comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lignea ꝑ mediũ setari fet̃. Qͥdũ ĩ pͥncipio sectionis
angustiaret᷑. petiit sͥ dari aꝙͣ ut bibẽt. & c̃ nollẽt
ei dare. dñs de sb̾limi misit aꝙͣ ĩ os eiꝰ ⁊ expirauit.
nͨ tñ carnifices destitert̃ a sectione. Ob hãc aque
missionẽ: ꝯfirmatũ ẽ nom̃ syloe. ꝙ ĩtp̃tat᷑ missus
Net sepeliert̃ eũ ĩ sepłchro ꝓpħaꝵ. s sb̾ q̃rtu rogel:

Expanded text:
lignea per medium secari fecit. Qui dum in principio sectionis angustiaretur, petiit sibi dari aquam, ut biberet, et cum nollent ei dare, Dominus de sublimi misit aquam in os suum, et exspiravit, nec tamen carnifices destiterunt a sectione. Et ob hanc aquae missionem confirmatum est nomen Siloe, quod interpretatur missus, nec sepelierunt e
Abbreviated transcription (Latin):
uiatutes sił ⁊ diuicias posside. Nos sub farrinati au
eo xp̃m pauꝑem sequim᷑: ⁊ sub p̃textu elemosimne
pͥstinis opib intubantes. quomꝰ possumꝰ aliena
fidear distribue. qͥ nr̃a tunide reseruam̃: Plenꝰ uen¬
tͥ: facile de ieiuniis disputat.

Expanded text:
s possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat.
Abbreviated transcription (Latin):
re numero: nec sapĩam canis reputes s canos sa¬
ie stiret et pbr̃os: utiq nõ euo s prudentia iudicã
citu ceperim militare. Paulus apls ĩuas elecioni
de ꝑsetutore mutatꝰ. nouissimꝰ ĩ ordĩe prmꝰ ĩ meri¬
tis ẽ. ⁊ qr extremꝰ licet plus oĩb laborauit. Iudas
tur uoce. ⁊ nõdũ ĩ formis leti. trabe nectit ab al¬
ta. Eto trario latronẽ crux mutat paradyso: ⁊

Expanded text:
re numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sae presbyteros, utique non aeuo, sed prudentia iudicandisti exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, tur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duob filiis suis tͣnsmeare: relicto uno cirta ri-¬
rã alterũ tnͣsportauit. Cũ a̾ ueniss ĩ mediũ flu¬
minis ut alterũ tnͣsferret: ecce leo illũ rapiens.
portauit ĩ siluas. E desperãs reu̾sus ẽ: spem hñs
altius. S cũ abiret: ecce simiłr lupꝰ aliũ rapu¬
it ⁊ abiit. Unde nõ ualens ꝯsequi eũ cũ eẽt ĩ me¬
dio fluminis: cepit plang̾e̾ ⁊ capillos suos euelle̾.
eꝰ qui futura p̃uiderat. Pastores .n. cũ camibus
eruerũt puerũ leoni. ⁊ aratores simiłr alterũ
extusserũt: Et sic ãbo pueri ĩ uno uico nutriti
sũt. Hec uͦ eustaciꝰ nesciuit. s cũ luctu ⁊ lacrimis
abiit ad quẽdã uicũ ⁊ ibi agros hoĩm ꝑ ãnos
tͥndecĩ custodiuit. Post hec mortuus ẽ ille nau¬
clerus: ⁊ ꝑ grãm dei cognosc̾e nõ potuit uxorẽ¬

Expanded text:
cum duobus filiis suis relicto uno citra ripam alterum transportauit. Cum autem uenisset in medium fluminis ut alterum transferret, ecce leo illum rapiens portauit in siluas. Et desperans reuersus est spem habens alterius; sed cum abiret ecce similiter lupus alium rapuit et abiit. Vnde non ualens consequi eum cum esset in medio fluminis cepit plangere et capillos suos euellere eius qui futura preuidebat. Pastores autem cum canibus eruerunt puerum leoni et aratores similiter lupo alterum excusserunt. Et sic ambo pueri in uno uico nutriti sunt. Hec uero Eustachius nesciuit, sed cum luctu et lacrimis abiit ad quendam uicum et ibi agros hominum per annos quindecim custodiuit. Post hec mortuus est ille nauclerus et per gratiam dei cognoscere non potuit uxore
Abbreviated transcription (Latin):
tius rediens nũtiauit uxori sue hec. Post paucos
a dies mortui sũt õs famli ⁊ ancille: ⁊ oĩa petora
q̃tũc fuerãt illiꝰ. & grãs agens fugit nocte cum
ucors ⁊ filiis in egyptũ: ⁊ tota eoꝵ possessio ad ni¬
chilũ deducta ẽ. ꝑ rapinã maloꝵ. Dũ uͦ it̾ age¬
r̃t: appropinqͣntes mari. in trauerũt nauẽ. Ꝙ cũ
t̾isfretassent nec hr̃ent unde naulũ redderẽt: nau¬
derus retinuit uxorẽ eius pro naulo. Dũ uͦ eusta¬
rais ꝯtraditẽs ꝓ ea supplicaret: cõꝑto qd eũ p̃cipi¬
tare uellent ĩ mari. reliqͥt uxorẽ suã. & accipiẽs
duos filios suos cũ nimia lam̃tatõe: ꝑuenerũt ad

Expanded text:
ue. Post paucos autem dies mortui sunt omnes famuli et ancille et omnia pecora quecumque fuerant illius et gratias agens fugit nocte cum uxore et filiis in Egyptum; et tota eorum possessio ad nichilum deducta est per rapinam malorum. Dum uero iter agerent appropinquantes mari intrauerunt nauem; et cum transfretassent nec haberent unde naulum redderent, nauclerius retinuit uxorem eius pro naulo. Dum uero Eustachius contradicens pro ea supplicaret comperto quod eum precipitare uellent in mari reliquit uxorem suam; et accipiens duos filios suos cum nimia lamentatione peruenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
prius ad uenatõem processit. &ẜ ꝓpe locũs
uiemens. disꝑsit milites suos.q. sub optentir iues¬
gande uenatõis. Et stans in loco formã pͥme ui¬
sionis aspexit. Cadensq in faciem: cũ postulasset
ceperat. Modo apparebit fides tua. Oportet .n.
ce multa pati: ut de alta uanitate humilieris
⁊ rosus in spũalib diuitiis exalteris. Tu gͦ defi¬
ctere noli: qi ꝑ tẽptatões op te alt̾m iob demõstra¬
ri.s tũ humiliatꝰ fu̾is ueniã ad te: ut ĩ głam

Expanded text:
prius ad uenationem processit; et prope locum ueniens dispersit milites suos quasi sub obtentu inuestigande uenationis. Et stans in loco formam prime uisionis aspexit; cadensque in faciem cum postulasset ceperat. Modo apparebit fides tua. Oportet enim te multa pati, ut de alta uanitate humilieris et rursus in spiritualibus diuitiis exalteris. Tu ergo deficere noli, quia per temptationes oportet te alterum Iob demonstrari. Sed cum humiliatus fueris ueniam
Abbreviated transcription (Latin):
ret Equib ẽ una ad lacetemonios. alia ad athe¬
nienses. t̾cia ad nichomedienses. qͣrta ad creten-¬
ses qͥnta ad ecc̃am amastrinã. ⁊ ad ecc̃as põti
reliquias. Sexta ad agnitianas ⁊ ad pinitũ
epłam. in qua docet ñ sꝑ lacte ppłos nutriendos.
ne qͣi ꝑuuli ab ultimo occupent᷑ die: s ⁊ solido
debere uesci cibo. ut in spiritalẽ ꝓficiant senectu

Expanded text:
ret. E quibus est una ad Lacedaemones, alia ad Athenienses, tertia ad Nicomedienses, quarta ad Erethenses, et ad ecclesiam Amastrinam, et ad reliquas Ponti ecclesias, sexta ad Gnosianos et ad Philetum epistolam: in qua docet, non semper lacte populos nutriendos, ne quasi parvuli ab ultimo occupentur die; sed et solido vesci debere cibo, ut in spiritalem proficiant senectu
Abbreviated transcription (Latin):
quos suspectos faciebat aut tultus impudicꝰ. aut cras¬
si tors nitor. aut etas apta libidim: aut ex oscĩa amo¬
ris octulti secutꝰ animi tumor qui ⁊ bñ dissimłatus
frenñt᷑ erũpit ĩ publitũ: ⁊ ꝯseruos qͣi suos despicit.
Om̃i gͦ diligentia custodias cor tuũ: ⁊ caueas qͥtqͥd
de te fingi pot. Nõ ambulet iuxͣ te calamistratꝰ ꝓcu¬
rator: nõ hystrio fractꝰ ĩ feminã. ñ cantoris dyaboli¬
ti uenenata dulcedo. nõ iuuenis uulsus ⁊ nitidus.
Nicħ artiũ scenitaꝵ. nicħ tͥ ĩ obseqͥis molle iũgat᷑.
Habeto tetũ uiduaꝵ ac uirginũ choros. habeto tu

Expanded text:
quos suspectos faciebat, aut cultus immoderatus, aut crasquos suspectos faciebat, aut cultus immoderatus, aut crassi corporis nitor, aut aetas apta libidini, aut ex conscientia amoris occulti, securus animi tumor; qui etiam bene dissimulatus, frequenter erumpit in publicum, et conservos quasi servos despicit. omni diligentia custodias cor tuum et caueas, quidquid de te fingi potest. Non ambulet iuxta te calamistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto tecum uiduarum et uirginu
Abbreviated transcription (Latin):
it amores. abstulit. ille habuit setũ. seruet q se¬
pulchro. Si tãti uilissimũ uitrũ qnͣti p̃ciosissimũ
margaritũ. Si sic cõi lege nat᷑e dap̃nat õs gen¬
tiles uidua uoluptates. quid expectandũ ẽ a ui¬
dua xp̃iana. q̃ pudicitiã suã nõ solũ ei debet qui
defũctus ẽ. s ei cũ quo regnatura ẽ: Tenera res¬
ĩ feminis fama pudicicie ẽ. ⁊ qͣi flos pulchrimus
cito ad leuẽ marcescit aurã. Leuiq flatu corrũpit:
maxime ubi etas ꝯsentit ad iudiciũ. ⁊ maritalis
deest auctoritas. cuiꝰ ũbra tutamentũ uxoris est.
Quid facit uidua int̾ familie multitudinẽ. int̾
ministroꝵ greges: Quos nolo ꝯtẽpnat ut famu¬
los: s ut uiros erubescat. Certe si ãbitiose domus
hec officia fiagitant: pficiat his senẽ honestis
morib. tuiꝰ honor dise dignites sit. Scio multess dau¬
sis ad publitũ forib nõ caruisse infamia seruuloꝵ

Expanded text:
it, amores abstulit; ille habeat secum seruetque seit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura ein feminis fama pudicitiae est: et quasi flos pulcherrimus cito ad levem marcescit auram, levique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad vitium, et maritalis deest auctoritas, cujus umbra tutamen uxoris est. Quid facit vidua inter familiae multitudinem? inter ministrorum greges? quos nolo contemnat ut famulos, sed ut viros erubescat. Certe si ambitiosa domus haec officia flagitat, praeficiat his senem honestis moribus, cujus honor dominae dignitas sit. Scio multas, clausis ad publicum foribus, non caruisse infamia servulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sexagenaria eligat᷑ in uiduã. ⁊ putes adolescentises
ab apło reprobari. s te tredas eligi ab eo qͥ discipilo suo¬
a cõuiuiis tiuis phasides aues. turtures crasi t¬
tagem yonicꝰ: ⁊ õs aues qͥb ãplissima pr̃imona
auolant. Nec ideo te carnib uesci nõ putes.: si suũ
lepoꝵ atq ceruoꝵ ⁊ qͣdrupediũ aĩaliũ esculentias
reprobes. Nõ .n. het pedũ nũo: s suauitate gustꝰ
mulieres: que sollicite sũt qũo placeãt uiris. o¬
medant carnes q̃ carnib seruiunt. quaꝵ feruor
despumat ĩ coitũ q̃ ligate maritis gen̾atõ ac libe¬
ris dant operã. Quaꝵ uteri portant fetꝰ. ar ⁊ ĩ
testina carnib ĩpleant᷑. Tu u̾o q̃ ĩ tumulo martai
sepelisti õs parit̾ uoluptates: q̃ litã purpurisso
⁊ cerussa faciẽ sr̃ feretrũ eiꝰ lacrimis diluisti. que
pullã tunicã nigrosq calceolos candide uestil⁊
sint. Plumaꝵ mollicies: iuuenilia m̃bra nõ furat
nicus poeta decantet. Ille meos pͥmus qͥ me sͥ ũt¬

Expanded text:
sexagenaria eligatur vidua, et putes adolescentulas ab Apostolo reprobari. Et te crede eligi ab eo, qui discipulo a conuiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, leporum atque ceruorum et quadrupedum animantium esculentias reprobes. non enim haec pedum numero, sed suauitate gustus mulieres, quae sollicitae sunt, quomodo placeant uiris. comedant carnes, quae carnibus seruiunt, quarum feruor despumat in coitum, quae ligatae maritis generationi ac liberis dant operam. quarum uteri portant fetus, earum et intestina carnibus inpleantur. tu uero, quae in tumulo mariti sepelisti omnes pariter uoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis sint: plumarum mollicies juvenilia membra non foveat. nicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunx
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt cinicꝰ petiit talentũ. Rendit antigonꝰ pus
ẽẽ qͣm cinicus pet̾e deb̾et. Repulsꝰ: petiit denarũ
Rendit minꝰ eẽ : qm ꝙ regem dec̾et dare. Turpisi¬
ma c̾te hi cauillatõ: ĩueĩt quõ neutr̃ daret. Ine¬
nario regẽ. ĩ talento cinicũ respexit. cũ posste
nariũ tanꝙͣ cinico dare. ⁊ talentũ tanꝗͣ rex. s
cħ ã tã exiguũ ẽ: ꝙ ñ honeste regis humanitas

Expanded text:
no cinicus petiit talentum. Respondit Antigonus, plus esse quam cinicus petere deberet. Repulsus petiit denarium. Respondit minus esse, quam quod regem deceret dare. Turpissima certe huiusmodi cavillatio invenit quo modo neutrum daret: in denario regem, in talento cinicum respexit, cum posset denarium tamquam cinico dare, talentum tamquam rex. Nihil autem tam exiguum est, quod non honeste regis humanitas
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat qͥdã senex. Nisi uelaret pastor oculos
aĩalis ad molã cirtũ euntis. cõu̾teret se aĩal.
⁊ comederet labores suos. Ita ⁊ nos uelamẽ ac¬
cipimꝰ ẜ dispensatõnẽ dei. ne uideamꝰ q̃ oꝑamͣ
bona: ⁊ bĩficantes nos ꝑderemus mercedẽ nr̃am.

Expanded text:
Dicebat quidam senex: Nisi velaret pistor oculos animalis ad molam circumeuntis, converteret se animal et comederet labores suos ; ita et nos velamen accipimus secundum dispensationem Dei, ne videamus quae operamur bona, et beatificantes
Abbreviated transcription (Latin):
mlle ã nos ñ uixerit: Eque stultus ẽ qͥ flet ⁊ post
ãnos mille ñ uiuet. Hec paria st̃. nõ eris. ñ fuisti.
utr̃q tempꝰ alienũ ẽ. Quid fles ͤ Ad hanc legẽ natͤ¬
uita ñ qͣm diu. s qmͣ bñ acta sit refert. Quocũq
uoles desine. tm̃ bonã clausulã ĩpone. Idem ĩ. lxxuiii.

Expanded text:
mille annos non vixerit? Eque stultus est qui flet, quod post mille annos non vixerit? Eque stultus est qui flet, quod post mille annos non vivet. Hec paria sunt, non eris, non fuisti; utrumque tempus alienum est quod fles, ad hanc legem natuvita; non quamdiu, sed quam bene acta sit refert. Quocumque voles desine, tantum bonam clausulam impone. Seneca Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
mo ex istis quos purpuratos uides felix ẽ. ñ ma-¬
is qm ex illis qͥb sceptrũ ⁊ damidẽ ĩ cena fabule as¬
ignãt. Cũ p̾sente ppło elati incesserĩt. ⁊ cõcuruatis¬
mns etierit extalciant᷑. ⁊ ad staturã suã redeĩ
moistoꝵ quos diuitie ⁊ honores ĩ fastigio ponũt. ma-¬
musẽ. Quare gͦ magnus ẽ : Cũ basi sua illũ me¬
sre. hoc laborare errore. qd̾ nemuse estimamꝰ eo qd̃
t s addicimꝰ illi. ⁊ ea qͥb adornatꝰ est. At qͥcũq uo-¬
ens uerã hõis estimatõnẽ inire: ĩspice nudũ. Ponat
orimoniũ. ponat honores. ⁊ alia fortune mẽdatia.
tipꝰ ĩ ip̃m exuat. Animũ ĩtuere. qͣlis sit ⁊ qͣnͣtus:
nit. At stultis ⁊ fortune credentib. oĩs uidet᷑ noua
ĩ alii diu paciendo faciũt leuia. Hinc leuia facit
honesta ẽ. ubicũq desines: si bene desines tota est.
emo tã ĩꝑitꝰ ẽ ut nesciat qñ sibi moriendũ ẽẽ.
onne tͥ uidetur stultissimꝰ qui fleu̾it ꝙ ante

Expanded text:
mo ex istis, quos purpuratos vides, felix est non magis quam ex illis quibus sceptrum et chlamidem in scena fabule assignant, cum presenti populo elati incesserint et coturnati simul exierint, excalciantur et ad staturam suam redeunt. Nemo istorum quos divitie et honores in fastigio ponunt, magnus est. Quare ergo magnus videtur, cum basi sua illum metire? Hoc laboramus errore, quod neminem estimamus eo quod est, sed adiicimus illi et ea quibus adornatus est. Quicumque voles veram hominis estimationem inire, inspice nudum: ponat patrimonium, ponat honores et alia fortune mendacia, corpus etiam ipsum exuat animum intuere qualis sit et quantus, nit, at stultis et fortunae credentibus omnis uidetur noua ae alii diu patiendo leuia faciunt, hic leuia facit honesta est. Ubicumque desines, si bene desines, tota est.emo tam imperitus est, ut nesciat quandoque sibi moriendum esse; nonne tibi videtur stultissimus qui fleverit, quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
idisti aliqñ canẽ. missa a nobis frust᷑ pons is
carnis aꝑto ore captantẽ. Quictͥd excepit ꝓt nus
integrũ deuorat. ⁊ sꝑ ad spem futuri hiat. Icẽ euenst
erecti ⁊ attonit. oc sapienti nõ euenit. Plenꝰ ist.
a̾ ac rudib. nullus p̃cipitatõis finis ẽ. In epptutũ i
chaos decidũt. Inane sñ t̾mino ẽ. Idẽ ĩ lxxu. Q¬

Expanded text:
idisti aliquando canem, missa a domino frustra panis vel carnis, aperto ore captantem: quicquid excepit protinus integrum devorat et semper ad spem futuri hiat. Idem evenit erecti et attoniti. Hoc sapienti non evenit: quia plenusautem ac rudibus nullus precipitationis finis est: in epicureum illud chaos decidunt, quod inane sine termino est. Sententie
Abbreviated transcription (Latin):
spontanea se obtulit. honorẽ deo dedit. ⁊ patrie libe¬
rationẽ fecit. ⁊ hoc miraculũ audientes multi ⁊̃ iu¬
dei ⁊ gentiles sepulchrũ eiꝰ multũ honorare ceperũt.
ĩ naui duob eqͥs calcitrantib ĩ flumen ꝓiectus ẽ:
⁊ corpꝰ eiꝰ nũquã potuit ĩueniri. Reuoluto ãno
mͣrii eiꝰ mõs qͥdã maximꝰ iuxta urbẽ ruptꝰ emisit
ignẽ. qui.q torrẽs de monte descendẽs: ⁊ saxa ⁊ ter¬
rã cõburẽs ad urbẽ cũ ĩpetu ueniebat. Tũc mul¬
titudo paganoꝵ de mõte descendit. ⁊ fugiens ad
sepulchꝵ eiꝰ arripuit cortinã qͣ erat oꝑtũ. ⁊ oppo¬
sita igni eũ ꝓtinꝰ refrenauit.

Expanded text:
spontaneam se obtulit, honorem deo dedit et patrie libespontaneam se obtulit, honorem deo dedit et patrie liberationem fecit’. Et hoc miraculum audientes multi et Iudei et gentiles sepulchrum eius multum honorare ceperunt. in naui duobus equis calcitrantibus in flumen proiectus est et corpus eius nunquam potuit inueniri. Reuoluto anno martyrii eius mons quidam maximus iuxta urbem ruptus emisit ignem qui quasi torrens de monte descendens et saxa et terram comburens ad urbem cum impetu ueniebat. Tunc multitudo paganorum de monte descendit. Et fugiens ad sepulchrum eius arripuit cortinam qua erat opertum et opposita igni eum protinus refrenauit.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei qͥntianꝰ ut deos adoraret: ne gra-¬
uuora adhuc supplicia sustineret. Agatha R̾ndit.
Miser ⁊ sine sensu ⁊ sine ĩtellectu qũo uis ut yma¬
gies ligneas ⁊ lapideas ador̃e. ⁊ deũ celi qͥ me sa¬
nauit dimittã: Dixit ei qͥntianꝰ. Quis te sana¬
nabit. ⁊ iussit testas fractas spargi. ⁊ carbones ig¬
nitos submiti: ⁊ ibi nudã agathã uolutari. Ꝙ
iuitatẽ ita cõcussit. ut pars muri corruens duos
cõsiliarios qͥntian occideret. ⁊ ppłs ad eũ ꝯcurre¬
ret conclamãs ꝙ pp̃ iniustũ agathe cruciatũ.
tñ ꝑiculũ sustineret. Tũc qͥntianꝰ ex una ꝑte
tremotꝰ. ex alt̾a ppłi seditõnẽ formidãs: agathã
mitti iussit ĩ carcerẽ. Ing̾ssa ã cart̾em orauit ⁊
collocarẽt. et ce subito ãgelus actulit tabulã
marmoreã ⁊ posuit ad caput eiꝰ. Eratq ĩ ea
scptĩt mentẽ scãm spontaneã. honorẽ deo ⁊ pa¬
ttie lib̾atõnẽ. Ꝙ sic exponit᷑. Mentẽ scãm hũit.

Expanded text:
dixit ei Quintianus ut deos adoraret ne grauiora adhuc supplicia sustineret. Agatha respondit: «Miser et sine sensu et sine intellectu, quomodo uis ut ymagines ligneas et lapideas adorem et deum celi qui me sanauit dimittam?». Dixit ei Quintianus: «Et quis te sanaEt iussit testas fractas spargi et carbones ignitos submitti et ibi nudam Agatham uolutari. Quod ui totam ciuitatem ita concussit ut pars muri corruens duos consiliarios Quintiani occideret et populus ad eum concurreret conclamans quod propter iniustum Agathe cruciatum tantum periculum sustineret. Tunc Quintianus ex una parte terre motum et ex altera populi seditionem formidans, Agatham mitti iussit in carcerem. Ingressa autem carcerem orauit et collocarent, ecce subito angelus attulit tabulam marmoream et posuit ad caput eius. Eratque in ea scriptum: ‘Mentem sanctam spontaneam honorem deo et patrie liberationem’. Quod sic exponitur: ‘Mentem sanctam habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis ĩcense st̃. Scipio iã tr̃ ꝯgnom̃to affricanꝰ
tumphans urbẽ ĩgressus ẽ. Quẽ terentiꝰ qͥ postea
comicꝰ ex nobilitate carthaginensiũ captiuis pile¬
atꝰ. ꝙ ĩsigne ĩdulte s lib̾tatis fuit. tũphantẽ ptꝰẽ¬

Expanded text:
tatis incensae sunt. Scipio, iam tum cognomento Africanus, triumphans Vrbem ingressus est; quem Terentius, qui postea comicus, ex nobilibus Carthaginiensium captiuis pilleatus — quod insigne indultae sibi libertatis fuit — triumphantem post cu
Abbreviated transcription (Latin):
annibal redire ĩ affricã iussus
fessis carthaginensib ut subueniret:
flens reliqͥt ytaliã oĩb ytalici gn̾is militib qui
eũ seq̾ nollẽt ĩt̾ftĩs. Cui ad affricanũ litꝰ ꝓpin¬
qͣnti iussus qͥdã e nauticis ascend̾e̾ ĩ arborẽ na-¬
uis. atiꝑ inde speclari qͣm regionẽ ten̾et. sepul¬
hãnibal: deflexo cursu ad leptĩ oppidũ copias
exposuit. Qui ꝯtinuo refecta młtitudie car
attoniti admiratõe mutua duo clarissimi du¬
ces suspexissẽt. ĩfecto pacis negotio. p̃liũ ꝯt̾tũ
ẽ. Ꝙ diu magnis ducũ artib dispositũ mag¬
nis copiaꝵ molib gestũ. magnis militũ uirib
ꝯsũmatũ rõnis uictoriã ꝯtulit .Lxxx. iͥ elephã
ti ł capti ł occisi st̃: carthaginensiũ ĩtfcĩ. xx̃. mi

Expanded text:
Annibal redire in Africam jussus, ut fessis Carthaginiensibus subveniret, flens reliquit Italiam, omnibus Italici generis militibus, qui sequi nollent, interfectis, cui ad Africanum littus propinquanti, jussus quidam e nauticis ascendere in arborem navis, atque inde speculari, quam regionem teneret, sepulHannibal, deflexo cursu ad Leptim oppidum copias exposuit. Qui continuo refecta multitudine Caattoniti, admiratione mutua, duo clarissimi duces suspexissent, infecto pacis negotio, praelium consertum est. Quod diu magnis ducum artibus dispositum, magnis copiarum molibus gestum, magnis militum viribus consummatum, Romanis victoriam contulit. 80 elephanti ibi vel capti vel occisi sunt, Carthaginensi
Abbreviated transcription (Latin):
adorare nõ tõtere. Testor ã uirtutẽ ip̃oꝵ: ꝙ perimã
uos ꝑ diu̾sas angustias tormentoꝵ. At ille dixer̃t̃.
Stulte. si erant dii cur a fragili sexu se ꝑmisert̃
conteri : Tũt iussu regis aquilina suspendit᷑. ⁊ li¬
gato ad pedes eiꝰ ingenti saxo mẽbra eiꝰ oĩa dirũ¬
punt᷑. Quo fc̃o cũ migrass ad dñm. soror eiꝰ ni¬
ceta ligata manꝰ ⁊ pedes in ignẽ ꝓicit᷑. ⁊ iñ exiens
illesa ꝓtinꝰ decollatur

Expanded text:
adorare, non conterere. Testor autem uirtutem ipsorum quod perimam adorare, non conterere. Testor autem uirtutem ipsorum quod perimam uos per diuersas angustias tormentorum». At ille dixerunt: «Stulte, si erant dii, cur a fragili sexu se permiserunt conteri?». Tunc iussu regis Aquilina suspenditur et ligato ad pedes eius ingenti saxo, membra eius omnia disrumpuntur. Quo facto, cum migrasset ad dominum, soror eius Niceta ligata manus et pedes in ignem proicitur; et inde exiens illesa, protinus decollatur
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. & cũ a m̾etricib plausu manuil ⁊ am¬
plexib urgereturꝰ surrexit ⁊ ait alis. Quid uul¬
tis ⁊cur huc inducte estis : At ille uultꝰ eiꝰ clari¬
te sumus ut sicut multos cecepimus ita ⁊ te ad
ydolatriã traheremꝰ. Tũc xͦforus blande eis Ren
teos uiro ꝙ si nõ sacrificau̾itis morte pessimã pe¬
ribitis. Que Rnderũt. Si dii sũt: immolare de¬
bemꝰ. s iube pͥus mũdari plateas ut õs ad tẽplũ
deoꝵ cõueniant. qr niceta ⁊ aquilina ibi sacrifi¬
tare hñt. Quo st̃o cũ ꝑ plateas ornatas ad tẽplũ
uenissẽt. dixerũt astantib ut ad eas intend̾ent.
⁊ ascendentes ad ydolũ iouis dixerũt. Si deus es
iube qͥd faciamꝰ: qr rex p̃cepit ut sacrificemus
¶ũq ydolũ nil dixiss. alligantes oĩa ydola et¬
⁊onis suis deieterst ad t̾ra ⁊ in piluerẽ ꝯsregest.
& dixerũt astantib uocate medicos ut curẽt deos
ur̃os. Tũc rex iratꝰ dixit eis. Ego monui uos deos

Expanded text:
cum a meretricibus plausu manuum et amplexibus urgeretur, surrexit et ait illis: «Quid uultis? Et cur huc introducte estis?». At ille uultus eius clarite sumus ut sicut multos decepimus ita et te ad ydolatriam traheremus». Tunc Christophorus blande eis respdeos iuro quod si non sacrificaueritis morte pessima peribitis». Que responderunt: «Si dii sunt, immolare debemus. Sed iube prius mundari plateas et ut omnes ad templum deorum conueniant, quia Niceta et Aquilina ibi sacrificare habent». Quo facto cum per plateas ornatas ad templum uenissent, dixerunt astantibus ut ad eas intenderent; et ascendentes ad ydolum Iouis dixerunt: «Si deus es, iube quid faciamus, quia rex precepit ut sacrificemus». Cumque ydolum nil dixisset, alligantes omnia ydola zonis suis deiecerunt ad terram et in puluerem confregerunt et dixerunt astantibus: «Vocate medicos ut curent deos uestros». Tunc rex iratus dixit eis: «Ego monui uos deos
Abbreviated transcription (Latin):
niferos qui ĩ eo laborarẽt quoꝵ opus erat ĩurab
hum̾is eũ ueherent. ⁊ õs acies ita lustrarent. ser¬
tur .n. ⁊̃ qd̾ aliqñ quidã ferens hoc signũ ain
la declinass. subito ꝑcussus interiit. Ile ũ qui sa¬
crũ suscepit tropheũ. multis se aculantib per¬
mansit illesus. Mirabilit̾ .n. diuina regente
uirtute sagitte hostiũ figebant᷑ ĩ signo: a sig¬

Expanded text:
niferos, qui in eo laborarent, quorum opus erat ut vicibus humeris eum veherent, et omnes acies ita lustrarent. Fertur enim quod aliquando quidam ferens hoc signum repela declinasset, subito percussus interiit; ille vero qui sacrum suscepit trophaeum, multis se jaculantibus permansit illaesus: mirabiliter enim divina regente virtute, sagittae hostium figebantur in signo, a sig
Abbreviated transcription (Latin):
de latino in gretũ tnͣstulit. Theophilus alexandn
e epẽ tyclũ de obseruatõe pasche ꝑ centũ ãnos diges¬
tũ quẽ lat̾tulũ uocauit. ab hoc ãno inchoauit. hoc
est a pͥmo ꝯsulatu theodosii. Damasus pͣ ĩstituit ro¬

Expanded text:
de Latino in Grecum transtulit. Teophilus Alexandriae de Latino in Grecum transtulit. Teophilus Alexandriae episcopus cyclum de observatione paschae per centum annos digestum, quem laterculum vocavit, ab hoc anno incohavit, hoc est a primo consulatu Theodosii. Damasus papa ro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ editõe nõ multũ discordaret ⁊ cũ hebralts mi¬
tũ concordaret. Qut oĩb clarũ fieret. ip̃m pas¬
ũ distinxit perastiscos .i. stellã. ⁊ ꝑro obelos. i r
gam iacentẽ. docens ea q̃ cõtinentur sud astͥsc
usq ad duo puncta ĩ hebreo hẽri ⁊ a. lr̃c p̃tins¬
sa eẽ: ea uͦ que continent᷑ sub obelo us ad duo pua¬
cta in hebreo nõ hr̃i. s a. lxxͣ. addita ẽ uixta ie¬
odononis dũtaxat tͣnslatõnẽ. Hoc pseltui damo¬
sus ppͣ rogatu io̾nimi ĩ gallicanis eccũs ẽtariin
scd̾. lxxͣ. retinentib sibi : p̃ qd̾ romanũ uotat᷑ hes
duo psalt̾ia cũ nõ sufficerent ad ꝓponenda tismo¬
nia de xp̃o contͣ iudeos. qui nõ recipiunt nͥa õ ha¬
bentur ĩ hebreo. addidit ⁊ t̾ciũ qd̾ uocat᷑ hpebraicũ.
eo qd̃ rogatu sophronii uiri sapientis mnstulit A¬
lud de hebraica ueritate ĩ latinũ u̾bo ad uerbĩ.
Ꝙ psalt̾iũ ⁊ alia io̾nimi opuscula: idẽ sophronius

Expanded text:
tum editione non multum discordaret, et cum Hebraico multum concordaret. Quod ut omnibus clarum fieret, ipsum psalterium distinxit per asteriscos, id est stellam +, et perinentur sub asterisco + usque ad duo puncta .. in Hebreo haberi et a LXX pretermissa esse; ea vero quae continentur sub obelo ÷ usque ad duo puncta: in Hebreo non haberi, sed a LXX addita esse, justa Theodotionis dumtaxat emendationem. Hoc Psalterium Damasus papa, rogatu Hieronymi, in Gallicanis ecclesiis cantarsecundum LXX retinentibus sibi, propter quod Romanum vocatur. Haec duo Psalteria cum non sufficerent ad proponenda testimonia de habentur in Hebreo, addidit et tertium, quod vocatur Hebraicum, pro eo quod rogatu Sophronii viri sapientis transtulit illud de Hebraica veritate in Latinum verbo ad verbum. Quod psalterium et alia Hieronimi opuscula idem Sophronius
Abbreviated transcription (French):
currens sius manib infirmis ministrabet :ollas eo¬
ru extgens. uis gustans. offerens colearia. penẽ
tranges. abos ministrans. calites dilrero i ⁊ aua eũ¬
ta fatiens q̃ seruis ⁊ ministis mos est solleson iter
borrs dicebat. Aurũ distrsbuere unꝑi opus en Ego¬

Expanded text:
currens suis manibus ministrabat infirmis, ollas eorum tergens, jus gustans, offerens cochlearia, panem frangens cibosque ministrans, calicem deluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemniter ope prohibere dicebat: Aurum distribuere, opus impe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ten̾e collũ rotare fusũ: stamina pollice duce. sꝑnat
bombitũ telas. sericũ uellera: ⁊ aurũ ĩ fila lentescens
xime etatib. longa ⁊ ĩmoderata ieiunia. Exꝑimẽ
denda sũt: ⁊ tota aurige retinacula. equis laxanda
uiem decoquit: ⁊ ĩ codearũ more suo uictitans succo.
futuris dapib ac sag̾ine aqualitulũ parat. Uir¬
go ⁊ monachus sic ĩ xl suos dimittant equos: ut
sibi meminerint sꝑ ẽt̃ turrendũ. Michi õmo nuda

Expanded text:
calathum, rotare fusum, stamina pollice ducere. Spernat bombycum telas, Serum vellera, et aurum in filia lentescens.maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus idenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda uiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus
Abbreviated transcription (Latin):
a malleo uniu̾se t̾re: Ne egrediat᷑ cũ dina: ut ui¬
deat mulieres regionis aliene. Ne ludat pedib: ne tͣ¬
hat tunitas. Uenena nõ dant᷑ nͥ melle tircũlita:
⁊ uicia nõ decipiunt. nisi sub spetie umbraq uir
tatũ Non uescat᷑ filia ĩ publico. i ĩ parentũ couiuio
nͭ uideat cibos quos desideret. Et l qͥda putent maioris
ẽẽ uͥtutis p̃sentẽ contẽpn̾e uoluptatẽ. tñ ego securioris
arbitror ꝯtinentie. nescire ꝙ querat. Carniũ edulio
Nũꝙͣ absq te ꝓtedat in publicũ: basilicas martyrũ
⁊ ecc̃as sñ mr̃e nõ adeat. Nullus ei iuuenis ticinnat̾¬
arrideat. Nolo de antillulis suis aliqͣm plus diligat.
Cuiꝰ crebro aurib ĩsusurret. qͥcqͥd uni loquit᷑. hoc õs
sciant. Placeat ei comes. nõ compta atq formosa q̃
liqͥto griture carmen dulce modulet᷑: s grauis. pallẽs

Expanded text:
abylonis, ne egrediatur cum Dina et uelit uidere filias regionis alienae, ne ludat pedibus, ne trahat tunicas ? uenena non dantur nisi melle circumlita et uitia non decipiunt nisi sub specie umbraque uir Non uescatur in publico, id est in parentum conuiuio, nec uideat cibos, quos desideret. et licet quidam putent maioris esse uirtutis praesentem contemnere uoluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. legi quocedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, ndat. nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grauis, pallens,
Abbreviated transcription (Latin):
ois uana spes: ⁊ ĩmortalitate sapie ꝯtuipiscebat estu
cordis incredibili. ⁊ surgere ceꝑat ut ad deũ redirs.¬
lacte matris tenerũ cor eiꝰ pie biberat: ⁊ alte re¬
tinebat. Q qiqͥo sñ hoc noĩe fuiss ⁊ qͣmuis expoli¬
tes ꝑductus ẽ nugas: ut crederet ficũ plorare cum
decerpit᷑. ⁊ matrẽ eiꝰ arb̃orẽ lacrimis lacteis. Net nõ¬

Expanded text:
omnis uana spes et inmortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili et surgere coeperam, ut ad te redirlacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamvis litus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis?
Abbreviated transcription (Latin):
o exhibitã int̾rogauit dicẽs. Tu es sabina uxor
ntã ualentini illustrissime memorie ⁊ filia hero¬
dis: Sabina Rndit. Ego sũ. Preft̃s dixit. Quare
iblita s tui ⁊ sociasti te xanis quoꝵ uita mors est.
⁊ ñ adoras magis deos ⁊ honoras quos adorãt dñi
dignatus ẽ. ut amplius ñ errarẽ. sic̃ uos uido erra-¬
tio deos. Sabina rndit. Utinã deũ adoraretis
qui ficit oĩa. cuiꝰ nutu cuncta regunt᷑. uisibilia
sue eritis. uos ⁊ imꝑatores ur̃i. Prefc̃s dixit. Per
dos om̃s si ñ sacrificau̾is. nõ elongabo a te capi
uari Sabina Rndit. Non sacrificabo dyabole
sarificare. Tũc dyaboli minist̾ p̃fetus ꝓtulit ĩ eã
sũam dicẽs. Sabinã diis inobedientẽ. dnos quo ⁊
augustos nrõs blasphemantẽ gladio ꝑcuti decriui¬
nꝰ at õs facultates eiꝰ publicis titulis p̃signari.

Expanded text:
ectus interrogauit dicens: «Tu es Sauina, uxor quondam Valentini illustrissimae memoriae, et filia Herodis?». Sauina respondit: «Ego sum». Prefectus dixit: «Quare oblita es tui et sociasti te Christianis, quorum uita mors est, et non adoras magis deos, et honoras, quos adorant domini dignatus est, ut non amplius errarem, sicuti et uos uideo erraret non deos!». Sauina respondit: «Vtinam Deum adoraretis, qui fecit omnia, cuius nutu cuncta reguntur atque gubesuri eritis uos et imperatores uestri!». Prefectus dixit: «Per deos omnes! Quod si non sacrificaueris, non elongabo a te capitiuari!». Sauina respondit: «Non sacrificabo, diabole sacrificare!». Tunc diaboli minister prefectus protulit in eam sententiam, dicens: «Sauinam diis inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio percuti decreuimus, atque omnes facultates eius publicis titulis presignari».
Abbreviated transcription (Latin):
gilius maro ĩpago qͥ andes dr̃. haut ꝓcul a man¬
tua nascit᷑: põpeio ⁊ cͣsso ꝯsulib. Actor. Porro ca¬
ꝯsumit. Siłr hoĩes: ex̾cendo uidemꝰ ꝯteri. Sinaũt
ĩertia at torpedo plus detͥm̃ti fac̃. ꝙͣ ex̾citatõ. Idẽ¬
cato dicebat militib suis. Cogitate cũ anmĩs

Expanded text:
gilius Maro in pago, qui Andes dicitur, haud procul a Mantua nascitur, Pompeio et Crasso coss. M. Porcconsumit. Homines exercendo videmus conteri; sin autem inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitatio. Cato dicebat militibus suis: Cogitate cum animis
Abbreviated transcription (Latin):
ratias ago s¬
ded meo: qd̾ dignus sũ qu̾e mundus odexit.
Dra e ut de bablone tosolima regrediar: ne in do¬
minet nabugo donosor. s sħc filiꝰ iosedech ueniet
esdras qui int̾pretatur adiutor. ⁊ reducat me ł
priam meã Stultꝰ ego qͥ uolebã tantare canticũ
dñs in t̾ra aliena ñ recordabar qr qͥ de fhrłm egre¬

Expanded text:
ratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena et deser
Abbreviated transcription (Latin):
Disposui nasũ siccare fetentẽ. timeat qͥ strimio¬
sus esb uolo cornicule detrahere garrienti. rauce
bubone. ⁊ de iuiliatis ridere portentis. Qtͥd dictũ
fuit: in te dicts̃ putas. In qdcũq uiciũ scili mei
mutro ꝯtorquet᷑ te clamitas designari. An ideo ł
semꝑ irasceris: ia te cũ ꝑsio cantabo. formosue te
ueris hoc rosa fiat. Dabo tñ ꝯsiliã qͥbuis abscondi¬
tis possis pulchrior apparere. Nasus ñ uideatur mn
fatue⁊ sermo no sonet ad loqñdũ ettpita ⁊ formosᷤ
stmpturaꝵ ẽ. in qͥb ⁊ penitens plangit᷑. ⁊ iustus
doleo de maleditas tuis. Quis .n. nesciat nicħ nisi
tes pulu̾e tiris: taros in rubenti caluaria tapil¬
los digeris. Taurina teruix thoris adipeis intu
ꝑ forũ ac plateas nitidus ac politꝰ amator incedis. Fros
putas solatiũ. si ml̾tos tui similes hẽas: Fluant
paululũ de oculis tuis lacrime: ⁊ int̾ sericũ ⁊ linthe¬
amina quib tͥ uideris fulgidus ⁊ formosus. intelli¬

Expanded text:
Disposui nasum secare foetentem, timeat qui strumosus est. Volo corniculae bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas designari, conserta msemper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: Te veris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non videatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus Scripturarum est. In quibus et poenitens plangitur, et justus dolebo al. doleo  de maledictis; quis enim nesciat, nihil nisi tes pulvere teris, raros in rubenti calvaria digeris capillos: taurina cervix toris adipeis intumper forum ac plateas, nitidus ac politus amator incedis. Facies putas solatium, si multos tui similes habeas? Fluant paululum de oculis lacrymae intersericum et linteamina, quibus tibi videris fulgidus et formosus; intelli
Abbreviated transcription (Latin):
sis machinatõib archimedis pħi. diu uictoriã suã
ĩhibitã senserat: delectatꝰ ã eximia illiꝰ prudentia
ut capiti eiꝰ ꝑc̾e̾t᷑ p̃cepit. At is dũ aĩo ⁊ ocuł ĩ t̾ra
defixis formas describit militi qͥ p̃dandi grã domũ
cius irruꝑat strictoq sr̃ caput gladio qͥs nã eẽt ĩ¬
t̾rogãti pp̃ mmiã cupiditatẽ ĩuestigandi. ꝙ reqͥre¬
bat nom̃ suũ dice̾ ñ potuit. S ꝓtracto manib pul¬
ue : noli inqͥt obsetro istũ disturbare. Qui mox qͣi
negligens imꝑii uictoris obtruncatꝰ: sanguĩe suo
ł scipionis ĩ hyspania płu̾na bella gessit. Magonẽ
qͦ penoꝵ ducẽ: bello uicit ⁊ cepit. Diris ⁊̃ tc̃ roͣm pro
arpos palme ĩ celo uise. sol qͦ pugnasse cũ luna. Apd̾
capenas i die duas lunas ortas. ⁊̃ sardinia duo scuta
Gitur hãnbal

Expanded text:
sis, machinationibus Archimedis philosophi, diu victoriam suam inhibitam senserat: delectatus autem eximia illius prudentia, ut capiti eius parceretur, precepit. At is dum animo et oculis in terra defixis formas describeret, militi, qui predandi gratia domum eius irruperat, strictoque super caput gladio, quisnam esset interroganti, propter nimiam cupiditatem investigandi quod requirebat, nomen suum non dicere potuit; sed protracto manibus pulvere, noli inquit obsecro istum disturbare. Qui mox quasi negligens imperii victoris obtruncatus, sanguine suo  Scipionis, in Hispania plurima bella gessit, Magonem quoque Poenorum ducem bello uicit et cepit. Diris tunc etiam RoArpos parmae in coelo visae, sol quoque pugnasse cum luna, apud Carpenas interdiu duas lunas ortas, in Sardinia sanguine gitur Annibal
Abbreviated transcription (Latin):
gregius ã roͣni noĩs marcꝰ marcellus. qͥ sy¬
racusas urbẽ ornatissimã cepit. reftur eã
prius fleuisse ruiturã: ⁊ añ eiꝰ sanguinẽ suas illi
lacrimas effudisse. Gessit ã ⁊ curã pudicicie: ⁊̃ ĩ¬
hoste seruande. Nã prius qmͣ oppidũ uictor iussis¬
s ĩuadi: ꝯstituit edicto. ne qͥs corpꝰ libeꝵ uiolaret.
Orosiꝰ. Anno ab urbe ꝯdita . dͦ. xliiiͦ. claudiꝰ marcel¬
lus syracusas opulentissimã urbẽ sicilie scd̾a op¬
pugnatõe uix cepit. Quã cũ ĩa pͥdẽ obsediss. archi¬
medis syracusã ciuis admirabili ĩgenio p̃diti ma¬
chinis repulsus expugnare nõ potuit. Actor. Ex¬

Expanded text:
gregius autem romani nominis Marcus Marcellus, qui Syracusas, urbem ornatissimam cepit, refertur prius eam flevisse ruituram et ante eius sanguinem suas illi lachrymas effudisse. Gessit autem et curam pudicitie etihoste seruandae. Nam priusquam oppidum uictor iussisset inuadi, constituit edicto, ne quis corpus liberum uiolaret.ores. Anno ab Urbe condita 543, Claudius Marcellus Syracusam opulentissimam Urbem Siciliae secunda oppugnatione vix cepit. Quam cum jampridem obsedisset, Archimedis Syracusani civis, mirabili ingenio praediti, machinis repulsus expugnare non potuit. Decimo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fuisse. Qͥ uictũ se ad̾o doluit. ut cũ ueniã ab ho¬
ste accepiss neq cibũ sum̾e uolu̾it. neq uuln̾a cu¬
rare passus sit: egreq sic ab eo obtentũ ut uellet u¬
u̾e. Quẽ alexand̾ ob honorẽ uirtutis. ĩcolumẽ ĩ reg¬
nũ remisit. Duas urbes ibi ꝯdidit: niceã ⁊ bucefa

Expanded text:
itur. Qui victum se adeo doluit, ut, cum veniam ab hoste accepisset, neque cibum sumere voluerit neque vulnera curari passus sit aegreque sit ab eo obtentum, ut vellet vivere. Quem Alexander ob honorem virtutis incolumem in regnum remisit. Duas ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nuat. iniurias uͦ dilatat ⁊ auget. Quid eo mise¬
rius cui bñficia extidũt. herẽt ĩuirie: At cõtͣ sapiẽs
exornat õe bñficiũ. ⁊ sibi ip̃i cõmendat: ⁊ se assidua
eiꝰ ꝯmemoratõe delectat. Illa ꝯtẽpnit quib lesus est.
nͨ u̾tit oĩa ĩ penis. net querit cui casũ ĩputet. ad for
do leuat. Non offense potiꝰ qmͣ officii meminit. qͣntũ
põt ĩ pͥore ac meliore memoria se detinet. nec mutat
animũ adũsus bene meritos. Sꝑ .n. qͥcqͥd dubiũ est
humanitas inclinat ad melius. Nemo a gͣtus esse

Expanded text:
nuat; iniurias vero dilatat et auget. Quid eo misenuat; iniurias vero dilatat et auget. Quid eo miserius cui beneficia excidunt, herent iniurie; at contra sapiens exornat omne beneficium et sibi ipsa commendat et se assidua eius commemoratione delectat; illa contemnit, quibus lesus est; nec vertit omnia in peius, nec querit cui casum imputet, ad fortdo levat. Non offense potius quam officii meminit: quantum potest, in priore ac meliore memoria se detinet, nec mutat animum adversus bene meritos. Semper enim quicquid dubium est, humanitas inclinat ad melius. Nemo autem gratus esse
Abbreviated transcription (Latin):
suereris te ĩcidisse in hoĩem ĩgratũ. si hoc
periculũ uitare uolueris bñficia ñ dabis.
potius qͣm nõ uident᷑. Cito merti ocio uita torpebit.
si reliiqñdũ ẽ qͥcqͥd offendit. Et ptꝰ malã segetem
serendũ ẽ. Cuiꝰ euentꝰ intertꝰ ẽ. ut id aliqñ procedat
sepe tẽptandũ ẽ tui ⁊̃ si merita ñ p̃cessissent. oporte
bat ignosci. post bñficia ledenti plusqm uenia debe-¬
tur. Pluris .n. estimo bñficiũ qͣm ĩuiriã. at ñ õs
grati sciunt deb̾e bñficiũ. Uni sapienti notũ ẽ qnͣ-¬
ti res queq taxanda sit. ⁊ oĩa secũ exaĩabit qnͣtũ
acceꝑit. a quo. qñ. ubi. ⁊ quẽadmod̾. unde metho¬
dorus ait. solũ sapientẽ referre. gr̃am scire. bñfi¬
cia crescũt mora ⁊ tanto plus soluendũ ẽ qnͣto
tardius. Ingratꝰ ẽ qui bñficiũ reddit sñ usura.
Sepe qd̾ datur exiguũ ẽ. qd̃ sequit᷑ ex eo magnũ.
se ⁊ macerat. odit que accepit. qr redditurꝰ est ⁊ exte¬

Expanded text:
uereris te incidisse in hominem ingratum, sed si hoc periculum vitare volueris, beneficia non dabis. potius quam non dentur cito inerti ocio vita torpebit, si relinquendum est quicquid offendit. Et post malam segetem serendum est, cuius eventus incertus est. Id ut aliquando procedat, sepe tentandum estbat ignosci, post btur. Pluris enim estimo beneficium, quam iniuriam. At non omnes grati sciunt debere beneficium viro sapienti. Notum est quanti res queque taxanda sit et omnia secum examinabit, quantum acceperit, a quo, quando, ubi et quemadmodum. Unde Methodorus ait: solum sapientem referre gratiam scire. Beneficia crescunt mora et tanto plus solvendum est, quanto tardius. Ingratus est qui beneficium reddit sine usura. Sepe quod datur exiguum est, quod sequitur ex eo magnum.se et macerat; odit que accepit, quia redditurus est et exte
Abbreviated transcription (Latin):
eris alieni. Neq .n. dissimłabat se nͥ pͥticipẽ stare
nõ posse:. nicħq referre an ab hoste inacie. an
ĩforo sub creditorib caderet. Ergo destinata die
tus. ⁊̃ sacrificanti interfuit. Deinde. q uenalem¬
domũ inspecturus abscessit. ꝓripuitq se postica
militũ aĩos: nicħ magis pro ꝯtione testatus est.
qmͣ id demũ se hĩturũ qd̾ sibi illi reliquissent.
ui coactus. gesturusq ꝯmuni om̃i arbitrio pa¬
latiũ petiit:. ac sr̃ cet̾as gratulantiũ adulantiũ¬
q blandicias ab infima plebe appellatꝰ nero. Nul¬
lũ iudiciũ recusantis dedit: ĩmo ⁊̃ ut qͥdã tͣdider̃t
cognomen adiecit. Cunctas ymagines statuasq
eiꝰ reponi passus ẽ:. ⁊ ꝓcuyatores at lib̾tos ad eadẽ¬

Expanded text:
aeris alieni. neque enim dissimulabat, nisi principem se stare non posse, nihilque referre ab hoste in acie an in foro sub creditoribus caderetus, etiam sacrificanti interfuit auddomum inspecturus abscessit proripuitque se postica militum animos nihil magis pro contione testatus est, quam id demum se habiturum, quod sibi illi reliquissent. ui coactus gesturusque communi omnium arbitrio, Palatium petit. ac super ceteras gratulantium adulantiumque blanditias ab infima plebe appellatus Nero nullum indicium recusantis dedit, immo, ut quidam tradideruntcognomen adiecit. certe et imagines statuasque eius reponi passus est et procuratores atque libertos ad eade
Abbreviated transcription (Latin):
lret. ⁊̃ dilige̾ simłauit. qͣmuis anũ ac pene de¬
repitã. ꝑ hanc ĩsinuatus neroni facillime sũ¬
nũ int̾ amicos locũ tenuit. ꝯgruentia morum
uimq cõsiliũ secretoꝵ q ꝑticens effc̃s. Die quem
ietande matri nero destinarat: ad au̾tendas sus-¬
ptõnes cenã utriq exquisitissime comitatis de
sicii aut ãbitõnis in quẽqͣm gen̾e omisso quo¬
uens cena pͥncipẽ acciꝑet aureos excubanti cohor-¬

Expanded text:
etiam diligere simulauit quamuis anum ac paene decrepitam; per hanc insinuatus Neroni facile summum inter amicos locum tenuit congruentia morumm consiliorum secretorumque particeps die, quem necandae matri Nero destinarat, ad auertendas suspiciones cenam utrique exquisitissimae comitatis deficii aut ambitionis in quemquam genere omisso, quotiens cena principem acciperet, aureos excubanti cohor
Abbreviated transcription (Latin):
poss de me cuꝑe uoluptatẽ. Grãs tͥ qͥ dẽ ago pat̾¬
p̃tuã lessa uoluntatẽ. sscias qd̾ nullã recipiam
apo apłs sũ ⁊ ĩ noĩe eiꝰ te scias ẽẽ sanatã. & statĩ
disparuit. Tũc ꝓcidens bã agatha ⁊ gr̃as agens.
iuenit se ex oi ꝑte sanatã: ⁊ mamillã pectori res¬
ntutã. Cũ gͦ tõta nocte ex ĩmenso lumine t̾riti
iustodes aut fugerẽt ⁊ carcerẽ aꝑtũ relinquerẽt.
ngabant eã quidã ut fuget. At illa. Absit ĩquit
in fugiã ⁊ coronã pacĩe ꝑdã: ⁊ custodes meos tribu¬
latõĩb tradã. Ego .n. aduita a dño ꝑseuerabo ĩ
oqui me sanauit ⁊ confortauit. de consũ

Expanded text:
posset de me capere uoluptatem. Gratias quidem tibi ago patposset de me capere uoluptatem. Gratias quidem tibi ago pattuam bonam uoluntatem, sed scias quod ego nullam recipiam  in nomine eius te scias esse sanatam». Et statim disparuit. Tunc procidens beata Agatha et gratias agens inuenit se ex omni parte sanatam et mamillam suo pectori restitutam. Cum ergo tota nocte ex immenso lumine territi custodes aufugerent et carcerem apertum relinquerent, rogabant eam quidam ut fugeret. At illa: «Absit», inquit, «ut fugiam et coronam patientie perdam et custodes meos tribulationibus tradam. Ego enim adiuta a domino perseuerabo in eo qui me sanauit et confortauit». Post
Abbreviated transcription (Latin):
ei qͥntianꝰ. Quid tractasti cirta salitẽ
tuam: Ab nega xp̃m ⁊ deos nr̃os adora ne para¬
ta tͥ patiaris torm̃ta. Ꝙ cũ illa rennueret ui¬
sit eã suspendi ĩ eculeo ⁊ torq̃ri. Tũc agatha
it. Ego in hiis penis delector. sic̃ qui bonũ mua¬
tiũ audit: aut qͥ uidet quẽ diu desid̾auit St
.n. qr oportet flagellari triticũ añqmͣ reponat
in horreũ. furens qͥntianꝰ iussit ei mamillã
torqueri: ⁊ diutissime tortã ĩsit eãdẽ abscid
Q cũ fieret. agatha dixit ei Impie crudełd
re tyranne. nõ es ꝯfusus ãputare ĩ feĩa qd ip̃
ab aliquo ministrari. & etee media nocte apparu¬
p es qͥda senex. uinguenta ferẽs ĩ manu sua ⁊ dix̃
ali filia qñ tu iͣ supplicia sustinebas. ibi eram ⁊ ñc̃
nes. filia eg̃o xp̃ianꝰ sũ ⁊ noui medicinã. ne me
leretũderis. Agatha eendit. Dñe unde te u̾etũda¬
ret cũ tu sis senex ⁊ gͣndeuuꝰ: Ego uͦ licz puella sim

Expanded text:
ei Quintianus: «Quid tractasti circa salutem tuam? Abnega Christum et deos nostros adora ne parata tibi patiaris tormenta». Quod cum illa renueret iussit eam suspendi in eculeo et torqueri. Tunc Agatha dixit: «Ego in hiis penis delector sicut qui bonum nuntium audit, aut qui uidet quem diu desiderauit. Scio enim quod oportet flagellari triticum antequam reponatur in horreum». Furens ergo Quintianus iussit eam in mamilla torqueri et diutissime tortam iussit eandem abscidi. Quod cum fieret Agatha dixit ei: «Impie, crudelis et dire tyranne, non es confusus amputare in femina quod ipse ab aliquo ministrari. Et ecce, media nocte apparuit ei quidam senex unguenta ferens in manu sua et dixit ei: «Filia, quando tu ista supplicia sustinuisti ibi eram et nunc nex: «Filia, ego christianus sum et noui medicinam. Ne me uerecunderis». Agatha respondit: «Domine, unde te uerecundarer, cum tu sis senex et grandeuus? Ego uero licet puella sim,
Abbreviated transcription (Latin):
sibiles ad possibilẽ redig̾et facilitatẽ. Preclare. Q
.n. gn̾osã magnanimitatẽ ł aggredi pigeat. ł cep¬
tũ fatiget: ut tanꝙͣ uicta difsicultatib se tẽꝑet
alabore: Eadẽ ẽ ut opinor uis amicicie. parq im¬
possibiliũ pene reꝵ extricatõ: cũ alt̾ ex amicis iubẽ¬
di religione. alt̾ parendi uoto cõplaciti oꝑis ad mi¬
nicłat᷑ effetui. Ex cron̾¬

Expanded text:
igeret ad possibilem facilitatem. Praeclare; quid enim generosam magnanimitatem uel aggredi pigeat uel coeptum fatiget, ut tamquam uicta difficultatibus temperet a labore? Eadem est, opinor, uis amicitiae parque impossibilium paene rerum extricatio, cum alter ex amicis iubendi religione, alter parendi uoto complaciti operis adminiculentur effectui. Con
Abbreviated transcription (Latin):
Cui paulus. Nemo sic petit ut in inet᷑. Nemo cũ
lacrimis calũpniã facit: ⁊ minaris si nõ recipiã¬
te. cũ moriturꝰ adueneris. W sic arridens paulus.
suspiciunt alitẽ coruũ ramo arboris ꝯsedise. di
inde lenit̾ subuolans. panẽ integrũ añ abir̃¬

Expanded text:
inetur: nemo cum lacrymis calumniam facit. Et miraris si non recipiam, cum moriturus adveneris? Sic arridens Paulus psuspiciunt alitem corvum in ramo arboris consedisse, qui inde leniter subvolabat, et integrum panem an