comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑfectius. quanto et ipse per-¬
fectior fuerit ⁊ s cũ om̃s assimi¬
lari ei contencdant: nullus tñ
equari. Unde scͥptum ẽ in libro
iosue. quia cum ẽẽnt filii isrł
transituri iordanẽ: p̃cones per
mare cepunt. Quando iileri¬
tis archam federis dñi dĩ ur̃i
et sacerdotes stirpis lenitice.
portantes eam: uos quoq con-¬
surgite et seqͥmini p̃cedentes
Sitq inter uos et archam spaci
cul uidere possitis. et nosse
ꝑ quã uiam ingrediamini.
quia prius non ambulastis

Expanded text:
to perfectius, quanto et ipse perfectior fuerit. Sed etsi omnes ei assimilari contendant, nullus tamen aequari. Unde scriptum est in libro Josue, quia cum essent filii Israel transierunt praecones per mare coeperunt quando videritis arcam foederis Domini Dei vestri et sacerdotes stirpis leviticae portantes eam vos quoque consurgite et sequimini praecedentes sitque inter vos et arcam spatium cul videre possitis et nosse per quam viam ingrediamini quia prius non ambulastis
Abbreviated transcription (Latin):
duo cõputantur milia pas-¬
suũ: quia intus et exteriꝰ ꝑfec¬
tatorꝵr omniũ gr̃ãm antecellit.
Unde omnib precipit᷑. Cauete
ne appropinquetis ad archam.¬

Expanded text:
duo computantur millia passuum, quia intus et exterius perfecliorum gratiam antecellit. Unde et omnibus praecipitur: Cavete ne appropinquetis ad arcam
Abbreviated transcription (Latin):
inte sue iurtutib in inter¬
ni cotidie incensi rectitudinẽ
ꝓficit : nec sparsa ꝑ cogitatio¬
nes defluit ⁊ s sese intra archa¬
na cordis in rigoris uirga con¬

Expanded text:
itae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga con
Abbreviated transcription (Latin):
ridam. laganũq. posuit super
adipes et armũ dextrum: tra¬
dens simul omnia aaron et fi¬
liis eius. Qui postqͣm leuauert̃
ea coram dño. rursũq suscepta
de manib eoꝵ: adoleuit suꝑ¬

Expanded text:
eo, laganumque posuit super adipes et armum dextrum, tradens simul omnia Aaron et filiis ejus. Qui postquam levaverunt ea coram Domino, rursum suscepta de manibus eorum, adolevit su
Abbreviated transcription (Latin):
tuscłm consecrationis et ar¬
mum quẽ de ariete separasti.
quo iniciatus ẽ aaron et filii
eius: cedentq inpartẽ aaron
et filioꝵ eius iure ꝑpetuo a fi¬
liis isrł: quia pͥmitiua sunt et
initia de uictimis eoꝵ pacificis
que offerunt dño. Hic non con¬

Expanded text:
tusculum consecratum et armum quem de ariete separasti quo initiatus est Aaron et filii eius cedentque in partem Aaron et filiorum eius iure perpetuo a filiis Israhel quia primitiva sunt et initia de victimis eorum pacificis quae offerunt Domino ves
Abbreviated transcription (Latin):
in cute. et oꝑuerit omnẽ carnẽ
a capite usq ad pedes quicqͥd
sub aspectu oculoꝵ cadit:
considerabit eum sacerdos et
teneri lepra mundissima ui¬
dicabit: eo quod omnis in
candorem uersa sit: iocirco
homo mundus erit. ꝑlepram¬

Expanded text:
et operuerit omnem carnem a capite usque ad pedes quidquid sub aspectu oculorum cadit, considerabit eum sacerdos, et teneri lepra mundissima judicabit, eo quod omnis in candorem versa sit, et idcirco homo mundus erit. » E
Abbreviated transcription (Latin):
lepre si fuerit inquit in homi¬
ne: adducetur ad sacerdotem
et uidebit eum. Cumq color
albus in cute fuerit. et capil¬
loꝵ mutauerit aspectũ. ipsa
quoq caro uilla apparuerit:
lepra uecustissima udicabit̃
atq inolita cuti. Con tamina¬
bit itaq eum sacerdos et non
recludet. quia ꝑspicue ĩmun¬

Expanded text:
leprae si fuerit in homine adducetur ad sacerdotem et videbit eum cumque color albus in cute fuerit et capillorum mutarit aspectum ipsa quoque caro viva apparuerit lepra vetustissima iudicabitur atque inolita cuti contaminabit itaque eum sacerdos et non recludet quia perspicue inmun
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq expleti fuerint dies pur¬
gationis eius ꝓ filio suie ꝓ filia ⁊¬
deferet agnum anniculũ in
holocaustũ. et pullũ columbe
siue turturẽ ꝓ peccato ad ostiũ
tabernacłi testimonii: et tradet
sacerdoti. Qui offeret illa coram
dño et rogabit ꝓ ea: et sic mun¬
dabitur a ꝓfluuio sanguinis
sui. Dies purgationis mulieris

Expanded text:
cumque expleti fuerint dies purificationis eius pro filio sive pro filia deferet agnum anniculum in holocaustum et pullum columbae sive turturem pro peccato ad ostium tabernaculi testimonii et tradet sacerdoti qui offeret illa coram Domino et rogabit pro ea et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui
Abbreviated transcription (Latin):
est moyses ad aaron et
ad elearar atq ythamar fili¬
os eius. Capita ur̃a nolite nu¬
dare et uestimenta nolite scin¬
dere ne forte moriamini: et suꝑ
omnẽ cetum oriatur indigna¬

Expanded text:
est Moyses ad Aaron et ad Eleazar, atque Ithamar filios ejus: Capita vestra nolite nudare, et vestimenta nolite scindere, ne forte moriamini, et super omnem coetum oriatur indigna
Abbreviated transcription (Latin):
mon. Habe fidutiam in dño
ex toto corde tuo: et ne innita¬
ris prudentie tuẽ. In omnib
uis tuis cogita illum: et ipse
diriget gressus tuos. Homo itaq¬

Expanded text:
 habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo: et ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum: et ipse diriget gressus tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi unquã deesse leticiam: uolo
illam tibi domi nasci. Naseitur
si modo intra teipsum sit. Fac oro¬
prãre felicem. Dissice et conculca
de tuo gaude. Quid est autem
de tuo: Deteipso. et tui optima

Expanded text:
tibi umquam deesse laetitiam. Volo illam tibi domi nasci; nascitur, simodo intra te ipsum sit. Ceterare felicem: dissice et conculca de tuo gaude. Quid est autem hoc " de tuo" ? Te ipso et tui optima
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uiuũ cum ligno cedrino
et cocco et ysopo tinguet in san¬
guine passeris immolati : qͦ
asꝑget illum qui immundus
est septies ut iure purgetur:
et dimittet passerem uiuum ma-

Expanded text:
autem vivum cum ligno cedrino et cocco et hysopo tinguet in sanguine passeris immolati quo asperget illum qui mundandus est septies ut iure purgetur et dimittet passerem vivum ut in
Abbreviated transcription (Latin):
lapis qui rȩꝓbatus est ab edifi-¬
cantib qui factus est in caput
anguli: et non est in alio aliquo
sub celo datum hominib: in qͦ
oporteat nos saluos fieri. Hic uoꝰ¬

Expanded text:
lapis, qui reprobatus est a uobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. Et non est in alio aliquo sub caelo datum in hominibus, in quo oporteat nos saluos fieri. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
quidam qui seputant ad con
posse purgari: quos ipsa maxi¬
me suꝑbia maculat. Nullum
enim uicium est: cuimagis
diuina lege resistat᷑. Obmutes¬

Expanded text:
em qui se putant ad contposse purgari; quos ipsa superbia maxime maculat. nullum enim uitium est, cui magis diuina lege resistitur e
Abbreviated transcription (Latin):
et de pecorib obtule¬
rit uictimã ꝓ peccato.
ouem scił ĩmaclatam ⁊ ponet
manũ suꝑ caput eius: et ĩmo¬
labit eã in loco ubi solent ho¬
q sacerdos de sanguine eiꝰ di-¬
gito suo: et tangens cornua
altaris holocausti. reliquum
sundet ad basim eiꝰ. Omnẽ
quoq auferens adipem sicut
auferri solet adeps arietis qui
ĩmolatur ꝓ pacificis: cremabit
suꝑ altare in incensum dñi.
Rogabitq ꝓ eo et pro pecc̃o eiꝰ et

Expanded text:
em de pecoribus obtulerit victimam pro peccato, ovem scilicet immaculatam, ponet manum super caput ejus, et immolabit eam in loco ubi solent hoque sacerdos de sanguine ejus digito suo, et tangens cornua altaris holocausti, reliquum fundet ad basim ejus. Omnem quoque auferens adipem, sicut auferri solet adeps arietis qui immolatur pro pacificis, et cremabit super altare in incensum Domini. Rogabitque pro eo, et pro peccato ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Obtulit et filios aaron. Cũq
de sanguine arietis ĩmolati te¬
tigisset extremũ auricule singu¬
loꝵ dextre. et pollices manus
ac pedis dextri: reliquũ fudit¬
suꝑ altare ꝑ circuitum. Notan¬

Expanded text:
obtulit et filios Aaron. Cumque de sanguine arietis immolati tetigisset extremum auriculae singulorum dexterae, et pollices manus, et pedis dexteri reliquum super altare per circuitum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si non inuenerit manꝰ
eius nec potuerit offerre agnũ
sumet duos turtures. uel duos
pullos columbe unum in ho¬
locaustũ et alterum ꝓ peccato
orabitq ꝓ ea sacerdos. et sic mun¬

Expanded text:
Quod si non invenerit manus ejus, nec potuerit offerre agnum, sumet duos turtures vel duos pullos columbae, unum in holocaustum, et alterum pro peccato. Orabitque pro ea sacerdos, et sic mun
Abbreviated transcription (Latin):
ret: iste ad salutem om̃ium ꝓuida
gub̃natione transferret. Cantat gͦ
psalmũ dño anima ꝑfecta. que iam
digna ẽ nosse secretum di. ꝓ uerbis
chusi. ĩd est ꝓ cognitione eiusdẽ se¬
creti: qͦd secretum dexter ds. ĩdest
fauens atq ꝓpiciꝰ. ei oꝑatus est. Est
autẽ intentio huiꝰ ꝑfecti catholici.
qͦsꝙ fĩdeles exhortari ut spem suã
in dño ponant᷑: ꝙ sic ꝑfecte inuart.
quatinus diem iudicii expectare
securi ualeant: se ipsum ꝓponen

Expanded text:
ret, iste ad salutem omnium provida ret, iste ad salutem omnium provida gubernatione transferret. Cantat ergo psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei pro Verbis Chusi, id est, pro cognitione ejusdem secreti, quod secretum dexter Deus, id est, favens atque propitius, ei operatus est. Est autem intentio hujus perfecti catholici, quosque fideles exhortari, ut spem suam in Domino ponant et sic perfecte vivant, quatenus diem judicii expectare securi valeant, seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tate conuertit. Ex pł de psalmo .uͦi.
psalmꝰ. sic intitulat᷑. In finẽ
psalmꝰ dauid: que cantauit dño ꝓ
uerbis chusi. filii gemini. Hic mit¬
timur ad hystoriã illã in regnoꝵ li¬
bro sc̃do. ubi chusi amicus daiid tñ¬
siuit in partes absalon filii eiꝰ ad ex¬
ploranda consilia. &ꝰ ienuncianda
que aduersum patre ille molieba¬
tur. auctore achithofel. qui defec̾at
ab amicitia dauid: ⁊ filiũ eiꝰ adu̾s
patrem. consiliis quib poss. instry¬
ebat. Sp̃ualiter nobis chusi: int̾p̃¬
tatur silentium. Gemini aut̃ dex¬
ter. Achithosel: fr̃is ruina. ꝑchu¬
si qͦd silentium int̾p̃tat᷑. recte acci¬
pitur. adu̾sus illos dolos dñm nr̃m
silentiõ dimicasse: quo silentio sacͣ¬
mentum uenerabilis passionis
occultans. uoluntariã rumã frĩs.
idẽ nefarium scelus traditoris sui.
in sue miscdie atq prũdentie ordi¬
ñe conuertit: ut qd̃ ille ad ꝑniciem
uniuis hominis ꝑuersa mente face¬

Expanded text:
tate convertit. IN PSALMUM VII.tate convertit. IN PSALMUM VII.ustino sic intitulatus est, In finem psalmus David, quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Jemini. Hic mittimur ad historiam illam in Regum libro secundo: ubi Chusi amicus David transivit in partes Absalom filii ejus, ad exploranda consilia et renuncianda, quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitofel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem, consiliis, quibus posset, instruebat. Spiritualiter nobis Chusi interpretatur silentium; Jemini autem dextra, Achitofel fratris ruina: Per Chusi, quod silentium interpretatur, recte accipitur, adversus illos dolos silentio Dominum nostrum dimicasse, quo silentio sacramentum venerabilis passionis occultans, voluntariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus traditoris sui in suae misericordiae atque prudentiae ordinem convertit: ut quod ille ad perniciem unius hominis perversa mente face
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ ꝙ tam sepe diuꝙ flentẽ đs
exaudiuit. intelligat᷑ lib̃ata a pec¬
catis. ꝙꝰ om̃s ꝑuersos motus carna¬
lis affectionis domuisse: sicut dicit.
Discẽdite a me om̃s qui oꝑamini ini¬
quitatem: q̃m exaudiuit dñs uocẽ
fletus mei. Qd̃ cũ ei ꝓuen̾it: ñ mirũ
ẽ. si iam ita ꝑfecta est. ut oret ꝓ mi¬
micis suis. Pocest gͦ ad hoc ꝑtinere
qd̾ dixit. erubescant ⁊ contͣbentur
ueementer om̃s inimici mei. ut de
pecc̃is suis agant penitentiã: qd̾ sñ
confusione ⁊ conturbatione fieri ñ
potest. Nichil itaq impẽdit sic accipi.
et illũd qd̾ sequitur. conuertant᷑ ⁊e
rubescant. id est conuertant᷑ ad l̃m.
et erubescant in priorib denebris
cit. Qũa enĩ głam habuistis aliq̃n.
in his in quib ñc erubescitis: Qd̾ añ
addidit. ualde uelocit̾. aut adoptan¬
tis affectum. aut ad xp̃i potentiam
referendũ est: qui gentes que ꝓ ĩdo¬
lis suis ꝑsequebantur eccł̃iam. ad
eugłii fidem tanta tempoꝵ celeri¬

Expanded text:
mentem et tam saepe diuque flentem Deus exaudivit, intelligatur liberata a peccatis, et omnes perversos motus carnalis affectionis domuisse, sicut dicit: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei, quod cum ei provenerit, non mirum est si jam ita perfecta est ut oret pro inimicis suis. Potest ergo ad hoc pertinere quod dixit, Erubescant, et conturbentur omnes inimici mei, ut de peccatis suis agant poenitentiam, quod sine confusione et conturbatione fieri non potest. Nihil itaque impedit sic acciet illud, quod sequitur, Convertantur et erubescant, id est, convertantur ad Deum: et erubescant in prioribus tenebris cit, Quam enim gloriam habuistis aliquando in his quibus nunc erubescitis . Quod autem addidit, valde velociter, aut ad optantis afreferendum est, qui gentes, quae pro idolis suis persequebantur Ecclesiam, ad Evangelii fidem tanta temporum celeri
Abbreviated transcription (Latin):
os natos fauoris adulatione decos¬
tos comedunt. Qui bene muliere
fuisse: & talia gessisse ꝑhibent᷑. Nisi
enĩ muliebria. simulate uirtutes in¬

Expanded text:
octos favoris adustione natos comedunt. Quae bene mulieres fuisse, taliaque gessisse perhibentur; quia si non muliebria simulatae virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
bor. Clamabo de optinendis bonis:
dep̃cabor de remouendis malis.
Lu enĩ dñsm̃s qui regis me: ⁊ d̾s m̃s
qui creasti me. Hic nobis ostendit᷑
incapite nr̃o: quid agere debeamꝰ.
Si auert̾it a nobis dñs faciẽ suam
mox conturbari debemꝰ ꝑ peniten¬
tiam: et ad pias eiꝰ aures. tam̃diu
clamare.donec indulgentiã conse¬
ostendit cũ sub̃dit. Que utilitas ĩ
sanguine meo: dum descendo in
corruptionẽ: Quĩd ꝓficiet mͥ. ł a¬
liis sanguis m̃s effusus.si ego in
corruptionẽ descendo. si orpus
meũ putrescat in sepucbro: si tͥci¬
Sa die ñ resurgo: Numqͥd confite¬
Sbitur tͥ puluis ÷ aut annunciabit
ueritatem tuã : Nũqͥd caro redas¬
la in puluerẽ confitebit᷑ tͥ. idest

Expanded text:
bor. Clamabo de obtinendis bonis, bor. Clamabo de obtinendis bonis, deprecabor de removendis malis. Tu enim Dominus meus, qui regis me, et Deus meus, qui creasti me. Hic nobis ostenditur in capite nostro, quid agere debeamus. Si averterit a nobis faciem suam mox conturbari debemus per poenitentiam. Et ad pias ejus aures tandiu clamare, donec indulgentiam conseostendit, cum subjungit: 10. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendero in corruptionem? Quid proficiet mihi, vel aliis sanguis meus effusus, si ego in corruptionem descendo? si corpus meum putrescat in sepulcro? si tertia die non resurgo? Nunquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Nunquid caro redacta in pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ adyso uoluptatis. habundanᷤ om̃¬
b bonis: motus ad ꝑfuasionẽ ser¬
pentis.Xp̃c aut̃ in habundantia
uirtutum. dixit. idẽ delibauit. ut
ñ moueatur inet̾nũ:s sit obẽdi¬
ens patͥ. usq mortẽ. Nec hoc suis
uirib attribuit: unde & subdit.
Oñe in uoluntate tua. prestitisti
decori meo turtutẽ. Qd̃ decorus sũ
in iusticia. fortis in pacientia: ñ
hoc habeo ex mea potestate. s tu¬
a uoluntate. Auertisti faciem
tuã a me: & factus sum conturbatꝰ
Uisus ẽ enĩ auertisse faciẽ suã pa¬
der a filio: qñ eũ in passione dereli¬
quit. Uñ & iudei dixxerunt. Si filiꝰ
di est: lib̾et eum si nult. Factus ẽ
aut̃ conturbatꝰ: cũ ait. Tristis est
aĩa mea:usq ad mortẽ. Hic magnũ
m̾itũ xp̃i ostendit᷑: qui nec sic ꝓbatꝰ
ab obẽdientia recessit. Tu auertis fa¬
ciem tuã ame:s ego ñ sum auer¬
sus ate.Nam sequitur. Ad te dñe
clamabo: et ad łm meum dep̃ca¬

Expanded text:
paradiso voluptatis , abundans omniparadiso voluptatis , abundans omnibus bonis, motus est ad persuasionem serpentis . Christus autem in abundantia virtutum, dixit, idest, deliberavit, ut non moveatur in aeternum, sed sit obediens Patri usque ad mortem . Nec hoc suis viribus attribuit, unde et subdit: 8. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Quod decorus sum in justitia, fortis in patientia, non hoc habeo ex mea potestate, 129 sed tua voluntate. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Visus est enim avertisse faciem suam Pater a Filio, quando eum in passione dereliquit. Unde et Judaei dixerunt, Si Filius Dei est, liberet eum, si vult . Factus est autem conturbatus, cum ait, Tristis est anima mea usque ad mortem . Hic magnum meritum Christi ostenditur, qui nec sic probatus ab obedientia recessit. Tu avertis faciem tuam a me: sed ego non sum aversus a te. Nam sequitur: 9. Ad te, Domine, clamabo, et ad Dominum meum depreca
Abbreviated transcription (Latin):
Ad nesꝑum demorabit᷑ fletus: et
ad matutinũ leticia. yesꝑa fit:
qñ sol occĩdit. Nesꝑacepit. uͥ sapĩe
lumen recessit a peccante homine:
qͣnmortẽ dãpnatus est. Oecĩd̾at il
li sol iusticie: ñ gaudebat ad p̃sen¬
tiam dĩ. Inde inchoata ẽ omĩs ui¬
ta ista mortalis. Ab ipso uesꝑe mo¬
ras habebit fletus: qm̃ diu in la¬
borib ⁊ tẽptationib. ppłs dĩ expec¬
tat diem dm̃. Deinde ueniet matu¬
tinũ: quo exultatio resurrectionis
futura ẽ. Tunc orietur fidelib lux:
chro ÷ ut qd̃ dedicauit in fundam̃¬
do: hoc ꝓmitteret domui. In d̃no
& matutinũ. qr surrexit dercia die.
Sepultus es et tu uesꝑe in ꝑadyso:¬
et resurrexisti tercia die. Quomͦ t̾¬
cia die : Si scłm cogites. unꝰ dies ẽ
ante legem: scõs sub lege. t̾cia sub
gr̃a : qd̾ triduo illo ostendit caput
tuũ: hoc tr̃iduo scłi ostenditur in
se contrariũ ade: cum subiungit.
Ego aut̃ dixi in habundantia mea:
ñ mouebor in et̾nũ. Ille positus in

Expanded text:
erum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Vespera fit, quando sol occidit. Vespera coepit, ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est. Occiderat enim illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Ab ipso vespere moras habebit fletus, quandiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Deinde veniet matutinum, quo exultatio resurrectionis futura est. Tunc orietur fidelibus lux,chro, ut quod dedicavit in fundamento, hoc promitteret domui. In Dominet matutiuum, quia surrexit tertia die. Sepultus es et tu vespere in paet resurrexisti tertio die. Quomodo tertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo illo ostendit caput tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in se contrarium Adae, cum subjungit: 7. Ego autem dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ille positus in
Abbreviated transcription (Latin):
sit meritũ sacci. qd̾ ẽ pecc̃m. Saccꝰ
aũt ẽ: mortalitas. Saccũ gͦ consei¬
dit. q mortalitatẽ destruxit: & in¬
suꝑ circũdelit eũ leticia: qm̃ stola
immortalitatis induit illũ dñs. Ad
hoc aut̃ circundatus ẽ leticia: ut fa¬
ciat qd̃ subiungit. yt cantet tͥ gła

Expanded text:
sit meritum sacci, quod est peccatum. Saccus sit meritum sacci, quod est peccatum. Saccus autem est mortalitas. Saccum autem conscidit, quia mortalitatem destruxit, et insuper circumdedit eum laetitia: quoniam stola immortalitatis induit illum Dominus. Ad hoc autem circumdatus est laetitia, ut faciat, quod subjungit: 13. Ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
sinuat: cũ ꝓtinꝰ addit. aũdiuit dñ
et misertus est mei: dns factus ẽ ad¬
uitor esi m̃s. Misertus ẽ mei. ne cor¬
rũꝑer:adnunt. ut etiã resurgerẽ.
Misccłia ꝑtinet ad remissionẽ pec¬
catoꝵ: aduutoriũ ꝑtinet ad ꝓfectũ
bonoꝵ oꝑum et uircutũ. Prius
miseretur nobis sine p̃cẽdentib
m̾itis : ut liberati a pecc̃o bonũ ue¬
limꝰ: deinde nos adiuuat. ut bonũ
q̃d uolumꝰ impleamꝰ. Qd̃ pecc̃a cor¬
rigimꝰ. miscdĩa łi est: qd̃ ad uirtu¬
des resurgimꝰ. adnitoriũ dĩ est. In qͦ
aut̃ sit adiutus osteñdit: exfami¬
liaritate se conuertens ad patre ⁊
dicens. Conuertisti planctũ meũ
in gaũdiũ mͥ. Planctũ passionis
ingaũdium mutasti resurrectioĩs:
mͥ. ĩdẽ ad utilitatẽ mei.⁊ meoꝵ. Co¬
cidisti saccũ meũ: et circũdedisti
me leticia. Saccus de capris confi
eitur: et de hẽdis. Ee capre ⁊ hẽdi:
int̾ pecc̃ores ponunt᷑. Dñs de num̾o
nr̃o saccũ solum accepit: ñ assũp¬

Expanded text:
uat, cum protinus addit: 11. Audivit Dominus, et misertus est mei; Dominus factus est adjutor meus. Misertus est mei, ne corrumperer. adjuvit, ut etiam resurgerem. Misericordia pertinet ad remissionem peccatorum. Adjutorium pertinet ad profectum bonorum operum et virtutum. Primum miseretur nobis sine praecedentibus meritis, ut liberati a peccato bonum velimus. Deinde nos adjuvat, ut bonum quod volumus, impleamus. Quod peccata corrigimus, misericordia Dei est. Quod ad virtutes resurgimus, adjutorium Dei est. In quo autem sit adjutus, ostendit, ex familiaritate se convertens ad Patrem, et dicens: 12. Convertisti planctum meum in gaudium mihi. Planctum passionis in gaudium mutasti resurrectionis; mihi, id est, ad utilitatem mei et meorum, Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia.citur, et de hoedis. Et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur. Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assum
Abbreviated transcription (Latin):
ei similes: et uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. si¬
et enĩ qd subdit᷑. Dñe d̾s m̃s in et̾nũ
confitebor tͥ. Hec ẽ gła mea. ut tͥ con¬
fitear in et̾nũ : qm̃ nichil mͥ ex me.
s omĩa exte: qui es łs oĩa in om̃ib.
Confitere gͦ mͦ qd̾ tu fecisti indm. ĩdẽ¬
pecc̃a : et confitebis quid tͥ fec̾it ds
dimittendo pecc̃a: ut ei confitens. in
eternũ non compungaris pecc̃o:

Expanded text:
eum sicuti est . Fiet enim quod subditur: Domine Deus meus in aeternum confitebor tibi. Haec est gloria mea, ut tibi confitear in aeternum, quoniam nihil mihi ex me, sed omnia ex te, qui es Deus, omnia in omnibus. Confitere ergo modo , quod tu fecisti in Dpeccata: et confiteberis, quid tibi fecerit Deus, dimittendo peccata: ut ei confitens in aeternum non compungaris pecc
Abbreviated transcription (Latin):
et confitemini ore et corcle memorie
illiꝰ. Obliti enim eratis eñ : s ipse
uos ñ ẽ oblitus. Qd̾ aut̃ ur̃i memor
extitit: ñ ex ur̃a. s ex illiꝰ sc̃itate ꝓ¬
cessit. Et ex hoc etiã psallite et con¬
fitemini: qm̃ ira in indignatione
eiꝰ.⁊ uita in uoluntate eius.Uindi¬
cauit in uos primũ pecc̃m q̃d̾ mor¬
te soluistis: et uitam eternã ad qͣm
rẽdire nullis urĩs uirib possetis
quĩd timeas. Indignat᷑ eñ cłs hõi:
⁊ infert iram ꝓ pecc̃o. Rursus cũ
audis. ⁊ uita in uoluntate eiꝰ: ha¬
bes in do quĩd speres ⁊ diligas. Ibi¬

Expanded text:
et confitemini ore et corde, memoriae et confitemini ore et corde, memoriae illius. Obliti enim eratis eum, sed ipse vos non est oblitus . Quod autem vestri memor extitit, non ex vestra, sed ex illius sanctitate processit. Et ex hoc etiam psallite, et confitemini. 6. Quoniam ira in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus. Vindicavit in vos primum peccatum, quod morte solvistis, et vitam aeternam, ad quam redire nullis vestris viribus possetis, quid timeas. Indignatur enim Deus homini, et infert iram pro peccato. Rursum cum audis, Et vita in voluntate ejus, habes in D
Abbreviated transcription (Latin):
runt omĩa illa: tanqͣ umbra. Et qͥd
dicunt de iustis: Quomͦ computa¬
ti sunt int̾ filios cłi: &̾ inter scõs sors
illoꝵ estͦ Tunc implebitur qͦdmͦ di¬
rifica filiũ tuũ. Et sanasti me. Erat
enĩ infirmꝰ: ꝓparre carnis. Sana¬
uit gͥ eum pater: quia resuscitan
do ipsam carnẽ. immortalem ⁊ in¬
corruptibilẽ fecit. Audi apłm: u
de ueram sanitatẽ. Absorta ẽ ait morᷤ
in uictoria Ubi est mors aculeus tu¬
us: Qbi est contentio tua: Subiun¬
git aliã causam: qua debeat d̃nm
exaltare. Oñe inquit. eduxisti ab
inferno animã meã. Expoliauit
enĩ infernũ: & aĩas sc̃oꝵ secũ in oe¬
los duxit. Saluasti me adescendes¬
tib in lacum: ĩdest ex manib iu¬
deoꝵ me lib̾asti: qui sua sponte ĩ
infernũ et mortẽ & fauces diaboli
descendunt. Et qr eius lib̾atio ad cõ¬
munẽ ꝑtinet salutem: icło nos am¬
monet dicens. Psallite dno sc̃i eiuiᷤ:
et confitemini memorie sc̃itatis eiꝰ.
Acsi dicat. Uos ꝑ meã lib̾ationẽ fac

Expanded text:
 umbra. Et quid dicunt de justis? Quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est? tunc implebitur, quod modo dirifica filium tuum . Et sanasti me. Erat enim infirmus pro parte carnis. Sanavit igitur eum Pater, quia resuscitando 128 ipsam carnem immortalem et incorruptibilem fecit. Audi Apostolum, Vide veram sanitatem. Absorpta est ait mors in victoria. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est contentio tua ? Subjungit aliam causam, qua debeat Dominum exaltare. 4. Domine, inquit, eduxisti ab inferno animam meam. Exspoliavit enim infernum, et animas Sanctorum secum in caelo duxit. Salvasti me a descendentibus in lacum. Id est, ex manibus Judaeorum me liberasti, qui sua sponte in infernum et mortem et fauces diaboli descendunt. Et quia ejus liberatio ad communem pertinet salutem, ideo nos admonet dicens: 5. Psallite Domino sancti ejus, et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Ac si dic
Abbreviated transcription (Latin):
immicos meos suꝑ me: quia liceil
putarent se ẽẽ in passione suꝑ me
tñ illũd gaũdiũ in tristicia ẽ conu̾¬
sum. Qd̾ dicit᷑ mͦ ex ꝑsona fundam̃¬
ti: postmõdũ dicetur ex ꝑsona uni¬
uersẽ domus. Iam facta ẽ dẽdicati¬
o domꝰ in capite : tanꝗͣ dedicatio
fuñdam̃ti. Oomꝰ. id ẽ eccłia adbuc
fabricatur: postea dedicabitur.
tent in fabricatione domꝰ: confun¬
dentur in dedicatione. Tunc enim
stabunt iusti in magna constanti¬
a aduersus eos qui se angustiauer̃t:
dicent aut̃ illi inter se penitentes.

Expanded text:
inimicos meos super me. Quia licet inimicos meos super me. Quia licet putarent se esse in passione super me, tamen illud gaudium in tristitia est conversum. Quod dicitur modo ex persona fundamenti, postmodum dicetur ex persona universae domus. Jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Domus, id est, Ecclesia adhuc fabricatur: postea dedicabitur. tent in fabricatione domus: confundentur in dedicatione. Tunc enim stabunt justi in magna constantia adversus eos, qui se angustiaverunt. Dicent autem inter se poenitentes
Abbreviated transcription (Latin):
Domꝰ dauĩd ẽdificat᷑: qnhumanitaᷤ
mortuis xp̃e resuscitat᷑. domꝰ xp̃i:
est humanitas. Sicut eñi domꝰ cele¬
bris fit indedicatione: sic xp̃c cele¬
brior factus est inresurrectione: as¬
sũpta impassibilitate ⁊ immortali¬
tate. In prima parte psalmi ẽ acti¬
o gr̃aꝵ de lib̾atione: inqua etiã hor¬
tatur scõs. ut ꝓ ea do grates reddait:
que lib̾atio illoꝵ est: qui ꝑ eã lib̾ati
sunt. Inscda parte que incipit. ego
aut̃ dixi inhabundantia mea: os¬
tenditur meritũ quare sit dignũ
ut lib̾et᷑. In tercia parte que incipit.
aũdiuit dñs: ostendit᷑ qualit̾ fiat
ipsa dedicatio. Errca fine: manife¬
ste ponit resurrectionẽ. Mat̾ia ẽ xp̃c
Intentio est hortari hoĩes ad laudẽ
di. de sua lib̾atione: que illoꝵ ẽ Qd̃
notamꝰ. ubi dicit᷑. Psallite dño sci
eius. Ait ergo.
me. Ampliabo nomen tuũ
ꝑ multas gentes: qm̃ humanita¬
dem meã uerbo tuo unisti. Nec
delectasti. ĩdẽ nec delectare fecisti.

Expanded text:
David aedificatur, quando humanitas a mortuis resuscitatur. Domus Christi est humanitas. Sicut enim domus celebris fit in dedicatione: sic Christus celebrior factus est in resurrectione, assumpta impassibilitate et immortalitate. In prima parte psalmi est actio gratiarum de liberatione: in qua etiam hortatur sanctos, ut pro ea Deo grates reddant, quae liberatio eorum est, quia per eam liberati sunt. In secunda parte, quae incipit, Ego autem dixi in abundantia mea, ostenditur meritum, quare fuit dignum, ut liberetur. In tertia parte, quae incipit, Audivit Dominus, ostendit qualiter fiat ipsa dedicatio. Circa finem manifeste ponit resurrectionem. Materia est Christus. Intentio est hortari homines ad laudem Dei de sua liberatione, quae illorum est: Quod notamus ubi dicitur, Psallite Domino, sancti ejus.me. Ampliabo nomen tuum per multas gentes, quoniam humanitatem meam Verbo tuo unisti. Nec delectasti, id est, nec delectari fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ spem dedisti. Uit uns occas¬
one cuiȩ pastoralis. et ais min¬
te legationis. in multis a sis ne¬
gociis ex tẽ occupati. desio ꝓñs
me potiumꝰ. Ceterũ carita la q
biti nos nequaꝗͣ sinit ẽẽ imnno
si. ñ singłarit Alieui psone s td

Expanded text:
mihi spem dedisti. Verum nos occasione curae pastoralis et nobis injunctae legationis in multis et diversis negotiis extunc occupati, desiderium me potuimus. Caeterum charitas illa qua biti nos nequaquam sinit esse immemorisi, non singulariter alicui personae, sed toti
Abbreviated transcription (Latin):
geniũ suũ ad hoc uertit: ut oĩpotes¬
ti dõ siue scribendo. siue loquendo qͣs
posset aĩas acqͥreret. Qdstudiosus lec¬
tor ĩ qisdi s oub anmadu̾te potest. du¬
dito il beatissimi uiri stucho au¬
dita etia utilitate illiꝰ lectionis. ee¬
pit uehem̃ter idi ie coneanonicus

Expanded text:
ad hoc vertit ut omnipotenti Deo, sive scribendo, sive loquendo, quas posset animas acquireret, quod studiosus lector in eisdem Floribus animadvertere potest. Audito itaque beatissimi viri studio, audita etiam utilitate illius lectionis, coepit vehementer idem concanonicus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Cũ uobiscũ dudũ apud in¬
sulã morarem᷑ ÷ concanonieꝰ ur hesce¬
linꝰ inter cetera uerba que nobiscũ
familiariter habuit. cepit diliger.¬
postmodũ scĩ rufi abbate audierat
excertos. & ĩ unũ collectos. Cui nos
in qͣnͣtũ ex ipsa seͥpt᷑a ꝑcepimꝰ. qui
⁊ religionẽ & intentionẽ illiꝰ beati
iuri nouimꝰ. respondimꝰ. animũ su¬
ũ in hoc oꝑe fuisse : ut qͦd morib cor¬
rigendis magis eẽt eccłiȩ di necessari.¬
ũ. hec tantũ de diuersis expositori¬
b traheret: et ĩ duob corꝑib poneret.
Magnã qͥpe & diffusã expositionẽ.
suꝑ psalmos a beato augustino edi¬
tã nouerat. & cassiodoro: ⁊ reliqͥs eccłie
di doctorib. S qͥ totꝰ igne diuini a¬
moris ĩ flãmatꝰ celestib ĩ hyabat. & in¬

Expanded text:
obiscum dudum apud Insulam moraremur, concanonicus vester Hescelinus, inter alia verba quae nobiscum familiariter habuit, coepit diligenpostmodum Sancti Rufi abbate, audierat exceptos et in unum collectos. Cui nos, in quantum ex ipsa scriptura percepimus, qui et religionem et intentionem illius beati viri novimus, respondimus animum suum in hoc opere fuisse, ut quod moribus corrigendis magis esset Ecclesiae Dei necessarium, hoc tantum de diversis expositurus traheret, et in duobus corporibus poneret. Magnam quippe et diffusam expositionem super Psalmos a beato Augustino editam noverat, et Cassiodoro, et reliquis Ecclesiae Dei doctoribus. Sed qui totus igne divini amoris inflammat
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt adnimentũ. quia uetꝰ ẽ ꝓ¬
phia noui. &̃ nouũ uet̾is ẽ expositi¬
o destam̃ti. Audita aut̃ p̃dicatione:
omĩa excelsatua .i. omĩa iudicia tu¬
a alta. ⁊ inuestigabilia. et fludus
tui. idẽ cõminationes tue t̾rentes
ec tundentes: suꝑme tnsierunt. Su¬
pauerunt me. et in imodem̾seruat:
s tñ tnͣfierunt. Recessit ira. uenit
miscłia ⁊ tnͣsierunt fludus: uenit
tnͣquillitas. Agitabat᷑ nauicła uen¬
tis. opiebatur flucdib: exclama¬
uerunt ꝑiclitantes. dne salua noᷤ:
et ipse imꝑauit fluctib et mari.
& facta ẽ tranquillitas magna ybi
habundauit pecẽm. suꝑabundauit¬

Expanded text:
ferunt adjumentum: quia vetus est pferunt adjumentum: quia vetus est prophetia novi, et novum veteris est expositio Testamenti. Audita autem praedicatione, Omnia excelsa tua, idest, omnia judicia tua alta, investigabilia, et fluctus tui, idest, comminationes tuae, terrentes et tundentes super me transierunt. Superaverunt me et in imo demerserunt: sed tamen transierunt. Recessit ira, venit misericordia. Transierunt fluctus, venit tranquillitas. Agitabatur navicula ventis, operiebatur fluctibus: exclamaverunt periclitantes Deo, Salva nos: Et ipse imperavit fluctibus et mari, et facta est tranquillitas magna . Ubi abundavit pec
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓmeruimꝰ: de terra iordanis.
memor ero tui.ꝓpt̾ea &̃ memor e¬
rotui: quia abyssus abyssum in¬
uocat. in uoce caractaꝵ tuaꝵ. A¬
byssus ꝓfuñditas quecda est impe¬
necrabilis: incomprehensibilis.
Putamꝰ ñ cor hominis. abyssus est:
Quidenĩ ꝓfundius hac abysso . Loqͥ
homines possunt. iũderi possunt ꝑ
oꝑationẽ menbroꝵ. aũdiri inser¬
mone: s cuiꝰ cogitatio penecratur.
euiꝰ corinspicitur. quid int̾ gerat.
quid intꝰ possit. quĩd intꝰ agat. qͥd in¬
tus disponat. quid intꝰ uelit. quid
intus nolit. Quis comp̃hendit. Abys-¬
sus abyssum inuocat: horo homi¬
nem lucͥratur. Non tam̃ in uoce su¬
toꝵ tuoꝵ: qui ꝑ uocem suã regnice¬
lestis nob̾ aꝑiunt claritatem. Cata¬
aque ductus. unde ebullit aqua. Ta¬
abyssus abyssũ: quia uerba qͦ p̃dicatł
ex nouonuet̾i testam̃to confirmart.
Abyssus inuocat abyssum ÷ quiã du¬
o testam̃ta qͦddam sͥ mutuo con¬

Expanded text:
quo promeruimus: de terra Jordanis quo promeruimus: de terra Jordanis memor ero tui. Propterea etiam memor ero tui: quia 8. Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum. Abyssus profunditas quaedam est impenetrabilis, incomprehensibilis. Putamus non cor hominis abyssus est? Quid enim profundius hac abysso? loqui homines possunt, videri possunt per operationem membrorum, audiri in sermone: sed cujus cogitatio penetratur? Cujus cor inspicitur? quid intus gerat, quid intus possit, quid intus agat, quid intus disponat, quid intus velit, quid intus nolit, quis comprehendit? Abyssus abyssum invocat, homo hominem lucratur. Non tamen in voce suorum, qui per vocem suam regni caelestis nobis aperiunt claritatem. Cata proprie aquaeductus unde ebullit aqua. Taabyssus abyssum: quia verba quae praedicant, ex novo et veteri Testamento confirmant. Abyssus invocat abyssum, quia duo testamenta quoddam sibi mutuo con
Abbreviated transcription (Latin):
ta est anima mea. ⁊ hanc ꝑturba¬
tionẽ fecit suꝑbia: ꝓpt̾ea memor
ero tui de t̾ra iordams. et hermo¬
Iniim a monte mõdico . Uñ sũ me¬
mor tui. A morite paruo. et detet¬
ra iordanis: i. baptismo. ubi remissi¬
o est pecc̃oꝵ. Et enim nemo currit
ad remissionẽ ꝑe̾cc̃oꝵ: nͥ qui displi¬
cetsͥ. Nemo currit ad remissionem
mose conficet᷑ pecc̃orẽ⁊ nͥ qui se hui¬
miliau̾it ło. Ergo de. derra iorda¬
nis memor ero tur:et de monte par¬
uo: ut tu facias magnũ. Qm̃ quise
exaltat humiliabr: et qui se humi¬
liat exaltabit᷑. Si aut̃ int̾pretatio¬
ne nominũ queras: iordanis est de¬
scensio eoꝵ. Descende gͦ ut leueris:
noli extolli ne elidaris. Et de her¬
moniim morite parcio. Hermoniim
anathematrratio int̾p̃tat᷑. Anate¬
matiza te ipsum: displicendo tibi.
Displicebis enĩ dõ: si placueris tͥ. Ex¬
go qr ds omĩa bona nobis prestat. qr
ipsebonꝰ est. ñ quia nos dignisumꝰ:
quia ille misericors ẽ. ñ quia in ali¬

Expanded text:
est anima mea, et hanc perturbationem fecit superbia: Propterea memor ero tui de terra Jordanis, 202 et Hermoniim, a monte modico. Unde sum memor tui? A monte parvo, et de terra Jordanis, idest, baptismo ubi est remissio peccatorum. Etenim nemo currit ad remissionem peccatorum, nisi qui displicet sibi. Nemo currit ad remissionem mo se confitetur peccatorem, nisi qui se humiliaverit Deo. Ergo de terra Jordanis memor ero tui, et de monte parvo, ut tu facias magnum. Quoniam qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Si autem interpretationem nominum quaeras, Jordanis est descensio eorum. Descende ergo, ut leveris. Noli extolli , ne elidaris. Et de Hermoniim a monte parvo. Hermon anathematisatio interpretatur. Anathematisa teipsum, displicendo tibi. Displicebis enim Deo, si placueris tibi. Ergo quia Deus omnia bona nobis praestat, quia ipse bonus est, non quia nos digni sumus: quia ille misericors, non quia in ali
Abbreviated transcription (Latin):
iuixta est dies dñi magnꝰ: iuxta ⁊ uelox
nimis. Dies ire dies illa: dies calamita¬
tis oꝰ miserie ⁊ dies tenebrarũ ⁊ caligi¬
nis: dies tube & clangoris. Ouox diei dñi
amara. Ecce peccatrix anima. arbor
infructuosa : digna securi ꝙ igne: lig¬
nũ aridũ ⁊ mutile. Timor reum tur¬
bat : conscientia confundit: cogitati¬
ones increpant : fugere ñ licet: stat fit¬
suspensus ad grauissimã sententiam.
Ecce miser in angusto ꝑicło. egens festi¬
no auxilio ⁊ et tu dñe usq qͦ tardas:
sꝙ qͦ ñ exaudis: Nec in hoc tanqͣcru
delis ds estimandus est: s tanqͣ bonꝰ
ꝑsuasor amime. qͥd mali ipsa sͥ pepe¬
rerit. Differt enĩ puis dñs exaudire
multociens. ex magna sua miscłia:
ut ex difficultate sanationis. sit di¬
ligentior custodia recepte sanitatis.
Nam qd̵ facile sanatur: ñ multũ cane¬
tur. Differt aliqñ ut agnoscat᷑. qnͣ¬
ta impiis pena p̃paretur. qui se

Expanded text:
juxta est dies Domini magnus, juxta et velox juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis dies irae dies illa, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies tubae et clangoris . O vox diei Domini amara! Ecce peccatrix anima, arbor infructuosa, digna securi et igne: lignum aridum et inutile. Timor reum turbat, conscientia confundit, cogitationes increpant, fugere non licet. Stat suspensus ad gravissimam sententiam. Ecce miser in angusto periculo egens festino auxilio, Et tu Domine usquequo tardaris? usquequo non exaudis? Nec in hoc Ex Audelis Deus aestimandus est: sed tanquam bonus persuasor animae, quid mali sibi ipsa pepererit. Differt enim pius Dominus exaudire multotiens ex sua magna misericordia, ut ex difficultate sanationis sit diligentior custodia receptae sanitatis. Nam quod facile sanatur, non multum cavetur. Differt aliquando, ut agnoscatur quanta impiis poena praeparetur, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
bata est ualde. Turbantur quidem
interiores sensus: a consid̾atione ꝓpͥi
reatus. Ipsa qͦ infirma ⁊ peccatrix
anima cum subtilitatẽ extremi exa¬
minis cogitando conspicit: ab om̃i
interiore fortitudie destituta. in
semet ipsa contremiscit. Uidet enĩ
usq ad minimã cogitationẽ: si ñ fu¬
erit ad di uoluntatem directum.
hinc est urens conscientia: illinc ac¬
cusantia pecc̃a: inde derrens iusti¬
cia: subtus patens horridũ chaos iħ¬
ferni. & tortores horribiles: defuꝑ
iratus uidex: foris ardens mundus.
Iustus uix saluabit᷑ : pecõr ubi pa¬
rebit: Plangat interim ꝙ gemat: ne
tanta tormenta incurrat. Timet iusti¬
ciam: querat miscdiam. Non ht fortity¬
dinẽ: uł agnoscat ꝓpriam infirmitatẽ:
ndicat. Miserere mei dñe qm̃ infirmꝰ
sum: n c̾et̾a. M agnus enim accessus
ad łm ẽ: cognitio infirmitatis sue.
De tarditatẽ aut̃ sanitatis conquerit᷑:
cũ subiungit. Et tu dñe usꝙ qͦ : Ecce

Expanded text:
bata est valde. Turbantur quidem bata est valde. Turbantur quidem interiores sensus a consideratione proprii reatus, ipsa quoque infirma et peccatrix anima, cum subtilitatem extremi examinis 28 cogitando conspicit, ab omni interiore fortitudine destituta, in semetipsa contremiscit. Videt enim usque ad minimam cogitationem, si non fuerit ad Dei voluntatem directum. Hinc est urens conscientia, illinc accusantia peccata, inde terrens justitia: subtus patens horridum chaos inferni, et tortores horribiles: desuper iratus judex, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur, peccator ubi parebit ? Plangat iterum et gemat, ne tanta tormenta incurrat. Timet justitiam? quaerat misericordiam. Non habet fortitudinem? vel agnoscat propriam infirmitatem, et dicat: Misersum, et caetera. Magnus enim accessus ad Deum, est cognitio infelicitatis suae. De tarditate autem sanitatis conqueritur, cum subjungit, Et tu Domine usquequo? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mentum xp̃m. Emendant᷑ aut̃ id
purgantur: qui huic fundam̃to
suꝑedificant. ligna. fenũ. stipulam.
id infructuosa. uana. inutilia.
Detrimentũ quid̃e paciuntur: s tñ
salui erunt: sic tñ qͣi ꝑ ign̾e. Quid gͦ i¬
ste orat: qui ñ uult furore dñi argui
uł ira em̃dari: Quid nͥ ut sanetur:
Ubi enĩ sanitas est: nec mors metuenda
est. nec curantis aut secantis mẽdici ma¬
nus. Seq̃r itaq ꝙꝰ dicit. Miserere mei
firmitates nr̃e: corꝑis et anime. Nã cor¬
pus mortalitate orrũpit᷑ : anima tẽp¬
tatiõib p̃mitur: infelix homo multis
tẽptationib & miseriis fatigatur. Qui
gͦ sentit miseriã: qͥd tam postulare de¬
bet ꝗͣ misediam: Qui sentit infirmi¬
tatem ÷ qͥd tam desicłare debet qͣ sani¬
tatem: Restat itaq ut dicat: sana
me dñe. qm̃ conturbata sunt ossa me¬
a. Ed ꝑ ossa : nͥ animȩ fortia designant᷑:
Nam ne ossa carnis intelliges: exposu¬
it cũ subiungit. Et anma mea tur¬

Expanded text:
mentum Christum. Emendantur autem, idest purgantur, qui huic fundamento superaedificant ligna, foenum, stipulam, idest infructuosa, vana, inutilia . Detrimentum quidem patientur, sed tamen salvi erunt: sic tamen quasi per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult furore Domini argui, vel ira emendari? quid, nisi ut sanetur? Ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, nec curantis aut secantis medici manus. Sequitur itaque et dicit: 3. Miserere meifirmitates nostrae corporis et animae. Nam corpus mortalitate corrumpitur, anima tentationibus premitur. Infelix homo multis tentationibus et miseriis fatigatur. Qui ergo sentit miseriam, quid tam postulare debet, quam misericordiam? Qui sentit infirmitatem, quid tam desiderare debet, quam sanitatem? Restat itaque ut dicat: Sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Quid per ossa nisi animae fortia designantur? Nam ne ossa carnis intelligeres, exposuit, cum subjungit: 4. Et anima mea tur
Abbreviated transcription (Latin):
ne patientem. Saluũ me fac inqͥt
ꝓpter misccłiam tuam. Intelligit ñ
suoꝵ meritoꝵ ẽẽ qͦdsanatur: qndo
quidẽ peccanti ꝙ datum p̃ceptũ
pretereunti. iusta dãpnatio debe
sit tui. Intelligit nunc ꝙͦ ẽẽ dem¬

Expanded text:
ne patientem. Salvum me fac inquit ne patientem. Salvum me fac inquit propter misericordiam tuam. Intelligit non suorum meritorum esse, quod sanatur: quando quidem peccanti et datum praeceptum praetereunti, justa damnatio debebsit tui. Intelligit quoque E
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: et ego conuertar ad uos.
S forte meliꝰ intelligendũ ẽ. conuer¬
tere dñe: idẽ fac me conuerci. Sentit
enim in ipsa sua conuersione diffi¬
cultatem. Nam ꝑfecta nr̃a conrier¬
sio. paratũ semꝑ iniuenit dm: sicut
ꝓpħa osee dicit. Quasi dilucłm: p̃pa¬
tus est egressus eiꝰ. Qm̃ ut eum amit¬
teremus: ñ eius absentia qui ubiꝙ
est. s nr̃a fecit auersio. Dum aut̃
nos conuertimur. idestdum mutati¬
one ueteris uuite resculpimur: sp̃m
nr̃m durum sentimus: ꝙ laboriosũ
a terrenarũ cupiditatũ caligine ad
serenitatẽ diuine lucis retorqueri.
Et in tali difficultate dicimꝰ. conu̾¬
tere dñe. idẽ adiuua nos: ut ꝑficia¬
tur in nob̃ conuersio. que teꝑatũ
inuenit. et fruendũ te prebet dilec¬
torib tuis. Et icdo postqͣ dixit. conu̾¬
tere dñe. addidit. et eripe animã
meã: tanꝗͣ inherentẽ ꝑplexionib
huius scłi. ⁊ spinas quasdã dilace¬
rantiũ desicdioꝵ in ipsa conuersio¬

Expanded text:
me, et ego revertar ad vos . Sed forte melius intelligendum est, Convertere, Domine, idest, fac me converti. Sentit enim in ipsa sua conversione difficultatem. Nam perfecta nostra conversio paratum semper invenit Deum, sicut propheta Osee dicit: Quasi diluculum praeparatus est egressus ejus : quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia, qui ubique est, sed nostra fecit aversio. Dum autem nos convertimur, idest, dum mutatione veteris vitae resculpimur, spiritum nostrum durum sentimus et laboriosum, a terrenarum cupiditatum caligine ad serenitatem divinae lucis retorqueri. Et in tali difficultate dicimus, Convertere, Domine, idest, adjuva nos, ut perficiatur in nobis conversio, quae te paratum invenit, et fruendum te praebet dilectoribus tuis. Et ideo 29 postquam dixit, Convertere, Domine: addidit, Et eripe animam meam: tanquam inhaerentem perplexionibus hujus saeculi, et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversio
Abbreviated transcription (Latin):
o meritoꝵ. In inferno autẽ quis
conficebitur tͥ. Confessus ẽ tñ in
inferno diues ille de quo dñs dicit.
qui lararum uidit in requie. se
aut̃ in tormentis dolebat ÷ usꝙ a¬
deo confessus. ut õ suos morieri
uellet. ut se apeccatis cohiberent:
ꝓpt̾ penas quas apd inferos ẽẽ ñcͤ¬
dunt. Quid estgͦ. in inferno autẽ
quis conficebitur tͥ : An infernũ
uult intelligi quo post iudiciũ p̃¬
cipitant᷑ impii: ubi iam ꝑꝑ ꝓfun¬
diores tenebras nullam lucem di
uĩdebunt. cui aliqͥd confiteant᷑:
Potest etiam illd̾ intelligi. uit mort̾e
uocet peccatum. qͦd contẽpta diui¬
na lege cõmittitur: infernum uͦ
cecitatem animi. que peccantem
ĩdest morientem excipit. &̾ in¬
łm habere in nõticia: dedit illos¬
d̾s in repbum sensum. Fb ista mor¬
de & ab isto inferno tutam se fieri¬
anima dep̃catur. dũ molitur conu̾

Expanded text:
meritorum. In inferno autem quis confitebitur tibi? Confessus est in inferno ille dives, de quo Dominus dicit, qui Lazarum vidit in requie, se autem in tormentis dolebat: usque adeo confessus, ut etiam moneri suos vellet ut se a peccatis cohiberent, propter poenas quas apud inferos esse n. Quid est ergo, In inferno autem quis confitebitur tibi? An infernum vult intelligi, quo post judicium praecipitantur impii, ubi jam propter profundiores tenebras nullam lucem Dei videbunt, cui aliquid confiteantur? Potest etiam illud intelligi, ut mortem vocet peccatum, quod contemta divina lege, committitur: infernum vero caecitatum animi, quae peccantem, id est, morientem excipit et int habere in notitia, dedit illos in repte et ab isto inferno tutam se praanima deprecatur, dum molitur con
Abbreviated transcription (Latin):
h̃e ne infurore tuo argu¬
as me: neq in ira tua corri¬
pias me. Deus qui est incõmutabilis
nat᷑a. apud quem ut apłs ait. ñ est
transmutatio nec uicissitudinis ob¬
umbratio. et de qͦ dictum est. tu aut̃
dñe uircutum cũ tranquillitate
iudicas. nullam in se furoris uł ire
ꝑturbationem suscipit: s furoris
noĩe intelligr̃ illa immensa u ĩmo¬
derata anmaduersio uindictȩ. qͣ
pecc̃ores punientur in extremo ex¬
amine. Irauͦ potest intelligi exami¬
natio illa: quia imꝑfecte anime e¬
mundant᷑ in purgatorio igne. Bñ

Expanded text:
 ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Deus qui est incommutabilis natura , apud quem ut Apostolus ait non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio : de quo dictum est, Tu autem Domine virtutum, cum tranquillitate judicas : nullam in se furoris vel irae perturbationem suscipit: sed furoris nomine intelligitur illa immensa et immoderata animadversio vindictae, qua peccatores punientur in extremo examine. Ira vero potest intelligi examinatio illa, qua imperfectae animae emundantur in purgatorio igne. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
putatꝰ ẽ qiͣ leꝓsus & ꝑcussus ado
⁊ humiliat᷑: ql̃ in tenebras ⁊ ñ
in lucẽ adductus est: s tenebre eũ
ñ cõprehenderunt. Eccłiam qͦq qͣm
minis ⁊ terrorib subicit ⁊ ad ducit ii
tenebras afflictionis: ñ in lucẽ p̃sen

Expanded text:
cussus a Deo, et humiliatus ; quasi in tenebras, et in lucem adductus est. Sed tenebrae eum non comprehenderunt . Ecclesiam quoque, quam minis et terroribus subjicit, adducit in tenebras afflictionis, et non in lucem prae
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aut̃ tria genera uicioꝵ. idẽ uo¬
luptas carnis. & suꝑbia ꝙ curiosi
Nolitẽ diligere mundũ ÷ qͣm omĩa
que in mundo sunt. concupiscenti¬
a carnis sunt. & concupiscentia
riosita ualet intelligi. His teib tẽp¬
tationib: dñs tẽptatus est. Et cũ ñ po¬
tint apũd eũ ualere inimicꝰ: hoc de
illo dicit᷑. postꝗͣ cõpleuit omẽm tẽpta¬
tionẽ diabolus. Et quia tam mirabi¬
lis est dñs. q̃d infantes erũdit. astutoᷤᷤ
destruit. pecẽorib miseret᷑. scõs iusi¬
tat. angłos possidet. homines conti¬
net. omẽm creat᷑am sͥ subicit: ipsũ
qui est principiũ et finis. laũdemꝰ
in principio ⁊ infine: & nũꝗͣ a lau¬
de eius cessemꝰ dicentes. Dñe dñs ñ¬

Expanded text:
Haec autem tria genera vitiorum, id est voHaec autem tria genera vitiorum, id est voluptas carnis, et superbia, et curiositNolite diligere mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia riositas solet intelligi. Et his tribus tentationibus Dominus tentatus est : et quum non potuit apud eum valere inimicus, hoc de illo dicitur, Postquam complevit omnem tentationem diabolus . Et quia tam mirabilis est Dominus, quod infantes erudit, astutos destruit, peccatoribus miseretur, sanctos visitat, 44 angelos possidet, homines continet, omnem creaturam sibi subjicit: ipsum qui est principium et finis, laudemus in principio et in fine, et nunquam a laude ejus cessemus, dicentes: Domine