comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q nr̃a semꝑ ex hibenda ẽ. ⁊ uenera¬
tone sermonis: i ministerio largi¬
tatis. Multum uͦ ad edomandã dan¬
tis suꝑbiã ualet: si cum terrena to¬
pensat. qui ait. facite uobis amicis
de mãmona iniquitatis: ut eũ defe¬
ceritis. recipiant uos in eterna taberꝰ¬
nacula. Di enĩ eorũ amicitus et̾na
tabernacula adquiximꝰ antes ꝓ¬
culdubio pensare debemus. qͥa patro¬
nis potius mun̾a offerimꝰ. quam ege¬
nisdona largim̃. Hine ꝑ paulum dicit᷑.
Ura habundantia. illorũ inopiam supple¬
at: ut ⁊illorũ abundantia ur̃e in opiȩ
sit supplementũ. Ut idelicet᷑ sollieite
ꝑpendamꝰ: quia ⁊ eos quos nc̃ inopescer¬
nqu habundantes aspicimur.⁊ si largi¬
ri negligimꝰ. quandoq inopes erimus.
Qu itaq nc̃ temporale subsi drum pau¬
peri tribuit. ab eo postmodũ ꝑpetua
recepturus: ut ita dicam quasi ad fru¬
gem terrã exeolit: quȩ qd̃ acceꝑit u¬
berius reddit. Restat gͦ. ut numqͣm
elatio surgat ex munere. qnͣdo uide¬

Expanded text:
ra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Multum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena trpenset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis potius munera offerimus quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Ut videlicet sollicite perpendamus quia et eos quos nunc inopes cers; et 693 qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere quando vide
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de dño intelligere ceꝑint filii. qd̾ pre¬
dicauert patres. S̾in uͦ senes. eosdem qͦꝙ
udeos accipimꝰ. qui suadente ꝑfidia. ueri¬
tatis uerbo contraire conati st. doctrinase¬
num ablata ẽ: postqm hanc eccłia ex
gentib iudelicet iuuencula accepit.
quȩ ꝑ psalmistam dicit. Suꝑ semores
intellexi. Quam quia oꝑando tenuit.
qualiter suꝑ semores intellexerit osten¬
dit: dum ꝓtinis subdit dicens. Quia
mandata tua exquisiui. Quia enĩ stu-¬
duit oꝑando implere qd̾ didicit: acce-¬
pit intelligere qd̾ doceret. Unde ad hue

Expanded text:
hoc de Domino intelligere coeperint filii, quod praehoc de Domino intelligere coeperint filii, quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
do locunt᷑. Bene gͦ dicit᷑. Commutans
labium ueratiũ: ⁊ doctrinã senum
auferens. Quia hi qui prius celestia p̃
dicando ueraces erant: dũ tempora¬
lia diligentes. ad terrena corruunt: la¬
bium ueratiũ commutat᷑. Et senum
doctrina tollit᷑. quia diligentes tem¬
poralia. pͥorum suorũ precepta mini¬
me secunt᷑: ut locũ regiminis quasi
ad fructum uoluptatis teneant. ñ ad
usum laboris. Qd̃ tam̃ aꝑtuis de ui-¬
deis ualet intelligi᷑ qui ante incarna¬
tionẽ dñi ueraces fuert̃: quia hunc
uenturũ eẽ credidert̃. atq nuntiaue¬
runt. s postqͣm in carne apparuit. hc̃
esse negauert̃. Labium itaq uerati¬
um mutatũ est: quia quẽ uenturũ
dixerant. negauert̃ presentẽ. Et do¬
ctrina senũ ablata est: quia nequa¬
qͣm ea credendo secuti st̃. quę patͤs
helyaueniente ꝓmutit᷑: quod re¬
ducat corda filioꝵ ad patres eorũ dirt do¬
clrina senũ que nc̃ a iudeorũ cordenab¬
lata ẽ tẽ miserante dño redeat⁊ quando

Expanded text:
de recte beatus Job dicit: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens aedicando veraces erant, dum temporalia diligentes ad terrena corruunt labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia . . . . . suorum praecepta sequuntur ut locum regiminis quasi ad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt praesentem, et doctrina senum ablata est, quia nequaquam ea credendo secuti sunt, quae patres Elia veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicit. Om̃s qui in monum̃tis sunt.
audient uocẽ filii dĩ. ⁊ ꝓcedent qui
bona fecerunt in resurrectionẽ uitȩ.
S subuincta sententia indicat: quę
discretio in p̃missa lateat. Nã subdit᷑
nerit. humanũ genus a somno mortis
ad uitã ñ eiugilabit. Non gͦ quia om̃i¬
modo ñ resurgat: s quia ante contͥci¬
onem cęli. humanũ genus minimere¬
surgat insimat. Notandum quoq ẽ.
cur postqmͣ suꝑius hominẽ mortuum
dixit. inferius ñ mortuum. s dormien¬
tem nominat: eumq de somno suomi¬
nune consurgere donec celum atteratꝰ
narrat: nisi qd̃ patenter dat᷑ intelligi.
quia in comparatione ligni uirentis.
hominẽ mortuum. peccatorẽ memorat.
a uita scilicet iusticiȩ extinctum. Ubi
autẽ de morte loquitur carnis: ñ hanc
mortẽ. s somnũ maluit uocare. spẽm
ꝓcul dubio resurrectionis insinuans: qͥa
sicut citius homo a somno euigilat: ita
concite ad conditoris nutũ a morte cor¬
poris surgat. Hehem̃ter enim ab infir¬

Expanded text:
numentis sunt audient vocem ejus, et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae . Sed subjuncta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditurnerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infir
Abbreviated transcription (Latin):
xit: ita ids̃ eos qui dormiert̃ ꝑ iħm
adducet cũ eo. Quid ẽ quod p̃dicator
egreguis mortem dñi. mortem uocat: mor
minat: nisi quia infirma corda audien¬
tium respiciens. medicam̃tum predicati¬
onis sue mira arte cõponit. ⁊ illũ quem
iam resurrexisse nouerant. eis mortuum
insinuare ñ dubitat. eos uͦ qui necdũ re¬
surrexerant. ut spem resurrectionis in¬
sinuet. ñ mortuos s dormientes uocat:
Non enĩ uerebatur dicere mortuũ. quem
auditores iã resurrexisse cognouerant:
iuerebat᷑ dicere mortuos. quos resurge̾
uix credebant. Beatus gͥ iob. quia carne
mortuos aduitã rursus eiugilare ñ du¬
bitat. eos dormientes potius qm mortuos
appellat.

Expanded text:
s eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo . Quid est quod praedicator egregius mortem Domini mortem vocat, mortminat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat.
Abbreviated transcription (Latin):
one iusticiȩ morimꝰ. Concessa prius in
paradyso ueste innocentiȩ nudamur.
interitu etiam carnis subsequente cõ-¬
sumimur. Homo itaq peceator mori¬
tur in culpa: nudatur a iusticia: cõ¬
sumitur in pena. Hane nuditatem
peccatoris filii tegere dignatus est
pater: qui eo redeunte dixit. Cito ꝓ¬
ferte stolam pͥmam. Prima quippesto¬
bene conditus accepit: male a serpente
stodit uestim̃ta sua ne nudus ambulet.
Uestim̃ta quippe custodimꝰ. cum precep¬
tamnnocentię seruamꝰ in mente: ut cũ
nos iudici culpa nudat. ad amissã rede¬
untes innocentiã penitentia operiat.
Bene autẽ dicit᷑. Ubi queso est: Quia
peccator homo illiestare noluit: ubi con¬
ditus fuit. Hic uͦ ubi cecidit: diu eẽ ꝓ¬
hibet᷑. Patriã uolens ꝑdidit: a ꝑegͥnati¬
one uͦ sua quã diligit. inuitus expellit̾.

Expanded text:
one justitiae morimur. Concessa prius in one justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe stobene conditus accepit, male a serpente stodit vestimenta sua, ne nudus ambulet. Vestimenta quippe custodimus, cum innocentiae servamus in mente; ut cum nos judicii culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenBene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex resurrectione illiꝰ multi plicati. lon¬
ge lateq fideles creuerunt. Huiꝰ ra¬
dix in terra quasi senuit: quia eius
p̃dicatio iudeorũ ꝑfidiȩ despecta fuit.
Et in puluere truncus emortuuis est.
quia in corde ꝑsequentiũ qd̃ ꝑfidiȩ
pectus ẽ habitus. quia carne potuit oc¬
cidi. S ad odorẽ aquȩ germinauit:
quia ꝑ uͥtutẽ dĩ extincta caro illius
aduitã rediit. Iuxta ꝗd scriptum est.
Quem ds̃ suscitauit a mortuis. Qͥa
enim ds̃ trinitas ẽ: extinctam car
tauit. Et fecit comã quasi cũ primũ
plantatum ẽ: quia illa apłorum debi¬
litas quȩ in morte illius n expauit ⁊
negauit. ⁊ negando arguit. ꝑ resur¬
rectionis eius głam rursus ad fidem
uiruit. In euius ligni cõparatione.
quid omĩs homo nisi puluis est. Un
i nudatus atq consũptus. ubi queso ẽ.
Nullus hõ sine peccato ẽ: nisiille qͥ in
hoc mundo ñuenit ex peccato. Et qͥa
om̃s in culpam ligamur: ipsa amissi¬

Expanded text:
ex resurrectione illius multiplicati, lonex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in corde persequentium quod perfidiae temptus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit. Quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnnctus resuscitavit. Et fecit comam quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? Un nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissi
Abbreviated transcription (Latin):
test etiã radix iusti. ipsa natura huma¬
nitatis intelligi: ex qua subsistit. Quȩ
uidelicet radix senescit in terra: cũ na¬
tura carnis deficit in puluerẽ redacta.
Quius in puluere truncus enorit᷑: quia
extinctũ corpus a sua spetie dissipat᷑.
S ad odorem aquȩ germinat: quia ꝑ
aduentũ scĩ sp̃s resurgit. Et faciet eo¬
mam quasi cum pͥmum plantatũ est:
quia ad illam spẽm redit. ad quam ꝑci¬
piendam creatus fuerat. si in ꝑadiso po¬
situs peccare noluisset. Quod fortasse
etiam de dño. ipso scilicet bonorũ om¬
Si in uitidi ligno hȩc faciunt: in ari¬
do quid fiet. Se enini lignũ uiride:
⁊ nos lignũ aridum dixit. Quia ipse
inse uim diunitatis habuit: nos uͦ
qu puri hoĩes sumus. lignum aridũ ap¬
pellamur. Habet gͦ lignũ spem si p̃cisũ
fuerit: quia rursũ uirescit. Quoniã et
si occidi ꝑ passionẽ potuit: ꝑ resurre¬
ctionis głam rursũ aduite uiriditatẽ
uenit. Huzus rami pullulant: quia

Expanded text:
test etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit ad quam piendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod fortetiam de Domino ipso, scilicet bonorum omSi in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad viriditatem vitae venit. Hujus rami pullulant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes m̃tis. Quȩ aliquando ꝑ irã
tumescunt. ⁊ ꝑ grãm tranquillȩ fuint:
ꝑ odium cũ amaritudine defluunt.
S cũ homo morit᷑. aquę maris recedũt:
quia iuxta psalmistę uocẽ. in illa die
ꝑibunt om̃s cogitationes eorũ. Et rur¬
sum de moriente scriptũ est. Amor qͦ
nodium simul ꝑibunt. Arescit gͦ flu¬
uius uacuefactus: quia subducta aĩa.
uacuum remanet corpus. Quasi enĩ
alueus fluminis uacuus: ita ẽ corpus
examinȩ. Qua in re uigilanter in¬
tuendum ẽ: qd̾ uita p̃sens uidelicet
quousq aiã morat᷑ in corpore. mari cõ¬
paratur ꝙ fluuio. Aqua enĩ maris a¬
mara ẽc fluminis dulcis. Et quia hic
uiuentes mͦ quibusdã amaritudinib
afficimꝰ: mͦ autẽ dulcedine tranquilli
ac mites inuenim᷑: presentis uitȩ de¬
cursus. comꝑatione expͥmitur maris ⁊

Expanded text:
gitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et
Abbreviated transcription (Latin):
in resurrectionis retributione non
tendimus : Quomͦ autem dicit᷑ non re¬
surget cum scriptũ sit. om̃s quidẽ re¬
surgemꝰ. s non om̃s imtnutabimur:
Et rursum. Sim hacuita tantũ sꝑan¬

Expanded text:
in resurrectionis retributionem non tendimus? Quomodo autem dicitur: Non resurget, cum scriptum sit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Et rursum: Si in 397 hac vita tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
mam: quasi cũ primum plantatum est.
Succiso trunco comã facere ẽ. extincto cor¬
poraliter iusto. ipso suȩ passionis exẽplo
multorũ corda suscitare: ⁊ ex fide recta
uiriditatẽ ueritatis ostendere. Bene au¬
tem dicit᷑: quasi cũ primũ plantatum
est. Onĩẽ quod hic a iustis agit᷑. sed̾a-
plantatio ẽ: quia pͥma udelicet plan¬
tatio ñ in oꝑe iustorũ. s in prescientia
conditoris est. Et quia cuncta que agt̃
electi. sicut prius interius conspiciunt᷑
atq dispomint᷑. ita postmodũ exterius
ꝑficiunt᷑: bene dicit᷑. Faciet comã: qua

Expanded text:
mam quasi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in morte passionis. ꝓ ueritate iustus
afficitur: ineternȩ uitȩ uiriditate re¬
cuperat᷑. Et qui hic uirebat ꝑ fidem:
illie urescit ꝑ spẽm. Et rami eius piil
lulant: quia plerunq ex passione iu¬
sti. fi deles quiquȩ ad amorẽ cȩlestis pa¬
triȩ multiplicantur: ⁊ uriditatẽ uite
spũalis accipiunt: dum hunc ꝓ dõ for¬
aiter egisse gratulant᷑. Saquitur. Si se¬

Expanded text:
cum in morte passionis pro veritate justus cum in morte passionis pro veritate justus afficitur, in aeternae vitae viriditate recuperatur. Et qui hic virebat per fidem, illic virescit lulant, quia plerumque ex passione justi, fideles quique ad amorem coelestis patriae multiplicantur: et viriditatem vitae spiritualis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
altaui lignũ humile. Qͥa uixta eius¬
dem ueritatis uocẽ. omĩs qui se exaltat
humiliabit᷑: ⁊ qui se humiliat exalta¬
bitur. Salomon quoq ait. Si cȩciderit
lignũ ad austrum aut ad aquilonem:
in quocũq loco ceciderit ibi erit. In di¬
e ienim mortis suȩ. iustus ad austrũ
cadit. peccator ad aquilonẽ: quia ꝙ¬
iustus ꝑ feruorem sp̃s ad gaudia ducitur⁊
⁊ peccator cum apostata angło. qui dix̃
sedebo in monte testam̃ti. in laterib a¬
quilonis. in frigido suo corde reꝓbatur.
Rursum ꝑ lignũ in carnata dĩ sapientia
figurat᷑: sicut de ea scriptum ẽ. Lignũ
uitȩ ẽ. his qui apprehenderint eã. Et sic̃
ipse ait. Si in uiridi ligno hȩc fatiunt. ⁊¬
in arido quid fiet: Hoc itaq loco cum
lignum p̃feratur homini. quid homo
isi carnalis quisq accipitur:  quid lig¬
ni nomine. nisi iusti uniꝰ cuiusq uita de¬
signatur: Lignum uienĩ habet spem.
si precisum fuerit. rursum uirescit. Qla

Expanded text:
humile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia etus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
radix iusti nisi scã predicatio. quia ab
ipsa orit᷑. ⁊ in ipsa subsistit. ⁊ & quid t̾re
uel pului̾s nomine nsi peccator acci¬
pitur. Cui uoce conditoris dicitur
Terra es: nin terrã ibis. Sel certe sicut ha¬
bet nr̃a translatio: puluis es. ⁊ in pulue¬
tem reuerteris. Iusti gͥ radix in terra se¬
nescit: ⁊ in puluere truncus emorit᷑. qͥa
apud corda prauorũ eius p̃dicatio des¬
pecta. cunctisq uirib effeta creditur.¬
Et in puluere truncus emoritꝰ: quia int̾
manus ꝑsequentiũ. corpus illius exami¬

Expanded text:
radix justi nisi sancta praedicatio, quia ab ipsa oritur, et in ipsa subsistit? et quid terrae vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribEt in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exami
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iuxta litterã patet: aebemꝰ sen¬
sum ad interiora reducere⁊ ⁊ qualiter
hec uixta sp̃m intelligi debeant ꝑseru-¬
tari. In scriptura uenĩ sacra ligni no¬
mine aliquando crux. aliqnͣdo uir
uistus aut etiam iniustus: aliqͣndo uͦ
in carnata dĩ sapientia figurat᷑. Crux
ienun ligno signat᷑. cum dicitur. Mit¬
tamus lignũ in panẽ eius. Lignum
quippe in panem mutere ẽ: dñco cor¬
pori crucem adhibere. Rursum ligni
noĩe. uir uistus aut etiã iniustus expͥ¬

Expanded text:
hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus aut etiam injustus expr
Abbreviated transcription (Latin):
uim flagelli amoue. Quis enĩ ualet dõ
recedente quiescere. cũ solus ipse sit re¬
quies: ⁊ a quo quisq quanto longe fue¬
rit. sit tanto ⁊ inquietus. Itaq sic rece¬
de abeo dicit᷑: ut intelligas feriendo.
Apte autẽ subͤ ᷤit᷑. Donec optata ueni¬
at: sicut mercennarii dies eius. Mer¬
cennarius quanto longe ẽ a fine oꝑis:
tanto ⁊ a retributione m̃cedis. Ita uir
quisq sc̃s in hacuita positus. dũ longe
se ab exitu uitȩ presentis conspicit: Lon¬
ge se eẽ ab eternis gaudizs gemit. Qͥs
est gͦ dicere. recede paululũ ab eo ut
quieseat: isi iam flagella uitȩ p̃sentis
subtrahe. ⁊ bona eternȩ quietis ostende:
Unde etiam de ipsa quiete addit᷑. Donec
optata ueniat. sicut mercennarii dies
euis Cunc nanq homini optata sient mer̾¬
cenaris dies uenit: quando eternã re¬
quiẽ ꝓ recompensatione sui laboris acce¬
perit.. Quantũ uͦ ad presentis uitȩ spe¬
tiem spectat: adhuc beatꝰ iob humanũ

Expanded text:
vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum
Abbreviated transcription (Latin):
ñenim apd̾ nos uelut ñ esse considerat.
qd tanta uelocitate transcurrit. Quia uͦ
apd̃ onũpotentem dm̃ etiam labentia-
stant: apud eum ẽẽ numerũ nr̃orum m̃¬
sium ꝑhibet. Uel certe indieb breuitaᷤᷤ
temporis: in m̃sib uͦ quasi multiplicata
dierũ spatia designant᷑. Nobis gͦ breue
dies sunt: s quia uita nr̃a post tenditur.
apd̾ dm̃ numerus nr̃orum m̃sium esse
memorat᷑. Unde ⁊ ꝑ salomonẽ dicitur
Longitudo dierũ in dextera eiꝰ. Soquitim
isti terminos euis: qui prete¬
riri ñ poterunt. Nulla quȩ in hoc
mundo hominib fuint: absq omĩpoten¬
tis dĩ occulto consilio ueniunt. Namcim¬
cta dt̃ secutura p̃sciens: ante scła decre-¬
uit. qualiter ꝑ scła disponant᷑. Gtatutũ
quippe iam hoĩ est. uel quantũ hune mun¬
di ꝓsꝑitas sequat᷑: uel quantũ aduersi¬
tas feriat: ne electos eius aut inmod̾ata
ꝓsperitas eleuet. aut nimia adu̾sitas gra¬
uet. Statutũ quoq ẽ: quantũ inpsa ui-¬

Expanded text:
etenim apud nos velut non esse considerat, quod tanta velocitate transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in deisti terminos ejus, qui praeteriri non poterunt. - Nulla quae in hoc mundo hominibus fiunt, absque omnipotentis Dei consilio occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vi
Abbreviated transcription (Latin):
dicator. qui raptus ad tertiũ celum fue¬
rat. paradisi archana penetrauerat:
eẽ post reuelationẽ tranquillus atq in¬
temptatus uolebat. S quia omp̃s ds̃
terminos constituit homimi qͥ preteri¬
riñ poterunt: ⁊ eleuauit hunc ad cog
noscenda sublimia. ⁊ reduxit iterũ ad
infirma toleranda: ut modi sui m̃suraᷤᷤ¬

Expanded text:
dicator, qui raptus ad tertium coelum fuedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elnoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut, modi sui mensura
Abbreviated transcription (Latin):
Gꝑ ꝓpħam dñs dix̃ quo tempore mori ipse
merebat᷑: ꝑ largitatẽ uͦ miscdĩȩ illo eum
tempore ad mortẽ distulit: quo ante scla
ipse p̃sciuit. Nec ꝓpħa gͥ fallax quia tẽ¬
pus mortis innotuit. quo uir ille mori me¬
rebat᷑: nec dñica statuta conuulsa sunt.
quia ut ex largitate dĩ anni uicȩ cresce¬
rent. Hoc quoq ante scla p̃fixum fuit: atq
s̃patium uitȩ qd̾ in opinate foris ẽ additũ
sine augm̃to prescientiȩ fuit intus sta¬
tutum. Bene gͦ dicitur. Constituisti ter
tam̃ intelligi etiã iuxta sp̃m ualet: qͥa
ñ nunqͣm in uͥtutib ꝓficere conamur:
⁊ quedã dona ꝑcipimus: a quibdam uͦ
repulsi in imis iacemꝰ. Nemo enim ẽ:
qui tantũ uirtutis apprehendat. quan¬
tum desiderat. Quia omp̃s ds̃ interiora
discernens. ipsis spũalib ꝓuectib mo¬
dum ponit: ut ex hoc hõ quod apprehen¬
dere conat᷑. ⁊ ñ ualet: in illis se ñ eleuet.
quȩ ualet. Unde ille quoq egregiꝰ pre¬

Expanded text:
 Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergo dicitur:  Vet. II.  tamen intelligi etiam juxta spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius prae
Abbreviated transcription (Latin):
tanco sollicitius p̃sentem uitã qͣm sit fu¬
gitiua cogitare: quanto studiosius no¬
uerunt celestis patriȩ bona eterna ꝑpen¬
dere. Ex his enĩ quȩ manentia intus as¬
pitiunt: foris fugam rerũ labentium
subtiliꝰ accendunt. Unde beatus iob cũ
de lapsu humani tẽporis sententiam
ꝓtulisset dicens. homo natus de muliere.
breui ui uens cẽ pore: rursũ. ⁊ fugit ue¬
lut umbra ⁊ nuinqͣm in eodem statu ꝑma¬
net adhuc de breuitate uitȩ eiꝰ adiungit

Expanded text:
tanto sollicitius praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu perman
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. unde sic infirmꝰ. ut ita femi
duntur m̃sura. ut seĩ dei homines. et
multum ualeant ꝑ potentiã dei. et
rursum quadam nĩsura moderati sc̃
ꝑ infirmitatẽ suam: In illis uirtuti¬
b helyas quid de dõ acceꝑat: in istis
infirmitatib qͥd de se poterat agnos-¬
cebat. Illa potentia uͥtus fuit. ista
infirmitas eustos uͥtutis. In illis uͥtu¬
tib ostendebat quid acceꝑat: in istis
infirmitatib hoc qd̾ acceꝑat custodi¬
ebat. In miraculis monstrabat᷑ hely-¬
as: in infirmitatib seruabat᷑. Sie paulũ¬

Expanded text:
faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminfaciat? Unde sic infirmus, ut ita feminduntur, ut ipsi sancti Dei homines, et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sunt per infirmitatem suam? In illis virtutibus Helias quid de Domino acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentiae virtus fuit: ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus servabatur. » P
Abbreviated transcription (Latin):
te spũ ad summa rapitntur: quãdiu
in hac uita stͣ ne aliqua elatione sup¬
biant. quibdã temptationib repͥmuntur.
ut ne quaqm tantum ꝓficere ualem qͣt¬
tum uolunt: s ne extollant᷑ suꝑbiacut
ineis ipsarũ quedam m̃sura uietutum.
ponlua est. ⁊etum rezabel postmodũ qm¬
parbeguiã tamen muliereulã fugit
hpendo quippe hunc mirȩ uͥtutis uixum.
iognenu degelo trahere. ⁊ sed̾o quinqua¬
genarios uirros eũ suis omib peticione
subdita concremare: uerbo cȩlos a
pluuiis claud̾e: uerbo cȩlos ad pluui¬
as aꝑire: suscitantẽ mortuos: uentu¬
ra queq p̃uidentem: ⁊ ecce rursus a¬
nmo occurrit. quo pauore ante unã
muliereulã fugerit. Considero uixũ
timore ꝑcu̾lsũ de manu dĩ mordempe¬
tere nec acciꝑe: cde manu mulieris
mortẽ fugiendo uitare. Querebat
enĩ mortem elum fugeret dicens Sus¬
ficit mͥ dnẽ tolle animã in eam: neq
enim melior sũ quani patres mei.
Unde gͦ sic potens. ut tot illas uͥtutes

Expanded text:
te spiritu ad summa rapiuntur, quamdiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentationibus reprimuntur; ut nequaquam tantum proficere valeant, quantum volunt; sed ne extollantur superbia, fit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. pensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑᷑ sicut ꝑ ioħem dicit᷑: aquę
uͦ sunt popli. Per aquã quoq ñ solum
flurus decurrentiũ popłorum. s etiam
bonoꝵ mentes fidei p̃dicam̃ta sequenti¬
um designant᷑: sieut ꝓpħa ait. Beati qͥ
seminatis suꝑ om̃s aquas. Et ꝑ psalmi¬
stam dicit᷑. Sox dñi suꝑ aquas. Hoc gͦ¬

Expanded text:
icitur: Aquae vero sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur, sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Et per Psalmistam dicitur: Vox Domini super aquas .
Abbreviated transcription (Latin):
ter dicam. Opaule. incȩloiam iħm
conspicis: ⁊ in terra adhuc hominẽ
fugis. In ꝑadisum duceris secreta d̃
uerba eognoseis: & adhuc a sathanȩ
angło temptaris: Unde sic fortis. ut
ad celestia rapiaris. unde sic infir¬
mus. ut in terra hominẽ fugias. ⁊ ad-¬
huc a sathanȩ angło adu̾sa toleres: nͥ
quia ipse qui te subleuat. rursum te
subtilissima m̃sura moderat᷑ ut ⁊
in miraculis tuis nob̃ predices uͥtu-¬
tem dĩ: ⁊ rursum in timore tuo re¬
minisei nos facias infirmitatis nr̃e:
Quȩ tam̃ infirmitas. ne ui desꝑatio¬
nem nos ꝑtrahat eũ pulsat⁊ dũ de
infirmitate tua dñm rogares. quia
auditꝰ non es: nobis quoq locutus es
quid audisti.Sufficit tͥ gr̃a mea. Nã
dĩ uoce ostendit᷑: quia eustos est uir-¬
tutis ẽ infirimitas. Tunc quippe bene
interius custodim᷑. cum ꝑ dispensa-¬
tionẽ dei tolerabilit̾ temptamur
exterius. aliquando uitus. aliqͣndo

Expanded text:
ter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum ter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae? Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tauditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam oce Dei ostenditur quia custos est virtutis infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
stinentẽ. frenantẽ ieiuniis aeuigiluis
corpus sustiuentẽ frigoris ⁊ nudita¬
tis erumpnã. ad ecclĩarum eustodiã
ugilanter se ae pastoraliter exereentẽ. ad
tertuim exlum raptũ: rursumq eũ in ꝑa¬
disum raptum. ⁊ audisse archana u̾ba
quȩ ñ licet homini loqui: ⁊ tam̃ satha¬
ne angło ad temptandũ concedit᷑. Orat
ut eximn debeat: ⁊ ñ exauditur. Cuius
cum ipsa mitia conu̾sionis aspicio: ꝑ¬
pendo qd̾ ei suꝑna pietas cȩlos aꝑit. se¬
seq illi iħe de sublimib ostendit: ⁊ qͥ
lumen corꝑis ad tempiis ꝑdidit: lum̃
eordis in ꝑpetuum accepit. Ad ananiã
mitcitur.⁊ uas electionis uoeat᷑: ⁊ tam̃
de ciuitate eadẽ. quam post uisiouem
tħu ingressus fuerat. fugiens recedit:
sicut ipse testat᷑ dicens. Damasei p̃positꝰ
gentis arethȩ regis. custodiebat eiuita¬
tem cdamascenoꝵ ut me cõprehende
ret. ⁊ ꝑ fenestrã insporta cu missus sũ
ꝑmurũ. ⁊ sic effugi manus eiꝰ. Cui licen¬

Expanded text:
tem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur. Orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas electionis vocatur, et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur, dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenret, et per fenestram in sporta demissus sum per murum; et sic effugi manus ejus . Cui licen
Abbreviated transcription (Latin):
culpȩ iaculũ quod ꝑimendã mentẽ im¬
petit: instructionis suȩ munimine oc¬
currit: ut quia antiquus hostis uaria
circũ fusione nos obsidet: ipsa hunc de
nobis multiplicit̾ expugnet. Quã nimi¬
rum legem. si sollicita consideratione
pensamꝰ: auctori nr̃o quantũ cotidie
delinquamꝰ agnoscimus. Si autẽ cul-¬
pas ꝑpendimꝰ: ꝓfecto equanimit̾ flagel¬
la toleramꝰ. Nec ex dolore ad inpacientiã
ꝓruit: cũ suo se iuditio conscientia addi¬
cit. Unde sophar quid diceret sciens. s
cui diceret nesciens: postqͣm p̃misit di¬
cens. ut ostenderet tibi secreta sapien¬
tiȩ: ⁊ qd̾ multiplex sit lex eiꝰ. ꝓtinꝰ adiun

Expanded text:
culpae jaculum, quod perimendam mentem imculpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quid a rectitudine discrepat ignorat.
Non est ambitiosa: quia quo ardenter
uitus ad sua satagit: foris nullatenus ad¬
sita aliena concupiseit. Non querit q̃
sua st̃. quia cuncta quȩ hic transitorie
possidet. uelut aliena negligitꝰ cũ ni¬
chil sibi eẽ ꝓprium. nͥ qd̾ secũ ꝑmaneat ag¬
noscit. Non irritat᷑: quia ⁊ iniuiriis lacessi¬
ta ad nullos se ultionis suȩ motꝰ excitat:
dum ꝓ magnis laborib maiora post p̃¬
mia expectat. Non cogitat malũ: quia
in amore munditiȩ m̃tem solidans. dum
omẽ odium radicitꝰ eruit ⁊ uersare in
animo qͥd inquinat neseit. Non gaudet¬
suꝑ iniquitate: qͥa quo sola dilectione er¬
ga om̃s inhiat: nec de ꝑditione aduer¬
santiũ exultat. Songaudet autẽ uerita¬
ti: quia ut se ceteros diligens. ꝑ hoc qd̃
rectum in aliis conspieit: quasi de aug¬
m̃to ꝓprii ꝓuectus hylarescit. Multiplex
gͦ ista lex dĩ est: quȩ contea uniꝰ cuiusq

Expanded text:
quid a rectitudine discrepat, ignorat. quid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitoria possidet, velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium, nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos ultionis suae motus excitat, dum magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nessuper iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
mlit ꝑtulit: ⁊ tam̃ in cireireũcisionis
negotio. longe se imparis pͥoris sensum
audenter increpauit. Multiplex gͦ ista
lex dĩ est: quȩ singulis rerũ articulis
tib ñ uariata conungit. Cuius nimirũ
legis multiplicitatẽ: bene paulus enii
merat dicens. Caritas patiens ẽ benig¬
na ẽ. Non emulatꝰ. non inflatur: ñ agit
ꝑperam: non est ambitiosa: ñ querit
quȩ sua st̃ ñ irritat᷑: ñ cogitat malũ:
ñ gaudet suꝑ iniquitatẽ: congaudet au¬
tem u̾itati. Patiens qͥpe est caritas: quia
illata mala equanimiter tolerat. Benig¬
na uͦ est: quia ꝓ malis largiter minutͣt¬
bona. Non emulat᷑. quia ꝑhoc qd̾ in p̃¬
senti mundo nil appetit: in uidere ter¬
rems successib nescit. Non inflatur: qͥa
cũ preinium internȩ retributionis an¬
ria desiderat: de bonis se ext̾i̾orib non
exaltat. Non agit ꝑperam: qͥa se in so¬
lum dĩ ac ꝓximi amorẽ dilatat: quie¬

Expanded text:
militer pertulit, et tamen in circumcisionis militer pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis tibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bmerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
buit: ⁊ subducto carnali uelamine.
mysteria suꝑna penetrauit. Hec he¬
liam quia feruoris z elo uiuere sp̃ua¬
liter docuit: ad uitã quoq ⁊ corpora¬
liter abstraxit. Hec helyseũ quia ma¬
gistrũ diligere simplicit̾ instituit:
magistri ipũ dupliciter impleuit. P
hanc iheremias ne inegyptũ populus
descenderet restitit: s tam̃ ⁊ mobe
dientes diligens. quo descendi ꝓhibu¬
it ⁊ ipse descendit. Hec ihez echielẽ.
quia prius a terienis desideriis sustu¬
ut : post ꝑ cincinnũ capitis in aere li¬
brauit. Hec in danihele. quia a regiis
dapib gulam cõpescuit: ei ⁊ esurien¬
tium ora leonũ clausit. Hȩc trib pue¬
ris. quia in tranquillitate positas incẽ¬
dia uitioꝵ subdidit: tribulationis dem¬
pore ⁊ fammas in fornace tẽpauit. Heu
U ettonmminis terrentiũ principum
fortiter resticit:. ⁊ in cireũcisionȩ submo¬
uenda minorũ uerba humilit̾ audiuit.
Herdu paulo ⁊ manus ꝑsequentiũ hu¬

Expanded text:
huit, et subducto carnali velamine huit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Charitas Heliam, quia fervoris zelo vivere spiritaliter docuit, ad vitam quoque et corporaliter abstraxit. Charitas Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit. Per charitatem Jeremias ne in Aegyptum populus descedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium hu
Abbreviated transcription (Latin):
seuiret. Hȩc fynees brachiũ in ultionẽ
peccantiũ erexit: ut arrepto gladio coe¬
untes tranfigeret: ⁊ iram dĩ iratus
placaret. Hȩc iosue exploratorẽ docuit.
ut ⁊ prius contra falsiloquos ciues ue¬
ritatem uerbo defenderet: n hano post¬
modũ gladio contra hostes alligaret.
Hec samuhel.in pͥncipatu humilẽ pre-¬
buit: nintegrũ in deiectione seruauit.
Qui cum ꝑsequentẽ se plebẽ diligeret.
ipse sibi testimonio extitit.: quia culm̃
ex quo deiectus ẽ. non amauit. Hec da-
uid apd̾ iniquũ regem. ⁊ humilitate
commouit ad fugam:.⁊ pietate reple.¬
uit ad ueniã. Qui ꝑsecutorem suũ ⁊ tim̃¬
do fugit ut dñm: n tam̃ cum potestatẽ
feriendi repperit. ñ agnouit inimicũ.
Hec nathan.⁊ contra peccantẽ regem. in
auctoritatẽ liberȩ ierepationis sustu¬
lit: ⁊ cũ regis culpa deesset. in peticio¬
ne humiliter strauit. Nec ꝑ ysaiam¬
nuditatẽ carnis in p̃dicatione ñ eru-¬

Expanded text:
saeviret. Charitas Phinees brachium in ultione saeviret. Charitas Phinees brachium in ultione peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret. Charitas Jesu exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes alligaret. Charitas Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit. Charitas David ante iniquum regem, et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam, qui persecutorem suum et timendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec nuditatem carnis in praedicatione non eru
Abbreviated transcription (Latin):
exercuit: ⁊ mundo suꝑstitẽ pia oꝑa ex¬
ercendo seruauit. Hȩc ꝑ sem ⁊ iaphet
humilit̾ uerenda patris erubuit: n su¬
ꝑiecto dorsis pallio. quȩ ñ uidebant
abscondit. Hȩc abrahȩ dęxterã quia
ad mortẽ filii obediendo extulit: hũc
ꝓlis innumerȩ gentiũ patrem fecit.
Hec ysaac m̃tem quia semꝑ ad munditiã
tenuit: caligantib etate ocłis. ad uidẽ¬
da longe post uentura dilatauit. Hȩc
iacob cõpulit. ⁊ amissũ bonũ filiũ me¬
dullitus gemere: ⁊ prauorũ filiorum
presentiam sub equanimitate tolera¬
re. Hȩc ioseph docuit afrĩb uenunda¬
tum. ⁊ lib̾tate animi minime fracta.
seruitiũ ꝑpeti: ⁊ eisdem post fratrib
delinquente popło. ⁊ usq ad peticionem
mortis in p̃cib strauit.⁊ ꝙ usq ad inter-¬
fectionẽ popłi. ꝑ zeli studiũ erexit: ut ⁊
ꝓ ꝑcunte plebe sese morti obiceret: ⁊ con¬
tra peccantẽ ꝓtinus uice dñi irascentis

Expanded text:
exercuit, et mundo superstitem pio opere exexercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus delinquente populo et usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis
Abbreviated transcription (Latin):
tumeat. Ut sic in bonis quȩ exhibet tu¬
moris p̃cipitiũ paueat: ne tam̃ a boni
exercitio torpescat. Ut sic quȩ possidet
cribuat: quatinꝰ quanta sit largitas
remunerantis attendat: ne cũ terre¬
na largit᷑. suam plusqmͣ uecesse ẽ. in¬
opiam cogitet: ⁊ in oblatione munie¬
ris. hylaritatis lum̃ tristicia obscuret.
Dene gͦ dei lex multiplex dicitur: quia
nimirũ cum una eademq sit caritas.
si mentẽ plene ceꝑit: hanc ad innume¬
ra oꝑa multiformit̾ accendit. Cuius
diuersitatẽ breuiter expͥmimꝰ: si in e¬
lectis singulis. bona illius ꝑstringen¬
domimeremꝰ. Hȩc nãq ꝑ abel. ⁊ electa
dõ munera obtulit : ⁊ fratris gladiũ
ñ reluctando tolerauit. Hȩe enoch ꝙ
inter hoĩes uiuere spũaliter docuit:
⁊ ad sublim̃ uitam ab hoĩb etiam cor-¬
poraliter abstrarit. Hec noe despectis
omĩb solum dõ placabilẽ ostendit.⁊
atq in archȩ fabricã. studio longi laboriᷤᷤ

Expanded text:
tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tutumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris