comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos qͥ ꝑueniunt usq ad talul.
mñsus ẽ alios mille cubitos maqͣ.
& tradux me usq ad genua. Post
remissionẽ si qͥdem peccatoꝵ & in
icia ꝓfectuũ. qn paululũ det̾re¬
nis ad altiora conamur ascende¬
re. flectimus dño genua: dicente
apło. Ut om̃e genu flectat᷑ celesti¬

Expanded text:
cubitos qui perveniunt usque ad talum, mensus est alios mille cubitos in aqua, et transduxit me usque ad genua. Post remissionem siquidem peccatorum, et iter profectuum, quando paululum de terrenis ad altiora 589 conamur ascendere, flectimus Domino genua, dicente Apostolo: Ut omne genu flectat
Abbreviated transcription (Latin):
tuor mũdi sig̾cat plagas: qd̾ insu¬
dore uultꝰ nr̃i comedamꝰ pañe. &
oĩs laborm̃ uent̾ stercoriq ꝓficiat:
Quȩ qͣtuor atola uł iuiꝰ paries am¬
biebat & culinȩ fabͥcatȩ erant sub¬
ter porticꝰ ꝑ gyrũ. uł ꝓpͥnqͣ habe¬
bant accubita: ut uͥ cibi. ibi & m̃sa¬
rũ p̾paratio. Et ne forsitan igno¬
raret ꝓpħa qͥd ẽẽnt quȩ cerneret:
dix adeũ. Hec ẽ domꝰ culinaꝵ. inqͣ
coquent ministri domꝰ dñi uicti¬
mas ppłi : popłi qͥdem uictimas qͤ
offerunt᷑ ꝓ delicto siue peccato &
ignorantia. s alim̃ta & refrigeria
sac̾dotũ: ut meminerĩt nichil se
aliud deb̾e appetere. cũ & intẽplo
carnes adeoꝵ refrigeria p̾paratę

Expanded text:
atuor mundi significat plagas : quod in sudore vultus nostri comedamus panem, et omnis labor ventri stercorique proficiat: quae quatuor atriola, vel unus paries ambiebat, et culinae fabricatae erant subter porticus per gyrum, vel propinqua habebant accubita: ut ubi cibi, ibi et mensurarum praeparatio. Et ne forsitan ignoraret propheta quid essent quae cdixit ad eum: Haec est domus culinarum in qua coquent ministri Domini victimas populi. Populi quidem victimae, quae offerentur pro delicto, sive peccato, et ignorantia, sunt alimenta, et refrigeria sacerdotum: ut meminerint nihil se aliud debere appetere, cum etiam in templo carnes ad eorum refrigeria praeparatae
Abbreviated transcription (Latin):
riadis. Mare aut̃ dr̃ cũ habeat
dulces aqͣs: iuxta idioma scͥptura¬
rũ quo cong̾gationes aquaꝵ ap¬
pellant᷑ maria: & tendent in qͥt
t̾mini usq ad iordanẽ: & ad ulti¬
mum claudent᷑ uł mari mortus.
uł ut alii putant. lingua maris
rubriancuiꝰ litore ahyla positaẽ.¬

Expanded text:
riadis. Mare autem dicitur, cum habeat riadis. Mare autem dicitur, cum habeat dulces aquas, juxta idioma Scripturarum, quo congregationes aquarum appellantur maria. Et tendent, inquit, termini usque ad Jordanem, et ad ultimum claudentur mari vel Mortuo, vel ut alil putant lingua maris Rubri, in cujus littore Ahila posita
Abbreviated transcription (Latin):
tendent usq ad iordanẽ: & adulti¬
inũ claudent᷑ mari. Supͣ dixerat.
& erit t̾muiꝰ amari usq ad aserenon.
t̾minꝰ damasci. A fine gͥ septẽtͥona¬
lis plage hoc ẽ atͥo enan. tendunt
fines uixta numeroꝵ librũ usq
sepha ma. quã hebrei apamiã
no minãt. & deapainia descen¬
dt̃ t̾mimni in rebla. quȩ nc̃ syriȩ uo¬
ca tur antiochia. E ut scias rebla
hanc significare urbẽ que nẽ in
syria coele nobilissima ẽ. seqͥtur.
contͣ fontẽ: quẽ ꝑspicuũ ẽ signifi¬
care daphnen: de qͦ fonte supͣdicta
urbs aqͥs abundantissimis fruit᷑.
lnc aut̃ locus agnẽo pompeio qui
pͥmꝰ uideã roinano subegit imꝑio.
inIlitarimanu cõsitꝰ ẽ: & ab eo
iuxta sabulam poetarũ daphnes
nom̃ accepit oblauros & cypars¬
sos. quȩ arbores in ipso locofren¬
tissimȩ st̃. Inde inqͥt ꝑuenient ian¬
ni contͣ orientalẽ plagam acłma¬
re cennereth. usq ad stagnũ tybe

Expanded text:
tendent usque ad Jordanem, et ad ulttendent usque ad Jordanem, et ad ultimum claudentur mari. Supra dixerat: Et erit terminus a mari usque ad Aser Enon, terminus Damasci . A fine igitur Septentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendunt fines juxta Numerorum librum usque Sephama, quam Hebraei Apamiam nominant: et de Apamia descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem, quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitur: Contra fontem, quem perspicuum est significari Daphnem: de quo fonte supradicta urbs aquis abondantissimis fruitur. Hic autem focus a Cneo Pompeio, qui primus Judaeam Romano subegit imperio, militari manu consitus est; et ab eo juxta fabulam poetarum, Daphnes nomen accepit, ob lauros et cyparissos, quae arbores in ipso loco frequentissimae sunt. Inde, inquit, pervenient termini contra Orientalem plagam ad mare Chenereth, usque ad stag
Abbreviated transcription (Latin):
sui. qͥ locus appellat᷑ atͥum thicon
hoc ẽ atͥum mediũ. ut int̾p̾tatꝰ est
syminachꝰ. iuxta t̾minos aurãn qd̾
iracundiam sonat. ut cũ ꝓpħa di¬
camꝰ. iram dñi sustinebo qm̃ pecca¬
ui ei: & a mari usq ad t̾minos damas¬
ci: in quo & apłs paulus a fu¬
rore iudaico & effusione eccliastici
snaguims lum̃ cecitate conspex̃:
& assũpto cilicio ꝑ secutionis uet̾is.
euangłiũ p̃dicauit. ut ꝑueniret
ad atriũ fontis ęt̾ni: & inaqͥlone qͦn¬
d̾a positus. app̃henderet t̾minum
u̾itatis. Porro plaga orientalis.
demedio auran. & de medio damas¬
ci. & demedio galaad. & de medio
mari orientali metiemini plagã
orientalẽ. P roqͦ innumeroꝵ lib ͦ
ita scͥptũ repꝑi. Inde metient᷑ fines
contra orientalẽ plagã. deuilla
enan hoc ẽ aserenon usq sephama:¬
& desephania descendent t̾mini rẽb¬
la contͣ fontẽ:inde ꝑuement con¬
tra orientẽ ad mare cenuereth: et

Expanded text:
sui . Qui locus appellatur, atrium Thicon, sui . Qui locus appellatur, atrium Thicon, hoc est, atrium medium, ut interpretatus est Symmachus, juxta terminos Auran, quod iracundiam sonat, et cum propheta dicamus: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei . Et a mari usque terminos Damasci; in quo et apostolus Paulus a furore Judaico et effusione Ecclesiastici nguinis, lumen caecitate conspexit, et assumpto cilicio persecutionis veteris, Evangelium praedicavit, ut perveniret ad atrium fontis aeterni, et in Aquilone quondam positus, apprehenderet terminum veritatis. Porro plaga Orientalis de medio Auran, et de medio Damasci, et de medio Galaad, et de medio mare orientale metiemini plagam orientalem. » Pro quo in Numerorum libro ita scriptum reperi: « Inde metientur fines contra orientalem plagam de villa Enan, hoc eet de Sephama descendent termini Rebla contra fontem: inde pervenient contra Orientem in mare Chenereth, et
Abbreviated transcription (Latin):
maris. & sanabunt᷑ aque. Aquas
uł baptisini grãm. uł euangłicam
significare doctrinã dudũ diximꝰ:
que si eg̾diant᷑ delimine templi
dñi. & apłicã teneant disciplinã: tu¬
mulos sabuli steriles pͥus & inferti¬
les faciunt ẽẽ frugiferos: & omĩa¬
plana atq deseita ita irrigant. ut
cram̃tũ. quẽ heliscus euangłico &
apłico curauit sale: intantũ ut uͥ
pͥus sterilitas fuerat & mors. ibi ub̃¬
tas eẽt & uita. Nec solũ deserta sa¬
nant. s iutrant mare orientale. ma¬
re iuidelicet mortuũ. in qͦ nichil po¬
terat ẽẽ uitale. & mare amarissimũ:¬
stagnũ bituminis uocant. Mirum¬
q ininodũ aqͥs euangłicis aquȩ sa¬
nant᷑ mortuȩ: que ab eo o qd̃ nich in
se uitale habeant. nom̃ mortis sor¬
tite st̃. ñ em̃i nouerant eũ qͥdic̃. ego
sum uita. & reuera iuxta litt̾am
huc usq uicħ qd̾ spiret & possit in

Expanded text:
. Aquas vel baptismi gratiam, vel Evangelicam significare doctrinam, dudum diximus. Quae si egrediantur de limine templi Domini, et Apostolicam teneant disciplinam, tumulos sabuli, steriles prius, et infertiles faciunt eplana atque deserta ita irrigantur, ut cramentum, quem Elizaeus evangelico et apostolico curavit sale , in tantum ut ubi prius sterilitas fuerat et mors, ibi ubertas esset et vita; nec solum deserta sanarunt sed intrant mare orientale, mare videlicet Mortuum, in quo nihil pterat esse vitale, et mare amarissimuStagnum bituminis vocant. Mirumque in modum aquis evangelicis aquae sanantur mortuae, quae ab eo, quod nihil in se vitale habeant, nomen mortis sortitae sunt. Non enim noverant eum qui dicit: « Ego sum vita . » Et revera juxta litteram huc usque nihil quod spiret
Abbreviated transcription (Latin):
ingła ẽ dĩ patris. Tercio m̃sus est
mille alios cubitos. & traduxit
inqͥt me ꝑaqm usq adrenes. his
em̃ gͣdib ad sublunia ꝑuenimꝰ:
quȩ tam̃ ipsa sublunia usq ad
lumbos & renes ꝑueniunt. ut
deamꝰ scĩficationẽ corꝑis. sineqͣ
nemo uidebit dm̃. Uñ & inhoc
eodem ꝓpħa. apedib usq adlũ¬
bos ds igneus cernitur. indigent
eũi igne & purgatione oꝑalum¬
borũ. dicente iusto. qm̃ lumbi
mate illudit inmicꝰ: alumbis
uͦ usq ad caput & u̾ticem p̾cio¬
sissimo metallo electri fulgore
resplendet. ut nichil in se sordiũ.
nichil habeat uitalitatis. Uñ nc̃
quarto dr. Et ĩnsus ẽ mille. subau¬
post lumbos torrentẽ cogitationũ
erat baddi. & ductor ꝓpħe. liquido
ꝑtͣnsit. qͥ peccatũ ñ fec̃. nec dolus
inuentus ẽ inore eiꝰ. Causasq red

Expanded text:
ia est Dei Patris . Tertio mensus est mille alios cubitos, et transduxit, inquit, me per aquam usque ad renes. His enim gradibus ad sublimia pervenimus: quae tamen ipsa sublimia usque ad lumbos et renes perveniunt, ut anctificationem corporis sine qua nemo videt Deum. Unde et in hoc eodem propheta a pedibus usque ad lumbos Deus igneus cernitur. Indigent enim igne et purgatione opera lumborum, dicente justo: « Quoniam lumbi  phantasmate illudit inimicus. A lumbis vero usque ad caput et verticem pretiosissimo metallo electri fulgore resplendet, ut nihil in se sordidum, nihil habeat utilitatis. Unde nunc quarto dicitur: « Et mensus est mille, » subaupost lumbos torrentem cogitationum,erat BADDIM, et ductor prophetae, liquido pertransiit: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Causasque r
Abbreviated transcription (Latin):
dĩc. Regnauit mors abadam usq
adinoysen. etiã in eos qͥ ñ pecauert̃
insimilitudinẽ p̾uaricationis ad̾a.
Qd̾ cubitos genere masculino & non
neutrali cubita dicimꝰ iuxtareguła
graminaticoꝵ. & insuꝑiorib docui.
ñ nos ignorantia hoc facere. s con¬
suetudine ꝓpt̾ simplices qͦsq & in-¬
doctos: quoꝵ incong̾gatione eccliȩ
maior ẽ numerꝰ. Et dix̃ ad me.

Expanded text:
avit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam super eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae . Quod cubitos genere masculino, et non neutrali, cubita dicimus, juxta regulam grammaticorum, et in superioribus docui, non nos ignorantia hoc facere, sed consuetudine propter simplices quosque et indoctos, quorum in congregatione Ecclesiae major est numer
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. int̾p̾tat᷑ augm̃tũ: rem intel¬
ligentes ꝓnomine. & lectoris animũ
confundentes. Subtracta eñi leui¬
tiea tͥbu. & templi sacͥficiis delegata.
remanebant undecĩ tͥbꝰ: quaꝵ io¬

Expanded text:
Joseph interpretatur augmentum; rem intelligentes pro nomine, et lectoris animum confundentes. Subtracta enim Levitica tribu, et templi sacrificiis delegata, remanebant undecim tribus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dit iosue. Si ppłs multus eꝰ ascende
insiluam & succide tͥ spatia int̾ra
pherezei. & rapharm: qͥa angusta ẽ
tͥ possessio montis ephraim. E it̾ũ.
nasse. Popłs multus es & magne
fortitudims: ñ habebis sortẽ unam.
s tͣnͣsibis admontẽ. & succides tͥ atq

Expanded text:
multus es, ascende in sylvam, et succide tibi spatia in terra Pherezaei et Raphaim, quia angusta est tibi possessio montis Ephraim. » Et iternasse: Populus multus es et magnae fortitudinis, non habebis sortem unam, sed transibis ad montem et succides tibi at
Abbreviated transcription (Latin):
trat. Suꝑ torrentẽ uͦ siue fluurũ
oriet᷑ in ripis eiꝰ exutraq parde lig
nũ omẽ pomiferũ. siue ut om̃s uo¬
qd̃ cibũ & escam tͥbuunt. & qd̾ man¬
di pot̾. appellat᷑q lingua hebrai
reͣscet in eo. s cotidie in no¬
uabunt᷑ fruges eiꝰ. siue
ñ defluet foliũ exeo. & ñ
deficiet fructus eiꝰ. iuxta
illud qd̾ inpͥmo psalm o¬

Expanded text:
orrentem vero sive fluvium orietur in ripis ejus ex utraque parte omne lignum pomiferum, sive ut omnes vood cibum et escam tribuit et quod mandi potest, appellaturque lingua Hebraicrescet in eo, » sed quotidie innovabuntur fruges ejus, sive « non defluet folium ex eo, et non deficiet fructus ejus, » juxta illud quod in
Abbreviated transcription (Latin):
mersit me. Et it̾um. Lib̾a me abhis
qͥ odert me: & de ꝓfundis aquarũ.
Non me p̾cipitet tẽpestas aquȩ. nec
absorbeat meꝓfundũ: neq urgeat
suꝑ me puteris os suũ. & in alio
uos de glutissent nos. Cũ irasceret᷑
furor eoꝵ suꝑ nos. forsitan aqua
absorbuisset nos. Et sponsus in
cantico canticoꝵ. Aqua multa ñ
pot̾it restinguere caritatẽ: & flu¬
inina ñdemergent eã. Ista ẽ aqua.
de qua dic̃ osee. Contempsit me
galaad ciuitas q̃ oꝑat᷑ uanitates:
contͣbans aqͣm: & fortitudo eiꝰ uiri
pirate. Qͤ aqͣ alio noĩe uocat᷑ myr¬
ra hoc ẽ amaritudo: in qͣ lignum
crucis mittit᷑. & amara u̾tunt᷑ in
dulcia. Considera legẽ moysi. si
intelligat᷑ iuxta sensũ carneũ iu¬
deoꝵ quomͦ amara sit. effo diens
inithainar formcationẽ. & osee
iunctũ fornicariȩ. ierenne ꝑyro¬
m̃a. moysi uxorem ethyopissam.
& iut̾fectionẽ egyptii. & mille alia:
que suntelligamꝰ iuxta occidentẽ
litt̾am. & ñ iuxta sp̃m uiuifican¬

Expanded text:
ersit me . Et iterum; Libera me ab his qui oderunt me, et de profundis aquarum: non me praecipitet tempestas aquae, nec absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . Et in alio vos deglutissent nos. Cum irasceretur furor eorum super nos, forsitan aqua absorbuisset nos . Et Sponsa in Cantico canticorum: Aqua multa non poterit restinguere charitatem, et flumina non demergent eam . Ista est aqua, de qua dicit Osee: Contempsit me Galaad civitas, quae operatur vanitates, conturbans aquam, et fortitudo ejus viri piratae . Quae aqua alio nomine vocatur MARA, hoc est, amaritudo; in quam lignum Crucis mittitur, et amara vertuntur in dulcia. Considera legem Moysi, si intelligatur juxta sensum carneum Judaeorum, quomodo amara sit, effodiens in Thamar fornicationem , et Osee junctum fornicariae, Jeremiae περίζωμα , Moysi uxorem Aethiopissam, et interfectionem Aegyptii, et mille alia, quae si intelligamus juxta occidentem litteram, et non juxta spiritum vivifican
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo canit᷑. Eleuauert flumi¬
na dũe. eleuauer̃t flumina uocẽs
suãs: auocib aqͣrũ multaꝵ. Mi¬
ra biles elationes maris. Iste st̃ aq̃
syloc que uadunt cũ silentio: de
qͥb loqͥt᷑ ysaias. haurietis aqͣs de
fontib saluatoris. Et psalmista.
B̾ndicite dño defontib isił. Et ide
ysaias de dño saluatore. iste ait ha¬
bitabit in excelsa spelunca pet re
fortissime: panis dabit᷑: & aqͣ illius
fidelis. Erũpit em̃i indeserto aqua.
& uallis int̾ra sicienti: dr̃q creden¬
tib. Noli tunere qm̃ redemite.
m̃s es tu: & sitͣnsieris ꝑ aqͣm. tecũ
ego sũ. Et rursũ. Q sititis. ice ad aqͣm.

Expanded text:
Elevaverunt flumina, Domine, elevaverunt flumina voces suas a vocibus aquarum multarum. Mirabiles elationes maris . Istae sunt aquae Siloe, quae vadunt cum silentio, de quibus loquitur Isaias: Haurietis aquas de fontibus Salvatoris . Et Psalmista: Benedicite Domino de fontibus Israel . Et idem Isaias de Domino Salvatore: Iste, ait, habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua illius fidelis . Erupit enim in deserto aqua, et vallis in terra sitienti. Diciturque credentibus: Noli timere, quoniam redemi te; meus es tu, et si transieris per aquam, tecum ego sum . Et rursum: Qui sititis, ite ad aquam :
Abbreviated transcription (Latin):
ebaut᷑ subt̃ lum̃ domꝰ idẽ cẽpli. ñ fer¬
bant᷑ ad aqͥlonẽ & ad occidentẽ. s
adorientẽ. & in latere tẽpli dext᷑. idẽ
admeridiẽ: ipsoniq meridiẽ. ũ cus¬
libet loci s altaris. Ex qͦ ꝑspicuum
st̃ omĩa scientia dĩ: sic̃ aqͣ multa
oꝑiens mare. De his aquis & zacha¬
rias ꝓpħa uaticinatꝰ ẽ dicens. Indie
illo eg̾diet᷑ aqua uiuens de ierłm:
& mediũ eiꝰ in mare pͥmũ. mediũ
aut̃ illiꝰ inmare nouissimũ. Delis
aquis & ad samaritanã dñs loq̃bat᷑.
Si scires qͥs ẽ qͥ dĩc tͥ da mͥ bibere. tu
forsitan petisses eũ ut dediss t aqͣm
inuentẽ. Et it̾um. Omĩs qͥbibit
de aqua ista sitiet denuo: qͥ autẽ
biberit exaqͣ qͣm ego dabo ei. ñ siti¬
et in et̾num. Et intemplo clama¬
bat atq dicebat. Siqͥs sitit: ueniat ad
me & bibat. Qͥcredit inmesic dic̃ scͥp¬
tura. flumina deuentre eiꝰ fluent¬

Expanded text:
ebantur subter limen domus, id est templi, non ferebantur ad Aquilonem et ad 586 Occidentem: sed et ad Orientem, et in latere templi dextro, id est, ad Meridiem, ipsamque Meridiem non cujuslibet loci, sed altaris. Ex quo perspicuum sunt omnia scientia Domini, sicut aqua multa operiens mare . De his aquis et Zacharias Propheta vaticinatus est, dicens: In die illo egredietur aqua vivens de Jerusalem, et medium ejus in mare primum: medium autem illius in mare novissimum . De his aquis et ad Samaritanam Dominus loquebatur: Si scires quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere, tu forsitan petisses eum, et dedisset tibi aquam viventem . Et iterum: Omnis qui bibit de aqua ista, sitiet denuo: qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Et in templo clamabat atque dicebat: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me sicut dicit Scriptura flumina de ventre e
Abbreviated transcription (Latin):
greco edidere sermone. dequib
appianicꝰ cylix ẽ poeta doctissimꝰ:
centũ qͥnqͣginta tͥa ẽẽ genera pis¬
ciũ: que omĩa capta st̃ ab apłis:
et nichil remanisit incaptũ. dũ
& nobiles & ignobiles & diuites
& pauꝑes. & om̃e genus hominũ
de mari huiꝰ scłi extͣhitur ad salu

Expanded text:
Graeco didicere sermone, de quibus Oppianus Cilix est, poeta doctissimus, centum quinquaginta tria esse genera piscium quae omnia capta sunt ab apostolis, et nihil remansit incaptum, dum et nobiles et ignobiles, divites et pauperes, et omne genus hominum de mari hujus saeculi extrahitur a
Abbreviated transcription (Latin):
aimus ponit᷑ in exordio. Uͥ gͥcibi.
ibi & angustia atq temptatio. ꝑq̃
parant᷑ cibi: & uͥ inꝑfecti uiri uene¬
rimꝰ etatẽ. ibi calcanda st̃ oĩa. & di¬
cendũ. Habentes uictũ & uestrm̃¬
tũ his contentisimꝰ. &. si dederit mͥ
dñs cibũ aduescendũ. & uestẽ ad

Expanded text:
annus ponitur in exordio. Ubi igitur cibi, ibi et angustia atque tentatio, per quae parantur cibi. Et ubi in perfecti viri venerimus aetatem, ibi calcanda sunt omnia, et dicendum: Habentes victum et vestitum, his contenti simus . Et: Si dederit mihi Dominus cibum
Abbreviated transcription (Latin):
nnfestiꝰ. Apparebit insyon fluuiꝰ de¬
currens: głosus int̾ra sitienti. Suꝑ
hc̃ fluuiũ erant arbores plurime
exutͣq parte ripe. ut int̾ duo scilicet
instrum̃ta uetꝰ & nouũ clausus cur¬
reret fluuiꝰ. ligna aut̃ multa uel
arbores plurimas & multas nimis.
illas arbitror quas inparadyso scͥp¬
tura cõmemorat pomis uariis ab¬
undare. Docetq ꝓpħam doctor pre¬
uius & magister: & dic̃. Aquȩ iste
que egͥdiunt᷑ uł ingalileã gentiũ
iuxta .lxx. uł ut ueriꝰ continet᷑. ad¬

Expanded text:
nifestius: Apparebit in Sion fluvius denifestius: Apparebit in Sion fluvius decurrens gloriosus in terra sitienti . Super hunc fluvium erant arbores plurimae ex utraque parte ripae; ut inter duo scilicet Instrumenta, vetus et novum, clausus curreret fluvius. Ligna autem multa, vel arbores plurimas et multas nimis, illas arbitror quas in paradiso Scriptura commemorat pomis variis abundare; docetque prophetam ductor praevius et magister, et dicit: Aquae istae quae egrediuntur, vel in Galilaeam gentium, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscat. Cũq ait me cõnu̾tis¬
sem. siue ille me conu̾tisset qui duc̃¬
tor erat & monitor:ecce inripator¬
rentis siue fluuii ligna multa uł
arbores pͥurime nimis exutraq
parte. Torrens iste qͥ ꝓaquarũ ab̃u.¬
dantia fertur more torrentis. & sus¬
cipit decȩlo pluias. de quo inpre¬
terita diximꝰ lectione: ipse a.lxx.
appellat᷑ fluuius. eo qd̾ ꝑpetuas
aquas habeat. nec de pluuiis hinc
fonte manantes. De quo fluuio
multa inscͥpturis scĩs legimꝰ. sed
inp̾sentiarũ pauca dicendia st̃: ac
pͥmum illud. Fluminis impetus
letificat ciuitatẽ. Et malio loco.
flumen dĩ repletum ẽ aqͥs: ppasti
cibum eoꝵ: qͥa sic ẽ p̾ꝑatio tua. Rati¬
sũq pluralit̾. Eieuauert̃ fium¬
na dñe. eleuauer̃t flumina uoces
suas: auocib aquarũ multarũ mi¬
rabiles elationes maris. Et in ysaia.
faciam indeserto uiã. & in inuio
flumina. & in alio eiꝰdem loco ma¬

Expanded text:
recognoscat. Cumque, ait, me convertisrecognoscat. Cumque, ait, me convertissem, sive ille me convertisset, qui ductor erat et monitor; ecce in ripa torrentis, sive fluvii, ligna multa, vel arbores plurimae nimis ex utraque parte. Torrens iste qui pro aquarum abundantia fertur more torrentis, et suscipit de coelo pluvias, de quo in praeterita diximus lectione, ipse a LXX 592 appellatur fluvius, eo quod perpetuas aquas habeat: nec de pluviis hinc fonte manantes. De quo fluvio multa in Scripturis sanctis legimus; sed in praesentiarum pauca dicenda sunt, ac primum illud: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis, praeparasti cibum eorum, quia sic est praeparatio tua . Rursumque pluraliter: Elevaverunt flumina, Domine, elevaverunt flumina voces suas, a vocibus aquarum multarum: Mirabiles elationes maris . Et in Isaia: Faciam in deserto viam, et in invio flumina . Et in alio ejusdem loco ma
Abbreviated transcription (Latin):
runt fructus eiꝰ incibũ. & folia eiꝰ
ad medicinã. siue & ascensio eiꝰ ad sa¬
nitatẽ. T otum capitulũ quãꝗͣ.
ꝓlixũ sit.simul ponere uolui. ne
sensum legentis int̾rũperẽ: & lectio¬
nis ordo diuisus inpartesaudientis
intelligentiã conturbaret. Primũq
dein ꝓgalilea. quȩ hebraice dr galli
mulos sig̾cat harenarũ. syminachꝰ¬
odotio arabas tͣnstulert. Dicamus
gͦ. quid nob̾ uideat᷑ insingłis. Uir
ille qui erat ductor ierechielis. co¬
monet ꝓpħam ut diligentiꝰ intue¬
at᷑ & uideat: & occulta mysteria
ocłis m̃tis attendat. Uocat aut̃ fi¬
liũ hominis uł infigura dñi sal¬
uatoris. & eñ ierechiel int̾ptat᷑ for¬
titudo uł imꝑiũ dĩ. uł certe ad cõ¬
monitionẽ fragilitatis humanȩ.
ne obliuiscat᷑ conditionis sue. dũ ei
magna monstrant᷑. & comonitũ
ducit atq conu̾tit ad ripã correntis
ut qm maliam ꝓfunditate tͣnsire
ñ potuerat. saltẽ ea que in ripis st̃

Expanded text:
cibum, et folia ejus ad medicinam sive et ascensio ejus ad sanitatem . Totum capitulum quamquam prolixum sit, simul ponere volui, ne sensum legentis interrumperem, et lectionis ordo divisus in partes, audientis intelligentiam conturbaret. PrimumqueDeinde pro Galilaea, quae Hebraice dicitur GALILA mulos significat arenarum; Symmachuodotio, Araba transtulerunt. Dicamus ergo quid nobis videatur in singulis. Vir ille qui erat ductor Ezechielis, commonet prophetam, ut diligentius intueatur et videat, et occulta mysteria oculis mentis attendat. Vocat autem filium hominis, vel in figuram Domini Salvatoris; et enim Ezechiel inttitudo vel imperium Dei: vel certe ad commonitionem fragilitatis humanae, ne obliviscatur conditionis suae, dum ei magna monstrantur. Et commonitum ducit atque convertit ad ripam torrentis, ut quoniam mediam profunditatem transire  poterat, saltem ea quae in ripis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe. uł subfigura honoris tenere
quȩ ñ st̃ sua. & lib̃is derelinqͦre:
ppłs qͥ in nomine dĩ fuerit cong̾gatꝰ.
disꝑget᷑ inpartes atq laceiabit᷑. Si¬
ue iuxta legem. ne paulatĩ alt̾iꝰ he¬
reditas tͣnseat ad aliũ: & ꝑeat funi
fr̃ibq & consanguineis derelin¬
quit Et introduxit me ꝑing̾s¬
sũ qͥ erat ex latere siue postt̾gum
portȩ ingarophilatia scũiarii ad
sac̾dotes. siue mexedras & thalamos
qui respiciebant ad aquilone: &
ecce ibi erat locus u̾gens adocciden¬
tem. sie admare. & ut .lxx. tͣnstu¬
lert separatus. Et dix adme. Iste ẽ
locus uͥ coquent sac̾dotes ꝓdelicto

Expanded text:
oris tenere quae non sunt sua, et liberis derelinquere, populus qui in nomine Dei fuerat congregatus, dispergetur in partes atque lacerabitur: sive juxta Legem, ne paulatim alterius haereditas transeat ad alium, et pereat funicfratribusque, et consanguineis derelinquit. Et introduxit me per ingressum qui erat in latere vel post tergum portae in gazophylacia sanctuarii ad sacerdotes sive in exedras et thalamos qui respiciebant ad aquilonem: et ecce ibi erat locus vergens ad occidentem sive ad mare: et ut LXX transtulerunt, separatus. Et dixit ad me: Iste est locus ubi coquent sacerdotes, pro delicto
Abbreviated transcription (Latin):
siue fluiius: & stabunt suꝑ illa
piscatores. ab engaddi usq ad engal¬
lim. Siccatio sagenarũ erunt. Plu¬
rime species erunt piscium eiꝰ: siẽ pisces
maris magni multitudinis miniȩ.
In his autẽ que egͥdiunt᷑ ripas & st̃
palustria. ñ sanabunt᷑: s insalinas
um oriet᷑ inripis eiꝰ exutraq parte

Expanded text:
s, et stabunt super illas piscatores. Ab Engaddi usque ad Engallim siccatio sagenarum erit. Plurimae species erunt piscium ejus sicut pisces maris magni, multitudinis nimiae. In his autem, quae egrediuntur ripas et sunt palustria, non sanabuntur, sed in salinas m orietur in ripis ejus ex utraque parte
Abbreviated transcription (Latin):
rore ẽẽ uł ꝓpeccato. Sin aut &e ꝓ
ignorantia offert᷑ sacͥficiũ: qͣnto
magis ꝓdelicti conscientia: Inde
& iob offerebat mane cotidie hosti¬
am ꝓfiliis suis: timens ne ꝑigno¬
rantiã deliqͥssent. Qd̃ aũ seqͥt᷑ ut
ñ efferant inatͥum ext̾ius & scĩficet᷑¬

Expanded text:
rore esse, vel pro peccato. Sin autem et pro ignorantia offertur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! Unde et Job offerebat mane quotidie hostiam pro filiis suis , timens ne per ignorantiam deliquissent. Quod autem sequitur: Ut non offerant in atrium exterius, et sanctificet
Abbreviated transcription (Latin):
mari re ꝑiri pot̃: ne cocleolȩ qͥde
paruiq ueriniculi & anguille. &
cet̾a aĩantiũ siue serpentiũ genera.
quoꝵ magis corpuscula possumꝰ
nosse quã nomĩa. Demq si iordanis
auctus ymbrib pisces illic influ¬
ens rapuerit. statĩmoriunt᷑: & pingui¬
b aquis suꝑnatant. Cũ hȩc itaq
nicħ utilitatis habeant ut simplex
curante. habebunt pisces plurimos:
& Quiuent oĩa ad que torrens
iste. ꝑuenerit. ita ut piscatores
stent sr̃ ripas. abengaddĩ usq ad eñ¬
gallim: quoꝵ pͥus fontẽ siue ocłm
hedi: seqñs fontẽ ocłm ue uituloꝵ
so. nat. Eñgallum inpͥncipio ẽ maris
mortui uͥ iordanis ingͥdit᷑. Engaddi
uͦ. uͥ finit᷑ atq consumit᷑. Mare aũ
mortuũ illud puto ẽẽ de quo ⁊acͥa¬
rias loqͥtur. Indie illa egͥdiet᷑ aqua

Expanded text:
: nec cochleolae quidem parvique vermiculi et anguillae, et caetera animantium sive serpentium genera, quorum magis corpuscula possumus nosse quam nomina. Denique si Jordanis auctus imbribus pisces illuc influens rapuerit, statim moriuntur, et pinguibus aquis supernatant. Cum haec itaque nihil utilitatis habeant, ut simplex curatae, habebunt pisces plurimos, et vivent omnia ad quae torrens iste pervenerit; ita ut piscatores stent super ripas ab Engaddi, usque ad Engallim: quorum prius fontem, sive oculum haedi: sequens fontem oculumve vitulorum sonat. Engallim enim in principio est maris Mortui, ubi Jordanis ingreditur. Engaddi vero, ubi finitur atque consumitur. Mare autem Mortuum illud puto esse, de quo Zacharias loq
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. Et inseptem dierũ sollem¬
uitate faciet holocaustum dũo. sep¬
tem uitulos. & sept̾em arietes m̾ma¬
die m̃sis insollemnitate faciet sic̃
supͣdicta sunt. ꝑseptem dies tam
ꝓpeccato qͣm ꝓ holo causto .&. in
sacͥficio & moleo. T otum capi¬
tulum posui. nediuisum ꝑsin¬
gła. legentis animum conturbaret.
Et pͥmum de int̾pretationis uarie¬
tate dicendũ ẽ. Uͥ nos int̾p̾tatisu¬
mus. inquatuor anguł crepidi¬
nis altaris .lxx. tͣnstulert. & suꝑ
quatuor angulos templi. & suꝑ
altare. Et uͥ nos diximꝰ. ꝓuno quo¬
q qui ignorauit & errore decep¬

Expanded text:
peccato. Et in septem dierum solemnitate faciet holocaustum Domino: septem vitulos, et septem arietes immadie mensis in solemnitate, faciet sicut supra dicta sunt per septem dies: tam pro peccato, quam pro holocausto, et in sacrificio et in oleo. Totum capitulum posui, ne divisum per singula legentis animum conturbaret. Et primum de interpretationis varietate dicendum est. Ubi nos interpretati sumus, in quatuor angulis crepidinis altaris. LXX transtulerunt, et super quatuor angulos templi, et super altare. Et ubi nos diximus, pro unoquoque qui ignora
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ cipi inisrł: & suꝑ pͥncipe erun
holocausta & sacͥficium & libami¬
na insollemnitatib & inkalendis
& in sabbatis. & inuinu̾sis sollem¬
nitatib domus isrł. Ipse faciet ꝓ
peccato sacͥficiũ: & holocaustum
& pacifica ad expiandum ꝑ domo
isił. Supra dixit quota pars eoꝵ
darũ specierũ quã liquentiũ debe¬
at offerri pͥncipi: nc̃ eundẽ pͥmiti¬
arũ manimantib ordinẽ tenet. ut
unũ de grege ducentoꝵ arietũ
iubeat offerri. quos nutrit isrł
insacͥficium & inholocaustũ & in
pacifica. ad expiandum ꝓppło. ait¬

Expanded text:
principi in Israhel et super principem erunt principi in Israhel et super principem erunt holocausta et sacrificium et libamina in sollemnitatibus et in kalendis et in sabbatis in universis sollemnitatibus domus Israhel ipse faciat pro peccato sacrificium et holocaustum et pacifica ad expiandum pro domoIsrael. Supra dixit quota pars eorum idarum specierum quam liquentium, debeat offerri principi: nunc eumdem primitiarum in animantibus ordinem tenet: ut unum de grege ducentorum arietum jubeat offerri, quos nutrit Israel, in sacrificium et in holocaustum, et in pacifica, ad expiandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
iungit & loquit᷑. Impinguasti in
oleo caput meũ. & calix tuus me¬
brians quã p̾clarus ẽ: illo oleo qd̾
absq fece mundissimũ adlucernã
dñi p̾paratur. qd̾ qui parauerit ex¬
hilarat᷑ facies eiꝰ moleo oliui exul¬
tationis quo xp̃c unctus ẽ p̾partici¬
pib suis: & effectus oliua cum pro¬
pheta cantabit. ego autẽ sic̃ oliua
fructifera indomo dĩ: & illo uino
qd̃ de uera uite redundat intor¬
cularib saluatoris dicente dño.
Egosum uitis. uos ꝓpagines: pat̃
m̃s agͥcola. De his corcularib tres
runt᷑. Et inuet̾i quidẽ lege absq
m̃sura erant & numero pͥmitie. ñ
aũt edificatione templi qd̾ ierechi¬
elis ꝓphetia continet. certa m̃sura ẽ
id ẽ sexagenariꝰ numerus: quo mu¬
dus expletur. & dr nob̃. inqua m¬
sura m̃si fueritis. remetiet᷑ uobis.
Et arietem unũ degrege ducentoꝵ:
cium & inholocaustum & inpaci¬
fica. ad expiandum ꝓ eis ait dñs d̾s.
Omĩs ppłs t̾re tenebit᷑ pͥmitiis his

Expanded text:
ur: « Impinguasti in oleo caput meum, et calix tuus inebrians quam praeclarus est , » illo oleo quod absque fece mundissimum ad lucernam Domini praeparatur. Quod qui paraverit, exhilaratur facies ejus in oleo, oleo exsultationis quo Christus unctus est prae participibus suis , et effectus oliva cum propheta cantabit: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini , » et illo vino quod de vera vite redundat in torcularibus Salvatoris, dicente Domino: « Ego sum vitis, vos propagines, Pater meus agricola . » De his torcularibus tres runtur. Et in veteri quidem Lege absque mensura erant et numero primitiae: « Non autem aedificatione templi quod Ezechielis prophetia continet, certa mensura est, id est, sexagenarius numerus, quo mundus expletur, ut dicitur nobis: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Et arietem unum de grege ducentorum, cium et in holocaustum et in pacifica ad expiandum pro eis ait Dominus Deus omnis populus terrae tenebitur primitiis his
Abbreviated transcription (Latin):
sessione eoꝵ: s depossessiõe sua he¬
reditatẽ dabit filiis suis: ut ñ dis¬
ꝑgat᷑ ppłs m̃s unꝰqͥsq apossessiõe
sua. Huc usq sermo depͥncipe:
ñc de heredib eiꝰ p̾cepta tͥbiuint᷑.
immo de donis. hereditate atq le¬
gatis. qͥb dare debeat. & quoꝵ sit
uł ad tẽpus uł aet̾na possessio. Si
inqͥt filiis suis dederit uł donũ
uł hereditate. ipsi possidebt̃ eã.
q eis successioĩs iure debet᷑: & de
alio adaliũ ñ pot̃ tͣnsire possesio.
Sin aut̃ dederit um seruoꝵ suoꝵ
legati noĩe: camdiu habebit posses¬
sione. quãdiu uł septimꝰ annus
remissioĩs qͥ dr dẽror. uł iubeleus¬

Expanded text:
: sed de possessione sua haereditatem dabit filiis suis: ut non dispergatur populus meus unusquisque a possessione sua. Huc usque sermo de principe, nunc de haeredibus ejus praecepta tribuuntur: immo de donis, haereditate atque legatis, quibus dare debeat, et quorum sit vel ad tempus, vel aeterna possessio. Si, inquit, filiis suis dederit vel donum, vel haereditatem, ipsi possidebunt eam: quia eis successionis jure debetur, et de alio ad alium non potest transire possessio. Sin autem dederit uni servorum suorum legati nomine, tam diu habebit possessionem, quamdiu vel septimus annus remissionis, qui dicitur DEROR  , ve
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ. unguentũ. pastorem. filiũ.
& puerũ. ungenitũ. & pͥmogeni¬
tũ. ostiũ. uiam. angłm. sagittam.
& sapientiã. & multa alia. quoꝵ
omniũ si uoluero testimonia di¬
cere. ꝓpͥo libro indigent. In holo¬
causto itaq istius agn ĩmacłati. &̃
anniculi qui mane semꝑ offert᷑.
faciet ipse pͥnceps sacͥficiũ siue m̃a¬
ũãa. similam siue donũ mane:
mane sextam partẽ oẽphĩ. subaudit᷑
simile. Sexta autẽ pars oẽphi. di¬
inidiꝰ modius ẽ. Si eñi oẽpħi deci¬
ia pars chori ẽ. id ẽ tres modii:
nulli dubiũ qͥn sexta pars oephi
m̃surȩ hĩn t̾cia pars offertur.
ut misceat᷑ siue asꝑgat᷑ simile sa¬
crificiũ dño legitimum iuge atq
ꝑpetuũ: qd̾ nulla int̾mittitur dis¬
s omi tẽꝑe orto sole semꝑ offert᷑.
ut impleat᷑ qd̾ infine capituli
huiꝰ ponit᷑. faciet agnũ insacͥfici¬
um: & oleum mane: mane holo¬
caustũ sẽpit̾uũ. Nec dicit dñs
as. Si dederit pͥnceps siue dux

Expanded text:
servum, unguentum, pastorem, filium, et puerum, unigenitum, et primogenitum, ostium, viam, angelum, sagittam et sapientiam, et multa alia, quorum omnium, si voluero testimonia dicere, proprio libro indigent. In holocausto itaque istius agni immaculati et anniculi, qui mane semper offertur, faciet ipse princeps sacrificium, sive MANAA: et similam, sive donum mane, mane sextam partem ephi, subauditur similae. Sexta autem pars ephi, dimidius modius est. Si enim ephi, decima pars cori est, id est, tres modii: nulli dubium, quin sexta pars ephi, mensurae hin, tertia pars offertur: ut misceatur, sive aspergatur similae sacrificium Deo, legitimum, juge atque perpetuum, quod nulla intermittitur di omni tempore orto sole semper offertur ut impleatur, quod in fine capituli hujus ponitur: faciet agnum in sacrificium et oleum mane mane holocaustum sempiternum. « Haec dicit Dominus Deus: Si dederit princeps sive dux
Abbreviated transcription (Latin):
sit aũt iste agnus ĩmacłatꝰ siue
ꝑfectus. & anniculus:ysaias ple¬
nius docet dicens. Sic̃ ouis ad uic̃¬
timã ductus ẽ: & sic̃ agnꝰ in con¬
spectu tondentis sine uoce & non
apiens os suũ. Et ieremias. Ego
aut̃ sĩc̃ agnꝰ innocens & ductus ad
uicdimã. ñ cognoui. Et ioħs baptis¬
ta. Ecce agnus di. ecce qui tollit
peccata mundi. Iste ẽ agnus qui
ĩmolat᷑ in egẏpto: & decuiꝰ sangui¬
ne armant᷑ postes fidi. & ext̾mina¬
cor exclaudit᷑. Aniculus aut̃. quia
p̾dicauit annũ dñi acceptabile. &
diẽ retͥbutionis. Nec miretur lector
si idem & pͥnceps ẽ & sac̾dos. & uitu¬
lus. & aries. & agnus: cũ inscͥpt᷑is

Expanded text:
sit autem iste agnus immaculatus, sive perfectus et anniculus, Isaias plenius docet, dicens: « Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus in conspectu tondentis se sine voce, et non aperiens os suum . » Et Jeremias: « Ego autem sicut agnus innocens ductus ad victimam non cognovi . » Et Joannes Baptista: « Ecce Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi . » Iste est agnus, qui immolatur in Aegypto, de cujus sanguine armantur postes fidei et exterminator excluditur. Anniculus autem quia praedicavit annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Nec miretur lector, si idem et princeps est, et sacerdos et vitulus, et aries et agnus, cum in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
& oephi ꝑarietẽ. Agnis autẽ erit
sacͥficium sic̃ inuenerit manus eiꝰ:
& olei hm̃ ꝑsingła oẽpħi. Prin¬
ceps ille dequo supͣdictũ ẽ. & intͣ¬
bit pͥnceps ꝑuiã uestibuli porte
deforis. ꝑ eandem portam ing̾diat᷑.
& ꝑeandem regͥdiat᷑. liberi em̃ ar¬
bitrii est. & potestatẽ habet ponen¬
di animã suam & rursũ resum̃di
eamꝰ. tamq ad nos ueniens quam
adcelestia conscendens. eadem ma¬
iestatis suȩ utitur libertate. Deniq
ñ querit nundinas nec sollemni¬
tates. nec differentiam ullam ob¬
seruat dierũ: quia om̃e tempꝰ ei fe¬
stiuitas ẽ. Popłs autẽ innundinis
tantum & insolłentatib ingͥdiet᷑

Expanded text:
er arietem. Agnis autem erit sacrificium sicut invenerit manus ejus: et olei hin per singula ephi. Princeps ille, de quo supra dictum est: Et intrabit princeps per viam vestibuli portae deforis, et per eamdem portam ingrediatur, et per eamdem egrediatur , liberi enim arbitrii est, et potestatem habet ponendi animam suam, et rursum resumendi eam: tamque ad nos veniens, quam ad coelestia conscendens, eadem majestatis suae utitur libertate. Denique non quaerit nundinas, nec solemnitates, nec differentiam ullam observat dierum: quia omne tempus ei festivitas est. Populus autem in nundinis tantum, et in solemnitatibus ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
portȩ meridiane. egdiat᷑ ꝑuiã portȩ
aqͥlonis. Non reu̾tet᷑ ꝑ uiã porte ꝑ
quam ing̾ssus ẽ: s eregione illiꝰ eg̾¬
diet᷑. Qd̃ non solum his p̾cipitur
qui eg̾diunt᷑ de sodomis & dicit᷑ eis.
ne respicias retrorsũ: neq illis qui
mauum mittunt ad aratrum. ut
non respiciant ea que post t̾gum
sunt: s indomo quoq dñi consti¬
tuti s iubetur ne post t̾ga respici¬
ant. & reu̾tant᷑ adegena & infirma
elem̃ta. & incrpientes sp̃u carne con
sũm̃tur: s ut de spͣalibus quoq ad
maiora ꝓcedant. & dicant cum apło.
p̾t̾itorum obliuiscens. & inpͥorame
extendens. ut nequaqͣm ex parte
cognoscant. & exparte ꝓphetent. s
ueniant ad ꝑfectum. iuxta eam ta¬
meu ꝑfectionem quã potest caꝑe
humana natura: ut intelligamꝰ¬
illud euangłicũ. Et uos cũ omĩa

Expanded text:
 portae Aquilonis: non revertetur per viam portae per quam ingressus est, sed e regione illius egredietur. Quod non solum his praecipitur qui egrediuntur de Sodomis, et dicitur eis: Ne respicias retrorsum ; neque illis qui manum mittunt ad aratrum, ut non respiciant ea quae post tergum sunt: sed in domo quoque Domini constitutis, jubetur ne post terga respiciant, et revertantur ad egena et infirma elementa, et incipientes spiritu, carne con ut de spiritualibus quoque ad majora procedant, et dicant cum Apostolo: Praeteritorum obliviscens, et in priora me extendens : ut nequaquam ex parte cognoscant, et ex parte prophetent, 577 sed veniant ad perfectum juxta eam tamen perfectionem quam potest capere humana natura, ut intelligamillud Evangelicum: Et vos cum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ducas impiũ intab̃̾nacłm iustoꝵ.
Urgent nos in hoc loco udei. &
hebionitȩ qͥcͥcũcisionẽ caruis acci¬
pnint. qͦmͦ possimꝰ p̾sentẽ locũ ex¬
ponere incͥcumcisos corde. & incͥcum¬
cisos carne. quo uidelicet post spale
intelligentiã etiã carnis cͥcumcisionẽ.
susciꝑe debeamꝰ. S qr legimꝰ paulũ
dicentẽ. contestor autẽ omñe hoĩnem

Expanded text:
ducas impium in tabernaculis justorum. » Urgent nos in hoc loco Judaei et Ebionitae qui circumcisionem carnis accipiunt, quomodo possumus praesentem locum exponere, incircumcisos corde et incircumcisos carne: quo videlicet post spiritalem intelligentiam etiam carnis circumcisionem suscipere debeamus. Sed qui legimus Paulum dicentem: « Cont
Abbreviated transcription (Latin):
uestibuli portȩ deforis. et stabit
inlimine portę: & facient sacerdo¬
tes holocaustum eiꝰ. & pacifica euis.
& adorabit suꝑ lunen porte & egre¬
diet᷑. Porta autẽ non claudetur
usq adues ꝑam: & adorabit ppłs
t̾re adostrum porte illiꝰ insabbatis
& in kalendis coram dño. holocau¬
stum autẽ hoc offeret pͥnceps dño
indie sabbati. Sex agnos ĩ macłatos.
& arietem ĩmacłatum: & sacͥficiũ
õẽpħĩ ꝑarietem. Agnis uero sacͥl¬
cium quod dederit manus eius:
& olei hĩti ꝑsingula oẽp̃hi. Indie
autẽ kalendarum uitulum
arm̃to ĩmacłatum offeret: & sex
agni & arietes immacłati erunt:
& oephĩ ꝑuitulum. oepħi qͦ ꝑa¬

Expanded text:
vestibuli portae deforis, et stabit vestibuli portae deforis, et stabit in limine portae: et facient sacerdotes holocaustum eius et pacifica eius et adorabit super limen portae et egredietur porta autem non claudetur usque ad vesperam et adorabit populus terrae ad ostium portae illius in sabbatis et in kalendis coram Domino holocaustum autem hoc offeret princeps Domino in die sabbati sex agnos inmaculatos et arietem inmaculatum et sacrificium oephi per arietem agnis autem sacrificium quod dederit manus eius et olei hin per singula oephi in die autem kalendarum vitulum de armento inmaculatum et sex agni et arietes inmaculati erunt et oephi
Abbreviated transcription (Latin):
phi ꝑuitulum. & õep̃ħi ꝑ arietem.
& olei hm offerunt᷑ quȩ lege p̾cep¬
ta st̃: in oblatione autẽ hyrci nec
oepħi. nec ut .lxx. transtulert coc̃¬
tio ponit᷑. qui ꝓoẽphi. pemina.
hoc ẽ coctionem int̃pretati st̃. Hin
uero quȩ olei certa mensura est¬
dequa ante iam diximus. assumi¬
tur insacͥficio uituli & arietis ut
fomentum lumuns sempit̾mi &
requiem laboris. & lassitudims sa¬
nitatem. post purgationẽ peceatoꝵ
acciꝑe possi mus. Inseptimo quo
giarum. idem oblationis & sacͥficio¬
rum ordo seruandus ẽ tam ꝓ pecca¬
to quã ꝓ holocausto. & insacͥficio e
in oleo: ut festiuitatẽ dñi fugatis
tenebris. & orto lumine olei conse¬
quam᷑. clarioresq habeannus solle¬
nitates. in quib nobis omĩa peccata
donantur. H ec dicit dñs deus.
Porta atrii interioris quȩ respicit
adorientem. erit clausa sex diebus
inquib opus fit: die aut̃ sabbati
aꝑietur. S & indie kalendarum
aꝑiet᷑: & intrabit pͥnceps ꝑuiam

Expanded text:
 ephi per arietem et olei hin offeruntur, quae in lege praecepta sunt. In oblatione autem hirci nec ephi, nec, ut LXX transtulerunt, coctio ponitur, qui pro ephi πέμμα, hoc est, coctionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura estde qua ante jam diximus, assumit in sacrificio vituli et arietis, ut fomentum luminis sempiterni, et requiem laboris et lassitudinis sanitatem, post placationem peccatorum accipere possimus. In septimo quoqgiarum, idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato, quam pro holocausto, et in sacrificio, et in oleo, ut festivitatem Domini, fugatis tenebris et orto lumine olei, consequamur: clarioresque habeamus solemnitates, in quibus omnia peccata donantur. . Haec dicit Dominus Deus: Porta atrii interioris quae respicit ad Orientem, erit clauin quibus opus fit, die autem sabbati aperietur, sed et in die kalendarum aperietur. Et intrabit princeps per viam
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. Et eñi pascha nr̃m im¬
molatus ẽ xp̃c. Tunc comedius
septem dieb arima in requie. & se¬
curitate rerum omniũ: qͣndo fer¬
mentum malitiȩ & nequitie des¬
truentes. manducamꝰ azima since¬
ritatis & ueritatis: pͥncipe nr̃o cunc̃¬
ta hec ꝓ nob̾ offerente. & pͥmũ ꝓse¬
ipso. suscepit em̃ corpus humanũ.
& ꝑ peccatum destruxit peccatum.
in .lxx. scͥptum ẽ. s inhebraico ñ

Expanded text:
scriptum est: Etenim Pascha nostrum imscriptum est: Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus . Tunc comedimus septem diebus azyma in requie et securitate rerum omnium, quando fermentum malitiae, et nequitiae destruentes, manducamus azyma sinceritatis et veritatis, principe nostro cuncta haec pro nobis offerente, et primum pro seipso. Suscepit enim corpus humanum, et per peccatum destruxit peccatum, in LXX scriptum est; sed in Hebraico non
Abbreviated transcription (Latin):
dotio ipsũ u̾bum hebraicũ posuit
azara. siue templi ut .lxx. tnͣstuleĩt.
ut scĩficetur domus & altare: uni¬
u̾sa em̃i mundi elem̃ta hoc sangui¬
ne sanctificant᷑: ut cumquis expia-¬
tus fuerit atq mundatꝰ. ingrediat᷑
portam atrii int̾ioris. & possit dñ
archana cognoscere. & consequent
uenue ad septimã diem mensis
pͥmi. & consequi requiem. & dño
offerre facrificium tam ꝓignoran¬
tia. dequa dauid loquitur. delicta
iuuentutis meȩ & ignorantiȩ meȩ
ne memineris. quam ꝓparuulo:
qui cum adꝑfecti uiri mensuram
ꝑuenerit. destruit ea quȩ paruuli
sunt. & loquit᷑ confid. ent̃. dum
eẽm paruulus quasi paruulus lo¬
quebar. quasi paruuilus sapiebam:
siue ꝓeo qui errore deceptus est. &
non tam uoluntate quam boni o¬
pinione peccauit. Completis autẽ
duab sollemuitatib pͥmi m̃sis. hoc
ẽ pͥme diei & septune eius: uenit
ad quartũ decunũ diem m̃sis in
quo paschȩ sollemnitas ẽ dequa

Expanded text:
dotio ipsum verbum Hebraicum posuit, dotio ipsum verbum Hebraicum posuit, AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis primi, et consequi requiem, et Domino offerre sacrificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris , quam pro parvulo, qui cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea quae parvuli sunt, et loquetur confidenter: Dum essem parvulus, quasi parvulus loquebar, quasi parvulus sapiebam . Sive pro eo qui errore deceptus est, et non tam voluntate, quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae diei, et septimae ejus, venit ad quartumdecimum diem mensis, in quo Paschae solemnitas est: de qua
Abbreviated transcription (Latin):
montem syon qui int̾pretat᷑ specu¬
la. & adciuitatẽ dĩ uiuentis ierłm
celestem. & admilia angłoꝵ solle¬
uitatis: de qua sollemnitate loqͥt᷑
& alius ꝓpħa. Qͥd facietis indiebus
cong̾gationis: & indieb sollemi¬
Celebra iuda festiuitates tuas: red¬
& uictimas spͣales. Assumitur ui¬
tulus dearm̃to. siue taurus ut
int̾pretatus ẽ symmachꝰ. liber &
nullo p̾ssus iuigo hoc ẽ onere pec¬
catoꝵ. & ĩmnacłatiũ qui peccatum
ñ fecit nec dolus inuentus ẽ inore
ciꝰ. uitulus nouellus cormia effe¬
rens & ungulas: ut in ipso mun¬
detur & expiet᷑ scũariũ. Et tollet
inqͥt sac̾dos de sanguine eiꝰ quod
erit ꝓpeccato omniũ: qui aliis u̾b̃
agnus appellat᷑ in exodo: & meuan¬
gelio baptista iohe dicente. Ecce
agnus dĩ qui tollit peccata mun¬
di. Sanguis aut̃e ipse ẽ p̃ciosus.
inquo redimumͦ inpassione dm̃
saluatoris: cuiꝰ carnib alim᷑. & cru¬
ore potamur. Quo tangunt᷑ qͣtuor
anguli crepidinis altaris. qd̃ theo¬

Expanded text:
atur specula, et ad civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et ad millia angelorum solemnitates. De qua solemnitate loquitur et alius propheta: Quid facietis in diebus congregationis, et in diebus solemnicelebra Iuda festiuitates tuas, et redet victimas spirituales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est 571 Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, vitulus novellus, cornua efferens, et ungulas: ut in ipso mundetur, et expietur sanctuarium. Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus quod erit pro peccato omnium: qui aliis verbis agnus appellatur in Exodo, et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Sanguis autem ipse est pretiosus in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. s ꝓ om̃i mundo. Oblato aut̃
uitulo ꝓuniu̾so ppło t̾re: inseptẽ
dieb reliquis dominice passionis
septem uituli & septem arietes im¬
macłati offerunt᷑ cotidie. ut holo¬
causto & igne dñico concrem̃tur.
Septẽ aut̃ẽ uituli & septẽ arietes
st̃. qui configurant᷑ dñicȩ passio¬
ni. ut imxtent᷑ uerũ uitulum.
& uerum arietẽ: & sanguine mar¬
tẏrum ꝑ septẽ dies totius mundi
peccata purgent᷑. Hyfus quoq ca

Expanded text:
o omni mundo. Oblato autem vitulo pro universo populo terrae, in septem diebus reliquis Dominicae passionis septem vituli, et septem arietes immaculati offeruntur quotidie, ut holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli, et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, sanguinem martyrum per septem dies totius mundi peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uidere ñ possumꝰ. s innouo: de qͥb
dieb in carmine inqͥsa yco sp̃e sc̃s
canit. Mem̃to dierũ antiquitatis
intellige annos generationis gene¬
rationũ. Deqͥb & sc̃s loquebat᷑ in
psalmo. Nocte incorde meo medita¬
bar. Et iterum. Et annos et̾nos in
iñte habui. & meditatus sũ.Q istũ
ñ fuscipit intellectũ: respondeat
de futuro & nouo scło uaticinatur.
Erit mñsis exm̃se. & sabbatũ ex sabb̾o:
& ueniet omĩs caro adorare dñm:
qͣndo ueri adoratores nequaqm ad¬
orabunt in monte gari dim̃ nec

Expanded text:
ssumus, sed in novo: de quibus diebus in carmine Mosaico Spiritus sanctus canit: Memento dierum antiquitatis: intellige annos generationis generationum . De quibus et Sanctus loquebatur in psalmo: Nocte in corde meo meditabar . Et iterum: Et annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . Qui istum non suscipit intellectum, respondeat de futuro et novo saeculo vaticinatur. « Erit mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato, et veniet omnis caro adorare Dominum , » quando veri adoratores nequaquam adorabunt in monte Garizin, nec