comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed queritur utrum apeccato solu̾e
Qualeat sacerdos. idẽ aculpa ut cul¬
pẽ macuiam abstergat: uł debitum e¬
terne mortis soluere ualeat. Quidamar¬
bitrati sunt cum peccator dupplicit̃ liga¬
tus teneatur ut p̃dictum est. scit m̃tis
contagione accecitate. & debito future
pene: alterum curari ꝑdm. alterum
solui ꝑ sacerdotẽ. fatitur enimꝑ peccatũ
quasdam tenebras intĩores & maculas:
a quib nisi liberetur. ꝓ acietur intene¬
bras extĩores. cum autem liberatur abhu̾
suscitatur amorte peccati. Unde apis.
Surge qui dormis ae illuminabit tibi xꝰ.
Solus enim xp̃e ñ sacerdos animam
resuscitat ac pulsis tenebris intiorib
&e maculis. eam illuminat et emundã¬
t. qui anime faciem lauat: debitũ u̾
eterne pene soluere concessit sac̃dotib.
Quod in resurrectione lazari signatũ
asserunt quẽ xp̃c prius ꝑ se intus uiui¬
ficauit: deinde foras exire uissit: eũꝙ ad¬
huc ligatũ solũe apłis precepit: quia ut

Expanded text:
ed quaeritur utrum a peccato solvere valeat sacerdos, id est, a culpa, ut culpae maculam abstergat, vel debitum aeternae mortis solvere valeat. Quidam arbitrati sunt, cum peccator dupliciter ligatus teneatur, ut praedictum est, scilicet, mentis contagione ac caecitate, et debito futurae poenae, alterum curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. Unde Apostolus: Surge qui dormis, et illuminabit te Christus. Solus enim Christus, non sacerdos, animam resuscitat, ac, pulsis tenebris interioribus et maculis, eam illuminat et mundat, qui animae faciem lavat; debitum vero aeternae poenae solvere concessit sacerdotibus. Quod in resurrectione Lazari signatum asserunt; quem Christus prius per se interius vivificavit, deinde foras exire jussit, eumque adhuc ligatum solvere apostolis praecepit; quia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tollens. peccã mundi:. tollit autem &
dimittendo que facta sunt & aduuan¬
do ne fiant: & ꝑducendo ad uitã. ubi
omnino fieri non possunt̃. His alusq
p̃lurib testimoniis docetur dm̃ solum
ddimati peccata ꝑse dimititre: & sic̃ dimit¬
tit quibusdam. ita & alioꝵ quorumdam
peccata retinet.
Qd̃ sac̃dotes etiã dimit¬
tunt pecca & tenent peccã suo modo.

Expanded text:
tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possunt, His aliisque pluribus testimoniis docetur Dominum solum per se peccata dimittere; et sicut dimittit quibusdam, ita et aliorum quorumdam peccata retinet. 5. Quod sacerdotes etiam dimittunt, et tenent peccata, suo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c sc̃s discipline effugiet fictum. benignus
enim est spiritus sapientie. Isaias quoq
ait. Spiritus domini suꝑ me: & cetera. De¬
testimonus noui testam̃ti.

Expanded text:
sanctus disciplinae effugiet fictum; benignus est enim Spiritus sapientiae. Isaias quoque ait cap. 61: Spiritus Domini super me. 8. Detestimoniis novi Testamenti.
Abbreviated transcription (Latin):
xpistꝰ ad patremait. Tu cognouisti sessionẽ
meam: idẽ uoluisti & approbasti passionẽ me¬
am: tibienim placuit. Uoluit itaq tota tͥni¬
tas ut xp̃c pateretur: nec tam̃ uoluit ut d̃m¬
iudĩ occid̾ent: quia uoluit penam xp̃i. s non
uoluit culpam udeoꝵ: nec tam̃ noluit. Si eñi
sic. Si uoluit d̾̃s ut xp̃c pateretur: uoluit u¬
tiq ut pateret᷑ auideis. uł ñ. Si uoluit ut
ñ pateret᷑ aiuideis cum passus sit: factum est
uaq quod uoluit ds non fieri. Si autẽ uolu¬
it eum pati auideis: gͦ uoluit eum occidi ai
deis. Uoluit itaq ut uidei occiderent eum. Ad
quod respondentes dicimꝰ. simplictt̃ conceden¬
dum eẽ. quod d̃s uoluit xp̃m pati. mori: quia eiꝰ
passio bonum fuit. & causa nr̃e salutis. Cũ
autẽ dicitur uolebat eum pati uł occidi ai
deis. hic distinguendum ẽ. Si enim intelligi¬
tur sic uolebat eum sustinere passionẽ siuie
crucifixionem a uideis illatam: Herꝰ ẽ sensus.
Si uero intelligitur sic. uolebat ut uidei occi¬

Expanded text:
istus ad Patrem ait: Tu cognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trinitas ut Christus pateretur, nec tamen voluit ut Judaei occiderent; quia voluit poenam Christi, sed non culpam Judaeorum nec tamen noluit, si enim sic: Si voluit Deus ut Christus pateretur, voluit utique ut pateretur a Judaeis, vel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidi a Judaeis: voluit itaque ut Judaei occiderent eum. Ad quod respondentes, dicimus simpliciter concedendum esse quod Deus voluit Christum pati et mori; quia ejus passio bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occi
Abbreviated transcription (Latin):
di bona uoluntas ꝑ malam bominis uolun¬
tatem impletur. ut incrucifixione xp̃i factũ
est: quem ds bona uoluntate mori uoluit. Iũ¬
dĩ uͦ impia uoluntate eum crucifixerunt: &
uolebant udĩ mala uoluntate qͥddam qd̃ d̃s
bona uoluntate uolebat. scił ut xp̃c pateret᷑.¬

Expanded text:
 bona per malam hominis voluntatem impletur: ut in crucifixione Christi factum est, quem Deus bona voluntate mori voluit, Judaei vero impia voluntate eum crucifixerunt. Et volebant Judaei mala voluntate quiddam quod Deus bona voluntate volebat, scilicet ut Chr
Abbreviated transcription (Latin):
nasimplet ꝑ malorum hominum uoluntatẽ
malas sic ꝑmaliuolos iudeos bona uolunta¬
bat. sathanas ab ipso quioccisus ẽ diceret᷑.
Ecce manifeste habes magnum bonumfu¬
isse. quod xp̃c occisus est.: & hoc bonum qͥa
petrus nolebat. ideo redargutus est. Ut
ret᷑: piacuit quidem intuitu nr̃e lib̾ationis s

Expanded text:
nas implet per malorum hominum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntabat, Satanas ab ipso qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes magnum bonum fuisse quod Christus occisus est; et hoc bonum quia Petrus nolebat, ideo redargutus est. 4. Utrum retur; placuit quidem intuitu nostrae redemptionis, s
Abbreviated transcription (Latin):
t licet fine bono ñ contrahatur coniu¬
gium qñ species contrahentis mouet
animum: coniugium tam̃ bonũ ẽ. quia uita
mala uł intentio ꝑu̾sa alicuius. sacram̃tũ
ñ contaminat. Habuit autẽ coniugiũ ma¬
rie & ioseph alias causas speciales: scił. ut
uirgo solatio uiri sustentaretur & ut diabo¬
lo partus celaretur: ut ioseph eẽt testis casti¬
tatis. defendens eam ab infamia suspitio
idultera damnaret᷑. De tribꝰ

Expanded text:
t licet fine non bono contrahatur conjugium, quando species contrahentis movet animum, conjugium tamen bonum est, quia vita mala vel intentio perversa alicujus sacramentum non contaminat. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph alias causas speciales, scilicet, ut virgo solatio viri sustentaretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnaretur. DISTI
Abbreviated transcription (Latin):
numento est adductus. & post adño
suscitatꝰ. s intus suscitatus. ꝓdiit fo¬
ras unus: ut ostenderetur suscitatio
anime. p̃cedere confessionem. Nemo enĩ
pot̾ confiterinͥ suscitatus. Quia amor¬
tuo uelut uie̾ qui ñ est. ꝑit confessio.
Nuiius gͦ confitetur: nisi resuscitatus.
Nemo uͦ resuscitatur. nͥ qui apeccato sol¬
uitur: quia peccatum mors anime est:
que ut est uita corꝑis. ita eius uita ds̃ ẽ.¬

Expanded text:
numento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corporis, ita ejus vita De
Abbreviated transcription (Latin):
quod duob modis dicitur fuiꝰ mitti.
p̃t̾ illam et̃nam genituram que ineffabi-¬
lis est: scđ̃m quam etiam missus posset di¬
ci. ut udetur quibusdam. S melius ac
uerius scđ̃m eam dicitur genitus: p̃t eam
uł cũ se in animas pias sic tranffert ut¬
ab eis ꝑcipiatur. ac cognoscatur. Hos duos
quarto libro de trinit̃. dicens. Non eoip̃õ¬
quod de patre natus ẽ missus dr fuius: s¬
uł eoquod apparuit huic mundo. ũbum
cuiusquam m̃te ꝑciptur. Sic̃ dictum est
tuis. et asede magnitudinis tue. ut mecũ
sit et mecum laboret: idest doceat melabo¬
rare: et tunc unicuiq mittitur. cum aquo-¬
quam cognoscitur atq ꝑcipitur. quantũ
cognosci et ꝑcipi potest: ꝓ captu ul ꝓfici¬
entis indeum. uł ꝑfecte in deo anime ra-¬
tionalis
Quod scd̃m alterum semel. scđ̃m
alt̃m sepe sit missus: et sed̾m altm̃n ut sit hõ.
et scd̃m alt̾m ut sit cũ homine. Cap̃. Lu

Expanded text:
quod duobus modis dicitur Filius mitti praeter illam aeternam genituram, quae ineffabilis est; secundum quam etiam missus posset dici, ut videtur quibusdam, sed melius ac verius secundum eam dicitur genitus. Praeter vel cum se in animas pias sic tranab eis percipiatur et cognoscatur. Hos duos quarto libro De Trinitate, dicens: Non eo ipquod de Patre natus est, missus dicitur Filius; sed eo quod apparuit huic mundo: Verbumcujusquam mente percipitur; sicut dictum est tuis, et a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit et mecum laboret, id est, doceat me laborare. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest, pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis. 11. Quod secundum alterum semel, secundum alterum saepe sit missus; et secundum alterum ut sit homo, et secundum alterum ut sit cum homine. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ost̾ hec de penitentia agendum est.
Penitentia longe positis adeo. neces¬
saria est:ut appropinquent. Est enim ut
ait ieꝵ scd̃a tabula post naufragium: qͥa
siquis uestem innocentie in baptismo ꝑcep¬
tam. peccando corruꝑit: penitentie reme-¬
dio reparare pocest. Prima tabula ẽ bap¬
tismus: ubi deponitur uetꝰ homo. & in¬
duitur nouus. Sccd̃a. penitentia: quapost
lapsum resurgimus: dum uetustas reũ¬
sa repellitur. & nouitas ꝑdita resumitur.
Post baptismum ꝓ lapsi. ꝑpenitentiam
renouari ualent: s non ꝑbaptismum. Li¬
cet homini sepiꝰ penitere: s ñ baptizari.
Daptismus tantum ẽ. sacram̃tũ: s peniten¬
tiad̃r. & sacram̃tum. & uirtꝰ m̃tis. Est enim
penitentia intĩor: & penitentia ext̾ior. ex¬
Utrum uͦ om̃is extĩor penitentia sit sac̾¬
m̃tum. uł si ñ omnis. que hoc nomine
censenda sit: consequent̃ inuestigabimꝰ.
Apenitentia cepit ioħis p̃dicatio dicentis.
Penitentiam agite: appropinquabit enim

Expanded text:
ost haec, de Poenitentia agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necessaria est, ut propinquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi per Poenitentiam renovari valent, sed non per Baptismum. Licet homini saepius poenitere, sed non baptizari. Baptismus tantum est sacramentum; sed Poenitentia dicitur et sacramentum, et virtus mentis. Est enim Poenitentia interior, eUtrum vero omnis exterior poenitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. A poenitentia coepit Joannis praedicatio dicentis: Poenitentiam agite; appropinquabit enim
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit: quia caro illa ce anima illa ñ erant
unita inunam ꝑsonam quam assũpserit:
quia ñ ex uuis constabat ꝑsona quando illis¬
est unitum u̾bum. Nam sibi inuicem fc̃ unita
simuł cum ũbo unita sunt. Altera tam̃ unio¬
ne inuicem unita sunt illa duo. scił. anima ce
caro: Aua unione u̾bo unita sunt: quia alia ẽ.
unio anime illius ad carnem. ce alia ẽ. unio
ũbi. ad animam illam ce carnem. Nongͦ accep̃
ũbum di. ꝑsonam hominis. s naturã: quia
ñ erat excarne illa & anima illa una composi¬
ta ꝑsona quam ũbum accepit: s accipiendo
uniuit. & uniendo accepit.
Gont᷑ hoc oppositio.
qua ꝓbare qͥd̃a uolunt ꝑsonã accepisse ꝑsonã.

Expanded text:
assumpsit, quia caro illa et anima illa non erant unita in unam personam, quam assumpserit; quia non ex illa constabat persona, quando illis unitum Verbum est. Nam sibi invicem unita sunt simul cum Verbo. Altera tamen unione invicem unita sunt illa duo, scilicet anima et caro; alia unione Verbo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et uniendo accepit. 5. Contra hoc oppositio, qua probare quidam volunt personam accepisse personam.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ut dicerẽ apud quosdam legi tractatores
nollem: postea quippe uidi non eẽ dicendum:
cundum istos etiam dicitur ꝑsona fiii indua¬
b & ex duab existere naturis: scd̃m ad herenti
heret ei: altã in est

Expanded text:
dem ut dicerem, apud quosdam legi catholicos tnollem. Postea quippe vidi non esse dicendum,cundum istos etiam dicitur persona Filii in duabus et ex duabus existere naturis, secundum adhaerentiam haeret ei, altera inest
Abbreviated transcription (Latin):
euident̃ astruitur. qd̃ post beatitudinis con-¬
firmationem erit inhomine liberum arbitũ
a pecc̃o immuniꝰ. & adbonũ ꝓmptiꝰ. Quo enim
absistit. tanto ineligendo bonum. lib̃ius habet
iudicium. Uñde si diligenter inspiciat᷑ lib̃m
uidetur dici arbit̾um. qͥa sine coactione &e neces¬
sitate ualet appetere uł eligere. quod ex ratiõe
decreuerit. De lib̾tatis arbitrii diffexentia scd̃

Expanded text:
evidenter astruitur quod post beatitudinis conevidenter astruitur quod post beatitudinis confirmationem erit in homine liberum arbitriua peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim absistit, tanto in eligendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videtur dici arbitrium, quia sine coactione et necessitate valet appetere vel eligere quod ex ratione decreverit. 6. De libertatis arbitrii differentia s
Abbreviated transcription (Latin):
cum dño felicit̃ uiuunt atq ita grã
beatitudinis confirmati sunt ut ad malum
flecti. nec ueluit nec possint libero arbitrio¬
ñ carent. Unde auoꝰ. in libro .xxͦiiͦ. de ciuitate d̃i
ait. Sicut pͥma immortalitas fuit quã pec¬
cando adam ꝑdidit. posse non mori. ita pͥmũ
lib̾m arbitrium posse ñ peccare. nouissimum
ñ posse peccare. Idem in encheridion. Sic oppor-
male. Postea uͦ sic erit. ut male uelle ñ possit.
nec ideo carebit libero arbitrio. Multo qͥppe
lib̾ius erit arbitrium qd̾ om̃ino ñ potĩt seruire
peccato. neq aut uoluntas non est. aut lib̾a
dicenda ñ est. qua beati ẽẽ sic uolumꝰ ut ẽẽ mise¬
ri. ñ solum nolimꝰ. s nequaquam ꝓrsus uelle
possimus. Sicut gͦ anima nr̃a etiam nc̃ habet
nolle infelicitatem. ita nolle iniquitatem sẽꝑ
habitura est. S ordo seruandus fuit. quod̾s
uoluit ostendere. quam bonum sit ammal
rationale quod etiam peccare possit. qͣmuis
sit melius. qd̃ peccare ñ possit. Ecce his ũbis

Expanded text:
Domino feliciter vivunt, atque ita gratia beatitudinis confirmati sunt, ut ad malum flecti nec velint nec possint, libero arbitrio non carent, unde Aug., in lib. 22 de Civit. Dei, cap. 30, ait: Sicut prima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori; ita primum liberum arbitrium, posse non peccare; novissimum, non posse peccare. Idem in Enchiridion, capite 105:male. Postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo carebit libero arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati sic esse volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra nunc habet nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam peccare possit, quamvis sit melius quod peccare non possit. Ecce his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
queri. quare factus est sol: si lux illa
faciendo diei sufficiebat. Ad quod potest
dici. qm̃ lux illa forte suꝑiores partes uius¬
trabat. & ad illuminationem inferiorum
solem fieri oportebat uł potuis ido quia
facto sole diei fulgor auctus est. Ampliorit.
młtu luce radiauit dies posteaquam ante.
Siuͦ queritur quid de illa luce factum sit.
cum modo ñ appareat. potest dici. aut de
ea corpus solis formatum. aut in ea parte
celi eẽ inqua sol et ñ qd̾ ipsa sit sol. s sic ei
unta aut discern non tialeat.
Quom̃ acci¬
piendum sit illud dixit

Expanded text:
quaeri quare factus est sol, si lux illa ad faciendum diem sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postea, quam ante. Si autem quaeritur quid de luce illa factum sit, cum modo non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiendum sit illud: Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
toritates que pͥme conueniunt senten¬
tie. & huic uident᷑ contradicere: ut cum legit᷑
homo ille assumptꝰ aũbo. insingularitate ꝑ¬
sone. uel factus una ꝑsona cum ũbo. de na¬
tura humana intelligatur: que ũbo unita
est. insingularitate ꝑsone: idest ita. quod ea¬
dem ꝑsona. que prius erat. & simplex erat si
licet composita. Compositionis uͦ huius. aliã¬
eẽ dicunt rationem quam sit inaliis hoĩb.
quia huius ex trib. aliorum exduab sub̃iis
est compositio: Negant quoq humanam na¬

Expanded text:
toritates quae primae conveniunt sententiae, et huic videntur contradicere: ut cum legitur: Homo ille assumptus est a Verbo in singularitate personae, vel factus una persona cum Verbo, de natura humana intelligatur, quae Verbo unita est in singularitate personae, id est, quod eadem persona quae prius erat et simplex erat, sinlicet composita. Compositionis vero hujus aliam dicunt esse rationem quam sit in aliis hominibus, quia hujus ex tribus, aliorum ex duabus substantiis est compositio. Negant quoque na
Abbreviated transcription (Latin):
ait. in conũle. & in alterabibter unite sunt
ad inuicem nature neq diuna distante apra
simplicuate. neq humana aut conũsa ind̾ira¬
tis naturam. aut in non existentiam diuisa
neq ex duab una facta composita natura.
Composita enim natura neutri earum. ex qͥb
componitur naturis homousion. idẽ. consub¬
stantialis ẽẽ potest. ex alteris ꝑficiens alte¬
rum: ut corpus ex quatuor elem̃tis compostũ
nec ignis nominatur. nec aer. nec t̾ra. nec aq̃
nec horum alicui homo usion dicitur. Si ergo
scd̃m hereticos xp̃c unius composite nature
post unionem extitit. ex simplici natura conũ¬
sus ẽ. incompositam: & neq patri simplicis na¬
ture existenti. neq matri est homousios &e neq
tropos idest unomodo dictum. s duarum ua¬
turaꝵ ẽẽ significatiuiũ .s. d̃itatis &e humanttatiͤ.
Ex ditate autem ce humanitate dm̃ ꝑfectum.

Expanded text:
 Inconverse et inalterabiliter unitae sunt ad invicem naturae, neque divina distante a propria simplicitate, neque humana, aut conversa in divinitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturis homousia, id est consubstantialis esse potest, ex alteris perficiens alteram; ut corpus ex quatuor elementis compositum, nec ignis nominatur, nec aer, nec terra, nec aqua, nec horum alicui homousion dicitur. Si ergo secundum haereticos Christus unius compositae naturae post unionem extitit, ex simplici natura conversus est in compositam; et neque Patri simplicis naturae existenti, neque matri est homousios; et neque tropon, id est, uno modo dictum, sed duarum naturarum esse significativum, scilicet, deitatis et humanitatis. Ex deitate autem et humanit
Abbreviated transcription (Latin):
suo suꝑ lignum portasse: quia ꝑ ipsuis pena
qͣm incruce tulit. omnis pena temꝑalis que
ꝓ pecc̃o conũso debetur. inbaptismo penitus
laxatur: ut nulla abaptizato exigat᷑. & inpe¬
nitentia minoratur. Non enim sufficeret illa
storum qui fuerunt ante aduentum. insustñ¬
tem nobis meruit. & impetrauit.
debet dici redẽptor. ut solus d̾r mediator. sap̃ .ł u.

Expanded text:
suo super lignum portasse; quia per ipsius poenam quam in cruce tulit, omnis poena temporalis, quae pro peccato conversis debetur, in baptismo penitus relaxatur, ut nulla a baptizato exigatur, et in poenitentia minoratur. Non enim sufficeret illa  peccata justorum, qui fuerunt ante adventum, in sustentem nobis meruit et impetravit. Christus debet dici Redemptor, ut solus dicitur Mediator. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
les s quidam simplicit̃ mali dicuntur. sic̃
ce alii bomi. Nam simplicit̾ ac uere bonisunt
illiactꝰ. qui habẽt bonam causam &e intentio¬
nem. idest qui bonam uoluntatem corami¬
tuus nom̃ oꝑituo impoñit. Et ausꝰ. suꝑ ps̃m
opa sua ante fidem.sta enimĩi uident eise
ut magne uires ce cursus celerrimus p̃t uiã.
quia ubi fides ñ erat. bonum opꝰ ñ erat. Sonũ
enim opꝰ intentio facit. Intentioñe fides ddiri¬
git. Nonualde attendas quid homo faciat.
s quid cum facit attendat. quolacertos opti¬
me gub̃nationis dirigãt. his testimoniis in¬
sinuariidetur ex affectu & fide. oꝑa eẽ bo
uĩtas ait. N pot̾ arbor bona fructꝰ malos facẽ.
neꝙ: arbor mala fructꝰ bonos. Nomine arboris ñ
natura humane m̃itis s uoluntas intelligit᷑.
que simalafuerit. non bona s mala oꝑa facit.
si uͦ bona fuerit. boua ñ mala oꝑa facit. l¬

Expanded text:
simpliciter mali dicuntur, sicut et alii boni. Nam simpliciter ac vere sunt boni illi actus, qui bonam causam et intentionem, id est, qui voluntatem bonam comituus operi tuo nomen imponit. Et August. super opera sua ante fidem. Ita enim videntur mihi esse ut magnae vires, et cursus celerrimus praeter viam; quia ubi ipsa fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex affectu et fine opera boMatth. 7, ait: Non potest arbor bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Nomine arboris non natura humanae mentis, sed voluntas intelligitur; quae si mala fuerit, non bona, sed mala opera facit; si vero bona fuerit, bona, non mala opera facit.
Abbreviated transcription (Latin):
caro pͥmi hominis immortalitat̾ẽ inse habu¬
erit: que ꝑ alimoniam ciboꝵ conseruaretur.
usq ad tempus sue translationis in melus.
quando de ligno uite comederet & feret
omnino immortalis. ita ut non posset mori.
Od̾ exp̃dictis ꝯsequi uider᷑ homin̾e de nat᷑e sue
conditione quod̃amͦ fuisse iinmortalẽ s ñ om̃i

Expanded text:
caro primi hominis immortalitatem in se habuerit, quae per alimoniam ciborum conservaretur usque ad tempus suae translationis in melius, quando de ligno vitae comederet, et fieret omnino immortalis, ita ut non posset mori. 6. Quod ex praedictis consequi videtur hominem de naturae suae conditione quodammodo fuisse im
Abbreviated transcription (Latin):
dum. sic̃ addiligendum: Ad quod sane dici
potest. quia alios actus atq motus uirtutũ
iuitutib. quarum actus sunt. ut pote actũ
fidĩ. idest credere fide media. & actum spei.
idest sꝑare. media spe. ꝑ fidem enim aespem:
p̃dictos oꝑatur actus. Diligendi uͦ actum
ꝑ se tantum. sine alicuius uirtutis medio o¬
ꝑatur: idest diligere. Alit̃ gͦ hunc actum o-¬
ꝑatur: quam alos uircutum actus. Ideoq
different̃ de hoc ce de aliis loquitur scͥptura:
que istum sp̃alit̃ caritati tribuit Est gͦ cari
tem dicit ẽe bonum quo nil meliꝰ: & ꝑhoc
ab eius caritate nos seꝑat. quid eẽ ñ solum
melius. s etiam certius hoc bono potẽst: Ec
datum. Quiduudit singulis fidelib dona:
nec ipse diuiditur. s indiuisus singuus dat᷑
Unde auoꝰ. ubi iohannes dicit. Non adm̃su¬
quidem ipse spirit᷑: sed dona euis. anconce

Expanded text:
dum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici dum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici potest quia alios actus atque motus virtutum iantibus virtutibus quarum actus sunt, utpote actum fidei, id est, credere fide media, ut actum spei, id est, sperare media spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter de hoc et de aliis loquitur Scriptura, quae istum specialiter charitati tribuit. Est ergo chtem dicit esse bonum, quo nil melius est; etab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Eccdatum; qui dividit singulis fidelibus dona, nec ipse dividitur, sed indivisus singulis datur. Unde Aug., ubi Joannes dicit non ad mensuquidem ipse Spiritus, sed dona ejus. 19. An conce
Abbreviated transcription (Latin):
separare ce pati. Ita caritas dicitur ẽẽ mo¬
tus siue affectio anummi: quia ꝑ eam mouet᷑
ce afficitur animus ad diligendum deum.
Non autẽ mireris. si caritas cum sit sp̃c sc̃s
dicatur motus m̃tis. cum etiam in libro sa¬
pientie dicatur de spũ sapientie que atting̃
a fine usq ad finem. quod est actus mobił
certus. incomquinatꝰ: quod ñ ideo dicitur
quod sapientia sit mobile auquid. uł actꝰ
anquis: s quia sui immobilitate omma
attingit. ñ locali motu. s ut ubiq semper
sit. & nusquam inclusa teneatur. Sic gͦ ca¬
ritas dicitur motus animi: ñ quod ipsa
sit motꝰ uł affectio. uł uirtus animi: s qͥa
ꝑ eam quasi eẽt uirtus afficitur mens. et
mouetur. S si caritas sp̃c sc̃s est. qui oꝑat᷑
insingłis ꝓ ut uult. cum ꝑ eum mens ho¬
minis afficiatur ce moueatur. ad credendũ
uł sꝑandum. & huiusmodi. sicut addiligñ¬
dum: quare non sic dr caritas motus
uel affectio m̃tis ad credendum uł sꝑan¬

Expanded text:
ita charitas dicitur esse motus sive affectio animi, quia per eam movetur et afficicitur animus ad diligendum Deum. Non autem mireris si charitas, cum sit Spiritus sanctus, dicatur motus mentis; cum etiam in lib. Sap., c. 8, dicatur de Spiritu sapientiae: Qui attingit a fine usque ad finem, qui est actus mobilis, certus, incoinquinatus. Quod non ideo dicitur, quod sapientia sit mobile aliquid vel actus aliquis, sed quia sui immobilitate omnia attingit, non locali motu, sed ut ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sic ergo charitas dicitur motus animi, non quod ipsa sit motus, vel affectio, vel virtus animi, sed quia per eam, quasi esset virtus, afficitur mens et movetur. Sed si charitas Spiritus sanctus est, qui operatur in singulis prout vult; cum per eum mens hominis afficiatur et moveatur ad credendum vel sperandum et hujusmodi, sicut ad diligendum, quare non sic dicitur charitas motus vel affectio mentis ad credendum vel speran
Abbreviated transcription (Latin):
dum. quod illa sponsa que tantũ in
futuro ẽ pacta. mortuo sponso ñ remanet ui¬
dua: qr ñ fuerat uir eius. Unde siquis eã
duxerit. ad sacros ordines conscendere ñ ꝓ¬
hibetur: quia ñ dux̃ uiduã. Uidue enim
maritus. eque sic̃ bigamꝰ sac̃das fieri ꝑhibet᷑
Ex tali autem copula: nullus arcetur a sacͥs
pelagius papa. De illo: qui mortuo sponso eꝰ.
nicis institutis. quin ad sacros ordines
ꝓmoueri ualeat. Siuͦ talis sponsa fus¬
set. int̃ũa & sponsum eius consensus
de p̃senti int̾cessisset: eo mortuo iudua
remansisset: cui copulatus in coniugio
ultĩus ad sacros ordines ñ accederet:
cum uiduã duxerit. Non ẽ gͥ ambigen¬
dum. quin solus de p̃senti consensus con¬
iugium efficiat: & exinde ueri coniuges
appellentur. Id̾o post talem consensũ.
siquis alii se copulaũit: etiam si carnis
commixtio illic sequatur. ad priorem
copulam reuocandꝰ ẽ.

Expanded text:
dum quod illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus nicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem copulam revocandus est
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. Hoc si credideris et dixeris: nichil
de hac re ulterius accusaberis. His eñ
uerbis aꝑit. quomodo p̃dicta debeant
intelligi. S̾ĩmiliter fuius natus est. de
substantia patris. uł¬
pater genuit filium.
de sua natura. siue
eẽntia.idest de se na-

Expanded text:
nuit. Hoc si credideris, et dixeris, nihil nuit. Hoc si credideris, et dixeris, nihil de hac re ulteriverbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius natus est de substantia Patris, Pater genuit Filium de sua natura sive e
Abbreviated transcription (Latin):
stenditur quoq ex
illis uerbis filium et sp̃m sc̃m non
ẽẽ de nichuo. sed de auquo: nec tamen
de aliqua materia. Unde hylarius in duo
deus cum natus sit. patrem testatur auc¬
torem: cum ex manente natus est: non est
natus ex nichilo: et cum ante tempus natꝰ
est: omnem sensum p̃uenit nascendõ. Hic
aperte dicit quod filius non est natus ex
ẽẽ uł ꝓcedere ex nichilo: quia filius de sũb¬
stantia patris natus est. idest apatre: cum
quo est. et eiusdem substantie. et eadem
substantia. Ex quo sensu etiam accipien¬
dum est illud. pater genuit id quod est
ipse. idest fuium. quiest ħ qͦd pater:. &
hõc genuit pater quod est. Alioquinnon
est uerus fuius: si quod est pat̃. non est fi¬
lius. Item sũbstantia dĩ genuit filium̃.
id est pater substantia genuit filium: qui
tendit sic dicens ad maximinum. Sicut
nature uł substantie sp̃m genuit. Item.
Sicut dicis. dm̃ deus genuit: itadic. d̃s.
eusdem nature uel substantie deum ge-¬

Expanded text:
stenditur quoque ex illis verbis Filium et Spiritum sanctum non esse de nihilo, sed de aliquo; nec tamen de aliqua materia. Unde etiam Hilarius iDeus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic aperte dicitur quod Filius non est natus ex dicendus esse vel procedere ex nihilo, quia Filius de substantia Patris natus est, id est a Patre est, cum quo ejusdem substantiae est, et eadem substantia. Ex quo sensu etiam accipiendum est illud: Pater genuit id quod ipse est, id est Filium, qui est hoc quod Pater. Et edium: Hoc genuit Pater quod est; alioquin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius. Item substantia Dei genuit Filium, id est Pater substantia genuit Filium, qui stendit, dicens ad Maximinum: Sicut naturae vel substantiae Spiritum genuit. Item sicut dicis, Deus Deum genuit; ita dic, Deus ejusdem naturae sive substantiae Deum ge
Abbreviated transcription (Latin):
tura et eẽntia. genuit
fuium eiusdem eẽn¬
tie ac nature: et qui ẽ¬
eadem eẽntia ac natu¬
ra. Similit̃ expone il¬
lud. filius substantie¬
patris. idest filius pa¬
tris substantie. id ẽ qũi

Expanded text:
ntia genuit Filium ejusdem tiae ac naturae, et qui eeadem essentia ac natura. Similiter expone ilud: Filius substantiPatris, et Filius Ptris substantiae, id est qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. Tres autem¬
ꝑsonas ex eadem eẽn¬
tia non dicimus: qua-¬
si auud ibisit quod eẽntia est. aliud quod
ꝑsonam eẽ eẽntiam ex eẽntia: nisi exsensu
p̃dicto. qui sensus confirmatur etiam ex
te idem ait Sicut nr̃a scientia scientie d̃r
sic a nr̃m ũbum quod nascitur de nr̃a
scientia dissimile est iui ũbo dei quod
natum est de patris eẽntia Tale ẽ asttacsi
dict̾m de pris uneẽntia de prĩo scĩa de pẽĩs¬
sapientia: uel quod expressius ẽ de pa¬
tre eẽntia. de patre scientia. de patre
sapientiã. Exhoc itaq intellectu uer-¬
bum dei patris. unigenitus dei filius
ꝑ omnia patri similis et equalis. recte
dicitur deus de deo. lumen de lumine:
sapientia de sapientia. eẽntia de eẽntia:¬
quia est hoc omnino quod pater. non
tamen pater. quia iste filius. ille pater.
Quare uerbum patris: dicat᷑ filius nat᷑e.

Expanded text:
dicimus: tres autemrsonas ex eadem estia non dicimus, quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud quod personam esse ex essentia, nisi ex sensu praedicto. Qui sensus confirmatur etiam ex . idem ait: Sicut nostra scientia scientiae Dei, sic et nostrum verbum quod nascitur de nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem, De Patris scientia, de Patris sapisapientia; vel, quod est expressius, de Patre essentia, de Patre scientia, de Patre sapientia. Ex hoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, recte is, Deus de Deo, lumen de lumine, sapientia de sapientia, essentia de essentia; est hoc otamen Pater; quia iste Filius, ille Pater. 12. Quare Verbum Patris dicatur Filius nat
Abbreviated transcription (Latin):
t sicut sunt digni fructus penitentiȩ
ac uera satisfactio: ita & indigni fruc¬
tus & falsa satisfactio. idẽ faisa peniten
que ñ scđm auctoritates scõꝵ. ꝓ qualitate
criminum imponunt᷑. Id̃oq miles uel
negotiator. ut aucui officio deditus. quod
sine peccato exerceri non possit. siculpis gra¬
uiorib irretitus ad penitentiã uenerit. ut
qui bona altĩus iniuste detinet. uel qͥ
odium incorde gerit: recognoscat uerã sẽ
penitentiam ñ posse ꝑagere. nisi negoti¬
um relinquat. uł offitium deserat. o odiũ
ex corde dimittat: & bona que iniuste ab¬
stulit. restituat. Nec tam̃ desperet: inte¬
rim quicquid boni facere potest. hortam᷑
ut faciat.: ut ds̃ cor illius illustret ad pe¬
nitentiam̃. Cum sit penitentia interior
&e excĩor: de utraq ꝑ p̃missa satis apparet.
que sit uera & que sit faisa
De trib actio¬
nibus penitentie. Cap̃.Lxxxuii

Expanded text:
t sicut sunt digni fructus poenitentiae, ac vera satisfactio, ita et indigni fructus, et falsa satisfactio, id est, falsa poenisecundum auctoritates sanctorum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exercere non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat se veram poenitentiam non posse peragere, nisi negotium relinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: interim quidquid boni facere potest, hortamur ut faciat, ut Deus cor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa. 3. De tribus actionibus poenitentiae. Praedi
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam &e intelligentiam &e uolun¬
tatem simul memini. Quod enim memori¬
e meȩ non memini: ulud non est in memori¬
a mea. Nichil autem tam in memoria est:
quam ipsa memoria. Totam igitur memini.
Item quicquid intelligo intelligere me scio.
ae scio me uelle quicquid uolo. Ouicquid au¬
Quom̃

Expanded text:
memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, illud non est in memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid auQuom
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis arbit constitutus ẽ eum accedit
ad sacram̃tum fidelium nisi peniteat eũ uetĩs
uite. nouã ñ pot̾ inchoare. Abhac penitentia
cumbaptizantur. sou pariuli immunes sunt.
his aliisq testimomis aꝑte ostendit᷑ aduttis si¬
ne fude & penitudine uera. in baptismoñ con¬
ferri grãm remissionis: quia nec pariulis sine
fide aliena qui ꝓpriam habere nequeunt datur
inbaptismo remissio. Siquis gͦ ficle accalat.
ñ habens cordis ueram contritionem sacͣntum
sine re accipit. Nidetur tam̃ ausꝰ dicẽ quod fic
te accedenti. quia etiã habet odiũ frat̃nũ mipso
mom̃to quo baptizatur. omna condonent᷑. & pꝰt
baptismum mox redeant. S ñ hoc asserendo dic̃.
immo hancopinionẽ ce p̃missam sententiam

Expanded text:
voluntatis arbiter constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habens veram cordis contritionem, sacramentum sine re accipit. Videtur tamen Aug. dicere quod etiam ficte accedenti, qui etiam habet odium fraternum, in ipso momento quo baptizatur, omnia condonentur peccata et post baptismum mox redeant. Sed non hoc asserendo dicit, imo hanc opinionem et praemissam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
lendum ẽ: atq lugendũ. Multi enim
licet indiscreti. atq scientie qua emi¬
nere debet sacerdos exortes. sacerdotii
gradum recipere p̾sumunt. uita & scĩa co
in dignr quinet ante sacerdotium nee
post. scientiam hñt discernendi qui
ligandi sint. uł soluendi. Ideoq illã
clauem inconsecratione ñ recipunt:
quia semꝑ scientia carent. Oui uͦ ante
sacerdotium scientia discernendi p̃di-¬
ti sunt. licet habeant discretionem. ñ
tam̃ in eis clauis ẽ quia ñualent ea clau¬
dere uł apire. Ideoq cum ꝓmouetur in
sac̃dotem. clauem discretionis recte dr̃
acciꝑe: quia & ante habita discretio au¬
getur. & fit in eo clauis: ut ea iam ualeat
uti adclaudendum. uł ad aꝑiendum.

Expanded text:
lendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solvendi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper scientia carent. Qui vero ante sacerdotium scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere vel aperire. Ideoque cum promovetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum vel aperiendum. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
teritas delicias ꝑquas dm̃ offenderat. ui¬
te austeritate compenset̃. Hĩs aluͨq aue-¬
toritatib nituntur asserere. sine confes¬
sione uocis & aliqua solutione pene.
neminem apeccato mundari. Cui se¬
tentie potius consentiendum sit.

Expanded text:
teritas delicias per quas Deum offenderat, viteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari. 2. Cui sententiae potius consentiendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
michi ignoscit quia incorde ago. gͦ sine
causa dictum e. Que solueritis int̾ra so¬
luta er̃t & incelo gͦ sine causa claues
Si erubui inconspectu populi. peccata
mea confiter̃i. Item amb̃r. ue̾niaus est
culpa: quam sequit᷑ ꝓfessio delictorum.
P u̾tus ẽ. ꝓfunditas iniquitats. inquã
si cecidis. ñ claudet supte os suum si
tu non claudis os tuum. Confitere gͦ &e
dic. De ꝓfundis clamaui adte domine.
& c̃: & euades. claudit suꝑ illum quim
ꝓfundo contempnit:aquo mortuo uelut
qui non sit perit confessio. Ite. Nullus de¬
bite grauioris pene accipit ueniam:
nisi qualemcũq &. si longe minore qua
debeat solũit penam. Ita enim imꝑtit᷑
adeo largitas miscđie: ut ñ relinquat᷑
iusticia disciplinẽ. Item iere. Qui peccator
est plangat delicta ꝓpria. ut populi: ce
ingrediatur eccłiam. de qua ꝓpt̾ peccatũ
fuerat egressus: & dormiat insacco: ut p̃¬

Expanded text:
mihi ignoscit, quia in corde ago. Ergo sine mihi ignoscit, quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est: Quae solveritis super terram, soluta erunt in coelis? Ergo sine causa claves Si erubui in conspectu populi peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Puteus est profunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, Domine, etc., et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.: Qui peccator est, plangat delicta propria vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
is aliisq plurib auctoritatibus
ꝓbatur: ante confessionẽ uł sa¬
tisfactionem. sola compunctione pecca¬
tum dimitti. O uod qui negant. eas de¬
t̃minare laborant: necũ in huius senten-¬
tie depressionem. & sue opinionis asser-¬
tionem. aucdoritatum testimonia indu¬
cunt. Ait enim dominus ꝑ ysaiam. Dic
tu iniquitates tuas. ut iustificeris. Itẽ
amb&x. Non potest quisquam iustifica¬
ri apecc̃o: nisi fuerit peccatum ante
confessus. Idem. Cõnfessio amorte a¬
nimam liberat: confessio aꝑit para¬
dysum: confessio spem salutis tribuit.
Quia ñ meretur iustificari: qui in uita
fessio uos uberat: q̃ fit cumpenitentia.
Penitentia uera ẽ dolor cordis. & amari
tudo anime ꝓ malis: que quisq cõmi¬
sit̃. Item ioħ̾s. Nõn pot̾ quisquã grãm
d̾ĩ acciꝑe nisi purgatus fuerit ab om̃i
pecc̃o: ꝑ penitentie confessionẽ. ꝑ bap¬
tismum. Itẽ auoꝰ. Agite penitentiam:
qualis agitur in eccłia. Nemo dicat sibi.
occulte ago. apud dm ago. nouit ds qͥ

Expanded text:
is aliisque pluribus auctoritatibus probatur ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item m potest quisquam iustificari a peccato, nisi fuerit peccatum ante confessus. unde donimam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita fessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentitudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus fuerit ab omni peccato per Poenitentiae confessionem et per Baptismum. Item Aug.: Agite poenitentiam qualis agitur in Ecclesia. Nemo dicat sibi: Occulte ago, quia apud Deum ago, novit Deus qui
Abbreviated transcription (Latin):
luit pati ae mori. si ei uirtutes admeren¬
dum uia sufficiebant: ꝓte. non ꝓse. Ouomodo
ꝓme: Ut ipsius passio et mors t̃ eẽt forma ce
causa: forma uirtutis &e humilitatis: causa
gle & libertatis. fõrma do usq ad mortem
obediendi: & causa tue libratusᷤ acbeatitu¬
dinis. Meruit enim nobis ꝑ mortis ac passi¬
onis tolerantiam. quod ꝑp̃cedentia ñ meru-¬
erat: scilicet aditum paradysi. & redempti¬
onem a peccato. apena. adiabolo: & ꝑ mortẽ
eius hec nos adepti sumus scił redemptio¬
nem ae filiorũ głe ad optionẽ. Ipse enim mo¬
riendo. factus est hostia nr̃e lib̾ationis. S
quomodo ꝑmortem nos adiabolo & apec¬
cato redemit. & aditum głe aꝑuit. Decreue¬

Expanded text:
luit pati et mori, si ei virtutes ad merendum illae sufficiebant? Pro te, non pro se. Quomodo pro me? Ut ipsius passio et mors tibi esset forma et causa. Forma virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam quod per praecedentia non meruerat, scilicet, aditum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem ejus haec nos adepti sumus, scilicet, redemptionem, et filiorum gloriae adoptionem. Ipse enim moriendo factus est hostia nostrae liberationis. Sed quomodo nos per mortem a diabolo et a peccato redemit, et aditum g
Abbreviated transcription (Latin):
uinam naturam eandem accepisse. Ait enim:¬
łrinitas. nos sibi reconciliauit ꝑ hoc quod
solum u̾bum cainem. ipsa trinitas fecit. in
quo sic u̾itas incommutabilis manet. diuine
humaneq nature: Ut sicut uera semꝑ ẽ euis
diuinitas quam de patre habet: ita uere sẽꝑ
atq incommutabilis eius sit humanitas.
quam sibi unitam summa diuinitas gertc̃
Ecce ce solum ũbum dixit carnem factum: &
humanitatem diumitati unitam. Id quoq
suꝑius dixit seruilem formam a solo filio su¬
sceptam: quam totatrinitas fecit. facile ẽ ag-¬
noscere quam diũsa & multiplicia suꝑ q̃stiõe
ꝓposita auctores tradiderint. Id̃oq posfĩores
ea legentef uarias atq contrarias ex p̃dictis
occasionem sum̃tes. ꝓmunt sententias. Ouid
tenendum sit de hoc

Expanded text:
vinam naturam, eamdem accepisse. Ait enimvinam naturam, eamdem accepisse. Ait enimTrinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitquo sic veritas incommutabilis manet divinae humanaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre habet, ita vera semper et incommutabilis ejus sit humanitas, quam sibi unitam summa Divinitas gerit. Ecce et solum Verbum dixit carnem factum, et humanitatem divinitati unitam. Idem quoque superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnoscere quam diversa et multiplicia super quaestione proposita auctores tradiderunt. Ideoque posteriores ea legentes, varias atque contrarias, ex praedictis occasionem sumentes, promunt sententias. 2. Quid tenendum sit. No
Abbreviated transcription (Latin):
turam accepit forme enim nomine. natura
significatur ut ausꝰ. euident̃ docet inli. de fi¬
de ad petrum. Cũ ĩnquit de xp̃o audis quia
informa di erat: opportet te agnoscere. firmis¬
simeq tenere. in ilo nomine forme. naturasẽ
plenitudinem debere intelligi. Informa igit᷑¬
d̃i erat: quia in natura dĩ patris erat semꝑ:
de quo natus erat.Hylarius quoq in xii.
libro de trinitate ait. Essẽ informa dĩ ñ alia
intelligentia ẽ quam indĩ manere natitra li¬
dicisti nomine forme intelligentiam fieri na¬
ture: & audisti quod forma di formam serui
suscepit. Unde consequensẽ. quod natura di¬
uina naturam humanam susceꝑit: quod etiã
ieꝵ inexplanatione fid̃i eiuident̃ insinuat
scđm illam substantiam que assumpsit. sed
scd̃m illam que assumptã ẽ: ex quo apparet di¬
uinam sub̾am assumpsisse humanam. Extibĩ
autem auoͦi. suꝑius positis. adhibita diligen¬
tia innui uidetur. solum u̾bum carnem fatũ
ce naturam solum suscepisse humanam: &e dli¬

Expanded text:
turam accepit. Formae enim nomine natura significatur, ut August. evidenter docet in lib. de Fide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat, quia in natura Dei Patris semper erat, de qua natus erat. Hilarius quoque, in lib. 12 de Trinitate, ita ait: Esse in forma Dei non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura. Didicisti nomine formae intelligentiam fieri naturae, at audisti quod forma Dei formam servi suscepit. Unde consequens est quod natura divina naturam humanam suscepit. Quod etiam Hieron. in Explanatione fidei evidenter insinuat,non secundum illam substantiam quae assumpsit, sed secundum illam quae assumpta est. Ex quo apparet divinam substantiam assumpsisse humanam. Ex verbis autem August. superius positis, adhibita diligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse humanam; et di