comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onefacio coepͣo. augustinus in do¬
mino salutẽ. Queris a me utrũ
parentes baptirans pariuilis su¬
is noccant. cũ eos demonioꝵ sacrificuᷤᷤ
sanare conant᷑. Et si nocent quomͦ eis ꝓsit
cũ baptizant᷑ parentũ fides. quoꝵ eis
nͣ potest obee ꝑfidia. Ubi respondeo
tantã illius sacram̃ti hoc ẽ baptismi
salutaris eẽ uirtutẽ. in scã cõpage
corporis xp̃i. ut semel generatꝰ ꝑ ali¬
oꝵ carnalẽ uoluptatẽ. cũ semel rege¬
neratus fuerit ꝑ alioꝵ sp̃alem uolũ¬
tatẽ. deinceps nͣ possit uinculo alie¬
nȩ iniquitatis obstringi: cui nulla
sua uoluntate consentit. Et anima
enĩ patris mea ẽ inquit: ⁊ anima
filii mea ẽ. Aĩa quȩ peccauerit. ipsa
morietur. Non aũ peccat ipsa. cũ pa¬
rentes ei omĩno nescienti. uł quiliboe
alius adhibet sacrilegia demonioꝵ.
S idõ ex adam traxit qd̾ sacramenti
illiꝰ grã solueret᷑. qr ñdũ erat aĩa
separatim uiuens. idẽ alt̾a aĩa de qͣ

Expanded text:
ONIFATIO EPISCOPO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
cupamus. ut dies catur ipse dies qͥ nͣ
ipse. s reuolutione temporis similis
euis. ⁊ dicat᷑ illo die fieri ꝓpt̾ sacram̃¬
ti celebrationẽ. qd̃ ñ illo die. s iam
olim fac̾tũ ẽ Nonne semel inmo¬
latus ẽ. xp̃e in seipso.  & tnͣ in sacra¬
m̃to ñ solũ ꝑ om̃s pasche sollennita
tes. s omĩ die ppłis immolat᷑. Nec
utiq mtitur. qui int̾rogatus eũ res¬
ponderit immolari. Si enĩ sacramen¬
ta quandã similitudinẽ rerũ earum
quarũ sacram̃ta sunt ñ haberent. om¬
niuo sacram̃ta ñ ẽẽnt. Ex hac aũ si¬
militudine. plerũq etiã ipsarũ re¬
rũ nomina accipiunt. Sicut gͦ sod̾m
quendã modũ sacram̃tum corporis

Expanded text:
cupamus, ut dicatur ipse dies, qui non est cupamus, ut dicatur ipse dies, qui non est ipse sed reuolutione temporis similis eius, et dicatur illo die fieri propter sacramenti celebrationem, quod non illo die sed iam olim factum est? nonne semel immolatus est Christus in se ipso et tamen in sacramento non solum per omnes paschae solletes, sed omni die populis immolatur, nec utique mentitur qui interrogatus eum responderit immolari? Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo secundum quemdam modum s
Abbreviated transcription (Latin):
ego t̃ nͣ similit᷑ ut solebat ille succẽ¬
seo. Es enĩ ep̃s. multis curis occupatuᷤᷤ
ut ego. Inde nec tͥ facile uacat ꝓli¬
xum aliqͥa leg̾e. nec mͥ scrib̾e. Nlã ille
tunc adolescens qui talia breuiter
nolebat audire. ⁊ de multis in nrͣa
sermocinatione querebat. ab ocio¬
so querebat ociosus. Tu uͦ cogitans
nunc quis. ⁊ a quo ista flagites. bre¬
uit᷑ de re tanta respondere me iu¬
bes. Ecce facio quantũ possũ. Dñs ad¬
uiuet. ut qd̾ postulas possim. Nempe
sepe ita loquim᷑. ut pascha ꝓpinquan¬
te dicamꝰ: crastinã uł ꝑendinã dñi
passionẽ. cũ ille. aute tam multos
anuos passus sit. nec omĩno nͥ semel
illa passio facta sit. H empe ipso die
dĩco dicimꝰ hodie. dñs resurrexit:
cũ ex quo resurrexit tot anni tran¬
sierint. Cur nemo tam ineptus: ut
ut nos ita loquentes arguat eẽ men¬
titos: nisi quia istos dies scđm illoꝵ
quib hȩc gesta st̃ similitudinẽ nũ¬

Expanded text:
ego tibi non similiter, ut solebat ille, suscenego tibi non similiter, ut solebat ille, suscenseo; es enim episcopus multis curis occupatus ut ego; unde nec tibi facile uacat prolixum aliquid legere nec mihi scribere. nam ille tunc adulescens, qui talia breuiter nolebat audire et de me multa in nostra sermocinatione quaerebat, ab otioso quaerebat otiosus; tu uero cogitans nunc, quis et a quo ista flagites, breuiter de re tanta respondere me iubes. ecce facio, quantum possum; dominus adiuuet, ut, quod postulas, possim. Nempe saepe ita loquimur, ut pascha propinquante dicamus crastinam uel perendinam domini passionem, cum ille ante tam multos annos passus sit nec omnino nisi semel illa passio facta sit. nempe ipso die dominico dicimus: Hodie dominus resurrexit\', cum, ex quo resurrexit, tot anni transierint. cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta sunt, similitudinem nun
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptirat᷑. aut ñ erit fur. nes¬
ꝗs utrum audet aliquis dicẽ. aliqͥd
hoꝵ erit. aut ñ erit: sic̃ mͥ sine dubi¬
tatione respondet. qd credat in dm̃
iqd se conu̾tat ad dm̃. Deinde tua
scripta concludens. adungis ⁊ dicis. Ad
stas g̃ questiones peto breuit᷑ respon¬
dere digneris: ita ut ñ. mͥ de consuetu¬
dine pͥscribas. s rationẽ reddas. His lit¬
teris tuis lec̾tis. ⁊ relectis. ⁊ quantũ si¬
nebant temporis angustiȩ consideratis
recordatus sũ nebridiũ amicũ meum:
qͥ cũ e̾e̾t rerũ obscurarũ ad doctrinã
pietatis maxime ꝑtinentiũ. diligentis¬
simus ⁊ acerrimꝰ inquisitor. ualde ode¬
rat de questione magna responsionẽ
breuẽ. Et quisqͥs id poposcisset. egerri¬
me ferebat: eumq si eiꝰ ꝑsona pate¬
ret᷑. uultu indignabundus ⁊ uoce co¬
hibebat. in dignũ deputans qui talia
quereret. cũ de re tanta quã multa
dici possent deberentq nesciret. S

Expanded text:
qui baptizatur, aut non erit fur? nesqui baptizatur, aut non erit fur? nescio utrum audet aliquis dicere, aliquid horum erit aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet, quod credat in deum et quod se conuertat ad deum.\' deinde tua scripta concludens adiungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breuiter respondere digneris, ita ut non. mihi de consuetudine praescribas, sed rationem reddas.\' His litteris tuis lectis et relectis et, quantum sinebant temporis angustiae, consideratis recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, ualde oderat de quaestione magna responsionem breuem. et quisquis id poposcisset, aegerrime ferebat eumque, si eius persona pateretur, uultu indignabundus et uoce cohibebat indignum deputans, qui talia quaereret, cum, de re tanta quam multa dici possent deberentque, nesciret. sed
Abbreviated transcription (Latin):
uulũ ⁊ intͣrogem utrũ cũ creuerit
futurus sit castus. uł fur ñ sit futu¬
rus. sine dubio respondebis nescio.
utrũ in eadẽ paruula ętate constitu¬
tus cogitet aliquid boni uł mali. dics
nescio. Si itaq de morib eiꝰ futuris
nicħ audes certi ꝓmittere. ⁊ de eiꝰ pn¬
senti cogitatione. quideͣ illud qd̃ qũ
ad baptismũ offerunt᷑. ꝓ eis parentes
tãꝗͣ fidedictores respondent. ⁊ diẽt
illos facere qd illa etas cogitare non
potest: Aut si potest. occultũ. ẽ. Int̃¬
rogemus enĩ eos a quib offeruntur.
⁊ dicimꝰ. credis in dm̃. de illa. etate.
quȩ utrũ sit ds̃ ignorat. Respondeĩ
credit. ⁊ ad cetera sic respondet᷑ siu¬
gula. quȩ gerunt᷑. Unde miror pa¬
rentes in istis reb. tã fident᷑ pro
paruulo respondere. ut dicant e¬
um facere tanta bona. quae ad horã
qua baptizat᷑ baptirator intͣrogat.
Tam̃ eadẽ hora si subiciã erit castꝰ

Expanded text:
uulum et interrogem, utrum, cum creuerit, uulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate constitutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud, quod, quando ad baptismum offeruntur, pro eis parenttanquam fidedictores respondent, et dicunt illos facere quod illa aetas cogitare non potest, aut si potest, occultum est? Interogamus enim eos, a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in deum? de illa aetate, quae, utrum sit deus, ignorat; respondent: Credit; et ad cetera sic respondetur singula, quae geruntur. unde miror parentes in istis rebus tam fidenter pro paruulo respondere, ut dicant eum facere tanta bona, quae ad horam, qua baptizatur, baptizator interrogat; tamen eadem hora si subiciam: Erit castus,
Abbreviated transcription (Latin):
dirũpi. nisi pariuili ad ꝑcipiendam
xp̃i gram a parentib offerant᷑. Sic
enĩ scribens dicis. ut sic̃ parentes fue¬
multos ñ offerri a parentib. s etiã a
qͥbuslibet extraneis. sic̃ a dñis seruu¬
li aliqñ offerunt᷑. ⁊ ñ nũquã mortuᷤᷤ
parentib suis pariuili baptizant᷑. ab
di. a quib libet. ñnũquã a sacris iuis¬
nib colligunt᷑. ⁊ ab eis offeruntur p
baptismũ. que certe ꝓpͥos filios nͣ habi¬
erunt ullos. nec habere disponunt.
Ac ꝑ hoc nichil aliud hic fieri udes nͥ
qd̾ in eugłio scriptũ ẽ. cum dñs int̾r¬
gasset quis illi a latronib sauciͤo &
semiio in uia derelicꝰto ꝓrimus fuis¬
set. Responsum eͣ enĩ. qui in illã fecit
miscłiam. Difficillimã sane questionẽ
tibi ꝓposuisse uisus es in extremo in¬
quisitionis tuȩ. ea uidelicet intentio¬
ne qua soles uehem̃ter cauere men¬
daciũ. Si constituã inquis ante te. par¬

Expanded text:
disrumpi, nisi paruuli ad percipiendam disrumpi, nisi paruuli ad percipiendam Christi gratiam a parentibus offerantur; sic enim scribens dicis: \'Ut, sicut parentes fuemultos non offerri a parentibus sed etiam a quibuslibet extraneis, sicut a dominis seruuli aliquando offeruntur. et nonnumquam mortuis parentibus suis paruuli baptizantur ab ndi a quibuslibet, nonnumquam a sacris uirginibus colliguntur et ab eis offeruntur ad baptismum, quae certe proprios filios nec habuerunt ullos nec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides, nisi quod in euangelio scriptum est, cum dominus interrogasset, quis illi a latronibus sauciato et semiuiuo in uia derelicto proximus fuisset; responsum est enim: Qui in illum fecit misericordiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquisitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te par
Abbreviated transcription (Latin):
societate scõꝵ atq fideliũ. Ab om̃ibus
nãq offerri rec̾te intelligunt᷑ quib
placet qd̾ offerunt᷑. ⁊ quoꝵ scã atq in¬
diuidua caritate. ad cõmunicationem
scĩ sp̃s adiuuant᷑. Tota hoc gͦ mater
eccłia quȩ in scĩs ẽ facit: qr tota om̃s
tota singulos parit. Nã si xp̃ani bap¬
tismi sacramͣtũ. qnͣ unum atq id ipsũ
ẽ. etiã apud hereticos ualet ⁊ suffic̃
ad consecrationẽ. quãuis ad uitȩ ȩter¬
nȩ participationẽ ñ sufficiat. quȩ cõ¬
secratio reum quidẽ facit hereticum
extra dñi gregẽ habentẽ dñi cum ca¬
racterem. corrigendũ. tmͣ admonet
sana doctrina. ñ iterũ similit̾ conse¬
crandũ: quanto potiꝰ in catholica ecele¬
sia etiã ꝑ stipulȩ ministeriũ frum̃ta
ptuganda portant᷑. ut ad masse soci¬
etatẽ mediante area ꝑducant᷑. Iulud
aũ nolo te fallat. ut existimes reatꝰ
uinculũ ex adã tractũ alitͣ ñ posse

Expanded text:
societate sanctorum atque fidelium. ab omnibus societate sanctorum atque fidelium. ab omnibus namque offerri recte intelleguntur, quibus placet, quod offeruntur, et quorum sancta atque indiuidua caritate ad communicationem sancti spiritus adiuuantur. tota hoc ergo mater ecclesia, quae in sanctis est. facit, quia tota omnes, tota singulos parit. nam si Christiani baptismi. sacramentum, quando unum atque id ipsum est, etiam apud haereticos ualet et sufficit ad consecrationem, quamuis ad uitae aeternae participationem non sufficiat, quae consecratio reum quidem facit haereticum extra domini gregem habentem dominicum characterem, corrigendum tamen admonet sana doctrina, non iterum similiter consecrandum, quanto potius in catholica ecclesia etiam per stipulae minipurganda portantur, ut ad massae societatem mediante area perducantur? 6. Illud autem nolo te fallat, ut existimes reatus vinculum ex Adam tractum, aliter non posse
Abbreviated transcription (Latin):
deat in parentẽ: ut cũ illo ⁊ in illo
unꝰ homo sit. s omĩno altͣ sit hñs
carnẽ suã ⁊ animã suã. anima quȩ
peccauerit ipsa moriet᷑. Nec illud te
moueat qd̃ quidã ñ ea fide ad bap¬
tismũ ꝑcipiendũ paruulos ferunt.
ut gr̃a spĩtali ad uitã regerentur
etͣnã s qd eos putant. hoc nemedio
tẽporalẽ rec̃iꝑe. uł retinere sani¬
tatẽ. Non enĩ ꝓpt̾ea illi ñ regenerã¬
tur: qr ñ ab istis hac intentione
offerunt᷑. Celebrant᷑ enĩ ꝑ eos necessa¬
ria ministeria. ⁊ u̾ba sacramͣtoꝵ. sine
quib consecrari pariuilus ñ potest.
quib una illa columba deargentata ca¬
ritatis igne: conflatur. agit qd agit ꝑ
rantium. uerũetiam damnabilit᷑ ĩdig¬
noꝵ. Offerunt᷑ quippe paruuli ad ꝑci¬
piendã spiritalẽ gr̃am. ñ tam ab eis qͦꝵ
gestant᷑ manib. quãuis ⁊ ab ipsis si &
ipsi boni fideles sunt: quã ab uniu̾sa

Expanded text:
deat in parentem, ut cum illo et in illo deat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit habens carnem suam et animam suam, anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Nec illud te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur. celebrantur enim per eos necessaria ministeria et uerba sacramentorum, sine quibus consecrari paruulus non potest. sanctis, ex quibus una illa columba deargentata caritatis igne conflatur; agit, quod agitrantium uerum etiam damnabiliter indignorum. offeruntur quippe paruuli ad percipiendam spiritalem gratiam non tam ab eis, quorum gestantur manibus, quamuis et ab ipsis, si et ipsi boni fideles sunt, quam ab uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
illa iniquitate peocare. s potiꝰ intelli¬
gerent ꝑ illũ significantẽ quodã mͦ
gestũ corporis eoꝵ qui loqui ñ pote¬
rant se mirabilit᷑ ammoneri. quid ip¬
si facere deberent. qui pꝰ tantũ illud
nefas sacram̃to salutari irruebant.
unde se utiq penitendo abstinere
deberent. Hec cũ tale aliquid diuina
ꝓuidentia ꝑ infantulos agit. ipsos id
agere scientia uł ratione credendũẽ.
Neq enĩ quia cuiꝰdam ꝓpħe dementiã.
d̃s uoluit etiã asina loquente coher¬
cere: idõ iã miranda ẽ asinoꝵ sapi¬
entia. Porro si ꝑ animal irrationale.
sonuit aliquid homini simillimum
qd̃ miraculo duino ñ cordi asinino
tribuendũ fit. ita potuit omp̃s per
infantis animã. ñ ubi ratio nulla e¬
rat. s uͥ adhuc sopita erat. gestu cor¬
poris eiꝰ ostendere. qͥd illi qui ⁊ in se
⁊ in paruulos suos peccauerant cura¬
re deberent. Ceterũ cũ infans ñ re¬

Expanded text:
illa iniquitate peccare, sed potius intelliilla iniquitate peccare, sed potius intelligerent per illum significantem quodam modo gestum corporis eorum, qui loqui non poterant, se mirabiliter admoneri, quid ipsi facere deberent, qui post tantum illud nefas sacramentis salutaribus inruebant, unde se utique paenitendo abstinere deberent. nec cum tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, ipsos id agere scientia uel ratione credendum est. neque enim, quia cuiusdam prophetae dementiam deus uoluit etiam asina loquente cohercere, ideo iam miranda est asinorum sapientia. porro si per animal inrationale sonuit aliquid homini simillimum, quod miraculo diuino, non cordi asinino tribuendum sit, ita potuit omnipotens per infantis animam, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis eius ostendere, quid illi, qui et in se et in paruulos suos peccauerant, curare deberent. ceterum cum infans non re
Abbreviated transcription (Latin):
to cibo ⁊ poculo dñi. ad ꝓfana con¬
tagia sponte ꝓꝑauimꝰ : ꝑdidit nos
alia ꝑfidia. Parentes sensimꝰ parrici¬
das. Ili nob̃ eccłiam matrẽ. illi patrẽ.
dm̃ negauert̃ : ut dũ parui ⁊ in ꝑui¬
di. ⁊ tanti facinoris ignari. ꝑ alios ad
consortiũ criminis iungim᷑. aliena
fraude. caꝑem᷑. Planc defensionẽ non
subnecteret. nͥ iustissimã crederet.
⁊ in dĩ iudicio paruulis ꝓfuturam.
Si enĩ uere drͣ. nos nicħ fecimꝰ. aĩa qͣ
peccau̾it ipsa moriet᷑: nec illi ꝑibtͣ
sub dĩ iusto iudicio qͦs parentes suo
scelere quantũ ad seipsos attinet
ꝑdidert̃. Illud uͦ qd̃ in eadẽ cõmemo¬
rat᷑ epła. quandã paruulã turbatis
in fugã parentib nutrici derelicꝰtam.
atq ab eadẽ nutricedemonũ sacrile¬
giis impactã. postea in eccłia illatam.
sibi eucharistiã miris motib respuisse.
idõ mͥ uidet᷑ drumnitus factũ. ne ma¬
iores putarent nich se in paruulos in

Expanded text:
to cibo et poculo domini ad profana conto cibo et poculo domini ad profana contagia sponte properauimus; perdidit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas; illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem dominum negauerunt, ut, dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subnecteret, nisi iustissimam crederet et in dei iudicio paruulis profuturam. si enim uere dicitur: Nos nihil fecimus; animapeccaverit, ipsa morietur, nec illi peribunt sub Dei justo judicio, quos parentes suo scelere quantum ad seipsos attinet, perdiderunt. 4. Illud vero quod in eadem commemoratur epistola, quamdam parvulam turbatis in fugam parentibus, nutrici derelictam, atque ab eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam, postea in ecclesia illatam sibi Eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi videtur divinitus factum, ne majores putarent nihil se in parvulos in
Abbreviated transcription (Latin):
Non qr ille extingui potest. s quan¬
tũ in ipsis eͣ extinctores eiꝰ merito
dicuntur. qui sic agunt ut extincꝰtũ
uelint. Isto sensu recte intelligi po¬
cest. qđ scripsit beatissimꝰ cipͥanus in
epła de lapsis. cũ eos qui tempore ꝑ¬
sequutionis idolis immolauerant ar¬
gutioniens. ac ne quid deeẽt inqͥt ad
eriminis cumulũ. infantes quoq parẽ¬
tũ manib impositi uł attracti. ami¬
sert̃ paruuli. qd̃ in pͥmo statĩ natuuta¬
tis exordio fuerant consecuti. Amisert̃
dix̃ quantũ attinuit ad illoꝵ scelus. a
quib amittere coacti st̃. Amisert̃ in e¬
oꝵ m̃te ac uoluntate. qͥ in illos tantũ
facinus cõmiser̃t. Nã si in seipsis amisis¬
sent. remansissent utiq diuina sentẽ¬
tia sine ulla defensione dampnandi.
Qd si sẽs ciprianꝰ arbitraret᷑. ñ eoꝵ de¬
fensionẽ continuo subiceret dicens.
Nonne illi tũ iuditii dies uenerit di¬
cent. nos nicħ fecimus. nec de relic¬

Expanded text:
non quia ille extingui potest, sed, quannon quia ille extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. isto sensu recte intellegi potest, quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistula de lapsis, cum eos, qui tempore persecutionis idolis immolauerant, arguens: Ac ne quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli quod in primo statim natiuitatis exordio fuerant consecuti\'. amiserunt, dixit, quantum adtinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt; amiserunt in eorum mente ac uoluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt; nam si in se ipsis amisissent, remansissent utique diuina sententia sine ulla defensione damnandi. quod si sanctus Cyprianus arbitraretur, non eorum defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelic
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ⁊ illiꝰ eẽ. ꝑ quẽ peccante altero. e
alt̾o nͣ peccante: sit tam̃ culpa cõmu¬
nis. Ac ꝑ hoc potest paruulus semes
ex parentũ carne generatꝰ dĩ spũ re¬
generari. ut ex illis obligatio contrac¬
ta soluat᷑: ñ potest aũ semel dĩ spũ
regeneratus ex parentũ carne rege¬
nerari ut obligatio quȩ soluta ẽ i
terũ contrahatur. Et ideo semel ꝑcep¬
tã pariulus xp̃i gr̃am. ñ adinittit
n ꝓpria impietate. si ętatis accessu
tam malus euaserit. Tc̃ enĩ etiã ꝓ pͥ
incipiet hab̾e peccata. qͣ ñ genera¬
tione auferantur. s alia curatione
sanent᷑. Uerũt᷑n recte. dicunt᷑ pare¬
tes uł quicũq maiores filios. seu qͦs¬
libet paruulos baptiratos demonio¬
rũ sacrilegiis obligare conantes. spĩ¬
talit᷑ homicidȩ. Nã in illis quidem
nit̾fectionẽ ñ faciunt. s quantũ in
ipsis ẽ int̾fecꝰtores fuint. recꝰteq il
ut ar̃ qnͣ ab hoc scelere ꝓhibentur
nolite occidere paruulos urõs. Dicit

Expanded text:
huius et illius, per quem peccante altero et altero non peccante sit tamen culpa communis. ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta soluatur; non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum contrahatur. et ideo semel perceptam paruulus Christi gratiam non amittit nisi propria impietate, si aetatis accessu tam malus euaserit. tunc enim etiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur. Verum tamen recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare conantes spiritaliter homicidae. nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectuando ab hoc scelere prohibentur: \'Nolite occidere paruulos uestros\', di
Abbreviated transcription (Latin):
suã deficiendo mirant᷑. Nos hunc agnos¬
camus: ⁊ ꝓsalute diuina. humana oby¬
bria sufferamus. Hermis ẽ ꝓpt̾ humilita¬
tẽ carnis: fortassis etiã ꝓpt̾ uͥginis par¬
tũ. Nã hoc animal plerũq de carne. ł
de quaq re t̾rena sine ullo concubitu
nascit᷑. Matitutinꝰ ẽ: qr diluculo resur¬
rexit Poterat utiq illa cucurbita: ⁊ si¬
ne ullo uermiculo arescere. Postremo si
habebat ds̃ ad hoc uermem necessariũ.
qͥd opꝰ erat addere matutinũ: nͥ ut ille
uniis agnosc̾et᷑. qui cantat ꝓ susceptioe
matutina. ego aũ sũ u̾mis ⁊ nͣ ho: Quid
ista ꝓpħia iã ipso rerũ effectu. ⁊ adm¬
pletione lucidius: Neq enĩ si irrisus ẽ
u̾mis iste cũ penderet in cruce. sic̃ in
eodẽ psalmo scriptũ ẽ. loquuti st̃ labi

Expanded text:
suam deficiendo mirantur. nos hunc agnossuam deficiendo mirantur. nos hunc agnoscamus et pro salute diuina humana opprobria sufferamus. uermis est propter humilitatem carnis, fortassis etiam propter uirginis partum; nam hoc animal plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur. matutinus est, quia diluculo resurrexit. poterat utique illa cucurbita et sine ullo uermiculo arescere. postremo si habebat deus ad hoc uermem necessarium, quid opus erat addere matutinum, nisi ut ille uermis agnosceretur, qui cantat pro susceptione matutina: Ego autem sum uermis et non homo? , Quid ista prophetia iam ipso rerum effectu et adimpletione lucidius? neque enim si inrisus est uermis iste, cum penderet in cruce, sicut in eodem psalmo scriptum est: Locuti s
Abbreviated transcription (Latin):
intͣpͣtationẽ ꝓpħici sacram̃ti suꝑbiore gar¬
rulitate derideant: dũ tñ ⁊ ipsos sensim
paulatuq consumat. Nã de. om̃ib talib
isaias ꝓpħat : ꝑ quẽ nob̃ dic̃ dͥñs. Audite
me qui scitis udiciũ ppłs m̃s: in quoꝵ
cemde lex mea ẽ. Obpbria hominũ nolite
metuere. ⁊ detractatione eoꝵ ne suꝑemi¬
ni: nec qd̾ uos sꝑnant magni dux̾itis. Si¬
cut eiũ uestim̃tũ ita ꝑ tẽpus absum̃tur:
sic̃ lana atinea comedent᷑. Iustitia añ m̾a.
matutinũ: qr ⁊ in illo psalmo cuiꝰ titu¬
lus inscribitur ꝓ susceptione matuti¬
na hoc se ipse nomine appellare dig¬
natus ẽ. Ego inquit sũ u̾mis ⁊ ñ homo.
obꝓbrium hominũ ⁊ abiectio plebis. Hos
obꝑbriũ de illis obꝓbrus ẽ. que iubemur
nͣ metuere ꝑ isaiam dicentẽ. Obꝓbria
hominũ. nolite metuere. Ab isto u̾me
tãquã a tinea comedunt᷑: qui sub eius
dente eugłico ꝑ singulos dies paucitatẽ

Expanded text:
interpretationem prophetici sacramenti superbiore garinterpretationem prophetici sacramenti superbiore garrulitate derideant, dum tamen et ipsos sensim paulatimque consumat. nam de omnibus talibus Esaias prophetat, per quem nobis dicit deus: Audite me, qui scitis iudicium, populus corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea matutinum, quia et in illo psalmo cujus titulus inscribitur, Pro susceptione matutina, hoc se ipse nomine appellare dignatus est: Ego, inquit, sum vermis, et non homo; opprobrium hominum, et abjectio plebis. Hoc opprobrium de illis opprobriis est, quae iubemur non metuere per Esaiam dicentem: Opprobria hominum nolite metuere. ab isto uermi tamquam a tinea comeduntur, qui sub eius dente euangelico per singulos dies. paucitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ne gentiũ. unde. uenit. xͦ uocare ñ iustoᷤ
s peccatores in penitentiã. Umbraculum
sͥ cucurbite suꝑ caput eiꝰ ꝓmissiones erañ
ueteris testam̃ti. uł ipsa iaᷤ munera. in qͥb
erat utiq si c̃ dicit apłs umbra futuroꝵ
tãꝗͣ ab estu temporaliũ maloꝵ: in terra
ꝓmissionis defensaculũ p̃bens. Iermis aũ
matutinꝰ quo rodente cucurbita exaru
diffamato cuncꝰta illa ꝙͣ temporalit᷑ ap̃ isrłi¬
tas uelut umbratili pͥus significatione ui¬
guertͣ euacuata marcescunt. Et nunc ille
popłs amisso iheroso limitano regno. sacer¬
dotio ⁊ sacrificio qd totũ umbra erat fu¬
turi. in captiua disꝑsione magno ȩstu tri¬
bulationis adurit᷑. sic̃ ionas ꝗd̾ scriptũ est
a solis ardore ⁊ dolet grauit̾: ⁊ tam̃ dolori
eius atq umbre. quã diligebat salus gen¬
tiũ penitentiũq p̃ponitur. Adhuc cachin¬
nant pagani etiã uermem xp̃m. ⁊ hanc

Expanded text:
ne Gentium. Unde venit Christus vocare, non justos, ne Gentium. Unde venit Christus vocare, non justos, sed peccatores in paenitentiam. umbraculum ergo cucurbitae super caput eius promissiones erant ueteris testamenti uel ipsa iam munera, in quibus erat utique, sicut dicit apostolus, umbra futurorum tamquam ab aestu temporalium malorum in terra promissionis defensaculum praebens. uermis autem matutinus, quo rodente cucurbita exaruidiffamato cuncta illa, quae temporaliter apud Israhelitas uelut umbratili prius significatione uiguerunt, euacuata marcescunt. et nunc ille populus amisso Hierosolymitano regno et sacerdotio et sacrificio, quod totum umbra erat futuri, in captiua dispersione magno aestu tribulationis aduritur, sicut Ionas, quod scriptum est, a solis ardore et dolet grauiter et tamen dolori eius atque umbrae, quam diligebat, salus gentium paenitentiumque praeponitur. Adhuc cachinnent pagani et iam uermem Christum et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
t̃s trib dieb ⁊ trib nocꝰtib De ipso aut̃
tur. cũ a parte. totũ intelligit᷑ in die pͥmo
⁊ nouissimo. ut toti tres dies .i. cũ suis noc¬
tib computent᷑. longũ ẽ disserere: ⁊ in ali¬
ĩ sermonib iã sepissime dictũ ẽ. Sic̃ enĩ
ionas ex naui in uentre ceti.ita xp̃c ex lig¬
no in sepulchrũ. uł in mortis ꝓfundũ. Et sic̃
pͥmo missũ ẽ. ut p̃dicaret᷑ niniuitis a iona.
s̃ ñ ad eos ꝑuenit ꝓpħia ione. nͥ postea¬
quã eũ extus euomuit: ita ꝓphetia pͣmis¬
saẽ ad gentes. s nͥ post resurrecꝰtionẽ. xp̃i
ñ ꝑuenit ad gentes. lã uͦ qd̾ tab̃naculũ
tatis niniue: quid ei futurũ eẽt expec¬
tans: alt̾ius significationis ꝑsonã ꝓpħa ges¬
tabat Prefigurauit enĩ carnalẽ popłm
isrł. Nã huic erat ⁊ tristitia de salute ni¬
niuitarũ: hoc ẽ de lib̾atione ⁊ redẽptio¬

Expanded text:
terrae tribus diebus et tribus noctibus. de ipso autem terrae tribus diebus et tribus noctibus. de ipso autem tur, cum a parte totum intellegitur in die primo et nouissimo, ut toti tres dies, id est cum suis noctibus computentur, longum est disserere et in aliis sermonibus iam saepissime dictum est. sicut ergo Ionas ex naui in aluum ceti ita Christus ex ligno in sepulcrum uel in mortis profundum et sicut primo iussum est, ut praedicaretur Nineuitis a Iona, sed non ad eos peruenit prophetia Ionae, nisi posteaquam eum cetus euomuit, ita prophetia praemissa est ad gentes, sed nisi post resurrectionem Christi non peruenit ad gentes. Iam uero quod tatatis Ninive, quid ei futurum esset exspectans, alterius significationis personam Propheta gestabat. Praefigurabat enim carnalem populum Israel. Nam huic erat et tristitia de salute Ninivitarum, hoc est de redemptione et liberatio
Abbreviated transcription (Latin):
duo fuisse. qui uult scrutari cur hoc fac¬
tũ sit. Ñ enĩ frustra factũ eͣ s tam̃ fac¬
tũ e Si enĩ monent ad fidẽ quȩ figura
te tmͣ dicta ñ facta st̃. quantomagis mo¬
uere debent quȩ figurate. ñ tm̃ dicta s
facꝰta sunt: Nlam sicut humana consue¬
tudo u̾bis: ita diuina potentia etiã fac¬
tis loquit᷑. S sic̃ sermoni humano ũba
noua uł minꝰ usitata moderate ac decen¬
t̃ asꝑa splendorẽ addunt: ita in factis
nirabilib congruent᷑ aliqͥd significanti¬
b quodãmodo luculentior ẽ diuina elo¬
ꝯientia. P romde qͥd p̃figurau̾it qd̾ ꝓpħam
belua illa deuoratũ t̾cio die niuũ reddidit.
car a nob̃ querit᷑ cũ hoc. xp̃c exponat. ge¬
neratio inquit praua ⁊ adult̾a signũ qͣrit.
isignũ ñ dabit᷑ ei nͥ signũ ione ꝓphe Si¬
cit enĩ ionas fuit in uentre oti trib die
S itribꝰ nocꝰtib: sic erit filiꝰ hõĩs in corde

Expanded text:
duo fuisse, qui uult scrutari, cur hoc facduo fuisse, qui uult scrutari, cur hoc factum sit; non enim frustra factum est, sed tamen factum est. si enim mouent ad fidem, quae figurate tantum dicta, non facta sunt, quanto magis mouere debent, quae figurate non tantum dicta sed facta sunt! nam sicut humana consuetudo uerbis ita diuina potentia etiam factis loquitur et, sicut sermoni humano uerba noua uel minus usitata moderate ac decenter aspersa splendorem addunt, ita in factis mirabilibus congruenter aliquid significantibus quodam modo luculentior est diuina eloquentia. Proinde quid praefigurauerit, quod prophetam belua illa deuoratum tertio die uiuum reddidit, cur a nobis quaeritur, cum hoc Christus exponat? generatio, inquit, praua et adultera signum quaerit et signum non dabitur ei nisi signum Ionae prophetae; sicut enim Ionas fuit in uentre  tribus noctibus, sic erit filius hominis in corde
Abbreviated transcription (Latin):
iacꝰtitant. quãuis ⁊ demones ñnulla faei¬
ant angłis scis similia. ñ u̾itate. s specie
nͣ sapientia s plene fallacia: tñ si de istis
ut dixi quos magos uł philosophos laudi¬
bilit᷑ nominant. tale aliquid narraretur
ñ iã in buecis ereꝑet risus. s tiphus. Itan
deant scripturas nr̃as. quantũ posst᷑ ride¬
ant. dũ ꝑ singulos dies rariores pauqores¬
q se uideant. uł moriendo. uł credendo
dum implent᷑ omĩa quȩ p̃dixerunt. qui hos
contra u̾itatẽ in anitͣ pugnaturos. uane
latraturos. paulatim defecturos. tanto an¬
te riserunt nob̃q posteris suis ñ solum
ea legenda dimiserunt. uerũ exꝑiendop¬
miserunt. Non sane absurde neq impor¬
tune requirit᷑ quid ista significent: ut cũ
hoc expositũ fuerit. ñ tantũ gesta s et¬
am ꝓpt᷑ aliquã significationẽ conseripta
eẽ credant᷑. Priuis gͦ ñ dubitet ionam ꝓ¬
pħam in aluo ingenti belue marins tri¬

Expanded text:
iactitant, quamuis et daemones nonnulla faciiactitant, quamuis et daemones nonnulla faciant angelis sanctis similia non ueritate sed specie, non sapientia sed plane fallacia, tamen, si de istis, ut dixi, quos magos uel philosophos laudabiliter nominant, tale aliquid narraretur, non iam in buccis creparet risus sed typhus. ita rideant scripturas nostras; quantum possunt, rideant, dum per singulos dies rariores paucioresque se uideant uel moriendo uel credendo, dum implentur omnia, quae praedixerunt, qui hos contra ueritatem inaniter pugnaturos, uane latraturos, paulatim defecturos tanto ante riserunt nobisque posteris suis non solum ea legenda dimiserunt, uerum experienda promiserunt. Non sane absurde neque importune requiritur, quid ista significent, ut, cum hoc expositum fuerit, non tantum gesta sed etiam propter aliquam significationem conscripta esse credantur. prius. ergo non dubitet Ionam prophetam in aluo ingenti marinae beluae tri
Abbreviated transcription (Latin):
isse. si forte opus erat tãquã ouo corium
ita illi uestẽ detrahi quo faciliꝰ sorberet᷑.
Sic enĩ st̃ hoĩes de ꝓpħȩ huiꝰ ueste sollici¬
ti. quasi aut ꝑ fenestrã paruã repsisse.
aut in balneas intrasse dicat᷑: quo etiã si
necesse e̾e̾t intrare uestitũ. uix molestũ
dant in diuino miracło uaporẽ uentris
quo cibi madescunt. potiusse ita temꝑan.
ut uitã hominis conseruaret. Quanto i¬
eredibiliꝰ S ꝓpon̾ent tres illos uiros aoi¬
pio rege in caminũ missos. deambulasse.
in medio ignis illesos: Quappt si nulla s¬
ti diumna miracula uolunt᷑ credere. ala
disputatione refellendi ft̃: sleq enĩ debes
unũ aliquid tãquã incredibile. ꝓponeꝵ
⁊ in questionẽ uocare: s omĩa quȩ uel
talia uł mirabiliora narrant᷑. Et tnsi
hoc qd de iona scriptũ ẽ apuleuis madau¬
rensis. uł apollonis tẏaneus fecisse dice¬
ret᷑. quoꝵ multa mira nullo fidi auctire

Expanded text:
isse, si forte opus erat tamquam ouo conum isse, si forte opus erat tamquam ouo conum ita illi uestem detrahi, quo facilius sorberetur. sic enim sunt homines de prophetae huius ueste solliciti, quasi aut per fenestram paruam repsisse aut in balneas intrasse dicatur, quo etiam si necesse esset intrare uestitum, uix molestum dant in diuino miraculo uaporem uentris, quo cibi madescunt, potuisse ita temperari, ut uitam hominis conseruaret. quanto incredibilius ergo proponerent tres illos uiros ab impio rege in caminum missos deambulasse in medio ignis inlaesos! quapropter si nulla isti diuina miracula uolunt credere, alia disputatione refellendi sunt. neque enim debent unum aliquid tamquam incredibile proponere et in quaestionem uocare sed omnia, quae uel talia uel etiam mirabiliora narrantur. et tamen si hoc, quod de Iona scriptum est, Apuleius Madaurensis uel Apollonius Tyaneus fecisse diceretur, quorum multa mira nullo fideli auctore
Abbreviated transcription (Latin):
multũ miror hoc qd̾ factũ ẽ. de iona eiĩ ꝓ
incredibili posiusse. nͥ forte faciliꝰ putat
mortuũ de sepulchro resuscitari. quã ui¬
uũ in tã uasto uentre belue potuisse ser¬
uari. Ut enĩ omittã cõmemorare: quanta
magnitudo beluarũ marinarũ. ab eis qui
exꝑti stͣ indicetur: uent᷑ quẽ coste ille nu¬
niebant. quȩ carthagine publico fixe ppło
notȩ sunt. quot homines in spacio suo ca¬
ꝑe posset quis ñ coniciat: Quanto hiatu
patebat os illud. qd uelut ianua spelunce
illiꝰ fuit: Hisi forte ut posuit uestis ẽẽt
impeduñto. ne ionas uorari posset illecꝰ
quasi ꝑ angusta sese. coartauerit. qui per
abruptũ aeris p̃cipitatꝰ. sic exceptus ẽ ut
pͥus reciꝑet᷑ uentre bestiȩ quã dente la¬
ceraretur: quãꝗͣ scriptura neq nudũ ne¬
q uestitũ in illud antrũ deiectũ eẽ dix̾it
ut possit intelligi illuc etiã nudus irru¬

Expanded text:
multum miror hoc, quod factum est de Iona, eum pro multum miror hoc, quod factum est de Iona, eum pro incredibili posuisse, nisi forte facilius putat mortuum de sepulcro resuscitari quam uiuum in tam uasto uentre beluae potuisse seruari. ut enim omittam commemorare, quanta magnitudo beluarum marinarum ab eis, qui experti sunt, indicetur, uenter, quem costae illae muniebant, quae Carthagine in publico fixae populo notae sunt, quot homines in spatio suo capere posset, quis non coniciat? quanto hiatu patebat os illud, quod uelut ianua speluncae illius fuit! nisi forte, ut posuit, uestis esset impedimento, ne Ionas uorari posset inlaesus, quasi per angusta sese coartauerit, qui per abruptum aeris praecipitatus sic exceptus est, ut prius reciperetur uentre bestiae, quam dente laceraretur. quamquam scriptura neque nudum neque uestitum in illud antrum deiectum esse dixerit, ut possit intellegi illuc etiam nudus inru
Abbreviated transcription (Latin):
in iherłm ⁊ in tota iudea ⁊ samaria: ce
usq in fines t̾rȩ.De iona ꝓpheta.
ostrema questio posita ẽ de iona: nec
ipsa quasi ex porphirio. s tãquã ex ir¬
risione paganoꝵ. Sic enĩ posita ẽ. Hem¬
de quid sentire inquit debemꝰ de iona
qui dr̃ in uentre cȩti triduo fuisse. qd̾ sa¬
tis aptũ ñ ẽ ⁊ incredibile: transuoratũ eũ
ueste hominẽ fuisse in corde piscis. Aut
si figura ẽ: hanc dignaueris pandere. De¬
inde qͥd sibi illud etiã uult. supͣ euomitũ
ionã. cucurbitã natam: quid cause fuit ut
nasceret᷑: hoc enĩ genus questionis multo
cachinno a paganis grauit᷑ irrisũ animad̃¬
u̾ti. Ad hoc respondet᷑. qd̾ aut omĩa diuina
miracła credenda ñ sint: Aut hoc eur ñ cre¬
dat᷑ causa nulla sit. In ipsũ aũ. xp̃m qd̾ tͣcio
questionẽ ñ ꝓposuerit amicꝰ nr̃. utrũ cre¬
dendũ sit ut lazarũ quarto die resuscita¬
tũ eẽ. uł ipsũ. xp̃m t̾cio die resurrexisse.

Expanded text:
et in tota Iudaea et Samaria et usque in fines terrae. VI. DE IONA PROPHETA. Postrema quaestio proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphyrio sed tamquam ex inrisione paganorum; sic enim posita est: \'Deinde quid sentire\', inquit, \'debemus de Iona, qui dicitur in uentre ceti triduo fuisse? quod satis ἀπίθανον est et incredibile transuoratum cum ueste hominem fuisse in corde piscis; aut si figura est, hanc dignaberis pandere. deinde quid sibi etiam illud uult supra euomitum Ionam cucurbitam natam? quid causae fuit, ut haec nasceretur? hoc enim genus quaestionis multo cachinno a paganis grauiter inrisum animaduerti.» Ad hoc respondetur, quod aut omnia diuina miracula credenda non sint aut, hoc cur non credatur, causa nulla sit. in ipsum autem Christum, quodquaestionem non proposuerit amicus noster, utrum credendum sit uel Lazarum quarto die resuscitatum esse uel ipsum Christum tertio die resurrexisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Proposita exposuimꝰ. ut potuimus.
S ille qui ꝓposuit iã sit xp̃ianꝰ. ne for¬
te dũ expͣectat ante libroꝵ scõꝵ fini¬
re questiones. pͥus finiat istã uitam.
ꝗͣ transeat de morte ad uitã. fieri enĩ
potest qd̃ antequã. xp̃ianis sacram̃tis
imbuatur: quęrat de resurrecꝰtione.
mortuoꝵ. Concedendũ etiã fortassis.
qd̃ de xp̃o quęsiuit. cur tanto pꝰ uene¬
rit : ut si quȩ siuit aliȩ pauo ⁊ magne
questiones quib oet̾a inseruiunt. S.
aũ quał ẽ illa in qua m̃sura m̃si fue¬
ritis metiet᷑ uob̃. uł quał ista de iona.
etiã tales om̃s ante ꝙͣ sit xp̃ianus fuu¬
re cogitat ꝑparũ cogitat uł conditi¬
onẽ humanã uł etatẽ iã suã. St᷑ enĩ
innumerabiles q̃ ñ st̃ finiende ante si¬
dẽ : ne finiat᷑ uita sine fide. S plane
retenta iã fide ad exercendã piã dele¬
tationẽ m̃tiũ fideliũ studiosissime req¬

Expanded text:
tum. Proposita exposuimus, ut potuimus; tum. Proposita exposuimus, ut potuimus; sed ille, qui proposuit, iam sit Christianus, ne forte, cum expectat ante librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat istam uitam, quam transeat a morte ad uitam. fieri enim potimbuatur, quaerit de resurrectione mortuorum. Concedendum etiam fortassis quod de Christo quaesivit, cur tanto post venerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona, etiam tales omnes ante, quam sit Christianus, finire cogitat, perparum cogitat uel condicionem humanam uel aetatem iam suam. sunt enim innumerabiles, quae non sunt finiendae ante fidem, ne finiatur uita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fidelium studiosissime req
Abbreviated transcription (Latin):
meã misert᷑ sortẽ. qd tanta manifestatioẽ
futurũ in libro antiquo ꝓpħat᷑. quanta
manifestatione factũ in nouo eugłio re¬
citat᷑. S si in hac humilitate ut dicere ce¬
ꝑam iste u̾mis irrisus ẽ: nũqͥd adhuc ir¬
ridendus ẽ. cũ ea cõpleri cernimꝰ. q̃ conse¬
quentia. psalmus ipse htͣ. cõmemor abũ¬
tur ⁊ conu̾tent᷑ ad dnmͣ uniu̾si fines t̾rȩ.
⁊ adorabunt in conspectu eiꝰ uniu̾se fa¬
dominabit᷑ gentiũ : Sic cõmemorati sunt
niniuitȩ: ⁊ conu̾si s̃ ad dñm. hanc sa¬
lutẽ penitentiȩ gentiũ tanto ante p̃fi¬
guratã in iona dolebat isrł: sic̃ nc̃ dolae
umbra nudatꝰ ⁊ ȩstu sauciatus. Liceat
sane cuilibet qualibet alit̃. dũ tamen
scdm regulã fidei. cet̾a omĩa q̃ de iona
ꝓpħa misteriis oꝑta st̃ aꝑire. Illud pla¬
ne qͥd in uentre oeti triduo fuit. fas ñ
ẽ alit̾ intelligere. quã ab ipso oelesti ma¬
gistro in eugłio cõmemorauimꝰ reuela¬

Expanded text:
meam miserunt sortem; quod tanta manifestatione futurum in libro antiquo prophetatur, quanta manifestatione factum in novo Evangelio recitatur: sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste vermis irrisus est, numquid adhuc irridendus est cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus unidominabitur gentium . Sic commemorati sunt Ninivitae, et conversi sunt ad Dominum. Hanc salutem poenitentiae Gentium tanto ante praefiguratam in Jona, dolebat Israel, sicut nunc dolet umbra nudatus, et aestu sauciatus. Liceat sane cuilibet quamlibet aliter, dum tamen secundum regulam fidei cetera omnia, quae de Iona propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas non est aliter intellegere, quam ab ipso caelesti magistro in euangelio commemorauimus reuela
Abbreviated transcription (Latin):
in sinũ. Qs conũtit aquã in uestim̃to:
Qͥs tenuit fines tͣre : Qd̃ nom̃ ẽ ei: aut qđ
nom̃ ẽ filii eiꝰ : Noꝵ duoꝵ quȩ in extremo
cõmemoraui. unũ retulit ad patrẽ. id̃ est
qd nom̃ ẽ ei. ꝓpt̾qđ̾ dixerat ds̃ docuit me
sapientiã: ⁊ altum euident᷑ ad filiũ cũ ait.
magis intelligunt᷑. hoc ẽ quis ascendit in
cxlũ. ⁊ descendit. qd̾ paulus ita cõmemorat.
Q descendit ipse ẽ. ⁊ qui ascendit suꝑ om̃s
cȩlos. Qͥ s collegit uentos in sinũ. i. Aĩas¬

Expanded text:
 in uestimento? quis tenuit fines terrae? quod nomen est ei aut quod nomen est filii eius? horum duorum, quae in extremo commemoraui, unum rettulit ad patrem, id est \'quod nomen est ei propter quod dixerat \'deus docuit me sapientiam., et alterum euidenter ad filium, cum ait magis intelliguntur, hoc est, Quis ascendit in coelum, et descendit; quod Paulus ita commemorat, Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos : Quis collegit ventos in sinum? id
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in quo sit equalis patri filiꝰ: in quosit
ñ solũ ei subditus aut inferior. s etiam
humillissimꝰ seruus. Ipse. inquã ostendit
in quo sit humilis. in quo sit equalisꝰ un¬
de omp̃c. unde infirmus. unde. abiec

Expanded text:
go in quo sit aequalis Patri Filius; in quo sit non solum subditus aut inferior, sed etiam humillimus servus. Ipse, inquam, ostendit in quo sit humilis, in quo sit aequalis, unde omnipotens, unde infirmus, unde abjec
Abbreviated transcription (Latin):
patre. greco ubocabulo aꝓꝓbet᷑ ostensa:
Siminime licet patris ⁊ filii. ⁊ sp̃s sci unã
substantiã lingua ex seri greca. ergo ne
dm̃ laudari decet ⁊ barbara. Sic̃ enĩgre¬
creditur a fidelib trinitatis omĩno sub¬
stantia. sic una rogat᷑ ut misereat᷑ a eunc¬
tis latinis ⁊ barbaris uniꝰ dĩ natura: ut
a laudib dĩ uniꝰ nec ipsa lingua barba¬
ra sit. ut latinꝰ aliena. latine enĩ dr̃ dñe
patre ⁊ filio ⁊ spu scõ. lingua debet he¬
brea uł greca. ⁊ ipsa ad postremũ postu¬
lari latina. ñ aũ ⁊ barbara. Si enĩ licet
dicere ñ solũ barbaris lingua sua. s eti¬
am romanis. frhoia. armen. qd̃ int̾pre¬
tat᷑ dñe miserere: cur ñ licet in concili¬
is patrũ in ipsa t̾ra grecoꝵ. unde ubiq
destinata ẽ fides. lingua ꝓpria homousi¬
on confiteri qd̃ ẽ patris ⁊ filii ⁊ spcͣ scĩ u¬
na substantia.  Nam subiecꝰtionem filii

Expanded text:
Patre, graeco vocabulo approbetur ostensa? Patre, graeco vocabulo approbetur ostensa? Si minime licet Patris et Filii et Spiritus sancti unam substantiam lingua exseri graeca, ergo nec Deum laudari decet et barbara. Sicut enim graecreditur a fidelibus Trinitatis omnino substantia, sic una rogatur ut misereatur a cunctis Latinis et Barbaris unius Dei natura; ut a laudibus Dei unius nec ipsa lingua barbara sit ullatenus aliena. Latine enim dicitur, Patre et Filio et Spiritu sancto lingua debet hebraea vel graeca, aut ipsa ad postremum postulari latina, non autem et barbara? Si enim licet dicere, non solum Barbaris lingua sua, sed etiam Romanis, Sihora armen, quod interpretatur, Domine, miserere; cur non liceret in conciliis Patrum in ipsa terra Graecorum, unde ubique destinata est fides, lingua propria ὁμούσιον confiteri, quod est Patris et Filii et Spiritus sancti una substantia? Nam subjectionem Filii
Abbreviated transcription (Latin):
bo definita reꝑiunt᷑ in lege. s ꝓ multis
hȩc pauca quȩ dicta st̃ sapientib credo
sufficere. Si equalitas ñ eͣ. ñ auderet in¬
ferior dicere suꝑiori. omĩa mea tua stͣ
⁊ tua omĩa mea st̃. nec auderet dicere.
U olo ut uͥ egosũ: ⁊ isti sint mecũ. ħon
inquã diceret uolo: s diceret supplicans
rogo. Absurdũ gͥ ñ ẽi ut in conciliis pa¬
trũ. greco u̾bo patris ⁊ filii ⁊ spc̃ scĩ. una
tas fundaret᷑. Audiuimꝰ enĩ eos ait scrip¬
tura acꝰtuũ apłoꝵ loquentes uariis lin¬
guis magnalia dĩ Magnalia utiq sunt
ñ deoꝵ s dĩ. greca lingua unã substan¬
tiã. credi patris ⁊ filii ⁊ sp̃c scĩ. Hebraice
gͥ grece ⁊ latine suꝑ cruce̾ dñi a pilato
fuit causa eiꝰ seripta. Si licuit ut greca
ligua. ił mmo ꝑmisit ipse dñs ut car¬
sa mortis eius eẽt scripta. cur aborret
ut substantia eiꝰ qua dẽ ẽ equalis cũ

Expanded text:
bo definita reperiuntur in Lege; sed pro multis bo definita reperiuntur in Lege; sed pro multis haec pauca, quae dicta sunt, sapientibus credo sufficere. Si aequalitas non est, non auderet inferior dicere superiori: Omnia mea tua sunt, et tua mea. Nec auderet dicere: Volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum . Non, inquam, diceret Volo; sed diceret supplicans, Rogo. Absurdum igitur non est, ut in conciliis patrum graeco verbo Patris et Filii et Spiritus sancti una tas funderetur. Audivimus enim eos, ait Scriptura Actuum Apostolorum, loquentes variis linguis magnalia Dei . Magnalia utique sunt non deorum, sed Dei, graeca lingua unam substantiam credi Patris et Filii et Spiritus sancti. Hebraice igitur, graece et latine super crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scripta . Si licuit ut graeca lingua, vel imo permisit ipse Dominus, ut causa mortis ejus esset scripta, cur abhorret ut substantia ejus qua Deus est aequalis cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit romanis scribens. In quo clama¬
mus abba patͣ In uno noĩe. duab utitur
linguis. Dicit enĩ abba greco uocabulo pa¬
trẽ. ⁊ latine nominat identidem patrẽ.
Contemnat᷑ idem apłs paulus. ⁊ in nouissi¬
mis partib ad corinthios epłȩ primȩ. uͥ ple¬
bem arguens. simul greco ⁊ sẏro utit᷑ u̾bo.
Si quis inquit ñ amat dñm: sit anathema
maranatha. Anathema greco sermone di¬
xit condẽnatus: maranatha definpuit. do¬
nec dñs redeat. lam gͦ nemo appellet ole¬
um quo fideles ungunt᷑ greco nomine
crisma. homousion reprobat᷑. unã trimi¬
tatiᷤᷤ resonans eandẽq naturam. Quid ẽ
enĩ qd̃ dixit beatissimus paulus. si quis ñ
amat dnm. nisi si quis ñ humiliet se dõ:
Non gͦ recꝰte drͣ dnm̃ ñ amare: qui dĩ &
dnũ uniꝰ audet substantiã separare:
De quo drͣ in lege. Audi tsrł. Dñs ds̾ tuus
ds unus ẽ. Non corpore utiq liniamͣtisq

Expanded text:
qui dicit Romanis, scribens, In quo clamaqui dicit Romanis, scribens, In quo clamamus: Abba, Pater ; in uno nomine duabus utitur linguis. Dicit enim Abba, graeco vocabulo Patrem, et latine nominat identidem Patrem. Contemnatur idem apostolus Paulus, et in novissimis partibus ad Corinthios epistolae primae, ubi plebem arguens, simul graeco ei syro utitur verbo: Si quis, inquit, non amat Dominum, sit anathema maranatha . Anathema graeco sermone dixit, Condemnatus; Maranatha definivit, Donec Dominus redeat. Jam ergo nemo appellet oleum, quo fideles unguntur, graeco nomine chrisma; ὁμούσιον reprobatur unam Trinitatis resonans eamdemque naturam. Quid est enim quod dixit beatissimus Paulus, Si quis non amat Dominum, nisi, Si quis humiliat Deum? Non ergo recte dicitur Dominum amare, qui Dei et Domini unius audet substantiam separare, de quo dicitur in Lege: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non corpore utique, lineamentisque