comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lecunq peccatum ex aliquo uitio uenit: unde pudicitia
conugalis in uris foeminisq religiosis: cum ptoculdubu¬
uirtus sit. non enim aut nihil uitium est noti tamẽ sccũ
habet omnes iuitutes: nam si omnes ibi essent: nullũ etĩ
uitrum: si nullum uitium: nullum omnino peccatum.
Quis autem sine aliquo peccato. Quis ergo sine aliquo uitio.
idest fomite quodam: uel quasi radice pectati. cum lamet
qui supra pitus domini recubehat. Si dixerimus quia
peccatum non habemus: nos ipsoᷤᷤ seducimus: & ueritas in
nobis non est Nec hoc apud te diutius agendum est. srd
propter alios qui hoc forte legerint dico. nam tu quidem
in eo ipso opeit splendido contra iouinianum: & de scri¬
pturio sandis diligenter probasti. ubi etiam ex hac ipsa
epistola cuuis uerba sunt: quorum nunc intellectum re.¬
quirimus: posusti quod scriptum est. In multis enim osfẽ¬
dimus omnes. Non enim ait offenditis: sed offendimꝰ om

Expanded text:
lecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia lecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubuirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet omnes uirtutes. nam si omnes ibi essent, nullum esset uitium; si nullum uitium, nullum omnino peccatum; quis autem sine aliquo peccato? quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsonobis non est? Neque hoc apud te diutius agendum est, sed propter alios qui haec forte legerint dico. Nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Jovinianum etiam hoc de Scripturis sanctis diligenter probasti; ubi etiam ex hac ipsa Epistola, cujus verba sunt quorum nunc intellectum requirimus, posuisti quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes. Non enim ait, offenditis, sed ait, offendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo plura sunt. Uirtus uero quo una ingressa fuerit:
quoniam secum caeteras dilcit. profecto uitia cedent u¬
omnia quaecunq in etaui. Non enim omnia inerant.
sed aliquando totidem: aliquando plura pauciorib: uel
d iligentius in quitendum est. Non enim et ista duuna
sententta est: qua duitur. qui unam uirtutem habueriih
omẽs ht̃. ciq nulla in est cui tina defuerit. Sed homĩb
hoc uisum est multum quidem ingeniosis. studiosis
sed tamen hominibo. Ego urto nescioꝰ quẽademdũ dicã:
tum dico uirum a quo denominata dititur uirtus. sed
& mulierem. quae uito suo seruat thori fidem si hoc fi¬
ciat proptet pracceptum & ptomissum dei et ꝙ̃ pͥmitus
sit fidelis. non habete pudicitiam: aut eam nullam ud
paruam esse iurtutem. Sic & matitum qui hocidẽ ser¬
uat utori. Et tamen sunt plurimi tales: quorum sine a¬
liquo pectato esse neminem dixerim: & utq illud qua¬

Expanded text:
et ideo plura sunt. Virtus vero quo una ingressa fuerit, et ideo plura sunt. Virtus vero quo una ingressa fuerit, quoniam secum caeteras ducit, profecto vitia cedent omnia quaecumque inerant: non enim omnia inerant, sed aliquando totidem, aliquando plura paucioribus, vel diligentius inquirendum est. Non enim et ista divina sententia est, qua dicitur, Qui unam virtutem habuerit, omnes habet; eique nulla inest, cui una defuerit: sed hominibus hoc visum est, multused tamen hominibus. ego uero nescio. quem ad modum dicam non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori. et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qua
Abbreviated transcription (Latin):
nae quia foriuudo non erat: quae esset cum uirtutto ali¬
as non habebat: facilius uidebatur. Quod uero iꝗnauia
fuerit: ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias
perpetiendi atq attolerandi supra quam cuiꝗ̃ credibile
est: suii: egre persuaderi potest. Sed forte accutus iniuẽ¬
tihus ignaiua apparet ipsa duritia. quia laborem bonor
studiorum: quib uera acquiritur fortitudo neglexerat
Ueruntamen quia sunt aud aces qui timidi non sunt.
&rursus timidi a quib absit audatia: cum sit uttũq
uitium: quoniam qui uera iurtute foctis est: nec tem
audet: nec in consialte timet: cogimur fateri uitia pluta
esse uiriuubus unde aliquando uitium uitio iolliturt
ut amore laudis amor peccuniae. Aliquando unũ dedit
ut pluta sucerdant. uelut qui ebriosus fuerit si medi¬
cum biberit: & tenacitatem & ambitionem diditerit los¬
sũt itaq uitia cedere &̃ uitus succedentib ton uirtutbs

Expanded text:
nae, quia fortitudo non erat, quae esset, cum secum virtutes alinae, quia fortitudo non erat, quae esset, cum secum virtutes alias non habebat, facilius videbatur: quod vero ignavia fuerit, ubi exercitatio quaslibet gravissimas molestias perpetiendi atque tolerandi, supra quam cuiquam credibile est, fuit, aegre persuaderi potest. Sed forte acutius intuentibus, ignavia apparet ipsa duritia; quia laborem bonorum studiorum quibus vera acquiritur fortitudo, neglexerat. Verumtamen quia sunt audaces qui timidi non sunt, et rursus timidi quibus abest audacia, cum sit utrumque vitium; quoniam qui vera virtute fortis est, nec temere audet, nec inconsulte timet; cogimur fateri vitia plura esse virtutibus. 9. Unde aliquando vitium vitio tollitur; ut amore laudis, amor pecuniae: aliquando unum cedit, ut plura succedant; velut qui ebriosus fuerit, si modicum biberit, et tenacitatem et ambitionem didicerit. Possunt itaque vitia etiam cedere vitiis succedentibus, non virtutibus;
Abbreviated transcription (Latin):
tunt qui nosse potuerunt: Frigus sitim. famem ferte
poterat: erat q patiens inediae. algoris. uigiliat. supra qñ
cuiꝗͣ credibile est ac per hoc sibiꝰ & sius magna predi¬
tus fortitudine uidebatur: sed haec fortitudo prudẽs
non erat. mala enim probonis eligebat. Temperans non
erat cortupielis enim turpissimis fedabatur. Iusta non
erat. nam conita patriam conuirau̾at. & ideo nec forti¬
tudo erat. sed dutiua sibi ut stultos fallecit: nomẽ
fortitudinis imponibat. nam si forutudo esset: nõ uitiũ
sed uirtus esset. Si autem uatus essit: a caeteris uirtuti¬
bus tanꝗͣ in sepatabilib comitibus nunꝗͣ relinqueretur.
Quapropter cum queritur &̃ de uitiis uirum ipsa siliter
omnia sint:ubi unum exit. aut nulla sint: ubi unũ nõ
erit: laboriosum est id ostendẽ. propterea quia uni uirtu¬
ti duo uitia opponi solrnt. & quod aperte contraruim ẽ.
& quod spetic similiuidint adumbratur. Unde illa catili¬

Expanded text:
runt qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre runt qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat, eratque patiens inediae, algoris, vigiliae, supra quam cuiquam credibile est, ac per hoc et sibi et suis magna praeditus fortitudine videbatur . Sed haec fortitudo prudens non erat; mala enim pro bonis eligebat: temperans non erat; corruptelis enim turpissimis foedabatur: justa non erat; nam contra patriam conjuraverat. Et ideo nec fortitudo erat; sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis imponebat: nam si fortitudo esset, non vitium, sed virtus esset; si autem virtus esset, a caeteris virtutibus tanquam inseparabilibus comitibus nunquam relinqueretur. 8. Quapropter dum quaeritur etiam de vitiis utrum ipsa similiter omnia sint, ubi unum erit; aut nulla sint, ubi unum non erit; laboriosum est id ostendere, propterea quia uni virtuti duo vitia opponi solent, et quod aperte contrarium est, et quod specie similitudinis adumbratur. Unde illa Catili
Abbreviated transcription (Latin):
q illi tamen ad cauendum dolus aut astutia detrant.
astutiam ponens in bono. Sed apud illos tarissimũ. apud
nostios autem stequentissimum est. Itẽq in ꝑtib tẽpe¬
rantiat: apertissime contraria est effusio parsimoniae
Ea uero quae tenacitas: uulgo dici solet: uitium ẽ quidẽ
tamen parsimoniae similtꝰ. non natuxa: sed falacissima
spetie. Item dissimilitudine manifesta: contrania est
inuastitia iustitiae Solet autem quasi imitari iustitiã:
uĩdicandi libido sed uitium est. Ignauia fortitudini ꝑ¬
spicue contraria est. Duritia ueto distat natura: fallit
similitudine. Constantia quatlam pars uittutis est.
ab hac in cõstantia longe aborret. & indubie contrasistit.
Pertinacia uero: constantia dici affectat. et non est. ꝗa
lla est uirtus. haec uittum. Ut ergo iterum nͥon tadem
cõmemorare necesse sit. ex empli gratia ponamus aliꝗd:
unde cattera possint intelligi. Catilina ut de illo scripse¬

Expanded text:
que illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat que illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat astutiam ponens in bono; sed apud illos rarissimum, apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero, quae tenacitas etiam uulgo dici solet, uitium est quidem, tamen parsimoniae simile non natura sed fallacissima specie. item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constilla est virtus, hoc vitium. 7. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid unde possint caetera intelligi. Catilina, ut de illo scripse
Abbreviated transcription (Latin):
perans sit.profecto ubi fueru setum habet caetetas. Sic
& fortitudo: imprudens esse ton poiest. uel intẽpetatis:
ud inuista sic temperantia: necesse est ut prudens. for¬
tis & uista sit. Sic iustitia non est: si non sit prudens
fortis. temperans. Ita ubi uera est aliqua cas: & aliat sil¬
sunt. ubi autem aliat desunt: ueta illa non est. cuam si
aliquom odo similis esse uideatur. Sunt enimut scis. q̃¬
dam uitia uirtutib aperta discretione contratia. ut im¬
prudentia prudentiae. Sunt aũt quaedam quia tantũ
uitia sunt ideo contraria Quȩdam tamen fallaci silia.
ut eidem prudentiae non imprudentia: sed astutia: nuc
enim tam dico astutiam: quae usitatius in malitiosis
intelligi & uocari solet non sic̃ loqui nostra scriptuta cõ¬
sueuitꝰ quat sacpe astutiam in bono ponit unde est: astu¬
t ut serpentes. & illud.ut det innocentib astutiam. ꝗꝗͣ
& apud illos romanac linguae disertissimus dixerit ne¬

Expanded text:
peians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic peians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic et fortitudo inprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta; sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit; sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita, ubi uera est aliqua earum, et aliae sisunt. ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut inprudentia prudentiae. sunt autem quaedam tantum, quia uitia sunt, ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, u ut eidem prudentiae non inprudentia sed astutia. nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit, unde est: astuti ut serpentes et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
humani. Quam eorum uanitatẽ: in iouiniano illo. qui
in hac sententia stoicus erat: in aucupandis autẽ & d¬
fensandis uoluptatib epicureus: de scriptutis sanclis
dilucdissime conuicisti. In qua tua suauissima & pracda¬
rissima disputatione. satis eiudenter appatuit. non pla.¬
cuisse auctoribus nrĩs: uel ipĩ potius quat per cos locu¬
ta est utritati. omnia paria esse peccata. Quomodo autẽ
fieri possit: ut si euã si hoc de iurtutib uerum est: nom
tamen ideo coganiut fattri : equalitatẽ omnium pecca¬
torum: quantum possumus aduuiante domino aperite
conabor. Quod si effecero. approbabis. ubi causae defuero.
tu supplebis. Certe hĩc persuadẽt. qui unam uirtutẽ hũe¬
rint habere omẽs. & omnes deesse: cui una defuerit. qđ
prudentia nec ignauia: nec inuista. nec intem perans ꝓt̃.
nam si aliquid horum defuerit. prudentia non erit. Por¬
to si prudentia tunc non erit. si & fortis: & uista. & tẽ¬

Expanded text:
humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata. quomodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, adprobabis, ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent, qui unam uirtutem habuerit, habere omnes et omnes deesse, cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tem
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit duuti sede hic: & pauperista illic. huic non¬
honorem quemilli deferens: & idolatra & blasphemus
& adulter & homicida: & ne quod longum est cuncta
cominemorẽ. reus omnium criminum uidicandus est.
Offendẽs quippe in uno: factus est omnium teus. Atenĩ
qui unã urtutẽ habet: omnes habet. & qui unam non
habet. nullam habet. Hoc si uerum est.: confirmetur ista se
tentia: sed ego eam exponi uolo: non confirmari quat ꝑ
se ipsam apud nos omnib phorum auctoritatib est fu¬
mior. & illud ꝗdem de uitutib & uitiis: si ueratiter dr:
non est conseqsuens iti propter hoc omnia peccata sint
paria. nam illud de in separabilitate uittutum & si for¬
sitan fallor. tainen si uetum memini: quod utx memĩ
omnib placuit: qui easdem uirtutes agendae uitae ne¬
cessarias esse dixerunt. Hoc autẽ de pariitate peccator
soli stoici ausi sũt disputare: contra omnẽ sensũ gnĩo

Expanded text:
dixerit diuiti: sede hic et pauperi: sta illic, huic hondixerit diuiti: sede hic et pauperi: sta illic, huic honpliorem quam illi deferens, et idolatres et blasphemus et adulter et homicida et ne, quod longum est, cuncta commemorem, reus omnium criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim qui unam uirtutem habet omnes habet, et qui unam non habet nuntentia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur: eandem ip̃am sententiam latius uersans & ex¬
plicans.Nonne inquit duites per potentiam opprimũt
gnum nomen: quod inuocatum est super nos:Si quides
legem perficitis legalem secundum scripturã:diliges pre¬
ximum titum situtꝰ te ipm̃: bene facitis: Si aũt perlonas
accipitis: peccatum operamifi: redarguit a lege quasi trãs¬
gressotes. Uide quemad modum uansgressores legis ap¬
pellai: qui dicunt diuiti sede hic: & pauperi sta illic. Unde
nit putatent esse contemptibile peccatum: in hac una re
legem transgredi:. secutus adiunxit. Quicunq autẽ totam
leg̾em struauerit: offendat autem in uno. factus est oim̃
teus. Qui enim ditit non mechaberis: dixit & non oc¬
cides: Quod si & non occideris. mechaberis autem: factus
es transgressor legis. propter illud quod dixerat. tedargt
ta lege qͦuasi trasgressores. Quat cum ita sint: conseques
iudetur: nisi alio modo intelligendum ostenilatur: ui ꝗ

Expanded text:
sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et exsequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt sphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum scripturas: \'diliges proximum tuumaccipitis, peccatum operamini, redarguti a lege, quasi transgressores. Vide quemadmodum transgressores legis appellet qui dicunt diviti, Sede hic, et pauperi, Sta illic. Unde, ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, secutus adjunxit: Quicunque autem totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. qui enim dixit: non moechaberis, dixit et: non occides. quod si non occides, moechaberis autem, factus es transgressor legis; propter illud quod dixerat: redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur, nisi alio modo intellegendum ostendatur, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
si quis in uno offenderit. fitt omnium itus. Sed recolendũ
est unde uenerit ista sententia. & quȩ illam superiora pepe
nici nolte in quit in personarum acceptione hr̃e fidem dnĩ
nostri hicsu christi gloriae. & enim si introierit in suentũ
urm tur autcum annulum habens in ueste candida: introi¬
etit autẽ paupet in sordido habitu: & intendatis in eum
qui indutus est ueste praedara: & dicatis ei: tu sede hic
bene. pauperi autẽ dicatis. tu sta illic: aut. sede sũper seabel¬
lum pedum intorũ: nõ ne iidicatis apud uos metipos.
& facti estis udices cogitationum iniquarum: Audite frẽs
mei dilectissimi Nonne deus elegit pauperes in hoc mudo:
duutes in fide: & heredes regni: quod repromifit deus di¬
ligentib se. Uos autem exhonorastis pauperem.propter
illum scilicet cui dictum est. tuc sta illic: cum habenti a¬
nulum aureum dictum esset: tu sede hic bene. Ac dein de

Expanded text:
si quis in uno offenderit, fiet. omnium reus? sed recolendum si quis in uno offenderit, fiet. omnium reus? sed recolendum est, unde uenerit ista sententia et quae illam sumei, nolite, inquit, in personarum acceptione habere fidem domini nostri Iesu Christi gloriae. etenim, si introierit in conuentu uestro uir aureum anulum habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est ueste praeclara, et dicatis: \'tu sede hic bene\', pauperi autem dicatis: \'tu sta illic\' aut: \'sede sub scabello pedum meorum\', nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni, quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem, propter illum scilicet, cui dictum est: \'tu sta illic\', cum habenti anulum aureum dictum esset: \'tu sede hic bene\'. ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
putaui eisst quactendum: nc sorit ex illis oppinionibu
incama tosu animat aliquam tencamus incauitiuo. quę
lbitãdã prsus animam paruuli contradicat. ncgat& n
past u isto malo. f locigitur fitmissime tenuo: quod ait
rali ouatisam & originem nosse. non uaniloquis Nispu¬
mioribus sed latigaioribuo paratius instru quisq resisti¬
muio roi autẽ nonͦ possumus: non quia lala misdiat prin¬
os qui sibi uidentur scire quod nescint. hoc tutiores
fumus: quid hanc ignotantiam nostram non ignoram ꝯ.
abiudes eni quođ nescuc malum est: aluud quol aiã
non potestud non opus est. uil aduitam quam quar¬
rimuo idifferens est. Hoc uero quod de lr̃is apostlia¬
cobi muinc teqiuto in hac ipã qua uitumus: & ut semp
tinamus deo placere studemus: actione uersatur: Qnp
adultrii: & sactilegii teuo est quol si non esti quomo
qui in uno ofsendit: factus est omnium ieus: An illud qđ
artit de duute & paupere ad istam non pertinent: quorũ

Expanded text:
dum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima mali causam et originem nosse, uaniloquis non disputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, quia latet miseriae prinem. qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus. quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam. quam quaerimus, indifferens est. hoc uero, quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro. in hac ipsa, qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus, actione uersatur. Quo adulterii et sacrilegii reus est? quod si non est, quo modo, qui in uno offendit, factus est omnium reus? an illud, quod dixi de diuite et paupere, ad ista non pertinet, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
spondi. quare non eos a quibus dicta sunt nominaueri
Superfluum erat pet singula apostoli testimonia eorum
nomina o ponere.quorum me opuscula translatutum
in praefatione signauetam Et tamen uinctam dici aiam
corpore donec ad xpm̃ tedeat:& in resurrectionis gła tortu¬
ptiuũ & mortale corpus in incorruptionem & in unmor¬
talitatem commutet: non absurde intelligentiae est. Unde
&apostolus. Miser tgo inquit homo. Quis me liberabit de
corpote mortis huuis: Corpus mortis appellans quod uitis
Amorbis & perturbationib. ac morti stbi aceat. donec cũ
christo resurgat in gloria & ftagile prius lutum ex cqqͣt
feruore sanct spiritus in testam solidissimam demutans
gloriam non naturam. Quintus locus ualidissimus est.
in quo exponentes illud apostoli testimonium: ex quo tot̃
cotpus compactum & conglutinatum per omem̃ iũcturã
subministrationis secundum opetationẽ unius cuiusq¬

Expanded text:
spondi: quare non eos a quibus dicta sunt, nominarim? spondi: quare non eos a quibus dicta sunt, nominarim? Superfluum erat per singula Apostoli testimonia, eorum nomina ponere, quorum me Opuscula translaturum in Praefatione signaveram. Et tamen vinctam dici animam corpore, donec ad Christum redeat, et in resurrectionis gloria, corruptivum et mortale corpus, incorruptione et immortalitate commutet, non absurdae intelligentiae est. Unde et Apostolus: Miser ego, inquit, homo: quis me liberabit de corpore mortis hujus? Corpus mortis appellans, quod vitiis et morbis et perturbationibus ac morti subjaceat: donec cum Christo resurgat in gloria, 482 et fragile prius lutum, excoquatur fervore Spiritus sancti in testam solidissimam: demutans gloriam, non naturam. 26. Quintus locus validissimus est, in quo exponentes illud Apostoli testimonium, Ex quo totum corpus compactum et conglutinatum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mens
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus. Potest & de martirio intelligi. quod romae in
uincula cõiectus hanc epistolam miserit eo tempore qꝰ
ad philemonem & ad colosenses & ad philippenses in alto
loco scriptas esse monstraiumus. Uel certe quia in pluri¬
mis lotis lectum est uinculum animat hoc corpus dici
quo quasi clausa teneatur in carcere: Dicimus proptẽa
paulũ corporis nexibus cohercerimnec reuerti & esse c̃
xpõ: ut perfecta in gentes per eum predicatio complcatur
licent quidam alium sensum in hoc loco introdutant.
quod praedestinatus & sanctificatus ex utero mrĩs suę
ad praedicationem gentium anteqm̃ nasteretur: postea
uincula carnis acceperit. Et in hoc loco triplicẽ ut sup̃
in scła quid otrgenes assereret. in tertia quid apolinais
contra illius uadens dogmata sentiret. Lege graecos cõmẽ¬
tatios. & nisi ita repereris crimen fatrbor. Quod est in isto
loco peccatum meum: Illud nimirum pro quo supra re¬

Expanded text:
Gentibus, potest et de martyrio intelligi, quod Romae in Gentibus, potest et de martyrio intelligi, quod Romae in vincula conjectus, hanc Epistolam miserit, eo tempore quo ad Philemonem, et ad Colossenses, et Philippenses, in alio loco scriptas esse monstravimus. Vel certe, quia in plurimis locis lectum est vinculum animae corpus hoc dici, quo quasi clauso teneatur in carcere, dicimus propterea Paulum corporis nexibus coerceri, nec reverti, et esse cum Christo, ut perfecta in Gentes per eum praedicatio compleatur: licet quidam alium sensum in hoc loco introducant, quod Paulus praedestinatus et sanctificatus ex utero matris suae ad praedicationem Gentium antequam nasceretur, postea vincula carnis acceperit. » Et in hoc triplicem, ut supra, n secunda, quid Origenes assereret; in tertia, quid Apollinarius contra illius vadens dogmata sentiret. Lege Graecos Commentarios; et nisi ita repereris, crimen fatebor. Quod est in isto loco peccatum meum? Illud nimirum, pro quo supra re
Abbreviated transcription (Latin):
quo stissem uaticinio te istiusmodi nenias sedatus
etiam caluptuae uerha uitassem Cirande crimẽ si ori¬
genem dixi diligentem esse lectorem. cuius septuagĩta
libros interpretatus sum. quem in coeluni laudibo t̾iui
pro quo compulsus sum ante bienium brtui libello
tius contra me praeconiis respondet. ł elesiatũ ingrm
a me dictum esse origenem in tus laudibo obicis &¬
& putas quod pertimescere debeam si diligentem lectotẽ
me dixisse inimicus atcuses. Solemus & negotiatores
parcissimos & frugi seruos & molestos pedagogos. Mar¬
gutissimos fures diligentes uocate. & in cuuangelio
uillicus miquitatis ptudenter quadam fecisse dic̾itur
& prudentiors sunt filii huuis sętuli filiis lucis in gene
locus caoidium sicundi libri possidet in quo pauli testi¬
moniũ eeposuimus huius it gratia ego paulus uĩctꝰ
hiesu christi pto uobis gentibus. Et quia per se lotus ma¬
ipse

Expanded text:
quo scissem vaticinio te istiusmodi naenias sectaturum, quo scissem vaticinio te istiusmodi naenias sectaturum, etiam calumniae verba vitassem. Grande crimen si Origenem diligentem dixi esse lectorem, cujus septuaginta libros interpretatus sum, quem in coelum laudibus tuli; pro quo compulsus sum ante biennium brevi libello tuis contra me praeconiis respondere . Ecclesiarum magistrum a me dictum esse Origenem, in tuis laudibus objicis: et putas quod pertimescere debeam, si diligentem lectorem me illum dixisse inimicus accuses. Solemus et negotiatores parcissimos, et frugi servos, et molestos paedagogos, et argutissimos fures, diligentes vocare. 481 Et in Evangelio villicus iniquitatis prudenter quaedam fecisse dicitur : et, Prudentiores sunt filii hujus saeculi filiis lucis in generlocus, exordium secundi libri possidet, in quo hoc Pauli testimonium exposuimus: Hujus rei gratia ego Paulus vinctus Jesu Christi pro vobis gentibus ; et quia per se locus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lica persistere dignitate. Nec de angelis homines fieri
reprehensionis locus ꝙ. dicente apło ut ostenderet in
sȩculis superuenientib habundantes diuitias gratiae
suae in bonitate super nos in christo hiesu. Nos tripli¬
cem eapositionem posuimus. In prima quid nob uidẽt᷑.
in secunda quid origenes proponeret. in certia quid apol¬
linaris simpliciter explanaret. Quoꝵ si nomina nõ posui
ignosce ueretundiae meae. Non debui eos catpere qs
imitabar ex parte. & quoꝵ in latinam linguam snriãs
transferebam. Sed dici: Qui diligens lectot est Statim
requitet & dicet. et tursus in fi̾ne. Aluis uero hoc qđ
ait ut ostenderet in sęculis supttuenientibus habundã¬
tes diuitias gratiae suae ad illam intelligẽtiã tnsfert.
Ecce inquis sub diligentis lectoris persona otugenis
sententias explicasti. Fattor ertorem. non diligentem
dicert debui: Sed blasphemum.Quod si fecissem & ali¬

Expanded text:
omnes persistere dignitate: nec de Angelis homines fieri,omnes persistere dignitate: nec de Angelis homines fieri,reprehensionis locus quod dicente Apostolo: Ut ostenderet in ssuae in bonitatecem expositionem posuimus. In prima quid nobis videretur: in secunda quid Origenes opponeret: in tertia quid Apollinarius simpliciter explanaret. Quorum si nomina non posui, ignosce verecundiae meae: non debui eos carpere, quos imitabar ex parte, et quorum in Latinam linguam sententias transferebam. « Sed, dixi, qui diligens lector est, statim requiret, et dicet. Et rursus in fine, Alius vero hoc quod ait, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae, ad illam intelligentiam transfert. » Ecce, inquies, sub diligentis lectoris persona, Origenis sententias explicasti. Fateor errorem, non debui diligentem dicere, sed blasphemum: quod si fecissem, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
tuitute p̃rincipatu & dominatione fi̾a̾t. & post exemplũ
tertena regis totam ꝙ pallatui lescrptionem per quam
diuersa mĩsteriorumdei offira demoristrabam addi¬
di. Et putamus deum dominum dominorum regem¬
ꝙ regnantum simpliũ tanium ministetio esse dte̾ntũ
Quomado archangelus non dicitur mist qui prior eot
angelotum: sic principatus potestas dominatio non¬
aspellattir nisi subiectos abiquos habrat & ua ferioris
gradus. Sin altẽ putat idcirco it origenem seqti
Quia profectus & honotes ascensiones & descensiots̃ in¬
crementa &ĩminutipnes in expositione inta posui. scr¬
ter se angelos diuersa officiorum genera esse sortitos
quod ecdesiae non tepugnat. Quomglo inter homits
ordo dignitatum ex laboris uarcetate duiersus est.¬
Et cum epũs & presbiter & omnis ecclesiasticus gds
habeat ordinem suum: & tamen omnes homines sũ:
Sit inter anglos merita esse diutrsa. & tamen in ange¬

Expanded text:
virtute, principatu, et dominatione fiat. » Et post exemplum virtute, principatu, et dominatione fiat. » Et post exemplum terreni regis, totamque Palatii descriptionem, per quam diversa ministeriorum Dei officia demonstrabam, addidi: « Et putamus Deum, Dominum dominorum, regemque regnantium, simplici tantum ministerio esse contentum? » Quomodo Archangelus non dicitur, nisi qui prior est Angeloappellantur, nisi subjectos aliquos habeant et inferiores gradus. Sin autem putat idcirco me Originem sequi, quia profectus et honores, ascensiones et descensiones, incrementa et immunitiones, in expositione mea posui; scter se Angelos diversa officiorum genera esse sortitos, quod Ecclesiae non repugnat. Quomodo et inter homines ordo dignitatum ex laboris varietate diversus est, cum episcopus et presbyter, et omnis Ecclesiasticus gradus habeat ordinem suum; et tamen omnes homines sunt: sic et inter Angelos merita esse diversa, et tamen in Ange
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo euam si in caeteris aliquid hereticum monstrare
pouussit inimicus:. non tam in dogmatum peruersorum
quat & hic & in aliis libris sacpe damnaui: quantum
reprehensum mihi frater ostendit: quia ualde ftiuolus ẽ
& apertam sibi praefert calumpniam: ponam brriter.
In co testimonio ubi paulus loquitut. Sedete tum faci¬
ens ad dexteram suam in caclestibus super omem̃ princi¬
patum & potestatem & uittutr̃ & domitiationem: & oẽ
nomen quod nominatur: non solum in hoc secubo sed ã
in futuro: post multiplicem expositionem cum ad mirii¬
strorum dei officia peruenissem: & de principatibus ac
potestatib & iurtutibus & dominationib dicerem: q̃
Quae distributiones officiorum. non solum in pñtiat.
sed &iam in futuro seculo erunt. ut per singulos pro¬
fectus & honotes: ascensiones ꝙiam & desceastones. uel
crestat aliquis uel dectescat. & stib alia atꝑ alia piãtt

Expanded text:
Ex quo etiam si in caeteris aliquid haereticum monstrare Ex quo etiam si in caeteris aliquid haereticum monstrare potuisset inimicus, non tam dogmatum perversorum, quae hic et in aliis libris saepe damnavi, quam reprehensum frater ostendit, quia valde frivolus est, et apertam sui praefert calumniam, ponam breviter. In eo testimonio ubi Paulus loquitur: Sedere eum faciens ad dexteram suam in coelestibus, super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro ; post multiplicem expositionem, cum ad ministrorum Dei officia pervenissem, et de principatibus ac potestatibus et virtutibus ac dominationibus dicerem, etiam Quae distributiones officiorum, non solum in praesentiarum, sed etiam in futuro saeculo erunt: ut per singulos profectus et honores, ascensiones et descensiones, vel crescat aliquis, vel decrescat, et sub alia atque alia potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est qui sancti &timmatulati antea non fimits iuit
postea essemus.Qđ & de pectatorib ad meliora conuer¬
sis dici potest. et stabit illa sententia. Nõ iustificabitu
in conspectu tuo omnis uiuens. idest in tota uita sua¬
quidem ita intellectum: & aduersum cum facit: qui
anteqm̃ mundus ficret: dicit animas clectas esse propt̾
sanctitatem. & nullum uiiium pcicaiorum. Non enĩ
ut ante tam dixmnus cliguntur paulus & qui tuis si¬
miles funtiquia. erant fancti & immatulati. sed eligũ¬
tur & ptaedestinanturut in sequenti iũta pet opeta
atq uirttuts sancti & immaculati fiant. Et auder ꝗsquam¬
post huiusmodi senienuam origenis herestos ie atcusar̃.
Decem & octo anni sunt ex quo istos dictaui libros. eo
tempote quo origenis nomen Fotebat in mundo. quo
periarchon illius opus latinat aures ignorabant. & tñ
professus sum fidem meam. & quid miħii displiceret oñdi

Expanded text:
hoc est, qui sancti et immaculati ante non fuimus, ut hoc est, qui sancti et immaculati ante non fuimus, ut postea essemus. Quod et de peccatoribus ad meliora conversis dici potest; et stabit illa sententia: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens ; id est, in tota Quidem ita intellectum, et adversum eum facit, qui antequam mundus fieret, animas dicit electas esse propter sanctitatem et nullum vitium peccatorum. Non enim, ut ante jam diximus, eliguntur Paulus, et qui ei similes sunt, quia erant sancti et immaculati; sed eliguntur et praedestinantur, ut in consequenti vita per opera atque virtutes sancti et immaculati fiant. Deinde post hujusmodi sententiam, nos Origenis haereseos accusare? Decem et octo ferme anni sunt, ex quo istos dictavi libros, eo tempore quo Origenis nomen florebat in mundo; quo περὶ Ἀρχῶν, illius opus, Latinae aures ignorabant: et tamen professus sum fidem meam; et quid mihi displiceret, ostendi.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim. Alius uero qui uistum deum conatur ostendere
Conatur inqmͣ ostendete non ostendit. Sin autẽ in eo
scandalum pateris quate latissimam origenis disputati¬
onem breui sermone comptthenderim: & lectori sensũ
eius aperuerim:Atq ea eo tibi occultus illtus udeor tẽ
sectator. quia nihil ab eo dictum pretermis erim: Uide
ne idcirco hoc fecerim:ut uestram calumpniam dedina¬
rem ne me diceretis quae ab eo fortiter dicta sunt taci¬
isse. et illum in graeco robustius disputare. Postu ergo
omnia licet breuius : quae in graeco repere. ut nihil htent¬
noui discipult eus: quod latinorum aurib ingererent
Facilius enim nota qm̃ repentina con tempnimus. Ex¬
posita autem interptetatione eius: quiꝰ in fine capituli
dixerimus ausculta. Non enim ait paulus elegit nos an¬
mundi constitutionem itum essemus sandi &im ma¬
culati: sed elegii nos ut essemus sancti & immaculãte.

Expanded text:
dixerim: Alius vero, qui Deum justum conatur ostendere: dixerim: Alius vero, qui Deum justum conatur ostendere: conatur ostendere, inquam, non ostendit. Si autem in eo scandalum pateris, quare latissimam Origenis disputationem brevi sermone comprehenderim, et lectori sensum ejus aperuerim; atque ex eo tibi occultus illius videor esse sectator, quia nihil ab eo dictum praetermiserim, vide ne hoc idcirco fecerim, ut vestram calumniam declinarem, ne me diceretis quae ab eo fortiter sunt dicta, tacuisse, et illum in Graeco robustius disputare. Posui ergo omnia, licet brevius, quae in Graeco reperi, ut nihil haberent discipuli ejus novi, quod Latinorum auribus ingererent. Facilius enim nota, quam repentina contemnimus. Exposita autem interpretatione ejus, quid in fine capituli dixerimus, ausculta: « Non enim ait Apostolus, elegit nos ante constitutionem mundi, cum essemus sancti et immaculati: sed elegit nos ut essemus sancti et immaculati:
Abbreviated transcription (Latin):
ro mrĩs suae. & hieremias in uulua san ctificatur. eligr
toboratur. & in typo xp̃i propheta gentib mittitur. Certe
in expositione ista nullum crimen est. & origene dicẽte
contratia mnos ecclesiasticum sensum secuti sumus. Et ꝗa
commentatoris officium est multorum sententias pone:
& hoc me facturum in praefatione promiseram: et iam
origenis absq inuidia nõminis eius explanauonẽ posiu
quod non ex pracuidicio sententiae sua sed ex merito
dectorum unumquenq cligat. Dicet ante uisibiles crea¬
turas in quibus & animass ob quasda catisas soli deo
notas deitcte sint dtorsum in uallem istam lachrimatũ.
in locum afflictionis. & peregrinationis nostra. ĩ quo
sanclus ꝯstitutus orabat ut ad sedẽ pristinã reu̾teretur
pore mortis hius: Et melius est reuecti & esse uim chrõ.
Et alibi. ante qm̃ humiliarti ego pcisai & cattera his
similia: quae longum essit scritere.Animaduerte quid

Expanded text:
ro matris suae; et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, ro matris suae; et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, roboratur, et in typo Christi Propheta Gentibus mittitur. » Certe in expositione ista nullum crimen est: et Origene dicente contraria, nos Ecclesiasticum sensum secuti sumus. Et quia Commentatoris est officium, multorum sententias ponere, et hoc me facturum in Praefatione promiseram, etiam Origenis, absque invidia nominis ejus, explanationem posui, quod non ex praejudicio scientiae suae, sed ex merito electorum unumquemque eligat, dicit, ante visibiles creaturasnotas, dejectae sint deorsum in vallem istam lacrymarum, in locum afflictionis et peregrinationis nostrae, in quo sanctus constitutus orabat ut ad sedem pristinam reverteretur, pore mortis hujus ? Et, Melius est reverti, et esse cum Christo . Et alibi: Antequam humiliarer, ego peccavi , » et caetera his similia, quae longum est scribere. Animadverte quid
Abbreviated transcription (Latin):
scat hoc opus alienum esse uel nostrum. Quicquid ergo
uitii in taplanatione huius epłae potuerit demonstrati
Si ego illud in gractis uoluminib unde in latinũ uer¬
tisse me dixi ostendere non potuero:crimen agnoscam &
meum erit quod alienum non fuerit. Pamen ne rursum
uidear cauillari: & hac excusationis stropha gradum
non audere ꝯferre:ponam ipsa testimonia quae uocãtut
li in quo loquitur. Sicut clegit nos in ipso ante constitu¬
tionem mundi:ut essemus sancli & immaculati coram
ipso: sic interpretati sumus: ut electionem non iuxla orige¬
nem eorum dicetemus qui prius fuerãt. sed ad dci p̃scie̾ntũ
referemus.Deniq: diximus.Quod autem clectos tos ut
essemus sancti & immaculati cõram ipso hoc est deo: añ
fabricam mundi testatus est: ad praesciẽtiam dei ꝑtinet
cui omnia fututa. iam facta sunt. & anteqmͣ fiant uni¬
uersa sunt nota. Sicut & paulus ipse ptedestinatur in ute¬

Expanded text:
scat hoc opus, vel alienum esse, vel nostrum. LIBER scat hoc opus, vel alienum esse, vel nostrum. LIBER  in explanatione hujus Epistolae vitii potuerit demonstrari, si ego illud in Graecis voluminibus, unde in Latinum vertisse me dixi, ostendere non potuero, crimen agnoscam, et meum erit, quod alienum non fuerit. Tamen ne rursus videar cavillari, et hac excusationis stropha, gradum non audere conferre, ponam ipsa testimonia, quae vocantur li, in quo loquitur: Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi: ut essemus sancti et immaculati coram ipso , sic interpretati sumus, ut electionem non juxta Origenem, eorum diceremus, qui prius fuerant; sed ad Dei praescientiam referremus. Denique diximus: « Quod autem electos nos, ut essemus sancti et immaculati coram ipso, hoc est, Deo, ante fabricam mundi, testatus est, ad praescientiam Dei pertinet, cui omnia futura jam facta sunt, et antequam fiant universa sunt nota. Sicut et Paulus ipse praedestinatur in ute
Abbreviated transcription (Latin):
ticus de cominentariis ad ephesios quaedam ab eo repre¬
hensa nattauit. et pauta ex uis memoria tradidit. mihi¬
q ipsa demoistrauit loca. non debeo subtetfugere. quaso¬
q lectorem ut si paululum in proponendis & diluen¬
dis criminibus longior fuero netͥssitati det ueniam
non enim alterum accuso sed me nitor defendere. &
obiectam herestos calumpniam refutate. In epła pau¬
li ad ephesios tria origenes scripsit uolumina. Didi¬
mus quoq & aspolinatis propria opuscula ꝯdidetũt
quos ego uel transferens uel imitãs: quid in ptologo t¬
usdem operis scripserim subitiam Illud quoq in prę¬
fatione commoneo ut sciatis origenem tria uolum ina.
in hanc epłam conscripsisse quem & nos et patie st
cuti sumus A polinarem ctiam & didimũ. quosdani
commentatiolos edidisse cquib licet pauica decerpsims
& non nulla quac nobis uidebantut adiccimus suie sub¬
traximus. ut studiosus lector statim in principio agno¬

Expanded text:
meus, de Commentariis ad Ephesios quaedam ab eo repremeus, de Commentariis ad Ephesios quaedam ab eo reprehensa narravit, et pauca ex his memoriae tradidit, mihique ipsa demonstravit loca, non debeo subterfugere: quaesoque lectorem, ut si paululo in proponendis et diluendis criminibus longior fuero, necessitati det veniam. 477 Non enim alterum accuso; sed me nitor defendere, et objectam haereseos calumniam refutare. In Epistolam Pauli ad Ephesios, tria Origenes scripsit volumina. Didymus quoque et Apollinarius propria opuscula condidere. Quos ego vel transferens, vel imitans, quid in Prologo ejusdem operis scripserim, subjiciam: « Illud quoque in Praefatione commoneo, ut sciatis Originem tria volumina in hanc Epistolam conscricuti sumus. Apollinarium etiam et Didymum quosdam commentariolos edidisse, e quibus licet pauca decerpsimus, et nonnulla, quae nobis videbantur, adjecimus, sive subtraximus, ut studiosus statim in principio lector agno
Abbreviated transcription (Latin):
christum q dicere saept passum & saeꝑuis esse passur
ut quod semel profuit stmpet prosit assumptum: tibi qͦ
tantam assumis us auctoritatem ut de hęretico inrẽm
de origenis libris hereticorum ad ulteria mentiaris. mihi
non litebit disputate de uerbis. & in commentariorum
opere latinos docere quod ab hebratis didici Nisi & pro¬
lixum esset & redoleret gloriolam. iam nunc tibi ostẽ¬
derem quid utilitatis habeat in grõrum limina terere:
& artem ab artificib discere: et uideres quanta silua sit
apud hebitos ambiguorum nominum atq uerborum
Quae tes diuerse intexpretationi materiam prebuit. dum
unusquisq inter dubia quod sibi consequentius uidet
hoc transfert. Quid ad ꝑtregrina te mitto. Reuolue aristotelem  alexandrũ an¬
stotelis uolumina disserentem & quanta ambiguoꝵ
sit copia torum lectione cognosces ui tandem desinas
amitum tuum in eo reprehendere quod ne per somnium

Expanded text:
Christumque dicere saepe passum, et saepius passurum, Christumque dicere saepe passum, et saepius passurum, ut quod semel profuit, semper prosit assumptum: tibi quoque ipse tantam assumis auctoritatem, ut de haeretico martyrem, de Origenis libris haereticorum adulteria mentiaris: mihi non licebit disputare de verbis, et in Commentariorum opere Latinos docere, quod ab Hebraeis didici? Nisi enim et prolixum esset, et redoleret gloriolam, jam nunc tibi ostenderem, quid utilitatis habeat magistrorum limina terere, et artem ab artificibus discere: et videres quanta silva sit apud Hebraeos ambiguorum nominum atque verborum. Quae res diversae interpretationi materiam praebuit: dum unusquisque inter dubia, quod sibi consequentius  Al. convenientius videtur, hoc transfert. Quid ad peregrina te mitto? Revolve Aristotelem, et Alexandrum Aristotelis volumina disserentem; et quanta ambiguorum sit copia, eorum lectione cognosces: ut tandem desinas amicum tuum in eo reprehendere, quod ne per somnium
Abbreviated transcription (Latin):
& capita submittere. quod se btũs iob elementis & idoł
fecisse negat dicens: Si uidi solem cum fulgeret & lunã
incedentem clare: & lȩtatum est in abscondito cormeũ
& osculatus sum manum meam ore meo: Quae ẽ iniq¬
tas maxima & negatio tontra deum altissimũm & hẽ
braei uixta lingua suae proprietatem deos culationes
pro ueneratione ponunt. id transtuli quod ipsi in relli¬
catum sasciculus & electus ac purus. Quid igitur
peciaui si uerbum ambiguum diuersa inteppr̾etatioẽ
conutti & qui in commentatiolis ubi libertas estdis¬
serendi dixeram adorate filium . in ipo corpore ne uiolẽ¬
tus iuderer interpres. & uidaicae calumpniae locum dat̃
diterim adotate pure suit electe. quod aquila quoq &
simachus transtulerunt. Quid hoc eedesiasticae siddti nc¬
cet si doceatur lector quot modis apud hebratos unꝰ uer
rationabiles creaturas aliis atq aliis uestire corporibus.

Expanded text:
 capita submittere quod se beatus Job elementis et idolis  capita submittere quod se beatus Job elementis et idolis fecisse negat, dicens : Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare: et laetatum est in abscondito cor meum, et osculatus sum manum meam ore meo, quae iniquitas maxima est, et negatio contra Deum altissimum , et Hebraei juxta linguae suae proprietatem, deosculationem pro veneratione ponunt, id transtuli, quod ipsi intellicarum fasciculus, et electus, 476 ac purus. Quid igitur peccavi, si verbum ambiguum diversa interpretatione converti? et qui in Commentariolis, ubi libertas est disserendi, dixeram, adorate filium; in ipso corpore, ne violentus viderer interpres, et Judaicae calumniae locum darem, dixerim, adorate pure, sive electe: quod Aquila quoque et Symmachus transtulerunt. Quid ergo Ecclesiasticae fidei nocet, si doceatur lector, quot modis apud Hebraeos unus verrationabiles creaturas aliis atque aliis vestire corporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. Hatc origenes scripsit. Negate non possumus
Sccipsit in iis libris quoᷤ ad perfectos & ad discipłos
loquehatur. Docrtq igris mentiendum. Discipulos
autem non debere mentri. Qui ergo bene mentitur &
absq ulla ulla uerecundia quicquid in buctam uenĩt
confingit in fratres: magrm̃ se optimum probat. Illud
quuꝑ carpere. dicitur: quod secundum psalmũ intec¬
pretans: pro to quod legimus in latino. Apptehendite
disciplinã: et in hebraico uolumine scciptum est ne¬
scubar dixerim in commentatiolis Adorate filium
&rursum omne psalterium in romanum uertens
sonum: quasi immemor eapositionis antiquae posu¬
crim Adotate pure: quod utiq sibi esse contrarium
omnibus patet. Et reuera ignoscendum est ei si igno¬
ret hebraitae linguae ueritatem. Qui & interdum
in latinis hęsitat.
lens transserit putide sensum magis secutus sum ut di¬
cerem adotate.Quia qui adorant solent de osculari manut̃¬

Expanded text:
veritas . » Haec Origenes scripsit, negare non possumus: veritas . » Haec Origenes scripsit, negare non possumus: scripsit in libris, quos ad perfectos et ad discipulos loquebatur: docetque magistris mentiendum; discipulos autem non debere mentiri. Qui ergo bene mentitur, et absque ulla verecundia quidquid in buccam venerit confingit in fratres, magistrum se optimum que carpere dicitur, quod secundum Psalmum interpretans, pro eo quod legimus in Latino, apprehendite disciplinam; et in Hebraico volumine scriptum est NESCU BAR, dixerim in Commentariolis meis, adorate filium. Et rursum omne Psalterium in Romanum vertens sonum, quasi immemor expositionis antiquae posuerim, adorate pure: quod utique sibi esse contrarium omnibus patet. Et revera ignoscendum est ei, si ignoret linguae Hebraicae veritatem, qui interdum et in Latinis haesitat. lens transferre putide, sensum magis secutus sum, ut dicerem, adorate. Quia enim qui adorant solent deosculari manum, et