comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finib tyri: uenit ad mare galilee int̾ me¬
maris. Cui e regione ẽt posita erat decapoł.i.
ost ħ erat dies de probatica piscina.
festus uideoꝵ. ñ dec̾minat᷑ quis s pot̾ intlłi¬
gi festũ nouoꝵ .i. pentecosten. qr p̾dictum est iã
de pascha quo decollatꝰ est ioh̃es. Sequit᷑ uͦ post:¬
de enceniis. Ascendit aut̃ iħc ad diem festũ. Crat
⁊ ierosolimis ꝑbatica piscina. cognominata
hebraice beth̾faida.u. porticus hñs. in qͥbiace¬
bat multitudo languentium. expectantiũ aq̃¬
decendebat in eam: sanus etat a quacumq deti¬
nebatur infirmitate. Obaton grece ouis latine.
sic gͦ dicta erat. qr natinnei ĩea hostias laua¬
bant. Solet ã collecta ⁊qͣ piscens non hñs. pisci¬
na dici ꝑ antifrasim qͣi ꝑ cͣcium. De hac moti¬
one incertũ est qñ cepit. Qd aut̃ inc̾cum eẽt
qͣndo moueri debeat: inde ppenditur ꝙ laingͥdi
sisciretur¬
Radit aut̃ a quibdam qd̵ regina saba
uidit in spũ in domo saltus q̃ nethotha diceba¬

Expanded text:
finibus Tyri, et venit ad mare Galilaeae inter memaris, cui e regione contra posita erat Decapolis, CAP. LXXXI.-- De Probatica piscina.um . Non determinatur quis, sed potest intelligi festum Novorum, id est Pentecostes, quia praedictum est jam de Pascha, quo decollatus est Joannes. Sequitur de Encaeniis. Ascendit autem Jesus ad diem festum. « Erat autem Jerosolymis probatica piscina, cognominata Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens, in quibus jacebat multitudo languentium, exspectantium aqcendebat in eam, sanus fiebat a quacunque detineretur infirmitate. » Probaton Graece, Latine ovis. Sic ergo dicta erat, quia in ea Nathinnaei hostias lavabant. Solet autem collecta aqua pisces non habens, piscina dici, quasi per contrarium. De hac motione, incertum est quando coeperit. Quod autem incertum esset, quando moveri debebat, inde perpenditur, quod languidi si scireturTraditur a quibusdam quod regina Saba vidit in spiritu in domo saltus, quae Nethota diceba
Abbreviated transcription (Latin):
phenissa gñe ꝓ filia sua que male a demo¬
mo uerabatut. Chananei quondam uideã
icobuerant s post disꝑsi sunt. E x hacdis¬
psione etat in ulierista. ex syris ÷ phenicib
orta. Quidam tñ dicunt Mrophenissa. qr¬

Expanded text:
nissa genere, pro filia sua, quae male a daemonio vexabatur. Chananaei quondam Judaei incoluerant, sed post dispersi sunt. Ex hac dispersione erat mulier ista ex Syris et Phoenicibus orta. Quidam tamen dicunt Tyrophoenissa, q
Abbreviated transcription (Latin):
absens ti̾bo sanauit. descendensq paterc̃ aogno¬
uiss filiũ suũ sanatũ in hora u̾bi dñici: credidit
ip̃e ⁊ domus euis tota. Cred̾r iste fuisse indeuᷤ.
Qcumbebant cũ eo publicani qͥ fũant so¬
cii leui. Quem ẽ arguerent pharisei qr cũ tali¬
b edebat: ait. Nõ ueni uocare ustos s pecc̃oreᷤ
ad penĩam. Excusauit q tc̃ discipulos de eo qd̃
ñ ieunabant. Tum qr rudes erant nͥ difficilia
hoc quidam dñt ꝙ. ablato xp̃o in ascensione ie¬
pentecosten. Nec &̃ tunc celebrant nuptias. oͣa
tam inchoantes tresebdomadas que sunt ante

Expanded text:
absens, verbo sanavit eum. Descendensque pater, cum cognovisset filium sanatum in hora verbi Dominici, « credidit ipse, et domus ejus tota. » Creditur iste fuisse Judaeus, cumbebant cum eo publicani, qui fuerant socii Levi, quem cum arguerent Pharisaei, quod cum talibus edebat, ait: « Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . » Excusavitque discipulos de eo quod non jejunabant: tum quia rudes erant, nec difficilia hoc quidam dicunt quod ablato Christo in ascensione, jePentecostem. Nec etiam tunc celebrant nuptias, quasi jam inchoantes tres hebdomadas ant
Abbreviated transcription (Latin):
patrem suũ dicebat deum. Ait itm̃ iħc. Patet
diligit filium. filius qͦd ułt uiuificat. Nec
pat̾ uidicat quemqͣm s omne uidiciũ dedit
filio. qr ⁊ solus filius uenit in carnem: ut ui¬
dicaret mundũ .i. argueret. ⁊ pꝰ in uuditio:
sola ꝑsona filii apparebit uidicans. Et si qua
proferetur sententia proferet eam. p̃drat q

Expanded text:
Patrem suum dicebat Deum. « Ait iterum Jesus: Pater diligit Filium, Filius, quos vult, vivificat, nec Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, » quia et solus Filius venit in carnem, ut judicaret mundum, id est argueret, et post in judicio sola Filii persona apparebit judicans, et si qua proferetur a judice sententia, proferet eam. Praedixitque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ necciis obsequiis exhiberidis. hii pharisei ĩ¬
pietatem sub nomine pietatis docebant. dicen¬
tes. filios melitis facere. si deo uero patͥ uou̾eñ
q̃ parentib offerenda etant. instruentes eos qui
egenis parentib responderant. Opat̾ corban
catis turbis ad se: ait ilł. Non qͦd intͣt in os co¬
in quinat hominẽ. intlłige. apud deum. s
quod procedit de ore. Primum intłłige de qe
earnis. scd̾m: de ore cordis. Nam &̧ uomitꝰ com¬
quinat hominem. Unde & quidam libri hñt.¬
S qd̾ ꝑcedit ex corde. Qͣre gͦ ydolochitis ⁊ hiis
que fu̾ttiua ⁊ rapta sunt non uescimur: peo
scandalo uitando. Eib eum in se mundus ẽ.
offendicłm pedis uł ip̃am ruinam dicimꝰ.
De orde aut̃ exeunt furta ⁊c̃. Plato pͥncipa¬

Expanded text:
cessariis obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nomine pietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderencatis ad se turbis, ait illis: Non quod intrat in os coinquinat hominem, » intellige apud Deum, « sed quod procedit ex ore . » Primum intellige de ore carnis, secundum de ore cordis. Nam, et vomitus inquinat hominem. Unde, et quidam libri he ergo idolothytis, et his quae furtiva sunt et rapta, non vescimur pro scandalo vitando. Cibus enim in se mundus est. offendiculum pedis, vel ipsam ruinam dicimus.De corde autem exeunt furta, etc. » Plato principa
Abbreviated transcription (Latin):
phariscus: ut pͣnderet apud eũ. Cum q
uidiss iħm non baptizatis manib pͣndere:
murmurabat intra se. Cui dñsait. Noᷤ pha¬
tisei qd deforis est calicis ⁊ catin munddatis.
⁊ non quod intꝰ qͣi dr̃et. Corꝑa mundatis & ñ
animas. Stulti. nõne d̾s utrumq fecit: hoc
ẽ e᷑ manicheos qui aĩas tm̃ adeo creatas dicũt.
carnem uero a drabolo. Et addidit. Date elemo¬
sinam: ⁊ eccc om̃ia munda sunt uobis. Quidã
qͦ scbe ⁊ pharisei uenientes a ierosolimis uiden

Expanded text:
Jesum, ut pranderet apud eum . » Cumque vidisset eum, non baptizatis manibus prandere, murmurabat intra se. Cui Dominus ait: Vos, Pharisaei, quod deforis est calicis et catini mundatis, et non quod intus. Quasi dicat: Corpora mundatis, et non animas: stulti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Quidam quoque Scribae et Pharisaei, venientes a Jerosolymis, viden
Abbreviated transcription (Latin):
iohes caput suum ostendit marcello religi¬
elenatum est. Exquo temꝑe cepit in ead̾
urbe decolło ioħis. celebrari ip̃a die ut arbitra¬
mur: quo caput intietum est siue eleuatũ.
non ẽẽfestum decolłonis s de collect̾ione ossiũ
eius p̾us fcã ⁊ ꝯbusta . Iosephus aliam tradit
cãm necis baptiste dicens. eum p̃dicasse hõib¬
ppłi suu sequentis ioħem occidit eum. Et refeit
iose. iudeos tradidisse: herodem ob hoc misera¬
biliter in proximo uictum ab ex̾citu areche re¬
ait. Ioħ̃em ego decollaui. Qͥs aut̃ est iste
in locum desertum seorsum. ⁊ secute sunt eũ
turbe pedestres de ciuitatib ⁊ curauit eos. E
ut euntes inueniant sibi escas. Et ait iħs. da¬
te ilł manducare.⁊ facite eos discumbere
etates hominũ qui deuilł uen̾ant. Et acceptis
quĩꝙ panib ordeaceis. ⁊ duob piscib a pũo
quodam qui unꝰ de discipulis fuisse creditur:
ꝑ apłos dedit eos ppło quasi.u. mulib uiro¬

Expanded text:
Joannes caput suum ostendit Marcello religiJoannes caput suum ostendit Marcello religielevatum est. Ex quo tempore coepit in eadem urbe Decollatio Joannis celebrari, ipsa die, ut arbitramur, qua caput inventum est, sive revelatum; non esse festum Decollationis, sed de Collatione ossium ejus prius facta et combusta. Josephus aliam tradit causam necis Baptistm populi sui sequentis Iohannem occidit eum. Et refert Iosephus Iudeos tradidisse Herodem ob hoc miserabiliter in proximo uictum ab exercitu Arethe reait: Joannem ego decollavi. Quis autem iste est in locum desertum seorsum, et secuti sunt eum turbae pedestres de civitatibus, et curavit eos . »ut euntes inveniant sibi escas. Et ait Jesus: Date illis manducare, et facite eos discumbere etates hominum, qui de viculis venerant. « Et acceptis quinque panibus hordeaceis, et duobus piscibus a puero quodam, qui unus de discipulis fuisse creditur, per apostolos dedit eos populo, quasi quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ani apostate gentiles sparserunt. inuidentes
miraculis que fiebant ad eiꝰ monum̃tũ. que
rursus collecta: ab eisdem cremata sunt. ⁊ pul
mortuo quidam rep̃sentant nescientes. dũ
in natiuitate eius ossõcolecta undecumq ẽ
mant. Dũ aut̃ colligent ossa: quidam mo¬
trachi a ierosolimis mixti latent̾ colligenti
beata tecla int̾ alpes attulit. ⁊ d̾r ẽẽ in eccłia
mauritanie. Tułuntq ossa ad philippum
ierosolimitanũ ep̃m nonũ. qͥ misit ea per
uilianũ diaconã: achanasio alexando ep̃o.
Que pꝰ. theophilus eiusdem urbis ep̃c. repo¬
suit intemplo serapis. a sordib pͥus purga
sunt. Tp̃̾e u marciam pͥncipis: duob mo¬
nachis orientalib qui ob ꝯr̾onem uen̾ant
S ñ multũ post: in ciria ꝑditum. ꝑlatũ
est ab aliis in emissam urbem phenicie.
⁊ in qͦdam specu in urna sub t̾ra ñ paruo
tp̃e ignobiłt reconditum. don denuo idem

Expanded text:
ani Apostatae gentiles sparserunt, invidentes ani Apostatae gentiles sparserunt, invidentes miraculis, quae fiebant ad ejus monumentum. Quae rursus collecta, ab eisdem cremata sunt, et pulmortuo quidem repraesentant nescientes, dum in nativitate ejus ossa collecta undecunque, mant. Dum autem colligerentur ossa quidam monachi a Iherosolimis permixti latenter colligentibeata Tecla inter Alpes attulit, et dicitur esse in ecclesia Maurianensi. Tuleruntque ossa ad Philippum Iherosolimitanum episcopum nouum, qui misit ea per Iulianum dyaconum Athanasio Alexandrie episcopo, que post Theophilus eiusdem ecclesie episcopus posuit in templo Serapis a sordibus purgatsunt. Tempore vero Martiani principis, duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Sed non multum post incuria perditum, perlatum est ab aliis in Edissam, aliis Emissam, urbem Phoeniciae, et in quodam specu in urna sub terra, non parvo tempore, ignobiliter reconditum; donec denuo idem
Abbreviated transcription (Latin):
est in patͥa sua. ⁊ repleti sunt om̃s ira. Et ei¬
cientes eum extͣ ciuitatẽ: dux̾nt eum us¬
q ad suꝑcilium montis. ut p̾cipitarent e¬
um. Ille aut̃ tͣnsiens ꝑ  medium eoꝵ: ibat.
Adhuc oifenditur ibi locus: qui d̾r saltus
Et cedens ei ruppes: fecit cilocũ qͣi latibul ĩ
qͦ adhuc uestigia rugaꝵ uestim̃toꝵ eius im¬
natalis sui celebrauit coram pͥncipib suis et
pͥmis galilee. uͥ puelle saltanti datum est ꝓ
discus uas rotundum desuꝑ ualde extentum.
rior discas dicitur. Aliq̃n mappa que m̃sale
d̾r: discus appellatur. Unde ⁊ aĩalia dñt appa¬
ruisse petro in disco. quem alibi liber auctu¬
um apłoꝵ linteũ uocat. Credibile est quod he¬
rodes ẽ uxore denece ioħis sub tali occõne faciẽ¬
da. pͥus secreto tͣctau̾at. Discipłi uͦ ioħis tułunt
corpus eiꝰ de cartere. ⁊ sepelicrunt illud. stom¬
in castello arabie. tͣns iordanem dict̾o macherũ
est iux̃ herodis habitulum. Ossa cuiꝰ tꝑe uili¬

Expanded text:
in patria sua, et repleti sunt omnes ira. Et ejicientes eum extra civitatem, duxerunt eum usque ad supercilium montis, ut praecipitarent eum, ille autem transiens per medium illorum ibat . » Adhuc ostenditur ibi locus, qui dicitur Salet cedens ei rupes fecit ei locum, quasi latibuli, in quo adhuc vestigia rugarum vestimentorum ejus ims Tetrarcha diem natalis sui celebravit, coram principibus suis. et primis Galilaeae . Ubi puellae saltanti datum est pro discus vas rotundum desuper valde extentum, rior discus dicitur. Aliquando mappa, quae mensale dicitur, discus appellatur, unde et animalia dicuntur apparuisse Petro in disco, quem alibi liber Actuum apostolorum linteum vocat. Credibile est quod Herodes cum uxore, de nece Joannis, sub tali occasione facienda, prius secreto tractaverit. Discipuli vero Joannis tulerunt corpus ejus de carcere, et sepelierunt illud. in castello Arabiae trans Jordanem, dicto Macherontaest, juxta Herodis habitaculum. Ossa ejus tempore Juli
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Terciam qͦ de sagena missa in mare. inqͣ
dr qd̾ ingehenna erit fletus ⁊ stridor dentium.
in quo innuit᷑ resurrectio corꝑm futura. hoc
aut̃ nom̃ gehenna: euͣnglicum est tm̃. ⁊ cre¬
ditur a ds̃o inuentum. ob ignẽ in extingui¬
bilem qui erat sacratꝰ ẏdolis in ualle iuita
ierłm. que dicebatur thopheth. ł ⁊̃ iebennon.
qͣi t̾ra filioꝵ ennon .i. hõis sic uocati. ꝑ ꝗͣ ydo¬
latre tͣhiciebant ꝓaruulos suos. sicut nos
tͣhicimꝰ eos ꝑ aqͣm bapti. Ignis qͦ dicebatur
thopheth non satis nota causa. ł forte: qr qͦdã
artificio de uiscerib t̾re ꝑ lapides spongiosos.
quos chophos dm̃s iugiter ignis erumpebat.¬
rarent᷑ ⁊ dr̃ent. Unde huic sapĩa ħ: Nonne
hic est filius fabri. Nõne mater eiꝰ maria.¬
⁊ fr̃es ⁊ sorores eius sunt aput nos: Qd̃ non
est intłłigendum scd̾m eluidiũ. qui uͥginẽ
pepisse dño fres de ioseph dogmatitabatuł
ioseph de alia uxore liberos suscepisse ł ꝯsobni

Expanded text:
ita; tertiam quoque de sagena missa in mare, in qua dicitur, quod in gehenna erit fletus et stridor dentium; in quo innuitur resurrectio corporum futura. Hoc autem nomen gehenna evangelicum est tantum, et creditur a Domino inventum ob ignem inexstinguibilem, qui erat sacratus idolis in valle juxta Jerusalem, quae dicebatur Topheth; vel etiam Gehennon, quasi terra filiorum Ennon, id latrae trajiciebant parvulos suos, sicut nos trajicimus eos per aquam baptismi. Ignis quoque dicebatur Topheth, non satis nota causa. Vel forte quia quodam artificio de visceribus terrae per lapides spongiosos, quos tophos dicimus, jugiter erumpebat.rarentur, et dicerent: Unde huic sapientia haec? Nonne hic est filius fabri? nonne Maria maores ejus sunt apud nos? » Quod non est intelligendum secundum Elvidium, qui Virginem peperisse Domino fratres de Joseph dogmatizabat, vel Joseph de alia uxore liberos suscepisse. Sed cons
Abbreviated transcription (Latin):
sabbo a pͥmo: de qͦ p̃cessit sermo. ł ẽ una dictio
qͣm dixit lucas. deuteron ꝓteron. Nos aũ scd̾o¬
pͥmum. hoc aut̃ sabb̃m quod discipuli ñ ob¬
seruabant : ideo si uocauit ut sigͥficaret sp̃u¬
ale sabb̃m iam inchoari. ⁊ legalia cessatura.

Expanded text:
 a primo, de quo praecessit sermo. Vel est una dictio quam dicit Lucas deuteroproton, nos secundoprimum. Hoc autem Sabbatum, quod discipuli non observabant, ideo sic vocavit, ut significaret spirituale sabbatum jam inchoari, et legalia cessatura.
Abbreviated transcription (Latin):
designandis. et an ob. ⁊ reuelasti ea ꝑuulis. &¬
des eccłie.C filiꝰ. neꝙ filium nͥ pater.
Crubescat eunomiꝰ dicens se plenam hr̃e noti¬
ciam de pr̃e ⁊ filio. nͨ excluditur utͥusq cõne¬
t fcm̃ est in sabb̃o scd̾o pͥmo cũ iħc ⁊ disci¬
płi eiꝰ tͣnsirent ꝑ fata: grana ꝯfricata ma¬
nib edebant discipuli. hoc exponitur. In scd̾o¬

Expanded text:
lasti ea parvulis. si Filius, neque Filium nisi Pater. » Erubescat Eunomius, dicens se plenam habere notitiam de Patre et Filio; nec excluditur utriusque connetum est in Sabbato secundo primo, cum Jesus et discipuli ejus transirent per sata, grana confricata manibus edebant discipuli . Hoc exponitur s
Abbreviated transcription (Latin):
sub cꝰ gẽma radix erat posuit in natib cuidã
obsessi. Et adiutauit demonem. et demon eg̾s¬
sus est. Ut autem ꝑbaret eiectum demonem:
posuit peluim aqͣ plenam in medio. et ad uira¬
uit demonem ut subu̾teret peluim. ⁊ subu̾tit
eam. Qd̃ autem in anulis quidam includũt
sp̃m ĩmundum ꝑ quem imꝑauit aliis demo¬
nib: non creditur cẽsalomonis inuentum.
uocatum in nazarech a quodãm phariseo
ꝯin domũ suam.Et ibi magdalene dimissa¬

Expanded text:
sub cujus gemma radix erat, posuit in naribus cujusdam sub cujus gemma radix erat, posuit in naribus cujusdam obsessi, et adjuravit daemonem, et egressus est daemon. Ut autem probaret ejectum daemonem, posuit pelvim aqua plenam in medio, et adjuravit daemonem, ut subverteret pelvim; et subvertit eam. Quod autem in annulis quidam includunt spiritum immundum, per quem impetant aliis daemonibus, non creditur esse Salomonis inventum.vocatum in Nazareth a quodam Pharisaeo in domum suam, et ibi Magdalenae dimiss
Abbreviated transcription (Latin):
uidete ne quis sciat: tñ diffamau̾unt in tota
t̾ra illa. E gressis illis: obtułunt eimutum de¬
monium hñtem. & eiecto demone locutꝰ est nu¬
t᷑. In greco tñ melius sonat surdũ qͣm mutũ.
pͥncipe demonioꝵ eicit demones. a belo pͥmo no¬
mine ydoli: uarie gentes scd̾m ydiomata lin¬
gue sue cognõiau̾unt ydola sua. Babilomiꝰ
dyxit bel. Moabita beel. Palestini baal. Qñq¬
quidam aliquid suꝑaddebant. ut beelphegor
s uidei irisorie uicinũ sibi ydolum acharoni¬
tatũ sic uocabant. ⁊ sonat uir muscarũ. ob sor¬
des ĩ molaticii sanguinis quẽ secunt᷑ musce nͨ
ut̃is hanc expulsionem deo datis. cur ñ ĩ me
id̾ facitis: Erant enim de uideis exorciste qui
ꝑ exorcismos salomonis demones eiciebant.
Maximesi radix cuiusdam ħbe poneret᷑ in
narib obsessi. Ait Niose. se uidisse quemdã
exorcistan captum. ⁊ adductum ad uaspa¬
sianum dum obsid̾e̾t ierłm. Qui anulum

Expanded text:
Videte ne quis sciat, tamen diffamaverunt eum in tota Videte ne quis sciat, tamen diffamaverunt eum in tota terra illa. Egressis illis obtulerunt ei mutum, daemonium habentem, et ejecto daemone, locutus est mutus . In Graeco tamen melius sonat surdum, quam mutumprincipe daemoniorum ejicit daemones . A Belo primo nomine idoli, variae gentes secundum idiomata linguae suae cognominabant idola sua. Babylonius dixit Bel, Moabita Beel, Palaestini Baal. Quandoque aliquid superaddebant, ut Beelphegor, sed Judaei irrisorie vicinum sibi idolum Acharonitarum sic vocabant, et sonat vir muscarum, ob sordes immolatitii sanguinis, quas sequuntur muscae. Nec vestris hanc expulsionem Deo datis, cur non in me idem facitis? Erant enim de Judaeis exorcistae, qui per exorcismos Salomonis daemones ejiciebant, maxime si radix cujusdam herbae poneretur in naribus obsessi. Ait enim Josephus se vidisse quemdam exorcistam captum, et adductum ad Vespasianum, dum obsideret Jerusalem, qui annulum,
Abbreviated transcription (Latin):
iayrus adorauit eum dicens. filia mea mͦ¬
cas dñt. Ueni pone manũ suꝑ eam ⁊ uiuet. Q
dũ iret: mulier emorroissa ab annis .xii.
ret᷑ ueniens tetigit fimbͥam uestimenti eius
⁊ sanata est. Ambi in sermone de salomone
dicit hanç fuisse martham. Enũans ⁊ bñ¬
ficia xp̃i cͥca genꝰ humanũ: pꝰ aliqua p̃mis¬
sa subdidit.dum languidum sangͥnis flixũ
siceat in marcha: dum demones expellit de
zaro. Ueniens autem in domum iayti: indu¬
qui qͣi secretarii eius erant.⁊ patrem ⁊ m̃rem
puelle.⁊ eiect̾is irridentib eũ qr dicebant pu¬
ella dormit: denens manũ puelle ait. Tabi¬
non est de int̾pretatione. & uissit dari illi: ad
manducare. hoc enim est um exꝑimentũ ue¬
re resurrect̾ionis. Magi ⁊ mortuos suscitãt
qui bidam caractenib alligatis sub utraq ascella.
et loqͥ eos ⁊ incedere faciunt. s comedere neqͣꝗͣ
q ueniss domũ .i. ad domũ suam in narareth:
tetigit oculos eoꝵ ⁊ aꝑti sunt. Cumq dixiss eis

Expanded text:
rus adoravit eum dicens: Filia mea mocas dicunt . « Veni, pone manum super eam, et vivet. » Et dum iret, mulier Haemorrhoissa ab annis duodecim, retro veniens, tetigit fimbriam vestimenti ejus, et sanata est. Ambrosius in sermone De Salvatore dicit hanc fuisse Martham. Enumerans enim beneficia Christi circa genus humanum, post aliqua praemissa subdit: « Dum languidum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemones expellit de zaro. » Veniens autem in domum Jairi induqui quasi secretarii ejus erant, et patrem et matrem puellae. Et ejectis irridentibus eum, quia dicebat: « Puella dormit, » tenens manum puellae ait: tali« non est de interpretatione. » Et jussit illi dari manducare. Hoc enim est verum experimentum verae resurrectionis. Magi enim mortuos suscitant quibusdam characteribus alligatis sub utraque assella, et loqui eos, et incedere faciunt, sed comedere nequaquque venisset domum, id est ad domum suam Nazareth, tetigit oculos eorum, et aperti sunt. Cumque dixisset eis,
Abbreviated transcription (Latin):
uelle qd ioħes nesciebat utrum ꝑ se anꝑ alium
bitationem eoꝵ: ostendendo ei c̾ta signa sui ad¬
dicens. Int̾ nacos mulierum non surrexit ma¬
es post aliquis fu̾̃it uł fut̾us sit: ĩdiscussũ ẽ
nͨ ob hanc saudem credendum est hereticis
qui dix̾unt ioħem eẽ angłm humanatum
q dñs quod om̃is lex ⁊ ꝓpħe usq ad ioħem pro¬

Expanded text:
velle quod Joannes nesciebat, utrum per se, vel per alium bitationem eorum, ostendendo certa signa sui addicens: « Inter natos mulierum non surrexit ma sanctior eo post aliquis fuerit, vel futurus sit indiscussum est. Nec ob hanc laudem credendum est haereticis, qui dixerunt Joannem esse angelum humanatum,que Dominus quod omnis lex et prophetae usque ad Jo
Abbreviated transcription (Latin):
iudei ꝓpͥum locũ adorandi ẽẽ ierłm ⁊ tẽplum.
Samaritani uͦ montẽ garram in qͦ antiqui
patres ad oraũant. Ihc autem dixit tempuᷤᷤ
uenisse in qͦ nec in ierłm nͨ in monte illo ad¬

Expanded text:
Judaei proprium locum adorandi esse Jerusalem et templum; Judaei proprium locum adorandi esse Jerusalem et templum; Samaritani vero montem Garizim, in quo antiqui patres adoraverunt. Jesus autem dixit tempus venisse in quo, nec in Jerusalem, nec in monte illo ad
Abbreviated transcription (Latin):
sẏenem fieri tradidert.¬
Ideo N dc̃mputant ĩ de¬
bos emerent. Uenit q mulier haurire aꝗͣ
Q ͤ dñõ pecenti potũ qi notans eũ dixit iu¬
deos non couti samaritanis. cognoscensex
fimbriis pallii. dñm uideum eẽ. tͣnssatis
xx. tͥbub rex assyrioꝵ misit ꝑsas ⁊ assy¬
rios ad incolendam sibi t̾ram. qui obine¬
tum feratũ libros moysi receꝑant. ⁊ legit¬
ma t̾te. Nõ tñ cessabant ab ydolatria. qui
pͥmo cũthei uocati a fluuio persarum.
łiũ aut̃ samaritani dicebantur. qͣi me¬
dii int̾ iudeos ⁊ gentes. Qñq tñ uidei uo
cau̾unt eos racobitas .i. supplantatores. qr
t̾ram fr̃m suoꝵ que eos ꝯtingebat eis sup¬
plantau̾ant. hoꝵ cibis ⁊ uasculis ñ uteban¬
tur uidei. Cũq colloquendo cum iħr acre¬
piss ab eo qd̾ .u. iuiros habuerat. sexti uero
erat ꝯcubina: ait. Uideo quia propha es
tu. ⁊ statim quesiuit det̾minationẽ q̃nis
qͣ int̃ ip̃os ⁊ uideos ulsabatur Dicebant enĩ

Expanded text:
Sienem fieri tradiderIdeo enim dictum putant in Debos emerent, venitque mulier haurire aquam, quae Domino petenti potum, quasi notans eum, dixit Judaeos non couti Samaritanis, cognoscens ex fimbriis pallii Dominum Judaeum esse. Translatis decem tribubus, rex Assyriorum misit Persas et Assyrios ad incolendam sibi terram. Qui ob metum ferarum libros Moysi receperant, et legitima terrae, nec tamen cessabant ab idololatria. Qui primo Cuthaei vocati sunt, a fluvio Persarum, tunc autem Samaritani dicebantur, quasi medii inter Judaeos et gentes. Quandocaverunt eos Jacobitas, id est supplantatores, quia terram fratrum suorum, quae eos contingebat, eis supplantaverant. Horum cibis et vasculis non utebantur Judaei. Cumque colloquendo cum Jesu, accepisset ab eo quod quinque viros habuerat, et sexti erat concubina, ait: « Video quia propheta es tu. » Et statim quaesivit determinationem quaes inter ipsos et Judaeos versabatur. Dicebant enim
Abbreviated transcription (Latin):
turba ibi ẽẽtait discipuł. Misereo suꝑ tͦbã.
qr iam tͥduo sustinet me nec ht̃ quid nr̃adu¬
cet. Cum q accepisset a discipłis .uii. panes
⁊ pisciculos paucos: p̾cepit ut discũberent sr̃¬
terram. forte in alra refectione cͥca pascha ad¬
huc erat herba suꝑ t̾ram. Nunc aut̃ ꝓ feruore
t̾re illiꝰ: tam non erat ibi herba. qr poit penteco¬
sten erat ut p̃diximꝰ. Saciatis aut̃ .iiii. milib
uiroꝵ absq mulierib ⁊ ꝑiuilis: de fragmentis
impleu̾unt. uii. sportas. Est aut̃ sporta uas de¬

Expanded text:
i esset, ait discipulis: Misereor super turbam, quia jam triduo sustinent me, nec habent quid manducent. Cumque accepisset a discipulis septem panes, et pisciculos paucos, praecepit ut discumberent supterram . » Forte in alia refectione circa pascha, adhuc erat herba super terram, nunc autem pro fervore terrae illius, jam non erat ibi herba, quia post Pentecosten erat, ut praediximus. Satiatis autem quatuor millibus virorum, absque mulieribus, et parvulis, de fragmentis impleverunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr pꝰ ꝓpħauit agab. ⁊ .iiͦii. filie philippi. tũẽ
expbrauit cuitatib galilee in quib płimas
fecerat uirtutes. ⁊ ĩposint stł tyrum ⁊ sydonẽ.
fiedeuntes aut̃ quidam apłoꝵ ad eũ: nũcia¬
bant ei que docuerant ⁊ frc̾ant. ⁊ dixat eos
in desertum locũ uͭ quiescerent pusillum.
nͨ enim edendi spacium habebant pro turb̃.¬

Expanded text:
rophetavit Agabus et quatuor filiae Philippi . Tunc exprobravit civitatibus Galilaeae, in quibus plurimas fecerat virtutes, et praeposuit illis Tyrum et Sydonem . Redeuntes autem quidam apostolorum ad eum, nuntiabant ei, quae docuerant et fecerant . Et duxit eos in desertum locum, ut requiescerent pusillum, nec enim edendi spatium habebant prae turb
Abbreviated transcription (Latin):
re sunt .i. ꝓ et̾nis. Cui muliet. Scio ꝗ messiaᷤᷤ
uenit .i. in ꝑximo ẽ ut ueniat. Forte ⁊ sama¬
ritani signa dñici aduentꝰ notau̾ant. Messi¬
as hebraice : xp̃e grece. unctꝰ latine. Punice
qͦ messe d̾r ungue. lingͣ npunica ⁊ syra:
affinessunt hebree. Dicit ei iħc. Ego sũ qui
loquor tecum. Reliquit mulier yd̾am et a¬
biit in cuutatẽ. monens ciues egredi ad uidẽ¬
dũ hominẽ. qͥ dix̾at ei quec̃q fecerat. Et dice¬
audietat & dicdebat. neuiri indignarentur
amuliere doceri. Cuub gͦ egdientib uocaũ¬

Expanded text:
est pro aeternis. Cui mulier: « Scio quod Messias venit, » id est in proximo est ut veniat. Forte et Samaritani signa adventus Domini notaverant. Messias Hebraice, Christus Graece, unctus Latine. Punice quoque messe, dicitur unge. Lingua enim Punica et Syra, affines sunt Hebraeae. Dicit ei Jesus: « Ego sum, qui loquor tecum. » Reliquit mulier hydriam, et abiit in civitatem, monens cives egredi, ad videndum hominem, qui dixerat ei quaecunque fecerat, et diceaudierat, et credebat, ne viri indignarentur a muliere doceri. Civibus vero egredientibus voca
Abbreviated transcription (Latin):
a finib eoꝵ. Cum q ascend̾et nauẽ. sanatũ
licet rogaret: noluit secũ ducere. ⁊ rediit
icapharnañ. qͣm matħs uocat ciuitatem
siram. Non origine sed gente. qr quelibet ci¬
uitas galilee potest dici ciuitas galileorum.
remttens peccata eius q̃ui fu̾ant causa
ut surgeret. ⁊ tolłet lectum suum. Et sur¬
rexit. ⁊ tulit ⁊ abiit. Qͥa gͦ constat quod
pro pecc̃is qñq egrotat homo: medicꝰ uisttas
egtum. pͥmo debet eum monere ad penĩam
⁊cõffensionem. ne pecc̃o manente tanquã
ferro in uulnere stust᷑ sit malagiura appon̾e¬
t cũ ascen. De puteo samaritan E.
cuiꝰ capͣnt fu̾at samaria. Cuutas gͦ nomen
antiqũ amiserat. ⁊ dicebastur sebaste. s regi¬
onom̃ illd̾ retini̾at. Ueniens aũ iuxta sichẽ
q̃ cortupte sichar dicebatur: erat in predio
ioseph. Et fatigatus exitinere sedit suꝑ pu¬
deũ roob. qui hactenus sic uocatꝰ fu̾at Ex eũe¬

Expanded text:
a finibus eorum. Cumque ascenderet navim, sanatum, a finibus eorum. Cumque ascenderet navim, sanatum, licet rogaret, noluit secum ducere. Et rediit Capharnaum, quam Matthaeus vocat civitatem suam , non origine, sed gente, quia quaelibet civitas Galilaeae potest dici civitas Galilaeorum.remittens peccata ejus , quae fuerant causa ut surgeret, et tolleret lectum suum. Et surrexit, et tulit, et abiit. Quia ergo constat, quod pro peccatis quandoque aegrotat homo, medicus visitans aegrum, primo debet eum monere ad poenitentiam, et confessionem, ne peccato manente, tanquam ferro in vulnere, frustra sit malagma apponere. CAP. LVIII. De puteo Samaritanae. cujus caput fuerat Samaria . Civitas ergo nomen antiquum amiserat, et dicebatur Sebaste, sed regio nomen illud retinuerat. Veniens autem juxta Sichem, quae corrupte Sichar dicebatur, et erat puteus t dedit filio suo Joseph, et fatigatus ex itinere sedit super puteum Jacob, qui hactenus sic vocatus fuerat: ex even
Abbreviated transcription (Latin):
nauicłam c̃ discipulis suis. ⁊ dormiuit
in puppi suꝑ ceruical. Torta tempestate. exti¬
tatus est a discipulis: ⁊ imꝑauit uento et
mari dicens. Tace ⁊ obmutesce. ⁊ cessauit
tempestas. Non ꝑ ercore ħeticoꝵ imꝑauit eis
tanqͣm aĩantib: qͥ occoe hꝰmͦi u̾boꝵ ꝙ. oĩa legũ¬
t᷑ obedĩre deo: dogmatirarent oĩa aĩata esse.
S dñr ei obedite in aĩata: qr solo u̾bo facit de
hiis que ułt. Scd̾m quem loquendi modum
solet dici mat̾ia largoꝵ obediens uł mobedi
Um aut̃ uenisset trans fretũ oN.
ĩ regio̾em gerassenoꝵ que est ccͣ galileam:
occurrerũt ei duo arrepticii seui nimis. Qͦꝵ
mones eũ dei filiũ. s suspicabant᷑ ꝓ miracłis
se torquendos in abyssum. Cũq dño q̃renti
nomen suũ dyxiss se uocari legionẽ. Nõ ꝙ. sic
teret eos in gregem porcoꝵ. qui uxͣ pasceban¬
tur. et intrantes porcos precipitau̾unt eos ĩ
mare. Indigene aut̃ rogariunt eũ ut tͣnsiret

Expanded text:
naviculam, cum discipulis suis, et dormivit in puppi super cervical, et orta tempestate, excitatus a discipulis, imperavit vento et mari dicens: « Tace, et obmutesce ; » et cessavit tempestas. Non per errorem haereticorum imperavit eis, tanquam animantib obedire Deo, dogmatizaverunt omnia animata esse. Sed dicuntur ei obedire inanimata, quia solo verbo facit de his, quae vult, secundum quem loquendi modum solet dici, materia languoris obediens, vel inobedieDum autem venisset trans fretum, in regione Gerasenorum, quae est contra Galilaeam, occurrerunt ei dumones eum Dei Filium, sed suspicabantur pro miraculis se torquendos in abyssum. Cumque Domino quaerenti nomen suum, dixisset, se vocari legionem, non quod siteret eos in gregem porcorum, qui juxta pascebantur. Et intrantes porcos, praecipitaverunt eos in mare. Indigenae autem rogaverunt eum, ut transiret
Abbreviated transcription (Latin):
bus nominauit. Sero. an media nocte. an
gallicantu. an mane: Cum ꝙ putarent dis¬
cipuli eum ẽẽ fantasia et clamarent: ait.
Ego sum nolite timere. Non dixit eis quis
esset : qr ex nota uoce pot̾ant eum agnos¬
iuit ad eum suꝑ aqͣs. Quem dum merg̾et᷑
erexit dñs. Qͥ cũ ascendisset in nauiculã:
cessauit uentus. Et statim fuit nauis ad

Expanded text:
bus vocavit sero, an media nocte, an bus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu, an mane . Cumque putarent discipuli esse eum phantasma, et clamarent, ait: « Ego sum, nolite, timere. » Non dixit quis esset, quia ex nota voce poterant eum agnosivit ad eum super aquas, quem dum mergeretur erexit Dominus. Qui cum ascendisset naviculam, cessavit ven
Abbreviated transcription (Latin):
eum tͣnsfretum ẜ marchum ad bethsaidame
Quod gͦ lucas dicit hoc fcm̃ in locis bethsaide
intłligendum est quod non eẽt in finibus
fretasse ad capharnaum inctłigendum est.
ꝑ bethsaidam tͣnsisse capharnaum. Iħc aut̃
cum cognouiss. qd homines illi uolebant e¬
um cipe: ⁊ facere regem: qr sub tali rege ui¬
debatur eis non posse egete: fugit ⁊ ascendit
in mont̃e solus orare. hic est mons in quo ser¬
monem fecit: a quo ꝑ miliare distat locus
refectionis huius. Qui hodie d̾r mensa. infra
quem est locus ille in quo post resutrectiõem
com edit ꝑtem piscis assi. Supͣ uͦ: ẽ pars illa
maris. supͣ qͣm dñs ambulauit: quam alia
discipłi iactabat᷑ fluctib. Uidens aut̃ eos
ihc laborantes: qͣrta uigilia noctis uenit ad
eos: ambulans supͣ mare. Quatuor uigilias
noctis faciunt excubantes in castris. Prima
intempestum: in qua adolescentes. Tercia gal¬
licantum: in qua uiri. Quarta autem lu¬
canum: in qua senes has dñs aliis nomini¬

Expanded text:
undum Marcum, ad Bethsaidam, go Lucas dicit hoc factum in locis Bethsaidae , intelligendum est non quod esset in finibus fretasse ad Capharnaum , intelligendum est per Bethsaidam transisse Capharnaum. « Jesus autem cum cognovisset, quod homines illi volebant eum rapere, et facere regem, » quia sub tali rege videbatur eis non posse egere, « fugit, et ascendit in montem solus orare . » Hic est mons in quo sermonem fecit, a quo per milliare distat locus refectionis hujus, qui hodie dicitur Mensa, infra quam est locus ille, in quo post resurrectionem comedit partem piscis assi ; supra vero est pars illa maris, supra quam Dominus ambulavit , quam alia actabatur fluctibus; videns autem eos Jesus laborantes, quarta vigilia noctis venit ad eos, ambulans supra mare . » Quatuor vigilias noctis faciunt excubantes in castris. Prima intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nomini
Abbreviated transcription (Latin):
cibum quem cis fecerat: tñ p̃ferebant man
eis dñs. Ego sum panis uiuꝰ qui decelo descẽ¬
di. Murmurabant gͦ uidei dicentes. Nonne
hic est filius ioseph cuiꝰ nouimus patrem &
matrem: Et ait iħc. Panis quem ego dabo:

Expanded text:
cibum, quem eis fecerat, tamen praeferebant ei manneis Jesus: « Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi. » Murmurabant autem Judaei, dicentes: « Nonne hic est filius Josephi, cujus novimus patrem et matrem? » Et ait Jesus: « Panis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabolam de gͣno sinapis. Quartam ꝓposuit de
tͥb. Satum est genus mensure in palestina
modium ⁊ dimidiũ capiens. Seorsum autem
discipulis disserebat omina. Tunc dimissis tur¬
bis: uenit in domum. ⁊ dix̾unt ei discipuli.
edissere nob̃ ꝑ abolam ⁊ ranioꝵ. pͥmam n ex

Expanded text:
parabolam de grano sinapis . Quartam proposuit de parabolam de grano sinapis . Quartam proposuit de tribus ibid. Satum est genus mensurae in Palaestina, modium et dimidium capiens. Seorsum autem discipulis disserebat omnia. Tunc dimissis turbis venit in domum, et dixerunt ei discipuli: « Edissere nobis parabolam zizaniorum . »
Abbreviated transcription (Latin):
hñs. ⁊ obseruabant eum pharisei: si sabbo cura¬
ret. Cumq quesiss abhiis. si licet sab̃b̃o curare¬
hominem nͨ respondissent: curauit langͥdum.
ꝯfutans suꝑsticiosos. qͥ sabb̃is peccus lapsum
a fouea extraħent. Ip̃i aut̃ colloquebantur qͥd¬
nam fac̾ent de sħu. Iħc aut̃ sciens secessit iñ.
⁊ secutisunt eum multi ⁊ curauit eos.
ilł exiit iħx in montem orare. ⁊ erat ꝑ noctãs
ibi in orone. Et cum dies fes eẽt: uocauit disci¬
pulos suos. adhuc dormientes. ⁊ sedebat secꝰ ma¬
re. Cumq ꝯgregarentur tarhe ascendens naui¬
cłam docebat de ea turbas. stantes in littore ĩ ꝑa¬
bolis loquens eis ꝓposuit q cis ꝑ abolam seminã¬
ces in t̾ram tͥpłr malam. nͨ ferentẽ fructum.
⁊ unam bonam. facientem fructum tͥplicen.
cui mimicꝰ homo suꝑseminauit ⁊ izania. ĩ qͣ
de medio ur̃i. s int̾ tͥticum añqͣm ueniat
ad spicam ⁊ lolium: gͣndis est similitudo.
bigius. Illd̾ pauli e manifestis. t̾ciam ꝓposuit

Expanded text:
bant eum Pharisaei, si Sabbato curaret . » Cumque quaesisset ab eis si licet Sabbato curare, nec respondissent, curavit languidum, confutans superstitiosos, qui Sabbatis pecus lapsum a fovea extraherent. Ipsi autem colloquebantur quidnam facerent Jesu. Jesus autem sciens, secessit inde; et secuti sunt eum multi, et curavit eos. is, exiit Jesus in montem orare, et erat pernoctans ibi in oratione. Et cum dies factus est, vocavit discipulos suos, » forte adhuc dormientes, et sedebat secus mare . Cumque congregarentur turbae, ascendens naviculam, docebat de ea turbas stantes in littore, in parabolis loquens eis, proposuitque eis parabolam seminantis in terram tripliciter malam, nec ferentem fructum, et in unam bonam facientem fructum centuplum .cui inimicus homo superseminavit zizania in qua de medio vestri . » Sed inter triticum, antequam veniat ad spicam, et lolium, grandis est similitudo, biguis, illud Pauli de manifestis. Tertiam proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
drẽnt pharisei quid facitis quod ñ licet facere¬
sabb̃is : excusabat cos dñs multis modis. tũ qr
necc̾itas excusabat eos sicut extusauit dd̾. ⁊ pu¬
eros eiꝰ: qñ comedit panes sacerdotaleĩ. nͨ pecãt
sacdoces cͥcumcidentes ⁊ sacͥficantes in sabbato:
tum: qr presente ⁊ auct̾ore deo sabbi faciebãt
hoe. qr ⁊̃ non pecrauit iosue dum ccuiuit ieti¬
cho .uii. dieb. nec ⁊̃ hodie eger si soluit icuini¬
um reus est. dix̾unt aut̃ pharisei hoc ñ licere
sabb̃is. qi alia die licebit scd̾m legem ed̾e grana
segetis ꝑꝑinquoꝵ. s ñ metere falce. Nota pͥmo
apłos soluisse sabb̃m. quos tñ recipiunt hebio¬
nite. cum repudient paulum qͣi legis tͣnsg̾ssorẽ.

Expanded text:
rent: « Quid facitis quod non licet Sabbatis? » excusabat eos Dominus multis modis, tum quia necessitas excusabat eos, sicut excusavit David et pueros ejus, quando comedit panes sacerdotales. Nec peccaverunt sacerdotes, circumcidentes et sacrificantes in Sabbato, tum quia, praesente Domino auctore Sabbati, faciebant hoc; quia etiam non peccavit Josue, dum circumivit Jericho septem diebus. Nec etiam hodie aeger, si solvit jejunium, reus est. Dixerunt autem Pharisaei hoc non licere Sabbatis; quia alia die licebat, secundum legem, edere grana segetis propinquorum, sed non metere falce. Nota primos apostolos solvisse Sabbatum; quos tamen recipiunt Ebionitae, cum repudient Paulum quasi legis transgressorem.
Abbreviated transcription (Latin):
bat ꝑ t̾re passiones ⁊i maris. ⁊ ea que contĩ¬
gunt cura solem. ⁊ lunã. ⁊ ex om̃ibꝰ q̃ circa
celum semꝑ eueniunt. de eodcm meminit
fuit apd chaldeos uir. in celestibꝰ rebꝰ exꝑ¬
tus. iñ transgrediens abram tecendit cab̾¬
nacłm int̾ bethei  bai. i itm edificauit
moyses b̾uitatis causa. ł qi notũ. habita¬
uit aũ in damasco. uñ ⁊ nom̃ eiꝰ usq nc̃
in damasco. ueniens aduema. cũ ex̾citu. de
t̾ͥra que suꝑ babilonẽ dr᷑ caideorũ:¬

Expanded text:
e passiones, et maris, et ea quae contingunt circa solem, et lunam, et ex omnibus, quae circa coelum semper eveniunt. De eodem Berosus fuit apud Chaldaeos vir in coelestibus rebus expertus. Inde transgrediens Abram tetendit tabernaculum inter Bethel, et Hai, et aedificavit Moyses brevitatis causa, vel quasi notum, et habitavit in Damasco. Unde et nomen ejus usque nunc in Damasco, veniens advena cum exercitu de terra, quae super Babylonem dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
rent: sororem suam dix̃ tã eẽ. ⁊ sublata
ẽ mulier pulcra ualde in domũ pharao¬
nis. abram uͦ bñ usi sunt egyptiiꝓpt̃ eã.
d̾s uͦ desid̾ium regis impediuit. necan¬
gẽt eam: eqͥtudine ⁊ tumultu causarũ
cũq ꝓ salute regis sacͥficarent sac̾actes.
ꝑ iram d̾i hoc accidisse significauer̃t. ꝙ.
uxori ꝑegͥni iiutiã inferre uoluisset.
uocauitq pharao abrã. ⁊ dix̃ ei. curñ

Expanded text:
ata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Cur
Abbreviated transcription (Latin):
cius: Optionẽ ̃ ꝯcessit loth. ⁊ eleuans
loch oculos uidit regionẽ iordans ꝯgfam.
descendit ad comiallem manbre. uxta
ebron. ⁊ habitauit ibi. fecitq altare dño.
ebron cuut᷑as ẽ. que ⁊ canacharbe de᷑ .i.

Expanded text:
cuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congrudescendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Domino. Hebron
Abbreviated transcription (Latin):
tura eiꝰ ostñdit᷑. hebresur. ignem dñt. iñ fa¬
bulant᷑ .ꝙ. caldei in ignẽ ꝑ quẽ traiciebant
paruulos suos. ꝓlecert abram ⁊ aram. qr
nolebant ignẽ adorare. ⁊ aram ibi expiran¬
te: abram d̾i auxisio sib̾atũ. unde dr᷑. egosũ
qͥ eduxi te de ut caldecrũ. thare gͦ hñs odio
t̾ram ꝓpt̾ luctũ aram nͦ ualens sustin̾e it¬
uirias q̃ faciebant ei. ut ignẽ cołet: staunt
pegͥnari. ⁊ dedit nachor. meschã urorẽ. abee
uͦ sarai. qͥ ⁊ loch. frẽm uxoris in filiũ adop¬
Gressus ẽ sͦ chare ⁊ suoꝵ de caldea.
cũ uͥlis ut irent int̾ram chanaan.
uener̃tq usq haran mesopotamie cuu
runt. ⁊ ch. ꝓ utraq aspiratione posuert.
uñ. ⁊ filium noe ha. dixert cham. Iñ
ẽ ꝗ uarie legit᷑. oreb ł coreb. rahab. Prachab.
mesopotamia uͦ acͥcum fluentibꝰ aqͥs nom̃ ac¬
cep̃. meso .i. mediũ.potaneos: aq. sic̃ aqͥle¬

Expanded text:
nt, inde fabulantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Abram Dei auxilio est liberatus. Unde dicitur: Ego sum qui eduxi te de Hur Chaldaeorum . Thare ergo odioter luctum Aran, nec valens sustinere injurias quae fiebant ei, ut ignem coleret, statuit peregrinari, et dedit Nachor Melcham uxorem. Abrae vero Sarai, qui et Lot fratrem uxoris in filium adopgressu Thare, et suorum de Chaldaea.cum illis, ut irent in terram Chanaan, venerunt usque ad Haran Mesopotamiae civrunt, ch pro utraque aspiratione posuerunt. Unde et filium Noe Habam dixerunt Cham. Inde est quod varie legitur Oreb, vel Choreb, Raab, vel Rachab. Mesopotamia vero a circumfluentibus aquis, nomen accepit. Meso enim medium, potamos aqua, sicut Aquile
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt dño uibente: ut migͣret in chananeã.
habebat. cũ genuit abeam. s it in illa etate
genuit abram. tunc pꝰ mortẽ patͥs erat abrã.¬
nem hoc eẽ dcm. adhuc is uiuente patre. cũ
nere dũ irent mesopotamiã: dnm̃ locutũ ei
⁊duisse. egredere de t̾ratua. ⁊c̾. non: qͥn
s annos eiꝰ ꝯputans ab illo temꝑe. qͦ d̾i auxi¬
lio euasit ignẽ chaldeoꝵ. ut id ei reputetur
tempus etatis: ex qͦ ꝯfessus ẽ dnm. sꝑnensydo¬
la scaldeoꝵ. Ecce dic̃ iosephꝰ.siam recidebat᷑
uita hominũ paulatim declinans usq ad
moysen. in qͦ t̾minũ uite: quẽ statuerat dñs¬

Expanded text:
no jubente, ut migraret in Chananaeam.habebat cum genuit Abram. Si enim in illa aetate genuit Abram, tunc post mortem patris erat Abranem hoc esse dictum. Adhuc enim vivente patre cum enere, dum iret in Mesopotamiam, Dominum locutum ei, et dixisse: Egredere de terra, etc., non quin sed annos ejus computatos ab illo tempore, quo Dei auxilio evasit ignem Chaldaeorum, ut id ei reputetur tempus aetatis, ex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Ecce, dicit Josephus, jam recidebatur vita hominum paulatim declinans, usque ad Moysen; in quo terminum vitae, quem constituerat D
Abbreviated transcription (Latin):
Iem .c. annorum erat qñ genuit sem¬
arphasad: bienmo pꝰ dluuiũ.
repugnare huic uidet᷑. ꝙ dc̃m ẽ suꝑͣ. qͥn¬
gentesimo anuo noe natũ sem. ⁊ sexoen¬
tesimo. mnundasse diluinũ. qͦ pꝰ diliunũ
centenariꝰ erat sem. ⁊ biennio pꝰ: c.iiͦ.¬
anmorũ. s mos ẽ sacre scͥpture. sepelum¬
tes numiorũ ponere paucis annis: sifr̃¬
noe c̃ genuit eũ qͥngentoꝵ annoꝵ erat.¬
inundauit diluuis̃ ł ita legat᷑ litcã.

Expanded text:
um annorum erat, quando genuit Arphaxad, biennio post diluvium . Repugnare huic videtur quod dictum est supra, quingentesimo anno Noe natum Sem, et sexcentesimo inundasse diluvium. Ergo post diluvium centenarius erat Sem, et biennio pannorum. Sed mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis annis, si suNoe, cum genuit eum, quingentorum etinundavit
Abbreviated transcription (Latin):
fcã est.⁊ pꝰ: XUII. die inchoata est sceno phegia
⁊ t̾minata: in uicesima t̾cia. ẽt in uiii. sce¬
nophegie pꝰ collectam: dimisit ppͫ. Et apparu¬
it dñs scd̾o salomoni ꝑ sõpniũ dicens. Exau¬
diui oronem tuã. sc̃ificaui domũ hanc. Et er̃t¬

Expanded text:
am septimam diem inchoata est Scenopegia, et terminata in vicesima tertia, et in octava Scenopegiae post collectam dimisit populum. « Et apparuit Dominus secundo Salomoni per somnium, dicens: Exaudivi orationem tuam, sanctificavi domu
Abbreviated transcription (Latin):
N destatur apłs fuisse in ea. fc̃m ẽ autẽ
cũ exissent sac̾dotes de oraculo ⁊ dic̾ent: Cõ¬
s tꝑata. ⁊ fulgens. ⁊ obumbrauit facieᷤ
sacdotum. ita ut se iniuicem uide ñ p̃sent
⁊ p̃cessit isrł in nube: ⁊ ante moysem põitũ
in eau̾na petre transiuit in nebula: ĩo sa
dam opinio fantastica: dñm locałr descen¬
disse in tem plũ. ¶ͣ amouit salo. dicens. No¬
uimꝰ dñe qr fabͥcasti tͥ domum ꝑpetuam.
celũ ⁊ t̾ram simul ⁊ mare. ⁊ flero utͦq ge

Expanded text:
m testatur Apostolus fuisse in ea . Factum est autem cum exissent sacerdotes de oraculo, et dicerent: « Consed temperata et fulgens, et obrumbavit facies sacerdotum, ita ut se invicem videre non possent, et praecessit Israel in nube, et ante Moysen positum in caverna petrae transivit in nebula, ideo Saaedam opinio phantastica, Dominum localiter descendisse in templum, quam amovit Salomon dicens: Novimus, Domine, quia fabricasti tibi domum perpetuam, coelum, terram simul et m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ã tͥbłatiõe exaudiret᷑ a dño in hiis que ui¬
ste postularet. Et siurgens ab orone stansbe¬
nedixit uniu̾so ppͦ. Et delicatũ ẽ templum
c̃ utẽsilib suis die illa. Et deinceps in ead̾die
quartũ fiebat festũ. festũ . s. dedicationis. Eͦ¬
lomon basem eneam .iiii. cubitis altam.
qͣm po̾uit ĩ medio basilice. Et stans super
eam bñdixit ppͦ. Potuit g utrũq fecisse.
uł si ꝓ eod̾ accipitur: intelligendumẽ ec̃
flexise genua suꝑ t̾ram .i. suꝑlocũ in qͦ

Expanded text:
a tribulatione, exaudiretur a Domino in his quae juste postularet. Et surgens ab oratione, stans benedixit universo populo, et dedicatum est templum cum utensilibus suis die illa. Et deinceps in eadem die quartum fiebat festum, scilicet festum dedicationis. lomon basim aeneam quatuor cubitis altam, quam posuit in medio basilicae, et stans super eam benedixit populo. Potuit enim utrumque fecisse. Vel si pro eodem accipitur intelligendum est eum flexisse genua
Abbreviated transcription (Latin):
bant .x. lut̾es ad intingenda m̃lxa hostiaꝵ.
Sursum q ꝓgredientib: occurrebat alta¬
re eneũ siłt ad m̾idiem. Positisq hostiis
suꝑ altare: redibant offerentes ad mare e¬
nelm. Et abluebant iͥ pedes ⁊ manus. ut sͦ
loti ꝯsũmarent sacͥficia .i. intrarent in tẽ¬
plum c̃ prunis ⁊ thimiamate ad adolend̾
tensilia uͦ altaris enei fecit yram ex
ere. lebetas ad suscipiendos cineres.⁊ pru¬
nas altaris. Ollas qͦ ⁊ caldarias ad coq̃ndas
carnes. ⁊ hamulas .i. fuscinulas ad extͣhen¬
das carnes uł disponendas. ⁊ asꝑgiones .i. fur¬
qualis amplitudinis. in ore ⁊ fundo adca¬
lefaciendum. Iose. addit. ⁊ trullas fortead
ꝯgregandos cine̾s. uł eruendos uł ad u̾tend̾
paiumentũ. Porro utensilia templi aure¬
a erant uł argñtia. Utensilia candelabroꝵ
aurea erant. de quib in exodo leg̃r. Nume¬
.rum aut̃ utensiliũ q̃ fecit salomon tp̃e pro¬

Expanded text:
bant decem luteres, ad intinguenda membra hostiarum, bant decem luteres, ad intinguenda membra hostiarum, sursumque progredientibus occurrebat altare aeneum similiter ad meridiem, positisque hostiis super altare, redibant sacerdotes offerentes ad mare aeneum, et abluebant ibi pedes et manus, ut sic loti consummarent sacrificia, id est intrarent templum cum prunis et thymiamate, ad adolendum Utensilia vero altaris aenei fecit Hiram ex aere lebetes ad suscipiendos cineres et prunas altaris, ollas quoque et caldarias ad coquendas carnes, et hamulas, id est fuscinulas ad extrahendas carnes vel disponendas, et arpagiones, id est furqualis amplitudinis in ore et fundo, ad calefaciendum . Josephus addit et trullas forte ad congregandos cineres, vel eruendos, vel ad vertendum pavimentum. Porro utensilia templi aurea erant, vel argentea. Utensilia vero candelabrorum aurea erant, de quibus in Exodo legitur . Numerum vero utensilium quae fecit Salomon tempore pro