comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desc& contra eũ sitis. In eiꝰ qͥppe
animo contra eum sitis exardes¬
cit: quia qͦ agere ꝑuersa consue¬
uit. eo ad hibenda mala uehem̃t᷑
accendit᷑. Impio quippe sitire. ẽ:
huiꝰ mundi bona concupiscere
Unde & redemptor nr̃ ante pha-¬
risei domũ hydropicũ curat: &
cũ contra auariciam disputar&e.
scriptũ. ẽ. Audiebant autẽ om̃ia
hȩc pharisei qui erant auari: &
deridebant illum. Quid . ẽ. gͦ qđ
ante pharisei domũ hydropicus
curatur: nisi qđ ꝑ alteriꝰ egritui¬
dinẽ corporis. in altero exprimit᷑
egritudo cordis: Hydropicꝰ qͥppe.
quo amplius biberit ampliꝰ sitit:
quia & om̃is auarus ex potu sitĩ
amplius anhelat. Qui enĩ ad ipis¬
cendo plus appetit. huic sitis ex

Expanded text:
descet contra eum sitis. In ejus quippe descet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omhaec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe quo amplius bibit, amplius sitit, sic et omnis avarus ex potu sitim amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit huic sitis ex
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& stringit᷑ finis in peccato
Et quia hostis generis humani cũ
uniꝰcuiꝰq uitã in culpa obligat. ad
eius mortẽ anxius anhelat: rec¬
noster inimicus. cũ in peccato ui¬
tã illaqueat: sitit ut mortẽ pec¬
catoris bibat. Quod tam̃ intel
ligi & alit̾ potest. Nam ꝑuersa
mens cũ in peccato uenisse se con¬
spicit. quadam cogitationis suꝑ¬
ficie euadere peccati laqueos que-¬
rit: sed uel terrores uel obpbria
hominũ timens. eligit in ęt̾nũ
mori: quã ad tempus aliquid ad-¬
uersitatis ꝑpeti. Unde totũ se
uiciis deserit: quibus iam semel¬
se obligatũ sentit. Cuiꝰ gͦ usq ad
finẽ uita in culpa constringit᷑.
eius planta laqueo tenet᷑. S qͥa
se quo malis obligatũ pensat. eo
de suo reditu desperat: ipsa iã
desperatione acrius ad huiꝰ mun¬
di concupiscentias estuat. Fit de¬
siderioꝵ feruor in mente: & pec¬
catis p̃cedentibus irretitus ani¬
mus. ad maiora etiã delicta suc¬
cendit᷑. Unde & subdit᷑. E exar¬

Expanded text:
videlicet stringetur finis in peccato. Et quia hostis generis humani, cum uniuscujusque vitam in culpa obligat, ad ejus mortem anxius anhelat, recnoster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exar
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃c deus quid nobis ꝓfuturũ
esse ualeat sciens. dissimulat exau¬
dire dolentiũ uocẽ ut augeat uti¬
litatẽ: ut purget᷑ uita ꝑ pęnã:
& quietis tranquillitas quȩ hic
inueniri non ual&. alibi querat᷑.
Sed hanc dispensationis gr̃am n¬
nulli etiã fideliũ ignorant: ex

Expanded text:
otens Deus, quid nobis profuturum esse valeat sciens, dissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quia hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant, ex
Abbreviated transcription (Latin):
in quibusdam cognitis suꝑbire
putant: quedã uero nec intellige.¬
re suspicant᷑. Unde baldad suites.
beatũ iob quasi in suꝑbiã astruit
erupisse: quẽ fatet᷑ uerba lactare
Sed signat ipse quanta elatione
tumuerat: qui beatũ iob loqui.
qđ ñ intelliger& pitabat. Et
qͥa om̃s heretici in estimatione

Expanded text:
e putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haere
Abbreviated transcription (Latin):
baldad exprimit: cũ subiungit:
& in maculis eius ambulat. Qui
pedes in rete mittit: non cum
uoluerit eicit. Sic qui in peccatis
se deicit: non mox ut uoluerit
surgit. Et qui in maculis retis
ambulat. gressus suos ambulando
implicat: & cũ expedire ad am¬
bulandum nitit᷑: ne ambul& ob¬
ligat᷑. Sȩpe nãq contingit. ut
quis huiꝰ mundi delectatione ꝑ¬
suasus. in eo ad honoris głam ꝑ-¬
tingat: ad desidioꝵ suoꝵ effec-¬
tũ ꝑueniat: & ꝑuenisse se ad hoc
quod expetiit letet᷑. Sed quia
bona mundi non hab&. & in
amore̾ sunt. & plerunq habita
uilescunt: ꝑcipiendo discit. quã
sit uile quod expetiit. Unde reuo¬
catus ad ment̾ẽ. exquirit qualit̃
sine culpa fugiat. quod se cũ culpa
conspicit adeptũ: sed ipsa eũ dig¬
nitas quȩ implicauit ten&: &
sine culpis aliis fugere non ual&.
hoc ubi non sine culpa ꝑuenit. Im¬
misit gͦ in rete pedes suos & in
maculis eius ambulat: quia cum¬

Expanded text:
Baldad exprimit cum subjungit: Baldad exprimit cum subjungit: et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
angustat. Unde adhiic subditur¬
Nunc enĩ quasi uirtutis suȩ gres¬
sus exerit: quotiens potestatis
suȩ uiolentias exercoe. Sed gres¬
sus uirtutis eius artabunt᷑: qͥa
uires maliciȩ illius quas nẽ in
b& nẽ consilium om̃is iniquus.
p̃sentia appetere: ȩt̾na despicereꝰ
iniusta agere: iusta deridere.S
cũ iudex iustoꝵ in iustoꝵ.q uer¬
nerit. suo unusquisq impiꝰ consi¬
lio p̃cipitabit᷑: quia ꝑ hoc qđ hic
appetere prauis cogitationibꝰ ele¬
git: in ęt̾ni supplicii tenebras
merget᷑. Quẽ enĩ hic gła tempo¬
ralis extulit: illuc sine termino
pena p̃met. Qui hic in uolupta¬
te letatus. ẽ: illuc ꝑpetua ulti¬
one cruciabitur. Et fit plerunq.
ut ipsa huiꝰ mundi ꝓsperitas. quȩ
ab impiis inhianter appetitur
eoꝵ gressus ita oblig&: ut etiã
cum ad bona oꝑa uoluerint re-¬
dire uix possint: quia recta age
to assequit᷑: eius adhiic peccata
ampliꝰ multiplicent᷑. Quod bene

Expanded text:
angustat. Unde adhuc subditurangustat. Unde adhuc subditurNunc enim quasi toties virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in nc consilium suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agerto assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene
Abbreviated transcription (Latin):
immerito lucem debemꝰ gaudi¬
um accipere. Lux gͦ in taberna¬
culo illius tenebrescit: quia in
eius conscientia quã male inha¬
bitat. gaudiũ quod de tempora¬
libus rebus fuerat deficit. Unde
& apte subiungit᷑. Et lucerna¬
na lum̃ in testa. ẽ. kum̃ uͦ in te¬
sta. ẽ: gaudiũ in carne. Lucerna
gͦ quȩ suꝑ eum. ẽ. extinguet᷑:
quia cũ maloꝵ suoꝵ retributio
impium sequit᷑ in eius mente
gaudiũ carnale dissipat᷑. Bene
gaudia possident: sicq eam in
uoluptatibꝰ absorbent: ut suꝑ
ipsam sint. non apud ipsã. Iusti
autẽ etiã cũ ꝓsperitat̾e uitę pre¬
sentis habent. eã sub sem& ipsis
p̃mere nouer̃: ut hoc qđ apud
se in bonis hilarescunt: graui¬
tatis consilio transeant: & uir¬
tutis regimine excedant. Lu¬
cerna gͦ impii quȩ suꝑ eũ. ẽ. ex¬
tinguet᷑ : quia citius eius gau¬
dium deficit: quod eum totũ
in hac uita possedit. E qui nc̃
male se in uoluptatibus dilatat:
eum post in suppliciis pęna co¬

Expanded text:
immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius tenebrescit, quia in ejus conscientia, quam male inhabitat, gaudium quod de temporalibus rebus fuerat deficit. Unde et apte subjungitna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Benegaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena co
Abbreviated transcription (Latin):
eũ formidines. Tales enĩ contra
se om̃s. ẽẽ. suspicat᷑: qualis ipse
esse contra om̃s nitit᷑. Quȩ ni¬
mirũ formidines quid in eiꝰ acti¬
one faciant: subinfert᷑ cum dr̃:
quippe si inuoluti fuerint. gres¬
sus liberos habere non possunt.
& nullũ cãpere iter ualent: qͥa
sua eos in uolumenta retinent:
Praua itaq desideria. ad pessimã
actionẽ trahunt: sed pessima ac¬
tio. restringit in formidine:
Quȩ uidelic& formido inuoluit
pedes: ne in rectã exire ualeant
actionẽ. & sepe contingit. ut
iccirco quisq bonꝰ. eẽ. mȩtuat: ne
hoc a prauis patiat᷑ ipse. qđ se bo¬
nis fȩcisse reminiscit᷑. Dumq hoc
pati quod fȩcit mȩ̨tuit: undiq
territus undiq suspectus. quasi
pedes inuolitos hab&: quia timo¬
re irretitus nil libere agere p̾ua¬
l&. Qui in bono oꝑe. quasi inde
gressum ꝑdidit: unde ad mala
quȩ concupierat excessit. Deqͥt᷑¬

Expanded text:
e irretitur. --Tales enim contra e irretitur. --Tales enim contra se omnes esse suspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciant, subinfertur cum diciquippe si involuti fuerint, gressus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actionem trahunt, sed pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Quȩ mens infirma dũ quasi
ȩscã quã uidens appetit. in culpa
constringit᷑. quȩ non uidet᷑. Exis¬
tunt &enĩ qualitates morũ: quę
certis uiciis sunt uicinȩ. Fanq
mores asperi. aut crudelitati. aut
superbiȩ. solent. eẽ. coniuncti:
mores autẽ blandi. & quã dece
paulo amplius letiores. ñnũquã
luxuriȩ. & dissolutioni. Intuet᷑
ergo inimicus generis humani.
uniuscuiꝰq mores. cui uicio sint
ꝓpinqui: & illa oppõnit ante
faciẽ ad quȩ cognoscit facilius
inclinari mentem: ut blandis.
ac letis moribus. se ꝑ luxuriam.
ꝑis uͦ mentibus. irã. suꝑbiã. uel
crudelitatẽ ꝓponat. Ibi gͦ decipu¬
lam ponit. ubi. ẽẽ. semitã mentis
conspicit: quia illic ꝑiculũ de¬
ceptionis inserit: ubi uiã. eẽ. in¬
uenerit ꝓpinquȩ cogitationis:
Et quia ꝑuersus homo. om̃e qđ
facit. etiã pati mȩtuit: atq hoc
sibi ab om̃ibꝰ fieri ęstimat. quod
ipse om̃ibus quibus ual& parat:

Expanded text:
lis; quae mens infirma dum quasi lis; quae mens infirma dum quasi escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, peris vero mentibus iram, superbiam, vel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet parat,
Abbreviated transcription (Latin):
pedica abscondit᷑: cũ culpa sub t̃¬
renis cõmodis occultat᷑. Inimicus
quippe insidians: ostendit huma¬
nȩ menti in terreno lucro quid
appetat: & occultat peccati la¬
queũ. ut eius animã stringat:
quatinꝰ uideat quid.ẽ. quod con¬
cupiscere ualeat : & tam̃ nequaꝗͣ
uideat. in quo culpę laqueo pe¬
dem ponat. Decipula uͦ a decipi-¬
endo uocata. ẽ. Et tc̾ ab antiquo
hoste suꝑ semitã decipula ponit᷑:
quando in actione huiꝰ mundi
quã mens ap̃petit. peccati laq̃us
parat᷑. Quȩ uidelic& non facile
deciper&: si uideri potuiss&
Sic quippe decipula ponit᷑: ut
dum ȩsca ostendit᷑. nequaquam
ipsa a transeunte uideat᷑. Quasi
ȩsca quippe in laqueo. ẽ. lucrũ
cũ culpa: & huiꝰ mundi ꝓsꝑitas
cũ iniquitate. Dũ itaq a concu-¬
piscente lucrũ appetit᷑: quasi
pedem mentis apprehendit de¬
cipula. quȩ ñ uidet᷑. Seꝑe gͦ pro¬
ponunt᷑ animo cũ culpa: hono¬
res. diuitię. salus. & uita tẽpora¬

Expanded text:
pedica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita tempora
Abbreviated transcription (Latin):
squequo affligitis animã meã &e
at teritis me ser monibus: Sc̃i ui¬
ri eloquia ut sȩpe iam diximus:
aliquando ex ꝑsona ꝓpria: aliqͣn¬
do uero ex uoce capitis: aliquan¬
do autẽ ex typo sunt uniuersa¬
lis ȩccłe sentienda. Ualde uͦ affli.¬
gitur anima iustoꝵ: quando illi
contra bonos districtas sententias
intorquent. qui bene uiuere ig-¬
norant. & ex uoce sibi iusticiam
uendicant: quã m̃oribus impu¬
gnant. Vnde amicis beati iobut

Expanded text:
squequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo sunt universalis Ecclesiae sentienda. Valde vero affligitur anima justorum quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahet᷑: & solo suo intrinsecꝰ
ardore concremabit᷑. Na̾ma gͦ
ab igne subtrahit᷑: cũ gła exte̾¬
rior. ab int̾no eius ardore sepa¬
ratur. Habent etiã & iusti flã¬
mã ignis sui. sed nimirũ quȩ re-¬
splendeat: quia uidelic& eorum
desidia. in bonis oꝑibus lucent
Iniquoꝵ uͦ flãma minime splen-¬
d&: quia ꝑ hoc qđ male appe¬
tunt. ad tenebras ꝑtrahuntur

Expanded text:
subtrahitur, et solo suo intrinsecus subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
impii lucẽ suam ꝓsperitat᷑ẽ sci¬
lic& uitȩ p̾sentis. Sed lux impii
ex tinguet᷑ : quia fugitiuȩ uitȩ
ꝓsꝑitas. cum ipsa citius uita ter¬
minat᷑. Ubi & apte subdit᷑. Nec
splendebit flãma ignis eiꝰ. Om̃is
nãq impiꝰ hab& flãmã ignis ꝓ¬
prii. quã in corde suo ex feruo¬
re desiderioꝵ temporaliũ accen¬
dit: dum mͦ istis. mͦ illis cupidi¬
tatibus ȩstuat: & cogitationes
suas ꝑ mult iplicia blandimenta
scłi amplius inflãmat. Ignis aut̃
si flãmã non hab&: nequaquã
fuso lumine splend&. Famma
itaq ignis eius. ẽ. decor uel pote¬
stas exterior. quȩ de int̾no eiꝰ
ardore ꝓcedit: quia qđ anxie
in hoc mundo adipisci desidat:
plerũq ad cumulũ ꝑditionis
suȩ optin&: & siue in potestate
culminis. siue in diuitiarum
multiplicat ione. quasi ꝑ exte¬
riorẽ głam luc&ꝰ sed non splen¬
debit flãma ignis eius: cum in
die exitus. om̃is exterior decor

Expanded text:
impii lucem suam, prosperitatem sciimpii lucem suam, prosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis ejusnamque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor
Abbreviated transcription (Latin):
uantur. Baldad itaq typum he-¬
reticoꝵ de ꝓsperitate uitȩ pre¬
sentis sese extollentiũ tenens. ad
inflatur: & diserte qͥdem contra
impios disputat᷑: sed quã ꝑuerse
contra iustũ talia dicat ignorat:
Nam subiecit dicens. N onne¬
p̾sentis uitȩ definitione denunci.¬
at fallit᷑: quia plerũq & ĩpiis
inesse lumen ꝓsperitatis cernit᷑:¬
& pios tenebrȩ ignobilitatis. ac
paupertatis abscondunt. Sinuͦ
ad hoc eius sermo dirigit᷑. ut os¬
tendat quid impiĩ in suo fine
patiant᷑ : ueraciter dicit. nonne
lux impii extinguet᷑: nec splen¬
debit flãma ignis eius. Quod si
dici de impio recte potuit: con-¬
tra scm tam̃ uiru̾ in flagella
constitiitũ. dici non debuit:
Sed nos uires brachioꝵ illiꝰ in
siuis sententiis ꝑpendentes pen¬
semꝰ quã ualide iacula intorqu&e:
& desinamus aspicere intorquen¬
do quẽ impetit: nimirũ scien¬
tes. quia frustratis ictibus lapi

Expanded text:
antur. Baldad itaque typum haeantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium tenens, advinflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicens: praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapid
Abbreviated transcription (Latin):
rupes uocant eos qͦs sublimibꝰ in
humano genere excedere sensibꝰ
ȩstimañ: quoᷤ ꝓfecto doctores se ha.
sinum rectȩ fidei colligere stu-¬
detꝰ quid aliud quã de locis pro¬
priis rupes mou&. ut intra eam
recte sentientes humilit̾ iaceant:
qui in ꝑuersis suis sensibus. prius
rigidi stabant: Ded hoc fieri he-¬
retici omnino contradicunt: &
ꝓpt̾ eius uocẽ rupes de loco ꝓpͥo
transferre renitunt᷑: quia uideli.¬
c& nolunt ut ad eam uenientes
uera humilit̾ sentiant᷑: hi qui
apud eos elatis sensibus falsa sapi¬
uel flagellis laborantes aspiciun:
sem& ipsos mox in arrogantiam
iusticiȩ extollunt: & quicquid
aduersum fidelibus euenisse con¬
siderant. hoc factũ ꝓ eorũ iniqui¬
tatibus putant. nescientes nimi¬
rũ. quia actionũ merita. presen¬
tis uitȩ qualitas nullatenꝰ ꝓbat.
Nam plerũq & bona malis. & ma-¬
la bonis eueniunt: pro eo quod
& uera bona bonis. & uera mala
malis. in ȩterna retributione ser.¬

Expanded text:
rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habesinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiel inopia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione serv
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ubiq deũ colere: se totum
mundũ existimant occupasse:
Quid. ẽ. gͦ dicere. nũqͥd ꝓpt̾ te
derelinquet᷑ t̾ra : nͥ hoc qđ sȩpe
fidelibꝰ dicunt. qͥa si hoc. ẽ. uerũ
qđ uos dicitis. om̃is a deo terra
derelicta: ẽ. quã ĩa p̃ multitudi.¬
ne nos tenemꝰ: Sc̃a aut̾e uniuer¬
salis eccła. p̾dicat deũ ueraciter
nͥ intra se deũ coli ñ posse: asseren᷑
qđ om̃s qͥ extra ipsam sunt. mini-¬
me saluabunt᷑. At contra hereti.¬
ci qͥ etiã extra ipsam saluari se pos.¬
se confidunt: in qͦlib& loco sibi
diuinũ adiutoriũ adesse ꝓfitent᷑.
Unde dicunt. Mũqͥd ꝓpt᷑ te de¬
relinquet᷑ terra: id. ẽ. ut qͥs quis¬

Expanded text:
enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis uex siluit: dãpna
eccłȩ grauius plangit: Hucusq
beatus iob mala descripsit quę
ꝑtulit: hoc uͦ ex loco. incipit
narrare subtilius bona quȩ fęcit
Sed doloris uerba historica atq
allegorica expositione transcur.¬
rimus: uirtutũ uero oꝑa ex ma¬
xima parte iuxta solius hystõ.¬
riȩ textũ tenemꝰ: ne si hȩc ad
indaganda mysteria trahimꝰ: ue.¬
ritatẽ fortasse oꝑis uacuare ui.¬
deamur:¬

Expanded text:
praedicationis vox siluit, eo damna praedicationis vox siluit, eo damna Ecclesiae gravius plangit. Hucusque beatus Job descripsit mala quae pertulit, hoc vero ex loco incipit narrare subtilius bona quae fecit. Sed doloris verba historica atque allegorica expositione transcurrimus, virtutum vero opera ex magna parte juxta solius historiae textum tenemus, ne si haec ad indaganda mysteria trahimus, veritatem fortasse operis vacuare videamur
Abbreviated transcription (Latin):
contempni conspicio: eos qui p̃di¬
cationis cantũ non audiunt de¬
ploro. Hȩc ꝑ quosdam scã ȩccła
in fine factura. ẽ: hȩc ꝑ quosdã
in suis iam exordiis fȩcit. Mar
est: quos tamen post uerba p̃di-¬
cationis. dum uider & ad iacien-¬
dos lapides conuolares. fixis geni-¬
bus orabat dicens. Dñe iħu: ne
statuas illis hoc peccatũ. Quid gͦ
huic. qui diu & parua & magna
narrauerat: nisi iam suȩ cytharȩ
atq organi cantus silebat: Atq
in luctum uersa fuerant: qͥa eos
quos p̃dicando ñ traxerat. aman-¬
do flebat. Quod nimiru cotidie
scã eccła agere non desistit: quȩ
p̃dicationis uerbũ pęne ubiq
conticuisse iam conspicit. Ali
nanq loqui dissimulant: alii
recta audire contempnunt. De
electoꝵ mens dum tacere cantũ
p̃dicationis conspicit: gemens
ac tacita ad fletus redit. Dicat
ergo. Uersa. ẽ. in luctũ cythara
mea: & organũ meu̾ in uocẽ flen¬
tium: quia electus quisq qͦ scȩ

Expanded text:
contemni conspicio, eos qui praedicontemni conspicio, eos qui praedicationis cantum non audiunt deploro. Haec per quosdam sancta Ecclesia in fine factura est. haec per quosdam in suis jam exordiis fecit. Primuest, quos tamen post verba praedicationis, dum videret ad jaciendos lapides convolasse, fixis genibus orabat, dicens: Domine Jesu, ne statuas illic hoc peccatum . Quid ergo buic, qui diu et parva et magna narraverat, nisi jam suae citharae atque organi cantus silebat atque in luctum versa fuerant, quia eos quos praedicando non traxerat, amando flebat? Quod nimirum quotidie sancta Ecclesia agere non desistit, quae praedicationis verbum pene ubique conticuisse jam conspicit. Alii namque loqui dissimulant, alii recta audire contemnunt. Sed electorum mens dum tacere cantum praedicationis conspicit, gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium, quia electus quisque quo sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
canticu bonȩ exhortationis red¬
dunt. Nam & prudentes quiq
ad p̃dicationis fructũ sollert᷑
inuigilant: atq ut alios ad uitã
ꝑtrahant. sono magnȩ ꝑsuasionis
elaborant: & quia in ea tardio¬
res ingenii uidentur: ex ipso ui-¬
tȩ suȩ merito in quantulum se
posse conspiciunt. ex hortationis
erga alios auctoritatẽ sumunt:
atq ad cęlestem patriã quos ua-¬
lent. trahere non desistunt. Sed
scã ęccła extremis ꝑsecutionibus
pressa: cũ uerba sua a reꝓbis con-¬
tempni considerat. amoris sui
grãm ad solum lamentũ format:
quia nimirũ defl&. quos exhor-¬
tando trãhere non ual&. Dicat
ergo. Uersa. ẽ. in luctu cythara
mea: & organũ meũ in uocem
flentiũ. Ac si aꝑte fateat᷑ dicens
Pacis quidem meę tempore ꝑ alios
parua more cytharȩ: ꝑ alios uͦ
more organi magna & sonora p̃-¬
dicabam. Sed nunc in luctum
cythara & organũ in uocẽ flen-¬
tiũ uersum est: quia dum me

Expanded text:
suis canticum bene exhortationis redsuis canticum bene exhortationis reddunt. Nam et prudentes quique ad praedicationis fructum solerter invigilant, atque ut alios ad vitam pertrahant, sono magnae perturbationis elaborant, et qui in ea tardioris ingenii videntur, ex ipso vitae suae merito in quantulum se posse conspiciunt, exhortationis erga alios auctoritatem sumunt, atque ad coelestem patriam quos valent trahere non desistunt. Sed sancta Ecclesia extremis persecutionibus pressa, cum verba sua a reprobis contemni considerat, amoris sui gratiam ad solum lamentum format, quia nimirum deflet quos exhortando trahere non valet. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium. Ac si aperte fateatur dicens: Pacis quidem meae tempore per alios parva more citharae, per alios vero more organi magna et sonora praedicabam, sed nunc in luctum cithara, et organum in vocem flentium versum est, quia dum me
Abbreviated transcription (Latin):
tanto quisq sibimae deb& mo¬
deramine preesse: ut & ad cul.¬
pã caro non suꝑbiat: & tam̃ ad
effectũ rectit udinis in oꝑatio.¬
ne subsistat. Intueri inter hȩc
egregium p̃dicatorem lib&: qͣn-¬
ta arte magisterii. fideliũ ani-¬
mas uelut in eythara cordas ten-¬
sas. alias ainplius tendendo ex¬
tenuat: atq alias a tensione
sua relaxando conseruat. Aliis
& enim dicit. Non in comessatio.¬
nibus & ebrietatibus: non in
cubilibus & impudiciciis. Et
rursum ait. Oortificate mem.¬
bra ur̃a: quȩ sunt suꝑ terrã. Et
tam̃ p̃dicatori Rm̃o scribit dicensł
noli adhuc aquã bibere: sed mo-¬
dico uino utere ꝓpt᷑ stomachum
tuũ & frequentes tuas infirmi-¬
tates. Illas igit᷑ cordas extenu-¬
ando tendit: ne non tensȩ omni¬
modo non sonent: hanc uero a
tensione temperat: nedũ plus
tenditur minus son&. Siue aut̃¬
scĩ predicatores in eccła seu qui-¬
lib& simplices & abstinentes ꝓ
ut uires accipiunt: in ea ꝓximis

Expanded text:
tanto quisque sibimet debet motanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat, et tamen ad effectum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rursus ait: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Et tamen praedicatori charissimo scribit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Illas ergo chordas extenuando tendit, ne non tensae omnimodo non sonent; hanc vero a tensione temperat, ne dum plus tenditur, minus sonet. 79. Dusancti praedicatores in ecclesia, seu quilibet simplices et abstinentes pro ut vires accipiunt in ea proximis
Abbreviated transcription (Latin):
organũ ꝑ fistulas & cythara per
cordas sonat: potest ꝑ cytharam
recta operatio: ꝑ organũ uero
sancta p̾dicatio designari. Per fi¬
stulas quippe organi ora p̾dican¬
tium. ꝑ cordas uero cytharȩ. in¬
tentionem recte uiuentiũ non
in conuenient᷑ accipimus: quae᷑
dum ad uitam aliam ꝑ afflictio¬
nem carnis tenditur÷ quasi ex.¬
tenuata corda in cythara ꝑ intu.¬
entium admirationẽ sonat. Siccat᷑
&e enĩ corda. ut congruũ in cytha¬
ra cantũ reddat: quia & sancti
uri castigant corpus suũ & ser-¬
uituti subiciunt: atq ab infimis
ad suꝑiora tenduntur. Pensan-¬
dum quoq est quod corda in
cythara si minus tendit᷑ ñ sonat:
liamplius. raucũ sonat: qͥa nimi-¬
rũ uirtus abstinentiȩ aut om̃i¬
no nulla. ẽ. si tantũ quisq cor-¬
pus non edomat quantũ ualce:
aut ualde inordinata. ẽ. si corpꝰ
at̾terit plusquã ual&. Per absti.¬
nentiam quippe carnis: uicia
sunt extinguenda non caro. E

Expanded text:
organum per fistulas, et cithara per organum per fistulas, et cithara per chordas sonat, potest per citharam recta operatio, per organum vero sancta praedicatio designari. Per fistulas quippe organi, ora praedicantium, per chordas vero citharae, intentionem rectae viventium non inconvenienter accipimus, quae dum ad vitam aliam per afflictionem carnis tenditur, quasi extenuata corda in cithara per intuentium admirationem sonat. Siccatur etenim chorda, ut congruum in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt , atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et
Abbreviated transcription (Latin):
mentis exeunt: plerũq inter
reꝓbos locũ honoris sumunt: ut
ipsi contra scam ęccłam ex aucto.¬
ritate sȩuiant: qui hanc atrociꝰ
quasi sciendo contempnunt. Nii.
de & cum dicer& cutis mea de¬
nigiata. ẽ. addidit suꝑ me: quia
hos quos prius ad decorẽ iusticiȩ
quisi candidos habuit: post de¬
terius nigros portat. Sed cũ cu¬
tis ad nigredinẽ uertit᷑: fortes
qui in illa sunt. zelo fidei conta¬
bescunt. Unde apte subiungit:
Et ossa mea aruerunt p̃ caumate:
Sic nanq & priori tempore. os
fortissimum. sc̃ę ȩccłȩ quadam ari¬
ditate tedii paulus ȩstuabat: cũ
quibusdam cadentibus diceret:
Quis infirmat᷑. & ego non infir¬¬
mor: Quis scandalizat᷑. & ego ñ
uror: Cutis ergo denigratur.
& ossa prȩ caumate arescunt:
quiadum infirmi ad iniquitatẽ
psiliunt᷑ fortes quiq zeli sui ig-¬
ne cruciant᷑. Sequit᷑. Uersa . ẽ.¬
in luctũ cẏthara mea: & organũ
meum in uocem flentiũ. Quia

Expanded text:
mentis exeunt, plerumque inter mentis exeunt, plerumque inter reprobos locum honoris sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam ex auctoritate saeviant, qui hanc atrocius quasi sciendo contemnunt. Unde et cum diceret: Cutis mea denigrata est, addidit, super me, quia hos quos prius ad decorem justitiae quasi candidos habuit, post deterius nigros portat. Sed cum cutis ad nigredinem vertitur, fortes qui in illa sunt zelo fidei contabescunt. Unde apte subjungit: Et ossa mea aruerunt prae caumate. Sic namque et priori tempore os fortissimum sanctae Ecclesiae quadam ariditate taedii Paulus aestuabat, cum quibusdam cadentibus diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae caumate arescunt, quia dum infirmi ad iniquitatem prosiliunt, fortes quique zeli sui igne cruciantur, Sequitur: in lectum cithara mea, et or ganum meum in vocem flentium. - Quia
Abbreviated transcription (Latin):
lentiores quiq merore cruciant᷑.
Exterior qͥppe causa eius est
terrena dispensatio: interior uͦ
cura cȩlestis. Cutis gͦ nomine
infirmi signant᷑: qui nc̃ in ea ex.¬
teriori utilitati deseruiunt
Per ossa uͦ fortes eius figurati st̃.
in quibus corporis illius tota cõ.¬
pago solidat᷑. Quia gͥ aut ꝓuo¬
cati muneribus aut ꝑsecutionibꝰ
afflicti. multi in ea ab statu fidĩ
quã ceciderint ꝑsecunt᷑: quid
aliud quã cutis suȩ nigredinẽ
patit᷑. ut in ipsis postmodũ fȩda
appareat. in quibus priꝰ pulchra
uidebatur : Dum enĩ hi qͥ priꝰ
exteriora bene dispensare consu.¬
euerant. contra electos dei post.¬
modũ sȩuiunt: quasi cutis ȩccłȩ
anteactȩ iusticiȩ colorẽ ꝑdiditꝰ
quȩ ad nigredinẽ iniquitatis
uenit. Quod iheremias etiã sub
p̃cipui metalli spẽcie deplorat:
dicens. Quomͦ obscuratum est
aurũ᷑: mutatus. ẽ. color optimꝰ:
Peruersi autẽ dum ab eius sacra¬

Expanded text:
lentiores quique moerore cruciantur. lentiores quique moerore cruciantur. Exterior quippe causa ejus est terrena dispensatio, interior vero cura coelestis. Cutis ergo nomine infirmi signantur, qui nunc in ea exteriori utilitati deserviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius tota copago solidatur. Quia igitur aut provocati muneribus, aut persecutionibus afflicti, multi in ea ab statu fidei quam ceciderunt persequuntur, quid aliud quam cutis suae nigredinem patitur, ut in ipsis postmodum foeda appareat, in quibus prius pulchra videbatur? Dum enim hi qui prius exteriora bene dispensare consueverant contra electos Dei postmodum saeviunt, quasi cutis Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad nigredinem iniquitatis venit. Quod Jeremias etiam sub praecipui metalli specie deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Perversi ergo dum ab ejus sacra
Abbreviated transcription (Latin):
dio nationis prauȩ & ꝑuersȩ:
inter quos lucetis sicut lumi.¬
naria in mundo. uerbũ uitȩ con¬
tinentes. Hinc ꝑ iohann̾ẽ an¬
gelus ꝑgami ȩccłȩ at cestatur
dicens. Scio ubi habitas ubi sedes
est sathanȩ: & tenes nom̃ meum.¬
& non negasti fidem meã. Beatꝰ¬
igit᷑ iob ut ostendat cuiꝰ fortitũ.¬
dinis fuerit. insinu& cũ quibus
uixit. dicens: frat᷑ fui draconũ
& socius strutionum: quia minꝰ
ess& quod ipse bona ager&: nͥ &e
ad bonitatis suȩ cumulũ ab aliis
mala tolerasse. Sequit᷑. Cutis¬
mea denigrãta est suꝑ me: & os.¬
sa mea aruerunt p̃ caumate
Hȩc iuxta historiam pensarene¬
gligimus: quia uidelicae sermo-¬
nis uircus. pat&e ex pena passis¬
nis. Sed quia ut sȩpe iam dixi.¬
mus. plerunq beatus iob sic nar¬
rat gesta ut gerenda p̃moneat.
bene hoc sc̃ȩ̃ eccłȩ uocibus congri¬
it: quȩ dolorẽ ꝑsequutionis uͦl¬
timȩ in infirmis grauit̃ sentit
Cumq ab illa aliĩ pereunt: ua.¬

Expanded text:
dio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in meridie, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae: et tenens nomen meum, non negasti fidem meam . Eigitur Job ut ostendat cujus fortitudinis fuerit, insinuet cum quibus vixit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quia minus esset quod ipse bona ageret, nisi et ad bonitatis suae cumulum ab aliis mala toleraret. Sequitumea denigrata est super me, et ossa mea aruerunt prae caumate. - Haec juxta historiam pensare negligimus, quia videlicet sermonis virtus patet ex poena passionis. Sed quia, ut saepe jam diximus, plerumque beatus Job sic narrat gesta ut gerenda praemoneat, bene hoc sanctae Ecclesiae vocibus congruit, quae dolorem persecutionis ultimae infirmis graviter sentit, cumque ab illa alii pereunt va
Abbreviated transcription (Latin):
eundem laboris usum etiã non
compulsa reuertit᷑: ita pͣuoꝵ
mens. huiꝰ mundi seruitiis dedi-¬
ta. & rerũ temporaliũ fatiga.¬
tionibus assueta. etiã si sibi libe
uacare liceat. subesse tam̃ terre.¬
nis sudoribus festinat: & usu mi-¬
serȩ conuersationis. triturã labo¬
ris querit: ut a iugo mundanȩ
seruitutis cessare non libeat. etiã
si lic&. Quod uidelic& iugũ dñs
a discipuloꝵ ceruice soluebat: qͥ¬
cum dicer& attendite uobis ne

Expanded text:
eumdem laboris usum etiam non eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum dixit: Attendite vobis, n
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quod patitur nescit. Qui
uero absinthio debriat᷑: & hoc
quod sumpsit amarum. ẽ: & tam̃
non intelligit eandem amaritu.¬
dinẽ qua repletur. Humanũ gͥ
genus. recto dei iudicio in uolu¬
ptatibus suis sibi dimissum. atq
ꝑ easdem uoluptates spontaneis
tribulationibus traditũ: absin¬
thio. ẽ. ebrium: quia &e amara
sunt quȩ ꝓ huiꝰ uitȩ amore tõ¬
lerat: & tam̃ eandem a maritu¬
dinem cecitate cupiditatis: quasi
insensibilitate ebrietatis igno¬
rat. Odundi enĩ głam sitiens:
dum multas ꝓ ea tribulationes
repperit. amarum. ẽ. qđ bibit.
sed quia hoc nimis inhiant̃ sũp¬
sit: eiusdem amaritudinis malũ
discernere. iam pre ipsa ebrietate
sudoribus libent̃ seruiunt᷑: &
grauiũ laboꝵ iugo deuotissime
colla submit tunt. Quod bene
sub effraym specie. osee ꝓpħante
describitur: qui ait. Effraym
uitula: docta diligere triturã
Uitula enĩ triturȩ laboribus
assuẽta: relaxata plerũq ad

Expanded text:
quisque quod patitur nescit. Qui quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam oftendere: semꝑ praua
agere: & tam̃ ne opinionẽ pra-¬
uitatis habeant. formidolose cir¬
stodire. Hȩc ꝓfecto omĩa. mise.¬
ros pungunt᷑: sed easdem punc.¬
tiones. ip̃so rerũ temporalium
uicti amore. non sentiunt. Un-¬
de & recte nunc dr̃: & esse sib
sentibus delicias computabant:
quia peccatoꝵ delectationibus
pressi: ex affectu uitȩ p̃sentis
quam sint asꝑa quȩ patiuntur
suo sentibus: quia rebus quidẽ
temporalibus gaudent: sed tam̃
dum dispensare. sine tribulatio¬
ne eadem temporalia ñ ualent:
ea cura pungunt᷑ miseri. qua &¬
p̃muntur. Odanent sub sentibꝰ:
& hocipsum delicias ȩstimant:
quia & diira qͥdem ex presentis
uitȩ amore tolerant: & tam̃ af.¬
fectu nimiȩ cupiditatis obligati.
laborẽ eiusdem tolerantiȩ. uolu-¬
ptatem putant. Unde recte ihe¬
remias. totius in se humanȩ con-¬
uersationis speciem sumens: ꝑ
lamentũ quertt᷑ dicens. In ebria.¬
uit me absinthio. Ut enĩ in su-¬¬

Expanded text:
otentiam ostendere; semper prava otentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera quae patiuntur sub sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in supe
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑: quia nimirũ attendunt
transitoria quȩ ꝑcipiunt. &
intueri negligunt ꝑmanentia¬
bona quȩ ꝑdunt. Cũq amore
temporalium flagrant: ueram
lȩticiam uolentes ignorant:
Quã. si studiose agnoscere que¬
rerent: quã flenda sint gaudia
quȩ appetunt uiderent. Sed
dum meliora scire contẽpnunt.
sola sibi uelut summa eligunt
quȩ uisibilit̾ oculis fugaci sedu.¬
ctione blandiunt᷑. Uisibilia scili¬
c& sequentes. cor figunt: & tanto
extrinsecus gaudent: quanto
recordationem sui intrinsecꝰ non
habent. Miscent᷑ tamen eorũ
gaudiis plerũq tribulationes:
atq ex rebus ipsis ex quibꝰ suꝑ¬
biunt. flagellant᷑. Neq enĩ sine
grauibus curarum molestiis pos.¬
sunt temporalia quȩ appetunt.
uel non habita querere: uel que.¬
sita seruare: inter ȩquales pre¬¬
stantiorem głam expetere: a
minoribus reuerentiam plus quã
oport& exigere: & minus quã
debent. eandem maioribus exhi¬
bere: plerũq potentiã ꝑ in iu¬¬

Expanded text:
laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per imp
Abbreviated transcription (Latin):
pe in electis suis etiã ꝑ ꝓspera
incedit merens: quia nichil sibi
uere ꝓsperũ deputat: quousq
bonũ quod singularit̾ querit ap-¬
prehendat. Rideles quippe illius
temporali quidem pace ꝑfruunt᷑.
sed ꝑpetue suspirant Io ono¬
rantur & afflicti sunt: qͥa ple¬
rũq ibi uident᷑ in culmine. u¬
bi ciues non sunt. Ipsa etiã in
turba sine furore consurgit &¬
clamat: quia prauoꝵ uitam stu.¬
dio rectȩ ȩmulationis ñ autẽ
uesania furoris insequit᷑. Irascit᷑
& amat: sȩuit & tranquilla est.
quatinus infirmos suos & corri.¬
gat ex ȩmulationeꝰ: & foueat ex
pietate. Sequit᷑. Frater fui¬

Expanded text:
pe in electis suis etiam per prospera pe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia nil sibi vere prosperum deputat, quousque bonum quod singulariter quaerit apprehendat. Fideles quippe illius temporali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et clamat, quia pravorum vitam studio rectae aemulationis, non autem vesania furoris insequitur. Irascitur et amat, saevit et tranquilla est, quatenus infirmos suos corrigat ex aemulatione, faveat ex pietate. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pęne semꝑ impatientia. ẽ: eiq
etiã male subiectȩ imꝑat: quia
quod ꝑ ipsam sentit᷑. potestas
exẽquit᷑. Sed sancti uiri plus se
interius patientiȩ iugo subicius̃
quã foris hominibus presunt:
& eo ueriorem principatũ foris
exhibent:. quo humiliorẽ deo in¬
trinsecus famulatũ tenent: atq
iccirco sȩpe plus quosdam tolerat̃
quo se de eis ulcisci ampliꝰ possunt:
ac ne unquã ad illicita transeas
plerunq nolunt ꝓse exequi etũ
quod lic&. Subiectoꝵ strepitus
sufferunt: ꝑ amorẽ increpant.
quos ꝑ mansuetudinẽ portant:
Unde nc̃ recte dr̃ sine furore
consurgens in turba lamaban
quia nimirũ boni contra tumul¬
tus insolentiũ clamorẽ habent :¬
& furorem non habent: qm̃ eos
quosclement̃ tolerant docere ñ
cessant. Sed hȩc quȩ iuxta histo.¬
riam de uno diximus: uixta al¬
latoriam necesse est. ut de diuer-¬
siselectis ȩccłȩ sentiamus. Ipsa qͥp.¬

Expanded text:
pene semper impatientia est; eique pene semper impatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; et eo veriorem principatum foris exhibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe plus quosdam toleraquo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non cessant. Sed haec quae juxta historiam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est ut de diversis electis Ecclesiae sentiamus. Ipsa quip