comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qu e uidere saltm persp¬
culum & perimaginem potest.
Deseme tipso quippe tamquam de
uolo quitur dicens : Audiuit ar¬
hana uerba. quae non licethomi¬
nloqui. Interna ergo quamuis
minima & extrema uideantur.
postibus tamen prredicatoribus sum¬
na sunt. infirmis uero auditoribus
incapabilia: Vnde & prredicatores
scicum auditores suos diuinitatis
uerbum capere non posse conspiciuNT
ad sola incarnationis dominicȩuer¬
ba descendunt. Vnde benehic du
sibleuata in arduis aquila longe
uidere dicitur. llico subinfestur¬

Expanded text:
potest, quae videre saltem per sppotest, quae videre saltem per speculum et imaginem potest. De semetipso quippe tanquam de alio loquitur, dicens: Audivit arcana verba, quae non licet homini loqui . Interna ergo quamvis minima et extrema videantur, fortibus tamen praedicatoribus summa sunt, infirmis vero auditoribus incapabilia. Unde et praedicatores sancti, cum auditores suos divinitatis verbum capere non posse conspiciunt, ad sola incarnationis dominicae verba descendunt. Unde bene hic, dum sublevata in arduis aquila longe videre dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uidere non possunt. recte adiun¬
gitur. Cernent tentrm delon¬
ge. Quod ergo hicait. eleuabi¬
tur aquila & in arduis ponet nidũ
sibi: hoc illic dicitur. In excelsis¬
habitabit. quod hic dicitur . Ix
petrismanet & in pnreruptis silici¬
bus commonrtur. atq: in accessis ri¬
pibus: hoc illic subicitur. monumen¬
ta saxorum sublimitas eius. Quod
rursus hic subinfestur. inde conaẽ¬
platur escam: hoc illic quoq sub¬
ditur. panis eidatus est. aqu eeus
fidelessunt. regem indecore suo
uidebunt oculi eius. Et quod hic
subiungitur. oculi eius de bonge
prospiciunt. hoc illic apeste sub¬
icitur. cernent tenirm delonge
dm̃ prospicit. quiait. Videmus
nunc perspeculum in enigmate.
tunc autem facie ad faciem. Et
rursus. Ego me non arbitror
comprehendisse. Sed quamuis
eterna ualdeminus quam sunt
ipsa conspiciat : quamuis ea se cog¬
noscere perfecte non posse cogno¬
scat. infirmis tamen auditoribuss
ea ipsa infundere prxedicando

Expanded text:
videre non possunt, recte adjunvidere non possunt, recte adjungitur: Cernent terram de longe . Quod ergo hic ait: Elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum sibi, hoc illic dicitur: In excelsishabitabit. Quod hic dicitur: In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus, hoc illic subjicitur: Munimenta saxorum sublimitas ejus. Quod rursus hic subinfertur: Inde contemplatur escam, hoc illic quoque subditur: Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt, Regem in decore suo videbunt oculi ejus. Et quod hic subjungitur: Oculi ejus de longe prospiciunt, hoc illic apte subjicitur: Cernent terram de longeDeum prospicit, qui ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse . Sed quamvis aeterna valde minus quam sunt ipse conspiciat, quamvis ea se cognoscere perfecte non posse cognoscat, infirmis tamen auditoribus ea ipsa infundere praedicando non
Abbreviated transcription (Latin):
dis quasi sulcet positos expugna¬
mus. Tunc nobis etiam̃ panis
datur. quia insupernis erecta intentio.
e ternitatis contemplatione reficitur.
A qu e enimnitre fidelessunt. quia
doctrina dĩ quod hic perspem promit.¬
tit. hoc illic in munere exhibet.
Sapientianamq huius mundi infidelis
est. quia mansure post mostem non
est. Aqu e nosture fideles sunt.
quia uerba uit e quod ante mostem
insinuant. hoc etiam post mostem
demonstrant. Regem in decore
suo oculi nostri conspiciunt quia
redemptor noster iniudicio & are¬
probis homo uidebitur. sed ad diui¬
nitatis eius inuendam celsitudinem.
soli qui electi sunt subleuantur.
Quasi enim quandam feditatem re¬
gis uidere est. solam seruilem for¬
mam inqua ab iniquis despectus. ẽ.
cernere. Sed ab electis indecore
suo rex cernitur: quia ultrir
semet ipsos nrpti. in ipso deitatis
fulgore oculos cordis figunt
Qui quam diu in hacuita sunt. quia¬
illam uiuentium patriam sicut. ẽ.

Expanded text:
dis quasi subter positos expugnadis quasi subter positos expugnamus. Tunc nobis etiam panis datur, quando in supernis erecta intentio aeternitatis contemplatione reficitur. Aquae enim nostrae fideles sunt, quia doctrina Dei, quod hic per spem promittit, hoc illic in munere exhibet. Sapientia autem hujus mundi infidelis est, quia mansura post mortem non est. Sed aquae nostrae fideles sunt, quia verba vitae, quod ante mortem insinuant, hoc etiam post mortem demonstrant. Regem in decore suo oculi nostri conspiciunt, quia Redemptor noster in judicio et a reprobis homo videbitur, sed ad divinitatis ejus intuendam celsitudinem soli, qui electi sunt, sublevabuntur. Quasi enim quamdam foeditatem regis videre est solam servilem formam, in qua ab iniquis despectus est, cernere. Sed ab electis in decore suo Rex cernitur, quia ultra semetipsos rapti, in ipso divinitatis fulgore oculos cordis figunt. Et quia quandiu in hac vita sunt, illam viventium patriam, sicut est,
Abbreviated transcription (Latin):
dium isaiae uerba deducere. atq
hec & illa quam uno sp̃ũ profestentur
indicare. Qui cum actiuae uitae
uistutes exprime r& dicens. qui
ambulat in iustiis & loquitur ueri¬
tatem. qui proicit auaritiam ex ca¬
lumnia. & excutit manus suas ab
omni munere. qui optunrt aures
suas ne audiat sanguinem. & claudit
oculossuos neuideat malum: ilico
ab eiusdem actiu e uit e gtedibus
adquie contemplationis culmina
ascendatur. ad iunxit dicens
ste in excelsis habitabit. muni men¬
ta saxorum sublimitas eius. panis
ei datus est. aqua eius fideles sunt
Regem indecore suo uidebuntocu¬
li eius cernent tentem delonge
Inexcelsis namq habitare est. cor
in celestibus ponereEt muni¬
menta saxorum sublimitas nostit
est. cum fostium patrum prre¬
cepta & exempla respicimus. Atq
ab infima cogitatione sepa strmur
Muni menta saxorum sublimitas no¬
shir est. cum mente choris castrisq
caelestibus iungimur: & insidian¬
tes malignos sp̃s stantes in arce cor¬

Expanded text:
dium Isaiae verba deducere, atque dium Isaiae verba deducere, atque haec et illa quam uno spiritu proferantur indicare. Qui cum activae vitae virtutes exprimeret, dicens: Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit ocuab ejusdem vitae gradibus ad quae contemplationis culmina ascendatur, subjungit, dicens: Iste in excelsis habitabit; munimenta saxorum sublimitas ejus; panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt; regem in decore suo videbunt oculi ejus, cernent terram de longe. In exin coelestibus ponere, et munimenta saxorum sublimitas nostra est, cum fortium Patrum praecepta et exempla aspicimus, atque ab infima cogitatione separamur. Munimenta saxorum sablimitas nostra est, cum mente choris castrisque coelestibus jungimur, et insidiantes malignos spiritus stantes in arce cor
Abbreviated transcription (Latin):
PROSPICIUNT¬
untum libet enim in hac uita posi¬
tus quisq: profecerit. Necdum dm̃
perspeciem sedper enigma & spe¬
culum uidet. Euicino autem cu
respicimus uerius cernimus. cum
uero longius aciem tendimus. sub
incesto uisu caligamus. quia igi¬
tur sci uiri in alta contemplatione¬
se erigunt. & tamen dm̃ sicut est ui¬
dere non possunt. bene dehac a qui¬
la dicitur. oculi eius delonge pro¬
spiciunt. Ac sidicer&. Intentio¬
nis aciem fostiter tendunt. sed nec¬
dum propinquum aspiciunt: cuius
daritatis magni tudinem pene trir¬
re nequaquam possunt. A luce
enim incorruptibili. caligo nos nitre
corruptionis obscunet. Cumq:
& uidere aliquatenus potest. & tam̃
uideri lux ipsa sicut est non potest.
quam longe sit indicat. quam si
mens utcumq: noncerner&. Nec
quia longe esset uider&. Si autẽ
perfecte iamcerner& profecto
hanc quasi percaliginem non uide¬
M Igitur quia nec omnino cer¬
nitur. Nec rursum omnino non cer¬
nitur : recte dictum est: quia
longe ds̃ uidetur. Libet ad me

Expanded text:
prospicimus.---Quantumlibet enim in hac vita positus quisque profecerit, necdum Deum per speciem, sed per aenigma et speculum videt. E vicino autem cum respicimus, verius cernimus; cum vero longius aciem tendimus, sub incerto visu caligamus. Quia igitur sancti viri in altam se contemplationem erigunt, et tamen Deum, sicut est, videre non possunt, bene de hac aquila dicitur: Oculi ejus de longe prospiciunt. Ac si diceret: Intentionis aciem fortiter tendunt, sed necdum propinquum aspiciunt, cujus claritatis magnitudinem penetrare nequaquam possunt. A luce enim incorruptibili caligo nos nostrae corruptionis obscurat; cumque et videri aliquatenus potest, et tamen videri lux ipsa, sicut est, non potest, quam longe sit indicat. Quam si mens utcunque non cerneret, nec quia longe esset videret. Si autem perfecte jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non videret. Igitur quia nec omnino cernitur, nec rursum omnino non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus vide
Abbreviated transcription (Latin):
onis teneburs extinguit. qui
cum recta agit̃ considenrre meli
orum merita neglegit. At
condir magno humilitatis nrdio
bona suptiliter pensat Quia
dumea quae ipse fecerit. facta fo¬
ris & ab aliis conspicit. eum qui
de singularitate in tus erumpere
nititur. superbiae tumorem pre¬
mit. Hinc est quod uoce di adhe¬
liam solum se aestimantem dicitur
Reliqui mihi septem milia uirorum.
qui non curuauerunt genu ante
baal Vt dum non solum se re¬
mansisse cognoscerit. elationis
gloriam quae ei desingularitate
surgere poterrt. euitare potuif¬
set S eatus itaq lob nil peruer¬
se egisse reprehenditur. sed de
aliorum etiam bene gestis doce¬
tur. Utdum se aequales & alios
habere considenrt. ei qui singu¬
lariter summus est se humiliter
subdat

Expanded text:
onis tenebras exstinguit, qui, onis tenebras exstinguit, qui, cum recta agit, considerorum merita negligit. At contra, magnae humilitatis radio bona subtiliter pensat, quia dum ea, quae ipse fecerit, facta foiis videt ac conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem, dicitur: « Reliqui mqui 1046 non curvaverunt genua ante Baal , ut dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, quae ei de singularitate surgere poterat, evitare posset. Beatus itaque Job nihil perverse egisse reprehenditur, sed de aliorum etiam bene gestis docetur, ut dum se aequales et alios habere considerat, ei qui singulariter summus est, se humiliter subdat
Abbreviated transcription (Latin):
Uir ses tanta hac districtione fla¬
gelli. non aestimauit augeri sibi
merita. sed uitia resecari. quis
quia in se nulla cognouit. percus¬
sum iniuste se credidit. & per¬
cutientem prorsus arguere est.
depercussione murmũ prre
Conside itrns autem dñs quod ea
quae protulit non extumore
superbiae. sed ex qũ alitate colle¬
gestit uitae : pie illum incre
quiescit: utiq qui arguit dm̃.
debet & respondere illi. Ac si
apestius dicer&. Quia tanta
de tua actione locutus es. cur au
dita scõrum uita siliusti Me
enim fuit arguere. depercussi¬
one mea an fuerit iusta dubitare¬
tbona quidem tua uestrciter
protulisti. sed haec quo tende¬
rent flagella nescisti: Quia
&si non habes iam quod corrigas.
habes tamen adhuc quo crescas
nquanta uero uistutis arce quam
plurimos subleuem: me ecce nar¬
pente cognouisti. Ipse conside¬
srbas tuam. sed aliorum celsitu¬
dinem nesciebas. Auditis igitur
alienis uistutibus. siquid uales
responde detuis. Scimus aute
quod cordis sui oculum perelati¬

Expanded text:
ue Job tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit, non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increp facile quiescit? utique qui arguit Deum debet et respondere illi? - Ac si apertius diceretur: Qui tanta de tua actione lodita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem, me ecce narrante cognovisti. Ipse considerabas tuam, sed aliorum celsitudinem nesciebas. Auditis igitur aliorum virtutibus, si quid vales, responde de tuis. Scimus autem quod cordis sui oculum per elati
Abbreviated transcription (Latin):
te sua iacentibus prosit: quos cor¬
ripiendo quasi edit. sed ab iniqui¬
tate ad innocentiam permutando.
in sua membrir quasi edendo conuer¬
tit̾ Ecce ipse quem ad testimo¬
nium iam saepe dediiximus pau¬
lus. cum nunc iud. eam. Nunc cho¬
rintum. Nunc ephesum. Nunc
romam. Nunc ispanias peter&
ut in peccati moste iacentibus ae ter¬
nae uitae gyirtiam nuntiar&.
quid se aliud quam esse aquilam
demonstarbat quae uelo citer
omnia ttens uolans ubicumq
iacens cadauerquaerebat utdi
uoluntatem di luchrtis peccator¬
bus facer&. quasi escam suam in
cadauere repperin&. Esca qui¬
pe iustorum est. conuersio per¬
uersorum. Dequa dicitur
Openrmini non cibum qui perit
sed qui permanet inuitam aeter¬
nam. Auditis itaq: tot scõrum
uis tutibus beatus lob obstipuissi
intelligitur.& sub ammistrtio¬
nis terrore siluisse. Nam sequitu

Expanded text:
te sua jacentibus prosit, quos corte sua jacentibus prosit, quos corripiendo quasi edit, sed ab iniquitate ad innocentiam permutando in sua membra quasi edendo convertit. Ecce ipse, quem ad testimonium jam saepe deduximus, Paulus cum nunc Judaeam, nunc Corinthum, nunc Ephesum, nunc Romam, nunc Hispanias peteret, ut in peccati morte jacentibus, aeternae vitae gratiam nuntiaret, quid se aliud quam esse aquilam demonstrabat; quae velociter omnia transvolans, ubicunque jacens cadaver quaerebat, ut dum voluntatem Dei lucratis peccatoribus faceret, quasi escam suam in cadavere reperiret? Esca quippe justorum est conversio perversorum, de qua dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Auditis itaque tot sanctorum virtutibus, beatus Job obstupuisse intelligitur, et sub admirationis terrore siluisse. Nam sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
ca sum mostis cadaueruocatur
Quod autem hic de aquila dicitur
ubicumq cadauerfueriostatim
ad est. hoc de egredientibus ani¬
mabus fieri ueritas spondet dicens¬
Vbicumq fuerit corpus. illuc con¬
gregabuntur & aquilae. Ac si
apeste dicat. Quia caelesti sedi
in carnanis redemptor uester
prcesideo. electorum quoq ani¬
mas cum carne soluero. ad cae¬
quod de hac aquila dicitur. ubicũq
fuerit cadauerstatim ad est : Intel¬
ligi &aliter potest. Omnis enim
qui inpeccati moste ceciderit. Non
in conuenienter poterit cadauer
uocari. Quasi exanimis namq
iacet. qui iustitiae uiuificantem
spm̃ non habet. Quia uero sc̃s
quisq: pricedicator ubi peccatores
esse considerrt. illuc anxie peruolat.
ut in peccati moste iacentibus lucem
uiuificationis ostendat. bene de
hac aquila dicitur. ubicumq cada¬
uer fuerit. statim adest. Id est gyeui A¬
illo tendit. ubi utilitatem pyredi¬
cationis prospicit utexeo quod
iam spiritaliter uiuit. aliis inmor¬

Expanded text:
casum mortis, cadaver vocaturcasum mortis, cadaver vocaturQuod autem hic de hac aquila dicitur: Ubicunque cadaver fuerit, statim adest , hoc de egredientibus animabus fieri Ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . Ac si aperte dicat: Qui coelesti sedi incarnatus Redemptor nunc praesideo, electorum quoque animas cum carne solvero, ad coequod de hac aquila dicitur: Ubicunque fuerit cadaver statim adest, intelligi et aliter potest. Omnis enim qui in peccati mortem ceciderit, non inconvenienter poterit cadaver vocari. Quasi exanimis namque jacet, qui justitiae vivificantem spiritum non habet. Quia ergo sanctus quisque praedicator ubi peccatores esse considerat, illuc anxie pervolat, ut in peccati morte jacentibus lucem vivificationis ostendat, bene de hac aquila dicitur: Ubicunque cadaver fuerit, statim adest. Id est, illuc tendit, ubi utilitatem praedicationis prospicit, ut ex eo quod jam spiritaliter vivit, aliis in mor
Abbreviated transcription (Latin):
csi apeste dicer&ur. Ipsa quidem
diuinitatis contemplatione pascitur
sed quia auditores eius deitatis per¬
upere archana nequaquam possuNt.
cognito crucifixi dni cruore sacian¬
tur. Sanguinemnamq: lambere
est. passionis dominic e infirma
uenenrri. Hinc est quodisdem
paulus qui sicut paulo ante lam dixi¬
mus ad testiic eli secr&a uolauenrt.o
discipulis dicebat. Non enim iudi
ego quidem escam meam diuinitatis
eius potentiam delonge prospicio.
sed uobis adhuc paruulis incarnacio¬
nis eius tantum modo lamb endum
sanguinem trrdo. Nam qui per
psredicationem suam. tacita deitatis
celsitudine infirmos auditores de so¬¬
locruore crucis edocet. quid aliud
quam sanguinem pullis phrebet:
Quia uero unius cuiusq scĩ phredicato¬
ris anima corruptione carnis exuta.
ad eum mox ducitur. qui pronobis
sponte sua in moste cecidit. & de mor¬
te surrexit: Apte dehac aquila
sub ditur
EtuBicumq cadauer
PUERIT. STATIM ADEST
Cad auerquippe a casu dicitun.
& non immerito corpus dnĩ propẽ

Expanded text:
si aperte diceretur: Ipsa quidem divinitatis contemplatione pascitur, sed quia auditores ejus divinitatis percipere arcana nequaquam possunt, cognito crucifixi Domini cruore satiantur. Sanguinem namque lambere est passionis Dominicae infirma venerari. Hinc est quod idem Paulus, qui, sicut paulo ante jam diximus, ad tertii coeli secreta volaverat, discipulis dicebat: Non enim judicEgo quidem escam meam divinitatis ejus potentiam de longe prospicio, sed vobis adhuc parvulis incarnationis ejus tantummodo lambendum sanguinem trado. Nam qui per praedicationem suam tacita divinitatis celsitudine, infirmos auditores de solo cruore crucis edocet, quid aliud quam sanguinem pullis praebet? Quia vero uniuscujusque sancti praedicatoris anima corruptione carnis exuta ad eum mox ducitur, qui pro nobis sponte sua in mortem cecidit, et de morte surrexit, apte de hac aquila subdEt ubicunque cadaver fuerit, statim adest. - Cadaver quippe a casu dicitur. Et non immerito corpus Domini propter
Abbreviated transcription (Latin):
praedicando mundum circuu᷑nt sermo
redeat. & quid per illas dñs inmun¬
do egerit ostendat. Sequitur
SIUOLUERIT EXTENDE ¶ .UI.¬
RE NUDES QUASI TENTO¬
RIUM SUUM ET PULGU¬
RARE LUMINE SUO DESU¬
PER. CARDINES QUO¬
QUE MARIS OPERIET
Extendit nubes dñs. dumminiscrissuis
uiam pracedicationis aperiens eos in
mundi latitudinẽ circum quaq: diffun¬
dit Bene autem dictum est. quasi
tentoriumsuum. Tentorium quippe
initinere ponisol& Etcum prredi¬
catores scĩ inmundo mittuntur. iter
dõ faciunt Vnde scriptum est.
Ecce mitto angelum meum ante faciem
tuam. qui prce parabit uiamtuam
Iter facite ei quiascendit super occasum:
Et rursum Os dum egredereris conem
populotuo dumtrarnsgredieris perde¬
sestum. teror mota est: Ds enim
quiper sem& ipsum non localiter ubiq
est. perpracedicatores suos inmundi
pastes localiter ambulat. Vnde
&iam perproph&am dicitur. Et in¬
ambulabo in eis Iter quippe pereos
agit dum humanis cordibus eorum

Expanded text:
praedicando mundum circumeunt sermo praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostendat. SequiturSi voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper. Cardines quoque maris operietExtendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudine circumquaque diffudit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet, et cum praedicatores sancti in mundum mittuntur, iter Domino faciunt. Unde scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam Iter facite ei qui ascendit super occasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
regenato angelorum chori ineius
adnuntiatione prodeunt. hrmnum
dicunt. & deuicta prauae uitae dis¬
cordia hos quos dudum despexerent
ciues agnoscunt. consono ore priredi¬
cantes: Cloria in excelsis dõ. & in
terir pax hominibus bonae uolunta¬
tis Ac sia peste dicant. Quos ano¬
bis malitia disiunxerat. lamnunc iN
terar natabonitas iungat Hinc est
quod ante incarnationem eius intesta¬
mento u&eri ad orcsse homo angelũ
legitur nec tamen adorare prohibe¬
tur. sed post mediatoris aduentum
cumse iohannes adorrndo angelo pro¬
strauisse auduit: Vide nefeceris. con¬
seruustuus sum & fratrum tuorum
quid ẽ. enim hoc quod prius ae quanimi¬
ter concedebant ad onrri post ab homi¬
ne angeli recusant. nisi quod prius
hominem carnalibus corruptionibus
deditum nec ab eisdem carnalibus cor¬
ruptionibus redemptum quo abiectiorẽ
nouerant iustius contemnebant. post¬
modum uero humanam naturam eo
iam substratam habere non po¬

Expanded text:
rege nato, angelorum chori in ejus rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur, sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris; conservus tuus sum, et fratrum tuorum . Quid est enim hoc quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant; nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo adjectiorem noverant, justius contemnebant. Postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non po
Abbreviated transcription (Latin):
quaecumq: audiui a patremeo nota
feci uobis De hac igitur luce axer¬
nae patriae amico suo ds̃ ad nuntiat
quod possessio eius sit. ut nequaquam
se infirmitatis suae frargilitate desper& :
Nequa quam hoc quod creatus sed quod
recreatus est pens&ed tanto cestius
sciat quia illius lucis claritatem possi¬
deat. quanto nunc uitiorum pulsan¬
tium tenebrrs uerius calcat. Bene
autem in promissione subiungitur.
& adeam possit ascendere. Quidenim
difficilius quam homini interr edito
terrena & fracgilia membra gestanti
caelorum alta conscendere . super no
rum spirituum archana pen&rare &
Sed eorundem spuum ad nos conditor
uenit. seq: hominem &iam subipsis
exhibuit. sicut deillo patriperpro¬
ph&am dicitur Minuisti eum
paulominus ab angelis. Et quia in¬
ternos & eosdem sp̃s discordantis uitae
scandalum repperit. mirar potentia
miraebiliori &iampi&ate summa cre-¬
ans ima suscipiensima cum sum¬
mis iunxit: Hinc ẽ. enim quod eodẽ

Expanded text:
quaecunque audivi a Patre meo, nota quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . De hac igitur luce aeternae patriae amico suo 866 Deus annuntiat quod possessio ejus sit, ut nequaquam se infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatus, sed quod recreatus est penset, sed tanto certius sciat quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficilius quam homini in terra edito terrena et fragilia membra gestanti, coelorum alta conscenrum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri per prophetam dicitur: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate, summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est enim quod eodem
Abbreviated transcription (Latin):
fectus eiusdem luminis nullus est
ad nos m&ipsos mentem reducimus. &
quod terrena gestemus membrar cogita¬
mus Pensamus quod nati in tenebris
atq: ara diisintimae lucis alieni tanto
nequius uiximus. quanto rebus corpo¬
nalibus dediti abspiritalibus longius
degebamus: Qua consideratione
permotum cor acmale sibi conscium
trepidat. & tantȩ illius quamaudit
patriae ciuem se fieri posse desperat
Vnde hic quoq apte subiungitur. quo
mens pauida ad fiduciam reducatur
Nam de hacluce mox subditur
AD NUNTIAT DEEA AMICO
SUO QUOD POSSESSIO EIUS
SIT. ET ADEAM POSSIT
Amicus ueritatis est. rectae amator ac¬
tionis. Vnde & ipsa ueritas discipulis
dicit. Vos amicimeiestis. sifeceritis
quae ego praecipio uobis. Amicus
quippe. anim custos dicitur Vn¬
de non inmerito quicustodire uolunta¬
tem dĩ in praeceptis illius nititur.
eius amicus uocatur. Hinc ẽ. quod
rursum eisdem discipulis ueritas dicit
Vos autem dixi amicos. quia omnia

Expanded text:
fectus ejusdem luminis nullus est, fectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae civem se fieri posse desperat. Unde hic quoque apte subjungitur, quo mens pavida ad fiduciam reducatur. Nam de hac luce mox subditurannuntiat de ea dilecto suo quod possessio ejus sit, et ad eam possit Amicus veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Amicus quippe animae custos dicitur. Unde non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos, quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
endisunt recte subiungitur. &
praecepitei ut rursus adueniat.
Vnde &iam perisaiam dicitur. Si fu¬
erit numerus filiorum israhel quasi
harena maris reliquiae saluae fient
Tunc quippe adeos lux reuestitur. cum
ipsi ad confitendam redemptoris nr̃i
inmanibus nequaquam perdatiuum
casum unum nomen sedduas pastes ort¬
tionis accipimus. potest intellegi quia
in manibus lux absconditur cumapud
rectum iudicem iniqui quiq: in suis ope¬
ribus caecantur. Cui tamen prire¬
cipitur utrursus adueniat. quia dum
peccatores se suis uiribus saluarinon
posse cognouerint gratiae lumen acci¬
piunt : & protectionis intimae radiis
inlustrantur t maiori ardore
post modum caelestem patriam diligant.
quam prius interrena. delectatione
flagnabant. Sed haec cum decaelesti-
patria loquimur cui inesse mira cla¬
ritate priredita angelorum agmina
audimus. cui rerum omnium conditor
pricesid& quamuisione sua reficiens
repl&. cui uera hereditas lux est. & de¬

Expanded text:
endi sunt, recte subjungitur: Et endi sunt, recte subjungitur: Et praecipit ei ut rursus adveniat. Unde etiam per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient Tunc quippe ad eos lux revertitur, cum ipsi ad confitendam Redemptoris nostrin manibus, nequaquam per dativum casum unum nomen, sed duas partes orationis accipimus; potest intelligi, quia in manibus lux absconditur, cum apud rectum judicem iniqui quique in suis operibus caecantur. Cui tamen praecipitur ut rursus adveniat, quia dum peccatores se suis viribus salvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majore ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant. Sed haec cum de coelesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et de
Abbreviated transcription (Latin):
Et dũ de terrenis rebus superbiunt
do hos in manes superna gratia respicit
atq: ipsis rerum babundantium occu¬
pationibus affligit: eorumq pro¬
speritatibus aduersas quidem sedutiles
tribulationes interserit: ut contrista¬
tiadcor redeant. atq inperituris
rebus quam in aniter occupentur ag¬
noscant. Vnde hic quoq: postquã
subtrarcta lux dicitur : Apte subiungit᷑¬
STPRAE CEPII EIUTRUNSUS
ADUE NIAT
Quia ueritatis lumen quodelatis occu¬
patisq: mentibus absconditur af¬
flictis humiliatisq reuelatur. lux
quippe aduenit cumafflictamens
ipsas quas deperituris rebus tribulatio¬
num tenebrastolerat agnoscit : Quia
nisi aliquid exlumine interno percipe¬
r& nec hoc ipsum quia lumen per
id circo redemptori nostro in carne
uenienti contradicere ausi sunt
quia apud sem& ipsos in manes extite¬
runt Sedhis inmanibus lux ab¬
sconsa est. quia superbi lumenue¬
ritatis dumpersequuntur amiserunt
Sed quia in fine mundi ad fidem recipi¬

Expanded text:
et dum de terrenis rebus superbiunt, et dum de terrenis rebus superbiunt, do hos immanes superna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam subtracta lux dicitur, apte subjungitpraecepit ei, ut rursus adveniat. - Quia veritatis lumen, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, afflictis humiliatisque revelatur. Lux quippe advenit, cum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat, agnoscit, quia nisi aliquid ex lumine interno perciperet, ne hoc ipsum, quia lumen perdidcirco Redemptori nostro in carne venienti contradicere ausi sunt, quia apud semetipsos immanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconsa est, quia superbi lumen veritatis dum persequuntur, amiserunt. Sed quia in finem mundi ad fidem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
missionis teram abhostib: liberant &
relinquunt. atq: ad pascenda armen¬
ta extria iordanem redeunt. Multi
quippe quamuis fideles curis priresenti¬
bus occupati. quasi armenta extrar ior¬
danem pascunt. quia contrx fidem
baptisinatis totamente omniq: deside¬
rio rebus perituris inseruiunt. Qui
tamen ut diximus cum fidei temptatio
oritur defensionum armis accingunt᷑
hostes fidei superando trucidant: &
hereditatem tenre repromissionis
id ẽ fructum fidei nonamant: Sicq
proilla pugnant. ut tamen sua pigno¬
ror extra illam deponant. Quia
enim paruulos foris habent. affectũ
ineius habitatione non habent: Vn¬
de ad cam pestria redeunt. quia ab
altis cacuminibus montium quasi ab
spe caelestium delabuntur:ut ex¬
trac repromissionis teram bruta ani¬
malia nutriant: quia ad pascendos
uanis desideriis inrationales animi
motus elaborant: quia a&ernae lucis
quanta sit claritas nesciunt: quia tran¬
sitoriis occupationibus obcaecantur

Expanded text:
missionis terram ab hostibus liberant, et missionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant, quia ad pascendos variis desideriis irrationabiles animi motus elaborant, quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt qui transitoriis occupationibus obcaecantur;
Abbreviated transcription (Latin):
ma precamurq: si inuenimus grartiã
conemte ut des nobis famulistuis eam
in possessionem. nec facias nos tran¬
sire iordaneni Qui igitur iumenta
plurima possident iordanem transi
re refugiunt. quia quos multa mundi
implicamenta occupant habitationem
caelestis patriae non requirunt
Sedipsa eos quam specietenus tenent fi¬
des increpat. Neotii delectatione
torpescant: atq: exemplosuo alios
a laboris tolerantia & studio longani¬
mitatis fraengant. Vnde eis permor¬
sendicitur. Num quid fraxtres ur̃i
ibunt adpugnam. & uos hic sedebitis
Cur subuestitis mentes filiorum israchel
Sed quia erubescunt non defendere quod
confitentur. proeadem fide quam pro¬
fessi sunt adcestamen properant.
eamq: non sibi sed proximis uindicant
Vnde & admorsen dicunt. Caula soui¬
um fabricabimus. & stabula iumen¬
torumi paruulisq: nr̃is urbes munitas
nos autem ipsi armati & accincti perge¬
mus ad proelium ante filios israhel
Quimox fostes proaliis ueniunt. & repro¬

Expanded text:
ma; precamurque, si invenimus gratiam ma; precamurque, si invenimus gratiam coram te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem. » Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanere refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt, sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemplo suo alios a laboris tolerantia et studio longanimitatis frangant. Unde eis per Moysen dicitur: Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel ? Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vindicant. Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repro
Abbreviated transcription (Latin):
citate dilatari. hi saepe nil prrecipue
nisi prre esse c&eris app&unt. amul¬
tis timeri gractulantur: Recte uiuere
neglegunt. & rectae uitae famam habe¬
re concupiscunt. Addlationes quae¬
runt. fauoribus intumescunt: Et
quia in rebus sibi copiose pracesentibus
promtisunt. uentura gaudia non re¬
quirunt. Cumq eos multiplex actio
occupat. &iam a sem& ipsis alienos de¬
monstrat. Et tamen siqua fidei temp¬
tatio exsirgat quia in ea saltim specie-
tenus continentur hanc uerbis hanc
laborib defendunt. & caelestem pa¬
triam uindicant. Nec tamen amant
Quos bene apud morsen filii ruben & gad
& dimidia tribus manasse ex primunt.
qui multa pecorr & iumenta possidentes
dum extra iordanem ea quaeuiderant
campestria concupiscunt. In repromis¬
sionis tenx hereditatem habere noluer̃
dicentes Tenix quam percus sit dñs
in conspectufiliorum isrochel regionis
uberrimae ẽ ad pastum animalium :¬
& nos seruitui habemus iumenta pluri¬

Expanded text:
citate dilatari. Hi saepe nil praecipue citate dilatari. Hi saepe nil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur; recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt; adulationes quaerunt, favoribus intumescunt. Et quia in rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non reqoccupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluerunt, dicentes: « Terra quam percussit Dominus in conspectu filiorum Israel, regionis uberrima est ad pastum animalium. Et nos servi tui habemus jumenta pluri
Abbreviated transcription (Latin):
pmanes quippe sunt. qui se elatis co¬
gitationibus extollunt: Quos contrae
perisaiam dicitur. Vae qui sapientes
estis inoculis ur̃is & conr̃ uobis in& ipsis prudentes
quoscontr &iã paulus aut̃ Nolite prudentes
eẽ. apuduos m& ipsos Sed his in mani¬
bus lux absconditur. quia nimirum
superbientibus ueritatis cognitio dene¬
gatur. Vnde persem& ipsamueritas
dicit Confiteor tibi pater dñe caeli
& temre qui abscondisti haec a sapien¬
tib: & prudentibus. & reuelasti ea par¬
uulis Sapientes & prudentes. uide¬
lic& superbientes uocans. Quienim
Non subiunxit reuelasti ea stultis sed
paruulis: tumorem se damnasse in¬
notuit non acumen. Vnde & alias
dicitur. Custodiens paruulos dñs
Atq: utostendatur haec eadem paruitas
quiduocatur adiungitur Humiliatus¬
sum & liberaruitme Quia ergo sunt
multi in ecclesia qui paruuli. eẽ. despici¬
unt. &iam inhumilitatis loco inmanes
apud se eẽ minime desistunt. Hos
plerumq: uideas honoribus extolli.
uoluptatibus per frui. rerum multipli¬

Expanded text:
manes quippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Quos contra etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Sed his immanibus lux absconditur, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio denegatur. Unde per semetipsam Veritas dicit: Confiteor tibi, Pater Domine csapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas quid vocatur, adjungitur: Humiliatussum, et liberavit me . Quia ergo sunt multi in Ecclesia, qui 864 parvuli esse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multipli
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt: ut quamuis ea finis supe¬
rior inchoat. finis tamen inferior non
constringat. Et lic& esse incipiant.
esse inperp&uum Nondesistant : Horũ
uero a &ernitas id circo summae est a&er¬
nitati dissimilis. quia a&erna eẽ coe¬
perunt. Cumadextrema prospicimus.
horum finem quiomnino de est non com¬
prehendimus. Eorum tamen initia
cernimus. cum mentem s&ro reuoca¬
mus Et dum ineis infrac supraq:
animum ducimus Non capimus omni¬
no quousq: sunt. sed uidemus ex quo
Os̃ autem quia quasi quiddam in eo per
acernitatem longum est. quod nec initio
oritur. nec fine terminatur. Nec ex
quo in sem& ipso recipit. Nec quousq:
dicatur ergo. Numerus annorum eius
inaestimabilis. Perhoc ergo quodan¬
norum illius numerus dicitur. diutinũ
eius esse ostenditur. Perhoc uero quod
inaestimabilis memoratur. hoc ipsum
eẽ. infinitum & incomprehensibile
demonstratur. Sed quia humanis
mentib: in notescat agnouimus. dum
omnes homines uident eum. & quia

Expanded text:
acceperunt ut quamvis ea finis supeacceperunt ut quamvis ea finis superior inchoat, finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque sunt, sed videmus ex quo. Deus autem quia quasi quiddam in eo per aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
&ipsam acernitatis longitudinem
annos uocauit. Cum enim breuitatẽ
temporis dilatare uolumus. momenta
perhoras. horas perdies. dies permen¬
ses. menses autem perannos extendi¬
mus Quia ergo amplum quiddam
dicere uoluit. sed quid diceredatius non
inuenit. Indõ annos sine aestimatio¬
ne numeri multiplicauit dicens. Nu¬
merus annorum eius inaestimabilis
Vtdum ea quaeapud se sunt prolixa mul¬
tiplicat. a&ernitatis longitudinem
se m&iri non posse infirmitas humana
cognoscat . Tende itaq oculum inae¬
ternitatem. ut uideas dm̃ uel quando .ẽ.
a principio. uel quo usq & nusquam
finis. Superior quia eẽ non incipit.
Nusquam finis inferior. quia esse non de¬
sinit Intra ipsum omnia coangustan¬
tur. ipse uero cirta omnia sine spatio ex¬
tenditur. sine loco dilatatur. Ecce
cuncta quae facta sunt. ea ipsa circum¬
scriptione quacreatune sunt. superiore
& inferiore fine cinguntur. Lege enĩ
sua quia ieẽ incipiunt. festinant

Expanded text:
et ipsam aeternitatis longitudinem et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo amplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia a non esse incipiunt, festinant
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab eius fostitudine nubilo infirmi
CENS SCIENTIAM NOS¬
TRAM
Superius dixerat ecce ds̃ excelsus. Nunc
iterumdicit: ecce dĩ magnus Quid .ẽ.
quod dedõ loquens ecce dicit. & ecce repe¬
tit. Nisi quod ecce dicimus de eare quã¬
in pnresenti monstra mus & quia
ds̃ ubiq pracesens est. cumde illo ecce
dicitur. &iam nonuidentibus adesse
memoratur. Bene autem eum uin
ri ab omnibus dixerat. quia & si exra¬
tione conspicitur. magnitudo tamen
illius nulla nostrisensus suptilitate pe¬
n& ractur Quicquid namq declari¬
tate eius magnitudinis scimus infroc ipsũ
est. & tanto ab eius scientia longe rep¬
pellimur: quanto eius potentiam nos
conprehendisse suspicamur Nam
quamuis in altum mens nr̃a rapiatur.
eius tamen magnitudinis inmensitate
transcenditur. Cuius tunc aliquid
quasi expaste cognoscimus. quando
eum nos digne cognoscere non posse
sentimus
Sequitur
NUM ERUS ANNORUM EI
IN AESTIMABILIS
Dicere uttumq: acernitatem uoluit.

Expanded text:
quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitquia ab ejus fortitudine nubilo infirmitcens scientiam nostramSuperius dixerat: Ecce Deus excelsus: nunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est quod de Deo loquens ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de ea re quain praesenti monstramus? et quia Deus ubique praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse memoratur. Bene autem eum vincab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. SeNumerus annorum ejus inaestimabilis. - Dicere utcunque aeternitatem voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
nitate conspiciunt Quia uidelic&
eorum oculos reducta tunc ad memoriã
suam mala gesta reuerbertent. & dum
eius humanitatem uident. cuius diuinita¬
tis claritatem nonuident. miro modo
ab eius uisione quem conspiciunt longe
diximus uidere est. transcendentem om¬
nia eius essentiam exratione colligere
ualde minaendum est. quod & ipsum cer¬
nimus. & eius opus ignoramus. Du¬
bii quippe de eius essentia nonsumus.
& tamen in eius iudiciis incesti remane¬
mus Pat& nobis quod summum est.
absconditur quodminimum Minus
quippe sunt eius operar quamipse Et
agentem cernimus. sed inactione caliga¬
musQuia uidelic& cur quidfiat in¬
cestum est. sed quis sit qui haec incesta
faciat incestumnonest. Dicat ergo.
memento quod ignores opus eius. de quo
cecinerunt uiri: omnes homines uideNT
eum. unus quisq: intu&ur procul
Quia eum cuius iudicia minime conprehen¬
dimus. eẽ. perrationem uidemus
quem tamen adhuc procul cernimus.

Expanded text:
nitate conspiciunt, quia videlicet nitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memoriam sua male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritatem non vident, miro modo ab ejus visione quem conspiciunt longe diximus, videre est transcendentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri: Omnes homines vident eum, unusquisque intuetur procul, quia eum, cujus judicia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiae eo ipso quohumanitate circum¬
scriberis traenseunt Sequitur¬
TUETUR PROCUL
Omnis homo eo ipso quorationalis est
conditus. deb& exratione colligere
eum quise condidit dm̃ esse. Quem
nimirum iam uidere est. dominationẽ
illius raciotinando conspicere. Cum
uero dictum sit. omnes homines uident
eum. recte subiungitur. unus quisq
intu&ur procul. Procul quippe eum
intueri est. Noniam illum perspeciem
cernere. sed adhuc exsola operum suo¬
rum admirirtione pensare. Procul
illum hic &iam electi conspiciunt. quia
nec dumclaritatem illius peracumen in¬
timae uisionis ad prehendunt. Cui &¬
si iam peramorem iuxta sunt. adhuc ta¬
men ab illo tene nae in habitationis pon¬
dere disiunguntur. Et quamuis ei bene
uiuendo inhaereant. a contemplationis
eius specie longe se esse suspirant. Que
nimirum reprobi &iam cuminiudiciũ
uenientem uiderint procul intuentur.
quia noneum indiuinitatis forma. sed
in sola quae compre.hendi potuit huma¬

Expanded text:
tiae eo ipso quo humanitate circumtiae eo ipso quo humanitate circumscriberis tratuetur proculmnis homo eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse. Quem nimirum jam videre est damnationem illius ratiocinando conspicere. Cum vero dictum sit: Omnes homines vident eum, recte subjungitur: Unusquisque intuetur procul. Procul quippe eum intueri est non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatem illius per acumen intimae visionis apprehendunt. Cui etsi jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae inhabitationis pondere disjunguntur; et quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem nimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit huma