comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cant: qͥa infirmis auditoribꝰ. scĩ
apłi refectionis suꝑnę gaudia p̾-¬
dicant: eoꝵq mentes quia a ue¬
ritatis pabulo iei unas aspiciunt:
diuini eloquii epulis pascunt.
Bene autẽ dr̃. ut comedent & bibe¬
rent cũ eis. Scriptura enĩ sacra
aliquando nobis cibus ẽ: aliqͣndo
potus. Cibus. ẽ. in locis obscuriori.¬
bus: quia quasi exponendo fran-
git᷑: & mandendo glutit᷑: potus
uero. ẽ. in locis aꝑtioribus : qͥa ita
sorbetur. sic̃ inuenit᷑. Cibũi uidit
uuli petierꝰ panẽ. & non erat qͥ
franger& eis: id. ẽ. infirmi quiq
scripturȩ sacrȩ ualentiores sen¬
tentias petier̃ exponendo cõmi¬
nui: sed qui exponere debeat. ñ
ual& inueniri. Potũ uidit scrip¬
turã sacrã ꝓpħa: cũ dicer&. Om̃s
sitientes uenite ad aquas. Bi potꝰ
aꝑta mandata ñ essent: ꝑ semae¬
ipsam ueritas ñ clamar&: siquis
sitit: ueniat ad me & bibat. Qua¬
si cybũ ac potũ. uidit ꝓpħa iudee
defuisse: cũ dicer&. Nobiles eius

Expanded text:
ditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opulis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. » Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Et occulta vuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . Si potus aperta mandata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ẽmere a me aurũ ignitum. Au¬
rũ quippe emimꝰ: cum accepturi
sapientiam. priꝰ obȩdientiã p̃bemꝰ
Ad quẽ uidelic& nos contractũ. be¬
ne quidam sapiens excitat dicens:
Concupisti sapientiã: serua man¬
autẽ ꝑ domos: nisi conscientiȩ desi-¬
gnantur. Unde sanato cuidã dr̃
Uade in domũ tuã. Ac si aꝑte au-¬
diat. Post ex teriꝰ miraculum. ad con¬
scientiã reuertere: & qualem te
intrinsecus deo debeas exhibere. ꝑ¬
pende. Qͥdetiã ꝑ argentũ nͥ eloqͥa dixi¬
na figuraq̃: de qͥbꝰ ꝑ psalmistã dicit᷑.
eloquia dñi eloquia casta. argen

Expanded text:
tibi emere a me aurum ignitum . Autibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva manautem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia D
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui & se bene regere. & consule-¬
re aliis sciunt: qm̃ p̃sentari inte-¬
rĩ illi intimȩ quieti ñ posst̃᷑: hanc
apud sem& ipsos ꝑ studiũ tͣnqͥllȩ
mentis imitant᷑. Sequit᷑. Cũ pͥn-¬
cipibus qui possident aurũ: & re-¬
plent domos suas argento. Quos
alios principes. nisi scẽ eccłȩ rectõ.¬
res uocat: quos indesinent᷑ in lo
dispensatio subrogat: De quibus
eidem ȩccłȩ psalmista ait. Pro pa.¬
tribus tuis nati sunt tͥ filii: con¬
stitues eos pͥncipes suꝑ omnẽ t̾rã:
Quid uͦ aurũ nisi sapientiã appel¬
lat. de qua ꝑ salomonẽ dĩ: thesau¬
rus desiderabilis reqͥescit in ore sa¬
pientis : Aurũ nẽpe sapientiã ui-¬
dit: quã thesaurũ uocauit. Quȩ
& recte auri appellatione signat᷑.
quia sic̃ auro temporalia: ita sapi¬
entia bona ȩt̾na mercant᷑. Si aurũ
sapientia non essae: nequaquã lao¬
diciȩ eccłȩ ab angelo diceret᷑: suadeo

Expanded text:
ii qui et se bene regere, et consuleii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur Sequitur: CAPcipibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. - Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesinenter in loivina dispensatio subrogat. De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, stitues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientem hominẽ a paradyso
rep̾pulit: & in hanc cecitatẽ p̃sen¬
tis exilii exclusit: cõminatio uͦ eiꝰ
est terror adhuc supplicũ sequentiᷤᷤ.
Post faciẽ gͥ manus. adhuc nos minȩ
terrificant: quia ꝑ exꝑimentũ iu.¬
dicii. iam nos & pęna p̾sentis exilii
ꝑ̃culit: & si peccare ñ desistimus.
ȩt̃nis adhuc suppliciis addicit
unde homo ceciderit: atq hunc
post ista peccantẽ. quo adhuc iusticia
iudicantis rapit: & cunctas a se desi-¬
derioꝵ temporaliũ turbas eiciat:
seq in magna mentis solitudine
abscondat dicens. A facie manꝰ tuȩ
solus sedebam: qm̃ cõminatione re¬
plesti me. Ac si aperte dicat. Dũ
consicdo qͥd iam ꝑ iudicii exꝑim̃¬
tũ patior: a tumultu desiderioꝵ
temporaliũ. trepidus mentis seces-¬
sum peto: quia & adhuc acriꝰ illa
q̃ minaris ȩt̾na supplicia formido
Bene gͥ de regibus & consulibus dr̃.
qui ȩdificant sibi solitudines: qͥa

Expanded text:
superbientem hominem a paradiso superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicit. unde homo ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis 131 solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ctitudinẽ: exemplo suo nos exci¬
tat dicens. Nonne qui te oderuã
deus oderam: & suꝑ inimicos tuoᷤᷤ
tabescebã: ꝑfecto odio oderã illos:
inimici facti sunt mͥ. Ad ęt̾nȩ nob̾
patriȩ desideriũ succendendũ: uitȩ
p̃sentis longitudinẽ deplorat di¬
cens. Heu michi qͥa incolatꝰ meus
plongatꝰ. ẽ. Eargitate nimirũ con-¬
sulatus emicuit: qui exemplo con¬
uersationis ꝓpriȩ. tot nobis uirtu-¬
tũ calculos spargit. Sed iste consul.
an sibi etiã solitudinẽ ȩdific&: nar¬
r&. Ait enĩ. Ecce elongaui fugiens:
& mansi in solitudine. Fugiens elon
gat : quia a turba desideriorũ tẽ¬
poraliũ. in altam dei contemplatio¬
nẽ se subleuat. Man& uͦ in solitudi¬
ne: quia ꝑseuerat in remota m̃tis
intentione. De qua bene solitudi¬
ne dño ieremias ait. A facie manꝰ
tuȩ solus sedebam: qm̃ cõminatio¬
ne replesti me. Facies quippe manꝰ
dei. ẽ. illa ꝑcuissio iusta iudicii. qua

Expanded text:
ctitudinem exemplo suo nos excictitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens egat, qui a turba desideriorum terrenorum in altam Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tu rerũ temporalium. magnum
quendam secessum petieratꝰ. quie¬
tã mentẽ: in qua tanto puriꝰ deũ
cerner&: quanto hunc cũ se solo.
sibi solitudines construunt. etiam
consules uocant᷑: qͥa sic in se solitu¬
dinẽ mentis edificant: ut tam̃ in
quo p̃ualent. aliis ꝑ caritatẽ con¬
sulere minime desistant. Hunc gͦ
quẽ mͦ p̃tulimꝰ consulem. paulo sub¬
tilius ꝑpendamꝰ: quomͦ ad p̃benda
uitȩ sullimioris exempla. subiectis
populorũ cuneis. uirtutũ calculos
spargat. Ecce ad insinuandam re-¬
tributionẽ boni ꝓ malo: de sem&e¬
ipso fatetur dicens. Si reddidi re¬
tribuentibus mͥ mala: decidã me-¬
rito ab inimicis meis inanis. Ad di-¬
lectionẽ conditoris excitandam:
insinuat dicens Michi autẽ adhe¬
rere dõ bonum. ẽ. Ad formã soẽ
humilitatis impͥmendam: secreta
cordis sui indicat dicens. Dñe non
est exaltatũ cor meũ: neq elatisua
oculi mei. Ad imitandam zeli re¬

Expanded text:
tu rerum temporalium magnum tu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo sibi solitudines construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli re
Abbreviated transcription (Latin):
quanta curarũ importunitate la¬
cerat᷑. At contra scĩ uiri qͥa nicħ¬
culdibio in corde tumultibꝰ prę¬
munt᷑. Om̃s quippe in ordinatos
desiderioꝵ motus a cubili cordis
manu sc̃ȩ considationis eiciunt:
& quia transitoria cuncta despi¬
ciunt: ex his nascentes cogitatio¬
nũ insolentias non patiuntur. So¬
lam nãq et̾nã patriã appetunt:
& quia nulla huiꝰ mundi diligus̃:
magna mentis tranquillitate per¬
sibi solitudines. Solitudines qͥppe
ȩdificare . ẽ: a secreto cordis. terre¬
noꝵ desiderioꝵ tumultus expel¬
lere: & una intentione ȩt̾nȩ patriȩ.
in amorem intimȩ quietis anbela-¬
re. An ñ cunctos a se cogitationũ
tumultus expulerat qui dicebat:
unã petiĩ a dnõ hanc requirã. ut
in habitẽ in domo dñi: Afrequen¬
tia quippe terrenoꝵ desidiorum
fugerat. ad magnã uidelic& soli¬
tudinẽ sem& ipsum: ubi eo tutiꝰ
nichil extraneũ conspicer&. quo
in competens nil amar&. Atumul¬

Expanded text:
quanta curarum importunitate laquanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nicul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate persibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumul
Abbreviated transcription (Latin):
quã sõniũ uigilans uid&: Quia
ergo tot rerum causas quas fingit
tolerat: nimirũ intrinsecus natas
ex desideriis turbas portat. Aliꝰ
illicita refugit: sedtam̃ bonis mun¬
di carere ꝑtimescit: concessa tene¬
re appetit: uideri int̾ homines
minor erubescit: & curat sũmoꝑe
ne inops in domo sit. ne despectꝰ
in publico. Exqͥrit qͥd sibi suffici¬
at: quid necessitas subiectoꝵ pe¬
tat: atq ut sufficient̾ iura patro¬
natus subditis ex pleat: patronoᷤ
quęrit. quibꝰ ipse famulet᷑. Ded
dũ his familiarit̾ iungit᷑ eorũ
ꝓculdubio causis implicat᷑: quibꝰ
sepe consentit in illicitis: & mala
quȩ ꝓpt̾ sem& ipsum ñ appetit:
cõmiteit ꝓpt̾ alia quȩ ñ delinqͥt
Nam sepe dum honorẽ suũ in hoc
mundo ĩminui trepidat: ea apud
sollicite cogitat. qͥd patronis debe.¬
at: quid subiectis: qͥd sibi auge¬
atꝰ quid affectibꝰ ꝓsit: quasi tan.¬
ta frequentia turbarũ p̃miturꝰ

Expanded text:
quam somnium vigilans videt? Qui quam somnium vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͥ nichil de concupita re cȩpe¬¬
rit: hab& tam̃ in corde iã fructũ
concupiscentiȩ. laborẽ rixȩ. Gra-¬
ui itaq populo p̃mit᷑: qui insti¬
gantis auariciȩ tumultu uastat᷑.
Alius se tyrannidi suꝑbiȩ subicit:¬
& cor miserũ dum contra homineᷤᷤ
erigit. uicio substernit. Honoꝵ
sublimiũ infulas appetit: exalta¬
ri successibus exquirit: totũq qd̾
esse desid̾at. sibi apud sem& ipsum
in cogitatione depingit. Iam qua¬
si tribunali p̾sid&: iam sibi pare¬
re obsequia subiectoꝵ uid&: iam
cȩteris emin&: iam aliis mala ir¬
rogat: aliis qͥ irrogauerint. recõ-¬
pensat. Iam apud sem & ipsũ stipa¬¬
tus cineis ad publicũ ꝓcedit: lam
quibus obsequiis fulciatur conspi¬
cit: qui tam̃ hȩc cõgitans solus re-¬
petit. Iam alia conculcat: alia sub¬
leuat: iam de conculcatis satisfa¬
cit odio: iam de subleuatis reci¬
pit fauores. Qui gͥ tot fantasma¬
ta cordi impͥmit: quid iste aliud.

Expanded text:
vis ergo nil de concupita recepevis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitgantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus, exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Jam quasi tribunali praesidet, jam sibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam mala aliis irrogat, aliis, quae irrogaverit, recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis in publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen haec cogitans solus repetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Alius iuri se auariciȩ tradidit: &
fastidiens ꝓpͥa: aliena concupiscit
Hic plerunq concupita ad ipisci ñ
ualens:. dies qͥdem in otiũ: noctẽ uͦ
in cogitationẽ uersat. Torp& ab
utili oꝑe: quia fatigat᷑ illicita co¬
gitatione. Consilia multiplicat:
& sinũ mentis. cogitationũ ĩmen¬
sitatibus latiꝰ expandit. Peruenire
ad concupita satagit: atq ad op¬¬
tinenda hȩc. quosdam sec retissi moᷤ
causarũ meatus querit. Qui mex.
ut in causa aliqͥd subtile inuenisse¬
se estimat: iam se optinuisse qđ
concupierat exultat. Iam qͥd etiã
adeptȩ rei adiungat ex cogitat:
atq ut in meliori statu debeat ex-¬
coli. ꝑtractat. Quã qͥa iam quasi
possid&: & quasi ad meliorẽ spe-¬
ciem adducit: mox insidias inui-¬
dentiũ considerat: & qͥd contra se
iurgii moueat᷑ pensat. Exqͥrit qͥd
respondeat: & cũ rem nullã teneat:
iam in defensionẽ rei quã appecit.
uacuus litigator elaborat. Quã¬

Expanded text:
Alius juri se avaritiae tradit, et Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliqse ęstimat, iam se obtinuisse, quod concupierat, exultat, iam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid respondeat, et cum rem nullam teneat, iam in defevacuus litigator elaborat. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
solituidines. Om̃s enĩ qui uel illicita
appetunt. uel in hoc mundo uidẽ¬
ri aliqͥd uolunt᷑: densis cogitationũ
tumultibꝰ in corde cõpͥmunt᷑: dũq
desidĩoꝵ turbas intra se excitant:
ꝓstratã mentẽ. pede miserȩ frequen-¬
tationis calcant. Alius nãq iuri
se luxuriȩ subdit: atq ante m̃tiᷤᷤ ocu
fingit: & cũ effectus non tribuit᷑
& concussus eneruit̾ animus: hinc
inde & sollicitus. & cecatus. occasio¬
nẽ nequissimȩ expletionis rimatur:
Mens itaq hȩc quasi quendã popu¬
lum patitur: quȩ insolenti cogita¬
tionũ tumultu uastat᷑. Alius irȩ
se dominio strauit: & quid in corde
Hic sȩpe p̾sentes non uid&: absentibꝰ
contradicit: intra sem& ipsũ contu¬
melias ꝓfert. & recipit: receptis aũt
diirius respondoe: & cũ qͥ obui&
nullus ad sit: magnis clamoribꝰ rixaᷤᷤ
in corde componit. Turbã itaq hic
intus sustin&: quẽ pondus uehe¬
mens inflãmatȩ cogitationis p̃mit

Expanded text:
serviens. --Omnes enim, qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur; dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxurifingit; et cum effectus non tribuitur  concussus enormiter animus hinc inde, et sollicitus, et caecatus occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti vitiorum tumultu vastatur. 3. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nitatis plenus. quȩq futura sunt
colligat: & quos longe pꝰ uentura
scła gignerent. laxato mentis sinu
comp̃hendat: & magna admiratio¬
ne consider&. cũ quibus electis sine
labore in ȩt̾nitate quiescer&. si ꝑ
appetitũ suꝑbiȩ non peccar&: & di¬

Expanded text:
ernitatis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum su
Abbreviated transcription (Latin):
internã lucẽ querer&: sedtam̃ ut¬
cũq exterioris mortis dampna for¬
midar&: ait. Qui sumꝰ in hoc ha¬
bitaculo. ingemiscimꝰ grauati. eoqd
nolumꝰ expoliari sed suꝑuestiri: ut
absorbeatur qđ mortale. ẽ. a uita¬
Scĩ gͥ uiri uidere uerũ mane appe¬
tunt: & si concedat᷑. etiã cũ corpore
illud at tingere lucis intimȩ secre¬
tũ uolunt: sed quantolib& ardore
intentionis exiliant. adhuc antiqͣ
nox gͣuat᷑ ce corruptibiliᷤ huiꝰ carnis
ocłos. qͦs hostiᷤ callidꝰ ad concupiᷤcentiã
aꝑuit: iudex iustꝰ. a contuitu int̾ni

Expanded text:
internam lucem quaereret, sed tamen utinternam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vitaitur viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Dicat gͦ. Obtenebrentur
stellȩ caligine eius: id. ẽ. etiã illi
in contemplatione sua. antiquȩ
noctis adbuc tenebras sentiant:
de quibus nimirũ constat. quod
humano generi in huiꝰ uitȩ cali¬
gine. uirtutũ suarũ iam radios ex¬
pandant: quia & si mente iam ad
sũma exiliunt: adhuc tam̃ in infi¬
mis. primȩ culpȩ ponde grauant᷑.
Vnde fit. ut & foris exempla lucis
uelut astra p̾beant: sedtam̃ intus
usq ad fixȩ uisionis certitudinem.
pressi noctis caligine ñ ascendant
Sepe autẽ ita mens accendit᷑. ut
quãuis in carne sit posita. in dm̃
tam̃ om̃i subiugata carnali cogita¬
tione rapiat᷑: nec tam̃ deũ sicut. ẽ.
conspicit: quia hanc nimirũ sicut
dictũ.ẽ. in carne corruptibili pon¬
dus pͥmȩ dampnationis prȩmit:
depe ita ut est. absorberi desicdłat:
ut ȩt̾nã uitam si possit fieri. sine
interuentu corpor eȩ mortis at.¬
tingat. Unde & paulus cũ ardent̃

Expanded text:
possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter
Abbreviated transcription (Latin):
ligi & alit̾ potest. Fox qͥppe illa.
uidelic& consensus ad culpã. q̃ ad
nos pͥmi parentis. ẽ. excessu ꝓpaga.¬
ta: mentis nr̃ȩ oculum tanta obscu¬
ritate ꝑculit: ut in huiꝰ uitȩ exilie
cȩcitatis suȩ tenebris pressusͥ qͣn¬
talib& ui ȩt̾nitatis lum̃ intendit.
penetrare non possit. Post pen̾a
nanq dampnati. peccatores nasci¬
mur: atq ad hanc uitã cũ mortiᷤᷤ
nr̃ȩ merito uenimus. Et cũ ad su¬
ꝑnȩ lucis radiũ. aciem mentis eri¬
gimus: ipsa infirmitatis nr̃ȩ obseu¬
ritate caligamꝰ. & qͥdem multi in
hac infirmitate carnis. tanta uir¬
tute roborati sunt: ut splendere
mundo. quasi stellȩ potuissent:
Multi in tenebris uitȩ p̾sentis dũ
suꝑiora de se exempla exhibent:
astroꝵ more. nobis desuꝑ lucent
Sed quantalib& choruscatione oꝑiꝰ
fulgeant: quantolib& se igne com¬
punctionis accendant: nimirum
constat qͥa dum corruptibili ad¬
huc carne grauati sunt: ȩternũ
lumꝰ sicut est uidere nequaquam

Expanded text:
 aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss&: in regeneratione cũ sede¬
rit filius hominis in sede maiestatis
suȩ. Esse gͦ hanc ortũ uidit: quam
regenerationẽ uocauit. Sed qͣntali¬
b& uirtute electi nẽ fulgeant: pe.¬
netrare nequeunt. quȩ erit illa no¬
uȩ natiuitatis gła: qua tc̃ cũ car¬
ne ad contemplandum ȩt̃nitatis
lum̃ ascendunt. Unde & paulus
ait. Quod oculus non uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis as¬
cendit: quȩ p̃parauit ds̃ diligen-¬
tibus se. Dicat gͦ. Expect& lucẽ
& non uideat: nec ortũ surgentis
aurorȩ: qͥa spontaneo uicio tene.¬
brata nr̃a infirmitas: nisi priꝰ ꝑ
mortẽ. penȩ suȩ debitũ soluat:
claritatẽ lucis int̾nȩ ñ penetrat:

Expanded text:
dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: ne ipsa sua uegetatione succũ¬
bat. Adiumento hoc uestium tegi¬
mͦ. ne frigus interimat: & quesita
indum̃ta ꝓicimꝰ. ne calor exurat
Tot gͥ diuersitatibꝰ succurrentes.
quid aliud agimꝰ. nisi corruptibi¬
litati seruimꝰ: ut saltẽ multiplicitaᷤ

Expanded text:
mus, ne ipsa sua vegetatione succummus, ne ipsa sua vegetatione succumbat. Adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes quid agimus, nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multip
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam laboriose uincendo. superna
conspicit: sed reuerbata. lum̃ qđ se
irradiauerat refugit. An ñ duro
molestiȩ uinculo ligant᷑. quos cũ
accensus sp̃c. ad sinum pacis intimȩ.
pleno desidĩo ꝑtrahat: feruenti cer-¬
tamine caro ꝑturbat: Quȩ & si iã
ante faciẽ uelut ex aduerso. acie
erecta non obuiat: adhuc tamena
mentis dorso quasi captiua subm¬
murat: & quãuis timendo: sed tam̃
turpi strepitu in corde. speciẽ pul¬
chrȩ quietis fȩdat. Electi gͥ & si ua¬
lent̾ omĩa suꝑant: cũ securitatẽ pa-¬
cis int̾nę desiderant: grauis eis. ẽ. mo¬
lestia. adhuc hab̃e quod uincant:
Quibus exceptis. ea etiã uincula su¬
stinent : quȩ grauis exteriꝰ necessi¬
tas astringit. Esurire qͥppe. sitire.
lassescere. uincula corruptionis st̃:
ficiat: extenuamꝰ abstinentia. ne
nos repletũ p̃mat. Uegetamꝰ hoc
motibus. ne situ ĩmutabilitatis in¬
tereat: sed citiꝰ hoc collocando sisti¬

Expanded text:
ipsam laboriose vincendo, superna ipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt:ficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sisti
Abbreviated transcription (Latin):
si iam iusti. in prauorũ cõparatio¬
ne quieti sunt: in estimatione tam̃
quietis intimȩ. omnimodo qͥeti
lestia. Iustos enĩ quãuis nullus de¬
sidioꝵ carnaliũ tumultus posside¬
at: duris tam̃ uinculis eos in hac
uita positos. suę molestia corruptio¬
nis ligat. Scriptũ quippe. ẽ. Corpꝰ
qđ corrũpit᷑ aggrauat anima: et
depͥmit terrena in habitatio sensũ
multa cogitantẽ. Eo itaq ipso quo
adhuc mortales sunt: corruptio¬
nis suȩ ponde grauant᷑. E astricti
molestia uincti sunt: quia in illa
adhuc libertate uitȩ incorrupti¬
bilis non surgunt. Aliud nãq de
mente. aliud de corpore tolerant:
& contra sem& ipsos cotidie in int¬
no certamine exiidant. An ñ duro
molestiȩ uinculo ligant᷑. quorum
nimirũ mens sine labore in igno¬
rantia soluitur: & non nͥ cũ studio
laboris eruditur: Coacta erigit᷑.
libens iac&. Ab infimis uix leuat᷑.
& tam̃ eleuata ꝓtinus labit᷑. Sem&¬

Expanded text:
tsi jam justi in pravorum comparatiotsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tamen quietis intimae omnimodo quieti plesti me . Justos viros quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis ligat. Scriptum quippe est: Corpus  corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semet
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute crescente. oport& ꝓculdii¬
bio ut carnis fortitudo torpescat:
Beatus gͥ iob alta fideliũ corda re¬
spiciat: atq ꝑpendat. quẽ sinũ
intimȩ qͥetis inueniunt. dum a
uiribus ꝓpriis. in dm̃ ꝓficiendo
lassantur: & dicat: ibi requieuer̃
fessi robore. Ac si aꝑte insinuet
dicens. Illic reqͥes lucis remiine¬
rat: quos hic interiꝰ recreans ꝓ-¬
uectus fatigat. Nec mouere deb&
qđ lucẽ nominans. nequaquã sub¬
didit in hac: sed ibi. Quã enim
continere electos conspicit: quasi
locũ nr̃m hanc eẽ. dep̃hendit. Un¬
de psalmista cũ incõmutabilitatẽ
ȩt̾nitatis conspicer& dicens: tu aut̃
idem ipse es. & anni tui ñ deficieñ:¬
hanc electoꝵ locũ esse denunciat
dicens. Filii seruoꝵ tuoꝵ inhabi¬
nia contin&: nobis ad se uenien¬
tibus locꝰ non localis man&. Quẽ
locũ dũ ꝑtingimꝰ. etiã ipsa in hac
uita mentis nr̃e tranqͥllitas. qͣnta
fuerit ꝑturbatio uidemꝰ : quia &¬

Expanded text:
virtute crescente, oportet procul duvirtute crescente, oportet procul dubio ut carnis foBeatus igitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requieverunt fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui nHunc electorum locum esse denuntiat, dicens: Filii servorum tuorum inhabinia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus. Quia e
Abbreviated transcription (Latin):
etiã plene derelinquit: & eõ funditꝰ
temporalibus morit᷑: quo ad suꝑ.¬
nã uitã altius afflatu ȩt̾nitatis a¬
nimat᷑. An non robore suo fessam
se inuenerat quȩ dicebat: anima
mea liquefacta. ẽ. ut loquutꝰ.ẽ:¬
Quia nimirũ mens. dũ occultȩ lo¬
quutionis aspiratione tangit᷑. a
statu suȩ fortitudinis infirmata.
ipso quo absorbet᷑ desidio liquat᷑:¬
& inde se apud sem& ipsam fessã
inuenit: unde ultra se. eẽ. conspicit
fortitudinẽ quã conscendit. Hinc
ꝓpħa cũ uisionem dei conspexisse
se dicer&: adiunx̃ elangui & e¬
grotaui ꝑ dies plurimos: quia cũ
ad uirtutẽ mens stringit᷑: a forti¬
tudine ꝓpria caro lassat᷑. Hinc
iacob quia angłm tenuit. uno
mox pede claudicauit: qͥa qui uͦ
amore sullimia respicit. iã in hoc
mundo duplicibꝰ incedẽ desidđiis
nescit. Uno enĩ pede innitit᷑ qui
solo dei amore roborat᷑: & necesse
est ut alius marceat: qͥa mentis

Expanded text:
etiam plene derelinquit, et eo funditus etiam plene derelinquit, et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. Annon robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut dileQuia nimirum mens, dum occultae locutionis aspiratione tangitur, ab statu suae fortitudinis infirmata ipso, quo absorbetur, desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
re. Omnes enĩ qui in hoc mundo
fortes sunt. robore quasi fortes fr:
non robore defessi. Qui uͦ in aue¬
toris sui amore roborant᷑: qͦ magiꝰ
inconcupita dei fortitudine con¬
ualescunt: eo a ꝓpͥa uirtute defi.¬
ciunt: & quo robustiꝰ ȩt̾na appetua
eõ a temporalibꝰ salubri defectio¬
ne lassant᷑. Hinc psalmista amo¬¬
ris sui rõbore fessus dicebat. Defe.¬
cit in salutare tuũ anima mea:
In salutare enĩ dei ꝓficiendo defe¬
cerat: qͥ ȩt̾nitatis lucẽ desiderans.
a carnis iam fiducia fractus anhela¬
bat. Hinc rursus dicit. Concupi¬
uit & defecit anima mea in atria
dm̃. Qui nimirũ cũ dicer& concu¬
quia ualde minor. ẽ diuinitatis
concupiscentia: quã non mox etiã
ppriꝰ sequit᷑ defectus. Qui enĩ ad
appetenda ȩt̾nitatis atria accendit᷑:
dignũ ꝓfecto. ẽ. ut ab hoc tempo¬
ralitatis amore lassetur: ut tanto
frigescat a studio scłi: quantõ sur¬
git ardentior in amorẽ dei. Quẽ
scilic& si ꝑfecte arripit: mundũ

Expanded text:
r. --Omnes enim qui in hoc mundo fortes sunt, robore quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concuquia valde minor est divinitatis concupiscentia quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat a studio saeculi, quanto surgit ardentius in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum
Abbreviated transcription (Latin):
tributione transcendat. Unde in
eugłio ueritas dicit. In domo patriᷤ
mei mansiones multȩ sunt. Ded in
eisdem multis mansiõnibꝰ erit aliqͦ
modo ipsa retributionũ diuersitaᷤᷤ
concors: qͥa tanta uis in illa pace nos
sociat: ut qđ in se quisq ñ acceꝑit:
hoc se accȩpisse in alio exult&. Unde
& ñ ȩque laborantibus in uinea: e¬
que cuncti denariũ sortiunt᷑. Etͥqͥ¬
dem apud patrẽ mansiones multȩ
sunt. & tam̃ eundem denariũ dispa¬
res laboratores accipiunt: qͥa una
cunctis erit beatitudo leticiȩ: quã¬
uis ñ una sit om̃ibꝰ sullimitas uitȩ̃.
Paruũ & magnũ in hac luce conspẽ¬
xerat : qui ex uoce capitis dicebat:
Imꝑfectũ meũ uider̾ oculi tui: &
in libro tuo om̃s scribent᷑. Paruũ
& magnũ conspexerat: cũ dicebat

Expanded text:
tributione tratributione traEvangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors; quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea , aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat, cu
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ deb& nomine exactoris intelli¬
giꝰ. nisi importunus ille ꝑsuasor. qͥ
humano generi semel nũmũ decep¬
tionis contulit. & ab hoc cotidie
expetere mortis debitũ ñ desistit᷑:
qͥ in paradiso homini peccati pecu¬
niã cõmodauit: sed iniquitate cres¬
cente. hanc cotidiȩ cũ usuris exigit:
De hoc exactore in eugłio ueritas
dicit. Et iudex trad& te exactori
Huiꝰ gͥ exactoris uox. ẽ: temptatio
miserȩ suggestionis. Audimꝰ autẽ
uocẽ exactoris. cũ eius temptatione
pulsam᷑: sed ñ ex audimꝰ. si pulsati
resistimꝰ. Audit enĩ qͥ temptationẽ
sentit: exaudit uͦ qͥ tẽꝑtationi con¬
sentit. Dicat᷑ gͦ de iustis. ñ exaudier̃
uocẽ exactoris: qm̃ suggestionẽ eiꝰ.
in sermone sepiꝰ replicat: beatꝰ iob
qͥa int̾nȩ pacis frequentiã diligens
conspicitꝰ descriptioni eiꝰ iterũ ser¬
sunt: & seruus liber a dño suo
cretio dignitatũ: ut quo alius hic.
aliũ merito suꝑat. illic aliꝰ aliũ re¬

Expanded text:
alius debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus in sermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum sersunt, et servus liber a domino suo. cretio dignitatum: ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium re
Abbreviated transcription (Latin):
talib& nanq intentione adhuc ꝑe¬
grina mens satagatꝰ uidere lucẽ
sicut. ẽ. non ual&e: quia hanc ei dã¬
pnationis suȩ cecitas abscondit. Ortꝰ
uͦ aurorȩ.ẽ. illa noua natiuitas re¬

Expanded text:
talibet intentione adhuc peregrina mens satagat, videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero est aurorae illa nova nativitas re
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitari om̃e desideriũ qđ ꝑtur¬
bat p̾cipit : Quid graue subiectis
iub&: qui declinari laboriosa huiꝰ
mundi itinera admon&: At tes
ꝓ impiis lux ipsa occũbere: ne in¬
pii in tenebrarũ suarũ tumultu
remanerent. Contemplet᷑ gͦ ur
eripit: dum ab eoꝵ cordibus desi¬
deria prauitatis tergit. Contẽple.¬
tur quod conuersi quiq quietem
quã ꝑciꝑe in ȩt̾nitate desid̾ant. hic
iam ꝑ tranquillitatẽ mentis degu.

Expanded text:
qui vitari omne desiderium quod perturqui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa mundi hujus itinera admonet? Attestpro impiis ipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
bore. Paulo ante iam diximꝰ. quia
corda peccantiũ. ꝑ hoc qđ strepitꝰ
desidioꝵ possid&: grauis cogita¬
tionũ instigantiũ tumultꝰ p̾mit
Sed in hac luce quã concepti mini-¬
me uider᷑ ÷ a tumultu suo impii
cessare ꝑhibent᷑: qͥa nimirũ medi¬
atoris aduentũ. quẽ patres in lege
positi diu p̃stolati sunt. ad uitȩ suę
requiẽ popłi gentiles inuenert̃:
paulo at testante qͥ ait. Qđ quere¬
bat isrł hoc non. ẽ. consequutus: e
itaq luce. impii a tumultu cessañ:
dũ ꝑuersoꝵ mentes ueritate cog-¬
nita. laboriosa mundi desideria
fuigiunt: & tranquillitati intimi
amoris adquiescunt. An ñ ad cessa¬
tionẽ uocat lux ipsa quȩ ait: ue¬
nite ad me om̃s qui laboratis &
onerati estis. & ego reficiã uos. tol¬
lite iugũ meu̾ suꝑ uos. & discite¬
ame. quia mitis sum. & humilis
corde. & inueniẽtis requiẽ anima¬
bus ur̃is: iugũ enĩ meũ suaue. ẽ.
& onus meum leue: Quid enim
graue mentis nr̃ȩ ceruicibꝰ ĩponit.

Expanded text:
--Paulo ante jam diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc nitaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. Annon ad cessationem vocat lux ipsa quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis; et ego reficiam vos. Tollite jugum meuhumilis corde, et invenietis requiem animabus vestris; jugum enim meum suave est, et onus meum leve est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ nos noctẽ. quã fęcimꝰ pos¬
sidemꝰ. Sed tc̃ peccatũ cordis sub
iuris nr̃i possessione̾ reducitur:
si cum incipit repͥmatur. Unde &
diuina uoce. cain praua cogitanti
dr̃. In foribus peccatũ tuũ aderit:
sed sub te erit appetitus eiꝰ: &
tu dominaberis illiꝰ. In foribus
quippe peccatũ adest: cum in
cogitationibus pulsat. Cuiꝰ ap¬
petitus subt̃ . ẽ. eiq homo dñat᷑.
si cordis neqͥcia inspecta citiꝰ p̃mat᷑:
& prius quã ad duriciã crescat: re¬
luctanti menti subigat᷑. Ut gͦ delic¬
tũ suũ citiꝰ animꝰ senitiat. & culpȩ
tẏraninidem. sub iure suo pęnitendo

Expanded text:
imirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
hoc absconditũ uocat᷑. Qđ & non
subtitisse dr̃: quia enumeratis pau¬
cis eoꝵ frequentia nullo apud nos
memoriȩ scripto retinet᷑. Recte uͦ
addit᷑: uel qui concepti. ñ uidert᷑
lucẽ. Hi nanq qͥ post accept̾a le-¬
gem. in hoc mundo nati sunt: au¬
ctori suo eiusdem legis sunt admo¬
nitione concepti. Sedtam̃ concepti.
lucẽ minime uider̃: quia ad aduen¬
tũ incarnationis dñice quãuis hanc
fidelit̾ credent: ꝑuenire neqͥuert᷑
Incarnatus qͥppe dñs: dicit. Ego
sum lux mundi. Atq ipsa lux ait:
Multi ꝓpħȩ & iusti. desiderauer̃
uidere quȩ uidetis: & ñ uiderunt:
Concepti igit᷑ non uider̾ lucẽ: qͥa¬
& ad spem uenturi mediatoris. aꝑ¬
tis ꝓpħarũ uocibus excitati: ne¬
quaquã potuer̃ cernere eius incar¬
nationẽ. In his itaq conceptꝰ inte¬
rior. formã fidei edidit sed hanc
usq ad aꝑtã uisionẽ diuine p̃sen¬
tiȩ ñ ꝑdux̃: qͥa priꝰ hos a mundo

Expanded text:
hoc absconditum vocatur. Quod et non hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae situr: Vel qui concepti non viderunt lucem. - Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, Auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus quippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt . Concepti igitur non viderunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo
Abbreviated transcription (Latin):
buit: ut ambulatuirus cũ dño tͣns¬
ferret᷑. Ibi noe: qui ꝑ hoc qđ diui¬
no examini placuit in mundo: mun¬
do suꝑstes fuit. Ibi abrahã: qui dũ
ꝑegrinus . ẽ. scło. factus. ẽ. amicus
deo. Ibi isaae: qui caligantibus car
futuris etiã scłis. magna uidendi
luce radiauit. Ibi iacob qui irã fr̃is
humilit̾ fugitꝰ clement̃ edomuit
Qui ꝓle quidem fȩcundus extitit:
sedtam̃ sp̃c ubertate fȩcundior: ean¬
dem ꝓlem sub ꝓpħiȩ suȩ uinculis
astrinx᷑. Bene autẽ abortiuũ hoc ab¬
sconditũ dr̃: qͥa a mundi pͥmordiis
dũ quosclam paucos. moyse scriben-¬
te cognoscimus: pars nobis maxi¬
ma humani generis occultat᷑. Neq
enĩ tot iustos solũmͦ usq ad acceptã
legem extitisse credendũ. ẽ: qͦt moy¬
ses breuissima descriptione ꝑstruyẽ:
Quia gͦ a mundi pͥmordio edita
multitudo bonoꝵ. ex magna par-¬
te noticiȩ nr̃ȩ subtrahit᷑: abortiuũ

Expanded text:
buit, ut ambulaturus cum Domino transbuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus carnfuturis etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum