comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patur ẽmona: Aestate uero suꝑueniente. cooperantib eis ꝓuncia libus. fe¬
perquadringenta stadi& arte mechanica trahentes argo ꝑtentt̃. ad fluui¬
ũ aquileiã deduxerunt. qui ꝑ misc&ur eridano. Heridanus autẽ. fauces
hab& mitalicũ mare. Post proeliũ itaq ciuile. dardani  & macedones & qui
circa histrũ tunc mortebantur. Nec non & helles & hylliriorũ gens omnis. sub
constantinũ redacta est.
orro licinius hinc fugatus. cũ prius sectator fuiss& dogmatis xpĩani. mutata
uoluntate plurimos sacerdotũ insuȩ partis affligit imperio Multos quidem
& aliorũ. p̃cipue tam̃ decollegio militari. Nimis enĩ xpĩanis erat infestus ꝓp¬
ter constantini bellũ. estimans eũ posse contristari ꝓpt̾ calamitatẽ suȩ religi¬
onis. simul&iã arbitactus quia orarent & studerent redigi sub illius imperio

Expanded text:
patur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fepatur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fere quadringenta stadia arte mechanica trahentes Argo per terram ad fluvium Aquilam deduxerunt, qui permiscetur Eridano. Eridanus autem fauces in Italicum mare. Post praelium itaque, Cibalae, Dardanii, et Macedones, et qui circa Istrum tunc morabantur, nec non et Hellas, et Illyriorum gens omnis sub Constantino redacta est. orro Licinius hinc fugatus, cum prius sectator fuisset dogmatis Christiani, mutata voluntate, plurimos sacerdotum in suae partis afflixit imperio, multos quidem et aliorum, praecipue tamen de collegio militari. Nimis enim Christianis erat infensus propter Constantini bellum, aestimans eum posse contristari propter calamitatem suae religionis: simul etiam arbitratus, quia oraren
Abbreviated transcription (Latin):
nor uidebatur contra legẽ quepiã. eẽ xp̃ianũ. apud eos qui ulqie italiã. galli¬
asq & brittanniã & quĩ circu pirineum habitabant montẽ usq adoceanũ
hesperiũ Cũ uero constantinus meius successiss& imperiũ. potiuis res et desiȩ
desloruerunt. Maxentio enĩ herculn filio ꝑ empto. cũ eius pars constantino
cessisi&e iã licent̾ in religione ugebant qui circa tiberim fluuiũ & eridanũ
quẽ padũ ꝓuinciales uocant cõmorebantur & qui circa aquileiã cõmaneba
bnique sermo fertur aduectã nauigio argo & ad trrrenũ pelagus fuisse per¬
ductã. Argo naute enĩ uentũ ualidũ declinantes. noneo dẽ nauigios n pe¬
gresiione sunt usi. sed transeuntes mare qđ suꝑ scithas ẽ: ꝑ hȩc flumina ueni¬
runt ad terminos italorũ. & hic hiemantes. condiderunt ciuitatẽ quȩ nuncu¬

Expanded text:
non videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Gallinon videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Galliasque, et Britanniam, et qui circa Pyrenaeum habitabant montem usque ad Oceanum Hesperium. Cum vero Constantinus in ejus successisset imperium, potius res Ecclesiae effloruerunt. Maxentio enim Herculii filio perempto, cum ejus pars Constantino cessisset, jam licenter in religione vigebant qui circa Tiberim fluvium et Eridanum quem Padum provinciales appellant commorantur, et qui circa Aquilam commanebaum sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Tyrrhenum pelagus fuisse perductam. Argonautae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina venerunt ad terminos Italorum; et hic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
tius constantini pater. licent᷑ xp̃ĩanis insua consistere religione concessit.
D emiqr tale aliquod eũ mireculũ & memoria dignũ. egisse cognoui Is enĩ
ꝓbare uolens quosdam in suo palatio xp̃ianos. siboni & solidi essent uiri.
euocans uniuersos p̃cepit dicens : Vt si quidẽ uenirent ad sacrificandũ &
eiuis colerent deos circa eũ essent. & in suo cingulo ꝑmanerent. Siurro
refugerent. egrederent᷑ depalatio. grãs agentes quo minime punirentur.
ũq inutroq apparuissent. ali quidem religionis desertores. aluuero diui¬
na p̃sentib p̃ponentes d eberruit eis amicis & consiliariis uti. quim meli¬
orib fideles constantesq ꝑ manseruent : Alios autẽ uelut effeminatos auer¬
satus expulit a suo colloquio. credens nũ quã eoscirta principẽ deuotos sore
qui fuerint dĩ sus sic paratissimi ꝓditores. Etideo adbuc suꝑ stite constantio.

Expanded text:
tius Constantini pater licenter Christianis in sua consistere religione concessit. tius Constantini pater licenter Christianis in sua consistere religione concessit. Denique aliquod tale eum miraculum et memoria dignum egisse cognovi. Is enim probare volens quosdam in suo palatio Christianos, si boni et solidi essent viri, evocans universos praecepit dicens, ut si quidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent; si vero refugerent, egrederentur de palatio gratias agentes quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem desertores religionis, alii vero divina praesentibus praeponentes, deliberavit eis amicis et consiliariis uti qui in melioribus fideles constanter permanserant; alios autem velut effeminatos aversatus, expulit a suo colloquio: credens nunquam eos circa principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo adhuc superstite Constantio
Abbreviated transcription (Latin):
na ues publica turbabetar& non erat facile at brittanm & gali. gnue nome
sunt rursus borũ tẽpora nec non & leges quas ꝓreligione sanxit. Vt autẽ
concedamus facile potuisse principẽ loqui sopatros. aut ꝑepistolam suã consulu¬
isse.ꝑ quibus uell&. poñ est tam̃ ueri simile ignoroesse philosophũ. quia hercu¬
bis ale mene purgatus adhenis ẽ. post fili necẽ incereris sacris & quia post hiphiti
necẽ. peregrinũ & amicũ iniuste ꝑemit. Cũ igit̾ greci in huius modi delic¬
tis purgationes annuxͣnt. sufficiant quȩ dicta sunt & accusent de menda¬
to coi qui sopatrũ contria constantino respondisse finxerint : Noneredo
hrec ignoresse. tunc pobilissimũ apud grecos eruditione littererum
gtur eclesiȩ sub regimine constantini alacriter agebant. & cotidianis di¬
tũꝑ secutiones diuersas ecclesiȩ malio tertrũ orbe paterent solus constan¬

Expanded text:
na respublica turbabatur; et non erat facile ut Britanni et Galli convenirent na respublica turbabatur; et non erat facile ut Britanni et Galli convenirent sunt rursus horum tempora, nec non et leges quas pro religione sanxit. Ut autem concedamus facile potuisse principem loqui Sopatro, aut per epistolam suam consuluisse pro quibus vellet, non est tamen verisimile ignorasse philosophum quia Hercules Alcmenae purgatus Athenis est post filii necem in Cereris sacris; et quia post Hyphiti necem peregrinum et amicum injuste peremit. Cum igitur Graeci in hujusmodi delictis purgationem annuntient, sufficiant quae dicta sunt, et accusent de mendacio eos qui Sopatrum contraria Constantino respondisse finxerunt. Non enim credo haec ignorasse tunc nobilissimum apud Graecos eruditione litterarumtur Ecclesiae sub regimine Constantini alacriter agebant, et quotidianis dicum persecutiones diversas Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constan
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ Constantinũ uero hac int̃ dictione turbatũ. in uenisse epõs qui paeniten¬
tia seu baptis mate ꝓmitterent eũ ab uniuerso posse purgari delicto Tunc
gauisum in illis qui dixerent qđ uolebat. ad minrtũq. dogma factũ deinde xp̃i¬
anũ & ad sui similitudinẽ deduxisse subiectos: mihi autẽ uidentur hȩc ficta.
ab his quistudent religioni xp̃ianȩ d& itchere. Crispus & enĩ ꝓpt̃ quẽ dicunt
constantinũ eguisse purgatione. uicesimo anno imperii paterni defunctus ẽ.
Quicũ adhuc uiuer& multas cũ eo ꝓxp̃ianis posuit leges: Secundo quippeloco
honoratus imperii & cȩsar existens. sicut &iã punc principũ pomina & tẽpo¬
rr legibus sub iecta testantur: Sopatrũ uero non est credibile ad conloqͥ¬
ũ constantini uenire potuisse. in sola oceani circa brenũ parte regnantis
Propter intentionẽ uero contrae maxentiũ habita degebat mitalia. Tunc roma¬

Expanded text:
onem; Constantinum vero hac interdictione turbatum, invenisse episcopos qui poenitenonem; Constantinum vero hac interdictione turbatum, invenisse episcopos qui poenitentia seu baptismate promitterent eum ab universo posse purgari delicto: tunc gavisum in illis qui dixerant quod volebat, admiratumque dogma, factum deinde Christianum, et ad sui similitudinem deduxisse subjectos. Mihi autem videntur haec ficta ab eis qui student religioni Christianae detrahere. Crispus etenim, propter quem dicunt Constantinum eguisse purgatione, anno 20 imperii paterni defunctus est . Qui cum adhuc viveret, multas cum eo pro Christianis posuit leges; secundo quippe loco honoratus imperii, et Caesar existens; sicut etiam nunc principum nomina et tempora legibus subjecta testantur. Sopatrum vero non est credibile ad colloquium Constantini venire potuisse, in sola Oceani circa Rhenum parte regnantis: propter intentionem vero contra Maxentium habitam degebat in Italia. Tunc Roma
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aliquando quidam ferens hoc signũ. repente hostibus inuadentib ex pauiss&.
dediss&&q illud alteri deuehendum. Cuq se deproelio subtrtexiss& & iaculaa
declinass& subito ꝑcussus interut. Ille urro quisacrũ suscepit tropheũ. multis
se iaculantibus ꝑ mansit illesus. Mirebiliter enĩ diuina regente uirtute. sa¬
gitte hostiũ figebant᷑ insigno. a signifero autẽ int̾pericula ꝓtinus euolabant
icitur autẽ. Neq aliũ umquã huius signi ministrum. ut sol& inbello uulnere
anus septimus imperii constantini. Int hȩc diocl&ianus salone defunctus est.
genere ꝓximos occidiss&. & cooperator extitiss& innece filii sui crispi. pęniten¬
tia ductũ depurificatione consuluisse philosophũ sopatrun. qui tẽpore illop̃¬
erat in sede plotim. illũq respondisse. pullã. eẽ. i huius modi delictis purgati¬

Expanded text:
dam, eo quod aliquando ferens hoc signum, repente hostibus invadentibus expavisset, dam, eo quod aliquando ferens hoc signum, repente hostibus invadentibus expavisset, dedissetque illud alteri devehendum; cumque se de praelio subtraxisset et jacula declinasset, subito percussus interiit; ille vero qui sacrum suscepit tropaeum, multis se jaculantibus permansit illaesus. Mirabiliter enim divina regente virtute, sagittae hostium figebantur in signo; a signifero autem inter pericula protinus evolabant. Dicitur autem neque alium unquam hujus signi ministrum, ut solet, in bello vulnere annus septimus imperii Constantini. Inter haec Diocletianus Salonae defunctus est genere proximos occidisset , et cooperator exstitisset in nece filii sui Crispi, poenitentia ductum, de purificatione consuluisse philosophum Sopatrum, qui tempore illo praeerat in sede Plotini; illumque respondisse nullam esse in hujusmodi delictis purgati
Abbreviated transcription (Latin):
ant tã oꝑibus robortre. Hȩc sacerdotibus explanantibus. ad miratus impeioe¬
tor ꝓph&ias dexp̃o ita p̃missas. iussit uiros eruditos exauro & lapidib p̾cio¬
sis inuexillũ crucis quensformare signũ qđ labarũ uocabatur. Hocenun
signũ bellicũ interalia p̃ciosius eract. eo qđ imperttorẽ p̃cedere && ad orari eu
a militibus moris ess& : Vnde p̃cipue constantinũ reor nobilissimũ decus im¬
perii romani insignũ mutasse crucis. ut frequenti uisione atq curte desuesce¬
rent apriori more subiecti. & eũ solũ arbitrarent̾ dm̃ quẽ coler& imperetor.
uel quo duce atq auxiliatore uter&ur aduersus ostes Sẽꝑ enĩ hoc signũ ꝓpone¬
batur ante ordines uniuersos: qđ maxime laborantibus acieb in pręlus ad eẽ. pei¬
piebat: constituit itaq cestos signiferos quim eo laborerent. quorũ opus epetut
uicibus humeris eum ueherent. & om̃s acies ita lustrerent. Fertur enĩ eo

Expanded text:
ant eam operibus roborare. Haec sacerdotibus explanantibus, admiratus imperator prophetias de Christo ita promissas, jussit viros eruditos ex auro et lapidibus pretiosis in vexillum crucis transformare signum quod Labarum vocabatur. Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius erat, eo quod imperatorem praecedere, et adorari id a militibus moris esset. Unde praecipue Constantinum reor nobilissimum decus imperii Romani in signum mutasse crucis; ut frequenti visione atque cura desuescerent a priori more subjecti; et eum solum arbitrarentur Deum quem coleret imperator, vel quo duce atque auxiliatore uteretur adversus hostes. Semper enim hoc signum proponebatur ante ordines universos, quod maxime laborantibus aciebus in praeliis adesse praecipiebat. Constituit itaque certos signiferos, qui in eo laborarent; quorum opus erat ut vicibus humeris veherent illud, et omnes acies ita lustrarent. Fertur enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. anathematit auimus eos sicuti p̃diximus. ostendentes ros extrteneos afide.
ȩcclesiaq catholica. Indicauimus autẽ & uobis dilectissimi atq carissimi cõmi¬
nistri. riequos eorum si foste tẽptauerint &iã aduos uenire suscipiatis. Neq euse¬
bio uel cuilib& aliorum scribenti ꝓ eis oboediatis. Dec& enĩ nos tãquã xp̃ianos.
ut om̃s contrir xpm̃ loquentes & sapientes. quasidõ rebelles & animarũ corrup¬
tores. totis uiribus auersemur: Et neq aue huius modi dicamus hominibus
reforte &iã peccatis eorum cõmunicare uideamurꝰ. Sicut beatus iohannes
ait. salutate fr̃s quiapud uos sunt. salutant uos qui nobcũ sunt. TnEODORIRU¬
U onsolũ autẽ hanc. sed &iam ad alexandrũ constantino poleos episcopũ. missam
eius epłam. huic operi inserere non omittã. quȩ clare omnia eius ostendat. ne

Expanded text:
eorum anathematizavimus eos, sicut praediximus: ostendentes eos extraneos a fide eorum anathematizavimus eos, sicut praediximus: ostendentes eos extraneos a fide Ecclesiaque catholica. Indicavimus autem haec vobis, dilectissimi atque charissimi comministri, ne quos eorum, si forte tentaverint etiam ad vos venire, suscipiatis, neque Eusebio, vel cuilibet aliorum 216 scribenti pro eis obediatis. Decet enim nos tanquam Christianos, ut omnes contra Christum loquentes et sapientes, quasi Deo rebelles et animarum corruptores, totis viribus aversemur; et neque ave hujusmodi dicamus hominibus, ne forte etiam peccatis eorum communicare videamur, sicut beatus Joannes ait . Salutate fratres qui apud vos sunt. Salutant vos qui nobiscum sunt. SOCR solum autem hanc, sed etiam ad Alexandrum Constantinopoleos episcopum, missam ejus epistolam huic operi inserere non omittam, quae clare omnia ejus ostendat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uit pat̃ suũ uerbũ. sic & uerbũ nouit ꝓpriũ patrẽ. & alit̾ rion est. Hȩc dicen¬
tes & reuoluentesscãs scripturas. frequent̃ conuicimus eos & rursus tãquã ca¬
meleontes mutabantur. studentes ad sem& ipsos trahere qđ scriptũ ẽ. Cũ uene
& abdicati . & anathematizatisunt ab ecclesia. Contristamur itaq ꝓeorũ
ꝑditione. & maxime quia & ipsi aliquando quȩ ecclesiȩ sunt audierunt. & nunc
ab ea prorsus resiliunt. Nontam̃ ad miramur. hoc enĩ & hymeneus & phil&us
passisunt. & ante eos iudas. Quicũ e&̃ secutus saluatorẽ. postea ꝓditor fac¬
tus est & apostata. Sed de his quidẽ ipsis. Non sumus ignari. Dñs enĩ p̃dixit
Uid&e nequis uos seducat: multi enĩ uenient in nomine meo dicentes. quia ego
sum. & tẽpus ꝓpe est. & multos ertere facient. Neergo eatis post eos. Discep
a postolũ designante detalibus. consequenter nos ꝑ nos ipsos audientes impi&atẽ

Expanded text:
on est. Haec dicentes, et revolventes Scripturas sanctas, frequenter convicimus eos; et rursum tanquam chamaeleontes mutabantur, studentes ad semetipsos trahere quod scriptum est: Cum veneret abdicati et anathematizati sunt ab Ecclesia. Contristamur itaque pro eorum perditione, et maxime quia et ipsi aliquando quae Ecclesiae sunt audierunt, et nunc ab ea prorsus exsiliunt: non tamen admiramur. Hoc enim et Hymenaeus, et Philetus passi sunt, et ante eos Judas, qui cum esset secutus Salvatorem, postea proditor factus est et apostata. Sed de his quidem ipsis non sumus ignari. Dominus enim praedixit: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, quia ego sum, et tempus prope est, et multos errare facient: ne ergo eatis post eos . Discenuntiante et per Apostolum designante de talibus, consequenter nos per nosipsos audientes impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
n his igitur sollicitudinib constitutus. in somnio uidit crucis signũ cȩlo splendi¬
de collocatum. Mirtentiq uisionẽ. astiterunt angeli dicentes. O constantine.
in hoc uice. Fertur autẽ & ipsum xpm̃ apparuisse ei. & signũ monstrtessecru
tore dicente audisse se refert. quia circa meridiem declinante iã sole. crucissig¬
nũ exlumine factum. &scripturem consertã ei dicentẽ in hoc uince. uidiss&
ipse & milites quicũ eo tunc essent. Pergenti nãq aliquo cũ exercitu ꝑ iter. hoc
in quit eimiraculũ ẽ. ostensũ. Nũq cogitar& quid ess&. nox suꝑuenit. & dor¬
mienti xp̃c apparuit cũ signo qđ uidit incęlo. iussitq ut fier& eius signifigure¬

Expanded text:
n his igitur sollicitudinibus constitutus, in somno vidit crucis signum coelo splendide collocatum, mirantique visionem astiterunt angeli dicentes: O Constantine, in hoc vince. Fertur autem et ipsum Christum apparuisse ei, signum crucis monstrasse, torem dicentem audisse se refert, quia circa meridiem declinante jam sole crucis signum ex lumine factum, et scripturam consertam ei dicentem: In hoc vince, vidisset ipse et milites qui cum eo tunc essent. Pergenti namque aliquo cum exercitu per iter, hoc, inquit, ei miraculum est ostensum. Dumque cogitaret quid esset, supervenit nox, dormienti Christus apparuit cum signo qu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ athanasius int̾minar&ur ñ se missurũ ab alexandria frum̃ta sollẽ pnit᷑ ad c̃¬
stantino politanã urbẽ. & hȩc audisse dicebant athanasio dicente ad amantiũ
anubionẽ. arbathionẽ & p&rũ epõs. Multũ itaq derogatio p̃ual&. quando
derogator credit̾ fide dignus. Hac subreptione ad furorẽ ꝑductus imperator.
athanasiũ religauit exilio & habitare eũ p̃cepit ingallus: Aiunt enĩ quidam
hoc imperrtorẽ ꝓpt̾ea fecisse. ut unirent᷑ ecclesiȩ qm athanasius cõmunicare

Expanded text:
quoniam Athanasius interminaretur non se missurum ab Alexandria frumenta solemniter ad Coquoniam Athanasius interminaretur non se missurum ab Alexandria frumenta solemniter ad Constantinopolitanam urbem. Et haec se audisse dicebant, Athanasio dicente ad Amantium, Anubionem, Arbathionem, et Petrum, episcopos. Multum itaque derogatio praevalet quando derogator creditur fide dignus. Hac subreptione ad furorem perductus imperator, Athanasium relegavit exsilio, et habitare eum praecepit in Galliis. Aiunt enim quidam hoc imperatorem propterea fecisse, ut unirentur Ecclesiae: quoniam Athanasius communicare
Abbreviated transcription (Latin):
mini nondicã custodire. Uos inquã nihilagitis nisi quȩ ad c̃tentionẽ noscunt᷑ & odia
ꝑtinere. & ut absolute dicam. quȩ adhumani generis tendere uidentur interitum
Sed festinate sicuti dixi ad nos uenire continuo. scientes qm̃ omĩ uistute onabor
quatenus quȩ in lege dĩ sunt. ea p̃cipue sine aliqua titubatione seruentur. Quibus
utiq neq uitupenrtio neq mala suꝑstitio poterit implicari: dispersis utiq ac palã
contritis & penitus exterminatis sacratissimȩ legis mimicis. qui subschemate scĩ
nominis blasphemias uarias ac diuersas iniciunt
ȩsiquidẽ luterȩ. ad estuationẽ ꝑduxer̃ eos quifuerant in synodo c̃gregati. qm̃ plures
quidem ad pprias redierent ciuitates. Quiuero circa eusebiũ & theogniũ & marin
decalice fracto aut altari sub uerso. aut arsenio ꝑempto . qđ insynodo c̃cinnauerent
quȩstionẽ fieri ꝑmiserunt. sed ad aliã uenere detractionẽ : Suggerentes imꝑtori

Expanded text:
on dicam custodire, sed nihil agere, nisi quae ad contentionem noscuntur et odia pertinere, et, ut absolute dicam, quae ad humani generis tendere videntur interitum. Sed festinate, sicuti dixi, ad nos venire continuo, scientes quoniam omni virtute agere conabor, quatenus quae in lege Dei sunt, ea praecipue sine aliqua titubatione serventur. Quibus utique neque vituperatio, neque mala superstitio poterit implicari, dispersis utique, ac palam contritis, et penitus exterminatis sacratissimae legis inimicis, qui sub schemate sancti nominis blasphemias varias et diversas injiciunte siquidem litterae ad aestuationem perduxerunt eos qui fuerant in synodo congregati, quoniam plures quidem ad proprias redierant civitates. Qui vero circa Eusebium, et Theogonium, et Marin,nequaquam de calice fracto, aut altari subverso, aut Arsenio perempto, quod in synodo concinnaverant, quaestionem fieri permiserunt; sed aliam invenere detractionem, suggerentes imperatori,
Abbreviated transcription (Latin):
desinent̃ ad expeditũ nr̃ȩ mansu& ud inis concurrere festinetis. ipsis operib ostensuri
puritatẽ & rectitudinẽ ur̃i iudicu. corr̃ me uidelic& quẽ dĩ ministrũ ꝓpriũ. neq uos
ab negabitis. Igit̾ ubiq pacificat᷑ dĩ nom̃. & integre benedicit᷑ ꝑ meã indõ culturr̃.
&iã apud ipsos barbaros qui ueritatẽ hactenus ignorrbant. Certũ nãq ÷ quia qui
ueritatẽ ignorit. neq dm̃ scrre potest Uerũ tam̃ sicutip̃ dictũ ÷: &ia barbari per
me fidelẽ ministrũ recognouer̃. & dñĩ m& uere didicer. que utiq ꝓtectorẽ meũ ubiq
acꝓuisorẽ ipsis operib est ostensum. Vnde p̃cipue &iã dm̃ sciunt. & illi quidẽ ꝓpt̃

Expanded text:
ndesinenter ad expeditum nostrae mansuetudinis concurrere festinetis: ipsis operibus ostensuri ndesinenter ad expeditum nostrae mansuetudinis concurrere festinetis: ipsis operibus ostensuri puritatem et rectitudinem vestri judicii coram me videlicet, quem Dei ministrum proprium nec vos abnegatis: etiam apud ipsos barbaros qui veritatem hactenus ignorabant. Certum namque est quia qui veritatem ignorat, neque Deum scire potest. Verumtamen, sicut praedictum est, etiam barbari per me fidelem ministrum recognoverunt, et Dominum metuere didicerunt, quem utique protectorem meum ubique ac provisorem ipsis operibus est ostensum. Unde praecipue etiam Deum sciu
Abbreviated transcription (Latin):
nominis pirĩ felicissimȩ patriȩ ciuitatẽ. dũ esse conscensurus in equũ. repente athanasi¬
us cp̃s in media platea cũ quib dã sacerdotib quos circa sẽ habebat. sic mopinate nos
adiit. ut robis dar&ur subito cuiusdã causa formidinis. Testis enĩ mihi inspector om
niũ ds:: qm̃ neq cognoscere eũ quis ess& prima fronte p̃ualui. pisiquidã rirorũ &
quis e&. & quã ꝑ tuliss&& miustitiã tunc nartess&. Etego quidem neq confabulatus
cũ eosum illo tẽpore. Nec qualib& locutione pasticipatus : dũq ille sẽ audiri deposcer&
ego uero refutarem. & pȩne repelli eũ p̃ciperem: cũ maiorifiducia nihil aliud quã
suis gemitib explanare. Vnde quia mihi rctionabile uid&ur & tẽporib opostu¬
nũ seribi uobis licentius hec p̃cepi. ut om̃s quicũq apud trrũ conciliũ cȩlebrestis m¬

Expanded text:
nominis nostri felicissimae patriae civitatem, dum essem conscensurus in equum, repente Athanasinominis nostri felicissimae patriae civitatem, dum essem conscensurus in equum, repente Athanasius episcopus in media platea cum quibusdam sacerdotibus quos circa se habebat, sic inopinate nos adiit, ut nobis daretur subito causa cujusdam formidinis. Testis enim mihi inspector omprima fronte praevalui. nisi quidam nostrorum, et quis esset et quam pertulisset injustitiam tunc narrasset. Et ego quidem neque confabulatus cum eo sum illo tempore, nec qualibet locutione participatus. Dumque ille se audiri deposceret, ego vero refutarem et pene repelli eum praeciperem, cum majori fiducia nihil aliud a nobsuis gemitibus explanare. Unde quia mihi rationabile videtur, et temporibus opportunum, scribi vobis libentius haec praecepi, ut omnes quicunque apud Tyrum concilium celebrastis, i
Abbreviated transcription (Latin):
nar&ur causã. cuius uerba sunt hȩc. Uictor constantinus pius. ep̃is intyriorũ
urbe collectis. Ego quidem ignoro quȩ ur̃o concilio turbulent̃ atq cũtẽpestate
decr&ra sunt: Appar& enĩ qm̃ quadã tumultuosa indisciplinatione. ueritas ẽ. op¬
pssa. Uobis quippe non considerantib quȩ placent dõ. ꝓpt̃ iurgia quȩ contrre ꝓrei¬
mos urõs hab&is. & uota urt̃ in euincibilia esse c̃tenditis. Sederit opus diuinȩ
ꝓuidentiȩ. quatenus & hȩc contentio aꝑte dephensa possit eua cuari. atq nobis
palã fieri: si quid illic conuenientes sine qualib& grã aut inimicitiarũ causa gessistis.
Quappt̃ cũ omni festinatione uos om̃s ad meã reuerentiã uolo concurrere. quatenus gestoꝵ
apuduos integritatẽ ꝑ uosipsos possitis ostendere: Verũ quagratia hȩc scripserim uob̾
uosq ad me luteris euocauerĩ. ꝑ eaquȩ sequtur agnosc&&is. Pergenti iã mihi ad cog¬

Expanded text:
naret causam, cujus verba sunt haec. Victor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibus quae Deo placent, propter jurgia quae contra proximos vestros habetis, et vota vestra inevincibilia esse contenditis. Sed erit opus divinae Providentiae, quatenus et haec contentio aperte deprehensa possit evacuari, atque nobis palam fieri, si quid illic convenientes sive qualibet gratia, aut inimicitiarum causa gessistis. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad meam reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud vos integritatem per vosipsos possitis ostendere. Verum qua gratia haec scripserim vobis, vosque ad me litteris evocaverim, per ea quae sequuntur agnoscetis. Pergenti jam mihi ad cog
Abbreviated transcription (Latin):
nauẽ. Statĩ contigit uentũ flare mmiȩ subsolanũ. & ita nauis uelocit̾ est accensa: Cuius
reliquiȩ ꝑuener̃ ad locũ quid acidiza nuncupat᷑. ubi ad plenũ cũ uiris religiosis ab sup̃tȩ s̃
Qđ tam̃ aiunt rionsine ultione transisse. Fames nãq repente secuta ÷ circa frygias gentes
ita ut necessitatẽ haberent habitatores patriã relinquere. & ad constantinopolim diuer¬
sasq prouincias properare

Expanded text:
um nimie flare; et ita navis velociter est accensa. Cujus reliquiae pervenerunt ad locum qui Acidiza nuncupatur, ubi ad plenum cum viris religiosis absumptae sunt. Quod tamen aiunt non sine ultione transisse. Fames namque repente secuta est circa Phrygias gentes; ita ut necessitatem haberent habitatores patriam relinquere, et ad Constantinopolim diversasque provincias properare
Abbreviated transcription (Latin):
uanȩ gloriȩ homines prbos ordinauerat. cũ gemitu dicebat. Melius fuisse super
spinas ponere manussuas. quã sabbatiũ ordmasse prb̵m. Proinde sr nodũ in sang¬
riobrhiniȩ nouatianoꝵ fetit episcoporũ. Quo congregati euocauer eos. ut coramꝰ
tis paschalis suã dicer&. er̃ tristi

Expanded text:
vanae gloriae homines presbyteros ordinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super vanae gloriae homines presbyteros ordinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super spinas ponere manus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyniae Novatianorum fecit episcoporum: quo congregati evocaverunt 347 eos, ut coram tis paschalis suam diceret esse tristi
Abbreviated transcription (Latin):
marsissent. tuncagelius uolens populi placare tristitiã . &iã marcianũ ordinauit epn
Et eũ melius habuiss& inecclesiã ꝓcessit. & sermonẽ fecit dicens. Marcianũ habit s
postme. post marcianũ uero sisiniũ. Post paucos uero dies defunctus ÷ Subepisco¬
patu uero marciani. &iã eoꝵ ecdesia ex huius modi causa diuisa est
nibi lominus sectȩ iudaicȩ seruiebat. Cũ quo scelere ambiebat episcopatũ: Assu¬
mens ergo sui desiderii consocios. duos prb̃os theoctistũ & machariũ Nouitatẽ festiu¬
tatis paschalis subualente impr̃e constitutã inuico phrygiȩ pazo. defendere nitebat᷑
Et primũ quid ẽ quasi ꝓ ecdesiȩ integritate & custodia. dicebat ñ. rẽ. dignos quosdam
participatione sacrte m̃toꝵ. Procedente uͦ tempore manifestatus : dũ collectas ꝓprus
celebrert&. Interhȩc marciamis agnoscens eius erporẽ & ordinatio nissuȩ culpam qñ¬

Expanded text:
mansissent: tunc Agelius populi volens placare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. mansissent: tunc Agelius populi volens placare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. Et cum melius habuisset, in ecclesiam processit, et sermonem fecit, dicens: Martianum habetis post me, post Martianum vero Sisinnium. Post paucos itaque dies defunctus est. Sub episcopatu vero Martiani etiam eorum Ecclesia ex huju modi causa divisa est. provectus, nihilominus sectae Judaicae serviebat, cum quo scelere ambiebat etiam episcopatum. Assumens ergo sui desiderii conscios duos presbyteros, Theoctistum et Macarium, novitatem festivitatis paschalis sub Valente imperatore constitutam in vico Phrygiae Pazo, defendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro Ecclesiae integritate custodienda, dicebat non esse dignos quosdam participatione sacramentorum. Procedenti vero tempore manifestatus est, dum collectas proprias celebraret. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
recitabat . Ita ut eius doctrina multi corrũperentur ꝓqua cansa eũ multauit exilio
nullũq. aliũ fatigauit. neq. sibim& cõmunicare cõpulit: sed singulos ꝑ loca ꝓpria collec
tas celebrare ꝑmisit. & cultũ tenere xp̃iamtatis sicut ꝑcipere potuit. & alios quidẽ
ꝑmisit foris ciuitatẽ oratoria fabricare. Nouatia nos autẽ concordes suȩ fidei. intte
urbẽ ecdesias habere concessit. Dequib pauca dicenda sunt: Quad rtgnita annis
agelius p̃sul fuit. atẽporib constantini usq ad annũ sextũ theodosii. Quicũ uenissor
ad mortẽ sisinniũ prb̃m ordinauit epm̃. uirũ eloquentissimũ & amaximophilosopho
unacũ iuliano impenitore litteris eruditũ. Cũq populus pouatianoꝵ cul̃ parte ordino¬
tionẽ. sarñ mareianũ potius ordiass&r ꝑ quẽ subualente nouatiani sine ꝑsecutione

Expanded text:
recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit nrmisit, et cultum tenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem permisit extra civitatem oratoria fabricare; Novatianos autem concordes suae fidei, intra urbem ecclesias habere concessit. De quibus quidem pauca dicenda sunt. Quadraginta annis Agelius praesul fuit a temporibus Con tantini usque ad annum sextum Theodosii. Qui cum venisset ad mortem, Sisinnium presbyterum ordinavit episcopum, virum eloquentissimum et a Maximo philosopho una cum Juliano imperatore litteris eruditum. Cumque populus Novatianorum culparet ordinationem, cur non Martianum potius ordinasset, per quem sub Valente Novatiani sine persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
ro p̃ceptũ ut ieiunar& & dõ operib: supplicar&. dũ obhoc obseruar& ore
in ȩclesia. cũ diacono se concubuisse confessa :÷. Hocdũ populus agnouisse&
remouit diaconũ scelerrtũ. & quibdã suadentib. ut singulos ad cõ municandũ
iudicio conscientiȩ suȩ relinquer&. &iã prb̃m nequaquã suꝑ paenitentes. eẽ. p̃cepit
t exillo antiquitatis consu& udo sublata ÷. dũ ut arbitror minore peccata ꝓpudoi
confessionis. & sub tilitate examinantiũ patricrentur.
ignũ itaq iudico ñtacere. quȩ apud alios gesta sunt. idt apud arrianos. nouati¬
anos macedomanos & eunomianos. A ecclesia nãq diuisa erat. & apud sem&¬
ipsos singuli congregabantur. Quẽ ad modũ enĩ & ꝓquib: causis diuisisi nt. sermone
ꝓcedente nartebimus. Hoc autẽ sciendũ ÷. quia impr̃ theodosuis nullũ hoꝵx ꝑsequebat᷑.
p̃tereunomiũ qui constantinopolĩ collectas indomo faciebat. & conscriptos ase libros

Expanded text:
raeceptum ut jejunaret, et Deo operibus supplicaret, cumque hoc servaret crebrius in ecclesia, cum diacono se concubuisse confessa est. Hoc dum populus agnovisset, removit diaconum sceleratum, et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscEt ex illo antiquitatis consuetudo sublata est, dum, ut arbitror, minora peccata pro pudore confessionis et subtilitate examinantium patrarentur, est, apud Arianos, Novatianos, Macedonianos, et Eunomianos. Ecclesia namque divisa erat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo faciebat, et conscriptos a se libros
Abbreviated transcription (Latin):
Nãdũ festiuitatis tempore ad ecclesiã ꝓcessiss&. oblatis in altare munerib moxegressus :
Cũq nectarius tunc p̃sul eccłȩ mandass&. curintus stare noluiss&. mandauit princeps.
Iixinquit potui discere. quȩ differentia sit imperctoris & sacerdotis: Uixenĩ ueritatis¬
mueni magistrum: Ambrosiũ solũ nãq. noui uocari digne pontificẽ. Tantũ itaq¬

Expanded text:
Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altare muneribus, mox egressus est. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altare muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius tunc praesul Ecclesiae mandasset, cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae distantia sit imperatoris et sacerdotis. Vix enim inveni veritatis magistrum. Ambrosium namque solum novi vocari digne pontificem. Habeba
Abbreviated transcription (Latin):
quid ibidẽ expectar&. Imperetore dicente. sustineresẽ sacroꝵ ꝑceptionẽ mysteriorũ
parthi diaconũ remandauit. Oimpr̃. interiort loca tantũ sacerdotib sunt conlata.
quȩ c&eri nec in gredi nec contingere ꝑmittur. E gredere igitur. & hanc expectatio¬
nẽ cũ coreris habe cõmunẽ. Purpurt nãq imperictorss. non sacerdotes facit. Tunc
fidelissimus impr̃. &iã hanc queditionẽ animo gractanti suscipiens. remandauit
Non audaciȩ causa intrac cancellos mansi. sed in constantino politana urbe. hanc consue¬
& p̃sul & imp̃r uirtute clarebant. Egonãq utriusq opus admiror. illius fiduciam.
huius autẽ oboedientiã. Illius zeli feruorẽ. huius fidei puritatẽ. Porro regulas pi&atis
quas amagno sacerdote ꝑcepit. &iã reuersus inconstantino politana urbe seruauit.

Expanded text:
quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo lubenti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consueet praesul et imperator virtute clarhujus autem obedientiam, illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis, quas a magistro sacerdote recepit, etiam reversus in Constantinopolitana urbe servavit.
Abbreviated transcription (Latin):
yllyrici. Siumdi cariinaliquos seuerius contit nrrm̃ consu& udmẽ ꝓcausȩ intuitu
iusserimus. Nolumus statimeos aut subire poenã. aut excipere sententiã. sed ꝑdie
atq custodia & excubiis sollertib: uigilanter obseru&. Sic igit᷑ saqte tissimus impr̃ ingredi
limina p̃sumens. non stans dnõ supplicauit. neq genua flexit. sed ꝓnus in paum̃to iacens.
dauiticã ꝓclamauit uocẽ: Adhesit pauim̃to animamea. uiuificame scđm uerbũ tuũ.
Manib cipillos euellens. frontẽq pertatiens. & pauinĩto lacrimarũ guttas aspergens. uemiã
imp& racre poscebat. Cũq tempis acceder& quomunus ad altare solebat offerre. surgen
cũ lacrimis est ingressus. Cũ uero optuliss&. sicuti solitus erit intric cancellos stoit᷑.
Rursus autẽ ambrosius ñ quieuit. sed differentiã locoꝵ edocuit & primo quidẽ requisiut

Expanded text:
Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sententiam; sed per datque custodia et excubiis sollertibus vigilanter observentur. » Sic igitur sacratissimus imperator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam proclamavit vocem: Adhesit pavimento anima mea, vivifica me seManibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. sed potius inecundia. scribe legẽ quȩ decr& a furoris euacu&. & atriginta dieb
sententia necis atq ꝓscriptionis in litteris tantũ modo maneat. & iudiciũ petionis ex¬
pect&. Quib trans actis dieb inruidelic& iã cessante. pitio causã indicans apud se¬
m & ipsam quȩ cognouerit sabueritate disponat. In his enĩ dieb agnoscit̾᷑. ut iũsta
sit quã ꝓtuleris aut miusta sententia Et si quidẽ retio ꝓbauerit iniusta quȩ sunt ꝓ¬
lata disrũpet. siuero iusta sirmabit. Dierũ uero numerus. ad hȩc examinanda suffici&
anc admonitionem impr̃ animo libenti suscipieus. & optimã . eẽ. confidens. legẽ sibi¬
conseribi repente p̃cepit: & ꝓprie manus litteris confirmauit. Quo facto. uinculũ
mperctores gratianus. ualentimanus. & theo dosius augusti. flainano p̃fecto p̃toru

Expanded text:
tiam, sed potius iracundia, scribe legem, quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus tiam, sed potius iracundia, scribe legem, quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam quae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus agnoscetur an justa sit quam protuleris, an injusta sententia. Et siquidem ratio probaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet; si vero justa, firmabit. Dierum vero numerus ad hHanc ammonitionem imperator animo libenti suscipiens et optimam esse confidens, legem conscribi repente precepit et propriae manus litteris confirmavit. Quo facto, vinculum utem hujusmodi: « Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius augusti Flaviano prefecto pretorii
Abbreviated transcription (Latin):
limina ꝑueniss&. in scam̃ quidẽ basilicã non p̃s up̃sit intraere. sed ueniens ad antistitẽ &
inueniens eũ in salutatorio residentẽ : Supplicabat ut & eius uincula resoluer&: Atille.
tr̃pennicã dicebat eius esse p̃sentiã. & conqe dm̃ uesanire theodosiũ. eiusq calcare
leges. Uerũ impr̃. non inquit insurgo aduessus ecdesiasticas sanctiones. neq inique
ingredi liminiẽ sacre contendo. sedtẽ soluere mea uincla deposco. & cõmunis dñi ꝓ
me exorare clementiã. Nec mihi ianuã claudi. quã cunctis paenitentiã agentib
dñs nr̃ aperuit: Tunc antistes. quã inquit paenitentiã ostendisti. posttantas miquita¬
tes.: Quib medicaminib incurebilia uulner plagasq curosti: A timpr̃. tuum
inquit opus ÷ & docere. & medicamina tẽperere. meũ uero oblata suscipere. Tunc

Expanded text:
limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare; sed veniens ad antistitem, et limina pervenisset, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare; sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat ejus esse praesentiam, et contra Deum vesanire Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator: Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea vincula deposco, et communis Domini pro me exorare clementiam, nec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã. ut legẽ possit p̃uaricari diumã. Cũq. rufinus uerbis plurimis uter&ur. & ꝓͥmit¬
ter& ambrosium. eẽ. flatendũ. impr̃ eum ꝑgere cũ festinatione p̃cepit. Ipse uero spedata
postpaululũ ÷ secutus. credens rufimi ꝓmissionib:. Porro uir mirendus ambrosius. mox
ut indit rufinũ. ait. Inpudentiã canũ. imitatus es orufine. Tantȩ uidelic& necis auctor ex¬
stens. pudorẽ ex fronte d&ergens. nec erubescis nec m&uis contra imaginẽ latrere diuinã.
ũq rufinus supplicar&. & imperatorẽ dicerte uenturũ. tẽ. suꝑ no ⁊elo accensus ambro¬
rannidẽ mutabit. necem libenter suscipio. Hȩc & alia plurima rufinus audiens. nuntia un
imperitori uotũ antistitis. monens nede palatio forte ꝓceder&. A timpr̃ hȩc inmedia
iã platea cognoscens. ꝑgoinquit. & iustas infacie suscipio contumelias. Cũq ad saqte

Expanded text:
potentiam, ut legem possit praevaricare divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, ut promitpotentiam, ut legem possit praevaricare divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, ut promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem diceret esse venturum, superno zelo accensus Ambrorannidem mutaverit, necem libenter et ego suscipiam. Haec et alia plurima Rufinus audiens, nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator haec in media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Estenĩ medicina maxima sanitatis. Hissermonib impr̃ oboediens. erat enĩ diuiis
eruditionib enutritus. & aꝑte sciens quȩ sunt ꝓpria sacerdotũ. quȩ regũ. gemens&
deflens. adregalia remeauit. Cũq octo mensiũ continuũ ttensissent tempore¬
ꝓpinquauit natiuitatis saluatoris nr̃i festiuitas. Impr̃ autẽ lanmĩtationib assiduis
in palatio residens. continuas lacrimas incessabilit̃ expendebat. In gressus autẽ rusi¬
ilamentatione ꝓstratũ. accessit utlacrimarũ causas inquirero&: Atille amarissine
in gemiscens. & uehementius lacrimas fundens. tu inquit rufineludis. & mea mala ñ sentis:
go autẽ lamentor & gemo calamitatẽ meam. quia seruis quidẽ & mendicantib aꝑta sunt
inquit suadebis ambrosio. Noui ego decrecũ illius . eẽ. iustum. Neq. reuerebitur imperialẽ

Expanded text:
est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumqpropinquans erat Salvatoris nostri nativitas. Imperator autem lamentationibus assiduis in palatio residens, continuas lacrymas incessabiliter expendebat. Ingressus autem Rufilamentatione prostratum accessit, ut lacrymarum causas requireret. At ille amarissime ingemiscens, et vehementius lacrymas fundens: Tu, inquit, Rufine, ludis, et mea mala non sentis. Ego autem lamentor et gemo calamitatem meam: quia servis quidem et mendicantibus aperta sunt inquit, suadebis Ambrosio. Novi ego decretum illius esse justum, neque reverebitur imperialem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib& potestas imperii. Tec& tam̃. ut uincat nrtio potestatẽ: Scienda quippe
naturte ÷. eiusq mostalitas atq resolutio & puluss ꝓgenitoꝵ. ex quo facti. ad quẽ
redigen¬
lisumus. & non flore purpureo confidentẽ. infirmitates oꝑti corpori
ignora¬
re Coȩqualiũ hominũ printeps es õ imperator. & conseruorũ.
U nus enĩ
÷ omniũ dñs. rex omniũ & creator. Quib igit̾ oculis aspicies cõmu¬
nis dnĩ templũ: Quib calcabis pedib: scm̃ illius pauim̃tũ : Quo modo manus exten¬
des. dequib adhuc sanguis stillat iniustus: Quo modo huius modi manib: suscipies
scm̃ dñ corpus.: Quap̃ sup̃tione or&uo poculũ sanguinis p̃ciosi ꝑcipies. dũ furdire
sermonũ tantus iniuste sit sanguis effusus. Recede igitur recede. ne secundopec¬
cato. priorẽ nequitiã augere contendas. Suscipe uiculũ. qđ omniũ dñs runc ligaui

Expanded text:
prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium hominum princeps es, o imperator, et conservorum. Unus enim est omnium Dominus, rex omnium et creator. Quibus igitur oculis aspicies communis Domini templum? Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctum Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit;
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓmemorabili opimione uistutũ. Thessalonica ciuitas ÷ grandis & populosa. Inquadũ
fuiss& orta seditio. quidã iudicũ lapidati sunt atq quecti. Hinc indignatus theodosius.
iracundiȩ ñrefrenauit infirmitatẽ. sediussit in iustos gladios suꝑ om̃s euaginari. & unacũ
nocentib in nocentes interimi. Septẽ milia & enĩ hominũ sic̃ fertur occisi sunt. ñ p̃ce¬
dente iudicio. sedtã quã inmessib om̃s simul incisi sunt. Huius modi cladẽ. plenã ualde
gemitib audiens ambrosiuis. cũ princeps mediolanũ ueniss&. & sollẽpnit̃ insacrũ uoluss&
intrere tẽplũ. occurrit foras adianuas & in gredientẽ hissermonib asacriliminis in¬
cessu ꝓhibuit. Nescis impr̃ ꝑp& retȩ ate necis quanta sit magnitudo. neq postcausa¬
tanti furoris. menstua molẽ p̃sũptionis agnoscit : Sed forte recognitionẽ peccati.

Expanded text:
et pro memorabili opinione virtutum. Thessalonica civitas est grandis et populosa, in qua et pro memorabili opinione virtutum. Thessalonica civitas est grandis et populosa, in qua fuisset orta seditio, quidam judicum lapidati sunt atque trucidati. Hinc indignatus Theodosius, iracundiae non refrenavit infirmitatem; sed jussit injustos gladios super omnes evaginari, et una cum nocentibus innocentes interimi. Septem millia etenim hominum, sicut fertur, occisa sunt, non praecedente judicio; sed tanquam in messibus omnes simul caesi sunt. Hujusmodi cladem, plenam valde gemitibus, audiens Ambrosius, cum priintrare templum, occurrit foras ad januas, et ingredientem his sermonibus a sacri liminis incessu tanti furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit; sed forte recognitionem peccati
Abbreviated transcription (Latin):
forte quis dicat. quia &iã in sacerdotibus ȩ gyptioꝵ operat us fuerit ds̃. sicut ibala¬
am & incaipha. Nam & illi proph& asse referuntur. EODORITUS
onest itaq facile hominib: uniuersas uitare hostis insidias. Nãdũ quis quã libidi¬
nis effugerit passionẽ. in currit in auaritiã. Qua declinata. muidiȩ fouea p̃parit̃
anc sitranscenderit. uitiũ furoris incurrit. Et alios plurimos ponit laqueosini¬
micus. quo capere possit in cautos. & corporis quidẽ passiones hab& facile minis¬
trontes. ut animã possit occidere . sed mens diuino solacio uigilans. machinationũ
eius destruit argumenta. Humana nãq naturoc pasticipatus theodosius impr̃.
habuit passionũ quoq cõmunionẽ. Iustoq. furori. ĩ mensam ꝑmiscens crudelitatẽ
iniustam operatus : passionem. Quã rẽ nartrre necessariũ ÷. & ꝓutilitate legentiũ.

Expanded text:
forte quis dicat quia etiam in sacerdotibus Aegyptiorum operatus fuerit Deus sicut in Balaforte quis dicat quia etiam in sacerdotibus Aegyptiorum operatus fuerit Deus sicut in Balaam et in Caion est itaque facile hominibus universas vitare hostis insidias. Nam dum quispiam libidinis effugerit passionem, incurrit in avaritiam. Qua declinata, invidiae fovea praeparatur. Hanc si transcenderit, vitium furoris incurrit; et alios plurimos ponit laqueos inimicus, quibus capere possit incautos. Et corporis quidem passiones 343 habet facile ministrantes, ut animam possit occidere. Sed mens divino solatio vigilans machinationum ejus destruit argumenta. Humanam namque naturam participatus Theodosius imphabuit passionum quoque permotionem, justoque furori immensam permiscens crudelitatem, injustam operatus est passionem. Quam rem narrare necessarium est, et pro utilitate legentium,