comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nominasti misera: quȩ nubere
cuiꝰ gr̃a fortis existo ꝑ euiꝰ for¬
titudinem te ⁊ patrem tuum
diabols̾ celerit᷑ conculcabo. Ipse
laudatis: theodosia sc̃a dix̃. Lioꝵ
si forte de audientib qͥcumq
cã quanta sit sublimilitas iugili¬
ñ inuenit᷑. qd̾ ꝓficiat ad salutẽ:
ad utilitatẽ. ad edificationẽ: ad
consolationẽ humani generis:
ad olescens in qͦ corrigat uiã suã:
iuuenis qͥd sequat᷑. senior qͥd pre¬
cet᷑. Biseet femina pudiciciã. pu
ant. Psalmꝰ. tristẽ consolat᷑. le¬
tũ tẽꝑat: iratũ mitigat. paupe¬
rem recreat. diuitẽ merepat. ut
cantib aptam medicinam tri¬
buit: nec peccatorẽ despic̃. sed
disti:  Intelligis miser. an scđm
or tuũ impenitens. thesauriras
tͥ irã in die ire: ⁊ reuelationis ius¬
H iudicii ders Audiens hec urba¬
lo cuta es. Tam̃ cũ dicas te unũ
dm̃ colere: tres adorare cognosce¬
ris. Ex qͥb intelligi potest. patrẽ
.ifiliũ.quẽ dicitis unit᷑ ad orandũ:¬

Expanded text:
nominas .| quae nubere cuius gracia fortis| exsisto . cuius fortitudine te et patrem tuum diabulum| celerius conculcabo Ipse laudatis| Theodosia sancta dixitsi forte de audientibus| quiccam . quanta| sit sublimitas uigilinon inuenitur quod proficiat ad salutem ad utilitatem .| ad aedificationem . ad consolationem humani generis Oadolescens quid corrigat viam, juvenis quid sequatur, senior quid precetur. Discit femina pudicitiam, pupant. Psalmus tristes consolatur, laetos temperat, iratos mitigat, pauperem creat diuitem ut cantibus se aptam medicinam| “t”ribuet nec peccatorem dispicit . sed disti . in| tellegis miser . an . secundum cor tuum inpaenitens . thesau| rizas tibi iram in dię irae . et reuelacionis iusti iudicii dei.| Audiens haec urbaluquuta es tamen cum dicas te unum deum| colere tris adorare cognusceris ex quibus intellegi potest .| patrem et filium quem dicitis . uniter adorandu
Abbreviated transcription (Latin):
mͥꝓ illo mori contingat:
a salutis confessione non re¬
cedo. Hȩc ea dicente: ⁊ xꝑͥanã¬
Clauiculariꝰ delatorẽ: ꝑmisit
eam sc̃is martẏrib socia¬
tabat: cuiꝰ uirtute ꝑ uisio¬
nẽ roborata. desideriũ salu
comitẽ iuie salutis:⁊ orate ꝓ

Expanded text:
si mori contingat .| a salutis confessione non recedo. Haec ea dicente clauicularius delatorem permisit eam sanctis martyribus| sociatabat.| Cuius uirtute per uisionem roborata desiderium salutcomitem uiae salutis . et orate pro
Abbreviated transcription (Latin):
lia. festinant᷑ ꝑgeret ad dͥo¬
mũ. nͥ dei confessores retrusi
detinebant᷑ : dansq p̾miũ cla¬
iuculario. dep̾catur ut eã sine¬
ret dei confessorib sociari. Tẽ
clauiculariꝰ uidens pulchritu¬
dinẽ u formã delicate uirgi¬
nis : dix̃ ad eam. Quid pateriᷤ
dña tante nobilitatis origo.
in qua tota domꝰ paterna
dependet: qui te unicã filiã¬
sideras te hominib morte
dãpnandis sociare: Crir con

Expanded text:
lia . festinanter pergit ad locum .| ubi dei confessores reclusi tenebantur . dansque| praemium clauiculario depraecabatur ut eam| dei confessoribus iniret sociari. Tunc clauiculariu“s”| uidens pulchritudinem uel formam dilicatae uirginis di| xit ad eamm quid pateris domina tantae nobilitatis origo| In qua tota domus paterna dependit . quia te unicam .| susideras hominibus morti da
Abbreviated transcription (Latin):
nascendo ꝑ uirginẽ: de qͦ sacra¬
mento ñ est tͥ aliquid plus di¬
cendum. qr nec tu dignus es au¬
insibilauit uoce serpentis: rabi¬
dioresq sermones inclamat di
cens. ẽ ollite a conspectti meo m¬
pudicã. expoliate u̾bosam: &
ii totũ corpꝰ eiꝰ dissipate. Quȩ
enĩ sui ñ est inserata: nec a
Ofallax. ecre iã exhorrescis corpꝰ
meũ. qd iam ante laudabas:¬
i pulchritudinẽ quã in me mi¬
rabaris ã conspectib tuis repel¬
li fecisti. Hoc ẽ gͦ qd i ego max¬
lescat tͥ: i qd̵ et̾num ͤ in deo me
lioret᷑: ut tãquã sponsus ꝓce¬
dat de thalamo suo. sic̃ scrip¬

Expanded text:
sacramento non| est tempuris aliquid dicere quia nec tu es dignus auinsibilauit uoce serpentis . rabidiores| que sermones increpans ait . tollite a conspectibus meis inpu| dicam . expoliate eam . et et| toto corpore dissipate quae enim non est sui miserta nec a| O fallax . ecce horriscis corpus meum .| quod ante laudabas pulchritudinem quam ante mira| baris a conspectibus tuis tolle fecisti Hoc est quod ego disliscat tilioretur it tamquam sponsus procedat de tha| lamo suo. Vr
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ decẽ. ⁊ octo. uultu ⁊ aspec¬
tu decora: m̃te ⁊ ꝓposito illus¬
trissima: ⁊ parentib unica.¬
H ec cũ audisset dei confessores
publica audientia affuturos.
acenddit᷑ desiderio ⁊ cogitans¬

Expanded text:
decim et octo.| Vultu et aspectu decora mente et propositu Inlustrissima suis| parentibus unica+ Cum audisset dei confessores publica audien| cia adfuturos accenditur desiderio san
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝰ mͥ blandiaris. Od̾̃ si hoc fe¬
ceris: legib pͥncipũ tuoꝵ resis
qđ tempore pacis adqͥsiui. m
chra dẽspicio. Turne ẽ enim
iouem cõrruptorẽ adorare: di
nare delecter: quoꝵ si uellem
acta singuloꝵ exponere: uos ip¬
si erubesceretis. Uide gͦ ne mͥ
pareas uide ne misecliam fal¬
sam ꝓmittas. Adiunge tor.¬
nitidã: ⁊ uultũ placidũ. quẽ in¬

Expanded text:
plius mihi blandiaris . quod| si hoc feceris . legibus pricipum tuorum resistpore pacis| adquisiui . in spicio. Turpe est enim iouem corruptorem| adorare . dinare . delecter quorum si uellem acta singolorum| exponere uos ipse erubiscebatis . uide ergo ne mihi parcas. Vide ne misericordiam| falsam promittas. Adiunge turmnitidam . et uultum placidum qu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ intraret in eas. Mane
aut̃ facto ingresse. inuenert᷑
eã obdormisse in dño: & ym¬
nũ dicentes deo. reposueruit
eam in sepulchro ubi bertã
eufrasia recondita erat. Ab
illa uͦ die nequaquã in illo tu¬
mulo alia corpora sepeliert̃.¬

Expanded text:
larum intraret. Mane autem facto ingressae, invenerunt eam obdormisse in Domino; et hymnum dicentes Domino, reposuerunt eam in sepulcro ubi beata Euphraxia condita erat. Ab ilia autem die nequaquam in illo tumulo alia sepelier
Abbreviated transcription (Latin):
presidi. Insensate & suasor. ani¬
marum. alienare me pͥutas
ꝑ has penas. ab amore di mei:
.&. saluatoris iħu xp̃i: s non
potes. quia habeo corroborato¬
rem meũ. ⁊ saluatorẽ ipsum

Expanded text:
presidi: «Insensate et male sua- sor animarum, alienare me speras per has penas ab amore Dei mei et Saluatoris Iesu Christi. Sed non potes, quia habeo corroboratorem meum et Saluatorem ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
diens hȩc adrianus. misit co¬
nutes & milites armatos: ut
comp̾hensũ eleutherium ad¬
ducerent. & cum ꝑagrassent
diuersa loca: deuenerunt ad
. scm̃ eleutheriu᷑. Uidens aut̃
eos eleutherius: dixit ad feraᷤ.
tite in loca ur̃a. neminẽ nocen
tes. Tc̃ ait ad illos qͥ missi si¬
erant ab adriano. filioli noq
ne cotidie uobiscũ eramsᷤ
Ad inuscam pusillã qͥd tan¬
ta turba cũ gladiis uenistis
quasi aliquem urm nocue
saluent᷑ animȩ ur̃ȩ: quia hȩc
omĩa transitura st̃. Beatus
aut̃ ille qui se cõmendauerit
dño: sicut correbor p̾fectus

Expanded text:
em haec adrianus . misit comitis| et militis armatos ut conprehensum eleutherio| adducerent et cum peragrassent diuersa loca| deuenerunt ad sanctum eleutherium. Videns autem| eos eleutherius dixit ad feras. tite ad loca uestra . niminem nocen| tis. Tunc ait ad eos qui missi fuerant ab adri| ano. Filioli non ne cotidie uobiscum eram ad| muscam pusillam quid tanta turba cum| gladiis uenistis quasi aliquem uestrum nocue|saluentur animae uestrae quia hec| omnia transiture sunt. Beatus autem illi| qui se+ commmendauerit sicot et corribor prae| fectus
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. Et dix̃ ad adrianit
Tyranne uͥ st̃ minȩ tuȩ & po¬
tentiȩ tuȩ : E cce qͥntũ posst̃.
qui credunt ex fide in dum
tẏrannidẽ tͣuam sub pedib
meis. sic̃ & patrẽ tuum diabo ꝓstrauit.
lũ. Tẽ adrianus furore cõmo¬
tus immutauit faciem sua:
& factũ ẽ cor euis ut fremitꝰ
leonis. Accedens aut̃ ad eum
correbor p̾fectus: dixit ad euͦ.
Mitis esto dñe imꝑator. E go
nis iste possit impendi. Sie
adrianus letus effectus ẽ. Tc
correbor ussit fieri clibanu᷑
ȩneum: & intus sudes ferreas.
circũfigi. Et eum subito in ca¬
lusset igne. & oleum in fun¬
di p̾cepisset: dixit ad imꝑato
rem. Fece parata st̃ dñe im¬
ꝑator: qualit̾ miserrimꝰ uiue¬
uerũ querentiũ te: adesto pu¬
ero tuo humili & peccatori cõ¬
tra diaboli partes. & da głam
nomini tuo. ut magnificẽ mi¬
sericordiam tuã in gentib: qͥ
es benedictus in scła scłoꝵ. Et
cum respondissent xpͣiani am̃:
lactauit. se in clibanũ: & statĩ

Expanded text:
erbam. Et dixit ad adrianum. tiranni ubi sunt mini tui| et potenciae tuae. Ecce quantum possunt qui| credunt ex fide in domtirannidem tuam sub pedibus meis sicut.| et patrem tuum diabulum prostrauit. Tunc| adrianus furore commotus immotauit faciem| suam et factum est cor eius ut fremidus leonis| Accedens autem correbor praefectus dixit| ad eum. Mitis esto domine imperatur ego nis iste possit| inpendit. Sic adrianis lenis effectus est tunc cor| rebor iussit fieri clibanum enium et intus sudes| ferrias circumdedit et cum soposito igne caluisset| et olium infundi praecipisset. dixit ad imperato| rem. Ecce parata sunt domine imperatur qua| liter miserimus iuueuerum querencium te adesto| puero tuo humili et peccatori contra diaboli| parces et da gloriam nomine tuo ut magnificem| misericordiam tuam in gentibus qui es benedictus| in secula seculorum. Et cum respondissent rom| actauit se in clibanum et statim|
Abbreviated transcription (Latin):
cedam ab insipientia qua te¬
neor. Et eleuteruis tenens ma¬
nũ eius: orauit dicens. Nomi
euruichum non ꝓhibiuisti in
zo te in nomine patͥs &. filii.¬
& sp̃c sci. Post hȩc ꝑgebant ro¬
gressis uͦ eis romã: nuntiatu᷑
est adriano imꝑatori eleute
rium aduenisse. Ꝙ iubet sͥ
imꝑator alia die tribunal
sterni in consistorio. Et se¬
ferri p̾cepit. Dixitq ad eũ.
Eleutheri qͥd passus es. ut
de tam nobili genere. q tã¬
ti iuri filuis. uanissime te
tradideris religioni: ut co¬
las eum qui ab hominibus
theri responde ad ea quȩ te
in t̾rogo. Sẽs eleutheriꝰ aspi¬
ciens in cęlũ. facto signacło¬

Expanded text:
cedam ab insipiencia| qua tecedam ab insipiencia| qua tenior. Sic eleutherius tenens manum eius| Orauit dicens. Domienuchum| non prohibuisti in zo te in nomine patris| et filicti. Post hec pergebant utgressis uero eis romam.| Nunciatum est adriano impera\to/re . eleuthe| rium aduenisse . et iubet sibi imperatur. Alia die tribunal sterni in consistorio et seferri praecepit . dixitque| ad eum . eleutheri quid passus es . ut de tam| nobile genere et tanti uiri filius . uanissimae| te traderes relegione et colas eum qui ab hominibustheri. Responde ad ea que te interrogo.| Sic eleutherius aspiciens in caelo facto signac
Abbreviated transcription (Latin):
cuͦ eo. Cum adrianꝰ imꝑator.
adueniens romam de parti¬
b orientis. audiret de beato
eleuterio famã. qd̾ multa sig¬
na &. plures uirtutes ꝑ eum¬
dñs. &. in urbe & in loco quo
fuerat destinatus ostenderet:
mittens felicem comitem cũ
exiberi p̃cepit. Adueniens uͦ
aduenisti felix: N umqͥd po¬
testati ur̃e ualemus resistere:
S dominꝰ qui me ab adolescen¬
tia inea gubernare dignatꝰ
ẽ: ipse uram suꝑabit insa¬
niam: Tc̃ felix ait ad eum.
Adte inquid destinati sumꝰ.
ẜleuteriꝰ respond̾. Et ego hoc¬
sciebam. H ec enim quicqͣm
eũ latebat: qr. sp̃u dei erat
plenus. Sic eleuterieus os
ẽ uerbis: ita ut om̃s mira¬
rentur suꝑ eiꝰ doctrina. Et
dixit ad eum. Ba & mͥ dñe ele¬
uteri talem intellectũ: ut cre¬
dam in dm̃ tuũ cui tu deser¬
uis. Aꝑtissime enim & uere
mͦ cognosco: quia bona sunt
quȩ colis. Sic eleuteriꝰ facta o¬
ratione imposuit ei manum:
& fecit eum xp̃ianu᷑. Egressi
uͦ ꝓperabant romã: & uenien¬

Expanded text:
com eo.| Cum uero adrianus imperatur adueniens romam| de partebus orientes. Audiens de beati Eleutheriae| fama quod multa signa et plures uertutes pes et in urbe et in loco quo fuerat distenatus os| tenderet. Mitens filecem comitem cum exhibere praecepit. Adueniens ueraduenisti . felex numquid potestati| uestrae possumus resistere. Sed dominus qui me abu| liscencia mea gubernare dignatus est ipse ues| trum superauit insaniam. Tunc felex ad eum| ad te inquid destinati sumus. Eleutherius respondit| et ego sciebam. Nec enim quicquam eum late| bat quia spiritu dei erat plenus. Sic eleutherius apeest uerbis| Ita ut omnis admirarentur super eius doctrinam| et dixit ad eum| Da et mihi domine eleutheriae talem intellectum| ut credam in deum tuum . cui tu deseriis. Apertissimi| etenim . et uere modo cognusco quia bona sunt| que colis. Sic eleutherius . facta oracione inpo| suit ei manum et fecit eum christianum. Egressi| uero properabant romam et uenien
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi uiri petrus ⁊ pau
colentem qͦs adrianus colit
eliserunt ad terrã. Tc̃ adri¬
anus uissit afferri cratucu¬
lam oleo ꝑunctam: & ig¬
om̃s deos consenti mͥ: & habe¬
bo te ut filium meuͦ. Qd si
nolueris: suꝑ hanc te impo¬
nam craticulam. ꝑ leutheriꝰ
respondit. Iupe rapax. ra¬
bide: sint sermones tui tec̾
in ꝑditione. Me aut̃ non
mutabis a sensu meo quȩ
a pueritia mea. Sie uissit¬
eum adrianus expoliatũ impo¬
ni suꝑ craticulam. Et cũ po¬
neretur.dixit. In noĩe dn᷑i
ignis extinctus est: & cratitu¬
la refrigerata. Uidens autẽ
hec adrianus. sartaginẽ af¬
ferri p̾cepit: ꝙ subposito ig¬
ne. ceram ⁊ adipem in eam
in dño. statim ut uidit sar

Expanded text:
beatissimi uiri petrus et paucolentem quos adrianus colet eliserunt ad terram| Tunc adrianus iussi afferri graticulam oleo| perunctam et igomnes deus con| sente mihi et habeo te ut filium meum quod si no| lueris super hanc te ponam graticulam. Eleuthe| rius . respondit. Lupe rapax rabide sint sermonis tui tecum| in perdicione . me autem non mutabis a meo senso| quem a puericicia mea.| Sic iussit adrianos expoliatum . inponi super gra| ticulam. et con puneritur dixit. In nomine domignis extenctus est .| et graciculam refrigerata est. Videns autem| haec Adrianus sartaginem adferre praecipit| et supterposito igne. Ciram et adipem in eam| isto statim| ut uidit sart
Abbreviated transcription (Latin):
rius aduenisset. uissit sibi
p̃parari luxoriũ: & ꝓcedens
disset adrianus: iterũ iussit
leonẽ dimitti. Cuius cuͦ in
cauea esset inclusus fremi
tum nemo tolerabat: et

Expanded text:
rius aduenisset. Iussit sibi| preparari lusorium. Et procedens disset adrianus iussit iterum| leonim dimitti qui cum in cauia esset inclusus| fremitum eius nemo tolerabat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
a uera & nobilitas generis ẽ.
cognoscere factorem. Adri¬
anus dixit. Ad quiesce mͥ
adora deos meos: & faciam
te magnũ in palatio meo.
Eleutherius resp̾ Uerba tua
amaritudine ⁊ dolo plena¬
st̃ adriane. Ego enĩ ꝓ dño
meo iħu xp̃o non tantum
pati: s & diuersis modis in¬
pendi paratus sũ. Tõ fre¬
mens adrianus imꝑator.¬
uissit deferri lectũ ȩneũ:
& eum suꝑpositũ ꝑ qͣtuor
partes extendi p̾cepit. quo
euis tenera menbra disrũpe

Expanded text:
 uera et nobilitas generis est cognuscere factorem.| Adrianus dixit. Adquiesce mihi et adora deos meos| et faciam te magnum in meo palatio. Eleutherius| respondit. Verba tua amaritudine et dolo sunt plena| Adriane. Ego enim pro domino meo non tantum pati| sed et diuersis modis inpendi paratus sum. Tunc| fremens adrianus iussi deferre lectum enium et eum| superpositum per quatuur partes et tendi prae| cipit quo ei
Abbreviated transcription (Latin):
nalem s sp̃alem escã deside¬
rem: T̃u es enĩ qui helẏam in
deserto paiuisti. tu es qui m
lacu leonũ danieli constitu¬
to eseam ministrasti. tu es cĩ.
magnus & benedictus in scła
Post hec uͭ ꝓcedens adrianus
furore replettis. eum sibi offer¬
ri p̃cepit. Bixitq ad eũ. Adluc
quã dlui ero patiens. consenti
mͥ ut uiuas. Sc̃s eleuterius
respondit. Miror qd non e¬
rubescis tantis suꝑatus ir¬
tucib etiam a famulo dei
adduci indomitos. & iungi
reos uissit fieri.&. hinc urde
mitti: quoꝵ cõpunctione. ed
indomiti eum ꝑ inculta et
arida loca rapientes. minuta¬
tim menbra eiꝰ confringerert.
Cũ aut̾ hec fac̾ta fuissente
adueniens angłs dñi. soluens
eũ &s mitigan̾s ȩquos. in eur¬
rii sedere fecit: atq in mondẽ
durit excelsũ. Q sedens ibidẽ¬

Expanded text:
nalem sed spirititalem escam desiderem. Tu| es enim qui heliam in deserto pauisti . tu es qui in la| cum leonum danihel constituto escam ministrasti| tu es enim magnus et benedictus in secula| Post hec uero procedens adrianus furia repletus| eum sibi offerre praecipit dixitque ad eum . ad| huc quam diu ero paciens . consenti mihi ut ui| uas. Eleutheriespondit Miror quod non erubiscis.| Tantis superatis uirtutibus eciam a famolo| dei adduci indomitos et iungi reos iusti fieri et hinc inde imitti quorum| conpunctione equi indomiti eum per inculta| et arida loca rapientes minutatem menbra| eius confrengerent. Cum autem haec facta| fuissent adueniens angelus domini soluens eum| et mitigans equos in curru sedere ficet adque in| montem duxit excelsum et sedens ibide
Abbreviated transcription (Latin):
retigit. s um aut̃ uidissent
dens aut̃ adrianiis qd̵ ignĩ
eum ñ tetigisset: extracto
glacdio ꝑcuti fecit. Et cu̾
ꝑcuteretur: dix̃ ad eleuthe¬
riũ. Ora ꝓ me famule dei.
ut effusione sangiunis me
⁊ ꝓ dño tuo cui credo effici
uis gladio: głosum reliqͥt
certam̃. uidens aut̃ adria¬
nus a puero se ẽẽ suꝑatũ.
iratus recepit se in palati¬
u. & conuocans comites
custodia sc̃s eleutheriꝰ escã
ñ eapiebat: si quidẽ spu di

Expanded text:
contingit cum autem uidis| sent dens autem adrianus quod eum ignis non con| tigisset extractum gladio percuti praecipit.| Et cum percuteritur . dixit ad eleutherium.| Ora pro me famuli dei ut effusion sanguinis mei| pro domino tuo cui credo efficias sus gladio gloriosum reliquit certamen.| Videns autem adrianos a puero se esse superatom| Iratus recipit se in palacio et conuocans comites|custodia| sanctus eleutherius escam non accipiebat siquidem| spi
Abbreviated transcription (Latin):
tes om̃s subiaceant tͥ: ab uno
aut̃ adrianus: in clibanum
quẽ parauerat eleutherio.
eũ mitci p̾ceꝑit. Comp̾hen¬
sus uͦ a ministris: exclamauͭ
minis sui. sicut dedit felidi
comiti: qui p̾cinctus uirtu¬
te eiꝰ. uincam aduersarii ty¬
ranni potestatẽ: ut magni¬
ficetur nom̃ eius ꝑ me sicut
& ꝑ te. Et eleuteriꝰ dixit ad
eum. Constans esto qr fide¬

Expanded text:
tis omnis| subiaciant tibi . ab uno autem . adrianus in clibanum| quem praeparauerat . eleutherio eum miti| precipit. Conpraehensus uero a ministris| exclamauitlum nominis sui sicut dedit felici| comete quo praecentus uirtute eius uin| cam aduersarii tyranni potestatem| ut magnificitur nomen eius per me sicut| et per te. Et eleutherius dixit ad eum.| Constans esto fide
Abbreviated transcription (Latin):
lectat : & ani¬
mat ad fidi ue¬
nerancdam ueritatẽ. concer¬
tatio euis. Cum enĩ pater
ipsius primꝰ fusset senatoꝵ
&. candidum edidisset eleu¬
teriũ: recedens de corpore.

Expanded text:
lectat| et animat ad fidei uenerandam ueri| tatem concertacio eius. Cum enim| pater ipsius primus fuisses senatorum| et candida edidisset recedens de cor| pore
Abbreviated transcription (Latin):
simul cũ decio. Eodẽ aut̃ die decol¬
lati st̃ una cũ beatissimo papa cor¬
ro. S ⁊ cerialis cũ uxore sua sa¬
lustia: sub die .xuiii. kł octobͥs.
beata lucina cũ familia sua.¬

Expanded text:
collati sunt una cum beatissimo papa nud et Cerealis cum uxore sua Salustia sub die XVIII Kalend. Octobris. beata Lucina cum clericis
Abbreviated transcription (Latin):
indiG ena fuit: parentib
Splendidissimis ꝓcreatus.
& ab ipsis infantie̾ rudi¬
bmentis st uous luterali
instituros. In quo doctri¬
ne collatio cũ ingenii ub̾ta¬
te consentiens. eruditissi¬
nũ duplicato bono id ẽ
nature n industrie reddide¬
runt: atq ut in eũ ꝑfectio
litterarũ plena conflueret.
post auditoria gallica¬
na intͣ urbẽ romã iuris
scientiã plenitudini ꝑfec¬
tionis adiecit. Heinde tribu¬
nalia p̾fecture: ꝓfessione aduoca

Expanded text:
it, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae profess
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sublunen genere. diuitiis.
Iorib sortit᷑ uxorẽ: quẽ quidẽ
toge p̾coniis eminentẽ. protinꝰ
res publica ad honorũ p̾sũpsit
insignia: ducatus culm̃ ⁊ reguñ
Opontifici mox futuro. Paraca¬
tur eloquentia p̾dicationibus.
iuris doc̃trina iusticie. ipporis
societas ad testimoniũ castitatis.

Expanded text:
sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimco pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis estuantẽ. Cũq delap¬
si animalib substitissent:
paulo post eminuis intuentur
pedicem pꝰ se manu captum
animal deducentẽ. Qui breui
adiungit᷑: dũ ille accelerat
immorant᷑. Statĩq uestigiis
ꝓuolutꝰ. crim̃ qd̃ cõmiserat
conficet᷑. Et ita tociꝰ nocꝰtis
spatio se irretitũ ẽẽ intulit:
ut longiꝰ ꝓdire ñ posset: nec
euadendi uiam aliã repperis¬
set. nͥ ut adductũ animal re¬
formaret. Ad hec uir beatis¬
di necessitas ñ fuisset. Quod
deest accipe: reforma qd̵ nr̃m
est. Itaq confessor criminis
ꝓ pena cõmissi. ñ solũ ueniam.
lierũ etũ miũ cũ benedictio¬
ne suscepit.
uerebat uir d̾o plenꝰ secre

Expanded text:
videbitis aestuantem'. Cumque delapvidebitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatisdi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit. 21. Quaerebat vir Deo pl
Abbreviated transcription (Latin):
iter clarũ fuisse uirtutib. nec¬
dũ territoriũ sue cruitatis
excesserat. uiam leniter car¬
pens. eratq iam imminence
uesꝑa dies pluuius: cũ subito
comitatu suo nudus pede. cu¬
cullo uacuus. nimis expeditus
uiator accrescit. Cuiꝰ etiã nudi¬
rat condoluit. Qui dolose in¬
herens: contubernio uingicur
mansionis. Q int̾ in nocentes
occupatosq custodes. qui des
ñ animalib uigilabant. ium̃¬
tũ quo senior uehebat᷑. predo
uocturnꝰ arripuit. Die reddito:
amissio euectionis agnoscitur.
Et ut sacerdoti animal non
deesset: unus ex clericis in pe¬
ditẽ mutat᷑ ex eqis e. Dũq
iter agitur. circiuecti comites
intuent᷑ beatũ uirũ extra
morem conceptã leticiã. uultꝰ
obumbratione uelantẽ. Quod
cũ ab om̃ib uideret᷑: unus ex
reliquis auctoritate concepta.
causã leticie ꝑcunctat᷑. At ille
inquiens paululũ remorent᷑
qͥa infelicis illiꝰ labor.&. irri¬
dencdus ẽ ⁊ dolendus: quẽ mor

Expanded text:
iter darum fuisse virtutibus. Neciter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ merita ꝓpria ⁊ int̾cessio¬
beati albani mr̃is parauerunt
quietosq antistites suoꝵ deside¬
riis felix carina restituit.
taq reditu uenerabiliũ sacer¬
docũ exultant galli. gaudent
eccłie: demones contremiscunt.
Certe expectatio ꝓprie ciuitatiᷤᷤ
beatũ germanũ uotis duplici¬
b ambiebat: quã ⁊ aput ma¬
iestatẽ diuinã .&. int̾ mundi ꝓ¬
cellas seruare consuerat. Tribu¬
taria enĩ functio preter solitũ.
& necessitates innumere: ciues
suos qͦͣsi pupillos orbatos paren¬
te depresserant. Recipiunt pre¬
sidiũ destituti. Agnoscit cau¬
sas: merorib congemiscit. Et
pro quiete uł requie quesiturꝰ
remdia ciitati. post marina
discrimina. labores terrene ex¬
peditionis ingredit᷑. Itaq gͥal¬
lias lustraturꝰ. contẽtus par¬
uissimo cõmitatu. & exigua
euectione ꝓgredit᷑. qͥ pro lar¬
gissimis chesauris xp̃m ferebat
in pectore. Opere p̃ciũ
puto mandare memorie eius

Expanded text:
nem merita propria et intercessionem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias lustraturus, contentus parvissimo comitatu et exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore. 20. Operae pretium puto mandare memoriae, etiam eius
Abbreviated transcription (Latin):
omium: & eleuatũ clamorem
reꝑcusso aere montiũ conclu¬
sa multiplicant. Hostile ag¬
men t̾rore ꝓsternit᷑: & riusse suꝑ
se ñ solũ rupes circũdatas. ue¬
rium etiã ip̃sam cęli machinã
contremisct᷑. Trepidationiq in¬
iec̾te uix sufficere pedũ ꝑnicil¬
tas credebat᷑. Passim fugiunt.
arma ꝓicunt: gaudentes uł
nuda corpora eripusse discri¬
mini. Plures timore p̃cipites.
flum̃ qd sensim uenientes tran¬
sierant deuorauit. Ultionẽ suã
innocens exercitꝰ intuetur: &.
iuictorie prestite ociosus specta¬
tor efficitur. Spolia colligunt᷑
exposita:. & predã cęlestis uicꝰto¬
rie miles religiosus adipiscit᷑.
Triumphant pontifices hostib¬
fusis sine sanguine: triũphart
uictoria fide obtenta ñ uirib.
Composita itaq opulentissima
insula securitate multiplici. su
sent pelagianistas ⁊ saxones. cũ
tocuis numero regionis reditũ
moliunt᷑. Tranqͥllã nauigatis¬

Expanded text:
omnium, et elatum clamorem, omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibfusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici supesent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigatio
Abbreviated transcription (Latin):
to armoꝵ. p̾sidio. diuinitatis
expectat᷑ nuxiliũ. Interea hȩc
institucio uł forma castrorũ:
hostib nuntiat᷑. Qui uictori¬
am qͥsi de inhermi exercitu
p̾sumentes: assũpta alacrica¬
te festinant. Quoꝵ tam̃ ad¬
uentus: exploratione cognos¬
citur. Cũq em̃sa sollẽpnitate
paschali recens de lauachro
pars maior exercitus arma
capere ⁊ bellũ parare tẽptaret.
germanꝰ ducẽ. se prelii ꝓfitet᷑
Eligit expeditos. cirtũiecta ꝑ¬
currit &. e regione qua hos¬
tiũ sꝑabat᷑ aduentꝰ. uallem
circũdatã editis montib in¬
tuetur. Quo in loco nouum
cõpouit exercitũ: ipse dux ag¬
minis. Et iam aderat feror hos¬
tiũ multitudo. quã appropnqͣre
intuebant᷑ insidiis constituti.
cũ subito germanꝰ signifer. uni¬
uersos admonet. & p̾dicit ut
uoci sue uno clamore responde¬
ant. Securisq hostib qui se
insperatos adesse confiderant
alła t̾cio repetitũ sacerdotes
exclamant. Sequit᷑ una uox

Expanded text:
to armorum praesidio, divinitatis to armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox
Abbreviated transcription (Latin):
iacentẽ uideret᷑ attollere. eumq
consistere firmis uestiguis unpe¬
rabxit. Postquã horã. ita fugatis
dolorib recepit pristinã sanita¬
tem: ut die reddito. itineris labo¬
rem subiret intrepidus.
Nterea saxones pictiq bellum
aduersus britones inctis urib
suscepert̃: qͦs eadẽ necessitas in
castra contraxerat. Et cũ trepidi
partes suas pene impares udica¬
rent: scõꝵ antistitũ auxiliũ
petiert̾. Qui ꝓmissũ maturan¬
tes aduentũ: tantũ securitatis
ac fidutie contulert̃. ut accessis¬
se marimus crederet᷑ exercitus.
tabat in castris. Aderant etiã
qͣdragesime uenerabiles dies:
qͥs religiosores reddebat p̃sentia
larent. Nam maxima exerci¬
tus multitudo: undã lauacri
salutaris expetiit. E ccłia ad
diem resurrectionis dñice. fron¬
dib contexta cõponit᷑: & in
expeditione campestri instar
ciuitatis aptatur. Madidus
baptismate ꝓcedit exercitus.
fides feruet in popło: & contẽp¬

Expanded text:
iacentem videretur adtollere eumque iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, tabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentilarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contemp
Abbreviated transcription (Latin):
sus omĩu ad antistitẽ conuola¬
uit: ut eleuatis manib peri¬
culũ qd imminebat euaderet.
Qui om̃ib increpatis: moueri
se fidei presũptione ñ passus ẽ.
Multitudo omis desꝑatione per¬
territa: obuiã occurrit incendi¬
o. S ut d̾i potentia manifes¬
tior appareret: quicqͥd custo¬
sumit᷑. Qd̃ aut̃ iacens & infir¬
nus defenderat: reseruat᷑. Hos¬
pitiũ sc̃i uiri expriuescens flã¬
ma. transilunt ultra citraq
deuians. & int̾ globos flãmantis
incendii. incolume tab̾na culũ
qd habitator inclusus seruabat
emicuit. Exultat turba miracło:
&. uictã se diuinis uirtutib gra¬
tulat᷑. Excubabat dieb ac noctib
ante tuguriũ pauꝑis turba sine
numero: hii animas curare cupi¬
entes. hii corpora. Referri neque
qͥ uirtutes faciebat infirmu. Et
cũ debilitati suȩ nichil remedii
pateret᷑ adhiberi: quadã nocꝰte
candentẽ nuieis uestib uidit sibi
adesse ꝑsonã: que manu extensa

Expanded text:
sus omnium ad antestitem convolasus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custosumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeuqui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa
Abbreviated transcription (Latin):
reuelli sepulchrũ p̃ciosa ibidem
munera conditurꝰ: arbitrans
oportunũ ut m̃bra scõꝵ ex di¬
uersis regionib collecta. qͦs pa¬
res meritis receꝑat celũ. sepulchri
qͦq unius teneret hospitiũ. Quib
depositis honorifice atq socia¬
effusus fuerat sanguis. massã
pulueris secũ portaturus abstu¬
lit. In qua apparebat cruore
seruato rubuisse mr̃m cedem
ꝑsecutore psallente. Quib ita ges¬
tis. innumera hominũ eodẽ die
redeunt. insidiator inimicus
casualib laqueis p̃paratis ger¬
mani pedẽ lapsus occasione con¬
triuit: ignorans merita illius
sicut iob beritissimi afflic̾ti¬
one corporis ꝓpaganda. Et
dũ aliquandiu uno loco infir¬
mitatis necessitate constringit᷑
in uicina qua manebat casua¬
le exarsit incendiũ. Qd̾ consũp¬
tis domib que illic palustri
harundine tegebant᷑. ad habi¬
taculũ inquo idẽ iacebat flabrĩ
stimulantib ferebat᷑. Concur¬

Expanded text:
revelli sepulcrum, pretiosa ibidem revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociaeffusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concur
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ. Quã illi offerri aduersa¬
riis p̃cepert̃. S conscientia pu¬
niente det̾riti. ungunt cum
parentib p̃ces: & curationem
paruule a sacerdotib dep̾can¬
tur. Qui expectationẽ popłi
⁊ inclinatos aduersarios in¬
tuentes. orationẽ breuiter fun¬
dunt: ac deinde germanꝰ plenꝰ
tinus adherentẽ lateri suo cap¬
sulã cũ scõꝵ reliquiis collo
aiuuilsã manib cõprehendit:
eãq in c̃spectu om̾iũ puelle
oculis applicauit. Quos statĩ
euacuatos tenebris: lumine ue¬
ritatis impleuit. E xultant pa¬
rentes miracło: popłs concremis¬
cit. Post quã diem. ita ex ani¬
mis hominũ iniqͣ ꝑsuasio dele¬
ta ẽ: ut sacerdotũ docꝰtrinam
sitientib desideriis sectarent᷑.
Compressa itaq ꝑuersitate dãp¬
nabili eiꝰq auctorib confutatis.
animisq omiũ fidei puritate
cõpositis. sacerdoces beatũ albanũ
mr̃em auctori do ꝑ ipsũ acturi¬
gras petiert̾. Ubi germanꝰ om̃iui

Expanded text:
dotum; quam illi offerri adversadotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus rotinus adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectarentur. 16. Conpressa itaque perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi Deo per ipsum gratias, petier
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. Aderat popłs. spectator
futurus. ⁊ uidex. Adstabant
partes: dispari conditione dis¬
similes. Hinc diuina auctori¬
tas: inde humana presũptio.
Hinc fides: inde ꝑfidia. Inde
pelagius auctor: hinc xp̃c.
Priori in loco beatissimi sacer¬
dotes prebuert̾ aduersariis co¬
piam disputan.di: quȩ sola nu¬
ditate uerboꝵ dui in aniter
.s. aures occupauit ⁊ tempora.
Heinde antistites uenerandi. tor¬
rentes eloquii sui cũ apłicis &
euangłicis tonitruis ꝑfudert̃.
Miscebat᷑ sermo ꝓprius cũ di¬
uino: & assertiones iuolentissi¬
mas lectionũ testimonia seque
bant᷑. Coniuncit᷑ uanitas. ꝑfi¬
dia confutat᷑: ita ut ad singu¬
las uerboꝵ obiectiones. reos se
dũ respondere nequeunt fate ͤ¬
tur. Popłs arbiter iux manus
continet. uidiciũ tam̃ clamo¬
re testatur: cum subito uir tri¬
buniciȩ potestatis cũ coniuge
ꝓcedit in mediũ. decẽ annoꝵ
filiã cecã sinib ingerens sacer¬

Expanded text:
nerat, aderat populus expectator nerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testibantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum objectiones reos se, cum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet: judicium cum clamore testatur. 3. Cum subito buniciae potestatis cum coniuge procedit in medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacer
Abbreviated transcription (Latin):
one. p̾dicatione. uirtutib imple¬
uert̃. Et cũ cotidie irruente
freqͤntia stiparent᷑. duunus ser¬
mo ñ solũ in eccl̃is. uerũ etiã
fundebat᷑ : ut passim ⁊ fideles ca¬
tolici firmarent᷑. & deprauati.
uiam correptionis agnoscerent.
Accedebat p̾terea tantis aucto¬
rib. adsertio ueritatis. Itaq
regionis uniuersitas: in eoꝵ
sententiã ꝓmpta tͣnsierat. La¬
tebant additi sinistrȩ ꝑsuasio¬
nis auctores: & more maligni
sp̃c gemebant perire sibi po¬
pulos euadentes. Ad extremũ
diuturna meditatione con¬
cepta: presumunt inire conflic¬
tum. Procedt̃ conspicui diui¬
tiis ueste fulgentes: circũdati
adsentatione multoꝵ. Conten¬
tionisq subire aleam malue¬
runt. quã in popło quẽ sub¬
uerterant pudorẽ taciturni¬
tatis incurrere: ne uiderentꝰ
se ipsi silentio dãpnauisse. Il¬
lic plane inm̃se multitudinis
numerositas: etiã cum con¬
uigib ac liberis excita conue¬

Expanded text:
one, praedicatione, virtutibus impleone, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita conve
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ beatus lupꝰ om̃sq turbati. ex¬
innõie sc̃e t̾ͥnitatis leui asꝑgine
fluctus scilentes opp̃ssit. Colle¬
gam cõmonet. hortatur uni¬
uersos: oratio uno ore ⁊ clame¬
re ꝓfundit᷑. Adest diuinitas.
fugant᷑ inimici. tranquillitas se¬
rena subsequit᷑. uenti contͣrii ad
itineris ministia uertunt᷑. naui¬
giũ famillane  uda ꝓseqͥtur. Decur¬
sisq mmmiensis spatiis. breui ob¬
tati littoris quiete potiunt᷑. Ibiq
conueniens ex diu̾sis partib mul¬
titudo excepit sacerdotes. quos
uenturos etiam uaticinatio ad¬
uersa p̾dixerant. Nuntiabant
enĩ sinistri sp̃c qd̵ tunebant. Qi
imꝑio sacerdotũ dum ab obses¬
sis corporib detrudunt᷑. ꝙ tẽnes¬
tatis ordinem & ꝑicula quȩ intu¬
lerant fatebant᷑: uictosq se eoꝵ
meritis ⁊ imꝑio ñ negabant. In¬
terea britanniarũ insulã quȩ
int̾ om̃s ẽ uł pͥma uł maxima.
apłici sacerdotes raptim oppini¬

Expanded text:
Tum beatus Lupus omnesque turbati exTum beatus Lupus omnesque turbati exin nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et imperio non negabant. 14. Interea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opini
Abbreviated transcription (Latin):
Ni itaq occeanũ mare xͦ
duce. n auctore concendunt.
qͥ famulos suos int̾ discrimi¬
nia .&. tutos reddidit. & ꝓbatos.
Ae pͥmũ de sinu gallicano
flabris lenib nauis in altũ
ꝓuecta deducit᷑. donec ad equor
mediũ ꝑueniret: ubi porrec¬
tis in longum insib. nichil
aliud quã celũ ⁊ maria ui
derent᷑. Necmulto post oc¬
currit in pelago legionis mni¬
N mica
ius demonũ. qͥ tantos ac tales
uiros ꝑtendere ad recuꝑandã
inuiderent. Opponunt pericula
ꝓcellas concitant. celũ diẽq nu¬
bũ nocte subducunt: & tenebra¬
rũ caliginẽ maris atq aeris
horrore congeminant. Uentoꝵ
furorẽ uela non sustinent: ai
occeani moles. fragilis cẏmba
uix tolerat. Cedebant ministe¬
ria uicta nautarũ: ferebatur
nauigũ oratione ñ uirib. ꝙ.
casu dux ipse uel pontifex fras¬
tus corporis lassitudine: sopore
resolutus ẽ. Tum uͦ quasi repug¬
natore cessante. tẽpestas excita¬
ta conualuit: & rã nauigium
suꝑftisis fiuctib mergebatur

Expanded text:
 Itaque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis fluctibus mergebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
reddito tẽ quo agebat᷑ ingredit᷑.
Ilustrato hospicio familia toca
ut agrestius quidã bene ingenu¬
us habens uxorẽ ⁊ filios. aut pa¬
rentes: possessio fieret inuadentis
inmici. Suoꝵq omniũ fletibus
ñ minus germani absenitia: qͣm
infelicis captiuitas lugebatur.
E cũ nichil remedii posset adhi¬
beri: presũpsit uirtutẽ fidei ma¬
trona uenerabilis. Stram̃ conditũ ꝓ¬
fert: quo furiosus circũdatꝰ col¬
ligatur. Qui ꝑ spaciũ noctis ri¬
nius qͦsi apposito uallat᷑ incen¬
dio: inclamato semꝑ noĩe sacer¬
dotis. Qui cũ abesset p̾sentia: uuir¬
tute ñ deerat. Quuno purgat᷑
auxilio: neq unquã postea in
omĩ uite suȩ spacio. ꝑiculũ tẽp¬
tationis incurrit.
tens: ad lugdunensiũ urbẽ ara¬
ri famulante deuectus ẽ. Ubi cer¬
tantib popłi studiis: indiscreta
etas ⁊ sexus uno occurrit officio.
Om̾s benedictionẽ flagitant: tac¬
tum requirt̾. Et qd̾ suꝑ ẽ: mul¬

Expanded text:
reddito, iter quod agebat ingreditur. reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. tens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest mul
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuangłica sententia ꝓbatur:
cuutatẽ supra montẽ positã.
latere ñ posse. Uitabat suoꝵ. so¬
latia. extraneoꝵ declinabat oc¬
cursus: s obscurari ñ poterat
maiestatis luce circũdatꝰ. Nam
uici om̃s. municipia ciuitatis
quȩ sese ꝑitineris eiꝰ tramitem
porrigebant: in occursũ cũ con¬
iugib ac liberis conuolabant.
W continuatũ plerũq agmen
dum occurrentes iuingebantur. ꝓ¬
sequentib coherebant. Preteriri
silentio impiũ puto in alisien¬
si loco. absens qͥntũ uirtutis oꝑa¬
tus ẽ. Erat illic pb̃r senator no¬
mine. nathalib nobilis: religio¬
ne nobilior. Coniuinx necꝰtariola:
similis scĩtate. Quos p̾teriens. pro
studio antique caritatis expetiit.
Aduenienti p̃parant mansionẽ.
&. qͥntũ maior ꝑsona aderat. tan¬
tũ minor appendit᷑ apparatus.
Matͦna furtĩ stram̃ in lectulo
subdidit sacerdotis: quo ille insci¬
uis cubitauit. Deduc̾taq nocte¬
in oratione uł psalmis: die

Expanded text:
euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die
Abbreviated transcription (Latin):
licet festinus abscesserit: sici¬
entem tam̃ popłm. doctrine
fontib irrigauit. Si itmera
eiꝰ cuncta ꝑcurrã. si uniuersa
cõmemorem: parabit ꝓlixitas
Y ingesta
fastidiũ. S dabit dñs uenia̾:
qd̾ sciens plura p̾tereo.

Expanded text:
it, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo.