comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei labores tuos: In rinocerotis huiꝰ fortitu¬
die fiduciã dis habute: qͥa quanto illum
crudelius dura sibi inferentẽ ꝑtulte: tan¬
to pro se constantius. tolerantẽ aduersa pres¬
ciuit. Cui labores etiam qͦs ip̃e in carne ꝑtu¬
lerat dereliquit: quia conuersũ illũ. usq ad
imitationẽ proprie passionis traxit. Unde &e
ꝑ eundẽ rinocerotẽ dicitur. Suppleo ea que de¬
sunt passionũ xp̃i in carne mea. De quo adhuc
subditur. Nũquid credes quod reddat semen¬
remus saulum quis fuerit cum ab ip̃a ado¬
lescentia. lapidantiũ aduitor existeret ⁊ cũ
alia eccłie loca uastaret. & accẽptis epłis ua¬
standa alia peteret. cũ mors ei fideliũ nulla
sufficeret. s semꝑ ad alioꝵ interitũ aliis ex¬
tinctis anhelaret: ce ꝓfecto cognoscunus.
quia nullus tunc fidelium crederet qͦd ad
ingum deus sue formidinis uim tante ela¬
tionis inclinaret. Uñ ce ananias uoce dm̃¬
ca hunc & postquam conuersũ auduitt: ex¬

Expanded text:
 etc.? In rhinocerotis hujus fortitudine fiduciam Deus habuit, quia quanto illum crudelius dura sibi inferentem pertulit, tanto pro se constantius tolerantem adversa praescivit. Cui labores etiam, quos ipse in carne pertulerat, dereliquit, quia conversum illum usque ad imitationem propriae passionis traxit. Unde et per eumdem rhinocerotem dicitur: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . De quo adhuc subditur: Nunquid credes ei quod reddat seminremus Saulum quis fuerit, cum ab ipsa adolescentia lapidantium adjutor existeret, cum alia Ecclesiae loca vastaret, et acceptis epistolis vastanda alia peteret, cum mors ei fidelium nulla sufficeret, sed semper ad aliorum interitum aliis exstinctis anhelaret ; et profecto cognoscimus quia nullus tunc fidelium crederet, quod ad jugum Deus suae formidinis vim tantae elationis inclinaret. Unde et Ananias voce dominica hunc et postquam conversum audivit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
sna mftrma considerans sese in humilitatem
premat. Sepe enim ñ nulli multis p̃ceptiᷤᷤ
obsecuntur. & quedã panca pretereunt. et
nos multa pretermiti cũ pauca serua¬
mus. Unde fit plerũq ut quia: quod seruare
nos nouimꝰ hoc preterire alios uidemus. ilico
nr̃a se in elatione mens eleuet: obliuiscens
qͣm multa pretereat.cũ ualde sint pauca que
seruat. Necesse est enĩ ut in quib alios repre¬
hendimus. elationẽ sollicite nr̃e cogitationis
inclinemꝰ quia si sublimiorẽ se ceteris nr̃ ani¬
mius conspicit. quasi in precipitio singulari¬
tatis ductus eo peius ruit. S cur hypocrita
celestia deserens lucra. terrenis elaboret: sub
strutionis adhuc nomine subiungit dicens.¬

Expanded text:
sua infirma considerans, sese in humilitate sua infirma considerans, sese in humilitate premat. Saepe enim nonnulli multis praeceptis obsequuntur, et quaedam pauca praetereunt, et nos multa praetermittimus cum pauca servamus. Unde fit plerumque ut quia quod servare nos novimus, hoc praeterire alios videmus, illico nostra se in elatione mens elevet, obliviscens quam multa praetereat, cum valde sint pauca quae servat. Necesse est igitur ut in quibus alios reprehendimus, elationem sollicitae nostrae cogitationis inclinemus, quia si sublimiorem se caeteris noster animus conspicit, quasi in praecipitia singularitatis ductus, eo pejus ruit. Sed cur hypocrita coelestia lucra deserens terrenis elaboret, sub struthionis adhuc nomine subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
illi etiam ꝑcausas dei intentiom deseruiunt
scłi: quia in ip̃a quoq que se agere sc̃a oꝑa osten¬
dum: non conuersionẽ querunt homurũ. sed
auras fauoꝵ. Igitur cum quoslã non despecte
conuersationis uiros cũ iracũde uel niie de¬
fendere terrena conspicimꝰ: debemus hoc mil¬
lis ꝑ caritatẽ reprehendere. nec tam̃ eos repre¬
hendendo desperare : quia plerũq uni eidẽq
homini. & infitit quedã iudicabilia que appa¬
rent: & magna que latent. In nobis aũt sepe
magna in facie prodetuit : ce ñnunquã que re¬
prehendenda sunt occultant᷑. hinc gͦ humilian¬
da est nr̃e mentis elatio: quia &ẽ illoꝵ infirma
ft̾ publica &e nr̃a secreta ÷ ce rursũ fortia illorũ
secceta sunt: & in publico nt̃a uulgant᷑. Es trgo
de aꝑta infirmitate rep̃hendimꝰ: suꝑ est ut de oc¬
culte fortitudinis estimatione ueneremur. Et
si de aperta firmitate. nr̃a mens eleuat: occulta

Expanded text:
illi vero per causas Dei intentioni deserviunt illi vero per causas Dei intentioni deserviunt saeculi, quia inter ipsa quoque quae se agere sancta opera ostendunt, non conversionem 1008 quaerunt hominum, sed auras favorum. 25. Igitur dum quosdam non despectae conversationis viros iracunde vel nimie defendere terrena conspicimus, debemus hoc in illis per charitatem reprehendere, nec tamen eos reprehendendo desperare, quia plerumque uni eidemque homini et insunt quaedam judicabilia quae apparent, et magna quae latent. In nobis autem saepe magna in facie prodeunt, et nonnunquam quae reprehendenda sunt occultantur. Hinc ergo humilianda est nostrae mentis elatio, quod et illorum infirma sunt publica, et nostra secreta; et rursum fortia illorum secreta sunt, et in publico nostra vulgantur. Quos ergo de aperta infirmitate reprehendimus, superest ut de occultae fortitudinis aestimatione veneremur; et si de aperta se infirmitate nostra mens elevat, occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ducat: qui non numquã & sc̃itatis habitum
tenent. & ꝑfectionis meritũ exequi ñ ualent.
Ad dona namq spiritalia minime assurgunt:
& iccirto his qui sibi comuncti sunt. ad tuenda
ea que terrena funt seruiunt ⁊ &e ñ nriquã in de¬
fensionis eisdẽ iracundia excedunt. Hos neqͣ¬
qͣm credendũ est in hypocritarũ mimerũ currere:
quia aliud est infirmitate. aliud malicia pecca¬
re. hoc itaq inter hos & hypocritas distat: quod
isti infirmitatis conscu malunt a cunctis de
tulpa sua redargui. qͣm de ficta fcitate laudari.
Illi uero & iniqua se agere certi sunt: & tam̃ apd̃
humana udicia de nomine sc̃itatis intumes¬
cunt. Isti ñ metuunt prauis hominib etiã de
bona actione displicete: dũ suꝑnis tantummn
iuidiciis placeant. Illi uͦ nũquã quid agant: s
quom de actione qualibet. hominib possint
placere considerant. Isti iuxta modũ sue intel¬
ligentie etiam in reb seculi militant causis dei

Expanded text:
ducat, qui nonnunquam et sanctitatis habitum ducat, qui nonnunquam et sanctitatis habitum tenent, et perfectionis meritum exsequi non valent. Ad dona namque spet idcirco his qui sibi conjuncti sunt ad tuenda ea quae terrena sunt serviunt, et nonnunquam in defensionis ejusdem iracundia excedunt. Hos nequaquam credendum est in hypocritarum numerum incurrere, quia aliud est infirmitate, aliud malitia peccare. Hoc itaque inter hos et hypocritas distat, quod isti infirmitatis suae conscii malunt a cunctis de culpa sua redargui, quam de ficta sanctitate laudari; illi vero et iniqua se agere certi sunt, et tamen apud humana judicia de nomine sanctitatis intumescunt. Isti non metuunt pravis hominibus etiam de bona actione displicere, dum supernis tantummodo judiciis placeant; illi vero nunquam quid agant, sed quomodo de actione qualibet hominibus possint placere considerant. Isti juxta modum suae intelligentiae etiam in rebus saeculi militant caucausis Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
der intuendũ. ne ꝑ necessitatis metũ cuꝑidi¬
tas surrepat rerum: et zelo suocensa ꝓhibi¬
tio. impetu ĩmoderatiore distensa usq ad o¬
diose turpitudrnẽ contentionis erũpant:
dũꝙ ꝓ tercena re pax a corde cũ proximo scm¬
ditur᷑:. liquido apparet quia plus res qͣm ꝓ¬
ximꝰ amatur. Si enĩ caritatis uiscera etiam
tirca raptorẽ proximũ ñ habemꝰ: nosimetips
peius ipso iaptore ꝑsequim᷑: grauiꝰq nos qͣm
alter poterat deuastamꝰ: quia dilectionis bo¬
num sponte deserentes. a nobis ipsis intus est
quod amittimus ⁊ quia ab illo sola exteriora ꝑ
debamꝰ. S banc hypocrita formã caritatis igno¬
rat: quia plus terrena qͣm celestia diligens ⁊tͣ
eũ qui tẽporalia diripit sese in intimus ĩmani¬
odi inflammat. Sciendũ n est quia st̃ ĩmmul¬
li qͦs caritatis gremio nutriens mater eccłia to¬
lerat. quousq ad spiritalis etatis increm̃ta ꝑ¬

Expanded text:
ter intuendum, ne per necessitatis metum cupiditer intuendum, ne per necessitatis metum cupiditas subrepat rerum, et zelo succensa prohibitio, impetu immoderatiore distensa, usque ad odiosae turpitudinem contentionis erumpat. Dumque pro terrena re pax a corde cum proximo scinditur, liquido apparet quia plus res quam proximus amatur. Si enim charitatis viscera etiam circa raptorem proximum non habemus, nosmetipsos pejus ipso raptore persequimur, graviusque nos quam alter poterat devastamus, quia dilectionis bonum sponte deserentes, a nobisipsis intus est quod amittimus qui erdebamus. Sed hanc hypocrita formam charitatis ignorat, quia plus terrena quam coelestia diligens, contra eum qui teodio inflammat. Sciendum vero est quia sunt nonnulli quos charitatis gremio nutriens mater Ecclesia tolerat, quousque ad spiritualis aetatis incrementa per
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus quomͦ debet res terrenas uirgan¬
do defendere ⁊ quas ñ precipitur possidere:
Itaq cum res proprias amittimus: siꝑfec¬
te deum sequimur. in huiꝰ uite itinere a mas¬
no onere leuigati sumꝰ. Cũ uͦ curã rerũ eiꝰsẽ
nobis itinetis necessitas imponto ⁊ quidam
dũ eas rapiunt solũm tolerandi sunt: qͥd̾ab¬
seruata caritate ꝓhibendi: ñ tamen sola cu¬
ra ne nr̃a subtrahant: s ne rapientes ñ sua.
semet ipsos ꝑdant. Plus quippe ip̃is rapto¬
rib debemus metuere: qm reb irrationabili¬
b defendendis mbiare. Illa inamq etiamũ
rapta morientes amittimꝰ: cũ illis uero & nc̃
conditionis ordine. & si corrigi studeanit post
ꝑceptionẽ muneris imũ sumꝰ. Qͥs autẽ nel¬
cicit quia minus ea quib utimur ⁊ & plꝰ debe¬
mus amare quod sumus: Si ergo ce ꝓ fua
utilitate raptorib loquimur: iam ñ solum
nobis que temporalia. s ipsis etiã que sunt
eterna uendicamꝰ. Qua in re illud est sollet¬

Expanded text:
ianus quomodo debet res terrenas jurgando defendere, quas non praecipitur 1007 possidere? Itaque cum res proprias amittimus, si perfecte Deum sequimur, in hujus vitae itinere a magno onere levigati sumus. Cum vero curam rerum ejusdem nobis itineris necessitas imponit, quidam duservata charitate prohibendi, non tamen sola cura ne nostra subtrahant, sed ne rapientes non sua semetipsos perdant. Plus quippe ipsis raptoribus debemus metuere, quam rebus irrationabilibus defendendis inhiare. Ista namque etiam non rapta morientes amittimus, cum illis vero et nunc conditionis ordine, etsi corrigi studeant, post perceptionem muneris unum sumus. Quis autem nesciat quia minus ea quibus utimur, et plus debemus amare quod sumus? Si igitur et pro sua utilitate raptoribus loquimur, non jam solum nobis quae temporalia, sed ipsis etiam quae sunt aeterna vindicamus. Qua in re illud est soler
Abbreviated transcription (Latin):
spe qui arat arare: &e qui triturat in sꝑe fuc¬
tus ꝑcipiendi. Qui gͥ tormenta priꝰ fidelib
irrogauerat. & ꝑ fide postmodũ flagella li¬
benter portat ⁊ qui scriptis etiam epłis hu
milis ac despectus predicat. quod dudum
terribilis ĩpugnabat. profecto bene ligatꝰ
sub aratro desudat ad segetẽ: qui fuerat in
campo male liber a timore. De quo recte
te: Iam scilicet dũs quoꝵdã mentes intraue¬
rat: qui illũ ueraciter humani generis re¬
demptorẽ credebant. Qui tam̃ cũ nequaquã
a pristina obseruatione recederent. cũ dura
littere predicam̃ta custodirent: eis predica¬
tor egregius dicit. Si circũcidamini: xp̃c uob
nichil proderit. Qui ergo in humili mente
fidelium. legis duriciam redarguendo otͥuit :
quid alud qm inualle post dñm glebaᷤ fre¬
git. sie uidelicet gratia sernũ que excisus
aratro fidei sulcus cordis exciperet. ꝑ custodi¬
am littere pressa deperirent: De quo bene

Expanded text:
spe qui arat, arare, et qui triturat, in spe frucspe qui arat, arare, et qui triturat, in spe fructus percipiendi." Qui ergo tormenta prius fidelibus irrogauerat, et pro fide postmodum flagella libenter portat: qui scrmilis ac despectus praedicat, quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem, qui vivebat in campo male liber a timore. De quo recte c." Iam scilicet Dominus quorumdam mentes intrauerat, qui illum ueraciter humani generis redemptorem credebant. Qui tamen cum nequaquam a pristina obseruatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, eis pradicator egregius dicit: "Si circumcidamini, Christus uobis nihil proderit." Qui ergo in humili mente fidelium legis duritiam redarguendo contriuit, quid aliud quam in ualle post Dominum glebas fiegit, ne uidelicet grana seminum quae excussus aratro fidei sulcus cordis exciperet, per custodiam litterae pressa deperirent. De quo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. Qui dũ sublato oculoꝵ lumine ma¬
nu ad ananiã ducitur. patet iam rinocerꝰ
iste quib loris dei astringitur: quia usde¬
licet uno in tempore. cecitate. p̃dicatione. bap¬
tismate ligatur. Qui etiam ad dei presepe
moratus est: quia ruminare uerba euan¬
gelii dedignatus ñ est. Ait enĩ. Ascendi ie¬
rosolunam cũ barnaba. assum̃pto & tyto.
Ascendi aut̃e scdm̃ reuelationem: ce ꝯtisli
cum illis euangłm. Et qui prius ieiunus
audierat. durum tibi est conitra stimulum
calcitrare: mira postinodũ uirtute p̃fidentis
pressus. ex uerbi pabulo uires obtinit ⁊oe
calcem suꝑbie amisit. Loris quoq dei non
tantũ a feritate restringitur. s quod magis
sit mirabile ad arandũ ligatur: ut ñ solũ
homines crudelitatis cormu ñ impetat : s
eoꝵ etiam refectiomi seruiens: aratrum p̃di¬
cationis trahat. Ip̃e quippe de euangeliran¬
tib: quasi de arantib dicit. Debet enim in

Expanded text:
amisit. Qui dum sublato caelorum lumine, maamisit. Qui dum sublato caelorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet iam rhinocerus iste quibus Dei loris astringitur, quia uidelicet uno in tempore caecitatis praedicationis baptismate ligatur. Qui etiam ad Dei praesepe ligatus moratus est, quia ruminare uerba Euangelii dedignatus non est. Ait enim: "Ascendi Ierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum reuelationem, et contuli cum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euangelizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in
Abbreviated transcription (Latin):
damascũ ad synagogas: ut si quos inueniss
huius uie uiros ac mulieres uinctos ꝑduce¬
ret in iherłm. Cũ flatus nare reddendus thi¬
tur: inspiratio uocatur. Et illud sepe ꝑ odorẽ
nare deprehendimus: quod oculis ñ uidemꝰ.
Rinocerus ergo iste nare gestabat cornu quo
ecce omnis ante illũ uenator absconditur:
omĩs homo id rationale sapiens. opinione
timoris eus effugatur. Ut ergo hunc rinoce¬
rotẽ capiat: sinũ suũ uirgo. id secretũ suum
ip̃a ꝑ se inuiolata in carne dei sapientia expan¬
dat. Scriptũ quippe est. quod cũ damascum ꝑ¬
geret. subito circumfulsit illũ die medio lux
de celo: &e uox facta est dicens. Saule saule
quid me ꝑsequeris: Qui ꝓstratus in terra
respondit. Quis es dñe: Cur ilico dr. Ego
nimitũ rinoceroti sirũ suũ aperuit: cũ paulo
increrupta dei sapientia incarnationis sue
mysteriũ de celo loquendo patefecit. Et
fortitudinẽ suã rinocerus ꝑdidit: qͥa pro¬
stratus humi. omne quod suꝑbũ tumebat

Expanded text:
cum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus viae viros ac mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem . Cum flatus nare reddendus trahitur, spiratio vocatur, et illud saepe per odorem nare deprehendimus, quod oculis non videmus. Rhinoceros ergo iste nare gestabat cornu quo ecce omnis ante illum venator absconditur, id est omnis homo rationale sapiens opinione timoris ejus effugatur. Ut ergo hunc rhinocerotem capiat, sinum suum virgo, id est secretum suum ipsa per se inviolata in carne Dei sapientia expandat. Scriptum quippe est quod cum Damascum pergeret; subito circumfulsit illum die media lux de coelo, et vox facta est, dicens: Saule, Saule, quid me persequeris? Qui prostratus in terra respondit: Quis es, Domine? Cui illico dicitur: Ego nimirum rhinoceroti sinum suum aperuit, cum Saulo incorrupta Dei sapientia incarnationis suae mysterium de caelo loquendo patefecit. Et fortitudinem suam rhinocerotus perdidit, quia prostratus humi, omne quad superbum tumebat
Abbreviated transcription (Latin):
cui misericorditer dñs presidet. ante omnia
fidei fortitudinẽ prebet: de qua petrus ait. Ad¬
uersarius ur̃ diabolus sicut leo rugiens cir¬
cuit querens quẽ deuoret: cui resistite forteᷤ
in fide. huic autẽ fortitudini hinnitus iun¬
gitur: dũ fit quod scriptũ est. Corde credit᷑
ad iusticiam: ore autẽ confessio fit ad salutẽ.¬

Expanded text:
cui misericorditer Deus praesidet, ante omnia fidei fortitudinem praebet. De quo Petrus ait: « Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . » Huic autem fortitudini hinnitus jungitur, cum fit quod scriptum est: « Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salute
Abbreviated transcription (Latin):
Mox patientia rumpit᷑ : mox dolor cordis in
uocib effrenat᷑. quia dũ anmarũ damina eqͣ¬
nimiter tolerat : iacturã uero rerũ tẽporalĩ
repellere. etiam cũ sp̃s cõmotione festinat:
cunctis ueraciter uidicat. teste mentis ꝑtur¬
batione qͥd amat. Ibi quippe est grande stu¬
diũ defensionis: ubi c̾ grauior uis amoris.
Nã quantomagis terrena diligit: tanto pͥ¬
uari eis uehementiꝰ ꝑtimescit. Qua enĩ men
te in hoc mundo aliquid possidemꝰ: ñ docem᷑
nisi cũ amittimꝰ. Sinẽ dolore namq amitatir.
quicquid sine amore possidetur. Que uͦ arcdin¬
der diligimus habita: grauiter suspiramus
lata. Quis aute nesciat quia nr̃is usib res it¬
rentis dñs condidit: suis autẽ hominũ aĩas¬
creauit: Olus gͦ deo se amare conuincit᷑. qui
neglectis his que eius sunt propria tuetur.
ꝑdere namq hypocrite ea que dei sunt. idest
auimas hominũ ñ timent: & ea que sua fc̃

Expanded text:
Mox patientia rumpitur, mox dolor cordis in Mox patientia rumpitur, mox dolor cordis in vocibus effrenatur, quia dum animarum damna aequanimiter tolerat, jacturam vero rerum temporalium repellere etiam cum spiritus commotione festinat, cunctis veraciter indicat teste mentis perturbatione quid amat. Ibi quippe est grande studium defensionis, ubi et gravior vis amoris. Nam quanto magis terrena diligit, tanto privari eis vehementius pertimescit. Qua enim mente aliquid in hoc mundo possidemus, non docemur, nisi cum amittimus. Sine dolore namque amittitur, quidquid sine amore possidetur. Quae vero ardenter diligimus habita, graviter suspiramus ablata. Quis autem nesciat quia nostris usibus res terrenas Dominus condidit, suis vero animas hominum creavit? Plus ergo Deo se amare convincitur qui neglectis his quae ejus sunt propria tuetur. Perdere namque hypocritae ea quae Dei sunt, id est animas hominum, non timent, et ea quae sua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
timor. Ecce enim diuina uoce precipit᷑. Siqͥs
tͥ tulerit tunicam. &e uoluerit tecum iu¬
dicio contendere: dimitte ei ceꝰ palliũ. Et rur¬
sum. Siquis quod tuũ est tulerit: ne repetaᷤ.
Paulus quoq apls discipulos suos cupiens
exteriora despicere. ut ualeant interna ser¬
uare: admonet dicens. Iam quidẽ omnino
delictũ est in uobis: quod udicia habetis
inter uos. Quare ñ magis inuiriã accipiti ᷤ:
Quare ñ magis fraudem patuim: Et tam̃
hypocrita assumpto sc̃e conuersationis ha¬
bitu. filioꝵ custodiam deserit. & temporalia
queq defendere etiã uirgiis querit ⁊ exempło
suo eoꝵ ꝑdere corda non trepidat: &e quasi per
negligentiã amittere patrimonia terrena for¬
midat. In errorẽ discipulus labitur: &e tam̃
cor hẏpocrite nullo dolore sauciatur. Ire in
iniquitatis uoraginẽ cõmissos sibi conspicit:
ce hec quasi inaudita ꝑtransit. At si qͦd sibi
leuiter inferri temporale damnũ senserit: i
ultionis ira repende ab intimis inardescit.

Expanded text:
timor . Ecce enim divina voce praecipitur: Si quis tibi tulerit tunicam, et voluerit tecum judicio contendere, dimitte illi et pallium . Et rursum: Si quis quod tuum est tulerit, ne repetas . Paulus quoque apostolus discipulos suos cupiens exteriora despicere, ut valeant interna servare, admonet, dicens: Jam quidem omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos, quare non magis injuriam accipitis, quare non magis fraudem patimini ? Et tamen hypocrita, assumpto sanctae conversationis habitu, filiorum custodiam deserit, et temporalia quaeque defendere etiam jurgiis quaerit. Exemplo suo eorum perdere corda non trepidat, et quasi per negligentiam amittere patrimonia terrena formidat. In errorem discipulus labitur, et tamen cor hypocritae nullo dolore sauciatur. Ire in iniquitatis voraginem commissos sibi conspicit, et haec quasi inaudita pertransit; at si quod sibi leviter inferri temporale damnum senserit, in ultionis iram repente ab intimis inardescit.
Abbreviated transcription (Latin):
curarum secularium pondere pregrauati:
nullatenus a terra subleuantur. Speciem
namꝙ phariseoꝵ reprobans dñs quasi stru¬
tionis pernam redarguit: que in oꝑe aliud
exercuit: ce in colore aliud oftendit᷑ dicens
de uobis scribe ce pharisei hẏpocrite: quali¬
nules estis sepulchris dealbatis. que foris

Expanded text:
curarum saecularium pondere praegravati, curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reprobans Dominus, quasi struthionis pennam 1001 redarguit, quae in opere aliud exercuit, et in colore aliud ostendit, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris dealbatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ suum : ce fortasse grauiꝰ affligitur. cũ
ñ extraneoꝵ ictib s suoꝵ morib ĩpugnatur.
Siue itaq illo. siue isto tempore: est tamen
semꝑ in labore: nam in ꝑsecutione pͥncipũ
tunet. ne amutant boni quod st: &e in comu̾¬
sione principũ tolerat. quia mali simulant
bonos se ẽẽ quod non sunt. Unde om̃ps d̾̃s
quia rinocerotem hunc loris ligatũ dixit:
ilico prauoꝵ hypocrisim subdidit dicens. Pen¬
na strucionis: similis est penius herodii ⁊ ac¬
cipuris. Quis herodium & accipitrẽ nesciat
aues reliquas. quanta uolatus sui uelocitate
transcendant: Strucio uero penne eoꝵ suli¬
tudinẽ habet: s uolatus eoꝵ celeritatẽ ñ ha¬
bet.A terra quippe eleuari non ualet:alas
quasi ad uolatum specietenus erigit: s tam̃
nũquã se a tetra uolando suspendit. Ita sunt
pennas ꝑ speciem: s in terrã repunt ꝑ actio¬
nẽ⁊ quid alas ꝑ figurã scitatis ostendiuit. s

Expanded text:
bellum suum; et fortasse gravius affligitur cum bellum suum; et fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed suorum moribus impugnatur. Sive itaque illo, seu isto tempore, est tamen semper in labore. Nam et in persecutione principum timet ne amittant boni quod sunt, et in conversione principum tolerat, quia mali simulant bonos se esse, quod non sunt. Unde omnipotens Deus, quia rhinocerotem hunc loris ligatum dixit, illico pravorum hypocrisim subdidit, dicens: na struthionis similis est pennae herodii et accipitris . Quis herodium et accipitrem nesciat aves reliquas quanta volatus sui velocitate transcendant? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, volatus celeritatem non habet. A terra siquidem elevari non valet, et alas quasi ad volatum specie tenus erigit, sed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dñs non uidit: multos tam̃ ꝑ quos eiꝰ głam
retunderet preuidit. Igitur quia terrem pͥn¬
cipes. magna se deo humilitate substernunt:
praui hommes. qui dudũ contra eccłiã in
infidelitate positi. aꝑta aduersitate seiue¬
bant. nunc ad alia fraudis argumenta uer¬
tuntur. Quia enim illos religionẽ uenerari
conspicuit. ip̃icultũ religionis assumiuro:
&e bonoꝵ uitam sub despectis uestib. inquis
morib premunt. Mundi quippe dilectores sc̃.¬
qui hoc inse quod homines uenerent᷑ osten¬
dunt: atq eis qui uere semet ipsos despici¬
unt. non mende s ueste copulantur. Quia
enim presentẽ gloriam amantes assequi ñ
possunt: quasi despicientes sequut᷑. Qui qͥd
sentiunt contra bonos ostenderent: si aptũ
temptationis ñ potest. tempore peregrinati¬
onis: quia cẽ si foras aꝑtos hostes ñ habet.
uitus tamen tolerat fictos fratres. Nam contͣ
uitia semꝑ in acie est: ce habet etiã pacis tp̃e

Expanded text:
Dominus non vidit, multos tamen per quos ejus gloriam Dominus non vidit, multos tamen per quos ejus gloriam retunderet praevidit. cipes magna se Deo humilitate substernunt, pravi homines qui dudum contra Ecclesiam in infidelitate positi aperta adversitate saeviebant, nunc ad alia fraudis argumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt, atque eis qui vere semetipsos despiciunt, non mente, sed veste copulantur. Quia enim praesentem gloriam amantes assequi non possunt, quasi despicientes sequuntur. Qui quid sentiunt contra bonos ostenderent, si aptum tentationis non potest tempora peregrinationis, quae etsi foris apertos hostes non habet, intus tamen tolerat fictos fratres. Nam contra vitia semper in acie est, et habet etiam pacis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
totminis &e cruciatib seuiret. quia rinocerꝰ
iste deo sementẽ redderet: idest acceptũ pre¬
dicationis uerbũ oꝑib repensaret: Qs pos¬
set tunc infirmoꝵ credere quod eius aream
congregaret: Ecce enim mͦ ꝓ eccł̃ia leges ꝓ¬
mulgat: qui dudũ contra eam ꝑ uaria torm̃¬
ta seuiebat. Ecce quas libet gentes capere po¬
tuerit ad fidei illas grãm suadendo ꝑducit: eiꝰ¬
ꝙ eternã uitam indicat: quib captis p̃sentẽ
secuat. Cur hoc: Quia rudelicet tunc aream
congregat quam aliquando suꝑbo cornu diͦ¬
pergendo uentilabat. Audiat igitur b̃s iob
quid gentilitatis principes faciant: &e nequa¬
quam se apud semet ip̃m. de gła tante sue
uirtutis excollat. Audiat rex. ce potens. poten¬
tiores mundi reges. quanta deo deuotione fa¬
mulentur: &e uirtute suam quasi ꝑ singula¬
uitate ñ trahat in elationis uitiũ. quia habet
in aliis exemplum: quia ce si tunc ei sumilẽ

Expanded text:
tot minis et cruciatibus saeviret, quia rhinoceros tot minis et cruciatibus saeviret, quia rhinoceros iste Deo sementem redderet, id est acceptum praedicationis verbum operibus repensaret? Quis 1000 posset tunc infirmorum credere quod ejus aream congregaret? Ecce enim modo pro Ecclesia leges promulgat, qui dudum contra eam per varia tormenta saeviebat. Ecce quaslibet gentes capere potuerit ad fidei illas gratiam suadendo perducit; eisque aeternam vitam indicat, quibus captis praesentem servat. Cur hoc? Quia videlicet aream nunc congregat, quam aliquando superbo cornu dispergendo ventilabat. Audiat igitur beatus Job quid gentilitatis principes faciant, et nequaquam se apud semetipsum de gloria tantae suae virtutis extollat. Audiat et rex potens, potentiores hujus mundi reges quanta Deo devotione famulentur, et virtutem suam quasi pro singularitate non trahat in elationis vitium, qui habet in aliis exemplum, quia etsi tunc ei similem
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciam in magna fortitudine eius: ac si di¬
ceretur ut ego: qui uires terrenoꝵ principũ
meo cultui seruituras aspicio: Tanto gͥ ea
que nunc agis minora estimo: quanto iama
preuideo. quia & maiores huius mundi mͥ
potestates inclmabo. Bene autt̃e subditur: et
derelinques ei labores tuos. Labores enĩ suoᷤ
huic rinoceroti dñs derelinquit: quia duerso
terreno principi. eam quã sua morte mercatꝰ
est eccłiam ccedidit: quia uidelicet in eiꝰ ma¬
nu. quanta sollicitudine pax fidei sit tuenda
dat sementẽ tibi ÷ & aream tuã congreget: Qͥd¬
aluid semen nisi uerbũ predicationis accipit᷑.
sicut in euangelio ueritas dicit. exiit qui se¬
minar seminare ⁊ & sicut ꝓpħa ait̃. beati qui
seminatis suꝑ om̃s aquas: Qa aliud area
nisi eccłia debet intelligi: de qua precurso¬
ris uoce cłr. & ꝑmundabit aream suã: Qͥs
ergo in inicio nascentis eccł̃ie crederet. dũ
contra eam ille indomitus principatꝰ terre.

Expanded text:
habebis in magna fortitudine ejus? Ac si dihabebis in magna fortitudine ejus? Ac si diceretur: Ut ego, qui vires terrenorum principum meo cultui servituras aspicio. Tanto enim ea quae nunc agis, minora aestimo, quanto jam praevideo, quia et majores hujus mundi mihi potestates inclinabo. Bene autem subditur: Et derelinques ei labores tuos? Labores enim suos huic rhinoceroti Dominus reliquit, quia converso terreno principi eam quam sua morte mercatus est, Ecclesiam credidit: quia videlicet in ejus manu quanta sollicitudine pax fidei sit tuenda dat sementem tibi, et aream tuam congreget? aliud semen, nisi verbum praedicationis accipitur? sicut in Evangelio Veritas dicit: Exiit qui seminat, seminare ; et sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Quid aliud area nisi Ecclesia debet intelligi? de qua Praecursoris voce dicitur: Et permundabit aream suam . Quis ergo in initio nascentis Ecclesiae crederet, dum contra eam ille indomitus principatus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
resistere non ualet. principalis religio ex potes¬
tate dissoluit. Quod quia sola diuina uirtute
agitur. ut terreni regni culmina. ad prouectũ
regni celestis melmentur: recte nunc dicit᷑. Aut
confringet glebas ualliũ post te: Ut uͦ de suiꝰ
untutib beatus iob humilia sentiat: ad huc
de huius mundi potestatib. sub rinocerotis
nomine sublimia cognoscat. Sequit᷑. Nũqͥd¬
habebis fiduciam in magna fortitudine eius:¬
fortitudinẽ fiduciam dñs habere se asserit: qͥa
uires qͣs temporaliter terreno principi ⁊tu¬
lit. ad cultũ sue uenerationis inclinauit: ut
ex accepta potestate per quã dudũ contra dm̃
tumuerat: religiosum nunc deo obsequium¬
latius impendat. Quo enim in mundo plus
potest: eo ꝓ mundi auctore plus preualet. Nã
quia a subiectis ip̃e metuitur. tanto facilius
ꝑsuadet: quanto &e cũ potestate indicat qui
uere metuatur. Dicatur ergo. Nũquid habebi

Expanded text:
resistere non valet, principalis religio ex potesresistere non valet, principalis religio ex potestate dissolvit. Quod quia sola divina virtute agitur, ut terreni regni culmina ad provectum regni coelestis inclinentur, recte nunc dicitur: Aut confringet glebas vallium post te? Ut vero de suis virtutibus beatus Job humilia sentiat, et adhuc de hujus mundi potestatibus sub rhinocerotis nomine sublimia cognoscat, sequitusolum in me credentes permaneant, sed et pro me 999 aliefortitudine fiduciam Dominus habere se asserit, quia vires quas temporaliter terreno principi contulit, ad cultum suae venerationis inclinavit, ut ex accepta potestate, per quam dudum contra Deum tumuerat, religiosum nunc Deo obsequium impendat. Quo enim in mundum plus potest, eo pro mundi auctore plus praevalet. Nam quia a subjectis ipse metuitur, tanto facilius persuadet, quanto et cum potestate indicat qui vere metuatur. Dicatur ergo: Nunquid fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
quod de infidelib diximus: in plerisq etiã qͥ fidei
nomine censentur uidemus. Multi nãꝙ ĩ medio
humiliũ fr̃m positi. fidem uerbotenus tenent:
s dum elationis typũ non deserunt. dum qͦs
possunt illatis uiolentiis premunt : dũ fructi¬
ficantib aliis. ip̃i nequaquã semina uerbi reci¬
punit. s ab exhortantis uoce. aurẽ cordis auer¬
tunt isti quid aluid qͣ̃m obdurate glebe. mera¬
ratis uallib iacent: Qui eo nequiores sunt
quo nec ip̃i humilitatis fructũ ꝓfert̃: & qͦd
est deterius ꝓferentes humiles premunt. Ad
hoꝵ duriciam dissoluendam ñ nunquã sc̃a
eccłia quia propria uirtute ñ sufficit. rinoce¬
rotis huius. idest tecreni principis opitulatio¬
nẽ querit: ut ip̃e suꝑiacerites glebas conterat:
quas eccłiarũ humilitas. quasi planities
uallium portat. has itaq glebas. rinocerus
pede premit ce cõminuit:quia prauoꝵ po¬
tentumq duriciam. cui eccłiastica humilitaᷤ

Expanded text:
quod de infidelibus diximus, in plerisque etiam qui fidei nomine censentur videmus. Multi namque in medio humilium fratrum positi fidem verbo tenus tenent, sed dum elationis typhum non deserunt, dum quos possunt illatis violentiis premunt, dum fructificantibus aliis ipsi nequaquam semina verbi recipiunt, sed ab exhortantis voce aurem cordis avertunt, isti quid aliud, quam obduratae glebae in exaratis vallibus jacent? Qui eo nequiores sunt, quo nec ipsi humilitatis fructum proferunt, et quod est deterius, proferentes humiles premunt. Ad horum duritiam dissolvendam nonnunquam sancta Ecclesia, quia propria virtute non sufficit, rhinocerotis hujus, id est terreni principis opitulationem quaerit, ut ipse superjacentes glebas conterat, quas Ecclesiarum humilitas quasi planities vallium portat. Has itaque glebas rhinoceros pede premit ac comminuit, quia pravorum potentiumque duritiam, cui ecclesiastica humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
no in sp̃n meo. in euangelio filii eius: quod si¬
ne utermissione memoriam ur̃i semꝑ facio
in orationib meis. obsecrans siqno modo tan¬
dem aliqñ prosperum iter habeam in uolun¬
tate deiueniendi ad uos: desidero enim tudere
uos. ĩhimotheo quoq ait. Grãs ago deo meo
ii seruio a progenitorib. in conscientia pu¬
ra: quod sine intermissione habeam tui me¬
moriam morationib meis nocte ac die: deside¬
rans te uidere. Thessalonicensib quoq amorẽ
suũ indicans dicit. Nos autẽ fratres desolati a
uobis ad tempus. ore. aspectu. ñ corde: abũdan¬
tins festinauimꝰ faciem urãm indere cũ multo de

Expanded text:
vio in Spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sivio in Spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio in orationibus meis obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos; desidero enim videre vos . Timotheo quoque ait: Gratias ago Deo meo, cui servio a progenitoribus meis in conscientia pura, quia sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis, nocte ac die desiderans te videre . Thessalonicensibus quoque amorem suum indicans, dicit: Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum mult
Abbreviated transcription (Latin):
resistide fortes in fide. habent ergo ueraces ma¬
gistri suꝑ discipulos suos. tunoris uiscera ex
uirtute caritatis. Hypocrite autẽ tanto minꝰ
cõmissis sibi metuunt: quanto nec sibimet¬
ipsis quod tuere debeant deprehendunt.
Et quia obduratis cordib uiuiuit: ipsos etã
quos generant filios. nulla pietatẽ debiti
amoris agnoscunt. Unde adhuc sub struti¬
onis specie subditur. Duratur ad filios: qͣsi
non sint sui. Quẽ enim caritatis gr̃a ñ in¬
fundit ⁊ proximũ suũ etiã si ip̃e hunc deo
genuit extraneũ respicit: ut ꝑfecto st̃ om̃s
hypocrite quoꝵ iudelicet menͣtes. dũ semꝑ
exteriora appetunt. intus insensibiles fiunt:
ce in cunctis que agunt dũ sua semꝑ appe¬
tunt erga affectum proximi nuula caritatis
cõpassione mollescunt. O qͣm mollia uiscera
gestabat paulus quando circa filios suos
tanto estu amoris inhiabat dicens: nuns
uiuimꝰ si uos statis in dño: &e testis m̃ est d̾s
quomͦ cupiam uos om̃s in uiscerib xp̃i iħii.¬

Expanded text:
rita omnino non curat. Habent ergo veraces magistri super discipulos suos timoris viscera ex virtute charitatis; hypocritae autem tanto minus commissis sibi metuunt, quanto nec sibimetipsis quod timere debeant, deprehendunt. Et quia obduratis cordibus vivunt, ipsos etiam quos generant filios nulla pietate debiti amoris cognoscunt. Unde adhuc sub struthionis specie subditur: Induratur ad filios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut profecto sunt omnes hypocritae quorum videlicet mentes dum semper exteriora apet in cunctis quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. O quam mollia viscera gestabat Paulus, quando circa filios suos tanto aestu amoris inhiabat, dicens: Nos vivimus, si vos statis in Domino . Et, Testis mihi est Deus, quomodo cupiam omnes vos in viscerib
Abbreviated transcription (Latin):
si discrimen mortis subire pro dño letus que
sto corde uirtutẽ traxit. nomine petro ueritaᷤᷤ
dixit. Cũ senueris extendes manus tuas ce aliꝰ
te cinget. ce ducet quo ñ uis: Quom de passio¬
ne gaudet᷑. qui cinctus ab alio ire quo ducitur
ñuolet: s sipensamꝰ qualiter animꝰ appropin¬
quante passione. & mortis inctu quatit᷑. ⁊ tñ
de uenturo regni premio letaturͥ: intelligimꝰ
quomͦ gloriosi certaminis subire periculũ uo¬
lens nollet. quia &e in morte considerat qͦd tole¬
rans paueat: ce in fructu mortis aspicit quod
appetens querat. Uideamus paulum quomͦ a¬
met quod refugit: quomͦ refugiat quod amat.
fic enim. Desideriũ habens dissolui: & cũ xp̃o
ẽẽ. Et michi uiuere xp̃c est ce mori lucrũ: & tam̃¬

Expanded text:
si discrimen mortis subire pro Domino laetus qsi discrimen mortis subire pro Domino laetus qsto corde virtutem traxit in nomine, Petro Veritas dixit: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cingetur non volet? Sed si pensamus qualiter animus, appropinquante passione et mortis metu quatitur, et tamen de venturo regni praemio laetatur: et intelligimus quomodo gloriosi certaminis subire periculum volens nolit, quia et in morte considerat quod tolerans paveat, et in fructu mortis aspicit quod appetens quaerat. Videamus Paulum quomodo amet quod refugit, quomodo refugiat quod amat; ait enim: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et: Mihi vivere C
Abbreviated transcription (Latin):
nera pectus firmat. Oppositum clipeũ rũpit:
quia disputationẽ resistentiũ. ratiocinando
subigit. Terram sorbet: quia peccatores in suo
corpore exhortando conuertit. Clangorẽ buci¬
ne sonare ñ repitat: quia uocẽ qmlibet terti¬
bilis prohibitionis calcat. Minus est autem
quod dicitur. quia fortis ꝑseuerat in labori¬
bus: adhuc quod magis ei̾t exultat aduersi.
ua. Quib ꝑfecto uerbis & illud ostenditur:
quod hoc ioco a dño de equo irrationabiliml
dicatur. Neq enum ua dicere brutũ amimal
potest ⁊ s dum asseritur dicere quod om̃mo
dicere ñ ualet: innuitur quẽ designat. Ua
quippe sermo exultationis est. Equus gͦ au¬
dita bucina ua dicit: quia fortis quisq p̃di¬
cator cũ certamen passionis sibi ꝓpinquare
considerat᷑. de exercitio uirtutis exultat. Nec
derretur pugne periculo: quia uictorie letat᷑
triumpho. Equo itaq est uadicere: p̃dicato¬
predicator fortis gloriam passionis apperit:

Expanded text:
nera pectus firmat; oppositum clypeum rumpit, nera pectus firmat; oppositum clypeum rumpit, quia disputationem resistentium ratiocinando subigit; terram sorbet, quia peccatores in suum corpus exhortando convertit; clangorem buccinae sonare non reputat, quia vocem quamlibet terribilis prohibitionis calcat. Minus est autem quod dicitur, quia fortis perseverat in laboribus, adhuc, quod majus est, exsultat in adversis.  Quibus profecto verbis et illud ostenditur, quod hoc loco a Domino de equo irrationabili nil dicatur. Neque enim vah dicere brutum animal potest; sed dum asseritur dicere quod omnino dicere non valet, innuitur quem designet. Vah quippe sermo exsultationis est. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia fortis quisque praedicator cum certamen passionis sibi propinquare considerat, de exercitio virtutis exsultat; nec terretur pugnae periculo, quia victoriae laetatur triumpho. 1028 Equo itaque est vah dicere, praedicatopraedicator fortis gloriam passionis appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: a postera die ꝓfectus est. cũ barnabam
derben. Cũqꝙ euͣngelitassent ciuitati illi
& docuissent multos: reuersi sunt lystrem
⁊ ychonio. ce antiochiam ꝯfirmantes animaᷤ
discipuloꝵ. ꝑpendamus gͦ que hunc equum
possunt mine cõpescere: qñ eũ ab intentione
sua ñ ualet mors ip̃a prohibere. Ecce lapidib¬
obruitur: nec tam̃ a ueritatis sermone remo¬
uet᷑. Occidi potest: suꝑari ñ potest. Uelut extĩc¬
tus extra urbem proicitur: s intra urbem die
alio illesus predicator inuenitur. O qm fortis
huic uiro mest infirmitas: o qͣm uictrix pena:
o qͣm dominatrix patientia. Ad agendũ repul¬
sione ꝓuocatur ⁊ ad predicandam salictẽ pla¬
gis erigit᷑: ad propellendam laboris lassitudi¬
nem. pena refouetur. Que ergo hunc aduersi¬
tas superet ⁊ quẽ pena fouet: Sed equus dei¬
iste ce pharetre sagitas despicit: quia mali¬
cie consilia contempnit. Uibratã hastam su¬
perat: quia  contra aperte ꝑsecutionis uul¬

Expanded text:
fectus est cum Barnaba Derben. Cumque evangelizassent civitati illi, et docuissent multos, reversi sunt Lystra, et Iconio, et Antiochia, confirmantes animos discipulorum . Perpendamus ergo quae hunc equum possent minae compescere, quando eum ab intentione sua non valet mors ipsa prohibere. Ecce lapidibobruitur, nec tamen a veritatis sermone removetur. Occidi potest, superari non potest; velut exstinctus extra urbem projicitur, sed intra urbem die alio illaesus praedicator invenitur. O quam fortis huic viro inest infirmitas! o quam victrix poena! o quam dominatrix patientia! Ad agendum repulsione provocatur, ad praedicandam salutem plagis erigitur, ad propellendam laboris lassitudinem poena refovetur. Quae ergo hunc adversitas superet, quem poena fovet? Sed equus iste Dei et pharetrae sagittas despicit, quia malitiae consilia contemnit; vibratam hastam superat, quia et contra apertae persecutionis vul
Abbreviated transcription (Latin):
ne inceridiũ furoris extinxit. Conuersus ini¬
nas deposuit: &e quĩa ad deliberata ꝓgredi
non posset. ligatus agnouit. Et non solum in
se iras edomat: s in subditoꝵ etiam sensibus.
omne quod rectum est inserere festinat : itꝙ
om̃s scãm eccłiã ex intimna cogitatione uenẽ¬
rentur: exemplo ip̃e sue humilitatis de¬
monstrat. Dicatur gͥ beato iob. Nũquid al¬
ligabis rinocerotẽ ad arandum loro tuo:
Acsi aperte dicat. Nũquid potentes huiꝰ scłi
insua fatua elatione confidentes. ad laborem
predicationis erigis. & sub discipline uincula
restiagis. subaudis ut ego: qui id egi cũ uolui.
qui ꝑsecutores meos. quos prius hostes ꝑtuli.
ipios postinodũ recte fidei defensores feci: Seqͥ¬

Expanded text:
in se incendium furoris exstinxit, conversus miin se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia ad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed in subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstret. Dicatur igitur beato Job: Nunquid alligabis rhinocerotem ad arandum loro tuo? Ac si aperte dicat: Nunquid potentes hujus saeculi in sua fatua elatione confidentes, ad laborem praedicationis dirigis, et sub disciplinae vincula restringis? Subaudis: Ut ego, qui id egi cum volui, qui persecutores meos, quos prius hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
re non cessant: quid aliud faciunt. nisi ara¬
rinocerotẽ. idest terre principem. fidei loris li¬
gatum. quẽadmodũ ce cornu portat ꝑ poten
ri iste tinocerus ualde poterat: nisi ligatꝰ eet.
Cornu quippe habet: s ligatus est. Habentg
in loris eius quod humiles diligant: habent
in cornu eius quod elati ꝑtimescant. Strictͦ
enim loris seruat pietatẽ mansuetudis: s
fultus cormi terrene glorie. exercet dominm̃
potestatis. Olerumq autẽ cũ exigente ira ad
feriendũ rapitur. diuino tunore reuocatur.
ce quidem ꝑ exasꝑatam potentiam. in furore
se eleuat ⁊ s quia eterm iudicis reminiscitus.
cornu ligatus inclinat. Sepe ip̃m uidisse me
memini: quod cũ se ad feriendũ grauit̾ hic
rinocerus accenderet: & quasi eleuato cormi
bestialis minationis. mortes. exilia. damp¬
nationẽꝙ subiectis. ĩmensis terrorib inten¬
taret:repente fronte signo crucis ĩpresso.om

Expanded text:
re non cessant, quid aliud faciunt, nisi arare non cessant, quid aliud faciunt, nisi ararhinocerotem, id est terrae principem fidei loris ligatum, quemadmodum 998 et cornu portat per poteri iste rhinoceros valde poterat, nisi ligatus esset. Cornu quippe habet, sed ligatus est. Habent ergo in loris ejus quod humiles diligant, habent in cornu ejus quod elati pertimescant. Strictus enim loris, servat pietatem mansuetudinis, sed fultus cornu terrenae gloriae exercet dominium potestatis. Plerumque autem cum exigente ira ad feriendum rapitur, divino timore revocatur. Et quidem per exasperatam potentiam in furorem se elevat; sed quia aeterni judicis reminiscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum graviter hic rhinoceros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne
Abbreviated transcription (Latin):
tionis studiũ humani pectoris terram uome̾
lingue proscindere. Hic igitur rinocerus qͦndã
suꝑbus ac rigidus. iam nunc loris fidei tenet᷑
ligatus ⁊ atq a presepe ad arandũ ducitur: qͥa
eam predicationẽ qua ip̃e refectus est innotes¬
cere &e aliis conatur. Scimus enm tinocerus
iste. terrenus uidelicet princeps. quanta pri
contra dñm crudelitate seiuerit: & nunc agen¬
te dño cerniinus. quanta se ei humilitate sub¬
sternit. Hic rinocetus non solum ligatus est¬
s etiam ad araridum ligatus ⁊ quia uidelicet
discipline loris astrictus. ñ solum se a praiuis
operib retinet: s etiam in sc̃e fidei predicati¬
onib exercet. Eoce enim sicut suꝑus dictũ
est ipsos humanarũ rerum rectores ac prin¬
cipes. dum metuere deum in suis actionibus
cernimꝰ: quid aliud qm loris ligatos uidemꝰ:
Cum uero eam fidem quam dudũ ꝑsequendo
ĩpugnauerant nunc prolatis legib predica¬

Expanded text:
tionis studium humani pectoris terram vomere tionis studium humani pectoris terram vomere linguae proscindere. Hic igitur rhinoceros quondam superbus ac rigidus jam nunc loris fidei tenetur ligatus; atque a praesepi ad arandum ducitur, quia eam praedicationem qua ipse refectus est innotescere. et aliis conatur. Scimus enim rhinoceros iste, terrenus videlicet princeps, quanta prius contra Dominum crudelitate saevierit, et nunc agente Domino cernimus quanta se ei humilitate substernit. Hic rhinoceros non solum ligatus, sed etiam ad arandum ligatus est, quia videlicet disciplinae loris astrictus, non solum se a pravis operibus retinet, sed etiam in sanctae fidei praedicationibus exercet. Ecce enim, sicut superius dictum est, ipsos humanarum rerum rectores ac principes dum metuere Deum in suis actionibus cernimus, quid aliud quam loris ligatos videmus? Cum vero eam fidem, quam dudum persequendo impugnaverant, nunc prolatis legibus praedica
Abbreviated transcription (Latin):
bona eterna desperat. S omp̃s d̃s. diu qui¬
dem rinocerotẽ hunc ꝑ praue uoluntatis cã¬
pum uagantẽ ꝑtulit: s ce tam̃ cũ uoluit re¬
pente ad suum presepe religauit.ut uite pa¬
bulum bene clausus accipiat: ne uitã fun¬
ditus male liber amittat. Eoce enĩ iam cer¬
nimꝰ quod potentes huius setuli eiusꝙ pͥn¬
cipes. predicamenta dñica libenter audiunt.
constanter legunt ⁊ passimq a presepe ñ exe¬
unt: quia precepta dei que aut legendo aut
audiendo cognoscunt. nequaquã inuendo
transcendunt ⁊ s ad uerbi pabulũ quasi
clausi stare equammiter tolerant: ut eden¬
do ce ꝑmanendo pinguescant. Quod cũ deo
agente conspicunus : quid aliud qͣm rino¬
cerotẽ hunc ad presepe morantẽ uidemus:
Quia uero post acceptũ pabulum predicati¬
onis rinocetus iste fructũ debet ostendere o¬
peris: recte subiungitur. Nũquid alligabis¬
precepta discipline. Arare uero est:ꝑpredica¬

Expanded text:
bona aeterna desperat. Sed omnipotens Deus diu quibona aeterna desperat. Sed omnipotens Deus diu quidem rhinocerotem hunc per pravae voluptatis campum vagantem pertulit, et tamen cum voluit, repente ad suum praesepe religavit, ut vitae pabulum bene clausus accipiat, ne vitam funditus male liber amittat. Ecce enim jam cernimus quod potentes hujus saeculi, ejusque principes praedicamenta dominica libenter audiunt, constanter legunt, passimque a praesepi non exeunt, quia praecepta Dei, quae aut legendo, aut audiendo cogoscunt, nequaquam vivendo transcendunt; sed ad verbi pabulum quasi clausi stare aequanimiter tolerant, ut edendo et permanendo pinguescant. Quod cum Deo agente conspicimus, quid aliud quam rhinocerotem hunc ad praesepe morantem videmus? Quia vero post acceptum pabulum praedicationis rhinoceros iste fructum debet ostendere operis, recte subjungitur: CAPUT Ipraecepta disciplinae. Arare vero est per praedica