comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi contͥstantur futura morte. D ed habent rec̾tum cor
uitent mortẽ quantũ possunt. Sed si non possunt᷑. dicant qd̾ ipse
dñs nõ ꝓpt̾ se sed ꝓpt̾ nos dixit. Quid eiũ dixit. Pater sifieri po¬
cest: transeat ame calix iste. Erce habesꝰ humauã naturã expre

Expanded text:
infirmi contristantur futura morte, sed habeant rectum cor, infirmi contristantur futura morte, sed habeant rectum cor, vitent mortem quantum possunt, sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus, non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit, « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste? » Ecce habet voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
delectatione diunitatis et̾ne: tedio infirmitatis meę afficit᷑.
Tristis inquit ẽ. anima mea usq ad mortẽ. Non ꝓpt̾ mortẽ tͥsti ᷤ
ẽ. dominus. quia eum conditio corporalis affec tus nõ formido
mortis offendit. Nam qͥ corpus suscepit: omia debrait subire
ꝗ̃ corporis sunt. ut esuriret sitirec angeretur contͥstarenr. Duu¬
nitas aut̃ comnutari ꝑ hos affectus nescit. Sustinete hie et ugi¬
pod p̾cepit sustinete hic et iugilate: nõ a sonno ꝓhibet
cuius tempuis ñ erat inminente diseͥmine. sed a somno
iifidelitatis et torpore mentis. Dato aut̾ eis p̾cepto ut utgila¬
rent sustiuerentq secum: paululũ ꝓcedeus ruit infaciẽ suã.¬
et humilitatẽ mentis habitu carnis ostendit. Et orabat ut si fie¬
ri posset:transirec ab eo hora. Et dixit abba pater:omina tibi pos¬
sibilia sunt: transfer calicem hunc ame.
Uid eiat illa uex nisi sonus infirmitatis nr̃ȩ Multi adhuc

Expanded text:
delectatione divinitatis aeternae taedio meae infirmitatis afficitur. delectatione divinitatis aeternae taedio meae infirmitatis afficitur. Tristis, inquit, est anima mea usque ad mortem. Non propter mortem tristis est Dominus, quia eum cmortis offendit. Nam qui corpus suscepit, omnia debuit subire quae corporis sunt: ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur; divinitas per hos mutari affectus nescit. Sustinete hic, et vigi» Quia praecepit: « Sustinete hic et vigilate, » non a somno prohibet, cujus tempus non erat imminente discrimine, sed a somno infidelitatis et corporis et mentis. Dato autem eis praecepto, ut sustinerent vigilarentque secum, paululum procidens ruit in faciem suaet humilitatem mentis habitu carnis ostendit. « Et orabat ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, et dixit: Abba Pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. » Quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Cimet xꝑc: cum pecrus nõ timeat. Xꝑe timee: pecrus dicit an
ẽ. et utrũq plenũ ratione. Quia et ille qͥ est inferior nõ tim&.
& ille qͥ ẽ. suꝑior gent timentis affectum. Ille enĩ quasi homo
uimi mortis ignorat. iste quasi deus in corpore constitucus fragilitatẽ
carnis exponit. ut eoꝵ qͥ sacram̃tũ incarnationis ab iurant. ex¬
cluderetur impietas. Demiq et hoc lixit: et manicheusnõ ere¬
didit. ualentinuis negauit. martion fantasina uidicauit. Con
ut chiceret sed tam̃ nõ siẽ ego uolo: s sic̃ tu s duscepit gͦ uolun¬
tatẽ ieã: suscepit tͥsticiã meã. Confident̾ t̾lticiã nonimo: quia
crucẽ p̾clico. Mea ẽ. uoluntas: quã suã dixit. Iuia ut homo
suscepit cͥsticiã meã: ut hõ locutus ẽ. Et ideo ait. Nõ siẽ ego
uolo: s sic̃ tu uis. Mea ẽ. tͥsticia: quã meaͦ suscepit ałfec tu. Ego¬
pine doluit. qui ꝓse uichil habuit quod doleret. Et sequestrata

Expanded text:
istus, cum Petrus non timeat. Christus timet; Petrus dicit: Anest, et plenum utrumque ratione, quia et ille qui est inferior non timet, et ille qui est superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo vim mortis ignorat. Iste autem, quasi Deus in corpore constitutus, fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant excluderetur impietas. Denique et hoc dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. Eo olo, sed sicut tu vis. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est: Et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tpro me doluit qui pro se nihil habuit quod doleret. Et sequestrata
Abbreviated transcription (Latin):
lice ꝑ qmnes feltum mundi çardincs apostoloram prȩpollet alo¬
eriter secribeati. Puli sacratissimi quos aꝑe almo consecrauit sangui¬
ne ȩxclesiarũ deputauit pͥncipes. H i funt oliue duȩ corã dño et cancͥelabra
luce mdlan. ÷ a. preclam celi cduo luminaria fortia soluiunt pecetttr m
uidents: portas ghympĩ ⁊ cserant fidelibuis. Habent supnas pdtestatu
dludert sermone sedes. pandere splendentia limma pob sapetes pdr
limites. Pitrus beatus catenarum laqueos xp̃o iubente rupit mira¬
bilite: custos ouiłis et doctor ecł pastor qͥ gregl. conserus sup t¬
ouium. arcet luporũ truculentã rabit᷑. Q uod cuq ueuulis su ꝑtet¬
ma sirmxeres ortt in astris religatũ fortitei. et quod resolunt o cerrt¬
sacratissimũ. in morte compar. in corona particeps Ambo loncerne
lre iquȩ tantoru principũ es piurpurati preriososangni nẽ erereellis
res setuo betti faue inunoi liliũ celestis aulȩ triũꝑbale supbtosra

Expanded text:
lix per omnes festum mundi cardines apostolorum prepollet alacriter Petri beati, Pauli sacratissimi, quos Christus almo consecrauit sanguine, ecclesiarum deputauit principes. 2. Hi sunt oliue due coram domino et candelabra luce radiantia, preclara caeli duo luminaria, fortia soluunt peccatorum uincula, portas Olimpi reserant fidelibus. 3. Habent supernas potestatem claudere sermone sedes, pandere splendentia limina poli super altalimites. 4. Petrus beatus catenarum laqueos, Christo iubente rupit mirabiliter, custos ouilis et doctor ecclesiae pastorque gregis, conseruator ouium arcet luporum truculentam rabiem. 5. Quodcumque uinclis super terram strincxerit, erit in astris religatum fortiter, et quod resoluit in tersacratissimum, in morte compar, in corona particeps. Ambo lucerne x, quae tantorum principum es purpurata pretioso sanguine! Excellis res, Petre beate, Paule, mundi lilium, caelestis aule triumphales milites
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ibunt. Discipuli autem obltupescebant in uerbis eiis.
laret qͥdem qͥa qͥ hie mulciplicandis cliuitiis in cumbunt: altus
ite gnudia quȩrere comcemnunt. Ted int̾ peecunias haber
et peccunias amare: multa distancia ẽ. Qulti enim habences non
amaut. mulci nõ habentes amiant. ltem alii et habent et amiant
Alii nec habe̾ nec amare se duucias scliꝰ gaudent. quoꝵ tuciorsta¬
tus ẽ. ꝗa dicere cum aplo ualent. Nobis mundus crucifixus ẽ. etnoᷤ
mundo. Unde et salumon. Nõ ait qͥhabet s ed qͥamat diuitias.
fructus nõ capiec ex eis. Etipse dñs obstupescentibus in uerbis huniᷤ
sentencie discipulis exponendo subumx̃ dicens. filioli quam difficile
est confidentes inpeccuiuis intiour in regnumi dei.¬

Expanded text:
introibunt! Discipuli autem obstupescebant in verbis ejus.introibunt! Discipuli autem obstupescebant in verbis ejus.Claret quidem, quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujus sententiae discipulis exponendo subjunxit dicens: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, in regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq ꝑfec tus ẽẽ. uoluit. debet uendere quȩ habet. Et non
ex parce uendere sic̃ ananias fecit et saphira. sedeotũ uendẽ
Et cum uendident. dare om̃e pauꝑibus. et sic sibi p̾parare thesau¬
ram inreguo eeloꝵ. Nec hoc atlꝑfectionẽ susficit. iisi post con¬
temptas diuitias saluatorẽ sequatur: ĩd÷ relictifenalis faciat bo¬
na tacilius enĩ sacculus contemnitur quã uoluntas. Multi diutci¬
as relinquentes dñm nõ secuntur. Sequitur aut̃ dñm qui mita¬
tor eius ẽ: et ꝑuestigia illius graditur. Qmi n. dicit se inxꝑo eredẽ.
debet qͦm̃ille ambulauit et ipse ambulare. Qui contristatus
u uerbo: abitt merens. Erat enim multas possessiones habens.
ec est ensticia q̃ lucit ad mortẽ. Causaq tristiciȩ redditur
quod habuent possessiones multas. idr spinas nascentes et tbulos
que sementẽ domimicam suffocauert᷑. Et cirrum spitiens iħe. ait
diseipulis suis. Quam difficile qui peccunias habent in regnũ dei

Expanded text:
uicunque perfectus esse voluerit debet vendere quae habet, et non ex parte vendere, sicut Ananias fecit et Saphira, sed totum vendere, et, cum vendiderit, dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis, faciat bona. Facilius enim sacculus contemnitur quam voluntas. Multi divitias relinquentes, Dominum non sequuntur. Sequitur autem Dominum, qui imitator ejus est, et per vestigia illius graditur. Qui enim dicit se in Christo credere, debet quomodo ille ambulavit et ipse ambulare. Qui contristatus in verbo abiit moerens. Erat enim habens possessiones multas. Haec est tristitia, quae ducit ad mortem. Causaque tristitiae redditur, quod habuerit possessiones multas, id est, spinas nascentes et tribulos, quae sementem dominicam suffocaverunt. Et circumspiciens Jesus ait discipulis suis: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uita recipiet caritatem. Lege actus apostoloꝵ quod multitudinis
eredentium erat eor unum et anima una. et erant illis omĩa cõm¬
ait. Taniquã niehil habentes et omĩa possiclentes. Potest sane¬
hoc quod ait. accipiet eenties tancũ nunc intꝑr hoc domusec
fintres et sorores et matres et filios et agros cum ꝑsecutionibus altiꝰ
tus ind excerã. licet eãdẽ inflexu digitoꝵ uideatur tenere figurã.
quã habuerat denarius inleua: nuium tani̾ quantitatis mat

Expanded text:
vita recipi et charitatem; lege Acta Apostolorum: Quia multitudinis vita recipi et charitatem; lege Acta Apostolorum: Quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una, et erant illis omnia commuait: Tanquam nihil habentes et omnia possidentes. Potest sanehoc, quod ait: Accipiet centies, tantum nunc in tempore hoc, domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus per tus in dexteram, licet eamdem inflexu digitorum videatur tenere figuram, quam habuerat d
Abbreviated transcription (Latin):
uitlam ex occasime huiusee sentencix uidaicã nulle annoꝵ
fabulam post resurrecꝰlionẽ iustoꝵ dognatirant. quando om¬
ina q̃ ꝓpt̾ dm̃ dimisimus multiplici nobis sinc fenore rodenda.
insuꝑ et nita et̾na donanda. nec udent inepti qͦd det si in cȩteriᷤ dig¬
ua sit reꝓnussio. inuxorib tam̃ uixta alios eu̾uglt̾as centenis apa¬
reat turpitudo. P reseitĩ eũ dñs et in resurreetione nubendũ nõ ee
testetur. et ea q̃ dimissa fueruit ꝓpt̾ se recipienda in hoc t̾ꝑr eũ ꝑse¬
eutionib asseueret. Quas utiq ꝑsecutiones illi chiliaste sie̾ et cetera
qͦq contraria nulle annis sius omĩmodis abe̾e̾ confirmant. Densuᷤ
gͥiste ẽ. Qui ꝓpt̾ eu̾ugłm xͥ. carualia reliquert: sꝑalia bona recipiet.
Iuȩ comꝑatione et merito sui ita erc̃. quałi paruo numero centen¬
rius numerus: comparetur. Quia nimirũ afrattib atq consortib
ꝓpositi sui qͥ ei sꝑali glutino colligantur: multo gratiorẽ quã in hac

Expanded text:
uidam ex occasione hujuscemodi sententiae, Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum dogmatizant, quando omnia quae propter Deum dimisimus, multiplici nobis sint foenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti, quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo, praesertim cum Dominus et in resurrectione nubendum non esse testetur, et ea quae dimissa fuerint propter se, recipienda in hoc tempore cum persecutionibus asseveret. Quas utique persecutiones illi Chiliastae, sicut et caetera quoque contraria, mille annis suis omnimode abesse confirmant. Sensus ergo iste est: Quiquae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur, quia nimirum a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spirituali glutino colligantur, multo gratior est, etiam et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ recuꝑare dignatus ẽ. quatenus post lapłum meluis reformati
gauclea mus. Ad testimonium apołtoli dicentis. Quicũq gͦ inxꝑo
ad semet ipsos. & quis potest saluus fieri:
uo ꝑtinet ista responsio cum in comꝑabilit̾ maiorsit turba
panꝑũ quȩ diuitib ꝑditis potuerit saluari᷑. Nisi ꝗa intelle¬
xerunt cunctos qui diuitias amant. etiã si adipisci nequeunt
in diuitum numero omputari. Et intuens illos: ait. Apud
homimes impossibile ẽ: et non apud deum. Omnia enun
possibilia sunt apud deum.
on ita accipiendum ẽ. quia cupidi et suꝑbi qui nomine illius di¬
Quitis significati sunt in regnũ celoꝵ suit intraturi eũ sins cupi¬
cditatibus. et suꝑbia. s polłibile ẽ deo ut ꝑ uerbũ euissiẽ etiã Ractũ

Expanded text:
id est, recuperare dignatus est; quatenus post lapsum melius reformati, id est, recuperare dignatus est; quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli dicentis: Quicunque enim in ad semetipsos: Et quis potest salvus fieri? Quo pertinet ista responsio cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens illos Jesus ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum. Omnia enim possibilia sunt apud Deum. on ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius divitis significati sunt, in regnum coelorum sint intraturi cum suis cupidit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ diues intrabiti regnũ dei: & quomͦ uel ieũngliõ matheus ra¬
cheus ec ioseph. uel inueceri tetam̾to qͦplurimi diuites iutraue¬
runt in regnum dei. nisi forte ꝗa diuitias uel ꝓnichilo habere.
enĩ dauid in regni diuitiis confidebat: Qui et de semecipso cauit.
Qm̃ unicus et pauꝑ sum ego. et alios hortatur. Diuiciȩ si aftͣluant
nolite cor apponere. Credo quod nõ ansus dicere: nolite susci¬
ꝑe. Numqͥd abraham dnõ substanciã p̾culisse credibile ẽ: Pro
quo uncũ ferire nõ dubitauit heredem. Altiore autem sensu.
adxꝑm posse conuerci. Cameli .u. nomine se intelbigi uoluit. ꝗa
sponte humiliatus infirmitacis nr̃x onera sustulit. In quo il. ma¬
nifestius intelligitur quã nupso quod sc̃ptum ẽ: Quanto magrꝰ
es: humilia te mom̃ib. ꝑ acum autẽ: puuctiones signifieat. E pune¬
tones: dolores inpassione susceptos. Foram̾ gͦ acus dicit angustias
passionis. Qui scissa nr̃e quasi uestim̾ta nature quodã mͦ resarcire

Expanded text:
el in Evangelio Matthaeus, Zachaeus et Joseph , vel in veteri testamento qui plurimi divites intraverunt in regnum Dei, nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere, d enim David in regni divitiis confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego ? Et alios hortatur: Divitiae, si affluant, nolite cor apponere . Credo non ausus est dicere Nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum ferire non dubitavitstum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus infirmitatis nostrae onera sustulit; in quo enim manifestius intelligitur, quam in ipso quod scriptum est: Quantes, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodam modo resarcire,
Abbreviated transcription (Latin):
mã. et precedebat illos ih̾e. Et stupebant. Et seqũtes tunebant.
Peo iherosolinã tendentes discipuli cum duo stupebant hexx¬
et timebant. ꝗa meminerant sermonis euis ꝗͦ se pallurũ mult.
asuminis sacerdotib et seribis et occidendum se predixerat
ce. metuentes ne uel ipsi occiderentur cum eo. uel saltẽ ille cuius uita
et magisterio gandebant inimicoꝵ manibus occumbẽt. Et assu¬
mens it̾m duodecĩ: cepit illis dice̾: q̃ ee̾nt ei uentura. Iuia coce
asceudimis iherosobina: et filius hõis tradetur pͥncipib
sac̾dotum. et scribis. et damnabunt eum morte. & tradũt eũ
gentibus et illudeut ei et conspuent eum. et flagellabunt eum.
ex occident eum. & tercia die resurget.

Expanded text:
mam, et praecedebat illos Jesus, et stupebant, et sequentes timebant. mam, et praecedebat illos Jesus, et stupebant, et sequentes timebant. Ideo Jerosolymam tendentes discipuli cum Domino, stupebant et timebant, quia meminerant sermonis ejus quo se passurum multa a summis sacerdotibus et scribis, et occidendum praedixerat esse, metuentes ne vel ipsi cum eo occiderentur, vel saltem ille cujus vita et magisterio gaudebant, inimicorum manibus occumberet. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei ventura. Quia ecce ascendimus Hierosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis; et damnabunt eum morti, et tradent eum gentibus, et illudent ei, et conspuent eum et flagellabunt eum, et interficient eum, et tertia die resurget
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uire indexcera significatur: omĩum parit̾ electoꝵ sinceris¬
sima dilectione frmintur. Uerũ ꝗa multi uircutũ studia non
eadẽ qua incipiunt intentione pietatis consumant: sedule ac¬
eepto uirtucũ amore tepescunt. uel ex integͦ adscelerũ uolutabra
relabuntur: terribilis mox sentencia subinfertur. Multi autẽ erc̃
prum uouissimi: et nouissimi primi.
Pide .n. iudam de apło in apostatã uersum: et dicito qđ mul¬
ti eit̃ pͥmi nouissimi. uide lationẽ iueruer fac̾tum confessorẽ.
eodẽq die quo ꝓsuis crucifixus ẽ peccatis. gr̃a fidei eum xꝑo in
ꝑadiso gaudentem: et dicito ꝗa et nouissum ert̃ pͥmi. Sed et co¬
tidie uidemus multos inlaico habitu constitutos magnis uitȩ me¬
ritis excellere. et alios apͥma gtate sꝑali studio feruentes ad extremũ
ocio torpenteslassessere atq merci stulticia quȩ esꝑu ceꝑunt¬
carue consummare. Erant aut̃ inuia ascendentel imherosoli¬

Expanded text:
era significatur, omni pariter electorum sincerissime dilectione fruuntur. Verum quia multi virtutum studia non eadem qua incipiunt intentione pietatis consummant, sed vel accepto virtutum amore tepescunt, vel ex integro ad scelerum volutabra relabuntur, terribilis mox sententia subinfertur. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Vide enim Judam de apostolo in apostatam versum, et dicito quod multi erunt primi novissimi . Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemque die quo pro suis crucifixus est peccatis gratia fidei cum Christo in paradiso gaudentem, et dicito quod novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos, magnis vitae meritis excellere, et alios a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio torpente lassescere, atque inerti stultitia, quod spiritcarne consummare. Erant autem in via ascendentes Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
Det arce quȩrebat. et: com̃ loqr confideut̾ diusimus omĩa. Ctia
nõ sufficit tantũ dunittẽ: iungit quod ꝑfectum ẽ. et secliti simus
te. fecimus quod uilłisti. Quid igitur dabis p̾mii. Respondeus ihe.
ait. am̾ dico uobis nemo ẽ. qui reliquerit doniũ auc sr̃s aut sororeᷤ
aut matrẽ aut patrẽ. aut filios auc agros ꝓpt̾ me et ꝓpẽ ẽgłm:

Expanded text:
confidenter, Dimisimus omnia. Et quia non sufficit tantum dimittere, jungit quod perfectum est: Et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, quid ergo nobis dabis praemii? Respondens Jesus ait: Amen dico vobis: Nemo est qui reliquerit domum, aut fratres, aut sorores, aut patrem, aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
na uircitũ ẽ. & iãne nos degenerationes aͦnis sermus questiones
et quomͦ natus sit humanȩ infirmitatis comtemplacione ẽt quan
Non licet mͥ seire generationis seriẽ: nõ sicet tam̃ nescire gena¬
tionis fidem. Et conminatus ẽ. eis ne ẽui dicerent de illo. Et cep̃
docẽ illos qm̃ oportet filiũ hõis multa pati et reꝓbare aseniorib et cet̾a
HDeuro se ante paslinẽ et resurrectionẽ noluit p̃dicari ut cõple
desset eum publice p̾licari. et euis uulgari inpopulis maiestatẽ
quẽ post paululũ flagellatũ uisuri sint. et crucifixũ multa
pati asenioribus et scribis et pͥncipibus sacerdotũ. Et notandũ
quod eum qui multa pati occidi et resurge̾ debeat filium
hõis appellat. quia passo incarne xꝑo: dimnitas impassibiliᷤ
mansit. Et app̾hendens eũ petrus: cepit increpare eumi.
domͦ inerepau̾it eum matheus exponit aꝑtius dicens. Absit¬

Expanded text:
ma uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, ma uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, et quomodo natus sit, humanae infirmitatis contemplatione Non licet mihi scire generationis seriem, non liceat tamen nescire generationis fidem. Et comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et coepit docere illos quoniam oportet Filium hominis multa pIdcirco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, complsancti. Quia non prodesset eum publice praedicari, et ejus vulgari in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum, multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat, quia, passo in carne Christo, divinitus impassibilis mansit. Et apprehendens eum Petrus, coepit increpare eum. Quomodo increpaverit eum Matthaeus exponit apertius, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ciã int̾rogat. ne uidelicet illoꝵ confessio nõ u̾itatis agnitione
ꝓbata. sed uulgi udeatur opimone firmata. nec cõꝑta crede. sed in¬
star herodis de auditis hesitare putentur. unde et pecro sexꝑm consi¬
tenti: scd̃m matheũ dicit. Quia caro ec sangͥs nõ reuelauit tͥ hoc est
tur. Quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione dñs ostendit. Nãsce
Tunc dicit illis. uos uero quem me esse dicitis:.
Ittende enĩ prudens lector quod ex consequentib texcuq ser¬
monis: apostoli nequaꝗͣ homines sed dii appellentur. Cum .i.
Arcisset quẽ me dicunt e̾ẽ. hoĩes: subiecit. Uos uͦ quẽ me ee̾. dicitᷤ:
Et illis ꝗa hõies sunt humana opmantib. uos qui dii estis quem me
ẽẽ. existimatis: Respondens petrus: ait. Tues xꝑe.
icet ceceri apostoli sic̃ ait sciant: pecrus tam̃ respondit ꝓ ceteriᷤ.
Complerus ẽ. itaq omĩa: qͥ et naturam et nom̃ expressit. In qͦ sum¬

Expanded text:
tiam interrogat, ne videlicet illorum confessio non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petro se Christum confitenti secundum Matthaeum dicit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi , hoc est, tur. Quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione Dominus ostendit. Nam sequitur: Tunc dicit illis: Vos vero quem me dicitis esse? Attende enim, prudens lector, quod ex consequentibus textusque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem me esse dicunt homines, subjecit: Vos vero, quem me dicitis esse? Illis quia homines sunt humana opinantibus, vos, qui dii estis, quem me esse existimatis? Respondens Petrus ait: Tu es Christus. Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo sum
Abbreviated transcription (Latin):
semus quomͦ se paulus ab negaua̾t: qui dicebat. uiio aut̃ iã
nõ egͥo Excuictus quippe fuerat seuus ille ꝑsecutor: et uiuere
cepit p̾dicator pius. Si i. ipse eẽt: puis ꝓfeeto nõ eẽt. Sed qͥ se
iuue denegat: dicat unde ẽ. quoo sc̃a uerba ꝑ doctruiã ueri¬
nͥ quil a semeipso defitiat. ad eum qͥ suꝑ ipłum ẽ. nõ adipinqt
nec ualet app̾hendẽ quod stꝑipsũ ẽ si nescierte mactare quod
ẽ. Sediã qui seꝰ uitis abnegat exqͥrendȩ eius uirtutes sunt
inquib crescat. Nam cum die tum ẽ. si quis p̃ost ne seqͥ dene r¬
get se ipsum: ꝓcinus adiungit᷑. Et collat erucẽ suã et sequatur me.

Expanded text:
semus quo modo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam, semus quo modo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam, non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat praedicator pius. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam verio deficiat, ad eum qui super ipsum est, non appropinquat, nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est, sed jam qui se a vitiis abnegat, exquirendae sunt ei virtutes, in quibus crescat. Nam cum dictum est: Si quis vult me sequi, deneget semetipsum, protinus adjungitur: Et tollat crucem suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
sequere sentenciam meam. Quoniam non sapis ea quȩ dei¬
sunt: sed quȩ sunt hominuo.
Ueȩ uoluntatis ẽ. et patͥs cuius uemi face̾ uoluntatẽ ut pho
minũ salute moriar. Tu tuã tantũ consideras uoluntatem. ñ
uis granũ tritiei int̾ram cade̾ ut multos fructus afferat. E t
conuocata turba cum discipulis suis: dixit eis. Siquis uult
post me ueire. deneget se ipsum. & cetera.
oltqͣ discipulis misteriũ sus palsionis et resurrectionis os¬
tendit. hortatur eos una cum turba ad sequendum sue
passionis exemplũ. et om̃ib quidẽ ꝓpt̃ se tͥbulationẽ ꝑpessis
salutẽ infuturo ꝓmitut animarum. Non tanĩ om̃ib uerum
rint. Heq infirnus auditorib altiora quã eapuint arcbana
conmittant. Si quis uult inquit post me sequi: deneget se¬
ipsum. Tunc aut̃ nos ipsos abnegamus: cũ uitamus quodꝑue
tustatẽ fuimus. et adhoc nicunur qͦ ꝑ nonitatẽ uocamur. Pen¬

Expanded text:
sequere sententiam meam. Quae Dei sunt, etc. Mesequere sententiam meam. Quae Dei sunt, etc. Mesunt, sed quae hominum. Meae voluntatis est, et Patris, cujus veni facere voluntatem, ut pro hominum salute moriar. Tu tuam tantum considerans voluntatem, non vis granum tritici in terram cadere, ut multos fructus afferat. Et convocata turba cum discipulis suis, dixit eis: Si quis vult post me sequi, deneget seipsum, etc. Postquam discipulis mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur eos una cum turba ad sequendum suae passionis exemplum. Et omnibus quidem propter se tribulationem perpessis, salutem in futuro promittit animarum, non tamen omnibus, verum rint, neque infirmis auditoribus altiora quam capiunt arcana committant. Si quis vult inquit post me sequi, deneget seipsum. Tunc autem nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem vocamur. Pen
Abbreviated transcription (Latin):
pente audit a dño oportẽ ire eum iherosolunã ibiq eum multa
pati aseniorib ec seribis et pͥncipib sac̾dotũ. et occidi. et t̾eia die
resurgẽ. non uult destrui confessionẽ suã. nec putat fieri polłe ut
filius dei occidatur. Ap̾henditq eum inaffec̾tum suũ uelfeor¬
fum ducit eum seꝑatĩ. ux p̾sentib ceceris cũdiscipulis magist
uideatur arguere. et cepit increpare illũ amancis alfec hi. et op¬
tans dic̾e. Ab sit ate domine. uel ut melius habetur ingreco. Pio¬
pitius esto tͥ dnẽ nõ erit istud. Hoc ẽ. nõ pocest fieri nec reciputẽ
aures meȩ ut dei filus occidendus sit. Iui conuersus et uidens
discipulos suos: cõminatus ẽ. petͦ dicens uade recro sana.
atanas int̾pretatur aduersarius. sine contrarius. ꝗa cont¬
ria inqͥt loqueris uoluntati mex debes aduersartus appel¬
ari. Aulti ꝓutant quod nõ petrus correptussit. seo adu̾sarn
affectu ueniens: nũquam incentiuũ uidebr̃ diaboli Uade sata¬

Expanded text:
ue multa pati a senioribus et scribis et principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere: non vult destrui confessionem suam, nec putat fieri posse ut Dei Filius occidatur; apprehenditque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Et coepit increpare illum amantis affectu, et optantis dicere: Absit a te, Domine, vel ut melius habetur in Graeco, Propitius esto tibi, Domine, non erit istud; hoc est, non potest fieri, nec recipiunt aures meae, ut Dei Filius occidendus sit. Qui conversus, et videns discipulos suos, comminatus erius, sive contrarius. Quia contraria inquit loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Multi putant quod non Petrus correptus sit, sed adversaraffectu veniens, nu
Abbreviated transcription (Latin):
populi gentium ctesignantur. Qui quondam ꝑegͥni et huspites
testau̾itoꝵ: nẽ obediendo eiuessunt et domestici dei. Et sic̃ alibi dr
Neredes quidẽ dei coheredes aut̾ xͥ. Unde apte simon obediens: cy¬
rene hereditas interp̾tatur. Nec pret̾eindũ quod ide symon de
iulla uenisse refercur. Uilla enim grece: pagos dr̃. Unde paga¬
nos appellamis eos qͦ aciuitate dei alienos et quasi urbanȩ con¬
u̾sationis eos e̾e uidemiis Ded depago simon eg̾dieus: crueem
portat post ihm: cum populus nationũ paganis ritib derelic¬
tis uestigia ñice pallionis obedient amplec̾titur. Et ꝑducc̾
ropte̾a aut̃ ibi crucifixus ẽ. dñs. ut uͥ prius erat area darmia¬
io : ergerentur uexilla marciris. Et quomͦ ꝓ nobis maleretũ
erueis factus ẽ. et flagellatiis et erucifixus : sc ꝓ omniũ saluce

Expanded text:
populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei, et, sicut alibi dicitur, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene, haeres interpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece πάγος dicitur. Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egrediens crucem portat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia dominicae passionis obedienter amplectitur. Et perducunt ropterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii: et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellat
Abbreviated transcription (Latin):
illius contradicentes: errorẽ suũ confirmare auc̾toritate sacix scͥp¬
turs conantur. Spuunt infaciẽ eius qͥ eius p̾sentiã uerbis gratiȩ
incarne uenisse denegant. Et quidẽ milites eum quasi qui se dm̃
ipse falso dixisset: illudentes adorabant. Sed sunt hodie quod ẽ.
grauioris uesaniȩ qͥ eum certa fide ut dĩ uerũ ad oraut. ł per¬
uersis actib mox uerba enis quasi fabulosa despitiunt:. acpro¬
missa regni illus t̾ꝑralib illecebris longe postpont᷑. Et educt᷑ eũ
ut crucifig̾e̾nt eũ. Et angariauert̃ p̾tereuntẽ quempiã symonẽ
cẏreneum uenientem cde uilla patrẽ alexanon et rufi: ut tolłet cr. ex
refert̃. Primo nainq ad omnio portata. ac clende sẏmoni
quẽ exeuntes forte obuiũ huerunt portanda imposita ẽ. Ꝙ
hoc congruo satis ordine mnist̾u. Quia inmirũ ipse pałłus ẽ
ꝓ nobis reluiqũs uobis exemplũ ut sequanur uestigia eiꝰ.¬

Expanded text:
illius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripillius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripturae conantur. Spuunt in faciem ejus, qui ejus praesentiam gratiae verbis istum in carne venisse denegant. Et quidem milites eum quasi qui Deum se ipse falso dixisset, illudentes adorabant; sed sunt hodie, quod est gravioris vesaniae, qui eum certa fide ut Deum verum adorant, sed perversis actibus mox verba ejus quasi fabulosa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris longe postponunt. Et educunt illum, ut crucifigerent eum. Et angariaverunt praetereuntem quempiam Simonem Cyrenaeum venireferunt . Primo namque a Domino portata, ac deinde Simoni, quem exeuntes forte obvium habuerunt, portanda imposita est. Et hoc congruo satis ordine mysterii, Quia nimirum ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia e
Abbreviated transcription (Latin):
rem sangͥnis qͥ ꝓnobis effusus ẽ unitatur: ita et habitus regni quod
post passionẽ intrauit nobisq intrandũ patefecit insinuat. Uer̃
utꝰq dnĩ habitu inimicoꝵ quidẽ sententia ꝓbroso. seo ipsius dnĩ
electione glosissimo ois elec̾boꝵ eius multitudo ꝗ̃ in martires uene¬
randos et oetera fideliũ plebe distingͥtur aptissime designari. Al¬
ba etenĩ ueste induitur: cũ munda ustoꝵ confessione cutumdat᷑.
urpura suie cocco uestitur: cum intͥumpho uictoriosoꝵ martirum
bant in eum. Et ponentes genua: adorabant eum.
ec tẽ fade̾ milites pilati: hȩc usq neͣ hodie faciunt heretici et
patgani. Milites utiq diaboli. Quia enĩ caput xͥ deus: capt̾
eius ꝑcutiunt qͥ eum dm̃ ẽẽ. uerũ denegant. Q ꝗa ꝑ arundinem
scͥptura solet confici: quasi arundine caput xͥ feriunt qͥ diuinitati

Expanded text:
rem sanguinis, qui prorem sanguinis, qui propost passionem intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuavit. Verum t in hoc utroque Domini habitu, inimicorum quidem sententia probroso, sed ipsius Domini electione gloriosissimo, omnis electorum ejus multitudo quae in martyres venerandos, et caeteram fidelium plebem distinguitur, aptissime designari. Alba etenim veste induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum bant eum, et ponentes genua adorabant eum. Haec tunc fecere milites Pilati, haec usque hodie faciunt haeretici et pagani milites utique diaboli. Quia enim caput Christi Deus caput ejus percutiunt, qui eum Deum esse verum denegant. Et quia per arundinem Scriptura solet confici, quasi arundine caput Christi feriunt, qui divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
habebat: quãus ee̾t. coccinea. Mistice gͦ in purpura qua indr¬
tus ẽ dominus: ipsa eius cairo quã palsionib obiecit insinuatur
de qua p̃missa dix̾at ꝓpha. Iuare gͦ rubrũ ẽ udiun̾tũ ciuamꝰ
et uestim̾̃ta tua quasi eal canciũ intoreulan. In eorona uͦquã¬
portabat sꝑmea: nrõꝵ susceptio peccatoꝵ. ꝓqua mortalis fieri
dignatus ẽ. ostenditur. nixca quod p̾cursor eis tetimonum
ei phibens ait. Eece agnus dei ecce qui tollit peccata mundi.
n amq spinas insignificõe peccatoꝵ poni solere. tebatur ipse do¬
munus qui ꝓthopłasto inpeccatũ ꝓlapso dicebat. Terra tua spi¬
nas et tͥbulos germminabit tͥ. Quod ẽ. aꝑce dice̾. Conscientia tua
punctiones cibi et aculeos uicioꝵ ꝓereare nõ desistet. Quod uͦ
teris uero eu̾nglitis amilitib pilati sub coccino siue purpureo habitu
illusus e̾ẽ. ꝑbibetur. collata utraq narratione in uno innocencia et

Expanded text:
habebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua induhabebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit insinuatur, de qua praemissa dixerat Propheta: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua, quasi calcantium inportabat spinea, nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est, ostenditur. Juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens ait: Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui protoplasto in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi . Quod est aperte dicere: Conscientia tua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod verteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo sive purpureo habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione, in uno innocentia et
Abbreviated transcription (Latin):
et sac̾dotes crimen obiͦcerant quod sibi in ppło israbentico i
bus induant purpura qua reges nec̾es utebantur ł tydiademate
bit matheus: et adorent quasi regem. Nos aut̾ oĩa hec intelligamꝰ
inistice. Quomͦ enĩ caipbas dixit. oportec unũ ho̾iem mori poib
nesciens qͥd dic̾et sic et isti quod cumq fecert᷑. licet alia m̃te fec̾iit.
tamꝰ nobis qͥ credimus sacram̾ta tͥbuebant. Notandũ aut̃ qͥa peo
qd marrus ait. et induunt eum purpura: matheus ita posuuto
Et exei̾nces eũ: clanuidẽ coccineã curcumdedeit̃ ei. ubi incelliqn e dr̃
matheus ait clamidẽ coccieã cͥcũdedeit ei. hoc marcũ dixilse in
dutũ eñ purpũ᷑ Pro regia enĩ purpura: clamis ila coscines abil¬
luctentib adhibita erat. Et ẽ rubra quȩdã purpura. eõeo similli¬
ma. Uocest oẽ fieri ut purpurã mareus eõmemorauu̾it quã clamis

Expanded text:
et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israelitico et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israelitico bus induant purpura, qua reges veteres utebantur, et pro diademate eus scribit , et adorent quasi regem. Nos autem omnia haec intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet unum hominem mori pro omnibus , nesciens quid diceret ; et isti quodcunque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis qui credimus sacramenta tribuebant. Notandum autem quod pro eo quod Marcus ait: Et induunt eum purpura, Matthaeus ita posuit: Et exuentes eum, chlamydem coccineam circumdederunt ei . Ubi intelligitur Mattheus ait: clamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcum dixisse: in purpuram purpuram. pre regia enim purpura clamys illa coccinea ab inludentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. potest etiam fieri, ut purpuram etiam Marcus commemorauerit, quam c
Abbreviated transcription (Latin):
fecert᷑ aut̃ iniͥitatẽ. et nõ iusticiã: sed clamorẽ. Pilatus aut̾ uolens po¬
Senbit namq aꝑce ioh̾ns. Clamauert̾ rursum oe̾s dicentes. Nõ
hc̃: sedbarraban. Erat aut̃ barrabas lat᷑. Tunc gͦ app̾hendit pilatus
ih̾m: et flagellauit. Ac deinde subiurgit. Et milites plectentes¬
is
coronam clespuus: imposuert capiti eius. & cet̾a: Iuod quidẽ ideo fe¬
cisse. atq ideo credendus ẽ nulitibus tmoitus adilludendũ tradidisse.
uc saciati penis et obꝓbrus eiis iudsi: mortẽ enis ulcra sitire desiste¬
rent. Hoc aut̃ factum ẽ. ut quia scriptũ erat multa flagella pec¬
catoꝵ. illo flagellato: nos auerberib liberaremur. Dicentescͥritu¬
ra. F lagellũ non appropinquauit tab̾nacło tuo. Milites autem
duxerunt eũ matͥum p̾corii. et conuocant totã cohortẽ: et induu̾t
eũ purpura. et impont̃ ei plectentes spineã coronam. et cepert̃¬
salutare eum. Aue rex iudgornor.
Iilices quidẽ quia rex iudeoꝵ fuerat appellatus. et hoc ei scribe

Expanded text:
Fecerunt autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem. « Pilatus autem, volens poScribit namque aperte Joannes: « Clamaverunt rursum diBarrabam. Erat autem Barrabas latro. Tunc ergo apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit . Ac deinde subjungit: Et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et caetera. Quod quidem ideo fecisse, atque ideo credendus est militibus eum illudendum tradidisse, ut satiati poenis et opprobriis ejus Judaeis mortem ejus ultra sitire desisterent. Hoc autem factum est, ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Milites autem duxerunt eum in atrium praetorii, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura, et imponsalutare eum: Ave, rex Judaeorum. Milites quidem, quod rex Judaeorum fuerat appellatus, et hoc ei Scribae
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpͥã ostendebat corporis fragilita tẽ manens uirtus et sapientia dei.
seri nos putamus: ut hõ turbatur. ut hõ flet. uthõ erueifigitur. Et qͥ
intelligentes sermonis hebraici ꝓpͥetatẽ. s ex eo quod drect hely
hely: putautes heliam abeo inuocatũ. Sinaut̾ uideos qͥ hoc dix̾int
intellige̾ uolu̾is. et h ᷤᷤ more sibi solito faciunt ut dñm ĩnbecillitate ni¬
fament: qͥ heliȩ auxiliũ dep̾cetur. Currens aut̾ unus exeis et implens
spongxã aceto curumpouensq calamo: pocum dabat ei dicens. Sine:

Expanded text:
sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. deseri putamus: ut homo tintelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit Heloi, Heloi, putantes Eliam ab eo invocatum. Siu autem Judaeos, qui hoc dixerint, intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate infament, qui Eliae auxilium deprecetur. Currens autem unus, et implens spongiam aceto, circumponensque calamo potum, dabat ei, dicens: Sine,
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis orcio poscebat. ut eodẽ temporis ariculo quo tunc ade p̾uari¬
canti obeluserat. nẽ latͦm dominus penitenti ia nuã ꝑaclisi resera¬
uic ih̾c uoce magra dicens. Heloy. lteloy. Lemasabatbani. Quod ẽ.
int̾precatũ. Deus meus. deuł meus utquid dereliquisti me
Irincipio iucesimi psalmi pͥmi abususẽ. Illud quod inmedio uersi¬
culi legitur respice ime: suꝑfluũ ẽ. Legunus enĩ inhebreo. Deus
deus meus quare me dereliquisti : Nec mireris uerboꝵ humilitatem
querimonias derelicti: cũ formã serui scis. scandalum crucis iudeas.
Sic̃ enim esurire et sicire et facigare nõ erane ꝓpͥa diuinitatis s cor¬
poralis passionis: ita et quod dicitur. utqͥd me dereliquisti: corporaliᷤᷤ
uocis erat ꝓpͥum. quia solet scdm naturam corpus uullatenus uelle a
sibi conpin̾eta uita fraudari. Licet enĩ et ipse saluator dicebat hoc:¬

Expanded text:
pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaripietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaricanti occluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisi reseravit Jesus voce magna, dicens: Eli, eli, lama sabachthani, quod est interpretatum: Deus meus, Deus meus, ut quid reliquisti me? Principio vigesimi primi psalmi usus est; illud quod in medio versiculi legitur: Respice in me, superfluum est. Legitur enim in Hebraeo, Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti? Nec mireris verborum humilitatem, querimonias derelicti, cum formam servi sciens scandalum crucis videas. Sicut enim esurire et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quod dicitur: Ut quid me dereliquisti, corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum naturam corpus nullatenus velle a sibi conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ralibus parit̾ et ȩcernis gaudus se priuant. Qu aut̃ ueraeit̾ bonapa¬
trie celetis suspirant: ad hę̧c absq ulla clubietate xꝑo miserante ꝑ¬
ueniunt. Et facta hora secca: tenebiꝵ facte sunt ꝑtotã t̾ram usq inhoram r
larissimũ mundi lum̃ recraxit radios suos. ne aut pendentẽ iudẽt
domniũ: aut impii blasphemantes sua luce fiuerentur. & nocandd
quod dñs sexca hora hoc ẽ. recessuro acentro mundi sole erucifixussit:
diluculo aut̃ hoc ẽ. oriente iam sole resurrectionis sue mistĩa celebra¬
rit. Scatu eiũ t̾ꝑris signauit: quod effectu oꝑis exhibuit. Quia mortiniᷤᷤ
ẽ. ipt̾ peccata nr̃a. et resurrex̾ ꝓpt̾ iustificationes nr̃as. Nam et adã pec¬
cante scͥptum ẽ. quod audient᷑ diũ dei ꝑambulantisĩ ꝑadiso.u̾ocem¬
adauram post meridiem. Post meridiem namq inclinataluce fider
A dauram uero: refitgescente feruore caritatis. Deambulans audieba¬
tur: quia ab hoĩe peccatore recelserat. Rationis igitur inmo diumne

Expanded text:
ralibus se pariter et aeternis gaudiis privant. Qui autem veraciter bona patriae coelestis suspirant, ad haec absque ulla dubietate Christo miserante perveniunt. Et facta hora sexta, tenebrae factae sunt per totam terram usque in horam nonam. larissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. Et notandum quod Dominus sexta hora, hoc est recessuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est oriente jam sole, resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit quod effectu operis exhibuit. Quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Nam et Adam peccante, scad auram post meridiem . Post meridiem, nempe inclinata luce fidei; ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis ergo, imo divinae
Abbreviated transcription (Latin):
centione mundo abren̾tiant. nõ inmerito blasphematoris ac similbir
latronis mentẽ et actus imicantur. De qualib dicit apłs. di tradi¬
dero corpus meum ut ardeã. si dedero om̃s facultates meas incibos

Expanded text:
tentione mundo abrenuntiant, non immerito blasphematoris ac sinistri tentione mundo abrenuntiant, non immerito blasphematoris ac sinistri latronis mentem imitantur et actus. De quibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit quia nec occidendo effic̾e̾ pocuert̃ ut eũ regẽ nõ haberent
syon montẽ̾ sc̃m eius. Qui apte aẽ qm̃ rex simul et pontifex ẽ. cũ exi¬
miã patͥ suȩ carnis hostiã inaltari crucis offerret: regis quoq qua p̾¬
dicus erat diguitatẽ titulo p̾tendit. Ut cunetis legere. hoc ẽ. audire¬
et eredẽ uolentib insinuaret: quod ꝑ crucis patibulũ nõ ꝑdidĩt suũ
sed confirmaret potius ec corroborarit imꝑuim. Et cum eo crucifigc̃
duos latrones unum adexcris: alium asinistris. eiꝰ.
Latrones qͥ cũ dnõ sunt hine et inde erucifixi: significant eos qui
sub fide xͥ. et confessione. uel agone martirii uel quelibet concinencia
arcioris instituta subeunt. Sed quicumq hec ꝓeterua solum celestiq
gła gerunt: hi ꝓfecto dext latronis merito ac fide designautur.
At si qui sine humaue laudis intuicu seu qualibet minus digna in¬

Expanded text:
ostendit, quod nec occidendo efficere potuerunt, ut eum regem non haberent ostendit, quod nec occidendo efficere potuerunt, ut eum regem non haberent Sion, montem sanctum ejus . Qui apte etiam quoniam rex simul et pontifex est, cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altari crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat dignitate, titulo praetendit, ut cunet credere volentibus insinuaret quod per crucis patibulum non perdiderit suum, sed confirmarit potius et corroborarit imperium. Et cum eo crucifigunt duos tatrones, unum a dextris, et alium a sinistris ejus. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi, significant eos qui sub fide et confessione Christi vel agonem martyrii, vel quemlibet continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quicunque haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito ac fide designantur. At qui sive humanae laudis intuitu, seu qualibet minus digna in
Abbreviated transcription (Latin):
recur. cũ sepcura ipsa illis t̾ꝑrib legeretur quib unuiersȩ xccłȩ uo
tũ erat qua hora ligno suspensus ẽ dñs: unde posset huuisuel ertor
corrigi uel mendatiũ refutari. Sed quia sciebat amilitib domi
qͥ clamauert᷑ ut erucifigeretur: quã illos qͥ muusterium pͥncipisuo
secundũ suũ officiũ p̾buertͣ. Intelligitur gͦ fuilse hora tercia cum
clamauert̃ uidei ut dñs crucifigerecur: et ueracissime de monstra¬
cur. tc̃ eos crucifixisse quaudo clamauert᷑. maxime quia nole¬
bant uideri se hoc fecisse. et ꝓpt̾ea eũ pilato tracdidert᷑. quod eo¬
rum uerba sacis indicant sc̃d ioh̾em. Iuod gͦ maxine uideri uole
uerissime indicans magis fiulłe diũ necat̾cem linguã udȩoꝵ: ꝙͣ
imlicũ manus. Et erat citulus cause eius scͥptus: rex iudȩoꝵ.
itulus positus supra crucẽ eius inqͦ scͥptũ erat rex iudȩoꝵ:. illud

Expanded text:
retur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae retur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat, qua hora dominus ligno suspensus est, ucorrigi uel mendacium refutari? sed quia sciebat a militibus susqui clamauerunt, ut crucifigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium praebuerunt. intellegitur ergo hora fuisse tertia, cum clamauerunt Iudaei, ut dominus crucifigeretur, et ueracissime demonstratur tunc eos crucifixisse, quando clamauerunt, maxime quia nolebant uideri se hoc fecisse et propterea eum Pilato tradiderant, quod eorum uerba satis indicant secundum Iohannem. cum enim dixisset verissime indicans magis fuisse Domini necatricem linguam Judaeorum quam militum manus. Et erat titulus causae ejus inscriptus: Rex Judaeorum. Titulus positus supra crucem ejus in quo scriptum erat: Rex Judaeorum, illud