comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
CxrUII O ratio salomonis.
a domino deo ẽ: et cum illo
fuit semꝑ et ẽ ante euum. Ha¬
renam maris et pluuiȩ gut¬
tas. et dies seculi. quis dinu¬
merauit:Altitudinem celi.
et latitudinem derre. et pro¬
fundum abyssi. quis mensꝰ
est: Sapientiam dĩ prece

Expanded text:
omnis Domino est et cum illo fuit semper et est ante aevum harenam maris et pluviae guttas et dies saeculi quis dinumeravit altitudinem caeli et latitudinem terrae et profundum abyssi quis mensus est sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
corde etus.
mpius cum in ꝓfundo ue¬
nerit peccatorum contemp¬
int: sed sequitur eum igno¬
mima et obꝓbrium. Fqua
ꝓfunda uerba ex ore utri: et
torrens redundans fons sa¬
pientie Neciꝑe ꝑsonam im¬
ut declines a ueritate iudi¬
cIi. Labia stulti immiscent se
riris: et os etus iurgia ꝓuo¬
cat. Os stulti contritio eiꝰ:
et labia ipsius ruma animȩ
eius. Uerba bilingins qͣsi
simplicia: et ipsa ꝑuemunt¬
tisq: ad interioia uentris.
¶u mollis et dissolutus ẽ
in oꝑe suo: fr̃ ẽ sua opera
dissipantis. Turris fortissi¬
ma nomen domim: ad ip¬
sam currit iustus et exalta¬
bitur. Substantia diuitis
urbs robous eius: et quasi
murus ualidus eireumdan
eum. Antequam conterat᷑
exaltatur cor hominis: et
antequam glorificetur hu¬
miliatur. Qui prius res

Expanded text:
corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam imut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa peteriora ventris. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius res
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ obsequi scõ dõ. Ꝙ tudices
singuli suo nomine quorũ
non ẽ cotruptum cor: qui
ñ auersi sunt a domino. ut
sit memoria illorum in be¬
nedictione: et ossa eorũ ptil¬
lulent de locostio: et nom̃
eorum ꝑmanet inecernũ:
ꝑmanente ad filios illoriħ
scõrum utrorum gloria. Oi¬
lectus a deo suo samuhel
ꝓpħa domini. renouauit
imꝑium. et unxit pͥncipes
ingente sua. In lege domini.
iudicauit congregationem:
et uidit dominus iacob. et
et cognitus ẽ in uerbis suꝰ
fidelis. quia uidit dm̃ luci:
et inuocauit dm̃ potentẽ
moppugnando hostes cir¬
cun stantes undiq. in obla¬
dione uiri ininolati. Oẜ in¬
tonuit ecelo dominus. et in
sonitu magno atiditam fec̃
uocem suam: et contrunt
pͥncipes tyriorum. et omneᷤᷤ

Expanded text:
 obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum pullulent de loco suo et nomen eorum permanet in aeternum permanens ad filios illorum sanctorum virorum gloria dilectus a Domino suo Samuhel propheta Domini renovavit imperium et unxit principes in gente sua in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et iet cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omne
Abbreviated transcription (Latin):
et que fecit quis reddet illi:
pse ad sepulchra ducetur:
et in congerie mortuorum
uigilabit. Dulcis fint gla
se innumerabiles. ¶suomͦ
igitur consolamim me fru¬
stra: cum responsio ur̃a re¬
ꝑugnare ostensa sit t̾tati:
Lespondens autem eli xxui¬
phar themanithes dixit. Nũ¬
quid dõ comparari potest ho¬
mo. etiam cum ꝑfecte fuerit
scientiȩ: Ouid ꝓdest dõ si iu¬
stus fuis: aut quid ei conferᷤ
si immacuilata fint uita tua:
Num quid timens de arguet de.
et ueniet tecum in iudieium:
et ñ ꝓpter maliciam tuam plu

Expanded text:
et quae fecit, quis reddet illi? et quae fecit, quis reddet illi? Ipse ad sepulcra ducetur, et in congerie mortuorum vigilabit: Dulcis fuit glarse innumerabiles. Quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? respondens autem Eliphaz Themanites dixit numquid Deo conparari potest homo etiam cum perfectae fuerit scientiae quid prodest Deo si iustus fueris aut quid ei confers si inmaculata fuerit via tua numquid timens arguet te et veniet tecum in iudicium et non propter malitiam tuam plu
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens lucerna impiorũ
extinguetur. et suꝑuemet
eis mundatio: et dolores
dundet furoris sui. Erunt
sieut palee ante faciem uen¬
ti: et sicut fatulla quam tur¬
bo disꝑgit. Os seruabit fi¬
liis illius dolorem patris:
et cum reddið̾it tunc sciet
Uidebunt oeuli eius interfe¬
ctionem suam: et de furoie
õĩpotentiꝰ bibet. Qd em̃i ad
eum ꝑtinet de domo sua
post se. et si numerus men¬
sium etus dimidietur.
Numquid dm̃ quispiam do¬
cebit scientiam. qui excelsoᷤᷤ
iudicat: Iste moritur ro¬
adipe: et medullis ossa il¬
lius irrigantur: alius uͦ
moritur in amaritudine
ammȩ absq ullis opib:
et tamen simul in pulue¬
re dormient. et uermes o¬
pient eos. Certe noti cogi¬
tationes ur̃as: et sententiaᷤᷤ
contra me iniquas. Dicitᷤᷤ
enim. Ubi ẽ domus pͥnci¬
pis: et ubi tab̃nacła impio¬
rum: Int̾rogate quemlibet
de uiatorib: et hec eadem
eum intelligere cognoscetiᷤ.
furoris ducetur. Quis ar¬
guet coram eo uiam etus:

Expanded text:
Quotiens lucerna impiorum exstinguetur, et superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. Erunt sicut paleae ante faciem venti, et sicut fabo dispergit. Deus servabit filiis illius dolorem patris: et cum reddiderit, tunc sciet. Videbunt oculi ejus interfectionem suam, et de furore Omnipotentis bibet. Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se? et si numerus mensium ejus dimidietur? Numquid Deum quispiam docebit scientiam: qui excelsos judicat? Iste moritur roadipe, et medullis ossa illius irrigantur. Alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus. Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Dicitis enim: Ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum? Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem eum intelligere cognoscetis. furoris ducetur. Quis arguet coram eo viam ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tia panem tuum: et bibe eũ
gaudio uinum tuum: qͥa
dõ placent oꝑa tua. Omni
tempore sint uestimenta tua
candida: et oleum de capite
tuo ñ deficiat Perfruere uita
cum uxore quam diligis cun¬
ctis dieb inte instabilitatiᷤ
tuȩ qui dati sunt tͥ sub sole:
omni tempore uanitatis
tuȩ. Hec ẽ enim pars in uita:
et in labore tuo quo laboraᷤᷤ
sub sole. Quodeunq potest
manus tua facere instanter
oꝑare: quia necoptis nec ra

Expanded text:
tia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec ra
Abbreviated transcription (Latin):
tia et gaudio. Eedificaue¬
runt intempore illo mon¬
dem syon: et ꝑ erreuitum
muros altos. et turres fir¬
mas: nequando uenirẽt
gentes. et conculcarent
eum sicut antea fecerunt.
sẜcollocauit illic exercitum.
ut seruarent eum: et mu

Expanded text:
tia et gaudio et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et mu
Abbreviated transcription (Latin):
ant ceteri quia male lo¬
quutus ẽ suꝑ sc̃a tua. et
iudica illum secundum
maliciam illius. E com¬
miserunt exercitus pre¬
lium: tercia decima die

Expanded text:
ant ceteri quia male locutus est super sancta tua et iudica illum secundum malitiam illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die
Abbreviated transcription (Latin):
Sieut malum inter ligna
siluarum: sie dilectus meuᷤ
inter filios. Sub umbra illiꝰ
quam desidabam sedi: et
fructus eius duleis gitturi

Expanded text:
Sicut malum inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius, quam desiderabam, sedi: et fructus ejus dulcis gutturi
Abbreviated transcription (Latin):
etus malum: abscondet il¬
lud sub lingua sua. Parcet
illi et ñ derelinquet illud:
et celabit inguiture suo.
Pams eius in utero illius:
uertetur in fel aspidum in¬
trinsecus. Duntias quas
deuorait euomet: et de
tientre illius extrahet eas
ds̃. Caput aspidum suget:
tyri. Luet quȩ fecit omnia:
nec tamen consumetur. Iu¬
xta multitudinem adin¬
uentionum suartim sic
et sustinebit: qm̃ confri¬
gens nudaiit pauꝑes.
Domtim rapint et ñ edifica¬
Non remanebit de cibo esuͤ:¬
bonis eius. Cum satiatus
fuit artabitur: estuabit. et
omnis dolor irruet mecĩ.
Utinam impleatur uenter
eius: ut emittat in eum trã
furoris sui: et pluat suꝑ il¬
lum bellum suum. fugiet

Expanded text:
ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. Parcet illi, et non derelinquet illud, et celabit in gutture suo. Panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus. Divitias quas devoravit, evomet, et de ventre illius extrahet eas Deus. Caput aspidum suget tyri. Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur: juxta multitudinem adinventionum suarum, sic et sustinebit. Quoniam confringens nudavit pauperes: domum rapuit, et non aedificaNon remanebit de cibis ejubona sua. Cum satiatus fuerit, arctabitur, aestuabit, et omnis dolor irruet super utinam impleatur venter eius ut emittat in eum iram furoris sui et pluat super illum bellum suum fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
pauet occursum. Gallus suc¬
cmctus lumbos. et aries:
nec ẽ rex qui resistat ei. Ꝙ qͥ
stultus apparuerit: postꝗͣ
eleuatus ẽ in sublime. Si e¬
nim intellexisset: ori impo¬
sinisset manum. Qui autẽ
fortiter premit ubera ad eli¬
ciendum lae: exprit buti¬
rum. Ꝙ qui uehementer e

Expanded text:
pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audit. Ctreumspicit
montes pascue sue: et ui¬
rentia queq ꝑquirit. Nũ¬
quid uolet rinosceros ser¬
uire t̾: aut morabitur ad
presepe tuum: Numquid
alligabis rinocerotem ad
arandum loro tuo: aut
confringet glebas ualliũ
pꝰ te: Numquid fiduciam
habebis in magna fortitu¬
dine eius: et derelinques
ei labores tuos: Numqͥd
credes ei quod reddat se¬
mentem tͥ: et aream tuã
congreget: Penna strutio¬
nis: similis ẽpennis erodii.
et accipitris. Quȩ derelin¬
quit interra oua sua: du
forsitan in puluere calefa¬
cies ea: Obliuiseitur qđ¬
pes conculeet ea:aut be¬
stie agri conterant. Durat᷑
ad filios suos quasi ñ sint
sui: frustra laborauit nul¬
lo timore cogente. Priuautt
enim eam ds̃ sapientia:
nec dedit illi intelligentiã.
Cum tempus fuit in altũ
alas erigit: deridet equũ
et ascensorem eius. Num¬
quid prebebis equo forti¬
tudinem: aut erreũdabiᷤᷤ
collo eius humnitum: Nũ¬
quid suscitabis eum qua¬

Expanded text:
non audit circumspicit non audit circumspicit montes pascuae suae et virentia quaeque perquirit numquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eius et derelinques ei labores tuos numquid credes ei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam congreget pinna strutionum similis est pinnis herodii et accipitris quando derelinquit in terra ova sua tu forsitan in pulvere calefacis ea obliviscitur qpes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? Numquid suscitabis eum qua
Abbreviated transcription (Latin):
arcturi poteris dissipare:
Numquid ꝓduces luciferũ
intempore suo: et uesꝑũ
suꝑfilios derre consurge
facis: Numquid nosti or¬
dinem celi: et pones ratio¬
nem eius interra: Num¬
quid eleuabis in nebula
uocem tuam: et impetus
aquarum oꝑiet te: Num¬
quid mittes fulgura et ibuis:
et reuertentia dicent tibi.
assumus: Quis posuit in
intelligentiam: Quis enar¬
rabit cȩlorum rationem:
et concentum cȩli quis dor¬
mire faciet: Quando fun
et glebe compingebant᷑:
dam. et anmam catuloꝵ
eius implebis: quando
cubant in antris. et inspe
quando pulli eius ad dm̃
ses conceptus earum: et
scisti dempus partus earũ:
Incuruantur ad fetum et
pariunt: et rugitus emit¬
tunt. Separantur filii e
arum et ꝑgunt ad pastũ:
egrediuntur: et ñ reuerten¬
tur ad eas. Quis dimisit
onagrum liberum: et ui¬
cula erus quis soluit: Cin
dedi in solitudine domũ:
et tab̃nacula eius in terra¬
etus salsuginis. Contem¬
pnit multitudinem eiui¬
tatis: clamorem exactoris

Expanded text:
Arcturi poteris dissipare numquid producis luciferum in tempore suo et vesperum super filios terrae consurgere facis numquid nosti ordinem caeli et pones rationem eius in terra numquid elevabis in nebula vocem tuam et impetus aquarum operiet te numquid mittes fet revertentia dicent tibi: Adsumus? Quis posuit in intelligentiam: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quando fundet glebae compingebantur dam, et animam catulorum ejus implebis, Quando cubant in antris, et in spequando pulli ejus clamantnses conceptus earum, et scisti tempus partus earum? Incurvantur ad fetum, et pariunt, et rugitus emittunt. Separum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui dedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsuginis contemnit multitudinem civitatis clamorem exactoris
Abbreviated transcription (Latin):
bulaint suꝑiores re¬
giõnes: et audiuit ẽẽ crui¬
tatem elimaidem. in ꝑsi¬
de nobilissimam. et copi¬
osam in argento et auro:
templumq in ea locuplex
ualde: et illic uelamina
aurea et loriee. et seuta. q̃¬
dereliquit alexander pbi¬
lippi rex macedo.qui reg¬
naint primus in grecia:
et uenit et querebat eru¬
tatem caꝑe et predari eam.
Wñ potuit: quia innotu¬
it sermo his qui erant in
lium: et fugit inde. E a¬
biit cum tristitia magna:
et reuersus ẽ babylonam.
Ꝙuenit qui nunciaret ei
in ꝑfide: quia fugata sunt
castra quȩ erant in terra
iuda. et quia abiit lysias
cum uirtute forti in pͥmisͤ

Expanded text:
bulavit superiores regiones et audivit esse civitatem Elymaidem in Perside nobilissimam et copiosam in argento et auro templumque in ea locuples valde et illic velamina aurea et loricae et scuta quae reliquit Alexander Philippi rex Macedo qui regnavit primus in Graecia et venit et quaerebat civitatem capere et praedare eam et non potuit quoniam innotuit sermo his qui erant in lium et fugit inde et abiit cum tristitia magna et reversus est Babyloniam et venit qui nuntiaret ei in Perside quia fugata sunt castra quae erant in terra Iuda et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis
Abbreviated transcription (Latin):
oculis tuis. Custodi legẽ
atq consilium: et erit uita
animȩ tuȩ: et gr̃a faucib tuiᷤ.
Tunc ambulabis fiducialit̃
inuia tua: et pes tuus non
impinget. Si dormieris. ñ

Expanded text:
oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, n
Abbreviated transcription (Latin):
emoria iosiȩ in compo¬
sitione odoris facti opꝰ
pigmentarii. In omni ore
quasi mel indulcabitur eiꝰ¬
memoria: et ut musica in
conuiuio uimi. Ipse ẽ direc¬
tus diumitus in pęniten¬
tia gentis: et tulit ab ho¬
minib impietates: et gu-¬
bernauit ad dominum cor

Expanded text:
emoria Josiae in compositionem odoris facti opus pigmentarii. In omni ore quasi mel indulcabitur memoria, et ut musica in convivio vini. Ipse est directus divinitus in poenitentia gentis, et tulit ab hominibus impietates. Et gubernavit ad Dominum cor
Abbreviated transcription (Latin):
Trex egypti congrega¬
uit exercitum sieut a¬
renam que ẽ eirca oram ma¬
ris. et naues multas: et que¬
rebat obtinere regnum ale¬
xandri dolo: et add̾e illud
regno suo. Cẜ exiit in syriã
uerbis pacificis. Caꝑiebãt¬
runt ei. quia mandauerat
alexander rer exire ei obuiã
eo quod socer suus eẽt.Cũ
introiret autem cruitatẽ
ptolomeus:ponebat cu¬
stodias militum in singu¬
lis ciuitatib. Ꝙut appro¬
piauit arotum: ostender̃
ei templum dagon succen¬
sum. et azotum. et cetera
eius demolita: et corpora
ꝓiecta. et eorum qui cesi
erant in bello tumulos.
quos fecerat secus uiam.
ẜnarrauerunt regi quia
hec fecit ionathas: ut in¬
indiam facerent ei. O ta¬
cuit rex. Coccurrit iona¬
thas regiinoppen cum

Expanded text:
rex Aegypti congregavit exercitum sicut harena quae est circa ora maris et naves multas et quaerebat obtinere regnum Alexandri dolo et addere illud regno suo et exiit in Syriam verbis pacificis etbant ei quia mandaverat Alexander rex exire ei obviam eo quod socer suus esset cum introiret autem civitatem Ptolomeus ponebat custodias militum in singulis civitatibus et ut adpropiavit Azoto ostenderunt ei templum Dagon succensum et Azotum et cetera eius demolita et corpora proiecta et eorum qui caesi erant in bello tumulos quos fecerat secus viam et narraverunt regi quia haec fecit Ionathas ut invidiam facerent ei et tacuit rex et occurrit Ionathas regi in Ioppen cum
Abbreviated transcription (Latin):
reatura enim tͥ factori
deseruiens excandescit
intormentum aduersus in¬
iustos: et lenior fit ad benefa-¬
ciendum ꝓbis qui inte con¬
fidunt. Propter hoc et tunc

Expanded text:
reatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dem quis in¬
ueniet: cul.
et de ultimis finib
precitm eius.
Beth
onfidit iea cor
uiri sui: et spoliis ñ
indigebit
Gimel
Zeddet ei bonum
et nͣ malum: omni¬
bus dieb uitȩ suȩ.
Delech
Quesunt lanam
et linum: et oꝑata ẽ.
consilio manuũ suaꝵ
he
acta ẽ quasi nauiꝰ
iñstitoris: delonge

Expanded text:
uis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum he facta est quasi navis institoris de longe
Abbreviated transcription (Latin):
et ememts eos. E siluer̃:
nec inuenerunt. quid res¬
ponderent.Dixiq ad eoᷤˢ.
Non ẽ bona res quam faci¬
tis. Quare ñ in timore dĩ
nr̃i ambulatis: ne expro¬
bret᷑. nob̃ a gentib inimi¬
cis nr̃is: Cẜ ego et fr̃s mei.
et puerimei commodaui¬
mus plurimis pecumiã
et frumentum. Non repe¬
tamus in cominune istud.
Es alienum:concedamus
quod debetur nobis. Red¬
dide eis bodie agros suos.
et uineas suas: oliueta
sua. et domos suas. Qum
potius et centestmam pe¬
olei quam exigere soleba¬
tis ab eis: date ꝓ illis. Q
dixerunt. Reddemus: et
ab eis nichil queremus:
sicq faciemus. ut loque¬
ris. E uocau sacerdotes:
et adiuraui eos ut facerẽt
iuxta quod dixeram. In¬
suꝑ et sinum meum exeuꝰ¬
si: et dixi. Sic excutiat ds̃
omnem uirum: qui non

Expanded text:
edimemus eos? Et siluerunt, nec invenerunt quid responderent: Dixique ad eos: Non est bona res, quam facitis: quare non in timore Dei nostri ambulatis, ne exprobretur nobis a gentibus inimicis nostris? Et ego, et fratres mei, et pueri mei, commodavimus plurimis pecuniam et frumentum: non repetamus in commune istud, aes alienum concedamus, quod debetur nobis. Reddite eis hodie agros suos, et vineas suas, et oliveta sua, et domos suas: quin potius et centesimam peolei, quam exigere soletis ab eis, date pro illis. Et dixerunt: Reddemus, et ab eis nihil quaeremus: sicque faciemus ut loqueris. Et vocavi sacerdotes, et adjuravi eos, ut facerent juxta quod dixeram. In et sinum meum excusi et dixi sic excutiat Deus omnem virum qui non
Abbreviated transcription (Latin):
derunt muri. qui erant
suꝑ torrentem ab ortu so¬
lis. & reparauit eum: qͥ
uocatur cephthetha. Q
symon edificatit adiada
in sephela: et muniuit e

Expanded text:
dit murus qui erat super torrentem ab ortu solis et reparavit eum qui vocatur Caphetetha et Simon aedificavit Adiada in Sephela et munivit e
Abbreviated transcription (Latin):
occupationib quib ue¬
hementer artabar. Huic
unam lucubratiunculã
dedi: magis sensum e sen¬
su quam ex uerbo uerbũ

Expanded text:
occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbu
Abbreviated transcription (Latin):
ullo terrore intam silentio
transigentes: optata eun¬
ctis mortalib pace frue¬
rentur. Querente autem
me. a consiliariis meis qͦmͦ
hoc posset impleri: untis
qui sapientia et fide ceterdᷤ
precellebat. et erat pꝰ regem
secundus aman nomine.
indicauit michi in doto or¬
be terrarum ppłm ẽẽ disꝑ¬
sum. qui nouis uteretur
legib: et contra ominum
gentium faciens consuetu¬
dinem. regum iussa contẽ¬
pneret: et uniu̾sarum con¬
cordiam nationum sua diͤ¬
sensione molaret. Quod
etm didicissemus: uiden¬
tes unam gentem rebellẽ
aduersum omne homint̃i
genus. ꝑuersis uti legib.
nr̃isq iussionib contͣire:

Expanded text:
ullo terrore vitam silentio ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire
Abbreviated transcription (Latin):
Iconfessos duci iussit ad mor¬
⁊ tem. Rex autem quod gestũ
Lerat scripsit in commenta¬
I riis: sed et mardocheus rei¬
⁊ memoriam literis tradidit.
Precepitq eirex ut in aula¬
⁊ palatii moraretur: datis
Lei ꝓ delatione muneribu.
IAman uero filius amada¬
thi bugeus. erat gloriosissi¬
Imus coram rege: et uoluit
Enocere mardocheo. et ppło
eius. ꝓ duob regis euntichiᷤ.
qui fuerant interfecti. Huc¬
nsq pemium. Que sequu¬
tur in eo loco posita erãt
ubi scͥptum ẽ in uolumi¬
ne: et diripuer̃ bona uel
substantias eorum: que
insola uulgata editione
repperimus. Epistole
autem hoc exemplar fint.
abindia tisq ethiopiam.
centum tuiginti septem ꝓ¬
uinciarum pͥncipib et du¬
cib qui eius imꝑio subie¬
cti sunt: salutem dicit. Csi
plurimis gentib imꝑarẽ:
et uniuersum orbem meȩ
ditiom subiugassem: uo¬
lui nequaquam abuti po¬
tentie magnitudine: sed
elementia et lenitate gub¬
nare subiectos: ut absq

Expanded text:
confessos duci jussit ad morconfessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata editione reperimus. Epistolae autem hoc exemplar fuit. ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus imperio subjecti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque
Abbreviated transcription (Latin):
ratiq contra se i preliũ:
ad quorum clamorem.¬
⁊ cuncte concitate sunt na¬
tiones ut pugnarent con¬
tra gentem iustorum. Funtq
dies illa denebrartim et
diseriminis: tribulatio¬
Enis. et angustie: et ingens
formido suꝑ terram. Con¬
turbataq est gens iustoꝵ
timentium mala sua: et
p̃parata ad mortem. Clama¬
ueruntq ad dm̃: et illis uo¬
eiferantib. fons paruus
creuit in fluuium maxi¬
mum: et inaquas pluri¬
mas redundauit. Laix et
sol ortus ẽ: humiles exal¬
⁊ tatisunt. et deuorauert
Ainclitos. Quod cum uidiᷤᷤ¬
set mardocheus. et surre¬
xisset de stratu: cogitabat
quid ds̃ facere uellet et fi¬
⁊ xum babebat in animo:
scire cupiens quid signifi¬
⁊ regis. cumbagatha et tha¬
rã etinuehis regis: qui ia¬
intores erant palatii. Ctĩq
intellexisset cogitationes
⁊eorum. et euras diligentꝰ
ꝑuidisset: didicit quod co¬
narentur in regem artar¬
xerxen. manus mittere: et¬
Inunciatit suꝑ eo regi. Qui
Ede utroq habita questione:

Expanded text:
ratique contra se in praelium. Ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum. Fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angustiae, et ingens formido super terram. Conturbataque est gens justorum timentium mala sua, et praeparata ad mortem. Clamaveruntque ad Deum: et illis vociferantibus, fons parvus crevit in fluvium maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid signifi regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione,
Abbreviated transcription (Latin):
quia filii iambri faciuis
nuptias magnas: et du¬
cunt sponsam ex mada¬
ba filiam unius de mag¬
nis principib chanaan:
cum ambitione magna.
Wrecordati sunt sangui¬
nis iohannis frĩs sui: et
ascenderunt et absconde¬
runt se sub degumento
montis. E leuauerunt
oculos suos: et uiderunt.
secce tumultus et appara¬
tus multus: et sponsus
ꝓcessit et amici eius: et
fr̃es eius obuiam illis
cum timpanis. et musi¬
cis. et armis multis. C
surrexerunt ad eos de in¬
sidiis: et occidunt eos.

Expanded text:
quia filii Iambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna et recordati sunt sanguinis Iohannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis et levaverunt oculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici eius et fratres eius obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis et surrexerunt ad eos cum insidiis et occiderunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
tutis assyriorum. pulsan¬
do aut intrando aꝑire.
Sed cum uenissent duceᷤ eiꝰ
et tribuni. et uniuersi
maiores exercitus assyri¬
orum: dixerunt cubicu¬
lariis. Intrate et excitate
illum: qm̃ egressi mures
de cauerms suis ausi ft̃
ꝓuocare nos ad prelium.
Tune ingressus uagao et¬
biculum etus: stetit ante
cortinam. et plausum fe¬
cit manib suis. Stispica¬
batur enim illum cum
iuditb dormire. Sed cũ
nullum motum iacentiᷤ
sensu aurium caꝑet: ac¬
cessit ꝓximans ad corti¬
nam.et eleuans eam.ui
dens cadauer absq capi¬
te holoferms. in suo san¬
gume tabefactum iacere
suꝑ terram.⁊ erclamatit
uoee magna cũ fletu. et
scidit uestimenta sua:
et ingressus tabnaculũ
iudith ñ inuenit eam. Eẜ
exiliuit foras ad ppłm:
et dixit. Una mulier he¬
brea fecit confusionem
in domo regis nabucho

Expanded text:
tutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabucho
Abbreviated transcription (Latin):
apientia filiis suiᷤᷤ uitã in¬
spirat. et suscipit in qui¬
rentes se: et preibit inuia
iusticiȩ. & qui illam diligit:
diligit itam. E qui uigila¬
uerint ad illam: complecte¬
buntur placorem eius. Qui
tenint illam. intam heredi¬
tabunt: et quo introibit
benedicet ds̃. Qui seruiunt
ei obsequentes erunt dõ: et
eos qui diligunt illam. dili¬
git ds̃. Qui audit illam iudi¬
cat gentes: et qui intuetur
illam ꝑmanebit confidenᷤᷤ.
Si credidit ei hereditabit illã:
et erunt inconfirmatione
creature illorum: qm̃ intẽ
ptatione ãbulat cum eo:
et in primis elegit eum. Ci¬
morem et metum et appro¬
bationem inducet suꝑ eũ:
et cruciabit illum tn tri-¬
bulatione doctrinȩ suȩ. do-¬
nec tempdet illum in cogita¬
tionib illius: et credat am¬
mȩ illius: et firmabit illũ:
et iter adducet directum ad
illum. et lȩtificabit eum: et

Expanded text:
apientia filiis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae ntatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus illius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et laetificabit illum; et
Abbreviated transcription (Latin):
suum: et reuocet ad de
omnes captiuos: et gau¬
et omnes fines terre ad¬
orabunt de. Nationes ex
longinquo ad te uenient:
et munera deferentes ad¬
de: et terram tuam in sc̃i¬
ficatione habebunt. No¬
men magnum inuocabt
in te: maledieti er̃t qͥ ꝯtẽpse¬
rnit te: ⁊ condẽpnati er̃t qui
blaᷤphemauer̃t te: bñdictiq
ert qͥ edificau̾int te. Tu aut̃
letaberis infiliis duis:
qm̃ omnes benedicentur
et congregabuntur ad
dommnum. Beati omnes
qui diligant te: et qui
gaudent suꝑ pace tua.
Amma mea benedic dñm̃:¬

Expanded text:
suum, et revocet ad te omnes captivos, et gauet omnes fines terrae adorabunt te. Nationes ex longinquo ad te venient: et munera deferentes, adum, et terram tuam in sanctificationem habebunt. Nomen enim magnum invocabunt in te. Maledicti erunt qui contempserint te: et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te: benedictique erunt qui aedificaverint te. Tu autem laetaberis in filiis tuis, quoniam omnes benedicentur, et congregabuntur ad Dominum. Beati omnes qui diligunt te, et qui gaudent super pace tua. ma mea, benedic Dom
Abbreviated transcription (Latin):
udas autem machabeuᷤ.
qui decimus fuerat. seces¬
serat in desertum locum:
ibiq inter feras uitam
inmontib cum suis age¬
bat.  fem cibo uescenteᷤ.
demorabantur: ne parti¬
cipes eent comquinatioĩs.

Expanded text:
udas autem Macchabeus qui decimus fuerat secesserat in desertum locum ibique inter feras vitam in montibus cum suis agebat et faeni cibo vescentes demorabantur ne participes essent coinquinationis
Abbreviated transcription (Latin):
uere: eo quod antiocbidȩ
concubinȩ regis dono es¬
sent dati. Festianter itaq
rex uemt sedare illos: re¬
licto suffecto uno ex comi¬
tib suis andronico. Natꝰ
autem menelatis accepiᷤ¬
se se dempus oportunũ:
atrea quedam uasa tẽplo
furatus. donaiit andro¬
meo:et alia uendiderat
des. Quod eum certissime
cognouisset onas: argu¬
ebat eumipse in loco tu¬
to se continens antiochiȩ.
secus dafnen. Unde me¬
nelaus accedens ad an¬
dronicum: rogabat ut

Expanded text:
ere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat tes quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ipse in loco tuto se continens Antiochiae secus Dafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut
Abbreviated transcription (Latin):
eorum liberalissimi exti¬
terunt. Menelaus autẽ
ꝓpter eorum qui in poten¬
tia erant auariciam. ꝑ¬
manebat inpotestate cres

Expanded text:
eorum liberalissimi extiterunt Menelaus autem propter eorum qui in potentia erant avaritiam permanebat in potestate cres
Abbreviated transcription (Latin):
cum rex audisset: ait. Qd
ꝓhac fide honoris ac pre¬
mii mardocheus consecu¬
tus ẽ: Dixeruntq ei serui

Expanded text:
cum rex audisset ait: Quid pro hac fide honoris ac prmii Mardochaeus consecutus est? Dixeruntque ei servi
Abbreviated transcription (Latin):
ro dierum urte sue. qͦs dedit
eids̃: et hecẽ pars illiꝰ: et
omni homini cui dedit ds̃
diuitias atq substantiã:
potestatemq ei tribuit. ut
comedat ex eis et fruatur
parte sua et letetur de labo¬
re suo: hoc ẽdonum dei.
Non enim satis recordabitur
frequens apud homines.
Uir cui dedit ds̃ diuitias
et substantiam. et honorẽ

Expanded text:
ro dierum vitae suae, quos dedit ro dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honore
Abbreviated transcription (Latin):
Quarus ñ implebitur pe¬
eunia: et qui amat diuiti¬
as fructus ñcapiet ex eis.
Eẜhoc gͦ uanitas. Ubi multe
sunt opes: multi et qui co¬
medunt eas. Eẜquid ꝓdest
possessori nisi quod ceriit
diuitias occilis sins: Dul¬
cis ẽ somnus oꝑanti: siue
parum siue multum come¬
dat. Saturitas autem di¬
uitis: ñ sinit dormire eum.
Est et alia infirmitas pessi¬
ma quam uidi sub sole. Di-¬
uitie conseruate in malum
domini sui:ꝑeunt enim in
afflictione pessima. Gene¬
rauit filium. qui in sũma
egestate erit. Sicut egressuᷤ
ẽ nudus de utero matris
sue. sic reuertetur: et nicħ
auferet secum de labore
suo. Miserabilis prorsus in¬
firmitas: quomodo uenit
sic reuertetur. Quid gͦ ꝓdest
ei quod laborauit inuentũ:
Cunctis dieb uite sue cõme¬
dit intenebris. et in curis
multis: et in erumna atq
tristicia. Hoc itaq michi
uisum ẽbonum: ut come¬
dat quis et bibat et fruat᷑
lȩcitia ex labore suo quod la¬
borauit ipse sub sole nume¬

Expanded text:
arus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Nume
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore anti¬
ochus inhoneste re¬
uertebatur de ꝑside. Intͤ¬
uerat enim eam quȩ di¬
citur ꝑsipolis: et tempta¬
uit expoliare templa. et
ciuitatem opprimere.S
multitudine ad arma con¬
eurrente: in fugam uersi
sunt. Eẜita contigit: ut
antioehus pꝰ fugam tur¬
piter rediret. Ꝙcum ue¬
nisset circa ecbathana:
recognoint que erga nea¬
norem et timotheum ge¬
sta sunt. Elatus autem
intram: arbitrabatur se
iniuriam illortim qui se
fugauerãt. posse in uideoᷤᷤ
retorquere. Id eoq iussit
agitari currum. sine int̃¬
missione agens iter. cȩle¬
sti eum iudicio ꝑurgen¬
te: quod ita suꝑbe locutꝰ
ẽ. uenturum se iberosoli¬
mam: et congeriem sepul¬
chri iudeorum eam fac¬

Expanded text:
odem tempore Antiochus inhoneste revertebatur de Perside intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam fac
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ preteribo ueritatem: neq
cum inuidia tabescente it̃¬
habebo: qm̃ talis homo ñ
erit particeps sapientiȩ. Mul¬
titudo autem sapientium
samtas ẽ orbis terrarum:
et rex sapiens. ppłi stabilim̃¬
tum ẽ. Ergo accipite discipli¬
nam ꝑ sermones meos: et ꝓ¬
derit uobis.

Expanded text:
itatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
consilium eius: et exunt
obuiam iudȩ inpugnã.
irta capharsalama. O
cecidunt de mehanoris
fere quinq milia uiri: et
fugerunt in ciuntatem
daind. Eẜ post hec uerba
ascendit nichanor in mon¬
dem syon. Cerierunt de
sacerdotib ppłi. salutare
eum pacifice: et demon¬
strare ei holocaustomata
quȩ offerebantur ꝓrege.

Expanded text:
consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holocaustomata quae offerebantur pr
Abbreviated transcription (Latin):
ex magnus artarxerxiᷤ ab
india usq ethiopiam cen¬
ciarum ducib ac princi¬
pib. qui nr̃e obediunt uiᷤ¬
sioni: salutem dieit. NNul¬
tibonitate pͥncipum et
honore qui meos collatꝰ ẽ:
abusi sunt insuꝑbiam. Ꝙ
ñ solum subiectos regib
nituntur opprimere: sed
datam sibi gloriam ñ fe¬
rentes: inipsos qui deder̃
molumtur infidias. Nec
contenti sunt gratias non
agere beneficiis: et huma¬
nitatis inse iura uolare:
sed dĩ quoq cuncta cernen¬
dis arbitrantur se posse
fugere sententiam: et in
tantum uesaniȩ ꝓruꝑunt:
ut eos qui credita sibi offi¬
cia diligenter obseruant. et
ita cuneta aguis ut omni¬
um latide sint digni: men¬
daciorum curniculis conen¬
tur subuertere: dum au¬
res pͥncipum simplices. et
ex sua natura alios estiman¬
tes. callida fraude decipi¬
unt. Quȩ res et ex ueterib

Expanded text:
ex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, cenciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veterib
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ habitas mortis:ami¬
ci auscultant: fac me audire
uge dilecte mi. et assimila¬
re capreȩ himnuloq ceruoꝵ:
suꝑ montes aromatum.

Expanded text:
Quae habitas in hortis, amici auscultant: fac me audire uge, dilecte mi, et assimilare capreae hinnuloque cervorum super montes aromatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cdilectione: quasi nichil des¬
et ubera nonhabet. Quid
faciemus sorori nr̃e. in die
quando alloquenda est.
gnacula argentea: si ostiũ ẽ.
compingamus illud tabu¬
Ego murus. et ubera mea
sicut turris: ex quo facta
sum coram eo quasi pacem
que habet ppłos. Cradidit
eam custodib. Tir affert ꝓ¬

Expanded text:
dilectione, quasi nihil deset ubera non habet: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? ugnacula argentea: Si ostium est, compingamus illud tabuego murus et ubera mea sicut turris ex quo facta sum coram eo quasi pacem quae habet populos tradidit eam custodibus vir a
Abbreviated transcription (Latin):
neq adorabat eum. Cini
dixerunt regis pueri. qͥ
ad fores palatii preside¬
bant. Cur preter ceteroᷤᷤ
ñ obseruas mandata re¬
gis: Cuq hoc erebriuꝰ
dicerent. et ille nollet au¬
dire: nunciauerunt aman.
setre cupientes utrum ꝑ¬
seueraret insententia. Di

Expanded text:
neque adorabat eum cui dixerunt regis pueri qui ad fores palatii praesidebant cur praeter ceteros non observas mandata regis cumque hoc crebrius dicerent et ille nollet audire nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseveraret in sententia di
Abbreviated transcription (Latin):
Ion derelinquas amicũ
antiquum: notius enĩ
ñ erit similis ei. Uinum no¬
uim ameus nouus. Uete¬
rascat: et cum suauitate bi¬
bes illud. Non zeles gloriã.
et opes peccatoris: ñ entm scl
quȩ futura sit illius subu̾¬
sio. Non placeat tͥ miuria
iniustorum: sciens qm̃ usq
ad inferos ñ placebit impiꝰ.
Longe ab esto ab homine po¬
destatem habente oceidendi:
et ñ suspicabis tamorem mor¬
tis. Csi accesseris ad illum
noli aliquid committere:
ne forte auferat intã. tuã.
Communicationem mortis
scito. qm̃ in medio laqueoꝵ
ingredieris: et suꝑ dolentiũ
arma ambulabis. Secundũ
uirtudem tuam caue te aꝓxi-¬
mo tuo: et cum sapientib¬

Expanded text:
 derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientib
Abbreviated transcription (Latin):
iri iusti sint tͥ conuiue: et
in timore dĩ sit tibi glori¬
atio: et in sensu sit tͥ cogitatꝰ
dĩ: et omnis narratio tua
in preceptis altissimi. In ma
nu artificum oꝑa laudabi¬
tur: et pͥnceps ppłi in sapi¬
entia sermonis sui: in sen¬
su uero seniorum uerbum.
Terribilis ẽ in eiuitate sua
homo linguosus: et deme

Expanded text:
iri iusti sint tibi convive, et in timore Dei sit tibi gloriatio, et in sensu sit tibi cogitatus Dei, et omnis enarratio tua in preceptis Altissnu artificum opera laudabitur, et principes populi in sapientia sermonis sui, in sensu vero seniorum verbum. Terribilis est in civitate sua homo linguosus: et teme
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uidit ionathas quia
tempus eum iuuat:
et elegit uiros. et misit ro¬
mam statuere et renoua¬
re cum eis amiciciam. ꝙ
ad sparciathas. et ad alia
loca misit epłas: secundũ
eandem formam. O abier̃
romam: et intrauerunt
in euriam. et dixerunt. Io¬
nathas summus sacerdoᷤᷤ
et gens iudeorum miser̃t
nos: ut renouetis amicici¬
am et societatem seđm pri¬
stinum. Oẜ dederunt illis
epłas ad ipsos ꝑloca. ut
deducerent eos in terram
iuda cum pace. C hoc exẽ¬
plum epłarum quaᷤᷤ scͥpsit
ionathas sparciathis. Iona¬
thas summus sacerdos. et
semiores gentis. et sacerdo¬
tes. et reliquus ppłs iude¬
orum: sparciathis fr̃ib
salutem. Iam pridem mis¬
se erant eplȩ ad oniam sũ¬
mum sacerdotem.a dario
qui regnabat apud uos:
quoniam estis fres nr̃i sic̃
rescriptum continet quod

Expanded text:
 vidit Ionathas quia tempus eum iuvat et elegit viros et misit Romam statuere et renovare cum eis amicitiam et ad Spartas et ad alia loca misit epistulas secundum eandem formam et abierunt Romam et intraverunt in curiam et dixerunt Ionathas summus sacerdos et gens Iudaeorum miserunt nos ut renovetis amicitiam et societatem secundum pristinam et dederunt illis epistulas ad ipsos per loca ut deducerent eos in terram Iuda cum pace et hoc exemplum epistularum quas scripsit Ionathas Spartiatis Ionathas summus sacerdos et seniores gentis et sacerdotes et reliquus populus Iudaeorum Spartiatis fratribus salutem iam pridem missae erant epistulae ad Onian summum sacerdotem a Dario qui regnabat apud vos quoniam estis fratres nostri sicut rescriptum continet quod
Abbreviated transcription (Latin):
tantiochi quidem qͥ
appellatus ẽ nobilis.
intȩ excessus:ita se habinit
Nunc autem de eupatore an¬
tiochi filio impii. quȩ gesta
sunt narrabimus: breui¬
antes mala quȩ inbellis
gesta sunt. Hie enm susce¬
pto regno: constituit suꝑ
negocia regni lysiam que¬
dam. fenicis et syriȩ mili

Expanded text:
Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae mili
Abbreviated transcription (Latin):
¶t ille ꝓbis que habe¬
bat inmandatis a re¬
ge: dicebat omni genere
regi ea deferenda. Consti¬
tuta autem die: intrabat
de his helyodorus ordina¬
turus. Non modica uͦ ꝑ
umiu̾sam ciuitatem erat
trepidatio. Sacerdotes tͦ
ante altare cum sacerdota¬
lib stolis iactauerunt se
et inuocabant de cȩlo eũ
qui de depositis legem po¬
suit: ut his qui deposue¬
rant ea salua custodiret.
lam uͦ qui indet summi
sacerdotis uultum: m̃te
uuln̾abatur. facies enm
et color immutatus: de¬
clarabat internum an¬
mi dolorem. Crreumfusa
enim erat uiro mesticia
quedam. et horror corporiᷤᷤ:
ꝑquam manifestus aspi¬
cientib dolor cordis ei
efficiebatur. Alii etiam
congregati de domib con¬
fluebant: publica suppli¬
catione obsecrantes. ꝓ eo
quod in contemptum lo¬
cus eẽt uenturus. Nectn¬
eteq mulieres ciliciis pec¬
tus: ꝑ plateas confluebãt.
Sed et uirgines quȩ conclu

Expanded text:
t ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro maestitia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius efficiebatur alii etiam congregati de domibus confluebant publica supplicatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclu
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit iudas qui
uocabatur machabe¬
us. filius eius ꝓ eo: et ad¬
iuuabant eum omnes fr̃s
eius. et umuersi qui se
comunxerant patri eius:
et preliabantur prelium
isrł cum letitia. E dilata¬
uit gloriam ppłi su: et in¬
duit se loricam sicut gigaᷤᷤ:
et sucemxit se arma bellica
sua in preliis: et ꝓtegebat
castra gladio suo. Simili
factus ẽ leom in oꝑib suiᷤ
et sieut catulus leomis ru¬
giens in uenatione. & ꝑse¬
quutus ẽ inquos ꝑseru¬
tans eos: et qui conturba¬
bant ppłm suum. eos suc¬
cendit flammmis. W repul

Expanded text:
t sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuueius et universi qui se coniunxerant patri eius et proeliabantur proelium Israhel cum laetitia et dilatavit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repul