comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit U̾ certor uester ac tremor sit suꝑ cuncta animalia.
terre Quorũ uidelicet terror ac tremor qͥa eẽ suꝑ animalia
terre pͣcipit᷑. ꝓfecto eẽ suꝑ homines ꝓhibet᷑. Homo qͥpe brutis
animalib ñ aut̃ hominib ceteris. natura p̾latus ẽ: Iidcirco
ei dr̃. ut ab animalib ⁊ ñ abhominib timeat᷑. qr contra nat̾ram
suꝑbire ẽ. ab equali uelle timeri Et tam̃ necesse ẽ ut rectores
a subditis timeant᷑. quando ab eis dm̃ minime timeri depͣhen¬
dunt Ut humana saltẽ formidine peccare metuant. qͥ diuina
Ineo enĩ qđ metũ sibi aꝑuerse uiuentib exigunt. qͣsi ñ hominib
s animalib dominant᷑: Quia uidelicet exqͣ porte bestiales
sunt subditi. ex ea debent etiã formidini subiac̃e substrat
Sed plerũq rector eo ipso qͦ ceteris pminet. elatione cogi¬
tationis intumescit Et dũ ad usũ cuncta subiacent. dũ

Expanded text:
junxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia junxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. Quorum videlicet terror ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt; ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ erectus Ut & bonis innullo se pͣferat. & cũ
prauorũ culpa exigit. potestatẽ ꝓtinꝰ de monstrare sui pͥoratꝰ
agnoscat. qͣtenꝰ & honore suppresso eqͣlem se subditis bene
uiuentib deputet. ⁊ erga ꝑuersos iura rectitudinis ñ exer¬
cere formidet Nã sicut in libris moralib dixisse me memini :
liquet qđ om̃s homines natura ȩqͣles genuit. s uariante
meritorũ ordine. alios aliis culpa post ponit Ipsa aut̃
diuersitas quȩ accessit ex uitio: diuino dispensat᷑ iudicto:
ut qs om̃is homo eque stare non ualet alẽ regatur ablabus. se
Unde c uncti qui p̾sunt. non inse potestatẽ debent ordinis secds
oqualuntẽ pensare conditionis: Nec p̃ ẽẽ se hominib gaudeañ.
sed ꝓdẽe: Antiqui o enĩ patres nr̃i ñ reges hominũ sed
pasfores paecorũ fuisse memorant᷑. Et cũ noȩ dñs filiisq eiꝰ
diceret. crescite ⁊ multiplicamini. & replete cerrã. ꝓtinꝰ ad:¬

Expanded text:
ferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam sicut in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
exibent. eundẽ ⁊elũ postinodũ int̾se nauditores suos fore
munitionẽ tenent. ne cunc ad uindictã destituti sint.
si nunc fuerint incorreptione dissoluti S int̾hec scien¬
dũ ẽ qͥa dũ ad inere pationẽ se mens doctoris ex aspat.
difficile ualde ẽ ut aliqͣndo & ad aliqͥd qđ dic̃e ñ debet
erũpat. Et plerũq contigit ut dũ culpa sub ditorũ cũ
magna in uectione corripit᷑. magistri lingua usq ad
excessus uerba ꝑtrahat᷑. Cũq increpatio in modatẽ
accendit᷑. corda delinquentiũ indes ꝑatione de pͥmunt᷑.
nde necesse ẽ ut ex asꝑatꝰ rector cũ subditorũ mentẽ plus
se qͦm debuit ꝑcussisse consicłat. apud se sẽꝑ adpeni.¬
centiã recurrat. ut ꝑ lamͣta ueniam in conspectu uerr¬

Expanded text:
t, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veri
Abbreviated transcription (Latin):
inpugnet adũsitas demonstrant Nã cũ unũ qd̾q peccatũ qͦmͦ
ꝓficientib insidiet᷑ ostendit᷑. qͣsi obsidio circa ciuitatẽ hierłm
uoce p̃dicatoris ordinat᷑ S qͥa ñ solũ debent in notesc̃e. qͣlit̃
uitia inpugnent. uerũ etiã qͦmͦ custodite nos uirtutes roboreñ.
recte subiungit᷑. Et edificabis munitiones Munitiones qͥppe
sc̃s p̾dicator edificat. qͣndo quę uirtutes qͥb resistant uitiiᷤ
demõstrat. Iqͥa crescente uirtute plerũq bella tẽptationis

Expanded text:
impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, cre
Abbreviated transcription (Latin):
trorũ specie̾ tenoc: c̃ui dr̃. Sume tͥ laterẽ ⁊ pones eũ coraͣ
te: n describes ineo ciuitatẽ hierulalẽ Scĩ qͥppe doctores.
sibi lat̾ẽ sumunt. qͣndo t̾renũ auditorũ cor. ut doceant
appͣhendunt: Quẽ scilie latẽm cotã se ponunt. qͥa tota illuo
mentã intentione custodiunt: Inquo & cuutatẽ herusalẽ iubetͣ

Expanded text:
citur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
ultet. aut cũ effuse quid
subditos ꝑ trahat. aut inmanit̃ feriendo qđ delinqͥt᷑. ipse
grauiꝰ delinquat. Aut hoc qd̃ agi recte ic gͣuit̃ potuit. in-¬
mat᷑e pͣueniens leuiget. aut bone actionis meritũ differen¬
do. ad deceriora ꝑmutet¬
ciendũ qͦq ẽ qđ aliqͣndo subiectorũ uicia prudent̃ dis.¬
simulanda sunt. sed qͥa dissimulant᷑. indicanda Aliꝗdo &
aꝑte cognita mat᷑e toleranda. aliꝗdo uͦ subtilit̾ or occulta ꝑscru¬
tanda Aliꝗdo lenit̾ arguenda. aliqͣndo aut̃ uehem̃t increꝑan.¬
panda Non milla quiphe ut diximꝰ. prudent̃ dissimulano a
sunt. s qr dissimulant᷑ indicanda. ut cũ delinquens ⁊ depͣhen¬
di se cognoscit ⁊ ꝑpeti. has quas inse cacite tolerari considerat.
aug̃e culpas erubescat seq se iudice puniat. que̾ sibi apud
se rectoris pacientia clem̃t̾ excusat. Iua scilici dissimulatiõe.¬
no
bene rudeã dñs corripit. cũ ꝑ ꝓpħam dic̃ Mentita es ⁊ mei ñ.

Expanded text:
ultet, aut cum effuse quid subditos pertrahat. aut immaniter feriendo, quod delinquitur, ipse gravius delinquat, aut hoc, quod agi recte ac graviter potuit, immature perveniens leviget, aut bonae actionis meritum differendo ad deteriora permutetciendum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es
Abbreviated transcription (Latin):
cire etiã rector debet. qđ plerũq uitia. uirtutes se ẽẽ
mentiunt᷑. Nlã sepe sub parsimonie nomine se tenatia pal-¬
tiat. contra q se effu fio sub appellatione largitatis occultat.
Sepe inordinata remissio pietas credit᷑. & effrenata ira spialis
reli uirtꝰ estimat᷑. Sepe p̾cipitata actio uelocitatis efficatia atq
agendi carditas gͣuitatis ꝯsiliũ putat᷑ Unde necee̾ ẽ ut rector
animarũ. uircutes ac uitia ingilanti cura discernat. Nle aut
cor tenadia occupet. & parcũ se uideri in spensationib ex.¬
itet. aut cũ effuse quid ꝑdit᷑. largũ se qͣsi miserando¬

Expanded text:
Scire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se q
Abbreviated transcription (Latin):
suu̾ ñ radant. neq comã nutͥant. s tondentes ad condeans.¬
capita sua Sac̃ dotes naͣq iure uocati sunt: qͥ ut saer ũ du.¬
catũ pͣbeant fidelib p̾sunt. Capilli uero in capite. ext̾ioreᷤ
sunt cogitationes in mente Quidũ suꝑ cerebrũ insensibi¬
lit̃ oriunt᷑. curas uite pͣsentis expͥmunt. qͣ ex sensu negle¬
genti qͥa ĩportune aliquando ꝓdeunt. qͣsi nob̾ ñ sentientib

Expanded text:
suum non radent, neque comam nutrientsuum non radent, neque comam nutrientcapita sua . Sacerdotes jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae paesentis designant, quae ex sensu negligenti quia importune aliquando redeunt  Text.,
Abbreviated transcription (Latin):
coacte s spontaneȩ scd̃m dm̃: neq turpis luçri gr̃a sed
uoluntarie Iuib ꝓfecto uerb̃ pastorib pie p̾cauet᷑. ne
dũ subiectorũ in opiã satiant. se mucrone abitionis occi¬
dant Ne cũ ꝑ eos carnis subsidiis refictunt᷑ ꝓximi. ipsi
remaneant a iusticie pane ieruni hanc pastorũ sollia-¬
tudinẽ paulus excitat dicens. Iui suor ⁊ maxime domes¬
ticors curã ñ habet. fidẽ negaũ. ⁊ ẽ infideli deterior. Int̃
hec itaq metuendũ sẽꝑ ẽ. ⁊ uigilant̾̃ intuendũ. ne dũ cura
abeis ext̾ior agit᷑. ab int̾na intentione mergant᷑. Perũq
eniͣ ut pͣdiximꝰ. corda rectorũ dũ teporali sollicitudini
in caute de seriuunt. ab intimo amore frigescunt. & foraᷤ
fusa obliusci ñ metuunt. qͥa animarũ regimina susceꝑuã
Sollicitudo gͦ q̃ subditis extiꝰ impendit᷑. sub certa necesse ẽ
mensura ceneat᷑. Unde bene aderechielẽ dr̃. Sac̃dotes cap̃

Expanded text:
lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput
Abbreviated transcription (Latin):
parci E inc ocenĩ petrus increpactione̾ pauli libent̃
accipit. hinc dauid correptionẽ subditi humilit̃ audiuit. Ie¬
oc rectores boni dũ pͥuato diligere amore se nesciunt. lib̾e
puritatis uerbũ a subditis obseqͥũ humilitatis credunt:
ed int̾ hec necẽe̾ ẽ ut cura regimins tanti modaminis arte
tẽꝑet᷑. qͣtenꝰ subditorũ mens cũ qͣdã rec̾te sentire potuerit.
sic inuocis lib̾tatẽ ꝓdeat. ut cam̃ lib̾tas insuꝑbiã ñ eru̾pat.
Le dũ fortasse in modatiꝰ lingue lib̾tas ei concedit᷑. uitȩ ab.
tores boni placere hominib appetant. s ita ut suę estima.¬
tionis dulcedine ꝓxinos in affectũ ueritatis trahant. Non ut
se amari desid̾e̾nt. s ut dilectionẽ suã qͣsi qͣndã uiã faciant.
ꝑ qͣm corda audientiũ. ad amorẽ conditoris intͦducant.
possit auditi. & tam̃ amorẽ suũ ꝓsemet ipso ñ qͣrere ne uira¬

Expanded text:
parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab htores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
amari concupiscit. I ad ult̾ine cogitationis reus ẽ. si plac̃e
puer sponse oculis appetit. ꝑ quẽ sponsus dona tͣnsmisit
Qui nimirũ amor ꝓpͥus cũ rectoris mente̾ ceperit. aliꝗdo¬
peccantes subditos respicit. ne erga hunc eorũ dilectio
torpeat. corriꝑe ñ p̃sumit. Non ñq. uͦ errata subditorũ
q̃ increpare debuerat. adulationib demulcoe Unde bene
ꝑ ꝓpħã dr̃. Ue hĩ qͥ consuunt puluillos sub om̃i cubitu manꝰ.
& faciunt ceruicalia sub capite uniuerse etatis. ad capien¬
das animas Puluillos qͥppe sub om̃i cubitu manꝰ ẽ poñẽ:
cadentes asua rectitudine animas. atq in huiꝰ mundidi-
lectione se reclinantes. blanda adulatione re fouere. Iuasi
eniͣ puluillo cubitũ uel ceruicalib caput iacentis exci-¬
pit᷑. cũ correptionis duritia peccanti sub trahit᷑. eiq mol-¬
lities fauoris adibetͣ. Ut inerrore mollit̾ iaceat. que̾
nulla asperitas contradictionis pulsat Sed hec rectores

Expanded text:
amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, alipeccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde beneonsuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28
Abbreviated transcription (Latin):
uocans. dic̃. Scitis qͥa pͥncipes gentiũ dñamt᷑ eorũ. & qͥ
maiores sunt potestatẽ exercent in eos : ñ ita eeuit int̾uos.
a reliqͣ. I inc ẽ enĩ qd seruũ ex suscepto regimine elatũ.
qͣ post supplicia maneant. indicat dicens Qd sidixerit malus
ille seruus incorde suo morã facit dñs meus uenire. & ceꝑit
ꝑcutẽ  seruos sios. manducet aut̃ c̃ebriis: ⁊bibat ueniet
dñs serui illiꝰ indie qua ñ sperat. n hora qͣ ignorat. ⁊ diuidii
eũ : partẽq eiꝰ ponet c̃hy pocritis Int̾ hy pocritas eniꝰ iure
deputat᷑. qͥ ex simulatione discipline ministeriũ regiminiᷤᷤ.
uertit inusũ dñationis. ⁊ tam̃ ñ ñ qͣm gͣuiꝰ delinqͥt᷑. si int̾
ꝑ uersos. plus eqͣlitas. qͣm disciplina custodit᷑ Quia enim
falsa pietate suꝑatꝰ. ferire heli delinquentes filios nollud.
apud ifltictũ iudicẽ semet ipsũ cũ filiis erudelidam¬

Expanded text:
ovocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui ovocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, pot 26. Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, etet dominus servi illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli dam
Abbreviated transcription (Latin):
aliorũ utilitate suscipiunt: seruent int̾iꝰ qđ de sua estimatiõe
ꝑtimescunt. Sed tam̃ qͥb dã signis decent̾ erũpentib eos apuo
se eẽ humiles etiã subiecti depͣhendant Quatenꝰ ⁊ inauctoritate
eorũ qđ formident uideant. & de humilitate qđ imitentur
agnoscant. Studeant igit᷑ sine int̾missione qͥ pͣsunt. ut eorũ
potentia qͣnto magna exteriꝰ cernit᷑. tanto apud eos interiꝰ
depͥmat᷑. Ne cogitationẽ uincat. ne indilectionẽ sui animũ rapiat
Le iã subse mens eam regere non possit. cui se libidini dñamdi
subponit Ne enĩ p̃sidentis animus ad elationẽ potestatis sue
delectatione rapiat᷑. recte ꝑ quendã sapientẽ dr̃ Ducẽ te
constituerunt. noli extolli. s esto in illis. qͣsi unꝰ ex illis: hinc
etiã petrus ait Non dñantes in clero: s forma facti gregi
Hinc ꝑ sem⁊ ipsã ueritas ad altiora nos uirtutũ. merita ꝓ.¬

Expanded text:
aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita pr
Abbreviated transcription (Latin):
quentes subditos pͣpositi corrigunt: restat necẽe̾ ẽ ut sollici¬
te adtendant. quatenꝰ ꝑ discipline debitũ. culpas qͥdem
qͥ corrigunt᷑: agnoscant Quã uis plerũq etiã dignũ ẽ
ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ. tacita nob̾ cogitatione pͣferamus.
Illorũ nãq uitia ꝑ nos discipline uigore feriunt᷑: in his uero
qͣ ipsi cõmittimꝰ. ne uerbi qͥdem ab aliqͦ inuectione lac̾amͣ.
Tanto gͦ apud dm̃ obligationes sumꝰ. qͣnto apud homines¬
in ulte peccamꝰ: Disciplina aut̃ nr̃a subditos diuino iudicio
tanto lib̾iores reddit: quanto hic eorũ culpas sine uindicta
non deserit Seruanda itaq ẽ or incorde humilitas. ⁊ in oꝑe disci.¬
plina Atq int̾ hec sollerter intuendũ. ne dũ in mođatiꝰ cuto¬
ditͣ uirtus humilitatis. soluant᷑ iura regiminis Et dũ pͣlatus
qͥsq plus se quͣa decetdeicit. subditorũ uitã stringere sub
discipline uincło ũ possit Teneant ergo rectores exteriꝰ qđ ꝓ

Expanded text:
quentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dinulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
morũ se miscdit̾ ad trahit Idũ benigne descendit ad ima:¬
eo ualent̾ recurrit ad sũma: Tales aut̃ sese qͥ pͣsunt exi-¬
beant: qͥl subiecti occulta qͣq̃ sua ꝓdẽ ñ erubescant
Utcũ temptationũ fluctus paruuli tolerant. ad pastoris mentẽ
quasi ad matriᷤᷤsinũ recurrant: Et hoc qđ se inqͥnari pasadẽs
culpe sordib pͣuident: exortationis eiꝰs solatio. ac lactumis
orationis lauent Unde ⁊ añ fores tẽpli ad abluendas ingdien¬
tiũ manus. mare eneũ id ẽ luterẽ .xii. boues portant. qͥqͥdem
facie exteriꝰ eminent. sed exposterib latent Quid nãq xii.
bobus. nisi uniuersus ordo pastorũ signat᷑  de qͥb paulo
disserente lex dicit. ñ obturabis osboui trituranti. Quorũ
qͥdem nos aꝑta oꝑa cernimꝰ. sed apud districtũ iudicẽ.
quȩ illis posterius maneant. in occulta retͥbutione nescimꝰ. Qui

Expanded text:
morum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infimorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ uita ꝓtegit᷑. & rursus ꝑ inmoderatã cordis intentio
ñ impedit᷑ capilli incapite sac̃ dotis. ⁊ seruant᷑ ut cute̾ coopi¬
ant & resecant᷑ ne oculos claudant.
N derq hec neceẽ ẽ ut rector sollerter inugilet. ne hunc
cupido placendi hominib pulset. necũ studiose int̾ĩora
penett. cũ ꝓuide ext̾iora subministrat. se magis a sub¬
bitis diligi. quã ueritatẽ qͣrat Ne cũ bonis actib fultꝰ¬

Expanded text:
cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat, ne cum, bonis actibus fult
Abbreviated transcription (Latin):
ne aut districtio rigida. aut pietas sit remissa Nã sicut in
libris iã motalib diximꝰ. disciplina uł miscđia multũ des¬
tituit᷑. si una sine altã teneat᷑. Sed erga subiectos suos in¬
eẽ rectorib debet ⁊ iuste consulens miscdna: ⁊ pie seuiens.
disciplina Hinc naͣq ẽ qđ docente ueritate ꝑ samaritani
studiũ semiuiuus in stabulũ ducit᷑. & uinũ atq oleũ
uulnerib eiꝰ adibet᷑. Ut ꝑ uinũ scilicet mordeant᷑ uuln̾a :
ꝑ oleũ foueant᷑ Necẽẽ qͥppe ẽ ut qͥsqͥs sanandis uulnerib
p̃ẽ: in uino morsũ doloris adibeat. inoleo molliciem

Expanded text:
in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum dolo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo qͥsq p̃dic̾ator molẽ c̃rescentis tẽptationis enuntiat.
tcontͣ hierłm castra erigit. qͣndo recte intentioni audien-¬
hac uita nos undiq circu̾dantes. ⁊ uirtutũ murũ ꝑforanteᷤᷤ
innotescit. Sed cuncta hec licet subtilit̾ rector insinuet. isi
contͣ delicta singłorũ. emulationis spũ ferueat. nullã
sibi inꝑpetuũ absolutionẽ parat. Unde illic ad huc recte sub-

Expanded text:
 quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audienhac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdica uerbũ. insta oportune inportune. dicturus ĩportune
pͣmisit oportune. Ie scilicet apud auditoris mentẽ. ipsa
sua subtilitate ᷤ ͤᷤ destruit : si habere in portunitas oportuni-¬
tatem nescit.
tẽplacione suspensus Ut & ꝑ pietatis uiscera inse in-¬
firmitatẽ ceterorũ transferat .&. ꝑspiculationis alti¬¬
tudinẽ semet ipsũ qͦq inuifibilia appetendo transcen
dat: Ne aut alta petens ꝓximorũ infirma despiciat. aut
infirmis ꝓximorũ congruens appec̾e alta de relinquat.
Hinc ẽ nãq qđ paulus inparadisũ ducit᷑. cęliq tercii secreta
ruat᷑. & tam̃ illa inuifibiltũ contẽplatione suspensus. ad
cubile carnaliũ. m̃tis aciem reuocat. atq inoccultis suis qͣlit̃
debeat dispensat conũsari: dicens Propt̃ fornicationẽ aut̃
unus qͥsq suã uxorẽ habeat. ⁊ una qͣqͣ fuũ uirũ habeat¬

Expanded text:
Praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus importune, Praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem; ipsa sua utilitate se destruit si habere importunitas opportunitatem nescit. templatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo trandat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
trũ. loquacitatis incauta in portunitate leuigat᷑. ⁊ auctorẽ
suu̾ hec eadẽ loqͣͥcitas inqͥnat. qͣseruire auditorib ad usũ
ꝓfectus ignorat. Unde bene ꝑ moysem dr̃. Uir qͥ fluxũ seminiᷤ
patit᷑. in mundus erit In mente qͥppe audientiũ. sem̃ secut᷑e
cogitationis est audite qualitas locutionis: qr dũ ꝑ autẽ sermo
concipit᷑. cogitatio in mente generat᷑ Unde ⁊ ab huius mundi sa¬
pientibꝰ. pͣdicator egregiꝰ semini uerbius ẽ uocatꝰ. Qui ergo fluxu̾
seminis sustinet. inmundus asserit᷑. qͥa multiloqͥo subditꝰ ex eo
se inqͥnat. qđ si ordinate ꝓmeret. ꝓlẽ recte cogitationis edere
inaudientiũ corde potuisset᷑. Dumq incautus ꝑ loquacitatẽ
defluit. ñ adusũ generis. s ad inmunditiã semen esfati
nde paulus quoq cũ ad discipłm de instantia p̾dicationa
ãmoneret dicens. testificor corã dõ & xp̃o iħu qͥ iudicat᷑is
est uiuos ac mortuos. & ad uentũ ipsius. ⁊ regnũ eius.

Expanded text:
tate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset; dumque incautus per loquacitatem diffluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus qicaturus est vivos et mortuos, per adventum ejus, et regnum ipsius:
Abbreviated transcription (Latin):
in serit᷑. & tañ ꝑ condescensionis uiscera. carnaltũ cubile
ꝑscrutat᷑ Et quẽ subleuatꝰ usq ad inuisibilia erigit. hunc
misericordit᷑ ad sec reta infirmantiũ. oculũ cordis fledit.
Cȩlũ contẽplatione transcendit. nec tam̃ carnaliũ stratũ
sollicitudine deserit Ie cõpage caritatis. sũmis simul &e

Expanded text:
inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicit
Abbreviated transcription (Latin):
testante qͥait. sac̃dotes tui induant᷑ iusticiã: Uestimentũ
itaq illiꝰ tintinnabula inherent. ut uite uiã cũ linguę
sonitu ipsa quoq oꝑa sacerdotis clament. Sed cũ rectorse ad.
loquendũ p̃parat. sub quanto cautele studio loquat᷑ adten¬
dat. Ne si in ordinate ad loquendũ rapit᷑. erroris uulnere
audientiũ corda feriant᷑. Et cũ fortasse sapiens uideri desidat.
unitatis cõpagẽ insipient̃ abscidat. hinc namq ueritas dicit
Habete sal inuobis. & pacẽ habete int̾ uos Persal qͥppe: uerbi
sapientia designat᷑. Qui gͥ loqͥ sapient̃ nitit᷑. magnoꝑe metuat.

Expanded text:
testante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapien
Abbreviated transcription (Latin):
pure. bistinctus coccus ad iungit᷑. ut ante iudicis int̾ernis
oculos. omĩa uircutũ bona ex caritate decorent᷑. ⁊ cuncta
qͣ corã hominib rucilant. hec inconspectu occulti arbitͥ

Expanded text:
purae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis purae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occ
Abbreviated transcription (Latin):
fauores infimos. s ad amorẽ cęlestiũ surgat. Ne dũ suis in-¬
cautus laudib capit᷑. ipso etiã uericatis incellectu uacuet᷑.
Auro quoq atq iacinto purpura ꝑmiscet᷑. ut uidelicet sac̃do¬
tale cor. cũ sũma quȩ pͣdicat sperat. insemet ipso etiã sug¬
gestionẽ uitiorũ repͥmat. eisq uelud ex regia potestate
contradicat. quatenus nobilitatẽ sẽꝑ incime regenerationis
aspiciat. & celestis regni habitũ sibi morib defendat. De hac
ioħis uoce roboramur qͥait Quot quot aut̃ receꝑunt eũ
ddedit eis pocestatẽ filios dĩ fieri Hanc dignitatẽ fortitudi¬
nis. psalmista considat dicens Michi aut̃ nimis honori¬
ficatisunt. amicitui ds̃. nimis confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ.
uia ninirũ scõrũ mens pͥncipalit̾ insũmis erigit᷑. cum
eat̾ius ꝑpeti abiecta cernunt᷑ Auro aut̃ iacinto ⁊ pur¬

Expanded text:
favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis infavores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscetur; ut videlicet sacerdotale cor, cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem, hyacintho ac pur
Abbreviated transcription (Latin):
meralis astringit᷑. ut contͣ ad uersa ac ꝓsꝑa. uirtutũ sẽꝑ
ornam̃to muniat᷑. Quatenꝰ uexta uocẽ pauli ꝑ arma
iusticie adextriᷤᷤ. sinistrisq gradiens. cũ ad sola quȩ
interiosa sunt nititur. in nullo delectationis infime late flectas
Non hunc ꝓsꝑa eleuent. ñ ad uersa ꝑt̾bent. ñ blanda usq
ad uoluntatẽ demulceant. ñ asꝑa ad desꝑationẽ pͣmant. ut dũ
nullis passionib intentionẽ m̃tis humiliat. quanta inutroq
humero suꝑhumeralis pulchritudine tegat᷑ ostendat. d
recte etiã suꝑ humerale ex auro. iacinto. purpura. bistincto
cocco. & torta fieri bisso pcipit᷑. ut quanta sacerdos claresc̃ẽ
uirtutũ diu̾sitate debeat demonstret᷑ In sacerdotis quippe
habitu. ante omĩa aurũ fulget. ut ineo intellectus sapien¬
tiȩ pͥncipalit̃ emicet. Cui iacintus qͥ aerio colore resplen.
det ad iungit᷑. ut ꝑ om̃e qd intelligendo penetrat. non ad

Expanded text:
meralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper meralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur; quatenus, juxta vocem Pauli , per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae interiora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad voluntatem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur , ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, det, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo denunciet. ⁊ grex qͥ pastoris uocẽ moresq
sequit᷑. ꝑ exẽpla melius quã ꝑ uerba gradiat᷑.
cessitate compellit᷑ sũma monstrare Nãq illa uox libentiꝰ

Expanded text:
vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur;cessitate exigitur summa monstrare; illa namque vox lib
Abbreviated transcription (Latin):
manitatis ad misceat. in hoc qđ diuina positꝰ uice dispen¬
sat: ne correctionis studia cor pͥuatꝰ dolor exaspet: Cũq
contͣ aliena uitia emulator ostendit᷑. quȩ sua sunt ex eqͣt.
ne tranquillitatẽ iudicii aut latens inuidia maculet.
aut pͣceps ira ꝑtͣbet. Sed dũ considat᷑ cerror eiꝰ qui
suꝑ om̃ia pͥsidet. uidelicet iudicis intimi. ñ sine timore
magno regant᷑ subiecti Qui nimirũ timor dũ mentẽ rec-¬
toris humiliat purgat. ne hanc aut pͣsũptio sp̃s eleuet.
aut carnis delectatio inqͥnet. aut ꝑt̾renarũ rerũ cupidi¬
catẽ. in prtunitas puluere cogitationis obscuret Quę
tam̃ ñ puliare rectoris animũ neq̃unt. sed festinare
necesse ẽ ut repugnatione uincant᷑. ne uitiũ qđ ꝑ fuggestionẽ
teptat mollicie delectationis subigat: Cũq hec ab ammo tarde
repellit᷑ muctone consensus occidat.
it rector oꝑatione pͣcipuus. ut uitȩ uiã subditis

Expanded text:
manitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispenmanitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispensat, ne correptionis studia privatus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror ejus qui super omnia praesidet, videlicet judicis intimi, non sine magno regantur timore subjecti. Qui nimirum timor dum mentem rectoris humiliat, purgat; ne hanc aut praesumptio spiritus levet, aut carnis delectatio inquinet, aut per terrenarum 15 rerum cupidinem importunitas pulvereae cogitationis obscuret: quae tamen non pulsare rectoris animum nequeunt, sed festinare necesse est, ut repugnatione vincantur, ne vitium quod per suggestionem tentat, mollitie delectationis subigat, cumque haec ab animo tarde repellitur, mucrone consensus occidat.cipuus, et viam vitae subditis
Abbreviated transcription (Latin):
sine int̾missione cogitare Nã tunc sac̾dos irrepͣhensibilit̃
gradit᷑. cũ exẽpla patrũ pͣcedentiũ. indesinent̃ intuet᷑.
cũ scõrũ uestigia sine cessatione considat. ⁊ cogiationes illi.¬
citas depͥmit. ne extͣ ordinis limitẽ oꝑis pedẽ tendat Iđ
bene etiã rationale iudicii uocat᷑. Ie debet rector subtili
sẽp examine bona malaq discernere. ex qͣ. uel qͥbꝰ. qͣndo.
uel qͣlit̃ congruant studiose cogitare Nichilq ꝓpͥũ qͣrere.
s: sua cõnmoda ꝓpinqͦrũ bona depũtare Unde illic scrip¬
cũ ẽ Pones aũ in rationale iudicii doctrinã ⁊ ueritate̾.
quȩ erunt inpectore aaron quando ingredit᷑ corã dño.
& gestabit iudiciũ filiorũ irł. in pectore suo. in cons-¬
pectu dnĩ sẽꝑ. Sac̃doti quippe iudictũ filiorũ ifrł. in
pectore corã dnĩ conspectu gestare ẽ. fub iectorũ causas
ꝓ sola int̾ni iudicis intentione discut̾e. ut nichil se ei hu¬

Expanded text:
dos irreprehensibiliter graditur, cum exempla patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum Sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tendat. Quod bene etiam rationale judicii vocatur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum bona deputare. Unde illic scriptum est: Pones autem in rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron quando ingredietur coram Domino, et gestabit judicium filiorum Israel in pectore suo in conspectu Domini semper . Sacerdoti quippe judicium filiorum Israel in pectore coram Domini conspectu gestare, est subjectorum causas pro sola interni judicis intentione discutere, ut nihil se ei hu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii uittis ligantib in pͥmant᷑: Iuatenꝰ sac̃dotale cor
ne qͥͣqͣm cogitationes fluxe possideant. s ratio sola ⁊stringat.
Mec indiscretũ quid uel inutile cogitet. qui ad exẽplũ aliis
constitutus. ex grauitate uitȩ semꝑ debet ostendẽ. quantã
inpectore rationẽ portet. In qͦ etiã rationali uigilant᷑ ad¬

Expanded text:
judicii vittis ligantibus imprimatur ; quatenus sacerdotale cor judicii vittis ligantibus imprimatur ; quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat . 2. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui, ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore rationem portet. In judicii rational
Abbreviated transcription (Latin):
Actionem popłractio transcendẽ
pͣsulis. quantũ distare solet agͣge
uita pastoris Oportet nãq ut
metiri sollicite studeat. quanta
tenendę rectitudinis necessitate
constringit᷑. sub cuiꝰ estimatione
cogitatione mundus. actione p̾cipuus: discretꝰ insilentio.
utilis inũbo: singłis compassione ꝓximꝰ. precunctis con-¬
tẽplatione suspensus Bene agentib ꝑ humilitatẽ socius.
qͥ hoc suscepit officii. ut in alienis qͦq cordibus
pollutionis macdas tergat Quia necẽẽ ẽ ut ẽẽ munda stu-¬
deat manꝰ. q̃ diluere sordes curat. Ne tacta q̃q̃ det̾ius in-¬
qͥnet. si sordida insequens lutũ tenet hinc nãq ꝑ ꝓham
qͥ ꝓrimorũ animas ad ȩt̃na sacraria ꝑducendas. in.
suę conuersationis fidȩ suscipiunt Apud semet ipsos
ergo quantũ debeant mundari cospiciant. qͥ adet̾nita-¬
tis tẽplũ uasa uiuentia. in sinu ꝓpͥesponsionis portant
iic diuina uoce p̾cipit᷑. ut inaaron pectore rationale

Expanded text:
actionem populi actio transcendere praesulis, quantum distare solet a grege vita pastoris. Oportet namque ut metiri sollicite studeat quanta tenendae rectitudinis necessitate constringitur, sub cujus aestimatione cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, qui hoc suscepit officii, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat, quia necesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat: ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per prqui proximorum animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant. Hinc divina voce
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓfecto hii qͥ ea quȩ sunt dnĩ nesciunt: adnõ nescunt᷑. pau¬
lo attestante qͥ ait. Siquis aut̃ ignorat: ignorabit᷑. Iue nimirum
pastoꝵ sepe imꝑicia. m̃tis ꝯgruit subiectoꝵ: qͥa quãuis lumen scie¬
ciȩ sua culpa exigente ñ habeant. districto tñ iudicio agit᷑: ut ꝑ
eoꝵ ignorantiã. hii oiã qͥ sequunt᷑ offendant. Hinc nãq in eu̾głio
ꝑsemet ipsã u̾itas dicit. Si cecꝰ ceco ducatũ p̾beat: ambo infoueam
cadunt. Hinc psalmista ñ optantis animo. s ꝓpħantis mistĩo: de¬
incurua. Oculi qͥppe sunt: qui in ipsa honoris sũmi facie positi.
ꝓuidendi itineris officiũ susceꝑunt. Quib hu nimirũ qui
subsecunt᷑ inherent. dorsa nominant᷑. Obscuratis ergo oculis
dorsũ flectit᷑ qͥi cũ lum̃ scientie ꝑdunt qͥ pͥeunt. ꝓfecto ad-

Expanded text:
e sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis autem ignorat, ignorabitur . » Quae nimirum pastorum saepe imperitia meritis congruit subjectorum. Qui quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio deOculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium suscipiunt. Quibus hi nimirum, qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur: quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ cogitant: sic eorũ qͥsq plac̾e studeat coniugi. ut no
st̃ nomittant: Sic debonis p̾sentib gaudeat. ut tam̃ itenteõ si¬
licita mala et̾na ꝑtimescant: Sic de mał tc̃ꝑalib lugeant. ucm
gant. cũ spes bonorũ celestiũ roborat: nec bona p̾sents uite
piant. cũ fuspecta subseqͥntis iudicũ mala cont̾stant: Itaq ami

Expanded text:
terius cogitant, sic eorum quisque studeat placere conjugi, ut non uae Dei sunt, non omittant. Sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen intentione sollicita mala aeterna pertimescant. Sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen nfringant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque ani
Abbreviated transcription (Latin):
clcou am insteuere ne ꝑ usa senciant. a moneamꝰ pꝰ neceẽ est
ne manẽ głam qͣrant. Si enĩ radix elationis abscidit᷑. conse¬
quent̾ rami pͥue assertionis arefiunt ammonendi st̃ etiã
ne errores discordiasq generando. lege̾ dĩ qͣ idcirço dataẽ¬
n oleuꝰ. & argentũ multiplicaui ei. ⁊ auru̾ qͣ fecerunt baal
frumtũ qͥppe adño accipimꝰ. qͦndo indictis obscuriorib sub¬
ducto tegmine litt̾e. ꝑ medullã sp̃s legis int̾na sentimꝰ uinũ
suũ nob̾ dñs pͣstat. cũ scripture sua alta pͣdicatione noᷤᷤ de
nr̃am blanda lenitate disponit Argentũ multiplicat. ẽ nob̾
luce ueritatis plena eloqͥa subministrat Auro qͦq nos ditat.
quando cor nr̃m intellectus sũm fulgoris irradiat. Que.
cuncta heretici baal offerunt. qͥa apd̃ auditoruͣ suorũ cor-¬
da corrupte omĩa intelligendo ꝑuͥtunt. & de frum̃to dĩ ui-¬
no. atq oleo. argento parit̾ ⁊ auro. sathane sacͥficiu̾ ĩ molans.

Expanded text:
conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque generando, legem Dei quae idcirco data eet oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum s nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debs vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ĩterĩ iaceat: suꝑne spei refectiõe c̃ualescat. Et si ht̃ qͣ muno
sunt ĩusu itineris. sꝑet q̃dĩ st̃ ĩ fructu ꝑuentionis Plec totirsenos
qd̾ agit ꝯferat. ne abeo qd̾ robuste sꝑare debuit funditꝰ cadat: Ie m̃
bene ac breuit̃ paulꝰ expͥmit dicens Qui hñt uxores. ta̾q ñ habo¬
tes sit̃. ex qͥ flent tanq ñfientes. ⁊ qͥ gaudent taꝗ n gauche ntes ⁊. holen¬

Expanded text:
carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam n
Abbreviated transcription (Latin):
licn extͣ nexeunt. ĩ ipso tam̃ comugio. comugii utra tͣnscendañ.
nde necesse ẽ ut crebris exortationib deleant. qd pulcr̾a copu¬
le speciẽ amixtis uoluptatib fedant Hinc ẽ enĩ qd peritus
medicine celestis apłs nͥ ta sanis instituit qͣm ĩfirmis me-¬
dicam̃ta monstraũ dicens De qͥb stripsistis mͥ. bon̾ẽ hõi mulierẽ¬
ñ tang̃e : ꝓpt̾ forncationẽ aut̃ unꝰ qͥsq suã uxorẽ habeat: ⁊ unaqͦ
suu̾ uirũ habeat Iui enĩ fornicationis metũ pͣmisit. ꝓfecto non
stantib pͣceptũ ꝯtulit. s ne fortasse ĩt̾rã ruerent. lectũ cadentib
ostendit. Uñ adhuc infirmantib subdit. Uxori uir debitũ reddat.
ardentẽ sodomã fugit. s tam̃ segor inueniens: neqͣ qͣm mox monta-¬
na conscendit Ardentẽ qͥppe sodomã fug̾e ẽ: inlicita carnisi¬
cendia declinare: altitudo uͦ ẽ montiũ : munditia ꝯtinentium.

Expanded text:
licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio et conjugii jura transcendant. Unde necesse est, ut crebris exorationibus defleant, quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant; hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus, non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus unusquisque suam uxorem habeat, et unaquęque suum virum habeat. Qui enim fornicationis metum pręmisit, profecto non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor veniens, nequaquam mox montana conscendit. Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero est montium, munditia continentium.