comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que hab& pater hab& filius. ha¬
bet sp̃s sanctus. Nec tum quam
in illa unitate non fuit ista com¬
munio: quia hoc est ibi omĩa ha¬
bere: quod semꝑ existere: Nulla
ibi temꝑa. nulli gradus nullȩ
differentię cogitentur. E si nemo
de dõ potest explicare q est: nemo
audeat affirmare quod non est:
Ex cusabilius enm . ẽ. denatura in¬
effabili non loqui digna: quã
definire contraria. Quic quid ita¬
q de sempiterna & in commuta¬
bili gła patris. pia possunt corda
conciꝑe. hoc simul & defilio &
de spũ scõ in separabiliter atq in¬
differenter in telligant. Ideo e¬
nim hanc beatã trinitatẽ unum
confitemur dñi: quia in his cribus
ꝑ sonis ne substancie focc potenciȩ.
nec uoluntatis. nec oꝑacionis est ul¬¬
la diuersitas. Sicut enim decestamꝰ
arrianos qui inter patrẽ & filium
aliquã uolunt esse distanciam. ita
aȩciam macedonianos pariter deces-¬
tamur. Qui he& patri et filio tri-¬
buant aequalitatem: spm̃ tamen

Expanded text:
que habet Pater, habet et Filius, habet et Spiritus sanctus; nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
His dilectissimi aliisq documentis.
quib innumerabiliter diuinors ȩlo-¬
quiors choruscat auctoritas: adue-¬
neracionẽ pentecostes im anuimntes m¬
citemur: exultantes in honorem sp̃s scĩ:
qui in spirator fidei. doctor scientiȩ:
fons dilectionis. signaculum castitatis.
& tocius. est causa uirtutis Maude¬
ant fidelium mentes: q in toto mun¬
do unus ds̃ pater & filius & sp̃s
sanctus omĩ um linguarum confes-¬
sione laudatur: quodq illa signisica¬
tio quȩ in specie ignis apparuit: &
opere ꝑ seuerat & munere. Ipse enĩ
spiritus ueritatis facit donum głȩ
fuȩ luminis sui splendore fulgere: &
intemplo suo nec tenebrosum uist¬
ali quid esse: nec cepidum Dequa oꝑe
atq doctrrina: & iam ieuinor nobis
& elemosmarum est conlata purga¬
tio. Nam hunc uenerabilem diem
sequitur saluberrimȩ obseruantiȩ
consuecudo quã utilissimam sibi om¬
nes sancti semꝑ exꝑti sunt: & ad quã
sedulȩ celebrandam pastorali uos

Expanded text:
His, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honorem sancti Spirqui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod in toto mundo unus Deus, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, omnium linguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam, pastorali vos
Abbreviated transcription (Latin):
mas: adima descendes. Si sursũ sunt
quae diligis. ad summa ꝑ uenies.:
Quos nos unum uolentes unũ sentien¬
tes: & infide ac spe & caritate concor-¬
unt dei. Qui regnat᷑ cum filio et cum¬
spiritu scõ in secula scłoꝵ a orer¬

Expanded text:
mas, ad ima descendes; si sursum sunt mas, ad ima descendes; si sursum sunt quae diligis, ad summa pervenies: quo nos unum volentes, unum sentientes, et in fide ac spe et in charitate concor ii filii sunt Dei , qui regnat cum Filio, et Spiritu sancto in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
electum: discipulos suos p̃cipuae
doctrina informauit ut dicer&̾ Pacẽ
meam do ubis pacem relinquo uobis.
Et ne sub nmine generali pacis suae
qualitas lateret ad iecit. Non quem¬
I admodum mundus dat ego do uobis
Mab& in quit mundus amiticias suas.
et multos facit ꝑuerso amore con¬
cordes. Sunt aeciam inuitꝰ pares
animi.: et similitudo desiderioꝵ ae-¬
qualitatẽ gignit. affectuum Ac si
quidem forsitan repperiant᷑ quibꝰ
praua & in honesta non placent qui¬
q in licitas consensiones a foederȩ a
ritatis excludant. Iamen &iam tales
si uel uidei sint uelheretici uel paga¬
ni: non deamiticia dei sed depace st̃
mundi. Pax autẽ spiritalium et ca-¬
na perducens. Quae cum amatoribꝰ
mundi Nulla nos uult cõmunione
misceri : sed omib obltaculił resistere.
& ad uera gaudia aꝑnitiosis delectaci-¬
onibꝰ eliolare. Dicente dno Ubi fue.¬
rit thesaurus tuus gibi erit et cor
tuum. Hoc .ẽ. si deorsum sunt qđ a¬

Expanded text:
lectum, discipulos suos hac praecipue doctrina informavit, ut diceret: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et ne sub nomine generali pacis suae qualitas lateret, adjecit: Non quemadmodum mundus dat ego do vobis. Habet, inquit, mundus amicitias suas, et multos facit perverso amore concordes. Sunt etiam in vitiis pares animi, et similitudo desider orum aequalitatem gignit affectuum. Et si quidam forsitan reperiantur quibus prava et inhonesta non placeant, quique illicitas consensiones a foedere suae charitatis excludant, tamen etiam tales, si vel Judaei sint, vel haeretici, vel pagani, non de amicitia Dei, sed de pace sunt mundi. Pax autem spiritalium et cana perducens, cum amatoribus mundi nulla nos vult communione misceri, sed omnibus obstaculis resistere, et ad vera gaudia a perniciosis delectationibus evolare, dicente Domino: Ubi fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum : hoc est, si deorsum sunt quae a
Abbreviated transcription (Latin):
offerant patri pacificoꝵ concordia
filioꝵ. Et in primogenitum noue
creaturae. qui uenit non suã sed mut¬
tentis facere uoluntatẽ: uniuersa ad¬
optionis menbra concurrant. qm̃
grãm patris non discordes neq dũ¬
similes sed unum sentientes: unum¬
q amantes adoptauit heredes adu-¬
nam reformatos unaginem oporcet
am habere conformem. Ila
dnĩ. natalis pͣacis. Sic enim ait

Expanded text:
offerant Patri pacificorum concordiam offerant Patri pacificorum concordiam filiorum, et in primogenitum novae creaturae, qui venit non suam, sed mittentis facere voluntatem, universa adoptionis membra concurrant: quoniam gratia Patris non discordes neque dissimiles, sed unum sentientes unumque amantes, adoptavit haeredes. Ad unam reformatos imaginem oportet animam habere conformem. Natalis Domini natalis est pacis: sic enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
foecunda corrumpant:. Sed ma
.ẽ. qui in nobis.ẽ: quam qui ad uei.
nos. est Et pacem cũ deo habentib
ac semꝑ patri toto corde dicentibus
fiat uoluntas tua nulla p̾ualere
cerͣmina. Nulli possunt nocere con¬
flictus. Accusantes enim nosme¬
ipsos confessionibus nrĩs. & consen¬¬
sum animi carnis conupiscenti is
denegantes inimiticias qudẽ aduer¬
sum nos eius qͥ peccati aictorem
com mouemus:. Sed in expugnabilẽ
cũ deo pacem gratiae ipsius ser-¬
uiendo firmamus ut regi nostro
nõ solum oboedientia subiciamur
sed aeciam udicio copilamur:. Qm̃
si ueadem sententia sumus: si qđ
uult uolumus &̾ quod in ꝓbat inpro.¬
bamus. ipse iam ꝓ nobis omĩa bella
confitie ipse qđ dedit uelle donabit¬
& posse ut simus cooperatores oꝑum
eius e ꝓpheicum illud cũ fidei ex¬
ultatione dicamꝰ. Dñs inluminati¬
o mea & salus mea quẽ timebo.
Dñs defensor uitae inae aquo trepida¬
linitita nunis. seđ exx deo nati suN

Expanded text:
secunda corrumpant; sed major secunda corrumpant; sed major est qui in nobis est quam qui adversum nos est, et pacem cum Deo habentibus, ac semper Patri toto corde dicentibus, Fiat voluntas tua , nulla praevalere certamina, nulli possunt nocere conflictus. Accusantes enim nosmetipsos confessionibus nostris, et consensum animi carnis concupiscentiis denegantes, inimicitias quidem adversum nos ejus, qui peccati auctor est, commovemus, sed inexpugnabilem cum Deo pacem gratiae ipsius serviendo firmamus, ut Regi nostro non solum obedientia subjiciamur, sed etiam judicio copulemur. Quoniam si in eadem sententia sumus, si quod vult volumus, et quod improbat improbamus, ipse jam pro nobis omnia bella conficiet, ipse qui dedit velle, donabit et posse: ut simus cooperatores operum ejus, et propheticum illud cum fidei exsultatione dicamus: Dominus illuminatio mea et salus mea; quem timebo? Dominus defensor vitae luntate viri, sed ex Deo nati sunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
mo deuni nominet patrem:: Per has
Ienuim appellationes sentitur & dicit᷑.
Quis ad tantã altitudinem ascendat
affectus. Nam si in ꝓgeniae carna¬¬
li & sty rpe terrena claris parentibꝰ
genitus: uitia male conuersationis
obscurant. & ipso maioꝵ suoꝵ liumni¬
nȩ soboles indigne confuncdit᷑ in quẽ
exitum uenient qͥ propter amorem
mundi ageneratione xp̃i non mecu¬
unt ab dicari. Si autem adhuma¬
nam ꝑtin& laudem. ut patrem decꝰ
iꝓle resplendeat: quantomagis glo-¬
riosum exxdeo natꝰ in auctoris siu
imaginem refulgere & ilbam in se:
qͥ eos generauit ꝯstendere dicona¬
domino: Sic luceat lux ur̃a corã
na & glorificent patrẽ urm̃ qui in
caelis. est. Scimus quidem quod si¬
cut iohannes apłs dicit: totus mũ¬
dus in maligno positus. ẽ. & insi-¬
diante diaboło atq angelus eius
hoc innumeris temptationibꝰ labo-¬
ratur. ut hominem adsuꝑna ni-¬
tentem. aut auersa terreant a

Expanded text:
mo Deum nominet patrem: per has mo Deum nominet patrem: per has enim appellationes sentitur et discitur quis ad tantam altitudinem ascendat affectus. Nam si in progenie carnali et stirpe terrena 90 claris parentibus genitos vitia malae conversationis obscurant, et ipso majorum suorum lumine soboles indigna confunditur; in quem exitum venient, qui propter amorem mundi a generatione Christi non metuunt abdicari? Si autem ad humanam pertinet laudem ut patrum decus in prole resplendeat, quanto magis gloriosum est ex Deo natis in auctoris sui imaginem refulgere, et illum in se qui eos generavit ostendere: Sic luceat lumen vestrum coram na, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est . Scimus quidem quod, sicut Joannes apostolus dicit, totus mundus in maligno positus est ; et insidiante diabolo et angelis ejus, hoc innumeris tentationibus laboratur, ut hominem ad superna nitentem, aut adversa terreant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
necur effectus Quia ubi fuerit
ueritas pacis. Nichil ibi potest de¬
esse uirtutis Quid .ẽ. autem dilecꝰ¬
t̾issimi pacem habere ad deum nisi
Quelle qđ iub&. & nolle quod ꝓhibet.
Sienim humanae amiticiae patres
animos & similes expetunt uolunta¬
tes: nec umquã diuersitas moꝵ ad
firmã potest ꝑ uenire concordiam:
Quomodo diuine particeps erit pacis.
cui ea placent quae displicent. S̾ his
appetit Ioestari quib illũ nouit
offendi.: Non . ẽ. iste anumꝰ filiars
dei : nec talem sapientiã recipit
adopciua nobilitas.. G enus elcctũ
& regnum regenerationis suae uiset¬
ponatat dignitati. Dilgat qđ lligt
ponereas in ouillo asuo auccore dissen¬
ciat neiterii dicat dominus: Eiules
runt mne. algnouut bos possessorẽ
sium et asinus pͥ sepe adnĩ sui. Isoł
uero me non cognouit. E popubis me
dileccissimi huius muneris sacram̃¬
cũ: & om̃ĩa dona excedit hoc donum
ut deus hominem uocet filium. & ho¬

Expanded text:
netur effectus: quia UBI FUERIT netur effectus: quia UBI FUERIT veritas pacis, nihil ibi potest deesse virtut s. Quid est, autem, dilectissimi, pacem habere ad Deum, nisi velle quod jubet, et nolle quod prohibet? Si enim humanae amicitiae pares animos et similes expetunt voluntates, nec umquam diversitas morum ad firmam potest pervenire concordiam, quomodo divinae particeps erit pacis, cui ea placent quae Deo displicent, et iis appetit delectari quibus illum novit offendi? Non est iste animus filiorum Dei, nec talem sapientiam recipit adoptiva nobilitas. Genus electum et regium, regenerationis suae respondeat dignitati, diligat quod diligit pater, et in nullo ab auctore suo dissentiat, ne iterum dicat Dominus: Filios me. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meudilectissimi, hujus muneris sacramentum, et omnia dona excedit hoc donum, ut Deus hominem vocet filium, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ deo: nec esitamus diffidentia
despiritu scõ saluatore quẽ pͥme crans¬
gressionis con dempnatio non tenere:
unde ipsa conlati muneris magni-¬
tudo dignam Anobis exigit suo fplen¬
dore reuerentiam. Ideo enĩ sic̃ beatus
cepimus. sed spm̃ qui ex dõ. est ut sci¬
amus quae adõ donata sunt nobis
Qui non aliter pie colitur iusi idei
qđ ipse t̾ribuit offeratur:. Quid au¬
tem inthesauro dnĩcae largitatis
adbonorem presentis festi. tam con¬
Quae in natiuitate diũ prima .ẽ. an¬
głico prȩdicata conceptu. Ipsa enĩ
est quae parit filios dei : nutrix
dilectionis. & genitrix unitatis Re¬
quies beatoꝵ: aeternitatis habitacu¬
lum.. Cuius hoc opus ꝓpͥum et spe¬¬
cĩale benefitium. est ut iungat dõ
quos se cernit emundo. Unde & apłs
adhoc bonum nos incitat dicens.
Iustificati igitur ex fide pacẽ habea.¬
mus adm̃.. Cuius sencentiae breui¬
te: amnium fere mandators conti¬

Expanded text:
credimus Deo, nec haesitamus diffidentia credimus Deo, nec haesitamus diffidentia de Spiritu sancto Salvator, quem primae transgressionis condemnatio non teneret. Unde ipsa collati muneris magnitudo dignam a nobis exigit suo splendore reverentiam. Ideo enim, sicut beatus cepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis : QUI NON aliter pie colitur, nisi id ei quod ipse tribuit offeratur. Quid autem in thesauro Dominicae largitatis ad honorem praesentis festi tam conquae in nativitate Domini prima est angelico praedicata concentu? Ipsa enim est quae parit filios Dei, nutrix dilectionis et genitrix unitatis; requies beatorum, et aeternitatis habitaculum; cujus hoc opus proprium et speciale beneficium est, ut jungat Deo quos secernit de mundo. Unde Apostolus ad hoc bonum nos incitat, dicens: Justificati ergo ex fide, pacem habeamus ad Deum . Cujus sententiae brevitate omnium fere mandatorum conti
Abbreviated transcription (Latin):
sed ingermine saluatoris. Qui idõ
filius hominis. ẽ. factus: ut nos filii
dei esse possemꝰ. Nisi enĩ ille ad
nos hac humilitate descenderet: ne¬
mo ad illum ullis suis meritis ꝑue¬
nir& Nichil hic uocatoꝵ cordibus
caliginus inferat terrena sapiencia:
nec se contra altitudinem głae dei
max innna redditurꝰ terrenarũ cogi-¬
tacionum pulius ad tollat. Im pletum
.ẽ. in fine scła qđ erat ante tempora
aet̃na dispositum:. Et sub p̾sentia
rerũ signis cessantibꝰ figurarum : lex
et ꝓpheciȩ ueritatis facta .ẽ. ut habra¬
am fieret om̃ium gentiũ pat̾: et in
semie eiꝰ ꝗaret mundo ꝓmisiã be¬
nedictio. Pec hi tantũ essent ifrł
quos sanguis & caro genuisso: sed in
possessionem hereditatis fidei filus.
p̃parate unuiersitas adoptͥonis intra-¬
r&̾ Non obstrepant. in eptarum
calumpniae questionũ: nec effectus
diuini oꝑis ratiocinatio humana
discutiat. Nos autẽ cum habrahã

Expanded text:
sed in germine Salvatoris, qui ideo sed in germine Salvatoris, qui ideo filius hominis est factus, ut nos filii Dei esse possimus. Nisi enim ille ad nos hac humilitate descenderet, nemo ad illum ullis suis meritis perveniret. Nihil hic vocatorum cordibus caliginis inferat terrena sapientia, nec se contra altitudinem gratiae Dei, mox in ima rediturus, terrenarum cogitationum pulvis attollat. Impletum est in fine saeculorum quod erat ante tempora aeterna dispositum; et sub praesentia rerum, signis cessantibus figurarum, lex et prophetia veritas facta est: ut Abraham fieret omnium gentium pater, et in semine ejus daretur mundo promissa benedictio; nec hi tantum essent Israelitae, quos sanguis et caro genuisset, sed in possessionem haereditatis fidei filiis praeparatae, universitas adoptionis intraret. 89 Nec obstrepant ineptarum calumniae quaestionum, nec effectus divini operis ratiocinatio humana discutiat; nos cum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aecatis adiectione ꝓ uecta sit. & cõ-¬
summatio passionis ac resurreftionis
trihumpho. om̃s suscepte nob̾ humi¬
litati transierint actiones Eno-¬
uat camen nobis hodierna festuutas
nati iħu. ex maria uirgine facta pͥ¬
mordia. Et dũ saluatoris nr̃i adora¬
mꝰ ortum : inuenlmus nos nrm cele¬
brare pͥncipium Generatio enĩ xp̃ĩ:
origo. est populo xpĩani. & natalie
capitis: natalis. ẽ. corꝑis. Habeant
licet singuli quiq uocatoꝵ ordinem
suũ. & om̃s aeccłiae filii tempoꝵ succes¬
sione distincti. uniuersa siima fide¬
lium. fonte orta baptismatis. sicut
cũ xpo in passigne crucifixi. iire¬
surrectione refuscitati. in astencione
ad patris dexterã conlocati. ita cũ ip-¬
so sumꝰ in hac natiuitate congeniti
ud enim hominum inquacũq
indi parte credentium regeneran¬¬
ir in xxp̃o. inter ciso originalis tra-¬
mite uecustatis. transit in nouum
hominem renascendo.. Nec iã in ꝓ-¬
pagine habetur carnalis pater:

Expanded text:
ecta sit, et consummato passionis et resurrectionis triumpho, omnes susceptae pro nobis humilitatis transierint actiones, renovat tamen nobis hodierna festivitas nati Jesu ex Maria Virgine sacra primordia; et dum Salvatoris nostri adoramus ortum, invenimur nos nostrum celebrare principium. Generatio enim Christi origo est populi Christiani, et natalis capitis natalis est corporis. Habeant licet singuli quique vocatorum ordinem suum, et omnes Ecclesiae filii temporum sint successione distincti, universa tamen summa fidelium, fonte orta baptismatis, sicut cum Christo in passione crucifixi, in resurrectione resuscitati, in ascensione ad dexteram Patris collocati, ita cum ipso sunt in hac nativitate congeniti. Quisquis enim hominum in quacumque mundi parte credentium regeneratur in Christo, interciso originalis tramite vetustatis, transit in novum hominem renascendo; nec jam in propagine habetur carnalis patris,
Abbreviated transcription (Latin):
in nrãe carnis animaeq substantiam
saluatorem: angłicis uocibꝰ didicere
pastores. & apud dominicoꝵ p̾ sules
gregũ. Hodie aeuuangelic andi for-¬
ma precondita. ẽ. ut nos quoq cae-
lestis nulitiae dicamꝰ exercitu Gła
in excelsis deo et interra pax homini¬
bus bone uoluntatis.. Quam uis ergo¬

Expanded text:
in nostrae carnis animaeque substantia in nostrae carnis animaeque substantia Salvatorem angelicis vocibus didicere pastores; et apud Dominicorum praesules gregum hodie evangelizandi forma praecondita est: ut nos quoque cum coelestis militiae dicamus exercitu: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . CAP. II.
Abbreviated transcription (Latin):
DIEBUS OIECTIS¬
SIMI ATQUAS TEMPORIBUS: ANIONOS
fidelium diuina meditantium dñi et
saluatoris nr̃i ex matre UIRGINe orcꝰ
occurrit. Et mens ad confessionem sui
Auctoris erecta liue ingemitu supplica¬
tionis. siue in exultacione laudis siue
in sacrifitii oblatione uersecur Nichil
crebrius Nichilq fidentius spiritali
ad tingit intuitu: quã qđ ds̃ dei filius
genitꝰ depatre co aeterno. idẽ aeciam
partu. ẽ. Natus humano.. ed hanc ad¬
orandã in caelo et interra natiuitatẽ:
nullus nobis dies magis quã hodiernꝰ
in sinuat. Et nouam aeciam inelem̃¬
tis luce radiante. totã sensibus nr̃is
mirabilis sacramenti in gouit darita¬
tem Non solum enim in memouã
sed in conspectu quod amodo redit
angli gabrielis cũ maria stupence con
turas condidit: eius factus. ẽ. filitis quẽ
creauit. Hodie uerbum dei apparu
it canne uestitũ: et quod numquã fuit
humanis occulis uisibile. coepit acciã
manibꝰ. esse tractabile. Hodie genitũ

Expanded text:
diebus, dilectissimi, atque temporibus, animis fidelium divina meditantium Domini et Salvatoris nostri ex matre Virgine ortus occurrit, ut mens ad confessionem sui auctoris crecta, sive in gemitu supplicationis, sive in exsultatione laudis, sive in sacrificii oblatione versetur, nihil crebrius, nihilque fidentius spiritali attingat intuitu, quam quod Deus Dei Filius, genitus de Patre coaeterno, idem etiam partu est natus humano. Sed hanc adorandam in coelo et in terra nativitatem nullus nobis dies magis quam hodiernus insinuat, et nova etiam in elementis luce radiante, coram sensibus nostris mirabilis sacramenti ingerit claritatem. Non solum enim in memoriam, sed in conspectum quodammodo redit angeli Gabrielis cum Maria stupente collturas condidit, ejus est factus Filius quam creavit. Hodie Verbum Dei 88 carne apparuit vestitum, et quod numquam fuit humanis oculis visibile, coepit etiam manibus esse tractabile. Hodie genitum
Abbreviated transcription (Latin):
deleatur. Esuriamꝰ paululum di-¬
lectissimi et aliquantulũ qđ uuan¬
dis possit prodesse pauꝑibꝰ nr̃ȩ
con suecudini subtrahamꝰ. Dilec-¬
tio ꝓximi: dilectio dei est. Qui
plenitudinem legis ⁊ ꝓphetarum
in hac gemine caritatis unitate
constitint.: ut nemo ambigeret
dõ se offerre quic quid homini con-¬
tulisset:. Dicente dño saluatore cũ
dealendis ieuinandisq pauꝑibꝰ lo-¬
queretur qđ uni horum fecistis. mͥ
fecistis

Expanded text:
deleatur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dideleatur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dilectissimi, et aliquantulum quod juvandis possit prodesse pauperibus, nostrae consuetudini subtrahamus. Delectio proximi dilectio Dei est, qui plenitudinem legis et prophetarum in hac geminae charitatis unitate constituit, ut nemo ambigeret Deo se offerre quidquid al., quod homini contulisset, dicente Domino Salvatore, cum de alendis juvandisque pauperibus loqueretur: Quod uni eorum fecistis, mihi fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
Non negabo opem qui tribui uo¬¬
luntatem ieuinate ab aduersis
abstinece acontrariis. ego sũ cs
bus ur̃ & potꝰ. Nemo quȩ mea
sunt in aefficaciter concupiscit:
Qui enĩ ad me tendit. ex mei par¬
ticipatione me quaerit. His di-
lectissimi cohortationibꝰ quibꝰ uos
ad bona incõmutabilia & ad gau-
trina ut inhereamus ueris : ⁊ con¬
tineamꝰ auanis. Non enĩ ad p̃hen¬
di potest quod ꝓ mittitur: nisi
custoditũ fuerit qđ iubet᷑ Quið
autẽ ustiꝰ quam ut homo cuius
fert imaginẽ faciat uoluntatem
⁊ ꝑ abstinentiam cybi ieuinet ale¬
ge peccati: Ideo enim ipsa conti-¬
nentiae obseruantia : quattuor. ẽ. ad¬
signatã temporibꝰ ut in ipsum tociꝰ
anni redeunte decursu cognoscere-¬
mus nos indesinent̃ purificationi¬
bꝰ indigere semꝑq esse nitendũ
dum in huiꝰ uitȩ uarietate iac-¬
tamꝰ. ut peccatum qđ fragilitate
carnis & cupiditatũ pollutione cõ¬
trahitur: ieuiniis atq elemo sinis

Expanded text:
non negabo opem qui tribui vonon negabo opem qui tribui voluntatem. Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego sum cibus vester et potus: nemo quae mea sunt inefficaciter concupiscit; qui enim ad me tendit ex mei participatione me quaerit. CAP. III. His, dilectissimi, cohortationibus, quibus nos ad bona incommutabilia et ad gaudtrina, ut inhaereamus veris et contineamus a vanis. Non enim apprehendi potest 365 quod promittitur nisi custoditum fuerit quod jubetur. Quid autem justius quam ut homo, cujus fert imaginem, faciat voluntatem, et per abstinentiam cibi jejunet a lege peccati? Ideo enim ipsa continentiae observantia quatuor est assignata temporibus, ut in idipsum totius anni redeunte decursu, cognosceremus nos indesinenter purificationibus indigere, semperque esse nitendum, dum in hujus vitae varietate jactamur, ut peccatum, quod fragilitate carnis et cupiditatum pollutione contrahitur, jejuniis atque eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
riore ꝓcedit. Caelebratur igit᷑ di¬
lectissimi uerum ⁊ scĩ tale ieuini¬
um: qđ & corpꝰ ⁊ anmã sui puri¬
tate sanctificet.. Cordis nr̃i secre¬
ta rimemur. & quibꝰ rebꝰ aut con¬
tristantur aut gaudeant iusto dis¬
cutiamus examine.. Ad siquisa-¬
mor uanae gloriae. si qua radix
auaritiae si quod mest uirus in¬
uidiȩ. Nichil talium anima su¬
mat aescarũ: sed urcutũ intenta
deliciis caelestis aepuliꝰs t̾renȩ p̾¬
ferat uoluptati Agnoscat homo
sui generis dignitatẽ : factumq ad
imaginẽ ⁊ similitudinẽ sui creatoris
intelligat:. Nec iea demiseriis qͦs
ꝑ peccatum illud maximũ & cõmu¬
ne incidit ex pauescat: ut non se
ad miscđiam sui reꝑatoris adtollat.
pse enim dicit. Scĩ estote qr sc̃s¬
sum Hoc . ẽ. me elegite. & in his quȩ
michi displicent abstinete. Facite
quod amo: amate qđ facio : & cum
uidecur difficile esse qđ iubeo
ad iubentẽ recurrite ut unde dat᷑
p̃ceptum prestet᷑ auxilium:

Expanded text:
. Celebraturi igitur, dilectissimi, verum et spiritale jejunium, quod et corpus et animum sui puritate sanctificet, cordis nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discutiamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, sed virtutum intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris attollat. Ipse enim dicit: Sancti estote, sum : hoc est, me eligite, et ab iis quae mihi displicent abstinete. Facite quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium;
Abbreviated transcription (Latin):
lis salubriter exceriora castiget:
debet aetiam ꝓpͥa exercere ieuini¬
A.. Quia non solũ carnis deside¬
riis sed aeciam animi cupiditatibꝰ
con uenit repugnari: Dicente scri¬
ptura: Post concupiscentias tuas
Inon eas: ⁊ auoluntate tua auertere.
euinans gͦ abhis quae caro ex pe¬
tit. ieuinet & abhis quȩ male in¬
terior substantia concupiscit:. Les-¬
simꝰ enĩ animȩ cibus. ẽ. uelle qdđ
non licet: ⁊ noxia cordis delectatio
est: quae aut turpi lucro pascit᷑.
his affectibꝰ motus quoq corꝑis serui¬
Ant : originem tamen suam cunc¬
ta respiciunt : ⁊ ibi censetur qualitas
actionibꝰ ubi in uenitur initium
uoluntatis:. Quam a prauis deside¬
riis reuocare obtimũ maximũq

Expanded text:
lis salubriter 364 exteriora castiget, lis salubriter 364 exteriora castiget, debet etiam propria exercere jejunia: quia non solum carnis desideriis, sed etiam animi cupiditatibus convenit repugnare, dicente Scriptura: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur,his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium voluntatis, quam revocare a pravis desideriis optimum maximu
Abbreviated transcription (Latin):
Desse deuotos: ut rip̃is cohortaci.
non indigeant ammoneri Qđ e
tum dudum & traditio decreuit. &¬
o onsuecudo firmauit: Nec erudi¬¬
cio ignorat nec pietas prȩc̃ mittit:
S ed qr sacerdotalis offitii. est gͦ om̃s
aeccłiae filios curã habere commu¬
ne inid qđ & rudibꝰ prosit & doc¬
tis quos simul diligimus parit̃
incitamꝰ. ut ieuinium qđ nobis
septimi mensis recursus indicit
fide a lacri ꝑ castigationẽ animi &
corꝑis caelebremꝰ: Quã iuis enim
diminutio cibi carnẽ ꝓpͥȩ uideba¬
tur afficere nichil tamen corporeis
sensibꝰ uel conceditur uł negatur.
qđ non sicut ad seriuentẽ tta ꝑti¬
neat ad iubentẽ. Cum itaq unus¬
qͥsq homo diiplicẽ in se legẽ habe¬
at continentiae Nichilq actionũ
Nr̃arum ad solum corpꝰ multa au¬
tem ad solum referenda st̃ animũ:
prudenter debemꝰ aduertere quã ĩ¬
decens quãq in iustum sit. si qđ
ad superiore incidit᷑ ab inferiore
neglegit᷑. Ut autẽ mens rationabi¬

Expanded text:
esse devotos, ut nostris cohortationibus non indigeant admoneri. Quod enim dudum et traditio decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur vel negatur, quod non sicut ad servientem, ita pertineat ad jubentem. Cum itaque unusquisque homo duplicem in se legem habeat continentiae, nihilque actionum nostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum sit, si quod a superiore indicitur ab inferiore negligatur. Ut autem mens rationa
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem:. Nam sequitur. Sic
enim dilexit ds̃ mundum: ut fi-¬
lium sium unigenitũ dar&: ut
omĩs qui credit in eum non ꝑeat.
sedhab eat uitã aeternam. Unde
nocandum quod eaiem defilio
dei unigenito replicat. quȩ defi-¬
lio homiis replieat incrice exal-¬
tato p̃miserat dicens Ut omis
qui credit in eum non ꝑeat sed
habeat uitã aecęrnam: Quia
ꝓfecto iden redemptor nr̃ filiꝰ¬

Expanded text:
Salvatorem. Nam sequitur: Sic Salvatorem. Nam sequitur: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto ide
Abbreviated transcription (Latin):
contraxerant. Unde recte sub-¬
uingitur:. Ut omĩs qui credit in
ipsum non pereat sed habeat ui¬
tam accernam:. Cuius quidem uer-¬
bi pat& sensus. Quia qui credit
in xp̃m: non solum ꝑ dicionem e-¬
uadit pęnarum. sed & uitam ꝑ
cipit aecernam E hoc inter fi¬
guram distat et ueritatem: quia
ꝑ illam uita ꝓte labatur tempo-¬
ralis. ꝑ hanc uita donatur sine
fine mansura. Sed curandum sol-
lerter: est ut quod intellectus be-¬
ne setit. oꝑatio concligna ꝑfici¬
at.. Quatinus confessio recte nr̃e
fidei. piȩ. et sobriȩ. con uersando
ad ꝑceptionem ꝓmissȩ nobis uitȩ
mereatur actingere: Uerum quia
haȩc defilio hominis dicuntur qͥ
exaltari in cruce & morcem potu-¬
it pati: ne putaret nicho demus
filium tantum hominis esse eum
a quo uita esset ex pectanda ꝑpe-¬
tua: curauit ei dñs & iam diumni-¬
tatis suȩ pate facereͤ sacramentũ:
unumq ec eundem filium dei et
filium hominis mundi ostendere

Expanded text:
contraxerunt. Unde recte subjcontraxerunt. Unde recte subjungitur: Ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Cujus quidem verbi patet sensus, quia qui credit in Jesum, non solum perditionem evadit poenarum, sed vitam etiam percipit aeternam. Et hoc inter figuram distat et veritatem, quia per illam vita protelatur temporalis, per hanc vita donatur sine finlerter est ut quod intellectus bene sentit, operatio condigna perficiat, quatenus confessio rectae nostrae fidei pie et sobrie conversando ad perceptionem promissae nobis vitae mereatur attingere. Verum quia haec de Filio hominis dicuntur qui exaltari in cruce, et mortem potuit pati, ne putaret Nicodemus Filium tantum hominis esse eum a quo vita esset exspectanda perpetua, curavit ei Dominus etiam divinitatis suae patefacere sacramentum, unumque et eumdem Filium Dei et Filium hominis mundi ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ꝑ serpentem aȩneum dñs os-
stenditur. qui uenit in similitu dinẽ
carnis peccati Quia sic̃ eneus ser-¬
pens effigiem quidem ignitis ser-¬
pentib sinulem sed nullum prorsus
in suis menbris habuit ardorem
ueneni nocentis. quin pocius ꝑcus-¬
sus aserpentib fua exaltacione sana-¬
bat. sic nimirum sic redemptor hu¬
mani generis non carnẽ peccati sed
simu litudinem induit carnis pecca-¬
ti : in quamortem crucis paciendo
credentes in se ab omĩ peccato.
et ab ipsa etiam morte liberar&:.
Sicut ergo moy ses exaltauit ser¬
pentem in deserto: ita in quit
hominis: Quia sicut illi qui ex¬
altatum ꝓ signo serpentem aęne¬
um aspicielunt sanabantur ad tẽpꝰ
a corꝑali morte & plaga quam ser-¬
pentũ morsus intulerat. ita et
qui misterium dominicȩ passionis
credendo. confitendo. sinceriter
imitando aspiciunt. saluantur in
ꝑpecuum abomĩ morte quam pec-¬
cando in anima pariter et carne

Expanded text:
Recte per serpentem aeneum Dominus Recte per serpentem aeneum Dominus ostenditur, quia venit in similitudinem carnis peccati , quia sicut aeneus serpens effigiem quidem ignitis serpentibus similem, sed nullum prorsus in suis membris habuit ardorem veneni nocentis, quin potius percussos a serpentibus sua exaltatione sanabat, sic nimirum, sic Redemptor humani generis non carnem peccati, sed similitudinem induit carnis peccati, in qua mortem crucis patiendo credentes in se ab omni peccato et ab ipsa etiam morte liberaret. Sicut ergo Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita, inquit, hominis, quia sicut illi qui exaltatum pro signo serpentem aeneum aspiciebant sanabantur ad tempus a temporaria morte, et a plaga quam serpentum morsus intulerat, ita et qui mysterium dominicae passionis credendo, confitendo, sinceriter imitando aspiciunt, salvantur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne
Abbreviated transcription (Latin):
igni tos serpentes adquorum pla¬
gas et mortes plurimorum cum
clamarent ad moy sen & ille oraret
ꝓ eis: iussit eũ dñs facere serpentẽ
aeneum et ponere ꝓ signo: qui ꝑ¬
cium ignitoꝵ: uenena funt et in¬
centiua uitiorum. quȩ animã quã
tangunt spiritali morte ꝑimunt.¬
& bene murmurans contra dnm̃ po-¬
pulus serpentiũ morsib sternebat᷑.
ut exordine flagelli exterioris a¬
gnoscerent quantam intꝰ ꝑnitiem
murmurando pateretur:. Ex altacio
autem serpentis ęnei. quenidum ꝑ¬
cussi aspicerent sanabantur. passio
est nrĩ redemptoris in cruce. incuiꝰ
solum fide regnũ mortis & peccati
suꝑatur:. Recte et enĩ ꝑ serpentem
peccata quȩ animam simul & corpꝰ
ad interitum trahunt exprimunt᷑:
Mon solum quia igniti quia uiru¬
lenti quia ad ꝑimendum sunt a-¬
stuti : uerum aetiam quia ꝑ serpen-¬
tem primi parentes nostri ad pec-¬
candum ꝑ suasi. ac dein mortalib
sunt peccando mortales effecti:

Expanded text:
ignitos serpentes, ad quorum plaignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum, cum clamarent ad Moysen, et ille oraret pro eis, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum, et ponere pro signo. Qui pertium ignitorum, venena sunt, et incentiva vitiorum, quae animam quam tangunt spiritali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentium morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Exaltatio autem serpentis aenei, quem dum percussi aspicerent, sanabantur, passio est nostri Redemptoris in cruce, in cujus solum fide 493 regnum mortis et peccati superatur. Recte etenim per serpentes peccata, quae animam simul et corpus ad interitum trahunt, exprimuntur; non solum quia igniti, quia lenti, quia ad perimendum sunt astuti, verum etiam quia per serpentem primi parentes nostri ad peccandum persuasi , ac de immortalibus sunt peccando mortales effecti.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑ eun qui descendit decęlo.
potest ascendere in cȩlam. Unde
alias ipse dixx̃. Nemo uenit ad
patrem: tusi ꝑ me:. Haec ꝓncho.
demo. ideo cunctis dicuntur cati-¬
cuminis. ut discant eius menbris
renascendo incorporari. ꝑ quam
possint ascendere in regnum dei.
& quia ascensio uel ingressus regni
fieri non potest absq fide & sac̾-¬
mentis dominicę passionis: rec-¬
te sub in fertur. Qͣ sicut moy ses
ȩxaltauit serpentem ita exaltari¬
qui credit in ipso non ꝑeat. sedha¬
beat uitam aȩternam: Mira ma-¬
gisterii caȩlestis arte dñs magis-¬
trum legis mosaycȩ ad spiritalem
legis eiusdem sensum in ducit :
recordans hẏstorię ueteris & hanc
infiguram suę passionis. atq hu¬
manę saluacionis factam ȩdisse-¬
rans:. Marrat quippe liber nume¬
roꝵ quia fatigatus in heremo ppłs
i srahel itineris longi ac laboris mur¬
murauierit contra drm̃ et moy-¬
sen. ideo q dñs in miserit in illũ

Expanded text:
nisi per eum qui descendit de coelo, nisi per eum qui descendit de coelo, potest ascendere in coelum. Unde alias ipse dicit: Nemo venit ad Patrem nisi per me . Haec ideo in Nicodemo cunctis dicuntur catechumenis, ut discant ejus membris renascendo incorporari, per quem possint ascendere in regnum Dei. Et quia ascensio vel ingressus regni fieri non potest absque fide et sacramentis dominicae passionis, recte subinfertur: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserqui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritalem legis ejusdem sensum inducit, recordans historiae veteris, et hanc in figuram suae passionis atque humanae salvationis factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum, quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen; ideoque Dominus immiserit in illum
Abbreviated transcription (Latin):
est incȩlo: quod est aꝑte dicere:
emo ascendit in cȩlum: nisi xp̃s
in corꝑe suo. quod . ẽ. aeccłia. Qui
insemet ipso quideni primum
cernentib apłis eminentiorib in¬
mirum menbris suis ascendit.¬
& ex inde in menbris suis cotidiȩ¬
I ascendens. se colligit incęlum.:
Hinc. est enĩ quod ipsum corpꝰ eius
inter aduersa p̾sentis scłi depre-¬
hensum gloriatur & dicit. Nunc
autem exaltauit caput meimi.
suꝑ mimicos meos Ac si aꝑte
dicat:. Qui occisum a uideis xpm̃
capud uidelicet meũ suscitauit
amortuis. ac frustratis omĩb minu-¬
curum in sidiis subleuauit in cȩlum.
spero me &iam dep̾sentib peri¬
culis eruens. meo capiti uingat
in regno: Quia gͦ nemo ascendit
in cęlum nifi qui descendit decȩlo:
quisquis in cęlum ascendere desi-¬
derat ei qui descendit decęlo et
est in cęlo. seuera fidei dilectionis
unitate con uingaͭ. Aꝑte intel-¬
ligens quia nullo abio ordine.

Expanded text:
est in coelo, quod est aperte dicere: est in coelo, quod est aperte dicere: emo ascendit in coelum, nisi Christus in corpore suo, quod est Ecclesia. Qui in seipso quidem, primum cernentibus apostolis, eminentioribus nimirum membris suis ascendit, et exinde in membris suis quotidie ascendens, se colligit in coelum. Hinc est enim quod ipsum corpus ejus inter adversa hujus saeculi deprehensum gloriatur, et dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Ac si aperte dicat: Qui occisum a Judaeis Christum, caput videlicet meum suscitavit a mortuis, ac frustratis omnibus inimicorum insidiis sublevavit in coelum, spero, me etiam de praesentibus periculis eruens, meo capiti junget in regno, quia nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Quisquis in coelum ascendere desiderat, ei qui de coelo descendit, et est in coelo, se vera fidei et dilectionis unitate conjungat. Aperte intelligens quia nullo alio ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
siam dei : quam ad qui sunt sangui-¬
ne suo Neq enim deus in sua
substancia sed in homine assumpto:
habuit:. Hinc aȩciam psalmista dic̃.
Ascendit deus in iuibilatione. Quo¬
modo enim ds̃ nisi in homine ascen-¬
deret. qui in suę natura maiesta-¬
tis semꝑ ubiq presens ad est.
Sed ec hoc quęrendum. quomo do
dictum sit. & nemo ascendit in
cȩlum nisi qui descendit decȩlo.
cum om̃s electi ueraciter confidant
ascensuros se esse in cęlum ꝓmitten-¬
te sibi dño: quia ubi sum ego. il¬
kic & minister ms̃ erit. Cuius tam̃
nodum quęstionis aꝑtissima ratio
soluit. quia uidelic& mediator dĩ¬
et hominũ homo iħs xp̃s ȩlecto¬
rum omium capud. est. itemq om̃s
electi eiusdem capitis menbra sunt.
Dicente apostolo: et ipsum dedit ca¬
pud supra omĩa aeccłiȩ & rur¬
sum. Uos enim estis corpus xxp̃i.
et menbra demenbro. Nemo ergo
a scendit in caȩlum: nisi qui decȩ-¬
lo descendit. filus hominis qui

Expanded text:
siam Dei, quam acquisivit sanguisiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . Neque enim Deus in sua substantia, sed in homine assumpto shabuit. Hinc enim Psalmista dicit: Ascendit Deus in jubilatione . Quomodo enim Deus nisi in homine ascenderet, qui in suae natura majestatis semper ubique praesens adest? Sed et hoc quaerendum est quomodo dictum sit: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi se veraciter confidant ascensuros in coelum, promittente sibi Domino: Quia ubi sum ego, illic et minister meus erit . Cujus tamen nondum quaestionis apertissima ratio solvit, quia videlicet hominum homo Christus Jesus electorum omnium caput est: itemque omnes electi ejusdem capitis membra sunt, dicente Apostolo: Et ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam ; et rursum: Vos enim estis corpus Christi, et membra de membro . Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Merito autem quęritur quomo do
dicatur filius hominis uel descen-¬
disse decȩlo. uel eo tempore quo hȩc
in terra lo quebatur iam fuisse ince¬
lo: Nota est namq confessio fidĩ
catholicȩ quia descendens decȩlo
filius dei. filium hominis in utero
uirginali suscepit: eumq comple-¬
ta dispensatione passionis suȩ re-¬
suscitauit a mortuis. et assum¬
sit me ȩlum. Non ergo caro xp̃i
descendit decȩlo: neq ante tempꝰ
ascensionis erat in cęlo: Et qua
racione dicitur nisi qui descen-¬
dit decelo. filius hominis qui ẽ.
incęlo. nisi quia una xpisti ꝑ so-
na. ẽ. in duab existens naturis.
atq idõ filius hominis recte dicitꝰ
et descendisse decȩlo & ante passi-¬
onem fuisse in cȩlo: quia quod in
sua natura habere non potuit.
hoc in filio dei aquo assumptus. ẽ
habuit. sicut ꝓpter eandem uniꝰ
xpisti ꝑsonam quȩ ex duab exctat
naturis apostols ait: Nos sp̃s
sc̃s posuit episcopos regere aȩccle¬

Expanded text:
Merito autem quaeritur quomodo Merito autem quaeritur quomodo dicatur Filius hominis, vel descendisse de coelo, vel eo tempore quo haec in terra loquebatur, 492 jam fuisse in coelo? Nota est namque confessio fidei catholicae, quia descendens de coelo Filius Dei, Filium hominis in utero virginali suscepit, eumque completa dispensatione passionis suae resuscitavit a mortuis, et assumpsit in coelum. Non ergo caro Christi descendit de coelo, neque ante tempus ascensionis erat in coelo. Et qua ratione dicitur: Nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, nisi quia Christi persona una est, in duabus existens naturis? atque ideo Filius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo; quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei, a quo assumptus est, habuit. Sicut propter eamdem unius Christi personam, quae ex duabus existit naturis, Apostolus ait: Vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sit ignariis sacramentorum celes-¬
tium . sed ad humilitatis illum ui-¬
.am ꝓuocans sine qua ianua ce¬
lestis non potest in ueniri. Siter¬
rena dicxi uobis et non creditis. quo¬
modo si dixero uobis cr ȩlestia cre¬
detis : Terrena illis diocit. ut in su¬
perior lectione in uenimus: cum
depassione ac resurrectione sui cor¬
poris quod decerra assumpserat lo¬
queretur dicens. Soluite templum
hoc: et intrib dieb ex citabo illud.
Non tamen credebant uerbo quod
quam de templo corporis sui dice¬
ret. Qui ergo terrena audientes
non capiebadit. quanto minus ad
tibus sacramentis. et deterrenis in¬
struere eum: quen uidit sapient̃
ac diligenterhis quȩ audit inten¬
dere. Cȩlestis namq ẽ. ascensio
cius ad uitam sempiternam: ter¬
rena uero exaltacio eiꝰ ad mortẽ
tem poralem: Dicit ergo decȩlesti
ro: deterrenis. Et sicut mor ses ex¬
altauit serpentem in deserto: ita
exaltari oporcet filium hominis.

Expanded text:
sit ignarus sacramentorum coelessit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loquerethoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant verbo quod quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus ad tibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem vidit sapienter ac diligenter his quae audit, intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestiro de terrenis: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
nasci denuo. Sp̃s ubi uult spirat
& uocem eius audis: sed non scis un
de ueniat aut quo uadat: Sic est
om̃is : qui natus. ẽ. ex spii. Sp̃s u
bi uult spirat: quia ipse habet in
potestate cuuis cor gratia suę uisita-¬¬
cionis in tustret. Q uocem eius au-¬
dis: cum ce presente loquitur is qui
spiritu sancto repletus.ẽ.. Sed non
scis unde ueniat. aut quo uadat:
quia ętiam site presente quem pi¬
am Spiritus adhoram im pleuerit:
quia natura. est in uisibilis. Sic. ẽ
omnis qui natus. ẽ. ex spiritu E
ipse enum in uisibiliter agente spũ
in cipit. ee. quod non erat. ita ut
infideles nesciant unde ueniat
aut quo uadat. Id .ẽ. quia agrã
regeneracionis uenit in adoptionẽ
filioꝵ dei: et uadit in ꝑceptionem
regni cȩlestis. Querente autem
adhuc pichodemo. quomodo pos¬
fint h ec fieri. sub iungit dñs
dicens. Lues magister in ifrahel et
hȩc ignoras. Non quasi in sultare
uolens ei qui magister uocetur cũ

Expanded text:
nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed non scis de veniat, et quo vadat. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu. Spiritus, ubi vult, spirat, quia ipse habet in potestate, cujus cor gratia suae visitationis illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est; sed non scis, unde veniat, et quo vadat, quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, nquia natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu: et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infideles nesciant, unde veniat et quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
preuaricacionis descendit : sed filius
reconcilationis ascendit Filius ire
descendit : sed filius misericordie
ascendit. Filius diaboli descendit.
sed filius dei ascendit. Sola hȩc
aeclesia mater quȩgenerat nouit.
ceterum oculis in sipientium uide
trauit. totumq ludus esse quod a¬
gitur:. Unde infine uidentes glo¬
riam scõr dicent gementes intor-¬
mentis Hi sunt quos aliquando
habuimus in derisum: et in simi-
quit. nunc filii dei sumus: & non¬
dum apparuit quid erimus Qđ¬
Q uia qui eac aqua et spũ regenerat᷑.
in iusibiliter in nouim mutatur¬
hominẽ. et decarnali efficitur spi-¬
ritalis. Qui ideo recte non solum
sꝑitałis. sed aeciam sp̃s uocatur:
quia sic̃ substancia sp̃s in uisibił
est nostris ap̾ectib ita his qui ꝑ
gratiam dei renouatur in uisibi¬
liter fit sꝑitalis et dei filius. cum
iusibiliter omib caro et filus homi¬
nis appareat:. SEEUITUR: Non
mireris: quia dixi tibi oport& uos

Expanded text:
praevaricationis descendit, sed filius praevaricationis descendit, sed filius reconciliationis ascendit; filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit; filius diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola haec Ecclesia mater quae generat novit: caeterum oculis inspicientium  Al.travit, totumque ludus esse quod agitur. Unde in fine videntes gloriam sanctorum dicent gementes in tormentis: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similiquit, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus . Ququia qui ex aqua et Spiritu regeneratur, invisibiliter in novum hominem mutatur, et de carnali efficitur spiritualis. Qui ideo recte non solum spiritualis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut substantia spiritus invisibilis est nostris aspectibus, ita is qui per gratiam Dei renovatur invisibiliter, fit spiritualis et Dei filius, cum visibiliter omnibus caro et Filius hominis appareat. Sequitur: Non mireris quia dixi tibi, Oportet vos