comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepturi hereditatẽ. ponet in scłm scłi
semͣ eiꝰ. ⁊ thronũ eiꝰ sic̃ dies oeli. Throni re
t᷑. p̃cedentes excludunt᷑: nec qͥ succedunt
manent s uenunt ut eant ⁊ pene an¬
teꝗͣ. ueniant eunt. Ita st̃ dies tͣre. Dies
ni ñ deficientes: nec uutiũ habent nec
t̃minũ: nec ullus ibi dies angustat᷑. in¬
tͣ hestͣnũ ⁊ crastinil. Nemo ibi ex pec-¬
tat fuzurũ : nemo ibi ꝑdit p̃teritũ. S
dies cȩli semꝑ pͣsentes st̃: uͥ erit thro¬
nus eiꝰ in et̾nũ. Qd restat si placet ser¬
b̃cũ aliquid in nomine dnĩ acꝰturi sumꝰ.
Reficite gͦ uires. ñ dico animi ur̃ĩ. nã
uideo qđ animo infatigabiles estis: s
ꝓpt̾ seruos aĩe. ut durent in ministe¬
rio. corpora ur̃a. aliquantulũ reficimi¬
m. ⁊ refecꝰti ad cibos redite. Conu̾si ad¬
dnm dm̃ patrẽ. omĩpotentẽ. puro cor¬
aĩo singulare᷑ mansuetudinẽ eiꝰ. ut
p̃ces nr̃as in bñplacito suo exaudire dig¬

Expanded text:
accepturi haereditatem, ponet «in saeculum saeculi semen ejus. Et thronum ejus sicut dies coeli.» Throni regtur, praecedentes excluduntur, nec qui succedunt manent; sed veniunt ut eant, et pene antequam veniant eunt. Ita sunt dies terrae. Dies ni non deficientes, nec initium habent nec terminum; nec ullus ibi dies angustatur inter hesternum et crastinum: nemo ibi exspectat futurum, nemo ibi perdit praeteritum; sed dies coeli semper praesentes sunt, ubi erit thronus ejus in aeternum. Quod restat, si placet, serbiscum aliquid in nomine Christi acturi sumus. Reficite ergo vires; non dico animi vestri, nam video quod animo infatigabiles estis: sed propter servos animae, ut durent in ministerio corpora vestra, aliquantulum reficimini, et refecti ad cibos redite. SERMO Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro coranimo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dig
Abbreviated transcription (Latin):
ambulet: uento suꝑbie lum̃ extingui¬
S labtͣ: ⁊ in noĩe tuo exultabt̃ tota die.
nomine tuo: si auͣ exultabt᷑ in noĩe
suo. ñͣ tota die exultabtͣ. Non enĩ in
gaudio ꝑseuerabt᷑. qnͣ de seipsis gau¬
debtͣ. ⁊ ꝑ suꝑbiã cadent Ergo ut¬
sint ⁊ elũ dĩ habentes. s ñ scđm scien¬
tiã. Quidã enĩ notant᷑ ab apło qui ⁊e¬
lũ dĩ habeant s ñ scđm scientiam:¬

Expanded text:
bulet, vento superbiae lucerna exstinguiambulabunt; et in nomine tuo exsultabunt tota die.» nomine tuo; sin autem exsultabunt in nomine suo, non tota die exsultabunt. Non enim in gaudio perseverabunt, quando de seipsis gaudebunt, et per superbiam cadent. Ergo sint zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam. Quidam enim notantur ab Apostolo, quod zelum Dei habeant
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. de quib qͥdẽ disserere. atq dif¬
finire aut impossibile nob ẽ. aut si
iã e̾e̾t possibile. certe tpri longũ eẽt
Nemo enĩ potest dice̾ se: eẽ sine peccato.
qr si dixerit mentiet᷑. Si enĩ dixerimꝰ
qr peccatũ ñ habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ.
⁊ u̾itas in nob̃ ñ eͣ. Ergo unꝰquisq ꝓꝓ
peccatis suis necessario flagellat᷑: s ab
Plane si in tantas ieris iniqͥtates. ut
repellas a te uirgã uerbantis. si repel¬
las manũ flagellantis. ⁊ de disciplina
dĩ indigneris. ⁊ fugias a patre &¬
dente: ⁊ nolis eũ uerberantẽ patrẽ
pati. qr ñ parcit peccanti. tn te alienaᷤᷤ
ab hereditate. ipse te ñ abicit. Nã si
man̾es flagellatꝰ : ñ reman̾es exhere

Expanded text:
iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile nobis est, aut, si jam esset possibile, certe tempori longum esset. Nemo enim potest dicere esse se sine peccato; quia si dixerit, mentietur: «Si» enim «dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur; sed aPlane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaere
Abbreviated transcription (Latin):
intelligant᷑ p̃dicatores u̾bi ueritatis.
& ũ confitebunt᷑ celi mirabilia tua &
ueritatẽ tuã. In eccłia scoͣꝵ. Excipi¬
at eccłia rorẽ cęloꝵ. sitienti t̾rȩ plu¬
uiant cęli: ⁊ germinet excipiens plu¬
uiã g̾mina bona. oꝑa bona. ne ꝓ bo¬
na pluuia det spinas. ⁊ ꝓ horreo expec¬
tet igne̾: Confitebunt᷑ cęli mirabilia
tua dñe: ⁊ u̾itatẽ tuã in eccłia scõꝵ.¬

Expanded text:
dicatores verbi veritatis. Et ubi confitebuntur coeli mirabilia tua et veritatem tuam? «In ecclesia sanctorum.» Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem. «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine, et veritatem tuam in ecclesia s
Abbreviated transcription (Latin):
unt ante facie᷑ tuã. Preparatio sedis
tuũ uenturũ timerẽ: nͥ antecedet te
miscđia ⁊ u̾itas tua. Quid timeã in fine
iudicia tua. qnͣ p̃cedente miscdia tua
deles peccata mea. exhibendoq u̾itatẽ.¬
tuã. imples ꝓmissa tua: Miscłia ⁊ ue¬
ritas tua. p̾eunt ante facie̾ tuã. Uni¬
capimꝰ. aut u̾ba sufficient lȩtitiȩ nr̃e.
aut lingua idonea erit explicare gau¬
diũ nr̃m: Si gͦ nulla u̾ba sufficiunt:
beatus popłs qui scit iubilationẽ. O be¬
ate ppłe. putas intelligis iubilationẽ
Nullo mͦ beatus es. nͥ intelligas iubilati¬
onẽ᷑. Qͥd ẽ intelligas iubilatione. Sei¬
as unde gaudeas : qd̃ u̾bis explicare ñ
possis. Gaudiũ enĩ tuũ. ñ de te : ut qui
in suꝑbia tua: s in gra dĩ. Nide ipsam
gram tantã eẽ. cui lingua explicande
ñ sit idonea: ⁊ intellexisti iubilationem.
Si deniq intellexisti in grã iubilationẽ:¬
ipsiꝰ gr̃ȩ. audi cõm̃dationẽ. Beatꝰ certe

Expanded text:
dis tuum venturum timerem, nisi antecederet te misericordia et veritas tua: quid timeam in fine judicia tua, quando praecedente misericordia tua deles peccata mea, et exhibendo veritatem imples promissa tua? «Misericordia et veritas praeeunt ante faciem tuam.» Unicapiemus? aut verba sufficient laetitiae nostrae? aut lingua idonea erit explicare gaudium nostrum? Si ergo nulla verba sufficiunt; «Beatus populus sciens jubilationem.» O beate popule! putas, intelligis jubilationem? Nullo modo beatus es, nisi intelligas jubilationem. Quid est, intelligas jubilationem? Scias unde gaudeas quod verbis explicare non possis. Gaudium enim tuum non de te, ut qui gin superbia tua, sed in gratia Dei. Vide ipsam gratiam tantam esse, cui lingua explicandae non sit idonea, et intellexisti jubilationem. 17. Denique si intellexisti in gratia jubilationeipsius gratiae audi commendationem. «Beatus» certe
Abbreviated transcription (Latin):
Notens es dũe: ⁊ ueritas tua in circuitu
tuo. Magna potentia tua. Tu fecisti oe¬
lũ ⁊ t̾ram: ⁊ omĩa q̃ in eis st̃. S plus est
miscłia tua: q̃ exhibuit u̾itatẽ tuam
in circuitu tuo. Si enĩ ibi solũ p̃dicareris
uͥ nasci. uͥ pati. nͥ resurgere. unde ascen¬
dere. uoliusti: impleta ẽẽt ueritas ꝓ¬
missi dĩ. ad confirmandas ꝓmissiones

Expanded text:
Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.» Magna potentia tua; tu fecisti coelum et terram, et omnia quae in eis sunt: sed plus est misericordia tua, quae exhibuit veritatem tuam in circuitu tuo. Si enim ibi solum praedicareris, ubi nasci, ubi pati, ubi resurgere, unde ascendere voluisti; impleta esset illa veritas promissi Dei, «ad co
Abbreviated transcription (Latin):
concidã inimicos eiꝰ. a facie illiꝰ. Conci¬
dunt᷑ a conspiratione sua: ⁊ in eo qđ cre¬
dunt concidunt᷑. Paulatĩ enĩ credunt.
Tã ꝗͣ cõminuto capite uituli: ueniunt
m potũ popłi dĩ. Cõminuit enĩ uituli
caput moyses: sparsit in aquã ⁊ dedit
bibere filiis isrł. Cõminuuint᷑ om̃s infide¬
les: credunt paulatĩ. ⁊ a popło dĩ bibũ¬
Stur: in corpꝰ. xpĩ traiciuntur. E concidam
in imicos eiꝰ a facie illiꝰ: ⁊ eos qui odert᷑ euͣ
Sfugabo. ne noceant. S fugatoꝵ istoꝵ for¬
te aliqͥ dicunt. Quo ibo a spũ tuo: ⁊ a faci¬
e tua quo fugiã: & uidentes ñ se hab̾e
quo fugiant ab omĩpotente: conu̾si fugi¬
unt ad omĩpotentẽ. E eos qͥ odert̃ eũ fu

Expanded text:
concidam inimicos ejus a facie illius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt ad Omnipotentem. «Et eos qui oderunt eum, fu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ tpr̃alis fuit ruina in qua destru¬
unt᷑: tenuit se iste cuiꝰ os seruit ueri¬
tati dĩ. ad ipsã ueritatẽ dĩ. Idõ annun¬
rer. Im̃ aicisti. Suid dixisti: In etͣnũ
miscłia edificabit᷑ in celis: p̃parabit᷑
Dix̃ miscłias: dix̃ ueritatẽ. Ita rursus
utrũq coniunxit. Imͣ qͥcisti in ęter¬
nũ misccłia edificabit᷑ in oeł: p̃parabit᷑
u̾itas tua. Et hic repetiuit miscđiam
Neq enĩ exhiberet᷑ ueritas in impleti
remissione peccatoꝵ. Deinde qm̃ po¬
pło isrł. etiã scđm carne̾ uenienti
ẽ ĩn quo implerentur ꝓmissa diͣ: nͣ
aũ clausit ds̃ fontẽ bonitatis sue e¬
tiã in alienas gentes. quas sub ange¬
lis constituerat portione̾ sibi faciens

Expanded text:
ralis fuit ruina in qua destruuntur; tenuit se iste, cujus os servit veritati Dei, ad ipsam veritatem Dei. Ideo annunrer. «Quoniam dixisti.» Quid dixisti? «In aeternum misericordia aedificabitur. In coelis praeparabitur Dixit misericordias, dixit veritatem; ita rursus utrumque conjunxit: «Quoniam dixisti, In aeternum misericordia aedificabitur. In coelis praeparabitur veritas tua.» Et hic Neque enim exhiberetur veritas in impletioremissione peccatorum. Deinde, quoniam populo Israel etiam secundum carnem venienti est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens
Abbreviated transcription (Latin):
res u̾bi dĩ. słã ista oĩa genera p̃dica¬
toꝵ nubes eẽ dictas ex illa ꝓpħia in¬
telligimꝰ. uͥ ds̃ iratꝰ uinee sue dixit
mandabo nubib meis ne. pluant suꝑ
eã ymbrẽ. Quã uineã explicat ⁊ de.¬
signat. aꝑtissime dicens. Uinea diĩ

Expanded text:
res verbi Dei. Nam ista omnia genera praedicatorum nubes esse dictas, ex illa prophetia intelligimus, ubi Deus iratus vineae suae dixit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem:» quam vineam explicat et designat apertissime, dicens, «Vinea
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenit . qs aliunde ñ accendit᷑. ut
tim̃dũ sit ne extinguat᷑. Esrgo uenit
lum̃ ab illo: lucerna illa q̃ ñ ponitur
sub modio. s suꝑ candelabrũ. ueniens
lum̃ thabor. Hlermon aũ intͣpretatur
anathema eiꝰ. Merito in qͣut lumͣ: ⁊ fac¬
tũ est anathema eiꝰ. Quius. nͥ diaboli
uulnerati suꝑbi. Ut gͦ illummnarem᷑.
abs te. datũ ẽ: ut anathema nob̃ ẽẽt.
qui nos in suo errore. ⁊ suꝑbia detine¬
bat. a te nob̃ ẽ. Ergo thabor ⁊ her¬
moniim in nomine tuo. exultabunt.
ñ in meritis suis s in nomine tuo. Di
arroget. Tuũ brachiũ cũ potentia. Ate
facti sumꝰ: a te defensi sumꝰ. Tuũ brachi¬
ũ cũ potentia. Confirmetur manus
tua. ⁊ exaltet᷑ dextera tua. iustitia ⁊¬
udiciũ p̃paratio sedis tuȩ. Apparebit ius
culta st̃ ista. E de iudicio tuo drͣ in alio
psalmo ꝓ occultis filii: erit manifestatio
iudicii tui ⁊ iustitie tuȩ. Ponent᷑ quidam
ad dexterã quidã ad sinistrã: ⁊ ex paues¬

Expanded text:
ne venit quod non aliunde accenditur, ut timendum sit ne exstinguatur. Ergo venit lumen ab illo, lucerna illa quae non ponitur sub modio, sed super candelabrum, veniens lumen Thabor. Hermon autem interpretatur Anathema ejus. Merito venit lumen et factum est anathema ejus. Cujus, nisi diaboli, vulnerati, superbi? Ut ergo illuminaremur, abs te datum est; ut anathema nobis esset qui nos in suo errore et superbia detinebat, a te nobis est. Ergo «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt:» non in meritis suis, sed «in nomine tuo.» Diarroget. «Tuum brachium cum potentia:» a te facti sumus, a te defensi sumus. «Tuum brachium cum potentia; confirmetur manus tua, et exaltetur dextera tua.» paratio sedis tuae.» Apparebit in fine culta sunt ista. Et de judicio tuo dicitur in alio psalmo, «Pro occultis filii» . Erit manifestatio judicii tui et justitiae tuae. Ponentur quidam ad dexteram, et quidam ad sinistram : et expaves
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Inde securi p̃dicatores: qmͣ ne¬
mo in nubibꝰ ęquabit᷑ dño. Magna
laus uob̃ uidet᷑ frẽs riniꝰ ñ equari
nubes creatori. Si intelligat᷑ sine
Solluna. angłi. celi. uł cõparari potert̃
in nubib ȩquabit᷑ dño: Intelliginus

Expanded text:
Domino?» Inde securi praedicatores, quoniam nemo in nubibus aequabitur Domino. Magna laus vobis videtur, fratres, non aequari nubes Creatori. Si intelligatur sine sol, luna, Angeli, coeli, vel comparari poterunt in nubibus aequabitur Domin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc totũ dixisti. disposui testam̃tũ elec¬
tis meis. Qd̃ testam̃tũ. nͥ nouũ ¶S̾
testam̃tũ: nͥ quo renouam᷑ ad pͥstinam
hereditatẽ.Qd̃ testam̃tũ. nͥ cuiꝰ here¬
ditatis desid̃io ⁊ amore cantamꝰ canti¬
cũ nouu̾. Disposui inqͥt testam̃tũ elec¬
S tis meis: uiraui dauid seruo meo. Quã se¬
curus loquit᷑ iste. qͥ intelligit: cuiꝰ os
seruit u̾itati. Im̃ dixisti: securus loqͦr.
Si securũ me facis qr dixisti: quanto se¬
curiorẽ qr uirasti: Sĩ quappe iuratio.
ꝓmissionis eͣ confirmatio. Bene ꝓhibe¬
tur hõ uirare. re consuetudine iuran¬
di. qr potest falli hõ. etiã in ꝑuirium
ꝓlabat᷑. Ds̃ solus securus iurat: qr fal¬

Expanded text:
hoc totum: dixisti, «Disposui testamentum electis meis.» Quod testamentum, nisi novum? Quod testamentum, nisi quo renovamur ad novam haereditatem? Quod testamentum, nisi cujus haereditatis desiderio et amore cantamus canticum novum? «Disposui,» inquit, «testamentum electis meis. Juravi David servo meo.» Quam securus loquitur iste, qui intelligit, cujus os servit veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. D
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam ut dełet pecca nr̃a. ⁊ u̾itatẽ ut in¬
płet ꝓmissa sua. sic ⁊ nos ambulantes in
tuo exaltabit᷑ corm eiꝰ. Qͥd opꝰ eͣ ut im¬
morem̃ᷤ Xpĩani estis. xp̃m agnoscite. E¬
ponã in mari manũ eiꝰ. Hoc ẽ dñabitur
gentib.  in fluminibꝰ dexterã eiꝰ. Flumi¬
na currt̃ in mare: cupidi hoĩes in ama¬
ritudinẽ huꝰ scłi plabunt᷑ : oĩa tam᷑ ge¬
nera ista. xp̃o subdita ert̃. Ipse inuo¬

Expanded text:
iam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in meo exaltabitur cornu ejus.» Quid opus est ut immoremur? Christiani estis, Christum agnoscite. ponam in mari manum ejus:» hoc est, dominabitur Gentibus. «Et in fluminibus dexteram ejus.» Flumina currunt in mare; cupidi homines in amaritudinem hujus saeculi prolabuntur: omnia tamen genera ista Christo subdita erunt. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
sedes eiꝰ in nob̃. Nisi enĩ sederet in nob̾:
ñ nos regeret. Si ab illo au̾ ñ regerem᷑:
a nob̾metipsis p̃cipitarem᷑. Sedet gͦ in no¬
bis: regnans in nob̃. S etiã ⁊ in alia gn̾a¬
tione q̃ fuerit ex resurrectione mor¬

Expanded text:
sedes ejus in nobis: nisi enim sederet in nobis, non nos regeret; si autem ab illo non regeremur, a nobis ipsis praecipitaremur. Sedet ergo in nobis, regnans in nobis: sedet etiam in alia generatione, quae fuerit ex resurrectione mor
Abbreviated transcription (Latin):
scđm seientiã. Popłs aũ sciens iubi¬
ñ nesciens. s sciens iubilationẽ. un
debet iubilare: unͣ debet exultare:
nͥ in nomine tuo. ambulans in lumi¬
ne uultꝰ tui. Exaltari quidẽ merebit᷑:
s in tua iustitia. Auferat de medio
iustitiã suã. ⁊ humiliet᷑. Ueniet dei
uistitia: ⁊ exaltabit᷑. E in tua iusti
tu es. ⁊ in bñplacito tuo exaltabit᷑
Scornu nr̃m: qr tͥ bene placuit ñ qr¬
ut caderẽ. ⁊ cecidissẽ nͥ dñs suscepis
in eiꝰ lumine. tutus es. In eiꝰ lumine am¬
bulas: iustitia eiꝰ exultas. Ipse te susce¬
pit: infirmitatẽ tuã ipse custodit. Ipse
te fac̃ robustũ. de se ñ de te. Tunc loquu¬
tus es in aspec̾tu filiis tuis: ⁊ dixisti. Lo¬
quutꝰ in aspecꝰtu tuo: reuelasti hoc pro¬
pħis tuis. laõ loquutꝰ es eis in aspecꝰtu. id
ẽ in reuelatione: unͣ ꝓpħȩ uidentes di¬
cebant᷑. Nidert̃ qͥddã intus qđ diceress
foris: ⁊ in occulto audiert᷑ qd̃ palã p̃di

Expanded text:
s autem sciens jubinon nesciens, sed sciens jubilationem, unde debet jubilare, unde debet exsultare, nisi in nomine tuo, ambulans in lumine vultus tui? Et exaltari quidem merebitur, sed in tua justitia: auferat de medio Justitiam suam, et humilietur; veniet Dei ustitia tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum:» quia tibi beneplacuit, non quet caderem; et cecidissem, nisi Dominus suscepissin ejus lumine tutus es, in ejus lumine ambulas, justitia ejus exaltaris. Ipse te suscepit, infirmitatem tuam ipse custodit; ipse te facit robustum de se, non de te. 20. tus es in aspectu filiis tuis, et dixisti. Locutus es in aspectu tuo,» revelasti hoc Prophetis tuis. Ideo locutus es eis in aspectu, id est, in revelatione: unde Prophetae Videntes dicebantur . Viderunt quiddam intus quod dicerent foris;
Abbreviated transcription (Latin):
ficata & cõm̃data ẽ. An forte. duȩ gn̾a¬
tiones intelligende st̃. sic̃ nostis: sic̃ iã
insinuatũ ur̃ȩ caritati retinetis: Est e¬
nĩ gn̾atio carnis ⁊ sanguinis. nc̃ : erit ge¬
n̾ãtio futura in resurrecꝰtione mortuoꝵ.

Expanded text:
commendata est. An forte duae generationes sunt intelligendae, sicut nostis, sicut jam insinuatum vestrae Charitati retinetis? Est enim generatio nunc carnis, et sanguinis; erit generatio futura in resurrectione mortuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Non reppulit ds̃ plebẽ suã. quã p̃sciuit.
lã ego isrłita sũ. Si totũ illud spine.
fuerunt. unde granũ uob̃ loquorꝰ Er¬
go impleta eͣ ueritas dĩ. in his qui ex
isrłitis credidert᷑ ⁊ uenit unꝰ paries
de circũcisione. applicans se ad lapi¬
de᷑ angularẽ. S ille lapis angulum
ñ faceret : nͥ aliũ parietẽ ex gentibꝰ
susciꝑet. Ille itaq paries tãꝗͣ ꝓprie
ꝑtinet ad ueritatẽ: iste aũ aliꝰ ad

Expanded text:
Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in spe ꝓmissiõis dĩ. Quantũ enĩ atti¬
net ad nr̃a merita infirmi sumꝰ qͣntũ
ad eiꝰ miscdiam robusti sumꝰ. Itaq iste in¬
firmꝰ. in se: robustꝰ in mĩa di inde cepit.¬
IsCUTAs tuas dñe: in ȩter¬
nũ cantabo. In gn̾ationẽ &
gn̾ationẽ. annuntiabo ueri¬
tatẽ tuã in ore meo. Obse
meo: loquor s tua loquor. Annuntia¬
bo ueritatẽ tuã in ore meo. Si ñ obseqͦr:
seruus ñ sũ. Si a me loquor: m̃dax sũ.
¶srgo ut ⁊ abs te. dicã. ⁊ ego dicã. duoquȩ¬
dã st̃: unũ tuũ. unũ meũ: ueritas tua.
os meũ. Quã gͦ ueritatẽ annuntiet. qͣs
ficabit᷑ d ic inquit edifico ut ñ destru¬
ã: qm̃ qͦsdã sic destrues ut ñ edifices.
qͥsda uͦ sic destrues. ut edifices. Nisi enĩ
quidã destruerent᷑ ut edificarent᷑ : ñ
diceret᷑ iheremie: Ecce posui te ad destruc¬
tionẽ ⁊ edificationẽ. Eutiq om̃s qͥ ido¬
la colebant ⁊ lapidib seruiebant in

Expanded text:
 in spe promissionis Dei: quantum enim attinet ad merita nostra, infirmi sumus; quantum ad ejus misericordiam, robusti sumus. Itaque iste infirmus in se, robustus in misericordia Deiias tuas, Domine, in aeternum cantabo: in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Obseino meo: loquor, sed tua loquor; «annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Si non obsequor, servus non sum; si a me loquor, mendax sum. Ergo ut et abs te dicam, et ego dicam, duo quaedam sunt: unum tuum, unum meum; veritas tua, os meum. Quam ergo veritatem annuntiet, quas ficabitur.» Sic, inquis, aedifico, ut non destruam: quoniam quosdam sic destruis, ut non aedifices: quosdam vero sic destruis, ut aedifices. Nisi enim quidam destruerentur, ut aedificarentur, non diceretur Jeremiae, «Ecce posui te ad destructionem, et aedificationem» . Et utique omnes qui idola colebant et lapidibus serviebant, in
Abbreviated transcription (Latin):
facti st̃. qui enarrant głam dĩ. De
⁊ oꝑa manuũ eiꝰ annuntiat firma¬
m̃tũ. Et ut noueritis de his oelis di¬
ci: certe de his in consequenti exp̃s¬
sius dictũ ẽ. Non st̃ loquelȩ neq
sermones : quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ.¬

Expanded text:
m Dei. De et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.» Et ut noveritis de his coelis dici, certe de his in consequenti expressius dictum est, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eor
Abbreviated transcription (Latin):
Sat ogyͣ istũ de quo
loqui ꝓposuimꝰ carita¬
Sti ur̃e. donante. dño. Ac¬
⁊cipite de spe quã ha
qui ꝓmuisit. ita cetã cõpleturus ẽ ut
multa cõpleuit. Dat enĩ nob̃ ad eũ fidu¬
ciã. ñ meritũ nr̃m s illiꝰ miscđia: ⁊ ipse

Expanded text:
salmum istum, de quo loqui proposuimus Charitati Vestrae, donante Domino, accipite de spe quam habqui promisit, ita caetera completurus est, ut multa complevit. Dat enim nobis ad eum fiduciam,
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ scĩ: utiq ⁊ ipsi filii dĩ. Iheremias he¬
lias. ioħes filii dĩ ⁊ nubes: qr p̃dicato¬
res u̾eritatis. Dixistis quas nubes me
hoĩes ẽẽ putent. ⁊ in quibꝰ filiis dĩ me
numerent: dicite ⁊ uos quẽ me dici¬
tis e̾ẽ. Respondens petrꝰ ꝓ om̃ibꝰ. ꝓ uni¬

Expanded text:
 utique et ipsi filii Dei: Jeremias, Elias, Joannes, filii Dei; et nubes, quia praedicatores Dei. Dixistis quas nubes me homines esse putent, et in quibus filiis Dei me homines numerent: dicite et vos «quem me dicitis esse.» Respondens Petrus pro omnibus, pro uni
Abbreviated transcription (Latin):
ni potuert̃. ꝓ suspensionibꝰ fluctꝰ. Quȩ
duo sic exposuimꝰ. ut suspensiones dice¬
remꝰ cõminationes. fluctꝰ aũ iã ipsas
passiones: quȩ utraq ueniunt de iu¬
dicio dĩ. S illic dicꝰtũ ẽ. om̃s suꝑ me tͣn¬

Expanded text:
ni pro suspensionibus fluctus. Quae duo sic exposuimus, ut suspensiones diceremus comminationes, fluctus autem jam ipsas passiones: quae utraque veniunt de judicio Dei. Sed illic dictum est, «Omnes super me tran
Abbreviated transcription (Latin):
erit petendũ. s quicqͥd recꝰte petitũ est
optinendũ: Nec faciẽ suã au̾tet a nob̾:
qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Nec inopes erimꝰ:
qr copia nr̃a ipse ds̃ erit oĩa in oĩb. Nec
labor abimꝰ: qr nulla remanebit infirmi¬
tas. Nec exaltati humiliabim᷑: ⁊ conturba¬
uł transeuntẽ sustinebimꝰ: qr in eiꝰ be¬
nignitate manentes manebimꝰ. Nec t̃ro¬
res eiꝰ nos conturbabt᷑: qr ꝓmissa reddita
nob̾ obuiabt̃ Nec t̃ritꝰ longe fiet a nob̾
notꝰ ⁊ amicus : uͥ nullus erit qͥ timeat᷑

Expanded text:
 quidquid recte petitum est, obtinendum: nec faciem suam avertet a nobis, quoniam videbimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmitas: nec exaltati humiliabimur et conturbantem sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tuert᷑. Posuert̃ me inqͥt in lacu infe¬
riori: uł potiꝰ in lacu infimo. Sic ẽ enĩ
in greco. Quid ẽ enĩ lacus infimus. nͥ
ꝓfundissima miseria qua ñ sit ꝓfun¬
dior: Unde alibi dr̃. Eduxisti mͥe de
lacu miseriȩ. In tenebrosis ⁊ umbra
mortis posuert᷑ me. Utiq id existimã¬
tes. qñ qd̃ faciebant nesciebant: ⁊ ig¬
norabiant eũ quẽ nemo pͥncipũ huiꝰ
scłi cognouit. Umbra enĩ mortis nescio
utrũ mors corporis hic sit intelligen
da. an illa potiꝰ de qua scriptũ ẽ. qui
sedebant in tenebris ⁊ umbra mortis.
lux orta ẽ eis: qr credendo in lucẽ ⁊
uitã. ex tenebris ⁊ umbra mortis e¬
ductist᷑. Talẽ gͦ illi qͥ nesciebant qđ
faciebant dum putauert᷑. ⁊ int̾ ta¬
les nesciendo posuert᷑: qualib ne ħ

Expanded text:
 Posuerunt me,» inquit, «in lacu inferiore;» vel potius, «in lacu infimo:» sic enim est in graeco. Quid est autem lacus infimus, nisi profundissima miseria, qua non sit profundior? Unde alibi dicitur, «Eduxisti me de lacu miseriae» . «In tenebrosis et in umbra mortis:» posuerunt utique id existimantes, quando quid faciebant nesciebant, et ignorabant eum quem nemo principum hujus saeculi cognovit . Umbra enim mortis, nescio utrum mors corporis hic intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris et morte impietatis educti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quid faciebant, Dominum putaverunt, et inter tales nesciendo posuerunt, qualibus ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris huiꝰ mortis. hoc eͣ in hoĩe
qͥ te obliuiscendo uitã ⁊ lumͣ amisit.
tua mirabilia iustitia cognoscentur:
istoꝵ mortuoꝵ. quid ex his agat dẽ
ad utilitatẽ corporis xpĩ. qd̃ ẽ eccłia.
ut in eis demonstret᷑ quȩ sit di grã
in p̃destinatis. qͥ sodm ꝓpositũ uoca¬
ti sunt. Inde ipsũ corpus. in alio

Expanded text:
«in tenebris» hujus mortis, hoc est, in homine «in tenebris» hujus mortis, hoc est, in homine qui te obliviscendo vitae lumen amisit, «tua mirabilia et justitia cognoscentur?»istorum mortuorum; quid ex his agat Deus ad utilitatem corporis Christi, quod est Ecclesia: ut in eis demonstretur quae sit Dei gratia in praedestinatis, qui secundum propositum vocati sunt. Unde ipsum corpus in alio
Abbreviated transcription (Latin):
nebris: hoc ẽ in t̾ra oblita. Infideles
enĩ significant᷑ nomine tenebraꝵ. Nlĩc
dic̃ apłs. fiustis enĩ aliqnͣ tenebre. Sic
⁊ t̾ra oblita homo ẽ: qui oblitꝰ ẽ dmͣ.
Dotest nãq anima infideł usq ad tã¬
tas tenebras ꝑuenire: ut dicat stultꝰ
in corde suo ñ eͣ ds̃. Totꝰ gͦ iste sensus
ita continuat᷑. ⁊ contexit᷑. ¶lamaui
ad te dñe intͣ passiones meas: totadie
ex panddi manꝰ meas ad te: id ẽ ñ desti¬
ti ad te głificandũ extendere oꝑa mea.
tius ñ facies mirabilia. id ẽ ñ eis cõmo¬
uent᷑ ad fidẽ: nec medici eos ex suscrta¬
bunt ut confiteant᷑ tͥ. in quib occul¬
ta grã tua ñ oꝑat᷑. qr ñ trahunt᷑ ut
credant: qr nemo uenit ad me: nͥ quẽ
tu traxeris: Nã qͥs enarrabit in sepul¬
nime mortue euiꝰ mors iacet sub corpo¬
ris pondere : ⁊ ueritateͣ tuã in ꝑditi¬
one. hoc ẽ in tali morte nicħ hoꝵ ua¬
lenti credere atq sentire: Nũquid enĩ

Expanded text:
Infideles enim significantur nomine tenebrarum: hinc dicit Apostolus, «Fuistis enim aliquando tenebrae» . Sic et terra oblita, homo est qui oblitus est Deum: potest namque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde suo, «Non est Deus» . Totus ergo iste sensus ita continuatur atque contexitur: «Clamavi ad te, Domine,» inter passiones meas; «tota die expandi manus meas ad te:» id est, non destiti ad te glorificandum extendere opera mea. tuis non facies mirabilia? id est, non eis commoventur ad fidem, nec medici eos exsuscitabunt, ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in sepulnimae mortuae, cujus mors jacet sub corporis pondere? «et veritatem tuam in perditione;» hoc est, in tali morte nihil horum valenti credere atque sentire? «Numquid» enim
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃. nͥ mittant᷑. Sic̃ scriptũ ẽ. Quã spe¬
ciosi pedes eoꝵ qͥ annuntiant pacẽ: qͥ
annuntiant bona. Ipsi st̃ medici cu¬
plantat ẽ aliquid aut qͥ rigat. s qui
ierem̃tũ dat ds̃. Idõ ⁊ ego ad dnm

Expanded text:
n mittantur? sicut scriptum est, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Ipsi sunt medici cuplantat est aliquid, aut qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Ideo et ego ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
se habeat acsi dicꝰtũ sit. Nũquid enar¬
rabit quis ueritate᷑ tuã in ꝑditione:
Misediam qͥppe ⁊ ueritatẽ amat scrip¬
tura conuingere: maxime in psalmis.
Id̃ uͦ ait in ꝑditione. alio u̾bo repe¬
tiuit qͦd supͣdixerat in sepulchro: ut in

Expanded text:
Numquid enarrabit quis veritatem tuam in perditione? Misericordiam quippe et veritatem amat Scriptura conjungere, maxime in Psalmis. Quod vero ait, «in perditione,» alio verbo repetivit quod supra dixerat, «in sepulcro.» Sic
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ⁊ ego: nͥ qr fuimꝰ ⁊ nos aliqͣndo
filii ire. sic̃ ⁊ ceteri: S ad te clama¬
ui: ut saluus e̾em. Qͥs enĩ me discer¬
nit ab aliis filiis irȩ. cũ apłm audi¬
am ingratos t̾ribilit᷑ increpantem
ac dicentẽ: quis aũ te discernit:
Qd enĩ habes. qd̃ ñ accepisti : Si autͣ
&e accepisti. quid głaris quasi ñ aoce¬

Expanded text:
 quia fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri ? Sed «ad te clamavi,» ut salvus essem. Quis enim me discernit ab aliis filiis irae, cum Apostolum audiam ingratos terribiliter increpantem, ac dicentem: «Quis enim te discernit? Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid glori
Abbreviated transcription (Latin):
malis aĩa mea : ⁊ uita mea in infer¬
no apppinquauit. Audemꝰ ne dic̾e
aĩam xp̃ĩ repletã malis: cũ illa pas¬
sionis afflictio. in carne ualuerit qͥcqͥad
ualuit: Uñ ⁊ ipse suos ad tolerantiam
passionis accendens. ⁊ tãꝗͣ. ad respondẽ¬
dũ exhortans chorũ suũ: nolite in qͥt ti¬
mere eos qui corpꝰ occidunt. aĩam aut̃
ñ posst᷑ occidere. An occidi a ꝑsequtito¬
rib aĩa nͣ potest: mał aũ repleri potest.
Q d si ita ẽ: querendũ quib. Non enĩ ui¬
ciis. ꝑ quȩ hoĩ dñat᷑ iniquitas. animam
illã repletã possumꝰ dice̾: s forte dolori
aĩa: quẽ in euitabilit̾ ĩminentẽ p̃cedit
tristitia. qͥ soliꝰ aĩȩ dolor ẽ. Dolere. gͦ aĩa¬
etiã ñ dolente corpore potest. dolere
aũ corpꝰ sine aĩa ñ potest. Cur itaq ñ
dicamꝰ ñ humanis peccatis. s tñ huma¬
nis mał repletã fuisse animã .xͥ. de qͦ¬

Expanded text:
a mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribanima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolereetiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi, de q
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sequit᷑ aut medici exsuscitabt᷑
⁊ confitebunt᷑ tͥ: id ẽ quia nͣ a me¬
dicis exsuscitabunt᷑ hoies ut confite¬
ant᷑ tibi: in hebreo quide̾ se alitͣ se
habere. firmat᷑. Non enĩ medici s gi¬
gantes eẽ ꝑhibent᷑ Uerũ septuagin¬
ta int̾pͣtes. quoꝵ auctoritas tanta eͣ
ut ñ imerito ꝓpt̾ mirabilẽ consonã¬
tiã duino spũ intͣpͣtati ẽe credant᷑.
de uocis similitudine qua in hebrea
lingua gigantes ⁊ medici pene eo¬
dẽ mͦ sonant. ut exigua differen¬
tia distinguat᷑. ñ errore s potiꝰ oc¬
casione. quomͦ isto loco accipiendi es¬
sent gygantes significare uoluert̃.
Si enĩ suꝑbos gygantũ noĩe insinua
cos nũcupari. uelut ꝑ arte̾ sapien¬
tie sue ꝑmittentes animarũ suarũ¬
salutẽ Contra quos drͣ: diuĩ ẽ sal.¬
Si aũ in bonũ acceꝑimꝰ gygantes.
qr ⁊ de ipso dño dictũ ẽ. exultauit
ut gygas ad currendã iuiã. qd̃ ita
sit gigas gygantũ. magnoꝵ scilicet

Expanded text:
autem sequitur, «Aut medici exsuscitabunt, et confitebuntur tibi?» id est, quia non a medicis exsuscitabuntur homines, ut confiteantur tibi. In hebraeo quidem aliter se habere firmatur; non enim medici, sed gigantes esse perhibentur: verum Septuaginta interpretes, quorum auctoritas tanta ut non immerito propter mirabilem consonantiam divino Spiritu interpretati esse credantur; de vocis similitudine, qua in hebraea lingua gigantes et medici pene eodem modo sonant, et exigua differentia distinguuntur, non errore, sed potius occasione, quomodo isto loco accipiendi essent gigantes, significare voluerunt. Si enim superbos gigantum nomine insinuatcos nuncupari, velut per artem sapientiae suae promittentes animarum salutem: contra quos dicitur,  in bono acceperimus gigantes, quia et de ipso Domino dictum est, «Exsultavit ut gigas ad currendam viam» ; quod ita sit gigas gigantum, magnorum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
potest uenire ad me. nͥ ei fuerit datũ
a patre meo: ut ostend̾et etiã fidẽ qͣ
credit. ⁊ a morte sui cordis aĩa reuiuis¬
cit. dari nob̃ a dõ. Quantũlibe. gͦ ex¬
ipsa excellentis u̾bi p̃dicatione ⁊ ueri¬
tatis. etiã ꝑ miracła sua fortes tãquam¬

Expanded text:
potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo:» ut ostenderet etiam ipsam fidem qua credit, et ex morte sui cordis anima reviviscit, dari nobis a Deo. Quantumlibet ergo excellentes verbi praedicatores, et veritatis etiam per miracula sua
Abbreviated transcription (Latin):
intellecꝰturi sumꝰ. Si exteriores eiꝰ in car¬
ne in qua patiebat᷑ positos: ñ eos in eiꝰ
passione legimꝰ infirmatos ab inopia. id
ẽ fame ut assolet languisse. Post cenã
qͥppe suã traditꝰ: ⁊ eodẽ̾ die crucifixus:
Si interiores quomͦ infirmati st̃ ab inopi¬
a. cũ in eis eẽt lux indeficiens: D nimi¬
rũ ocłos suos dixit: m̃bra ꝗͣ in suo corpo¬
re eui caput ẽ ipse clariora ⁊ eminen¬
tiora.⁊ pͣcipua diligebat. De quo cor
uͥ auditꝰ.Si totũ auditꝰ: uͥ odoratus.
Si fuissent oĩa unũ m̃brũ. ubi corpus:
Nunc aũ multa m̃bra: unũ aũ corpꝰ. Non
potest dic̾e ocłs manib: opꝰ uob̾ ñ ha

Expanded text:
intellecturi sumus? Si exteriores in carintellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquam fame, ut assolet, languisse: post coenam quippe suam traditus, et eodem die crucifixus est. Si interiores, quomodo infirmati sunt ab inopia, cum in eis esset lux indeficiens? Sed nimirum oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus. Non potest dicere oculus man
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s suspensiones ñ ait suꝑ me transiert̃.
s suꝑ me induxisti: oĩa q̃ impendebant
euenisse significat. Impendebant aũ. qͣn¬
diu in ꝓpħia futura imminebant oĩa quȩ
rat acceꝑimꝰ dictũ ee̾ notos meos. os ert̃.
Nã quẽ ille ñ nouerat : s eos dic̾ notos.
quibꝰ ⁊ ipse notꝰ erat. qͣntũ eũ tc̃ scire po¬
dic̾e potuerit. sic̃ ⁊ malos ⁊ qͦs imꝓbaret
ignotos: qͥbꝰ in fine̾ dicꝰturus ẽ nͣ noui
uos. Qd̃ uͦ adiungit posuert̃ me abhomi¬
nationẽ sibi. possunt ⁊ illi quidã intelli¬
gi qͦs notos sibi dix̃: qr ⁊ ipsi genꝰ illiꝰ mor
tis horrebant. S meliꝰ intelligit᷑ de his. de
qͥbꝰ suis ꝑsequutoribꝰ suꝑiꝰ loquebat᷑. Tra¬
ditus su inqͥt. ⁊ ñ egrediebar. Utrũ qr fo¬
ris erant discipłi eiꝰ. qnͣ intꝰ ipse iudi¬
ñ ostendebã quis e̾e̾m. non ꝓpalabar. nͣ
manifestabar: ⁊ idõ sequit᷑. Ocłi mei in¬
firmati stͣ ab inopia. Nã quos oculos eiꝰ

Expanded text:
Omnes suspensiones,» non ait, super me transierunt, sed «super me induxisti;» omnia quae impendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu in prophetia futura imminebant, omnia quarat acceperimus dictum esse «notos meos,» omnes erunt: nam quem ille non noverat? Sed eos dicit «notos,» quibus et ipse notus erat, quantum eum tunc nosse podicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» . Quod vero adjungit, «Posuerunt me abominationem sibi:» possunt et illi quidem intelligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus il de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «et non egrediebar.» Utrum quia foris erant discipuli ejus, quando ipse intus judinon ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑. Uñ dic̃ apłs paulus. Si quomͦ
emulari potero carne̾ meã: ut sal¬
uos faciã aliqͦs ex illis. S etiã. tales
medici quãuis ñ de suo curent. qͥa
nec medici corporis curant de suo.
tñ qͣntũlibet ꝑ fidele ministerium
opitulent᷑ saluti: uiuentes curare
posst̃. ñ mortuos excitare. De qͥbꝰ dic¬
tũ ẽ. Nũquid mortuis facies mirabilia:
Nimis enĩ occulta dĩ gr̃a ẽ qua hoĩm
m̃tes quodã mͦ reuiuiscunt. ut possint
a qͥbꝰ libet eiꝰ ministris p̃cepta sanitatis
audire. Quã gr̃am cõm̃dat in eugłio
dicens. Nemo potest uenire ad me: nisi
pat᷑ qui misit me traxerit eũ. Et pau¬
lo post aꝑtiꝰ hoc ipsũ repetens. ait uer

Expanded text:
s Paulus: «Si quo modo aemulari potero carnem meam, ut salvos faciam aliquos ex illis» . Sed etiam tales medici, quamvis non de suo curent, quia nec medici corporis curant de suo; tamen quantumlibet per fidele ministerium opitulentur saluti, viventes curare possunt, non mortuos excitare: de quibus dictum est, «Numquid mortuis facies mirabilia?» Nimis enim occulta Dei gratia est, qua hominum mentes quodam modo reviviscunt, ut possint a quibuslibet ejus ministris praecepta sanitatis audire. Quam gratiam commendat in Evangelio dicens, «Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum:» et paulo post apertius hoc ipsum repete
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũ manent. qr ñ de fideli. s infide¬
li ẽ dictũ. ira dĩ manet suꝑ eũ. E t̃ro¬
res dĩ conturbant infirmitatẽ fideliũ:
qr ome qd̃ accidere potest. etiã si ñ ac¬
cidat. prudent᷑ tunet᷑. E aliqnͣ t̃rores
ipsi ita conturbant animũ cogitantis.
circũpellentibꝰ malis: ut sic̃ aqua un¬
diq circũ fluere uideant᷑. ⁊ simul cir¬
cũdare metuentẽ. E qr eccłie in hoc
mundo ꝑegrinanti ista ñ desunt. dũ
mͦ in his mͦ in illis m̃bris eiꝰ usq quaq
contingt̃: idõ dixit toto die. continu¬
ationẽ significans tpr̃is. donec finiat᷑
ñ illis imputet᷑. S utquid ħ oĩa nͥ ut
oratioĩbꝰ huiꝰ scĩ corporis mane. id ẽ
post nocꝰte infidelitatis in luce fidĩ
p̃ueniat dm̃: donec ueniat salꝰ illa
in CuIIꝰͦ ñdũ re. s iã spe salui facꝰti sumus.

Expanded text:
non autem manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, et simul circumdare metuentem. Et quia Ecclesiae in hoc mundo peregrinanti ista non desunt, dum modo in his, modo in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit, «tota die,» continuationem significans temporis, donec finiaturnon illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
intͣp̃tati st̃. om̃s fluctꝰ tuos: aut sic̃
alii. om̃s elationes tuas suꝑ me indu¬
xisti. Scriptũ ẽ in alio psalmo. omnes
suspensiones tuȩ ⁊ flucꝰtus tui suꝑ me
ingressi ft̃: uł sic̃ quidã meliꝰ transtu¬

Expanded text:
interpretati, «omnes fluctus tuos;» aut, sicut alii, «omnes elationes tuas super me induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtu
Abbreviated transcription (Latin):
nu tua repulsi st̃. Id ẽ cũ hȩc ab eis fac¬
tus sũ. ipsi expulsi st̃ de manu tua:
ipsi achutorio manꝰ tue pͥuati stͣ: qui
me sine adiuitorio ẽẽ putauert᷑. fõde¬
rtͣ enĩ sic̃ dicit in alio psalmo ante
faciẽ meã foueã: ⁊ incidert᷑ in eã.
Neliꝰ enĩ sic intelligendũ existimo. quã
ut id qd̾ dic̾tum ẽ. ⁊ ipsi expulsi st̃ de
manu tua. ad illos referat᷑ dormientes
in sepulchro quoꝵ n meminit adhuc:
cũ sint in eis iusti quoꝵ licet ñ memine¬
rit ut adhuc resurgant. de his tñ dic¬
habitant in adiutorio altissimi: in ꝓ
tecꝰtione dĩ cęli cõmor ant᷑. S illi expul¬
si stͣ de manu dĩ. qui dnm̃ xpm de¬

Expanded text:
nu tua:» id est, cum haec ab eis factus sum, «ipsi expulsi sunt de manu tua;» ipsi adjutorio manus tuae privati sunt, qui me sine adjutorio esse putaverunt. «Foderunt» enim, sicut dicit in alio psalmo, «ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam» . Melius enim sic intelligendum existimo, quam ut id quod dictum est, «Et ipsi expulsi sunt de manu tua,» ad illos referatur dormientes in sepulcro, quorum non meminit adhuc: cum sint in eis justi, quorum licet non meminerit adhuc ut resurgant; de his tamen dichabitant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorantur . Sed illi expulsi sunt de manu Dei, qui Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
S illi qui nesciebant qd̵ faciebant. qͥs eẽt
utiq nescientes. similẽ illũ aliis puta
uert̃ uulnere occisis ⁊ dormientib in
sepulchro: quoꝵ ds̃ adhuc nͣ meminit. id
Idõ nãq mortuos consueuit scriptura di¬
cere dormientes: qr eiugilaturos id ẽ re¬
surrecturos uult intelligi. S hic uulne¬
ratus ⁊ dormiens in sepulchro. die t̾cio
euigilauit: & facꝰtꝰ eͣ sic̃ passer singula¬
ris in tecꝰto. id ẽ ad dexterã patͥs in cęlo.
Nec iã morit᷑: ⁊ mors illi ultra ñ dñabit᷑.
Uñ longe distat ab eis. quoꝵ ad talẽ re¬
surrectionẽ ds̃ ñ memunit adhuc. Qđ
enĩ p̃cedere oportebat in capite: corpo¬
ri seruat᷑ in finẽ. Tunc aũ dr̃ ds̃ menu

Expanded text:
sed illi qui nesciebant quid faciebant, quis esset utique nescientes, similem illum putaverunt aliis vulnere occisis et dormientibus in sepulcro, quorum Deus adhuc non meminit, id nit. Ideo namque mortuos consuevit Scriptura dicere dormientes, quia evigilaturos, id est, resurrecturos vult intelligi. Sed hic vulneratus et dormiens in sepulcro, die tertio evigilavit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori servatur in fine. Tunc autem dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
tenebraꝵ. ⁊ manifestabunt᷑ cogitatio¬
nes cordis. ⁊ laus erit a te. unicuiq :
nc̃ in ista uͥta. in ista ꝑegrinatione: in
hac luce fidĩ. q̃ in cõparatione tene:¬
brarũ infideliũ iã ẽ dies. s in cõpara¬
nullis ut opinor u̾bis explicari potest.
differt᷑ bonũ qd̃ in ȩtͣnũ dabit᷑. ⁊ ma¬
la transitura crebrescunt. Idõ sequit᷑¬
in me: ut qͥd me dereliquisti. Causa
cognoscenda ꝓposita ẽ: ñ tãquã cul¬
pata sine causa hoc faceret. dĩ culpa¬
ta sapientia. Ita ⁊ hic. Utqͥd dñe repu¬
listi oronẽ meã luiꝰ tam̃ rei causa si
diligent᷑ adu̾tat᷑: iã suꝑiꝰ indicata ẽ.
Ad hoc enĩ oratio scõꝵ dilatione tanti
bñficii. ⁊ tribulationũ adu̾sitate qͣsi
repellit᷑: ut tãquã ignis flatu reꝑ¬
cussus inflãmet᷑ ardentiꝰ. Exequitur

Expanded text:
manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comparanullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura crebrescunt. Ideo sequitin me; utquid me dereliquisti» ? Causa cognoscenda proposita est, non tanquam sine causa hoc faceret Dei culpata sapientia: ita et hic, «Utquid, Domine, repulisti orationem meam?» Hujus tamen rei causa si diligenter advertatur, jam superius indicata est: ad hoc enim oratio sanctorum dilatione tanti beneficii, et tribulationum adversitate quasi repellitur, ut tanquam ignis flatu repercussus inflammetur ardentius. 15. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Ap̃s nos redemit de maledicꝰto le¬
gis: factus ꝓ nob̃ maledictũ. Scriptũ ẽ
enĩ. Maledictus oĩs qͥ pendet in ligno.
Et idõ cũ eiꝰ obȩdientiã. usq ad extremã
humilitatẽ cõm̃dare uellet. humilia¬
uit inqͥt semetipsũ facꝰtꝰ obediens usq
ad mortẽ. Id̃ cũ parũ uideret᷑ adiec̃.
Mortẽ aũ orucis. Propt̾ hoc. qͣntũ mͥ ui¬

Expanded text:
edemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum; scriptum est enim, Maledictus omnis qui pendet in ligno» . Et ideo cum ejus obedientiam usque ad extremam humilitatem commendare vellet, «Humiliavit,» inquit, «semetipsum, factus obediens usque ad mortem:» quod cum parum videretur, adjecit, «mortem au
Abbreviated transcription (Latin):
mane dñs iħc ñ conditionis necessita¬
te s miserationis uoluntate suscepit.
ut transfiguraret in se corpꝰ suũ qd̃
ẽ eccłia. cui caput ẽe dignatꝰ ẽ hocẽ
m̃bra sua in scĩs ⁊ fidelib suis. ut si
cui eoꝵ int̾ humanas tẽptationes cõ¬
tristari ⁊ dolere contingeret. ñ idoͣ se
corpꝰ eiꝰ ex ipso suo capite ad disceret. In
hoc qͥppe corpore pͣcipuũ m̃brũ apłm¬

Expanded text:
Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum ap
Abbreviated transcription (Latin):
atq illa necessitate deuictũ. Lacũ enĩ di¬
xit. uł miseriȩ uł inferm ꝓfundita¬
tẽ: factus sũ inqͥt sic̃ hõ sine. adu¬
torio int mortuos liber. In his uerbis
maxime ꝑsona dni apparet. Qs enĩ aliꝰ
int̾ mortuos liber. nͥ in similitudine
carnis peccati. intͣ peccatores solus si¬
ne peccato :  U ñ illis qͥ se insipient᷑ libe¬
ros putabant : omĩs ait qui fac̃ pecca¬
tũ. seruus ẽ peccati. Et qr ꝑ eũ qͥ nͣ ha¬
bebat peccatũ oportebat lib̾ari a pec¬
catis: si uos inqͥt filiꝰ lib̾auerit. teͣ ue¬
re lib̾i eritis. Nic gͦ int̾ mortuos liber.¬
⁊ iterũ eã sum̾e. a quo eã nemo tolle¬
bat. s eã ipse uoluntate ponebat : qui
etiã carnẽ suã tãquã solutũ ab eis tẽ.¬
plũ resuscitare poterat cũ uolebat.
Quẽ passurũ cũ om̃s deseruissent. solꝰ

Expanded text:
enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum,» inquit, «sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos libert iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntate ponebat ; qui etiam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum
Abbreviated transcription (Latin):
queris : ⁊ ipse iã paulus tãquã elec¬
tũ m̃brũ. in eodẽ corpore positꝰ. dicat:
ut suppleã quȩ desunt p̃ssuraꝵ xp̃i
sũ ego ⁊ in laborib a iuuentute mea:
exaltatꝰ aũ humiliatꝰ sũ ⁊ confusus. In
me transiert̃ ire tuȩ: ⁊ t̾rores tui con¬
turbauert̃ me. Circũdedert̃ me siẽ
aqua tota die: circũdedert̃ me simul.
Longe fecisti a me amicũ: ⁊ notos meos
a miseria. Contigerunt ⁊ contingͣt oĩa
hȩc in m̃bris corpͣris xpi: ⁊ au̾tit ds̃ ab
orantib faciẽ suã ñ exaudiendo ad id
qd̃ uolunt : qnͣ sibi nesciunt nͣ expe¬
dire qd̃ petunt. E inops ẽ eccłia cũ es¬
urit ⁊ sitit ꝑegrina. unde saciet᷑ in
patria: ⁊ in laborib ẽ a uiuentute sua.
psũ enĩ corpꝰ xp̃i: ⁊ in alio psalmo dic̃.¬

Expanded text:
queris» ? et ipse jam Paulus tanquam electum membrum in eodem corpore positus dicat, «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi sum ego, et in laboribus a juventute mea; exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus. In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Longe fecisti a me amicum , et notos meos a miseria.» Contigerunt et contingunt omnia haec in membris corporis Christi. Et avertit Deus ab orantibus faciem, non exaudiendo ad id quod volunt, quando sibi nesciunt non expedire quod petunt. Et inops est Ecclesia, cum esurit et sitit peregrina, unde satietur in patria. Et in laboribus est a juventute sua: ipsum enim corpus Christi et in alio psalmo dic