factis y maginbꝰ de¬
libando cogitat᷑. Nocandũ itaq ẽ qi pͥus foram̃ in pariete. ac dcmde
ostiũ ẽnit᷑. ⁊ tẽ demũ occulta ab hominatio de monisttur: Quia nimi¬
rũ timꝰ cuiq peccati pͥus signa forinsecꝰ. deinde ianua aperte ruqͥca¬
tis ostendit᷑. & tẽ demum omne malũ qd int᷑ latet aperis. Hon nulla

Expanded text:
t per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ facile germinat: qͣndo hoc ĩ audiẽtis pectore. pietas p̾¬
dicantis rigat uñ rectorẽ nece̾e̾ ẽ ut int̾iora possit ĩfund̾e
cogitatiõi. ĩnoxia otiã ext̾iora ꝓuid̾e. Sic itaq pastores erg
int̾iora studia subdicoꝵꝰ ferueãt. qͣtinꝰ in eis extĩoris qͦq ui¬
tȩ ꝓuidentiã ñ relinqͦt. Nã qͣu uire ut diximꝰ a ꝑcipienda p̃dicit.¬
oñe gregis animꝰ frangit᷑. si cura ext̾ĩoris subsidii a pastore negłi¬
gat᷑. Sñ &e pͥmꝰ pastor sollicite ãmonẽt dicens. Seniores qͥ iuo

Expanded text:
nc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praenc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic  in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui