comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ quenꝙͣ Hic aute fallunt᷑ homines. ut
uel ñ susci piant meliorem uitam uł temere ag
ut ĩ ibi dicant mala quȩ mixta st̃. Et qͥuitu¬
perare uolunt. tam inuido animo s ꝑuerso
uituꝑaut. ut claudant ocłos aduersus bona
ꝙ sola mala quȩ ibi sunt. uł putant᷑ exaggerañ.
Inde fit ut una quȩꝙ ꝓfessio malelaudata
Id ẽ ñ caute laudata. cũ inuitauerit homines
laude sua inueniant illi qͥ illuc ueniunt aliqͦs
quales ibi eẽ ñ credebant. & offensi a malis. re¬
siliant a bonis. Fr̃s. disciplinã istã ad uitam
urãm conferte. & sic audite ut iuiuatis. Lauda¬
tur ut generalit̾ dicam ȩccła dĩ. Magni hoĩes
xp̃iani soli xp̃iani. magna catholica. diliguii
se om̃s impendunt sibi quisq qd̾ possunt. o¬
rationib ieiuniis. hẏmnis uacatur ꝑ totũ or¬
bem terrarũ. una consensione pacis laudat᷑
ds̃. Audit forte qͥ nescit. tacitũ ẽ de cõmixtis
malis. uenit laude inuitatus. inuenit cõmix¬

Expanded text:
m . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diligunt se omnes, impendunt sibi quisque quod possunt, orationibus, jejuniis, hymnis vacatur per totum orbem terrarum, una consensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commix
Abbreviated transcription (Latin):
ta funt intellecta conspiciunt᷑. fa quȩ facta fĩ¬
urditere mirare. quere auctorem. Sdi semilis
sisrepelleris si sumlis exultares. el li ssi milie
cepie similis & p̾sentis dicere dm q antta tners
carius crescit quia & caritas dłs ẽ senties qoda
Ad̾ dicebas & ñ dicebas. Ante enĩ qua sentuꝰda
dicere te putas dm̃ incipis sentire & ubi sentis
dici ñ posse qd sentis. Cum auitibi dlidiceo sidie
Moosio os sentis tatebis n laudabiss Frgo nutꝰ
eres sses qudur d i & grarum actiones nreddles
en qui lio liuibs notum t facere: Laudabas cũ
q ueruo ulebis cũ inueneris : Nullo pacto nos
eris ingiatus. Debetur honor. debet̾ reuerentia.
debitur magna laudatio. Attende te.qu sis
tras cinis uide quis meruerit qͥd uidere. Uide
inquis laudabo: Modicũ ipsum qd̾ sentire pos.¬
sum ex parte in enigmate ꝑspeculũ iã explica¬
re ñ possum. Audi gͦ psalmũ. Iubilate dõ omis

Expanded text:
ta sunt intellecta conspiciuntur ; ea quae facta sunt intuere, mirare, quaere auctorem. Si dissimilis sis, repelleris; si similis, exsultabis. Et cum accedere coeperis similis, et persentiscere Deum, quantum in te charitas crescit, quia et charitas Deus est , senties quiddam quod dicebas, et non dicebas. Ante enim quam sentires, dicere te putabas Deum: incipis sentire, et ibi sentis dici non posse quod sentis. Cum autem ibi didiceris dici non posse quod sentis, tacebis, non laudabis? Ergo mutus eris in laudibus Dei, et gratiarum actionem non reddes ei qui voluit se notum tibi facere? Laudabas, cum quaereres; silebis, cum inveneris? Nullo pacto; non eris ingratus. Debetur honor, debetur reverentia, debetur magna laudatio. Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, quid videre; vide inquis, laudabo? Modicum ipsum quod sentire possum ex parte in aenigmate per speculum , jam explicare non possum. Audi ergo Psalmum: «Jubilate Domino, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
formis rerũ uterq cureũ funditur Mlee p̃sens
terum accedentib & ab altero reccderti⁊ sed
quia extinctũ ẽ ibi qd̾ contẽplari solet. luci cun¬
cita uestienti frustra ẽ p̃sens rebusquas in uids
eẽ sensu abesse. Sic & ds ubiq p̃sens ẽ. ubiq totꝰ
sa pieutia eiꝰ attingit a fine usꝙ ad fine forater
s disponit omĩa suauit̃. Qd autẽ ds pat hocei

Expanded text:
formis rerum uterque circumfunditur; ille est praesens formis rerum uterque circumfunditur; ille est praesens terum accedentibus et ab altero recedentibus, sed quia exstinctum est ibi quod contemperari solet luci cuncta vestienti, frustra est praesens rebus quas non videt; esse, sensu abesse. Sic et Deus ubique praesens est, ubique totus. Sapientia ejus attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit
Abbreviated transcription (Latin):
ginem di. qͥ creatus adimaginẽ cti. Qu tanto
erit longe factus. quanto ierat in dissimilitu¬
dinem. eson enim locoꝵ intualius accelit ad cm
aut uecedit ado. Dissumilis factus longe recessi¬
si sumilis factus ꝓrime accedis. Uae quone noc
uult accedẽ dñs. faciens pͥmo similes ut qlo mne
iminicũ. Inquantũ autẽ inte caritas crescit. effici¬
enste & reuocans te ad similitudinẽ di ꝑtendit
usq ad inimicos. ut sis ei similis. qui facit solẽ
suũ oriri ñ suꝑ bonos tantũ s suꝑ bonos & ma¬
los & pluit ñ suꝑ sustos tantũ. s suꝑ iustos & m¬
ustos. Quantũ accedis ad similitudinẽ. tantu
ꝓficis in caritate. & tanto incipis sentire deum
Et quẽ sentis qui uenit ad te. an ad que ti re¬
dis : Nam ille nunꝗͣ discessit a te. Reccdit ate as.
cũ du recedis ado. Presentia sc̃ eecis om̃ia sicut
urdentibꝰ. Uno loco stans & cecus & uidens isoem

Expanded text:
ginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto ginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super bonos tantum, sed super bonos et malos; et pluit, non super justos tantum, sed super justos et injustos. Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
prame ꝓmittit᷑: Tam̃ cordi humano uisio di.
& inde dicitur q̃dam oꝑatio mundandi eoxdis
Hoc dr̃ a scriptura. para unde iuideas qdamas
mnultũ longe facto: Qm̃ ecce inquit qͥ longe fa¬
qunt se abste. ꝑibunt. Sequit᷑. ꝑdidistioinẽ
qͥ fornicatur abste. Nobis autẽ qͥd: Quuia illilon¬
ge. & ido in tenebris & ita sauciatis ocłis inteot¬
bris ut lum̃ ñ solũ ñ desident s et ui ꝑhorres¬
cant. nobis in longinquo inuentis quid đr:
Accedite ad dm & illuminamimni. Ut autẽ acce¬
das & illumineris: displiceant tͥ tenebre tue.
dãpna qd̾ es. ut merearis eẽ qd ñ es Es iniquus
ẽẽ debes iustus. Nunquã iusticiã ꝑcepturus es.
si adhuc tͥ placet iniquitas. Contere illã in cor¬
de tuo & munda. expelle illã de corde tuoub
uullt habitare quẽ uis uidere. Aecedit g iatcunq
anuna humana interior homo recreat᷑. ASiua¬

Expanded text:
pra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, pra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indicitur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, multum longe facto? «Quoniam ecce,» inquit, «qui longe faciunt se abs te, peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et ideo in tenebris, et ita sauciatis oculis in tenebris, ut lumen non solum non desiderent, sed etiam perhorrescant; nobis in longinquo inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anima humana, interior homo recreatus ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
Potes enĩ aliqͥd cogitare & forte ñ potes dicere nul¬
lomodo autẽ poteris dicere. qd̾ ñ poteris cogita¬
re Figo cogita illũ priusꝗͣ dicas illũ. Ut cogites
illũ. accede ad illum. Qd̾ enim uis bene iiuere
ut habeas qd̾ loquaris. accedis ut inspicias. ne
pora. sic ille m̃te conspicitur. Corde atdenditur
& uidetur. Et ubi ẽ cor ille unde udeatur. De¬
atiait mundicordes. quia ipsi dm̃ uidebunt.
Audio. credo. ut possum intelligo corde uider
dm̃ nec posse mͥ mundo corde conspier Ses
audio aliam scripturã. Quis głabit᷑ castũ seha¬
berecor: Aut qͥs głabit᷑ mundũ se et̃ a pecca¬
to: Attendi gͦ unsuersam creaturã quantum
potus corꝑalem. animaduerti in cęlo & in terra.
spualẽ autẽ uime ipso qͥ loquor. qui membra
uegeto. qͥ uocẽ intendo qui linguã moueo q
uerba pnuncio. sensusq discerno. Et quando
cõprehendo me inme: Unde gͦ possum qd su¬

Expanded text:
Potes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nulPotes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nullo modo autem poteris dicere quod non potueris cogitare. Ergo cogita illum priusquam dicas illum; ut cogites illum, accede ad illum. Quod enim vis bene videre, ut habeas quod loquaris, accedis ut inspicias, ne pora, sic ille mente conspicitur, corde attenditur et videtur. Et ubi est cor unde ille videatur? «Beati,» ait, «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut possum intelligo, corde videri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed audio aliam Scripturam: «Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Attendi ergo universam creaturam, quantum potui; corporalem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod su
Abbreviated transcription (Latin):
Attendimꝰ singula habere origines & causas. se
minũ uim. nascendi ordinẽ. ꝑmanendi modũ.
intereundi decessum. currere uolumina scłoꝵ
sine ulla ꝑturbatione. stellas uolui qͦdam modo
aboriente in occidentẽ. ꝑagere cursus annoꝵ ui
demꝰ dimensiones mensium. distensiones hora¬
am. ad conseruandam incolumitatẽ suã. uestigi¬
um qd̾dam unitatis in esse. etiã homini cõmune
qͥddã cũ angłis di. ñ eum pecoribꝰ sicut ẽ uiuere
audire. uidere. & cetera. s qd̾ intelligat dm̃ qd̾ ad
ita equitatẽ. iniquitatẽq discernat. In hac tota
considatione creaturȩ quȩ nominare ut cunꝙ
& ꝑcurrere potuimus. int̾roget se anima quis
fecit hȩc omĩa. quis creauit hȩc qͥs iste ipse. quid
sunt ista quȩ consicdas. quid tu qui consideris
quis ille qui fecit consideranda. & considerantem.
Quis ẽ iste : Dic illũ. Ut dicas ullum eogita illum

Expanded text:
attendimus singula habere origines et causas suas, attendimus singula habere origines et causas suas, seminum vim, nascendi ordinem, permanendi modum, intereundi decessum, currere volumina saeculorum sine ulla perturbatione, stellas volvi quodam modo ab oriente in occidentem, peragere cursus annorum, videmus dimensiones mensium, distentiones horaam, ad conservandam incolumitatem suam vestigium quoddam unitatis; inesse etiam homini commune quiddam cum Angelis Dei; non cum pecoribus, sicut est vivere, audire, videre, et caetera, ita aequitatem iniquitatemque discernat. In hac tota consideratione creaturae, quam nominare utcumque et percurrere potuimus, interroget se anima: Quis fecit haec omnia? quis creavit haec? quis in his teipsam? Quid sunt ista quae consideras? quid tu quae consideras? Quis ille qui fecit consideranda et considerantem? quis est iste? Dic illum; ut dicas illum, cogita illum.
Abbreviated transcription (Latin):
illi in confusione. Tam̃ ut hoc qd̾ dieo intelies¬
tis. immo recordemini rem cognitã. inaxime su¬
bilant qͥ aliqͥd in agris oꝑantur. Copia fruetu.
iocundati uł messores. uł uindemiatores. ut a¬
quos fructus metentes & in ipsa fȩcunditate ãx
& feracitate gaudentes. exultando cantant. et
int̾ cantica quȩ uerbis annunciant. inserunt uo¬
ces quasdam sine uerbis. in elatiõe exultantis
animi. & hec uocat᷑ iubilatio. Si qͥs forte ꝓptẽa
ñ recognoscit. quia nunquã aduertit. aduertat
de cȩtero. Atq utinã ñ inueniat qͦs auertat. ne
ds inueniat quos euertat. S tam̃ quia ñ qͥeseunt
nasci spinȩ. in male exultantib aduertamꝰ ubila¬
tionem imꝓbandã. & offeramꝰ d̾o iubilationẽ co-¬
ronandam. Quando gͦ nos iubilamꝰ. quando lau
damus qd̾ dici ñ potest: Attendimꝰ enĩ uniu̾sam
creaturam t̾ram. mare. & cęlũ. & omĩa q̃ in eisst̃

Expanded text:
illi in confusione. Tamen ut hoc quod dico intelligailli in confusione. Tamen ut hoc quod dico intelligatis, imo recordemini rem cognitam, maxime jubilant qui aliquid in agris operantur; copia fructuum jucundati vel messores, vel vendemiatores, vel aliquos fructus metentes, et in ipsa fecunditate terrae et feracitate gaudentes, exsultando cantant; et inter cantica quae verbis enuntiant, inserunt voces quasdam sine verbis in elatione exsultantis animi, et haec vocatur jubilatio. Si quis forte propterea non recognoscit, quia nunquam advertit, advertat de caetero. Atque utinam non inveniat quos advertat, ne Deus inveniat quos evertat. Sed tamen quia non quiescunt nasci spinae, in male exsultantibus advertamus jubilationem improbandam, et offeramus Deo jubilationem coronandam potest. Attendimus enim universam creaturam, terram et mare, et coelum, et omnia quae in eis sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid opꝰ ẽ iubilare & ñ obtemꝑare huic psalmo
dicenti iubilate do om̃is t̾ra. ꝙ ñ intelligere iubi¬
lationẽ. ut uox nr̃a sola iubilet.& cor ñ iubilet:
Sonus enĩcordis intellectus ẽ. Qd nostis dicturus
sum. Qui iubilat. ñ uerba dicit. s sonus ẽ quidã
lȩticiȩ sine uerbis. Uox ẽ enĩ animi diffusi lȩticia
quantũ potest expͥmentis affectũ. ñ sensũ cõp̃¬
hendentis. Gaudens homo in exultatiõe sua
ex uerbis quib dam q̃ ñ possunt dici & intelli¬
gi erumpit in uocẽ quandam exultationis
sine uerbis. ita ut appareat eũ ipsa uoce gaudere
quidem. s quasi repletũ nimio gaudio ñ pole
uerbis explicare qd̾ gaudet. Animaduettese
hoc in eis qui cantant. etiam ñ honeste. Nonei
talis erit iubilatio nr̃a. qualis illoꝵ ẽ. Nos enin
in iustificationib iubilare debemus. illi autẽ
iubilant in iniquitatẽ. Itaq nos in confessione

Expanded text:
Quid opus est jubilare et obtemperare huic psalmo Quid opus est jubilare et obtemperare huic psalmo dicenti, «Jubilate Deo, omnis terra,» et non intelligere jubilationem, ut vox nostra sola jubilet, et cor non jubilet? Sonus enim cordis, intellectus est. 4. Quod nostis dicturus sum. Qui jubilat, non verba dicit, sed sonus quidam est laetitiae sine verbis: vox est enim animi diffusi laetitia, quantum potest, exprimentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare quod gaudet: Animadvertite hoc in eis qui cantant etiam non honeste. Non enim talis erit jubilatio nostra, qualis illorum est; nos enim in justificatione jubilare debemus, illi autem jubilant in iniquitate: itaque nos in confessione,
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uocem audiuit uniu̾sa t̾ra. Iã iubilat dño
uniu̾sa t̃ra. Et qd̾ adhuc ñ iubilat. iubilabit. ꝑ-¬
tendens enim benedictio incipiente eccła ab ihe¬
rusalem ꝑ om̃s gentes. impietatẽ ubiq ꝓsternit.
pietatẽ ubiq constituit. & mixti st̃ boni malis.
Et mali ꝑ omnẽ t̾ram. & boni ꝑ omnẽ terram.
In malis murmurat om̃is t̾ra. in bonis iubilat
omis t̾ra. Quid. ẽ gͦ iubilare: Multũ enim nos
attentos facit ad hoc uerbũ. & p̃sentis psalmi
titulus. quia inscribitur in confessiõe. Quid. ẽ
in confessione iubilare: Et alterius cuiusdam
psalmi sententia dicentis. beatꝰ ppłs qͥ intelli¬
git iubilationẽ. ꝓfecto magnũ aliqͥd ẽ hoc. qd̾
hominũ. det mͥ intelligere qd̾ dicã. det uob̾ in¬
telligere qd̾ auditis. Beatꝰ ppłs qͥ intelligit iubi¬
lationem. Curramꝰ gͦ ad hanc beatitudinẽ intel¬
ligamꝰ iubilationẽ. ñ eã sine intellectu fundamꝰ.

Expanded text:
hanc vocem audivit universa terra. Jam jubilat Domino hanc vocem audivit universa terra. Jam jubilat Domino universa terra; et quae adhuc non jubilat, jubilabit. Pertendens enim benedictio, incipiente Ecclesia ab Jerusalem per omnes gentes , impietatem ubique prosternit, pietatem ubique construit: et mixti sunt boni malis, et mali per omnem terram, et boni per omnem terram. In malis murmurat omnis terra, in bonis jubilat omnis terra. Quid est ergo jubilare? Multum enim nos attentos facit ad hoc verbum et praesentis psalmi titulus, quia inscribitur, «In confessione.» Quid est, in confessione jubilare? Est alterius cujusdam psalmi sententia dicentis, «Beatus populus qui intelligit jubilationem» : profecto magnum aliquid est, quod hominum, det mihi intelligere quod dicam, det vobis intelligere quod auditis: «Beatus populus qui intelligit jubilationem.» Curramus ergo ad hanc beatitudinem, intelligamus jubilationem, non eam sine intellectu fundamus.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s cũ cantaretur audistis. breuis est
nec obscurus. Quasi securitatẽ dede¬
rim. ne laborem timeatis. uideamꝰ tam̃ atten¬
tius & quanto liberuis. tanto diligentius quid
sibi ea uelint ipsa q̃ aꝑte sonant. ut quantum
dñs donare dignatur sp̃ualiter intelligatur
uox dĩ quolibet organo sonans. tam̃ uox dĩ. Neq
enĩ delectat aures eiꝰ nisi uox eiꝰ Na& nos cũ loqͥ¬
mur. tunc eũ delectamur cũ ipse de nob loqͥtur.
Psalmus in confessione sic inscribit᷑ hic ẽ titulꝰ
eius. Psalmus in confessione. Pauq uersus sunt.
magnarũ rerũ grauidi. pariant semina in cor-¬
dib ur̃is. ut paretur horreũ messis dñice. Psal-¬
mus iste in confessione. hoc nob̃ iubet. ad hoc
nos hortatur ut iubilemꝰ dõ. Nec hortat᷑ uelut
aliquẽ unũ angulum t̾rȩ. aut unã aliquã habi¬
tationem congregationẽ ue hominũ. s quia
ubiq nouit seminasse benedictionẽ. undiq exi
git iubilatio Nem.
meam modo auduit uniuersa t̾ra: Et tamen

Expanded text:
res, cum cantaretur, audistis; brevis est, nec obscurus: quasi securitatem dederim, ne laborem timeatis. Videamus tamen attentius, et quanto liberius, tanto diligentius, quid sibi velint ea ipsa quae aperte sonant, ut quantum Dominus donare dignatur, spiritualiter intelligantur. Vox Dei quolibet organo sonans, tamen vox Dei; neque enim delectat aures ejus, nisi vox ejus: nam et nos cum loquimur, tunc eum delectamus, cum ipse de nobis loquitur.Psalmus in confessione:» sic inscribitur, hic est titulus ejus, «Psalmus in confessione.» Pauci versus sunt, magnarum rerum gravidi: pariant semina in cordibus vestris, ut paretur horreum messi dominicae. Psalmus iste in confessione hoc nobis jubet, ad hoc nos hortatur, ut jubilemus Deo. Nec hortatur velut aliquem unum angulum terrae, aut unam aliquam habitationem congregationemve hominum; sed quia ubique novit se seminasse benedictionem, undique exigit jubilationem. 3vocem meam audit universa terra? Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ipsi nos. Nos autẽ ppłs eiꝰ & oues pascue eiꝰ
Oues & ouis. Ipse oues. una ouie. Et ꝗͣ amantissi¬
mum nr̃i pastorem habemꝰ: Dimi sit nonagii¬
ta nouẽ. descendit quęrere unã. reportat in
humeris suis redẽptã sanguine suo. Securus
mortuus ẽ pastor ꝓ oue qͥ resurgens possidet ouẽ.
fessione incipite. Inde psalmũ in confessione.
ibi. iubilate. Confitemini uos ñ iho factosa
uobis. laudate eũ a quo facti estis. Ab illo sit bo¬
num tuũ a quo recedens fecisti malũ tuũ. Intra¬
te in portas eius in confessione. Intret grex in por¬
tas. ñ foris remaneant ad lupos. Et quom intras
in confessione: Porta id ẽ initiũ. confessio ⁊ cit
Unde in alio psalmo di: incipite ano inconfes¬
sione. Qd illic dicit. incipite. hoc appellauit hic
portas. Intrate ꝑ portas eius in confessione. Et
quid: Cum iã intrauerimꝰ ñ confitebim᷑ : Sẽꝑ
confitere semꝑ habes qd̾ confitearis. Difficile ẽ
in hac uita ut sic homo mutetur ra nichil nie¬

Expanded text:
 nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor pro ove, qui resurgens possidet ovem. fessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere, semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil i
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatc angłoꝵ. S uidece qͥd dixerim ñerit
consesuis peccatoꝵ. Nondixi ñ erit confessio.
eotenum confessio laudis. Semꝑ confiteberis
ulu dm̃. te creaturam. Illũ ꝓtectorẽ. te ꝓtectũ.
In illo quodãmͦ absconditus eris. sic̃ dictum ẽ.
abscondes eos in abscondito uultꝰ tui. In atria
eius. in hymnis confessionũ. Confitemins ei in
portas. confitemin in atria. cũ intraueritis con¬
fitemini in hymnis. Hymni laudes st̃. Quando
intras: te rep̃hende. cũ intraueris: illum lauda.
Aꝑite mͥ portas iusticiȩ dicit in alio psalmo. in¬
grediens in eis confitear dño. Nunquid dixit. cũ
ingressus fuero iã ñ confitebor: Etiam ingressꝰ
confitebit᷑. Quȩ enim peccata confitebat᷑ dñs nr̃
quia deficitis in laudando. laudatio ur̃a qͣsi
manducatio erit: Quantũ laudatis. tantũ ui¬
res acquiritis. & tantũ dulcescit quẽ laudatis
Laudate nom̃ ciꝰ qͥa suauis ẽ dñs. In et̾̃nũ mise¬

Expanded text:
 Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymnis confitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in eis» «confitear Domino» . Numquid dixit, tum ingressus fuero, jam non confitebor? Etiam ingressus confitebitur. Quae enim peccata confitebatur Dominus quia deficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum dulcescit quem laudatis. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus. In aeternum mise
Abbreviated transcription (Latin):
audit eccła: Sicut liliũ in medio spinarum
ita ꝓxima mea in medio filiarũ. Non dictũẽ
in medio alienarũ. s in medio filiarũ. O dñe
quomͦ consolaris. quomͦ confortas. quomͦ t̾res:
spinas. ipsas filias respondet. Spine st̃ ꝓptet
mores suos. filiȩ ꝓpt̾ sacram̃ta mea. Utinam s
int̾ gemitꝰ alienarum gemeret᷑ ninus geniert¬
tur. Iile ẽ maior gemitus. qm̃ si inimieus meus¬
exꝓbrasset michi sustinuissemutiꝙ. & si is qu
oderat me suꝑ me magna locutus fuisset abs

Expanded text:
audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, In medio alienarum; sed, «in medio filiarum.» O Domine, quomodo consolaris, quomodo confortas, quomodo terres? spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major gemitus, «Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus
Abbreviated transcription (Latin):
meo. uere discipłi mei estis. & cognoscetis ueri¬
tatem. & ueritas lib̾abit uos. Simul es & ser¬
uus & liber. seruus: quia factus es. liber: quia
amaris a do a quo factus es. Immo etiã inde
liber. quia amas eum a quo factus es. Noli serui¬
re cũ murmure. Non enim id agunt murmura
tua ut ñ seruias. s malus seruus seruias. Serius
numitti. ut recedas de domo manumissoris tus
Seruite dño in iocunditate. Plena erit illa & ꝑfe¬
cta iocunditas. cũ corruptibile hoc induerit in¬
corruptionẽ. & mortale hoc induerit immor¬
talitatẽ. Tunc erit ꝑfecta iocunditas. tunc illa
ꝑfecta iubilatio. tunc laus sine defectu. tunc
amor sine scandalo. tunc fructus sine timore.
tunc uita sine morte. Quid hic: Nullũ
gaudiũ : Si nullũ gaudiũ: nulla iubilatio.
gaudium de spe futurȩ uitȩ. Gustatur hic.
unde ibi satiemur. S necesse ẽ ut multa ꝑfe¬
rant frum̃ta int̾ ⁊ irania. Sunt grana irt̃ pale¬
am. est lilium in medio spinarũ. Quid enun

Expanded text:
mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amaris a Deo a quo factus es: imo etiam inde liber, quia amas eum a quo factus es. Noli servire cum murmure; non enim id agunt murmura tua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus numitti, ut recedas de domo manumissoris tui. 8. «Servite Domino in jucunditate.» Plena erit illa et perfecta jucunditas, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: gaudium; de spe futurae vitae gustatur hic unde ibi satiemur. Sed necesse est ut multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut cunq ille solus ẽ ineffabilis qͥdixit & facta st̃
om̃ia. Dixit ꝙ facti sumꝰ s nos eũ dicere ñ possu¬
mus. Uerbũ eiꝰ quo dicti sumꝰ filius eius ẽ. Ut
a nob̾ utcunq infirmis diceretur. factꝰ ẽ infir¬
mus Iubilationẽ ꝓ uerbo possumus dicere. uer-¬
bum ꝓ uerbo ñ possumꝰ Iubilate gͦ do omĩs¬
t̾ra. Seruite dño in iocunditate. Om̃is seruitꝰ
amaritu: dine plena ẽ. Om̃s conditione obli-
gati. & seruiunt & murmurant. Nolite time¬
re illiꝰ dñi seruitutẽ. ñ erit ibi gemitꝰ. ñ murmͣ.
ñ indignatio. Nemo se petit inde uenalẽ. quia
dulce ẽ qd̾ redẽpti om̃s sumꝰ. Magna felicitas
ẽ fr̃s ẽẽ in ista domo magna seruũ. & si cũ cõpedi¬
b Noli timere serue compedite. confitere dño.
Meritis tius attribue cõpedes tuas. confitere
in cõpedib si uis ut in ornam̃ta uertantur:
Non frustra. nec sine exauditione dictũ ẽ. in¬
tret in conspectu tuo gemitꝰ cõpeditoꝵ. Serui¬

Expanded text:
effabilis, qui dixit, et facta sunt omnia. Dixit, et facti sumus: sed nos eum dicere non possumus . Verbum ejus quo dicti sumus, Filius ejus est: ut a nobis utcumque infirmis diceretur, factus est infirmus. Jubilationem pro verbo possumus dicere, verbum pro verbo non possumus. «Jubilate» ergo «Domi. «Servite Domino in jucunditate.» Omnis servitus amaritudine plena est: omnes conditione servili obligati et serviunt, et murmurant. Nolite timere illius Domini servitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod redempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec sine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servi
Abbreviated transcription (Latin):
iuas meas. qͥb iuraui in ira mea. si introibt̃
in requiem meã. Quibꝰ iuraui in ira mea suntro¬
ibunt in reqͥem meã. Magnꝰ terror. Ab exultati¬
one cȩpimꝰ. s ad magnũ timorẽ conclusit psalmꝰ
iste. Quibꝰ iuraui inira mea si introibt̃ in requi¬
em meã. Loqͥ dñm magnũ ẽ. qͣntomagis iura

Expanded text:
n ira mea, Si introibunt in requiem meam. Quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam:» magnus terror. Ab exsultatione coepimus, sed ad magnum timorem conclusit psalmus iste: «Quibus juravi in ira mea, Si introibunt in requiem meam.» Loqui Dominum magnum est; quanto magis jura
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓcidamꝰ ei. & ploremꝰ ante dñm qui fecit nos.
Id̾o enĩ exultemꝰ. quia fecit illud & illud. Et cõme¬
morauit multa. & nc̃ repetit exhortationẽ. Ueni
gri eẽ .& longe uita & morib stare. Uenite ado¬
remus s ꝓcidamus ei. S forte de peccatis urĩs q̃
uos longe fecerant a d̾o. solliciti estis. faciamꝰ
sequentia. & ploremꝰ corã dño qͥ fȩcit nos. Ardes
forte conscientia delicti. lacrimis extingue flã¬
mã peccati. Plora ante dñm. securus plora ante
eũ qui te fecit. Noneiũ opꝰ manuũ suarũ contẽp¬
net in te. Noli putare quia potes a te refici. A te
deficere potes. tu te reficere ipsum ñ potes. Iue
nos. Lacrimare ante illũ. confitere ill. prẽueni
faciem eiꝰ in confessione. Quis enĩ estu qͥ illi plo¬
ras. & illi confiteris. nͥ quẽ fecit: Non paruȩ fi¬
duciȩ ẽ ad factorem res facta. & ñ quomicunꝙ

Expanded text:
et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit multa, et nunc repetit exhortationem: «Venigri esse, et longe vita et moribus stare: «Venite, adoremus, et procidamus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere p:» lacrymare ante illum, confitere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque
Abbreviated transcription (Latin):
uires tuas. Hoc ꝑmittit d̾s ad utilitatẽ tuã. unde
tu possis ꝓficere. Deniq ipsũ apłm audi hoc con-¬
iungentem. S faciet cũ tẽptatiõe etiã exitũ. ut
possitis sustinere. Ergo mare forte tͥ metuendũ
erat. Noli metuere. qm̃ ipsius ẽ mare . & ipse fecit
illud. A gentib times scandala. & ipsas gentes ip¬
se fecit. Non ꝑmittit illas ultra seuire. qͥa nouit
ille m̃surã ex qua ꝓficias. Nonne dicit aliꝰ psalmꝰ.
om̃s gentes qͦtqͣt fęcisti uenient. & ad orabt̃ corã
te dñe: Si om̃s gentes qͦtqͦt fecisti. manifestũ ẽ.
qͥa &gentes ipse fecit. Id̾o ipsius ẽ mare & ipse fe¬
cit illud. & aridam t̾rã manꝰ eiꝰ fundauert̃. Esto
tu arida t̾ra. siti grãm dĩ. ut ueniat suꝑ te ymber
dulcis. inueniat in te fruẽtũ. Non ꝑmittit
fluctus oꝑire qd̾ seruit. Et aridã trã manꝰ eius
tia. redite ad illud unde cȩꝑat. Uenite adoremꝰ

Expanded text:
vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsas gentes ipse fecit; non permittet illas ultra eam saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevit: «Et aridam terram manus ejus tia, redite ad illud unde coeperat: «Venite, adoremus,
Abbreviated transcription (Latin):
gis. ut constitutꝰ in tanta grã ꝓmissionũ dĩ ꝓpt̾
scandala mundi turberis. Nec ipsa scandala als¬
sius ẽ mare. Est enim mare mundus iste. s & mare
d̾s fecit. ec seuire fluctus possunt. nͥ usq ad la¬
tus ubi ipse t̾minũ posuit Nulla gͦ tẽptatio nͥ
acceꝑit m̃surã a dño Sint gͦ tẽptationes. sint tri¬
bulationes consũmaris. ñ eis consumeris. Uide u¬
trum ipsȩ tẽptationes ñ ꝓsint. Aitende apłm. fi¬
delis ds qui ñ uos sinat temptari supͣ quã potestis
ferre. s faciet cũ temptatione etiã exitũ ut pos¬
sitis sustinere. Non ait. ñ uos sinat tẽptari omino.
Si enĩ recusares tẽptationẽ. recusares refectionẽ.
Ergo reficeris. Et si reficeris: in manibꝰ artificis
es. Aliqͥd tͥ collit. aliqͥd corrigit aliqͥd cõplanat.
aliqͥd mundat agit quibꝰdam ferram̃tis suis. Ip¬
sãsunt scandala huiꝰ scłi. tu tantũ de manu arti¬
ficis noli cade. Nichil tẽptationis accidet ultra

Expanded text:
gis, ut constitutus in tanta gratia promissionum Dei, propter scandala mundi turberis? Nec ipsa scandala aliipsius est mare.» Est enim mare mundus iste, sed et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla ergo tentatio, nisi acceperit mensuram a Domino. Sint ergo tentationes, sint tribulationes; consummaris eis, non consumeris. Vide utrum ipsae tentationes non prosint. Attende Apos sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Non ait: Non vos sinat tentari omnino. Si enim recusas tentationes, recusas refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliqsa sunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis pꝰ resurrectionẽ. Primis qͣ draginta dier
tẽptationẽ. posterioribꝰ qͣdraginta diebꝰ consola¬
tionẽ ostendit. qͥa cũ tẽptamur: sine dubio con¬
solamur. Corpus enĩ eiꝰ id est eccłã nece̾e̾ ẽ tẽptan¬
ones patiat᷑ in hoc scło. s ñ deest ille consolator
qͥ dixit. ecce ego uob̾cũ sũ usq in consũmationẽ
scłi. Et dixi semꝑ isti errant corde. Ad hoc cũ ilis
fui qͣdraginta annis. ut ostenderẽ genꝰ tale ho-¬
minũ qd̾ me semꝑ exacerbat usq in finẽ scłi. qͥa
ꝑ illos qͣdraginta annos totũ scłm significare uo
luit. Quid ẽ gͦ: Pillis ñ erunt alii qͥ intrent in re¬
quiem dĩ : Imꝓbati st̃ illi qͥbꝰ displicuit miscd̾ra
dĩ. qͥ restitert̃ dõ corde indurato. Iilis ĩpbatis
ñqͥd ꝑdidit ds ppłm suũ: Non erit uerũ. potens
ẽ ds de lapidib istis suscitare filios abrabȩ srgo

Expanded text:
s quadraginta diebus tentationem, posterioribus quadraginta diebus consolationem ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes patiatur in hoc saeculo; sed non deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos, totum saeculum significare vo Quid ergo? pro illis non erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
dacia coluerunt patres nr̃i. simulachra in qͥb
ñ ẽ utilitas. sigentes dimisert̃ simulachra sua.
ut uenirent ad dm̃ isrł. qͦs ipse ds isrł de egipto
ꝑ mare rubrũ duxit. in quo inimicos eoꝵ con¬
sequentes oꝑuit. qͦs in desertũ eduxit manna
pauit. nunquã uirgã suã ab eoꝵ disciplina tu¬
lit. nunꝗͣ beneficia miscđiȩ subtraxit. ipsi de¬
bent deserere dm̃ suũ. cũ gentes uenert̃ ad dm̃
ipsoꝵ: Ubi tẽptauerunt me patres urĩ & baue.¬
qͣdraginta annis & exacerbauert̃ me. Ante illos
miracła in manu moysi faciebam & ipsi magis
Presentaui me in signis & uirtutib meis. ñ uno
die. ñ duobꝰ. s quadraginta annis ꝓximꝰ fui ge

Expanded text:
dacia coluerunt patres nostri, simulacra in quibus dacia coluerunt patres nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes dimiserunt simulacra sua, ut venirent ad Deum Israel; quos ipse Deus Israel de Aegypto per mare rubrum duxit, in quo inimicos eorum consequentes operuit ; quos in desertum eduxit, manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum, cum Gentes venerint ad Deum ipsorum? «Ubi tentaverunt me patres vestri; probavequadraginta annis exacerbaverunt me: ante illos miracula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis Praesentavi me in signis et virtutibus meis: non uno die, non duobus; sed, «Quadraginta anni
Abbreviated transcription (Latin):
re dixisti. nolite obdurare corda ur̃a: Quia me-¬
ministis qͥd soleant facere patres ur̃i. nolite ob-¬
ditrare corda ur̃a. Quẽadmodũ in illa amarica-¬
tione scđm diem tẽptationis in deserto. Reco-¬
litis certe fr̃s. qd̾ ille ppłs tẽptauerit dm̃. accepe¬
rit disciplinã. & rectus sit in deserto. tanꝗͣ ab op¬
timo sessore frenis legũ. frenis p̃ceptoꝵ. nec sit
desertꝰ tam̃ a dõ. etiã indomitꝰ. ñ solũ beneficiis
p̃sentib. s etiã uirga em̃dationis ñ desistente.
Nolite gͦ obdurare corda ur̃a. sic̃ in amaricatiõe
scdm diem temptationis in deserto. Ubi tẽpta¬
uerunt me patres ur̃i. Iam tales ñ sint patres
ur̃i. nolite eos imitari. Patres ur̃i erant. s si nos
imitati fueritis patres ur̃i ñ erunt. tam̃ qͥa de his
nati estis. patres ur̃i erant. Et si gentes uenientes
ab extremo t̾rȩ. sic̃ dicit iheremias. ad te gen¬
tes uenient ab extremo t̾rȩ. & dicent. uere men¬

Expanded text:
re dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri.» Jam tales non sint patres vestri; nolite eos imitari. Patres vestri erant; sed si non imitati fueritis, patres vestri non erunt: tamen quia de his nati estis, patres vestri erant. Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dicit Jeremias, «Ad te Gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Verae men
Abbreviated transcription (Latin):
li incisus oleastro. & contͣ naturã insertꝰ es inbo¬
nam oliuam. qͣnto magis qui scdm naturã sunt
inserent᷑ sue oliuȩ ut quomͦ tu ñ ꝑmanens in in¬
fidelitate meruisti inseri in oliuam cũ eẽs ole¬
aster. sic isti correcti facilius sue oliuȩ naturales
inserentur: Hoc de illis apłs. Ergo ipsa ẽ arbor
etiã si aliqui ex ramis fracti sunt. ñ om̃s. Nã si om¬
Unde illi om̃s apłi: Unde ipse paulus apłs qͥ
loquebatur. & suo fructu oliuȩ testabat᷑: Non¬
ne isti om̃s inde: Unde etiã quingenti illi fr̃s.
milia ad uocẽ petri. quando sp̃u scõ repleti apłi.
om̃iũ gentiũ linguis locuti st̃: Tanta auidita¬
te dĩ laudis & suȩ accusationis conuersi st̃. ut

Expanded text:
li incisus oleastro, et contra naturam insertus es in boli incisus oleastro, et contra naturam insertus es in bonam olivam; quanto magis qui secundum naturam sunt, inserentur suae olivae» ? Ut quomodo tu non permanens in infidelitate, meruisti inseri in olivam, cum esses oleaster; sic isti correcti facilius suae olivae naturaliter inserantur: hoc de illis Apostolus. Ergo ipsa est arbor; etsi aliqui ex ramis fracti sunt, non omnes. Nam si omunde illi omnes Apostoli? unde ipse Paulus apostolus qui loquebatur, et suo fructu olivam testabatur? Nonne isti omnes inde? Unde etiam quingenti illi fratremillia ad vocem Petri, quando Spiritu sancto repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt, tanta aviditate Dei laudis et suae accusationis conversi s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs. ꝙ rex magnus suꝑ om̃s dos. Quia ñ re-¬
pellet dñs plebem suã. laus illi. iubilatio illi
Quã plebẽ ñ repellet: Hic nob̃ int̾pretari ali¬
quid ñ licet. Prescriptũ habemꝰ ab apło. Expo¬
suit hoc apłs. unde sit dictũ. Erat enĩ plebs iu-¬
dea. plebs ubi fuert̃ ꝓpħȩ. plebs ubi fuert̃ pa-¬
triarchȩ . plebs etiã scd̾m carnẽ ꝓpagata de semi¬
ne abrahȩ. plebs in qua p̃cesserunt omĩa sacra¬
menta. saluatorem nr̃m ꝓmittentia. plebs ubi
institutũ ẽ tẽplũ. unctio. sacerdos ad figuram.
ut cũ om̃s ipsȩ umbrȩ p̃terirent. ipsa lux ad ue¬
niret. Erat gͦ ista plebs dĩ ad eã ꝓpħȩ missi. in illa
nati. quib missis ei tradita st̃ & credita eloquia
dĩ. Quid gͦ: Totũ illud dampnatũ ẽ: Absit. Ar¬
bor oliuȩ ipsa dicta ẽ ab apło. Cepit enĩ ista arbor
a patriarchis. s fuerunt ibi rami aridi. qͥa nimis
ret oleaster insertus. qͥd ait apłs: Si tu ex natura¬

Expanded text:
rex magnus super omnes deos.» 7. «Quia non repellet Dominus plebem suam:» laus illi, jubilatio illi, Quam plebem non repellet? Hic nobis interpretari aliquid non licet: praescriptum habemus ab Apostolo, exposuit hoc Apostolus unde sit dictum . Erat enim plebs Judaea, plebs ubi fuerunt Prophetae, plebs ubi fuerunt Patriarchae, plebs etiam secundum carnem propagata de semine Abrahae; plebs in qua praecesserunt omnia sacramenta Salvatorem nostrum promittentia; plebs ubi institutum est templum, unctio, sacerdos ad figuram, ut cum omnes ipsae umbrae praeterirent, ipsa lux adveniret: erat ergo ista plebs Dei; ad eam Prophetae missi in illa nati qui missi; ei tradita et credita eloquia Dei. Quid ergo? totum illud damnatum est? Absit. Arbor olivae ipsa dicta est Apostolo, coepit enim ista arbor a Patriarchis: sed fuerunt ibi rami aridi, quia nimis ret oleaster insertus, quid ait Apostolus? «Si tu ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes enĩ eccłȩ. ꝑ quos loquit᷑ eccła. Quales den-¬
tes tui: Tanquã grex detonsarũ. Quare detonsa¬
rum: Quia sarcinas scłi deposuert̃. Nonne de-¬
tonsȩ erant oues illȩ de quib pauloante dicebã.
qͦs p̃ceptũ di totundat. dicentis. uade. uende
omĩa tua & da pauꝑibꝰ. & habebis thesaurum

Expanded text:
dentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dendentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dentes tui? «Tanquam grex detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende o
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ppłs pascuȩ eiꝰ. s oues manꝰ eiuis. Uide q elegan¬
ter uerboꝵ ordinẽ cõmutauit. & tanꝗͣ non ꝓpria
reddidit. ut ipsas intelligamꝰ oues. qui st̃ & ppłi.
magis putabat᷑ posse congruere. quia oues ad
pascua ꝑtinent. s ait ppłs paseue. Ergo ppłs oues
sunt. qͥa dicit ppłs pascuȩ eiꝰ. Ipse ppłs oues suis.
S rursus quia nos habemꝰ oues quas emimus.
ñ quas fecimꝰ dixerat autẽ suꝑius ꝓcidamus ei.
qͥ fecit nos recte dictũ ẽ oues manuũ eiꝰ. Nullus
hominũ sibi faciat oues. Emere potest. donare
dñs nr̃ fecit nos. ido ppłs pascuȩ eiꝰ. & oues ma¬
nuum eiꝰ ipsi st̃. quas sibi ipse facere dignatꝰ ẽ
grã sua. has enim oues laudat & in cantico canti.¬
coꝵ ꝑfectos quosdã dicens. tanquã dentes ȩccłȩ
sc̃ȩ sponsȩ suȩ. Dentes tu sicut grex detonsarum
ascendentiũ de lauachro. q̃ geminos pariunt. &
sterilis ñ ẽ in illis. Quid ẽ dentes tui᷑ ꝑ qͦs loq̃ris.

Expanded text:
tem populus pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. magis putabatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus oves quas emimus, non quas fecimus; dixerat autem superius, «Procidamus ei qui fecit nos:» recte dictum est, «oves manuum ejus.» Nullus hominum sibi facit oves: emere potest, donari Dominus noster fecit nos; ideo «populus pascuae ejus et oves manuum ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterilis non est in illis» . Quid est, «Dentes tui?» Per quos loqueris:
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt milia hominũ ut ressuas uendent. et
p̃cia rerũ suarũ ante pedes apłoꝵ ponerent.
qd̾ diues unꝰ ñ fȩcit. quando ore anĩ audiuit
& a dño tristis abscessit. hoc fȩcert̃ subito tot mi
crucifixus. quantomagis uulnꝰ erat in corde ip¬
soꝵ tanto auichus medicũ quęsierunt. Cũ ergo
inde illi om̃s fuerunt. de ipsis dicit mͦ psalmꝰ
nio psalmi. cũ hine loqueret᷑ usus ẽ apłs & dixit

Expanded text:
nt millia hominum, ut res suas venderent, et pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . Quod dives unus non fecit, quando ore Domini audivit, et a Domino tristis abscessit , hoc fecerunt subito tot milfuerat crucifixus. Quanto majus vulnus erat in corde ipsorum, tanto avidius medicum quaesierunt. Cum ergo inde illi omnes fuerunt, de ipsis dicit modo Psalmnio Psalmi, cum hinc loqueretur, usus est Apost
Abbreviated transcription (Latin):
suã ꝗͣ p̃sciuit: Absit. Nam et ego israhelita sum
ex semine abrahȩ de tribu beniamin. Non reppo¬
lit ds̃ plebẽ suam ꝗ̃ p̃sciuit. Utiq si repelleret
tem ipse. inde & alii. In his plebs dñi. ñ in om̃ib
s quẽ ad modũ scͥptũ ẽ. reliquiȩ saluȩ ert̃ ñ in om¬
nib. S area uentilata massa intromissa ẽ palei
massa. iam in horreo recondita ẽ. Ambas resui¬
Qm̃ in manu eiꝰ st̃ om̃s fines t̾rȩ Agnoscimꝰ lapi¬
dem angularem. Lapis angularis xp̃c. Nonpo¬
test eẽ angulus. nͥ duos copulauerit in se parie¬
tes. Ad angulũ de diuerso ueniunt. s in angula
sibi ñ aduersant᷑. Uenit ex una parte circũcisio ue¬
nit ex alia parte p̃puciũ. Inxp̃o ambo ppłi conen¬
dauert̃. qͥa ille factus ẽ lapis de qͦ scͥptũ ẽ. Lapide
quẽ reꝓbauert̃ edificantes. hic factus ẽ in caput

Expanded text:
sraelita sum, ex semine Abrahae, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit» . Utique si repelleret tem ipse, inde et alii. In his plebs Domini, non in omnibus; sed, quemadmodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palmassa, jam in horreo recondita est. Ambas res vim in manu ejus fines terrae.» Agnoscimus lapidem angularem; lapis angularis, Christus. Non potest esse angulus, nisi duos in se copulaverit parietes: ad angulum de diverso veniunt, sed in angulo sibi non adversantur. Venit ex una parte circumcisio, venit ex alia parte praeputium: in Christo ambo populi concordaverunt; quia ille factus est lapis, de quo scriptum est, «Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput
Abbreviated transcription (Latin):
pe hoĩes dõs. Non enĩ rex dñs suꝑ demonia.
Et hic habemꝰ scͥpturȩ testimoniũ. D̾s stetit in
synagoga doꝵ. in medio autẽ dõs discernit. Dõs
dixit participatione: ñ natura  grã qͣ uoluit fa¬
cere dõs. Quantus ds ẽ qui facit deos: Aut qua¬
les dii st̃ qͦs facit homo: Quã ille magnꝰ dõs fa¬
ciendo. tam isti nichil qui ab homine facti suii.
Ds̃ uerus facit dos credentes in se. quib dedit po¬
testatem filios di fieri. Et id̾o ipse uerus ds. qͥa
ds ñ factus ẽ. Nos uͦ facti. ñ ueridii. meliores tñ
illis qͦs homo facit. qñi simulachra gentium
argentũ & aurũ. opꝰ manuũ hominũ. Os habens
& ñ loquent᷑ ocłos habent & ñ uidebunt. Nob̃

Expanded text:
a. Et hinc habemus Scripturae testimonium: «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernere» . «Deos» dixit participatione, non natura; gratia, qua voluit facere deos. Quantus Deus est qui facit deos? Aut quales dii sunt quos facit homo? Quam ille magnus deos faciendo, tam isti nihil qui ab homine facti sunt. Deus verus facit deos credentes in se, quibus dedit potestatem filios Dei fieri . Et ideo ipse verus Deus, quia Deus non factus est: nos autem facti, non veri dii, meliores tamen illis quos homo facit. Quoniam simulacra Gentium argentum et aurum, opus manuum hominum: os habent, et non loquentur; oculos habent