comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłm quomͦ p̃dicabut nͥ mittãt᷑.
¶⁊u̾itas ip̃a p̾cepit᷑ apłis. rogate do¬
minũ messis ut mitat oꝑarios ĩ
mesiẽ suã sꝙ si forte quis argute
ab hoĩe cũ ĩuisbilis missio młto
sit dignior ꝙͣ uisibił. ⁊ diuina lõ¬
ge melior qͣm humana. potest
missio sit occulta si sufficit ciuꝙͣ
a deo. cũ hoc quilib heticus asse¬
ueret. S oꝑcet ꝙ astruat illam
ĩuisibilẽ missionẽ ꝑoꝑationem¬
Uñ cũ dñs uellet mitte moysẽ
ĩ egiptũ ad filios isrł ut crederẽt
xi q mict̾et᷑ ab ip̃o dedit ei signũ.¬

Expanded text:
 Quomodo praedicabunt nisi mittantur? Et Veritas ipsa praecepit apostolis: Rogate Dominum messis ut mittat operarios in messem suam. Quod si forte quis argute ab homine, cum invisibilis missio multo sit dignior quam visibilis et divina longe melior quam humana, potest nterior illa missio sit occulta, non sufficit cuiquam a deo, cum hoc quilibet hereticus asseveret. Sed oportet ut astruat illam invisibilem missionem per opeUnde cum Dominus vellet mittere Moysen in Egyptum ad filios Israel, ut crederent ei, quod mitteretur ab ipso, dedit ei signu
Abbreviated transcription (Latin):
culari relinq̃tur arbitrio potestatis
aĩadũsione debita puniendꝰ ñn
ꝯtimuo pꝰ dep̾hensionẽ erroris ad fi¬
dei carholice unitatẽ sponte recur¬
rere. ⁊ errorem suũ ad arbitͥum ep̃i
regionis publice ꝯsenserit abiura¬
i ͨ ħesi ⁊ sacnt̃cone exhibita ꝯfestim
ad fitẽ ꝯfug̾it ortodoxã. scłaris ui¬
I dicis arbitrio relinqͣt᷑. debitã recep¬
turus ꝓ qualitate facinoris ultonẽ¬
⁊iͣ ¶Inos quoq qui pꝰ abunatõnẽ
antistitis exaiminatõne purgai̾̃t
dep̾hensi fu̾int inabiuratã ħesim
recidisse: scłan uidicio sme auqua
penitꝰ audĩa dec̾nimꝰ relinq̃ndos. ⁊¬

Expanded text:
cularis relinquatur arbitrio potestatis animaduersione debita puniendus, nisi continuo post deprehensionem erroris ad fidei catholice ueritatem sponte recurrere et errorem suum ad arbitrium episcopi regionis publice consenserit abiura heresi et satisfactione exhibita confestim ad fidem confugerit ortodoxam, secularis iudicis arbitrio relinquatur debitam recepturus pro qualitate facinoris ultioneI: Illos quoque qui, post abiurationem antistitis examinatione purgaverint, deprehensi fuerint in abiuratam heresim recidisse, seculari iudicio, sine ulla penitus audientia, decrevimus relinquendos
Abbreviated transcription (Latin):
culpal p̾bendarũ erat donatio
deuoluta. s ad illũ tempore
susp̃nsionis ipsiꝰ p̾bendarũ
donatio ꝑtinebat. qui p̾cer
eiꝰ negligentiã ⁊ desidiam po¬
terat p̾bendas donare. ¶Tempꝰ

Expanded text:
ulpa praebendarum erat donatio devoluta, sed ad illum tempore suspensionis ipsius praebendarum donatio pertinebat qui propter ejus negligentiam et desidiam poterat praebendas donare. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mus uocare reges p̾latos pͥncipes
eratq ꝑata ect̾a de consilio ꝯsilii
sibi satͥiffacere si eu lesiss in ali¬
tudine ⁊ m̾ia quatu cum deo et
honore suo fien pot̾at reciꝑe de ĩ¬
peum irrogatis satiffaccionem

Expanded text:
mus uocare reges, prelatos et principes,eratque parata ecclesia de consilio concilii sibi satisfacere, si eum lesisset in aliricordia, quantum cum deo et honore suo fieri poterat, recipere de inque per eum irrogatis satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus alb̾em ñ debiunt ospirato¬
res admitti. uiram̃ta tñ ipsoꝵ de
uitate dicenda suꝑ statu ipsius
domus recipi potuint. ut ꝑipsoꝵ
dc̃a suꝑ aliis fides possit ħri q̃ ałba¬
tem minime ꝯtingebãt. p̃ẜtim
cum tunc ꝓbatũ nõ ẽent eos ꝯspi¬

Expanded text:
adversus abbatem non debuerint conspiratores admitti, juramenta tamen ipsorum de veritate dicenda super statu ipsius domus recipi potuerunt, ut per ipsorum dicta super aliis fides posset haberi quae abbatem minime contingebant, praesertim cum tunc probatum non esset eos conspi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. an illoꝵ filii qui eccłe ẜ huͣ ͤ¬
uili ꝯdit̾oe tenentur. traditi a pa stac¬
debeant deẜuire. atseq̾ntes pre¬
tea lib̾tatem pꝰ tempꝰ ea relicta
possint ad aliam se tnͣfeire In
eo tenore fuint manumissi. et
oblati ordmi cłicali. ꝙ manumi¬
tenti ec̃ce dum uỹcint debeant
impend̾e famłatum in obseqͥis
diumoꝵ ⁊ tunc tͣnffe̾ndi se ad a¬
uam est eis licentia de neganda:
uł manumissi extit̾ int absolu¬
te sicoꝑ lib̾tatem ħeant se ada¬

Expanded text:
tionem, an illorum filii qui Ecclesiae servili conditione tenentur, traditi a padebeant deservire, assequentes propterea libertatem, post tempus eadem relicta possint ad aliam se transferre. Neo tenore fuerint manumissi et oblati ordini clericali, quod manumittenti Ecclesiae, dum vixerint, debent impendere famulatum in obsequiis divinorum, et tunc transferendi se ad aliam est eis licentia deneganda, vel manumissi exstiterint absolute, sicque libertatem habeant ad al
Abbreviated transcription (Latin):
si debeant ordinari gratꝰ ẽp̃s
dixit. si pꝰ deposita honera. et
reddita raciotinia actus uite
ipsoꝵ fu̾int ꝯꝓbatii om̃ibus
debent cum laude dei si postula¬
ti fu̾int honore nuunari Si ti.
añ lib̾tatem neg̾oꝵ uł officioꝵ¬

Expanded text:
si debeant ordinari? Gratus episcopus dixit, si post deposita universa, et reddita ratiocinia, si actus vitae ipsorum fuerint probati in omnibus, debent cum laude clerici, si postulati fuerint honore munerari. Si enim ante libertatem negotiorum vel officio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ gant in suo nichominꝰ uiram̃¬
to ꝯcludant se accepisse a sius
maiorib qd̾ deponunt ⁊ cred̾e
ita ẽe s nec tales sufficiant nͥ¬
ꝑsonas uł saltem mnuno p̃dc̃o¬
rum gradiũ ꝯstitutas ꝓ sangͥ¬
neis se hab̾e: tołabiliꝯ est enim
aliquos otͣ statuta hominum.
dimitt̾e copłatos ꝙͣ ꝯiunctos le¬
gitime otͣ statuta dñi seꝑare.¬

Expanded text:
 et in suo nihilominus iuramento concludant, se accepisse a suis maioribus quod deponunt et credere ita esse. Sed nec tales sufficiant, nsonas, vel saltem in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se habere. Tolerabilius est enim aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos, quam coniunctos legitime contra statuta domini separ
Abbreviated transcription (Latin):
satis inderetur ab surdũ illos a¬
admitti quoꝵ repllentur actõ¬
infames ab om̃ib bone fame
acceꝑint qd̾ testãtur tanquã
plures ⁊ yconei testes debent
admitti. cum scłm ordinem

Expanded text:
tur absurdum illos admitti, quorum repellerent authoinfames ab hominibus bone fame acceperint quod testantur, tanquam plures et idonei testes debent admitti, cum secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
cula ꝯtͣ legitina ꝑuenisse cõ¬
iugia. ¶ Statiumꝰ ne suꝑ hoc
recipiãtur decet̃o testes de au¬
ditucum iam qͣrtum gradum
ꝓhibitio ñ excedat nis̃ forte ꝑ¬
sone graues extit̾int quibus
fides sit m̾ito adhibenda. ⁊ ante
litem motã testificata didic̾int.

Expanded text:
cula contra legitima provenisse coniugia, statuimus ne super hoc recipiantur de cetero testes de auditu, cum iam quartum gradum prohibitio non excedat, nisi forte persone graves extiterint, quibus fides merito sit adhibenda et ante litem moram testificata di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ teñi siquis aũt de ꝯsangͥneis
archiep̃i aliquẽ de testib presũp¬
serit impedire qr tn iũsimile nõ
uidetur ut eo muito talia fierent
fĩ ob hoc ñ caret scrupulo societatiᷤ
occulte eo ꝙ si uoluerit poterit
ꝓhibe cum scdm legitimas sanc

Expanded text:
. Si quis autem de consanguineis archiepiscopi aliquos de testibus praesumpserit impedire, quia verisimile non videtur ut eo invito talia fierent, et ob hoc non caret scrupulo societatis occultae, eo quod, si voluerit, poterit prohibere cum secundum legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ illistñ si in sccło iudͣicio priores
ꝑsone uirate deponent. illa eadẽ
que pͥmo dixunt. absq dubio eo¬
rum testĩonia p̾uałent nec eo pꝰ¬
sent p̃textu pri. replłi quod ꝑtes
cestificata didisc̾ant cũm talisex¬
ceptio locum ñ heat in hoc casu

Expanded text:
. Si tamen in secundo judicio priores personae juratae deponerent illa eadem quae primo dixerunt, absque dubio eorum testimonia praevalerent, nec eo possent pretextu repelli quod partes testificata didicerint, cum talis exceptio locum non habeat in hoc casu
Abbreviated transcription (Latin):
utraꝙ pars tam suꝑ pͥncipali
negocio quã in ꝑsonas testium
duxit ꝓducondos./ ac eos diligen¬
ter exammare ꝓcures ⁊ de sing¬
ulis cͥcum stanciis prudent̃ in qͥ¬
rens de cãis uideł loco. tp̃r auditu

Expanded text:
utraque pars, tam super principali negotio, quam in personis testium duxerit producendos, ac eos diligenter examinare procures, et, de singulis circumstantiis prudenter inquirens, de causis videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
a trebacẽn decano duximꝰ ꝯmit¬
tendã/ idem p̃positꝰ citra litis ꝯt̃.
cum de iure suo ñ nisi ꝑ ipsum
⁊ alñ unicũ t̾i testem face fidẽ
posset unde postulaiit ut ĩ cã¬

Expanded text:
Atrebatensi decano duxerimus committendam, idem praepositus citra litis contecum de iure suo nonnisi per ipsum et alium unicum tantum testem facere fidem posset. Unde postulauit insta
Abbreviated transcription (Latin):
si ub ꝯstit̾it abbem ⁊ monachos
quartã ꝓductõem testiũ cũ uiris
sollẽꝑnitate suꝑ possessorio peti
intlocutoria sñiam appłlasse nisi
natã multitudinẽ testiũ refrenͣ¬

Expanded text:
s constiterit abbatem et monachos quartam productionem testium cum juris solemnitate super possessorio petivinterlocutoriam sententiam appellasse, nisinatam multitudinem testium refren
Abbreviated transcription (Latin):
u̾titur int albem ⁊ mõachos sc̃i
dionisi ex una ꝑte /ac abbatissã
⁊ moniales de fontelł ex altera
tam suꝑ ꝓprietate quã posẜont
pͥoratus de argento iudicibus a
nb ꝯmissa fuifs. ⁊ moniales sr̃
cã ꝓprictatis pͥus lite̾ ingresse
testes ꝓduxissent in illa. pꝰmo¬
dũ possessionis iudictũ. suspen¬
so petitorio intentarũt. ⁊i unde¬

Expanded text:
vertitur inter abbatem et monachos Sancti Dionysii ex una parte, ac abbatissam et moniales de Footel ex altera, tam super proprietate quam possessione prioratus de Argentolio, sibi a nobis commissa fuisset, et moniales, super causa proprietatis prius litem ingressae, testes produxissent in illa, postmodum possessionis judicium suspenso petitorio intentarunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ti recipiatis legalit ⁊ exami¬
netis prudent̾ excõicantes so¬
llẽpniter siquis eos ĩpedire
presũpserit quo minꝰ testĩc¬
nium ꝑhibeant iutati Demũ
attestationib publicatis si for
pingonem canonicã de obiec
ñ. pbros seu diaconos bone f¬
ame pr̃andam qua recepta p̃¬
figatis ei t̾minum quo ꝯsec̾n

Expanded text:
ti, recipiatis legaliter et examinetis prudenter, excommunicantes solemniter, si quis eos impedire praesumpserit quominus testimonium perhibeant veritati. Deinde, attestationibus publicatis, si forpurgationem canonicam super nae, presbyteros seu diaconos bonae famae, praestandam; qua recepta, praefigatis ei terminum competen
Abbreviated transcription (Latin):
modo ñ ꝓcedant ꝑsonas exp̾stis
nõibus uł demõstratõne ul cir¬
cum locutõne sufficienti de sig-¬
nent. ⁊ ab utroꝙ lat̾e singlos
gradus clara ꝯputat̾oe dutmn

Expanded text:
modo non procedant personas, expressis nominibus vel demonstratione, vel circumlocutione sufficienti designent et ab utroque latere, singulos gradus clara computatione distin
Abbreviated transcription (Latin):
si accusatore ydoneo ꝯꝑente s per
tres uł ꝑ qͣtuor testes int̾ iamo¬
unctos p̾arentela ꝓbetur. ꝑcep¬
ositõnes eoꝵ demlpossioꝵ testium
rum qui antiquiores tp̃r ac p̃stã¬
tiores m̾itis. añ ͣctum matͥmõrũ¬

Expanded text:
si, accusatore idoneo comparente, per tres vel quatuor testes inter jam conjunctos parentela probetur, per depositiones eorumdem posteriorum testium pinquorum, qui antiquiores tempore ac praestantiores meritis ante contractum matrimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
rem sollempnit᷑ accepit ĩ uxo¬
festum p̃dc̃m de ea ducenda p̾s¬
titit uiram̃tum p̃dc̃s miles ab
ĩpeticione sua absolui cum in¬
stantia postulabat. ¶ uñ ex ꝑte¬

Expanded text:
rem solemniter acceperit in uxofestum praedictum, de ea ducenda praestiterit juramentum, praedictus miles ab impetitione ipsius absolvi cum instantia postulabat. Verum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentandos exammes diligent.
⁊ eoꝵ ocã in publica redigi faciatis
munnnta. dem̃iciando fundato¬
rib antedc̃is ułeoꝵ heredib ut re¬
ceptomi testium si uelint int̾sint.

Expanded text:
sentandos, examines diligenter, et eorum dicta in publica reduci facias munimenta, denuntiando fundatoribus antedictis vel eorum haeredibus ut receptioni testium, si velint, intersint,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ int̾ reges ip̃os formata fu¬
fixũ t̃minun nõ fuerunt.
nũquid nõ pot̾imꝰ de uiram̃¬
ti religione cognosc̾e quod ad
iudiciũ eccłe nõ est dubiun
ꝑtin̾e ut rupta ꝑacis federa
ofirmẽtur. ¶ Ne gͥ tantã dis¬
cordiã uideamur sub difsinu

Expanded text:
cum inter reges ipsos formata fufixum terminum non fuerunt, nunquid non poterimus de iuramenti religione cognoscere, quod ad iudicium Ecclesiae non est dubium pertinere, ut ruptae pacis foedera reformentur ? Ne igitur tantam discordiam videam
Abbreviated transcription (Latin):
cuni ẜmone litigantiũ dinga
tur. Cum enũ non hũane osti
ex hoĩe s ex deo᷑. nͣlłꝰ qui sit sa¬
ne m̃tis ignorat qͥn ad officiũ
nr̃m spectet de quocũq mor¬
tali pc̃co corriꝑe quẽlib xp̃ia¬
num.⁊ si correctõem ꝯtẽpẜit

Expanded text:
cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim non humane constex homine, sed ex deo: nullus sane mentis ignorat, quin ad officium nostrum spectet, de quocumque mortali peccato corripere quemlibet christianum et si correptionem cont
Abbreviated transcription (Latin):
dices illos quos ħetis in u̾ris do¬
mib p̃̾ceptor es in causis ad ꝓse¬
q̃ndam siram iusticiã nõ admit¬
tunt. tanꝙͣ licitũ non sit eis ir̃
utigiosis negociis curam g̾ere qͥ
pacificis decreuerũt studiis inh¬
erere. illud allegãtes in repulsi
lit̾ exeqͣntur offm̃ sui ordiuis ex
suꝑhabundãti re q̃ritur ꝯue
secutioͬ causaꝵ p̃ceptores eosdẽ

Expanded text:
ia, illos quos habetis in vestris domibus praeceptores, in causis ad prosequendam suam justitiam non admittunt, tanquam licitum non sit eis super litigiosis negotiis curam gerere, qui pacificis decreverunt studiis inhaerere, illud allegantes in repulsioliter exsequuntur officium sui ordinis, ex superabundanti requiritur suae secutione causarum praeceptores eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
se uł solidmi pacẽ cum p̾dc̃o
noscant utrũ uista sit q̃rimo¬
nia quã otra eum ꝓponit corã
eccla rex angloꝵ uel eiꝰ excep¬
iuxta formã sibi datam a nob̾
ꝓcedere nõ obmittat. L dem¬

Expanded text:
se vel solidam pacem cum praedicto noscant utrum iusta sit quaerimonia, quam contra eum proponit apud Ecclesiam rex Anglorum, vel eius exempiuxta formam sibi datam a nobis procedere non omittat. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ monendꝰ est laicus qui de¬
cimã detinet. ut eam restituat
ecc̃e ad quam spectat. quisi for¬
te induci neqͥuerit. ⁊ eam cum
diccesani ꝯsensu alti ecc̃e assig¬

Expanded text:
 monendus est laicus qui decimam detinet ut eam restituat Ecclesiae ad quam spectat. Quod si forsan induci nequiverit, et eam cum dioecesani consensu alteri Ecclesiae assig
Abbreviated transcription (Latin):
nã in lat̾ concił est inhibitu.
ne quelib religiosa ꝑsona ec¬
clesias ⁊ decimas de manibꝰ la¬
icoꝵ sine ꝯsensu ep̃oꝵ recipiat.
ꝑ̃ quod̾ recce datur intlugi qd̾
sufficit ꝯsensus ep̃i ut licitum
sit eccĩe decimas de manu reci¬
pere larcoꝵshoc añt de illis deci¬

Expanded text:
anensi concilio est inhibitum ne quaelibet religiosa persona ecclesias et decimas de manibus laicorum sine consensu episcoporum recipiat. Per quod recte datur intelligi quod sufficit consensus esit Ecclesiae decimam de manu recipere laicali. Hoc autem de his deci
Abbreviated transcription (Latin):
hibeãt ec̃cus nouam imponi
uł augeri uefem pensionem.
postulas edoceri. an ep̃c ualeat
totam ecc̃am uł de nouo con¬
serre a liqͣm portionẽs ad qd̃¬
br R̾.ꝙ. salua ostitutione ci¬
nonica de ꝯcedenda piis locis

Expanded text:
rohibeant Ecclesiis novam imponi, vel augeri veterem pensionem, postulas edoceri, an episcopus vatotam ecclesiam vel de novo conferre aliquam portionem? Ad q quod, salva constitutione canonica de concedenda piis locis
Abbreviated transcription (Latin):
adi̾e. cũ aliud sit alienare q d̾
ab ec̃ca possidẽtur. ⁊ aliud quod
detinetur a laico in usũ ec̾casti¬
rxta leonis pͣpͣ decretũ. ꝯsensꝰ
ep̃i sine esicoꝵ oserisu ñ suffic̃.¬

Expanded text:
adversae; cum aliud sit alienare quod ab Ecclesia possidetur, et aliud quod detinetur a laico ad usum ecclesiastijuxta Leonis papae decretum, consensus episcopi sine cleri consensu non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
icronimi mumnitos exist̾e qui
scͥbens ad dama sum. ait. Si au¬
qͣndo fi̾unt a laicis mꝰase ꝰ dete.¬
talã diumi iuris ẽẽ noscuncur.
⁊ in usũ tnsierint monachoꝵ¬
eũ om̃ia ꝑpetua firmitate sb̾¬
nixa /e ꝯtrano pars allegabat

Expanded text:
ieronymi munitos existere, qui scribens ad Damasum, ait: Si aliquando fuerint a laicis male detenta quae divini juris esse noscuntur et in usum transierint monachoeis omnia perpetua firmitate subnixa. Econtrario pars allegabat
Abbreviated transcription (Latin):
defc̃m ihibitũ sit. ne bigamꝰ
illa est imica iinici nec iste ẽ¬
unicus unius ꝓfecto ubi deficit
Uñ is qui mulrem ab alio uiro
ductam. s minime cognitã dũt
carnẽ suam diuisit in płes ꝓpt̾
hoc impediri ñ potest qͥn possit

Expanded text:
defectum, inhibitum sit, ne bigamusilla est unica unici, nec iste unus unius; profecto, ubi deficit de, is, qui mulierem, ab alio viro traductam, sed minime cognitam, duxecarnem suam divisit in plures, propter hoc impediri non debet, quin possit
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatõe canonica qui penitꝰ
funt ignoti ñ deles eos ꝑmitt̾e
turs plebibus celebrare. Set si
forfitan eoꝵ aliqui. secreto ex de¬
uocione celebrare uolu̾mt pot̾rs

Expanded text:
ordinatione canonica qui penitus sunt ignoti, non debes ipsos permittere tuis plebibus celebrare. Sed si forsan eorum aliqui secreto ex devotione celebrare voluerint, poteris
Abbreviated transcription (Latin):
reputandislic obiuet ex adu̾so.
ꝙ opiniom sit u̾itas prefenda.
⁊ ꝙ iuxta p̾missa qui nlłam
uxorem hĩut foret bigamus re
acto ꝯtraheret cum du̾isis quibꝰ
de uire nõ poss matrimoniałr
copulari./ Nos aut in tali q̃one

Expanded text:
utandi; licet obviet ex adverso quod opinioni sit veritas praeferenda et quod juxta praemissa, qui nullam uxorem habuit, foret bigamus repacto contraheret cum diversis, quibus de jure non posset matrimonialiter copulari. Nos autem in hac quae
Abbreviated transcription (Latin):
tursac ip̃i ꝓbata legitime de recu¬
satoris assensu ꝑsone ydonee
mittat neg̃m recusatus uład fr̃¬
rei uł ipsi ꝯfessione aut alio mͦ
tis s ad p̾sidiũ innocẽtie ĩstitũ¬
tum ñ est ꝓuocat̃oni hio deffe¬
rendũ sexcesu quoꝙ dubio exis¬
pellans iudicis ꝓcessum ĩpediat.
ꝓbata fu̾it debet legitima repn¬
tarifĩtũc si hinit adũsariũ ĩ fra
t̾minũ scłm locoꝵ distanciã et

Expanded text:
tur. At ipsa probata legitime, de recutur. At ipsa probata legitime, de recusatoris assensu, persone idonee committat negotium recusatus, vel ad suprei, vel ipsius confessione, aut alio modo tis, sed ad presidium innocentie sit institutum, non est provocationi huiusmodi deferendum. Excessu quoque dubio exispellans iudicis processum impediat, probata, deberet legitima reputari et tunc, si habuerit adversarium infra terminum, s
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓcedat. ñ obstante si intali co¬
minatõe uł intlocutione fint ap¬
pellatũ dum modo nõ sit ex alia
legitima causa suspectus ne ꝓces¬
sus negocii friuoł occõibus retar¬
torie recusatõnis uł applłonis ob¬
tentu monẽtis possit declinarȩ
exam̃ statuimꝰ ut si allegau̾it
se iudicem habe suspectũ coram e¬
odem cãm iuste suspitõis afsign.
⁊ ipse cum adu̾sario ułsi forte
adu̾sarium ñ ħeat cum iudice ar¬
uitros cõiter eligat aut si cõiter
duenire ñ possint absꝙ malicia.
ip̃e unum ⁊ ille aliũ eligat quid
suspitõnis causa cognoscant fi si
nequiunt in unã ꝯcordare sñia.
aduoẽt t̾cnim ut ꝙ duo ex ip̃is de¬
crey̾nt robur obtineat firmitatis.
Sciantq se ad id fidelit̾ exeq̃ndũ
ex iniuincto a nb̃ in uirtute obe¬
dientie sub obtestacione diuini
iudicii districto p̾cepto teñi. cau
sa u̾o suspitõnis legitima cora
ip̃is infra ꝯpetentẽ t̾minũ nõ
ꝓbita. fua uirisdc̃one uidex uta¬

Expanded text:
comminatione vel interlocutione fuerit app ellatum, dummodo non sit ex alia causa legitima suspectu s, ne processus negotii frivolis occasionibus retartorie recusationis vel appellationis obtentu monentis possit declinare examen, statuimus ut, si allegaverint se iudicem suspectum habere, coram eodem causam iuste suspicionis assignent et ipse cum adversario, vel si forte adversarium non habet, cum iudice arbitros communiter eligat. Aut si communiter convenire non possunt, absque malitia, ipse unum et ille alium eligat, qui de suspicionis causa cognoscant, et, si nequiverint in unam concordare sententiam, advocent tertium, ut quod duo ex ipsis decreverint, robur obtineat firmitatis; sciantque se ad id fideliter exequendum, ex iniuncto a nobis in virtute obedientie, sub attestatione divini iudicii, districto prenis legitime coram illis infra competentem terminum non probata sua iurisdictione iudex uta
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib legitime ꝯtestata pot¬
uerunt iudices delegati eo qui
ꝯuenitur se ꝑ ꝯtumaciã absen¬
tante cum eis de ñutis cause
diffiire. Adẽ in ꝯcił. gn̾ali.
t debitus honor deffãtur udici¬
bus ⁊ litigatorib ꝯsulatur suꝑ
laborib ⁊ expensis statimmus
ut siquis coram ydoneo uidice
Suenit adu̾sarium. ille ante
snĩam ad suꝑiorẽ iuidicẽ abs
rõnabili cã non ꝓuocet s corã
illo suã iusticiam ꝓsequatur

Expanded text:
ibus primis legitime contestata, poterunt iudices delegati, eo qui convenitur se per contumaciam absentante, cum eis de meritis cause diffinire. Idem in concilio generali: Ut debitus honor deferatur iudicibus et litigatoribus consulatur, super laboribus et expensis statuimus, ut si quis coram idoneo iudice convenerit adversarium, ille ante sententiam ad superiorem iudicem absque rationabili causa non provocet, sed coram illo suam iustitiam prosequatur
Abbreviated transcription (Latin):
potest de cã cognosc̾e ⁊ eã fmne
debito t̾minare. S si rem tũc
pacifice possidebat. Cum inde.
firmatc̃em obtimut ñ ẽ lcitũ
uidiçide q̃one postea exorta de¬
cern̾e aut eam diffinire absꝙ.

Expanded text:
potest de causa cognoscere et eam fine debito terminare. Sed si rem tunc pacifice possidebat, cum inde confirmationem obtinuit, non est licitum iudici de questione postea exorta cognoscere aut eam diffinire absque
Abbreviated transcription (Latin):
tilatũ ut cãm ip̃am disc̃tis ui¬
ris ꝯ mitt̾e dignaremur. qͥ testes
reciꝑent quos dͣ pͥullegia monas¬
teru ⁊ ad ꝓbandũ p̾scriptõem le¬
gitimã mouc̾e ꝓponebant. Nos gͥ¬

Expanded text:
tulatum, ut causam ipsam discretis viris committere dignaremur, qui testes reciperent, quos contra privilegia monasterii, et ad probandam praescriptionem legitimam inducere proponebant. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
auct̾. in applłonis cã legitime ꝓ¬
ałr eum legitĩe recusare qd̾ si
pot̾̃ nicħominꝰ ꝓsequi cãm ip¬
sam maxĩe si senciat sibi ex di
pericłm ĩ min̾e: pot̃ ⁊ deb neut᷑¬

Expanded text:
ate in appellationis causa legitime prot eum legitime recusare. Quod si potest nihilominus prosequi causam ipsam, maxime si sentiat sibi ex dilpericulum imminere, potest et debet, neut
Abbreviated transcription (Latin):
e nimia religionũ diu̾sitas gͣnẽ
in ecc̃a dei ꝯfusionẽ inducat. fir¬
mit̾ ꝓhibemꝰ. ne quis de cet̾o nouã
religionẽ inueniat. S quicũꝙ
ad religionẽ ꝯũti uolu̾it unã d̾

Expanded text:
e nimia religionum diversitas gravem in Ecclesia Dei confusionem inducat, firmiter prohibemus ne quis de cetero novam religionem inveniat. Sed, quicumque ad religionem converti voluerit, una
Abbreviated transcription (Latin):
testes moucti sint ad exceptionẽ
suꝑ pͥncipali nec debent audiri
nec cogi testĩonium ꝑhił̾e ut¬
pote sr quo depon̾ent ñ uirati.
¶ Siuo cumad ꝓbandã exceptio¬
nẽ ꝑẽptoriam ab altutra ꝑtu.
ĩducinitur reliqua ꝑs sr̃ pͥncqu¬
li negõ ⁊̃ cos depone: forte petie¬
rit. ⁊ ut cogãtur suꝑ toto neg̃odi¬
cere iutatem sacramẽto eos pos¬
tulai̾nt obligari ad id sunt sine
dubitatde cogendisnisi forsan fuf¬
ficiens ꝓductio testium suꝑ pͥn¬
cipali iã ftã fu̾it uł renunciatũ¬

Expanded text:
testes inducti jam sint ad exceptionem super principali nec debent audiri nec cogi testimonium perhibere, utpote super quo deponerent non jurati. Si vero cum ad probandam exceptionem peremptoriam ab alterutra partium inducuntur, reliqua pars super principali etiam eos deponere forte petierit et ut cogantur super toto negotio dicere veritatem sacramento eos postulaverit obligari, ad id sunt sine dubitatione cogendi; nisi forsan sufficiens productio testium super principali facta jam fuerit vel renuntiatu
Abbreviated transcription (Latin):
nuitas. Celestimus .iii.¬
Reterea cum quis accusatur
aliquã cognouisse an sint tes¬
tes int̾rogandi de uisu an sola
uicine fama sufficiat. uł si uira¬
tis testib sit credenoũ qui se car
submĩstrat. ac alia legitima ad¬
minicula suffragẽtur. standũ
ẽ testĩonio uiratoꝵ.⁊ ẽ enũ crũ¬

Expanded text:
i . Celestinus III: Cum quis accusatur aliquam cognovisse, an sint testes interrogandi de visu, aut sola vicinie fama sufficiat vel si iuratis testibus sit procedendum, qui se carnsubministret, ac alia legitima adminicula suffragentur, standum est testimonio iuratorum. Etenim c
Abbreviated transcription (Latin):
sire uon licuiticum in maiori dig¬
nitate ꝓpt̾ maiorem ututatẽ fa¬
cilius soleat dispensari. ¶ ptea
cum postulacio ficut ⁊ ełctio exa¬
minari soleat diligent̾ ⁊ tenorip¬
suis indulgẽcie non solu uideat᷑
postułonis exammatõem s per¬

Expanded text:
sire non licuit, cum in majori dignitate propter majorem utilitatem facilius soleat dispensari. Praeterea cum postulatio, sicut et electio, examinari soleat diligenter, et tenor ejusdem indulgentiae non solum videatur postulationis examinationem sed per
Abbreviated transcription (Latin):
libi donumꝯ secratõis accipiat
ymo metropolitani sui cedat.
iudicio ałr intłligentibus po¬
terat suffragari. cum nõ in¬
tlłigatur eccła iuduata. quia
sponsum nõ habeat s qr spon¬
sus eius nõdum sic ꝯsecratus:
adhuc quo ad quedã quasiiuri

Expanded text:
libi consecrationis donum percipiat, libi consecrationis donum percipiat, imo metropolitani sui cedat judicio, aliter intelligentibus poterat suffragari, cum non intelligatur Ecclesia viduata, quasi sponsum non habeat, sed quia cum sponsus ejus nondum sit consecratus, a
Abbreviated transcription (Latin):
se paret. Non enim humana s
sp̃ũale dissolutur cum ꝑ trans¬
lationem depositionẽ aut etiam
cessionem auctoritate ro. pon ꝙ̃¬
clesia remouetur ⁊ ideo tria hec q̃
ṗ̾misimꝰ non tam ꝯstitucione ca¬
nonica quã institucione diuina.
quere sic ⁊ ełctus ꝯfirmatus cum
non debeat indubũi reuocari. qͥn
pocius ełctionem ⁊ ꝯfirmacionem
canõĩcam int̾ ꝑsonas eligentium
neci pontificali renunciat non
honori. Uñ cum non manis sit ũ¬
culum ep̃i ad eccłam quã electi
maxime cum fu̾it firmatus im¬
mo id̾ penitus ⁊ non aliudidẽ iuu¬
ris obtinet in utroꝙ. ¶ Sicut gͦ¬
sic ⁊ electoꝵ post ꝯfirmationẽ ra¬
reseruata. lie usꝙ ad tꝑra ista qd̃
cautũ fuerat de ep̃is: exyssum ñ
fuerat de ełctis ꝓpter expnam m̃
siłitudinem uel xdẽptitatẽ pocuis
nemnu potat uideri dubium sub¬
tilit̾ in tuenti: cumidem iudiciũꝰ
de similsb fit hñdum sSet neq ᷤ
illud quod incanone legitur de
electo ut si ultra .ui. m̃ses ꝑ¬

Expanded text:
separet. Non enim humana, sed spirituale dissolvitur, cum per translationem, vel depositionem, aut etiam cessionem, auctoritate Romanclesia removetur. Et ideo tria haec quae praemisimus, non tam constitutione canonica quam institutione divina quere, sic et electus confirmnon debeat in dubium revocari quin post electionem et confirmationem canonicam inter personas eligentium neri pontificali renuntiat, non honori. Unde cum non majus sit vinculum episcopi ad Ecclesiam quam electi, maxime cum fuerit confirmatus, imo idem penitus et non aliud, idem jus obtinet in utroque. Sicut sio post confirmationem rareservata. Licet usque ad tempora ista quod cautum fuerat de episcopis expressum non fuerit de electis, propter expressam tamen similitudinem vel identitatem potius, nemini poterat videri dubium subtiliter intuenti, cum idem judicium de similibus sit habendum. Sed neque illud quod in canone legitur de electo, ut si ultra quinque menses
Abbreviated transcription (Latin):
sio uł deiectio memorata. quiut
hoc posset ex canone illo metro¬
politanis indulsit. Uñ si cͥca tͣns¬
lationem idem fieri uolurss ꝙ
de cessione dĩcat ⁊ de tnlatione
poterat ex pressisse fi qd̾ nõ est
sc̃oꝵ patrum decreto sancctum
sũꝑsrlciosis non est admuencio¬
nib presum̃dum. preẜtim cu
snon numꝙͣ intłligatur. ꝓhibit᷑

Expanded text:
sio vel dejectio memorata, qui, ut possent ex canone illo, metropolitanis indulsit. Unde si circa translationem idem fieri voluisset, quod de cessione dixerat et de translatione poterat expressisse, et quod non est sanctorum Patrum decreto sancitum, superstitiosis non est adinventionibus praesumendum; praesertim cum nonnunquam intelligatur prohibit
Abbreviated transcription (Latin):
rem uocaretur forsitan dignita¬
tẽ eam sibilic̾et assimie dum mͦ
nil ei de statutis canonicis obuiar¬
et Uñ lic forsitan aliquib uide¬
atur ut indulgẽcie occasione ip¬
sins ad dignitatẽ possit transirt¬

Expanded text:
rem vocaretur forsitan dignitatem, eam sibi liceret assumere, dum tamen nihil ei de statutis canonicis obviaret. Unde licet forsan aliquibus videatur ut indulgentiae occasione illius ad dignitatem possit transir
Abbreviated transcription (Latin):
ał est .s qͣuiuis s ip̾e enĩ pot̾ sup̃ uis
dispensare .i. de ꝯces. p̾ben. ꝓposuit.
FIt̃ deuisticia pot̾ flcere ĩ uisticiam.
corrigendo iura ⁊ mutãdo .I. de app.
Ut debito.⁊ .i. de ꝯsan. ⁊ affi. non
debet /⁊ plenitudine̾ obtinet pot̃ta¬
tis .ii. q.ui. In dec̾to.

Expanded text:
 potest supra Ius dispensare. 1. de concess. praeben. proposuit. Idem de iniustitia potest facere iustitiam, corrigendo Iura, et mutando. 1. de ap. ut debitus. et 1. de consang. et affi. non debet. Et omnino plenitudinem obtinet potestatis. 2. q. 4. decreto.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iͣ sc̃ et̃m qm erbipolen. canonici
uota suam ip̃m ꝓrsus illicite otu¬
elerunt uolentes sicut dignum ẽ.
ut meo pumãtur in quo peccaue¬
runt eligendi eos hac uice suspẽ¬
hũdesen eccłam cui fuerat alliga
non debebat: nimuis impbe deliquitꝰ
bem transtullt a cathedra pelude¬
beat aliena ⁊ carere ꝓpria sut nlło
ił presideat quos ꝑ siꝑbiã spͥuit.¬

Expanded text:
iam Herbipolen. canonici vota sua in ipsum prorsus illicite contulerunt, volentes, sicut dignum est, ut in eo puniantur in quo peccarunt, eligendi eos hac viceHildesemen. Ecclesiam, cui fuerat alligat quaerere non debebat, nimis improbe dereliquit, bem transtulerit, a cathedra pelli debeat aliena et carere propria; ut nec illis praesideat quos per superbiam sprevit
Abbreviated transcription (Latin):
scolarẽ nũcios destinauit ut expo¬
ñet si qua sciret de fure p̾dc̃o ułtͣ
deret int̾signa qui cultrũ quẽ ipsi
latroni abstissat ⁊ sotulares abeo¬
dẽ in ip̃uis domo dimissos q̾sabit̾¬
xerat. ne pedũ strepitꝰ audiretur.
nũciis tradidit memoratꝰ suꝑ eos̾
fcõ se nilampliꝰ ĩtromittẽs potes¬
tas gͥ receptis talib int̾signis lat̾¬
nẽ ip̃m appantorib suis tradidit
punend̾. qui sibi amputauenĩt
uirilia ⁊ ccłos eruer̃t. latrou̾o ira
⁊ dolore comotꝰ nec potũ sũpsit
nec ciburi sic de medio est sblatus.

Expanded text:
scholarem suos nuntios destinavit, ut exponeret si qua sciret de fure praedicto, vel traderet intersignia; qui cultellum quem ipsi latroni abstulerat, et sotulares ab eodem in ipsius domo dimissos, quos abstraxerat sibi ne pedum strepitus audiretur, nuntiis tradidit memoratis, super eodem facto se nihil amplius intromittens. Potestas igitur receptis talibus insigniis latronem apparitoribus tradidit puniendum, qui sibi amputaverunt virilia et oculos eruerunt. Latro, ira et dolore commotus, nec potum sumpsit nec cibum
Abbreviated transcription (Latin):
mũ existit qr sacram̃tũ fidei ꝙ semł
efficit ꝯugũ sacram̃tũ. ut ip̃m ĩ cõ¬
ugib illo dinance ꝑduret. ¶ Nec ob¬
stat qd̾ a quibꝰdã forsan obicit᷑ ꝙ fide¬
us relictꝰ ñ debeat uire suo siñ cłpi

Expanded text:
m existit. Quia sacramentum fidei, quod semel efficit conjugii sacramentum, ut ipsum in conjugibus illo durante perduret. Nec obstat quod a quibusdam forsan objicitur, quod fidelis relictus non debeat suo jure sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
renuat hĩtare cũ ipsosaut ĩ si con¬
senciat. nõ tñ absq ꝯtumelia crea¬
torisułut eũ ꝑtrahat ad mortale ⁊¬
pcc̃m ĩ quocasu restinitionẽ petẽ¬
tiꝙͣuis de ĩiusta spoliatõne ꝯitar

Expanded text:
ipso, aut etiamsi consentiat, non tamen absque contumelia Creatoris, vel ut eum pertrahat ad mortale peccatum: in quo casu restitutionem petenti, quamvis de injusta spoliatione constaret,
Abbreviated transcription (Latin):
tendit sũ desponsatõ ipsa fu̾it de
p̾senti. ut ꝑ dsensũ legitimũ per
u̾ba de p̾senti exp̾ssũ copła m̃m̃ii¬
simili loqͥtur ꝙͣ inductis ꝓẜonibus
ĩmittences te ꝓcessisse legitime.¬

Expanded text:
tendit, sive desponsatio ipsa fuerit de praesenti, ut per consensum legitimum et verbis de praesenti expressusimili loquitur, quam inductis probationibus innitentes, te processisse legitime
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest suꝑ qͦ fic duximꝰ distingẽ¬
dũ. ꝙ si tp̃r denũciationis p̾misse
is qui iam ꝯũictos ĩpetit extra dicc̃.
existebat. uł alias denũciatio nõ po¬
tuit ad eiꝰ nociciã ꝑuenire. ut puta
si nimie ĩfirmitatis feruore laborãs
sane m̃ntis paciebat᷑ exiliũ. uł ĩ an¬
nis erat tam ten̾is ꝯititutꝰ. ꝙ ad cõ¬
p̾hensionẽ taliũ euis etas suffic̾e nõ
ualebat. siue aua cã legitima fuit
peditꝰ. eiꝰ accusatio debeat audiris ali¬

Expanded text:
ri potest. Super quo sic duximus distinguendum, quod si tempore denuntiationis praemissae is qui jam conjunctos impetit extra dioecesim existebat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laborans, sanae mentis patiebatur exsilium, vel in annis erat tam teneris constitutus quod ad comprehensionem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ip̃m ꝓtinus est reu̾sꝰ Sũt aũt sa¬
c̃dotes leuitici gn̾is frẽs ñri qui nob̾
uire leuitico ĩ executõne sac̾dotaus
officii coaduitores existũt. Is u̾o suꝑeo
sac̾tos siue uidex existit. cũ dñs inꝙͥ
ĩ petro. ꝙ cũq ligau̾is suꝑ t̾ram erit

Expanded text:
us. Sunt autem sacerdotes levitici generis, fratres nostri, qui nobis jure levitico in exsecutione sacerdotalis officii coadjutores existunt. Is vero super eos sacerdos sive judex existit, cui Dominus inquit in Petro : « Quodcumque ligaveris super terram, erit
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰmod̾ suꝑducta pu̾m susceꝑit et
puellã ⁊ tu simiłr exclusa legitĩa
suꝑdux̾is auiã ex qua filios susce¬
pistisicut cũ filiis regis eiꝰdẽ sic cũ
tuis credebas de benignitate se.ap.¬

Expanded text:
postmodum superducta puerum susceperit et puellam, et tu similiter exclusa legitima superduxeris aliam, ex qua filios suscepisti, sicut cum filiis regis ejusdem, sic cum tuis credebatur de benignitate Se
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾etur ordinatꝰ tñ uigũ euad̾et
ẜuitucis. Uidetur siqͥdẽ mõstruo¬
sũ ut qui legitimꝰ ad spũales fie¬
ret actõnes cirea scłares actus ille¬
gitimꝰ remañet. Uñ cum in spũa¬
lib dispensat᷑ ꝯseq̃nt̃ intłłigitur
ĩ tp̃raub dispensatũ. ¶ Idaũt in¬

Expanded text:
teneretur, ordinatus tamen jugum evaderet servitutis : videretur siquidem monstruosum ut qui legitimus ad spirituales fieret actiones, circa sæculares actus illegitimus remaneret. Unde, cum quo in spiritualibus dispensatur, consequenter intelligitur in temporalibus dispensatum. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ diu̾sis causis ĩspectis cum qͥbꝰdã
minꝰ legitime genitis ñ naturali¬
bus tm̃ s adult̾iis ⁊̃ dispensauit.
sic ad actus spũales illos legitĩans
ut possint in ep̃os ꝓmon̾̃i. ex qͦ¬
u̾isimiliꝰ credit᷑ ⁊ ꝓbabuliꝰ reputat᷑¬

Expanded text:
 diversis causis inspectis, cum quibusdam minus legitime genitis, non naturalibus tantum, sed adulterinis etiam dispensarit, sic ad actus spirituales ipsos legitimans ut possent in episcopos promoveri ; verisimilius creditur et probabilius reputat
Abbreviated transcription (Latin):
scãm eccłasticũ morem cum ꝯsecꝰ¬
tur altare: cum dedicatur cpłm
cum bñdicitur calix. non solũ
exemplo beati siluestri qui cum
ꝯsecrabat altare illud crismate p¬
ungebat. precepit enm dñs moy¬
si ut faceret oleum unccionis de
quo ung̾et tabnacłm testimonĩ
ut archam test̾i mñsamꝙy cũ uasis.

Expanded text:
clesiasticum morem, cum consecratur altare, cum dedicatur templum, et cum benedicitur calix, non solum exemplo beati Silvestri, qui cum consecrabat altare, illud chrismate perungebat. Praecepit enim Dominus Moysi ut faceret oleum unctionis, de quo ungeret tabernaculum testimonii, et arcam testamenti, mensamque cum vasis.
Abbreviated transcription (Latin):
bomus odor sumo ir onni loco ⁊
aliis funtis odor uite inuitam
alis odor mortis in mortẽ debet
enim eps bonim habe testimo¬
nium ⁊ ab hiis qui sunt intꝰ ⁊ ab
hiis qui sunt foris ut cortinas
cortinam trahat. ⁊ qui audierit¬
oc dicat ueni. Unguento caput ⁊
manus ẽp̃i ꝯsecrantur. E caput
enim menĩ intłligitur uyẽ illd̾
samo caritatis ut ep̃c diligar de¬
um ex toto corde ⁊ ex tota mente
et ꝓximum suum sicut seip̃m.
caput mungitur ꝓpt̾ auctoritatẽ
⁊ dignitatẽ Manus ꝓpter offm̃ ⁊¬
gitur ut ostendatur illuis rep̾sen¬
Sicut unguentũ in capite. ⁊ c̃ ca¬

Expanded text:
bonus odor sumus in omni loco, et aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. » Debet enim episcopum bonum habere testimonium et ab his qui sunt intus, et ab his qui sunt foris, ut cortina cortinam trahat, et qui audit dicat: Veni. Hoc unguento caput et manus episcopi consecrantur. Per caput enim mens intelligitur, juxta illud: samo charitatis, ut episcopus diligat Deum ex toto corde, et ex tota mente, oximum suum sicut seipsum. Caput inungitur propter auctoritatem et dignitatem, manus propter gitur, ut ostendatur illius repraesen« Sicut unguentum in capite
Abbreviated transcription (Latin):
damascũ eumq ꝑueneris illuc
unges hesael in regem suꝑ siriã ⁊
ieu filium nãzi unges regẽ suꝑ
isrł helyseum aũt filium saphat
qui est de abel. unges ꝓpħam pro
te s ubi iħs nazarenus quem ũ¬
xit deus sp̃u scõ sicut in actibus
apłoꝵr legitur. Unctus est oleo ꝓ
est translata ut pͥnceps extunc
non ungatur incapite. s in bra¬
chio siue humo uel m arno m
quib pͥncipatus ⁊ grue designat᷑¬
ẜm ꝙ legitur fẽs est pͥncipatus
suꝑ hum̃um eus. ⁊ c̾sad quod eti¬
am significand̾ samuel fecit po¬
ni armum ante satil cin dederat
locum in capite. ante eos qui fue¬
rant iuitati ¶ In capite u̾o ponti¬
ficis sacramtal est delibucio ꝯ ser¬
uata q ꝑsonam capitis ⁊ pontifi¬
cali officio representat. ¶ Refert
autẽ inter pontificis ⁊ ꝑrincipis
unctionem qr caput pontificis
crismate ꝯsecratur. brachiumiio
pͥncipis oleo delmitur. ut ostendã¬

Expanded text:
Damascum; cumque perveneris illuc, unges Hazael regem super Syriam, et Jehu, filium Namsi, unges Regem super Israel; Elisaeum autem, filium Saphat, qui est de Abelmala, unges prophetam pro te. » Sed ubi Jesus Nazarenus, quem unxit Deus Spiritu sancto, sicut in actibus apostolorum habetur, unctus est oleo prest translata, ut princeps extunc non ungatur in capite, sed in brachio, sive in humero vel in armo, in quibus principatus congrue designat « Et factus est principatus super humerum ejus. » Ad quod etiam designandum, Samuel fecit poni armum ante Saul, cui dederat locum in capite ante eos qui fuerant invitati. In capite vero pontificis sacramentalis est delibatio conservata, quia personam capitis in pontificali officio repraesentat. Differt autem inter pontificis et principis unctionem, quia caput pontificis chrismate consecratur, brachium vero principis oleo delinitur, ut ostenda
Abbreviated transcription (Latin):
nonicoꝵ p̾bendas in eisclẽ ꝯfem
eccłiis non sinatis. quaꝵ funt ca¬
nonici patres eoꝵ cum indetoꝵ sit
i altaris officio illegitimꝰ filius
ipudico patri ministret. In quo¬

Expanded text:
nonicorum praebendas in eisdem conferri ecclesiis non sinatis, quarum sunt canonici patres eorum, cum, indecorum sit, ut in altaris officio illegitimus filius impudico patri ministret, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ior non solum signum est set
etiam sacram̃tum qr si digne su¬
mitur uł agit uł auget absꝙ du¬
bio quod de signat. ¶ ad exhibẽ¬
dum autẽ extiorem ⁊ uisibilẽ unc¬
cionem uñdicitur oleũ qr dicitur
catecuminoꝵ uel infirmoꝵ uel cõ¬
ficitur crisina quod ex oleo fit ⁊ lul¬
samo mistica rones ꝑ oleum enim
nitor ꝯscĩe designatur uixta ꝙ le¬

Expanded text:
interior, non solummodo est signum, sed etiam sacramentum; quia, si digne sumatur, vel agit, vel auget absque dubio quod designat. Ad exhibendam igitur exteriorem et visibilem unctionem, benedicitur oleum, quod dicitur catechumenorum vel infirmorum, et conficitur chrisma, quod ex oleo fit et balsamo, mystica ratione. Per oleum enim, nitor conscientiae designatur, juxta quod le
Abbreviated transcription (Latin):
sciuꝰ aduẽtus ꝑ unctionis mist̾iu
designatur qr columba in q̃ sp̃e
ramum retulit uirentis olnie eꝰ
utiy sacram̃tum dauid apħa pre¬
nosçens exylarandã faciem mo
leo p̾dicauut. ¶Ungitur pretea¬

Expanded text:
us adventus per unctionis mysterium designatur, quia columba in qua Spirramum retulit virentis olivae. Cujus utique sacramentum David propheta praenoscens, exhilarandam faciem in oleo praedicavit. Unguntur praete
Abbreviated transcription (Latin):
Uam in dño disigenciam ꝯmen¬
dantes quã suꝑ monasteris sc̃i
quirici reformando dinoscis adl
nastio de ꝑsona ydonea melnis
ꝓuidere tu monachũ ilrum quẽ
iut̾is tus de honestate ac mouffa
ꝯm̃dasti. ꝑ quẽ status eiusdẽ laci
creditur reformandꝰ nlłm ꝓrsus
hñs respectum ad peticionem illi¬
citam quã quidmmi laici faciebãt
s ex tue dumtaxat ꝓuisionis of¬
s ficiistituas in albemsita uidel
ꝙ ad sacros ordines non ascẽdat.
cum instante nec̾citatis artieło
possit in abbem assumi etiam ĩ
minorib ordinib ostitutꝰ ⁊ laici
memoratinon sint ꝯsangũitate
uł affinitate ꝯumcti monacho
memorato. ut ex ipsoꝵ peticione
debeat ⁊ tra eum aliqua sinistra

Expanded text:
uam in Domino diligentiam commendantes, quam super monasterio Sancti Quirici reformando dignosceris adnasterio de persona idonea melius providere, tu monachum illum quem in litteris tuis de honestate ac industria commendasti, per quem status ejusdem loci creditur reformandus, nullum prorsus habens respectum ad petitionem illicitam quam quidam laici faciebant, sed ex tuae duntaxat provisionis officio instituas in abbatem, ita videlicet quod ad sacros ordines non ascendat, cum instante necessitatis articulo possit in abbatem assumi etiam in minoribus ordinibus constitutus, et laici memorati non sint consanguinitate vel affinitate conjuncti monacho memorato, ut ex ipsorum petitione debeat contra eum aliqua sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
Resbit᷑ ⁊ diaconus cum ordmant᷑
manus imp̃onem tactu corporali
ritu ab apłis introducto recipiũt.
plendũ: quod ꝑ enorem extitit p̃¬
termissum. Suspensio aũt maꝰ
mnim d fieri cum or̃o suꝑ caput
effunditur ordinandi. E xꝯcił.¬

Expanded text:
resbiter et Diaconus cum ordinantur manus impositionem tactu corporali ritu ab Apostolis introducto recipiunt. plendum, quod per errorem extitit pretermissum, Suspensio autem manuum debet fieri cum oratio super caput effunditur ordinandi.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo subdiaconatꝰ ordo sac̾ mi¬
nime dicebatur. Institint ut de
subdiacono nisi utilitatis causa¬
⁊ runc eriam de ꝑmissione metro
celebrari suni cum hodie subdiaco¬
natus int̾ sacros ordines ꝯpucetur:
tu. subdi aconatu sunt positi si caꝰ¬
te non uixit excludendos abom¬
ni eoꝵdem gradiũ dignitate fũte¬
rum. Nemo ad sacriati ordinẽ ꝑ¬
mitutur acced̾e nisi aut uirgo an
ꝓbate castitatis existat ⁊ quius
ad subdiaconatũ unicã ⁊ uirginẽ

Expanded text:
in quo subdiaconatus ordo sacer minime dicebatur, instituit ut de subdiacono, nisi causa utilitatis, et tunc etiam de permissione metropcelebrari. Verum cum hodie subdiaconatus inter sacros ordines computetur, tu, subdiaconatu sunt positi, si caste non vixerint, excludendos ab omni eorumdem graduum dignitate; et iterum: Nemo ad sacrum ordinem permittatur accedere nisi aut virgo aut probatae castitatis, et qui usque ad subdiaconatu
Abbreviated transcription (Latin):
Um otingat intclum ꝙ laici ad
monastia ⁊ nolantes a suis abba
catus ordo in tonsura hł fãtur
res ꝑmanus impositõem licẽtia
sit inicuiq abbi in ꝓprio moñ. so
lumm̾ faciendi. dum incdo ipsis

Expanded text:
um contingat interdum quod laici ad monasteria convolantes, a suis abbatcatus ordo in tonsura hujusmodi res per manus impositionem licentia sit unicuique abbati in proprio monasterio solummodo faciendi, dummodo i
Abbreviated transcription (Latin):
am obẜuare/ Sicut est in .ui. sy¬
nodo ostitutũ. ut siquis eoꝵ qui
ad cłum accedunt nupcialiure
mulr uoluent copulari. hoc añ
epinisi qui se caste uicturũ ꝑꝓmi¬
serit sos uolentes suꝑhoc arti¬
culo disceptionis mat̾iam ãpu¬
ture itatiumꝰ ut subdi aconum

Expanded text:
rvare, sicut est in sexta synodo constitutum, ut si quis eorum qui ad clerum accedunt nuptiali jure mulieri voluerit copulari, hoc anteepiscopi nisi qui se caste victurum promiserit, nos volentes super hoc articulo disceptationis materiam amputare, statuimus ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ficium eccłasticum sunt adepti
⁊ qr utrum bñficia sir accepta pꝰ¬
ꝑtinacia ⁊ otemptu apłico bñfi¬
ciis que hñt non differat spolia
m ep̃m elignialeat hesitatur.Si fa
bus religiose iuiuens inuentꝰ fue¬
rit eligatur Sacros inquit ordi¬
nes dicimus diaconatũ ⁊ pb̃ratũ
ipsi mĩstrant altarib oꝑtunitate

Expanded text:
ficium ecclesiasticum sunt adepti; et quia utrum beneficia adepta ppertinacia et contemptu apostolico, beneficiis quae habent non differat spoliapum eligi valeat haesitatur. Siquibus et religiose vivens inventus fuerit, eligatur. Sacros, inquit, ordines dicimus diaconatum et presbyteipsi ministrant altaribus, opportunitate
Abbreviated transcription (Latin):
dem ep̃o ⁊ cantori atrebat̃.
bate sc̃i silriam alciacen uiã uniu̾¬
se carnis ĩgresso cũ eiꝰdem loci mona¬
chi elegnsẽt q̃ndam de ip̃iꝰ ecẽe gre¬
mio in abbem ⁊⁊ ꝯfirmationẽ ełcti¬

Expanded text:
 et cantori Atrebatensi. Abbate sancti Silvini Alciacensis viam universæ carnis ingresso, quum ejusdem loci monachi elegissent quemdam de ipsius ecclesiæ gremio in abbatem, et confirmationem electi
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃m aũt festũ suie fiat in p̾sẽti die
fiue ĩ seãnti qui duo q̃i ꝓ uno repu¬
tant᷑. nlłs eiror s ꝯfuetudo ec̃ce te¬
ĩ p̃sencia mediolan archiep̃i q̃stio
usus. talem ꝑcem ꝯdẽpno ⁊ talẽ
absonio. s ꝓnũcianit. ita statuo

Expanded text:
Ipsum autem festum sive fiat in præcedenti die sive in sequenti, qui duo quasi pro uno reputantur, nullus error, sed consuetudo ecclein praesentia Mediolan. archiepiscousus: Talem partem condemno, vel talem absolvo; sed pronuntiavit ita: Statuo
Abbreviated transcription (Latin):
tra p̾cisa q̃ annocessat siliis asfenti¬
bus ꝙ ex silua que arborib extirpa¬
tis ad cuatũ recdigit᷑ fien nouale di¬
cat᷑. quaꝵ utraq int̾pacio ex ciui¬
lib legibus colugit᷑ sios tñ mqͥ .t.¬

Expanded text:
terra prexissa que anno cessat aliis asserentibus quod exsista que arboribus stirratis a cultum redigitur fieri nouale dicatur quarum utraque interpretacio ex ciuilibus legibus colligite, nos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bacio aũt fide ⁊ testib tabulaꝵ ꝯstat
¶In om̃i qͦ negocio hee ꝑsone q̃rũt᷑.
uidex. accor. reus ⁊ tres cestes Iud̾x
dẽs qͣi ius dicens ppło siue qd̾ iuire dis¬
ceptet. Iure aũt disceptare est uiste
iudicare. nõ eit gͦ uidex siñ ẽ ineo iꝰ¬
ticia ¶ actor uccat᷑ ẽ qͣi actusator
qr ad cam uocat eũ ꝙ̃ appellat. ¶ Rẽ

Expanded text:
tabularum constat. In omni quoque negotio he persone queruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare. Non est ergo iudex, si non est in eo iustitia. Accusator vocatus est quasi adcausator, quia ad cau
Abbreviated transcription (Latin):
in quocuꝙ ordine ꝯstitutꝰ. ĩ fur¬
to. uł hoĩcidio uł ꝑiuirio seu alio
atꝙ ꝯuictus. ab et̾castico uidice de¬
ponendꝰ est. ꝙ si depositꝰ incorri e ͥ̃¬
gibił funt excõicari debet. demde:
mucrone ferii. poͣstmodũ u̾e si

Expanded text:
in quocunque ordine constitutus in furto vel homicidio vel periurio seu alio atque convictus, ab ecclesiastico iudice deponendus est. Qui si depositus incorrigibilis fuerit, excommunicari debet, deinde mucrone feriri. Postmodum vero,