comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lingua hebrea uł greca. uł latina. itt
alia quęlibet. ꝑ efficientẽ scił id qͦd
efficit᷑ Nsitatũ ẽ aũ in latino eloqͥo.
ut cũ scriptura stilus uocet᷑. qd̾ stilo
fiat: ita gͦ & calamꝰ qd̃ calamo fiat.
Dicit apłs petrus. in doctos ⁊ instabileᷤ
ꝑuertere. scripturas: ad ꝓpͥũ suũ inte¬
ritũ. Neȩ st̃ ferȩ calami. de qͥbꝰ hie dr̃
increpa feras calami. De his etiã ẽ qd̾
achungit. Congregatio tauroꝵ inter
uaccas ppłoꝵ: ut exeludant᷑ hii qui
ꝓbati st̃ argento. Tauros uocans ꝓpt᷑
suꝑbiã. durȩ indomitȩq ceruicis: sig¬
nificat eniͣ hereticos. U accas aũ ppłoꝵ
seductiles animas intelligendas puto:
qr facile sequunt᷑ hos tauros. Non enĩ
ppłos uniu̾sos seducunt. in quib sunt
graues ⁊ stabiles: unde seriptũ ẽi in
ppło graui laudabo te: s in eis ppłis¬
quos quasi inuenerint uaccas. Ex his
enĩ st̃ qui penetrant domos. ⁊ capti¬
uas ducunt mulierculas oneratas pec¬

Expanded text:
hebraea, vel graeca, vel latina, vel alia quaelibet, per efficientem scilicet id quod efficitur. Usitatum est autem in latino eloquio ut scriptura stilus vocetur, quod stilo fiat; ita ergo et calamus, quod calamo fiat. Dicit apostolus Petrus indoctos et instabiles pervertere Scripturas ad proprium suum interitum : hae sunt ferae calami, de quibus hic dicitur, Increpa feras calami. 39. De his est etiam quod adjungit: Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur ii qui probati sunt argento. Tauros vocans, propter superbiam durae indomitaeque cervicis; significat enim haereticos. Vaccas autem populorum, seductibiles animas intelligendas puto, quia facile sequuntur hos tauros. Non enim populos universos seducunt, in quibus sunt graves et stabiles; unde scriptum est, In populo gravi laudabo te ; sed in eis populis quas invenerint vaccas. Ex his enim sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas pec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mons paratꝰ in cacumine monti¬
ũ: ut ꝑducat eos in fine̾ .i. in seipsũ.
sic̃ ds̃ ẽ contẽplandũ. finis enĩ legis
xp̃c. ad iustitiã oĩ credenti. Deo ita¬
q placuit habitare in isto monte:
qui paratꝰ ẽ in cacumine montiũ:
cui dic̃. tu es filiꝰ m̃s dilectꝰ. in qͦ bñ
cõplacui. Ipse aũ mons dñs ẽ: qu ali¬
os montes inhabitabit in fine̾: u
unꝰ mediator dĩ ⁊ hominũ. hõ xp̃s¬

Expanded text:
est mons paratus in cacumine montium; ut perducat eos in finem, id est in seipsum sicut Deus est contemplandum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Deo itaque placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui . Ipse autem mons Dominus est, qui alios montes inhabitabit in finem, in unus mediator Dei et hominum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ut ppłi sequerent᷑. Preuenert᷑ anñtian¬
tib nouũ testam̃tũ. ꝯuincti psallentibꝰ.
de qͦꝵ bonis oꝑibꝰ etiã uisibilib. tãquã
organis laudis głificent᷑ ds̃. Idem autẽ.
pͥncipes. in medio adolescentularũ tẏm¬
panistriarũ: in minsterio scił honorabili.
Nã ita st̃ in medio ministri. pͣpositi eccłia¬
rũ nouaꝵ: hoc enĩ ẽ adolescentulaꝵ car¬
ne edomita dm̃ laudantiũ. Hoc ẽ enum
tẏmpanistriaꝵ: eoqͦd tẏmpana fiant
corio siocato ⁊ extento. Idõ ne qͥsꝗͣ ista¬

Expanded text:
 annuntiantes Novum Testamentum; conjuncti psallentibus, de quorum bonis operibus etiam visibilibus, tanquam organis laudis, glorificaretur Deus. Iidem autem principes in medio adolescentularum tympanistriarum, in ministerio scilicet honorabili: nam ita sunt in medio ministri praepositi Ecclesiarum novarum; hoc enim est, adolescentularum: carne edomita Deum laudantium; hoc enim est, tympanistriarum, eo quod tympana fiant corio siccato et extento. 35. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
strias lascuua delectam̃ta cogitantes:
in eccłiis bñdicite dñm. Eccłis quippe.
uob̾ hac mystica significatione mons¬
trant᷑: eccłiȩ st̃ adolescentule: noua gr̃a
decoratȩ. eccłie stͣ tympanistriȩ: castiga¬
ta carne spiritalit̾ sonore. In eccłiis gͦ
bñdicite dnm dm̃. de fontib isrł. Inde
qͥppe pͥus elegit: qͦs fontes faceret. Nam
inde stͣ electi apłi: ⁊ hii pͥmitus audiert᷑:
qui bib̾it de aqua quã ego dabo ñ sitice.
umquã. s fiet in eo fons aque salientis
in uitã etͣnã. Ibi beniamin. adolescenti

Expanded text:
strias, lasciva delectamenta cogitatis? In Ecclesiis benedicite Dominum. Ecclesiae quippe vobis hac mystica significatione monstrantur: Ecclesiae sunt adolescentulae, nova gratia decoratae; Ecclesiae sunt tympanistrirne spiritualiter sonorae. In Ecclesiis ergo benedicite Dominum Deum de fontibus Israel. Inde quippe prius elegit quos fontes faceret. Nam inde sunt electi Apostoli; et hi primitus audierunt: Qui biberit ex aqua quam ego dabo, non sitiet unquam; sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmit᷑ die cotidie. Iuã puto loquuti¬
onẽ hoc significare : qͦd dic̾tũ ẽ de die
sa diem. Cotidie qͥppe hoc agit: usq
in finẽ captiuans captiuitatẽ: accipi¬
ens dona in hominib. Et qm̃ currum
grã cõm̃datur. Qͥs enĩ saluus ẽẽt: nͥ ip¬
se sanaret:S ne occurreret cogitati
naris humana conditio. te hab̾e exi¬
tũ mortis.  Et dĩ tui exitꝰ: ñ alius
¶ mortis fuit. Potiꝰ gͦ consolare: qͣm
ĩdignare: nã ⁊ diuĩ exitꝰ mortis. Spe enĩ
salui factisumꝰ. Si aũ qđ ñ uidemꝰ sꝑamꝰ.
mortẽ feramꝰ. illiꝰ exemplo. Qui licet pec¬
cato nullo e̾ẽt debitor mortis. ⁊ dnͣs e̾e̾t.
a quo neno animã tolleret. s ipse a se:¬
metipso poneret: etiã ipsius fuit exitꝰ

Expanded text:
 die quotidie. Quam puto locutionem hoc significare quod dictum est, de die in diem. Quotidie quippe hoc agit usque in finem; captivat captivitatem, accipiens dona in hominibus. 29. Et quoniam currum a commendatur. Quis enim salvus esset, nisi ipse sanaret? Sed ut occurreret cogitationaris humana conditio, te habere exitum mortis? et Domini tui exitus non alius, quam mortis fuit. Potius indignare; nam et Domini exitus mortis. Spe enim salvi facti sumus: si autem quod non videmus mortem feramus, illius exemplo, qui licet peccato nullo esset debitor mortis, et Dominus esset, a quo nemo animam tolleret, sed eam ipse a semetipso poneret, etiam ipsius fuit exitus
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ manifestati sunt : reuelata gr̃a
testamͣti noui. Unͣ dicꝰtũ ẽ. Quã spe¬
ciosi pedes eoꝵ qui annuntiant pacẽ.
qͥ anñtiant bona. Hec enĩ gr̃a. ⁊ isti
gressus latebant in uet̾i testam̃to.
Cũ aũ uenit plenitudo temporis. &
placuit dõ reuelare. filiũ suũ. ut
annuntiaret᷑ in gentib: uisi st̃ gressus¬
ss tui ds̃. gressus dĩ mei. regis mei qui ẽ.¬

Expanded text:
revelata gratia Testamenti Novi: unde dictum est, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Haec enim gratia et isti gressus latebant in Vetere Testamento: cum autem venit plenitudo temporis, et placuit Deo revelare Filium suum, ut annuntiaretur in gentibus , visi sunt gressus tui, Deus; gressus Dei mei, regis qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ris capiens. Captiuati gͦ. qr capti. ⁊ cap¬
ti. qr subiugati sub lene illud iugũ mis¬
si: lib̾ati a peccͣo cui seruierant. ⁊ iusti¬
tiȩ serui facti. cuiꝰ liberi erant. Usnde
⁊ ipse in illis ẽ: qui dedit dona hoĩb.
⁊ accepit dona in hominib Idõq in
ista captiuitate. in ista seruitute: ini
istocurru. sub isto iugo: ñ st̃ milia plo¬
rantiũ. s milia lȩtantiũ: dñs quippe
in illis. in sẏna in scõ. Cui sensui con¬
gruit ⁊ alia int̃p̾tatio: qua intͣpre¬
tat᷑ syna m̃sura. Nã de his donis lȩticig
spiritał. apłs loquens id qd̃ supͣ cõme¬
moraui. unicuq aũ nrͣm inquit da¬
ta eͣ gr̃a scdm mensurã donationis xͥ.
Ac deinde sequit᷑ qd̾ etiã hic sequitur.
propt̃qđ dicit. ascendit in altũ. cap

Expanded text:
ris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi , liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant . Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem nostrum, inquit, data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Ac deinde sequitur quod etiam hic sequitur: Propter quod dicit, Asc
Abbreviated transcription (Latin):
cepit dona in hominib. AXp̃e quippe as¬
cendit in altũ: ⁊ sedet ad dexterã patͥs.
S nͥ ⁊ hic e̾e̾t in t̾ra: ñ inde clamaret.
saule saule quid me ꝑsequeris. Cũ igit᷑
idem ipse dicat. qͣndo uni ex mininis
meis fecistis mͥ fecistis: quid dubitamus
eũ acciꝑe in m̃bris sius. q̃ dona menbra
eius accipiunt: S quid ẽ captiuasti
captiuitatẽ.Utrũ qr uicit mortem
quȩ captiuos tenebat. in quib reg¬
nabat: an ipsos homines. appellauit
captiuitatẽ. qr captiui sub diabolo te¬
nebant᷑ Cuiꝰ rei mysteriũ continet
etiã titulus illiꝰ psalmi. qnͣ domꝰ edifi¬
cabat᷑ post captiuitatẽ: i. eccłia post
gentilitatẽ. Ipsos itaq hoĩes qui cap¬
tiui tenebant᷑ appellans captiuitatẽ:
sic̃ militia cũ dicit᷑. ⁊ intelligunt᷑ qͥ
militant: eandẽ captiuitatẽ a xp̃o
captiuatã dic̃. Cur enĩ ñ sit captiuitas
felix: si ⁊ ad bonũ homines posst᷑ capi:
Unde ⁊ petro dictũ ẽ. ex hoc iã hoĩes e¬

Expanded text:
in hominibus. Christus quippe ascendit in altum. et sedet ad dexteram Patris ; sed nisi et hic esset in terris, non inde clamasset: Saule, Saule, quid me persequeris ? Cum igitur idem ipse dicat, Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; quid dubitamus eum accipere in membris suis, quae dona membra ejus accipiunt? 26. Sed quid est, Captivasti captivitatem? Utrum quia vicit mortem, quae captivos tenebat in quibus regnabat? an ipsos homines appellavit captivitatem, qui captivi sub diabolo tenebantur? Cujus rei mysterium continet etiam titulus illius psalmi, Quando domus aedificabatur post captivitatem : id est, Ecclesia post gentilitatem. Ipsos itaque homines qui captivi tenebantur appellans captivitatem, sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines e
Abbreviated transcription (Latin):
de peccatis suis. qͥ ꝓ eis dimittendis p̃cat᷑
miscłiam dĩ  Inde ẽ qd̃ ille publicanꝰ nec
ocłos audebat ad celũ leuare. ita se consi¬
derans confundebat᷑. s descendit iustifica¬
tus. qr dix̃ dñs ex basan conu̾tam. Basan
int̃p̃tat᷑ ⁊ siccitas. Et̃ recte intelligitur
dñs ex siccitate conu̾tere: i. ex inopia. Nã
qui sͥ uident᷑ copiosi cũ sint famelici: &
pleni cũ sint manissimi: ñ conu̾tunt᷑. be¬
ati enĩ qui esuriunt ⁊ sitiunt iustitiam.
qm̃ ipsi saturabunt᷑. Ex ista dñs siccitate
manꝰ meas ad te: anima mea uelut t̾ra
de: qd ͤ habent alii codices. ex basan conu̾¬
tar. s onu̾tit᷑ enĩ ad nos. etiã ipse qͥ dic̃:

Expanded text:
de peccatis suis qui pro eis dimittendis precatur misericordiam Dei? Inde est quod ille Publicanus nec oculos ad coelum audebat levare: ita se considerans confundebatur; sed descendit justificatus, quia dixit Dominus, ex Basan convertam. Basan interpretatur et Siccitas; et recte intelligitur Dominus ex siccitate convertere, id est ex inopia. Nam qui sibi videntur copiosi, cum sint famelici, et pleni, cum sint inanissimi, non convertuntur. Beati eniquoniam ipsi saturabuntur . Ex ista Dominus siccitate anus meas ad te; anima mea velut terragitur, quod habent alii codices, Ex Basan convertar. Convertitur enim ad nos etiam ipse qui dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
methoñ. Optime aũ facꝰtũ ẽ : ut in hoc
loco psalmi huiꝰ int̃p̃tes nr̃i ñ dicerent
int̾ cleros. qd̃ latinȩ loquutioni usitatrͣ
ẽ: s int̾ medios cleros. tãꝗͣ. int̾ medium
clericoꝵ. qd̾ potiꝰ in greco legit᷑: ⁊ qd̃ di¬
ci solet in eis reb ut dixi. q̃ int̾ se debe¬
ant hab̾e consensũ. Iubet gͦ scriptura ut
int᷑ medios cleros dormiant: qui uł sunt
penne colu̾be deargentatȩ. uł ex ħ eis
p̃stat᷑ ut suit. Porro si istis cleris duo tes
tam̃ta significant᷑: qͥd aliud admonem᷑.
mꝰ eoꝵ ꝯcordiȩ signũ atq docum̃tum. cũ
alt̾m adu̾sus alterũ. nicħ dixisse senti
mꝰ: ⁊ cũ pacifica admiratione quasi ex¬
tasis sopore monstramꝰ: Cur aũ in cleris
testam̃ta intelligant᷑. cũ hoc nom̃ grecũ
sit quidẽ. s testam̃tũ ñ ita dicat᷑: ħ cau¬

Expanded text:
ὰ μέσον. Optime autem factum est, ut hoc loco psalmi hujus interpretes nostri non dicerent, inter cleros, quod latinae locutioni usitatum est; sed inter medios cleros, tanquam inter medium clerorum, quod potius in graeco legitur, et quod dici solet in eis rebus, ut dixi, quae inter se debeant habere consensum. Jubet ergo Scriptura ut inter medios cleros dormiant, qui vel sunt pennae columbae deargentatae, vel ex hoc eis praestatur ut sint. Porro si tamenta significantur: quid aliud admonemur, mus eorum concordiae signum atque documentum, cum alterum 334 adversus alterum nihil dmus, et cum pacifica admiratione, quasi ecstasis sopore, monstramus? Cur autem in cleris Testamenta intelligantur, cum hoc nomen graecum sit quidem, sed Testamentum non ita dicatur; haec cau
Abbreviated transcription (Latin):
em uitȩ huiꝰ ultimũ claudat. Si enum
dormiant intͣ medios cł. erunt pen¬
nȩ colũbȩ dearg̃: ut tẽpore quo resur¬
gent rapiant᷑ in nubib in obuiam
aut certe qr ꝑ eos qui sic moriunt᷑. qͣn¬
to securiꝰ tanto sublimiꝰ eccłia diffamat᷑.
⁊ quasi quibꝰdam pennis excelsȩ laudis
ab initio gen̾is humani usq ad tẽpus

Expanded text:
m vitae hujus ultimum claudat. Sic enim dormientes inter medios cleros, erunt pennae columbae deargentatae; ut tempore quo resurgent, rapiantur in nubibus obviam aut certe, quia per eos qui sic moriuntur, quanto securius, tanto sublimius Ecclesia diffamatur, et quasi quibusdam pennis excelsae laudis ab initio generis humani, usque ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ diffundit᷑ karitas in cordibꝰ nr̃is:
ut amando lib̾alit᷑ faciamꝰ. qđ tũdo
qui facit. seruilit᷑ facit. Nec ẽ amicus
recꝰti. qñ mallet si fieri posset id qd̾ rec¬
tũ ẽ ñ iuberi. Queri etiã potest cur ñ
sit dicꝰtũ. si dormiatis in cleris. s int̾
medios cleros: quid sit hoc expͣssius. in¬
t̃ medios cleros. Qd̾ quidẽ si exp̃ssius tͣnf¬
ferret᷑ ex greco. int̾ mediũ clericoꝵ

Expanded text:
quem diffunditur charitas in cordibus nostris , ut amando liberaliter faciamus, quod timendo qui facit, serviliter facit: nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est non juberi. 19. Quaeri etiam potest, cum non sit dictum, Si dormiatis in cleris, sed, inter medios cleros, quid sit hoc, inter medios cleros. Quod quidem si expressius transferretur ex graeco, inter med
Abbreviated transcription (Latin):
unã xͥ ꝑsonã copularet᷑. Itqͥd ergo
suspicamini montes incaseatos: eum
monte᷑ in quo placuit dõ in habita¬
re in eo. Longe utiq alit quã in a¬
liis montibꝰ: quoꝵ aliquẽ etiã hunc
suspicamini. Non enĩ qr ⁊ illi ꝑ ad¬
optionis grͣam filii dĩsunt: iõ quisꝗͣ
illoꝵ ẽ unigenitꝰ: cui dic̾et sede ad

Expanded text:
sonam copularetur. Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, eum montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Longe utique aliter quam in illis montibus, quorum aliquem etiam hunc suspicamini. Non enim quia et illi per adoptionis gratiam filii Dei sunt, ideo quisquam illorum est Unigenitus cui diceret: Sede a
Abbreviated transcription (Latin):
alis eiꝰ sꝑab̃: cũ sub alis obumbrari ñ pos¬
sit. nͥ qdͣ a pectore fuerit: ⁊ latine quidẽ᷑
intͣ scapulas. fortasse aliquo mͦ ex utͣq
parte possit intelligi. ⁊ ante ⁊ post. ut
scapłas accipiamꝰ quȩ in medio caput ha¬
bent: ⁊ in ebreo sit fortasse ambiguum.
ri uiriditas .i. sapientia ⁊ karitas. qͥa
ibi sunt quodã mͦ radices alarũ: an qr
ibi portatur illa sarcina leuis: Iuid e¬
nĩ st̃ uł ipse alȩ: nͥ duo p̃cepta carita¬
tis. in quib tota lex pendet ⁊ ꝓpħȩ¬

Expanded text:
alis ejus sperabis , cum sub alis obrumbrari non posalis ejus sperabis , cum sub alis obrumbrari non possit, nisi quod a pectore fuerit. Et latine quidem inter scapulas fortasse aliquo modo ex utraque parte possit intelligi, et ante, et post; ut scapulas accipiamus quae in medio caput habent: et in hebraeo sit fortassis ambiguum,ri viriditas, id est sapientia et charitas, quia ibi sunt quodammodo radices alarum; an quia ibi portatur illa sarcina levis? Quid enim sunt vel ipsae alae, nisi duo praecepta charitatis, in quibus tota Lex pendet e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ igne examinatũ. t̾rȩ purgatum
septuplũ. Pagnũ itaq aliqd̾ bonũ eͣ.
dormire intͣ medios cleros: quȩ ñnul¬
li duo testam̃ta ẽẽ uoluert᷑: ut dor¬
nure sit intͣ med. cler̃: in eoꝵ testam̃¬
toꝵ auctoritate requiescere : ĩ. utriꝰq
testam̃ti testioniis acquiescere: ut
tio pacifica quiete finiat᷑. Qd̃ si ita ẽ:
quid aluid ammoneri uideant᷑ engłi¬
duoꝵ testam̃toꝵ ñ relinquat᷑: ut ip¬
si sint: penne colũbe deargentate. qͦꝵ
p̃dicatione in celũ gła fert᷑ eccłiȩ.¬
nt᷑ scapulas auͣ pars ẽ utiq omporis:
pars eͣ circa regionẽ cordis. Aposte¬
riorib tnͣ .i. a dorso. quã colũbȩ il¬
liꝰ deargentatȩ partẽ in uiridita¬
te auri eẽ dicit. ħ ẽ in uigore sapien¬
posse: qͣm caritatẽ. Sed quare a dorso.
⁊ ñ a pecꝰtore.Quãꝗͣ mirer quomͦ po¬
sitũ sit hoc u̾bum in alio psalmo. nͥ drͣ.
int᷑ scapulas suas obumbrabit tͥ. ⁊ sub

Expanded text:
xaminatum terrae, purgatum septuplum . Magnum itaque aliquod bonum est, dormire inter medios cleros: quae nonnulli duo Testamenta esse voluerunt; ut dormire sit inter medios cleros, in eorum Testamentorum auctoritate requiescere; id est, utriusque Testamenti testimoniis acquiescere, ut tio pacifica quiete finiatur. Quod si ita est, quid aliud admoneri videntur evangeliduorum Testamentorum non relinquatur: ut ipsi sint et pennae columbae deargentatae, quorum praedicatione in coelum gnter scapulas autem: pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapienposse quam charitatem. Sed quare a dorso, et non a pectore? Quanquam mirer quomodo positum sit hoc verbum in alio psalmo, ubi dicitur, Inter scapulas suas obumbrabit tibi, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
spm scmͣ qui datus est nob̾. Ideo lȩtent᷑.
hȩc mlia. Tantũ enĩ faciunt iustitiã le
dũm loquutione ꝯu̾sa. ascendisti in qͥt
in altũ. captiuasti captiuitate᷑: accepis¬
ti dona in hominib. Hoc apłs sic cõme¬
morat. sic exponit de dño iħu xͦ loqͦns.
U nicuiq aut̃ nr̃m inquit dat᷑ gr̃a: scđm
m̃surã donationis .&ͥ. Propt̾ qd̾ dic̃ Asce̾.¬

Expanded text:
sanctum qui datus est nobis . Ideo laetantur haec millia. Tantum enim faciunt justitiam LegDominum locutione conversa: Ascendisti, inquit, in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus. Hoc Apostolus sic commemorat, sic exponit de Domino Christo loquens: Unicuique autem nostrum, inquit, datur gratia secundum mensuram donationis Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ne defuert᷑ qui dicerent euͣ. alii ioħem
bapt̾. alii heliã. alii iher̾. aut unũ exꝓ
pħis. conu̾tit se ad illos. ⁊ ait. Itqͥd
suspicamini montes incaseatos. montẽ
in quo placuit dõ habitare in eo ͦ Ut¬
quid suspicamini montes. SSic̃ enim
lum̃ illi qr ⁊ ipsis dicꝰtũ eͣ uos est.s
lum̃ mundi. s aliud illd̃ dicꝰtũ ẽ lum̃
uerũ qd̃ illiumminat omne᷑ hominẽ:
sic montes illi. s longe aliꝰ. mons pa¬
ratꝰ in cacumine montiũ. Montes
itaq isti. illũ montẽ portando gło¬
si st̃: quoꝵ ille. unꝰ dic̃. Michi aũ ab¬

Expanded text:
n defuerunt qui eum dicerent, alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis ; convertit se ad illos, et ait: Utquid suspicamini montes incaseatos, montem, inquit, in quo placuit Deo inhabitare in eo? Utquid suspicamini? Sicut enim lumen illi, quia et ipsis dictum est, Vos estis lumen mundi ; sed aliud illud dictum est, Lumen verum, quod illuminat omnem hominem : sic, montes illi; sed longe alius mons paratus in cacumine montium. Montes itaque isti illum montem portando gloriosi sunt: quorum ille unus dicit, Mihi autem ab
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. Ego in eis: ⁊ tu in me. Utqͥd ergo
suspicamui.m̾. incaseatos. montẽ. in
quo placuit dõ habitare in eo: ce enĩ
montes illos incaseatos dñs iste mons
incaseatꝰ inhabitabit usq in finẽ.
ut aliquid sint : quib ait. qr sine me

Expanded text:
in me . Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Etenim montes illos incaseatos Dominus iste, mons incaseatus, inhabitabit usque in finem, ut aliquid sint quibus ait: Quia sine me
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. siue reges t̃rȩ. siue. reges qͦs dis¬
cernit suꝑcęlestis suꝑ colũbã deargen¬
tatã: tͥ offerent munera. Et̃ quȩ mu¬
nera: Gratiosa. Qug sacrificia: Laudis.
S huic laudi obstrepunt. xp̃ianũ uo¬
cabulũ habentes: ⁊ chu̾sa sentientes.
F iat gͦ qd̃ sequit᷑. Increpa feras calami.
N ã ⁊ ferȩ sunt qui nͣ intelligendo no¬
cent: ⁊ fere calami stͣ. qmͣ seripturaꝵ
sensũ ꝓ suo errore ꝑuertunt. ꝑcalamũ

Expanded text:
 sive reges terrae, sive reges quos discernit supercoelestis super columbam deargentatam; tibi offerent reges munera. Et quae munera gratiosa, quam sacrificia laudis ! Sed huic laudi obstrepunt, christianum vocabulum habentes, et diversa sentientes. Fiat ergo quod sequitur: Increpa feras calami. Nam et ferae sunt, quoniam non intelligendo nocent; et ferae calami sunt, quoniam Scripturarum sensum pro suo error
Abbreviated transcription (Latin):
bitat: s qr in ipsis ꝑ ipsũ. In ipso
qͥppe habitat. om̃is plenitudo diui¬
nitatis. ñ umbralit᷑ tãquã in tẽplo
a rege salomone facto. s corporalit᷑¬
rat in xp̃o mundũ reconcilians
sibi. Qđ siue de patre dictũ accipia¬
mus. qm̃ ipse ait. pat̾ aũ in me ma¬
nens ipse facit oꝑa sua. ⁊ ego in pa¬
tre ⁊ patͣ in me: sue ita intelli¬
gatur. ds̃ erat in . xp̃o. u̾bũ erat in
homine. sic erat utiq u̾bũ in carne
ut u̾bũ etiã caro factũ. solus ꝓprie

Expanded text:
bitat, sed quia in aliis per ipsum. In ipso quippe habitat omnis plenitudo divinitatis: non umbraliter, sicut in templo a Salomone facto, sed corporaliterat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quod sive de Patre dictum accipiamus, quoniam ipse ait, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua; ego in Patre, et Pater in me ; sive ita intelligatur, Deus erat in Christo, Verbum erat in homine: sic erat utique Verbum in carne, ut Verbum etiam caro factum solus proprie
Abbreviated transcription (Latin):
qͥpe unã. decẽ milia st̃. Ingente̾ aut̃
multitudinẽ scõꝵ atq fideliũ. qui portã¬
do dm̃ fiunt quodãmͦ currus dĩ. signi¬
ficauit hoc nomine. Hanc inmanendo
⁊ regendo ꝑducit in fine̾. tãꝗͣ. currũ
suũ: uelut in locũ aliquẽ destinatũ. In¬

Expanded text:
quippe una, decem millia sunt. Ingentem itaque multitudinem sanctorum atque fidelium, qui portando Deum fiunt quodammodo currus Dei, significavit hoc nomine. Hanc immanendo et regendo perducit in finem tanquam currum suum velut in locum aliquem destinatum. In
Abbreviated transcription (Latin):
rit fortẽ. Alligauit gͦ diabolũ xp̃ẽ. spiri¬
talib uincłis: suꝑando morte̾. ⁊ suꝑ geloᷤᷤ
ab inferis ascendendo. Alligauit eũ sacͣ¬
m̃to incarnationis sue: qd̾ nicħ in eo reꝑi¬
ens morte dignũ: tñ ẽ ꝑmissus occidere:
Aesic alligato. abstulit tãꝗͣ spolia uasa
eiꝰ. Oꝑabatur quippe in filiis diffidentiȩ:
qͦꝵ infidelitate utebat᷑ ad uoluntatem
suã. hȩc uasa dñs mundans remissioẽ pec¬
catoꝵ ħ spolia seĩficans. hosti erepta ꝓstͣ¬
to atq ligato: iuisit ea speciei dom᷑ suȩ:
edificationẽ corporis .xͥ. Sic̃ enĩ corpꝰ unũ¬

Expanded text:
rtem . Alligavit ergo diabolum Christus spiritualibus vinculis; superando mortem, et super coelos ab inferis ascendendo: alligavit eum sacramento incarnationis suae, quod nihil in eo reperiens morte dignum, tamen est permissus occidere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vasa ejus. Operabatur quippe in filiis diffidentiae , quorum infidelitate utebatur ad voluntatem suam. Haec vasa Dominus mundans remissione peccatorum, haec spolia sanctificans hosti erepta prostrato atque alligato, divisit ea speciei domus suae; aedificationem corporis Christi . Sicut enim unu
Abbreviated transcription (Latin):
unde hoc illis tantũ bonũ ut canes
eiꝰ fierent cuiꝰ fuerant inimici. res¬
ponsũ ẽ ab ipso. Sic enĩ legit᷑ lingua
canũ tuoꝵ ex inimicis. ab ipso. Ipsius
utiq dilectione: ipsiꝰ miscłia. ipsiuis
gr̃a. Nã quando id possent a seipsis. ᷤ¬
Eͣ tenĩ eũ inunici essemꝰ: reconciliati su¬
Q uos ⁊ nubes in eugłio scos ⁊ fideles su¬
os significat. uͥ ait. Amͦ uidebitis filiũ
hoĩs uenientẽ in nubib. Excepto il¬
lo aduentu. in qͦ erit iudex uiuoꝵ¬

Expanded text:
unde hoc illis tantum bonum, ut canes ejus fierent, cujus fuerant inimici; responsum est, ab ipso. Sic enim legitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Ipsius utique dilectione, ipsius misericordia, ipsius gratia. Nam quando id possent a seipsis? Etenim cum inimici essemus, reconciliati suquos et nubes in Evangelio sanctos et fideles suos significat, ubi ait: Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus . Excepto illo adventu in quo erit judex vivo
Abbreviated transcription (Latin):
petitio ꝑtinet ad cõmendationẽ: quãꝗͣ.
istã repetitionẽ ñ om̃s codices habeant :¬
⁊ eã diligentiores stella apposita speciei do¬
q̃ signa uocant᷑ asterisci. quib agnosci uo¬
lunt ea ñ ẽẽ in int̾p̃tatione septuagin¬
ta. s e̾ẽ in hebreo. qͣ talib insigniunt᷑

Expanded text:
petitio pertinet ad commendationem: quanquam istam repetitionem non omnes codices habeant, et eam diligentiores stella apposita praee signa vocantur asterisci; quibus agnosci volunt ea non esse in interpretatione Septuaginta, sed esse in hebraeo, quae talibus insigniun
Abbreviated transcription (Latin):
uos faciendi. E ꝓptͣ humilitatis ce pati¬
entiȩ docum̃tum. ⁊ sanguine. suo delen¬
dũ nr̃oꝵ eyrographuͣ peccatoꝵ: etiam
suũ eẽ uoluit exitũ mortis: ne mortẽ̾.
timeremꝰ istã: s illã potiꝰ unde nos liba¬
uit ꝑ istã. Userũtam̃ illusus ⁊ mortuus.
conquassauit capita inimicoꝵ suoꝵ: de qͥ¬
b ait. ⁊ resuscita me ⁊ reddã illis. siue bo¬
na ꝓ mał. dũ sibi subdit capita credentiũ.
siue iusta ꝓ inuistis. dũ punit capita suꝑ¬
bientiũ. Iͣtroq enĩ mͦ conquassant᷑ capi¬

Expanded text:
vos faciendi: sed propter humilitatis et patientiae documentum, et sanguine suo delendum nostrorum chirographum peccatorum, etiam suum esse voluit exitum mortis, ne mortem timeremus istam, sed illam potius unde nos liberavit per istam. Verumtamen illusus et mortuus conquassabit capita inimicorum suorum, de quibus ait, Resuscita me, et reddam illis : sive bona pro malis, dum sibi subdit capita credentium; sive justa pro injustis, dum punit capita superbientium. Utroque enim modo conquassant
Abbreviated transcription (Latin):
iã contẽpnentes. ⁊ regni celoꝵ ȩt̃nita¬
tẽ sꝑantes. ⁊ ñdũ tenentes: ⁊ qr. tã bñ
dormiert᷑. eis uelut pennis ncͣ uolitat
⁊ laudib exaltat᷑ eccłia. Colũba gͥ dear¬
gentata ẽ: ut hac eoꝵ fama ad imitã¬
dũ posteris inuitatis. dũ sic etiã ceteri
dormiunt. addant᷑ pennȩ: quib usq ĩ
finẽ scłi sublimit᷑ p̃dicet᷑. Dũ discernit¬

Expanded text:
contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia, columba scilicet deargentata; ut hac eorum fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus usque in finem saeculi sublimiter praedicetur. 21. ver
Abbreviated transcription (Latin):
heditates requiescemꝰ: s in noua ue¬
ra. cuiiͦ uetꝰ erat umbra regnabimus.
ut istã mortẽ carnis. more suo scrip¬
tura dormitionẽ uocauerit: ħ esł
mors obtima: ut in cohibitione. cupi¬
ditatũ a t̾renis. ⁊ spe ec̨lestis heredi

Expanded text:
editates requiescemus; sed in nova vera, cujus vetus erat umbra, regnabimus. ut istam mortem carnis more suo Scriptura dormitionem vocaverit; haec est mors optima, ut in cupiditatum cohibitione a terrenis, in spe coelestis haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: ablatꝰ ẽ sonnꝰ ab eis. ⁊ ñ dormiunt.
Inflãmantib enĩ cupiditatib agitati:
in flagicia ⁊ facinora ꝓpellunt᷑: nec om¬
nino requiescunt. desidando ut aoqui¬
rant. metuendo ne amittant. Qͥ auͣ
me audit ait sapientia. inhabitabit
in spe. ⁊ requiescet sine tuore ab

Expanded text:
tem, ablatus est somnus ab eis, et non dormiunt. tem, ablatus est somnus ab eis, et non dormiunt. Inflammantibus enim cupiditatibus agitati, in flagitia et facinora propelluntur, nec omnino requiescunt; desiderando ut acquirant, metuendo ne amittant. Qui autem me audit, ait Sapientia, inhabitabit in spe, et requiescet sine timore ab
Abbreviated transcription (Latin):
ros aut̃ sois grece dr̃. ⁊ sortes ex ꝓmissioẽ
ddĩ. partes ħeditatis uocant᷑. q̃ popło stͣ
distributȩ. Uñ trib leui p̃cepta ẽ: non
habere sortẽ intͣ fres suos. qd̃ ex eoꝵ
decimis sustatentaret᷑ Nã ⁊ cleros ⁊
clericos hinc appellatos puto. qui suis
in eccłiastici ministerii gradib ordina¬
ti. qr mathias sorte elecꝰtꝰ ẽ: quẽ pͥmũ
heditatẽ quȩ fit testam̃to. tãquã ꝑ id
qd̃ efficit᷑. id qd̃ efficit. nomine clericoꝵ
ponendus: ut oleros multo ꝓbabiliꝰ ip¬
sas h̾editates intelligamꝰ: ut qmͣ hedi¬
tas uet̾is testam̃ti ẽ. quãuis in umbra
significatiua fut᷑i t̃rena felicitas. h̾edi¬
tas uͦ noui testam̃ti ẽ ęt̃na unmortali¬
tas. dormire sit intͣ medios cleros. nec
illã iã querere ardent̃. ⁊ adhuc istam
expecꝰtare patient᷑. Nã qui dõ ꝓpt̾ea ser¬
uiunt. ł potiꝰ ꝓpt̾ea seruire uolunt. dũ
quert̃ in hac uita.⁊ in hac tra felicita¬

Expanded text:
ex promissione Dei, partes haereditatis vocantur, quae populo sunt distributae. Unde tribus Levi praecepta est non habere sortem inter fratres suos, quod ex eorum decimis sustentaretur . Nam et Cleros et Clericos hinc appellatos puto, qui sunt in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati, quia Matthias sorte electus est, quem primum haereditatem quae fit testamento, tanquam per id quod efficitur id quod efficit, nomine clerorum ponendus, ut cleros multo probabilius ipsas haereditates intelligamus: ut quoniam haereditas Veteris Testamenti est, quamvis in umbra significativa futuri, terrena felicitas; haereditas vero Novi Testamenti est aeterna immortalitas; dormire sit inter medios cleros, nec illam jam quaerere ardenter, et adhuc istam exspectare patienter. Nam qui Deo propterea serviunt, vel potius propterea servire nolant, dum quaerunt in hac vita et in hac terra felicita
Abbreviated transcription (Latin):
oẜ pterea credo qr tantũdẽ ualet : quod
dicꝰtũ ẽ int̃ medios eleros. Hinc gͦ quid
mͥ uideat᷑ exponã. Sepe hoc u̾bũ ad ali¬
qua conectenda atq paccanda ne. in¬
ter se dissideant. poni solet: sicut tes¬
tam̃tũ int̾ se ⁊ popłm dõ constituen¬
te. hoc u̾bum seriptura ponit. Nã. ꝓ eo qđ
in latino int̾ me ⁊ uosꝰ grecus habet in¬
t̃ mediũ meũ ⁊ ur̃m. Sic ⁊ de signo eir¬
cũcisionis. cũ loquit᷑ ds̃ ad abraham dicit¬
Frit testam̃tũ uit̾ me ⁊ te. ⁊ ome semen
tiuuĩ. qđ grecus habet int̾ mediũ meũ ⁊
tuũ. ⁊ int̾ mediu̾̃ semuis tui. Itẽ cũͣ lo¬
queret᷑ ad noe de arcu in nubib ad sig¬
nũ constituendũ: hoc u̾bũ sepissime re¬
petit. Et qd̃ habent latim codices int̾ me
⁊ uos. uł int̾ me ⁊ omnẽ animã iiuam.
⁊ si qua ibi talia dicunt᷑ : intͣ mediũ me

Expanded text:
quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit; nam pro eo quod est in latino, inter me et vos, graecus habet, inter medium meum et vestrum. Sic et de signo circumcisionis cum loquitur Den tuum : quod Graecus habet, inter medium meum et tuum, et inter medium seminis tui. Item cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad signum constituendum , hoc verbum saepissime repetit: et quod habent latini codices, inter me et vos, vel inter me et omnem animam vivam, et si qua ibi talia dicuntur; inter medi
Abbreviated transcription (Latin):
erit in noiussimis tp̃rib manifestꝰ monᷤ
domini. paratꝰ in cacumine miontium:
Ipse ẽ mons incaseatꝰ. ꝓpt̃ paruulos grã
tãquã lacꝰte nutriendos: mons uber ad
roborandos atq ditandos donoꝵ excel¬
lentia. Nã ⁊ ipsũ lac unde fit caseus: mi¬
ro mͦ significat gr̃am. Alanat qͥppe ex
delectabili paruulis gratis infunditur.
Ambiguus ẽ autͣ caseus in greco. utrũ sit
nominatiuus an accusatuus: qmͣ in ea lin¬
gua mons neutͥ generis ẽ. ñ masculini.
Idõ ñnulli latini. nͣ int̾p̃tati st̃ montẽ dĩ.
s mons dĩ. Puto aũ meliꝰ e̾e̾ in selmon.
montẽ dĩ: hoc ẽ in montẽ dĩ qui uocat᷑

Expanded text:
ons Domini, paratus in cacumine montium ? Ipse est mons incaseatus, propter parvulos gratia tanquam lacte nutriendos; mons uber, ad roborandos atque ditandos donorum excellentia: nam et ipsum lac, unde fit caseus, miro modo significat gratiam; manat quippe ex ericordia delectabili parvulis gratis infunditur. Ambiguus est autem in graeco casus, utrum sit nominativus, an accusativus; quoniam in ea lingua mons neutri generis est, non masculini: ideo nonnulli Latini non interpretati sunt, montem Dei, sed mons Dei. Puto autem melius esse, in Selmon montem Dei, hoc est, in mo
Abbreviated transcription (Latin):
uasti captiuitatẽ. accepisti dona in ho¬
minib. ita subiuncꝰtũ eͣ. & enĩ qui ñ
credunt in habitare :i. ñ credentes ut
inhabitarent. Quid ẽ hoc: De quibꝰ hoc
dicit: An illa captiuitas antequã tͣnͣ¬
siret in bonã captiuitatẽ. unde fuerit
mala captiuitas ostendit: Non creden¬
do enĩ possidebant᷑ ab inimico: qͥ oꝑa¬
tur in filiis diffidentiȩ. In quib ⁊ uos
inquit. fuistis aliquando: cũ uiueretis
in illis. Donis gͦ gre sue qui accepit do¬
na in hominib: captiuauit istã capti¬
credentes erant ut in habitarent. Hã
fides eos inde. lib̃auit: ut iã credentes
inhabitent in domo dĩ. facti ⁊ ipsi domꝰ
pletꝰ etiã ipse lȩtitia. eructuauit hym¬
nũ dicens. dñs ds̃ bñdictus: benedic¬
tus dñs d̾s de die in diẽ. Id ñ nulli co¬
dices habent die ⁊ cotidie: qr sic hnͣt

Expanded text:
atem, accepisti dona in hominibus; ita subjunctum est, Etenim qui non credunt inhabitare, id est, non credentes ut inhabitarent. Quid est hoc? de quibus hoc dicit? An illa captivitas antequam transiret in bonam captivitatem, unde fuerit mala captivitas ostendit? Non credendo enim possidebantur ab inimico, qui operatur in filiis diffidentiae; in quibus et vos, inquit, fuistis aliquando, cum viveretis in illis . Donis ergo gratiae suae, qui accepit dona in hominibus captivavit istam capticredentes erant ut inhabitarent. Nam fides eos inde liberavit, ut jam credentes inhabitent in domo Dei, facti et ipsi domupletus etiam ipse laetitia, eructavit hymnum, dicens: Dominus Deus benedictus, benedictus Dominus Deus de die in diem. Quod nonnulli codice
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ nuie in selmon. Potest ⁊ sic.
babunt᷑ in selmon: ut subintelligan¬
t᷑ homines. qui ꝑ gr̃am remissionẽ ac¬
cipiunt peccatoꝵ. Unde etiã de ipsa g¬
cłia dr̃ in cantica canticoꝵ. Que eͣ ista
quȩ ascendit dealbata:. Pmissio quippe
albabo. Potest ⁊ sic intelligi. ut in eo
at᷑ eritis. ut iste sit sensus. O uos qͥ
tãquã spolia speciei domꝰ diuidimini.
cõpagini tñ eccłiȩ coħentes. Nullã qͥp¬
pe aliã meliꝰ hic intelligi puto. colũ¬
bã deargentatã: quã illã de qua dic¬
tũ ÷ una ẽ colũba mea. Beargentata

Expanded text:
buntur in Selmon. potest et sic babuntur in Selmon, ut subintellegantur homines, qui per gratiam remissionem accipiunt peccatorum. Unde etiam de ipsa Ecclesia dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Promissio quippe albabo ? Potest et sic intelligi, ut in eo e, subaudiatur, eritis; ut iste sit sensus: O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, compagini tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargentatam, quam illam de qua dictum est: Una est columba mea . Deargentata
Abbreviated transcription (Latin):
tuaꝵ ꝓ.me. Dũ gͦ disc̾nit ille suꝑcelestiᷤ
reges suꝑ colũbã deargentatã: nͣ sua
merita extollant. ñ de. ꝓpͥa uirtute cõ¬
fidant. Niuie qͥppe dealbabunt᷑. in selmon:
gue̾. ꝗͣ uberẽ. diceret: Est enĩ ⁊ mons
isto nomine nũcupatus: id eͣ selmoN.
S quẽ montẽ intellig̾e debemꝰ montẽ

Expanded text:
tege me . Dum ergo discernit ille supercoelestis reges super columbam deargentatam, non sua merita extollant, non de propria virtute confidant: nive quippe dealbabuntur in Selmon; guem, quam uberem diceret? Est enim et mons isto nomine nuncupatus, id est Selmon. Sed quem montem intelligere debemus montem
Abbreviated transcription (Latin):
ħ oꝑat᷑ unꝰ atq idem sp̃e : chuidens
ꝓpria unicuiq ꝓut uult. Et ħ ẽ speci¬
es domꝰ. eni spolia diuidunt᷑: ut ama¬
tor eiꝰ a pulchritudine accensus excla
species domꝰ. alloquendo conũtit dicens.
S i dormiatis intͣ medios cleros penuȩ¬
N colũbe deargentate: ⁊ int̾ scapulas ^ m
iuriditate auri. Oriꝰ hic querendus est
ordo u̾boꝵ. qͦmͦ finiat᷑ sententia. quȩ u¬
tiq pendet cũ dr̃. si dormiatis: dein¬
de qd̃ ait. penne colu̾bȩ deargentatȩ.
utrũ singulari numero intelligendr̃
ẽ huꝰ pennȩ: an plurali hȩ pennȩ: S
singularẽ numerũ grecus excludit :
ubi omĩno plurialit᷑ hoc positũ legit᷑.
S ed adhuc incertũ ẽ. utrũ hȩ penue.
an ouos penne: ut ad ipsas pennas lo¬
qui uideat᷑. Utrũ gͦ u̾bis q̃ p̃cesseruã
finit᷑ ista sententia. ut ordo sit dñs
dabit u̾bũ eugłirantib uirtute mul¬
ta si dormiatis int̃ medios cleros õ uos
pennȩ colũbȩ deargentatȩ: An his quȩ

Expanded text:
ns propria unicuique prout vult . Et haec est species domus, cui spolia dividuntur; ut amator ejus hac pulchritudine accensus exclamspecies domus, alloquenda convertit, dicens: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et inter scapulas ejus in viriditate auri. Prius hic quaerendus est ordo verborum quomodo finiatur sententia; quae utique pendet, cum dicitur, Si dormiatis: deinde quod ait, pennae columbae deargentatae, utrum singulari numero intelligendum est, hujus pennae; an plurali, hae pennae. Sed singularem numerum graecus excludit, ubi omnino pluraliter hoc positum legitur. Sed adhuc incertum est utrum, hae pennae; an, o vos pennae, ut ad ipsas pennas loqui videatur. Utrum ergo verbis quae praecesserunt finiatur ista sententia, ut ordo sit, Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa, si dormiatis inter medios cleros, o vos pennae columbae deargentatae: an his quae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ puto qd sequit᷑ ⁊ speciei domꝰ duide
spolia: acsi diceret᷑. Dilecti etiã sp̃ei domꝰ
diuicłe spolia: id ẽ dilecti etiã ad diuidẽ¬
osumꝰ corpus distributione m̃broꝵ. S po¬
lia porro dicunt᷑: que uicꝰtis hostib de¬
trahunt᷑ lloc quid sit eugłm nob̃ ammo¬
neat. uͥ legimꝰ: nemo uitrat in domũ for

Expanded text:
dum puto quod sequitur, et speciei domus dividere spolia, ac si diceretur, Dilecti etiam speciei domus dividere spolia, id est, Dilecti etiam ad dividenosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit Evangelium nos admonet, ubi legimus: Nemo intrat
Abbreviated transcription (Latin):
scił. homo ta̾quã homini corpꝰ accessit:
⁊ in eũ credentes umbra ꝓtectioi̾s oꝑuit.
Non enĩ de quali umbra drͣ: transiert᷑ oĩa
illa tãquã umbra. nec de quali umbra
dic̃ apłs. nemo uos iudicet in cibo aut
in potu. aut in parte diei festi. aut ne¬
onue aut sabb̃oꝵ qđ̃ ẽ umbra futuroꝵ.

Expanded text:
scilicet homo, tanquam lumini corpus, accessit, scilicet homo, tanquam lumini corpus, accessit, et in eum credentes umbra protectionis operuit. Non enim de quali umbra dicitur, Transierunt omnia illa tanquam umbra ; nec de quali umbra dicit Apostolus, Nemo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sab
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. sp̃c sc̃s inquit suꝑueniet in te:⁊
uirtꝰ altissimi obumbrabit tͥ. Qͥdẽ ob¬
umbrabit tͥ: nͥ umbrã faciet. Unde
tur suꝑ colũbã deargentatã: niue deal¬
babunt᷑ in selmon. Selmon quippe in¬
tͣp̃tat᷑ umbra. N enĩ meritis aut iur¬
tute. ꝓpͥa discernunt᷑. Quis enĩ te inqͥt
discernit. Quid aũ habes qd̾ ñ accepisti:
U t gͦ discernant᷑ ab impiis. accipiunt re¬
missionẽ peccatoꝵ ab illo qui ait. Si fue¬
rint peccͣa urͣa sic̃ feniciũ. tanꝗͣ niue̾
dealbabo. Eoce qͦmͦ niue dealbabunt᷑ in
dona discreta st̃: de quo dicꝰtũ ẽ qd̃ supͣ
uirtꝰ alt̾. ob. tͥ: hoc ẽ. umbrã faciet tibi.
U mbra porroista: defensacłm intelligit᷑.
ab ȩstu concupiscentiaꝵ carnaliũ. Unde
illa urgo xpm ñ carnalit̃ concupiscẽ¬
do: sed spiritalit̾ credendo concepit. Con¬
stat autͣ umbra. ex lumine ⁊ corpore.
D roinde illd qd̾ in pͥncipio erat u̾bũ. lum̃
illd̾ uerũ. ut umbracłm meridianũ fie

Expanded text:
nquit, superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Quid est, obumbrabit tibi, nisi, umbram faciet? Unde tur super columbam deargentatam, nive dealbabuntur in Selmon. Selmon quippe interpretatur Umbra. Non enim meritis aut virtute propria discernuntur. Quis enim te, inquit, discernit? Quid autem habes quod non accepisti ? Ut ergo discernantur ab impiis, accipiunt remissionem peccatorum ab illo qui ait: Si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo . Ecce quomodo nive dealbabuntur in dona discreta sunt: de quo dictum est quod supra it tibi, hoc est, umbram faciet tibi: Umbra porro ista defensaculum intelligitur ab aestu concupiscentiarum carnalium: unde illa virgo Christum non carnaliter concupiscendo, sed spiritualiter credendo concepit. Constat autem umbra lumine et corpore: proinde illud quod in principio erat Verbum, lumen illud verum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta e̾e̾t quã illa: fec̾ moyses. sic̃ p̃cep̃ dñs
moysi. Quia uͦ dictũ eͣ rex uirtutũ dilec¬
ti: ñ facile. eͣ ut occurrat ipsũ ẽẽ regẽ
uirtutũ. qͥ ẽ ⁊ dilectꝰ. Rex gͦ uirtutum
dilec̾ti. sic intelligi potest. acsi diceretur
at tantã iste. sensus necessitatẽ: ut aliud
ñ ualeat accipi: qr ⁊ pat̾ potest intelligi
rex uirtutũ. fili su dilecti: eui dic̃ ipse dilec
possit: nescio utrũ quisꝙͣ. audeat hoc ab
ipsa tͥnitate dic̾tũ ẽ. ibi ẽ ⁊ ds̃ pat᷑. Si aũ
ñ carnalit᷑ intelligimꝰ. ds̾ iudiciũ tuũ re¬
gi da.℥.i.t. filio regis: nescio utrũ aliud
aliqͥd dictũ ẽ ꝗͣ filio tuo. Rex gͦ ẽ: ⁊ pat̃.
Inde u̾siculus iste psalmi huiꝰ. rex uirtu¬
tã dilecꝰti: utroq mͦ intelligi potest. Cũ

Expanded text:
illa, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi: quia vero dictum est, Rex virtutum Dilecti, non facile est ut occurrat ipsum esse regem virtutum, qui est et Dilectus. Rex ergo virtutum Dilecti, sic intelligi potest, ac si diceretur, at iste sensus tantam necessitatem, ut aliud non valeat accipi: quia et Pater potest intelligi rex virtutum Filii sui dilecti, cui dicit ipse Dilectpossit; nescio utrum quisquam audeat hoc ab ipsa Trinitate dictum est, ibi est et Deus Pater. Si autem non carnaliter intelligimus, Deus, judicium tuum regi daliquid dictum est quam, Filio tuo. Rex ergo est et Pater. Unde versiculus iste psalmi hujus, Rex virtutum Dilecti, utroque modo intelligi pote
Abbreviated transcription (Latin):
N nimalia tua habitabt̃ in ea. Tua
ñ sua: tͥ fubdita. ñ sibi lib̾a. a te egen¬
tia. ñ sͥ sufficientia. Deniq sequitur.
Parasti in tua suauitate egenti ds̃. In
tua suauitate: ñ in illiꝰ facultate. Egeis
uit se indigentẽ ut repleat᷑: ħ ẽ. illa
suauitas. de. qua alibi drͣ Dñs dabit
suauitatẽ. ⁊ t̾ra nr̃a dabit fruct̾.S̾.
ut bonũ opus fiat ñ tumore s amore.
ñ formidine pene. s delectatione uis¬
titiȩ. Ipsa ẽ enĩ uera ⁊ sana lib̾tas: s
dñs hoc egenti parauit ñ abundan¬
ti. cui ꝓbrosa ẽ ista pauꝑtas. de qualibꝰ
alibi dr̃. Obpbriũ his qͥ abundant. ⁊

Expanded text:
nimalia tua inhabitabunt in ea. Tua, non sua; tibi subdita, non sibi libera; ad te egentia, non sibi sufficientia. Denique sequitur: Parasti in tua suavitate egenti Deus. In tua suavitate, non illius facultate. Egens atur: agnovit se indigentem, ut repleatur. Haec est illa suavitas de qua alibi dicitur, Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut bonum opus fiat non timore, sed amore; non formidine poenae, sed delectatione justitiae. Ipsa est enim vera et sana libertas. Sed Dominus hoc egenti paravit, non abundanti, cui opprobrio est ista paupertas; de qualibus alibi dicitur: Opprobrium his qui abundant, et
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ colu̾bã deargentatã: sequit᷑ eam
apłs ac dicit. Et ipse dedit quosdã qͥdẽ
Nam quid ẽ aluid reges discerne̾ suꝑ eã.¬
in opus ministerii. in edificationẽ cor¬
d icunt᷑ aũ illi reges: uitiq a regendo.
Et quid magis quã carnis concupiscenti¬
as. ne regnet peccatũ in eoꝵ mortali
corpore. ad obediendũ desideriis eiꝰ. nec
s exhibeant se dõ. tãquã ex mortuis
uiuentes: &e m̃bra sua arma iustitie
dõ :Sic enĩ erunt reges pͥmitꝰ discreti
ab alienigenis. qr ñ st̃ uigũ ducentes
cũ infidelib: demnde discreti concordi¬
t̃ int̃ se munerib ꝓpriis. Non enĩ õs
aut om̃s dona habent curationũ. aut
om̃s linguis loquunt᷑ : aut om̃s intͣpre¬

Expanded text:
eamdem columbam deargentatam. Sequitur enim Apostolus, ac dicit: Et ipse dedit quosdam quidemNam quid est aliud reges discernere supein opus ministerii, in aedificationem corDicuntur etiam illi reges utique a regendo, et quid magis, quam carnis concupiscentias? ne regnet peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus: nec nt se Deo, tanquam ex mortuis viventes, et membra sua arma justitiae Deo ? Sic enim erunt reges primitus discreti ab alienigenis, quia non sunt jugum ducentes cum infidelibus; deinde discreti concorditer inter se muneribus propriis. Non enim omneaut omnes dona habent curationum, aut omnes linguis loquuntur, aut omnes interpre
Abbreviated transcription (Latin):
n
loquutionib nr̃is. ⁊ fec̃ moyses sicut pre¬
cepit ei dñs: s fec̾ moyses sic̃ p̃cepit dñs
moysi. quasi alius sit moyses. cui p̃cepit:
facꝰtꝰ ẽ ex semine dauid scđm carnẽ. qͥ p̃de¬
stinatꝰ ẽ filiꝰ dĩ in uirtate. scđ̾m spm sc̃ĩfi¬

Expanded text:
n locutionibus nostris, Et fecit Moyses sicut praecepit ei Dominus; sed, Fecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi; quasi alius sit Moyses cui praecepit,factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute secundum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sit unꝰ atq idem. In uet̾ib aũ libris. crebra
ẽ ista loquutio. ẜ iõ quando sub obseure.
fit. ex manifestis sui generis exemplis in¬
telligenda ẽ: sic̃ hoc loco psalmi huiꝰ quẽ
tractamꝰ. sub obscura facta ẽ. Nam si dice

Expanded text:
sit unus atque idem. In veteribus autem libris crebra est ista locutio: et ideo quando subobscure fit, ex manifestis sui generis exemplis intelligenda est; sicut hoc loco psalmi hujus quem tractamus, subobscure facta est. Nam si dice
Abbreviated transcription (Latin):
ea. S quid oꝑabunt᷑ ħ animalia: qͥbꝰ da¬
bit u̾bum: Quid nͥ qd sequit᷑: eugliran¬
tib uirtute multa : Iua uirtute: nisi
fortitudine. illa in qua eduẽ cõpeditoᷤ:
Fortasse etiã fortitudine̾ hanc dicat il¬
lã: qua engłirantes mirabilia signa fe
lecꝰti. Pat̃ gͦ ẽ rex: uirtutũ filii. Dilec¬
tus enĩ qnͣ ñ ponit᷑ quis dilecꝰtꝰ: ꝑ an¬
tonomasiam filiꝰ unicꝰ intelligit᷑. An uir¬
tutũ suaꝵ rex. ipse filiꝰ ᷤ Uirtutũ scilioce.
sͥ seruientiũ: qr uirtute multa eugłi¬
⁊ antib dabit u̾bñ. rex uirtutũ. de qͦ¬

Expanded text:
uid operabuntur haec animalia, quibus dabit verbum? quid nisi quod sequitur? Evangelizantibus virtute multa. Qua virtute, nisi fortitudine illa in qua educit compeditos? Fortasse etiam virtutem hic dicat illam, qua evangelizantes mirabilia signa feclecti. Pater ergo est rex virtutum Filii. Dilectus enim, quando non ponitur quis dilectus, per antonomasiam Filius unicus intelligitur. An virtutum suarum rex ipse Filius; virtutum scilicet sibi servientium? quia virtute multa evangelizantibus dabit verbum rex virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
Ita gͦ oęli ⁊ cęlũ. ⁊ montes ⁊ mons. ñ a¬
liud s hoc ipsũ : sic̃ eccłie multȩ ⁊ una
ȩccłia. ñ aliud s hoc ipsũ. sur gͦ mons
syna qui in seruitutẽ generat sic̃ dic̃
apłs st̃: au forte lex ipsa intelligenda
ẽ in monte syna. qͣm distillauert᷑ ꝯeli.
a facie dĩ: ut moueret᷑ t̾ra: t ipse
ẽ t̃remotꝰ cũ conturbant᷑ hoĩes: qͥa
legẽ impłe ñ posst̃. Id̾ si ita ẽ: ħ est

Expanded text:
ns, non aliud, sed hoc ipsum: sicut Ecclesiae multae et una Ecclesia, non aliud, sed hoc ipsum. Cur ergo, mons Sina qui in servitutem generat , sicut dicit Apostolus? An forte Lex ipsa intelligenda est in monte Sina, quam distillaverunt coeli a facie Dei, ut terra moveretur? et ipse est terrae motus, cum conturbantur homines, quia Legem implere non possunt?