comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris cuncta oꝑientib lunaris
exordium luminis ẽ. & in requie
sabbatoꝵ ut faciat uidelicet ꝓpecca¬
to ad expiandum. ꝓ domo isrł quȩ
ẽ eccłia dĩ uiuentis. columna & fir¬
mam̃tũ u̾itatis. Ista ẽ eñi domus
ꝑiatione suoꝵ indiget peccatorum.
Hec dic̃ dñs ds. In pͥmo mense una
mensis. sumes uitulum de arm̃to
ĩmaculatum. & expiabis scũarium:
& tollet sac̾dos de sanguine qd̃ erit

Expanded text:
tenebris cuncta operientibus, lunaris tenebris cuncta operientibus, lunaris exordium luminis est: et in requie sabbatorum: ut faciat videlicet pro peccato, ad expiandum pro domo Israel, quae est Ecclesia Dei viventis, columna, et firmamentatum veritatis. Ista est enim domus piatione suorum indiget peccatorum. Haec dicit Dominus Deus: In primo mense, una mensis sumes vitulum de armento immaculatum, et expiabis sanctuarium. Et tollet sacerdos de sanguine 569 quod erit
Abbreviated transcription (Latin):
hica nales ad quos & iacob duce¬
bat pe cora sua. ut in ipsis biberẽt
atq conciꝑent: & iuxta uirgarum
colorem fetus ederent dño. Pro sacͥ
am: s adea quȩ exsimila & polenta
& oleo offerunt᷑ insacͥficio. Holocau¬
stum uͦ ẽ qd̾ totum offertur dõ &
sacro igne consumit᷑: pacifica qͣn
reconclliam do. & ꝓ nob̃̾ apłs loqͥt᷑.¬
Precam ꝑ xp̃o. reconciliamin deo.
Et inalioloco: deus erat in xp̃o mũ¬
dum reconcilians sibi. Iste autẽ
pͥnceps cui pͥmitiȩ deaĩantibus
offerunt᷑. ipse ẽ erex. ut incrucis
qͦ titulo demonstrat᷑ hebraicis &
grecis literis ac latims: nitentibq
iudeis ut deponeret᷑ titulus triũ¬
phalis. gentiũ inpylato turba res¬
pondit. qd̾ scͥpsi scͥpsi. Suꝑ pͥncipe
inqͥt erunt. Pulchre sac̾dotalis
dignitas cõmonet᷑ cui subiecta sit
officio: ut sciat se sacrificia & liba
nitatib tam uidelicet in kalendis
id ẽ neomemis. qm insabbatis. qñ

Expanded text:
hi canales, ad quos et Jacob ducehi canales, ad quos et Jacob ducebat pecora sua, ut in ipsis biberent atque conciperent, et juxta virgarum colorem, fetus ederent Domino . Pro saam, sed ad ea quae ex simila, et polenta et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo, et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo; et pro nobis Apostpro Christo, reconciliamini Deo . Et in alio loco: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi . Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et linitatibus: tam videlicet in kalendis, id est, neomeniis, quam in sabbatis: quando
Abbreviated transcription (Latin):
tẽrioñ. quoꝵ alterum deirriguis.
alt̾um de ca nalib siue piscinis
sonat: ut uidelicet pͥmiciȩ pͥnci¬
pis non alibi nͥ mirriguis nutri¬
ant᷑. Et quomͦ insuꝑiorib legimꝰ.
sexagesimã partẽ debere offerri
pͥncipi de his quȩ appendunt᷑. &
quȩ m̃sure subiacent: sic ñc du¬
centesima pars anumantiũ iubet᷑
omnẽ ppłm ẽẽ subiectũ. ut offerat
duci siuie pͥncipi: quo uidelicet
ꝑillum holocausta & sacrificia &
libamina insingulis sollem nita¬
tib offerant᷑ ꝓppło. & expiet᷑ domꝰ
darũ pͥncipi: sic pͥnceps debitor ẽ
ppłi offerre ꝓ eo uictimas. Quem
siue significantiꝰ hebraicus sermo
ta aĩantia & ñ ꝓp̾e adarietem refer¬
ri pot̃. & suscipit aimal uel arie¬
tem qui nutritus ẽ in locis irrigu¬
is scãrum uidelicet scͥpturarum.
& pot̃ dicere. Dñs pascit me & nicħ
mͥ deerit: in loco pascuȩ ibi ine col¬
locauit. suꝑ aquas refectionis edu¬
cauit me. Hec erant irrigua ĩ mo

Expanded text:
rum alterum de irriguis, alterum de canalibus sive piscinis sonat: ut videlicet primitiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus sexagesimam partem debere offerri principi de his quae appenduntur et quae mensurae subjacent: sic nunc ducentesima pars animantium jubeturomnem populum esse subjectum, ut offerat duci sive principi, quod videlicet per illum holocausta, et sacrificia, et libamina in singulis solemnitatibus offerantur pro populo, et expietur domus darum principi: sic princeps debitor est populi offerre pro eo victimas, quem sive ut significantius Hebraicus sermo ta animantia, et non proprie ad arietem referri potest, et suscipit animal vel arietem, qui nutritus est in locis irriguis, sanctarum, videlicet Scripturarum, et potest dicere: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Haec erant irrigua, immo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. breuit᷑ disseramꝰ. Esse sollem¬
nitates spiritales & apłs docet. He
gͦ quis uos iudicet incibo & potu.
aut parte sollemnitates aut neo¬
meniȩ. aut sabbatoꝵ. quȩ st̃ umbra
futuroꝵ. Et si ꝑysaiam loquit᷑ aͥs.
ẽ qd̃ qui solłemtates oderit iudeoꝵ.
suas diligat. Sabbatũ uidelicet
qd relictum ẽ ppło dĩ. ut ut uidea¬
ñ indoctis humanȩ sapientie u̾b.

Expanded text:
solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Et sic per Isaiam loquitur Deusest quod qui solemnitates oderit Judaeorum, suas diligat, sabbatum videlicet quod relictum est populo Dei: ut videanon in doctis
Abbreviated transcription (Latin):
paruulo. In eo qͦ ubi nos diximꝰ.
& sacͥficium oephi ꝑuitulum. &
oẽpħi ꝑarietem faciet. & olei hm̃
ꝑsingula oẽphi. illoꝵ editio tenet
& sacͥficum & coctionem uitulo.
& coctionem arieti dabis. & olei
himn coctionis. In extremo quoq
u̾siculo uͥ nos diximꝰ. insacͥficio
& in oleo: illi dixert sic̃ inmãnãa.
sic̃ in oleo. In pͥmo inqͥt mense &
pͥma die m̃sis haud dubiũ qͥn in¬
san significet: sumes uitulum
dearm̃to. non qui domi nutͥtus
sit. s qui marmento. hoc ẽ de gre¬
ge & numero plurimoꝵ. Insepti¬
ma quoq eiꝰdem m̃sis die: qͦ duȩ
sollemnitates. hoc ẽ pͥmi m̃sis pͥ¬
ma dies. & eiꝰdem septima in lege
mosaica non habent᷑. Quartum¬
deginũ aut diẽ m̃sis qͦ pascha
celebrat᷑. & moyses p̃cepit obser¬
uandũ: qͣndo septẽ dieb arima

Expanded text:
os diximus, et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per arietem faciet: et olei hin per singula ephi: illorum editio tenet: et sacrificium, et coctionem vitulo, et coctionem arieti dabis, et olei hin coctionis. In extremo quoque versiculo, ubi nos diximus: in sacrificio et in oleo: illi dixerunt, sicut in manaa, sicut in oleo: In primo, inquit, mense et prima die mensis haud dubium, quin Nisan significet sumes vitulum de armento: non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc est, de grege et numero plurimorum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima, in lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et Moyses praecepit observandum, quando septe
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustũ aut pacifica uolunta¬
ria dño. nec apposuerat taurũ siue
uitulum. arietẽ uł ouem. hyrcũ
q ꝓpeccato. docet qd̃ sit ipsũ holo¬
caustum: agnum inqͥens anincu¬
lum immacłatũ faciet holocaus¬
tum: & ñcertis dieb s cotidie: nec
qualibet hora s mane:mane faci¬
et illũ. ꝑsingła uidelicet mane.
qͣndo orto sole lucis exordium ẽ.
Bequo mane dauid loqͥtur inpsal¬
mo. Mane exaudies uocem meã:
mane assistã tͥ & uidebo: & inalio

Expanded text:
holocaustum, aut pacifica voluntaholocaustum, aut pacifica voluntaria Domino, » nec apposuerat taurum sive vitulum, arietem vel ovem hircumque pro peccato, docet, quod sit ipsum holocaustum. « Agnum, inquiens, anniculum, immaculatum faciet holocaustum, » et non certis diebus, sed quotidie; » nec qualibet hora, sed mane « mane faciet illum, » per singula videlicet mane, quando, orto sole, lucis exordium est, de quo mane David loquitur in psalmo: « Mane exaudies vocem meam: mane assistam tibi et videbo . »
Abbreviated transcription (Latin):
s offertur. Propacificis quȩ hebrai¬
ce dicunt᷑ selamim .lxx. salutaria
int̾pretant᷑. ut ipsa reconciliatio
pacificoꝵ salus sit offerentis: cũ gͦ
quȩ respicit adoriente: illam uide¬
licet portam dequa scͥptũ ẽ. hȩc
porta dñi. iusti intrabunt ꝑ eam:
& unde oritur sol. iusticie. Et fa¬
ciet inquit holocaustum suum
& pacifica sua. deqͥb nc̃ diginus.
faciet autẽ quia spontaneũ sacͥfici¬
um ẽ: & ñ alii ꝓ eo facient sac̾dotes:
udelicet sic̃ fieri solet indie sabbi.
Ergo om̃i cẽpore holocaustũ & paci¬
ficum qd̾ offertur uoluntarie. re¬
seratam h̃t port̾a dñi. nec obseruat
sabb̃m: s om̃s dies ei reputant᷑ in
reqͥem. Deniq postꝗͣ. obtulerit ho¬
locaustũ & pacificaͥ statĩ eg̃ditur
& claudit᷑ pꝰeũ ianua. siue claudit
ianuã: ut seruet᷑ pͥncipi pͥuilegiũ
suũ. nec sacͥficia eiꝰ ppło misceantur.
Et qr gn̾alit̃ dixerat spontaneum

Expanded text:
sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraised offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur SELAMIM  , LXX salutaria interpretantur: ut ipsa reconciliatio pacificorum, salus sit offerentis. Cum ergquae respicit ad Orientem; illam videlicet portam, de qua scriptum est: Haec porta Domini, justi intrabunt per eam , et unde oritur sol justitiae. Et faciet, inquit, holocaustum suum, t pacifica sua: de quibus nunc diximus. Faciet autem, quia spontaneum sacrificium est, et non alii pro eo facient sacerdotes, videlicet sicut fieri solet in die sabbati. Ergo omni tempore holocaustum, et pacificum, quod offertur voluntarie, reseratam habet portam Domini: nec observat sabbatum, sed omnes dies ei reputantur in requiem. Denique postquam obtulerit holocaustum et pacifica, statim egreditur, et clauditur post eum janua, sive claudit januam: ut servetur principi privilegium suum, nec saEt quia generaliter dixerat « spontaneum
Abbreviated transcription (Latin):
de oleo t̾ciam partem h̃in: ut mi¬
manaã dño. legitimum. iuge
atq ꝑpetuum: faciet agnuni
sacrificium: & oleum cãta mane:
mane holocaustum sempit̾uum.
Ubi nos legimus immacłatum.
ficium: aquila & symmachꝰ donũ
transferiuit. Pro eo autẽ quod nos
ꝓpͥncipe ducem. hoc eñi nasi signifi¬
cat. Adhuc autẽ sermo depͥncipe ẽ:
de quo ysaias loquit᷑. Ecce testimo¬
nium ingentib dedi eum pͥncipẽ
acp̃ceptorem ingentib. Et ierechiel.
fecerit spontaneũ. & dixerit. uolun¬
taria siue spontanea oris meibene¬
placita fac dñe. spontaneũ autem
holocaustum ut totum se offerat
dõ. & pacifica uoluitaria. qd̾ in
pͥorib ñ inuenitur. scͥptum est
eñi. & facient sac̾dotes holocaus¬
tum eiꝰ & pacifica eiꝰ. & de spontane¬
reticetur. ut ñ necessitate faciat. s
uoluntate post holocaustum of¬
ferat pacifica. & reconciliet᷑ doun-¬
de & uirginitas maior ẽ nuptiis.

Expanded text:
de oleo tertiam partem hin ut mide oleo tertiam partem hin ut mimino legitimum iuge atque pesacrificium et oleum cata mane, mane holocaustum sempiternum. » . Ubi nos legimus immaculatum,ficium, Aquila et Symmachus, donum transferunt. Pro eo autem quod nos runt, et pro principe ducem: hoc enim nasi significat. Adhuc autem sermo de principe est, de quo Isaias loquitur: « Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus . » Et Ezechiel: fecerit spontaneum, et dixerit « voluntaria, sive spontanea, oris mei, beneplacita fac, Domine ; » Spontaneum autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod in prioribus non invenitur; scriptum est enim: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: et de spontanereticetur, ut non necessitate faciant, sed voluntate: post holocaustum offerat pacifica, et reconcilietur Deo. Unde et virginitas major est nuptiis ,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eg̾dientib: utroꝵq uirtutis
atq peccati testis assistens. In min¬
dinis gͦ & insollemnitatib sab¬
batoꝵ uidelicet & kalendarum.
& uniu̾sȩ festiuitatis dequa in
anteriorib locuti sumꝰ. tam in
uitulo qm mariete singła oe¬
pħ offerent᷑ insacͥficio: in agnis
uͦ ñ erit certus numerus. nec
uolutati dimissum arbitriũ:
s uirib quis utitur & bono con¬
scientiȩ ut qnͣtũ pot̾ non qͣntũ
uult offerat᷑. & suꝑ omĩa olei
hm̃. ꝑ oẽpħi singła. ut unguat᷑
simmila. & lucerna accendat᷑ in
conspectu dñi. & qui eo utuntur
autẽ fecerit pͥnceps spontaneum
holocaustum. aut pacifica uo-¬
luntaria dño: aꝑietur ei porta
quȩ respicit adorientem. & faciet.
holocaustuun suũ & pacifica sua.
sic̃ fieri solet indie sabb̃i. & egͥdi¬
etur: claudeturq porta postquã
ĩmacłatũ faciet holocaustum
cotidie dño mane. & mane faciet
ciet suꝑ eo cãta mane. mane sext̃a

Expanded text:
cum egredientibus, utrorumque virtutis cum egredientibus, utrorumque virtutis atque peccati testis assistens. In nundinis ergo, et in solemnitatibus, sabbatorum videlicet, et kalendarum, et universae festivitatis, de qua in anterioribus locuti sumus, tam in vitulo, quam in ariete per singula ephi offerentur in sacrificio. In agnis vero non erit certus numerus, nec voluntati dimissum arbitrium; sed viribus quis utetur, et bono conscientiae: ut quantum potest, non quantum vult offerat, et super omnia olei hin per ephi singula, ut ungatur simila, et lucerna accendatur in conspectu Domiautem fecerit princeps spontaneum holocaustum, aut pacifica voluntaria Domino; aperietur ei porta quae respicit ad orientem, et faciet holocaustum suum et pacifica sua sicut fieri solet in die sabbati et egredietur claudeturque porta postquam inmaculatum faciet holocaustum cotidie Domino semper mane faciet ciet super eo cata mane mane sextam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiam portȩ meridianȩ ad portã
luminis. ad portam caloris. ad
portã inqua sponsus eubat me¬
ridie. Deniq dicitur in eodem
cantico caticoꝵ. Surge aquiloae
Popłs scilicet iudeoꝵ: quidere¬
linq̃ns portam uiç luminis. ua¬
dit ad portam aquilonis: de qͦ
dicit᷑. aquilo uentus durissimus.
Nam & olla i erenne. a facie aqͥlo¬
nis accenditur. Dicamus & alitꝰ
ꝑportam aquilonis ingͥdit᷑ qui
peccata dimittit: & egͥditur ꝑpor¬
tam meridianã qui uirtutes se¬
quit᷑. E contrario si iustus lap¬
sus fuerit in peccatis. ing̾ditur
quidem ꝑ porta meridianã: sed
egͥditur ꝑuiã portȩ aquilonis.
Princeps autẽ inquit in medio
eoꝵ erit. ingdientium scilicet et
egredientiũ: iuxta illud quod scͥp¬
tum ẽ. Meliuis int̾ uos stat: quẽ
eos stet xp̃c: quantomagis scienti¬
bus: S cum inter scientes xp̃c
steterit: t̃c corpus mortuũ fiet
cum ing̾dientib. & egͥdietur

Expanded text:
per viam portae meridianae ad portam per viam portae meridianae ad portam luminis, ad portam caloris, ad portam in qua sponsus cubat in meridie. Denique dicitur in eodem Cantico canticorum: « Surge, Aquilo; et populus? scilicet Judaeorum, qui derelinquens portam viae luminis, vadit ad portam Aquilonis de quo dicitur: « Aquilo ventus durissimus ; » nam et olla Jeremiae a facie aquilonis accenditur . Dicamus et aliter. Per portam Aquilonis ingreditur, qui peccata dimittit: et egreditur per portam meridianam, qui virtutes sequitur. E contrario, si justus lapsus fuerit in peccatis, ingreditur quidem per portam meridianam, sed egreditur per viam portae Aquilonis. « Princeps autem, inquit, in medio eorum erit, » ingredientium scilicet et egredientium, juxta illud quod scriptum est: « Medius inter vos stat, quem eos stetit Christus, quanto magis scientibus! Sed cum inter scientes Christus steterit, tunc corpus mortuum fiet cum ingredientibus, et egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. & quia iam ꝑfectus sũ: ꝑse¬
quor autẽ si app̾hendam in quo
& comp̾hensus sum a xp̃o. Statĩq
quasi ꝑfectus loquit᷑. Unũ aũt.
post̾ioꝵ obliuiscens. ad ea quȩ pͥ
ora sunt me extendens: iuxta ꝓ¬
positum ꝑ sequar adbrauium
suꝑne uocationis qͦt qͦt gͦ ꝑfecti hoc¬
sapimꝰ. Qͦmͦ eñi pot̃ stare sententia :
ut qui dixerat. ñ quia iam acce¬
pi. aut quia iam ꝑfectus sum.
audeat dicere. qͦt qͦt gͦ ꝑfecti sapi¬
mus: Ex quo ꝑspicuum ẽ. om¬
nẽ hominẽ & uniu̾sam creat᷑am
quãuis adꝑfectionẽ uenerit. ta¬
men indigere miscłia dĩ: & ple¬
nã ꝑfectionem ex gr̃a non exme¬
rito possidere. Precipitur itaq
ppło t̾re ut si ingredit᷑ ꝑ portam
aquilonis ut ad oret: egͥdiatur ꝑ
uiam porte meridianȩ. Quis est
iste ppłs cui hoc p̾cipitur: Nem¬
pe gentilium: ut qui derelinqñs
portam aquilonis aquo exardes¬
cunt mala suꝑ t̾ram. ing̾ssus fu¬
erit templum: ñ eg̾diatur nisi

Expanded text:
i jam perfectus sim: persequor autem si apprehendam, in quo et comprehensus sum a Christo . Statimque quasi perfectus loquitur: Unum autem posteriorum obliviscens, ad ea quae in priora sunt me extendens: juxta propositum persequor ad bravium supernae vocationis. Quotquot ergo perfecti modo enim potest stare sententia, ut qui dixerat non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, audeat dicere Quotquot ergo perfecti hoc sapimus? Ex quo perspicuum est omnem hominem et universam creaturam, quamvis ad perfectionem venerit, tamen indigere misericordia Dei et plenam perfectionem ex gratia, non ex merito possidere. Praecipitur itaque populo terrae, « ut si ingreditur per portam Aquilonis ut adoret, egrediatur per viam portae meridianae. » Quis est iste populus, cui hoc praecipitur? Nempe gentilium, ut qui derelinquens portam Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram, ingressus fuerit templum, non egrediatur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ gͦ uixta hebraicũ & litt̾am: &
qͥd nob̃ iudeat᷑ insingłis aꝑtius ex¬
plicemꝰ. Statera quȩ hebraice dicit᷑
morẽnẽ. in his intelligit᷑ quȩ appen¬
dunt᷑: oẽp̾hã aut̃ quȩ ingreco ser¬
mone corrupte dr õẽpl̃. ad mensu¬
ram ꝑtinet uariaꝵ frugum. u̾bi
gr̃a tritici. hordei. leguiminũ. Por¬
eadem m̃sura ẽ quȩ & oẽpħĩ. & in
specieb tantũ liquidis uini & olei.¬
& cet̾is istiꝰmodi. Chorus .xxx. habet¬
modios: & inutraq m̃sura. hoc ẽ tã
aridarũ quã liquentiũ tenet pͥnci¬
piũ. Decima pars chori in his quȩ
modio m̃surant᷑. appellat᷑ oẽpħa.
id ẽ tres modii: & decuna pars chõrĩ.
inspecieb liquidis uocat᷑ batħ. siue
bãtũs. ut eiꝰdem m̃sure sit ẽphã &
circo eĩ difficultas innueris po¬
nit᷑. ut intentũ animũ faciat audi¬
toris. Unde & multa dicunt᷑ inpara¬
bolis & enigmatib. ut quihabet
aures audiendi audiat: omĩsq ꝓ¬

Expanded text:
ebraicum et litteram, et quid nobis videatur, in singulis apertius explicemus. Statera quae Hebraice dicitur MOZENE  , in his intelligitur quae appenduntur. Epha autem, quae in Graeco sermone corrupte dicitur Ἔφι, ad mensuram pertinet variarum frugum, verbi gratia, tritici, hordei, leguminum. Poreadem mensura est quae et ephi, et in speciebus tantum liquidis, vini et olei, et istiusmodi. Corus modios, et in utraque mensura, hoc est, tam aridarum quam liquentium tenet principium. Decima pars cori in his, quae modio mensurantur, appellatur epha, id est, tres modii: et decima pars cori in speciebus liquidis, vocatur Batus sive Vadus: ut ejusdem mensurae sit epha et circo enim difficultas in numeris ponitur, ut 564 intentum animum faciat auditoris. Unde et multa dicuntur in parabolis et aenigmatibus, ut qui habet aures audiendi, audiat . Omnisque p
Abbreviated transcription (Latin):
opͥmat eos. uł ut aqͥla & symina¬
chꝰ. ut affligat eos atq contristet.
s de possessiõe sua hereditatẽ dabit
ditiores fiunt sac̾docii dignitate.
& ꝓpt̾ea quȩ sibi dñi dispositiõe
debent᷑ tollunt apauꝑib ꝑuio¬
lentiã. uł sub honoris nomine di¬
uites spoliant : ut ipsis qͦ filiis siuis
qͥb pat̾na debet᷑ hereditas. nichil
debeant relinquere. nͥ qd̃ sͥ aparen¬
tib derelictum ẽ. Ergo qͥ ditior est
sac̾dos qm uenit ad sac̾dotiũ: qͥe¬
qͥd plus habuerit. ñ filiis debet d̾a¬

Expanded text:
opprimat eos; » vel, ut Aquila et Symmachus, « ut affligat eos atque contristet; » sed de possessione sua haereditatem dabit ditiores fiunt sacerdotii dignitate, et praeter ea, quae sibi Domini dispositione debentur, tollunt a pauperibus per violentiam, vel sub honoris nomine divites spoliant, ut ipsis quoque filiis suis quibus paterna debetur haereditas, nihil debeant derelinquere, nisi quod sibi a parentibus derelictum est. Ergo qui ditior est sacerdos, quam venit ad sacerdotium, quidquid plus habuerit, non filiis debet da
Abbreviated transcription (Latin):
partem omniũ frugum. leuitic
tribui ppłs ex lege debebat. Rur¬
sum exipsis decimis. leuite hoc ẽ
dabat sac̾dotib: & hec ẽ quȩ appel¬
decinȩ quas unus quisq deppło
ifrł. insius horreis seꝑabat: ut co¬
mederet᷑ s cũ iret ad templũ murbe
uuia. Erant autem & aliȩ decimȩ
quas pauꝑib recondebant: quȩ gre¬
cosermone appellantur procõdẽcã¬
tay. at uͦ pͥmitiua quȩ defrugibus
offerebant. ñ erant speciali numero
definita: s offerentium arbitͥo dere¬
licta. Traditionẽq accepimꝰ hebreoꝵ.
ii lege p̾ceptam: s magistroꝵ arbitͥo
molitã. Quiplurimũ. quadragesi

Expanded text:
partem omnium frugum, Leviticae tribui populus ex lege debebat. Rursum ex ipsis decimis, Levitae, hoc edabat sacerdotibus: et haec est quae appeldecimae, quas unusquisque de populo Israel in suis horreis separabat, ut comederet eas cum iret ad templum in urbvivia. Erant autem et aliae decimae, quas pauperibus recondebant, quae Graeco sermone appellantur πτωχοδέκαδαι. At vero primitiva quae de frugibus offerebant, non erant speciali numero definita, sed offerentium arbitrio derelicta. Traditionemque accepimus Hebraeorum non lege praeceptam, sed magistrorum arbitrio inolitam: qui plurimum, quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Et si qͥdem tantam habueri¬
mꝰ scientiã scͥpturarũ. ut imistica
queq pandamꝰ. & doceamꝰ hoĩes idẽ
rationale animal:. damꝰ pͥmitias fru-¬
menti nr̃i. Sin aũt post anagogen.
puram tantum sequam᷑ hystoriã.
quȩ simplices nutͥre pot. iuxta
illud qd̾ scͥptũ ẽ. homines & ium̃ta
saluos facies dñe: damꝰ pͥmitias ordei

Expanded text:
dedit. Et siquidem tantam habuerimus scientiam Scripturarum, ut mystica quaeque pandamus et doceamus homines, id est, rationale animal, damus primitias frumenti nostri. Si autem post anagogen puram tantum sequamur historiam, quae simplices nutrire potest, juxta illud quod scriptum est: « Homines et jumenta salvos facies, Domine, » damus primitias hordei
Abbreviated transcription (Latin):
de gõm̃õr tritici. & sextam partẽ oẽ¬
p̃l̃ de choro ordei: & p̾ceptum olei.
cotylen. idẽ cyatum olei decem cõ¬
tilis. quia decem cotylȩ st̃ gõmor.
Et hic mutatis nominib m̃su¬
rarũ. in .lxx. editione confusa st̃
gom̃or. ꝓsiclo appendiculum.: &
hnc ꝓẽphĩ posuere m̃suram. ꝓcho¬
r̃õ nunc gõm̃or nunc ipsum choꝵ

Expanded text:
de gomor tritici, et sextam partem Ede gomor tritici, et sextam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles sunt gomor. » 565 Et hic mutatis nominibus mensurarum in LXX editione confusa sunt gomor, pro siclo, appendiculum, et hic pro ephi posuere mensuram: pro coro, nunc gomor: nunc ipsum corum:
Abbreviated transcription (Latin):
uncłam malio loco legimꝰ. Euis
qͥ fidelis ẽ totus mundus diuitiaꝵ:
illiꝰ autẽ qͥ fidelis ẽ. neq obolus.
Quasi aliis u̾bis dixerit. Infidelis
nichil inmundo possidet. s etiã¬
mminima indiget portione: de qͣ
dietur inde nͥ reddat nouissimũ
quadrantẽ. Hoc ẽ etiã extremum
numũ & minutũ. Legimꝰ decem
mnas singulis seruis ad negocian¬
dũ tͣditas. & ialia parabola inter
seruos diuisa talenta. & debitorem
uinee qͥ singłos accipiant denarios.
& mulierẽ uiduam quȩ dragniã
ꝑdiderit & uix eam lucernȩ accen¬
sione repꝑerit: quȩ oĩa quẽ sensum
habeant. non huiꝰ temꝑis ẽ disserere.
Et hȩ sunt pͥmicie quas tolletis.
Sextam partem oẽphi de choro fru¬
m̃iti: & sextã partẽ o ẽpħĩ de choro
ordei. Mensura qͦ olei. bãtũs olei
decima pars chori ẽ: & decembãti
choꝵ faciunt: quia decẽ bãti ĩplent
choꝵ. Lxx. Et hȩ sunt pͥmiciȩ
quas separabitis. Sextã parte m̃sure

Expanded text:
unculam in alio loco legimus: ejus qui fidelis est totus mundus divitiarum: illius autem qui infidelis est neque obolus, quasi aliis verbis dixerit: Infidelis nihil in verbo possidet, sed etiam minima indiget portione. De quo Non egredietur inde nisi reddat novissimum quadrantem , » hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas. Et in alia parabola, inter servineae qui singulos accipiunt denarios, et mulierem viduam quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit . Quae omnia quem sensum habeant, non est hujus temporis disserere. « Et hae sunt primitiae quas tolletis, sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei. Batus olei decima pars cori est, corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae
Abbreviated transcription (Latin):
minuĩ. seragesimã. Inquadragesimã
& seragesim̃a. licebat offerri qd̾ cũq
uoluissent. Qd̃ gͥ inpentateũch̃o du¬
bium derelictũ ẽ. hic specialit̾ defi-¬
nit᷑ ꝓpt̾ sac̾dotũ auaritiã. ne ampli¬
us appło exigant inpͥmitiis deferen¬
dis: idẽ ut sexagesimã parte offerant
coꝵ quȩ gignunt᷑ et̾ra. Siem̃ chorũs
qui hebraice appellatur õmẽr. & a
mnaridis specieb qͣm inliquentibus:
decima pars ẽ cħori. p̾cipitur qͦ ut
sextȩ partes tam oẽpħi qm bãtĩ den

Expanded text:
imum sexagesimam, inter quadragesimam et sexagesimam licebat offerre quodcumque voluissent. Quod igitur in Pentateucho dubium derelictum est, hic specialiter definitur propter sacerdotum avaritiam, ne amplius a populo exigant in primitiis deferendis, id est, ut sexagesimam partem offerant eorum quae gignuntur e terra. Si enim corus, qui Hebraice appellatur omer et a Sein aridis speciebus quam in liquentibus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta par
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmnũ quęrendũ qͦmͦ dicat᷑. Hono¬
ra dr̃m de iustis tius laborib. &
da ei pͥmitias defructib iusticie
tue. ut impleant᷑ cellaria tua fru¬
m̃to. & uino torcularia tua redun¬
dent: ut postqͣm obtuleris pͥmi¬
tias laborum tuorũ atq uirtutũ.
& dixeris. ecce ñc ego attuli tͥ pͥmi¬
tias fructuum t̾re quos dedistimͥ
dñe. merearis audire: bñdictus tu
uiciuitate & bñdictus tu magro.
bñdicti filii uteri tui & genimina
t̾re tuȩ & fructus ium̃toꝵ tuoꝵ &
bñdictionẽ spiritaliũ incȩlestib in

Expanded text:
erendum quomodo dicatur: « Honora Dominum de justis tuis laboribus, et da ei de fructibus justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua redundent ; » ut postquam obtuleris primitias laborum tuorum atque virtutum, et dixeris, ecce nunc ego attuli tibi primitias fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis audire: « Benedictus tu in civitate, et benedictus tu in agro; benedicti filii uteri tui, et genimina terrae tuae, et fructus jumentorum tuorum, benedictionem s
Abbreviated transcription (Latin):
omñe isrł. de quib supͣdiximus:
offertur uitulus de armento im¬
macłatꝰ. suꝑ quo plemus inpͥori
capitulo disseruimꝰ: & agni sex &
arietes immacłati. & cȩc̾a quȩ offe¬
runt᷑ insabb̃is. ut et̾nam requiem
consequam. & meream᷑ audire. eu¬
ge serue bone. quia in paucis fidel̃
fusti suꝑ multa te consticuam.
intra inrequiem dñi tui: & ñ solũ
adportam int̾ioris atrii ꝑuenire.
s etiam penetralia eiꝰ intrare possi¬
mus. & illud oꝑe possidere. Planta
bit popłs t̾re inconspectu dñi in
sollemnitatib: qui ing̾ditur ꝓpor.¬
tam aquilonis ut adoret. eg̾diat᷑

Expanded text:
omnem Israel, de quibus supra diximus, offertur vitulus de armento immaculatus, super quo plenius in priori capitulo disseruimus: et agni sex et arietes immaculati, et caetera quae offeruntur in sabbatis ut aeternam requiem consequamur, et mereamur audire: « Euge, serve bone, quia in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam, intra in requiem domini tui ; » et non solum ad portam interioris atrii pervenire, sed etiam penetralia ejus intrare possimus et illud opere possidere, « Plantbit populus terrae in conspectu Domini in solemnitatibus, qui ingreditur per portam Aquilonis ut
Abbreviated transcription (Latin):
rib s xp̃i miscłia. qͥ errantib nob̃
ipse dolos tecti ambagesq resol¬
uit. ceca regens sp̃u sc̃o uestigia.
Qũẽ sequentes adportum explaua¬
tionũ ꝓpħȩ ierechielis ꝑuenire
poteriꝰ. inquem extremus idẽ
quartus decimꝰ hic liber ẽ. Quem
siorante te uirgo xp̃i eustochiũ
ad finem usq ꝑduxero. & dñs ui¬
tȩ huiꝰ concesserit spatiũ. tͣnsibo
adierennã qui unus nob̃ remanet
laboris & tuarũ orationũ. s ꝓpͥe xͥ erit

Expanded text:
risti misericordia, qui errantibus nobis ipse dolos tecti ambagesque resolvit, caeca regens Spiritu sancto vestigia; quem sequentes, ad portum explanationum prophetae Ezechielis pervenire poterimus, in quem extremus, id est, quartus decimus liber est. Quem si, orante te, virgo Christi Eustochium, ad finem usque perduxero, et Dominus vitae hujus concesserit spatium, transibo ad Jeremiam, qui unus nobis remanet laboris, et tuarum orationum, sed proprie
Abbreviated transcription (Latin):
& mensura iusta. & chõ ẽ ñĩr iustꝰ
erit uob̃ adiensurã: & choẽmx
similit̾ unꝰ erit ad accipiendũ: de¬
cuna pars. gõinẽr choeñix: & deci¬
ma pars gõinẽr oẽphĩ. Ad gõmer
erit ȩquũ: & ad pondus .xx. oboli.¬
cli. minaerit uob̾. Hic locus iux¬
ta .lxx. ñ coheret & penitus intelli¬
gi ñ pot̃: dum ñsolum numeros.
mensurarũ s etiam nomina com¬
mutarunt. Pro õẽpħĩ em̃ int̾p̾tati
st̃ m̃suram. generale nom̃ ꝓspecia¬
li. & ꝓbãto choenic̃a: ꝓ õmer quoq

Expanded text:
et mensura justa, et choenix justus erit vobis ad mensuram, et choenix similiter unus erit ad accipiendum. Decima pars gomor choenix, et decima pars gomor, ephi. Gomor erit aequum cli mina erit vobis. » Hic locus juxta LXX non cohaeret, et poenitus intelligi non potest, dum non solum numeros mensurarum, sed etiam nomina commutarunt. Pro ephi enim interpretati sunt mensuram, generale nomen pro speciali, et pro bato choenica: pro homer quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dux ppłi accipiat hinc & inde hoc
ẽ exutraq parde scũiarii. possessionẽ
suã & inurbe u̾set᷑: respiciatq eiꝰ
possessio ad seꝑatũ tẽplo locũ & faci¬
em urbis: sitq alat̾e maris hoc ẽ ab
occidente usq ad alt̾um latus ma¬
ris latitudĩe hñs ꝗͣ. inferius in
descͥptione tͥbuũ singłarũ ꝓpħa
descͥbit. Deniq seqͥt᷑. In longitu¬
dine aũ iuxta uñã. quãq paitẽ ꝙͣ¬
singłȩ tͥb accipiunt. at̾mino oc¬
cidentali id ẽ maris usq adt̾mi¬
nũ orientałe. q uͥ finat᷑ in tͥbuũ
descͥptione noscimꝰ. Et hec erit
possessio ducis siue pͥncipis int̾ra
isrł. hec int̾im dictasint: ut sim¬
plex historiȩ sermo noscat᷑. Cet̾ũ
conscendere. qͥ asserunt figuram
futuroꝵ ẽẽ p̾sentia. & oĩa quȩ di¬
cunt᷑ ꝑtinere ad celestem ierłm
cere quȩ dicta sunt ab aliis. s ue¬
remͣ ne huiꝰcemodi expositionẽ
prudens lector nequaqͣm recipi¬
at. Uñ adp̾sens tempꝰ & adeccłiã

Expanded text:
t hinc et inde, hoc est, ex utraque parte sanctuarii in possessionem suam, et in urbe versetur: respiciatque ejus possessio ad separatum templo locum, et faciem urbis: sitque a latere maris, hoc est, ab Occidente, usque ad alterum latus maris, latitudinem habens, quam inferius in descriptionem tribuum singularum propheta describit. Denique sequitur: In longitudine autem juxta unamquamqsingulae tribus accipiunt, a termino Occidentali, id est, maris, usque ad terminum Orientalem, qui ubi finiatur, in tribuum descriptione noscemus. Et haec erit possessio ducis, sive principis in terra Israel. Haec interim dicta sint, ut simplex historiae sermo noscatur. Caeterconscendere, qui asserunt figuram futurorum esse praesentia, et omnia quae dicuntur pertinere ad coelestem Jerusalem, cere quae dicta sunt ab aliis, sed veremur ne hujuscemodi expositionem prudens lector nequaquam recipiat. Unde ad praesens tempus, et ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad illiꝰ temꝑis ppłm. Cȩt̾um & nr̃is
pͥncipib p̾ceptum poterit coapta¬
ri. qͥ inmorẽ pharaoĩs & egyptioꝵ
oppͥmunt filios isrł ꝑpotentiã. nec
meminer̃t scͥptũ. ducẽ te constitu¬
ert̃. ne eleueris. s esto int̾ eos qͣsi unꝰ
exipsis: & illud qd̾ in euangłio cãta

Expanded text:
ad illius temporis populum. Caeterum et nostris ad illius temporis populum. Caeterum et nostris principibus praeceptum poterit coaptari, qui in morem Pharaonis, et Aegyptiorum opprimunt filios Israel per potentiam, nec meminerunt scriptum: Ducem te constituerunt, ne eleveris: sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . Et illud quod in
Abbreviated transcription (Latin):
cipłoꝵ salus p̾miũ magistorũ ẽ.
Hec dic̃ dominꝰ ds. Sufficiat uob̃
pͥncipes isrł. Iniqͥtatẽ & rapinas in¬
termittite: & iudiciũ & iusticiam
meo: ait dĩis ds. Prorapinis .lxx.
miseriam tͣnstuler̃t. ꝓ confimis op¬
pressionẽ. Est aũsensus. Qa accepis¬
tis partẽ ur̃am opͥncipes scͥpt᷑a di¬
cente. pͥncipi qͦ hinc inde seꝑatio¬
ne sc̃uarii in possessionẽ cuuitatis
subaudit᷑ dabitis. & tanta ẽ ur̃a po¬
tentia ut umꝰ tͥbꝰ partẽ acceꝑit uĩa
possessio: iccirco p̾cipio uob̃ atq co¬
ioneo. ut sufficiat huc usq inqͥ¬
tatẽ fecisse & rapinas. dum aliena
inuaditis atq diripitis & qr scͥptũ
ẽ. dimitee malũ & fac bonũ: econtͣ¬
rio iudiciũ facite atq iusticiã iudi¬
cautes pupillo & iustificantes ui¬
duam. Seꝑate ur̃a confinia appło
meo. ne uidelicet t̾minos tͣnsferatis:
& qͥa ipsa uicinia ledit humiliorẽ.
qͥ suꝑciliũ maioris & potentioris ñ

Expanded text:
cipulorum salus, praemium magistrorum est. Haec dicit Dominus Deus: Sufficiat vobis, principes Israel: iniquitatem et rapinas intermittite, et judicium, et justitiam meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem citanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam , judicantes pupillo, et justificantes viduam: separate vestra confinia a populo meo, ne videlicet terminos transferatis. Et quia ipsa vicinia laedit humiliorem, qui supercilium 561 majoris et potentioris non
Abbreviated transcription (Latin):
nũ i quo ẽ luxuria. Manducauit
em̃ ppłs & bibit: & surrexer̃t lude¬
re. Qd̾q concedit timotheo ut uinũ
c̃dotes ñ solũ intͥnsecus s & extͥnsecꝰ:
porro religio diuina alt̾um habi¬
tum ht̃ inmist̾io. alt̾um inusu
uitaq cõmum. feminalia recte as¬
sumunt᷑. ut honestas de corq ser¬
uet᷑. nescilicet ascendentes altaris
gͣdus & inminist̾io discurrentes re¬
uelent t᷑pitudinẽ. Rasa capita ht
quẽ seabstinere gentiliũ. Quȩ uni¬
u̾sa qͥdiuxta sensũ indicent spałe:
sequentia u̾ba monstrabt. Esse in¬

Expanded text:
num, in quo est luxuria . 548 Manducavit num, in quo est luxuria . 548 Manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Quodque concedit Timotheo, ut vini cerdotes non solum intrinsecus, sed et extrinsecus. Porro religio divina alterum habitum habet in ministerio, alterum in usu vitaque communi. Feminalia recte assumuntur, ut honestas decorque servetur: ne scilicet ascendentes altaris gradus, et in ministerio discurrentes, revelent turpitudinem. Rasa capita habquem se abstinere gentilium. Quae universa quid juxta sensum indicent spiritualem, sequentia
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sacͣm̃ta. Qd̃ aũi sequit᷑ caput aũ
suũ ñ radent neq comã nutͥent.
s tondentes attondebt̃ capita sua.
ꝑspicue demonstrat᷑. nec rasis capi.¬
tib sic̃ sac̾dotes cultoresq isidis
atq serapidis nos ẽe debere: nec
rursum comã dimittere. qd̃ ꝓpͥe
luxuriosoꝵ ẽ barbaroꝵq & mili¬
tantiũ. s ut honestus habitꝰ sac̃¬
dotũ pͥma facie demonstret᷑: ꝓ quo
dixere .lxx. capita sua ñ radent.¬
s oꝑientes oꝑient capita sua. Iuita
quos discimꝰ. nec caluiciem noua¬
cula eẽ faciendã. nec ita ad p̾ssũ
tondendũ caput ut rasoꝵ similes
ẽẽ uideam. s int᷑atũ capillos di¬
mittendos ut oꝑta sic cutis: uł
certe semꝑsac̾dotes oꝑire capita
sua iuxta illud uirgilianũ. put¬
pureo uelare comias adoꝑtꝰ amictu.
S hec uiolenta int̾p̾tatio ẽ. Uinũ¬
aũ ñ solũ inminist̾io sac̾dotes non
nũ ẽ inqͥt uinũ ñbibere. & carñe
ñ mnanducare: & malioloco. & ui¬

Expanded text:
put autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua, perspicue demonstratur, nec rasis capitibus, sicut sacerdotes, cultoresque Isidis atque Serapidis nos esse debere: nec rursum comam demittere, quod proprie luxuriosum est, barbarorumque et militantium; sed ut honestus habitus sacerdotum facie demonstretur. Pro quo dixere LXX, Capita sua non radent, etcapita sua. » Juxta quod discimus nec calvitium novacula esse faciendum, nec ita ad pressum tondendum caput, ut rasorum similes esse videamur: sed in tantum capillos dimittendos, ut operta sit cutis. Vel certe semper sacerdotes operire capita sua juxta illud Virgilianum: Pupureo velare comas, adopertus amictu. Sed haec violenta interpretatio est. Denautem non solum in ministerio sacerdotes non num est, inquit, vinum non bibere, et carnem non manducare . Et in alio loco: Et vi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sit uacua insuburbana. uł ut
sẏminachꝰ. theodotio & .lxx. tͣnstu¬
ler̃t in t̾minũ & separationẽ & spati¬
um. hac descͥptione finita. alia
ex integro separandȩ scĩficatioĩs
administ̾iũ dñi. habitent aũ es
ro leuite qui sac̾dotib seruiunt.
& hñt ꝓpͥa minist̾ia. accipient lo¬
cum ad edificanda .xx. garõphila¬
tĩa. iuxta aquila exedias. iuxtahm¬
machũ thalamos. iuxta theodon

Expanded text:
terra sit vacua in suburbana: vel ut Symmachus et Theodotio et LXX transtulerunt, in terminum, et separationem et spatium. Hac descriptione finita, alia ex integro separandae sanctificationiad ministerium Domini. Habitent autem ero Levitae, qui sacerdotibus serviunt, et habent propria ministeria, accipient locum ad aedificanda viginti gazophylacia; juxta Aquilam, exedras; juxta Symmachum, thalamos; juxta Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
& reliquarũ bestiarũ qͣs inuarie¬
tate demonũ accipimꝰ. Aues aũt
illas ẽẽ dicemꝰ quȩ ponunt incelũ
ossuũ: & illa pecora. quȩ ꝓna int̾¬
rãq uergentia uentri tantũ &
his quȩ subuentre st̃ seruiunt.
Cũmq ceꝑitis t̾ram diuidere sor¬

Expanded text:
et reliquarum bestiarum, quas in varietate daemonum accipimus. Aves autem illas esse dicimus, quae ponunt in coelum os suum, et illa pecora, quae prona in terramque vergentia, ventri tantum, et his quae sub ventre sunt serviunt. Cumque coeperitis terram dividere
Abbreviated transcription (Latin):
isił scdm tͥbꝰ eoꝵ. Post cerimoni¬
as sac̾dotũ cultũq eoꝵ. & cibum¬
quẽ debeant sumere.quẽ uitare.
nc̃ t̾re sc̃e facit descͥptionẽ: & ante¬
qm omũe t̾ram intͥbꝰ diuidat. de
cunctis tͥbub iubet eligi locum.
cubitoꝵ siue pedũ aut ulnarũ:
subuntelligi dat᷑ significare cala¬
mũ qui erat inmanu uiri. & ha¬
bebat m̃surȩ sex cubitos. & sextam
Diligens supputet lector. qͦt calammi
mille p᷑assus faciant: & quã mul¬
ta milia in longitudine fuerint
& latitudine. Postqm descͥptionẽ:
rursum p̾cipit ut de scificata t̾ra
que electa ẽ ex oĩb tͥbub isrł id ẽ¬

Expanded text:
secundum tribus eorum. Post ceremonias sacerdotum, cultumque eorum et cibumquae debeant sumere, quae vitare: nunc terrae sanctae facit desciptionem, et antequam omnem in tribus dividat, de cunctis tribubus jubet eligi locum, cubitorum sive pedum aut ulnarum, subintelligi datur significare calamum qui erat in manu viri, et habebat mensurae sex cubitos, et sextam Diligens supputet lector, quot calami mille passus faciant, et quam multa millia in longitudine fuerint, et latitudine. Post quam descriptionem, rursus praecipit, ut de sanctificata terra, quae electa est ex omnibus tribubus Israel, id e
Abbreviated transcription (Latin):
Qau̾talis extiterit ut ministret
in scũario. & atͥũ ingͥdiat᷑ int̾ius.
& offerat semꝑ dõ sacͥficrum. ita
ut uerus sac̾dos sit. immo inita¬
tor eiꝰ dequo scͥptum ẽ. tu es sacer¬
dos mnet̾num sed̃m ordinẽ melchi¬
sedech: iste nullã habebit hereditat̃e.
nͥ dm̃ qui ẽ hereditas eiꝰ. nec accipi¬
et possessionẽ inifrł. hoc ẽ inter
uulgus ignobile. s sac̾dotałe. ut
dicat de eo dñs. egosũ hereditas
& ego possessio eoꝵ: quẽ cũ inuene¬
rint. loquent᷑ acdicent. tenebo eũ
& ñ dimittã illũ. & psallent cum
rantia ipsi comedent: & om̃e uo¬
tũ siue separatio inisrł ipsoꝵ erit.
& pͥmitiua om̃iũ pͥmogenitoꝵ.
& oĩa libam̃ta ex om̃ib que offerun¬
tur sac̾dotũ ert: & pͥmitiua ciboꝵ
ponat benedictiones suꝑ domꝰ
itr̃as. Pro uictima & sacͥficicio
qd̾ hebraice dr̃. manãa: aquila &
sẏminachꝰ int̾p̾tati sunt donũ.

Expanded text:
t ministret in sanctuario, et atrium ingrediatur interius, et offerat semper Deo sacrificium, ita ut verus sacerdos sit, immo imitator ejus, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , iste nullam habebit haereditatem, nisi Deum qui est haereditas ejus: nec accipiet possessionem in Israel, hoc est, inter vulgus ignobile; sed sacerdotalem, ut dicat de eo Dominus: Ego sum haereditas 555 et ego possessio eorum. Quem cum invenerint, loquentur ac dicent: Tenebo eum, et non dimittam illum; et psallent cum rantia ipsi comedent, et omne votum sive separatio in Israel ipsorum erit. Et primitiva omnium primogenitorum, et omnia libamenta ex omnibus quae offeruntur, sacerdotum erponat benedictiones super domos vestras . Pro victima et sacrificio, quod Hebraice dicitur MANAA  , Aquila et Symmachus interpretati sunt, donum.
Abbreviated transcription (Latin):
culpa sunt: ñ sabb̃m di. s sabbm
littę. sabb̃m iudeoꝵ qd̾ recte ui¬
olant qͥ st̃ genus electũ regale. sac̾¬
dotale. Porro sabb̃m qd̃ scĩficatum
ẽillud intelligamꝰ quod & apłs do¬
cet relictũ ẽẽ ppło dĩ: de quo dr. si
iitͣbt inreqͥem meã. qd hebraice
sabb̃m noĩat᷑. Scificat aut̃ sabb̾mi
ałi qͥ ñ portat onus peccati in sabbo:
nec dicit. sic̃ onꝰ gͣue grauate st̃ sr̃
me. Qͥ talis ẽ. ñ colligit ligna in
sabb̃o. nec sr̃ edificat fundam̃to
iñu xp̃i ligna. fenũ. stipulã. nec
accendit igne. qui mutiłe consu¬
inat mat̾iã : & die sabb̃i inuno ꝑ¬
manet loco. nec foras eg̾ditur. s
qͣsi columna intemplo di positus
ꝑmanet: sr̃ quo ioħs seͥbit in apo¬
calypsi. Quicerit faciam illũ co¬
liuram intẽplodĩ mei: & foras ñ
egdiet᷑ ampliꝰ. Qdq sequit᷑ & ad
mortuũ hoĩem ñ ut̃ g̾dient᷑ ne
polluant᷑: ꝓpͥe sac̾dotalis officii ẽ
morticina ñ tangere: ut qͥ palioꝵ

Expanded text:
: non sabbatum Dei, sed sabbatum litterae, sabbatum Judaeorum, quod recte violant qui sunt genus electum, regale, sacerdotale. Porro sabbatum quod sanctificatum est, illud intelligamus, quod et Apostolus docet, relictum esse populo Dei, de quo dicitur: Si intrabunt in requiem meam : quod Hebraice sabbatum nominatur. Sanctificat autem sabbatum Dei, qui non portat onus peccati in sabbato, nec dicit: Sicut onus grave gravatae sunt super me . Qui talis est, non colligit ligna in sabbato; nec superaedificat fundamento Jesu Christi, ligna, fenum, stipulam : nec accendit ignem qui inutilem consumat materiam, et die sabbati in uno permanet loco: nec foras egreditur, sed quasi columna in templo Dei positus permanet, super quo Joannes scribit in Apocalypsi: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius . Quodque sequitur: Et ad mortuum hominem non ingredientur, ne polluantur: proprie sacerdotalis officii est, morticina non tangere, ut qui pro aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
que uirũ ñ habuit. inqͥb conta¬
minabunt᷑. Et pꝰqm fuerit ennũ¬
datꝰ. septẽ dies numerabunt᷑ ei:
& indie introitus sui inscũariũ¬
& ad atͥum int̾ius ut ministret mͥ
inscũario meo. offeret ꝓpeccato
do placationẽ. Non erit aut̃ eis
hereditas. ego hereditas corũ: &
possessionẽ ñ dabitis eis imsrł.

Expanded text:
habuerit: in quibus contaminabuntur. Et postquam fuerit emundatus, septem dies numerabuntur ei. Et in die introitus sui in Sanctuarium ad atrium interius, ut ministret mihi in sanctuario, offeret pro peccato no Deo. Non erit autem eis haereditas, ego haereditas eorum: et po
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pt᷑ multa que supͣ exposiumꝰ iu¬
bent᷑ iuduã & repudiatã siue eiec̃¬
tã ñ acciꝑe uxorẽ. Uidua & repudi¬
ata ẽ synagoga idẽ cong̾gatio iude¬
orũ que dñm ñ recepit: unde & rec̃¬
te eiecta dr̃. Siue uidua. synagoga:
eiecta uͦ hereticoꝵ freq̃ñtia: qͥ exie¬
r̃t a nob̾ qr ñerant ex nob̃. S uir

Expanded text:
supra exposuimus, jubentur viduam, et repudiatam, sive ejectam, non accipere uxores. Vidua et repudiata est synagoga, id est congregatio Judaeorum, quae Dominum non recepit. Unde ejecta recte dicitur, sive vidua synagoga. Ejecta vero haereticorum frequentia, qui exierunt a nob
Abbreviated transcription (Latin):
ra qͣ nescit. & diuidet eũ & partẽ
eiꝰ ponet cũ infidelib. Piscipłos
his p̃ceptis erudit. Scitis qm pͥnci¬
pes gentiũ dũant᷑ eorũ: & qͥ maio¬
res st̃. potestatẽ exercent in eos :
Non sic erit int̾ uos. S qͥuoluent
in uob̃ magnꝰ eẽ fiat minister. &
qͥ uoluerit ẽẽ pͥmꝰ. sit om̃iũ seruus:
sic̃ filiꝰ hoĩs ñ uenit ministrari s
ininistrare. & dare animã suã re

Expanded text:
it: et dividet eum, et partem ejus ponet cum infidelibus . » Discipulos his praeceptis erudit: « Scitis quoniam principes gentium dominantur eorum, et qui majores sunt, potestatem exercent in eos: non sic erit inter vos. Sed qui voluerit in vobis magnus esse, fiat minister . » Et qui voluerit esse primus, sit omnium servus. Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministr
Abbreviated transcription (Latin):
pli ierechielis debui
dicere. nc̃ p̾postero
ordine in fine dicturꝰ¬
¶O sum: illius
u̾sicłi memor. hic labor ille domꝰ.
& inextͥcabilis error. de quo & in
alio loco idem poeta decantat. Ut
qͦndam creta fertur laberintus
malta parietib textũ cecis it. acci¬
pitẽq mille uiis habuisse dolum:
qua signa sequendi frangeret in¬
deprensus & irremeabilis error.
Ita & ego sc̃aꝵ scͥpturarũ ingressus
occeanũ. & mist̾ioꝵ dĩ ut sic loqͣr.
laberintũ. de quoscͥptum ẽ. posu

Expanded text:
pli Ezechielis debui dicere, nunc praepostero ordine in fine dicturus sum, illius versiculi memor : Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat : Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret indeprensus, et irremeabilis error. Ita et ego istarum Scripturarum ingressus Oceanum, et mysteriorum Dei, ut sic loquar, labyrinthum, de quo scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
nue obtulit samson filiũ: s scĩfica¬
tionẽ capilloꝵ eiꝰ dalyle libido tur¬
bauit. Deniq dñs recessit ab eo. &
cecitate daninatus ẽ : nͥ qd̾ pꝰtea
crescentib capillis pͥstinũ robur¬
accepit: & intẏpo xp̃i multo plu¬
res aliemgenarũ mortuus quã
uiuus occidit. Uult aũ dñs sacͥ¬
dotes suos capillos sc̃ificationis
hab̾e ꝑpetuos. & oꝑir capita eoꝵ
ñ aliquo extͥnseciis uelam̃to. sed
sua nat᷑aliq cesarie:ñ adornatum¬
atq liixiriã s adonestatẽ. Un &
capilli capitis apłoꝵ numerati st̃
dicente saluatore. ur̃i aũi & capilli
capitis numerati sunt. illiꝰ capitis.
& ut italoquar. radit nouacła. &
aufeit eiꝰ pulcͥtudinẽ: qd̾ & filii a¬
mon fecert his qͦs dauid legatos mi¬
serat. Sin aũ legis p̾uaricatio in
honorat dm̃. conseqͣnter qͥ legis p̾¬
cepta conseruat. honorat eũ: ut
impleat᷑ qd̾ scͥptum ẽ. ut om̃s ho¬
norificent filiũ sic̃ honorificant

Expanded text:
nue obtulit Samson filium, sed sanctificationem capillorum ejus Dalilae libido turpavit . Denique Dominus recessit ab eo, et caecitate damnatus est, nisi quod postea crescentibus capillis, paccepit: et in typo Christi multo plures alienigenarum mortuus quam vivus occidit. Vult autem Dominus sacerdotes suos capillos sanctificationis habere perpetuos, et operiri capita eorum, non aliquo extrinsecus velamento, sed sua, naturalique caesarie, non ad ornatumatque luxuriam, sed ad honestatem. Unde et capilli capitis apostolorum numerati sunt, dicente Salvatore: Vestri autem capilli capitis numerati sunt . Illius capitis, et ut ita loquar, radit novacula, et aufert ejus pulchritudinem. Quod et filii Ammon fecerunt his quos David legatos miserat . Sin autem legis prahonorat Deum, consequenter qui legis praecepta conservat, honorat eum, ut impleatur quod scriptum est: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant