comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicꝰtor mortis ascendit: magnũ mortu¬
is miracłm facꝰtũ ẽ i Significat aũ isto
u̾bo quo ait. nũqͥd mortuis facies mi¬
rabilia: hoĩes corde ita mortuos. ut eos
ad uitã fidĩ tanta xͥ mirabilia ñ moue¬
rent. Nleq enĩ ꝓpt̾ea dixit ñ eis mira
ꝓsunt. Nã sic̃ hic ait. tota die expandi
manꝰ meas ad te. qr oĩa oꝑa sua ñ nͥ ad
uoliutatẽ referat patris. sepissime cõ¬
testans idõ se uenisse ut uoluntate᷑ pa¬
tͥs impleret: ita quidẽ ẽadẽ oꝑa etiam
infidelis ppłs uidit. Aliꝰ ꝓpħa dic̃. Tota
die extendi manꝰ meas ad popłm non¬

Expanded text:
mortis victor ascendit, magnum mortumortis victor ascendit, magnum mortuis miraculum factum est. Significat ergo isto verbo quo ait, «Numquid mortuis facies mirabilia,» homines corde ita mortuos, ut eos ad vitam fidei tanta Christi mirabilia non moverent. Neque enim propterea dixit non eis fieri prosunt. Nam sicut hic ait, «Tota die expandi manus meas ad te;» quia omnia opera sua nonnisi ad voluntatem referat Patris, saepissime contestans ideo se venisse, ut voluntatem Patris impleret : ita, quia eadem opera etiam infidelis populus vidit, alius propheta dicit, «Tota die expandi manus meas ad pop
Abbreviated transcription (Latin):
to tp̃r. si nec saltẽ uno toto die manus
extendit in cruce: Porro si tantũ ꝓ par¬
te accipiendũ e̾e̾ dicamꝰ. qr isto genere lo¬
quutionis uti etiã scã scriptura consue¬
uit: ñ mͥ occurrit exemplũ. totũ ꝓ par¬
te etiã tẽ posse accipi. qnͣ ipsũ u̾bũ ad¬
trib dieb. ⁊ totis trib noctib. Inꝰ qͥppe
fuit mediꝰ totꝰ dies: duoꝵ aũ partes. pri¬
cimꝰ. uͥ eũ ⁊ longe ante passionẽ ⁊ sub
die passionis in ipsa cruce orasse memi¬
nimꝰ: nusꝗͣ hoc eũ tota die. fecisse le¬
gimꝰ. Proiide conuenient᷑ ꝑ extensas
manꝰ. tota die continuationẽ bonoꝵ
oꝑũ intelligere possumꝰ: a quoꝵ nũ quã
nec ipsis int̾ quos facta st̃ eiꝰ bona oꝑa
ꝓfuert᷑: idõ consequent̃ adiecit. Nun¬
quid mortius facies mirabilia: Hoc e¬
nĩ si de his dictũ putauerimꝰ. quoꝵ ca¬
ro ex animis facꝰta ẽ: mirabilia mag¬
& qd̾ dñs penetrauit inferna. atq uide

Expanded text:
enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum adtribus diebus et totis tribus noctibus: unus quippe medius fuit totus dies, duorum autem partes; pricimus, ubi eum et longe ante passionem, et sub die passionis, et in ipsa cruce orasse meminimus; nusquam hoc eum toto die fecisse legimus. Proinde convenienter per extentas manus tota die continuationem bonorum operum intelligere possunec ipsis inter quos facta sunt, ejus bona opera profuerunt; ideo consequenter adjecit: «Numquid mortuis facies mirabilia?» Hoc enim si de his dictum putaverimus, quorum caro exanimis facta est; magna mirabilia fac Dominus penetravit inferna, atque inde
Abbreviated transcription (Latin):
tanta mala ꝑpeti. qm̃ ñ eũ uidebant qͣlẽ
uolebant. qr ñ egrediebat᷑. id ẽ ñ ma¬
nifestabat᷑. in uirtute. ⁊ potentia sua.
s in suis interioribꝰ. occultꝰ. oĩa quasi su¬
ꝑatus atq impotens ꝑferebat: infirma¬
ti st̃ ab inopia. uelut subtracꝰtosibi eibo
deret in ligno. S qd̃ sequit᷑. tota die
extendi manꝰ meas ad te: quomͦ accipi
oporteat. merito querit᷑. Si enĩ in eo qd̃
ait extendi manꝰ meas. crucis patibulũ
intellexerimꝰ. quomͦ intellecꝰturi sumus
tota die: Nũquid tota die pependit in
ligno: eũ ⁊ uox ad totũ diẽ ꝑtineat Si
aũ hoc loco diẽ uoluit intelligi qͥ p̃t᷑ noc¬
tẽ dies appellari solet: etiã talis diei qͣndo
crucifixuis ẽ. iã pars pͥma ⁊ ñ parua tͣn¬
sierat. Si aũ diẽ ꝓ tpr positũ uelimꝰ ac¬
ciꝑe. maxime qr hoc nom̃ genere femi¬
nino posuit. qd̾ in latino eloquio ñ nͥ tẽ¬
pus significare solet quãus in greco non
ita sit semꝑ qͥpe in ea lingua dies femi

Expanded text:
idebant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab inopia,» velut subtracto sibi cibo deret in ligno. Sed quod sequitur, «Tota die expandi» «manus meas ad te,» quomodo oporteat accipi, merito quaeritur. Si enim in eo quod ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum intellexerimus; quomodo intellecturi sumus, «Tota die?» Numquid tota die pependit in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem hoc loco diem voluit intelligi, qui praeter noctem dies appellari solet; etiam talis diei, quando crucifixus est, jam pars prima et non parva transierat. Si autem diem pro tempore positum velimus accipere maxime quia hoc nomen genere feminino posuit, quod in latino eloquio nonnisi tempus significare solet: quamvis in graeco non ita sit; semper quippe in ea lingua dies femin
Abbreviated transcription (Latin):
liis ⁊ ebedei. cepit contristari ⁊ mestꝰ ẽẽ.
⁊ ipse dñs de seipso tẽ ait ilł. tristis ẽ.
aĩa mea usq ad mortẽ᷑: hȩc futura p̃¬
uidens ꝓpħa psalmi huiꝰoe conscriptor:
inducens eũ loquentẽ. qmͣ repleta est
inqͥt mał aĩa ma. ⁊ uita ña in infer¬
no aꝓꝓpinquauit. Nã ipsã omĩno sentẽ¬
tiã u̾bis aliis explicauit: qua dicꝰtũ est
tristis ẽ aĩa mea usq ad mortẽ. Id̾ enĩ
ait tristis ẽ aĩa mã. hoc dicꝰtũ ẽ reple¬
ta ẽ mał aĩa mea: ⁊ qd̃ seqͣr usq ad mor

Expanded text:
lista, Coepit contristari et maestus esse, et ipse Dominus de seipso, Tristis est anima mea usque ad mortem ? Haec futura praevidens Propheta psalmi hujuscemodi conscriptor, inducit eum loquentem: Quoniam repleta est, inquit, malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit. Nam ipsam omnino sententiam verbis aliis explicavit, quibus dictum est: Tristis est anima mea usque ad mortem. Quod enim ait, Tristis est anima mea: hoc dictum est, Repleta est malis anima m
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sis qd noctis nomine significari
arbitror. Ingͦssus orationis in cͣspectu
dĩ. acceptio eiꝰ ẽ melinatio auris dei.
misericors exauditio ẽ. Nã m̃bra talia
qualia nos habemꝰ in corpore: ñ htͣ ds̃.
st aũ solita repetitio. Nã qd̃ ẽ in cons¬

Expanded text:
adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «In
Abbreviated transcription (Latin):
i: Uicus quidã erat ⁊ iph. cuiiꝰ habitatores
⁊ iphei. in quors regione se absconderat
dauid. eũ eum uellet saul inuenire ⁊ occi¬
dere. Isti gͦ ⁊iphei cũ hoc cognouissent. ꝓ¬
didunt eum regi ꝑsecutori dicentes. Ñ¬
ne ecce dauid absconditus ẽ apud nos:
Nichil quidem ꝓfuit illis ꝓditio eoꝵs. et
ipsi dauid nichil obfuit : nisi quod animꝰ
eors malignus demonstratꝰ est : saul uero
nec post eoꝵ ꝓditionẽ potuit cõprehen¬
dere dauid: s potius in ip̃sius regio¬
nis quadam spelunca. cum eiꝰ manib
datus esset occidendus saul. peꝑcit eidð.
Ille autem querebat facere: quod in po¬
testate non habuit. Aphei gͦ illi uid̾int
qui fuerint. quos nob psalmꝰ ex eors oc¬
casione intelligendos offerat uideamꝰ.
Queramus gͦ quid int̃pretent᷑ ⁊ iphei:
inuenimus florentes. Forentes gͦ nescio
qui: inimiei erant sco dauid. florentes la¬
tenti. Inueniamꝰ eos in genere humano:
si psalmũ intelligere uolumꝰ. Inueniamꝰ

Expanded text:
 Vicus quidam erat Ziph: cujus habitatores Ziphaei: in cujus regione se absconderat David, cum eum vellet Saul invenire et occidere. Isti ergo Ziphaei cum hoc cognovissent, prodiderunt eum regi persecutori, dicentes: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Nihil quidem profuit illis proditio eorum: et ipsi Davideorum malignus demonstratus est: Saül vero nec post eorum proditionem potuit comprehendere David; sed potius in ipsius regionis quadam spelunca, cum ejus manibus datus esset occidendus Saül, pepercit ibi Ille autem quaerebat facere quod in potestate non habuit. Ziphaei ergo viderint illi qui fuerint: quos nobis Psalmus ex illorum occasione intelligendos offerat, videamus. 2. Si quaeramus ergo quid interpretentur Ziphaei, invenimus Florentes. Florentes ergo nescio qui inimici erant sancto David, florentes latenti. Inveniamus eos in genere humano, si Psalmum intelligere volumus. Inveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃ . s. nec ad ipsam eccłam accedere uult.
ne cadat aliquid fem. Quare ista dixi
fratres : qr modo libent̃ auditis om̃s in
nomine. xp̃i. ⁊ quẽ admodum intelligi¬
tis. ita exclamatis ad uerbũ. Non utiq
exclamaretis: nͥ intelligeretis. Intellectus
iste ur: fructuosus eẽ debet. Utrum aut̃e
fructuosus sit temptatio int̾rogat. ne
subito cum dicimini nr̃i. ꝑ temptationẽ¬
subito inueniamini alien: ⁊ dicat᷑ alie¬
ni insurrexerunt aduersus me. ⁊ poten¬
tes quesierunt animã meam: ne dicat᷑
quod sequit᷑. ⁊ non posuerunt dm̃ añ
conspectum suum. Quando enĩ ponit
ante conspectum suum dm̃. ante euiꝰ conͨ¬
pectum non est nͥ scłm. quomodo assit
nũmus suꝑ nũmũ. quomodo augeant᷑
greges. quomͦ impleant᷑ apotece. quomͦ
dicatur anime. habes multa bona. ioc̃¬
dare. epulare. satiare: Numqͥd ponit
ante conspectum suum illum qui sic gła¬
nti. ⁊ tamquã flore ⁊ypheoꝵs nitenti

Expanded text:
episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, ne cadat aliquid feni. Quare ista dixi, fratres? Quia modo libenter auditis omnes in nomine Christi, et quemadmodum intelligitis, ita exclamatis ad verbum; non utique acclamaretis, nisi intelligeretis. Intellectus iste vester fructuosus esse debet. Utrum autem fructuosus sit, tentatio interrogat; ne subito cum dicimini nostri, per tentationem inveniamini alieni, et dicatur, Alieni insurrexerunt adversum me, et potentes quaesierunt animam meam; ne dicatur quod sequitur, Non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Quando enim ponet ante conspectum suum Deum, ante cujus conspectum non est nisi saeculum? quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges, quomodo impleantur apothocae, quomodo dicatur animae: Habes multa bona; jucundare, epulare, satiare. Numquid ponit ante conspectum suum illum qui sic glorianti et ita flore Ziphaeorum nitenti
Abbreviated transcription (Latin):
Non est ruina sepis. nec exitus. neq elamor
in plateis eoꝵ. S uide ⁊ypheos: uide ad
tempus florentes. Beatum dixerunt po¬
płm cui hec sunt. Merito filii alieni. Tuqͥd.
latens inter ⁊ ypheos: Beatus popłs cuiꝰ ẽ¬
dñs ds ipsius. Ex hoc affectu hȩc oratiomit¬
titur ad aures dnĩ: cum dr̃. Aurib ꝑcipe
uerba oris mei. Qm̃ aliem insur rexer̃t
aduersum me. ⁊ potentes quesierunt
uolunt ꝑdere genus scõꝵ: ⁊ ab huiꝰ scħ
spe abstinentium. Om̃s qui spem habent
in isto scło: certe concreti sunt. certe si¬
mul uiuunt. Hehementer sibi adu̾sa st̃
ista duo genera hominũ: unũ eoꝵ quiñ
ponunt spem nͥ in reb scłarib ⁊ tẽpora¬
l felicitate. ⁊ alt̾m eors qui spem in dño
do suo firmiter ponunt. Et cũ concordes
sunt isti ⁊ yphei: noli multũ credere. Con¬
cordie eoꝵ: temptationes non desunt.
Ubi uenerit aliqua temptatio ut argu¬
atur aliqͥs ꝑ flores scłi: non tͥ dico offendi

Expanded text:
non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eorum. Sed vide Ziphaeos, vide ad tempus florentes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu haec oratio mittitur ad aures Domini, cum dicitur: Auribus percipe verba oris mei; quoniam alieni insurrexerunt adversum me. 7. Et potentes quaesievolunt perdere genus sanctorum et ab hujus saeculi spe abstinentium omnes qui spem habent in isto saeculo. Certe concreti sunt, certe simul vivunt. Vehementer sibi adversa sunt ista duo genera: unum eorum qui non ponunt spem nisi in rebus saecularibus et temporali felicitate, et alterum eorum qui spem suam in Domino Deo suo firmiter ponunt. Et cum concordes sunt isti Ziphaei, noli multum credere concordiae eorum; tentationes desunt: ubi venerit aliqua tentatio, ut arguatur aliquis pro flore saeculi, non tibi dico offendet
Abbreviated transcription (Latin):
Inde respexĩ suꝑ illos. ⁊ uidi qr om̃is caro
fȩnũ. ni om̃is claritas hominis sicut flo̾ feni.
sicut quodã loco item dr. Nidi impium exal¬
tari ⁊ eleuari sicut cedros libani. ⁊ transiui.
⁊ecce ñ erat. Quare non er̾at: qr transisti.
Qͥd est qr transisti: qr non sine causa sursum
cor habuisti. qr non in t̾ra putresceres reman¬
sisti. qr leuasti animam tuam ad dnm̃. ⁊
transcendisti cedros libani. ⁊ de illa celsitudi¬
ne attendisti. ⁊ ecce non erat. ⁊ quesisti eũ
⁊ non est inuentus locus eiꝰ. Iam labor ñ est
ante te. qr intrasti in sanctuarium dei :¬
⁊ intellexisti in nouissima. Sie ⁊ hic. ita con¬
clusit. Isuꝑ inimicos meos. respexit ocłs
m̃s. Hoc gͦ agite frẽs: cum animis meis.
Erigite corda ur̃a. expolite aciem m̃tis ur̃e.
Discite gratis diligere dm̃. discite p̃sens c̃tẽp¬
n̾e scłm. discite uoluntarie sacͥficare hostiã

Expanded text:
inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni : sicut quodam loco item dicitur, Vidi impium superexaltari et elevari sicut cedros Libani: transii, et ecce non erat. Quare, non erat? Quia transisti? Quid est, quia transisti. Quia non sine causa, Sursum cor, audisti, quia non in terra ubi putresceres remansisti, quia levasti animam tuam ad Deum, et transcendisti cedros Libani, et de illa celsitudine attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est inventus locus ejus . Jam labor non est ante te; quia intrasti in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . Sic et hic ita concludit: Et super inimicos meos respexit oculus meus. Hoc agite ergo, fratres, cum animis vestris: erigite corda vestra, expolite aciem mentis vestrae, discite gratis diligere Deum, discite praesens contemnere saeculum, discite voluntarie sacrificare hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum autẽ dilige: qr meliꝰ ab eo ñ inueniᷤᷤ
quod det. quã seipsum. Aut si inuenis me¬
lius: hoc pete. Noluntarie sacrificabotͥ.
Quare uoluntarie: qr gratis. Qͥd ẽ gratis:
Et confitebor nomini tuo. qm̃ bonum est.¬
confitebor nomini tuo dñe. qr das michi
aurum atq argentum. qr das mͥ fructu
pecuniam: excellentissimã dignitatem:
Non. S qͥd : qr bonũ est. Alelius nichil in¬
uenio quã nom̃ tuum: ideo confitebor nõi
men tuum. Nam si hoc possem ante tribu¬
lationes agnoscere : forte mͥ necessariȩ ñ fu¬
issent. Sed adhibita ẽ tribulatio ad ammo¬
nitionẽ. ammonitio facta ẽ ad tuam lau¬
dationẽ. Non enim intelligerem ubi essem:
nͥ de infirmitate mͤa ammonitꝰ essem. Ex
om̃ib gͦ tribulationib eripusti me: et suꝑ
inimicos meos despexit ocłs meus. Suꝑ illos
Zypheos respexit ocłs m̃s. florem quippe illoꝵs
trañtii ĩ altitudine cordis ad te ꝑueniens.

Expanded text:
Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis quod det quam seipsum; aut si invenis melius, hoc pete. Voluntarie sacrificabo tibi. Quare voluntarie? Quia gratis. Quid est, gratis? Et confitebor nomini tuo, Dom das mihi aurum et argentum, quia das mihi pecuniam, excellentissimam dignitatem? Non. Sed quid? Quoniam bonum est. Melius nihil invenio quam nomen tuum: ideo confitebor nominmen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos respexit oculus meus: super illos Ziphaeos respexit oculus meus. Florem quippe illorum transii altitudine cordis, ad te perveni, et
Abbreviated transcription (Latin):
Laudas dm̃. uerbi grã. ut det tibi amplam
pecuniam. Si haberes aliunde amplam pe¬
cuniam non a deo: numqͥd laudares dm̃:
Si gͦ ꝓpter pecuniam laudas d̾m: non uolun¬
tarie sacrificas d̾o. s ex necessitate sacͥficas:
qr ꝓpter illum nescio quid aliud amas. Inde
dictum est. uoluntarie sacͥficabo tibi. Con¬
temne omĩa: ipsum attende. E hec que de¬
dit. ꝓpter dantem bona sunt. Nam prsus dat
ista temporalia. & quibusdam bono eoꝵ.¬
& quibusdam malo eoꝵ: scd̾m altitudinẽ
& ꝓfunditatem iudiciors suoꝵ In quors iu¬
dicioꝵ abysso. expauit apłs dicens. O altitu¬
do diuitiaꝵ sapientie ⁊ scientie d̾i: quã in¬
comp̃hensibilia sunt iudicia eius: ⁊ inues¬
tigabiles une ipsius. Qͥs enim inuestigauit
uias eiꝰ : aut comp̃hendit consilia eiꝰ : nouit
quando det. cui det: quando auferat. cui
auferat. Pete ti in hoc tempore. qd̃ tͥ ꝓsit
in posterum: pete qđ te adiuuet in ẽtnum.

Expanded text:
laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam pecuniam; si haberes aliunde amplam pecuniam, non a Deo, numquid laudares Deum? Si ergo propter pecuniam laudas Deum, non voluntarie sacrificas Deo, sed ex necessitate sacrificas: quia praeter illum nescio quid aliud amas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Contemne omnia, ipsum attende. Et haec quae dedit, propter dantem bona sunt. Nam dat prorsus, dat ista temporalia; et quibusdam bono eorum, quibusdam malo eorum, secundum altitudinem et profunditatem judiciorum suorum. In quorum judiciorum abysso expavit Apostolus dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim investigabit vias ejus, aut quis comprehendet consilia ejus Novit quando det, cui det; quando auferat, et cui auferat. Pete tu in hoc tempore quod tibi prosit in posterum, pete quod te adjuvet in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Ipsius laude gaudeo: quo laudato non
erubesco. Non enim quẽ admodũ laudatur
ab studiosis theatricum nugaꝵ. uel auri¬
ga uł uenator. uł quilib hystrio. ⁊ a lauda¬
torib suis inuitantur alii laudatores. ⁊ exhor¬
tant᷑. ut parit clament: ⁊cũ om̃s clamaue¬
rint illo pleruinq uicto om̃s erubescunt.
Non ita est ds nr̃. Laudet᷑ uoluntarie: a me¬
tur caritate. Gratuitum sit quod amatur.
⁊ quod laudatur. Quid ẽ gratuitũ: Ipse
ꝓpter se. non ꝓpter aliud. Si enĩ laudas dm̃
ut det tibi aliquid aliud: ĩa non gratiamaᷤᷤ
dm̃. Erubesceres si te uxor tua ꝓpter diuitiaᷤᷤ
amaret: etsi forte tibi pauꝑtas accicdet. de
Quod p̃mium accepturus es a deo : Auare. ñ
tibi terram s seipsum seruat: qui fecit cę¬
lum & t̃ram. Noluntarie sacͥficabo tibi. No¬
li ex necessitate. Si enim ꝓpter aliud laudas
dm̃: ex necessitate laudas. Si adesset tͥ quod
amas: non laucdares dm̃. Uide qͥd dicam.

Expanded text:
deo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non deo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non erubesco. Non enim quemadmodum laudatur ab studiosis theatricarum nugarum vel auriga, vel venator, vel quilibet histrio, et a laudatoribus suis invitantur alii laudatores, exhortantur ut pariter clament; et cum omnes clamaverint, plerumque illo victo omnes erubescunt: non ita est Deus noster; laudetur voluntate, ametur charitate; gratuitum set quod laudatur. Quid est gratuitum? ipse propter se, non propter aliud. Si enim laudas Deum, quod tibi det aliquid, jam non gratis amas Deum. Erubesce, si te uxor tua propter divitias amaret, et forte tibi paupertas accideret, de Quod praemium accepturus es a Deo, o avare? Non tibi terram, sed seipsum servat qui fecit coelum et terram. Voluntarie sacrificabo tibi: noli ex necessitate. Si enim propter aliud laudas Deum, ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod amas, non laudares Deum. Vide quid dicam:
Abbreviated transcription (Latin):
te sua disꝑdet illos. Isti florent felicitate scłi.
ꝑeunt in uirtute dĩ. Non quomͦ florent:
sic ꝑeunt. Forent enim ad tempꝰ: ꝑeunt in
eternum. Florent falsis bonis: ꝑeunt ueris
Quid ẽ uoluntarie sacrificabo tibi: dicam
m̃: capiat qͥ potest. quomͦ potest. Credat qͥ
non potest : oret ut possit. Numquid tam̃
istum uersum ita preterire debemꝰ: ut eũ
uob̾ non cõmendemus: dico caritati ur̃e:
Inuitat me satis amor ipsius aliqͥd de illolo¬
qui:  grãs ago deo quod intente auditis.
Si autẽ uos fastidientes audire conspicerem.
inintus ab hoc uersu silerem: ⁊ tam̃ in corde
mus ut possumꝰ. qͥd sit uoluntarie sacͥficabo
tibi. Qd̃ enim sacrificium hic accipiam fr̃es.
certe de t̾ra sabeoꝵ offerã: quid faciam: qͥd
offerã: nisi qđ ait. sacͥficium laudis glorifica¬
bit me: Quare gͦ uoluntarie: qr gratisa¬
mo quod laudo. Baudo dm̃: ⁊ ipsa laude gau¬

Expanded text:
te sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, te sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, pereunt in virtute Dei. Non quomodo florent sic pereunt: florent enim ad tempus, pereunt in aeternum; florent falsis bonis, pereunt veriQuid est, Voluntarie sacrificabo tibi? Dicam tamen; capiat qui potest, quomodo potest: credat qui non potest, et oret ut possit. Numquid tamen istum versum ita praeterire debemus, ut eum vobis non commendemus? Dico Charitati Vestrae, invitat me satis amor ipsius aliquid de illo loqui; et gratias ago Deo quod intente auditis. Si autem vos fastidientes audire conspicerem, invitus ab hoc versu silerem; et tamen in corde mus ut possumus, quid sit, Voluntarie sacrificabo tibi. Quod enim sacrificium hic accipiam, fratrecerte de terra Sabaeorum afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi quod ait, Sacrificium laudis honorificabit me Quare ergo, voluntarie? Quia gratis amo quod laudo. Laudo Deum, et in ipsa laude gau
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ a do: s intus ubi nemo uidet. Quo¬
modo enim magna est pena impioꝵ con¬
scientia: sic magnũ gaudium piors ipsa
conscientia. Nam gła nr̃a hec est. dix̃ apłs:
testimonium conscientiȩ nr̃e. In hac gła¬
tur iste intus. ñ in flore ⁊ ypheoꝵ foris.
qui mͦ ait. Ecce enĩ d̃s adiuuat me: Pr sus
quamuis longe futura st̃ que ꝓmittit.
hodie mͥ dulce ⁊ p̃sens est adiutorium. ho¬
die in cordis mei gaudio inuenio. qr sine
causa dñt quidam. qͥs ostendit nob̾ bona.
Signatum est enim suꝑ nos lum̃ uultus tui
dñe : dedisti iocunditatẽ in corde meo. T
in uineam meam. ñ in gregem meum. ñ ĩ
adiuuat me. Quomodo te adiuuat:Et
florent. igni seruantur. In uirtute tua dis¬
ꝑde illos. Pͥuto qr florent mͦ. puto qr exori¬
unt᷑ sicut fȩnum. Tu noli ee̾ uir imprudeis
⁊ stultus. ut hec attendendo intereas in scłm
scł̃i. Auertet enim mala inimicis meis. Nam
si tu fueris in corpore ipsius dauid. in uirtu¬

Expanded text:
antur a Deo, sed intus ubi nemo videt. Quomodo enim magna est poena impiorum conscientia, sic magnum gaudium piorum ipsa conscientia. Nam gloria nostra haec est, ait Apostolus, testimonium conscientiae nostrae . In hac gloriatur iste intus, non in flore Ziphaeorum foris, qui modo ait: Ecce enim Deus adjuvat me. Prorsus quamvis longe futura sint quae promittit, hodie mihi dulce et praesens est adjutorium, hodie in cordis mei gaudio invenio quia sine causa dicunt quidam: Quis ostendit nobis bona? Signatum est enim super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti jucunditatem in cor meum : non in vineam meam, non in gregem meum, non inadjuvat me. Quomodo te adjuvat? Etflorent, igni servantur. In virtute tua disperde illos. Puta quia florent modo, puta quia exoriuntur sicut fenum: tu noli esse vir imprudens et stultus, ut haec attendendo intereas in saeculum saeculi . Averte enim mala inimicis meis. Nam si tu fueris in corpore ipsius David, in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rantib ꝓmitteret qͥ falli non potest: ageis
grãs de hac cognitione ait. Quam bonus
isrł d̾s: rectis corde. Quare hoc dicis: Meiau̾i
inquit pene moti sunt pedes. Unde: qr
zelaui in peccatorib : pacem peccatoꝵ intu¬
ens. Confirmati st̃ autẽ pedes eius : postea
quã intellexit in nouissima. Quod enim
in eodem psalmo paulopost dicit. hoc labor
est ante me. id÷. magna michi questio sur¬
rexit. in corde. quare homines mala faciunt.
⁊ in scłoflorent: multi auͣ bene agunt ⁊ in
t̃ra laborant. Q uestio gͦ ista cum magnaes¬
set ante ocłos meos. ⁊ laboriosa ad inuestigan¬
dum. labor ẽ inquit ante me. donec intro¬
eam in scũarium di: ⁊ intelligam in nouis¬

Expanded text:
rantibus promitteret qui fallere non potest, agens rantibus promitteret qui fallere non potest, agens gratias de hac cognitione, ait: Quam bonus Deus Israel rectis corde! Quare hoc dicis? Mei autem, inquit, pene commoti sunt pedes. Unde? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Confirmati sunt autem gressus ejus, postea quam intellexit in novissima. Quod enim in eodem psalmo paulo post dicit, Hoc labor est ante me: id est, magna mihi quaestio surrexit in corde, quare homines male faciunt, et in saeculo florent; multi autem bene agunt, et in hac terra laborant. Quaestio ergo ista cum magna esset ante oculos meos, et laboriosa ad investigandum; Labor est, inquit, ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło floruisset: Atit uͦ deerat illi. ut hic
posset florere: S maluit inter ⁊ iphed̾ la¬
tere ⁊ dicere pontio pilato int̾roganti. tam¬
quã ⁊ ipsi flori ⁊ ipheoꝵ. ⁊ suspecto de regno
eius: regnũ ieum non ẽ. de hoc mundo.
frgo hic latebat. Et om̃s bonihic latent. qr
bonum eoꝵ intus est absconditum. In corde
est. ubi fides. ubi caritas. ubi spes. ibi thes¬
aurus eoꝵ. Numquid hec bona apparent
in scło: ⁊ hec bona latent. ⁊ hors bonoꝵ mer¬
ces latet. Atuero dignitas scłi: quomodo alba
est. Nitet ad tempus. Numquid semꝑ ni¬
tebit: herba est hyemalis : usq ad estatem
uiret. Non gͦ fiat in animo: quod in alio
psalmo inuenimus. Confitetur enim qui¬
dam ꝓpe se cecidisse nutantem. ⁊ labasse
gressus suos. ambulantes in uia dni: dum
aspiceret florem quendam. felicitatemq
iniquors. Et posteaquã cognouit qͥd ini¬
qͥs infine seruaret ds. ⁊ quid iustis labo¬

Expanded text:
hoc saeculo floruisset? Aut vero deerat illi hic hoc saeculo floruisset? Aut vero deerat illi hic posse florere? Sed hic maluit inter Ziphaeos latere, et dicere Pontio Pilato interroganti, tanquam et ipsi flori Ziphaeorum, et suspecto de regno ejus: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo hic latebat: et omnes boni latent hic, quia bonum eorum intus est, absconditum est, in corde est, ubi fides, ubi charitas, ubi spes, ubi thesaurus illorum. Numquid haec bona apparent in saeculo? Et haec bona latent, et horum bonorum merces latet. At vero dignitas saeculi quomodo alba est? Nitet ad tempus: numquid semper nitebit? Herba est hiemalis, usque ad aestatem viret. Non ergo fiat in animo quod in alio psalmo invenimus. Confitetur enim quidam prope se cecidisse nutantem, et labasse gressus suos ambulantes in via Dei, dum aspiceret florem quemdam felicitatemque iniquorum: et posteaquam cognovit quid iniquis in finem servaret Deus, et quid justis labo
Abbreviated transcription (Latin):
interpretantur. Nrẽ enim diuitie ibi
sunt: ubi est domꝰ nr̃a et̃na in cęlis. Sinde
pecuniam temporalem appellant diui¬
tias. qui nͥ temporaliter florere non posst̃.
nec in ȩternum sibi ex his amicos facere.
uolunt : qr ueras diuitias non nouerunt.
Has gͦ diuitias sola miquitas putat. floreis
ad tempus ut fenum. Hii sunt ⁊ iphei. ini¬
mici datud. florentes in scło. Hos aliquan¬
do attendunt etiam filis lucis infirmi:
⁊ nutant eis pedes. cũ uid̾int malos felici¬
tate florere : ⁊ dñt apud seipsos. Q d mͥ
ꝓdest innocentia: quid mͥ confert. quod
deo seruio. quod mandata eiꝰ custodio. qd̾
neminem premo. nemini aliqͥd rapio.
nulli noceo: quod possum presto: eccȩ ħ
omĩa facio: ⁊ florent illi. ego laboro: Quid
enim: ⁊ tu zipheus uelles esse: florent in
qͥd tibi ꝓmisi̾t qui ad te uenit: quid in se¬
ipso hic ostenderit. Si flos ⁊ ipheoꝵs appe¬
tendus ẽe̾t: ipse dñs d̾s tuus nonne ⁊ in

Expanded text:
interpretantur. Nostrae autem divitiae ibi interpretantur. Nostrae autem divitiae ibi sunt, ubi est domus nostra aeterna in coelis. Proinde pecuniam temporalem illi appellant divitias, qui nisi temporaliter florere non possunt, nec in aeternum sibi ex his amicos facere volunt, quia veras divitias non noverunt. Has ergo divitias sola iniquitas putat, florens ad tempus ut fenum. Hi sunt Ziphaei inimici David, florentes in saeculo. 3. Hos aliquando attendunt etiam filii lucis infirmi, et nutant eis pedes, cum viderint malos felicitate florere; et dicunt apud seipsos: Quid mihi prodest innocentia? Quid mihi confert quod Deo servio, quod mandata ejus custodio, quod neminem premo, nemini aliquid rapio, nulli noceo, quod possum praesto? ecce haec omnia facio, et florent illi, ego laboro. Quid enim? Et tu Ziphaeus velles esse? Florent in quid tibi promiserit qui ad te venit, quid in seipso hic ostenderit? Si flos Ziphaeorum appetendus esset, ipse Dominus tuus nonne et in
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quid sequit᷑. Uerbũ autẽ dñi manet
in eternum. Illa gͦ duo generahominũ
sunt: que ⁊ distinguere debetis. ⁊ eors
si eligere piger es: equidem nõ eligendi
potestas adiacet. Heniet tempis quando
tibi potestas deerit eligendi. cum iam
d̾s sententiam ñ differet iudicandi Qͥ
sunt enim isti florentes ⁊ iphei. nͥ corpꝰ
ecce homo qͥ non posuit dni adiutorẽ suũ.
s sꝑauit in multitudine diuitiaꝵ suaꝵ.
& preualuit in uanitate sua: Isti sunt
florentes filii scłi: quos mͦ ex eugłio audistiᷤᷤ.
qr in suo genere astutiores sunt filiis lucis.
Etenim ipsi uident᷑ ꝓspicere in posterum:
qui nesciunt utrum ueniat. Audistiᷤᷤ quid
fecerit dño suo uillicus ille. faciens se bonũ
de reb dñi sui. ⁊ largiens debi.torib illiꝰ.
ut cum amoueretur a uillicatione susei¬
ꝑetur ab eis. E quãuis fraudem fecerit
dño suo. tam̃ cor eiꝰ laudauit dñs eiꝰ: ñ at¬
mona iniquitatis: Mãmona enim diuitiȩ

Expanded text:
ide quid sequitur: Verbum autem Domini manet in aeternum . Illa ergo duo genera hominum sunt, quae et distinguere debetis, et eorum nosse, si eligere piger es? Et quidem nunc eligendi potestas adjacet: veniet tempus quando tibi potestas decrit eligendi, cum jam Deus sententiam non differet judicandi. Qui sunt enim isti florentes Ziphaei, nisi corpus Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua? Isti sunt florentes filii saeculi, quos modo ex Evangelio audistis quia in sua generatione astutiores sunt filiis lucis. Etenim ipsi videntur prospicere in posterum, quo nesciunt utrum veniant. Audistis quid fecerit domino suo villicus ille faciens sibi bonum de re domini sui, et largiens debitoribus illius, ut cum amotus esset a villicatione, susciperetur ab eis. Et quamvis fraudem fecerit domino suo, tamen cor ejus laudavit dominus ejus, non atmona iniquitatis ? Mammona enim divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
bum iuda ꝑtinebat: iudeoes erat. Qmͦ
gͦ alieni erant: Non ciuitate. ñ tribu.
non cognatione. s flore. Nam uis nosse
alienos istos: In alio psalmo filii alieni
dicti sunt. quor os loquutum est uani¬
tatem. ⁊ dextera eors dextera iniquitatis.
Et enumerat florem ⁊ypheors. Quoꝵ fi¬
lii uelu d nouelle oliue c̃stabilite in iuuen¬
tute sua. filie eor composite ⁊ ornate

Expanded text:
bum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo bum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo ergo alieni? Non civitate, non tribu, non cognatione, sed flore. Nam vis nosse alienos istos? In alio psalmo filii alieni dicti sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et enumerat florem Ziphaeorum: Quorum filii eorum velut novellae constabilitae in juventute sua: filiae eorum compositae et or
Abbreviated transcription (Latin):
doctor gentium paulus apłs dicit. qͥd enim
oremus sicut oportet nescimus: quantoma¬
gis nos: qui tam̃ ipse. cũ sibi inderetur pru¬
denter orare. ut ab eo auferret᷑ stimulus
carnis angłs sathanȩ qui eum colafirabat.
ne in magnitudine reuelationũ extolle¬
qͥd̃ retur: audiuit a dño: numqͥd factum est
quod uolebat.: ut fieret qđ expediebat:
rogaui ut auferret eum a me: ⁊ dix̃ michi.
Sufficit tibi grã mea: nam uirtus in infir¬
mitate ꝑficitur. Ego medicam̃tum ad uul¬
nus posui. quando posuerim noui. qnͣ au¬
ferendum sit noui. Non recedat egrotus
a manib medici: non det consilium medi¬
co. Ita sunt omĩa ista temporalia: tribula¬
tiones sunt. Si bene colis dm̃: noueris qr no¬
uit qͥd cuiq expediat. Prosꝑitates sunt. ma¬
gis caue ne ipse corrumpant animũ tuũ:
ut ab eo qͥ hec dedit recedat. Ergo iste intel
ni: Nonne ipse dauid iudeus erat de
tribu iuda: Ipse autẽ locus ⁊yph. ad tri¬

Expanded text:
doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fier, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat. Ergo iste intellni? Nonne ipse David Judaeus erat de tribu Juda? Ipse autem locus Ziph ad tri
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ: id ẽ ⁊ nocte clamaui. ⁊ non exaudisti. ꝙ
tam̃ hoc ipsũ quod non exaudisti. ñ ad insi¬
pientiam mͥ non exaudisti. s magis ad sapi¬
entiam non exaudisti. ut intelligerem qͥd
ate petere deb̾em. Ea enim petebam: que
malo meo fortassis acciꝑem. Petesdiuitias o
homo. Quanti sunt euersiꝑ diuitias suas. Iñ
scis utrum tibi sint ꝓfuture diuitie:Non¬
ne multi pauꝑes tutius latebant: diuites
facti. mex ut lucere ceꝑunt. preda fortio¬
rib fuerunt: quantomeliꝰ laterent: quan¬
tomeliꝰ uescirent᷑: qui ceꝑunt queri. ñ ꝓpt̃
quod erant. s ꝓpt̾ quod habebant. In hisergo
temporalib fratres admonemꝰ uos. ⁊ exhor¬
tamur in dño. ut non petatis aliquid quasi
fixum: s quod nob̃ d̾̃s expedire scit. Qdenĩ
uob̾ expediat: omĩno nescitis Aliquando qd̃
putatis ꝓdesse obest: ⁊ qđ putatis obee̾. hoc
ꝓdest. Egri enim estis. Nolite medico dicta¬
re. quȩ uob̃ medicam̃ta uelit apponere. Si

Expanded text:
avi, et non exaudisti; et tamen hoc ipsum quod non exaudisti, non ad insipientiam mihi non exaudisti, sed magis ad sapientiam non exaudisti, ut intelligerem quid a te petere deberem. Ea enim petebam quae malo meo fortassis acciperem. Petis divitias, o homo! quanti sunt eversi per divitias suas! Unde scis utrum tibi sint profuturae divitiae? Nonne multi pauperes tutius latebant; divites facti, mox ut lucere coeperunt, praeda fortioribus fuerunt? Quanto melius laterent, quanto melius nescirentur, qui coeperunt quaeri, non propter quod erant, sed propter quod habebant! In his ergo temporalibus, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerint subtractȩ non cades: ne for¬
te ꝑ malã cogitationẽ. minimeq xp̃iaña.
fiat in te quod drin alio psalmo: cõmemo¬
ꝓfunde facte sunt cogitationes tue. Deo
d̾r: nimis ꝓfundȩ facte sunt cogitationeᷤᷤ

Expanded text:
cum fuerint subtractae, non cades. Ne forcum fuerint subtractae, non cades. Ne forte per malam cogitationem minimeque christianam fiat in te quod dicitur in alio psalmo, commemoprofundae factae sunt cogitationes tuae. Dico dicitur, Nimis profundae factae su
Abbreviated transcription (Latin):
florem ⁊ ipheoꝵ. Porro si tibi contigerit
habenti in occulto bonũ tuum. ⁊ laten¬
ti inter ⁊ ipheos. habenti etiam in occul¬
to ꝓmissionem mercedis tue. aliqua sub¬
limitas scłi: noli extolli. Nam si elatusex
illa fueris: cades in florem ⁊ ipheors. Sic
enim mulier quedam sc̃ã hester. in illo tẽ
popło iudȩoꝵ. cũ esset uxor regis alienige¬
ne. uentum est ad ꝑicłm ciuium. ut de¬
precaretur regem ꝑ ciuib suis. cepit ora¬
re. ⁊ in ipsa oratione confessa ẽ illa oĩa
regalia insignia. sic sibi ẽẽ uelut pannũ
menstruate. Si hȩc mulieres possunt : ui¬
ri non possunt: et si hoc potuit mulier iu¬
dea: non poterit eccła xp̃iana : hoc gͦ dixe¬
rim caritati ur̃e : diuitiȩ si affluant ne
apponatis cor. Habundent licet ⁊ sequat᷑
ridenti. Biuitiȩ si affluant. si abundent.
calca eas: ⁊ suspendere ex deo tuo. Cũ enĩ
eas subter habueris. ⁊ ex illo pependeris.

Expanded text:
florem Ziphaeorum. Porro si tibi contigerit florem Ziphaeorum. Porro si tibi contigerit habenti in occulto bonum tuum et latenti inter Ziphaeos, habenti etiam in occulto promissionem mercedis tuae, aliqua sublimitas saeculi, noli extolli: nam si elatus ex illa fueris, cades in florem Ziphaeorum. Sic enim mulier quaedam sancta Esther in illo tunc populo Judaeorum, cum esset uxor regis alienigenae, ventum est ad periculum civium, ut deprecaretur regem pro civibus suis; coepit orare, et in ipsa oratione confessa est illa omnia insignia regalia sic sibi esse velut pannum menstruatae . Si haec mulieres possunt, viri non possunt? Et si haec potuit mulier Judaea, non poterit Ecclesia christiana? Hoc ergo dixerim Charitati Vestrae: Divitiae si affluant, ne apponatis cor . Abundent licet, et sequatridenti. Divitiae si affluant, si abundent, calca eas, et suspendere ex Deo tuo. Cum enim eas subter te habueris, et ex illo pependeris,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. congregabunt᷑ ante eum om̃s
gentes: ⁊ separabit eos sicut pastor segre¬
gat oues ab hedis. Oues ponet ad dexterã:
hedos ad sinistram. Ecce iam illi ⁊ iphei
separabunt᷑ .: flãma sequit᷑ separationem.
Ubi est flos eoꝵ: qui iam ad sinistram sta¬
bunt.Nonne tunc ingemiscent: nonne
tune penitentia torquebunt᷑ ⁊ dicent.
qͥd nobis ꝓfuit suꝑbia. i dintiaꝵ iactan¬
tia quid contulit nob̃. Transierunt omĩa
illa tamquã umibra. Oxiphei ad sinistrã
stantes : sero penitet uos in umbra floru¬
isse. Quare dauid quẽ ꝓdebatis. inter uos
latere non agnoscebatis: tunc enĩ si corri¬
geremini: dolor iste infructuosus non
esset. Est enim dolor fructuosus: est ⁊u¬
fructuosus. Fructuosus dolor nẽ est cum
te. accusas : cum reprehendis malos mo¬
res tuos. cum reprehensos ꝑsequeris. ꝑse¬
cutos excludis. illisq exclusis mutaris:
exuens te ueterem hominẽ. induens no¬
uum. eligens potius xp̃i obpbrium. quã

Expanded text:
oria sua, congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos sicut pastor segregat oves ab haedis; oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram . Ecce jam illi Ziphaei separabuntur: flamma sequitur separationem. Ubi est flos eorum qui jam ad sinistram stabunt? Nonne tunc ingemiscent? nonne tunc sera poenitentia torquebuntur, et dicent: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra . O Ziphaei ad sinistram stantes, sero poenitet vos in umbra floruisse! Quare David, quem prodebatis inter vos latere, non agnoscebatis? Tunc enim si corrigeremini, dolor iste infructuosus non esset. Est enim dolor fructuosus, est infructuosus; fructuosus dolor nunc est cum te accusas, cum in te reprehendis malos mores tuos, cum reprehensos persequeris, persecutos excludis, illisque exclusis mutaris, exuens te veterem hominem et induens novum, eligens potius Christi opprobrium quam
Abbreviated transcription (Latin):
flos fuit quidẽ temporalis: ⁊arescente fęno
decidit. Fłos autẽ meus quis erit: Plantati
in domo dñi: in atriis domꝰ di nr̃i florebunt.
Remanet gͦ nob̃ flos. s qui non cadat. sicut
folium ligni illius plantati iuxta aquas: de
quo dictum est. ⁊ folium eiꝰ non defluet. Ds̃
gͦ in nomine tuo saluum me fac: ⁊ in uirtu
meam: aurib ꝑcipe uerba oris mei. Ueni¬
ant ad aures tuas uerba orisꝰ qr ñ florem ⁊y¬
pheor a te desidero. Aurib ꝑcipe uerba oris
mea non audiunt: qr non intelligunt. Tem¬
poralib quippe gaudendo. bona et̃na desi¬
rare non nouerunt. Ad te ꝑueniat oratio
mea. ex desiderio et̃noꝵs tuoꝵ beneficioꝵ.
excussam ⁊ iaculatã. ad aures tuas emitto
eam. Adiuua eam ut ꝑueniat. son defici¬
at in itinere medio: ⁊ quasi collapsa corru¬
at. S et si non ueniunt modo mͥ bona quȩ
postulo: securus sum tam̃ qr postea uenient.
Nam in delictis dr quidam rogasse dm̃: ⁊ñ
exauditus est bono suo. Sesideria enĩ scłaria

Expanded text:
flos fuit temporalis, et arescente feno decidit: flos autem meus quis erit? Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Remanet ergo et nobis flos, sed qui non cadat, sicut folium plantati illius ligni juxta aquas, de quo dictum est: Et folium ejus non decidet . Deus ergo in nommeam; auribus percipe verba oris mei. Perveniant ad aures tuas verba oris mei, quia non florem Ziphaeorum a te desidero. Auribus percipe verba oris mea, non audiunt, quia non intelligunt. Temporalibus quippe gaudent, bona aeterna desiderare non norunt. Ad te perveniat oratio mea, ex desiderio aeternorum tuorum beneficiorum excussa et jaculata: ad aures tuas emitto eam; adjuva eam ut perveniat, ne deficiat in itinere medio, et quasi collapsa corruat. Sed etsi non mihi eveniunt modo bona quae postulo, securus sum tamen quia postea venient. Nam et in delictis dicitur quidam rogasse Deum, et non exauditus bono suo. Desideria enim saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
tum plixitatis sue: si intel¬
ligatur. E qr p̃s breuis est.
compensemus in mora titu¬
li. quod in psalmo ñ immorabit᷑. Inde pen¬
det enim omis uersus qui cantatur. Si
quis itaq cognoscat quod in domus
fronte prefixum ẽ. securus intrabit:
nec cũ intrauerit errabit. Hoc enim
in ipso poste p̃notatum ẽ. quomodo in¬
terius non erretur. Titulus se ita habi.
In finẽ in hymnisꝰ intellectus ipsi dauid
cum uenerunt ⁊ipheg ydixer unt ad saul.
Nonne: ecce dauid absconditus est apud
optime nouimꝰ. Quod figurã
gerat saul temporalis regni.
non ad uitam s ad mortem
tati ur̃e cõmen¬
dasse meminimꝰ. Itemq quod ipse daud

Expanded text:
tum prolixitatis suae, si intelligatur: et quia Psalmus brevis est, compensemus in mora tituli quod in Psalmo non immorabimur. Inde enim pendet omnis versus qui cantatur. Si quis itaque agnoscat quod in domus fronte praefixum est, securus intrabit; nec cum intraverit, errabit. Hoc enim in ipso poste praenotatum est, quomodo interius non erretur. Titulus ejus sic se habet: In finem, in hymnis, intellectus ipsi David, cum venerunt Ziphaei, et dixerunt ad Saül: Nonne ecce David absconditus est apud optime novimus: quod figuram gerebat Saül temporalis regni, non ad vitam, sed ad mortem tati nos commendasse meminimus. Itemque quod ipse David
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ infirmus nob̃ predicatus es. Neq
enim ⁊ ille doctor gentium dix̃ aliquid int̃
riam florentium zypheoꝵs. Ueruntamen
de illo quid ait: et si mortuus est ex infir¬
mitate: s uiuit in uirtute dĩ. Uenit gͦ ut
moreretur ex infirmitate: uenturusẽ ut
iudicet in uirtute. S. ꝑ infirmitatẽ. crucis.
clarificatum est nomen eiꝰ. Qsqͥs non credi¬
dit in nom̃ clarificatum ꝑ infirmitatẽ: expa¬
uescet ad iudicem. cum uenerit in uirtute.
e aũ quondam ille infirmꝰ. cũ uenerit fortis
uentilabro illo ad sinistram nos mittat. sal¬
uet nos in nomine. suo. ⁊ iudicet nos in uir¬
tute sua. Qs enim hoc temerarius optaue¬
rit: ut dicat deo iudica me: Nonne ꝓ ma¬
ledicto dici solet hominib: udicet te ds:
Ita plane est maledictum si udicat te. in uir¬
tute sua: s si te. non saluauerit in noĩe suo.
Cum uͦ in nomine. precedenti saluauerit:
bit. Securus esto: iudicium illud ñ tibierit

Expanded text:
sed tamen infirmus nobis praedicatus es. Neque sed tamen infirmus nobis praedicatus es. Neque enim et ille doctor Gentium dixit aliquid inter riam florentium Ziphaeorum. Verumtamen de illo quid ait? Etsi mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Venit ergo ut moreretur ex infirmitate, venturus est ut judicet in virtute Dei: sed per infirmitatem crucis clarificatum est nomen ejus. Quisquis non crediderit in nomen clarificatum per infirmitatem, expavescet ad judicem cum venerit in virtute. Ne autem quondam ille infirmus, cum venerit fortis, ventilabro illo ad sinistram nos mittat; salvet nos in nomine suo, et judicet nos in virtute sua. Quis enim hoc tam temerarius optaverit, ut dicat Deo, Judica me? Nonne pro maledicto dici solet hominibus: Judicet te Deus? Ita plane est maledictum, si judicat te in virtute sua; sed si non te salvaverit in nomine suo: cum vero in nomine praecedente salvaverit bit. Securus esto: judicium illud non tibi erit
Abbreviated transcription (Latin):
uebat. Ergo infinem. in hẏmnis. Qͥd: Intel¬
lectus ipsi dauid. Intellectus contra illudꝰ. uir
imprudens non cognoscet. ⁊ stultus ñ intel
liget hec Intellectus ipsi dauid: eũ uener̃t
⁊yphei. ⁊ dixerunt ad saul. ⁊sonne ecce
dauid absconditus est apud nos: et si absẽ¬
ditus est apud uos. dum mͦ non floreat siẽ
tens inter ⁊ ypheos: hoc dicat
cor xp̃ianum. habens in occul¬
to bonum morum suoꝵ: sꝑans de occulta
mercede meritoꝵs suoꝵ. hoc dicat. Bs̃ in
nomine tuo saluum me fac. ⁊ in uirtute
tua iudicame. Uenisti o xp̃e. humilis appa¬
rusti. contentus es. flagellatus es. cruci¬
fixus es. occisus es. s tercio die resurrexisti
quadragesimo die in celum ascendisti. se¬
des ad dexteram patris. ⁊ nemo uidet.
Spm̃ tuum inde misisti. acceꝑunt digni.
impleti amore tuo. laudem ipsius humili¬
tatis tuȩ. ꝑ mundũ gentib predicauer̃t.
Nom̃ tuum uideo excellere in gen̾e humano.

Expanded text:
vebat. Ergo, In finem, in hymnis. Quid, Intelvebat. Ergo, In finem, in hymnis. Quid, Intellectus ipsi David? Intellectus contra illud: Vir imprudens non cognoscet, et stultus Intellectus ipsi David, cum venerunt Ziphaei, et dixerunt ad Saül: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Et sit absconditus apud vos, dummodo non floreat sicuttens inter Ziphaeos. Hoc dicat corpus christianum habens in occulto bonum morum suorum, sperans de occulto mercedem meritorum suorum; hoc dicat: Deus in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Venisti, o Christe, humilis apparuisti, contemptus es, flagellatus es, crucifixus es, occisus es: sed tertio die resurrexisti, quadragesimo die in coelum ascendisti, sedes ad dexteram Patris, et nemo videt. Spiritum tuum inde misisti, quem acceperunt digni; impleti amore tuo, laudem ipsius humilitatis tuae per mundum gentesque praedicaverunt: nomen tuum video excellere in genere humano,
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuerint om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ.
ut intereant in scłm scli. Delectabat eoᷤᷤ
flos maloꝵ. Dixerunt apud se. Cece mali
florent. Puto malos amat ds. E delectati
temporali flore iniquoꝵ. conu̾si sunt ad
iniquitatem. ut interirent: non ad tẽpꝰ
sicut illi florent. s in scłm scłi. Unde hoc:
qr uir imprudens non cognoscet: ⁊ stul¬
tus non intelliget hȩc. non intrans in¬
sanctuarium dei. ut intelligat in nouiꝰ¬
simo. E qr difficilis est aliquantulum in¬
tellectus hic. inde cepit p̃s iste. ut dauid
lateret inter ⁊ypheos. nec delectaretur
flore ⁊ypheors: s elig̾et potius inter illoᷤᷤ
humilitatem. ut haberet apud dm̃ absẽ¬
ditam claritatem. Qͥd gͦ tribuit᷑ ei in hoc
titulo: In finẽ in hymnis. hoc est in laudib.
Quib laudib: dñs dedit. dñs abstulit: sicut
dño placuit ita factum est. sit nom̃ dñi bñ¬
dictum. Quasi aruisse uidebatur. ꝑdita om̃i
substantia : absit. folia :cid̾ant: radix ui¬

Expanded text:
qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi . Delectavit eos flos malorum: dixerunt apud se, Ecce mali florent, puto malos amat Deus: et delectati temporali flore iniquorum, conversi sunt ad iniquitatem, ut interirent. Non ad tempus sicut illi florent, sed in saeculum saeculi. Unde hoc? Quia vir imprudens non cognoscet, et stultus non intelliget haec, non intrans sanctuarium Dei, ut intelligat in novissima. Et quia difficilis est aliquantulum intellectus hic inde coepit psalmus iste, ut David lateret inter Ziphaeos, nec delectaretur flore Ziphaeorum; sed eligeret potius inter illos humilitatem, ut haberet apud Deum absconditam claritatem. Quid ergo ei tribuitur in hoc titulo? In finem, in hymnis: hoc est in laudibus. Quibus laudibus? Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Quasi aruisse videbatur, perdita omni substantia? Absit. Folia ceciderant, radix vi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ nos uenit: nos transire huic ad pa¬
trẽ quomͦ possemꝰ: qui ñ ꝓpt̃ aliquid
leuandũ descendimꝰ. s cecidimꝰ: Ipse aũ
ñ cecidit s descendit: ut eũ qͣui cecile.
hinc ad patrẽ de hoc mundo ad regnũ
cȩloꝵ. de uita mortali ad uitã ętͣ̃nam.

Expanded text:
ter nos venit, nos transire hiter nos venit, nos transire hinc quomodo possemus, qui non propter aliquid levandum descendimus, sed cecidimus? Ipse autem non cecidit; sed descendit, ut eum qui ceciderathinc ad Patrem; de hoc mundo ad regnum coelorum, de vita mortali ad vitam aeternam