comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duo uł tres. Hec ille qͥ babet aliqͦ eundi necessitatẽ. cũ qͥbus¬
grotantiũ eura. siue pꝰ egritudiuẽ
reficiendoꝵ. siue aliqua inbecillitate. siue etiã febrib
laborantiũ uni alicui debet iniungi. ut ip̃e de cellario pe¬
tat. qd̾ cuiq opꝰ eẽ ꝑspexit.
iue aut̃ qͥ cellario. siue qͥ¬

Expanded text:
duo vel tres. Et ille qui habet aliquo eundi necessitatem, cum qduo vel tres. Et ille qui habet aliquo eundi necessitatem, cum qEgrotancium cura sive post egritudinem reficiendorum sive aliqua inbecillitate sive febribus laborancium uni alicui debet iniungi ut ipse de celario petat quod cuique opus esse prospexerit sive autem qui celario sive q
Abbreviated transcription (Latin):
onsequens gͦ ẽ ut etiã qͥ
suis filiis. aut aliqͣ uecessitate ad se ꝑtinentib ĩ monas¬
łi custitiitis. uł aliꝗͣ. contulerit uestẽ. siue qͦdlibet aliud
int̾ deputandĩ necessaria ñ occulte accipiat. s sit in potes¬
fullonib: ue inti̾oris anime sordes contrahat munde uestis
nimius appetitus.
auachrũ etiã corꝑis. euiꝰ infi̾rmitatis uecessitas cogit.
minime neget᷑. s fiat siue m᷑inure de consilio mecliciue: ita
ut etiã si nolit. iubente p̃posito faciat qd̾ faciendũ ẽ ꝓ salute.
Si aut̃ ip̃e uelit. ⁊ forte ñ expedit. sue cupiditati ñ obecliat.
Aliqͣndo etiã si noceat. ꝓdesse credit᷑ qd̃ delectat. Deniq si latẽs
ẽ dolor in corꝑe famło dĩ dicenti qͥd sͥ doleat. sine dubitati¬
one credat᷑. s tam̃ utrũ sanando illi dolori qd̃ delectat expe¬
diat. si ñ ẽ certũ meclicꝰ consulat᷑.
eq eant ad balnea. siue qͦcũq ire necesse fuit: minꝰ quã

Expanded text:
Consequens ergo est ut etiam qui suis filiis, aut aliqua necessitudine ad se pertinentibus in monasterio constitutis, aliquam contulerit vestem, sive quodliia deputandum, non occulte accipiatur et sit in potesfullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae vestis nimius appetitus. Lavacrum etiam corpori, cum infirmitatis necessitas cogit, minime denegetur. Fiat sine murmure de consilio medici, ita ut etiam si nolit, jubente praeposito faciat quod faciendum est pro salute. Si autem velit, et forte non expedit, suae cupiditati non obediatur: aliquando enim etiam si noceat, prodesse tamen creditur quod delectat. Denique si latens est dolor in corpore, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur: sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. Nec eant ad balnea, sive quocumque ire necesse fuerit, minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis quid ageret laudator m̃s:. Slonme osenis qͣsi plunbo opi¬
let ille detractor c slonnie  laudasse peniteretcꝰ. Nonne reuerentia per¬
fusus. ⁊ illius sermone confusus uł nobis uł testatori ⁊ li maledicerereꝰ.
Hec fuit necessitas: ut sid istam dĩligentiã ueniremꝰ. Nuntio gͦ uob̾
us e gaudeatis. Omnes siẽs ⁊ cl̃icos meos qui mecũ habuant. pres¬
br ros. diaconos. subdiaconos. ⁊ patricum nepotem meũ. tales
rreni. quales desid̾aur. Pauperes sunt: deo propitio mĩam dei¬
expectant. Unde ip̃i faciant non habent. Nullas hubentes facultaris fi¬
nierunt minidi cupiditates: uuuint nobis cũ in societate conirauni. Ie¬
mo eos disunguit: ab eis qͥ artulerunt aliquid. Caritas unitas: Epoñeda
eEt cõmodo t̾rene hereditatis. Ante oclos uestros. uolo sit uita nr̃a. Suio qi
iuerentes licentiam malefaciendi querunt qͥ exempla male uiuentumi

Expanded text:
his verbis quid ageret laudator meus? Nonne os ejus quasi plumbo oppihis verbis quid ageret laudator meus? Nonne os ejus quasi plumbo oppilaret ille detractor? nonne illum laudasse poeniteret? nonne reverentia perfusus, et illius sermone confusus, vel nobis, vel testatori illi malediceret? Haec fuit necessitas, ut ad istam diligentiam veniremus. Nuntio ergo vobis unde gaudeatis. Omnes fratres et clericos meos, qui mecum habitant, presbyteros, diaconos, subdiaconos, et Patricium nepotem meum, tales inveni, quales desideraexspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid attulerunt. Charitatis unitas praeponendae Charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licentiam male faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium,
Abbreviated transcription (Latin):
quid uelimꝰ. orate ut possimꝰ. Contigit autem quedam necessitas: ut lyc
diligentiꝰ agerent᷑. Qm̃ sicut iam nostis p̾sbit in nr̃a societate constituitꝰ
quali societati prohibet testunonũ lectio qmͣ modo eum recitaremus
audisus. moriens testamentũ fecit. quia habuit unde faceret. Erat qd̃
diceret suum. cura mn ea societate uiueret: uͥ nemini licebat dicere aliqͥd
suura. s ẽẽ illis om̃a cõmuia. Siquis dilector ⁊ laudator n̾r aput de¬
tractorem nr̃m p̾dicaret istam secietatẽ & diceret cum ep̃o augustio.
sic uuunt om̃s cõhabitatores eius. quomodo scriptum est mactibus
apłoꝵ: cont inuo ille detractor caput mouens dentem promouens di¬
ceret. Ita uero sic ibi uiuit᷑. quomodo tu dicis. Quare mentirisꝰ. Qre
falsa laude honoras indignos.ꝰ. Honne ibi mͦ in eoꝵ societate põitus
pbr testamentum fecit: ⁊ qd̃ habuit qͦmͦ uoluit disposuit. ⁊ reliquit:
Certe om̃ia ibi sunt commnumia ꝰ. Cexte nemo dicit aliquid suũ ͦ Sub

Expanded text:
m necessitas, ut haec diligentius agerem. Quoniam sicut jam nostis, presbyter in nostra societate constitutus, quali societati perhibet testimonium lectio, quam modo cum recitaremus, audistis; moriens testamentum fecit, quia habuit unde faceret. Erat quod diceret suum, cum in ea societate viveret, ubi nemini licebat dicere aliquid suum, sed esse illis omnia communia. Si quis dilector et laudator noster apud detractorem nostrum praedicaret istam societatem, et diceret, Cum episcopo Augustino sic vivunt omnes cohabitatores ejus, quomodo scriptum est in Actibus Apostolorum: continuo ille detractor caput movens, dentem promovens, diceret, Ita vere sic ibi vivitur, quomodo tu dicis? Quare mentiris? Quare falsa laude honoras indignos? Nonne ibi modo in eorum societate positus presbyter testamentum fecit, et quod habuit quoCerte omnia ibi sunt communia, certe nemo dicit aliquid suum. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
teor enim uobis de preciosa ueste erubesco: qr non decet hanc pro¬
fessionẽ. non decet᷑ admonitõiem. ñ decet hec menbra. iĩ decet hos ca¬
uos. Etiam illud dico. Si forte in nr̃a donio. in nr̃a societate egerẽ
aliquis. uł post egritudinẽ ut uecce sit eũ ante horam prandiire¬
ut mutat. Prandium tamen ⁊ cenam. extra nemo habebit. E.e
dico. fudistis. audumr. Qui habere uolu̾it propͥum ⁊ depropͥo
uuiere. ⁊ contra ista precepta nr̃a facere: parum ẽ ut dicam. non
luetum manebit. s cłicus non erit. Dixeram enim. ⁊ sciome di¬
xisse ut si nollent suscipere socialem uitam mecum uonillis tol¬
leren łicatum. Seorsum manerent. secesum uiuerent. quom̃
nossent deo uiuerent: ⁊ tamen ante cclos posui. quantũ malisit
modo qr placuit illis deo propitio sociał hec uita quisqͥs cũ ypo¬
crisi uixerit. quisquis inuentꝰ fu̾it habens propͥũ: non illi pro¬

Expanded text:
teor enim vobis, de pretiosa veste erubesco, quia non decet hanc proteor enim vobis, de pretiosa veste erubesco, quia non decet hanc professionem, non decet hanc admonitionem, non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico, si forte in nostra domo, in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reut mittant. Prandium tamen et coenam extra nemo habebit. Ecce dico auditis? audiunt. Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere et contra ista praecepta nostra facere, parum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, ut si nollent suscipere socialem vitam mecumlerem clericatum; sed seorsum manerent, seorsum viverent, quomodo nossent Deo viverent. Et tamen ante oculos posui, quantum malum sit modo quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi per
Abbreviated transcription (Latin):
ñ opera ur̃a bona. & uos exhortor frẽs mei. si aliquid nultis dare clicis:
sherte de uolumate ur̃a. Qd̃ commune erit distribuit uautiuq: sicut cuci:
epu. erir Barophilatiũ aitendite: ⁊ om̃s habebim. daĩde me delectit si
lo talia offerar scĩtas ur̃a. quĩb ego solus quasi decentiꝰ utar. Of
at angustinum: id ẽ hominẽ pauperem de pauꝑib natum. Modo
dicturi sunt homines qr inueni preciosas uestes: quad ñ possumi
habere uł in domo patris mer uł in illa scl̃ari professione meañ
decet. Talem debeo. qualẽ possim si ñ habuerit fr̃ĩ meo dare. Qualẽ
pot̾ habere pb̃r. qualem pot̾ habere decentꝰ diaconus ⁊ fubdiaco¬
mais. talem uolo accipere: quia inc̃õmune accipio. Siquis meliorẽ
ded̾it uendo: qd̾ ⁊ facere soleo Unde qnͣdo ñ potest uestis ẽẽ cõmunis:
precrum uestis possit e̾e comnuine: uendo. ⁊ erego pauperib. Si
hec eum delectat ut ego halbeam: talem det de qua ñ erubescam. fã¬

Expanded text:
na opera vestra. Et vos exhortor, fratres mei, si aliquid vultis clericis dareofferte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique prout cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, silo talia offerat sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius utar. Offat Augustinum, id est, hominem pauperem de pauperibus natum. Modo dicturi sunt homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet: talem debeo habere, qualem possum, si non habuerit, fratri meo dare. Qualem potest habere presbyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere: quia in commune accipio. Si quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo; ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis possit esse commune. Vendo, et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego ha
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ut ñ erubescant detractorib laudatores. Quomodo autẽ ui¬
uere uelimꝰ. qͦrͦa iam deo propitio uiuamꝰ. quamus de scriptura
sc̃a multi noueritis. tamen ad cõmemorandos uos. ip̃a de libro at
desid̾amꝰ implere. Dum gͦ recitatur: uos intentissimos uõlo: ut post
eus recitationẽ. qd̃ iustitui loquar dño donante intentioni ur̃e. Cũq
lazarus diaconꝰ recitaret: ⁊ ep̃o codicem tradidisset: erugufimꝰ ep̃e dix̃
uerbi mei dispitatorem. Cum orassent motꝰ ẽ locꝰ in quo erant con¬
gregati: ⁊ impleti sunt om̃s sp̃u scõ. ⁊ loquebant᷑ uerbum dei cum

Expanded text:
mus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vimus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vivere velimus, quomodo Deo propitio jam vivamus, quamvis de Scriptura sancta multi noveritdesideramus implere. Dum ergo recitatur, vos intentissimos esse volo, ut post ejus recitationem, quod constitui loquar, Domino donante, intentioni vestrae. CumqLazarus diaconus recitaret, et episcopo codicem tradidisset, August. episcopus diverbi mei disputatorem. Cum orassent, motus est locus in quo erant congregati, et impleti omnes Spiritu sancto, loquebantur verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pł̃mn suũ d̾s imposuit ceruuib ipsuis. magis onꝰ ẽ qmͣ honoꝵ
S qui sapiens ẽ: intelliget hec. Ergo professus ẽ sc̃itatẽ. prꝯ¬
fessus ẽ comiminiter iuuendi secietatem: professus ẽ qmͣ bonum ⁊
qmͣ iocumtlũ habitare frẽs inunum. Si ab hoc proposito cecide¬
rit. ⁊ extra manens clicus fu̾it: dnnidiꝰ ⁊ ip̃e cecidit. Simntꝰ simu¬
lationẽ habuerit: totꝰ cecidit. Nolo habeat necessitatẽ simulandi
Scio quoni homines amant clicatum. Nemini eum tollo: nolen¬
ti metum communiter uiuere. Habet dm̃ qui mecũ marere uũlt
Si ẽ paratus pasci a deo ꝑ eccł̃iam ipsus ñ habere aliqͥd pro
prium: s aut erogare pauꝑib aut in cõmune mittere: maneat
metum. Qui hoc ñ uult habeat lib̾tatẽ: s uideat utrũ habe
possit felicitatis eternitatem. Ite s̾mobĩ auc̃i iide supra¬
apłs: spectacłm factisumꝰ mundo: ⁊ angł̃is. ⁊ hominib Qui
nos fimant: querunt quid laudent in nobis. Qui autem nos ode¬

Expanded text:
pulum suum Deus imposuit cervicibus ipsius, cui magis onus est quam honor: sed quis sapiens et intelliget haec ? Ergo professus est sanctitatem, professus est communiter vivendi societatem; professus est quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum : si ab hoc proposito ceciderit, et extra manens clericus fuerit; dimidius et ipse cecidit. Quid ad mlationem, totus cecidit. Nolo habeat necessitatem simulandi. Scio quomodo homines ament clericatum: nemini eum tollo nolenti mecum communiter vivere. Habet Deum, qui mecum manere vult. Si paratus est pasci a Deo per Ecclesiam ipsprium; sed aut erogare pauperibus, aut in commune mittere, maneat mecum: qui hoc non vult, habeat libertatem: sed videat utrum habere possit felicitatis aeternitatem. » In secundo qus, spectaculum facti sumus mundo et Angelis et hominibus . Qui nos amant, quaerunt quod laudent in nobis: qui autem nos ode
Abbreviated transcription (Latin):
plus auobis amari appetat crmͣ tirueri: serper cogitans leo se ꝓ
uobis redditurum rationem. Unde uos magis obediendo ñ solum
ur̃i sed ip̃iꝰ misereniii: quiint̃ uos qnͣto locꝯ suꝑior. tantõ ꝑi

Expanded text:
a vobis  plus amari appetat quam timeri semper cogitans deo se pro a vobis  plus amari appetat quam timeri semper cogitans deo se pro vobis redditurum esse rationem Unde vos magis obediendo non solum vestri set et ipsius miseremini qui inter vos quanto in loco superiori quanto i
Abbreviated transcription (Latin):
regendi frangat᷑ auctoritas. Sed tamen petenda ẽ uenia ab om̃iumdo¬
mino: quinouit etiam eos. quos plus iusto forte corripitis quanta berr̃gͥ¬
qui om̃ium ur̃m euram gerit.
dmonendi sunt canonici ut ꝑpendant: quia quicquid a fidelĩbus
datur. redemptio peccator ẽ. Et ideo non głentur talĩb sũptib uti
sed magis timeant qd̃ inrueti testamento de sac̃dotib dc̃m ẽ iniquitatem
ppłi eos debere portare. Et ideo cũm magno timore super eos sollicitisint:
quorum donis parricipant᷑¬
b̃m cui est apud uos maior aucroritas reserat. qđ̃ modum uł uirẽ
pse uero qui uobis preest. non se exisumet potestate dñaute
sed caritate seruiente felicem Honore coram uobis p̾latus sit nob:
p̾beat exemplum corripiat irquicis consolet̃ pusillanimes. sus¬
cipiat infirmos. patiens sit ad om̃s. discipĩmam libens habeat
metuend imponat. Et quamuis utrumq sit uecessariũ. tamen

Expanded text:
regendi frangatur auctoritas: sed tamen petenda est venia ab omnium Doregendi frangatur auctoritas: sed tamen petenda est venia ab omnium Domino, qui novit etiam eos quos plus justo forte corripitis, quanta benequi omnium vestrum curam gerit.dmonendi sunt ut perpendant, quia quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est: et ideo non glorientur talibus sumptibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum donis participantrum cuius est aput vos maior auctoritas referat quod modum vel vires pse vero qui vobis preest non se existimet potestate dominante set caritate serviente felicem Honore coram vobis prelatus sit vobis rum prebeat exemplum Corripiat inquietes consoletur pusillanimes suscipiat infirmos ens sit ad omnes Disciplinam lib habeat metuendus imponat et quamvis utrumque sit necessarium tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rã qͥ pecierit ñ accipiat.
estim̃ta riero & calciam̃ta qͣndo fui̾nt¬
ne ira crescat in ocliũ. ⁊ trabem faciat de festuca: ⁊ aĩam
faciat homicidã. Sic enũ legitis. Qur odit frẽm suũ. homici¬
iecto aliquẽ lesit meminit satifatioẽ quãtotiꝰ cu rare qd
fecit. & ille qͥ lesus ẽ sine disceptatiõe dĩmittere. Si aut se
inuicẽ leserint. inuicẽ s debitarelaxare debebunt. ꝓpt̾ or̃o¬
pet̾re festinat. ut : dimitat cui se fecisse agnoscit iniuria
quam qui tardius irascitur. uł adrieniam petendam difficiliꝰ inclinatur ⁊t
am aut non ex animo petit: sine causa ẽ in monastio. etiam siinde ñ
prociatur. Pronide uobis a uerbis duriorib pircite. que si emissa fue¬
rint ex ore ur̃o non pigeat ex ip̃o ore proferre medicamenta. uude¬
faita sunt uulnera:
uando autem necessitas discipline in morib eohercendis dic̃ẽ pos
apud eos quos oportet ẽẽ subiectos. dum niinium seruat᷑ hrmilitas

Expanded text:
ram qui petierit, non accipiat. Vestimenta vero et calceamenta quando indigentne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Sic enim legitis: Qui odit fratrem suum, homiciquem leserit  satisfactione quantotius curare quod fecit et  lesus est sine disceptacione dimittere Si autem invicem se leserint in vicem sibi debita relaxare debebunt propter oratiopetrare  sibi dimittat cui se fecisse agnoscit iniuriam quam qui tardius irascitur ad venam, aut non ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi inde non projiciatur. Proinde vobis a verbis durioribus parcite; quae si emissa fuerint ex ore vestro, non pigeat ex ipfacta sunt uulnera. quando autem necessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere uos apud eos quos oportet esse subjectos, dum nimium servatur humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
conq̃rit᷑ aliqͥs se deteriꝰ accepisse qͣm priꝰ habuerat. ⁊ indignũ
se ẽẽ qd ñ ita ueitiat᷑ sic̃ aliꝰ fr̃ eiꝰ uestielut᷑ hĩnc uos ꝓbate qͣn¬
tũ nob̾ desit in illo interiore sc̃õ habrtr cordis. qͥ ꝓ habitu cor¬
ꝑis litigatis. Eam̃ si sic ur̃a tolerat᷑ infirmitas: ut hoc recipia¬
tis qd̾ posueritis. in uno tantũ loco sub cõmuib custodib

Expanded text:
at, et indignum se esse qui non ita estiatur, sicut alius frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro habitu corporis litigatis. Tamen si sic vestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis quod posueritis in unum tamen locum sub communibus custodibus
Abbreviated transcription (Latin):
atł. sc̃ȩ phebȩ: de qua beat̾us
apłs. in epła ad romanos scribit. Rome passu¬
& natł. sc̃ȩ seraphiȩ uirginis: sub adriano imꝑatore¬
antonii pueri annorũ.xx. & aristei ep̃i: quorũ gesta
habentur. Eodem die: depositio scĩ recnacli ep̃i & conf.¬

Expanded text:
ctae Feben, de qua beatus Apostolus Romanis scribit. Romae, passio beatae Serapiae virginis sub Adriano prAntonini pueri, annorum viginti, et Aristei episcopi quorum gesta habentur. Eodem die depositio sancti Remacli episco
Abbreviated transcription (Latin):
tiores sunt a scło pre ceteris laudans: mo¬
nens eos qͥ multa ⁊ ꝑiclosa possident. do¬
cens cos qui pauꝑtate ⁊ humilitate gau¬
dent. Scio tam̃ km̃e multos ẽẽ in ma¬
iorib eccłiis: qui licet multa pofudeañ.
aliis tam̃ pauꝑtatẽ amant. Possident ea tãquã ñ posiden¬
s utuntur possessis. quasi ñ utentes : exempla ꝓauꝑtatis dili¬
ut ⁊ ea que de pauꝑtate scripta funt suliose legunit.¬

Expanded text:
tiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt
Abbreviated transcription (Latin):
dolore c̃puncta etiã his que humane ẽditionis infirmitas exigit
necessitatib deseruire ingemiscit: ⁊ sic̃ pꝰ ꝑ timorẽ ab illicitis mi¬
di actionib se sequestrauit. ita nẽ omem mundi speciẽ quantũ
possibile ẽ in hac adhuc mortalite uiienti a cogitatione fundit᷑¬

Expanded text:
dolore compuncta etiam iis, quae humanae conditionis infirmitas exigit, dolore compuncta etiam iis, quae humanae conditionis infirmitas exigit, necessitatibus inservire ingemiscit. Et sicut prius per timorem ab illicitis mundi actionibus se sequestravit, ita nunc omnem mundi speciem quantum possibile est in hac adhuc mortalitate viventi, a cogitatione fundit
Abbreviated transcription (Latin):
quau ia detecatĩ &. puru a ior diu spali delectatione ꝑfundit.¬
ꝑ infusionẽ gr̃ȩ illuminati dulcedinẽ sp̃ãliũ bonoꝵ aliquatenꝰ gus¬
tare ualemꝰ. Unde salomon dicit. Qui addit scientiã: addit ⁊ dolorẽ
Qcũq enĩ spũ aliũ bonoꝵ dulcedinẽ ñ nouert̃: carnalis cõcupiscentie
ƿassiones etiã tẽ amant cũ affligt̃. Et idcirco gr̃a cor ỹuenit. ut
exeitet illut ut aguoscat homo exiliũ suũ: & flere diseat mala qu
tolerat. Et inde ẽ qd̃ pꝰ acceptũ donũ gr̃ẽ ẽtinuȩ mens ad lam̃ta sol¬
unt᷑: dolore pascit᷑. fletib delectat᷑: &. tanto iã inpatientiꝰ mala p̃sen¬
tia tolerat. quanto ardentiꝰ euicino ãmonita. ad bona futura suspi¬
rat. Iã ñ solũ mundũ deserit s refugit: ñ solũ post ponit. s odit. Ei
que pꝰ timore coacta ea quȩ illicite possidebat dereliqͥd: nẽ salubri

Expanded text:
quasi jam dequasi jam deinae gratiae illuminati dulcedinem spiritualium bonorum aliquatenus degustare valemus. Unde Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem . Quincunque enim spiritualium bonorum dulcedinem non noverunt, carnalis concupiscentiae passiones etiam tunc amant cum affligunt, et idcirco gratia cor praevenit ut excitet illud, ut agnoscat homo exsilium suum, et flere discat mala quae tolerat. Et inde est, quod post acceptum donum gratiae continuo mens ad lamenta solvitur, dolore pascitur fletibus delectatur, et tanto jam impatientibus mala praesentia tolerat, quanto ardentius e vicino admonita ad bona futura suspirat. Jam non solum mundum deserit, sed fugit, non solum postponit, sed odit, et quae prius timore coacta ea, quae illicite possidebat dereliquit, nunc salubri
Abbreviated transcription (Latin):
lumilis ẽ humori: qͥ rigat sem̃ iacꝰtũ ui t̾ra. & germinare facit.
post quã mens hominis quadã ut dicã uiolentia a delectatione car¬
nali ꝑ timorẽ abstracta fuerit. necesse ẽ ut statĩ iã aliqͥdspũalis gau¬
dii p̃gustare incipiat: ne si omĩno a delectatione alieana remanse¬
rit quasi sem̃ aridũ absq humore ad germ̃ sapientiȩ ronualeseere
ñ queat. fit gͥ duuna gra aspirante ut cũ animꝰ ꝑfecte a cor pore¬
is passionib &. desideriis t̾renis exutꝰ fuerit. quadã statĩ insolita
letieia ꝑfundat᷑: ut eo ãpliꝰ ẽẽ amarũ cognoscat qd̃ deseruit
quo magis dulce sentit ẽẽ qd̃ inuenit. hec ẽ gr̃a quȩ iac¬
tũ in corde hominis ꝑ timorẽ sem̃ sapientiȩ. desuꝑ infusa rigat:
qͥa illas m̃tes int̾ne dulcedinis desideriũ trahit. qͥs nullꝰ carnał
nẽ seminat᷑: ꝑ gram rigat᷑. quia timor pͥmũ carnalis delec¬
tationis afectũ ab animo p̃eidit: ac deinde grã eundẽ auimũ¬

Expanded text:
similis est humori, qui rigat semen jactam in terram, et germinare facit. Postquam enim mens hominis quadam, ut ita dixerim, violentia a delectatione carnali per timorem abstracta fuerit, necesse est ut statim jam aliquid spiritualis gaudii praegustare incipiat, ne si omnino a delectatione aliena remanserit, quasi semen aridum absque humore ad germen sapientiae convalescere non queat. Fit igitur divina gratia aspirante, ut cum animus perfecte a corporeis passionibus, et desideriis terrenis exutus fuerit, quadam statim insolita laetitia perfundatur, ut eo amplius amarum esse agnoscat quod deseruit, quo magis dulcis sentit esse quod invenit. Haec est gratia, quae jactum in cor hominis per timorem semen sapientiae, desuper insula rigat, quia illas mentes internae dulcedinis desiderium trahit, quas nullus concurem seminatur, per gratiam rigatur, quia timor primum carnalis delectationis affectum ab animo praecidit, ac deinde gratia eumdem anima
Abbreviated transcription (Latin):
ad menioriã reuocans quã hͣmilia de uob̃ sentire debeamꝰ ostendit.
Sopito deinde t̾renoꝵ. desiderioꝵ. strepitu continuo mens ad qͥetem in¬
terue pacis conponit᷑: utͣ capax eẽ possit cęlestis sapientiȩ ex ipsa sua
tranqͥllitate p̃parat᷑. Sapientia enĩ habitare nescit nͥ in corde paci¬
fico: ⁊ id̃o illi in qͥb adhuc t̾rena desid̾ia ꝑstrepunt. que sit sapi¬
entia ñ nouert̃. Nã sic̃ beatꝰ iob testat᷑ mare loqͥt᷑ secũ nõ eẽ sapien
tiã: qͥa meniites qͥs cure caruales exagitant. ñ cenp̃hendunt eã: s
qͥ tumorat᷑ actu ipse inuenit eã. Quia dũ animꝰ ab exteriorib abstrac¬
tus a se ipsoͣ colligit᷑ robustior ad ẽtẽplanda etna subleuat᷑. Sic gͦ

Expanded text:
ad memoriam revocans, quam humilia de nobis sentire debeamus ostendit. Sopito deinde terrenorum desideriorum strepitu, continuo mens ad quietem internae pacis componitur, et ut capax esse possit coelestis sapientiae, ex ipsa sua tranquillitate praeparatur. Sapientia enim habitare nescit nisi in corde pacifico, et ideo illi, in quibus adhuc terrena desideria perstrepunt, quae sit sapientia non notiam , quia mentes, quas curae carnales exagitant, non comprehendunt eam, sed qui minoratur actu ipse invenit eam, quia dum animus ab exterioribus abstractus ad seipsum colligitur, robustior ad contemplanda
Abbreviated transcription (Latin):
ri ab angłis insinũ abrahe. Nunc gͦ hic. nc̃ ibi ẽẽ poterit. quii. ne
illuc quẽ cds uoluerit abstulerit. Itẽ idẽ doctor in libris detͥnitate¬
dĩ sic dicit. Qͥcumq de die in diẽ ꝓficiendo. renouat᷑ in agnicione
di in ͥusticia. et sc̃itate ueritatis. transferͣt a morte ad uitã. a tẽpo¬
ralib ad et̾na: iqͦ ꝓfectu et accessu tenentẽ mediatoris fidẽ. cũ dies
uite huiꝰ ultimꝰ quẽq cõꝑerit. ꝑducendus ẽ ad dm̃ quẽ coluit. et
abeo ꝑficiendus. excipit᷑ ab angłis scĩs. incorruptibile corpꝰ infi¬
ne scłi. ñ adpenã s ad głam. recepturus..xi

Expanded text:
 Abrahae. Nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc, quem Dominus voluit, abstulerunt » . Item idem doctor in libris de Trinitate sic dicit: « Quicunque de die in diem proficiendo renovatur in agnitione Dei, justitiaque ac sanctitate veritatis, transfert amorem de temporalibus ad aeterna. In quo profectu et accessu, tenentem mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus, excipietur ab angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
nere: hunc leo in eodẽ itinere occidit. S statĩ illic scrͥptũ ẽ: quia
stetit leo uixta asinũ. et ñ comedit de cacdauere. Ex qua re ostendit᷑:
qd̵ peccatũ in obedientiȩ in ipsa fuerit morte laxatũ: qr ipse leo ꝗͥ¬
dendi ausũ habuit: de cadauere occisi. comedendi licentiã ñ ac¬
cepit: i nde et ita ẽẽ credendũ ẽ: qd̵ plerũq de culpis minimis. ip¬
se solus pauor egredientes uistoꝵ. animas purget. Nã in ipso
ad suppliciũ transeant. Quida aut electi. infine suo purgantur a
leuib quibo.. peccatis. qͥdã uͦ. in ipso suo fine hilarescunt. ex et̾noꝵ.¬

Expanded text:
comedit, hunc leo in eodem icomedit, hunc leo in eodem istetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qudendi ausum habuit, de cadavere occisi comedendi licentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam in ipso ad supplicium transeant. Quidam autem electi in fine suo purgantur a quibusdam levibus peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt, aetern
Abbreviated transcription (Latin):
contra nat᷑am uis ipsa qua utrĩq diuellit᷑. qd̾ fuc xit in uiuente
coniuncꝰtũ. atq consertũ. quã diu morat᷑. doncc e añs adimat᷑ sen¬
suis qͥ ex ipso inerat antinȩ carnisqr completli: qr: ĩ totã molesti
am ñ nunquã untis ictus eor peris ł anime. raptꝰ inc̃cipit nẽc̃¬
cĩ sentire p̃ueniente celeritate ꝑmittit. uni Quicquud illud
ẽ inmorientib qd̾ cũ graui sensu adimit sensũ: pie fidelit̾q toleran¬
do. auget meritũ patientiȩ. ñ aufert uocabulũ penȩ. Ita cũ ex homi
te iusticiaq pendat᷑. fit gła nascentis. et cũ sit mors peccati retri¬
butio. aliquando impetrat. ut nichil retribuat᷑ peccato. Itẽ ex hoc¬
qͥdeis obẽ. si admodicũ dure moriant᷑. Est enĩ fortasse ñ nũquã
eoꝵ culpa. licet minima: quȩ ineadẽ debeat morte resecari. llam¬
iur di contra samariã mifsus. qr ꝑ in obedientiã cõmedit in iti

Expanded text:
contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellitur, quod fuerat in uiuente contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellitur, quod fuerat in uiuente coniunctum adque consertum, quamdiu moratur, donec omnis adimatur sensus, qui ex ipso inerat animae caam nonnumquam unus ictus corporis uel animae raptus intercipit neeam sentiri praeueniente celeritate permittit. Quidquid tamen illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominte iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati retributio, aliquando inpetrat, ut nihil retribuatur peccato. Cquid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
factũ. nec peccatũ dici potest. sine alicuiꝰ custodia. ł desertione p̃¬
cepti: in paradiso p̃ceptũ constitutꝰ accepit. ut qui posset ñ mori. et
posse mori habuit in natura: aut exequutione p̃cepti uitalis ꝓbatꝰ
obediens. sic fieret immortalis. ut mori ultra ñ posset. Aut p̃uari
uitare ñ posset. Hec mͥ uidet᷑ cuisa. qua pͥmus homo p̃ceptũ ae.¬
ors dicta. eo qued sit amara: ł a morsu pͥmi snis accessit::¬
hominis appellata. Nã cũ primꝰ humani generis parens. lignum
uentim ꝑ inobedientiã contigit. ꝑ morsũ mortẽ incurrit. Unde
mortis: id ẽ. aterha. iuinatura. naturalis. Acerba uantũ. imma
tura uiuenũ: merita. id ẽ naturalis senũ: Quod attinet¬
ad corporis mortẽ. idẽ. separationẽ anime a corpori: cũ paciunt᷑.
qͥ morientes appellant᷑. nulli bona ẽ. Habet enĩ asꝑim sensũ. et

Expanded text:
factum, nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praefactum, nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevarvitare non posset. Haec mihi videtur causa, qua primus homo praeceptum acicta est, quod sit amara, vel a morsu primi hominis appellata. Nam cum primus humani generis parens lignum vetitum per inobedientiam contigit, per morsum mortem incurrit . Unde mortis, id est acerba, immatura, natura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortad corporis mortem, id est separationem animae a corpore, cum eam patiuntur, qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum et
Abbreviated transcription (Latin):
co mͦ qͦ angłos condiderat ds. ita et homines condidisse. creden¬
dtus ẽ. ut etiã si peccassent. mori ominino ñ possent: s ita ẽ conclitꝰ
homo. ut ꝑfunctꝰ obedieutie munere. sine intuentu mortis. an
sct. exortũ. ead̾e pena teneret᷑ obnoriũ. Non enĩ aliud ex eis quã
qd̵ ipi fuerant nisceret᷑. Pro magnitudine quippe illi. uaturam
dãpnatio mutauit in peuis: ut qd peualit̾ p̃cessit in peccantib hominib
pͥmis. etiam naturaliter sequeretur. in nascentib ceteris.:¬
nions homo. ea nature qualitate creatꝰ ẽ. ut ĩmortalitatis ac
mortis ad modũ capax: nec sic unmortalis fuerat. ur etiã si pec¬
caret mori ñ posset: nec ita mortalis. ut si noluisset peceare morti
succumberet. Arbitrii quoq lib̾ati donatꝰ ẽ.: ut iure aut beatꝰ eẽt.
qͥ noluisset peccare cũ posset. aut miser. qͥ cũ potuisset uitare peccatũ.
ñ aliqua necessitate. s ꝓpria uoluntate peccasset. Et qr nec recꝰte

Expanded text:
im eodem modo, quo angelos condiderat Deus, ita et homines condidisse credendus est; ut etiamsi peccassent, mori omnino non possent. Sed ita conditus est homo, ut perfunctus obedientiae munere, sine interventu mortis, angset exortum, eadem poena teneretur obnoxium; non enim aliud ex his, quam quod ipsi fuerant, rasceretur. Pro magnitudine quippe illius reatus naturam damnatio mutavit in pejus, ut quod poenaliter praecessit in peccantibus primis hominibus, etiam naturaliter sequeretur in nascentibus caeteris.imus homo ea naturae qualitate creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est, ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum posset, aut miser, qui cum potuisset peccatum vitare, non aliqua necessitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia nec recte
Abbreviated transcription (Latin):
hine ad et̾nã beatitudinẽ transire sine morte̾ ñ posst̃ cariu̾s: quia ñ
p̃sentis uite ẽ s futurȩ. om̃e homĩ. qd̾ in eis sacram̃ta quib regeue raut
s ꝓpt̾ hanc uisibilẽ uitã sine t̾muino possidendã uderent᷑ uelle
inxp̃o renasci: atq ita nec fideles eent. in quib nulla eẽt in¬
iusibiliũ fides. et ꝗbona inuisibilia ꝓmerenda. tepidi redderen¬
tur iate huius temporis amatores.:. x
Dũ imminente morte anime a corporib sepantant᷑. anglos ibi adeẽ
receptaculis introducant. Unde cũ in eughio m̃tio diuitis. et latari
pauꝑis ageret᷑: sic scriptũ ẽ. Contigit mori inopẽ illũ. et ferri ab angłis
ui sinũ abrahȩ. Qua sententia uerissime confirmat᷑. qd̵ inseparatiõe
scãrũ animarũ et egressu a corpore. angłoꝵ semꝑ habeant᷑ excubiȩ.
Nam et sc̃s augustinꝰ ex illa opinione cdisserens. qua uoluit ostend̾e.
si sciant mortui qͥd agant uiui: &. hoc quoq indisputatione p̃dicte

Expanded text:
titudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, sed propter hanc visibilem vitam sine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae hujus temporalis amatores. » Cum, imminente morte, animae a corpore separantur, angelos ibi adesse orum receptaculis introducant. Unde cum in Evangelio mentio divitis et Lazari pauperis ageretur, sic scriptum est: Contigit mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Qua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur excubiae. Nam et sanctus Augustinus ex illa opinione disserens, qua voluit ostendere, si sciant mortui quid agant vivi, hoc quoque in disputatione praedictae
Abbreviated transcription (Latin):
sedula meditatione ruminauerimꝰ. ereto qd̾ aut raro. aut numquam
peccabunꝰ. Sic enĩ scriptũ ẽ. fili uromĩb aꝑib tuis. memorare nouissi¬
placens siue displicens. aut censurȩ ur̃ȩ stilo meliore subeat palã. aut

Expanded text:
sedula meditatione ruminaversedula meditatione ruminaverpeccabimus. Sic enim scriptum est: Fili, in omnibus operibus tuis memorare novissiplacens, sive displicens sit, aut censurae vestrae stylo meliorem sui subeat palmam, aut
Abbreviated transcription (Latin):
insonuit: ñ aliud quã qd̵ in eoꝵ. libris legisse me menuni: ꝓprio
quã formanda erant temerator apposui: ciritas quȩ omnia suffert
et tolerat. confitenti mͥ ignoscat: id q apub animos tuȩ scĩtatis opti¬
neat. ut qdꝰ inbecillitatis nr̃e sensus. minꝰ docte formauit. prudentie
tu p̃cis optineat. ut quiqͥd in hoc oꝑe male cautꝰ forsan delictorũ.
contraxi. aboleri ubeat. cõmertiũ illud pii sanguinis. dñi ih̃u
legentib demonstrare. cũ multos ẽẽ ñ clubitẽ. lurũ rerũ scientiã multipli¬
ciũ libroꝵ. uoluminib diclicisse: s poti ut subnno collecta. hic futurorũ¬
ratio m̃tes mortaliũ et uehementiꝰ tnigeret. quo sine labore hic posita ꝑle¬
gissent: et eo cõpuncta mens redcleret᷑ ad̾ tempꝰ. qͦ facillime hic cib occurriᷤ¬
set oblatꝰ. ł lȩc gͦ libroꝵ collectio. ortinata ꝙ fõrmitio. ꝓnoticia sufficiat:
ut & in hoc scło cito nr̃ sese anint᷑ recogioscat. Nã si id qd futuri simu̾.

Expanded text:
insonuit, non aliud quam quod in eorum libris legisse me memini, propriquam formanda erant, temerator apposui, charitas quae omnia suffert et tolerat, confitenti mihi ignoscat: idque apud animum tuae sanctitatis obtineat, ut quod imbecillitatis nostrae sensus minus docte formavit, prudentiaetu precum obtineat, ut quidquid in hoc opere male cautus forsan delictorum contraxi, abolere jubeat commercium illud pii sanguinis Jesu Christlegentibus demonstrarem, cum multos non dubitarem harum rerum scientiam multipliciuratio mentes mortalium eo vehementius tangeret, quo sine labore hic posita perlegisset, et eo compuncta mens redderetur ad tempus, quo facillime hic illi cibus occurrisset oblatus. Haec ergo librorum formatio ordinata, pro notitia collecta sufficiat, ut in hoc speculo noster sese animus recognoscat. Nam si id quod futuri sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
tocertaminis. eẽt nulla uictoria. nullaq gła: qr nec ipsũ omnino
posset eẽ certam̃. si pꝰ lauachrũ regenerationis iã scĩ. ñ possent mortẽ¬

Expanded text:
to certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino to certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerationis iam s
Abbreviated transcription (Latin):
uos moret cur martẽ homines patiant᷑: quoꝵ. ꝑ gr̃am baptis¬
mi reatꝰ absoluit᷑ attencdant. Q emĩ hec dicunt: solent argiitis ꝓpositionib di¬
cere. Mors qͥ inpͥmo homine uenit. de malo inobedientiȩ accidit: & ideo
ꝓoriginali illo peccato. mortis uiuicuiq imꝑtit᷑ conditio. llos aut̃ quoꝵ
origonale peccatũ inbaptismate soluit᷑: cur mortis huiꝰ supplicio tene¬
intu: His obiectionib ratio ꝓlrita respondet. Sic enĩ de his doctor egre¬
guis augustiuꝰ eloquit᷑ dicens. Adhuic relinquit᷑ anime exꝑim̃tũ sepiratis¬
oniꝰ a corpore. quãius ablato iã criminis neeu: qm̃ si regenerationis sa¬
cram̃tũ. continuo sequeret᷑ immortalitas corpoꝵ. ipsa fides enerua¬
ret᷑. Que tc̃ ẽ fides: quando expectat᷑ inspe. qđ in re ñ uidet᷑. fidei aũ
robore atq certamine in maiorib dũ tarat etatib etiã mortis fue¬
rat suꝑandus timor: qd in scĩs martirib marime emicuit. Ciuꝰ ꝓfec¬

Expanded text:
uos movet, cur mortem homines patiantur, quorum per gratiam baptismi reatus absolvitur, intendant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali illo peccato mortis unicuique conditio impertitur. Nos autem quorum originale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens: « Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamuis ablato iam criminis nexu, quoniam, si regenerationis sacramentum continuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fides, quando expectatur in spe, quod in re nondum uidetur. Fidei autem robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profec
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ poTest dici mortalib dicta st̃: ñ tam̃ om̃a dicere potuer̃t.
que futura ẽẽ necesse st̃: q inscrutabiles st̃ semite iudicioꝵ tuoꝵ.
Ego tam̃ in illiꝰ patriȩ sinũ de qͦ tanta dicunt᷑ cupiens euolare. peto
ut ꝑte qui uia es ga. diar. inte qͥ ueritas es. ñ offendã. ad te qͥ es uita
ꝑueniã: ate o dñe. qͥ sũme felicitatis es uia. nullis casib duudar. nul¬
lis rerũ impedim̃tis abrũpar: s inte gradiens. latronẽ moriturꝰ non
patiar. mortuꝰ accusatorẽ ñ ꝑferã: angłicis morientẽ me excubiis ꝓ¬
tege. et uocatũ ad te ꝓtenso pietatis gremio. oxp̃e consolare: ut ad
ꝑgłiosũ illud sacri sanguinis tui commertiũ. et crucis tuȩ inuictũ
contabescã. ñ cũ illis puniar uidicandus. qͥ magna de corde suo. ñ de

Expanded text:
 potest dici a mortalibus, dicta sunt; non tamen omnia dici potuerunt, quae futura esse necesse est, quia inscrutabiles sunt semitae judiciorum tuorum. Ego tamen in illius patriae sinum, de qua tanta dicuntur, cupiens evolare, peto ut per te, qui via es, gradiar, in te, qui es veritas, non offendam, ad te, qui es vita, perveniam. A te ergo, qui summae felicitatis es via, nullis casibus dividar, nullis rerum impedimentis abrumpar; sed in te gradiens, latronem moriturus non patiar, mortuus accusatorem non perferam. Angelicis morientem me excubiis protege; evocatum ad te, extenso pietatis gremio consolare, ut ad per gloriosum illud sacri sanguinis tui commercium, et crucis tuae invictum,contabescam, non cum illis puniar judicandus, qui magna de corde suo, non de
Abbreviated transcription (Latin):
Patriã enĩ meã eternã iherłem quero: cuies eiꝰ contẽplari desidero:
et quib ducatorib illic transeã ñ in̾eno. Tu gͦ qͥ temetipsũ mͥ dignatꝰ
es ostendere uiã porrige mͥ. porrige manũ tuã: qͦ illue iã ñ cecus
lius. dui tͥ suspirans. imm̃sa futuroꝵ. cura distendit᷑: cupiens ut an¬
tequã illic eatur. hic iã future illiꝰ beatitudinis gaudia contẽplet᷑.
Querens enĩ qͥs defunctis animab fructꝰ. pꝰ mortẽ huiꝰ corporis¬

Expanded text:
em quaero, cives ejus contemplari desidero; sed quibus ductoribus illuc transeam, non invenio. Tu ergo qui temetipsum dignatus es ostendere viam, porrige mihi manum tuam, qua illuc non jam caecus, lius diu tibi suspirans, immensa futurorum cura distenditur: cupiens, ut antequam illuceatur, hic jam futurae illius beatitudinis gaudia contempletur. Quaerens enim, quis defunct
Abbreviated transcription (Latin):
unculȩ memoriȩ nr̃e se recolendo ingerere. fimili tituloꝵ. stilo
renotanda curarẽ. Extra hos gͥ duos libros. illud qͦ socio mestificati
corlis fieri affec̾tu censiimꝰ: ut his duob p̃cedentib libellis. pͥmus
liber conderet᷑ de huiꝰ corporis morte. qͥtituloꝵ simili distincti¬
one conformatꝰ p̃cederet: et legentis animũ ĩ moderatȩ mortis ne¬
tus. sequentiũ libroꝵ. haberet᷑ renotatione exp̃ssus. Hec gͥ toto illo
tc̃ desicderabili die acta. ł definita: mecũ ipse cognoscis. At mͦ ꝙ
bellica ꝓfectio głosi pͥncipis aburbe regia turbulentos cuneos ppł̃oꝵ.
secũ abegit. qdͣ credo actũ eẽ. ut salum m̃tis nr̃e pꝰ turbines. placidis
aurarũ fluctib inciꝑet seclati: et tuui p̃cepti. et mei ꝓmissi. recorda¬
ri me contigit. Egi gͦ: et si ñ ut debui. saltẽ ut potui que ꝓmisi: pri¬

Expanded text:
unculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo unculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoque socio moestificati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus liber conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, et legentis animum immoderato mortis metus, sequentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
sacrȩ lectionis expͥmeret: nec libroꝵ. tc̃ reuolutione continua. s uiue
uocis id ageret᷑ recordationis industria. Tc̃ ego nͥ fallor urgentib uob̃
accito nocario. capitula de ꝓmissis questiunculis. eodẽ die in pͣsentia
ur̃i quanta potui breuitate collegi: s uidiuinis reb impatiens ut
assolet tuȩ sc̃itudinis animꝰ. tenuitatis meȩ uires suaussimo fami
uno tota et breui uolumine complicanda cõgererẽ: et qͥd ex hoc
maioꝵ. auctoritas senserit. appositis eoꝵ sententiis demonstrarẽ: ut
iã ꝑ inquisitionẽ taliũ questionũ numerositas libroꝵ. querenti am¬
mȩ baboriosa ñ eẽt: s multiplicẽ lectoris sitim hec collecta breuitaᷤᷤ
satiaret. Insuꝑ quoq definitũ a nob̾ ẽ. alternȩ caritatis cõmertio.
ut deresurrectione ultima corpoꝵ. quantȩ possint causc ł questi¬

Expanded text:
sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus, tenuitatis meae vires suavissimo familissem, et uno tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis demonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
brũ: et solius contẽplationis mutuȩ fecundati munere oꝑimur.
Qͥs ibi diumnꝰ sapor. nr̃oꝵ animos attigit. quȩ suꝑnȩ caritatis
dulcedo m̃tib mortaliũ se illapsa diffuderit: quis aut scriptis
explicet. aut relatu condigne uocis sufficiat explicare Eras enĩ
tc̃ fateor mi dnẽ. et fr̃ scĩssime. podagrici doloris contorcionib
trabat. His gͥ ferculoꝵ dapib inuitati. cepimꝰ inter nos querere. qͦ¬
mͦ se haberent anime defuncꝰtoꝵ. ante illã corpoꝵ. ultimã resur¬
rectionẽ: ut sic collatione mutua nosceremꝰ. qͥd fut᷑i pꝰ hanc ui¬
tam essemꝰ: ut uiuacit᷑ et ueracit de hoc negotio cogitantes. tanto
nẽ sensus breuitate ñ ualentes colligere: erectꝰ ẽ nr̃oꝵ parit̾ animꝰ
ut quicqͥd nob̃ de hac re. in questionẽ uenisset. stilo ꝑcurrente ad¬
notati debuisset: sicq qͥd ex hoc ipso respondendũ ratio posceret. qͥd¬
ue catholicoꝵ magistroꝵ. senfu definitũ existeret. memoria nobis¬

Expanded text:
onis fecundari munere opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros animos attigerit, quae supernae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi domine et frater sanctissime podagrici doloris contortionibustrabat. His ergo ferculorum dapibus invitati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae defunctorum ante illam ultimam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto nem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria
Abbreviated transcription (Latin):
dre toletane episcopꝰ. Diem illũ clara. redem¬
p̃toꝵomĩum exemptione conspicuũ. quo p̃senti anno pariter
in urbe regia positi. passionis dñice festũ. festuio cordium
tentes. remotiorẽ secreti locũ intraremꝰ: illic duiͥne passionis
cõpluendi imbrib. discreri ambo stratib lecꝰtuloꝵ excipim.
Ubi dũ eternȩ lucis speculo cominum tangerem᷑: sacra lectio in
manib sũpta ẽ. Lecꝰta st̃ incliuturno silentio. dñce tẽ passionis se¬
creta: congestis ꝗ̃ euangłioꝵ concordiis scrutabam᷑. At ubi uentũ
ẽ ad quenclã lectionis desiderabilẽ. locũ. quẽ nẽ recorclari ñ possũ
concutim᷑. gemimꝰ. suspiramꝰ: fublime quoddã uibilũ in nr̃is m̃

Expanded text:
drae episcopus. Diem illum clara redemptorum omnium exceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium tentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sacra lectio in manibus sumpta est. Lectum est in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secreta, congestis Evangeliorum concordiis, scrutabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concu