comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iorem głam aliis habet. Quaꝑpt̃ fr̃ Rmñe. bona est
obedientia que ꝓpt̃ dm̃i fit. Intende gͦdilectissime
uirtutis hunis aliquod uestigium ex parte. Obedi¬
entia salus est omnium fideliũ. genitrix est om̃i¬
um uirtutum. Obedientia regni cęlorũ in uen
trium uirtutum doctrinam. uigilanter
atrendas quanta sit continentiȩ uirtus: & qͦd
continentia non solum in cibo & potu. sed etiam
causis. Ad moneo igitur dilectionem tuã. ut non
delicatos cibos queras: nec ante horam congruã
comedere uelis. nec dicas in corde tuo. ecce alii ita
ł ita faciunt. Scito ꝓcerto. qd̃ unus qͥsq quo in hac
uita plus ip di seruitio laborauerit: eo maiorẽ post
mortem ado mercedem recipiet. Ne gͥ grauis cibi
uideatur continentiȩ uirtus: miraculũ hic inferam.
quod in triꝑtita historia legi. Dorocheus genere cebeus talẽ duc̃ẽ
uitara curauit. ut cotidie lapides a mari colligeret. &

Expanded text:
jorem gloriam habet. Quapropter, o mater, bona est jorem gloriam habet. Quapropter, o mater, bona est obedientia quae propter Deum fit. Intende ergo, mater, virtutis hujus aliquod ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium, obedientia genitrix est omnium virtutum, obedientia regni coelorum inventrum virtutum doctrinam vigilanter attendas, quanta sit virtus continentiae, et quod continentia non solum in cibo et potu, sed etiam causis. Admoneo ergo dilectionem tuam ut non delicatos cibos quaeras, nec ante horam congruam comedere velis, nec dicas in corde tuo: Ecce aliae, ita vel ita faciunt. Scito pro certo quod unusquisque, quo in hac vita plus in Dei servitio laboraverit, eo majorem post mortem a Domino mercedem recipiet. Ne igitur tam gravis videatur continentiae virtus, miraculum hic inseram, quod in Tripartita historia legi. Dorotheus genere Thebaeus talem vitam ducere curavit, ut quotidie lapides a mari colligeret, et
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s: quia narrauit quidam patrum uidisse se quatu¬
or ordines in celo. Quoꝵ pͥmus erat hominũ infir¬
mantium: & gr̃as agentium deo. Sed̃s ordo erat. hos¬
pitalitatem sec tantium : instanter ministrantiũ eis.
Tercius ordo insolitudine commoratium: &. non ui¬
dentium homines. Quartus ordo erat: qui ad obedi
endum sp̃ũalibus patribꝰ se subiciunt ꝓpt̃ deũ. Ui¬
debatur autem obedientium torquem auream ha¬
bere: &. multo maiorem quam alii głam habebant.
Ego autem dixi ei qui mͥ ostendebat hȩc omnia. Quo¬
mͦ iste ordo qui paruus est maiorem ꝙͣ alii głam habet:
& ille respondens dixit mͥ: quod hi qui hopitalitatẽ
sectantur. scđm propͥam uoluntatem idipsum faci¬
unt. Similiter qui in heremo se religant: arbitrio suo
de scło recesserunt. Hic autem ordo qui se ad obedien¬
dum dedit. omnes uoluntates suas abiciens. pendet
ad deum & adiussionem spũalis patris: ꝓpt̾ea et ma¬

Expanded text:
fratres, quia narravit quidam patrum, se vidisse trfratres, quia narravit quidam patrum, se vidisse tres ordines in coelo, quorum primus erat hominum infirmorum et gratias agentium Deo; secundus ordo erat hospitalitatem sectantium, itertius ordo in solitudine conversantium et non videntium homines; quartus ordo eorum endum spiritualibus patribus se subjiciunt propter Deum. Videbatur autem ordo obedientium torquem auream habere, et multo amplius quam alii gloriam habebat. Ego autem dixi ei qui mihi ostendebat haec omnia: Quomodo iste ordo, qui primus est, majorem quam alii gloriam habet? Et ille respondens dixit mihi, quod hi qui hospitalitatem sectantur, secundum propriam voluntatem idipsum faciunt; similiter qui in eremo se religant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem qui se ad obedientiam dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad jussionem spiritualis patris; propterea ma
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt quod ad pitrinum perrexit. Iule uͦ tollenᷤ
cum & osculabatur. et patri eiꝰ dixit. Amas eũ:
& ille respondit. Etiam Et rursus dixit .ei. Om̃i
no diligis eum : & respondit. Etiam. Postta uͦ dixit
ei. Tolle gͦ si mamas eum: & mitte eum in forna¬
cem mͦ dum ardet fornax. Et tenens cum pater
suus: iactauit in fornacem ardentem. Statim aũ
facta est fornax uelut ros. Ex qua obedientia
acquisiuit głam quẽ admodum abraham patͥarcha.
Hoc gͦ miraculum hortor ut memorie tradas. ut
semper obedientie uirtutem ante oculos habeas:
quia sicut illo tempore illius monachi obedientia ex¬
tinxit ignem fornacis. sic &. mͦ si fueris obediens. ipsa
mortem in ignem descendes ȩternum: sed ad głam¬
ascendes ȩternam. sine fine manentem. Ergo ama
obedientiã: dilige obedientiam quia uirtus est. Ut aũ
illius magnitudinem ad huc lucidius intelligas:
scquens miraculum frequenter lege. Dicebant aittẽ

Expanded text:
dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens eum et osculabatur: et dixit patri ejus, amas eum? Et ille respondit: Etiam. Et rursus dixit ei: Ai modo; diligis eum? et respondit: Etiam. Postea vero dixit abbas: Tolle ergo, si amas eum, et mitte eum in fornacem modo, dum ardet. Et tenens eum pater suus jactavit eum in fornacem ardentem. Statim autem factus est fornax velut ros. Ex qua obedientia acquisivit gloriam, quemadmodum Abraham patriarcha. Hoc ergo miraculum hortor ut memoriae tradas et ut semper obedientiae virtutem ante oculos habeas, quia sicut illo tempore illius monachi obedientia exstinxit ignem fornacis, sic et modo si fueris obediens, ipsa mortem in ignem descendes aeternum, sed ad coelestem gloriam sine fine manentem. Ergo ama obedientiam, dilige obedientiam, quia magna virtus est. Ut autem illius magnitudinem adhuc lucidius intelligas, sequens miraculum frequenter lege. Dicebant autem
Abbreviated transcription (Latin):
tem quã magna sit hec uirtus agnoscas: miraculũ
tͥ admemoriam reuocabo. Quidam scłaris uitȩ ha¬
bens tres filios. renuntiauit scło: & uenit ad monaste¬
rium relinquens filios suos in ciuitate. & cum fu¬
isset tres annos in monasterio. ceperunt̾ cognationeᷤᷤ¬
abiit in pistrinũ. Et uidens eũ abbas uenientẽ. salutauit. Et
tenens infantem quem adduxerat.¬
suȩ ei filios admemoriã frequenter adducere. &
contristabatur ꝓ eis ualde: neq tamen dixerat
abbati filios se habere. Uidens autem eũ tristem:
dixit ei. Quid habes: Quid tristis es: A narrauit
ei quia tres filios haberer inciuitate: et quia. uel¬
abbas. ut eos adduceret. Qui cum ꝑrerisset ad ciui¬
tatem inuenit ex his duos iam eẽ defunctos: unũ
uero solum mͦ remansisse. Quem assumens: duxit ad
monasteriũ. & requirens abbatem: non eũ inuenit
illic. Interrogauit autem fr̃s ubi ẽẽt abbas: &. illi

Expanded text:
tem quam magna sit haec virtus agnoscas, miraculum tem quam magna sit haec virtus agnoscas, miraculum tibi ad memoriam revocabo. Quidam saecularis vitae habens tres filios, renuntiavit saeculo et venit ad monasterium, relinquens filios in civitate, et cum fuisset per tres annos in monasterio, coeperunt cogitationeatem in pistrinum; et videns eum abbas venientem salutavit, et tenens infantem, quem adduxeratsuae filios ei ad memoriam frequenter adducere, et contristabatur pro eis valde, neque tamen dixerat abbati filios se habere. Videns autem eum abbas tristem, dixit ei: Quid habes, quod tristis es? Et narravit ei quia tres filios haberet in civitate, et velabbas ut adduceret eos. Qui cum pervenisset ad civitatem, invenit ex iis duos jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quem assumens duxit ad monasterium; et requirens abbatem, non eum invenit illic. Interrogavit autem fratres ubi esset abbas? Et illi
Abbreviated transcription (Latin):
miliat exaltabitur. Ex isto enim uersiculo discere de¬
bemus: quod superbia contraria sit humilitati. Ergo si
u̾e humiles esse uolumus superbiam fugianus: quia
suꝑbia deicitꝰ. humilitas eleuat. Ad hanc uirtutem pͥn¬
ceps apłoꝵ nos inuitat: dicendo. Humiliamini sub po¬
tenti manu dei:. ut uos exaltet intempore tribulatio¬
nis. Hec sententia manifestissime nobis in sinuat.
quod si dum hic uuimus nos humiliter curauerimꝰ:
in tempore tribulationis uel retͥbutionis. id est in die
iudicii. dm̃ nos pietas exaltabit in cęlesti scilicet reg¬
noIam uero superius dix quod caritas & humilitas
atq obedientia ab inuicem separari non possunt.
& humilitate dictum est: restat ut eꝰ ꝓ leui dibꝰ.¬
sollert̃ attendas. qualis sit obedientiȩ uirtus. Propt̃ in¬
obedientiã: pͥmus homo eiectus est de paradiso. Qua¬
ꝓp̃t si illuc uis ascendere: obediens esse stude. Ut au¬

Expanded text:
miliat exaltabitur . Ex isto versiculo etiam discere demiliat exaltabitur . Ex isto versiculo etiam discere debemus quod superbia contraria sit humilitati. Ergo, si vere humiles esse volumus, superbiam fugiamus, quia superbia dejicitur, humilitas elevatur. Ad hanc virtutem princeps apostolorum nos invitat dicendo: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore tribulationis . Haec sententia manifestissime nobis insinuat quod si hic dum vivimus nos humiliare curaverimus, in tempore tribulationis vel retributionis, id est, in die judicii Domini, nos pietas exaltabit in coelesti regno. Jam vero superius dixi quod charitas, humilitas atque obedientia ab invicem separari non possint. humilitate dictum est, restat ut solerter attendas qualis sit obedientiae virtus. Propter inobedientiam primus homo ejectus est de paradiso. Quapropter, si illuc vis ascendere, obediens esse stude. Ut au
Abbreviated transcription (Latin):
monacho illi. Ille autem conuertit ei & aliam maxillã:
clamare cepit. O uiolentia mandatorũ xp̃i. expellit
me hinc. Et statim mundata est puella. Cũ autem
uenissent senes: indicauerunt eis quod factũ fuerat:
&. glorificauerunt dm̃ & dixerunt. Consuetudo ẽ dia¬
bolicȩ suꝑbie: ad humilitatem iħu xp̃i corruere. Consi¬
deremus et nos oscĩssime fr̾ humilitatem huiꝰ feli¬
cissimi monachi: & : qͣuantum possumus imitari cure¬
mus Si igitur humilitas alterius ab altero demoni¬
um expulit. sinc dubio firmiter eredere debemus. qͦd
nr̃a humilitas diabolum in cordibus nr̃is regnare
non sinet. Tunc ueram humilitatem habemꝰ. si om¬
nibus nos putamus esse inferiores .&. ominibus uene¬
rationem deferimus. & omnia quȩ nobis alii faciuñ
ad uersa. humliter toleramus propt̾ dei amorem.
De hac uirt̾ute humilitatiĩ: dñs in euangłio dicit.
Omnis enim qui se exaltat humiliabitur: et qui se hu¬

Expanded text:
monacho illi. Ille autem convertit ei aliam maxillam smonacho illi. Ille autem convertit ei aliam maxillam sclamare coepit: O violentia mandatorum Jesu Christi expellit me hinc! Et statim mundata est puella. Cum autem venissent senes, indicaverunt eis quod factum fuerat, et glorificaverunt Deum et dixerunt, consuetudo diabolicae superbiae ad humilitatem deremus et nos, o sanctissima mater, humilitatem hujus felicissimi monachi, et in quantum possumus, imitari curemus. Si igitur humilitas alterius daemonium expulit, sine dubio firmiter credere debemus quod nostra humilitas diabolum in cordibus nostris regnare non sinet. Tunc vero veram humilitatem habemus si omnibus nos putamus esse inferiores, et omnibus venerationem deferimus, et omnia quae nobis alii faciunt adversa, humiliter toleramus propter amorem Dei. De hac virtute Dominus in Evangelio dicit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se hu
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis: per quod tam amabilis tãq acceptabi¬
lis deo ad huc homo mortalis efficitur. Abbas etiã
danihel miraculum narrat: ꝑ quod uirtus humili¬
tatis declaratur. Erat autem ait in babilonia filia
cuiusdam illic prioris: demonium habens. Pat̃
autẽ eius diligebat quendã monachum: qui dix̃
ci. Nemo potest curare filiam tuã: nisi quos scio
ẽeᷤ solitarios. Et si per rexeris ad eos: non ac qͥes¬
cent hoc facere ꝓpt̾ humilitatem. Sed faciemus hoc.
Quando uenient afferentes uenalia sua quȩ ope¬
rantur: dicite uos emere uelle quQuendunt.
E cum uenerunit in domũ precium accepturi. di¬
cemus eis ut faciant orationẽ ꝓ ea: &. credo quod sal¬
uabitur filia tua. Exeuntes in plateis: inuenerunt u¬
num monachũ sedentem ut uenderet sportellas suas.
acciperet. & cum intrasset ille monachus in domũ: ue¬
nit puella quȩ a demonio uexabat᷑. et dedit alapami

Expanded text:
sit humilitas, per quod tam amabilis tamque acceptabisit humilitas, per quod tam amabilis tamque acceptabilis Deo adhuc homo mortalis efficiatur. Abbas etiam Daniel miraculum narrat per quod virtus humilitatis declaratur. Erat autem, ait, in Babylonia filia cujusdam illic primarii daemonium habens. Pater autem ejus diligebat quemdam monachum qui dixit ei: Nemo potest curare filiam tuam nisi quos scio solitarios; et si perrexeris ad eos, non acquiescent hoc facere propter humilitatem. Sed hoc faciamus, et quando veniunt afferentes venalia quae operantur, dicite vos emere velle quod vendunt. Et dum venerint in domo pretium accepturi, dicemus eis ut faciant orationem, et credo quia salvabitur filia tua. Exeuntes ergo in platea, innum monachum sedentem ut venderet sportellas suas, acciperet. Et cum intrasset monachus ille in domum, venit puella quae a daemonio vexabatur, et dedit alapam
Abbreviated transcription (Latin):
supplicauit neq genua flexit: sed ꝓnus in paui¬
mento iacens dauiticam uocem ꝓclamauit. Ad he¬
sit pauimento anima mea: uiuifica me scđ̃m uer¬
bum tuũ. Manibus autem capillos euellens fron¬
cemq ꝑcutiens. & pauimentum lacrimarum git¬
tis asꝑgens: ueniam impetrare poscebat. Cum q¬
pro se tantũ uidit & audinit: sed & ꝓ nobis qui pecca¬
tores & in sipientes sumus. & longe ab illius meritis
distamus: ut nos hec legentes. opere complentes. diaboli
laqueos possimus uitare: qui semper hoc inquirit qͦ¬
mͦ nos decipiat. Ixit᷑ quam magna sit humilitatis¬
uirtus. marci etiam monachi uita insinuat: quẽ
dicunt etiam iniuuentute ualde fuisse mansuetũ.
humilem. ac sapientem .&. ꝓ eius uirtutibus tantũ
dicunt fuisse deo amabilem. ut dum ad dñicum corpꝰ
accederet. angelus ei sacramenta preberit. Pensare uͦ
debemus ex hoc miraculo. quam magnũ sit donum

Expanded text:
supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavisupplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam proclamavit vocem: Adhesit pavimento anima mea, vivifica, etc. . Manibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, pavimento lacrymarum guttas aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumqpro se tantum vidit et audivit, sed et pro nobis, qui peccatores et insipientes sumus, et longe ab illius meritis distamus; ut nos haec legentes, et opere complentes, diaboli laqueos possimus vitare, qui propter hoc inquirit, quomodo nos decipiat. Igitur quam magna virtus sit humilitas, Marci etiam monachi vita insinuat, quem dicunt etiam in juventute valde fuisse mansuetum, humilem ac sapientem, et pro ejusmodi virtutibus tam dicunt Deo fuisse amabilem, ut dum ad Dominicum corpus accederet, angelus ei sacramenta praeberet. Pensare vero debemus ex hoc miraculo quam magnum donum
Abbreviated transcription (Latin):
cans apud semet ipsam quȩ cognouerit sub uerita¬
te disponat. In his enim diebus agnoscerur. si iusta
sit sententia. quam ꝓtuleris: an iniusta. Si iusta fu¬
ertt ꝑmaneat. si autem in iusta destruatur. Nu¬
merus uero trrginta dierum: ad hec eraminan¬
da sufficiet. Hanc admonitionem imꝑator liben¬
ti animo suscipiens. & optimam confitens ẽẽ legem.
conscribi repente precepit. & ꝓpͥis manibus litce¬
ras confirmauit. Quo facto: uinculum eius ab¬
soluit ambrosius. Quȩ lex hactenus obseruatur.
In tali namq tenore facta fuit illa descriptio. ut
si quos imꝑator morti damrnasset usq tͥginta di¬
ebus seruarentur illesi. quos regis ira iudicaret
seuerius. & eoꝵ substãtia e̾ẽt suspensa: quatinus in
spatio dierum triginta ira quiescente ꝓbasset. I¬
ꝓbasset agere studuisset. Sic itaq saeratissimus im¬
perator ingredi limina p̃sumens. non stans año

Expanded text:
cans, apud semetipsam quae cognovit sub veritacans, apud semetipsam quae cognovit sub veritate disponat; in his enim diebus agnoscitur, si justa sit sententia, quam protuleris, an injusta. Si justa fuerit, permaneat; sin autem injusta, destruatur. Numerus vero triginta dierum ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem imperator libenti animo suscipiens et optimam esse confidens, legem rescribi repente praecepit, et propria manu litteras confirmavit. Quo facto vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex hactenus observatur. In tali namque tenore facta fuit illa descriptio, ut si quos imperator morti damnasset, usque triginta dies servarentur illaesi, quos regis ira judicaret severius, et eorum sententia esset suspensa, quatenus in spatio triginta dierum ira quiescente, probasseprobasset, hoc agere studuisset. Hic perator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino
Abbreviated transcription (Latin):
set. in scãm quidem basilicam non p̃sũpsit intrare:
sed ueniens ad antistitem. et inueniens eum in saluta¬
contra deum uesan ire theodosium eiusq calcare
na contendo: sed te soluere mea uincula de posco.
ianuam claudi precipias. quam dñs nr̃ cunctis a¬
gentibus pęnitentiam aperuit. Tunc ait antistes.
Quam inquit pęnitentiam ostendisti post tantas
iniquitates:: Quibus medicaminibus incurabilia
uulnera plagasq curasti: At imꝑator. tuũ inqͥt
opus est docere. & medicamina temperare: meũ uͦ
oblata susciꝑe. Tunc sẽs ambrosius dixit. Qm̃ furori
inquit tuo iudicium commisisti. & non ratio ꝓtu¬
lit sententiam. sed potius iracundia: scribe legem quȩ
decreta furoris euacuet. ut tri ginta diebus senten¬
tia necis. atq ꝓscriptionis in literis tantum mͦ ma¬
neat. et iudicium rationis expectet. Quibꝰ transactis
diebus ira uidelicet iam cessante ratio causam iudi¬

Expanded text:
set, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare, set, in sanctam quidem basilicam non praesumpsit intrare, sed veniens ad antistitem, et inveniens eum in Salutaet contra Deum insanire Theodosium, ejus calcare ra contendo, sed te solvere vincula mea deposco, januam claudi praecipias, quam Dominus noster cunctis agentibus poenitentiam aperuit. Tunc ait antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostiniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactdiebus, ira videlicet cessante, ratio causam judi
Abbreviated transcription (Latin):
re uerebitur imꝑialem potentiam ut legem poi¬
sit preuaricari diuinã. Cũq rufinus uerbis pluri¬
mis uteretur et ꝓmitteret ambrosium e̾s flectendũ:
imperator eum ꝑgere cum festinatione p̃cepit. Ipse
uero spe data post paululum est secutus: credens
rufini ꝓmissionibus. Porro uir mirandus ambrosius
mox ut uidit rufinũ dixit. Imp udentiam canũ
imitatus es õ rufine. tantȩ uidelicet necis auctor
existens. pudorem ex fronte detergens: nec erubes¬
rufinus supplicaret et imꝑatorem diceret ee  uen¬
turum. suꝑno zelo accensus ambrosius: ego inquit
imꝑium in tyrannidem mutauerit. necem et ego¬
libenter suscipio. Hec & alia plurima rufinus audi¬
ens. nuntiauit imꝑatori uotũ antistits: monens ne
de palatio forte ꝓcederet. At imperator hec in medi¬
a platea cognoscens ꝑgo inquit & iustas in facie sus¬
cipio contumelias. Cumq ad sacta limina peruenis¬

Expanded text:
reverebitur imreverebitur imsit praevaricari divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, et promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubese Rufinus supplicaret, et imperatorem diceret esse venturum, superno zelo accensus Ambrosius ait: Ego vero, inquit, i vero imperium in tyrannidem mutaverit, necem libenter et ego suscipiam. Haec et alia plurima Rufinus audiens, nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte a platea jam cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenis
Abbreviated transcription (Latin):
sisset tempus: appropinquauit natiuitatis nr̃i¬
saluatoris festiuitas. Imꝑator autẽ lamentationibꝰ
assiduis inpalatio residens: continuas lacrimas incessa
biliter expendebat. Ingressus autem cẽ rufinus magist᷑.
uidens pͥncipem in lamentatione ꝓstratum: accessit
ut lacrimarũ causas inquireret. At ille amarissime
ingenuscens.& uehementius lacrimas fundens: tu
inquit rufine ludis. et mala mea non sentis. Ego
lamentoset gemo calamitatem meam quia seruis qͥ¬
dem et mendicantibus aperta sunt templa dei. &
ꝓprium dñm ingredientes licenter exorant: mͥ uͦ
ingressus ad eu̾ non est. in super autem cęli sunt
clausi. Hec singula uerba dicens singultibus irrũ
pebant. Rufinus i curro inquit. si cibi placet: et pon¬
tifici p̃cibus suadebo. ut soluatur uinculum quo de
ligauit. At imꝑator non inquit suadebis ambro¬
sio. noui enim decretum illius ẽẽ iustum: neq eñĩ

Expanded text:
sisset tempus, propinquavit Nativitatis sisset tempus, propinquavit Nativitatis Salvatoris nostri festivitas. Imperator autem lamentationibus abiliter expendebat. Ingressus autem Rufinus tunc magistert videns principem in lamentatione prostratum, accessit ut lacrymarum causas inquireret. At ille amarissime ingemiscens et vehementius lacrymas fundens, Tu, inquit, Rufine, ludis et mala mea non sentis; ego lamentor et gemo calamitatem meam, quia servis quidem mendicantibus aperta sunt templa Dei, et proprium Dominum licenter exorant, mihi vero ingressus ad eum non est. Insuper, et coeli sunt clausi. Haec dicens, vepebat. Rufinus vero: Curro, inquit, si tibi placet, et pontifici precibus persuadeo, ut solvatur vinculum, quo te ligavit. Ait imperator: Non suadebis Ambrosio; novi enim decretum illius justum esse, neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
et eius mortalitas atq resolutio. et puluis ꝓgenitorũ
ex quo facti atq inde redigendi sumus: & non flore
purpureo confidentem. infirmitates oꝑti corporis ig¬
norare coequalium hominũ. Non est confidendum
in purpura: sed magis consideranda est ȩqualitas con¬
pedibus sc̃m illius pauimentum: Quomͦ manus ex¬
tendes: de quibus sangus in iustus distillat ad¬
corpiis: Qua p̃sũptione ori tuo porriges poculum
sanguinis dni preciosiͥ dum furore sermonũ tantus
sanguis sit iniuste effusus: Recede igit᷑ recede: ne se¬
cundo peccato pͥorem nequitiam augere contendas.
Suscipe uinculum quo te om̃ium dñs nune ligauit:
est enĩ medicina marime sanitatis. His quoq sermo¬
nibus imperator obediens. erat enim diuinis erudi
tionibus enutritus. et aꝑte sciens quȩ sunt propͥa
sacerdotum. quȩ regum: gemens & deflens ad regalia
remeauit Cumq octo mensium continuum tran¬

Expanded text:
et ejus mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum, et ejus mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum, ex quo facti, ad quem redigendi sumus. Non in flore purpureo confidens infirmitates operti cordis ignorare coaequalium hominum; non est confidendum in purpura, sed magis consideranda est conditionis aeqpedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat incorpus? Qua sanguinis Domini pretiosi, dum furore sermonum tantus sanguis sit injuste effusus? Recede ergo, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum, quo te omnium Dominus nunc ligavit; est enim medicina maximae sanitatis. His quoque sermonibus imtionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensium continuum tran
Abbreviated transcription (Latin):
eodosius namq imꝑator habuit passionem fu¬
roris: sed iusto furori. iminensam crudelitatẽ
sarium est. Thessalonica ciuitas est grandis et po¬
pulosa: in qua cum orta fuisset seditio. qͥdam ex
iudicibꝰ enus lapidati sunt atq tracti. Hinc in¬
dignatus theodosius iracundiȩ non refrenauit in¬
firmitatem:. sed iussit in iustos gladios super om̃s
euaginari: et una cum nocentibus in nocentes oc¬
cidi. Septem et enim milia hominũ sieut fert᷑¬
cisi sunt. Huius modi cladem. ualde plenam gemiti¬
bus audiuit ambrosius. &. cũ princeps mediolanum
uenisset. & sollem miter in sacrum cemplũ uoluisset
intrare occurrit foras ad ianuas beatꝰ ambrosius:
et in gredientem his sermonibus a templi ingressu
ꝓhibuit. Nescis imperator ꝑpetrate necis ate quãta¬
sit magnitudo: nec post causam tanti furoris. mens
tua molem presũptionis agnoscit: Sed forte recognitio¬
nem peccati. ꝓhibet potestas imꝑii: decet tamen ut
uincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est

Expanded text:
eodosus namque imperator habuit passionem furoris; sed justo furori immensam crudelitatem sarium est. Thessalonica civitas est grandis et populosa, in qua cum orta fuisset seditio, quidam ex judicibus ejus lapidati sunt, atque tracti. Hinc indignatus Theodosius, iracundiae non refrenavit infirmitatem; sed jussit injustos gladios super omnes evaginari, et una cum nocentibus innocentes interimi. Septem etiam millia hominum, sicut fertsibus omnes incisi sunt. Hujusmodi cladem plenam valde gemitibus audivit Ambrosius, et cum princeps Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum templum voluisset intrare, occurrit foris ad januas beatus Ambrosius, et ingredientem his sermonibus a templi ingressu prohibuit: Nescis, o imperator, perpetratae necis a te quanta magnitudo, neque post causam tanti furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit? sed si forte recognitionem peccati prohibet potestas imperii, decet tamen, ut ratio vincat potestatem, scienda quippe natura est,
Abbreviated transcription (Latin):
fert donũ lectio sc̃arum scripturarũ: siue quia
intellectum mentis erudit. seu qͦd̾ a mundi ua¬
nitatibus abstractum hominem ad amorem dei
ꝑducit. Labor honestus est lectio: & multũ ad e
nalibus escis alitur caro: ita ex diuinis eloquiis
interior homo nutritur et pascitur. Quam dul
fauum ori meo. Sed ille beatissimꝰ est: qui ai¬
uinas scripturas legens uerba uertit in opera
ut ꝓficiamus in enis ueritate et cognicione. Sepius
cȩcus offendit. quam uidens. Sic ignorans legem di:
sepius ignoranter peccat quam ille qui scit. Si¬
cut cȩcus sine ductore: sic homo sine doctore ui¬
am rectam uix graditur. uaca lectioni. uaca me

Expanded text:
fert donum lectio sanctarum Scripturarum, sive quia fert donum lectio sanctarum Scripturarum, sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Labor honestus est lectionis studium, enalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur et pascitur, sicut Psafavum ori meo . Sed ille beatissimus est, qui divinas Scripturas legens, verba vertit in opera. tem, ut proficiamus in eis in veritatis cognitione. Saepius caecus offendit quam videns: sic ignorans legem Dei saepius ignoranter peccat, quam ille qui scit. Sicut caecus sine ductore, sic homo sine doctore viam rectam vix graditur. CAPUT VI. De pace
Abbreviated transcription (Latin):
qui facit miscđiam et iudicium et iusticiã in t̃¬
ra. Ex isto quoq loco sũpsit apłs paulus illud ex
emplum quos chorinthios scripsit. fr̃s qui głatur.
in dño gletur. Ubi sunt gͦ illi: qui dicuntꝰ homi¬
nem ꝓͥpo arbitrio regiͤ. Ubi sunt illi. qui dicunt
quod a nobis bonum in choare possumus: Neqͣquã
ilis credere debemus. quia nec cogitare. quanto
minus ꝑficere ualemus bonum nisi ipso dño do¬
nante. Ergo si dñi gr̃a largiente bonũ opus ꝑege¬
ris. & ea quȩ beatitudini tuȩ scripsi cuncta ꝑfece¬
ris. non tuis uiribus non tuis meritis hoc ascri¬
bas. sed illi qui in te oꝑatur et uelle et ꝑficere.
ꝓ bona uoluntate: cui est honor potestas & imꝑi¬
tio beatitudinis. In his enim quasi in quo¬
dam speculo homo se ipsum considerare potest
qualis sit: uel quo tendat. Lectio assidua puri¬
ficat animam. timorem incutit gehennȩ: ad gau¬
dia suꝑna cor instigat legentis. Geminum con

Expanded text:
qui facit misericordiam, judicium et justitiam nostqui facit misericordiam, judicium et justitiam nostram. Ex isto quoque loco sumpsit apostolus Paulus, quod ad Corinthios scripsit: Fratres, qui gloriatur, in Domino glorietur . Ubi sunt illi, qui dicunt hominem proprio arbitrio regi? Ubi sunt illi, qui dicunt, quod a nobis bonum inchoare possimus? Nequaquam illud credere debemus, quia nec cogitare, quanto minus perficere valemus, nisi ipso Domino donante. Ergo, si Domini gratia largiente bonum opus peregeris, et ea, quae beatitudini tuae scripsi, perfeceris, non tuis viribus, non tuis meritis hoc tribuas, sed illi qui in te operatur et velle et perficere pro bona voluntate, cui est honor et potestas, et imperiitio non parva beatitudinis. In his enim quasi in quodam speculo homo seipsum considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat animam, timorem incutit gehennae, ad superna gaudia cor instigat legentis.
Abbreviated transcription (Latin):
telum scĩssimi pontificis crebro legas: quia
magnus animi ꝓ fectus in ea latet. Si itaq
ea quȩ tuȩ scĩtati scripsi prudentissime fr̃ ꝑ
ficere potueris oꝑa. id est si ꝓfusa ate om̃ia
uicia reppuleris. & que in hac ammonicione
narrantur bona custodire uolueris: scito qͦd¬
non tuis uiribꝰ hoc facias. sed illo inspirante
& adiuuante qui dicit mneu angłio. Sine me
nichil potestis facere. Non solum facere sed nec
cogitare quidem aliquid boni ualemꝰ: nisi il¬
lo operante. illo tlonante a quo om̃e bonum
ꝓcedit. Audi quoq & ascende quid dñs de
hac causa ꝑ ieremiam ꝓpħam dicit. Non
glietur sapiens insapientia sua. & non głetur
fortis in fortitudine. sua. et non głietur diues ĩ
diuiciis suis. sed in hoc głetur qui głatur scire
aufertur superbia. quia sapientia et fortitudo
& omnes opes repittantur in nichilũ: et ista est so¬
la głatio ut sciat et intelligat quod ipse sit dñs

Expanded text:
zelum sanctissimi pontificis crebro legas, quia zelum sanctissimi pontificis crebro legas, quia magnus animi profectus in ea latet. Si itaque ea, quae sanctitati tuae scripsi, prudentissima mater, perficere potueris opere, id est, si prorsus a te omnia vitia repuleris, et quae in hac admonitione narrantur bona, custodire volueris, scito, quod tuis viribus hoc non facias, sed inspirante et adjuvante, qui ducit in Evangelio: Sine me nihil potestis facere . Sed nec cogitare quidem aliquid boni valemus nisi illo operante, illo donante, a quo omne bonum procedit. Audi quoque attente, quid Dominus de hac causa per Jeremiam prophetam dicat: Non glorietur sapiens in potentia sua, et non glorietur fortis in fortitudine sua, et non glorietur dives in divitiis suis, sed in hoc glorietur, qui gloriatur: scire fumo auferetur superbia; quia sapientia et fortitudo et omnes opes reputantur in nihilum, et ista et sola gloriatio, ut sciat et intelligat quod ipse sit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
autem obedientiam: id est fiduciam sacer
dotis. obedientiam regis: illius teli feruorem.
mium opus iam nunc narratum est quod
te potest excitare o scĩssime fr̃: et deducere in
custodia multarũ iurtiitum. Hec enum thes¬
dosii ap̃ianissimi principis. & beat iãbrosi ponti¬
ficis contentio scã. ꝓuocat hominem ad sꝑandã
ueniam peccatorum: ob quam maxime causã.
hanc scãm contentionem tibi scribere studui.
ꝓuocat etiam ad caritatem. humilitatẽ. obedien¬
tiamq sectandam: quas uirtutes in pͥncipio hu¬
ius ammonitionis tue dilectioni cõ menda¬
re curaui. De quibus igitur uirtu tibus te
inpͥncipio huius exhortationis ammonui. de ip¬
sis te & in fine commoneo: quatinus bonum
quod cepisti perseueranti fine perficias. Prouo¬
cat etiam durum & lapideum cor ad lacrimas
ꝓfluendas: in citat & ad zeli feruorem. Deprecor
uͦ dilectionem tuam ut hunc actum. hanc
scĩssimam pęnitentiam piissimi pͥncipis. et

Expanded text:
autem obeautem obedotis, obedientiam regis, illius zeli fervorem, mium opus nunc narratum est, quod te potest excitare, o sanctissima mater, in custodia multarum virtutum. Haec enim Theodosii christianissimi principis, et beatissimi Ambrosii pontificis contentio sancta provocat hominem ad sperandum veniam peccatorum, ob quam maxime causam hanc sanctam contentionem tibi scribere studui. Provocat etiam ad charitatem, humilitatem, obedientiamque sectandam, quas virtutes in principio hujus admonitionis tuae dilectioni commendare curavi. De quibus ergo virtutibus te in principio hujus exhortationis admonui, de ipsis te et in fine admoneo, quatenus bonum quod coepisti, perseveranti fine percipias. Provocat etiam durum et lapideum cor ad lacrymas profluendas, incitat ad zeli fervorem. Deprecor vero dilectionem tuam, ut hunc actum, hanc sanctissimam poenitentiam piissimi principis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ebet namq corpus affligi manifestat᷑ excellentia:
modos. ita tam̃ ut semꝑ suum ofitium suamq obe¬
dientiam posit ꝑficere. Castigandum semꝑ & affli
tempus accederet quo munus ad altare solebat
offerre: surgens cum lacrimis est ingressus. Cum
uͦ obtulisset᷑ sicut solitus erat: intra cancellos
stetit. Rursus autem ambrosius non ac quieuit.
sed differentiam locorum edocuit. Et pͥmo quesi
uit. quid ibidem expectaret: imꝑatore dicente
archidiaconum remandauit. D imꝑator interio¬
ra loca tantum sacerdotibꝰ collata sunt: quȩ cete¬
ris nec ingredi nec contingere ꝑmittuntur. Egre¬
dere igitur & hanc exꝑectationem. cũ ceteris habe
cõmunẽ IPurpura nanq imperatores: non
sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imꝑator etiã
hanc tradicionem animo gratanti suscipiens:
remandauit. Non audatiȩ causa intra cancel¬
los mansi: sed in constantinopolitana urbe hãc
consuetudinem cẽ cognoui. Unde ago gratias.
triusq opus admiror: illius fiduciam. huius

Expanded text:
ebet namque corpus affligi per abstinentiam, modos, ita tamen, ut semper suum officium suamque obedientiam possit perficere. Castigandum semper et afflitempus accederet, quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrimis, ingressus est. Cum vero obtulisset sicut solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non acquievit, sed difm requisivit quid ibidem exspectaret: imperatore dicente ; per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo lubenti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi. Unde ago gratias pro triusque opus admiror, illius fiduciam, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tuȩ caritati non sit incognitũ: quod nemo
simul in se ualet om̃ia extinguere uitia. Nam dum
quispiam passionem libidinis effugerit: in auariciã
incurrit. Et cum auariciam declinauerit: inuidiȩ
fouea illi preparatur. & si inuidiam uicerit. mex
uitium furoris & alios plurimos laqueos ponit ei¬
inimicus. ꝑ quos caꝑe possit in cautum. Non est
itaq facile hominibus uitare uiuersas insidias hos¬
tis: sed mens diuino solatio uigilans diuinaq ꝓtec¬
tione adiuta. argumenta et machinamenta omĩa

Expanded text:
hoc tuae charitati non sit incognitum, quod nemo hoc tuae charitati non sit incognitum, quod nemo simul in se omnia valet exstinguere vitia. Nam, dum quispiam passionem libidinis effugerit, in avaritiam incurrit; et, cum avaritiam declinaverit, invidiae fovea illi praeparatur; et, si invidiam vicerit, mox vitium furoris et alios plurimos laqueos ponit inimicus, per quos possit capere incautum. Non est itaque facile hominibus vitare universas insidias hostis, sed mens divino solatio evigilans, divinaque protectione adjuta, argumenta et machinamenta omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuũ compũgatur. Cur desperabit aliquis de ue
imperator. uͭiͦ milia hominum occidens lamentan¬
do et se reum agnoscendo ueniam infra paucos di¬
es potuit ꝓmereri: Ut igitur manifestissime cog¬
noscere possit sc̃itas tua. quomͦ hec gesta sint. cur
uidelicet septem milia hominũ occiderit. & qua
se occasione reum agnouerit. et quo mͦ ueniam ꝓ¬
meruerit. uerba historiȩ tͥpertite hic ꝑ ordinẽ ft̃
inserenda: ꝑ quȩ uerba in multis ꝓ ficere dño¬
ad iuuante poteris untutibus. Primum insperan¬
da uenia peccatoꝵ: quia tantorũ hominũ sanguine
reus ȩxistens. facile ueniam impetrauit. Deinde ĩ
humilitate: quia cũ imperator e̾ẽt ꝑ predicatͥonem
beati ambrosii. tantum se humiliauit. ut om̃ibꝰ pec¬
catoribus. se inferiorem e̾eᷤᷤ eognosceret. Deinde in
lacrimis: quia cũ in eccłiam intrauit. pauimentũ
ipsius eccłiȩ lacrimis rigauit. Uolo igitur ut

Expanded text:
cor tuum compungatur. Cur desperabit aliquis peccatcor tuum compungatur. Cur desperabit aliquis peccatimperator septem millia occidens lamentando et se reum agnoscendo veniam intra paucos dies potuit promereri? Ut igitur manifestissime cognoscere possit sanctitas tua, quomodo haec gesta sunt, cur videlicet septem millia hominum occiderit, et qua se occasione reum agnoverit, et quomodo romeruerit, verba historiae Tripartitae hic per ordinem sunt inserenda: per quae verba in multis proficere, Domino juvante, poteris virtutibus; primo in speranda venia peccatorum; quia tantorum hominum sanguine reus existens facile veniam impetravit. Deinde in humilitate, quia cum imperator esset, per praedicationem beati Ambrosii tantum se humiliavit, ut omnibus peccatoribus se inferiorem esse cognosceret. Deinde in lacrymis, quia cum ecclesiam intravit, pavimentum ipsius ecclesiae lacrymis rigavit. Volo igitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
minem flagellat inemorit discas: quatinus in om¬
ni infirmitate uel tͥbulatione semꝑ ante mentis
tuȩ oculos illos habeas. In his nanq meditando. fla¬
gellum dñi gratanti animo tolerabis: firmiter enĩ
debemus credere. quod nullum peccatum sine uin¬
dicta relinqułtur. Aut enim ꝑ pęnitentiam unusqͥsq
purgat: aut post mortem igne purgatorio purgabi¬
tur. Quod si his modis peccatum hominis non fuerit
deletum: post hanc uitam in ignem descendet. Hec¬
salute: nequaquã cũ desperatione dicere. multa ft̃
mala mea & in numerabilia peccata mea. Scio ꝓ
certo quod nullus tantum po test peccare. quãtũ
dñi pietas ualet dimittere: tantum si pęniteat
peccans. si ad illum se conuertere studeat: &. quia
sermo se intulit de uenia peccator speranda: uolo
factum theodosu imꝑatoris tibi ad memoriam re¬
ducere. ꝑ quod ad sꝑandam peccatorum ueniant men
tua subleuetur. & ad lacrimarum fluenta ꝓferenda

Expanded text:
minem flagellat, memoriter discas, quatenus in omminem flagellat, memoriter discas, quatenus in omni infirmitate vel in tribulatione semper ante mentis tuae oculos illos habeas. In his namque meditando flagellum Domini gratanti animo tolerabis. Firmiter enim debemus credere, quod nullum peccatum sine vindicta relinquatur: aut enim hic per poenitentiam, unusquisque purgat, aut post mortem igne purgatorio expiabitur. Quod si his modis peccatum hominis non fuerit deletum, post hanc vitam in ignem descendet aesalute, nequaquam cum desperatis dicere: multa sunt mala mea, et innumerabilia peccata mea. Scito pro certo, quod nullus tantum possit peccare, quantum Dominus valet dimittere: tantum si poeniteat peccantem, et si ad illum converti studeat. Et quia sermo se intulit de venia peccatorum speranda, volo factum Theodosii imperatoris tibi ad memoriam adducere, per quod et ad sperandam peccatorum veniam mens tua sublevetur, et ad lacrymarum fluentiam proferendam
Abbreviated transcription (Latin):
quod illi pͥus peccata dimisit. et deinde ab infirmi¬
tate curauit: apertissime demonstratur quod illa
infirmitas ꝓpt̾ peccata ei euenerit. Quarto mͦ ds
hominem flagellat. ut sua uirtus uel sc̃oꝵ suoꝵ
cus nasceretur: sed ut clarificetur filius dĩ ꝑ eũ.
His uerbis aꝑte demonstrat. quod ideo cȩcus natus
ut hic incipiat tormenta sustinere: quȩ post mo¬
dum sine fine su. stinebit. Quod solũ mͦ ad
malos ꝑtinet: sicut antiochuis & herodes inc̾oaue¬
runt pati. quod post modũ in inferno passuri erant:
de his scriptum est. Du.plici contricione contere eos: id
est in p̃senti & infuturo. his quinq modis ds homi¬
nem flagellat. Iecirco uero in cognitum est quomͦ ex his
unus quisq flagellatur. ut unusquisq flagellatus
timeat et emendec flendo quod fecit: quatinus
flagellum ad ꝓfectum ei ueniat. Ammonenda est
ẜͦ beatitudo tua. ut hos quinq modos qͥbꝰ dñs ho¬

Expanded text:
quod illi peccata dimisit, et deinde ab infirmiquod illi peccata dimisit, et deinde ab infirmitate curavit, apertissime demonstratur, quod illa infirmitas ei propter peccatum evenerit. Quarto modo Deus hominem flagellat, ut sua virtus, vel factorum sut caecus nasceretur, sed ut clarificetur Filius Dei per eum . His verbis aperte demonstrat, quod ideo caecus natus ut hic incipiant tormentum sustinere, quod postmodum sine fine sustinebunt, quod solummodo ad malos pertinet. Sicut Antiochus et Herodes inchoaverunt pati hic, quod postmodum in inferno passuri erant. De his scriptum est: Duplici contritione contere eos , hoe est: in praesenti et futuro. His quinque modis Deus hominem flagellat. Idcirco vero incognitum est, quomodo ex his unusquisque flagellatur, ut unusquisque flagellatus timeat, et emendet, flendo, quod fecit; quatenus flagellum ei ad profectum eveniat. Admonenda est ergo beatitudo tua, ut hos quinque modos, quibus Dominus ho
Abbreviated transcription (Latin):
no torquebitur. Optandum gͦ nobis est o scĩssime
fr̃ ut in hac dum uiuimus uita. tͥbulationes et ĩ¬
Primo modo flagellat ad ꝓbationem: sieut fla¬
gellatis est beatꝰ iob &. cobras. Ad hoc enim flagel¬
lati sunt ut ꝓbati e̾e̾nt. & manifestati aliis ob cau¬
sam ȩxempli. et imitandi: ut eorũ cognoscentes
patientiam. illos imitari studuissemus. Sedo mͦ
ds homines flagellat. ne se extollant in suꝑbia.
uel in securitate ponant: quod ad scõs spetialiter
nitudo reuelatiͦnum extollat me: datus est mͥ stimu¬
lus carnis meȩ angłs sathane ut me colafizet. Qui post¬
quam cognouit quod salubre illi fuisset illud flagel¬
lum: dixit. Libenter gͦ głabor in infirmitatibus meis:
ut in habitet in me uirtus xp̃i. Tercio mͦ ds hominẽ
flagellat ꝓpt̃ peccata. sicut paraliticum cui dirit. Re¬
mittuntur tibi peccata tua. Deinde subiuurit. Tol¬
le lectum tuũ: et uade in domum tuã. Per hoc uͦ

Expanded text:
no torquebitur. Optandum ergo nobis est, o sanctissima no torquebitur. Optandum ergo nobis est, o sanctissima mater, ut in hac, dum vivimus vita, tribulationes et inPrimo modo flagellat probationem. Sic flagellatus est Job et Tobias; ad hoc enim flagellati sunt, ut probati essent et manifesti aliis ob causam exempli imitandi, ut eorum cognoscentes impatientiam illos imitari studeamus. Secundo Deus homines flagellat, ne se extollant in superbia, vel in securitate ponant, quod ad sanctos specialiter nitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet . Qui postquam cognovit, quod salubre illi fuisset illud flagellum, dixit: Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Tertio modo Deus hominem flagellat propter peccatum, sicut paralyticum, cui dixit: Remittuntur tibi peccata tua . Deinde dixit: Tolle lectum tuum et vade in domum tuam . Per hoc vero,
Abbreviated transcription (Latin):
incladibꝰ propriis. Deniq dum infirmitatem incu¬
rabilem incurrisset. & medici putͥda in enbra eius¬
incidissent: ille manibus tamen oꝑabat᷑ palmarũ
plectens folia. Et presentibus persuadens ut de re¬
bus huiꝰ mundi non dolerent: neq aliud cogitarent
nisi de bono fine. Deus inquit cuncta que fecit u
tilia sunt: ego autẽ noui quia huius modi passiones
ꝓ peceatis eueniunt. Et melius est hic pęnas solue¬
re: quam post mortem ꝑpetua supplicia sustinere.
Stude g &. tu similiter dicere: quando tͥ infirmi¬
tas aut alia contrarietas uenit. Considerare quoq
sũmoꝑe debemus. si illi qui sc̃i et iusti erant dño
ꝓ infirmitate gratias referebant: quanto magis nos
dei: amande sunt tribulationes cũ gratiarũ actione
a nobis. Tolerande sunt tͥbulationes: quatinus he¬
redes regni cȩlestis effici mereamur. Peceator enĩ
qui in hoc mundo flagellari non meretur: in infer¬

Expanded text:
in cladibus propriis. Denique dum infirmitatem incuin cladibus propriis. Denique dum infirmitatem incurabilem incurrisset, et medici putrida membra incidissent, ille tamen manibus operabatur palmarum plectens folia, et praesentibus persuadens, ut de rebus hujuscemodi non dolerent, neque cogitarent, nisi de bono fine: Deus, inquit, quae fecit cuncta utilia sunt. Ego autem novi, quia hujusmodi passiones pro peccatis meis eveniunt, et melius est hic poenas solvere, quam post mortem perpetua supplicia sustinere. Stude ergo et tu similiter dicere, quando tibi infirmitas aut alia contrarietas evenit. Considerare quoque summopere debemus, si illi, qui sancti et justi erant, Domino pro infirmitate gratias referebant, quanto magis nos, Dei, amandae sunt tribulationes cum gratiarum actione, a nobis tolerandae sunt infirmitates, quatenus haeredes regni coelestis effici mereamur. Peccator enim, qui in hoc mundo flagellari non meretur, in infer
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat afferri. nisi ianuȩ cũ tabulis antepositis
sublate fuissent. Is gͦ pa̾sionis suȩ tempore pene
octo menses sibi ante mortem sedens in sella latis¬
sima. curabat sollam nitꝰ egrotantes. non graui¬
ter ferens quoniã suȩ egritudini non ꝓdesset: sed
etiam se uidentes consolabat᷑ et depre cabatur.
ut rogarent dm̃ pro anima eius. et de corpore¬
eius non curarent: quia et dum sanus inquit eẽm
scĩssime fr̃: in omnibꝰ infirmitatibus tuis semper
gr̃as dño studens referre. Audiat etiam dilectio tua
de beato stephano monacho. qualtter in infirmitate¬
dño gr̃as agere studuit. Stephanus circa mare oc¬
ceanum habitauit. ꝑ fecte degens & integra continen¬
tia. qui circa sexaginta annos ꝓbatissimus monachus
fuit: & antonio magno notissimus. fuit itaq mansue
solabatur animos &. ad alacritatem reuocabat. Lai¬
cet necessaria tͥbulatio ꝑueniret: talis erat etiam

Expanded text:
bitabat, efferri, nisi januae cum tabulis ante positis bitabat, efferri, nisi januae cum tabulis ante positis sublatae fuissent. Is ergo passionis suae tempore pene octo mensibus ante mortem in cella latissima sedens curabat solemniter aegrotantes, non graviter ferens, quomodo suae aegritudini non prodesset; sed etiam sedentes consolabatur et deprecabatur, ut rogarent pro anima ejus, et de corpore non curarent: quia et dum sanus essem, inquisanctissima mater, in omnibus infirmitatibus tuis, Domino semper gratias stude referre. Audiat etiam dilectio tua de beato Stephano monacho, qualiter agere studuerit. Stephanus autem circa mare Oceanum habitavit, perfecta degens, et integra contentione qui circa sexaginta annos probatissimus monachus fuit, et Antonio magno notissimus. Fuit autem mansuettristes consolabatur animos, et alacritate revocabat, licet necessaria tribulatio praeveniret, talis etiam erit
Abbreviated transcription (Latin):
lectione discimus. Lectio enim manifestat: qͦmͦ
ꝓspera quomͦ ad uersa tolerare debemus. Qua pp̃t
subiungendum est hic aliquid qd̾ legi de pa¬
trum exemplis. qui infirmitates uel omnia ad¬
uersa ꝓ ap̃i amore patient̃ colerare studuerunt.
ut tua caritas hoc legens. hoc menti cõmendans illos
mitas uel alia contrarietas tibi acciderit. qua¬
tinus ꝑfecte ualeas scire qualiter tͥbulationes om̃sq
infirmitates tolerare debeas: lectioni esto deditꝰ. Ibi
go. Si quos añs amat arguit & castigat: gͦ et tu fr̃ ama
argui & castigari ab illo. Qualiscumq infirmitas¬
tͥ uenerit. gratanti animo suscipe illam. Uolo unã
uolo ut legas & memoriȩ cõmendes. fuit beniamin
senior. qui ualde darus habebat᷑ dono dei ditatus.
ut sine medicamine tactu manus aut olei. facta
oratione sanaret egrotos. Hic fertur incidisse ĩ
ydropicam passionem. & tantum corpꝰ eius intumuis¬
se: ut non posset ꝑ ianuas cellulȩ suȩ in qua ha¬

Expanded text:
lectione discimus; lectio enim manifestat, quomodo prospera, quomodo adversa tolerare debeas. Quapropter subjungendum est hic aliquid de patrum exemplis, qui infirmitates, vel omnia adversa pro Christi amore patienter tolerare studuerunt, ut tua charitas hoc legens, hoc menti commendans, illud vel alia contrarietas tibi accidet, quatenus perfecte valeas scire, qualiter tribulationes, omnesque infirmitates tolerare debeas, lectioni esto dedita. Ibi Dominus amat, arguit, et castigat . Ergo tu, mater, ama argui, et castigari ab illo. Qualiscunque infirmitas venerit, gratanti animo suscipe illam. Unam rem vvolo ut legas, et memoriae commendes. Fuit Benjamin senior, qui valde clarus habebatur, dono Dei ditatus, ut sine medicamine tactu manus aut olei facta oratione sanaret aegrotos. Hic fertur incidisse in hydropicam passionem et in tantum corpus ejus intumuisse, ut non per januas cellulae suae, in qua ha