comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ creatoris nitent: ut plerũq eos qͥ celestẽ uitã tenuerant. ł
t̾rena bñ dispensauerant. uirtutũ oꝑib transcendant. Quia uͦ ꝑ
adiungitur. rubicundiores ebore antiqͦ. Dũ enĩ ruboris pulchri¬
tudo laudat᷑: flamina scĩ desiderii exprimit᷑. Ebur enĩ: elephan¬
loris ẽ. Ubi breuit̾ tota nazareoꝵ uita exp̃ssa ẽ: qui ꝑ actionem
ad suꝑna tendentes & ꝑ contẽplationẽ p̾cellentes. patres suꝑare
uident᷑. S quia plerũq inopẽ copia facit. & felicior ẽ homo ꝗͣ
expedit: mens sepe de se p̃sumens & uano fauori acquiescens.
fuscat᷑: & quȩ albescere uidebat᷑. denigrata sordescit. Uñ sequit᷑
Denigrata ẽ suꝑ carbones facies eoꝵ. heth. Denigrata est suꝑ¬

Expanded text:
ita ut plerumque eos, qui coelestem vitam tenuerant, vel terrena bene dispensaverant, virtutum operibus transcendant. Quia vero identur, recte adjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris pulchritudo laudatur, flamma sancti desiderii exprimitur. Ebur autem elephan hic tota Nazaraeorum vita expressa est; quia per actionem ad superna tendentes, et per contemplationem praecellentes Patres superare videntur. Sed quia plerumque inopem copia facit, et felicior est homo quam expedit; mens saepe de se praesumens, et vano favori acquiescens fuscatur, et quae albescere videbatur, denigrata sordescit. Unde sequitur: Denigrata est super carbones facies eorum, et non su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtectꝰ cain: ait suꝑbe & contumeliose. Nescio dñe. Nũqͥd custos
frĩs mei sũ ego: Nescio dñe: fraudulenta humilitas. & falsa nega¬
tio. Nũqͥd custos frĩs mei sũ ego: contumax contͣ dm̃ obiurgatio.
Sic qͥsq dũ dei patientia abutit᷑. & signa iudicii metuere dedignat᷑¬
nͨ sub signo buiꝰ litterȩ munit᷑: multat᷑ iusta dãnationis un¬

Expanded text:
protectus Cain, ait superbe et contumeliose: Nescio, Domine: nunquid fratris protectus Cain, ait superbe et contumeliose: Nescio, Domine: nunquid fratris mei custos sum ego? Nescio, Domine; fraudulenta humilitas, et falsa negatio: Nunquid custos fratris mei sum ego? Contumax contra Deum objurgatio. Sic quisque dum Dei patientia abutitur, et signa judicii metuere dedignatur, nec signo hujus litterae munitur, et justa damnationis vin
Abbreviated transcription (Latin):
etas uͭ consũmationẽ cdamnationis & finẽ. ne ultra possit exal¬
tari. In utrisq p̃cedentia signa ueritatẽ exhibent sue sigͣlatoĩs.
Ilam adñs ostendit ppło suo dura in signo erucis: ut lib̾ent᷑ electi
Illos uͦ qui signo crucis noluer̃t signari consequet᷑ ueritas signoꝵ
& contritio ȩt̾ni supplicii: qͥ contͣ docum̃ta. contͣ miracła scutũ
ꝑfidiȩ obiecert̃. Electi uͦ babent scutũ bonȩ uoluntatis. qͦ coro¬
nant᷑: qr quos d̾s ꝓtegens adiuuat: remunerans coronat. De
reꝓbi. quasi scuta fusilia: fragilia & infirma. Scuta qͥdẽ fusilia
scuto pͣue defensionis ꝓtegunt᷑. De talib gͦ recte plangit᷑: dabis
eis scutũ cordis laborẽ tuũ. Abutentes enĩ di patientia. cogitant
dm̃ ñ curare talia aut ñ uidere. aut conditorẽ in causa ẽẽ. sicu
adam qͥ ait. Mulier quã dedisti mͥ ꝑsuasit: & comedi. Mulier
qͦq culpã retorquens in serpentẽ: obliquat in autorẽ. Hoc scuto

Expanded text:
etas vero consummationem damnationis et finem, ne ultra possit exaltari. In utrisque praecedentia signa virtutem exhibent suae significationis: nam Dominus ostendit populo suo dura in signo crucis, ut liberentur electi; illi vero qui signo crucis noluerunt signari, consequenter veritas signorum et contritio aeterni supplicii, qui contra documenta et contra miracula scutum perfidiae objecerunt. Electi vero habent scutum bonae voluntatis quo coronantur, quia quos Deus protegens adjuvat, remunerans coronat. De robi, quasi scuta fusilia fragiles sunt et infirmi. Scuta fusilia scuto pravae defensionis proteguntur. Scriptura eis scutum cordis laborem tuum: abutentes enim Dei patientia, cogitant Deum non curare talia, aut non videre, aut Conditorem in causa esse, sicut Adam, qui ait: Mulier, quam dedisti mihi, persuasit, et comedi; mulier quoque culpam retorquens in serpentem, obliquat in auctorem. Hoc scuto
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã nos adducit. scđm duriciã cordis irã thesauriz ant sͥ. Om̃s
cogitationes eoꝵ: & c̃. Dm̃ ubiq p̃sentẽ insinuat: cui p̃sto st̃ cogi

Expanded text:
tentiam nos adducit, secundum cordis duritiam iram thesaurizant sibi . Omnes tentiam nos adducit, secundum cordis duritiam iram thesaurizant sibi . Omnes cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
sti obꝓbria eoꝵ dũe: õs cogitationes eoꝵ adũsũ me. SeN. Labia
insurgentiũ dñe: & meditationes eoꝵ adu̾sũ me tota diȩ. Sen.
essionẽs eoꝵ & resurrectionẽ uide: ego sũ psalmꝰ eoꝵ. Sen. den¬
tatẽ: quasi labia dolosa in corde & corde locuti st̃. Sub hac eadem
lict̾a. inqͥt dauidͥ. Principes ꝑsecuti st̾ me gratis: &c̃. Qui alibi qͣsi
huiꝰ litt̾e int̾p̃tationẽ exponens: ait. Suꝑ dolorẽ uulnerũ meoꝵ
addidert̃. Quasi. De medicina mortẽ sumpsert̃. Unde appone ii¬
uulnꝰ. Uñ ꝓpħa lam̃tatur: qr cũ medicina hac uuln̾a curent᷑: hi
suꝑaddidert̃ qͥ mala ꝓ bonis reddidert̃. & ꝑfidiã ex fide ꝓpħarũ
messuert̃: ꝑfidiȩ homicidia addentes. Hȩc mala ꝯsũmata iustꝰ¬
arbiter iusto patͥs iudicio offert punienda. Quoꝵ incredulitati
ut molliat᷑. Hi aũ reiecto medicam̃to: suꝑ uulnꝰ infidelitatis ꝑfi¬
diã addidert & mortẽ: sic̃ om̃s reꝓbi ex patientia d̃i quȩ ad peni¬

Expanded text:
isti obprobria eorum Domine omnes cogitationes eorum adversum me SEN labia insurgentium mihi et meditationes eorum adversum me tota die SEN sessionem eorum et resurrectionem eorum vide ego sum psalmus eorum THAU retatem, quasi labia dolosa in corde, et corde locuti sunt . Sub hac eadem littera inquit David: Principes persecuti sunt me gratis, etc. . Qui alibi quasi hujus litterae interpretationem exponens, ait: Super dolorem vulnerum meorum addiderunt . Quasi de medicina Judaei mortem sumpserunt. Unde est ilcurentur, his superaddiderunt qui mala pro bonis reddiderunt, et perfidiam ex fide prophetarum messuerunt, perfidiae homicidia addentes. Haec mala consummata justuarbiter justo Patris judicio offert punienda, quorum incredulitas, ut molliatur. Hi autem, rejecto medicamento, super vulnus infidelitatis perfidiam addiderunt et mortem. Sic omnes reprobi ex patientia Dei, qui ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Sessionẽ eoꝵ & resurrectionẽ. & c̾. Insultando enĩ & subsannanão
ñ minꝰ cont᷑ capit seiuiunt ꝗͣ contͣ corpꝰ: quasi uidices & doctores
in cathedra pestilentiȩ sedentes: qͣ nullus fouet᷑ medicamine: quia
om̃e caput languidũ. & om̃e cor merens: a planta pedis usq add
oleo sc̃ĩ sp̃s fouet᷑: & pacificis sermonib qͥb expellit᷑ neqͥtiȩ iuirus
Sunt enĩ uboꝵ fom̃ta & medicam̃ta: st̃ legis uincła. qͥb alligati
soluunt᷑. ꝯfracti solidant᷑. Sub his itaq u̾sib irreuocabilis maloꝵ
insania plangit᷑ qui omnẽ medicinã repellunt: quã quasi suꝑ¬

Expanded text:
Sessionem eorum et resurrectionem, etc. Insultando enim et subsannando non minus contra caput saeviunt quam contra corpus, quasi judices et doctores in cathedra pestilentiae sedentes , quorum nullus fovetur medicamine, quia omne caput languidum et omne cor moerens: a planta pedis usque ad oleo sancti Spiritus fovetur, et pacificis sermonibus quibus expellitur nequitiae virus. Sunt enim verborum fomenta et medicamenta; sunt legis vincula, quibus alligati solvuntur, confracti solidantur. Sub his itaque versibus irrevocabilis malorum insania plangitur, qui omnem medicinam repellunt, quam quasi su
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ laborẽ passionis derisert̾: eodẽ corsuũ texert̃: nec p̃dicatiõis
laculis penetrari ꝑmisert̃. Sic qͦq reꝓbi qͦs inuitat ad penitentiã
patientia di. eanddẽ opponunt sibi quasi scutũ cordis. ut ñ uideant
qͥ sustinens laboret: & sic thesaurizant s̃ iram. Tendit᷑ arcus ui¬
dieii. ddũi sustinet patientia łi: s hi duriciã cordis & excusatione

Expanded text:
 dum laborem passionis deriserunt, eodem cor suum texerunt, nec praedicationis jaculis penetrari permiserunt. Sic quoque reprobi, quos invitat ad poenitentiam patientia Dei, eamdem opponunt sibi quasi scutum cordis, ut non videant quod sustinens laboret; et sic thesaurizant sibi iram. Tenditur arcus judicii, dum sustinet patientia Dei; sed hi duritiam cordis et ex
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitationes ꝯ demnant᷑: & mira unitas caꝑitis & corporis de
clarat᷑. Redemptor uitȩ meȩ: alii defensor. Redẽptio mẽbroꝵ:
defensio ũ capitis & corporis ẽ. Redẽptio gͦ & defensio totiꝰ nre
saluationis ꝑ xp̃m offertur pat̾: ut ꝑ simplicẽ eiꝰ mortẽ nr̃e culpȩ
redẽptio exhibeat᷑. Restat gͦ. ut in capite pͥmatũ seruemꝰ: qui

Expanded text:
 cogitationes condemnantur, et mera capitis et corporis unitas  cogitationes condemnantur, et mera capitis et corporis unitas declaratur. Redemptor vitae meae; alii, defensor. Redemptio membrorum, defensio vero capitis et corporis est. Redemptio ergo et defensio totius nostrae salvationis per Christum offertur Patri, ut per simplicem ejus mortem nostrae duplici redemptio exhibeatur. Restat ergo ut in capite primatum servemus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in illo & ipse in nob̾ uiuat. Tandẽ ꝑ indignationẽ. adu̾sarioꝵ iniqͥ¬
tatẽ & furorẽ cõmemorat: ut uidicẽ in se muiscdem. in adũsarios in
dignantẽ reddat. Quasi. Licet ꝓbares causã aĩȩ meȩ: uidisti furorẽ
eoꝵ adu̾sum me. Iudica gͦ iudiciũ. In qͦ patet q̃ iniqͥtatẽ repban¬
d̃o puniat: equitatẽ diligat: & singłoꝵ cogitationes discutiat:
qͣ quasi caput m̃bra regit & uuificat: & oĩa iuste dispensat. Est
aũ hec uox electoꝵ. id÷ corporis xp̃i: qui pͥmatũ bñ dictioi̾s adep¬
tist. Nes enĩ sonat pͥmatũ. Aliꝰ est enĩ ppłs qͥ i esan pͥmogenita
tendidit : aliꝰ qui emit. Singła gͦ corporis m̃bra grãm capitis par¬
ticipant. pͥmatũ gr̃ȩ uendicant: ut uigor capitis ad singła mẽbra
ꝑueniat. In capite uigor uitȩ: & pͥmatꝰ hereditatis ur̃ȩ. Hoc omni
corpore exposito custodire debemꝰ: sic̃ serpens caput eustodit. corp
dicio iustificati & redẽpti offerunt᷑: & iniqͥtas & furor adu̾sarioꝵ

Expanded text:
adversariorum iniquitatem et furorem commemorat, ut judicem in se misericordem, in adversarios vero indignantem reddat. Quasi licet probares causam animae meae, vidisti furorem eorum adversum me; judica ergo judicium meum: in quo patet quia iniquitatem reprobando puniat, aequitatem diligat et singulorum cogitationes discutiat, qui, quasi caput membra regit et vivificat, et omnia juste dispensat. Est autem haec vox electorum, id est corporis Christi, qui primatum benedictionis adepti sunt. Rex enim sonat primatum. Alius est enim populus qui in Esau primogenita vendidit, alius qui emit. Singula ergo corporis membra gratiam capitis participant, primatum gratiae vindicant, ut vigor capitis ad singula membra perveniat. In capite vigor vitae, et primatus haereditatis nostrae. Hoc omni tempore exposito custodire debemus, sicut serpens caput custodit, corpus dicio justificati, et redempt
Abbreviated transcription (Latin):
deuorabit carnes. Est gladiꝰ flamineus atq u̾satilis: ad custodiendã
qͥ eiusdẽ fame int̾ficiunt᷑. Illos luget: qͥs fame ł siti ꝓ sterilitate
t̃re consumptos nouit. Unde. Mittã in eos ñ famẽ panis neq sitĩ
aquȩ: s audiendi u̾bũ di. Hac fame qͥ ꝑemptꝰ fuerit. eterne
morti subiacebit: quia ñ in solo pane uiuit homo: s in omni u̾bo
qͦd ꝓcedit de ore cłi. Sic̃ enĩ ex duab substantiis hõ constat: ita
magistris deficientib. diini u̾bi ymbrib ñ infundit᷑. Culpã enĩ¬

Expanded text:
devoravit carnes . Est et gladius flammeus atque versatilis ad custodiendam qui ejusdem fame interficiuntur. Illos luget, quos fame vel siti pro sterilitate terrae consumptos novit. Unde dicitur: Mittam in eos non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Hac fame qui peremptus fuerit, aeternae morti subjacebit, quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Sicut enim ex duabus substantiis homo constat, ita magistris deficientibus divini verbi non infunditur i
Abbreviated transcription (Latin):
maguꝰ ẽ clamor. & c̃. Est enĩ uox cordis & clamor: & uox sanguiniᷤ
quȩ ad dm̃ ꝑuenit. Hec exaltat᷑ sublimitate & concentu uirtutũ:
ñ intensione sonoꝵ. Grandis clamor fidei ꝑ quã clamamꝰ abba pater:
sp̃s qͦq clamat ꝓ nob̾ gemitib inenarrabilib. Magna ẽ uox iusti¬
ciȩ & caritatis: ꝑ quã mortui ñ mͦ locunt᷑ s clamant. sic̃ abel. Mag
caput nr̃m: clamant & m̃bra: clamat & rachel plorans filios suos:
dicens. ne au̾tas aurẽ tuã a singultu meo & clamorib. Clamat
mant: alii locunt᷑. Loquebat᷑ anna. quȩ orabat ꝓ priuatis. id pro
dit᷑. & in singłis dr̃: aspice qͦmͦ sis ꝯclusus. Clama adeũ qͥ presto ẽ.¬

Expanded text:
cordis, et clamor et vox sanguinis, quae ad Deum pervenit. Haec vox exaltatur sublimate et concentu virtutum, sed non intensione sonorum. Grandis clamor fidei, per quam clamamus: Abba Pater. Spiritus quoque clamat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Magna est vox justitiae et charitatis, per quam mortuicaput nostrum, clamant et membra, clamat Rachel plorans filios suos , dicens: Ne avertas aurem tuam a singultu meo et clamoribus . Clamat mant alii, alii loquuntur. Loquebatur Anna, quae orabat pro privatis , id est citur, et singulis dicitur: Aspice quomodo sis conclusus. Clama ad eum, qui praesto e
Abbreviated transcription (Latin):
cõpletis. mox ꝓmissio & undicta uenit: qͦd hic qͦ ostendit᷑ ꝑ lit¬
terã quȩ consũmauit int̾ptat᷑. Pecc̃m uͦ consũ matũ. gen̾at mortẽ.
Cor durũ & impenitens. consũmatio ẽ. Cũ gemitu gͦ & lacrimis
oremꝰ ut cor nr̃m molliat dñs: ut eiꝰ signa metuamꝰ: & potati uino
cõpunctionis. fugiamꝰ a facie arcus.¬

Expanded text:
ditur per litteram, quae consummavit interpretatur. Peccatum consummatum generat mortem , et cor durum et impoenitens consummationem. Cum gemitu ergo et lacrymis oremus, ut cor nostrum molliat Dominus, ut ejus signa metuamus, et potati vino compunctionis, fugiamus a facie arcus
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ut consideremꝰ autorẽ uitȩ qͥ est cap̃ nr̃m. omĩa fouens. regens
& sensib ĩplens. Sensus enĩ sapientis in capite. Sublato capite. ñ
agnoscit᷑ corpꝰ: ñ suꝑest causa uiuendi. Quid gͦ de se caput sentiat.
uirib: nisi iusticia capitis suffragat᷑. Iusticia gͦ xp̃i iudiciũ cli: re¬
dẽptio hoĩs. More gͦ rethorico. a ꝑsona iudicis captat: iustũ udicẽ

Expanded text:
tis ut consideremus auctorem vitae, qui est caput nostrum, omnia fovens et regens, et sensibus implens. Sensus enim sapientis in capite. Sublato capite non agnoscitur corpus, nec superest causa vivendi. Quid ergo de se caput sentiat, viribus, nisi justitia capitis suffragetur. Justitia ergo Christi judicium Patris redemptio est hominis. More ergo rhetorico a persona judicis captat,
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ idẽ dicamꝰ & sꝑemꝰ. Qui aũ sic conclusi sumꝰ: aspic̃e & circũspic̾e
ptio ad nouissima laci me ꝑdux̃: aspice qͦ laqueo sim dclusus: noli
infirmitatẽ & ꝑicłm dissimulare. Concludit᷑ unꝰqͥsq innumeris la¬
queis. Coph qͦq uocatio dr: ut conclusi iugit̃ uocemꝰ eũ qͥ de cȩlo
ueniens languores nr̃os tulit: qui ait. Non ẽ opꝰ sanis medicꝰ s male

Expanded text:
aliter idem dicamus et speremus. Qui autem sic conclusi sumus, aspicere et circumspicere ptio ad novissima laci me perduxit; aspice, quo laqueo sum conclusus. Noli infirmitatem et periculum dissimula. Concluditur unusquisque innumeris laqueis. COPH quoque vocatio dicitur, ut conclusi jugiter vocemus illum, qui de coelo veniens languores nostros tulit , qui ait: Non est opus sanis medico, sed male
Abbreviated transcription (Latin):
silentio p̃stolari salutare dĩ. thech. Bonũ÷ iuiro
cũ portauerit uigũ ab adolescentia sua. Ioth
Ioch
¶Dabit ꝑcutienti se maxillã: sat᷑abr̾ obꝓbriis
Quia nõ repellet in sempit̾nũ dñs.
caph.
Quia si abiecit. et mserebr̃ scłm multitudinẽ misera¬
tionũ suarũ. caph. ¶ Non enĩ humiliauit ex cor¬

Expanded text:
silentio salutare Domini TETH bonum est viro cum portaverit iugum ab adulescentia sua IOTH IOTH dabit percutienti se maxillam saturabitur obprobriis quia non repellet in sempiternum Dominus CAPH quia si abiecit et miserebitur secundum multitudinem misericordiarum suarum CAPH non enim humiliavit ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ itaq quod priora
illa quuiq taleuta. au¬
genda & multiplicanda st̃
ui affectione: ista in actione.
Quod enim ibi ex discretioẽ
iudicii semel imp̃ssũ ẽ eogni¬
tioni. studiose postmodũ inpͥ¬
ini debet & affectioni. Hic
autẽ quod ex consilii delibera¬
tione p̃figuratũ ẽ in cognitio¬
ne: ad eandem prudentie re¬
gulam reformet᷑ in oꝑe. Ex pri¬
ori itaq prudentie regula. de¬
bemus magis diligere. que ma¬
gis sunt bona: nou tam̃ ma¬
gis exercere. eum sint sepe mi¬
possibilia uel minꝰ utilia.
S sicut ex hac scd̃a prudentie
regula docemur. illa magis
exercenda sunt que magis
expediunt: quamuis que me¬
liora sepe sunt exerceri non
Sic itaq studeamꝰ que meliora sũt
amare a nagis: ut tam̃ sciamus.
cum expedit hoc meliora minus
extreere. Et sic illa que magis ex¬
pediit. & muius bona sunt am¬
plius exerceanꝰ: ut illa que minꝰ
exercent᷑ & meliora probant᷑ ma¬
gis diligamꝰ. In hunc itaq mo¬

Expanded text:
otandum itaque quod priora illa quinque talenta augenda, et multiplicanda sunt in affectione, ista in actione. Quod enim ibi ex discretione judicii semel impressum est cognitioni studiosae, postmodum imprimi debet et affectioni, hic autem quod ex consilii deliberatione praefiguratum est in cognitione, ad eamdem prudentiae regulam reformetur in opere. Ex priori itaque prudentiae regula debemus magis diligere quae magis sunt bona, non tamen magis exercere, cum saepe sint impossibilia, vel minus utilia. Sed, sicut ex hac secunda prudentiae regula docemur, illa magis exercenda sunt quae magis expediunt, quamvis saepe meliora sint quae exerceri non Sic itaque studeamus quae meliora sunt magis amare, ut tamen sciamus, cum hoc expedit, meliora minus exercere, et sic illa quae magis expediunt, et minus bona sunt amplius exerceamus, ut illa quae minus exercentur, et meliora probantur magis diligamus. In hunc itaque mo
Abbreviated transcription (Latin):
iusto examine cuncta ꝓpendit. qͥ ꝑfecte omĩa ꝑ dilectionẽ¬
muros dissiparet uirtutũ. scił cȩt̾arũ constructio. erat ei xp̃c murꝰ
custodem et defensorem hr̃e. dissipat᷑ oꝑatio uirtutũ: et luget
añmurale. fides scił qua iudiciũ credit et contremiscit. Ita non
potest resistere hostili:: ñ qr penitentiȩ auferat᷑ locus: s qr redire

Expanded text:
justo examine cuncta perpendit, qui perfecte omnia novitjusto examine cuncta perpendit, qui perfecte omnia novitmurus dissiparetur, virtutum scilicet caeterarum constructio, erat ei murus Chria noluit Christum custodem et defensorem habere, dissipatur operatio virtutum, et luget antemurale; fides scilicet, qua judicium credit et contremiscit. Ita non potest resistere hostibus: non quod poenitentiae locus auferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
excendit. ut ipsam affligat scd̾m merita delicł oꝵ.
Murus dissipat᷑. defensores scił et rectores. c̾ũ aut ĩmatura
morte subtrahunt᷑. aut ab hostib suꝑant᷑. S qr iusto
iudicio dĩ fit: manũ suã a ꝑdit oꝵ afflictione ñ auertit.¬
tor dũ nos lugentes facit. Xp̃c in hac ciuitate et añmurale
est et murus: eui suoꝵ m̃broꝵ luctus ascribit᷑. Hic murus dis¬
um uidet dñs aĩam de arce ꝯtemplationis suȩ ad unia ten¬
dere: cogitat murũ eius dissipare. S añ funicłm tendit. ut
uideat qua mensura punienda sit. Primũ quid̃e deliberat.
ut redeundi facultatẽ relinquat: et ut ipsa recogitet. quia
peccau̾it. Anteqͣm dissipet niurũ cogitat: suꝑ eam extendit
ipsa ꝑpendat. alioquin sciat. qr manũ ñ auere it. s qr
tetigit. murꝰ dissipatꝰ ÷ et ipsa hostibꝰ tradit᷑. Audiant ħ
ꝗ temere iudicare ñ metuunt. nec causas iusto examine
ꝑpendunt. Dñs nicħ sine mensura et delib̾atione facit:

Expanded text:
extendit, ut ipsam affligat secundum delictorum merita. Murus dissipatur, defensores scilicet et rectores, cum aut immatura morte subtrahuntur, aut ab hostibus superantur. Sed quia justo Dei judicio fitor, dum nos lugentes facit. Christus in hac civitate et antemurale est et murus, cui suorum membrorum luctus ascribitur. Hic murus disus videt animam de arce contemplationis ad ima ruere, cogitat murum ejus dissipare; sed ante funiculum tetendit, ut videat qua mensura punienda sit. Primum quidem deliberat, ut videlicet redeundi facultatem relinquat, et ut ipsa recogitet, quid peccaverit; antequam dissipet murum; super eam extendit ipsa perpendat, alioquin sciat, quia manum suam non averoccidit; murus est dissipatus, et ipsa hostibus subjecta. Audiant haec, qui temere judicare non metuunt, nec causas justo examine perpendunt. Dominus nihil sine mensura et deliberatione facit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ ꝯtrib̃. ⁊c̃. Scificatio maledicitur. cũ anima maledi
digno sacrificio. Turres animȩ sunt fides. spes. caritas.
et cȩt̾e uirtutes: quib ad celum usq erigitur. Muri
quib munere cȩt̾arum uirtutũ sunt. in manꝰ hostiũ
tradunt᷑. qͣndo intus foris ue. anima in suis actib dissi
sollemni. qͣndo ĩmundi sp̃c et portenta uicioꝵ uiola
tutũ armonia resonare solebant. eth¬

Expanded text:
 etc. Sanctificatio maledicitur, cum anima maledic cum digno sacrificio. Turres animae sunt fides, spes, charitas, et caeterae virtutes, quibus ad coelum usque erigitur. Muri, quibus munitur, caeterarum virtutum opera sunt. Hi in manus hostium traduntur, quando intus forisve anima in suis actibus dissisolemni, quando immundi spiritus et portenta vitiorum vitiattutum harmonia resonare solebant.
Abbreviated transcription (Latin):
apłis compatiens plangit᷑ ȩccła: ñ qͦd a se translatũ dole¬
offeratur. trib scił de causis: uł qr in ueritate ĩmolatur
euius hȩc cȩteris dieb mystica sacram̃ta: uł qr ipse
descendit. uł qr templo soluto et altari depulso. ñ ÷ in qͦ
corꝑis ⁊ sanguinis uictima offeratur. Sequit᷑. Maledix̃
fideliũ. tradidit in temptationẽ inimiciᷤ. qui expetunt eos
mo dñi. qͣnta in atriis. qͣnta in plateis. qͣnta in ciuitate
tota. cum ẽẽt dies festiua: eũgłm declarat. Uñ ysaiã. Expectar¬

Expanded text:
is compatiens plangit Ecclesia; non quod a se translatum dolei hostia non offeratur. Tribus scilicet de causis: vel quia in veritate immolatur, cujus haec caeteris diebus mystica sunt sacramenta; vel quidescendit; vel quia templo soluto, et altari depulso, non est in quo corporis et sanguinis victima offeratur. Sequitur: Maledixifidelium, tradidit in tentationem inimici, qui expetivit eos mo Domini, quanta in atriis, quanta in plateis, quanta in civitate tota, cum esset dies festiva, Evangelium declarat. Unde ipse Domin
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰ locutus ẽ. Nõ enĩ cor uł aĩa resoluit᷑ a frigore
infidelitatis. sine calore diuinȩ inspirationis. ⁊ ideo
semꝑ orandũ ut surgat aquilo et ueniat aust̃.
et fluant aromata. Tunc enĩ fluunt aromata
orationũ. cũ mens diuino sp̃u afflat᷑. S ne dĩ sola di¬
lectio suffice̾ uideat᷑. leuandȩ sunt manꝰ paruuł. qui ꝑeũt¬

Expanded text:
r vel anima resolvitur a frigore infidelitatis, nisi calore divinae inspirationis. Ideo ergo semper orandum, ut surgat Aquilo, veniat auster, et fluant aromata charitatis . Tunc enim fluunt aromata orationum, cum mens divino Spiritu afflatur. Sed ne sola Dei dilectio sufficere videatur, levandae sunt manus pro parvu
Abbreviated transcription (Latin):
te. subito ad turpem delectationẽ
rapit᷑. S quid interest utrum ci¬
uitas cordis nr̃i. ꝑ iim an ꝑ frati¬
dem ꝑeat: uitrum discordia cius¬
lis. an manus hostilis eam subu̾
quia disciplina corꝑis sine discipli¬
na corddis. absq dubio inutilis est:
disciplina uero cogitationum si¬
ne disciplina sensuum omnino
obseruari non pocest. Unde sa¬
tis constat. quia sine aduitorio
gãd. qui contra exteriora uigila¬
re debet. Dan in componenda ei¬
uium pace intꝰ inanit̾ laborat:
Qiũd enim uiuat udicante dan
ppłm suum. assidue causam discor¬
diȩ amꝑutare. Iisi stũdeat gãd ꝑ
portas sensuum irricamenta ui¬
cioꝵ quendam uidelicet quasi
hostilem exercitum non admit¬
tere:. Quamuis enim dan assidue
in thino iudicii resideat. quam¬
uis rixas alt̾cantium cogitationũ
indesment̾ componat. frustra utq

Expanded text:
te, subito ad turpem delectationem te, subito ad turpem delectationem rapitur. Sed quid interest utrum civitas cordis nostri per vim an per fraudem pereat, utrum discordia civilis an manus hostilis eam subverquia disciplina corporis, sine disciplina cordis, absque dubio inutilis est; disciplina vero cogitationum, sine disciplina sensuum, omnino observari non potest. Unde satis constat quia sine adjutorio Gad, qui contra exteriora vigilare debet, Dan, in componenda civium pace, intus inaniter laborat. Quid enim juvat, judicante Dan populum suum, assidue causam discordiae amputare, nisi studeat Gad per portas sensuum irritamenta vitiorum quemdam videlicet quasi hostilem exercitium non admittere? Quamvis enim Dan assidue in throno judicii resideat, quamvis rixas altercantium cogitationum indesinenter componat, frustra ut
Abbreviated transcription (Latin):
custõditur: multumq ꝓtegitur:
Primogenitus namq bale eam com¬
ponit intͥnsecꝰ: pͥmogenitas uero
zelphȩ. munit eam extrinsecus.
Edan repͥminit᷑ mala intꝰ exurgen¬
tia. ꝑgad repelluntur mala exte¬
rius insurgentia. Omnes namq
git aut int̾ius aut ext̾ius. Int̾ius
ꝑ cogitatum: ext̾uis per sensum:
Modo enim uitus ꝑ cogitationem
pulsat: mõdo de ext̾ioribus ꝑ sen¬
sus irrumꝑe parat. Solet nimirn
inimicus nunc abintꝰ ministrare
consilium erroris: nunc aforis ad¬
mouere incitamenta uoluptatũ.
S quia ad dan ꝑtinet disciplina co¬
gitationum: ad gad autẽ spectat
pisciplina sensium: debet utiq
Dan euigilare ad discretionis udi¬
cium: gad dimicare fortit ꝑ absti¬
nentie exercicium: Qnus est sedq¬
re ciuilem discordiam: alt̾ius
est repellere hostilem pugnã.
Hic uigilat contra ciuium p̃ditio¬
nem: ille contra hostium incursip¬
gente mens facile decipitur: gãd¬

Expanded text:
custoditur, multumque progreditur. custoditur, multumque progreditur. Primogenitus namque Balae eam componit intrinsecus; primogenitus vero Zelphae munit eam extrinsecus. Per Dan reprimuntur mala intus exsurgentia; per Gad repelluntur mala exterius insurgentia. Omnes namque git, aut exterius, aut interius: interius, per cogitatum; exterius, per sensum. Modo enim intus per cogitationem pulsat; modo de exterioribus per sensus irrumpere parat. Solet nimirum inimicus nunc ab intus ministrare consilia erroris, nunc a foris admovere incitamenta voluptatis. Sed, quia ad Dan pertinet disciplina cogitationum, ad Gad autem spectat disciplina sensuum, debet utique Dan evigilare ad discretionis judicium, Gad dimicare fortiter per abstinentiae exercitium. Unius est sedare civilem discordiam; alterius est repellere hostilem pugnam. Hic vigilat contra civium proditionem; ille contra hostium incursigente, mens facile decipitur; Gad
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus locuti sumus mã¬
dragore: nec post tot lie
nataͦs nec post geminos li¬
beros balȩ. s post natiuitatem fili¬
oꝵ zelphȩ. statim legunt᷑ inuente
Ad filios namq liȩ uoluntates. ad
filios balȩ cogitationes. ad filios ⁊el¬
phe ꝑtinent actiones. Uoluntates
itaq seu cogitationes quamuis recͥ.¬
Ias quantunlibet utiles: quomodo
quas minime iudemus. Qł quan¬
uis uera sit laus de recta uolun¬
tate. eam tñ non laudamus nisi
appareat in ope. Uopiis epim
bonum: bona uoluntas in notes¬
cit. ut iure bone opimonis sau¬
dem. quasi quasam late fraglã¬
tes mandragoras inuenire possit:
Quasi gͣ post ꝑtũ ⁊ elphȩ proles
liȩ mandragoras inuenuire credieͣ.
quando uoluntas bona ꝑ bo¬
num opus manifestata. miris
laudum p̃coniis undiq hono¬
ratur. Hoc autem de duarum¬
istarum filiis ancillarum. ũ ne¬
gligonter p̃tereundum s iugi
memoria retinendum: qđ ex eo¬
rum uigilantia. nigili q custo¬
dia contientiȩ nr̃e ciuitas mire

Expanded text:
de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed post nativitatem filiorum Zelphae statim leguntur inventae. Ad filios namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de recta voluntate, eam tamen non laudamus nisi appareat in opere. Per opus enim bonum bona voluntas innotescit, ut jure bonae opinionis laudem, quasi quasdam late fragrantes mandragoras invenire possit. Quasi ergo post partum Zelphae, proles Liae mandragoras invenire creditur, quando voluntas bona, per bonum opus manifesta, miris laudum praeconiis undique honoratur. istarum filiis ancillarum non negligenter praetereundum, sed jugi memoria retinendum, quod ex eorum jugi vigilantia vigilique custodia, conscientiae nostrae civitas mire
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat ꝗͣ sit illud laboriosũ:
ꝗͣ sit istũd iocundũ: ¶tiq ñ
sine labore magno animi affe¬
ctio a libitis ad licita restrin-¬
gitur: & recte talis uxor lẏa
hoc ẽ laboriosa uocat᷑. Quid uͦ

Expanded text:
ignorat quam sit illud laboriosum, quam sit istud jucundum? Utique non sine labore magno animi affectio ab illicitis ad licita restringitur; et recte talis uxor Lia hoc est laboriosa  vocatur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
non solum de dei. s de hominum
parua offensa non parum trepioa¬
re. recte ruben mandragoras post
natos gad & aser. inuenisse dicitur.
quia quemlibet ex operib p̃claris
ad timorẽ non ad tumorem profe¬
cisse mixam.
otandum sane quod hee

Expanded text:
non solum de Dei, sed de hominum non solum de Dei, sed de hominum parva offensa non parum trepidare, recte Ruben mandragoras post natos Gad et Aser invenisse dicitur; quia quemlibet ex operibus praeclaris ad tumorem non ad timorem profecisse miramur. Notandum sane quod hae
Abbreviated transcription (Latin):
uberius accensa. nichil sibi eif¬
ex his ult̾uis reseruariuari uoluit
Sic nimirum mens hominis dũ
spiritali dulcedine tangitur. qͥo¬
quid pͥus de humana concupi¬
erat laude: libent̾ obliuiscit᷑.
In hunc modum mandragore
Nouit enim rachel quam lia
mandragoris melius uti: nam
quicquid affectio cordis usur¬
pat ad laudẽ sui. fectuis sane
hoc dicimus esse quod p̃ cet̾is
filiis liȩ ruben bonȩ opinio.¬
nis mandragoras potuit inue¬
pene semꝑ humilitatẽ extin¬
gunt. Solent enĩ que ꝑ gad
&̃ aser fĩ unt. hominib mirã¬
da abstinentiȩ uidelicet & pa¬
tientie oꝑa. operantem ñ timi¬
dum. s tumidum reddere. ñ
tam humilem. quam efficacẽ
effice. Quid igitur ampluis
mirandum. quid magis omni¬
um laude p̃dicandum .ꝙͣ. cum
unde in aliis sepe extinguit᷑.
ouiini timoris reuerentia non
minuitus s auget᷑. Na gͥ solemꝰ
singulari laude efferre quem usde¬
mus riam post uirtutum opera.

Expanded text:
uberius accensa, nihil sibi uberius accensa, nihil sibi ex eis ulterius reservari voluit. Sic nimirum mens hominis dum spirituali dulcedine tangitur, quidquid prius de humana laude concupierat libenter obliviscitur. In hunc modum mandragoraeNovit enim Rachel quam Lia mandragoris melius uti: nam quidquid affectio cordis usurpat ad laudem sui, rectius sane hoc dicimus esse quod prae caeteris filiis Liae, Ruben bonae opinionis mandragoras potuit invepene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fiunt hominibus miranda, abstinentiae videlicet et patientiae opera, operantem non timidum, sed tumidum reddere; non tam humilem, quam contumacem efficere. Quid igitur amplius mirandum? quid magis omnium laude praedicandum, quam cum unde in aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia non minuitur, sed augetur? Quia ergo solemus singulari laude efferre, quem videmus etiam post virtutum opera
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. humani fauoris appetitũ
sub suo moderamine tẽꝑare: si
ad multiplicandam uirtutum ꝓ¬
lem. cupit dẽ diuini sp̃e copula
gratulari. Mandragorarum ita¬
ꝙ possessio. sub rachel potestate
redigit᷑: quando laudis appetitꝰ
sub rationis dominio moderat᷑.
Nlorandũ sane quam tẽꝑate rachel
ñ mandragoras. s partem mandra¬
gorarum petat: nam nec hoc ra¬
tionẽ latet ualde ẽẽ difficile. uł
auimꝰ quamuis renitens ex obla¬
ta laude ñ hilarescat. Debet a
mor humanȩ laudis pͥus tem¬
perari: postmõdum si potest fie¬
ri debet etiam penitus abscĩd
Unde est quod rachel partem
mandragorarum pertisse legit᷑.
lia uero postinodum ad iacob
loquens ñ de sola parte głat᷑.
Ad me inquit intrabis mercede
enim conduxi te. ꝓ mandrago¬
ris filii mei. Pro mandragoris
inquit: ñ ꝑ parte mandragorꝗ¬
rum filii mei. Absente ad h̃c ui¬
ro uix lia partem concedit.: s
in eius aduentu eius desid̾io

Expanded text:
ratio humani favoris appetitum ratio humani favoris appetitum sub uno moderamine temperare, si ad multiplicandam virtutum prolem cupit de divini Spiritus copula gaudere. Mandragorarum itaque possessio sub Rachel potestate redigitur, quando laudis appetitus sub rationis dominio moderatur. Notandum sanc quam temperate Rachel non mandragoras, sed mandragorarum partem petat: nam nec hoc rationem latet valde esse difficile ut animus quamvis renitens ex oblata laude non hilareseat. Debet itaque amor humanae laudis prius temperari; postmodum, si posset fieri, debet etiam penitus abscindi. Unde est quod Rachel partem mandragorarum petiisse legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, non de sola parte gloriatur. Ad me, inquit, intrabis: mercede enim conduxi te pro mandragoris filii mei . Pro mandragoris, inquit, non pro parte mandragorarum filii mei. Absente adhuc viro, vix Lia partem concedit, sed in ejus adventu ejus desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
ecte gͦ post natum gad & a
sex. ruben exire dicit᷑. quia
timor dñi ex uoluntaria ab¬
stinentia & pacientia ad¬
ad omnẽ obedientiam roboratur.
S quantꝰ quałq bonȩ opinionis odoꝵ
de ip̃o cͥcumquaq spargit᷑. qui nulla
molestia. nulla mopia a studio obe¬
dientiȩ p̃pedit᷑ He sunt mandra¬
gore quas ruben inuenit. quas ab
ipso mat̾ eus lia accepit. Quid̃ e¬
nĩ ꝑ mandragoras. que odorẽ suũ
solent late sparge: nisi bone oꝑini¬
onis famam debemus acceꝑe. Quas
quidẽ tunc lia accipit: quando o¬
blata laus affectum tangit: quan¬
Do in laũdis sue p̾conyis animus af¬
ficit᷑: & in aura popularis fauoris
ꝑu̾se delectat᷑. Harum partem ra¬
chel petit. lia concedit: ut uirum
accipiat. que plis desiderio flagͣt
Mentem enĩ quȩ suadente ratiõs
qui utramq sororem. plis fecundita¬
te ditat. quia idem sp̃c. & rationẽ
adueritatis cognitionem illuminat.
& affectionẽ ad uirtutis amorẽ
inflammat. Suadet gͦ affectiõ

Expanded text:
ecte ergo post natum Gad et ser Ruben exire dicitur, quia timor Domini ex voluntaria abstinentia et patientia ad omnem obedientiam roboratur.Sed quantus qualisque bonae opinionis odor de seipso circumquaque spargitur, qui nulla modestia, nulla inopia a studio obedientiae praepeditur? Hae sunt mandragorae quas Ruben invenit, quas ab ipso mater ejus Lia accepit. Quid enim per mandragoras quae odorem suum solent late spargere, nisi bonae opinionis famam debemus accipere? Quas quidem tunc Lia accipit, quando oblata laus affectum tangit, quando in laudis suae praeconiis animus afficitur, et in aura popularis favoris perversae delectatur. Harum partem Rachel petit, Lia concedit, ut virum accipiat, quae prolis desideria flagrat. Mentem etenim quae, suadente ratione,qui utramque sororem prolis fecunditate ditat, quia idem Spiritus et rationem ad veritatis cognitionem illuminat, et affectionem ad virtutis amorem inflammat. Suadet ergo affectioni
Abbreviated transcription (Latin):
tuationem cordis restrng̾e: &
ad unius ueri gaudii desideri¬
um. cogitationum affectionũ¬
ꝙ motus collige̾: qui se cuꝑit uł
crẽdit illo uere sobrietatis po¬
culo. inebriandum fore. Hec ẽ
illa uere beata t̾ra. mentis ui¬
delicet stabilitas tranquilla.
quando mens inseip̃a dota col¬
ligit᷑: & in uno et̾nitatis desi¬
derio. immobilit̾ figitur. Hȩc
est illa t̾ra quã u̾itas ꝓmitte¬
bat. cum dicebat Beati mittᷤ
qm̃ iꝑs possidebunt t̾ram. H
est illa t̾ra de qua ꝑsalmista
ꝓmittens ammonebat: & an¬
moneus promittebat. In ha
t̾ra quam iste ysachar asinus
fortis uĩdit. & concupiuit: ⁊¬
in eius concupiscentias. mira¬
biliter exarsit.
sachar inqut asmus fortis

Expanded text:
tuationem cordis restringere, et tuationem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium cogitationum affectionumque motus colligere, qui se cupit, vel credit illo verae sobrietatis poculo inebriandum fore. Haec est illa vere beata terra, mentis videlicet stabilitas tranquilla, quando mens in seipsa tota colligitur, et in uno aeternitatis desiderio immobiliter figitur. Haec est illa terra quam Veritas promittebat, cum dicebat: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Haec est illa terra de qua Psalmista promittens admonebat, et admonens promittebat: Inhabilla terra quam iste Issachar, asinus fortis, vidit et concupivit, ein ejus concupiscentias mirabiliter exarsit: Issachar, inquit, asinus fortis
Abbreviated transcription (Latin):
Aũdi hominẽ de hac ebrietate
mãdentem. & quid cuxa se aga¬
tur omnino ignorantem: siue
in corꝑe inquit. siue extra corpꝰ
nescio ds̃ scit. Quomͦ putas ine¬
briatus erat. quomͦ muñdus ei
iobluuionẽ uenerat: qui seipm
nesciebat: Hacueiq mebriari¬
non merentur: qui adhuc car¬
nalium desiderioꝵ fluctibus
agitantur. Ussitasti in quit t̾¬
ram: & inebriasti eam. Quid pu¬
tas est cause quõd solam t̾ram
dicit᷑ dñs inebriasse: cur ñ eti¬
am & mare : S scunꝰ quia mens
quȩ ꝑuariã desideria fluctuat᷑
quam adhuc secularium curaꝵ
ꝓcella exagitat. ad illũd int̾mĩ
gaudium ñ admittitur: & illo
torrente uoluptatis non potat᷑:
quanto minus mebriatur. Sci¬
mus quia mare fluc̃tuat: terra
autem in ȩternum stat. Sic &
cetera elementa. semꝑ in motu
sunt: & sola t̾ra stante cetera ne¬
sciunt stare. Quid gͦ ꝑ terram
nisi fixam cordis stabilitatem
debemus acciꝑe: Debet gͦ flue¬

Expanded text:
Audi hominem hac ebrietate Audi hominem hac ebrietate madentem, et quid circa se agatur omnino ignorantem: Sive in corpore, inquit, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Quomodo putas inebriatus erat, quomodo mundus ei in oblivionem venerat, qui seipsum nesciebat? CAPUT non merentur, qui adhuc carnalium desideriorum fluctibus agitantur: Visitasti, inquit, terram, et inebriasti eam . Quid putas est causae, quod solam terram Dominus dicitur inebriasse, cur non etiam et mare? Sed scimus quia mens, quae per varia desideria fluctuat, quam adhuc saecularium curarum procella exagitat, ad illud internum gaudium non admittitur, et illo torrente voluptatis non potatur, quanto minus inebriatur? Scimus quia mare semper fluctuat, terra autem in aeternum stat. Sic et caetera elementa semper in motu sunt, et sola terra stante, stare caetera nesciunt. Quid igitur per terram, nisi fixam cordis stabilitatem debemus accipere? debet igitur fluc
Abbreviated transcription (Latin):
stum. nunc ebrietatem uocat: ut
quam sit parua uel magna ostẽ¬
dat. Parua. quiden ad comꝑatio¬
nẽ future plenitũdinis: magna
autem in comꝑatione cuiuslibet
mundanȩ iocunditatis. Presens
et enim spiritalium uiroꝵ delec¬
tatio. future uite gaũdiis comꝑa¬
ta. quantum libet excrescens mue¬
nitur parua: in cuiꝰ comꝑatione
tamen. omnis ext̾ioꝵ delectatio¬
num suauitas est nulla. Odulce¬
do miranda dulcedo tam magna:
dulcedo tam parua. Quomͦ ñ ma
plenitũdine uix stillam mõdicã
decepis: Modicum quiddam de tan¬
to felicitatis pelago mentib instillas:
mentem tñ qͣm in fundis plene ine¬
brias. Merito tantillum de tanto.
gustus qͥdam dicitur. merito nichi¬
lominꝰ quȩ mentẽ ase ip̃a alienat.
ebrietas nominat᷑. Gustus gͦ ẽ: & ebͥ¬
quit ꝓpħa. & iũdete quoniã sua¬
ius est dñs. Eẜapłs petrus. Si
tamen gustastis. qm̃ suauis est
dñs. E de ebrietate ĩdem ꝓph̃a.
yisitasti t̾ram: & mebriãsti eã.

Expanded text:
stum, nunc ebrietatem vocat, ut quam sit parva, vel magna ostendat, parva quidem ad comparationem futurae plenitudinis, magna autem in comparatione cujuslibet mundanae jucunditatis. Praesens etenim spiritualium virorum delectatio futurae vitae gaudiis comparata, quantumlibet excrescens invenitur parva, in cujus comparatione tamen omnis exteriorum delectationum suavitas est nulla. O dulcedo miranda, dulcedo tam magna, dulcedo tam parva! Quomodo non plenitudine vix stillam modicam decerpis. Modicum quidem de tanto felicitatis pelago mentibus instillas, mentem tamen quam infundis, plene inebrias. Merito tantillum de tanto, gustus quidem dicitur, merito nihilominus quae mentem a seipsa alienat, ebrietas nominatur. Gustus ergo est, et ebrquit Propheta, et videte quoniam suavis esttamen gustatis quoniam dulcis est Dominus . Et de ebrietate idem Propheta: Visitasti terram, et inebriasti eam .
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. mens humana ad uerum
gaudium non ꝑtingit. Oportet
gͦ non solum falsam̃ delectationẽ.
s etiam uanã ꝑturbationẽ exclud̾ẽ
qui uult de ueritate gaũde̾. Qui
enim aduc in infimis delectatur:
int̾ua utiq iocunditate inditate¬
indignus est: & qui uano timore ꝑ¬
tbat᷑ spiritali dulcẽdine ꝑfruinon
potest Falsam nãq leticiam u̾itas
damnabat cum dicebat. Qe uob̃
qui ridetis nunc̃. Uanam ꝑturbati¬
onem extirpabat. cũ auditores am¬
stineñdo suꝑamus. alterum patien¬
do calcamus. Itaq ꝑ gãd extirpat᷑
falsa delectatio. ꝑ aser uͦ uana ꝑtur¬
batio. Isti sunt gãd & aser. qͥ exclu¬
dunt gaũdium falsum: & intͦdu¬
cunt gaĩdiũ uerũ. Iam ut estimo
nulla erit deinceps questio. cur
hic talis filius ẏsachar dicat᷑. siqͥ¬
Dem ysachar merces int̾pretatur.
Qũid enim aliũd tot tantisꝙ labo¬
ribus querimus: quid inquã aliũd
quam uerum gaũdiũ. tam ꝑse¬

Expanded text:
tiam, mens humana ad verum tiam, mens humana ad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. Qui enim adhuc in infimis delectatur, interna utique jucunditate indignus est; et qui vano timore perturbatur, spirituali dulcedine non potest perfrui. Falsam laetitiam Veritas damnabat, cum dicebat: Vae vobis qui nunc ridetis . Vanam perturbationem exstirpabat, cum auditores stinendo superamus, alterum patiendo calcamus. Itaque per Gad exstirpatur falsa delectatio, per Aser vero vana perturbatio. Isti sunt Gad et Aser, qui excludunt gaudium falsum, et introducunt gaudium verum. Jam, ut aestimo, nulla erit deinceps quaestio, cur hic talis filius Issachar dicatur, si quidem Isachar merces interpretatur. Quid enim aliud tot tantisque laboribus quaerimus? quid, inquam, aliud quam verum gaudium, tam perse
Abbreviated transcription (Latin):
ne spiritales delicias cognoscat:
uisi qui ad cor suum intrare. &
intus habitare non dissimulat᷑.
Uñde & eĩ dicitur: intra ingan¬
dium̃ dñi tui. Hoc itaq inter¬
dulcedo que intus sentitur. est
ille filius hȩ. qui ei quinto loco
nascitur. Est enim gaũdium ut
suꝑius diximus: uus de pͥnci¬
palibus affectibus. Hic autem
cum ordinatus est: int̾ filios
ia cob & lie annumerare̾ potest.
Ordinatum autẽ & nerum
gaũdium. ueraciter tunc ha¬
bemus: quando de ueris aet̃ter¬
nis bonis gaũdemus. Ad talis ꝑ¬
lis desideriumꝰ ꝑ nos animare uo¬
luit cum dix̃. Gaũdete in dño
semꝑ: iterum̃ dico gaũdete. Eł
tate iusti. & głamini om̃s recti
corde. P tali ꝓle lia mañdrago¬
ras libent᷑ contempsit: ut talẽ
filium habere possit. Mlens &¬
enim quȩ in laude hominum
delectatur: quõd sit int̾num gau¬
dium exꝑiri non meretur. Rec¬
te autẽ post natiuitatem gãd. &
aser lia talem filium genuit:
quia uisi ꝑ abstinentiam & patien¬

Expanded text:
ne spirituales delicias cognoscat, nisi qui ad cor suum intrare, et intus habitare non dissimulat? Unde et ei dicitur: Intra in gaudium Domini tui . Hoc itaque interdulcedo, quae intus sentitur, est ille filius Liae, qui ei quinto loco nascitur. Est enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus affectibus. Hic autem cum ordinatus est, recte inter filios Jacob et Liae annumerari potest. Ordinatum autem et verum gaudium veraciter tunc habemus, quando de veris et internis bonis gaudemus. Ad talis prolis desiderium Apostolus nos animare voluit, cum dixit: Gaudete in Domino semper, iterum dico, gaudete . Et tate, justi, et gloriamini, omnes recti corde . Pro tali prole Lia mandragoras libenter contempsit, ut talem filium habere possit. Mens etenim, quae in laude hominum delectatur, quod sit internum gaudium experiri non meretur. Recte autem post nativitatem Gad et Aser, Lia talem filium genuit; quia, nisi per abstinentiam et patien
Abbreviated transcription (Latin):
supra humanam uirtutem ẽẽ
iordanem retroire: ce aquarũ
congerrem in unam molem
consurg̾e: Quis queso nisi m̃te
excedat. tam stupendum mira¬
culum de sua uirtute p̾sumat:
Ubi gͦ debet animus sub tan¬
tȩ rei expectatione spem sua
figere: nisi in fiducia diuinȩ
magnificentie. Tutus stationis
locus. & magne securitatis: pre¬
sumptio de aduitorio dirne
pietatis. S est alius locus. bo¬
co huic ualde dissimilis sub¬
reptio uidelicet diffidentie &
despationis. Locus sane hor¬
ridus. plenus timoris plenus
sollicitudinis. & qualem uide¬
licet decet castris munire.
uallo cing̾e. excubiis cͥcumda¬
re: eo quod non sit tutum
ꝓpter imminentia ꝑicula.
in ult̾iora ꝓcedere. Illum pͥ¬
mum tempore diuine iusita¬
tionis: istum autem in cur

Expanded text:
supra humanam virtutem esse supra humanam virtutem esse Jordanem retroire, et aquarum congeriem in unam molem consurgere? Quis, quaeso, nisi mente excidat, tam stupendum miraculum de sua virtute praesumat? Ubi ergo debet animus sub tantae rei exspectatione spem suam figere, nisi in fiducia divinae magnificentiae? Tutus stationis locus et magnae securitatis, praesumptio de adjutorio divinae pietatis. Sed est alius locus loco huic valde dissimilis, subreptio videlicet diffidentiae et desperationis. Locus sane horridus, plenus timoris, plenus sollicitudinis, et qualem denique decet castris munire, vallo cingere, excubiis circumdare, eo quod non sit tutum propter imminentia pericula in ulteriora procedere. Illum primum tempore divinae visitationis, istum autem tempor
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem &e desid̾ium animũ
roborare. S cum meditatiõis
adinuentio. in contemplationẽ
adducit᷑. quid aliud quam uia
orius explorata. ad archȩ eues¬
tionem repetitur: ut uirtutũ
turma. absq deuiationis sus.¬
pitione. secure subsequatur:
Emeditationẽ itaq agitur: ut
quicquid utilit̾ fieri debeat
ñ ignoretur. S &e contempla¬
tio illud effic̾e̾ solet: ut ad in¬
uenta u̾itas. memorie tenatiꝰ
inhereat. & desid̾ium acrius
inflãmet. ⁊ meditationem gͦ
ad bonum instrum᷑: ce ꝑ con¬
templationem in bono soli¬
damuir. Hec est ratio ut arbitͦꝵ
cur debeamꝰ ꝓfectuũ nr̃oꝵ
uiã ꝙ meditatiõis exploratiõe ꝙ
terunt sac̾dotum pedes. la¬
pides collige̾ &e in loco castroꝵ
ponẽ.: de alios undecumq col¬
lectos. in priori loco repone
Queramus gͦ quis ille sit locꝰ
quo sac̾dotum pedes temꝑe
faciendi miraculi subsistunt.
uel quo itidem loco. post cele¬
bratum miraculum castra fi¬
genda sunt. Quis dubitet

Expanded text:
tudinem et desiderium animum roborare. Sed cum meditationis adinventio in contemplationem adducitur, quid aliud quam via prius explorata ad arcae evectionem repetitur, ut virtutum turma absque deviationis suspicione secure subsequatur? Per meditationem itaque agitur, ut quidquid utiliter fieri debeat non ignoretur. Sed et contemplatio illud efficere solet, ut adinventa veritas memoriae tenacius inhaereat, et desiderium acrius inflammet. Per meditationem ergo ad bonum instruimur, et per contemplationem in bono solidamur. Haec est ratio, ut arbitror, cur debeamus profectuum nostrorum viam, et meditationis exploratione, et terunt sacerdotum pedes, lapides colligere, et in loco castrorum ponere, et alios undecunque collectos in priori loco reponere. Quaeramus ergo quis ille sit locus, quo sacerdotum pedes tempore faciendi miraculi subsistunt, vel quo itidem loco post celebratum miraculum castra figenda sunt. Quis dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
cistieos dum alleuarent᷑. Opor¬
tet gͦ ab omni m̃tis elatione descen¬
de̾. &e humiliari spontanea uo¬
luntate. qui uult magnum illud
miraculum intueru non sicut
illi inuiti. deiec̾ti ad laudem qui¬
cdem łi: quamuis ad nullam suti¬
litatem sui. fit gͦ in iordane tantũ
indescensione eoꝵ. in descentione
descendentium. in humiliatiõe
humiliantium: tam celebre fac¬
tum &: celeste miraculum. Quan¬
to gͦ maior es humilia te in om¬
nibus. & tenes ripas iordanis
dignus cui iordanis cedat. ex¬
more ex hausto. animus in di¬
is uid̾e aquas

Expanded text:
cisti eos dum allevarentur? Oporcisti eos dum allevarentur? Oportet ergo ab omni mentis elatione descendere, et humiliari spontanea voluntate qui vult magnum illud miraculum videre, non sicut illi inviti dejecti, ad laudem quidem Dei, quamvis ad nullam utilitatem sui. Fit ergo in Jordane tantum in descensione eorum, in descensione descendentium, in humiliatione humiliantium tam celebre factum et coeleste miraculum. Quanto ergo major es, humilia te in omnibus, et tenes ripas Jordanis: dignus cui Jordanis cedat, more exhausto animus in Dis videre aquas