comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui poss ñ mori si uellet : ꝓcul dubi¬
o qr uoluit mortuus ÷. ⁊ iõ pͥncipatus et
p̾ates exemplauit fiduciałr triumphans
eas in seniz ip̃o. Mlorte sua qͥppe uno u̾issiõ
sacͥficio ꝓ nobis oblato. quidq̾d culparum
erat unde nos pͥncipatus ⁊ potestates acl
luenda supplicia uire detinebant. p᷑gauit
aboleuit. extinxix: ⁊ sua resur rectõe in
nouam uitam nos p̾destinatos uocauit. uo¬
catos iustificauit: iustificatos głificauit.
¶ Ita cliabolus hoiem quem ꝑ consentõnem
seductum tanqͣm uire integro possidebat:
⁊ ip̃e nlła corruptõe carnis ⁊ sanguinis
septus. ꝑ istam tors mortalis fgͣilitatem
nimis egeno ⁊ inf̾mo tanto sr̃byor qͣnto
uelud ditior ⁊ fortior qͣi pannoso ⁊ exp¬
noso dñabatur: in ip̃a morte caruis ami¬
sit. Quo enim cadentem nĩ secutus impu¬
lit pcc̃orem. illuc descentem ꝑsequtus cõ¬
pulit redemptorem. ¶ Sic in mortis ex¬
consortio filius tłi nobis fi̾ dignatus ÷: qͣ

Expanded text:
ori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua reinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
minnindus demon qr t̾renum corꝰ non
ht̃ : pati ñ possit. ¶ S cũ sint ip̃i de¬
monib meliores. tam̃ qr carnem por¬
tant mnori sic possunt: quemadmodũ
mori demones qui eam non portant non
utiq possunt
Ttum de mortibus fatͥfitioꝵ suoꝵ
multum p̾sumant: que se fallaci¬
bũs suꝑbis spiritib yminolare ñ sen¬
tunt. aut si iam sentiunt aͥd sͥ ꝓdẽt¬

Expanded text:
us daemon, quia terrenum corpus non habet, pati non possit. Sic cum sunt ipsi daemonibus meliores, tamen quia carnem portant, mori sic possunt, quemadmodum mori daemones, qui non eam portant, non utique possunt. cum de mortibus sacrificiorum suorum multum praesumant, quae se fallacibus superbisque spiritibus immolare non sentiunt, aut si jam sentiunt, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
istam mortem rechunt tum hõib condi¬
toĩ erũpnose nate que trahr᷑ a primo
pcc̃o ⁊ in illam cũ illo p̾cipitabuntur.
tam deiecit. quo ꝑ distantem naͣm ip̃e
ille destendit. ⁊ tñ se demonib eẽ melio¬
res ñ dubitant crede: eos q maledictis
om̃ib insectari decestari q non cessant.
quos t̾ce alienos ab huiꝰ mortis passiõe

Expanded text:
mortem reddunt cum hominibus conditioni aerumnosae naturae, quae trahitur a primo peccato, et in illam cum illo praecipitabuntur. tam dejecit, quo per distantem naturam ipse ille descendit: et tamen se daemonibus esse meliores non dubitant credere, eosque maledictis omnibus insectari detestarique non cessant, quos certe alienos ab hujus mortis passione
Abbreviated transcription (Latin):
b satͥficioꝵ gandere potuisse. nͥ uni
u̾o deo ꝓ quo coli uolunt: u̾m satͥficiũ
deberetur. n uł posse rite offr̾i nͥ pe
sac̾dotem scm̃ ⁊ instum : nͨ nͥ ab eis ac¬
tipiatur qđ offt̾ur ꝓ quib offertur
at i̾ sine uitio fit sut ꝓ itiosis mũ¬
dancdis possit offri. Hoc c̾ce om̃s cupi¬
unt : qui ꝓ se offerri satͥficium cło uo¬
lunt. ¶Quis gͦ tam tustus ⁊ scñs
sat̾dos quam uineus dĩ filitis ñ quio

Expanded text:
bus sacrificiorum gaudere potuisse, nisi uni vero Deo pro quo colivolunt, verum sacrificium deberetur: neque id posse rite offerri, nisi per sacerdotem sanctum et justum: nec nisi ab eis accipiatur quod offertur, pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium Deo volunt. Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Fili
Abbreviated transcription (Latin):
affcũs. Si enim corͣ ip̃a t̾rena sĩ nullis
artib ⁊ exccitatõib modificata in sp̃ta¬
culis theatͥcis tanta miracula homini¬
b exhibent: ut hii qui tĩquam talia ni
derunt. narrata uix credant. ¶ Quitl
magnum ÷ diabolo ⁊ angłis eiꝰ de corꝑe¬
is elem̃tis ꝑ aeria cor̾ face̾ que caro mi¬
retur. aut ⁊̾ occultis inspiratõib ad il¬
ludendos humauos stꝰ. fautasiata yma¬
gininum machinari. quib iugilantes
dormientes ite decipiat ł furentes ex¬
agitet : S sĩc̃ fieri pͣ ut hõ uita at mo¬
rib melior spectet neqͥssimos hõies uł
in fune ambulantes: uł multimodis
fidelis ⁊ pia ñ solum si uideat : u̾m ⁊̃ si
talia dolebit: aut ob hoc illos meliores
ẽẽ iudicabit. cũ sit preẜtim in societate
scõꝵ qui ꝑ u̾tutem dĩ cui cuncta subiet¬
da sẜ: ⁊ minime falła ⁊ multo maiora
fecu̾nt siue hoĩes siue angłi bont.

Expanded text:
affectus. Si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata, in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut ii qui nunquam viderunt talia, narrata vix credant: quid magnum est diabolo et angelis ejus, de corporeis elementis per aerea corpora facere quae caro miretur; aut ludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uel furentes exagitet? sed sicut fieri potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni.
Abbreviated transcription (Latin):
et tum c̾atore nr̃o nobis firma cõ¬
nexio: pͣgatis ⁊ reconsiliatis ꝑ media¬
torem iute: sic̃ matitlati ⁊ alienati ab eo
recesseramꝰ ꝑ mediatoren mortis: Sic̃
ad mortem: ita xꝑc humilis hominem
obetlientem reduxit ad uitan. Qr sicut
ille elatus cecidit ⁊ deiecit osentientem:
sic iste hũiliatus sur rexit ⁊ erexit tre¬
dentem. Ꝙ enim ñ ꝑuenerat diabolus
quo ip̃e ꝑditr̾at : mortem quippe sꝑc in
impietate gestabat. s mortem carnis nõ
subierat. qr nͨ intlum̃tum susceꝑat: mag¬
nus hõi iidebat᷑ p̾nceps in legionib de¬
motium : ꝑ quos fallaꝵ regnum ext̾cet.
Sic hõiem ꝑ clatõis typhum potentie
quam iꝰticie cupidiorem. aut ꝑ falsam ꝑ
płuam magis inflans: aut ꝑ sacrilega
iryetoxns. in quib enim magne fallẽ
ciosiores sr̃biores q aĩas deceptas illus¬
sas q p̾cipitant subditũ ten : pollii¬

Expanded text:
et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut ad mortem, ita Chobedientem reduxit ad vitam, quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem; quia enim non pervenerat diabolus quo ipse perduxerat mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat, magnus homini videbatur princeps in legionibus daemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum, potentiae quam justitiae cupidiorem, aut per falsam philosophiam magis inflans, aut per sacra sacrilegia irretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores superbioresque animas deceptas illusasque praecipitans, subditum tenet, pollic
Abbreviated transcription (Latin):
fidem cau̾i pͭ. oct̾rit nobis ad finẽ quo
uẽtmius: s non qua uenimus. Nos eĩm
ad mortem ꝑ pcc̃m uenimus ⁊ ille per
iustitiam. ⁊ ideo tum sit mors nr̃a pena
ꝓcc̃i: mors illius fcã ÷ hostia ꝓ pcc̃o .xiiii.¬
mors sit sꝑt a deo cleseri: mors añt
cum uolu̾it nͥ aliqͣ̃m s uim qua ip̃m corꝰ
ꝑunatur intulerit ⁊ lemonstuit sꝑt medi¬
atoris quam nlła pena pcci us al mortẽ
tarnis eius accesserit. qr ñ eam si leseru¬
it inuitus: s qr uoluit. qñ uoluit. quo

Expanded text:
fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro morsque sit spiritus a Deo deseri, mors autemcum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ñ est. Nob̾ aũ ⁊ impietatem ꝑsua¬
sit : ⁊ pp̃ hñc ut in mortem carnis uẽi¬
re memur effecit. ¶ Unitm gͦ appeti¬
uimus iniqua suasione: alt̾m nos setu¬
tum ÷ iusta damptiatõe. ꝓp̾t̾a quippe scͥp¬
tum÷. Deus mortem ñ fecit ÷ qr cã mor¬
tis ip̃e ñ fuit: s tñ ꝑ eiꝰ retributõemiꝰ¬
tissima mors irrogata ÷ pcc̃ori. sic̃ sup¬
plicium iudex irrogat reo: tã tñ suepplitii
ñ ÷ iusticia iudicis: sed m̾itum triminis.
Uo gͦ nos mediator mortis tnͣsiuᷤ
datõis inseruit quam ille ñ meruit. oc¬
culta ⁊ nimis archana ordinatõe clii¬
nem mors : iͣ ꝑ untm hoĩem fieret res᷑¬
rectõ mortuoꝵ. Ꝙ magis uitabant hõi¬
tur aut parum curat᷑ : ñ moti aũ tͣm
itis ñ optineatur uehem̃ter satagitur.
uite mediator ostendens qͣm ñ sit mors
timenda: que ꝑ humanam oditõem iã
euadi ñ potest: s potiꝰ impietas que ꝑ

Expanded text:
tuus non est: nobis autem et impietatem persuatuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire mereremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. Quo ergo nos mediator mortis transmisdationis inseruit, quam ille non meruit, occulta et nimis arcana ordinatione divinem mors, ita et per unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homitur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impias cĩositates ⁊ magitas con¬
secratões ase purgant᷑ ⁊ reconsiliaut᷑
deo. qr falsus mediator ñ traicit ad srĩo¬
ra: s poꝰ obsidens intercludit uiam per
affcs. quos tanto maligniores qͣnͣto sr̃¬
bẏores sue societatis inspirat. qui ñ pos¬
sunt ad euolandũ pennas nutͥre uirtu¬
tum: s poꝰ ad dem̾gendum pond̾a exag¬
g̾are uicioꝵ. tanto gͣuuis aĩe ruiture:
ad hũilitatem dñi adorandam stella ꝑ¬
duxit ⁊ iͣ̃ ⁊ nos ñ qua uenimus ⁊ s ꝑ ali¬
am uiam in pr̃iam redire debeniꝰ. quã
rex hũilis docuit : ⁊ quam rex suꝑbus
humili regi adu̾sarius obsiłe̾ ñ possit
ꝑ pcc̃m in aclam. P unum quippe hoĩem
it in quo om̃s peccauerũt. Huiꝰ uie me¬
diator diabolus fuit ꝑsuasor pc̃tr. ⁊ p̾¬
cipitator in mortem. Nam ⁊ ip̃e ad ope¬
randam duplam mortem nr̃am : sim¬
plam attulit suam. ꝑ impietatem nã¬
q mortuus ÷ in sꝑu ⁊ carne utiq mor¬

Expanded text:
 impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur deo, quia falsus mediator non traicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit uiam per affectus, quos tanto maligniores quanto superbiores suae societati inspirat, qui non possunt ad euolandum pinnas nutrire uirtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare uitiorum, tanto grauius anima ruitura, ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. r peccatum in Adam. Per unum quippe hominem it, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne utique mor
Abbreviated transcription (Latin):
motdo nr̃o immortales efficim᷑. ¶ Secd̃
aluid ÷ ip̃a tuiꝰ ꝑticipes efficim᷑ uita et̾¬
na: a liud nos qui enis ꝑticipatõe uiue¬
itis inet̾num. Si enim clixiss quẽ tem¬
ꝑib ꝓp̾is ostendet pr̃ beatus. ⁊ solus po¬
tens. rex reguin. dũs dñantium : qui
solus ht̃ immortalitatem. ñ sic ude se¬
ꝑatum filium oport̾et intelligi. Neq
.ii. qr ip̃e filius ali̾bi logñs noce sapĩe ip¬
li cirtiuui sola. Seꝑauit a se patrem.

Expanded text:
modulo nostro immortales efficimur. Sed aliud est ipsa cujus participes efficimur vita aeterna, aliud nos qui ejus participatione vivemus in aeternum. Si enim dixisset, Quem temporibus propriis ostendet Pater, beatus et solus potens, rex regum et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem; nec sic inde separatum Filium oporteret intelligi. Neque enim quia ipse Filius alibi loquens voce Sapientiae, ipli circuivi sola, separavit a se Patre
Abbreviated transcription (Latin):
scãs scͥpturas disioluende hꝰ questionis.
manifestius ista clistinctõ comm̃datur.
Ait enim. Qui cũ in forma di eẽt : ñ rapi¬
nam arbitͣtus ÷ eẽ se equalem tleo: s sem
ip̃m exinnanuit forͣm ẜui accipieus. ĩ¬
uentus ut homo Est gͦ łi filius deo pa¬
tri nã equalis : hĩtu mitior. In forͣ enim
quam accepit nimor est pr̃e. In forͣ aũ
dei in qua erat. ⁊ ante qmͣ hnͣc accepisset
equalis ÷ pr̃i. In for̾ łĩ uerbum ꝑ qd̾¬
fcã sunt om̃ia. In forma aũ ẜui fc̃us ex
muliere. fcus sub lege: ut eos qui sub le¬
ge erant redim̾et. ¶ Pinde in forͣ tlei
fecit hominem. in forma ẜui fc̃s ÷ homo
Nam si pater tm̃ sine filio feciss homi¬
nem : ñ scriptum eẽt. Faciamus hõiem
ad ymagniem ⁊ siłitudinem nr̃am. gͦ
qꝑ forma dĩ formam accepit ẜur. utxq¬
pientem m : utrumq aũ homo p̃pac
ceptum homineni. Neq enim illa suscep¬
tione: alt̾m eoꝵ in alterũ conuersim at
mutatum est. Nec iliuinitas quippe in

Expanded text:
as scripturas dissoluendae huius quaestionis romitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum exinangenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in qua erat antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum: rma autem servi factus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Proinde in forma Dei fecit hominem, in forma servi factus est homo. Nam si Pater tantum sine Filio fecisset hominem, non scriptum esset: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: ergo quia forma Dei pientem Deum, utrumque autem homo, propter acceptum hominem; neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conversum atque mutatum est: nec divinitas quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitͥua est tnͣsferre conati sunt. Et illi qͥ¬
demi dñt iniorem filium ẽẽ qm pater:
Q̾ scͥptun est ip̃o tlño dicente. Pater ma¬
ior me est. ¶ Heritas aũ ostendit ẜm uꝰ
tum modum etiam se ipio intuorem filiũ
Quomodo .ii. non tͥ se ipso minor factui
qui semz ip̃m ex maniuit forͣm ẜui accipiẽs:
Neq .n. sic accepit forͣm ẜui: ut amiteret
for̃m łi in qua erat equalis pr̃i. Si gͦ ita¬

Expanded text:
nsferre conati sunt. Et illi quidem dicunt minorem Filium esse quam Pater est, quia scriptum est ipso Domino dicente, Pater major me est . Veritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem Filium. Quomodo enim non etiam se ipso minor factus est, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Neque enim sic accepit formam servi, ut amitteret for
Abbreviated transcription (Latin):
iorem filio pr̃em sggnificent: ł t̾ aꝑtisi¬
me ostendant. er rauerunt hoĩes minus
diligenter scrutantes: ł iutuentes uni¬
u̾sam seriem scͥpturaꝵ. ⁊ ea que de xpristo
iħu ẜni hominem dca sunt ad eiꝰ sub̾am¬

Expanded text:
iorem filio patrem significent uel etiam apertissime ostendant: errauerunt homines minus diligentes, scrutantes uel intuentes uniuersam seriem scripturarum, et ea quae de Christo Iesu secundum hominem d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sꝑc sc̃s a pr̃e ꝓcedat. cur ñ ambo fi¬
lii dicantur nͨ ambo geniti: s ille unꝰ fili
loco si clonauerit et quantum donauerit
aisseremue.

Expanded text:
 sanctus a Patre procedat, cur non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus Filloco, si Deus donaverit, et quantum donaverit, disseremus .
Abbreviated transcription (Latin):
niri. ñ tam̃ preuẽiri. Nam ⁊ si dicimus.
oꝯane or̃o mea preuẽiet te. Non tlubiũ tam̃
ꝙp tepida sit om̃is or̃o tritam non p̾uenerit
affectõ naturalis una de quatuor note sũt.
tuidem foret pͥmo om̃im auctori deserui¬

Expanded text:
niri, non tamen praeveniri, Nam etsi dicimus, Mane oratio mea praeveniet te ; non dubium tamen quod tepida sit omnis oratio, quam non praevenerit affectio naturalis una de quatuor. Notae sunt: t, justum quidem foret primo omnium auctori deservi
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Institia siqͥdem rõe utentis sꝑc ti
bus ÷ uitalis ⁊ nacãlis: petimia n̾o sic non
minuit aĩ famem glĩo nec cors uentus .
Deniq si famelicum hominem apertis
fautib uento inflatis haurire butcis ae¬
rem c̾nas: quo qͣi consulat fami : nonne
credas insanire. Sit non minoris insanie
est si sꝑm rõnalem reb putes qͥub conq
b nec isti e regione refiti corͣlib queunt.
Bñdit anima inca ilsio qui replet in bo¬
nis desił̾ium tuum. Replet in bonis. exti¬
tat ad bonum. tenet in bono. preuenit.
sustinet. implet. ip̃e facit ut desicdes: ip̃e fa¬
est qd̾ desideras. Dixi sup̃. sauia ililigendi
teum tłs est. u̾m dixi. siam ⁊ effitiens et
finalis. Ip̃e dat occ̃oen. ip̃e treat affectõcuy
desicłiuti tp̃e consumit. ip̃e fetit uł potius
sc̃s est ut amaretur. pp̃e speratur aman¬
dus felitius: ne inuatuũ sit amatꝰ. eiꝰ amor
nr̃m ⁊ p̾parat ⁊ remiuiat. p̾cedit benig¬
nior. rependit uistior. exspͨtatur suauior.

Expanded text:
abuntur . Justitia siquidem ratione utentis spiritus cibus est vitalis et naturalis: pecunia vero sic non minuit animi famem, quomodo nec corporis ventus. Denique si famelicum hominem apertis faucibus vento, inflatis haurire buccis aerem cernas, quo quasi consulat fami, nonne credas insanire? Sic non minoris insaniae est, si spiritum rationalem rebus putes quibuscunque bus, nec isti e regione refici corporalibus queunt. Benedic, anima mea, Domino, qui replet in bonis desiderium tuum . Replet in bonis, excitat ad bonum, tenet in bono; praevenit, sustinet, implet. Ipse facit ut desideres; ipse est quod desideras. 22. Dixi supra: Causa diligendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, et finalis. Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacuum sit amatus. Ejus amor nostrum et praeparat, et remunerat. Praecedit benignior, rependitur justior, exspectatur suavior.
Abbreviated transcription (Latin):
nans ad dextͣm uł ad sinistm deniq attestã¬
te ꝓpħa. Semita iusti recta÷. rectus callis
iusti ad ambulandum. Hii sunt qui salubͥ
compendio sũt tauti molestum hunc et in¬
frutnosum uitare c̾tuitum u̾bum abbre¬
uiaticm ⁊ breuians eligentes non tuꝑe
queton uident: s uende̾ magis ip̃a que pꝰ

Expanded text:
nans ad dexteram vel ad sinistram. Denique attestante propheta, Semita justi recta est, rectis callis justi ad ambulandum . Hi sunt, qui salubri compendio cauti sunt molestum hunc et infructuosum vitare circuitum, verbum abbreviatum et abbrevians eligentes, non cupere quaecunque vident, sed vende
Abbreviated transcription (Latin):
naria est. Quippe non querit que sua funt.
affectus est non contractus nec atqͥr it᷑ pacto:
net acqͥrit. sponte affitit. ⁊ spontane ũ facit.
finis ꝑtendit: non ꝑ quod tenctit. Paulus
non eungelitat ut tomeiat. .o s ip̃e. comedͤ
ut cungelitet. Uerꝰ amor p̾mitim non reqͥ¬
rit e s m̾etur premiũ. Sane nͨec ium aman¬
ti p̃ponitur amanti debetur : ꝑsen̾anti redlr᷑.
Deniq in reb infi̾orib suadenttis ĩuitos pro¬
missis uł premiis inuitamus. ⁊ non spõta¬
neos. Qes enim inuitandum hominem pu¬
tet ut fariat quol ⁊ sponte tupit. emo lĩbi
causa concluit ad esurientem ut couiedat: n
scitientem ut bibat. ac c̾te matrem ut parui¬
lum lactet filium uti sui. Anuͥo qͥs potest p̾ce
uł p̾cio quempiam commouendo suam ip̃is
uł sepire uineam uł arborem c̾tumfoderor

Expanded text:
naria est; quippe non quaerit quae sua sunt . Affectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acquirit. Sponte afficit, et spontaneum facit. finis pertendit, non per quod tendit. Paulus non evangelizat ut comedat; sed comedit Evangelium . Verus amor praemium non requirit, sed meretur. Praemium sane necdum amanti proponitur, amanti debetur, perseveranti redditur. Denique in rebus inferioribus suadendis, invitos promissis vel praemiis invitamus, et non spontaneos. Quis enim munerandum hominem putet, ut faciat quod et sponte cupit? Nemo, verbi causa, conducit aut esurientem ut comedat, aut sitientem ut bibat, aut certe matrem ut parvulum allactet filium uteri sui. An vero quis putet prece vel pretio quempiam commonendum suam ipsius vel sepire vineam, vel arborem circumfodere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut est suꝑiꝰ cum ꝓpositum ẽẽ quare ⁊ quomͦ
tiligendus sit iłs duplitem dixi parere in¬
to aut cominodo quo nr̃o diligendus sit :
Utrumlib qr̃i posse ꝓude uideatur. Dicto ꝓ¬
uide de m̾ito dĩ non ꝓ ut lignum ei s pro¬
ut datum tn suꝑest ut et de premio ioem¬

Expanded text:
ut est. Superius, cum propositum esset, quare, et quomodo diligendus sit Deus, duplicem dixi parere into, aut quo nostro commodo diligendus sit, utrumlibet quaeri posse perinde videatur. Dicto proinde de merito Dei, non prout dignum ei, sed prout datum est mihi; superest ut de praemio
Abbreviated transcription (Latin):
ai nobis dõ amari mu̾erit qui ut pan¬
etis ut dc̃m est repetam. Por ip̃e ililex nos
tantis.⁊ tantum. ⁊ gͣtis. tantillos. ⁊ tales.
En qd̾ in pͥntipio tixisse me memini modũ
diligen dieẽ dm̃ sine modo ibilig̾o. Deniq
tum dilectio que tendit in d̾m tendat in in¬
mensitmt: tendat in infiniiam ⁊ infinitus
dinis eius non est finis. Cuius sapie non est nu¬
merus tuiꝰ pax ex suꝑai oẽm intellectum. ⁊ iui¬
tem repenilmus cum mensura. Siligam te do¬
mine fortitudo iea: firmamentium metm ⁊
refugium meum ⁊ liberator m̃s. ⁊ meum de¬
niq quidqnud optabile at amabile tłiti pot̃.
Deus mõ acluttor m̃s diligam te ꝓ dono tuo ⁊
modo meo minuo guidem iusto: s plane non¬

Expanded text:
a nobis Deus amari meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En quod in principio dixisse me memini, modum esse diligendi Deum, sine modo diligere. Denique cum dilectio quae tendit in Deum, tendat in immensum, tendat in infinitum nam et infinitus dinis non est finis , cujus sapientiae non est numerus , cujus pax exsuperat omnem intellectum : et vicem rependimus cum mensura? Diligam te, Domine, fortitudo mea, firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus : et meum denique quidquid optabile atque amabile dici potest. Deus meus, adjutor meus, diligam te pro dono tuo, et modo meo, minus quidem justo, s
Abbreviated transcription (Latin):
sibile ⁊ utta breuior. ⁊ u̾tus infirmior.
mus sensu quidem carnali tanto uelotior
gͣnto ꝓspicatior ad hoc datus est: ut illũ
ad om̃ia preuẽiat. nil q audeat tontiu¬
g̾e sensus qd̾ auimus p̾cur rens añ uti¬
le non ꝓbau̾it. Hinc enim arbitror
cc̃m. om̃ia ꝓbate quod bonum ÷ tenete
ut udelicet ⁊ ille huic ꝓuideat ne hiis suñ
uotum nͥ ad illius uidicium conseqͣtur. ali¬
oqͥn non ascendes in montem dñi: ni stabis
in loco scõ eius. pro eo ꝙ inuano acceperis
animam tuan. Hoc ÷ animam ratõnalem
dimmi instar petoris sensum sequeris rõem
quidem ociosa ⁊ non resistente in aliquo
quoꝵ ita rõ non p̾uenit gressus. turrunt.
s exͣ uiam. Ac ꝑ uide apli̾ scͥpto consilio nõ
hendant quem apprehende̾ nͥ post omnia
uolunt distortum iter ⁊ c̾cuitus infinitõ
cuncta pͥmitus accemptare uelle. Iustus ã
non tra. Audiens nempe uituꝑatõem mul¬
toꝵ cominorantium in c̾cuttu. Multi eũm

Expanded text:
it et vita brevior, et virtus infirmior, mus sensu quidem carnali tanto velocior, quanto et perspicacior, ad hoc datus est, ut illum ad omnia praeveniat; nihilque audeat contingere sensus, quod animus praecurrens ante utile non probaverit. Hinc enim arbitror dictum, Omnia probate, quod bonum est tenete ; ut videlicet ille huic provideat, nec is suum votum, nisi ad illius judicium consequatur. Alioquin non ascendes in montem Domini, nec stabis in loco sancto ejus, pro eo quod in vano acceperis animam tuam , hoc est animam rationalem: dum instar pecoris sensum sequeris, ratione quidem otiosa, et non resistente in aliquo. Quorum itaque ratio non praevenit gressus, currunt, sed extra viam: ac proinde Apostoli spreto consilio, non hendant, quem 593 apprehendere nisi post omnia nolunt? Distortum iter, et circuitus infinitus, cuncta primitus attentare velle. 21. Justus autem non ita. Audiens nempe vituperationem multorum commor
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus deeẽt om̃in tło. porro ibi quies¬
teret. qr sic̃ titͣ nlła̾ reuotat quies: sit ul¬
tra nlła iam intuietudo sollititat tliceret
ꝓ c̾to. Michi ar̃c aclħere deo bonums. De¬
c̾e̾nt. Qr enim mͥ eit in celo: ⁊ a tequid

Expanded text:
qui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesqui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesceret: quia sicut citra nulla revocat quies: sic nulla ultra jam inquietudo sollicitat. Diceret pro certo: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Diceret, Quid enim mihi est in coelo, et a te quid
Abbreviated transcription (Latin):
eum dolor amittat. certus aũ truod trnz
Rib sudit secum uanitas m̃titur iniqͥtas
sibi. Si ita uis adimple̾ qd̾ uis hoc ÷ nõ
auid apprehend̾e uis quo apprehenso nil
amplius uelis qͣm temptare opꝰ est ⁊ cet̾a
surris ꝑ deuia ⁊ longe ante morierts ꝙͣ
tes. Uñ finiant appetitum ⁊ insipient̾
respuentes uñ ꝓpinqͣnt fini. fini idito ñ
consumptõi : s consummatõi. Qͣobrem
non beato fine consuminari: s consumi
uacuo labore accelant qui reꝵ mag̃ specie
trͣm auctore delectati. Prius uniu̾sa ꝑcur
ꝑuenirent si q̃n: uoti compotes effici
possunt ut om̃ia silic p̾ter om̃ium pͥn¬
cipium nunc aliqͥs optin̾e̾t. Ea iramq
sue cupielitatis lege trua in reb cert̾is
non hĩtis a pre ht̃tis esurire. ⁊ ꝓ nõ hĩ¬
tis hĩta fastidire solebat. Mox om̃ib que
in celo ⁊ que in t̾ra sunt obtentis ⁊ contẽ¬
tis tandem ad ip̃m protul dubio turr̾et

Expanded text:
cum dolore amittat, certus autem quod quancum dolore amittat, certus autem quod quantibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amplius velis, quid tentare opus est et caetera? Curris per devia, et longe ante morieris, quam tes unde finiant appetitum, et insipienter respuentes unde propinquent fini: fini dico, non consumptioni, sed consummationi. Quamobrem non beato fine consummari, sed consumi vacuo labore accelerant, qui rerum magis specie, quam auctore delectati, prius universa perct quidem pervenirent, si quandoque voti compotes effici possent, ut omnia scilicet, praeter omnium principium, unus aliquis obtineret. Ea namque suae cupiditatis lege, qua in rebus caeteris non habita prae habitis esurire, et pro non habitis habita fastidire solebat; mox omnibus quae in coelo, et quae in terra sunt obtentis et contemptis, tandem ad ipsum procul dubio curreret,
Abbreviated transcription (Latin):
r̾ril domib amplis q hĩtant palatiis ͦ¬
ominus cotidie coniung̾e̾ donrũ ad domũ
⁊ inq̾eta cĩo sitate edifitare. diru̾e. inutare
quadrata rotundis. Qͥ homines sublĩa¬
tos honorib atinon insatiabili ambitõe
magis at mag̃ totis uirib conari ad al¬
tiora uitemus. ⁊ hoꝵ om̃im id c̾co non est
finis ÷ qr nil in eis sitmmũ singłartrer
reꝑitut uł ultimum. De qd mirum sim
fiorib ⁊ det̾iorib contentum non sit qd
cit᷑ suminũ ueł optimũ qruiesce̾ non p̃t.
minus not ht̃ta concupiscas. ⁊ ał triteq
tefu̾int : sꝑ inqͥecus anhebes. Ita eram
sit ut ꝑ uaria ⁊ fallacia munedi olectañ¬
ta uagabundus animus inani labore diͤ¬
tuprens fatigetur. Non sacietur tham
qunlqrl familius inglucierit: par̃ repi¬
auxie cupiat que desunt: qͣm que ailit
Ille possideat lete. Qͥs enim optincat um¬
u̾sa. qͣmtͣm ⁊ modicum il quod quisq
cum labore optitiuerto : tutm timore
possederit: tertus quidem non sit qͣndo

Expanded text:
ant palatiis, nihilominus quotidie conjungere domum ad domum, et inquieta 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insatiabili ambitione magis ac magis totis viribus conari ad altiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singulariter reperitur vel optimum. Et quid mirum si inferioribus et deterioribus contentus non sit, qui citra summum vel optimum quiescere non potest? minus non habita concupiscas, et ad quaeque defuerint, semper inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum repusunt, quam quae adsunt laete possideat. Quis enim obtineat universa? Quanquam et modicum id quod quisque cum labore obtinuerit, cum timore possederit, certus quidem non sit quando
Abbreviated transcription (Latin):
De sicito u̾bum nr̃m fit uox. ñ mutat᷑
in noteni : ita u̾bum cł̾i taro quidẽ fat¬
tum est s ab sit ꝙ nutaret᷑ in carnem.
Assumendo quippe illam. non in eã se
tueatur u̾bum nr̃m quod sonat c̃ au¬

Expanded text:
bum nostrum fit vox, nec mutatur in vocem; ita Verbum Dei caro quidem factum est, sed absit ut mutaretur in carnem. Assumendo quippe illam, non in eam se tueatur verbum nostrum quod sonat in au
Abbreviated transcription (Latin):
Omia ꝑ ip̃m fc̃a sunt. U ds̃ ꝑ unigeni¬
tum u̾bum suum p̾dicatur untu̾sa fe¬
tuse: ita hõis oꝑa nulla sunt que ñ pri¬
ne oꝑande gignitur : ut ⁊̾ ibi seruet᷑
est. est. non non. Ut si est in ea scĩa qua
uruendum est: sit ⁊ in u̾bo ꝑ quł oꝑan¬
dum est. Si non: non. Alio qͥn mendati¬
uni erit u̾bum tale : non u̾itas. ⁊ inde
pcc̃m: non opus rectum. ¶ Est ⁊ hec in
ista similitudĩe u̾bi nr̃i: similitudo u̾¬
bi dei: qr potest ẽẽ u̾bum nr̃m quod
non segͣtur opus. Opus añ eẽ non po¬
test: nͥ pretedat u̾bum. Sit̃ u̾bum dei
potuit eẽ ulła ex istente ta̾tura: tatura

Expanded text:
unigenitum Verbum suum praedicatur universa fecisse; ita hominis opera nulla sunt, quae non prine operandi gignitur, ut etiam ibi servetur, Est, est; Non, non: ut si est in ea scientia qua vivendum est, sit et in verbo per quod operandum est; si non, non: alioquin mendacium erit verbum tale, non veritas; et inde peccatum, non opus rectum. Est et haec in ista similitudine verbi nostri similitudo Verbi Dei, quia potest esse verbum nostrum quod non sequatur opus; opus autem esse non potest, nisi praecedat verbum: sicut Verbum Dei potuit esse nulla existente creatura; creatura
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃tatur ab hõie. Ut qł ÷ in ista: hoc
sit ⁊ in illo. Qa non ÷ m ista: non sit ⁊
in illo. Hagnoscteur. est. est  nou nõ.
Sit acceilit qͣntiriu potest ista siłitudo
ymagnnus fc̃e: ad illam similitudineni
ymagnus nate qua łs filius pr̃i ꝑ om̃t¬
a sub̾ali̾ similis preditatur. Auimadũ¬
teuda est in hoc enigniate ⁊̾ uerbi iłi is

Expanded text:
exspectatur ab homine, ut quod est in ista, hoc sit et in illo; quod non est in ista, non sit et in illo; hic agnoscitur, Est, est; Non, non . Sic accedit, quantum potest, ista similitudo imaginis factae ad illam similitudinem imaginis natae, qua Deus Filius Patri per omnia substantialiter similis praedicatur. Animadvertenda es
Abbreviated transcription (Latin):
di cantilenoꝵ cũ sint torͣles. ⁊ ad enni
qui uocat᷑ auditus sensum cors ꝑri¬
nentes ꝑ incorꝑeas quaslam ymagi¬
ues suas pr̃o sunt cogitautib ⁊ taci¬
te cuncta ista uolentib. ¶ S tñseunda
sunt hec. ut ad illud ꝑueĩatur hõĩs u̾¬

Expanded text:
di cantilenarum, cum sint corporales, et ad eum, qui vocatur auditus, sensum corporis pertinentes, per incorporeas quasdam imagines suas praesto sunt cogitantibus, et tacite cuncta ista volventibus. Sed transeunda sunt haec, ut ad illud perveniatur hominis
Abbreviated transcription (Latin):
est in sono. n cogitatutũ in siłitudine
quib significatur signa p̾cedit. ⁊ gig¬
nitur de scĩa que manet in aĩo: qñ ca¬
dem scĩa intus drͤ sicuti est. Simillĩa÷
est entm uisio togitatõis uisionis stiẽ.¬

Expanded text:
t in sono, neque cogitativum in similitudine quibus significatur signa praecedit, et gignitur de scientia quae manet in animo, quando eadem scientia intus dicitur, sicuti est. Simillima est enim visio cogitationis, visioni scie
Abbreviated transcription (Latin):
Uisqͥs aũ roganti ⁊ pc̃ci sui peni¬
tenti non ex corde climittit : ulło
mõdo existimet a domino pcc̃a sua cli¬
mitti : qm̃ mentiri u̾itas non potest.¬
¶ Quem u̾o eungelii lateat auditorem
siue lectorem qui dix̾it. Ego sum uia¬
nem hnͣc in ea positam snĩam uehem̃¬
ter comm̃clauit tlicens. Si enĩ ilimt¬
seritis hominib pcc̃a eoꝵ : dinittet
uobis pater ur telestis delicta ur̃a. Si
aũ non dimiserttis hominibus : nec
pater ur dimittet uobis pc̃ca uestra.
At tam magnum tonitruum qui ñ
ex ꝑgiscitur non ddormit s mortuus
est: et tamen potens est ille ⁊ mor¬
tuos excitare.
anc qui scelatissime uiuunt nec
curant talem uitam mores q
corrig̾e̾: ⁊ inter ip̃a facinora ⁊ flagi¬
tia sua elas freq̃ntare non cessant fiͥr
edeo sibi blandiuntur. qm̃ dñs ait. Da¬
Henim qm late pateat ñ intelligunt.
sed ut intelligant attendant quibus
dix̾ it. Nempe in euͣngłio scͥptiun est.
Cum loqueretur : rogauit eum qͥdam

Expanded text:
uisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo existi met a Domino sua peccata dimitti, quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero Evangelii lateat auditorem, sive electorem quis dixerit: Ego sum nem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens. Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Paautem non dimiseritis hominibus, nec Pater vester dimittet peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et tamen potens est ille etiam mortuos suscitare.Sane qui sceleratissime vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra ideo sibi blandiuntur, quoniam Dominus ait, Da» Hoc enim quam late pateat non intelligunt, sed ut intelligant, attendant quibus dixerit. Nempe in Evangelio sic scriptum est: « Cum loqueretur, rogavit illum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
de pr̃e est sicut eẽ. Nosse enim ⁊ eẽ ibi unũ
est: ⁊ iõ pr̃is sicut eẽ non est a filio. itanͦ
nosse. P̾tnde tanqͣm se ip̃m dicens pater
genuit u̾bum equale s ꝑ om̃ia. Non eniuise
ip̃n integre ꝑfcẽ q ilixiss ⁊ si ail minus uł

Expanded text:
de Patre est, sicut esse. Nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam se ipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum int
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tale u̾bum quł inuemiinus eẽ ut cumq ali
siłe qnͣtum sit ⁊̃ dissiłe sicut a nobis cdici po¬
tu̾it : non pigeat intueri.

Expanded text:
go tale verbum, quod invenimus esse utcumque illi simile, quantum sit etiam dissimile sicut a nobis dici potuerit, non pigeat intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
it ÷ ista sententia redolebat. a philoeo¬
phis aũ sicut ipse confitetur maximis
longe q clarissimio eternos esse etiam¬
animos acceperat ¶ Eterni truippe ani¬
mi non inconuenienter hac exhortatio¬
ne extitantur i ut in suo tursu reperi¬
antur. tum uenerit uite. huius extre¬
muni: il est in ratione etiam ⁊ inuesti¬
gancli cupiditade. minus q se adiiste¬
ant: atq implicent homnnium uitiis
et erroribus. ut eis facilior sit regres¬
sus ad ominum. ¶ Sed iste tur sirs
qui constituitur in amore atq inuesti¬
gatõne ueritatis: non sufficit miseris
ul est omnibus tum ista sola ratione ⁊¬
mortalibus sine fide mediatoris quod
in libris superioribus uero huius
operis maxime in quarto et in ter¬
ciodecimo quantuni potui demonstra¬
re curaus.

Expanded text:
it, ista sententia redolebat. A philosoit, ista sententia redolebat. A philosophis autem, sicut ipse confitetur, maximis longeque clarissimis, aeternos animos esse acceperat. Aeterni quippe animi non inconvenienter hac exhortatione excitantur, ut in suo cursu reperiantur, cum venerit vitae hujus extremum, id est, in ratione et investigandi cupiditate, minusque se admisceant atque implicent hominum vitiis et erroribus, ut eis facilior sit regressus ad Deum. Sed iste cursus qui constituitur in amore atque investigatione veritatis, non sufficit miseris, id est, omnibus cum ista sola ratione mortalibus sine fide Mediatoris: quod in libris superioribus hujus operis, maxime in quarto et tertio decimo, quantum potui, demonstrare curavi.
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis et errorib hoc hiis faciliorem as¬
censum ⁊ reditum in celo fore. ¶Dem¬
de acdlens hianc ipsam clausulam repetẽ¬
do sermonem q finiens. Qua proptet
inquit ut aliquando terminetur oratõ:
si aut extingni tranquille uolumus. tũ
hiis artibus uixerimus. Ant si ex hac
in aliam aut paulo meliorem tlomum
sine mora demigrare : in hiis stucliisd
nobis omnis opera et cura ponenda est.
Dic mtror hominem tanti ingenii ꝑ¬
functis nuneribus humanis homini¬
bus in phylosophia uiuentibus: que
contemplatione ueritatis beatos facit.
iocundum promittere octasum. si hoc
quod sentinius et sapimus mortale ⁊
catłri cum est: quasi hoc moriatur. et
intertidat quol non diligbamuo uel po¬
tius quod atrociter oderamuo: ut iocũ¬
ilus sit nobis eius occasus.Uerum
hoc non dilicerat a phylosophis quos
magnis lauclibus etiam predicat. S
ex ala noua achacdema ubi ei lubitare
etiam de rebus manifestissimis placu¬

Expanded text:
vitiis et erroribus, hoc his faciliorem asvitiis et erroribus, hoc his faciliorem ascensum et reditum in coelum fore. Deinde addens hanc ipsam clausulam, repetendoque sermonem finiens: Quapropter, inquit, ut aliquando terminetur oratio, si aut exstingui tranquille volumus, cum in his artibus vixerimus, aut si ex hac in aliam haud paulo meliorem domum sine mora demigrare, in his studiis nobis omnis opera et cura ponenda est. Hic miror hominem tanti ingenii, perfunctis muneribus humanis, hominibus in philosophia viventibus, quae contemplatione veritatis beatos facit, jucundum promittere occasum, si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est: quasi hoc moriatur et intercidat quod non diligebamus, vel potius quod atrociter oderamus, ut jucundus nobis sit ejus occasus. Verum hoc non didicerat a philosophis, quos magnis laudibus praedicat; sed ex illa nova Academia, ubi ei dubitare etiam de rebus manifestissimis placu
Abbreviated transcription (Latin):
coitrem platiuam sapientiam quam pro¬
prie pito in litt̾is sandtis ab scientia dis¬
⁊indam. sapientiam mntupari dum tax¬
at hominis que quidem illi non est : nisi
ab illo cirius participatõne sapiens fieri
mens racionalis ⁊ intellectualis potest.
Citero conimendans in fine tlyalogi hor¬
tensii. Quem nobis in truit idies noctesq
considerantib atuentibus q intelligenti¬
aui que est mentis acies: cauentibus q
neqͣndo illa hebescat .i. in pliylosophiã
uuentib magna spes est. ¶ Aut si hoc
quod sentimus ⁊ sapimus mortale ⁊ ca¬
ducum est : iocunduni ꝑ functis nobis¬
munerib humanis. occasum. ueq moles¬
ram extinctõnem. ⁊ qͣsi qruietem uite fo¬
re. Aut si ut antiquis phylosophis hiis¬
q maximis longe qr clarissimis placũ
eternos auimos at diuinos hẽmus. Sic
existimandum est qito magis hii fu̾unt
semꝑ un suo cursu id est in ratione: et in¬
uestigatidi tupiditate. ⁊ quo minus se ad¬
miscuerint: atq implicaueruit hõiuum

Expanded text:
contemplativam sapientiam, quam proprie puto in Litteris sanctis a scientia distinctam sapientiam nuncupari, duntaxat hominis, quae quidem illi non est, nisi ab illo cujus participatione vere sapiens fieri mens rationalis et intellectualis potest, Cicero commendans in fine dialogi Hortensii: Quae nobis, inquit, dies noctesque considerantibus, acuentibusque intelligentiam, quae est mentis acies, caventibusque ne quando illa hebescat, id est, in philosophia viventibus magna spes est, aut si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est, jucundum nobis perfunctis muneribus humanis occasum, neque molestam exstinctionem, et quasi quietem vitae fore: aut si, ut antiquis philosophis hisque maximis longeque clarissimis placuit, aeternos animos ac divinos habemus, sic existimandum est, quo magis hi fuerint semper in suo cursu, id est, in ratione et investigandi cupiditate, et quo minus se admiscuerint atque implicuerint hominum
Abbreviated transcription (Latin):
singent incorrupti: ⁊ nos tmmitabim.
In ip̃o iramq ictu aute iudicum resurgae
in itͥtute. in corruptõne. in gloria corꝰ sꝑua¬
le : quod nũc seminatur in infiriurtate.
corpuptõne. contituielia. corpus animae
Ymago u̾o que renouatur in sꝑu meutas
in agnitõne ilet non ext̾ius sed int̾ius dedi¬
e in diem ipsa ꝑficietur uisione que tũ
crit post uidicium facie nd faciem: muc
aũ ꝓficit ꝑ fpetulum in enigixate. sp̃cuiꝰ¬
ꝑfectõnem dcm intelligendum est: simil
¶ Soc enim donum tunt nobes dabitur.
nimi ilt̃m fic̾it. Uentte bñ dicti patris isi.

Expanded text:
gent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigfectionem dictum intelligendum est, Similei est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei,
Abbreviated transcription (Latin):
uos pr̃i: si mag̾tudinis sue genitor ÷ ⁊
bonitatis ⁊ et̾nitatis ⁊ omipotentie. Hu¬
it gͦ calũpne facile endetur sic ñ effi¬
ti. qr multa nõiata funt : ut ille multoꝵ
cet̾is ut eadem sit magͥtudo que u̾rus ⁊
siqua alia que uł supra cominemorata
sunt uel commemorari adhuc possũt

Expanded text:
ri, si magnitudinis suae genitor est, et bonitatis, et aeternitatis, et omnipotentiae. Huic enim calumniae facile respondetur, sic non effici, quia multa nominata sunt, ut ille multorum caeteris, ut eadem sit magnitudo quae virtus, et si qua alia, quae vel supra commemorata sunt, vel commemorari adhuc possunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuit ñ existendo ꝑ se pr ip̃e sapĩa. Den¬
de si tea z. filius quo ip̃e sicut dr᷑ deus
de deo. lum̃ de lumine. Uitendũ utraim
tenemtus. tur ñ ⁊ magnitutłis sue ⁊ bõ¬
tatis ⁊ et̾nitatis ⁊ om̃ipotentie sue gen¬
tor sit : ut ñ ip̃e sit sua magnitudo ⁊ si¬
a bonitas ⁊ sua et̾intas ⁊ sua om̃i poren¬
tia s es magnitudine magnus sit quã
genuit. et ea bouitate bonus. ⁊ ea ct̾ni¬
tate et̾nus. ⁊ ea om̃ipotentia omꝑc que
de illo nata ÷. sicut ñ ip̃e sun sap̃ia: s

Expanded text:
ipsa sapientia. Deinde si ita est, Filius quoque ipse sicut dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, videndum est utrum tenemus, cur non et magnitudinis suae, et bonitatis, et aeternitatis, et omnipotentiae suae genitor sit, ut non ipse sit sua magnitudo, et sua bonitas, et sua aeternitas, et sua omnipotentia, sed ea magnitudine magnus sit quam genuit, et ea bonitate bonus, et ea aeternitate aeternus, et ea omnipotentia omnipotens quae de illo nata est, sicut non ipse s
Abbreviated transcription (Latin):
erat filius. Non intelligens ⁊ natum est
teo semptt̾num eẽ. ut sit coet̾nus pr̃i fli
Sic̃ splendor qui guigit᷑ ab igne gigni¬
st ẽẽt ignis et̾nus. ¶ Unde quidam posi¬
ores arrian abiecerũt istam snĩani: fa¬
si q st̃ ñ ex temꝑe cepisse filumi cli. S
inter disputatões quas hẽbant nr̃i ai¬
u̾sum eos qui dicebant. Erat tempꝰ qñ n

Expanded text:
erat filius: non intelligens etiam natum esse Deo sempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius, sicut splendor qui gignitur ab igne atsi esset ignis aeternus. Unde quidam posteriores Ariani abjecerunt istam sententiam, fassique sunt, non ex tempore coepisse Filium Dei. Sed inter disputationes quas habebant nostri adversum eos qui dicebant, Erat tempus quando non
Abbreviated transcription (Latin):
ui minor patre dicatur. qui in forma d̾i
equalis est patri.
De subiectione queritur utrum filius
subitiendus est patri.
Quo modo traditurus sit regnum fili
equalis pr̃i fil

Expanded text:
ui minor patre dicatur, qui in forma dei aequalis est patri. 245. De subiectione, qua filius subiciendus dicitur patri.odo traditurus sit regnum patriaequalis patri fil
Abbreviated transcription (Latin):
epłam tm̃ recllere tepissem hortatu nr̃o in libri ut
c̾nitis longitudĩẽs ꝓtaxari stilum : ut ⁊ in płib
plures possent ectificari. quod opꝰ cum a uobis
ꝑlectum fu̾it : tunc non ip̃is ad truos fcm̃ ÷ s eoꝑ
pere datas ꝓhibentur epłas. siam ⁊ ob hoc maxi¬
me diu sicut scitis młt̾um lic rogatus ab eis &
illas epłãs ⁊ intit̾e presũpsissent : ñ falso ial sus¬
picatus sum uti postmoctum litͥdo oꝑr. ¶ Ego ⁊̃¬
cepto oꝑi qd̾ quidem legentib apparebit epłe no¬
men indideram. s qm̃ ꝓ nomine mottũ ur̃o ob¬
uiante mandato ut ꝓmiseram non sernaui lib̾
si iudicatis non epła senseatur. W̾ qr int̾ mltas

Expanded text:
e velle coepissem; hortatu vestro in libri, ut cernitis, longitudinem protraxi stilum, ut et in pluribus plures possint aedificari. Quod opus cum a vobis perlectum fuerit, tunc non ipsis, ad quos factum est, ipere datas prohibentur epistolas . Nam et ob hoc maxime diu, sicut scitis, multum licet rogatus ab eis, rillas epistolas et mittere praesumpsissent. Nec falso id suspicatus sum, uti postmodum liquido comperi. Ego coepto operi quod quidem legentibus apparebit Epistolae nomen indideram: sed quoniam pro nomine modum, vestro obviante mandato, ut promiseram, non servavi; Liber, si judicatis, non Epistola censeatur. Et quia inter multas
Abbreviated transcription (Latin):
scm de pr̃c procetłe: ut intelligatur qͦd ea¬
am procedit ele filio: tle patre esse ⁊ filio.
S emi quiclquua ht̃: de pr̃e ht̃ filius. De patre
om̃mo ibt nulla sunt. ¶ Quomodo gͦ nõ ab¬
si dissime filitis tlice̾tur amboꝵ cum sicut
filio prestat eẽntiam sine initio temꝑts: sine
ꝑis. sine ulla mutabilitate natẽ ie utrot ꝓ¬
ilit̾e tañ non auilemus ingenitũ. ne ni hoquo¬
tabulo uł duoꝰ pr̃es in illa tͥnitate: uł duos qͥ
non sł de alio quispiam suspicetur. Pr̃ enim
solus: non est de alio. tõ solus appellatur ĩge¬
nccus. Non quidem in scͥptupis.: s in consuetu¬
iline dispitantiũ ⁊ de re tanta ser monem qͣ¬
siue ullo tut̾uallo temꝑis dante cominurit̾
de utͦ ꝓcedit. ¶ Sic̾etur aũ filius pr̃is et
filii. si qł abhorret. lb om̃im sano sensibus
ambo eum genuissent. Non gͥ ab utroq est
genitus : sed procedit ab utroq amborum

Expanded text:
m de Patre procedere, ut intelligatur, quod etiam procedit de Filio, de Patre esse Filio. Si enim quidquid habet, de Patre habet Filius; de Patre omnino nulla ibi sunt. Quomodo ergo non absurdissime filius diceretur amborum, cum sicut Filio praestat essentiam sine initio temporis, sinporis, sine ulla mutabilitate naturae de utroque pdicere tamen non audemus ingenitum, ne in hoc vocabulo vel duos Patres in illa Trinitate, vel duos qui non sunt de alio, quispiam suspicetur. Pater enim solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus; non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem, qusine ullo intervallo temporis dante, communiter de utroque procedit. Diceretur autem filius Patris et Filii, si, quod abhorret ab omnium sanorum sensibus, eum ambo genuissent. Non igitur ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum
Abbreviated transcription (Latin):
il ÷ tũ humana natã sine ullis p̾ceden¬
tib bonoꝵ operum meritis deo uerbo
est in ut̾o u̾gnus topulata: ita ut tun illo fie¬
ret una ꝑsona. Ob hoc enim confitemur na¬
tum de sꝑu scõ ⁊ Masia uirgine. ¶ albsur¬
tisma. sicut sine ullo om̃ino ptt̃o: ita ñ sine
sꝑu scõ. Si enim de famulo eiꝰ ⁊ precsore ip¬
so ioħe scͥptum est: sꝑu scõ replebr̃ iam inde
Qͥad de homine xꝑo intelligendum ÷ ułtre¬
dendum: cuiꝰ carnis ip̃a conceptõ tion carna¬
lis s sꝑualis fuit : In eo ⁊̃ qł de illo scͥtum¬

Expanded text:
 humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo verbo est in Virginis utero copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc cum confitemur natum de Spiritu sancto et Maria virgine. Ipstisma, sicut sine ullo omnino peccato, ita non sine Spiritu sancto. Si enim de famulo ejus et praecursore ipso Joanne scriptum est, Spiritu sancto replebitur jam inde quid de homine Christo intelligendum est vel credendum, cujus carnis ipsa conceptio non carnalis, s