comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amore se dilatat. atq erga eos
om̃e quod potest bonioꝑis ex¬
ercet. Cuncta autẽ bona o
tactum. gustũ. odoratũ. Qui¬
narius uͦ numerꝰ ꝑ semet ipsũ
ductus. ad uicesimũ & qͥntum
ꝑuenit. qͥa bona oꝑa cũ agi
ceꝑint. ꝑ feruorẽ animũ ad
augm̃tum excitant. & ꝑ semet.¬
ipsa multiplicant᷑ Unde & la¬
titudinẽ in m̃te faciunt. ut
ñ sit angusta ꝑ teporẽ. sea ex¬
pansa in bonis actib ꝑ carita¬
tem. Omĩs enĩ torpor tepo-¬
ris. angustia. ẽ. Omĩs uͦ benig¬
nitas caritatis. magna latitu¬
do. Nam & si res desunt quȩ
fortasse indigenti ꝓximo
p̃beantur. ampla ẽ. substan¬
tia uoluntatis bone. que
sufficit ad regni retͥbutio¬
nem. sicut scͥptum ẽ. In ter¬
ra pax hominib bone uolui¬
ture. scđm m̃surã. porte
que respitiebat ad orientẽ.
Cuncta hec iam suꝑiꝰ latius
dicta sunt. & idcirco sermo¬
ñ debet morosa expositio¬
ne tardari. Hoc tam̃ mag¬

Expanded text:
amore se dilatat, atque erga eos amore se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona optactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus, ad vicesimum et quintum pervenit, quia bona opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur: unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor, teporis angustia est. Omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo; nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: « In terra pax hominibus bonae volunturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen mag
Abbreviated transcription (Latin):
habent & circulos aureos. in¬
tellectũ scił uera sapientia.
sulgentẽ. Qui intellectus qͥa
esse debet ꝑ omĩa circũspec¬
tus & cauta sollicitudine. ui-¬
gilantiũ unitꝰ. recte ꝓcircłos
designatur Et notandum
quod a latere & summitate.
iubent᷑ ansule uł circuli
in cortinis fieri. quia p̃cep¬
ta celestia & intellectꝰ sp̃ua¬
lis. ñ solũ nos debet sur sũ
in d̾i amore suspendere. s
etiam ꝓximo in caritate so¬
ciare. In eo enĩ qͦđ condi¬
torẽ nr̃m diligimꝰ. quasi
ꝑ suꝑiores ansulas in aere
pendemꝰ. Inco uͦ. qͦd sicut
nosmet ipsos ꝓximos amamꝰ.¬
ansulas & circulos alatere. ha¬
bemus. ut cortine. tab̾naculi.
idẽ. fideliũ anime ꝑ caritatem
coniuncte. sint. & ñ ꝑ discordiã
diuise. Unde & hic post longitu¬
dinẽ qͥnquaginta cubitorũ
ꝓtinꝰ latitudo subiungit᷑ ui¬
ginti & qͥnq cubitoꝵ. Que
uideł latitudo. ad caritatem
ꝓximi ꝑtinet. Ipsa enĩ in fratrũ

Expanded text:
habent et circulos aureos, inhabent et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautae sollicitudinis vigilantia munitus, recte per circulos designatur. 5. Et notandum quod a latere et summitate jubentur ansulae, vel circuli in cortinis fieri, quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum debet nos sursum in Dei amorem suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divisae. Unde dinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum; quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
suam mͦ tendere longani-¬
miter potest. Quia enim
ꝑ qͥnquagenariũ numerũ
ad ȩternã requiẽ ꝓucam᷑.
ctiam hoc nos omĩno instru¬
it. qͦd in tabnaculo decem
cortine uisse sunt fieri.
que haberent ansulas qͥn¬
quagenas. & circulos aure¬
os quinquagenos. a latere &
sũmitate. Cortine tab̾na¬
culi scĩ om̃s sunt. qͥ ex di¬
uersis uirtutũ coloribꝰ
unt. Qui interiora uelant.
xexteriora omĩmͦ exornãt.
qͥa. eorũ uita in qͣntũ ui¬
detur ornam̃tũ est. & eoꝵ
intellectus abscondait᷑. dum
cȩlestia que in m̃te seruãt
& dicere ñ possunt. in eis
aliquomodo uelantur. Recte
autẽ decem cortine sunt. qͥ a
ꝑ decalogi custodiã. ipsa scõꝵ
corda ꝑfecerunt. Lacinctine
uͦ ansule cortinarũ fieri qͥnqͣ¬
ginta p̃cepta sunt. Lacinctus
celi speciẽ habet. Ansule gͦ
cortinarũ sunt p̃cepta celes¬
tia. in quib ligant᷑ anime ut
ab inferioribꝰ subleuate suptꝰ
pendeant. Que uidel ansule

Expanded text:
suam modo tendere longanisuam modo tendere longanimiter potest. Quia enim per quinquagenarium numerum 1379 ad aeternam requiem provocamur, etiam hoc nos omnino instruit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et summitate . Cortinae etennt, qui ex diversis virtutum coloribus, unt. Qui et interiora velant, et exteriora omnimodo exornant. Quia eorum vita, in quantum videtur, ornamentum est; et eorum intellectus intus absconditur, dum coelestia quae in mente servant, et dicere non possunt, in eis aliquo modo velantur. Recte autem decem cortinae sunt, quia per Decalogi custodiam ipsa sanctorum corda profecerunt. Hyacinthinae vero ansulae cortinarum fieri quinquaginta praeceptae sunt. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae
Abbreviated transcription (Latin):
re se thalamos ostendit.
Que porta habet. & frontem.
quia sunt in pdicatoris ui¬
ta. aꝑta. oꝑa que uident᷑.
Habet. & ante frontẽ uesti¬
bulum. qͥa pͥusquã bona
oꝑa. insinuet. p̃dicat. fidẽ
ꝑ quã anima humiliter
ueniens. ad bonoꝵ actuum
altitudinẽ subleuat᷑. Que
cuncta scđm m̃surã. por¬
te pͥoris sunt. uixta hoc
qͣd subdit᷑. qͥa m̃sus ẽ. qͥnqͣ
eiꝰ. uiginti qͥnq cubitorũ¬
latiꝰ me dixisse meminis¬
tis. Per qͥnquagenarium
enĩ numerũ requiẽ aixi¬
mus figurari. qͥa. & qͥnqua¬
gesimꝰ annus ueteri ppło
in requiẽ datus ẽ. qͥ appel¬
latus ẽ. iubeleus: & septena¬
rius numerꝰ ꝑ quẽ hoc
om̃e tempus euoluitur.
septies multiplicatus ad qua¬
araginta & nouẽ ducitur.
Cui monas additur. qͥa in u¬
nius contẽplatione reqͥes
eterna ꝑficitur. Isdem gͦ
qͥnquagenariꝰ numerꝰ nõ¬
bis in longitudine. ẽ. quia
puenire ad illam requiẽ
ñ potest. nͥ qui ad eã spem

Expanded text:
re se thalamos ostendit. re se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevatur: quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxta hoc quod subditur: « Quia mensus est qm viginti quinque cubitorlatius me dixisse meministis . Per quinquagenarium enim numerum requiem diximus figurari, quia et quinquagesimus annus veteri populo in requiem datus est, quia appellatus est jubilaeus; et septenarius numerus, per quem hoc omne tempus evolvitur, septies multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur. Cui monas additur, quia in unius contemplatione requies aeterna perficitur. Idem ergo quinquagenarius numerus nobis in longitudinem est, quia pervenire ad illam requiem non potest, nisi qui ad eam spem
Abbreviated transcription (Latin):
cari contempnunt. alii uͦ & ter-¬
rena bona despitiunt. & cȩ¬
lestia bona p̾dicant qͦ cogno¬
uerunt. qͥd isti nͥ in sp̃uali e¬
dificio thalami sunt. in quoꝵ
cogitatione & meditatione
anima. cȩlesti sponso sociatur:
Quos tres bonoꝵ ordines. quia
ñ solũ eccłia ex gentib habet.
sed aliqͣndo etiã synagoga ha¬
buit. dũ magna multitudo
sp̃ualiũ redẽptoris grãm ar¬
aenter expetauit.porta ce¬
iestis edificii tres hinc & tres
inde thalamos habet. qͥa p̃di-¬
cator quisq cũ ad suꝑnã pa¬
triam auditorẽ ꝓuocat. &
nouos patres & ueteres anhe¬
lasse. cęlesti desiderio demon¬
strat. Plus enĩ plerũq exem¬
pla. quã rationis uerba com¬
pungunt. Et cũ p̃dicator di¬
cit quales alii in cõiugio. uł
in cõtinentia. uł in p̃dicatiõ ẽ.
erga omĩpotentis di amo¬
rem in nouo testam̃to fue¬
runt. uł alii quales in ue¬
teri. porta que loqͥtur ter¬
nos ex utroq latere habe¬

Expanded text:
cari contemnunt, alii vero et tercari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et meditatione anima coelesti sponso sociatur? Quos tres bonorum ordines, quia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redemptoris gratiam ardenter exspectavit, porta coelestis aedificii tres hinc, et tres inde thalamos habet, quia praedicator quisque, cum ad supernam patriam auditorem provocat, et novos patres et veteres anhelasse coelesti desiderio demonstrat. Plus enim plerumque exempla quam praedicationis verba compungunt; et cum praedicator dicit quales alii in conjugio, vel in continentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in Novo Testamento fuerint, vel alii quales in Veteri, porta quae loquitur ternos ex utroque latere habe
Abbreviated transcription (Latin):
nonne uos ante dnm:Longi¬
tudo gͦ alatitudo porte ẽ. quȩ
aqͥlonẽ respicit. qͥa cũ in fidelẽ
quempiã in peccati sui frigore.
torpentẽ p̃dicator ad fidẽ con¬
uerterit. ꝑhoc qͦd eũ in longi¬
tudinẽ. spei tendit. & in am¬
plitudinẽ caritatis dilatat. eiꝰ
głam suã facit. Et qͥa in cog-¬
nitione tͥnitatis scẽ ex uerbo
p̃dicationis. auditores quiꝙ
in eiusdẽ tͥnitatis amore ꝓfi¬
ciunt. habet hec cadẽ porta
thalamos tres hinc & tres inde.
de tͥnitate conditor loquit᷑.
hoc & de testam̃to ueteri osten¬
dit. & cor audientiũ in amore
cȩlestis patrie ꝑficit. ut anima
inherens d̃o. quasi sponsa cũ
sponso in quodã iã thalamo
sedeat. atq a. terrenis se desi¬
deriis funditꝰ auertat. uł cer¬
continentũ. at q p̃dicatorum¬
Et quia alii etiam in comugus
positi. amore cȩlestis patrie.
anhelant. alii autẽ spe eterni
gaudii etiã carnẽ macerant.
om̃sq actus terrenos refugi¬
unt. & in cura huiꝯ scłi impli-¬

Expanded text:
Longitudo ergo et latitudo portae est, quae ad aquilonem respicit: quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem convertit, per hoc quod eum in longitudinem spei tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit: et quia in cognitione sanctae Trinitatis ex verbo praedicationis auditores quique in ejusdem Trinitatis amore proficiunt, habet haec eadem porta thalamos tres hinc, et tres inde, de Trinitate conditor loquitur, hoc etiam de Testamento Veteri ostendit. Et cor audientium in amore coelestis patriae proficit, ut anima inhaerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat, atque se a terrenis desideriis funditus avertat. 3. Vel cercontinentium, atque praedicatorumet quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in cura hujus saeculi impli
Abbreviated transcription (Latin):
lectus de ẽ. quia qͥ ñ intelli¬
git malũ qͦd agentẽ grauat.
quomͦ potest honũ solidari
qͦd adiuuat: Itaq a cõsilio
ascendamꝰ ad intellectum:
Sed qͥd̃ si intellectus magno
quidem acumine uigilet.
& moderareͥ se. nesciat ꝑ ma¬
turitatẽ. Ab intellectu gͦ
ascendatur a sapientiam.
uia igit᷑ ꝑtimorẽ surgimꝰ
ad pictatẽ. ꝑ pietatẽ ad sci¬
entiã ducimur. ꝑ scientiam
aa fortitudinẽ roboramur.

Expanded text:
lectus deest, quia qui non intellilectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fo
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Sed sepe pietas ꝑ in¬
ordinatã miscdiam errare
solet. si fortasse peꝑcerit qͤ
parcenda ñ sunt. Peccata e¬
nim que feriri gehenne igni-¬
bus possunt. discipline sunt
uerbere corrigenda. Sed in¬
ordinata pletas cũ temꝑalit̾
parcit. ad eternũ supplicium
ꝑtrabit. Ut gͦ uera. & ordinita.
sit pictas: ad gradũ est aliũ¬
subleuanda id ẽ. ad scientiã.
pumiat. uł qͥđ ex miscdia
dimittat. Sed quid si sciat
quid agere quisq debeat.
uirtutẽ uͦ agendi ñ habeat:
Scientia gͦ nr̃a crescat. ad for¬
titudinẽ. ut cũ uidet. quiad
agendũ sit. hoc agere ꝑm̃tis
fortitudinẽ possit. ne timo¬
re trepidet. & pauore cõ lap¬
sa ñ ualeat bona defendere.
que sentit. Sed sepe fortitu¬
do si in puida. fuerit. & minꝰ
cõtra uicia circũspecta. ipsa
sui p̃sumptione in casũ ruit
Ascendat gͦ ad cõsiliũ. ut p̃u¬
dendo p̃muniat. om̃e quodi
agere fortiter potest. Sed
esse cõsiliũ ñ potest. si intel¬

Expanded text:
tatem: sed saepe pietas per intatem: sed saepe pietas per inordinatam misericordiam errare solet, si forte pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas, cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pisublevanda, id est ad scientiam, puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intel
Abbreviated transcription (Latin):
descendendo magis quã ascen¬
dende numerauit. uidel sapi¬
entiam. intellectum. cõsiliũ. for¬
titudinẽ. scientiã. pictatẽ. timo¬
rem. Et cũ scriptũ sit. initium
sapientie timor dñi. constat ꝓ¬
culdubio qͥa a. timore ad sapi¬
entiam ascendit᷑. ñ autẽ a sapi¬
entia ad timorẽ redit᷑. quia ni¬
morem Propheta. gͥ quia de
celestibus ad ima loquebatur.
cepit magis a sapientia. & des¬
cendit ad timorem. Sed nos
qui a terrenis ad celestia ten¬
dimus. cosdem gradꝰ ascen¬
dendo numeremꝰ. ut atimo¬
re ad sapientiã ꝑuenire ua¬
ascensionis gradꝰ ẽ. timor dñi.
scđ̾s pietas. tertiꝰ scientia.
quartꝰ fortitudo. quintꝰ con¬
siliũ. sextus intellectus. septi¬
mus sapientia. Est enĩ tuor
anĩ in m̃te. Sed qualis iste
timor ẽ. si cũ eo pietas ñ est:
Qui enĩ misereri ꝓximo igno¬
rat. qͥ cõpati er tͥbulationi
dissimulat. huiꝰ timor ante
omĩpotentis d̃i ocłos nullꝰ
est. qui ñ subleuat᷑ ad pie¬

Expanded text:
endendo numeravit. Videlicet sapientiam et intellectum, consilium et fortitudinem, scientiam, pietatem et timorem. Et cum scriptum sit: Initium sapientiae timor Domini , constat procul dubio quia timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur. morem . Propheta ergo, qui de oelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremre ad sapientiam perveniaascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente: sed qualis iste timor est, si eum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, qui non sublevatur ad pie
Abbreviated transcription (Latin):
mosine ascenderunt. in con¬
spectu di Si enim do uero
rat. quem orabat:: uel qͦ mͦ
hunc omp̃s d̾s exaudierat.
si ñ ab ipso se inbonis ꝑfici
petebat: Sciebat igitur cre¬
atorem om̃ium đm. sed qͥa
eiꝰ omp̃s filiꝰ incarnatꝰ esset
Scriptum namq ẽ. Sine fido.¬
impossibile est placere do Ridẽ
gͦ habuit. cuiꝰ orationes & ele¬
mosine placere potuerant. Bo

Expanded text:
emosynae ascenderunt in conemosynae ascenderunt in conspectu Drat, quem orabat? Vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis profici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum; sed quia ejus omnipotens Filius incarnatus esset Scriptum namque est: « Sine fidimpossibile est placere Deo . » Fidem ergo habuit cujus operationes et eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
spitalis aꝑitur. B ene autem
dicit᷑. quia uestibulũ erat.
ante eam. qͥa nͥ quis prius
humilitatẽ habuerit. ad
hos gradꝰ donoꝵ sp̃italiũ
ñ ascendit: sicut scriptũ ẽ
guꝑ quẽ requiescet sp̃c meus.
nisi suꝑ humilẽ & qͥetum
& trem̃tẽ sermones meos:
De quo ꝑ psalmistã dicit᷑. As¬
census in corde eiꝰ aispo¬
suit. in ualle lacrimarum.
conuallis quippe. humilis
locus ẽ. Et peccator qͥsq
dum se in lacrimis humili¬
ter affligit. in corde. ꝑ as¬
censũ uir tutũ ꝓficit. Qui¬
Potest. quoq ꝑ uestibulũ fides
intelligi. ipsa quippe ẽ. ante¬
a d fidem uenimꝰ. & post mo¬
dum ꝑ sp̃italium donoꝵ gra¬
dus. celestis uite aditũ intra¬
mus. Non enĩ uirtutibꝰ ue¬
nitur ad fidem. sed ꝑfidem
ꝑtingit᷑ ad uirtutes. Cor ne¬
lius enĩ centurio cuiꝰ ele¬
mosine ante baptismũ angło
teste laudate sunt. ñ oꝑibꝰ
uenit. ad fidem. sed fide uenit
ad oꝑa. Nam ei ꝑ angelum
dicitur. O rationes tue & ele¬

Expanded text:
itae aperitur. Bene autem dicitur quia vestibulum erat ante eam: quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendet, sicut scriptum est: « Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum Potest quoque per vestibulum fides intelligi. Ipsa quippe est anad fidem venimus, et postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intramus. Non enim virtutibus venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim Centurio cujus eleemosynae ante baptismum, Angelo teste, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem, sed fide venit ad opera. Nam ei per Angelum dicitur: Orationes tuae et ele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sc̃i sp̃c septisormẽ grãm aditꝰ
nobis uite celestis aꝑitur. Quã
septiformẽ grãm. ysaias in ipso
nr̃o capite. tił in eiꝰ corꝑe quod
sumus enumerans dicit. Reqͥes¬
cet suꝑ eum sp̃c sapientie. &
intellectus. sp̃c consilii & forti¬
tudins. sp̃c scientie & pietatis.¬

Expanded text:
 Spiritus septiformem gratiam aditus nobis vitae coelestis aperitur. Quam septiformem gratiam Isaias in ipso nostro capite, vel in ejus corpore quod sumus enumerans, dicit: « Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pie
Abbreviated transcription (Latin):
bus scimꝰ Alia
etem̃ loca
clade desolata
sunt. alia
gladio cõsũpta
alia. fame
cruciata. alia
terre hia¬
tibus absorta.
Despiciamꝰ
g ex toto animo
hoc p̃sens
scłm uł extinc tũ finiamꝰ
mun¬
di desideria
sal¬
tim cũ mun¬
di
fine. metiamur
norũ facta que
pos sumus. Apud ori¬
entem enĩ & aquilonem
multi sunt. qui ꝑ ꝑfectio¬
nem uite centũ cubitis m̃¬
surantur. Ex udea etenu
& gentilitatt sicut dictũ est
ad scĩtatis culm̃ excreuert᷑.
quamuis intelligi ꝑ orien¬
tem & aquilonẽ. & iam iusti
& peccatores possint. Ori¬
ens quippe. ñ immerito
iusti nominantur. quia si¬
cut in luce fidei nati sunt.
in innocentia ꝑstiterunt.
Per aquilonẽ uero recte
peccatores accipimꝰ qui¬
in mortis frigore dilapsi
sub peccati sũi umbra tor¬
puerunt. Sea qͥa omĩpoten¬
tis di misc̃ia etiã tales ad
penitentiã reuocat. cõpunc¬
tione & lacrimis lauat. uir

Expanded text:
bus scimus. Alia bus scimus. Alia etenim loca clade desolata sunt, alia gladio consumpta, alia fame cruciata, alia terrae hiatibus absorpta. Despiciamus ergo ex toto animo hoc praesens saeculum vel exstinctum; finiamus mundi desideria saltem cum mundi fine: imitemur bonorum facta quae possumus. Apud Orientem enim et Aquilonem multi sunt qui pro perfectione vitae centum cubitis mensurantur. Ex Judaea etenim et gentilitate, sicut dictum est, ad sanctitatis culmen excreverunt. Quamvis intelligi per Orientem et Aquilonem etiam justi et peccatores possint. Oriens quippe non immerito justi nominantur, qui, sicut in luce fidei nati sunt, in innocentia perstiterunt. Per Aquilonem vero recte peccatores accipimus, qui mentis frigore dilapsi sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia omnipotentis Dei misericordia etiam tales ad poenitentiam revocat, compunctione et lacrymis lavat
Abbreviated transcription (Latin):
iuue nes. scł̃ares. & scł̃ariũ filii
huc undiq cõcurrebant. cũ
ꝓficere in hoc mundo uoluissent.
trita. ecce gemitib opp̃ssa est.
iam nemo ad eã currit ut
in hoc mundo ꝑficiat. iam nul¬
lus potens & uiolentꝰ reman¬
fit. qͥ oppͥm̃do p̃dam diripiat.
Dicamꝰ gͦ ubi ẽ. habitacłm leo¬
num. & pascua catuloꝵ leonũ:
Contigit ei. qd de iudea noui¬
mus ꝑ ꝓphetã dictũ o ilata.
caluitiũ tuũ. sicut aquila.
Caluitiũ qͥppe hominis. in solo
capito fieri solet. C aluitiũ
uero aquile in toto fit corꝑe
quia cũ ualde sentierit. plu¬
me ei ac penne ex omib illiꝰ
m̃bris cadunt. C aluitiũ ergo
fuũ sicut. aquila dilatat. que
plumas ꝑdidit. que populum
amisit. Ñ larum quoq penne
ceciderunt. cũ quib uolare
ad p̃dam cõsueuerat. qͥa. om̃s
ciꝰ potentes extincti sunt.¬
ꝑ quos aliena rapiebat.
Hec autẽ que de romane
urbis contͥtione dicimꝰ. in cun
ta mundi ciuitati¬

Expanded text:
juvenes saeculares, et saecularium filii juvenes saeculares, et saecularium filii huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. trita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat; jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus per prophetam dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquila dilatat, quia plumas perdidit dum populum amisit. Alarum quippe pennae ceciderunt cum quibus volare ad praedam consueverat, quia homines ejus potentes extincti suntper quos aliena rapiebat . 24. Haec autem quae de Romanae urbis contritione dicimus, in cunctis facta mundi civitati
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc cotidie gladii. adhuc
cotidie innumere tͥbulationes
p̃munt. Dicatur gͦ. Pone ꝙͦ
eam suꝑ prunas uacuã. Quia
enim senatꝰ deẽ. popłs inte¬
riit. & tam̃ in paucis qͥ sunt
dolores & gemitꝰ cotidie mul¬
tiplicant᷑. iam uacua ardet. ro¬
ma. Quid autẽ ista de homi¬
nibꝰ dacimꝰ. cũ ruinis crebres¬
centib ipsa quoq ei destructa¬
edifitia uidemꝰ. Unde apte
de ciuitate iã uacua subdit᷑.
Incalescat. & liqfiat es ei lam
enim & ipsa olla cõsumitur.
in qua priꝰ carnes & ossa con¬
sumebant᷑. qͥa p ost quã defece¬
runt. homines. etiã parietes
cadunt. Ubi autẽ sunt qͥ in eiꝰ
moderatũ gaudiũ: Impletũ
est in ea. qͦd̾ cõtra destructam
habitaculum leonũ. & pascua
catuloꝵ leonũ: In eiꝰ duces
ac pͥncipes leones ũ erant. qui
ꝑ diuersas mundi ꝓuntias
discurrentes. p̃dam seuiendo
& interfitiendo rapiebant. Hic
leonũ catuli inueniebant. pas¬
cua. qͥa pueri. ad olestentes.

Expanded text:
adhuc quotidie gladii, adhuc adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur: jam ma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum, ruinis crebrescentibus, ipsa quoque destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat, et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius et carnes et ossa consumebantur, quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi autem sunt qui in ejumoderatum gaudium? 23. Impletum est in ea quod contra destructam habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui, per diversas mundi provincias discurrentes, praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hic leonum catuli inveniebant pascua, quia pueri, adolescentes,
Abbreviated transcription (Latin):
calens actionib mundi fer¬
uescerent. ut quasi frusta
carniũ ipso suo feruore li¬
quarentur.
De qua bene di¬
citur. Effer¬
buit coctio ciꝰ
& discocta st̃
ossa illiꝰ in me¬
dio eiꝰ. quia
priꝰ qͥdẽ in ea
uehem̃ter
incaluit actio
sed post modũ
ipsa gła cũ
suis sequacib
desecit. Per
ossa etenĩ po¬
tentes scłi ꝑ carnes uer
popłi desig nan¬
tur.
quia sicut carnes
por¬
tant᷑ ossib ita ꝑ
tentes scłi infirmita re¬
gitur popłoꝵ. Sed ecce iam
de illa. om̃s huiꝰ scłi poten¬
tes ablati sunt. ossa gͦ ex coc¬
ta sunt Ecce popłi defece¬
runt. carnes eiꝰ liquefactȩ st̃.
Dicatur itaq Congere ossa. quȩ
igne succendã. consũm̃tur
car nes & coquet᷑ uniuersa
compositio eiꝰ. & ossa ta¬
bescent. Ubi enĩ senatus.
ubi iam populus Contabue.¬
runt ossa. consũpte st̃ carnes.
omĩs in ea scłariũ digritatũ
ordo extinctus ẽ. ex cocta est
uniuersa cõpositio eI. & tam̃
ipsos nos paucos qͥ remansimꝰ

Expanded text:
calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium, in ipso suo fervore liquarentur, de qua bene dicitur, « efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus, » quia prius quidem in ea vehementer incaluit actio sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur. Quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt. Ossa ergo excocta sunt, ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque, « Congere ossa quae igne succendam, consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est universa compositio ejus, et tamen ipsos nos paucos qui remansimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rientẽ. Et septẽ graduũ
erat ascensus eiꝰ . & uestibu¬
lũ ante. eam. De porta que
respitiebat uiã aqͥlonis atͥ
exterioris. ea ipsa replican¬
tur. que iam de porta. alia
suꝑiꝰ dicta sunt. atq alia
subiungunt᷑. que de. p̃dicta.
porta ꝓpha tacuerat. Ut
gͦ de his latiꝰ disseramꝰ que
nec dũ discussa sunt. debe¬
mus ea que iã dicta. sunt
sub breuitate replicare.
Porta etenĩ uiã aqͥlonis res¬
picit. cũ p̾dicator qͥsq uitã
peccatoris cognoscit: eiq
interiora uite ꝑ uerbum
p̾dicationis aꝑit. Que por¬
ta atrii exterioris dicitur
Exteriꝰ quippe ẽ atrium
uita p̃sens. in qua om̃e qͦd
corꝑaliter agitur. corꝑalit̾
etiam uidetur. Quȩ tam
in longitudine quã in lati¬
tudine m̃suratur. qͥa cũ ad
fidem peccator ducit᷑. neces¬
se est ut eiꝰ doctor consi¬
deret. uł quantũ in longi¬
tudinẽ spei. uł qͣntũ in la¬
titudinẽ caritatis ex eius
ammonitione ꝓficiat. Qui¬

Expanded text:
 graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam. 2. De porta quae respiciebat viam Aquilonis atrii exterioris, ea ipsa replicantur quae jam de porta alia superius dicta sunt, atque alia subjunguntur quae de praedicta porta propheta tacuerat. Ut ergo de his latius disseramus quae necdum discussa sunt, debemus ea quae jam dicta sunt sub brevitate replicare. Porta enim viam Aquilonis respicit, cum praedicator quisque vitam peccatoris agnoscit, eique interioradicationis. Quae porta atrii exterioris dicitur. Exterius quippe est atrium vita praesens, in qua omne quod corporaliter agitur, corporaliter etiam videtur: quae tam in longitudine quam in latitudine mensuratur: quia cum ad fidem peccator ducitur, necesse est, ut ejus doctor consideret, vel quantum in longitudinem spei, vel quantum in latitudinem charitatis ex ejus admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
mi odiũ coangustat᷑. latitu¬
dinẽ ñ habet. qͥa nescit uel
tͥnsitoria contẽpnere. uł se
in pximi amore. dilatare.
Cum uͦ cõuersus qͥsq ad eter¬
ne uite gaudia. longanimi¬
ter sꝑat. ꝓximoꝵ molestias
cũ caritate tolerat. & eaque
ñ habet contupiscere cõtẽp¬
nit. longitudinẽ & latitudi¬
nem porta habet. qͥa gła
p̾dicatoris ẽ: ꝓfectꝰ audito¬
ris. Ynde qͥbusdã ꝑ magnũ
p̃dicatorẽ dicit᷑. Gͥaudĩ
meũ & corona mea. Et rur¬

Expanded text:
mi odium coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel transitoria contemnere, vel se in proximi amore dilatare. Cum vero conversus quisque aeternae vitae gaudia longanimiter sperat, proximorum molestias cum charitate tolerat, et ea quae non habet concupiscere contemnit, longitudinem et latitudinem porta habet, quia gloria praedicatoris est, profectus auditoris: unde quibusdam per magnum praedicatorem dicitur: « Gaudium meu
Abbreviated transcription (Latin):
& ligabunt te in eis. & ñ eg̃dieris
in medio eoꝵ. Cum enĩ p̾daca¬
tor quisq ad conscientiã domus
sue reducitur. suꝑ eo uincula dan¬
tur. & ligat᷑ in eis. quia qͣnto plus
se in cogitatione difcusserit. tan¬
to ampli agnoscit iusti anima
qͣntis mortalitatis sue infirmita¬
tibus sit ligata. Nisi enĩ se ligatũ
conspiceret. paul minime dixis¬
set. Desideriũ habens dissolui &
cum xp̃o esse. Hinc & ꝑ psalmistã
dicitur. Ut audiret gemitum
uinculatoꝵ. ut ͦ filios interẽptor
Et rursus. Intret in conspectu

Expanded text:
abunt te in eis, et non egredieris in medio eorum. 13. Cum enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Hinc per Psalmistam dicitur: Ut audiret gemitum vinculatorum, et solvat filios interemptorum . Et rursus: Intret in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam miscđie habeat. Per scien¬
tiam quippe. uerba di discit.
Date elemo. sinã & ecce om¬
ma munda sunt uobis Cumq
iam esse misericors in elemosi¬
nis ceꝑit. uerba sc̃e auctorita¬
tis legit. & quic quid in eis de
tum intelligit. Ibi enĩ scͥptũ:
Pater erã pauꝑum. Quod for¬
tasse antea legebat & p̾teriebat
sed cũ in eius corde iam miscãe
cepit imitari naturã. qͥd ẽ patrẽ
esse pauꝑum legit & cognoser.
quia introrsus rediens. in seni¬
ipso intelligit qͥd foris auar
Alud namq est elemosinran
ex p̃cepto facere. atq aliua
ex caritate. Ex p̾cepto enm
facere bonũ inchoantiũ est
ex caritate autẽ bonũ ꝑfectoꝵ

Expanded text:
etiam misericordiae habeat. Per scienetiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de ntum intelligit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facere
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. uerbũ p̃dicantiũ. luctꝰ
penitentiũ sequit᷑. Audit post
se uocẽ alarũ animaliũ. qͥa ex
ipso luctu penitentiũ oriunt᷑
uirtutes scoꝵ ut tantomagis in
scã actione ꝑficiant. qͣnto se an¬
te cognitionẽ uitȩ nequiter e¬
gisse me minerint. Sed est in his
uerbis magna aubitatio. qͥa ñ a
met ipsis ꝑcutiat. an certe hec
cadẽ scã animalia alis suis se ui¬
cissim feriant. ut ala hui alterũ¬
et ala alterius istud animal tan¬
gat Sed quia plerũq in sacro
eloquio ideo aliquid obscure di¬
citur. ut dispensante mirabiliter
do multipliciter exponat᷑. nos ca¬
ritati ur̃e utraq exponere lar¬
giente dño debemus. Sepe iam
alas animaliũ. uirtutes diximus
animal alas suas excutiens al¬
terã ad alterã ꝑcutit. nͥ quod
aꝑte dat̾ intelligi. quia sancta
animalia cũ efficimur. uirtus
in nobis uirtutẽ excitat. dũ
una alterã ad ꝑfectionẽ pulsat:
Ecce enĩ quis habet iam u̾bi
dei scientiã: discit ut uriscera

Expanded text:
dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non metipsis percutiat, an certe haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alteruet ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium virtutes diximus animas alas suas excutiens alteram ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce etenim quis habet jam verbi Dei scientiam, discit ut viscera
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpit. Miror qͦd sic tam cito tͣns¬
feramini. ab eo qui uos uocauit
in gr̃a xp̃i. Quib etiam in aꝑ¬
ta increpatione. post cetera sub¬
iungit. O isensati galathe. qͥs
uos fascinauit: Mentes et enmi
aure. nͥ aꝑta essent increpatione
ꝑcusse. nullo mͦ malũ cognoscertn
quod egissent. Nam sepe hi qui
impudentes sunt. tantũ se pec¬
casse sentiunt. qͣntũ de peccatis que
ficerĩt increpantur: ut minores
culpas suas estiment. quas minor
muectio castigat. & quas uehem̃t̾
obrurgari uiderint. maiores esse
dep̃hendant. Unde necesse est ut
sermo semꝑ p̃dicantis cũ audito¬
rum debeat qualitate formari.
ne aut uerecundis asꝑa. aut im¬
pudentibus lenia lo quat᷑. Quso
autem mirũ si hoc uerbi d̃i ero¬
gator faciat. cũ a agricola qui
sem̃ in terrã mittit. priꝰ terrȩ
qualitatẽ p̃uidet. quibꝰ seminibꝰ
apta uidea t. & post quã quali¬
tatem p̃uiderit terre. tunc semi¬
na spargit: Is: quia de qualitate

Expanded text:
coepit: Miror quod sic tam cito transcoepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratia Christi . Quibus etiam in aperta increpatione post caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
chorinthios quidã om̃i gr̃a re¬
pleti. & erant quidã in ꝑsonarũ
fauorib excisi. cepit a laudibus
ꝑfectoꝵ. ut modesta inuectione
ad rep̾hensionẽ ꝑtingeret infir¬
morũ. & in hoc quoꝙ ad medicinã
cordis. a medicina. corꝑis usin
trahens. Nam cũ feriendũ ui¬
nus medicus aspicit. prio ea
m̃bra que circa uulnꝰ sunt sana
palpat. ut post ad ea q̃ uulne¬
rata sunt leniter palpando pr¬
niat. Cum gͦ paulꝰ ꝑfectos c̃ho¬
rinthiis laudauit. sana m̃bra me¬
ta uulnꝰ tetigit. Cũ uero infr¬
mos de diusione rep̃hendit ius¬
nus in corꝑe ꝑcussit. Uideamis
tam̃ hunc ipsum qui tanta mo¬
destia atq mansuetudine ad cor¬
ripiendos chorinthios ducit᷑ qͥb
contra galathas qui a fide discis¬
serant exercet᷑. Nulla enĩ mo¬
destie pacientia p̾missa. nulla lo¬
cutionis dulcedine p̃rogata. eosc̃
a fide discessisse cognouit. ab ipso
epłe sue exordio inuehendo redir¬
guit. Nam p̃missa salutatione sic

Expanded text:
Corinthios quidam omni gratia reCorinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum, et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemissa salutatione, sic
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dico. qͥd unusqͥsq nr̃m dicit.
Ego ꝯuiaẽ sum pauli. ego autẽ
apollo. ego uero cephe ego aũ xp̃i.
Ecce quos in omni uerbo & in
omi scientia laudauerat. quibus
nil deesse in ulla gra dixerat. pau¬
lisꝑ loquens. ad increpandũ lenit̾
ueniens. diiusos erga se ipsos rep̃¬
hendit. Et quoꝵ prius salutem
narrauerat. post modũ uulnera
patefecit. Peritus enĩ medicus
uulnus secandũ uidens. s egrũ
timidũ esse conspiciens. dru pal¬
pauit. & subito ꝑcussit. Prius
blandã manũ laudis posuit. &
post modũ ferrũ increpationis
fixit. Nisi enĩ uerecunde m̃tes
fuerint. palpando rep̃hense. ⁊ta
ut. ex aliis reb audiant. qͦđ in
ꝯsolationẽ sumant. ꝑ increpatio¬
nem ꝓtinus ad desꝑationẽ ca¬
dunt. Sed num qͥd m̃titus est
paulus. ut priꝰ nil deesse in om̃i
grã diceret. quib pꝰmodũ dicturꝰ
erat unitatẽ deesse: Absit hoc
ut. quis de illo talia uł desipienᷤ
credat. Sed quia erant inter

Expanded text:
 quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit, et quorum prius salutem narraverat postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia vel desipiens credat; sed quia erant inter
Abbreviated transcription (Latin):
auade in domũ tuam. nͥ porta
temptationes carnis in quibus
actenus iacuisti. ac reuertere ad
conscientiã tuam ut. uideas que
ficisti: Propheta igit᷑ pꝰ campũ
in domo includi p̃cipitur. ut p̃di¬
cutor semꝑ pꝰ grãm doctrine quã
ꝓrimis ministrat. ad conscientiam
redcat. se q ipsum suptili exami¬
natione discutiat. ne de his que
foris p̃dicat. aliqͥd̃ ipse apd̃ se in¬
rrinsecus tͣnsitorie laudis querat.
Unde & ꝑ salomonẽ dicitur ħ ibe¬

Expanded text:
et vade in domum tuam, nisi, porta et vade in domum tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videas quae fecisti? Propheta itaque post campum in domo includi praecipitur, ut praedicator semper, post gratiam doctrinae quam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae laudis quaerat. 12. Unde et per Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝑ en grãm ad discutienda
m̃tis nr̃e secreta reuocam̃. ut apd
semet ipsum in d̾o animꝰ quiescat. s
non iam ꝑ exteriores concupiscentus
in appetitu laudis & głe cogitations
mobilitate discurrat. De hac domo
cordis. cuidã sanato ꝑ semet ipsam
ueritas dicit. Tolle grabattũ tuum.
& uade in domũ tuam. Per grabat¬
tum quippe in quo carnis est reqͥes.
ipsa caro designatur. ꝑ domum uer
onscientia figuratur. Et quia cũ
mente mortui in uiciis iacemus.
n carnis delectatione quie scimus.
nfirmi portamur in lecto Cum
uero sanati fuerimꝰ m̃te. ut iam
pulsantib carnis uiciis resistamus.
necesse est ut & temptationũ con-¬
tumelias de nr̃a carne tolleremꝰ
Egro itaq ad salutẽ reducto p̾¬
cipitur. tolle grabatũ tuũ. id est
porta lectũ tuũ in quo portatus
is. quia necesse est ut sanatꝰ qͥsq
portet contumeliam carnis. inqua
pruis iacebat egrotus. Quid est
g̃ dicere tolle grabattũ tuum.

Expanded text:
quando per ejus gratiam ad discutienda quando per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾cticat. ꝓpter eos quos extra se posi¬
tos corrigit atq ab iniqͥtate cõpescit:
loquendo ad campũ exit: Ibiq głam
dm̃ uidet. qͥa tanto largio doctrine
grãm ꝑcipit. quanto se in labore
p̃dicationis ex amore. pximoꝵ tens
Foras gͦ exeundo in altũ uisione en¬
citur. quia unde in alienis cordibs
ignorantie cecitatẽ ministerio sue
locutionis illuminat. inde eũ sui¬
na gr̃a in altiori intelligentia ei¬
altat. S quia semꝑ p̾dicator debis
ad m̃tem recurrere. humilitaten
atq mundiciã intͥnsecus cust odus
post campũ necesse est ut ad do¬
mum redeat. quatinꝰ in his qͣdicit
qualis etiam ipse sit intra ꝯscientũ
agnoscat. Si enim aut hoc qͦd lo qui
minime custodit. aut de his que lo¬
quitur temporalem głam requirit
loquendo quidem ad campũ exir
sed ñ cogitando se met ipsũ. ad domĩ
redire contempnit. Accepto emmn
sp̃u. in me dio domꝰ includimur.

Expanded text:
qui praedicat propter eos quos extra se posiqui praedicat propter eos quos extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique gloriam Domini videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo exeundo in altam visionem ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem 1296 ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiorem intelligentiam exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est ut ad domum redeat, quatenus in his quae dicit qualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spiritu, in medio domus includimur,
Abbreviated transcription (Latin):
phetia ligata erit. Qͦue si ita ut
dicta est in eoꝵ intellectũ decurrere¬
quasi gressus liberos suȩ p̃dicationis
habuisset. reꝓbis gͦ tunc p̃dicator sci¬
entia tacere compellit᷑. unde & hic
subdit᷑. Et linguã tuam adherescere
faciam palato tuo .x. eris mutus. nec
quasi uir obuirgans. quia domꝰ exas¬
pans est. S quia enoch & helia p̾di¬
cante. multi ex his qui tunc ex iuide¬
is in infidelitate remanserint. ad cog¬
nitionem ueritatis redeunt. sicut de¬
codem helia dicit᷑. helias uenit. & ip¬
se restituet omĩa. Qui utriq ꝑra
tibi. aꝑiam os tuum. & dices ad eos
Hec dicit dñs ds. Tunc enim ueluti
in extremo os ꝓphetiȩ apitur. cum
in p̃dicatione e noch & helie. a uidię¬
is ad fidem redeuntib. pphetia sacri
eloquii de xp̃o fuisse cognoscetur
S quia hec typice diximꝰ minc
uerba cadẽ caritati ur̃e moraliter
disseramꝰ. Quid est enim qͥd exire
ꝓpha ad campũ iubet᷑. nisi q̃d unꝰqͥsq

Expanded text:
phetia ligata erit: quae si ita ut phetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurrerequasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. » Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de Hetia dicitur: « Elias veniet et ipse restituet omnia . » Qui utrique per Zactibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. 9. Tunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii de Christo fuisse cognoscitur. Sed quia haec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramus. 10. Quid enim est, quod exire propheta ad campum jubetur, nisi quod unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
domus exasꝑans est. Que ui¬
delicet uerba. si ꝑ typice exposi¬
tionis ordunẽ sequam̃. ꝓph̃a in do¬
mo sua uincula suscipit & ligat᷑.
quia in extremis cũ uidea cre¬
diderit. grauissimas antixp̃i tem¬
pore ꝑsecutiones sentiet. ita ut
p̃dicationes eiꝰ mimstri iniqͥtatis
ñ recipiant. s resistendo has uin¬
culis doloꝵ p̃mant. Et in me¬
das eoꝵ ñ eg̃ditur. quia ad corda
prauoꝵ p̃dicatio ñ ꝑuenit. dum
lingua bonoꝵ ligata tribulatio¬
nibus tacet. Erunt et enĩ tunc
multi ex iudeis infidelib. qui eos¬
dem ipsos qui ex uideis credide¬
rint ꝑsequent᷑. Unde notandiũ:
qͥd hic quoq dicit᷑. quia in domo
uidelicet designet᷑. qm̃ & ex ipso
suo genere. uidea cũ fidelis fue¬
rit. tribulationes ꝑsecutionis por¬
ret. Dum enim unigenitꝰ sum¬
mi patris incarnatus ac mortuus.
resurrexisse atq ad cȩlos ascendis¬
se ñ credit᷑. sicut ꝑ sacre scͥpture
paginas p̾dicat᷑. nimirũ apd eos ꝓ¬

Expanded text:
exasperans est. » Quae, videlicet verba, si per typicae expositionis ordinem sequimur, Propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentiret, ita ut praedicationes ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo hunc vinculis doloris premant. Et in medio eorum non egredietur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus, qui eosdem ipsos, qui ex Judaeis crediderint, persequentur. Unde notandum est quod hic quoque dicitur quia in domo videlicet designetur, quoniam ex ipso suo genere Judaea, eum fidelis fuerit, tribulationes persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus, ac mortuus, resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud eos pro