comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Niustificando formare non pot̃ nisi deus.
pdicare autem extansetus euanglium etiam
homines possunt. non solum boni ꝑũitatem.
s etiam mali ꝑ occasionem: ita creationem re¬
rum uisibilium d̾s int̾ius oꝑatur. Ext̃iores
autem oꝑationes atq comtemꝑationes. siue
occasiones: ab angłis tambonis quã malis.
uel etiam hominib adhibentur. S hec ab
hominib tanto difficilius adhibentur qͣntũ
desunt sensuum subtilitates: & corporum mo¬
bilitates inm̃bris terrenis. & pigris. Uñ. qua¬
libuscumq angłis. uicinas causas ab elem̃tiᷤ
contrahere: quanto faciliꝰ ẽ. tanto mirabiliores
inhuiusmodi oꝑib. eorum existunt celeritate
s ñ est creator nisi qui pͥncipalit̃ ista format: nec
quisqu̾ã hoc pot̃. nisi unus creator ds. Aliud
est enim ex intimo ac summo causarum car-¬
dine. condere ac ministrare creaturã. qd̃ facit
solus creator d̃s: Aliud autem ꝓdistributis
ab illo uirib & facultatib. aliqũa oꝑationem

Expanded text:
justificando formare non potest nisi Deus, praedicare autem extrinsecus Evangelium etiam homines possunt, non solum boni per veritatem, sed etiam mali per occasionem; ita creationem rerum visibilium Deus interius operatur. Exteriores autem operationes atque contemplationes, sive occasiones, ab angelis tam bonis quam malis, vel etiam ab hominibus adhibentur. Sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quantum eis desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in hujusmodi operibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, nec quisquam hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus creator Deus; aliud autem pro distributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam operationem
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ: ꝓculdubio &e filiꝰ ẽ ls. At ũ qd̾ pater ẽ qͥa
non substantie ẽ. s refertur ad filium: ñ sic di-¬
cimus filium patrẽ cẽ. sic̃ dicimus filium de¬
um ẽẽ. Ex his ũbis significari Qualit̃ recor¬
diuina. Cũ enĩ dicit eoqd̃ ds ẽ. suã pͣuitatẽ.¬
sub̾a ẽ. s quod pat̃ ẽ substantie non ẽ. aꝑte
inquiunt: ostendit. id eẽ sub̃am quo ds est.
Id uͦ quo pat̾ est: nec eẽ sub̃am. Item cum ait.
Pat̃ ñ illud est quod est: ostendit eum non ẽẽ
patrẽ. eoquod sub̃a ẽ. Non enim simplicit̃ dix̃
Pat̃ non ẽ. ullud quod ẽ. s ait cum pat̾ ẽ. non
illud est. quod ẽ significans quo pat̃ ẽ. ñ eẽ
iliud quo ẽ idest eẽntiam. Hec illi ita expo¬
nentes: sua comm̃ta simplicib ce incautis ue¬
ra uiden faciunt. Nos autem a. Od̾ alit̃ st̃
Dicens enim eoqd̃ ds ẽ subaẽ s gñda quã¬

Expanded text:
Filius, procul dubio Filius est Deus. Atvero quod Pater est, quia non substantiae est, sed refertur ad Filium, non sic dicimus Filium Patrem esse, sicut dicimus Filium Deum esse. Ex his verbis significari ina. Cum enim dicit, eo quod Deus est, substantia est, sed quod Pater est substantia non est, aperte inquiunt ostendi id esse substantiam, quo Deus est; id vero quo Pater est, non esse substantiam. Item cum ait: Pater non illud est quod est, ostendit eum non esse Patrem eo quod substantia est. Non enim simpliciter dixit: Pater non est illud quod est; sed ait: Cum Pater est, non est illud quod est, significans quo Pater est non esse illud quo est, id est, essentiam. Haec illi ita exponentes, sua commenta simplicibus et incautis vera videri faciunt. Nos autem aliter Dicens enim: Eo quod Deus est, substantia
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecum in humani corꝑis naturam
transeat. ueritas in euangłio signisicat: dicens.
Omne quod intrat inos inuentr̃e uadit: e
insecessum emittitur. Quod etiam racione
ostendi pot̃. hoc modo. Puerqui statim post
ortum moritur in ula statura resurget. qũa
habiturus erat. siuiueret usq ad ebatẽ trigin¬
ta annorum nullo uitio corꝑis impeditus.
Vnde g̾ illa substantia que ades parua fuit
inortu. inresurrectione tam magna erit. nisi
sui inse multiplicatione: IInde apparet qd̃
etiam siuiueret. ñ alunde s in se augiñta¬
retur illa substantia. Sicut costa de qua
facta est mulier: & sicut panes euanglici.
Non inficiamur tam̃ quin cibi et humores
incarnem ce sanguinem transeant. s ñ inue¬
ritatẽ humane nature que aprimis descen-¬
dit parentib. que sola in resurrectione erit
reliqua uͦ caro inquam cibi transeunt. tãqͣm
suꝑflua inresurrectione deponetur: q̃ tam̃
ciborum aliarumq rerum fom̃tis coalescit.

Expanded text:
trinsecum in humani corporis naturam transeat, Veritas in Evangelio significat dicens, Matth. 35: Omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur. Quod etiam ratione ostendi potest hoc modo: Puer qui statim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multiplicatione? Unde apparet quod etiam si viveret, non aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut ait auoꝰ. in libro sententiarũ ꝓsperi.
inxp̃o lex iusticie ñ consumit᷑ s implet᷑. Om̃is
est. quospes se extendat. fimis fidelium xp̃c ẽ
ad quem cum ꝑuenerit currentis intentio. ñ
habet quo possit amplius inuenire. s ha-¬
bet inid quodebeat ꝑmanere. finis gͦ rectus
tres dii. s unus est ds
Ouod omnes bone
uoluntates unum habent finẽ. & tam̃ qued̾a
bone diuerso ᷤ fine ᷤ sortiuntur. Cap̃. ccxxxix.

Expanded text:
ut ait Aug. in libro Sententiarum Prosperi, in Christo lex justitiae non consumitur, sed impletur. Omnis est quo spes se extendat. Finis fidelium Christus est, ad quem cum pervenerit currentis intentio, non habet quo amplius possit venire, sed habet id in quo debeat permanere. Finis ergo rectutres dii, sed unus Deus. 3. Quod omnes bonae voluntates unum habent finem; et tamen quaedam bonae diversos fines sortiuntur. Sed quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
due sapientie ibi sunt. quia sapientia que
ꝓprie ẽ. fuiuis. ẽ sapĩa que ẽ trinitas ipsa
tam̃ non ẽ trinitas. sic̃ filius ẽ eẽntia que est
trinitas. Ipse tam̃ non ẽ trinitas. Oua ratic
Ouaratiõe
pat̾ non dicit᷑ sapiens ea sapientia qũage¬
nuit: Ead̾e uidet᷑ debere dici. qd ñsit diliges¬

Expanded text:
duae Sapientiae ibi sunt, quia Sapientia quae proprie est Filius est Sapientia quae est Trinitas, ipsa tamen non est Trinitas, sicut Filius non essentia quae est Trinitas, ipse tamen non est Trinitas. 8. Qua ratione Pater non dicitur sapiens ea Sapientia quam genuit, eade
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ essentia. Et omnino unum et idem sig¬
nificatur nomine ꝑsone. idẽ eẽntia diuma.
cum d̾r pat̾ est ꝑsona. et fuius ẽ ꝑsona: quod
significatur nomine dĩ. cumd̾r. pat̃ ẽ deus.
filiꝰẽ ds̃. Ita etiamidem signifi. Od̾ noĩe ꝑsone

Expanded text:
o unum et idem significatur nomine personae, id est, essentia divina, cum dicitur: Pater est persona, et Filius est persona, quod significatur nomine Dei, cum dicitur: Pater est Deus, Filius est Deus. Ita etiam idem significatur cum
Abbreviated transcription (Latin):
lum dimittebant᷑: s nec grã ad bene oꝑandum
adiutrix. nec uirtutũ possessio. uł augm̃tũ ibi
gentur. Unde aqua refectionis dr:que aridos
secundat. & iam fructificantes ampliori uberta¬
te donat: quia quantũcumq ꝑfidem &e carita¬
tem ante habitam aliquis iustus adbaptis¬
mum accedit uberiorem ibi recipit grãm. S
ñ ita incircumcisione. Vnde abrahe ꝑfidem
iam iustificato. signaculum tantum fuit. ni¬
chil ei intus contulit
De pariuuliꝰ defunctis ante

Expanded text:
lum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum lum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augmentum ibi gentur. Unde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quia quantumcumque per fidem et charitatem ante habitam aliquis justus ad Baptismum accedit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei intus contulit. 11. De parvulis defunctis ante
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicendum ẽ. inqͦ instituta fuerit cucũ¬
cisio & quare & cur mutata ꝑbaptismum.
abrabam primꝰ mandatũ curũcisionis habuit
ad ꝓbationẽ obeilientie. Nec eisoli p̃cepta fuit cir-
ĩputi. Dãta autem fuit eitũcisio płib decausis:
scilicet ut ꝑ obedientiam mandati. abraam
placeret deo. ci ꝑ p̃uaricationẽ. adam displi¬
cuerat. Data enim fuit insignũ magne fidei.
abrahe: quicredidit se habiturũ filiũ inquo
fieret benedictio omnium. Deinde: ut hoc signo
acetĩs nationib discerneretur popłs ille. In
carne uero p̃putii id̃o iussa fieri ẽ. cirtũcisio. qr
parte illa magis dominat᷑. & qr in parte illa cul¬
pam inobedientie prius homo sensit: decuit. ut
ni. octaua etate futura. ꝑ petram xp̃m om̃is abe¬
lectis abscidet᷑ corruptio: & ꝑ xp̃i resurrectionẽ
octaua die factam. circũcidit᷑ apeccatis anima
qͥa pleniori gr̃a accumulatum. Ibi enĩ peccata so¬

Expanded text:
ic dicendum est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit circupraeputii. Data autem fuit circumcisio pluribus de causis: scilicet, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero praeputii ideo jussa est fieri circumcisio, quia arnis, quae in parte illa magis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ni et octava aetate futura, per petram Christum omnis ab electis abscindetur corruptio; et per Christi resurrectionem octava die factam, circumciditur a peccatis anima fectius, quia pleniori gratia accumulatum. Ibi enim peccata so
Abbreviated transcription (Latin):
idem ait. inlibio de bono ꝑseuerantie. Qui
fidelis ẽ in eo ueram naturam humanam c̃dit.
suscipiente dõ ũbo ita sublimatam. ut qui suscep̃
ce quod suscepit una eẽt intrmnitate ꝑsona:as-¬
sumptione illa inesfabilit̃ faciente ꝑsone unius
ind̾o e homine uĩtatem. Si autem qui suscepit
&e quod suscepit una est ꝑsona: gͦ natura huma.
ꝑsona subsistit: ita etiam susceptum cum susci¬
piente dicitur una ꝑsona quia susceptum susci¬
pienti est sociatum inunitate ꝑson& id ẽ. ita qͦd
unitas ꝑsone ꝑmansit. ñ ita quod caro & ani¬
ma sint d̃s quia ut ait ieR. Nerbum ẽ. d̃s: non
Aliud est quod assumpsit: & aliud quod assũptũ
est̃. Hic quandam ponit auctoritatẽ: q multũ uide¬
tͦ huic sententie opposita.

Expanded text:
t in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humanas et una persona subsistit. Ita etiam susceptum cum suscipiente dicitur una persona, quia susceptum suscipienti est sociatum in unitate personae, id est, ita quod unitas personae permansit, non ita ut caro et anima sunt unus Deus; quia, ut ait Hieron., Verbum est Deus, non it: Aliud est quod assumpsit, et aliud quod assumptum est. 9. Hic quamdam ponit auctoritatem, quae multum videtur huic sententiae opposita.
Abbreviated transcription (Latin):
ttende quia hic auoꝰ. tenebras dicit ũ eẽ
cis absentia. qualit̃ supra accepit auoꝰ: iuxta
quam acceptionem ñ sunt aliquid: ut ꝓ aere
obscurato siue aeris obscura qualitate. & scd̾
hoc alique res create sunt. Id̃o gͦ dicit tene¬
bras tunc fuisse suꝑ faciem abyssi. quia ñdũ
s nondum lucis grã opus suum d̃s uenus¬
tauerat: que postea inp̾mo die facta est.
Duo hic considanda st̃. quare illamatia con¬
fusa sit dicta informis. c ubi adeẽ ꝓdit. qͣntũꝙ
in aliitudine ascenderit. Capitulũ. Lx.

Expanded text:
ttende quia hic Augustinus tenebras dicit non esse lucis absentia, qualiter supra accepit Aug., juxta quam acceptionem non sunt aliquid; vel pro aere obscurato, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras tunc fuisse super faciem abyssi quia nondum underetur; sed nondum lucis gratia opus suum Deus venustaverat, quae postea in primo die formata est. 5. Duo hic consideranda sunt: quare illa materia confusa sit dicta informis, et ubi ad esse prodiit, quantumque in altitudine ascenderit. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
pit sic. ut amitteret formam d̾i. inqua erat
equalis patri: ut & informaserui. & informa
dĩ. ipse idem sit unigenitus filiꝰ patris: quia
forma di accepit formam serui. Si autẽ forma
d̃i formam serui accepit sine dubio natura na-¬

Expanded text:
am Dei, in qua erat aequalis Patri; ut in forma servi et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura na
Abbreviated transcription (Latin):
&e habitauit in nobis & cum tota trinitas
oꝑata sit formationem suscepti hominis. qm̃
inseparabilia sunt oꝑa trinitatis: solus tam̃
filius accepit hominem insingularitatẽ ꝑso¬
ne ñ inunitatẽ diuine nature: idẽ. id quod ẽ
ꝓprium filii. ñ qd̾̃ commune ẽ trinitati. Idem

Expanded text:
et habitavit in nobis. Et cum tota Trinitas et habitavit in nobis. Et cum tota Trinitas operata sit formationem suscepti hominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis, solus tamen en accepit hominem in singularitate personae, non in unitate divinae naturae, id est id quod est proprium filii, non quod commune trinitati. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit: qui se humilians ꝑ miscd̃iam incor¬
rupte uirginis uterum ex ea nasciturus
impleuit. formam gͦ serui. idẽ. naturã serui:
insuam accepit d̃s ille ꝑsonam. Itemd̃s enĩ
ũbum. ñ accepit ꝑsonam hominis s naturã.
Itemdẽi filius unigenttꝰ. ut carnem hominis
animamq mundaret: susceptione carnis a¬
nimeq rationalis. incarnatus ẽ. His aliisq¬
auctoritatib plurib euident̃ ostendit᷑. ñ
naturã ꝑsonam. nec ꝑsonam ꝑsonã: s ꝑso¬
nam naturam accepisse. De quaito uͦ q̃stioĩs
articulo. utrum scilicet natura naturam
assumpserit: scrupulosa etiam int̾ doctoᷤ
questio est. ¶ ĩia &e in hoc plurimum dis-¬
sentire uidentur: qui auctoritate p̃clari aliis
tum alii ab aliis. uerum etiam idem a se ipsĩ
dissonare uident᷑: sicut subiecta capitula do¬
cent. Legit᷑ enim inconcilio tolletano .uiii.¬
traditum sic. Solum ũbum caro factum est

Expanded text:
suscepit, quod se humilians per misericordiam, incorsuscepit, quod se humilians per misericordiam, incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo servi, id est, naturam servi, in suam accepit ille Deus personam. Item: Deus Verbum non accepit personam hominis, sed naturam. Item: Dei Filius unigenitus, ut carnem hominis animamque mundaret, susceptione carnis animaeque rationalis incarnatus est. His aliisqauctoritatibus evidenter ostenditur, non naturam personam, nec personam personam, sed personam naturam accepisse. De quarto vero quaestionis articulo, utrum scilicet natura naturam assumpserit, scrupulosa etiam inter doctos quaestio est, quia et in hoc plurimum dissentire videntur, qui auctoritate praeclari aliitum alii ab aliis, verum etiam iidem a seipsis dissonare videntur, sicut subjecta capitula docent. Legitur enim in concilio Toletano II: Solum Verbum caro factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
reterea inquiri oportet cum ex p̃missiꝰ
constet ũbum dĩ carnem ce animam si¬
mul assumpsisse munitatem ꝑsone. quid
horum potuis concedendum sit scił. quod ꝑ¬
sona ꝑsonam. uł natura naturam uł ꝑsona
naturam. uł natura ꝑsonam assumpserit: &
an ita conueniat dici diuinam naturã ẽẽ in¬
carnatam. sicut d̃s incarnatus. & ũbũ incar¬
natum. sane dicit᷑. Hec inquisitio siue queren¬
di ratio: iuxta sacrarum auctoritatum testi¬
monia. partim implicita atq ꝑplexa. partim
uͦ explicita est &e aꝑta. Certum enim & sine
ambiguitate uerum quod ñ natura ꝑsonã
nec ꝑsona ꝑsonam. s ꝑsona naturam assũp¬
sit: quod scõrum subditis comꝑbatur testi¬
moniis. & astruitur docum̃tis. Ait enim
ausꝰ. in li. defide ad petrum. Ds̃ ingenitus
dum conciperet᷑ uĩtatem carnis accepit ex
uirgine: & cum nasceretur. & integritatẽ
uirginitatis seruauit inmatre: & paulo p̾t:
hic d̾̃s humanam naturam inunitatẽ ꝑsone

Expanded text:
eterea inquiri oportet, cum ex praemissis constet Verbum Dei carnem et animam simul assumpsisse in unitatem personae, quid horum potius concedendum sit, scilicet quod persona personam, vel natura naturam, vel persona naturam, vel natura personam assumpserit. Et an ita conveniat dici divinam naturam esse incarnatam, sicut Deus incarnatus, et Verbum incarnatum sane dicitur. Haec inquisitio sive quaerendi ratio, juxta sacrarum auctoritatum testimonia, partim implicita atque perplexa, partim vero explicita est et aperta. Certum est enim et sine ambiguitate verum, quod non natura personam, nec persona personam, sed persona naturam assumpsit; quod sanctorum subditis comprobatur testimoniis et astruitur documentis. Ait enim August. in lib de Fide ad Petrum: Deus unigenitus dum conciperetur, veritatem carnis accepit ex Virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit in matre; et paulo post: Sic Deus humanam naturam in unitatem personae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ natura diuina que communis ẽ trib ꝑso.¬
nis. Cũi uidetur obuiare quod auoꝰ. ait in
libro de fide ad petrum. Nẽc diuinitas inqͥt
na est anat᷑a matris scd̃m id quod ũbum
caro factum est. Illa enimnatura que semꝑ
genita manet ex patre. naturam nrãm sine
peccato suscepit: ut nasceretur ex uiginẽ.
hac auctoritate uidetur tradi. quod diuina
natura humanam suscepit: ubi uehementer
moueri possumus. quod eam genitam et̃nalit̃
expatre dicit. nisi forte naturam ꝓ persona
hic accipiat. Auoqui si dixerimus naturã
trib ꝑsonis communẽ genitam eẽ. occurit̃
sonam ꝑsonam genuisse: quia si natura genuis-¬
set naturam. cum una eademq sit natura tͥm-¬
tatis. eadem res se ipsam genuisset: quod ausꝰ.
posse fieri negat. S aubi certũ reppimꝰ docum̃¬
tum: quo natura naturam assumpsisse mon-¬
stratur. Ait enu ausꝰ. in pͥmo libro de trinita

Expanded text:
natura divina, quae communis est tribus personis. Cui videtur obviare quod August. ait in lib. de Fide ad Petrum: Nec divinitas, inquit, na est a natura matris, secundum id quod Verbum caro factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam aeternaliter ex Patre dicit, nisi forte natura pro persona hic accipiatur; aloquin si dixerimus naturam tribus personis communem genitam esse, occurrunt nersonam personam genuisse. Quia si natura genuisset naturam, cum una eademque sit natura Trinitatis, eadem res seipsam genuisset. Quod Aug. fieri posse negat. Sed alibi certum reperimus documentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim August., in primo lib. de Trin.:
Abbreviated transcription (Latin):
dat: & qui emendat u̾bere inqu̾e potestaẽ
datur: uł cohercet aliqua disciplina. ut
orat ut ei peccatum dimutatur. demosi¬
nam dat: quia misciłiam p̃stat. Multa
enim bona p̾stantur inuitis: quando
eorum consulitur utilitati. & ñ uolunta¬
ti.S ea maior ẽ qua ex corde dimitti.¬
mus. quod in nobis quisq peccauit.
Minus enim magnum ẽ erga eum eẽ be¬
niuolum: qui nicħ mali tibi fecit. Illud
multo grandius. ut tuum etiam inimi¬
cum diligas: & ei qui tͥ malum iilt &
si pot̾ facit. semꝑ bonum uelis. faciasq
quod possis. Q uod gͦ dominus ait. Da¬
te elemosinam & omnia munda sunt
uobis. Ita ne intellecturi sumus. ut ñ
credentib in xp̃m munda sint omnia.
si elemosinas istas dederintꝰ Qui uult
ordinate elemosinam dare. ase debee¬
pͥmum inciꝑe. & eã primum sibi darẽ.
st enim¬

Expanded text:
dat, et quem emendat verbere in quem potestas datur vel coercet aliqua disciplina, vel orat ut ei peccatum dimittatur, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, et non voluntati; sed ea major est qua ex corde dimittimus quod in nobis quisque peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum qui tibi nihil mali fecit. Illud multo grandius ut tuum etiam inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et, si potest, facit, semper bonum velis, faciasque quod possis. Quod ergo Dominus ait: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis, itane intellecturi sumus, ut non credentibus in Christum, munda sint omnia, si eleemosynas istas dederint? Qui enim vult ordinate eleemosynam dare, a se debet incipere, et eam primum sibi dare. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
magnus ea magnitudine que non est
quod ipse: ut quasi particeps eiussit. Alioqͥn
maior eẽt uia magnitudo: quam d̃s. Dõ autẽ
participatione magnitudinis d̃s magnus ẽ.
s seipso magno magnus est:quia ipse sua ẽ.
magnitudo. Ita ⁊ debonitate ce et̾nitate. & om
no que de do possunt ꝓnuntiari sub̃aliter
quib ad seipsum dr. ñ trauslatiue acꝑsi
aliquid ore hominis dici pot̾ Ecce aꝑte do¬
cuit quod nomina unitatem diuine maie¬
statis significantia. &e ad se dicuntur de cło.
id est sine relatione. ce de omnib ꝑsonis com¬
munit. et de singulis dunsim dicunt᷑. nec
pluralit̾ s singularit̃ in summa accipiunt᷑.
Illa uͦ nomina que ꝓpriȩ ad singulas ꝑtinent
ꝑsonas: relatiue ñ substantialit̃ dicuntur.
Quõd enim ꝓprie singula intrinitate ꝑsona
dicitur. ut ait auoꝰ. in eodem. nullo modo ad
se ipsam s ad aliam inuicem. uł ad creatu¬
ram dr: &e ideo relatiue ñ substantialit̃ dici

Expanded text:
magnus ea magnitudine, quae non est quod ipse, ut quasi particeps ejus sit; alioquin major esset illa magnitudo quam Deus. Deo autem participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de ialiter; quibus ad seipsum dicitur non translative ac per aliquid ore hominis dici potest. Ecce aperte docuit quod nomina unitatem divinae majestatis significantia, et ad se dicuntur de Deo, id est, sine relatione, et de omnibus nec pluraliter, sed singulariter in summa accipiuntur. Illa vero nomina quae proprie ad singulas pertinent personas, relative, non substantialiter dicuntur. Quod enim proprie singula in Trinitate persona dicitur, ut ait August. in eodem, nullo modo ad seipsum, sed ad aliam invicem, vel ad creaturam dicitur. Et ideo relative, non substantialiter dici
Abbreviated transcription (Latin):
amus: quia omĩa añqũã fiant. sic̃ & postquã fac¬
ta st̃ nouit. s quia necesse ht̃ rationalis creatu¬
ra temporales causas ad et̾nam uĩtatẽ referre:
siue petendo qͥd ut fiat: siue consulendo qͥd faciat.
Si autẽ angłi adeo ꝑũbum eiꝰ discunt pecitiões
nrãs.& quid de eis implendum. & qͥd ñ: curnon
credamus & animas scõꝵ dĩ faciẽ contẽplan¬
tium. in eius uĩtate intelug̾ẽ p̃ces hominum:
& q̃ implende st̃. uł ñ: Inde ẽ quod d̾̃s d̾r exau¬
dire p̃ces quoꝵ dam:. ñ solum quando effectui
mancipat s etiã qͣndo innotescit curie angłoꝵ
&e sc̃arum animaꝵ. qͥd inde futurũ sit uł ñ:
&. qd̃ cognoscunt indĩ uoluntate ẽẽ uolunt¬

Expanded text:
omnia antequam fiant sicut et postquam facta sunt novit ; sed quia necesse habet rationalis creatura temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. Si autem angeli a Deo per ejus Verbum discunt petitiones nostras, et quid de eis implendum sit vel non, cur non credimus animas sanctorum Dei faciem contemplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum, et quae implendae sint vel non? Inde est quod Deus dicitur exaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit curiae angelorum et sanctarum animarum quid inde futurum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et
Abbreviated transcription (Latin):
gantur nob̃. & affectu. dum uota nr̃a cupiunt
impleri: qd̃ tam̃ ñ faciunt. nͥ uoluntate dei
implenda didicerint. Oramꝰ gͦ ut int̾cedant
ꝓ nobis: idest ut mĩta eoꝵ nob̾ suffragentet
ut ipsi uelint bonum nr̃m: quia eis uolentib.
d̃s uult: & ita fiet. Ex p̃missis constat. qd cũ
quibꝰdam misericordiꝰ agit d̃s qũa aliqua eoꝵ¬
pecc̃a meruerint: scił. cum mediociit̃ malis qui
pẽnaꝵ mitigatione dĩ miscd̃iam sentiant: ut
minꝰ qũa meruerint puniant᷑. Quid̾a autumans.
eos nullam releuationẽ pene habituros: qd̾ con¬
firmant iacobi auctoritate dicentis. Iuditiũ
sine miscõia fiet illi qui ñ fec̃ miscdiam. Aoꝰ etiã¬

Expanded text:
gantur nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo ut intercedant pro nobis, id est, ut merita eorum nobis suffragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis agit Deus quam eorum peccata meruerint, scilicet, cum mediocriter malis, quipoenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae habituros; quod confirmant Jacobi auctoritate dicentis, c. 2: Judicium sine misericordia fiet illi qui non fecit misericordiam. Aug. etia
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia finem habitura contendunt: ita illoꝵ
repellit opinionẽ. asserens reꝓbos ꝑpetuo pum¬
mano miserantur affectu: atq ita futurũ eẽ
ñ credunt. Nonquidem scͥpturis adu̾sando di¬
uinis: s ꝓ suo modo dura queq molłendo & in
lemiorem flectendo sententiã: que putant in eis
t̃ribiliꝰ dicta eẽ quã ũius. Non enim inquiunt
obuuiscet᷑ misereri d̾̃s. aut con in .i. in. suas hoc¬

Expanded text:
supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo punimano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis terribilius esse dicta quam verius. Non enim inquiunt obliviscetur misereri Deus, aut continebit in ira
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ab illo. & ꝑ ulud ũbum eiꝰ audientes. id est
in eiꝰ u̾itate inuenientes. quid sͥ faciendum.¬
qͥd. quib & quomͦ. nuntiandum sit. Nam & noꝰ
orantes eum. ñ eũ docemꝰ: qr ipse nouit ut ait
petatis ab eo flec ista extẽꝑe cognouit. s fut᷑a
omnia tẽꝑalia. atq in eis etiam quid. & quando
ab illo petituri fueramꝰ. & qͦs & de quib rebus.

Expanded text:
totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes, id est, in ejus veritate invenientes, quid sibi faciendum, quibus et quando nuntiandum sit . Nam et nos orantes eum, non eum docemus, quia novit ut ait petatis abomnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
nimas scõꝵ q̃ in abscondito faciei dei ueri lu¬
minis illustratione letantur. in ipsiꝰ contẽpla¬
tiõe ea que foris agunt᷑ intelligere: qͣntũ illis¬
uł ad gaudium. uł nob̃ ad auxiliũ ꝑtinet.
Sic̃ enim angłis. ita & scĩs qui d̃o assistunt. pe¬
ticiones nr̃e innotescunt in ũbo d̃i qd̃ contem¬
plant᷑. Uñ & dicunt᷑ angłi orationes & uota
nr̃a offerre do: ñ quia eum doceant: s quia
ut quodammͦ offerant eas do. & de his consu¬
lant: & quod do uibente implendũ ẽẽ cognoue¬
orationem urãm obtuli dõ. Ad om̃ia quidem
scienda: sufficit do sua ꝑfectio. h̃t̃ tam̃ nuntios
idẽ angłos. ñ qui ei que nescit annuntient: ñ
enim st̃ ulla q̃ nesciat: s bonum eoꝵ ẽ. de oꝑibꝰ
suis eiꝰ consulere u̾itatẽ & hoc ẽ qd̾ ei dicuntur
ñnulla nuntiare: ñ ut ipse ab eis discat. s ut ab
eo ipsi. ꝑu̾bum eiꝰ sine corꝑali sono. Nuntiant
etiam quod uołu̾it. ab eomissi ad quosuoliũt

Expanded text:
nimas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ut quodammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum esse cognoveorationem vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est, angelos, non qui ei quae nescit annuntient non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritatem; et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc quoq illi pat̃ dedit ñ ĩa existenti. & ñdũ
habentr s quicquid unigenito ũbo dedit. gig¬
nendo dedit. Sic ergo eum genuit. ut de ino etiã
borum. Ecce exposuit ipsemet quomodo sp̃c
principalit̃ ꝓcedat a patre: non quia prius uł
magis ꝓcedat apatre quam afilio. s quia cũ

Expanded text:
d hoc quoque illi Pater dedit non jam existenti, et nondum habenti; sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illo borum. Ecce exposuit ipsemet quomodo Spiritus principaliter procedat a Patre, non quia prius vel magis procedat a Patre quam a Filio, sed quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
ausꝰ dicit suꝑ ilium iocum psalmiut ñ loqͥtꝰ
os meũ oꝑa hõiũ. Oꝑa enĩ hoĩum dicit eaque
mala sunt. que p̃t̃ di uoluntatem fiunt q̃iple
latur tam̃ ipsa dĩ uoluntas: quia d̃s uoiens si¬
nit mala fieri fiunt ee contra eiꝰ p̃ceptionem
uł ꝓhibitionem: s non contra eius uolunta¬
tem que ipse est: nisi dicantur contra eã fieri.
quia p̃ter eam fiunt: contra eam quippe nich
ita fit. ut uelit fieri & ñ fiat. uł nolit fieri &¬
fiat: quod euident̃ ibi auoꝰ notauit ubiait.
quantum ad ipsos aitinet qd̃ ds noluit fece¬
runt: quantum uͦ ad omnipotentiam dĩ nul-¬
lomodo id facẽ ualuerunt. Ac si dicẽt. feceĩt
contra dĩ p̾ceptum qd appellatur uoluntas:
s ñ fecerunt contradi uoluntatem omipotñ¬
tem. quia hoc non ualuerunt. illud ualuert:
& ita ꝑ hoc quod fecerunt contra dĩ uolunta¬
tem idest p̃ceptum. de ipsis facta ẽ uoluntas
idest qua eos damnare uolebat. Unde Grego

Expanded text:
 dicit super illum locum psal. 16: Ut non loquatur os meum opera hominum. Opera enim hominum dicit ea quae mala sunt, quae praeter Dei voluntatem fiunt, quae ilatur tamen ipsa Dei voluntas, quia Deus volens sinit mala fieri. Fiunt et contra ejus praeceptionem vel prohibitionem, sed non contra ejus voluntatem, quae ipse est; nisi dicantur contra eam fieri quae praeter eam fiunt. Contra eam quippe nihil ita fit, ut velit fieri quod non fiat, vel nolit et fiat; quod evidenter ibi Aug. notavit, ubi ait: Quantum ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt; quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id facere valuerunt. Ac si diceret: Fecerunt contra Dei praeceptum quod appellatur voluntas, sed non fecerunt contra Dei voluntatem omnipotentem; quia hoc non valuerunt, illud valuerunt: et ita per hoc quod fecerunt contra Dei voluntatem, id est, praeceptum, de ipsis facta est voluntas  qua eam damnare volebat. Unde Grego
Abbreviated transcription (Latin):
delictũ. qd̾ uoce pudor ẽ. confiti: ad publi¬
cam penitentiam referendum ẽ. Ibi enim
uirtutẽ lacrimarum & confessionis osten¬
dens. significare uoluit quod lacͥme occul¬
te. & confessio secreta. sic̃ que fit soli sacer¬
doti lauant delictum: quod pudet aliqũe
publice confit̃. Quod uͦ dicite se lacrimaᷤ
facta sunt que scripta non sunt: uł forte
nondum facta erat institutio confessio-¬
nis que modo ẽ. Similit̃ & ulud ꝓsperi.
si sui iudices fiant. mutabunt eterna sup¬
plicia: & illud. facilius dm placabunt sͥ
qui aut ꝓpriis confessionib crim̃ ꝓdunt.
aut nescientib aliis inse sententiam ex¬
communicationis ferunt: ad publicam
confessionẽ & satisfactionẽ referriopor¬
tet. Non enim solis sacerdotib ius ligan¬
di &e soluendi datum est. si cuiq suo ar¬
bitrio se penalis excommunicationis
sententia ligare & absq sacerdotali ui¬
ditio se ipsum deo uł altari reconciliare
licet. quod eccłiastice institutioni & con¬

Expanded text:
 confiteri, ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo Similiter et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et con
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ꝙ plibus testimoniis ꝑspicu¬
ũ fiat et in dubitabilit̾ constat. peccata
primum d̃o. deinde sacerdoti eẽ confi¬
tenda. & si ipse defuerit etiam socio:
non ita est intelligendum. ut liceat
non confic̃i. S quia sufficit ubi crim̃
occuitum est soli deo ꝑsacerdotem
dicere. & semel. nec opportet publicari
coram muttis quod occultum ẽ. qđ¬
notauit dicens ñ tͥ dico ut te ꝓdas in
publicũ. Sic̃ enĩ publica noxa publico
eget remedio: ita occulta. secreta confessi¬
one & occulta satisfactione purgatur.
Nec necesse ẽ. ut quod sac̃doti semel con¬
fessi sumꝰ itm̃ confiteam᷑: s lingua cordis
ñ carnis. apud uerũ iudicem id iugiter
confiteri debemus. Uñ ide ioħs ait. Nc̃¬
aut si recorderis peccatorum tuoꝵ. & fre¬
quent ea in conspectu dĩ ꝓnunties & ꝓ eiꝰ
dep̃ceris: citius illa delebis. Si uͦ obliuis¬
caris. tc̃ eoꝵ recordaberis nolens. qnͣdo
publicabunt᷑: & in conspectu ꝓficerentur¬

Expanded text:
aliisque pluribus testimoniis perspicuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, non est sic intelligendum, ut liceat non confiteri, sed quia sufficit, ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel, nec oportet publicare coram multis, quod est occultum, notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde idem Joanautem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑantem. cunctis paruulis in baptismo
dari inmunere. ñ inusu: ut cum ad maiorem
uenerint. etatem. ex munere sortiantur usũ.
nisi ꝑliberum arbitrium. usum muñis extin¬
guant peccando: e ita or culpa eorumẽ. ñ ex
deftrlu gre q uod mali fiunt quiex di munie
ualentes habere usum bonum ꝑ liberum art¬
bitrium renuerunt &e usum pranum elegert¬

Expanded text:
cooperantem cunctis parvulis in Baptismo cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arbitrium renuerunt, et usum pravum eleger
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptismo datur grã: qua cum tempꝰ
habuerint utendi libero arbitrio possint uelle
ce currerez: de adults enim qui digne recipiunt
sacram̃tum. non ambigitur quin grãm oꝑantẽ
ce cooꝑantem ꝑceperint que inuacuum eis cedit.
siꝑ liberum arbitrium post mortalit̃ delique¬
rint: qui m̃ito peccati grãm appositam ꝑdunt.
ce ipsum a se fugare. De paruulis uͦ qui ñdum
ratione utuntur. questio ẽ: an in baptismo
receperint grãm. qua ad maiorem uenienteᷤ
etatem. possĩt uelle ce operari bonum. Uidetur
quod non receperint: quia gr̃a illa caritas est.
ce fides: que uoluntatem p̃p̃arat & adiuuat.S:
quis dixĩt eos accepisse fidem ce caritatem:
Siuͦ grãm ñ receꝑunt. qua bene oꝑari possint
cum fuerint adulti. nongͦ sufficit eis in hoc
statu. grã inbaptismo data. nec ꝑ illam posst̃
modo boni eẽ. nisi alia addatur: que si ñ addit᷑.
ñ est ex eorum culpa. quia iustificati sunt a
peccato. Qiidam putant grãm oꝑantem ce

Expanded text:
in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis cedit, si per liberum arbitrium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati gratiam appositam perdunt. acere, et ipsum a se fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et
Abbreviated transcription (Latin):
De simoniacis uͦ ñ ẽ ambigendũ
quin sint heretici: qui tam̃ añ
sententiam degradationis.&. ordinant
& consecrantz & licet simoniaci ꝓprie
dicantur. qui instar simonis magi in¬
p̃ciabilem grãm p̃cio conducere uolt̃.
&e qui ꝓ ministĩo sacro p̃cium recipuĩt.
in modum giezi. Giezite uocandi st̃.
om̃s tam̃ .& dantes & accipientes. simo¬
niaci dicuntur: et utriq eadẽ sententia
celluntur. De his qͥ scient̃ asimoniacis

Expanded text:
De simoniacis vero non est ambigendum quin sint haeretici; tamen ante sententiam degradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique eadem sententia percelluntur. 5. De his qui scienter a simoniacis
Abbreviated transcription (Latin):
u autem hoc de potentia sapis. qd̃
potens sit filius s potentior pater:
potentem. Habet gͦ pat̃ om̃ipotentiã quã
ñ habet filius. et si hocest. faisum ẽ. qd̃ ait
filius. Omnia que habet pat̃ mea sunt. S¬
inquis. Pat̃ anemine potentiam accepit:
filius autem apatre. fatemur &e s hoc uerũ¬
nos fuium accepisse potentiam fatebat᷑ ħeti

Expanded text:
u autem hoc de potentia sapis, quod potens sit Filius, sed potentior Pater; potentem. Habet ergo Pater omnipotentiam quam non habet Filius; et si hoc est, falsum est quod ait Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt. inquis, Pater a nemine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab i
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatur cepisse ẽẽ subsistens. ex duab
naturis uł trib substantiis. & econũso. homo
so. dicitur: quia d̃s assumꝑsit hominẽ. & ho-¬
Talis fuit illa susceptio que hominẽ faceret
dm̃: & dm̃ hominem. Nariatur autẽ intelli¬
gentia: cum dr ds̃ ẽ homo. & homo ẽ deus.
Dicitur enim d̾s eẽ ꝑsona. subsistens induabꝰ
ae ex duab naturis: & ꝑsona subsistens ex
diuina: pot̃ enim p̃dicari ꝑsona simplex
uł natura: de ꝑsona composita. Non est aũ
ut ait iobannes damascenꝰ idem dicere naturã
m Ex quo sensu dicunt xp̃m p̃desti

Expanded text:
intelligatur coepisse esse subsistens ex duabus naturis, vel tribus substantiis; et e converso, Homo s, et e converso dicitur, quia Deus assumpsit hominem, et hoTalis fuit illa susceptio, quae hominem faceret Deum, et Deum hominem. Variatur autem intelligentia cum dicitur: Deus est homo, et homo est Deus. Dicitur enim Deus esse persona subsistens in duabus et ex duabus naturisdivina. Potest enim praedicari persona simplex vel natura de persona composita. Non est autem, ut ait Joan. Damasc., idem dicere naturam 3. Ex quo sensu dicunt Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ait ysidorus peccatum geritur. scit ignoran¬
tia. infirmitate. industria. Et grauius est in¬
firmitate peccare quãm ignorantia: grauiꝰꝙ
industria quam infirmitate. Eua autem
uidetur ex ignorantia peccasse. quia seduc¬
ta fuit. Adam uͦ ex industria quia ñ fuit se¬
ductus. ut apłs ait ad quod dicimus. quia
licet eua in hoc ꝑ ignorantiam deliquerit
quod putauit uerum ẽẽ quod diabolus sua¬
debat. ñ tam̃ in boc quin nouerint illud dei
ẽẽ mandatum. & peccatum eẽ contra agere.
& ileo excusari apecrato ꝑ ignorantiam non
uit. De triplici ignorantia & que excuset

Expanded text:
 17, peccatum geritur, scilicet ignorantia, infirmitate, industria. Et gravius infirmitate peccare quam ignorantia, graviusque industria quam infirmitate. Eva autem videtur ex ignorantia peccasse, quia seducta fuit. Adam vero ex industria, quia non fuit seductus, ut Apostolus ait. §. Ad quod dicimus quia, licet Eva in hoc per ignorantiam deliquerit, quod putavit verum esse quod diabolus suadebat, non tamen in hoc quin noverit illud Dei esse mandatum, et peccatum esse contra agere. Et ideo excusari a peccato per ignorantiam non potuit. 9. Quod ignorantia alia excusat
Abbreviated transcription (Latin):
filium suum factum exmuliere. Ubi satis
ostendit: eo ipso missum filium quo factum
ex muliere. ꝓinde mittiapatre. sine sp̃usc̃o.
non potuit: quia pat̾ intelligitur misisse eũ.
cum fecit ex femina quod utiq ñ fecit sine
sp̃u scõ. Ecce hic dicit filium missũ apatre

Expanded text:
Filium suum, factum ex muliere; ubi satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit Filium missum a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tismus. Unde as̃ Ex quo instituta ẽ circũcisio
inpopło dei. que erat tc̃ signaculũ iusticie fidei.
ad purgationẽ ualebat magnis & paruulis. ori¬
ginalis uetisq peccati: sic̃ baptismꝰ ex illo ualere
cepit ad innouationẽ hominis. exqͦ institutꝰ ẽ. Itẽ.
boda. Idem salutifere curationis auxiliũ. circũci¬
sio in lege. contra originalis peccatiuulnꝰ agebat.
qł baptismꝰ agere reuelate temꝑe gr̃e consueuit:
excepto qł regni celestis ianuam. ñdũ intrare
potãnt: tantũ insinu abrahe post mortẽ beata
reqͥe consolati. suꝑne pacis ingressũ. spe felici ex¬
pectabant᷑. His aꝑte traditur ꝑ cucũcisionem
ex quo instituta fuit remissionẽ peccati orginał
&e actualis. pariuilis &e maiorib a dco p̃stitam:
sicut nunc ꝑ baptismum datui
De uiris qͥ ante

Expanded text:
ies, etc.: Ex quo instituta est circumcisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; excepto quod regni cant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris qui fue
Abbreviated transcription (Latin):
unc de om̃ipotñtia d̾i agendũ ẽ. ubi pri¬
ma consid̾atio occurrit. quomͦ uere d̃s
dicatur omp̃s: an quia omnia possit. an tm̃
quia ea possit que uult. Qd̃ enĩ d̃s omma
possit. plurib auctoritatib ꝓbatur. Ait enĩ
auoꝰ. in libro questionum uet̾is et noue legis.
Om̃nia quidem pot̾̃ ds̃. s ñ facit. nisi quod
conuenit uĩtati eiꝰ et iusticie. Ide in eodem.
Potuit ds cuncta facẽ simul: s ratio ꝓhibuit.
idẽ. uoluntas. Rationem nempe ibi uolun¬
tatem appellauit: quia dĩ uoluntas rationa¬
bilis est ae equissima. fatendum ẽ.gͦ. dm̃ om¬
ma posse.
Ouomͦ dicat᷑ d̾s omnia posse: cũ nos

Expanded text:
unc de omnipotentia Dei agendum est, ubi prima consideratio occurrit, quomodo vere Deus dicatur omnipotens; an quia omnia possit, an tantum quia ea possit quae vult. Quod enim Deus omnia possit, pluribus auctoritatibus comprobatur. Ait enim Aug., in lib. Quaest. veteris ac novae legis: Omnia quidem potest Deus, sed non facit nisi quod convenit veritati ejus et justitiae. Idem in eodem: Potuit Deus cuncta facere simul, sed ratio prohibuit, id est, voluntas. Rationem nempe ibi voluntatem Dei appellavit, quia Dei voluntas rationabilis est et aequissima. Fatendum est ergo Deum omnia posse. 2. Quomodo dicatur Deus omnia posse, cum nos
Abbreviated transcription (Latin):
on enim urta numerum eorum qui ceci¬
derunt. s eorum qui ꝑmanserunt: hoĩes
ad beatitudinem admittuntur. Unde srego
constat: ad quam credimus tantum huma¬
nigñis ascendere. quantos ulic contigit an¬
gl̃os remansisse: sicut scriptũ ẽ Statuit t̃minos¬

Expanded text:
on enim juxta numerum eorum qui ceciderunt, sed eorum qui permanserunt homines ad beatitudinem admittuntur. Unde Gregor hominibus constat; ad quam credimus tantos humani generis ascendere, quantos illic contigit angelos remansisse; sicut scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
tet utrum ea om̃ia que semel scit uł
p̃scit ds. semꝑ sciat et scierit et p̃sciat ac p̾sci¬
erit: an olim scierit uł p̃scierit. qͦd mͦ ñ scit .ł
turis: ex quo illa que futura e p̃scire que o

Expanded text:
tet utrum ea omnia quae semel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel turis, ex quo illa quae futura erant
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec filiꝰhomiñ
simul ex patre & mat᷑
ꝓcedit. S cũ in matrẽ
ꝓcedit ex patre. ñt̾e ꝓ¬
cedit exmatre. Et cũ
in hanc lucẽ ꝓcedit ex
smatre. ñ t̾c̃ ꝓcedit ex
pat᷑ ꝓcedit infiliũ. et
de filio ꝓcedit ad sc̃ifi¬
candam cͤaturã. s simł
ħ filio pat̃ dederit. ut
quẽadmodũ de se. ita
de illo qͦq ꝓcedat. Ne¬
q enĩ possumꝰ dic̃e. qd̃
ñ sit uita sp̃s sc̃s. cũui¬
ta pr. iuta sit filiꝰ Acꝑ
sic ei dedit uitã ꝓced̾e
de illo. sicut proce¬
dit et de ipso.¬
sp̃c scĩ. dum hic uiuimus distinguere
mino p̃missam questionem Ouestio¬
refricanti. scilicet querenticur maximini
sp̃c sc̃s ñ diceretur filius cum de patris
eẽt substantia: respondens sic ait. Oũeris¬
scs̃: cur unus filius. et alius non sit filius.
Ecce respondeo. siue capias. siue ñ capias:
genitus. iste ꝓcedens. Ideo ille ẽ. fauis patͥs:
de quo genitus est. Iste autem sp̃c utriusq:
queretur. ait. de patre ꝓcedit: qm̃ pater

Expanded text:
quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipsoi, dum hic vivimus, distinguere mino praemissam quaestionem refricanti, scilicet quaerenti cur Spiritus sanctus non diceretur Filius, cum de Patris esset substantia, respondens, sic ait: Qupiritus sanctus, cur unus Filius sit, et alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive non capias. genitus, iste procedens: ideo ille Filius est Patris de quo genitus est, iste autem Spiritus utriusqueretur, ait de Patre procedit , quoniam Pater