comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ etiã peccatorb euenire uidtamus: tamen illis hoc dia¬
bolus miniserat ut peccent. tibi dominus ptaestat ut gau¬
deas. Doctissimi quiq grȩtorum de quibus pro flacco agõ
luculenter tullius ait: ingenita leuitas & trudita uanitas
regum suorum uel principum laudes accepta metcede di¬
crbant. Hoc ego nunc faciens precium posco ꝑto laudibus.
Et ne putes modicam esse quae deprecor: margaruam de
ruuangelio postularis. eoquia domini eloquia casta atgr̃tũ
igne examinatum probatum terrę purgatum stptuplum:
scilicet cõmentatios fortimatiani. & propret notitiam peise¬
cutorum aurelii uictoris hystoriam: simulq tpłas nouati¬
ani ut dum scismatici hominis uenena cognoscimus: liben
tus sancti cipriani bibamus antidotum. Misimus interim
tibi. idest paulo seni paulum seniorem: it quo ꝓroptea
simpliciores quosq multum in deiiciendo ẜmone laborauimꝰ

Expanded text:
nitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc dianitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent, tibi dominus praestat, ut gaudeas. Doctissimi quique Graecorum, de quibus pro Flacco agens luculente Tullius ait: ingenita leuitas et erudita uanitas, regum suorum uel principum laudes accepta mercede dicebant. hoc ego nunc faciens pretium posco pro laudibus. et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de euaugelo postularis, eloquia domini eloquia casta, argeutuni igue exauiinatum terKae, purgatum septuplum, scilicet commentarios Fortunatiani et propter notitiam persecutorum Aurelii Victoris historiam simulque epistulas Nouatiani, ut, dum scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo seni, Paulum seniorem, in quo propter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tutem tuam & caput ad similitud inem xp̃i candidum
dignis uocibo praeditem. Ecce iam tenitnus ȩtatum cir¬
culus uoluinura tu semper domini prateepta custodieõ
futuarat uitac beatitudinem per ptaesentia txempla me¬
ditaris. Oculi lumine puro uigeni piddes imprimut certa
uestigia. audits pencitabilis. dentes candidi. uox canora
corpus solidum et suci plenum. cani cum rodore discrrpat
tures cum actate dissecitiunt. Non memoriae tenacitartiti
ut in plerisq cernimus: antiquiot senec̃ta dissoluit. non
callidi a cumen inginin frigiaue sanguis ootuncit. non cor¬
contractam rugis fauein atata frons asperat. non deniq
itemula manus per curuos cetę tramites errantem stilum
ducit. Futurar trsurrectionis uirorem in ie nobis domins
osterulit.ut pectati stiamus esse: quod carteni adhuc uiut¬
tes pirmoriuntur in carne: uistittae: qđ tu adolestentiam
in alicna artair mruris. Et quanꝗͣ multis istam corporis sa¬

Expanded text:
tutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum tutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum dignis uocibus praedicem. ecce iam centenarius aetatum circulus uoluitur et tu semper domini praecepta custodiens futurae beatitudines uitae per praesentium exempla meditaris. oculi puro lumine uigent, pedes inprimunt certa uestigia, auditus penetrabilis, dentes candidi, uox canora, corpus solidum et suci plenum. cani cum rubore discrepant, uirtus cum aetate dissentit. non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissoluit, non calidi acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata frons asperat, non denique tremula manus per curuos cerae tramites errantem stilum ducit. futurae resurrectionis uirorem in te nobis dominus ostendit, ut peccati sciamus esse, quod ceteri adhuc uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod tu adulescentiam in aliena aetate mentiris. et quamquam multis istam corporis sa
Abbreviated transcription (Latin):
UMAN AE uita breuitas daminatio delictor:
est. & in ipo saepe lucis exordio mors secuta nascẽ¬
tem:labentia couidie in uitium secula profuttur
Nam cum primum paradisi colonum itiperinis
texibus prarpeditum coluber deduxissit ad ter¬
ras: atterintas mortalitate mutata in non gentos ⁊ eo ãplis
ainos secundã quodam modo immortalitatr̃maledicti ho¬
minis distulerat eloguim. Exinde paulatim ietrudestente
pctõ totius. orbis nauftagium gigaritum adduxit im¬
pictas. Post illud ut ita dixerim purgati haptismum mun¬
di in breue tempus hominum uita contracta est. Hoc qͦ
spacumi sceleribus nrĩs semper contra diuina pugnantio
pene perdidimus. Quotus cnit quisq aut centenariam
transgreditur artatem: aut non ad tam sic peruenit. ut pt¬
uenisse potnitat. sccundum quod in libro psalmorum
sumꝰ aisusta tam alto repetita principio: & ita ptocal epi
ut nutito quiuis oratiano possit de nobis sale ludite & ge¬
mino bellum troi anum orditur ab ouo. Uidelicet ut sentꝰ¬

Expanded text:
umanae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmorum sum\', ais, \'ista tam alto repetita principio et ita procul coepta, ut merito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemino bellum Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senec
Abbreviated transcription (Latin):
in euuangelio phariseus arrogans sptrninur & humił
publicanus auditur. Decem iam nͥ fallot epłas plenas
tam officu qm̃ precum misi: cum tu ne mutum facere
dignetis & domino loquente cum setiuis: frater cũ frẽ
uel iratus. Sed quoniam & irasci homuus ist: & inuriã
non facere christiani. ad antiquum motem truertens
tursus precorut: diligentem le diligas: & conseruo ser¬
monem conserutis impertias. Ualt in dorinno Ipła¬

Expanded text:
in Evangelio et Pharisaeus arrogans spernitur, et humilis in Evangelio et Pharisaeus arrogans spernitur, et humilis Publicanus auditur. Decem jam, nisi fallor, Epistolas plenas tam officii quam precum misi, cum tu ne mu quidem facere dignaris: et Domino loquente cum servis, frater cum fratre vel iratus. Sed quoniam et irasci hominis est, et injuriam non facere, Christiani, ad antiquum morem revertens, rursus precor; ut et diligentem te diligas, et conservo sermonem conservus impertias. Vale in Domino. EP
Abbreviated transcription (Latin):
Ominuo nr̃ humilitatis ingẽ disceptantibo de di¬
gnitate discipulis. unum apptchendit de paruuł
dicens.Quicunq urm non fuctit conuersus sic̃
infans: non potest introire in regnum caelorũ. Quod ne trã
doceremnec facere uideretum impleuit etemplo dum di¬
scipulorum pedes lauat: dum traditorem osculo excipit: dũ
loquitꝰ cũ samaritana: dum ad pedes matia sibi sedenie de
caelorum disputat regno: dum ab inferis iesurgens. ptinium
mulierculis apparescit. Sathanas autẽ ex archã gelito fastigio
non aliam ob causamnisi ob contratiam humilitati suꝑ¬
biam ruit. Et iudaicus populus primias sibi cathedras ꝙ
salutationes in foto utndicans: deputato antea in stillam
situlȩ gentili populo sutcedentedeletus est. Contta sophi¬
stas quoq sȩculi & sapientes mundi pettus & iatohus pista¬
tores mittuntur. Cuius rei causa scriptuta au. Superbis des
resistit. humilibus autem dat gram̃. Uide ftatet quale¬
malum sit. quod deum habetꝰ aduersatium. ob quod

Expanded text:
ominus noster humilitatis magister, disceptantibus de dignitate discipulis, unum apprehendit e parvulis, dicens: Quicumque vestrum non fuerit conversus sicut infans, non potest introire in regnum coelorum . Quod ne tantum docere, nec facere videretur, implevit exemplo: dum discipulorum pedes lavat : dum traditorem osculo excipit : dum loquitur cum Samaritana : dum ad pedes sibi sedente Maria, de coelorum disputat regno : dum ab inferis resurgens, primum mulierculis apparescit . Satanas 27 autem ex Archangelico fastigio non aliam ob causam, nisi ob contrariam humilitati superbiam ruit. Et Judaicus populus primas sibi cathedras, et salutationes in foro vindicans, deputato antea in stillam situlae , Gentili populo succedente, deletus est. Contra sophistas quoque saeculi, et sapientes mundi, Petrus et Jacobus piscatores mittuntur. Cujus rei causa Scriptura ait: Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Vide, frater, quale malum sit, quod adversarium habet Deum. Ob quod
Abbreviated transcription (Latin):
edidi: tuae beatitudinis: ut dignum fuerat: recordatus sũ
N agisq demus operam:ut pernitiosa heresis de ecclesia
auftratur. quar semper simulat poenitentiam: ut docẽdi in
ecclesiis habcat facultatem. Nam si se aperta luce prodice¬
rit. foras tapulsa morictur. Sancte ac uenerabiles filia
tua digne gradiuntur.specialiterq salutant btatuudiẽ.
obrem earum rauennam & indeĩ africam: ficiliam q dite¬
ximus. quẽ putamus iam in affricȩ partib commotati.
Sanctos tuo adherentes lateri: ut meo obsequio salutes
pretor. Irãs quoq incas ad sanctum presbiterũ firmum
direxi: quae si ad te uenerint: ei dirigeie non graueris.
Incolumem te & mei memorem xpũsꝰ dominus custodiat¬
custodiat domine uete sancte & beatissime papa. Grandẽ
notatiorum latini sermonis in ista prountia patimur
penuriam. & id circo praeceptis tiuis patere non possũꝰ.
maxime in editione .lxx: quat asteristis urribus q dis¬

Expanded text:
edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Sanctae et uenerabiles filiaetua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dic
Abbreviated transcription (Latin):
ENFRABILI PAPAE A¬
um ꝓresbiterum & sui merito & te uibente
suscepi. Sed inudit tempus difficilimum:. quando mihi
tacere melius fuit qm loqui ita ut nr̃a studia cessarent
& uixta appium canina exertetetur facundia. ltaq duo¬
bus litellis tuis quos meo nomini dedicasti truditissimis
& omni el quentiae splendore fulgentib itspondere nõ
sed quia uixta btm̃ apłm: unusquisq in suo sensu ha¬
bundet. alius quidem sit:alius autẽ sit. Certe quiquid
dici potuit: & a summo ingenio de scripturarum hauri¬
ri fontib: a te positum atq di sertum est. Sed quatso itut¬
rẽtiã tuã patũpet patiaris me tuũ laudait in genium.
Nos enĩ inter nos etuditionis causa disetimus. cateꝵ
muli & maxiẽ heticisi duisas int̾ nos sniãs iuderĩt de
animi calum niabuntur rancore descendere. Mihi autẽ
statutum estite amare. suscipere. colere. initati: tuaq dicta
quasi mea defendere. Certe & in dyalogo quem nuper

Expanded text:
ENERA- BILI PAPAE AUum presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus ad tempus respputem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu bundet alius quidem sic alius autem sic. certe quicquid dici potuit et sublimi ingenio de scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper
Abbreviated transcription (Latin):
qui forsitan dicunt ergo fnistra sanetificaui animam
meam & laui inter inuocente manus intas. staurq se
repiehendentes aunt. si natrauero sic ecte uatiꝯnem fi¬
liorum tuorum reprobaui. Si caccitatis causam putas
ee peccatum e iddei inferte uã: quod trebto medici
t mediantur: in simulatiis: isaac qui intantum lucis istiꝰ
teptos fuit ut etiam cui nollit deceptus ettore benedice¬
nt Recfereᷤ crimẽ ĩ iacob cuius caligautrant acies. & c̃
interitribus oculis a spititu ptophetali longe post fu¬
tura ꝑtospiceici: & chiistuni cancitt de tribu regia esst.
uentutum esfiaim & manassẽ uidete non pottat. Qd
inter regto iosia sanctuit. Egipuo inuctone interfectus
est. Quid peiro pauloq sublinisus. Neronianũ gladum
ctueniatuti. Et ut de homituh tattam: de fuuis susti¬
tiuit crucis ignominiim Et tu bratos putas: qui felicitate
istuis siculi & delitis ꝑtefruuntur. Megaua est.

Expanded text:
qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam meam et laui inter innocentes manus meas statimque se reprehendentes aiunt: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum reprobaui. si caecitatis causam putas esse peccatum et id dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam, cui nollet, deceptus errore benediceret, referes crimen in Iacob, cuius caligauerat acies et, cum interioribus oculis et spiritu prophetali longe post futura prospiceret et Christum caneret de tribu regia esse uenturum, Effraim et Manasse uidere non poterat. quid inter reges Iosia sanctius? Aegyptio mucrone confossus est. quid Petro Pauloque sublimius? Neronianum gladium cruentarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius sustinuit ignominiam crucis: et tu beatos putas, qui felicitate istius saeculi et deliciis perfruuntur? magna ira est,
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt tem ꝯpeit complesse. Nabeo itaq gram. ⁊ in acte¬
ptum rescto. In amicis enim non tes quatitur. sed uolũ¬
tas quii altrum satꝑt & ab iimicis prebetur: alterum
sola catitas tribuit Simulq obscero. ne ĩbecillitatem cor¬
poris quam sustinto de peccato ubi estimes ruenis
le. Quod & apostoli suspicantes deto qui natus eratca¬
cus ex utero. interrogantesq dominum saltiatorem iste
peccauit aut parente euis. ut sic nascetetꝰ. audiũt. Neq hi¬
peccauit ntq patentes euis. sed ut manifestarentur oꝑa
dti in ip̃o. Quantos cernimus ettmicos. uideos he¬
tos: et diuersorum degmatum homines uolutari
inccno libidinum: madere̾ sanguint. fetitate ltipos. ra¬
pinis milllos uincere. & nihilominus flagellum non ap¬
propiniquate tabtinatulo corum. nec cosꝰ cum homini¬
nibus utibtrati & iuuto supeebite contta dñm: & tran
site usq ad caduiti os corum. cumi econitauo fatictos
uitos sciamus egrotationib miseriis & egestate torq̃ri

Expanded text:
uoluntatem opere conplesses. habeo itaque gratiam et in acceptum refero; in amicis enim non res quaeritur, sed uoluntas, quia alterum ab inimicis saepe praebetur, alterum sola caritas tribuit. simulque obsecro, ne inbecillitaem corporis, quam sustines, de peccato tibi aestimes euenisse quod quidem et apostoli suspicantes de eo, qui natus erat caecus ex utero, interrogantesque dominum saluatorem: iste peccauit an parenteseius, utsicnasceretur, audiunt: neque hic neque parentes eius; sed ut manifestarentur opera dei in ipso. quantos enim cernimus ethnicos, Iudaeos, hereticos et diuersorum dogmatum homines uolutari in caeno libidinum, madere sanguine, feritate lupos, rapinis miluos uincere et nihilominus flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec eos cum hominibus uerberari et idcirco superbire csire usque ad caelum os eorum. cum e contrario sanctos uiros sciamus aegrotationibus, miseriis. egestate torqueri,
Abbreviated transcription (Latin):
ro.qđ oculis carnis careas. Cum ille pudore reticeret: scđo
tertioq interrogans tandem cliuit: ut merorem animi
simpliciter fateretur. Cui antonius. miror inquit prudẽ¬
tem uirum eius rei dolete danino: quam formicat ⁊ mu¬
seę & culices hñt. & non letari illius possessione: quam soli
sct̃i & aposloli merurrunt. Ex quo per uide: quod mult
melius sit spiriti indere. quam carne. & illos oculos possi¬
dete: in quos festuca peccati non possit incidere. Ad nos li¬
cit. hoc anno non ueneris:non tamen disperamus aduen¬
tum tuum. Quod si sanddus di aconus portitor lrãrum tu¬
is rursum amplexibus surrit irrititus: ⁊ iN illo comitat
huc ueneris: libenter suscipiam dispensationis inoram
magnitudine fruoris duplicata. Ad marcellam de detra

Expanded text:
es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans tandem elicuit, ut maerorem animi simpliciter fateretur. cui Antonius: \'miror,\' ait, \'prudentem uirum eius rei dolere damno, quam formicae et muscae et culices habeant, et non laetari illius possessione, quam soli sancti et apostoli meruerunt\'. ex quo peruides, quod multo melius sit spiritu uidere quam carne et illos oculos possidere, in quos festuca peccati non possit incidere. ad nos licet hoc anno non ueneris, tamen nOli desperamus aduentum tuum. quodsi sanctus diaconus, portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit inretitus et illo comitatus huc ueneris, libenter suscipiam dispensationis moram magnitudine fenoris duplicatam. LXIX. AD OCEA
Abbreviated transcription (Latin):
recessit ait. Quem enim diligit dominus corripit castigat
autẽ omciũ filuini quem reciꝰpit. Non crudit pater.nisi quc̃¬
amat. Non cotripit mgẽ discipulum: nisi quem atdim ibio
cccnũ ingenii. Medicus si cessauerit curate despirat. Quos¬
si responderis.: lazarus recoꝑit mala inuita sua: litenter nu
tormenta patiar. ut futura ⁊ mihi gloria reseruetur. nonũ
uĩdicabie dominus bis in idipm̃. loh iur sanctus & iminꝗ¬
culatus & iustus ingeneratione sua curtanta perpessus sit.¬
quae ip̃ius uoluic̃ continctur. Et ne uetetes replicati doh¬
stotias longum faciam: & excedam mensuram rpistola
poribus accidit. Beatus antonus cum a scõ athanasio alex¬
andriae episcopo propter confutatiotuem hereticorũ in uttẽ
esset accitus: & isset ad cum didituius uir eruditissimus
captus oculis: inter catrras sermocinationes quas de sc̃¬
ꝑtutis sanclis halthant: cum eiꝰ admiraretur ingenuita:
& accumen animi collaudaret: sciscitans au. Num tristis

Expanded text:
rruit. Quem enim diligit dominus, corripit; castigat autem omnem filium quem recipit. Nonamat; non corripit magister discipulum nisi eum, quem ardentioris cernit ingenii. medicus, si cessauerit curare, desperat. quodsi responderis, quomodo Lazarus receperit mala in uita sua, libenter nunc tormenta perpetiar, ut futura mihi gloria reseruetur; non enim uindicabit dominus bis in id ipsum. Iob, uir sanctus et inmaculatus et iustus in generatione sua, cur tanta perpessus sit, ipsius uolumine continetur. Et ne ueteres replicando historias longum faciam et excedam mensuram epistulae, poribus accidit. beatus Antonius, cum a sancto Athanasio, Alexandriae episcopo, propter confutationem hereticorum in urbem esset accitus et isset ad eum Didymus, uir eruditissimus, captus oculis, inter ceteras sermocinationes, quas de scripturis sanctis habebant, cum eius admiraretur . ingenium et acumen animi conlaudaret, sciscitans ait: \'num tristis
Abbreviated transcription (Latin):
ille purpuratus crassus et nitidus. fruitus est carnis bois dũ ad¬
uiueret. sed diuensa post mortẽ tenẽt. miseriȩ delitiis. et delitiȩ m¬
seriis cõmutant᷑. In nr̃o arbitrio ẽ: uel lazarũ sequi uel duuit̃

Expanded text:
ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est carnis bonis dum adille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est carnis bonis dum adviveret: sed diversa post mortem tenent loca : MISERIAE DELICUS, et deliciae miseriis commuta
Abbreviated transcription (Latin):
iesus ĩgressus est clausis hostiis: cũ palpandas manus et latus cõsi¬
derandũ et ossa carnẽq mõstrauerit. ne ueritas corporis phan¬
tasma putaret᷑. et ego respondebo quomo sancta mania sit et
mater et uirgo. uirgo post partũ. mater ante ꝗͣ nupta. Igitur
ut dicere ceperamu̾s: christus uirgo: uirgo maria: utusq sexus
uirginitatis dedicauere principia. Aposteli uel uirgines: uel post
nuptias cõtinẽtes. Episcopi p̃sbyteri diaconi: aut uiroin es eli¬
gunt᷑. aut uidui. aut certe post sacerdotiũ in eternũ pndici. Quid
nobis ipsis illudimus: et irascimur: si subantib semꝑ ad couũ
p̃mia pudicitiȩ denegentꝰ : Uolumus opipare: comedere: ux orũ
adherere cõplexibus: et ĩ numero uirginũ et uiduarũ regnare cũ
christo. Idem ergo habebit fames p̃miũ et ĩgluiues. sordes et se¬
mũditiȩ saccus et sericũ. lazarus recepit mala ĩ uita sua. et diues

Expanded text:
Jesus ingressus est clausis ostiis, cum palpandas manus, et latus consiJesus ingressus est clausis ostiis, cum palpandas manus, et latus considerandum, et ossa carnemque monstraverit, ne veritas corporis, phantasma putaretur; et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater, et virgo. Virgo post partum, mater ante quam nupta. Igitur, ut dicere coeperamus, Christus virgo, virgo Maria, utrique sexui virginitatis dedicavere principia. Apostoli, vel virgines, vel post nuptias continentes. Episcopi, Presbyteri, Diaconi, aut virgines eliguntur, aut vidui, aut certe post Sacerdotium in aeternum pudici. Quid nobismetipsis illudimus, et irascimur, si subantibus nobis semper ad coitum, praemia pudicitiae denegentur? Volumus opipare comedere, uxorum adhaerere complexibus, et in numero virginum, et viduarum regnare cum Christo. Idem ergo habebit 234 fames praemium, et ingluvies, sordes, et munditiae, saccus, et sericum? Lazarus recepit mala in vita sua, et dives
Abbreviated transcription (Latin):
ginitas a secunda natiuitate. Non est meus sermo. antiqua sñĩa
est. nemo potest duobus dñis seruire. carni et spũi.caro concu¬
piscit aduersus spiritũ. spiritus autẽ aduersus carnẽ. Hȩc in¬
uicẽ sibi aduersant᷑. ut nõ quȩ uolumus faciamus. Quãdo ali¬
quid tibi asperũ uidetur ĩ nr̃o opusculo: nõ ad mea uerba respicias.
sed ad scripturas unde mea tracta sũt uerba. Christus uirgo: ma¬
ter uirginis nr̃i uirgo perpetua. mater et uirgo. iesus enĩ clau¬
sis ingresus est hostiis. et in sepulcro eius: quod noũ et ĩ petra
durissima fuerat excisũ: nec antea quis nec postea positus ẽ
Ortus conclusus. fons signatus. de quo fonte ille fluuius manat
semꝑ clausa. et lucida. et operiens in se: uel ex se proferens
sancta sanctorũ. per quã sol iustitiȩ et pontifex nr̃ secũdũ
ordinẽ melchis edech. ingreditur et egredit᷑. Respondeãt nuhi quorão

Expanded text:
ginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia ginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia est: nemo potest duobus dominis seruire, carni et spiritui. caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem; haec inuicem sibi aduersantur, ut noquid tibi asperum videtur in nostro opusculo, non ad mea verba respicias, sed ad Scripturam, unde mea tracta sunt verba. 21. Christus virgo, Mater virginis nostri Virgo perpetua, mater, et virgo. Jesus enim clausis ingressus est ostiis, et in sepulcro ejus, quod novum, et in petra durissima fuerat excisum, nec antea quis, nec postea positus est. Hortus conclusus, fons signatus : de quo fonte ille fluvius manat semper clausa, et lucida, et operiens in se, vel ex se proferens Sancta sanctorum; per quam sol justitiae, et Pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur, et egreditur. Respondeant mihi, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝗͣ nuptias. si parem numerũ impari subiecimus: et uet̾is testa
mẽti typos: euangelicȩ ueritati profetisse mõstrauimꝰ. Cȩtera q̃ ĩ libro
nr̃o rep̃hensa sunt: ue leuiora puto: uel ad eundẽ sensũ ꝑtinentia
unde ad ea respondere nolui. ne et libelli excederem magnitudinẽ
et tuo uderer ingenio diffidere. quẽ patronũ causȩ meģ̨ ante ha¬
biu ꝗͣ rogarem. Igitur hoc extrema uoce ꝓtestor me nõ damnasse
nuptias. nec dãnare. respondisse aduersario. nõ meorũ insidias
formidasse. Uirginitatẽ autẽ in cȩlũ fero. nõ quia habeo: se
quia magis miror quod nõ habeo. Ingenua et uerecũ da cõfessio
est: quo ipse careas: id in aliis p̃dicare. Nũquid ꝗa graui corpore
celeres neq cõmouet alas: Nullus se decipiat. nemo blando adu¬
latore se p̃cipitet. prima ẽ uirginitas a natiuitate. secũda uit¬

Expanded text:
esse quam nuptias: si parem numerum imesse quam nuptias: si parem numerum immenti typos euangelicae ueritati profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo, sed quia miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. numquid, quia graui corpore  liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uir
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ bina ĩgrediuntꝰ ĩmũda sũt: impar numerus mũdus ẽ: et hoc
scriptũ esse nemo dubitat: quare seriptũ sit edisserant. Si autẽ nõ
edisserĩt: qued a me expositũ est uelint nolĩt suscipiẽt. Aut ꝓfer
meliores epulas: et me cõuiua utere: aut qualicũq nr̃a cęnula cõ¬
tentus esto. Scilicet nũc enumerandũ mihi ẽ: qui eccłiasticorũ de
imꝑari nũo disputarĩt. clemens. hupolitus. origenes. dionysus.
eu sebius dydymus. nr̃orũ quoq tertullianus. cyprianus. uictorinus.
lactantius. Quorũ typͥanus de septenario idest de impari numero dis¬
serens: quȩ et quanta dixerit ad fortunatũ: liber illius testiõnio ẽ.
audire noluerĩt obtrectatores mei: grammaticorũ scolas eis faciã
cõclamare. numero deus impari gaudet. Cirande piaculũ: euerse
sunt ecclesiȩ. orbis audire nõ potest. si mũdiorẽ uirginitatẽ diximus

Expanded text:
quae bina ingrediuntur immunda sunt, et impar numerus mundus est, et hoc quae bina ingrediuntur immunda sunt, et impar numerus mundus est, et hoc scriptum esse nemo dubitat; quare scriptum si edisserant. Si autem non edisserunt, quod a me expositum est, velint, nolint, suscipient. Aut profer meliores epulas, et me conviva utere: aut qualicumque nostra coenula contentus esto. Scilicet nunc enumerandum mihi est, qui Ecclesiasticorum de impari numero disputarint, Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorumque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Hilarius: quorum Cyprianus de septenario, id est, impari numero disserens, quae, et quanta dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est. audire noluerint obtrectatores mei, Grammaticorum scholas eis faciam conclamare: « Numero Deus impare gaudet » . 20. Grande piaculum, eversae sunt Ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem virginitatem diximus
Abbreviated transcription (Latin):
relinꝗ nõ esse bonũ duplicẽ numerũ: qui ab unione diuidat: et p̃fi¬
gurat᷑ federa nuptiarũ. unde et in arca noe omnia animalia q̃cũq
in grediuntꝰ bina ̃mũda sũt. impar numerus ẽ mũdus. In hoc
nescio quid rep̃hendat᷑. Interim de secũda die: utrũ quia scri¬
ptũ est et scriptũ nõ esse diximus: an ꝗa et scriptũ nos aliter
intelleximus: ꝗͣ scripturę simplicitas patitur: scriptũ nõ esse
in secũdo die: uidit deus ꝗa boriũ est: nõ meũ accipiãt testimo¬
niũ: sed cũctorũ hebreorũ et aliorũ interp̃tũ: aꝗlę uidelicet et symachi
et thecdotionis. Si autẽ scriptũ nõ ẽ cũ in cęt̾is diebus scriptũ sit: aut
reddant aliã ꝓbabiliorẽ causã: quare nõ scriptũ sit. aut si nõ reppererĩt
ĩgrati suscipiãt quod a nobis dictũ est. Porro si in arca nce oĩa aĩalia

Expanded text:
reliquit non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione diuidat et praefireliquit non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione diuidat et praefiguret foedera nuptiarum. unde et in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, inmunda sunt; inpar numerus est mundus. in hoc nescio quid reprehendatur interim de secundo die: utrum, quia scriptum est et scriptum non esse diximus? an, quia | etiam scriptum non est, aliter intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliorum interpretum, et Theodotionis. Si autem scriptum non est, cum in caeteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit: aut si non repererint, ingratis 232 suscipiant quod a nobis dictum est. Porro si in arca Noe omnia animalia,
Abbreviated transcription (Latin):
iecimus: Si ꝗdẽ et illa ĩ euãgelio samaritana sextũ maritũ ha¬
bere se dicens: arguitur a dño ꝙ nõ sit uir eius. Ego etiã libera
uoce ꝓclamo nõ dãnari ĩ ecclesia digamiã. ĩmo nec trigamiã
et ita licere quinto et sexto et ultra. quom̃o et secũdo marito
nube. sed quomõ nõ dãnant᷑ hȩ nuptiȩ: ita nec p̃dicant᷑. Solatia
miseriȩ sũt: nõ laudes cõtinẽtiȩ. Unde et ĩ alio loco dixi. Ubi
unus maritus excedit᷑: nihil refert secũdus an tertius sit: quia¬
desinit esse monogamus. Omĩa licent: sed nõ omĩa expediũt. Nõ
dãno digamos: ĩmo nec trigamos. et si dici potest octogamos. Ha¬
locũ in quo arguor quare dixerim dũtaxat iuxta hebraicam ueri¬
tatẽ: in die secũdo nõ additũ sicut in primo et tertio et reliquis:
uidit deus quia bonũ ẽ: statimq subieterim: nobis intelligentiã de¬

Expanded text:
iecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum haiecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se dicens arguitur a domino, quod non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, immo et ita licere quinto, et sexto, et ultra, quomodo, et secundo marito nubere: sed quomodo non damnantur istae nuptiae, ita nec praedicantur. So- LATIA MISERIAE SUNT, non laudes continentiae. « Unde et in alio loco dixi: Ubi unus maritus exceditur, nihil refert, secudesinit esse monogamus. \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos: ha ad illum locum, in quo arguor, quare dixerim dumtaxat iuxta Hebraicam ueritatem in secundo die non addi sicut in primo et tertio et reliquis: uidit deus, quia bonum est, statimque subiecerim: nobis intellegentiam de
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uir egregius et eruditus ĩ scripturis. et uirgo eccłȩ uugce do¬
ctot: aliꝗd in illo sermone rep̃hendit : In libro quoq ad eustechiũ.
multo durioã de nuptiis diximus. et nemo suꝑ hicre lesuce. Au¬
tor quitpe castitatis. ꝓoniũ pudicitiȩ intenta aure captabat. Lege
tertullianũ. lege eyprianũ lege amorosuĩ. et cũ illis me ud accu¬
sa uel liberi I nueię sũt plautinȩ familiȩ. et scioli tantũ ad detra¬
hendũ. qui in eo se doctos ostentare uelint: si om̃iũ dicta lacerent: et
Ĩ una atq eadẽ causa et me et aduersariũ idest utrũq rep̃hendant.
ut cũ e duob alterũ necesse sit uince̾: ambos uictos esse contendãt.
Potro ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius
est licet alterũ et tertiũ unũ uirũ nosse ꝗͣ plurimos: idest tol¬
lerabilius ẽ uni homini ꝓstitutã esse ꝗͣ plurimis: nõ ne statim sub

Expanded text:
num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis donum uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac re laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id est: tolerabilius est uni homini prostitutam esse
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tor et libere de meo sensu loquor. arguat me qlitet durũ quid
dixisse contra nuꝑtias. Quod̾ si reppererit: quidꝗd uel austerũ uder
esse uel durũ: id nõ seriptoris autoritati: sed intep̃tis officio deputet
Illud uero ferre quis possit: quod in me rep̃hendit᷑. quare ex ponens
capłm apłi in quo de cõiugib scripsit: tribulationẽ carnis habesũt
huius modi dixerim: nos ignari rerũ putabamus nuptias saitent
carnis habere lȩtitiam: si autẽ nubẽtib et ĩ carne tribulatioeien
qua sola uidehant᷑ habere delitias: ꝗd erit reliquũ ꝓpter qucd nu¬
bãt. cũ et in sp̃u et in aĩa et in carne tbulatio sit᷑ : Quȩ hic con¬
dẽnatio matrimonis : si infantũ uagitus: filiorũ mortes: uxorũ duortia
dana domus: et cȩtera huius modi tribulationẽ drxim usorutiaerti
nitatis bt̃itudinẽ p̃dicandã multa de molestiis nuptarũ dicere

Expanded text:
terpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me quilibet durum quid terpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me quilibet durum quid dixisse contra nuptias. quod si non reppererit, quidquid uel austerum uidetur esse uel durum, id non scriptoris auctoritati, sed interpretis officio deputet. Illud uero ferre quis possit, quod in me reprehenditur, quare exponens capitulum apostoli, in quo de coniugibus scripsit: tribulationem carnis habebunt huiusmodi, dixerim: nos ignari rerum putabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere delicias, quid erit reliquum, propter quod nubant, cum et in spiritu et in anima et in ipsa carne tribulatio sit? quae hic condemnatio matrimonii est, si infantum uagitus, filiorum mortes, uxorum abortia, damna domus et cetera istius modi tribulationem diximus nuptiarum? nitatis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nuptiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
melius ẽ maritũ ducẽ ꝗͣ fornicari. Si uri uel fornicari bonũ ee to¬
cueris: tũc bono meluis p̃fert᷑. Si autẽ malũ uri est: quod malo prȩ¬
fertur nõ est germanȩ et purȩ integritatis. nec euis bñtudinir
q̃ angelis cõparatur. Si dixero in elius uirginẽ esse ꝗͣ nuptã: bono
melius p̃tuli. Si autẽ alterũ gradũ fecero: melius ẽ nube ꝗͣ forniciri
ibi nõ bono melius: sed malo bonũ p̃tuli. Multa diuersitis e utrr
id meluis quod nuptiis ꝗ inter id quod fornicationi anteponit. Oy¬
secmo te quid in hac dissertione peccaui: Propositũ mibi erat nõ ad mea
uolũtatẽ scripturas trabere. sed id dicẽ quod scripturas uelle itelligobã
Cõmentatoris officiũ ẽ nõ quod ip̃e uelit: sed quod sentiat ille que
terp̃tat᷑ ex ponẽ. alioꝗn si cõtrana dixerit: nõ tã int̾pres erit q aa
uersarius euis quẽ nitit᷑ explinare. certe ubicũq scripturas nõ in¬

Expanded text:
melius est maritum ducere quam fornicari. si uri uel fornicari bonum esse docueris, tunc bono melius praeferetur; si autem uri malum est, quod malo praefertur, non est germanae et purae integritatis nec eius beatitudinis, quae angelis conparatur. si dixero: \'melius est uirginem esse quam nuptam\', bono melius praetuli; si autem alterum gradum fecero: - \'melius est nubere quam fornicari\', ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli, et multa diuersitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi anteponitur. obsecro te, quid in hac dissertione peccaui? propositum mihi erat non ad meam uoluntatem scripturas trahere, sed id dicere, quod scripturas uelle intellegebam. commentatoris officium est non, quid ipse uelit, sed, quid sentiat ille, quem interpretatur, exponere; alioquin, si contraria dixerit, non tam interpres erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non in
Abbreviated transcription (Latin):
tant qui domos marmoribus uestuint qui in uno filio
uillatum in suunt pixdia Huic seni nudo quid unqm̃ de¬
rac satis frcit uos in tunicis aurotextis: ille ne uilissimi
ꝑculo ꝑadisus patet.: uos auratos gehẽna suscipiet. Ille xp̃i
xp̃i perdidistis Paulus uilissimo pulurte. oportus iacet tesur¬
recturus in gloria: uos opetosa saxis sepulchra premunt
salte diuitiis quas amatis. Cur & mottuos uestros aurat
obuoluitis uestibus: cur ambitto inter luctus lachrymasq
non cessat. An cad auera diuitum nisi in strito sepulta pute¬
scere nesciunt: Obsecro quicunq hatc legeris ut hirronymi
peccatoris memineris cui si dominus optionem daret mul¬
to magis tunicam cligeret pauli cũ meritis suis quam re¬
gum purputas cum regnis sius finis.

Expanded text:
rant, qui domos marmoribus vestiunt, qui uno filo rant, qui domos marmoribus vestiunt, qui uno filo villarum insuunt praedia: huic seni nudo  Al. seminudo quid umquam debus satisfecit. Vos in tunicis aurum texitis, ille ne vilissimi rio illi pauperculo paradisus patet, vos auratos gehenna suscipiet. Ille vesteChristi perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jacet resurrecturus in gloriam: vos operosa saxis sepulcra premunt saltem divitiis quas amatis. 14 Cur et mortuos vestros auratis obvolvitis vestibus? cur ambitio inter luctus lacrymasque non cessat? An cadavera divitum nisi in serico putrescere nesciunt? 18. Obsecro, quicumque haec legis, ut Hieronymi peccatoris memineris: cui si Dominus optionem daret, multo magis eligeret tunicam Pauli cum meritis ejus, quam regum purpuras cum poenis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
pro opere postulatent cum motu aurium ceruice derecta ad
antonium perrexerunt manus euis pedesq lingentes ut ille
animaduerteret benedictionem a se. tos deprecati nit mota¬
& in laudationem christi effusus quia multa quoq aĩalta.
se sentirent: ait Domine sine cuius nutu nec folium arbnĩs¬
in terram defluit: nec unus passer in terram cadit Da illis si¬
cut tu scis & manu annuens ut abirent imperauit Cunq
illi recessissent sancti corporis oneri seniles curuauit hue¬
ros & deposito eo in fossam desuper humum congregans tu¬
mulum ex more composuit Postqm̃ autẽ dies illuxerat alia
ne quid pius heres ex intestati bonis non possideret tunicã
sibi uendicauit eius qm̃ insportatum madum de palmat
scipulis ex ordine cuncta replicauit Dihusq solennibus
pascae uel penthecostes tunica pauli semper uestitus est: libe
in fine opusculi interrogare eos qui patrimonia sua igno¬

Expanded text:
pro opere postulantes, cum motu aurium cervice dejecta, ad pro opere postulantes, cum motu aurium cervice dejecta, ad Antonium perrexerunt, manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. Nec mora, in laudationem Christi effusus, quod muta quoque animalia Deum esse sentirent, ait: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit, nec unus passerum ad terram cadit, da illis sicut tu scis. Et manu annuens  Al. innuens eis, ut abirent, imperavit. Cumque illi recessissent, sancti corporis oneri  Al. onere seniles curvavit humeros; et deposito eo effossam, desuper humum congregans, tumulum ex more posuit  Al. composuit. Postquam autem alia dies illuxit, ne quid pius haeres ex intestati bonis non possideret, tunicam ejus sibi vindicavit, quam in sportarum modum de palmae scipulis cuncta ex ordine replicavit; diebusque solemnibus Paschae et Pentecostes semper Pauli tuin fine opusculi eos interrogare, qui sua patrimonia igno
Abbreviated transcription (Latin):
bat pracantis audiuit in flebile osculum ruens intelle¬
xit quod etiam cadauer senis deum cui omnia utuut
contristabatur antonius quod satculum quo terrã foderet
non habebat Fluctuans uarto mentis esti & sicum mul¬
ta deputans dicebant. Si ad monasterium reuertat qua
dridui iter est. Si hic inoror nil ultra perficiam . moriat
ergo ut dignum est. & utxta bellatorem tuum apẽ ruens
exttemum alitum fundam Talia co in animo uoluente
Ecce duo leones ex interiori heremi parte currentes uolã¬
tibus per colla iubis ferebantur quibus aspectis primo exhor¬
ruit rursusq ad dominum mentem referens quasi columbas
uideret mansit intrepidus & illi quidem dirccto cursu ad ca¬
dauer beati senis substitere adulantibq caudis circa etus pe¬
cos plangere quomodo poterant Beinde haud procul ecepetũt
humum pedibus scalpere arenam certatim egetentes unius

Expanded text:
spiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellespiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellexit quod etiam cadaver sancti Deum, cui omnia vivunt, e decantans, contristabatur Antonius, quod sarculum, quo terram foderet, non haberet. Fluctuans itaque vario mentis aestu, et secum multa reputans, dicebat: Si ad monasterium revertar, quatridui  Al. tridui iter est: si hic maneam, nihil ultra proficiam. 12 Moriar ergo, ut dignum est, juxta bellatorem tuum, Christe, et ruens, extremum halitum fundam. Talia eo animo volvente, ecce duo leones ex interioris eremi parte currentes, volantibus per colla jubis, ferebantur: quibus aspectis primo exhorruit. Rursusque ad Deum referens mentem, quasi columbas videret, mansit intrepidus. Et illi quidem directo cursu, ad cadaver beati senis substiterunt: adulantibusque caudis circa ejus pes  Al. intelligeret eos plangere, quo modo poterant. Deinde haud procul coeperunt humum pedibus scalpere; arenamque certatim egerentes, unius
Abbreviated transcription (Latin):
it consueuerant occurrissent dicentes Ubi tam diu morat
es pater: Respondit. ue mihi peccatori qui falsum monachi
pectus de cella pallium protulit Rogantibusq discipulis
ut plenius quid nam esset exponeret. ait: tempus loquẽdi
Tunc egressus fotas & modicum quidem cibi sumeno ꝑ
re desidtrans illum oculis ac mente complectens limeba
tnum quod euenit ne se absente debitum xpo sptritum tid¬
derit. Cumq iam dies illuxissit alia & trium horatum
spatio iter remearet: uidit inter angelorum catetuas inter
le dimittis. Cur abis insalutatus: tam tatde notus tam
cito recedis Refetibat postea beatus antonius tanta ueloci¬
tate quod reliquum erat. uia cucurrisse ut ad instat auis
peruolaret nec immeruo. nam introgressus spelunca uidit
genibus complicatis erecta ceruice extensisq in altũ ma¬
nibus corpus exatumt. Ac primo & ipse uiuere cum cre¬

Expanded text:
re coeperant, occurrissent 11 dicentes: Ubi tamdiu moratus re coeperant, occurrissent 11 dicentes: Ubi tamdiu moratus es, pater? Respondit: Vae mihi peccatori, qui falsum Monachi pectus, ex cellula pallium protulit. Rogantibusque discipulis, ut plenius quidnam rei esset, exponeret, ait: Tempus tacendi, choros. --Tunc egressus foras, et ne modicum quidem cibi sumens, per ere desiderans, illum oculis ac tota mente complectens. Timebat enim, quod et evenit, ne se absente, Christo debitum spiritum redderet. Cumque jam dies alia illuxisset, et trium horarum spatio iter remaneret, vidit inter angelorum catervas, inter le, dimittis? cur insalutatus abis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immerito; nam introgressus speluncam, vidit  Ver. videt genubus complicatis, erecta cervice, extensisque in altum manibus, corpus exanime. Ac primum et ipse vivere eum cre
Abbreviated transcription (Latin):
dem tibi sarcina carnis abiecta agnum sequi. Sed & caete¬
ris expedit fratrib ut tuo adhuo instituantur exemplo.
Quam ob rem perge queso nisi molestum est & paluĩ qđ
tibi athãsuis epus dedit ad obuoluendum corpusculũ
meum affer Hoc autem beatus paulus rogauit: non ut i
magnopere curaret utrum trctum putescctet cadauer an
nudum Quippe qui tanto temporis spatio conteatis palma¬
tum foliis uestiebatur Sed ut ase recedenti mepor suae mor¬
tis leuaretur Stupefactus Antonius quod de athanasio &¬
& pallio eius audierat. Quare antonius xpm̃ in paulo uidẽs
&in eius pectore. deum uẽnetans ultra trspondere nihil
ausus est. sed cum silentio lachrymĩs ex osculantis tius o¬
culis manibq ad monasterium quod postea a satracenis
occupatum est regrediebatur Neq uero gressus sequebãt᷑
animum Sed cum corpus inane ieiuniis seniles etiã anni
Cui cum duo discipuli qui ei iam longo temport ministra¬

Expanded text:
 tibi, sarcina carnis abjecta, Agnum sequi. Sed et caete tibi, sarcina carnis abjecta, Agnum sequi. Sed et caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exemplo. Quamobrem, quaeso, perge, nisi molestum est: et pallium quod tibi Athanasius episcopus dedit, ad obvolvendum corpusculum meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit, non quod magnopere curaret, utrum tectum putresceret cadaver, an nudum quippe qui tanto temporis spatio, contextis palmarum foliis vestiebatur, sed ut a se recedenti moeror suae mortis levaretur. Stupefactus ergo Antonius, quod de Athanasio et pallio ejus audierat, quasi Christum in Paulo videns, et in pectore ejus Deum venerans, ultra respondere nihil ausus est: sed cum silentio lacrymans, exosculatis ejus oculis manibusque, ad monasterium quod postea a Saracenis occupatum est, regrediebatur. Neque vero gressus sequebantur animum. Sed quamvis corpus inane jejuniis, seniles etiam anni Cui cum duo discipuli, qui ei jam longaevo ministra
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur in deum gratiarum actione celebrata super uitrei mã¬
orta contentio pene diem duxit in uesperam Paulus de mo¬
re cogebat hospitis Au̾tonius uire refellebat aetatis Tandẽ
consilium fuit ut apprehenso eregione pane dum ad se quis¬
q nititur pars sua cuiq remaneret in manib Deinde pau¬
deo sacrificium laudis noctem illam transegere igiliis Cũ¬
q iam esset terris redilitus dies: beatus paulus ad antoniũ
sic locutus est. Olim te frater in istis regionib habitare scie¬
bam olim conseruum meum mihi promiserat dominꝰ
Sed quia iam dormitionis tempus aduenit & quod semꝑ
cupuebam dissolui & esse cum xpro. ꝑacto cursu superest m
corona uistitiae Ta missus es a domino. humo qui corpu¬
sculum meum tegas ĩmo tetrae terram reddas His audi¬
tem talis itineris acciperet pritahatur At ille non debes in¬
quit querere quat tua sunt sed qua aliorum. Eapedit ꝗ¬

Expanded text:
11. Igitur Domino gratiarum actione celebrata, super vitrei mar11. Igitur Domino gratiarum actione celebrata, super vitrei maroborta contentio, pene diem 10 duxit in vesperum. Paulus more cogebat hospitii, Antonius jure refellebat aetatis. Tandem consilium fuit, ut apprehenso e regione pane, dum ad se quisque nititur, pars sua remaneret in manibus. Dehinc pauDeo sacrificium laudis, noctem transegere vigiliis. Cumque jam esset terrae  Al. terris redditus dies, beatus Paulus ad Antonium sic locutus est: Olim te, frater, in istis regionibus habitare sciebam: olim te conservum meum mihi promiserat Deus; sed quia jam dormitionis meae tempus advenit, et quod semper cupiebacorona justitiae: tu missus es a Domino, qui humo corpusculum meum tegas, immo terrae terram reddas. 12. Atem talis itineris acciperet, precabatur. Et  Al. At ille: Non debes, inquit, quaerere quae tua sunt, sed quae aliena. Expedit