comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crlatom &filius: qui sicit intempaalis ꝑemancnt po¬
tutt teuralia condire sic in insibilis ꝑmanans
potut i his qu aeiusibilia condicdit us ibi sitas ppaure
Tamen &siꝑ sonae patris a quolibet assignecur hiclocus
quodicitur ego sumquisum nec sic filius ab aqualita¬
te immutabilitatis paternae creditur secernendus. ꝗm̃
sicut paterdicit ego sum quisum. sicdefilio dicit apł.
sicut supra posuimus non fuit est & non sed st in illo suit¬
& rursum : tu autem idem es : Cumitaq illud singulart
est sicut inuenitur in patre. sic reperiatur infilio Aut
uterq: immutabilis creditur. aut uterq. mutabilitaty
subditur: s. ed qm̃ ualde impiun est ut patren mutabilem
dicamus : hoc sine dubiopium est ut sicut immutabilem
patrem sic immutabilem filium predicemur : & si immu¬
tabilis est diuinitas filii : nihil ei utiq. acces sit intempor
qm̃ nihilmutabilitatis recipit qđ immutabilenaturah
ueritate subsistit : Restat igitur ut diuinitatem xp̃i quã

Expanded text:
ui, sicut intemporalis permanens, potuit temporalia condere, sic invisibilis permanens, potuit in his quae visibilia condidit visibiliter apparere. Tametsi personae Patris a quolibet assignetur hic locus quo dicitur: Ego sum qui sum, nec sic Filius ab aequalitate immutabilitatis paternae creditur secernendus. Quoniam, sicut Pater dicit: Ego sum qui sum, sic de Filio dicit Apostolus, sicut supra posuimus: Non fuit, Est et Non, sed Est in illo fuit. Et rursum: Tu autem idem es. Cum itaque illud singulare EST, sicut invenitur in Patre, sic reperiatur in Filio, aut uterque immutabilis creditur, aut uterque mutabilitati subditur. Sed quoniam valde impium est ut Patrem mutabilem dicamus, hoc sine dubio pium est ut, sicut immutabilem Patrem, sic immutabilem Filium praedicemus; et si immutabilis est divinitas Filii, nihil ei utique accessit aut decessit in tempore, quoniam nihil mutabilitatis recipit, quod immutabile naturali veritate subsistit. Restat igitur ut divinitatem Christi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quispũs counctus dicitur ds̃ daiuitico carmine nomi¬
filius ado unctus eguit profeiodyuenus scificationis
munereprius quã homo uerus idem nasceretur in carne : Di¬
catur ergo : quid potuit essedi filio sanetius. cius unctione¬
scificatio ill autdaretur ante non habita: autperficentur qua
in erat imperfecta : & si aliquid dicitur difilio melius cuisolũ
praeferendũ existimant patrem sine dubco quicquidillud est
patri fatebunt᷑ aequalem : Sed siuecoaequetur siue &iam post¬
ponatur patri filio interim quicquid illud est praeferatur.
In iusteergo inbaptis mate patri & filio sp̃r sc̃s iungitur cũ
potius illud debuerit patrifilioq coniungi. qđ potioris me¬
rito scificationis filio debuit ante poni : Qualis uero uirtus
illa credetur quae diuinitatem filuidi unctionescificauit &
eius carnem sci ficare non potuit : namutiq si pos set xpm
tute: Attendatur ergo neforsitan &ipsodi filio & illa qua
unctus uirtutedicitur potior atq sanctior eredendus sit

Expanded text:
igitur qui Spiritu sancto unctus dicitur, Deus Davidico carmine nomiFilius a Deo unctus, eguit profecto Deus verus sanctificationis munere, priusquam homo verus idem nasceretur in carne. CAsanctificatio illi, aut daretur ante non habita, aut perficeretur, quae inerat imperfecta? Et si aliquid dicitur Dei Filio melius cui solum praeferendum existimant Patrem, sine dubio, quidquid illud est, Patri fatebuntur aequale. Sed sive coaequetur, sive etiam postponatur Patri, Filio interim, quidquid aliud est, praeferatur. Injuste ergo in baptismate Patri et Filio Spiritus sanctus jungitur, cum potius illud debuerit Patri Filioque conjungi, quod potioris merito sanctificationis Filio debuit anteponi. Qualis vero virtus illa credetur, quae divinitatem Filii Dei unctione sanctificavit, et ejus carnem sanctificare non potuit? Nam utique si posset Chritute. Attendatur ergo ne forsitan, et ipso Dei Filio, et illa qua unctus virtute dicitur, potior atque sanctior credendus sit
Abbreviated transcription (Latin):
per hibet deme : &ut ostenderet quem aliũ dicent postpau¬
ca subiecit : quimisit mepater: ipse testi moniũ ꝑ hibetdemo:
Alio loco similit̃ suamꝑ sonã patrisq discernens Non sum
inquit solus : quia pater mecumest : Ad hanc distinctionen
gemina e ꝑsonae & professionem unius substantiae in patre
& filio perdocendam ipsefilius dicit : Qui credit in me :÷ non
credit inme sedin eum qui misit me : & qui uid et me uidet cũ
qui me misit : Vnus est igit᷑ filius expatris natura genitus:
qui ideo unigenitus dicit᷑ ut expro prietatepaternenatur
unus & genitus demonstretur : Sed hic qui unigenitus ex
patre naturaliter dicitur. sicut inseparabilis est unitate
naturae sic in confusibilis permane ꝓprietate ꝑsonae :
Obboc setantũ nodo difilius unigenitum nominat dicens:
suc enim dilexit ds̃ mundum ut filium suũ unigenitũ daret:
ut omnis qui credit in eum non pereat sed habeat uitã eterni

Expanded text:
perhibet de me . Et ut ostenderet quem alium diceret, post pauperhibet de me . Et ut ostenderet quem alium diceret, post pauca subjecit: Qui misit me Pater, ipse testimonium perhibet de me . Alio loco similiter suam personam Patrisque discernens: Non sum inquit solus, quia Pater mecum est . Ad hanc distinctionem geminae personae, et professionem unius substantiae in Patre et Filio perdocendam, ipse Filius dicit: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: et qui videt me, videt eum qui me misit . Unus est igitur Filius ex Patris natura genitus, qui ideo Unigenitus dicitur, ut ex proprietate paternae naturae, unus et genitus demonstretur. Sed hic qui Unigenitus ex Patre naturaliter dicitur, sicut inseparabilis est unitate naturae, sic inconfusibilis permanet proprietate personae. Ob hoc se tantummodo Dei Filius Unigenitum nominat dicens: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum non
Abbreviated transcription (Latin):
torem : Intem poralem temporalium factorem & temporum :
Quem nullus continet locus quo nullus caretlocus : quia
cuncta replet ceator Immensur : q. inanpropto ot dr̃
quia dicitur genitus sed ideo uerus digne creditur : quia de
patre substantia liter genitus pdicatur : Quodenim dicitur
genitus non hoc est nomen diuinitatis infilio : sed nomen
est natiuitatis indõ : ut quem constat depatrenatura li terge¬
nitũ  constet non aliudes sequamdm̃ : Hic itaq depatresen¬
piternus existens : unam tenuit cũ dõ patrenaturã : sed pro¬
priam sumpsit ex genitore ꝑ sonam : Quia diuina natiuitas
non diuisionem naturalis unitatis habuit sed ꝑsonam filii
subsistentis a patre distinxit : & ex uocabulo patris alium
quinatus est monstrat ut errorem sabellian aeconfusionus
ex cludat sicut ipsefilius protestatur dicens: Alius est que¬
testimoniũ perhibet deme & scioqr uerũ est testimoniũ quod

Expanded text:
torem, intemporalem temporalium factorem et temporum; torem, intemporalem temporalium factorem et temporum; quem nullus continet locus, quo nullus caret locus, quia cuncta replet Creator immensus; qui non propterea non est Deus, quia dicitur genitus; sed ideo verus digne creditur, quia de Patre substantialiter genitus praedicatur: quod enim dicitur genitus, non hoc est nomen divinitatis in Filio, sed nomen est nativitatis in Deo; ut quem constat de Patre naturaliter genitum, constet non aliud esse quam Deum. Hic itaque de Patre sempiternus existens, unam tenuit cum Deo Patre naturam, sed propriam sumpsit ex genitore personam, quia divina nativitas non divisionem naturalis unitatis habuit, sed personam Filii subsistentis a Patre distinxit; et ex vocabulo Patris alium qui natus est monstrat, ut errorem Sabellianae confusionis excludat, sicut ipse Filius protestatur dicens: Alius est qutestimonium perhibet de me, et scio quia verum est testimonium quod
Abbreviated transcription (Latin):
uoluce lnuera carmesentint & incliuin tat ppor ersus. senpaf¬
biliter ꝑmaneret : nec alius incarne passus fuerit nisi illequi
inuera carnis passione impas sibilis omnino permansit:: nec
alius semet ipsum morti dignatus sit tradere. quam ille sicpo¬
tuit moriendo mortem uincere : ut mortem non posset in mor¬
tesentire : Sed haec qualiter inunita tepersonae substantiarum
in xp̃o proprietate seruata dicamus professionis nraeseries
subiecta monstrabit : Credimus igit᷑ dĩ filium anteomneprorsur¬
initium. hoc est si nealiquo sua enatiuitatis initio de patris sub¬
depatre : Non nuncupatiuum  quia nomen habet ex ueritate
naturae : Non ex aliqua materia : quia non aliquid fuit coȩtenũ
dõ undeorigo filio prȩstantur : Nec posteriorem filium eo
quigenuit. nec minorem sed sicut &iam in secundo libello diximꝰ
patriprorsus & sempiternitatelm mensitatis. &immensitate
sempiternitatis aequalem : Immutabilem : mutabilium condi¬

Expanded text:
oluit in vera carne sentiret, et in divinitate prorsus impassibiliter permaneret, nec alius in carne passus fuerit nisi ille qui in vera carnis passione impassibilis omnino permansit, nec alius semetipsum morti dignatus sit tradere, quam ille qui sic potuit moriendo mortem vincere, ut mortem non posset in morte sentire. Sed haec qualiter in unitate personae, substantiarum in Christo proprietate servata, dicamus, professionis nostrae series subjecta monstrabit. CAPUT III. initium, hoc est, sine aliquo suae nativitatis initio, de Patris subde Patre; non nuncupativum, quia nomen habet ex veritate naturae; non ex alia natura, quia non aliquid fuit coaeternum Deo, unde origo Filio praestaretur. Nec posteriorem Filium eo qui genuit, nec minorem, sed 113 sicut etiam in secundo libello diximus Patri prorsus et sempiternitate immensitatis et immensitate sempiternitatis aequalem, immutabilem mutabilium condi
Abbreviated transcription (Latin):
pum in uncxpo coeperimur ea qua eaddꝓpriectm diuinae
honana eq natura eꝑtinent demonsrare aut duos ibriste
nos existinet credere secundũ itrãq natura:. dicqanst
Nno bis bi seri pitet trinitatis personam . Nos enin fudeta
petin cexp al ang dicueueritatir sic in mediator didt hominũ
ho miner poiu propriaunius cuiusq natura ecognoscimus
ut unit aren ꝑ sonue nallatenus diuidldusi Scienet qiois

Expanded text:
cum in uno Christo coeperimus ea quae ad proprietatem divinae cum in uno Christo coeperimus ea quae ad proprietatem divinae humanaeque naturae pertinent, demonstrare, aut duos Christos nos existimet credere, secundum utramque naturam, aut quartam a nobis inseri putet Trinitati personam. Nos enim fidem retinentes evangelicae veritatis, sic in Mediatore Dei et hominum homine Christo Jesu propria uniuscujusque naturae cognoscimus, ut unitatem personae nullatenus dividamus, scientes quod sic
Abbreviated transcription (Latin):
pas sibilita te dedecorent : quodutiq diuino spũ pracudens
dicebat apostolus : uebum enim crucis pereuntibus quiden
stultitia est his auten qui salui fiunt uirtus di es: Peeun
inuerbo crucis non solum quiputant difilium quachuman
sunt incarnepati non potuis se : uerum & am qui credunt
diuinita tem filiidĩ dolores uel passionem substantialiter in
cruce sensisse : Quo modo autem uerbũ crucis uirtus estdi
si incrucediuina substantia potuit in firmari : udqualite
nos adimmutabilitatis atq in corruptionis gratiã ꝑduc¬
turus est xp̃s. su pse seundum diuinanatirĩ probati in
decerius cõmutatus : Cum diuinaenaturaesit proprium
necdefectũ capere nec profectum: Igitur quid inx posemp¬
impas sibile quidue antemortem carnis passibile fuerit
tra cedeuro prinitur libello huic hserenda digximari
qua eal cuno xp̃o dõ homineq ciedimus & tenenus aequis

Expanded text:
passibilitate dedecorent. Quod utique divino Spiritu praevidens, passibilitate dedecorent. Quod utique divino Spiritu praevidens, dicebat Apostolus: Verbum enim crucis, pereuntibus quidem stultitia est, his autem qui salvi fiunt, virtus Dei est . Pereunt in verbo crucis non solum qui putant Dei Filium quae humana sunt in carne pati non potuisse, verum etiam qui credunt divinitatem Filii Dei dolores vel passionem substantialiter in cruce sensisse. Quomodo autem verbum crucis virtus est Dei, si in cruce divina substantia potuit infirmari? vel qualiter nos ad immutabilitatis atque incorruptionis gratiam perducturus est Christus, si ipse secundum divinam naturam probatur in deterius commutatus, cum divinae naturae sit proprium, nec defectum capere, nec profectum? CAPUT II. Cauteimpassibile, quidve ante mortem carnis passibile fuerit, tractaturi, primitus libello huic inserenda duximus, quae de uno Christo Deo homineque credimus et tenemus: ne quis,
Abbreviated transcription (Latin):
monstrandae ueritatis gratiã largietur ut manifestos
scripturarum clareat do cumentis & pectitudo catholici
dogmatis: &tortuo suserror ac multiplex hereticae
prauitatis : Sunt enim quidã quides a cramento dominicae
passionis aliter quam sepietas habet cogitantes dumsa¬
lutem quaerunt : dispendium salutis incurrunt : & dum
indo id accipiunt quod in hominib: cernunt: quadam
uel ut lancea ꝑuers a elocutionis latus ꝑcutiunt salua¬
toris : &cum increduli mlites detrahere ausi norfue¬
rint morienti : quidam nunc sub xpĩani nominis fuco
non metuunt derogare regnanti : Hi sunt quicũ in uno
xp̃o do uero homineq ꝑfecto humanã diuiramq forsitan
nequeunt aut certe negligunt secundũ naturalem ueritatem
considerare s ubstantiam : In iderroris incurrunt ut non bu¬
manam indiꝰ filio naturã manentediu in aeur tutis immutabili¬
te considerent: sed ut diuinã substantiã diuinaeinfinitatir

Expanded text:
monstrandae veritatis gratiam largietur, ut manifestis monstrandae veritatis gratiam largietur, ut manifestis Scripturarum clareat documentis, et rectitudo catholici dogmatis, et tortuosus error ac multiplex haereticae pravitatis. Sunt enim quidam qui de sacramento dominicae passionis aliter quam se pietas habet, cogitantes, dum salutem quaerunt, dispendium salutis incurrunt, et dum in Deo id accipiunt, quod in hominibus cernunt, quadam velut lancea perversae locutionis latus percutiunt Salvatoris; et cum increduli milites detrahere ausi non fuerint morienti, quidam nunc, sub Christiani nominis fuco, non metuunt derogare regnanti. Hi sunt qui cum in uno Christo Deo vero homineque perfecto humanam divinamque forsitan 112 nequeunt, aut certe negligunt, secundum naturalem veritatem considerare substantiam, in id erroris incurrunt, ut non humanam in Dei Filio naturam, manente divinae virtutis immutabilitate, considerent, sed ut divinam substantiam, divinae infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uam quam secundo libro supernimuneris opitulatio¬
ne subnixi diuinitatem filiidĩ probauerimus immensa.
nec tempore scilacet nec loco conclusam. ut potequae
om̃areplet. om̃a continet. om̃a sempiternitatepra ecedit
om̃a pariter immensitate conludit. : Quodidcircoquam
maxime curauimus demonstrandum ut siqui nuncusq:
spitaliter dedo nequeunt cogitare: localis indĩ filio suspi¬
cionis ab soluerentur errore: Non minor nobis et sollici¬
tudo residua tertii quoq huius uoluminis ab soluendi
quo de sacramento dominicae passionis qđ ipsequi ꝓ nobis
passus est donauerit sumus utiq tractaturi. ubi non
minimotimore concutimur. nec leui formidine ꝑurgueñ
Sumus enim prorsus quantũ adnos attinet explicationi
tanta e ꝓfunditatis in ualidi sed illequi a peruit õs mutũ
& linguas in fantium fecit disertas. ipsesicut confidimus
dabit sermonem directũ & benesonantem in õs nr̃m. Tantaq:
huicoperi qđ ꝑ nos dignatur misericorditer operari. de¬

Expanded text:
uanquam secundo libro, superni muneris opitulatione subnixi, divinitatem Filii Dei probaverimus immensam, nec tempore scilicet, nec loco conclusam, ut pote quae omnia replet, omnia continet, omnia sempiternitate praecedit, omnia pariter immensitate concludit; quod idcirco quam maxime curavimus demonstrandum, ut si qui nunc usque spiritaliter de Deo nequeunt cogitare, localis in Dei Filio suspicionis absolverentur errore: non minor nobis est sollicitudo residua tertii quoque hujus voluminis absolvendi, quo de sacramento dominicae passionis, quod ipse, qui pro nobis passus est, donaverit, sumus utique tractaturi. Ubi non minimo timore concutimur, nec levi formidine perurgemur: sumus enim prorsus quantum ad nos attinet explicationi tantae profunditatis invalidi. Sed ille qui aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit disertas , ipse sicut confidimus dabit sermonem directum et bene sonantem in os nostrum, tantamque huic operi, quod per nos dignatur misericorditer operari, de
Abbreviated transcription (Latin):
eius ihm̃ : hic erit magnus & filius altissimiuocabitur :
non solum uero filius dĩ secundum id qđ natur est dehor¬
ne dictur estxp̃s  uerũ &iam homo ille r dicitur. proeo qđ
est ado susceptus : quod nobis indubitanter psalmorũ libe
osterdit in quodicitur : thronus tuus dr̃ in seculũ sȩcul uir¬
ga aequitatis uirga regnitui. Dilexisti iustiqa & odisti in i¬
quitatem proptera unxit te ds̃ ds tuus oleo exultationis
pꝰparticipibustuis : Hanc autẽ unctionẽ adhomino potius
hrmana lixponatura potuit p̃dicam : nam intantũ a naza¬
redi non diuinitas xp̃ĩ sed humanitas predicatur ut &s ĩan¬

Expanded text:
ssimi vocabitur . Non solum vero Filius Dei, secundum id quod natus est de homine, dictus est Christus, verum etiam homo ille Deus dicitur, 120 pro eo quod est a Deo susceptus, quod nobis indubitanter Psalmorum liber ostendit, in quo dicitur: Thronus tuus, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo ead Deum. Hanc autem unctionem ad hominem potius humana in Christo natura potuit praedicari? Nam intantum a Nazareth, non divinitas Christi, sed humanitas praedicatur, dica
Abbreviated transcription (Latin):
ilenbuen caro factĩ est & habitauit in nobis & uidimus glo¬
rtam etus gloria quasi unigeniti apatre plenugratis do
ner hatis ÷ Verbum caro factũ plenum est gratiu susceptio¬
nis humanae : quia xp̃s nihil in se minus hominis habeo
huntq unigentus a patre plenus est ueritatis pater naesub¬
stantre. quia opinem in sediunita tis patrnie plenatude siut

Expanded text:
et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Verbum caro factum, plenum est gratiae susceptionis humanae, quia Christus nihil in se minus hominis habet; idemque Unigenitus a Patre plenus est veritatis paternae substantiae, quia omnem in se divinitatis paternae plenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
didisse dicens alioloco : Qđ aute nunc uiuo incarne infido
uiuo filiidi quidilexit ine & tradidit semet ipsum prome
Sed ut ostendentur quid in xp̃o potuerit tradi : ꝓphetico
dicit liberscĩ iob: Terra tradita est inmanus impii: & tamꝰ
salua ꝓprietate utriusq naturae nec homo susceptur po
to Sicut ergo passionen mortis & mortem propter unt¬
tem ꝑ sonae di quidem filio scriptura prorsur assigrat
& tamen dita temim passibilem immortalemq ꝓnuntiat Ita
& animae tristtã & porturbationẽ quanuoluntaria in

Expanded text:
didisse, dicens alio loco: Quod autem nunc vivo in carne, in fide didisse, dicens alio loco: Quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro me . Sed ut ostenderetur quid in Christo potuerit tradi, prophetice dicit liber Job: Terra tradita est in manus impii . Et tamen salva proprietate utriusque naturae, nec homo susceptus septo. Sicut ergo passionem mortis et mortem propter unitatem personae, Dei quidem Filio Scriptura prorsus assignat, et tamen deitatem impassibilem 133 immortalemque pronuntiat, ita et animae tristitiam et perturbationem, quam voluntariam in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ponere exordium curauit : Quod erat abinitio qđ audi¬
uimus quod uidimus oculis nr̃is qđ in speximus & manus
nrae contrectauerunt deuerbo uitae. & iutapalam facta est :
& uidimus & testamur &nuntiamus uobis uitã eterna quat
erat apud patrem & palam facta est nobis : filiũ dĩ quen uerbũ
dĩ superius dixit : uitam in subsequentib nominauit: Qđ est
autem uerbum uitae nisi uerbũ di : & qm uerbum uita e
uita est: una est utiq uita illud uitȩ uerbum & uita cuius edt
uerbum : ldeo ergo xp̃s qui mortuus est ex infirmitate uiuit:
sione uirtutem uita deseruit: nec in mortexp̃i uirtus auitan
potuit : Rursus pro unitate ꝑsonainxp̃o firmissime com
mendanda: sic paulus scribens romanis ponit dicens de
dõ : qui filio ꝓprio non pepercit sed ꝓnobis omnib: tradi¬
dit illũ : atq ut illa traditio uoluntaria expotelatefili i mon¬
straretur effecta: filium quoq pranobis sememorat tra¬

Expanded text:
hoc ponere curavit exordium: Quod erat ab initio, quod audihoc ponere curavit exordium: Quod erat ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod inspeximus, et manus nostrae contrectaverunt de Verbo vitae, et vita palam facta est: et vidimus, et testamur, et nuntiamus vobis Vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et palam facta est nobis . Filium Dei, quem Verbum Dei superius dixit, Vitam in subsequentibus nominavit: quod est autem Verbum vitae, nisi Verbum Dei? Et quoniam Verbum, vitae vita est, una est utique vita illud vitae Verbum, et vita cujus est Verbum. Ideo ergo Christus qui mortuus est ex infirmitate, vivit sione virtutem vita deseruit, nec in morte Christi virtus a vpotuit. mendanda sic Paulus scribens Romanis ponit , dicens de Deo: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Atque ut illa traditio voluntaria ex potestate Filii monstraretur effecta, Filium quoque pro nobis se memorat tra
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas. & quia sepultus est & quia resurrexit tertiadie
secundũ scripturas : mortuũ dixit non corpus xp̃i sed pm
ut unita tem personaedi hominisq seruant : ut auten substan¬
nalem ꝓprietatem ditatis & humanitatis ostenderet: alio
loco sicut superius iamposuimus dicit : Nam &si crucifixus
est ex in firmitate sed uiuit ex uirtutedi : Attendenda et
a postolicorũ uirtus pclara dictorũ : sienim paulus dixisset
dexp̃o quia crucifixus est ex infirmitate sed uiuit ex uirtute
& non addidissetdi : nec sic debuit infirmitas passibilitatis
humanae cũ diuinae uirtutis impas sibilitate confundi: At
cum uirtutem ditati paulus assignet : quis non uideat qđ
ea quae in firmitatis uidentur. hominis essedenuntiet :
nam & qđ dicit dexp̃o qui auiuit ex uir tutedi : ex sua ditate
utiq uiuit quiã ipse uirtus di : & sic uiuit sicut pater uiuit:
qm̃ ipse est uia ueritas & uita: Nam ut unam uitam patris
filiiq iohannes nobis insinuart a postolus: epistola es uae

Expanded text:
Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit 132 tertia die secundum Scripturas . Mortuum dixit non corpus Christi, sed Christum, ut unitatem personae Dei hominisque servaret; ut autem substantialem proprietatem deitatis et humanitatis ostenderam etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Attendenda est apostolicorum virtus praeclara dictorum. Si enim Paulus dixisset de Christo, quia crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute, et non addidisset, Dei, nec sic debuit infirmitas passibilitatis humanae cum divinae virtutis impassibilitate confundi: at cum virtutem deitati Paulus assignet, quis non videat quod ea quae infirmitatis videntur hominis esse denuntiet? Nam, et quod dicit de Christo, quia vivit ex virtute Dei, ex sua deit te utique vivit, quia ipse est virtus Dei, et sic vivit sicut Pater vivit, quoniam ipse est via, veritas et vita. Nam ut unam vitam Patris Filiique Joannes nobis insinuaret Apostolus, Epistolae suae
Abbreviated transcription (Latin):
uos & ero uobis in patrem & uos eritis mihi infilios & filiar
paulus ostendit ita corinthus scribens : Nescitis quia templi
dĩ estis. & spsdi habitat in uobis ÷ Ac nequis eorũ quispt̃istun
minorempa trefilioq constituunt hic ubidictũ et sprdĩ habi¬
tat in uobis ad ꝑsonam sc̃i sps deneget pertiner quidinillo
replicaturus est Ioco ubi a postolus timotheum sollicitudine
paterni amonis in format: bonũ depositũ in quiens cutoie¬

Expanded text:
vos; et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filiavos; et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filiaPaulus ostendit, ita Corinthiis scribens: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis . Ac ne quis eorum qui Spiritum sanctum minorem Patre Filioque constituunt, hic ubi dictum est, Spiritus Dei habitat in vobis, ad personam sancti Spiritus deneget pertinere, quid in illo replicaturus est loco ubi Apostolus Timotheum sollicitudine paterni amoris informat? Bonum depositum, inquiens, custo
Abbreviated transcription (Latin):
Virigalilei quid statis aspicientes incȩlũ : hicihs quem ui¬
distis euntẽ in cȩlũ. sic ueniet quem ad modũ udistis eũ eunte
incelum : Cum ergo caroxpilo calis absq dubitatione mon¬
stretur : diuinitas tamen eius ubiq semꝑ esse paulo testan¬
potuit si ln illo non fuit : uel quomodo corporaliter ascenda
incaelum qui in suis fidelibus eeprȩdicatur interra : si non es
in illo diuinitatis immensitas quaecelum implerepossit & t̃ra
Nam corinthus paulus dicit : an non cognoscitis uos ipsor
quia ihs xp̃s in uobis est : &a dephesios at : In interiori hom¬
nehabitare xp̃mperfidem incordibus uri : Estitaq filius
incȩlo & habitat in nobis interra: scilicet illa sua immensita¬
suam in nobis habitationen sic ꝓpheta loquente monstrauit
Qm̃ in habitabo in illis & in ambulabo & ero illorũ dr̃ & ipsi
erunt mihi populus : propter quod exitedemedio eorũ & sepa¬
ramini dicit dñs . &immundum necetigeritis : & egorecipiã

Expanded text:
es in coelum? Hic Jesus, quem vidistis euntem in coelum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Cum ergo caro Christi localis absque dubitatione monstretur , divinitas tamen ejus ubique semper esse, Paulo testanpotuit, si in illo non fuit? Vel quomodo corporaliter ascendit in coelum, et in suis fidelibus esse praedicatur in terra, si non est in illo divinitatis immensitas quae coelum implere possit et terram? Nam Corinthiis Paulus dicit: An non cognoscitis vos ipsos, quia Jesus Christus in vobis est ? Et ad Ephesios ait: In interiori homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Est itaque Filius in coelo, et habitat in nobis in terra, scilicet illa suae immensitasuam in nobis habitationem sic, propheta loquente, monstravit: Quoniam inhabitabo in illis, et inambulabo , et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus. Propter quod exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus: et immundum ne tetigeritis, et ego recipiam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sempiterno filio & futuro tunc hominisfilio in quoper¬
mansis set uera &immensa diuintas & a quo suscipienda esset
uera localisq humanitas . propheticae inspirationis agnitione
repletus dixerat hieremias : Hic dr nr̃ & non estimabit᷑ alius
adeum ad inuenit omnem uia disciplinae. & dedit ea iacob
puero suo &isra hel dilecto suo: posthȩc interris uisus est &cũ
hominib conuersatus est : & qm̃ deipso superius dexera
magnus est & non habet finem excelsus &immensus neistad
interra uisio & cũ hominib: conuersatio dm̃ immensumputant᷑
alienas sedecelo propter hoc ipse filius ut immensitaten diui¬
nitatis suae interrapositus demonstrant & secundũ horunon
qundecaelo descendit filius hominis qui est inegho: Nonquia
human axp̃i substantia fuisset ubiq diffusa sedcn laonqu
plemo di filius atq hominin filius uerus ds̃ gepatrosicut
ho mo uerus ex homine licet secundumueran hum ansiater

Expanded text:
Dei sempiterno Filio, et futuro tunc hominis Filio, in quo permansisset vera et immensa divinitas, et a quo suscipienda esset vera localisque humanitas, propheticae inspirationis agnitione repletus, dixerat Jeremias: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum. Adinvenit omnem viam disciplinae, et dedit eam Jacob puero suo et Israel dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Et quoniam de ipso superius dixerat: Magnus est, et non habet finem, excelsus et immensus, ne ista Dei in terra visio et cum hominibus conversatio Deum immensum putaretur alienasse de coelo, propter hoc ipse Filius, ut immensitatem divinitatis suae in terra positus demonstraret, et non secundum hominem, qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo ; non quia humana Christi substantia fuisset ubique diffusa, sed quoniam unus idemque Dei filius atque hominis filius verus Deus ex Patre, sicut homo verus ex homine, licet secundum veram humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
siceius corporalis intimatur ascensus: &cũ hȩc dexisset
uidentib illis eleuatus est & nubes suscepit eũ ab oculis
eorũ : Cumq intuerentur incȩlum euntem illũ. ecceduo

Expanded text:
sic ejus corporalis intimatur ascensus: Et cum haec dixisset, sic ejus corporalis intimatur ascensus: Et cum haec dixisset, videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
qua e immensa semper est a postolica quoq nob̵ doctrina cer¬
nimus intimari : Nam ut xp̃i ueri hominis corpus localiter
contineri paulus monstrant apłs . ait ad thesa lonicenses :
mortuis ĩħm : Ipsum utiq monstrans corporaliter decȩlo
uenturũ. quem corporaliter amortuis nouerat suscitatũ
ritatis suae. sec undu operationem qua pot est &iam subicere
sibi om̃a : Interim qm̃ locioportunitas non est p̃ter eunda
silentio. attendatur hic locus in quo apłs filiũ dicit om̃a
sibi possesubicere. nepater ex istimecur cunctatamquam in¬
ualido subiecisse : dicit &iam corpus humilitatis nrae refor¬
maturum conformecorpori claritatis suae : Quod si uerũ
est corpus xp̃i. loco potest utiq contineri : Hanc ueritatẽ
corporis xp̃i decȩlo uenturi. iohannes quoq: confirmat
dicens : ecce ueniet cũ nubibus & udebit eum omnis oculus
& qui eum compunxerunt : In libro quoq: actuu apłorũ

Expanded text:
quae immensa semper est, apostolica quoque nobis doctrina cernimus intimari. Nam ut Christi veri hominis corpus localiter contineri Paulus monstraret apostolus, ait ad Thessalonicenses: Qscitavit a mortuis Jesum : ipsum utique monstrans corporaliter de coelo venturum, quem corporaliter a mortuis noverat suscitatum. onforme corpori claritatis suae, secundum operationem qua potest etiam subjicere sibi omnia . Interim quoniam loci opportunitas non est praetereunda silentio, attendatur hic locus in quo Apostolus Filium dicit omnia sibi posse subjicere, ne Pater existimetur cuncta tanquam invalido subjecisse, dicit etiam corpus humilitatis nostrae reformaturum conforme corpori claritatis suae. Quod si verum est corpus Christi, loco potest utique contineri. Hanc veritatem corporis Christi de coelo venturi, Joannes quoque confirmat, dicens: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum compunxerunt . In libro quoque Actuum apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur & quod insuis fidelib: operatur : uidit enim ds̃ omnia
quae fecit & eccebona ualde: ac ꝑ hoc ubi quaedam non uidet
ut tribuat: uidet ut recribuat : sic &iam uidet malum & non
uidet malum quia quod non uidet ut probet. uidet ut ludicet
& quod non uidet ꝑsuam gratiã donatum : uidet a peccante
ꝑ iustitiã exigendum : qm̃ ubi non adest iustificandi largitas:
nonde est iudicandi sȩueritas : beato paulodicente : uideergo
bonitatem & seueritatem dĩ. In eos quidem quiceciderunt seue¬
ritatem  Inte autembonitatem si ꝑ manseris inbonitate : Quae
cum ita sint. quomodo potest substantialiter alicubi de esse cũ
lux &iam intenebris luceat : licet tenebrae eam non cõprehen¬
dant: Aut quomodo potest aliquid substanti aliter non udere.
dequobeatus paulus euidentissime protestatur dicens : uuus
est enim dĩ sermo & efficax & penetrabilior omnigladio an¬

Expanded text:
gitur, et quod in suis fidelibus operatur: Vidit enim Deus omnia gitur, et quod in suis fidelibus operatur: Vidit enim Deus omnia quae fecit, et ecce bona valde . Ac per hoc, et ubi quaedam non videt, ut tribuat, videt ut retribuat; sic etiam videt malum, et non videt malum, quia quod non videt ut probet, videt ut judicet, et quod non videt per gratiam suam donatum, videt a peccante per justitiam 98 exigendum: quoniam, et ubi non adest justificandi largitas, non deest judicandi severitas, beato Paulo dicente: Vide ergo bonitatem et severitatem Dei: in eos quidem qui ceciderunt, severitatem; in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate . Quae cum ita sint, quomodo potest substantialiter alicubi deesse, cum lux etiam in tenebris luceat, licet tenebrae eam non comprehendant ? aut quomodo potest aliquid substantialiter non videre, de quo beatus Paulus evidentissime protestatur, dicens: Vivus est enim Dei sermo, et efficax, et penetrabilior omni gladio an
Abbreviated transcription (Latin):
ae bas q nedieitur ea uidere quaedicitur implere e pius tuan
silicubi non esse cumdicitur aliquid non uidere. qm nonubiq
subflantia liter est si uel ln malsi nom est igesin dilin uostdio¬
nibus si teneatur humilitas cordis: nulla reperietur repugnan¬
tia ueritatis : Quodammodo ergo uidet om̃a ds̃ : & quod am¬
modo quaeclam non uidet ds̃. sicut quodã modo ubiq. totus ot
& quo dammodo alicubi non est Non quia substantia liter alicub:
de est dequo scriptũ est. oma ꝑ ipsum & in ipso creata sunt &
ipse est ante oñs & om̃a in ipso constant. Quiq secundum p¬
pheticum dictũ mensus est manu aquã & cȩlumpalmo &
uniuersam terrã clausa manu. sed quia non in omnibus aequa¬
liter adest: ub iq enim ad est ꝑ potentiã : non ubiq ꝑgratiã :
Per potentiam. qua cunctads implet & continet: per ipsam
uid et om̃a : Per gratiam uero illud uideredict᷑ : quodipselar¬

Expanded text:
ne hic qui dicitur ea videre quae dicitur implere, putetur ne hic qui dicitur ea videre quae dicitur implere, putetur alicubi non esse, cum dicitur aliquid non videre; quoniam non ubique substantialiter est, si vel in malis non est. Sed in divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veritatis. Quodammodo ergo videt omnia Deus, et quodammodo quaedam non videt Deus, sicut quodammodo ubique totus est, et quodammodo alicubi non est: non quia substantialiter alicubi deest de quo scriptum est, Omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant ; quique secundum propheticum dictum, Mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu , sed quia non omnibus aequaliter adest: ubique enim adest per potentiam, non ubique per gratiam: per potentiam, qua cuncta Deus implet et continet, per ipsam videt omnia; per gratiam vero illud videre dicitur quod ipse lar
Abbreviated transcription (Latin):
a fine usq ad finem fortiter : quale est & illuil qđ ꝑhiermiam
dicitur : ego ds̃ proximans & non ds delonginquo : si abscon¬
ditus fuerit homo ĩ n occulto: ego ergo nonuidebo cum :
Non necaelũ & terrã ego impleo  Quiimplet om̃a uidet omnia :¬
& in eo demonstrauit quid sit uidebocum quo ad iunxit dicens
Celu & terrã ego impleo : neq enim morecorporal uidere cre¬
dendus est dr tamquam alibi sit ipsecũ uidit & alibi qđ uidet :
Quiequid enim uidet non extra se uidet: quia ipse implet uni¬
uersa qua euidet : Nam scriptũ est qm̃ in omni loco oculidi
contem plantur malos & bonor : & alio loco : oculidñi sup
iustos & aures eius ad precescorum uultus autem dñi supgri
facientes mala : ubi non prȩtereun laelocus nasdtsnp¬
questionis. in eo quod salo mondicit In omniloco ocuh di
speculantur bonos & malos: & rursuş ꝓphetadicit ad dnm:
mundus enoculus tuus neuideat malum : metuendus estenun

Expanded text:
a fine usque ad finem fortiter, quale est et illud quod per Jeremiam a fine usque ad finem fortiter, quale est et illud quod per Jeremiam dicitur: Ego Deus proximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in occulto, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? Qui implet omnia, videt omnia. Et in eo demonstravit quid sit, videbo eum, quod adjunxit dicens: Coelum et terram ego impleo; neque enim more corporali videre credendus est Deus, tanquam alibi sit ipse cum videt, et alibi quod videt. Quidquid enim videt, non extra se videt, quia ipse implet universa quae videt. Nam scriptum est: Quoniam in omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos . Et alio loco: Oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala . CAPUT quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. Et rursus propheta dicit ad Dominum: Mundus est oculus tuus, ne videat malum . Metuendum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
retur immensitas  alio locodicitur : magnus dñs & laudabi¬
lisnimis & magnitudinis eius non est finis : Quia reuera necess
est naturaliter pronuntietur immensum quodest naturaliter
sempiternum : quia quod semper est non capitur numero : & qđ
ubiq. totũ est: non concluditur loco: Idcircodeniq alio
scriptur aetestimonio desapientia dicit᷑ : attingit autem ubiq
propt̃ suã munditia : & paulo post: Attingit a utem a fine
usq ad finem fortiter & disponit om̃a suauiter : Hic utiq cũ
a fine usq ad finem sapientiam audimus attingere : Intelligen¬
dum est quia cum a fineusq ad finem attingit utrumq. finem
immen sitate suae in finitatis excedit : Ille enim omnem potest ce¬
aturã attingere : quem omnis non potest creatura concludere :
Nam sicut implens caelum ꝑ seuerat immensus : sic afine usq
ad finem attingens ꝑ manet infinitus : Talenamq est attingit

Expanded text:
retur immensitas, alio loco dicitur: Magnus Dominus et laudabiretur immensitas, alio loco dicitur: Magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Quia revera necesse est ut naturaliter pronuntietur immensum, quod 97 est naturaliter sempiternum, quia quod semper est non capitur numero, et quod ubique totum est non concluditur loco, idcirco denique alio Scripturae testimonio de Sapientia dicitur: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Et paulo post: Attingit autem a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Hic utique cum a fine usque ad finem sapientiam audimus attingere, intelligendum est quia cum a fine usque ad finem attingit, utrumque finem immensitate suae infinitatis excedit. Ille enim omnem potest creaturam attingere, quem omnis non potest creatura concludere: nam sicut implens coelum perseverat immensus, sic a fine usque ad finem attingens permanet infinitus. Tale namque est: Attingit
Abbreviated transcription (Latin):
istimant non habuis seprincipium : Si autẽ principiũ non habuit
locus : ipse est sempiterno patri sine dubio coeternus : & qm̃ sempi¬
ternum distare non potest a sempiterno : talis hanc impietatem pr¬
fecto consequitur absurditas ut aut localis pitetur ds̃ aut
locus hoc credatur eeqđ dr Aut ipsum locum aliquod existiment
eepr incipium sinẽdõ quod sempi ternitate sui naturaliter per¬
seueret infectum : S ed qm̃ hȩc non sine impietate creduntur: id¬
circo non solum filio anterior. sed nec aequȩuus dicendus est locus
Per quem enim om̃a facta sunt: huic facta quaelibet ante ferri
conferriue non possunt : qm̃ qui om̃a innumero &pondere &
mensura disposuit: sicut tempor enumerari sic loco mensurari
non potuit : Proindepsalmus ueraciter canit : Magnus dñs
dy noster & magnauirtus eius & sapientia e eius non est numerꝰ :
Atq. ut huius innumerabilis sempiternitatis infinita monstra¬

Expanded text:
istimant non habuisse principium. Si autem principium non habuit istimant non habuisse principium. Si autem principium non habuit locus, ipse est sempiterno Patri sine dubio coaeternus. Et quoniam sempiternum distare non potest sempiterno, talis hanc impietatem profecto consequitur absurditas, ut aut localis putetur Deus, aut locus hoc credatur esse quod Deus, aut ipsum locum aliquod existiment esse sine Deo principium, quod sempiternitate sui naturaliter perseveret infectum. Sed quoniam haec non sine impietate creduntur, idcirco non solum Filio anterior, sed nec aequaevus dicendus est locus. Per quem enim omnia facta sunt , huic facta quaelibet anteferri conferrive non possunt. Quoniam qui omnia in numero, et pondere, et mensura disposuit, sicut tempore numerari, sic loco mensurari non potuit. Proinde psalmus veraciter canit: Magnus Dominus Deus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. Atque ut hujus admirabilis sempiternitatis infinita monstra
Abbreviated transcription (Latin):
lcun erarepotuerit : sedhalocus inquo fusssedifisus
dlicitir quaeno utrum filio anterior suquȩcis uecredatur :
in quod baratrũ nefariae assertionis incurrunt . cum reruomniũ
operatorimateriam cuius libet operis ante ponunt : Cumq iohan¬
nes om̃a peripsum facta cõmemoret : nullam qđ ab sit inseh abuisse
dicendus est ueritatem. si quod lib et opus prȩcessit opificom: Quo¬
modo enim locum facerepotuit. antequem esse uelsinequo esse si
ita est factus ipse non potuit : Tunc dein desollicita consideratione
perpendant qm̃ sempiternitatis infinitatem loco uident᷑ dare . :¬
quam filiodi conantur adimere : Namsi propterea filiumdi non
sine initio natum asserunt quia dicit euangelista in principio
erat uerbum & non dicit ante principium erat uerbum : istiqui
locum ante uerbum fuisse asserunt: ante principium quoq fuise
neces se est fateantur : qm̃ id qđ fuis seputant ante uerbum : hoc ex¬

Expanded text:
locum creare potuerit. Sed hic locus, in quo fuisse Dei Filius locum creare potuerit. Sed hic locus, in quo fuisse Dei Filius dicitur, quaero utrum Filio anterior, aequaevusve credatur? in quod barathrum nefariae assertionis incurrant, cum rerum omnium operatori materiam cujuslibet operis anteponunt. Cumque Joannes omnia per ipsum facta commemoraret, nullam quod absit in se habuisse dicendus est veritatem, si quodlibet opus praecessit opificem. Quomodo enim locum facere potuit, ante quem esse, vel sine quo esse, si ita est factus, ipse non potuit? Tunc deinde sollicita consideratione perpendant quoniam sempiternitatis infinitatem loco videntur dare, quam Filio Dei conantur adimere. Nam si propterea Filium Dei non sine initio natum asserunt, quia dicit evangelista: In principio erat Verbum, et non dicit, ante principium erat Verbum; isti qui locum ante Verbum fuisse asserunt, ante principium quoque fuisse necesse est fateantur; quoniam id quod fuisse putant ante Verbum, hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
duditur quod natiuitatis initio non tenetur : &ideo immens
prorsus agnoscitur illa substantia : cuus ei natiuitas non
coepta seduera : Nam quod aliquo circumscribiturfine : ne¬
ces se est ut loco teneatur aut tempore : Quo modo aute fecise
tempus & locum creditur: si loco ipse temporiue subdatur ÷
Namperipsum omnis factus est locus quia om̃a ꝑ ipsum facta
sunt & sincipso factũ est mhil: Peripsum quoq factũ tem pia
agnoscitur dequo paulus dicit : multi fariem ulusq modis
olimds loquens patrib: in prophetis nouissi medib istis
bocutus est nobis infilio quen constetutheredem uniue sorũ
ꝓquen fecit & sȩcula: Non est localis perquem facuerseni
losur ne temporalis ꝑ quem faccũ est tempur: Nam silo¬
calis ipse locunfecit & certũ est omnelocaleinloco esselo
sor sequente intelligitur quod prius inloco fuerit &sic

Expanded text:
cluditur, quod nativitatis initio non tenetur; et ideo immensa cluditur, quod nativitatis initio non tenetur; et ideo immensa prorsus agnoscitur illa substantia, cujus est nativitas non coepta, sed vera. Nam quod aliquo circumscribitur fine, necesse est ut loco teneatur aut tempore. Quomodo autem fecisse tempus et locum creditur, si loco ipse temporive subdatur? Nam per ipsum omnis factus est locus, quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Per ipsum quoque factum tempus agnoscitur, de quo Paulus dicit: Multifarie multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis, novissime diebus istis locutus est nobis in Filio, quem constituit haeredem universorum, per quem fecit et saecula . Non est ergo localis per quem factus est locus, nec temporalis per quem factum est tempus: nam si localis ipse locum fecit, et certum est omne locale in loco esse; consequenter intelligitur quod prius in loco fuerit, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatis firmamento nutritur sermonis uero audacia
fidelitimore comprimitur. diuinaegenerationis uernu
naturalisq sempiternitas agnoscatur : Nam que dicuna
utiq naturaliter uera est quia lndõ ueronihil  falsum:
Quia uero nec coepta est nec creata sicut omnem coqotae
cieataeq naturae superat cogitationis Indaginem: sic omnem
suꝑ greditur eloquii facultatem : An forsitan quod dedĩpace
a postolica e auctoritatis ueritatepercepimus. de eius genera¬
tionepror sus accipere dubitamus : Cum nobis paulus beatissi¬
licet omnem superet intellectum uera tamen sempiterna natura¬
lis q. creditur cur eius generationis quae superat omne prorsus
elo quium naturalis ueritas & infinita sempiternitas ab nege¬
tur: ubiergo sempiternapax est. credatur &iam sempiterna
natuuitas &cuius est credenda sempi terna natiuitas non
negetur immensa maiestas: Nullo quippenaturali fine con¬

Expanded text:
credulitatis firmamento nutritur , sermonis vero audacia credulitatis firmamento nutritur , sermonis vero audacia fideli timore comprimitur, divinae generationis vera naturalisque sempiternitas agnoscatur. Nam quia divina utique naturaliter vera est, quia in Deo vero nihil est falsum; quia vero nec coepta est, nec creata, sicut omnem coeptae creataeque naturae superat cogitationis indaginem, sic omnem supergreditur eloquii facultatem. An forsitan quod de Dei pace apostolicae auctoritatis veritate percepimus, de ejus generatione prorsus accipere dubitamus? cum nobis Paulus beatissilicet omnem superet intellectum, vera tamen, sempiterna naturalisque creditur; cur ejus generationis, quae superat omne prorsus eloquium, naturalis veritas et infinita sempiternitas abnegetur? Ubi ergo sempiterna pax est, credatur etiam sempiterna nativitas; et cujus est credenda sempiterna nativitas, 96 non negetur immensa majestas, nullo quippe naturali fine con
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis hoc substantialiter inuentur qđ naturaliter constit
in homine : sic in eodem do xp̃o hoc substantialiter ẽccredatur
qđ naturaliter subsistit inpatre : ut cũ in hominex p̃o uidet᷑
ueritas hominis In eodemdõ xp̃o cognoscatur paterne uerita
dĩtatis : & cumista natiuitas inuenit᷑ initio subdita quae ex
temporalihomine substantialis temporaliter extitit.: illa
quoq: sinel nitio credatur eẽnatiuitas: qua edesempiter no
substantialis acsempiterna subsistit : Ipseigitur sinematre
indiuina substantia qua est ex solo patrenatura litergenitus
psesine patre fructus inuio lata e uirginis quam complexus
non contigit maritalis: Ipsesi negenca logia dequo scriptũ
est : Generationem eius quis en arrabit : ut cum ingenera¬
tione uera filiidĩ fides nobis cognitionem prȩstat . sermone
uero sempiternitas superat In eo quod fide constantia

Expanded text:
dignitatis, hoc substantialiter invenitur, quod naturaliter constat dignitatis, hoc substantialiter invenitur, quod naturaliter constat in homine; sic in eodem Deo Christo hoc substantialiter esse credatur, quod naturaliter subsistit in Patre: ut cum in homine Christo videtur veritas hominis, in eodem Deo Christo cognoscatur paternae veritas deitatis; et cum ista nativitas invenitur initio subdita, quae ex temporali homine substantialis temporaliter exstitit, illa quoque sine initio credatur esse nativitas, quae de sempiterno Deo substantialis ac sempiterna subsistit. Ipse igitur sine matre in divina substantia, quae est ex solo Patre naturaliter genitus; ipse sine Patre, fructus inviolatae Virginis, quam complexus non contigit maritalis; ipse sine genealogia, de quo scriptum est: Generationem ejus quis enarrabit ? ut cum in generatione vera Filii Dei fides nobis cognitionem praestat, sermonem vero sempiternitas superat, in eo quod fidei constantia