comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod oꝑatus ẽ ñs ab mitio usq ad finem. Initium namq
oꝑum dei ẽ. usus rerum temporalium: finis uͦ & consum¬
matio fructus gñoruti. Eptea qui in rebus mundi
disputationẽ suam constituit ⁊ approbationẽ deside¬
riorũ suorum exquirit. non potest inuenire in oꝑib
quȩ oꝑatus ẽ d̃s quicquam ab initio usq ad finem:
qm̃ licet erꝑiri sinatur quanta esse possit delectatio in
bonis huius scłi: illam tñ in effabilem iocunditatẽ quȩ
consummatam felicitatẽ confert non apprebendit
in contemplatione dei. Iccirco traditus ẽ mundus
amatoribus mundi. quibus datũ non ẽ ut ab initio usq
ad finem mereant᷑ inuenire oꝑa dei: quia quibus ȩt̃nort
bonorũ dulcedo tollitur eis carnales datȩ sunt delecta¬
tiones. & mundi gaudia exposita in desideriorũ suoꝵ
malorũ dissipationem. Inuenimus ⁊ alias adhuc dispu¬
tationes in iudiciis hominum. graues & multiplices &

Expanded text:
quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Initium namque quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Initium namque operum Dei est usus rerum temporalium; finis vero et consummatio, fructus aeternorum. Propterea qui in rebus mundi disputationem suam constituit, et approbationem desideriorum suorum exquirit: non potest invenire in operibus quae operatus est Deus quidquam ab initio usque ad finem; quoniam, licet experiri sinatur quanta esse possit delectatio in bonis hujus saeculi, illam tamen ineffabilem jucunditatem quae consummatam felicitatem confert, non apprehendit in contemplatione Dei. Idcirco traditus est mundus amatoribus mundi, quibus datum non est ut ab initio usque ad finem invenire mereantur opera Dei; quia quibus aeternorum bonorum dulcedo tollitur, eis carnales datae sunt delectationes, et mundi gaudia exposita in desideriorum suorum malorum dissipationem. Invenimus et alias adhuc disputationes in judiciis hominum graves et multiplices, et
Abbreviated transcription (Latin):
ista inuita hominis. Alii pecunias cumulant ⁊ coacer¬
uant opes: & putant securitatẽ comparare. ⁊ fiduciam
magnã contra ingruentẽ egestatem in tempore angus¬
tie. Et laudant isti ꝓuidentiam᷑. ⁊ sollicitudinẽ dicunt
meliorem: cum uelint tñ securi esse ipsi. & sic quidem
ferunt᷑ om̃s in appetitus suos seorsum singłi contrarla
approbatione: & disputant rixando ⁊ dissentiendo deside¬
riis importunis. Et tradit᷑ mundus disputationi eorp:
ut in eius affluentia erꝑiant᷑ singłi uoluptates suas: &
ꝓbent ⁊ uideant. & sumant in argumenta alterutrum¬
u adu̾sum se de copia illius quisq quod ipse elegerit in
approbatione desiderioꝵ suorum. Et rapiunt ꝑtina¬
tia magnã quisq quod sibi ipse esegerit: ⁊ laudant par¬
ĩtem suam singłi aifit disputatio magna raltercatio
uoluntatũ in uariis estimationib quas pariunt desi¬
deria multa: Aunhisomĩbus non inuerut homo opus

Expanded text:
ista in vita hominis. Alii pecunias cumulant et coacerista in vita hominis. Alii pecunias cumulant et coacervant opes, et putant securitatem comparare, et fiduciam magnam contra ingruentem egestatem in tempore angustiae. Et laudant isti providentiam et sollicitudinem dicunt meliorem, cum velint tamen securi esse ipsi. Et sic quidem feruntur omnes in appetitus suos seorsum singuli contraria approbatione; et disputant rixando, et dissentiendo desideriis importunis. Et traditur mundus disputationi eorum, ut in ejus affluentia experiantur singuli voluptates suas et probent, et videant, et consumant in argumenta alterutrum adversum de se copia, illius quisque quod ipse elegerit in approbatione desideriorum suorum. Et rapiunt pertinacia magna quisque quod sibi ipse elegerit; et laudant partem suam singuli, et fit disputatio magna et altercatio voluntatum in variis aestimationibus quas pariunt desideria multa. Et in iis omnibus non invenit homo opus
Abbreviated transcription (Latin):
mundus in tempore traditus ẽ disputationi eor: ut ñ
inueniret homo om̃e opus quod oꝑatus ẽ d̃s ab initio
usq ad finem. Istȩ sunt disputationes hominũ uana
curiositate querentium abscondita oꝑum dei. quas mul¬
tiplicant sibi fabricando de his quȩ ignoiant menda-¬
tia: ⁊ concertationib sufmuiunt errores suos. Et st̃
adhuc aliȩ quȩdam disputationes in desideriis hominũ
multiplices nimis ⁊ uariȩ: & surgunt er ipsis multarum
studia uanitatum. Omnis enim homo p̃fert qͦd diligit
ipseꝰ ⁊ trahuntur corda omĩum minfinitas scissiones:
ut non consentiant in uno umquam: Alii lasciuiam
⁊ luxuriã ⁊ uoluptat̃ẽ sequuntur. pi. ebriari & ludere.
& ridere ⁊ saltare: & estimant hanc esse felicitatẽ hominis
⁊ iocunditatẽ suauiorem. Alii honores ambiunt & digni¬
tades ⁊ famã magnam in ppłis: ⁊ commendant studia
sua: & disputant graui concertatione qm̃ melior ẽ portio

Expanded text:
ofuit quod mundus in tempore traditus est disputationi eorum, ut non ofuit quod mundus in tempore traditus est disputationi eorum, ut non invenirit homo omne opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Istae sunt disputationes hominum vana curiositate quaerentium abscondita operum Dei, quas multiplicant sibi fabricando de iis quae ignorant mendacia, et concortationibus muniunt errores suos. Et sunt adhuc aliae quaedam disputationes in desideriis hominum multiplices nimis et variae, et surgunt ex ipsis multarum studia vanitatum. Omnis enim homo praefert quod diligit ipse, et trahuntur corda omnium in infinitas scissiones, ut non consentiant in uno unquam. Alii lasciviam et luxuriam et voluptatem sequuntur: inebriari et ludere et ridere et saltare, et existimant hanc esse felicitatem hominis et jucunditatem suavissimam. Alii honores ambiunt, et dignitates, et famam magnam in populis, et commendant studia sua, et disputant gravi concertatione, quoniam melior est portio
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmȩ contemplationis: s ñ ꝑuenit usq ad finẽ oꝑum
dei. ut capiat totum quod absconditum ẽ. Si eñĩ
ad finem ꝑuenire potuisset. inuenisset utiq dm̃:
q̃m̃ a quo sunt. ibi finẽ habent om̃ĩa & consummationẽ.
Non gͦ ꝑuenit ad finẽ. qm̃ dm̃ inuenire non potuit.
donec ipse se manifestaret in nobis: ⁊ confusi sunt scru¬
tantes scrutationes: qm̃ defecerunt. ⁊ non ualuerunt ut
comp̃henderent. & finem facerent disputationũ suarũ.
ꝓpt̾ea stultam fecit õs sapĩam mundi: qr posuit mundũ
in disputatione eoꝵ ꝑmanens ipse occultus. donec defice¬
rent disputantes ⁊ querentes inania: & non inueniret
homo om̃e opus quod oꝑatus ẽ õs ab initio usq ad finem.
Post hȩc reuelauit se t̃s. ⁊ eriuit ut inueniretur cum głari
iam non possit homo quasi ipse sensu suo ⁊ sapĩa dm̃ cog¬
nouerit: qui in oꝑe dei scrutando defererat. Ad g ꝓfuit qͥ

Expanded text:
primae contemplationis, sed non pervenit usque ad finem operum primae contemplationis, sed non pervenit usque ad finem operum Dei, ut capiat totum quod absconditum est. Si enim ad finem pervenire potuisset, invenisset utique Deum, quoniam a quo sunt, ibi finem habent omnia et consummationem. Non ergo pervenit ad finem, quoniam Deum invenire non potuit, donec ipse se manifestaret in nobis; et confusi sunt scrutantes scrutationes, quoniam defecerunt , et non valuerunt, ut comprehenderent, et finem facerent disputationum suarum. Propterea stultam fecit Deus sapientiam mundi , quia posuit mundum in disputatione eorum, permanens ipse occultus donec deficerent disputantes et quaerentes inania. Et non inveniet homo omne opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Posthaec revelavit se Deus et exivit ut inveniretur, cum gloriari jam non possit homo, quasi ipse sensu suo et sapientia Deum cognoverit, qui in opere Dei scrutando defecerat. Ad hoc ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
reliquum ꝑmansit aliquid absconditũ & occultũ quo ñ
admissus ẽ sensus eius ut inueniret totum: Nam si
totum inuenisset homo. non esset disputatio ulla. neq
currerent opiniones in adu̾sum de hisomĩb quȩ in
mundo sunt. Om̃s enim similit̾ mundũ hunc uidemꝰ.
& ẽ positus ante ocłos nr̃os ut traderet᷑ disputationi
nr̃ȩ: ⁊ uidemus totum hoc ante nos: & nescimus unhuc
aduenerit. Latet enim qui fecit eum: ⁊ p̃tendit opus
suum ante se: ut abscondat᷑ & manifestetur in eo. factũ
quippe simulachrũ. humanam contemplationẽ e uici¬
no excipiens facit. ut creatorẽ suum nec manifestum
uidere nec ignorare similit̾ totum possit. ꝓpte̾a intellec¬
tus hominis excitatus rerum sp̃e surgit:. ⁊ ex eo qͣse offert
manifestationi. scd̃m emulationẽ ueritatis ad interio¬
ra scrutanda conatur: ⁊ habet pͥncipium in oꝑibus dei

Expanded text:
reliquum permansit aliquid absconditum et occultum quo non reliquum permansit aliquid absconditum et occultum quo non admissus est sensus ejus, ut inveniret totum? Nam si totum invenisset homo, non esset disputatio ulla neque currerent opiniones in adversum de iis omnibus quae in mundo sunt. Omnes enim similiter mundum hunc videmus: et est positus ante oculos nostros, ut traderetur disputationi nostrae; et videmus totum hoc ante nos, et nescimus unde huc advenerit. Latet enim qui fecit eum, et praetendit opus suum ante se, ut abscondatur, et manifestetur in eo. Factum quippe simulacrum humanam contemplationem e vicino excipiens, facit ut creatorem suum nec manifestum videre, nec ignorare similiter totum possit. Propterea intellectus hominis exercitatus rerum specie surgit, et ex eo quod se offert manifestationi secundum aemulationem veritatis ad interiora scrutanda conatur; et habet principium in operibus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hendat illud & sciat totũ quod ẽ ipsum. Nam ⁊ si quidã
udeantur inuenisse plurima. ꝓposita erant omĩa: ⁊ quȩ
occulta fuerunt. nulla tenꝰ inueniri potuerunt. Tradi¬
dit enim õs mundum disputationi eoꝵ. ⁊ ꝓposuit eis
oꝑa sua. ut uiderent ea ⁊ iudicarent: ⁊ in his manifesta¬
uit multa quȩ uoluit agnosci. & quȩ abscondita esse
uoluit non potuerunt inueniri. Ppte̾a omĩa quȩ cogni¬
ta sunt in eis manifestauit d̃s: ⁊ non inuenit ea homo
sensu suo donec reuelarent᷑ in eo quantũ uoluit
ũs. Quȩdã namq foris ꝓposita fuerunt. ⁊ quȩ dã
deintus reuelata sunt: ⁊ non inuenit homo aliqͥd
ut sensu suo iret ad ea quȩ occulta fuerunt donee
manifestarentur in ipso. Et si contendere uoluerit quia
aliqua inuenerit ipse: numquid tñ omĩa inuenire po¬
terit quȩ oꝑatus ẽ ds ab initio usq ad finem: & in ipsis
quȩ inuenit. e tocum inuenire potuit quod fuit. ⁊ ñ

Expanded text:
hendat illud, et sciat totum quod est ipsum. Nam et si quidam hendat illud, et sciat totum quod est ipsum. Nam et si quidam videantur invenisse plurima, proposita erant omnia, et quae occulta fuerunt nullatenus inveniri potuerunt. Tradidit enim Deus mundum disputationi eorum, et proposuit eis opera sua, ut viderent ea et judicarent. Et in iis manifestavit multa quae voluit agnosci, et quae abscondita esse voluit, non potuerunt inveniri. Propterea omnia quae cognita sunt in eis manifestavit Deus; et non invenit ea homo sensu suo, donec revelarentur in eo quantum voluit Deus. Quaedam namque foris proposita fuerunt, et quaedam intus revelata sunt, et non invenit homo aliquid, ut sensu suo iret ad ea quae occulta fuerunt, donec manifestarentur in ipso. Et si contendere voluerit quod aliqua invenerit ipse, nunquid tamen omnia invenire potuit quae operatus est Deus ab initio usque in finem? Et in ipsis quae invenit, totumne invenire potuit quod fuit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
isti insuis dogmatib quasi pͥncipium bonũ: ⁊ succedit
malus finis. Qͥ enim de rerũ creatione quasi uera senti¬
unt. de subsistentia rerũ plur una mentiuntur: ⁊ non ẽ
finis disputationũ ⁊ adinuentionũ hominum. Fingunt
essentias & formas ⁊ athomos & ideas pͥncipaliũ constitutio¬
num. ⁊ elementa plurima. ⁊ nascentias infinitas: ⁊ motꝰ
inuisibiles. & efficientias ꝓcreatrices. Linhis omĩb mul-¬
tiplicantur simulachra rationum ⁊ fiunt disputati¬
ones plurimȩ: ⁊ ueritas non ẽ in eis om̃ibus. Similiter
enim qui dicit falsũ dicit: & qui contradicit. falsũ dicit.
qr disputanclo ⁊ mentiendo om̃s una uanitate. a ueri-¬
cate elongauerunt. Neq enim inuenire pot̾it homo
opus quod oꝑatus ẽ d̃s ab initio usq ad finem. Ex om̃ibus
quȩ facta sunt abinttio. ⁊ quȩ facienda sunt usq ad fi¬
nem: non poterit homo inuenire unum aliquid ut comp̃¬

Expanded text:
isti in suis dogmatibus quasi principium bonum, sed succedit isti in suis dogmatibus quasi principium bonum, sed succedit malus finis. Qui enim de rerum creatione quasi vera sentiunt, de subsistentia rerum plurima mentiuntur, et non est finis disputationum et adinventionum hominum. Fingunt essentias, et formas, et atomos, et ideas principalium constitutionum, et elementa plurima, et nascentias infinitas, et motus invisibiles et efficientias procreatrices. Et in iis omnibus multiplicantur simulacra rationum, et fiunt disputationes plurimae, et veritas non est in eis omnibus. Similiter enim qui dicit, falsum dicit, et qui contradicit, falsum dicit, quia disputando et mentiendo omnes una vanitate a veritate elongaverunt. Neque enim invenire poterit homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Ex omnibus quae facta sunt ab initio et quae facienda sunt usque ad finem, non poterit homo invenire unum aliquid ut compre
Abbreviated transcription (Latin):
alii qr natura sola ẽ. ⁊ non ẽ aliud: & d̃s nichilẽ. Sed ti¬
mor uanus adinuenit omĩa: ⁊ sic fuit semꝑ q̃uod ẽ ab
se ipsam natura & renouat:⁊ non potest aliud esse quam
semꝑerat. Alii contra ꝑclamant ⁊ litigant ꝓ iniuria cre¬
atoris & defendere se putant quem impugnant ipsi men¬
datiis suis. Dicunt esse opificem qui de coȩt̾na sibi mat̾ia
uniusa finxerit ut formã daret meliorẽ. & ñ cognoscuit
isti creatoris potentiam s abnegant de nichilo factum
aliquid. neq horum quȩ sunt quippiam in nichilum
posse relabi: s tm̃ in alterationibus rerũ oꝑam condito¬
ris consistere. Post hos alii succedunt litigantes & dispu¬
tantes ⁊ ꝓmittunt errorem tollere ⁊ manifestare ue¬
ritatẽ: & ipsi de nichilo cuncta facta confitent᷑. ⁊ factũ
non esse ꝑ quem facta sunt omĩa: ⁊ fuisse aliquando qn¬
nic hil fuit. ⁊ fuisse tunc ipsum qui semꝑ fuit. Et habert

Expanded text:
alii quod natura sola est, et non est aliud; et Deus nihil est, sed tialii quod natura sola est, et non est aliud; et Deus nihil est, sed timor vanus adinvenit omnia; et sic fuit semper quod est ab operatur seipsam natura, et renovat, et non potest aliud esse quam semper erat. Alii contra proclamant et litigant pro injuria creatoris, et defendere se putant quem impugnant ipsi mendaciis suis. Dicunt esse opificem, qui de coaeterna sibi materia universa finxerit, ut formam daret meliorem, et non cognoscunt isti creatoris potentiam, sed abnegant de nihilo factum aliquid: negantque horum, quae sunt quippiam in nihilum posse relabi: sed tantum in alterationibus rerum operam conditoris consistere. Post hos alii succedunt litigantes, et disputantes, et promittunt errorem tollere, et manifestare veritatem et ipsi de nihilo cuncta facta confitentur, et factum non esse per quem facta sunt omnia; et fuisse aliquando qnihil fuit, et fuisse tunc ipsum qui semper fuit. Et habent
Abbreviated transcription (Latin):
litigant adhuc cotidie ⁊ concertationib pugnant dis¬
putantes: ⁊ dicit alius hoc ẽ. & alius dicit non ẽ hoc.
s ẽ aliud: ⁊ dicunt᷑ multa & confinguntur quasi fa¬
brefacta mendatia opinionum de iudicio rerũ: ⁊ plu¬
rimi asserunt qr nichil ẽ nisi ipsum quod uidet᷑. ⁊ ue¬
niunt alii & contestantur quia nichil uere ẽ nͥ ipsum
quod ñ uidetur. & in his om̃ibus congerunt ⁊ mul¬
tiplicant argumenta sua ⁊ texunt rationes ⁊ quasi
rationes: ⁊ ẽ cuiq ratio. estimatio sua. ẜposuit enim
ds opus suum in oculis hominum ut interroget
corda ipsor de eo: ⁊ ipse retrorsum absconditus latet
donec erꝑiatur erercitationẽ nrãm in illo. Et hauriuit
sensu. & corde duudicant: ⁊ ꝑferunt plurima de thesau.¬
ro iudicioꝵ suorũ. ⁊ de ꝓfunda abysso fantasiarũ & opi.¬
monum falsarũ suarũ. ⁊ cogitationũ inanium. Idic̃t

Expanded text:
litigant adhuc quotidie, et concertationibus pugnant dislitigant adhuc quotidie, et concertationibus pugnant disputantes: et dicit alius Hoc est, et alius dicit Non est, sed est aliud; et dicuntur multa, et confinguntur quasi fabrefacta mendacia opinionum de judicio rerum. Et plurimi asserunt quod nihil est nisi ipsum quod videtur, et veniunt alii, et contestantur quod nihil vere est nisi ipsum quod non videtur. Et in his omnibus congerunt et multiplicant argumenta sua, et texunt rationes, et quasi rationes: et est cuique ratio existimatio sua. Proposuit enim Deus opus suum in oculis hominum, ut interroget corda ipsorum de eo: et ipse retrorsum absconditus latet, donec experiantur exercitationem nostram in illo. Et hauriunt sensu, et corde dijudicant, et proferunt plurima de thesauro judiciorum suorum, et de profunda abysso phantasiarum, et opinionum falsarum suarum et cogitationum inanium. Et dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore suo: & mundum tradidit disputationi eoꝵ
ut non inueniat homo opus quod oꝑatus ẽ d̃s ab ini¬
tio usq ad finem. Ergo mutabilitas rerũ non affligic
hominẽ: s disputatio sua ipsa affligit eum. &̾ merito:
qr disputatio inquietudinẽ semꝑ significat ⁊ concer¬
tationem: Lideo mutabilitas rerum labor hominis
nones⁊: Sed qm̃ ipse inquietus factus ẽ. hic ẽ labor
illius. & ipsa in quietudo disputatio magna ẽ. quam
habet homo in instabilitate sua. ut non sentiat idem:
qm̃ diuisus ẽ ⁊ alius factus ut non sit unus totus.
Considerate enim nunc magnã disputationẽ: quam
erercet homo suꝑ terram. Multa enimͤ & ꝓlixa ⁊ in
uoluta nimis ut non facile. finem habere possit: donee
ipse homo finem accipiat. Inunc ut credatis uidete
quãmultas ab initio curiosi sapĩȩ de oꝑibus dei senten¬
tias formauerunt: ⁊ nemo fuit usq adhuc qui nego¬
tio huic tam grandi finem imponere potuisset. Et

Expanded text:
mundum tradidit disputationi eorum; ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Ergo mutabilitas rerum non affligit hominem, sed disputatio sua ipsa affligit eum. Et merito: quia disputatio inquietudinem semper significat et concertationem. Et ideo mutabilitas rerum, labor hominis non est; sed quod ipse inquietus factus est, hic est labor illius. Et ipsa inquietudo disputatio magna est, quam habet homo in instabilitate sua, ut non sentiat idem: quoniam divisus est, et alius factus, ut non sit unus totus. Considerate nunc magnam disputationem quam exercet homo super terram. Multa enim est, et prolixa, et involuta nimis: ut non facile finem habere possit, donec homo ipse finem accipiat. Et nunc, ut credatis, videte quam multas ab initio curiosi sapientiae de operibus Dei sententias formaverunt: et nemo fuit usque adhuc qui negotio huic tam grandi finem imponere potuisset. Et
Abbreviated transcription (Latin):
similiter habent. ex simili causa non habent: quia ho
ut moriatur exculpa habuit. iumentum uͦ ut moriat᷑
similis esse bestiis. quia unus ẽ interitus hominis ⁊ iu¬
mentorum ⁊ similis utriusq conditio. ⁊ sic homo mo¬
ritur sic̃ illa moriuntur: ⁊ similiter spirant omia: idest
& illa ⁊ ipse similem habent uitam ⁊ spiraculũ simile
uanitati ⁊ mutabilitati subiec̾ta sunt. ⁊ transeunt
uniuersa: & consummatio finis eãdem. quia similitͥ
moriuntur & reuertuntur ad terram de qua pͥmum
sumpta fuerunt. Sic ⁊ prius homini cum iumentis
una origo erat in corpore quod sumptum ẽ de terra.
& una uiuendi conditio cum iumentis ut similiter
corpus terrenum aleretur de terra. s unus finis cũ
iumentis homini nonerat: quia factus erat homo ut
non moreretur neq interram reuerteretur de qua

Expanded text:
similiter habent ex simili causa non habent; quia homo similiter habent ex simili causa non habent; quia homo ut moriatur ex culpa habuit, jumentum vero ex naturanditur similis esse bestiis; quia unus est interitus hominis et jumentorum, et similis utriusque conditio: et sic homo moritur sicut illa moriuntur. Et similiter spirant omnia. Id est, et ille, et ipse similem habent vitam, et spiraculum simile vanitati, et mutabilitati subjecta sunt. Et transeunt universa, et consummatio finis eadem moriuntur similis, et revertuntur ad terram de qua primum sumpta fuerunt. Sic, et prius homini cum jumentis una origo erat in corpore, quod sumptum est de terra, et una vivendi conditio cum jumentis, ut similiter corpus terrenum aleretur de terra; sed unus finis cum jumentis homini non erat, quia factus erat homo ut non moreretur, neque in terram reverteretur de qua
Abbreviated transcription (Latin):
ti eiusut iret in corruptionẽ: ⁊ iussit animã reuerti ne
uegetaret illud ⁊ portaret ad ȩt̾nitatẽ: ⁊ concidit ues¬
tim̃tum eius. ut ostenderet homini quia ñ esset in eo gła
eius. ubi se bestiis similem esse uideret: Icecidit homo:
& dilapsum ẽ quod erat terrenum. corruptibile: ⁊ flue¬
re cepit ut rediret unuenerat. Factumq ẽ ut ꝓbare¬
tur homo si meminisset boni sui.⁊ si nosset requirere
illud. dum cogitur sƿem uanã relinquere: & exire ab eo
cui ꝑuerse inheserat. Propt̾ea ut ꝓbaret d̃s filios homi¬
num. ⁊ ostenderet eossimiles esse bestiis: iccͥco unus ẽ
in teritus hominis & umentoꝵ. ⁊ ęqua utͥusq condito.
Sicut moritur homo: sic ⁊ illa moriuntus. In morte gͦ
una ẽ hominis & iumenti conditio: quia sic̃ homo mo¬
ritur ita &̃ illa moriuntur. Sed tñ conditio mortali¬
tatis homini ex iudicio ẽ. iumento ex natura᷑. ⁊ quod

Expanded text:
nti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne nti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne vegetaret illud, et portaret ad aeternitatem; et concidit vestimentum ejus ut ostenderet homini quod non esset in eo gloria ejus ubi se bestiis similem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Propterea ut probaret Deus filios hominum, et ostenderet eos similes esse bestiis. Idcirco unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; sicut moritur homo, sic et illa moriuntur. In morte ergo una est hominis et jumenti conditio; quia sicut homo moritur, ita etiam et illa moriuntur. Sed tamen conditio mortalitatis homini ex judicio est, jumento ex natura. Et quod
Abbreviated transcription (Latin):
talitate animȩ ad incorruptionẽ: ⁊ hoc totũ ad głam
animȩ factum ẽ: quia placita erat deo in iusticia
& ueritate consistens: ut non attereret᷑ uestimentũ
eius. si ꝑseueraret obȩdientia illius. & cooꝑtum est
gła incorruptionis quod erat similitudo iumenti
in homine: ut quasi dissimularetur. nec uideret illd
in confusionem dilectionis:s in toto conspiceret illus
formam quot amabat.⁊ non elongare t alicubi. Postea
auertit se anima in abalienationẽ amoris: ⁊ oblita ẽ
quod melius erat suum: & intuita ẽ foras pulcͥtudinẽ
alienam. Lintendit in fucũ pallii sui ut se oblettaret
ibi: ⁊ cepit fornicari ad illecebras corporales: ⁊ subtrac¬
ta ẽ aboculis enis dilectio sꝑualis. Et iratus ẽ d̃s ⁊ non
placuit sibi auersio ista: ⁊ uoluit hominẽ reuocare intꝰ
ad id quod uerum erat: ut semꝑ non hereret suꝑ imagi¬
nes fucatas intuitus fallacis. & abstraxit głam indum̃¬

Expanded text:
talitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam talitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam animae factum est, quia placita erat Deo in justitia et veritate consistens, ut non attereretur vestimentum ejus si perseveraret obedientia illius. Et coopertum est gloria incorruptionis, quod erat similitudo jumenti in homine ut quasi dissimularetur; nec videret illud in confusionem dilectionis, sed in toto conspiceret illius formam, quod amabat, et non elongaret alicubi. Postea avertit se anima in abalienationem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita est foris pulchritudinem alienam. Et intendit in fucum pallii sui, ut se oblectaret ibi; et coepit fornicari ad illecebras corporales, et subtracta est ab oculis ejus dilectio spiritualis. Et iratus est Deus, et non placuit ipsi aversio ista, et voluit hominem revocare intus ad id quod verum erat, ut semper non haereret super imagines fucatas intuitus fallacis. Et abstraxit gloriam indume
Abbreviated transcription (Latin):
dinem iumenti. & illud quidem quod creatum ẽ
ad similitudinem dei. natura factum ẽ immortale:
sicut immortalis fuit d̃s̃ ad cuius similicudinẽ fac¬
tum ẽ. Illud uͦ quod ad similitudinem umenti fac¬
tum fuerat. corruptibile erat natura:. sicut illa
ad quorum similitudinẽ factum erat. De terra
enim utraq sumpta sunt. ⁊ erat terra utriusq
materia: & ipsa terra natura erat corruptibilis.
sicut illa quȩ facta sunt de terra. Ita gͦ in homine¬
duo facta sunt unum terrenũ aliud cęleste uũ
natura corruptibile. aliud immortale: unũ simi¬
litudo iumenti. aliud dei. Lerat quidẽ corpus
terrenum natura corruptibile. factũ ad similitu¬
dinẽ uimenti: anima uͦ cȩlestis erat natura immor¬
talis condita ad similitudinem dei. Et coniuncta sunt
in homine corpus ⁊ anima. duo in unumꝰ ⁊ datum ẽ
corpori bñficium societatis. ut participaret de immor¬

Expanded text:
dinem jumenti. Et illud quidem quod creatum est dinem jumenti. Et illud quidem quod creatum est ad similitudinem Dei, natura factum est immortale, sicut immortalis fuit Deus, ad cujus similitudinem factum est. Illud vero, quod ad similitudinem jumenti factum fuerat, corruptibile erat natura, sicut illa ad quorum similitudinem factum erat. De terra enim utraque sumpta sunt, et erat terra utriusque materia; et ipsa terra natura erat corruptibilis, sicut illa, quae facta sunt de terra. Ita ergo duo in homine facta sunt, unum terrenum, alterum coeleste; unum natura corruptibile, alterum immortale; unum similitudo jumenti, alterum Dei. Et erat quidem corpus terrenum natura corruptibile, factum ad similitudinem jumenti; anima vero coelestis erat, natura immortalis, condita ad imaginem Dei. Et conjuncta sunt in homine corpus et anima, duo in unum: et datum est corpori beneficium societatis, ut participaret de immor
Abbreviated transcription (Latin):
trahuntur omnia & absconduntur quȩ inuisibilia
sunt.:⁊ relinquitur homo foris solus cum alienis ut ni¬
chil uideat de suo:ut ꝑbetur si forte recordatio in illo
superest aliqua ad conuertendum ad requisitionẽ
illius. Propt̾ea nunc iste altius considerans ꝑfundi¬
tatem iudiciorum dei. uidet non esse mirum sunhu¬
us uitȩ nubilo int̾ iustum ⁊ impium non discernit᷑
cum tanta sit inuoluta caligine nr̃a mortalitas. ut in
ea homo &̃ similis bestiis uideatur. Propt̾ea infert ⁊ dicit.
Diri incorde meo de filiis hominum ut ꝓbaret eos d̃s &
ostenderet similes esse bestiis: iccͥco unus ẽ interitus
hominis ⁊ iumentorum ⁊ ę̧qua utriusq conditio.
Iecͥco  mortalis factus ẽ homo. ⁊ ĩo moriuntur filii ho¬
minum similit̾ ut iumenta ut ꝓbentur ⁊ ostendant᷑
similesesse bestiis. Duo quippe. in homine fac̾ta e¬
rant unum ad similitudinẽ dei: alt̾m ad similitu¬

Expanded text:
trahuntur omnia, et absconduntur quae invisibilia trahuntur omnia, et absconduntur quae invisibilia sunt, et relinquitur homo foris solus cum alienis, ut nihil videat de suo, ut probetur si forte recordatio in illo superest aliqua ad convertendum ad requisitionem illius. Propterea nunc iste altius considerans profunditatem judiciorum Dei, videt non esse mirum, si in hujus vitae nubilo inter justum et impium non discernitur, cum tanta sit involuta caligine nostra mortalitas, ut in ea homo etiam bestiis similis videatur. Propterea infert, et dicit: Dixi in corde meo, de filiis hominum ut printeritus hominis, et jumentorum, et aeque utriusque conditio. Idcirco enim mortalis factus est homo, et ideo moriuntur filii hominum similiter ut jumenta ut probentur, et ostendantur similes esse bestiis. Duo quippe in homine facta erant, unum ad similitudinem Dei, alterum ad similitu
Abbreviated transcription (Latin):
sq enim illuc nulla discretio ẽ in om̃ib quȩ foris pa¬
rent sub sole.: Sed sicut simuloriuntur omĩa: sic uiuunt
simul & simul ꝑtranseunt uniuersa. & hoc totum fit ite
ꝑbentur corda hominum. siuiuat aliquid in eis de cogni¬
tione ueritatis ⁊ affectu boniquod absconditum est:
siforte ex illo argumentum fidei simere incipiant se
esse amplius quam id quod iudetur solum. Nam extͣ
nichilẽ unde hoc possit agnosci ⁊ tolluntur foris argu¬
menta om̃ia ut oꝑari incipiat quod urtus ẽ:⁊ ꝑbetur
quantum sit. Nam si cognouerit se ex eo homo. magnũ
ẽ: ⁊ ꝑ merito constat q dm̃ requirit ꝑ fidem. quẽ non
uidet ꝑ speciem. Recessit enim pͥmum ⁊ auercit se qͣn
p̃sentem contemplabatur: ⁊ erat reatus magnus ⁊ cul
ni ad remedium placationis.si requisierit absentẽ &
absconditum desiderauerit. ⁊ sciat esse quod non uide¬
tur ut manifestum fiat temꝑore suo. Ideo nunc sub¬

Expanded text:
Usque illuc enim nulla discretio est in omnibus quae foris appaUsque illuc enim nulla discretio est in omnibus quae foris apparent sub sole. Sed sicut simul oriuntur omnia, sic vivunt simul, et simul pertranseunt universa. Et hoc totum fit, ut probentur corda hominum: an vivat in eis aliquid de cognitione veritatis, et affectu boni quod absconditum est, si forte ex illo argumentum fidei sumere incipiant se esse amplius, quam id quod videtur solum. Nam extra nihil est unde hoc possit agnosci, et tolluntur foris argumenta omnia ut operari incipiat, quod intus est, et probetur quantum sit. Nam, si cognoverit se ex eo homo magnum est, et pro merito constat quod Deum requirit per fidem, quem non videt per speciem. Recessit enim primum, et avertit se quando praesentem contemplabatur: et erat reatus magnus et culni ad remedium placationis, si requisierit absentem et absconditum desideraverit; et sciat esse quod non videtur, ut manifestum fiat tempore suo. Ideo nunc sub
Abbreviated transcription (Latin):
ue malum sit. tunc ad iudicium ꝑducetus. & nune
quidem in hac uita ustũ ⁊ impium iudicat dñs:
sed occultȩ sunt retͥbutiones iste: & que manifeste
erunt differunt᷑ in futurum. Licc̾co par uicordes
murmurant & queruntur: ⁊ putant non esse iu¬
dicium iustũ. quia retͥbutiones non uident. Tam̃
& nunc iudicium iustũ agitur. ⁊ unusquisq scđm
merita sua iudicatur: s hoc totum intus ẽ quo car¬
nis oculus non actingit. Et quȩ manifesta sunt
differuntur donec iudicium illorum adueniat:
& tunc  occulta ⁊ manifesta erunt manifesta iudi¬
cabuntur oĩa scd̃m udicium iustum: & tunc iustum
⁊ impium ui dicabit dñs. ⁊ tempus omnis rei sub cę̧¬
lotunc erit.Int̾im aut̾ nunc obscura sunt omĩa: &
ꝑmixta currunt ad finẽ suum. & una sorte inuoluun¬
tur iusti cum imꝑiis donec parit̾ currunt mina: ut
cum simul exierint discernantur & ordinent᷑ disparit̾.

Expanded text:
ve malum sit, tunc ad judicium perducetur. Et nunc ve malum sit, tunc ad judicium perducetur. Et nunc quidem in hac vita justum et impium judicat Dominus, sed occultae sunt retributiones istae, et quae manifestae erunt differuntur in futurum. Et idcirco parvicordes murmurant, et queruntur, et putant non esse judicium justum; quia retributiones non vident. Tamen, et nunc judicium justum agitur: et unusquisque secundum merita sua judicatur. Sed hoc totum intus est, quo carnis oculus non attingit. Et quae manifesta sunt, differuntur donec judicium illorum adveniat; et tunc omnia occulta, et manifesta erunt manifestata, et judicabuntur omnia secundum judicium justum. Et tunc justum et impium judicabit Dominus; et tempus omnis rei sub coelo tunc erit. Interim autem obscura sunt omnia, et permista currunt ad finem suum. Et una sorte involvuntur justi cum impiis, donec pariter currunt in via, ut, cum simul exierint, discernantur et ordinentur dispariter.
Abbreviated transcription (Latin):
det qualit̾ rata constantiq moderatione uniu̾sa
disponuntur. intelligit qm̃ omĩum inspector ẽ ds
& moderator᷑ ⁊ quia cassarinon possunt iudicia eiꝰ:
⁊ fac̾ta hominum quȩ in hac uita non iudicat. in pos¬
terum examinanda conseruat. Si enim quemad¬
modum exoꝑum eius dispositione ꝓbatum ẽ iuitus
iudex ẽ õs. suꝑest ut quod in p̃senci in factis hominũ
iudicandis non agitur: in futuro ꝑficiendũ sine du¬
bitatione credatur. Propte̾a ut ꝓponeret querelã
infirmorum in eo qͥ d̃s inhuius uitȩ uolubilitate
& transitu omnia quasi indiscussa re linquit. ⁊ fac¬
ta hominum dissimili meritis retͥbutione disponte:
iusta iubicia cassari omnino non possent. intellexit¬
tantum differriiudicium non auferri. ⁊ ait. Dixi
incorde: mneo. Iustum & impium udicabit dñs: ⁊ tẽ¬
ꝑus omnis rei sub cȩlo tunc erit. Tunc. qñ iustũ ⁊ im¬
pium uidicabit dñs. tempuserit om̃is rei sub cȩlo:
quia omne quod in hac uita agitur siue bonum si¬

Expanded text:
stantique moderatione universa disponit, intelligit quod omnium inspector est Deus et moderator: et quod cassari non possunt judicia ejus, et quod facta hominum quae in hac vita non judicat, in posterum examinanda conservat. Si enim, quemadmodum ex operum ejus dispositione probatum est, justus judex est Deus, superest ut quod in praesenti in factis hominum judicandis non agitur, in futuro perficiendum sine dubitatione credatur. Propterea, ut proponeret querelam infirmorum in eo quod Deus in hujus vitae volubilitate, et transitu omnia quasi indiscussa relinquit, et facta hominum dissimili meritis retributione disponit, quod justa judicia Dei cassari omnino non possent, intellexit differri tantum judicium, non auferri, et ait: Dixi in corde meo: Justum et impium judicabit Dominus, et tempus omnis rei sub coelo tunc erit. Tunc quando justum et impium judicabit Dominus, tempus erit omnis ei rei sub coelo: quia omne quod in vita agitur, sive bonum si
Abbreviated transcription (Latin):
consuunt÷ essentialit quidem diuisa sunt s mebianto
umeulo fili quasi accioentalit unum fiunt. Sic eñ ortus
.s diuina in unum: ut quȩ duo fuerant ꝑ naturã. fiart
untĩ ꝑgiãm.Compunc̾tio siquidem ipsa acus ẽ: ⁊ dilt¬
tio filum. & facit uiamacus ⁊ ꝑforat utrumq ut filu
uotiumq. contineat. Neq enim consutio alit̾ fieri
potiuissete nutrumq toraret᷑. ⁊ utrumq contineretur
qe discecleret alt̾m ab altero ⁊ facile se ab unitate diuidt¬
reo. sutrumq uincłm non contineret: Ept̾ hoc utrimq
ꝑforatiacus compunctionis. ⁊ filum dilectionis cognectic
utrumq ut stent simul ⁊ non discedant ab inuicem.
Huimana quipe ꝑforat acus compiinctionis qñ etilpam
bsenuntur: diuia ꝑforat qñ occulta ęcnoꝵ scrutatur¬

Expanded text:
consuuntur, essentialiter quidem diversa sunt, sed mediante consuuntur, essentialiter quidem diversa sunt, sed mediante vinculo fili quasi accidentaliter unum fiunt. Sic enim omnis suuntur humana et divina in unum, ut quae duo fuerant per naturam, fiant unum per gratiam. Compunctio siquidem ipsa acus est, et dilectio filum; et facit viam acus, et perforat utrumque, ut filum utrumque contineat. Neque enim consutio aliter fieri potuisset, nisi utrumque foraretur et utrumque contineretur, quia discederet alterum ab altero, et facile se ab unitate divideret, si utrumque vinculum non contineret. Propter hoc utrumque perforat acus compunctionis, et filum dilectionis connectit utrumque, ut stent simul, et non discedant ab invicem. Humana quippe perforat acus compunctionis, quando culpam persequitur; divina perforat, quando occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ferre sibsidium:⁊ rursum nͥ tp̃r suo abiciant᷑ facere in¬
abiciendi. Qulta qͥ. in spũali disciplina ⁊ studio iurucunt
unt : que ꝓtempore nune custodite nunc uͦ abicete oporet
ne li forte opus iurtutis sine discretione agatur. id ipsum
id culpam constet quod ꝓ merito reputari potuisse te
mĩa enim tempore mutantur: i non ẽ aliquid qͦd semꝑ
rusium ꝑmaneat: ⁊ ideo quiuiuit sub tempore. debet
causas ⁊ puentus rerum omĩum pr̃ib compensar e
T empuis seuidenda cp̃s consuendi. Omins qui carue¬
hĩque cato concupiscit. ecesse ẽ gͦ ut homo gia n
e nalib ad spnalia conuertitur: prius animo abhis quib
attestum inheserat auellatur. Tunc liqrudemi uib ere
tib nichil suꝑest quod cius mentem in desider ladauome
cum adcsioeriis cerrenis auellat: postea tempus cot
quideimn Qnş scuidunt᷑ sust antialitͥ unum sunt.: enũ que

Expanded text:
ferre subsidium; et rursum, nisi tempore suo abjiciantur, facere imferre subsidium; et rursum, nisi tempore suo abjiciantur, facere imabjicienda. Multa quoque in spirituali disciplina et studio virtutum sunt, quae pro tempore nunc custodire, nunc vero abjicere oportet: ne si forte opus virtutis sine discretione agatur, idipsum ad culpam constet, quod pro merito reputari potuisset. Omnia enim tempore mutantur, et non est aliquid quod semper idipsum permaneat; et ideo qui vivit sub tempore debet causas et proventus rerum omnium temporibus compensare. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Omnis qui iis quae caro concupiscit. Necesse est ergo ut homo qui a carnalibus ad spiritualia convertitur, prius animo ab iis quibus per affectum inhaeserat avellatur. Tunc siquidem libere sectibus nihil superest quod ejus mentem in desideria aliena tem a desideriis terrenis avellat; postea tempus consquidem quae scinduntur, substantialiter unum sunt; ea vero quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantiam non habent amictunt. Ebus ꝓfecto q̃e
ac quirendi ꝓdesse nil potuit: qr ili tempus ꝑdendi ac¬
quisita successit. Quos sepe in hoc ipso maius detrimtũ
sequitur: or phis quȩ ac quisierint intumescunt : s phis
quȩ ꝑdunt non humiliantur. Tempus custodiendi:
tempus abictendi. Tempus ẽ ut electossuos d̃s qr forsitan
aduersis frangi potuissent. a temptatione custodiat: &
rur sum tempus ẽ abiciendi ut eos cum molestĩis erercen¬
di sunt uelut iratus salubrit̾ ad cempus acd temptatio¬
nem exponat. S ⁊ malos ds̃ in hacuita sepe a molestiis in¬
gruentib tutos atq quietos custodit: ut eos postiodũ
iniudicio tanto grauius abiciat: quanto patientius
hic &ẽ dum ꝓtegit adu̾sarios portat. S ⁊ homoipse mul¬
ta ptempore custodire debet: quȩ p̾ea intempore suo
abiciat: quȩ ⁊ suo cempore custodita. possint seruant

Expanded text:
perseverantiam non habent, amittunt. Quibus profecto tempus perseverantiam non habent, amittunt. Quibus profecto tempus acquirendi prodesse nil potuit, quia illi tempus perdendi acquisita successit. Quos saepe in hoc ipso majus detrimentum sequitur, quia pro iis quae acquisierunt intumescunt, sed pro iis quae perdunt non humiliantur. Tempus custodiendi et tempus abjiciendi. Tempus est ut electos suos Deus, quia forsitan adversis frangi potuissent, a tentatione custodiat; et rursum tempus est abjiciendi, ut eos, cum molestiis exercendi sunt, velut iratus salubriter ad tempus ad tentationem exponat. Sed et malos Deus in hac vita saepe a molestiis ingruentibus tutos atque quietos custodit, ut eos postmodum in judicie tanto gravius abjiciat quanto patientius hic etiam, dum protegit adversarios, portat. Sed et homo ipse multa pro tempore custodire debet, quae postea in tempore suo abjiciat: quae et suo tempore custodita possint servanti
Abbreviated transcription (Latin):
qr inutraq uita uicissim scor uir tus erercetteu alemae
q uodamĩħ mutatione conu̾tit᷑ ut seid trurec euis pretien¬
tia ubetur in labore oꝑis nunc uͦ enus defider ium refiei¬
atur in dulcetime contemplationis. tecte minedicitis
Tempus acquirendi ⁊ tempus ꝑdendi. Eermuis es mer
acquirendi ẽ. cum deuota mens in studio bonioꝑis meri¬
corii uutra mulciplicat: ⁊ quasi deiñ tempus poenli seqͥt
cum ꝓ amore quietis intimȩ libent sustines decruti ua
opationis. Qdasi enim uoluntarie dutras pbonie bono
opis: ut possit uł cum modico requiescere indulcedline
contemplationis: E ui tũ ex hoc nichil meritors suorum
minuitur: quȩ ipso desiderio ⁊ amore summi boni ãplsꝰ
quã oꝑis studio ꝓmeretur. Tempus acquirendi ⁊ tp̃s
ꝑdendi. De ꝑu̾sis quibusq constans ẽ. qr si qñ aliquid oo¬
nrecte agendo acquir unt: cito illud qr in bono cepto

Expanded text:
ssim sanctorum virtus exercetur, et alterna ssim sanctorum virtus exercetur, et alterna quodammodo mutatione convertitur, ut scilicet nunc ejus patientia probetur in labore operis, nunc vero ejus desiderium reficiatur in dulcedine contemplationis; recte nunc dicitur: Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus enim acquirendi est, cum devota mens in studio boni operis meritorum lucra multiplicat, et quasi deinde tempus perdendi sequitur, cum pro amore quietis intimae libenter sustinet detrimenta operationis. Quasi enim voluntarie divitias postponit boni operis, ut possit vel cum modico quiescere in dulcedine contemplationis. Cui tamen ex hoc nihil meritorum suorum minuitur, quae ipso desiderio et amore summi boni amplius quam operis studio promeretur. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. De perversis quibusque constans est: quod si quando aliquid boni recte agendo acquirunt, cito illud, quia in bono coepto
Abbreviated transcription (Latin):
successus uirtutum tollit᷑. melius ꝑ humilitatẽ in
urcuite solioetur. Sic itaq mens sc̃a intus in ampleru
sapiẽ requiescens uirtutum diuitñs augetur: foris
auic sparsa ꝑ occupationẽ stringit᷑ egestate ⁊ attenu¬
biglras opes laborando colligunt. ⁊ dum ampleribus
uoluptatum uacare cepint. easoem mox otiose luru¬
tiose uiuendo consumunt. Possumus ⁊ alio intellerto
cempora atquir endi ⁊ tpr̃a ꝑdenci conuenient accipere.
Dus quiipe uitȩ sunt actiua scilicet ⁊ contemplatula
quarum una id ẽ actiua instudio bonioꝵ operum. lab¬
rosa erercicatione meritoscõꝵ lucra colligit. alta u
s ẽ contemplatiua in cognitione ueritatis pacata dilet¬
tione requiescit. Quas uidelicet uitas recte ꝑouas. du¬
c ieroies liam scit ⁊ tachel significatasaccipimus. qua¬
pmbetur. Actiua quippe uita in ple boni ois fecunda
E contemplatiua in cognitione ueritatu ꝑ spicua cia

Expanded text:
successus virtutum tollitur, melius per humilitatem in successus virtutum tollitur, melius per humilitatem in virtute solidetur. Sic itaque mens sancta intus in amplexu sapientiae requiescens, virtutum divitiis augetur; foris autem sparsa per occupationem stringitur egestate, et attenu perituras opes laborando colligunt, et dum amplexibus voluptatum vacare coeperint, easdem mox otiose et luxuriose vivendo consumunt. Possumus et alio intellectu tempora acquirendi et tempora perdendi convenienter accipere. Duae quippe vitae sunt, activa, scilicet, et contemplativa: quarum una, id est activa, in studio bonorum operum laboriosa exercitatione meritorum sanctorum lucra colligit; altera vero, id est contemplativa, in cognitione veritatis peccata dilectione requiescit. Quas videlicet vitas recte per duas Jacob uxores, Liam scilicet et Rachel, significatas accipimus: quaperhibetur. Activa quippe vita in prole boni operis fecunda est, sed contemplativa in cogni
Abbreviated transcription (Latin):
longe fieri ab amplexibus. Tempus acquirenele mnips
successus omĩum uirtutũ mulciplicat᷑: ⁊ replet᷑ domnus
interior habundantia ⁊ ubertate. Tunc sterilia fructũ
faciunt: ⁊ quȩ emarcuerant imping̾ant᷑ fecunditate:
⁊ diuitias suas anima ipsa miratur quas possidet. flãgrar
affectusscĩ ⁊ desideria casta: motus aut̃ adu̾si sopiuntir:
& quicꝗd repugnare consueuerat uł importunũ obsis¬
tere. longe fit ut pacata sint ⁊ quieta uniu̾sa. bene a¬
gendi fac ultas ꝓuoto suppeditat: ⁊ diuitis uoluntatis
copia usq ad opum scõs multiplicationẽ redundat.
łł oc g̃ empus ẽ ac quirendi. qn̾ merita scã cumulanti&
& bonors oꝑum merces multiplicat᷑ inthesauris ȩt̃nart
diuitiarum. S ne forte successus continuuuis aliquate¬
nus cor humanum ꝑ elationẽ p̃cipitet. sequit᷑ tempus
ꝑdendi: ut dum ab eo ad tempus salubri dispensatiõe

Expanded text:
longe fieri ab amplexibus. Tempus acquirendi, et tempus longe fieri ab amplexibus. Tempus acquirendi, et tempus successus omnium virtutum multiplicatur, et repletur domus interior abundantia et ubertate. Tunc sterilia fructum faciunt, et quae emarcuerant impinguantur fecunditate, et divitias suas anima ipsa miratur quas possidet. Flagrant affectus sancti, desideria casta, motus autem adversi sopiuntur; et quidquid repugnare consueverat, vel importunum obsistere, longe fit, ut pacata sint et quieta universa. Bene agendi facultas pro voto suppeditat, et divitis voluntatis copia usque ad operum sanctorum multiplicationem redundat. Hoc ergo tempus est acquirendi, quando merita sancta cumulantur, et bonorum operum merces multiplicatur in thesauris aeternarum divitiarum. Sed ne forte successus continuus aliquatenus cor humanum per elationem praecipitet, sequitur tempus perdendi, ut dum ab eo ad tempus salubri dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
missi fuerunt: .s. non deꝓpe contingebant sapiãm: neq
illam ad se at traxer unt ut ꝑfruerentur suauitate illiꝰ
Uiderunt enim ⁊ cognouerunt ⁊ diligere se putauerirt:
serat ꝑegrinus amor delonge spẽm commendans.E. ti
hauriens suauitatem illius. Scul quasi extentis brachi
isumanib expansis amplerum facere uoluerunt. ⁊ñ
erat dilectus int̾ ubera ut fortit̾ astringeret᷑. ⁊ moram
faceret ⁊ ꝑmaneret: ⁊ ideo citouelocit᷑ fugit abeis. ne
potuit caricate ertranea retineri. Fugit E dilec tus.
e dilectus non fugit ut effugiat᷑. s abscondit se del e
celat in irritationem dulectionis ut queratur indesioe¬
rion non inueniat᷑ quoadusq ardentissime diligaẽ
⁊ sepe itm reuertit᷑ quasi ꝑmansirus. ⁊ prestat se erpien¬
dum: & pꝰ modicũ rursum elabit᷑ fructum reseruans
in posterum. & inhis om̃ĩb tempus ẽ amplerandi ⁊ tũs

Expanded text:
missi fuerunt; sed non de prope contingebant sapientiam, neque missi fuerunt; sed non de prope contingebant sapientiam, neque illam ad se attraxerunt ut perfruerentur suavitate illius. Viderunt enim, et cognoverunt, et diligere se putaverunt, sed erat peregrinus amor de longe, speciem commendans, sed non hauriens suavitatem illius. Procul quasi extentis brachiis, et manibus expansis, amplexum facere voluerunt; et non erat dilectus inter ubera ut fortiter astringeretur, et moram faceret, et permaneret; et ideo cito et velociter fugit ab eis, nec potuit charitate extranea retineri. Fugit igitur dilectus. Sed dilectus non fugit ut effugiat; sed abscondit se tantum, et celat in irritationem dilectionis, ut quaeratur in desiderio, et non inveniatur, quoadusque ardentissime diligatur. Et saepe iterum revertitur quasi permansurus, et praestat se experiendum; et post modicum rursum elabitur, fructum reservans in posterum. Et in his omnibus tempus est amplexandi, et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tem a desideriis carnalibus ⁊ cupiditatib terrenis
non diuidunt.cito ad solita relapsi ineo ppso quod appro¬
pinquasse uidebant᷑. longe fiunt. Sicut gͦ electi ab
amplexu sumiȩ ueritatis ad cempus suspenduntur.
ut eius desiderio ex ipsa sua dilatione ampluis in ardes¬
cant. ⁊ tanoem desideratam plenius capiant: ita repbi
ꝙͦ. ad tempus sccłm quendam modum ut uideant quo
confundantur. nec sit excusata malicia. sinunt᷑ ut
ad ecam cognitione aliqua contingendam accedant.
Ses inͣterest qͥ iuisti quiq: atq electi post degustatam
int̾niboni dulcedinem ideo ad tempus repellunt᷑ ut am¬
plius desiderio ardeant: repbi uͦ yꝰ agnitã ueritatẽ abici¬
untur. ut ex ipsa cognitione contra se suȩ dampnati¬
onis testimonium sumant. Illigͦ admictunt᷑ ⁊ repellun¬
tur ut ꝓuocent᷑: isti admittuntur ⁊ abiciunt᷑ ut confun¬
dantur. Sic philosophi gentilium in parte plurima ad.¬

Expanded text:
tem a desideriis carnalibus et cupiditatibus terrenis tem a desideriis carnalibus et cupiditatibus terrenis non dividunt, cito ad solita relapsi, in eo ipso quod appropinquasse videbantur, longe fiunt. Sicut ergo electi ab amplexu summae veritatis ad tempus suspenduntur, ut ejus desiderio ex ipsa sui dilatione amplius inardescant, et tandem desideratam plenius capiant, ita reprobi quoque ad tempus secundum quemdam modum, ut videant quo confundantur, nec sit excusata malitia, sinuntur, ut ad eam cognitione aliqua contingendam accedant. Sed hoc interest, quod justi quique atque electi post degustatam interni boni dulcedinem ideo ad tempus repelluntur, ut amplius desiderio ardeant; reprobi vero post agnitam veritatem abjiciuntur, ut ex ipsa cognitione contra se suae damnationis testimonium sumant. Illi ergo admittuntur, et repelluntur ut provocentur; isti admittuntur et abjiciuntur, ut confundantur. Sic philosophi gentilium in parte plurima ad