comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciedimus pura bona eẽ nequaqua
possunt: Sed hoc michi opere pre¬
cium credo: quod fraternis auri¬
bus omne quod in me latenter
ipse reprehendo incunctant᷑ aꝑio
Quia enim exponendo ñ celaui
que sensi: confitendo ñ abscondo
quod patior.ꝑ expositionẽ pate¬
feci dona. ꝑ confessionẽ decego
nulnera. Et quia in hoc tã mag¬
desunt. qui dictis meis debeat᷑
uistrui. nec magni desunt. nec¬
ualeast infirmitati misereri. ꝑ
hec itraq aliis fribꝰ quantũ pos¬
suanã confero: ab alis s ero
Deri exponendo quod fac iant
lis apio confitendo quod ꝑarcuĩt
lisuboꝵ medicamentañ subrebo
bis lucerationẽ uulnerĩ ñ ab som¬
. git queso ut quisqͥs hec lege¬
. mpud districtũ iudice solate¬
i mebi suȩ orationis impendat:
onine quod in me sordidũ dep̃¬
Endit fiecibꝰ diluat. Orationio
Dẽ adi expositionis uurtute
Iat as lector m̃s in recõpensa

Expanded text:
credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magdesunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcantum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompens
Abbreviated transcription (Latin):
uerant: acceperunt. Sola est:
quȩ intra se positos ualida cari¬
tatis compage custodit. Unde
et aqua diliuiii archã quidẽ
ad sublimiora sustulit: omͣs aũt
quos extra archam inuẽnit ex¬
tinxit. Sola ẽ. in qua suꝑna miste¬
ria ueraciter contemplem᷑. Un¬
de et ad moy sen dñs dic̃. Est lo¬
cus apud me: et stabis supra
petram. Et paulopost. Tollam
manum meam: et uidebis poste¬
riora mea. Quia enĩ ex sola catho¬
lica eccłia ueritas conspicitur:
apud se eẽ. locum dñs ꝑhibet.
de quo uideatur. In petra moy seᷤᷤ¬
ponitur. ut dei speciẽ contẽpletur:
quia nisiquis soliditatẽ fidei te¬
nuerit. diuinam presentiã non
agnoscit. De qua soliditate dñs
dicit. Suꝑ hanc petr̃a edificabo
eccłiam meam. Quid ẽ. gͦ hoc loco

Expanded text:
verant acceperunt . Sola est verant acceperunt . Sola est quae intra se positos valida charitas compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit, omnes autem quos extra arcam invenit exstinxit . Sola est in qua superna mysteria veraciter contemplemur. Unde et ad Moysen Dominus dicit.: Est locus apud me, et stabis supra petram . Et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur , apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyseponitur, ut Dei speciem contempletur, quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non cognoscit. De qua soliditate Dominus dicit: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est ergo hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Sacrificia ur̃a ñ accipio.
peticionum ur̃arum u̾ba ñ audio:
nisi ꝑ intercessionẽ illiꝰ cuiꝰ ꝓfessio¬
nis u̾ba de me ueracia recognosco.
Et uos quidẽ tauros atq arietes
exhibenda sacrificia conu̾sionis
ur̃ȩ deducite: s a me salutẽ ur̃am
ꝑcatholicam eccłiam qua diligo
postulate. Ipsi enĩ uolo dimittere.
id quod michi in ipsa deliquistis:
ut hȩc urãm incolumitatẽ obtineat
la quippe ẽ. ꝑ quam dnͣs sacrifici
um libenter accipiat: sola que ꝓ
errantibus fiducialiter interce¬
dat. Unde etiam de agni hostia
dñs precepit dicens. In una domo
comedetur. nec efferetis de car¬
nibꝰ eiꝰ foras. In unanamq domo
agnꝰ comeditur: quia in una ca¬
tholica uera hostia redẽptoris i¬
molatur. De ciiꝰ carnibus diuina
lex efferri foras ꝓhibet: quia da¬
re scm̃ canibus uetat. Sola est:
in qua opꝰ bonum fructuose ꝑa¬
git᷑. Unde et mercedem denarii:
non nisi qui intra uineã labora¬

Expanded text:
dicat: Sacrificia vestra non accipio, dicat: Sacrificia vestra non accipio, petitionum vestrarum verba non audio, nisi per intercessionem illius, cujus professionis verba de me veracia recognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhibenda sacrificia conversionis vestrae deducite, sed a me salutem vestram per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, la quippe est per quam sacrificium Dominus libenter accipiat , sola quae pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de agni hostia Dominus praecepit, dicens: In una domo comedetur, nec efferetis de carnibus ejus foras . In una namque domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. 1149 De cujus carnibus divina lex efferri foras prohibet, quia dari sanctum canibus vetat . Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde et mercedem denarii non nisi qui intra vineam labora
Abbreviated transcription (Latin):
imputetur stulticia. Eece iustꝰ
increpatione deserit: nec reatuͣ
sine conuersione derelinquit.
Quia enim internus ẽ. medicus
priꝰ putredinem uulneris inno¬
tuit: et post remedia consequen¬
de salutis indicauit. Quia auͣt¬
sepe iam diximꝰ. quod amici beati
iob hereticoꝵ speciem teneant.
qui dm̃ dũ defendere nituntur
offendunt. qm in dictis suis ueri¬
tati rebelles sunt. cui famulari se
in falsa assertione suspicantur. om
eccłiȩ ꝑ cognitionem ueritatis
inuiscerat. bene ipsa quoq eoꝵ
cipiunt designatur. Nlotandũ uͦ¬
iob iubentur offerre. llimirum
heretici cum ab errore redeunt.¬
quia erga se irã dñi suo ꝑ se oblato
sacrificio placare nequaqu̾a posst̃.
nisi ad catholicam eccłiam qu̾a
beatꝰ iob significat conuertant᷑:
ut salutẽ suã eiꝰ precibꝰ obtineant.
nabant. Ait enim. Iob autẽ ser¬
uus m̃s orabit ꝓ uobis. faciẽ eiꝰ
suscipiam: ut non uobis impute¬
tur stulticia. Ac si aꝑte hereticis

Expanded text:
inputetur stultitia neque inputetur stultitia neque increpatione deserit, nec reatum sine conversione derelinquit. Quia enim internus est medicus, primo putredinem vulneris innotuit, et post remedia consequendae salutis indicavit. Saepe autem jam diximus quod amici beati Job haereticorum speciem teneant, qui Deum dum defendere nituntur offendunt, quoniam in dictis suis veritati rebelles sunt, cui famulari se in falsa assertione suspicantur. QuiEcclesiae per cognitionem veritatis inviscerat, bene ipsa quoque eorercipiunt designantur. 12. Job jubentur offerre. Nimirum haeretici cum ab errore redeunt, erga se iram Domini suo per se oblato sacrificio placare nequaquam possunt, nisi ad catholicam Ecclesiam, quam beatus Job significat, convertantur, ut salutem suam ejus precibus obtineant, servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia. Ac si aperte haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
Unde caute nimis in laude iusto¬
rum conuigũ dictum ẽ. Erant
secura laus ẽ: iustos antẽ homines
apparere. Sepe enim humana sen¬
tentia uelut in dm̃ magnũ que-¬
piam approbat: s hunc om̃pc dsͣ
qui quasi ex se approbat᷑ ignorat.
hinc ẽ enim quod psalmista uigi¬
lanter exorat dicens. Uirige in
conspectu tuo uiam meam. Nimi¬
rum quia plerumq in conspectu
hominum recta uia creditur: eti¬
am quȩ aueritatis itinere depra¬
uatur. Et notandum quod ñ dr
non estis locuti coram me rectũ
sicut iob: s sieut seruus m̃s iob.
ut uidelicet interpositione ser¬
uitutis. dum eum quasi sub qͣdã
speculiaritate cominemorat: cun¬
cta quȩ indefensione sua dixerat.
quia non contumaci suꝑbia. s hu¬
mili ueritate dixit. ostendat . s¬
micos eiꝰ et ꝑ iusticiam districte
arietes. et ite ad seruum meum
iob: et offerte holocaustũ ꝓ uobis.
Iob autẽ seruus m̃s orabit ꝓ uob᷑
faciem eiꝰ suscipiam: ut ñ uobis

Expanded text:
Unde caute nimis in laudem justoUnde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixerit ostendat. ejus et per justitiam districte arietes et ite ad servum meum Iob et offerte holocaustum pro vobis Iob autem servus meus orabit pro vobis faciem eius suscipiam ut non vobis
Abbreviated transcription (Latin):
beatum iob in locutione sua es¬
timat post flagella peccasse:
aꝑte dñm uidicat in sua asser¬
tione ꝓdidisse. Et quauis dñs¬
ad diabolum loquens bona illius
presentia pretulit. non autẽ eius
ꝑseuerantiam spopondit: sciendũ
tamenẽ ꝙ nequaquam eius iusti¬
ciam ꝑmittendo temptatori pre¬
tulisset. si eum iustum intẽptati¬
one ꝑsistere non posse preuideret.
ꝑmisso itaq diuinitꝰ in eiꝰ tẽptati¬
one diabolo quisquis eum intẽp¬
tatione succubuisse existimat:
ignorantiam ꝑmittentis accusat.
Approbemꝰ gͥ in dictis suis ueraci¬
ter iob: ne dm̃ in sua prouiden¬
tia nequiter accusemus. Et qui¬
dem quantum adhumana iudi¬
cia. inuerbis siuis amici eiꝰ mul¬
ta illo rectius dirisse crederent᷑:
s ueritas aliam ex occulto regu¬
lam ꝓferens ait. Non estis locuti
coram me rectum: sicut seruus
m̃s iob. Coram me ait. id.ẽ. intus:
ubi sepe uita multorũ displicet.
quȩ etiam foris hominibꝰ placet.

Expanded text:
beatum Job in locutione sua aesbeatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Doad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittentis accusat.Approbemus igitur in dictis suis veraciter Job, ne Deum in sua providentia nequiter accusemus. Et quidem quantum ad humana judicia, in verbis suis amici ejus multa illo rectius dixisse crederentur; sed veritas aliam ex occulto regulam proferens, ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet.
Abbreviated transcription (Latin):
rim uita cõmorante duuni exami¬
nis regula habet adhuc quod iudicet:
quamius iam excomꝑatione ceterorũ
hominum habeat quod laudet. Beatꝰ
flagellari. Resecari in se estimauit
uicia: non autẽ merita augeri. E
in eo reprehenditur quod intentio¬
nem flagelli fuisse aliam siuĩpicat᷑:
et tam̃ amicis resistentibꝰ interni
iudicii definicione prelatus ẽ.
corum uerba. innocentiam suȩ
oꝑationis astrurit : qui diuino
iudicio etiam ipsis eiꝰdẽ diuini
iudicii defensoribus ante fertur.
Inexordio autem libri huiꝰ agno¬
iumus: quod de illo sathan dño
direrit. Mitte manum tuã et
tange eum: et uide si non in faci¬
em benedicat tibi. Ad qu̾a peti¬
cionem beatꝰ iob dampnis. orbi¬
tate. uulneribꝰ. et uerberũ scan¬
dalis tangi ꝑmittit᷑. quia uideli¬
cet certus qui eum laudauerat
extitit. quod nequaqu̾a iuxta
assertionem diaboli sc̃s uir in
maledictionis culpã laberetur.
Sicut gͦ et suꝑiꝰ diximꝰ. quisquis

Expanded text:
rim vita commorante, divini examirim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod judicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatusflagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri. Et in eo reprehenditur, quod intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitione praelatus estcorum verba innocentiam suae operationis astruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. In exordio autem libri hujus agnovimus quia de illo Satan Domino dixerat: Mitte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ista sit rectiꝰ locutꝰ ostende. Se
quantum a lucȩ tuȩ rectitudinis
cecitas nrͣa discordat. Ecoe te ui¬
dice beatum iob uictorem eẽ cog¬
noscimus: quem in te peccasse lo¬
quendo credebamus. Te iudice
addicti sunt: qui beati iob se me¬
rita transcendere ꝓ te loquendo
crediderunt. Quia gͥ ex diuina
sententia quid de partibꝰ estime¬
mus agnouimus: nunc eiusdem
sententie paulo subtiliꝰ uerba pen¬
semus. Quomodo enĩ suꝑiꝰ beatꝰ
iob reprehenditurͥ si in cõꝑatio¬
ne eiꝰ rectitudinis. amici illiꝰ ne¬
memorantur: An adhuc illa de
eo sententia confirmatur. qua
antiquo hosti dr: uidisti seruum
iob quod non sit ei similis super
terram: Sed quid ẽ. hoc quod et
laudatur hosti. et inse ipso repͣ
tibꝰ ante fertur. nisi quod sc̃s
uir cunctos meritoꝵ suorum
uirtute transcendit: s eo ipso qͦ
homo fuit. ante dĩ oculos ẽẽ si¬
ne reprehensione non potuit:
In scõ quippe homine in hac inte¬

Expanded text:
ista sit rectius locutus ostende. Seqista sit rectius locutus ostende. Seqquantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus rectitudinis amici illius nememorantur? An adhuc illa de eo sententia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Sed quid est hoc, quod et laudatur hosti, et in seipso reprentibus antefertur, nisi quod sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit; sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos sine reprehensione esse non potuit? In sancto quippe homine in hac inte
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam: quia ex primo peccõ
quid ꝑ ustum iudicium factꝰ sit.
sollerter attendit dicens. Ago pe¬
nitentiam in fauilla et cinere. Ac
si aꝑte dicat. De nullo auetoris
mei dono suꝑbio: quia sumptꝰ ex
puluere. ꝑ illate mortis sententiã.
ad puluerẽ me redire cognosco.
Auditis gͥ cunctis sermonibus
iob. cognitis etiam responsionibꝰ
amicorum. libet ad interni uidi¬
cis sententiam expectationem
mentis nrͣe conuertere: eiq dice¬
re. Ecce dñe utrasq in conspectu
tuo disserentium partes audiui¬
mus: et iob quidem in hoc certa¬
mine uirtutis suȩ facta reuolue¬
re:ͥ amicos eiꝰ contra eum cogno¬
re. Inter hec autẽ quid nr̃a menꝰ
sentiat: agnoscis.Neq enĩ possu¬
mꝰ eoꝵ nos dicta reprehendere:
quos defensioni tuȩ cognoscimꝰ
deseruire. S eoce assistunt par¬
des: expectant sententiam. Fro¬
fer gͦ dñe ex inuisibili regula sub¬
tilissimum tue districtionis
examen: et quis in contentione

Expanded text:
poenitentiam, quia ex primo peccato poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: « Ago poenitentiam in favilla et cinere. » Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire cognosco; Auditis igitur cunctis sermonibus Job, cognitis etiam responsionibus amicorum, libet ad interni judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivimus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognore. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione
Abbreviated transcription (Latin):
Si intẏro et sidone facte fuissetͣ
uirtutes quȩ facte sunt in uob̾:
olim incilicio et cinere peniten¬
tiam egissent. In cilicio quippe
asperitas. et punctio peccatoꝵ.
in cinere autem puluis ostendit᷑
mortuorum. Et iecirco utrũq
hoc adhiberi ad penitentiam
solet: ut in punctione ciliei
cognoscamus quid ꝑ culpam fe¬
cimꝰ. et in fauilla cineris ꝑpen¬
damꝰ quid ꝑ iudicium facti sumꝰ.
Considerentur gͦ in cilicio pungen¬
tia uicia: consideret᷑ in cinere
ꝑ mortis sententiam subsequens
peccatum carnis contumeliȩ sur¬
rexerunt: iudeat homo in asꝑi¬
tate cilici suꝑbiendo quid fecͣ:
uidear in cinere usq quo peccan¬
do ꝑuenit. Potest quoq cilicio.
ipsa ꝑ recordationẽ atq peniten¬
tiam dolorum punctio designa¬
ri. Nam hoc quod ait beatꝰ iob
ipse me reprehendo: quasi qͦdã
cilicio pungitur: dũ in mente
sua aspis redargutionũ stimuł
confricatur. Incinere autẽ agit

Expanded text:
Si in Tyro et Sidone factae fuissent Si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . In cilicio quippe asin cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Quare idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia. Consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio designari. Nam hoc quod ait beatus Job, ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit
Abbreviated transcription (Latin):
enum quisq minꝰ se uidet: tanto
sibi minꝰ displicet. Et quanto ma¬
ioris gr̃ȩ lumen ꝑciplt: tanto
ampliꝰ reprehensibilẽ se eẽ cog¬
noscit. Cum enint. intrinsecus
subleuat᷑t᷑ ꝑ omñe quod ẽ ad eaͣ
quam suꝑ se conspicit regulam
congruere nititur. Et quia ad¬
huc humana infirmitas p̃pedit:
cernit quia ei non ex minima
parte dissentit. Totumq ex se
illi onerosum ẽ: quod interne
regulȩ conueniens ñ ẽ. Quam
regulam beatꝰ. iob post flagella
ꝓficiens.: ampliꝰ insp̾eit: ⁊ a se¬
met ipso in magna siuitredargu¬
tione dissentit dicens. Iocireo
ipse me reprehendo: s qi nul¬
la ẽ cognitio reprehensionis.
si non sequant᷑ etiã lamenta pe¬
nitudinis: recte post rep̃hensio¬
nẽ subditur. Et ago peniten¬
tiam in fauilla et cinere. In fauil¬
la eium et cinere penitentiã age¬
re ẽ: contemplata summa eẽntia
nichil aliud qua faiullam se cine¬
rẽq cognoscere. Unde et cĩuitati
reꝓbe in euangelio dñs dicit.

Expanded text:
enim quisque se minus videt, tanto sibi minus displicet; et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensibilem se esse cognoscit. Cum enim intrinsecus sublevatur per omne quod est, ad eam quam super se conspicit regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia ei ex non minima parte dissentit; totumque ex se illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius suscipit, et a semetipso in magna sui redargutione dissentit, 1146 dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est cognitio reprehensisi non sequantur etiam lamenta poenitudinis; recte post reprehensionem subditur: Ago poenitentiam in favilla et cinere. In favilla enim et cinere poenitentiam agere, est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in Evangelio Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quoq conuersus ẽ ad peni¬
tentiam iob. cum oraret ꝓ ami¬
cis suis: aꝑte ostenditur. quia
etiam ꝑsemet ipso penitens. tan¬
to ciciꝰ exaudiri meruit. quanto
deuote ꝓ aliis intercessit. Plus
enim ꝑ se ualere preces suas
effecit: qui has et aliis impen¬
dit. Libentiꝰ quippe sacrificiũ
orationis accipitur. quod in con¬
spectu misericordis iudicis ꝑ¬
ximi dilectione conditur. Qͦd
tunc ueraciter quisq cumulat:
si hoc etiam ꝑ ad u̾sarus impen¬
dat. Hinc ẽ enim quod magistra
ueritas dicit. Orate ꝓ ꝑsequen¬
tibꝰ et calumpniantibꝰ uobis.
hinc rursum ait. Cum stabitis
ad orandum dimittite si quid
habetis adu̾sus aliqu̾e : ut et
pater u̾r qui in celis ẽ. dimittat

Expanded text:
ersus est ad poenitentiam Job, cum oraret pro amicis suis, aperte ostenditur quia etiam pro semetipso poenitens tanto citius exaudiri meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suas efficit, qui has et pro aliis impendit. Libentius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est enim quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est dimit
Abbreviated transcription (Latin):
uel asinarum nomine. aliquando
luxuriosorum petulantia. aliqnͣ
mansuetudo simplicium: aliqnͣ¬
lium designat᷑. Quia enĩ luxuri
osorum petulantia. asinoꝵ appel¬
latione ꝑ cõparationẽ ex primit᷑:
aꝑte declaratꝰ cum ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Quoꝵ carnes sunt ut carnes asino¬
rum. Rursum quia asinarũ nõie
sedisse memoratur. Hierłm quip¬
pe uisio pacis dr. Quid gͥ signat
quod dñs sedendo asinã iherusa¬
lẽ duc. nisi quod simplices mentes
dum presidendo possidet eas usq
ad uisionẽ pacis. sua sacͣ sessione
ꝑducit: Rursum ꝙ astnoꝵ noĩe
stulticia gentilium designat᷑: pro¬
pħa testat᷑ dicens. Beati qui semi

Expanded text:
vel asinarum nomine aliquando luxuriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simplicium, aliqlium designatur. Asinus enim mystipellatione per comparationem exprimitur aperte declaratur cum per prophetam dicitur: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Rursum quia asinarum nominesedisse memoratur. Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Quid igitur signat quod Dominus sedendo asinam Jerusalem ducit, nisi quod simplices mentes dum praesidendo possidet, eas usque ad visionem pacis sua sacra sessiono ducit? Rursum quia asinorum nomine stultitia gentilium designatur propheta test
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura sacra non facile plenus
dierum ponitur: nisi is cuiꝰ ꝑ ean¬
dem scripturã uita laudatur.
Uacuus quippe dierũ ẽ: qui qmͣ
libet multum uixerit. ȩtatis suȩ
tempora. inuanitate consumit.
at contra plenꝰ dierum dicitur.
cui nequaqu̾a dies sui ꝑeundo
transeunt: S ex cotidiana mer¬
cede boni oꝑis. apud iustũ iudi¬
cẽ. ⁊ postqu̾a transacta fuerint
ri desiderant: quorum uotis tan¬
to magis obediendũ ẽ. quanto⁊
eorum spiritali intelligentiȩ con¬
gaudendum: si quatuordecĩ per
denarlum duc imꝰ. ad centesimũ.
et quadragesimum numerũ ꝑue¬
nimꝰ. Et recte uita sc̃e̾ eccłiȩ mul¬
tiplicata ꝑ decẽ et quatuor multi¬
putat᷑: qr utrumq testamentũ
custodiens. et tã scđm legis de¬
calogũ quam scđm quatuor euã¬
głii libros uiuens. usq ad ꝑfec¬
tionis culmen extenditur. Un¬
de ⁊ paulus apłs quamuis epłas
quindecim scͥpserit. scã tamen
eccłia non ampliꝰ quam qͣtuorde¬

Expanded text:
Scriptura sacra non facile plenus dierum ponitur, nisi is cujus per eamdem scripturam vita laudatur. Vacuus quippe dierum est qui, et quamlibet multum vixerit, aetatis suae tempora in vanitate consumpsit. At contra plenus dierum dicitur cui nequaquam dies sui pereundo transeunt, sed ex quotidiana mercede boni operis apud justum judicem et postquam transacti fuerint ri desiderant, quorum votis tanto magis obediendum est quanto et eorum spiritali intelligentiae congaudendum, si quatuordecim per denarium ducimus, ad centesimum et quadragesimum numerum pervenimus. Et recte vita sanctae Ecclesiae multiplicata per decem et quatuor computatur, quia utrumque Testamentum custodiens, et tam secundum legis decalogum, quam secundum quatuor Evangelii libros vivens, usque ad perfectionis culmen extenditur. Unde et Paulus apostolus quamvis Epistolas quindecim scripserit, sancta tamen Ecclesia non amplius quam quatuorde
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sola de se humilia senti
perit agnoscens: ꝓtinꝰ subdit.¬
Auditu auris audiuite: nunc autẽ
oculus m̃s iudet te. his nimirum
uerbis aꝑte indicat: quia quanto
uisus suꝑior ẽ. auditu: tanto diffeit
ab eo quod priꝰ ext̾itit. et hoc qͦd
post modũ ꝑ flagella ꝓfecit. Et
quia interno oculo ueritatis ma¬
nitatis suȩ tenebras duudicans
plus uidebat. Unde ⁊ sequitur.¬

Expanded text:
Nam sola de se humilia sentieNam sola de se humilia sentieperit agnoscens, protinus subditAuditu audivi te, nunc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitit, et hoc quod postmodum per flagella profecit. Et quia interno oculo veritatis lunitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nescientẽ cognouerit: occultis
inspirationibus erudire. Ait gͦ
beatꝰ iob. Audi et ego loquar. Ac
si diceret. Miscditer mea deside
ria ꝑcipe: ut dum hȩc tua pie¬
tas ꝑcipiens adiuuatͥ ad te mul¬
tipliciora consurgant. Bona qͥp¬
pe uota quociens effectum ꝑci¬
piunt. multiplicantur. Unde
alias scriptum ẽ. Ego clamaui:
quoniam ex audisti me.Non enĩ
ait quia clamaui exaudisti: sed
clamaui qm exaudisti me. Qui
enuim loquens exauditꝰ fuerat:
uotis ꝑficientibꝰ exauditꝰ clama¬
bat. Interrogabo te:⁊ responde
michi. Ac si diceret. Nescientẽ
me ex tuȩ scientiȩ contemplati¬
one cognosco. Interroganti ergo
responde: id ẽ. stulticiam ꝓpriã
humiliter cognoscentẽ doce.
Quia enim interrogaret ipse ex
desiderio humilitatis. et dm̃ si¬
bi respondere quereret ex ma¬
gisterio aspirationis: u̾bis se¬
quentibꝰ declaratur. Interroga¬
turum quippe se ꝑhibuit: S
nichil interrogando subiungit.

Expanded text:
nescientem cognoverit occultis nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clamabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aut ꝓpe nichil se ẽẽ cognoᷤᷤ¬
cunt. Respondeat gͦ diinis ser¬
monibꝰ beatꝰ iob: et sapienter ꝓ¬
ficiens stultũ se eẽ deprehendat
dicens. Insipienter locutꝰ sũ:
et quȩ ultrã modũ ercederent
scientiam meam. Eoce tantose
ampliꝰ redarguit: quanto ampliꝰ
ꝓfecit. Et scientiam suã ultra
modum excessisse se credidit :
quia in uerbis domini plusqu̾a
estimauerat secreta eiꝰ sapientiȩ
ponde michi. Audire nr̃m ẽ: so¬
no aliunde uenienti. aurẽ alio
positam commodare. At contra
ꝓꝓrie ẽ. subsemet ipso surgentia
desideria nr̃a ꝑcipere. Ad dm̃ gͦ
qui et tacentium corda cognos¬
cit. loqui nr̃m ẽ: non uocibꝰ gu¬
turis id quod sentimus ꝓdere:
s ꝓmptis ad illum desideriis
ihiare. Et quia ideo quisquis
interrogat. ut discere ualeat
quod ignorat: homini dm̃ inter¬
rogare ẽ: in conspectu eiꝰ nesci¬
entẽ se cognoscere. Respondere
autẽ dĩ ẽ. eum qui se humiliter

Expanded text:
nihil, aut prope nihil se esse cognosnihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, quanto amplius proficit, et scientiam suam ultra modum excessisse se credidit, quia in verbis Domini plus quam aestimaverat secreta ejus sapientiae pondere.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum qui se humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
chiel loquens de quatuor ani¬
malibꝰ dicit. Cum fieret uox
supra firmamentum. quod erat
suꝑ caput eoꝵ: stabant ⁊ sub¬
mittebant alas suas. Quid enĩ
ꝑ uolatum animalium. nͥ euan¬
gelistarum atq doctoꝵ subli¬
mitas designatur: Uel quid st̃ͣ
alȩ animaliumł nisi scorũ contẽ¬
plationes eos ad celestia suble¬
uantes: S cum fit uox supra fir¬
mamentum quod suꝑ caput
eoꝵ ẽ stantes submittunt alas
suas: quia cum internã uocem
suꝑnȩ sapientiȩ audiunt. quasi
uolatꝰ sui alas deponunt: quia
iudelicet ipsam ueritatis alti¬
tudinem minꝰ se contẽplari cog
nos cunt. Ad uocem gͦ desuper
uenientem alas deponere est:
cognita suꝑna potentia uirtu¬
tes ꝓprias humiliare: et consi¬
deratione creatoris nicħ de se
aliud quam abiecta sentire. Scĩ
itaq uiri dum diuinitatis senten¬
tias audiunt quantomagis con¬
templando ꝓficiunt : tanto am¬
pliꝰ ꝑficiendo quod sunt. aut

Expanded text:
chiel loquens de quatuor anichiel loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est cognita superna potentia, virtutes proprias humiliare et consideratione creatoris nil de se aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo quod sunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ sapientẽ. Hinc ẽ. quod a¬
braham inter uerba dñica nicħ
se nisi puluerẽ uidit: dicens.
Loquar ad dñm meum: cũ sim
pulius et cinis. Hinc ẽ quod mo¬
ẏses omni egiptiorum sapientia
instructꝰ. ex quo loquentẽ dñm
audiuit: impeditioris et tardi¬
oris linguȩ se eẽ deprehendit
dicens. Obsecro dñe ñ sũ eloqu̾es
Ab heri enĩ et nudiꝰ terciꝰ. ex qͦ
locutꝰ es ad seruum tuũ: impe¬
dicioris. et tardioris lingue¬
ego sum. Hinc ẽ quod ysaias
postquam sedentem dñm super
solium excelsũ atq eleuatum
uidit: postquam seraphin dua¬
bus alis faciem. duabus uelare
pedes. et duabꝰ uolare cõspexit:
cui quia uir pollutꝰ labus ego
sum. et in medio ppłi polluta la¬
bia habentis ego habito. Morq
ipsam pollutionem unde cogno¬
uerit: subdens ait. Et regẽ do¬
minum exercituum uidi ocłis
meis. Hinc etiam iheremias di¬
uina uerba audiens: uerba se
non habere cognouit dicens.

Expanded text:
non esse sapientem. Hinc est quod Anon esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris et tardioris linguae se esse deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sutertius, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim duabus alis faciem, duabus velare pedes, et duabus volare conspexit, cui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cognovit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
detegit᷑. Absq scientia celat cõ¬
silium: quia licet temptatos
lateat: latere tamen ꝓtectorẽ
fortitudine et calliditate dia¬
boli. audita etiam creatoris
nr̃i potentia. quȩ et illum ua-¬
lenter reꝑmit. et nos miscdit᷑
ꝓtegit: quesumꝰ beate iob. ut
que de temet ipso sentis. nob̾
minime occultes. Sequitur.¬
deo insipienter locutus sum:
et quȩ ultra modum excede¬
rent scientiam meam. Omnis
humana sapientia quantolibet
acumine polleat. diuinȩ sapi¬
entiȩ cõꝑata insipientia ẽ. Dĩa¬
enim humana quȩ iusta. quȩ
pulchra sunt dĩ iusticiȩ:⁊ pul¬
chritudini cõparata. nec iusta
nec pulchra sunt: omnino nec st̃.
Beatꝰ itaq iob ea que dixerat sapi¬
enter dixisse se crederet. si uer¬
ba suꝑioris sapientiȩ nͣ audiret:
in cuiꝰ cõꝑatione. stultum ẽ nrͣm
omne quod sapit. Et qui sapien¬
ter quidem locutus hominibus
fuerat: diuinas tamen sententi¬
as audiens. sapientiꝰ se cognosẽ

Expanded text:
detegitur. Absque scientia celat condetegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorefortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. SequiturIdeo insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
uia iste ulti¬
mus huiꝰ oꝑis
liber ẽ. et lo¬
eis difficilio¬
ribus ꝑtrac¬
tatis. minus
obscura sunt que suꝑsunt: li¬
bet hunc indulgentiꝰ remissiꝰq
transcurrere. Uelut emenso enĩ
magno mari. iam litꝰ cernimus:
et intentionis nr̃ȩ uela depo¬
nentes. non eodẽ quo priꝰ impe¬
tu ducimur: s tamen adhuc
in expulsione pristine flatus
imus. Quasi anxietatis nr̃ȩ uen¬
tus cecidit: s tam eiꝰ us iam
se ipsa tranquillior usq ad stati¬
onem nos litoris impellit. Igͥ
postquam fideli famulo dñs
leuiathan hostis eiꝰ. quam sit ⁊¬
fortis et callidꝰ ostendit: dum
uires illiꝰ subtiliter fraudesq
cogitatio. Contra immanes quippe
uires eiꝰ intulit. scio quia omnia
potes: contra occulta uero ma¬
chinationes illiꝰ subiunxit. et
nulla te latet cogitatio. Unde
scientia enim leuiathan celat
consilium: quia qu̾auis contra
infirmitatem nr̃am multis frau¬
dibus occultetur: ꝓtectoris ta¬
men nrͣi scã nobis inspiratione

Expanded text:
uia iste ultimus hujus operis liber est, et, locis difficilioribus pertractatis, minus obscura sunt quae supersunt, libet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque cogitatio. vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione
Abbreviated transcription (Latin):
ed qr ad ostendendam uirtu¬
tem obedientiȩ occasio opor¬
tuna se prebuit: libet hanc pau¬
lo ugilantiꝰ sollicitiꝰq discutere:
et quanti sit meriti demonstrare.
ceteras menti inseritͥ insertasq
custodit. Unde ⁊ primꝰ homo p̃¬
ceptum quod seruaret accepit:
cui si se uellet obediens subdere
ad eternam beatitudinẽ sine
labore ꝑueniret. Hinc samuhel¬
ait. Melior ẽ obedientia qu̾a uicti¬
me: et auscultare magisqu̾a offer¬
re adipem arietũ: qmͣ quasi pecca¬
tum ariolandi ẽ repugnare: et
quasi scelus idolatriȩ nolle ad qui

Expanded text:
ed quia ad ostendendam virtutem obedientiae occasio opportuna se praebuit, libet hanc paulo vigilantius sollicitiusque discutere, et quanti sit meriti demonstrare. quae virtutes caeteras menti inserit, insertasque custodit. Unde et primus homo praeceptum quod servaret accepit , cui se si vellet obediens subdere, ad aeternam beatitudinem sine labore perveniret. Hinc Samuait: "Melior est obedientia quam uictime, et auscultare magis quam offerre adypem arietum; quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scel
Abbreviated transcription (Latin):
in comestione panis nisi caritas:
Quid uero in motione capitis:
nisi admiratio designat᷑. Bene
autẽ subditur. E consolati
sunt eũ suꝑ onine m̾alũ: quod in¬
tulerat dñs suꝑ eum. fercussi
enun merorẽ consolari ẽ: ei post
ꝑcussionẽ de uenia congaudere.
Nam quanto quisq cerit᷑ de res¬
tituta ꝓximi salute hylarescere:
tanto se indicat de ablata doluisse.

Expanded text:
in comestione panis nisi charitas, quid vero motione capitis, nisi admiratio designatur? Bene autem subditur: IBID.---Et consolati sunt eum super omne malum, quod intulerat Dominuestione panis nisi charitas, enim moerorem consolari est, ei post percussionem de venia congaudere. Nam quantum quisque cernitur de restituta proximi salute hilarescere, tanto se indicat de ablata doluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ra subsequunt᷑. S qr diuine dispen¬
sationis ꝑmissione ꝑcrissus. etiã
amicorum uerbis afflictꝰ ẽ. diui¬
nȩ pietatis muneribꝰ consolatus :
etiam humana debet caritate
refoueri: ut undiq ei consolatio¬
nis gaudia respondeant: quem
undiq dolorum tristia ⁊ adu̾sa
lacerabant. Unde et subditur.¬

Expanded text:
ra subsequuntur. Sed quia, divinae dispenra subsequuntur. Sed quia, divinae dispensationis permissione percussus, etiam amicorum verbis afflictus est, divinae pietatis muneribus consolatus, etiam humana debet charitate refoveri; ut undique ei consolationis gaudia respondeant, quem undique dolorum tristia et adversa lacerabant. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
amiserat duplicia recepit: quia
ꝑ pietatem benigni iudicis tẽ¬
ꝑtationis nr̃ȩ dispendium uin-¬
cunt suffragia consolationum.
Minus enim temptat ꝓbatio qu̾a.
remuneratio consolatur: ut ex
retributionis merito leue fuisse
quod tolerauit agnoscat: qui ex
ꝑcussionis pondere graue se ali¬
quid tolerare iudicabat. Unde
afflicte quoq uideȩ dr̃. Ad pun¬
ctum immodico dereliqui te:
et in miserationibꝰ magnis congre¬
gabo te. Aliquando uero uixta
afflictionis pondꝰ: disponit᷑ men¬
sura consolationis. Unde alias
scͥptũ ẽ. Sed̾m multitudinem
doloꝵ meoꝵ in corde meo: conso¬
lationes tuȩ letificauerunt ani¬
mam meam. In ea enĩ mensura
consolatũ se in qua afflictꝰ fuerat
indicat: qui letificatũ se scđm
multitudinẽ doloꝵ clamat. Non
autẽ minime lector instruit᷑ : si
ipsum remunerationis ordinẽ
contẽplet᷑. Excessũ quippe cor-¬
reptio. correptionẽ penitentia.
penitentiã uenia. ueniã uͦ mune¬

Expanded text:
amiserat duplicia recepit, quia per pietatem benigni judicis tentationis nostrae dispendium vincunt suffragia consolationum. Minus autem tentat probatio quam remuneratio consolatur, ut ex retributionis merito leve fuisse quod toleravit agnoscat, qui ex percussionis pondere grave se aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Judaeae dicitur: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te . Aliquando vero juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis. Unde alias scriptum est: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam . In ea enim mensura consolatum se in qua afflictus fuerat indicat, qui laetificatum se secundum multitudinem dolorum clamat. Non autem minime lector instruitur, si ipsum remunerationis ordinem contempletur. Excessum quippe correctio, correctionem poenitentia, poenitentiam venia, 1153 veniam vero mune
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacrȩ scripture celsitudinem
ꝓficiendo transcendimꝰ: ibi sena¬
rium. ibi septenariũ. ibi denariũ.
ibi millenarium unde sit ꝑfectus
inuenimꝰ. Senariꝰ quippe numerꝰ
inscriptura sac̃ ꝑfectꝰ ẽ: ꝙ in mun¬
di origine dñs ea quȩ primo die

Expanded text:
per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo transcendimus, ibi senarium, ibi septenarium, ibi denarium, ibi millenarium unde sit perfectus invenimus. Senarius quippe numerus in Scriptura sacra perfectus est, quia in mundi origine Dominus ea q
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tunc inuenta fuerit etiã
iudea consentit. Hinc namq
scriptũ ẽ. Donec plenitudo gen¬
tium introiret: et sic om̃is isrł
saluus fieret. Hinc in euangłio
ueritas dicit. Helias uenit: ⁊
ille restituet omnia. Nunc enĩ
amisit isrłitas eccłia. quoscon¬
uertere predicando ñ ualuit: s
tunc helya predicante. dũ qͦt qͦ
inuenerit colligit. uelut plenius
recipit quod amisit. Uel cerce sce
ȩccłiȩ infine suo duplum reciꝑe
ẽ. in singłis nobis et de beatitu¬
dine animȩ. et de carnis in cor¬
ruptione gaudere. Hinc ẽ enim
quod ꝑ ꝓpħam de electis dr. In
terra sua duplicia possidebunt
sunt illis singule stolȩ albe: et
dictum ẽ. illis ut requiescerent.
tempꝰ adhuc modicum donec
compleretur numerus conser¬
suꝑiꝰ diximꝰ. ante resurrectionẽ
scĩ singulas stolas accipiunt: ꝙ
sola animarum beatitudine ꝑfru¬
untur. In fine autẽ mundi binas
habituri sunt: ꝙ cũ mentis be¬

Expanded text:
quae tunc inventa fuerit, etiam quae tunc inventa fuerit, etiam Judaea consentit. Hinc namque scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Hinc in Evangelio quoque Veritas dicit: Elias veniet, et ille restituet omnia . Nunc enim amisit Israelitas Ecclesia, quos convertere praedicando non valuit, sed tunc Elia praedicante, dum quotquot invenerit colligit, velut plenius recipit quod amisit. 25. Ante reesiae in fine suo duplum recipere, est in singulis nobis, et de beatitudine animae, et de carnis incorruptione gaudere. Hinc est enim quod per prophetam de electis dicitur: In terra sua duplicia possidebunt sunt illis singulae stolae albae; et dictum est eis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec compleretur numerus conserrum . Ante resurrectionem sancti singulas stolas accipiunt, quia sola animarum beatitudine perfruuntur; in fine authabituri sunt, id est cum mentis be
Abbreviated transcription (Latin):
cta hȩc uxta hẏstoriã ueracit᷑
dicta sint: ipsis tamen oblatis
muneribꝰ cogimur. ut ad allego¬
riȩ mysteriũ recurramꝰ. Neq
enĩ ociose debemꝰ accipere: quod
ouẽ. quod unã. qͦd inaurẽ aureã.
obtulere quod unã. Et si fortasse
iuxta litterã mirũ ñ ẽ ouis oblata.
cur una: ualde tamen mirũ ẽ.
inauris oblata cur una. Quid uͦ
aut ouis ad inaurẽ ꝑtinet: aut
quid inauris ad ouẽ: Ex ipso gͦ
munerum fine cõpellim᷑: ut pri¬
ora queq quȩ suꝑficietenꝰ iuxta
solam historiam contingendo
transcurrimꝰ. in allegoriȩ miste¬
ꝑsona ẽ: sepe beatũ iob diximꝰ
modo capitis. modo figurã cor
tum scȩ̃ eccłiȩ sentiamꝰ id quod
scriptũ ẽ. Addidit dñs omnia
quecumq fuerant iob duplicia.
Scã quippe eccłia ⁊ si multos
nunc ꝑsecutione tẽptationis
amittit: in fine tamen huiꝰ scłi
ea quȩ sunt sua duplicia recip̃:
quando susceptis ad plenu̾ gen¬
tibꝰ. ad eiꝰ fidẽ currere omnis

Expanded text:
cta haec juxta historiam veraciter dicta sint, ipsis tamen oblatis muneribus cogimur ut ad allegoriae mysterium recurramus. Neque enim otiose debemus accipere quod ovem, quod unam, quod inaurem auream obtulere, quod unam. Et si fortasse juxta litteram mirum non est ovis oblata cur una, valde tamen mirum est inauris oblata cur una. Quid vero aut ovis ad inaurem pertinet, aut quid inauris ad ovem? Ex ipso ergo munerum fine compellimur ut priora quoque, quae superficie tenus juxta solam historiam contingendo transcurrimus, in allegoriae mystepersona est, saepe beatum Job diximus modo capitis, modo figuram corptum sanctae Ecclesiae sentiamus id quod scriptum est: Addidit Dominus omnia quaecunque fuerant Job duplicia. Sancta quippe Ecclesia etsi multos nunc percussione tentationis amittit, in fine tamen hujus saeculi ea quae sua sunt duplicia recipit, quando susceptis ad plenum gentibus, ad ejus fidem currere omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Horum interpretationẽ nominũ
iccirto reticemꝰ: quia in husꝰ oꝑis
exordio de eis nos laciꝰ disseru¬
isse meminimus. Intuendũ uͦ ẽ
quod ita caute sicut predictꝰ
fuerat ordo acceptȩ ueniȩ custo¬
ditur: ut in sac rificiis dñs ñ¬
illorum. sed beati iob faciẽ suscepiᷤ¬
se referat᷑. s quia quisquis ꝑ alus
intercedere nitit᷑. sibi pociꝰex ipsa
caritate suffragat᷑. recte subiun

Expanded text:
Horum interpretationem nominum idcirco reticemus, quia in hujus operis exordio de ea nos latius disseruisse meminimus. Intuendum vero est quia ita caute, sicut praedictum fuerat, ordo acceptae veniae custoditur, ut in sacrificiis Dominuillorum, sed beati Job faciem suscepisse referatur. Sed quia quisquis pro aliis intercedere nititur, sibi potius ex ipsa charitate suffragatur, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
studia deuitare: ut iam ñ libeat t̃¬
renoꝵ hoĩum qͥ p̃ abundantia ini¬
qͥtatis multi st̃. ꝑdicos mores imi¬
tari. Cũ paucis namq ingredi
angustã portã desid̾ant: Iñcum
multis lata itinera ingredi appetuit.
quȩ ad int̾itum ducunt. Sollert̃
qͥppe aquo.⁊ ad qͥd sunt creati con¬
spitunt: ⁊recta consideratione ac¬
ceptȩ unaginis. seqͥ uulgi multitu¬
dinẽ dedignant᷑. Uñ ⁊ sponsi uoce.
sponsȩ uicanticis canticoꝵ dr̃. Nisi
cognoueris te opulera int̾ mulie¬
ies. egrede. ⁊ ab ipꝰ uestigia gregũ:
⁊ pascȩ edos tuos. Semet ipsam nã
q ea qͥ ẽ. int̾ mulieres pulchra cog¬
noscit: qñ electa queq aĩa etiã int̾
peccantes posita. ꝙ ad auctoris sui
imaginẽ ac similitudinẽ sit condita
menunit: ⁊uixta ꝑcepte similitudi¬
nis ordinẽ incedit. Quȩ sise ñ cognos¬
cit egredit᷑: qr a secreto sui cordis ex¬
pulsa. inext̾iorib concupiscentiis
dissipat᷑. Egressa gͦ abit pꝰuestigia

Expanded text:
studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde et sponsi voce sponsae in Canticis canticorum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Seque ea quae est inter mulieres pulchra cognoscit, quando electa quaeque anima, etiam inter peccatores posita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia