comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium in ipsa iedice uitiata. sed gurtuita hoc ẽ uera quati
enim demundo mundum elegit fecit quodelegenrt non inuenit.
utur quomodo sediligat mundus ꝑditionis quiodit mundum redem ption
diligit se utiq falsa dilestione nonuenir. proinde falso sediligit & uereo dit
quienim diligit iniquitatem oditanimam suam. sed diligere sedicitur
qnm̃ iniquitatem quainiquus ẽ diligit &rursus o disse sedicitur qnm̃ qđe
noc& hocdiligit. Oditergo insenatunrm diligit uitium. Odit quod fac¬
tum .ẽ. ꝑdibonitatem diligit quod in eo factumꝰ .ẽ. ꝑ libe nem uoluntatem
Vndenos quoq: illum diligere & ꝓhibemur sireste intellegimus & iube mur
phibemur scilic& ubin obis dicitur. Nolite diligere mundum Iubemur
autem ubi n obis dicitur. Diligite in imicosurõs ipsi sunt mundus quino sodit¬
Ergo phibemur diligere in illo quo dipsediligit in seipso. &iube mur diligere
t ullo quo dipseodit inseipso dĩscilic& opificium & diuersas bonita

Expanded text:
arbitrium in ipsa radice vitiata, sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenitratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis, diligit se utique falsa dilectione, non vera; proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit. Et rursum odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium. Odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligamus, et jubemur. Prohibemur scilicet ubi nobis dicitur: Nolite diligere mundum . Jubemur autem ubi nobis dicitur: Diligite inimicosErgo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
seda duicinamresurretionem pesuinere credatur: tamquamfuerit ffastum : quod
erantampro ime itm fucuirum: Hadiedilestioni uefinte ista suffuerint.
cumdona uerit dnside tonsequentbus disseremus

Expanded text:
sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit D
Abbreviated transcription (Latin):
di secumre manentibus scis signifrata ost iiglori ficauo eius quandoreparattis imiquis
maneb it in aeornitate cdimscis: Qumaut em dixis so nuncelarificatus eio filius nd¬
omims : adiunxit &dscdarificatusest ineo : Ipsaestenimꝰ clarificatio filubo i in
ds̃ insedarificat: Deni quitam qua mistat ex poneno pdiungit oedicit: Sidsdaripi¬
quia nonuenit facere unlunt qr insuam sed uolud tatemetus quimi sit eum ÷ eud sub:
darificauit eum in semaipso: uren ae maliumana inquaest filius hominis quadada tho
xerno suscȩ ptaest : &iamin mostali a derpitate donaur: Et continuo in qũit
clarifitabatedim eriiurtestio nem scilic& suam nansicut nastromin fine fatuli ̃
sedoontinuo fututm harad testitionin predicens: Ipsa estenim clarificatio dequa um¬
uange lista iamdicentt quod paullo ahte commemoraui : quia propterea nondume
credentibus dandus. quiachs nondumerat clarificatus idest nondum fuerat in¬
nun cclarificatuse se faibiur huminis uit quod ait nuno: Nona dirminentem passionem.

Expanded text:
 secum remanentibus sanctis, significata est clarificatio ejus, quando, separatis iniquis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum autem dixisset: Nunc clarificatus est Filius hominis; adjunxit, Et Deus clarificatus est in eo. Ipsa est enim clarificatio Filii hominiDeus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit, et dicit: Si Deus clarifitem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarificavit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur; et continuo, inquit, clarificabit eum, resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio de qua evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum ecredentibus dandus, quia Jesus nondum erat clarificatus, id est, nondum fuerat Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ximum. quid in eo diligit nisi dm̃: Ipsa est dilestio ab omnimundanadilestione
discr&a : quam distinguendo ad diditdns. sicut dilexiuos: Quid enimni sidm̃
dilexit in nobis. Non quod hab eamus. sed ut haberem̃ us. ut perducatnos sicut
paulo antedixi ubi sit dsomnia i n omnibus : Sic&iam medicus restedicitur a egros
diligere : & quid in eis diligit . nisi salutẽ quamcupit utiquereuocare. non
orbum quem uenit expellere : Si cergo & nos inuicem diligamus in
possumus inuicem ad habendum in nobis dm̃cura diletionis ad trahamus.
hanc dilectionem donat ipse nobis quiait: sicut dilexiuos. ut & uos diligatis in¬
ucem: Ad hecergo nos dilexit ut & nos diligamũs inuicem: hoc nobis confe¬
enciligendonos ut mutua dilectione constringamurinternos. &tam

Expanded text:
ximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione ximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et
Abbreviated transcription (Latin):
cumin carnemortali adhucman&ur corsursum ponitur: dequalimorte dice
aassedictum est : ualida est sicut mors dilestio: Hacenim dilectione fit.
i to adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo. & uita nrã
cumdõ Cienim mors est quando de corpore anima exit. quo modo non est
mors quando demundo amor noster exit : Valida estergo sicut mors dilectio:
dea ualidius quauincitur mundus : Nolite itaque putare fratres mei in hoc
quod ait dns̃ mandatum nouum do uobis ut uos inuicem diligatis illud magis
pradermis sum es se mandatum quo praecipitur ut diligamus dnm̃ dm̃ nr̃m
dictum est. Diliges proximumtuum tamquam teipsum: In hisenim duobus
praeceptis in quit totã lexpend& & proph&ae: sed bene in tellegentibus
utrum que inuenitur in singulis : Nam & quidiligitdm̃ non eum potest contem¬
nere praecipientem ut diligat proximum : Et quiscẽ acspiritaliter diligit pro

Expanded text:
cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicecum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte diceo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita nostcum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? 2. Nolquod ait Dominus: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud magnum praetermissum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praeci
Abbreviated transcription (Latin):
testamentinoui. cantatores canticinoui: Haet dilestio fr̃scarissimi antiquos duic¬
tunciustos tuncpatriarchas & prophecas s̃icupostea begtos a postolos innouauit:
ipsa a nunc in nouatgente s eexuniuerso genere humano quod dis funditur taton
orb&ernerum facit & colligit populum nouum corpus nouae nuptiae filiidiuni¬
qn i homines sunt : sed sicut sediligunt qnm̃ diisunt & filii altissim omnes.
sim filio eius unico fratres. eadilectione in uicem diligentes qua ipsadili
perdusturus eos adillum finem qui sufficiat eis ubi sati&ur inbonis desiderium eorũ
Tunc enim aliquid desiderio nondeerit quando omnia inomnibus ds̃erit. Talis fins
hab & finem : Nemo ibi moritur. quonemoperuenit nisi huicsaeculo mor
don moste omnium quacorpus ab anima deseritur: sed moste electorum qua&iã

Expanded text:
testamenti novi, cantatores cantici novi. Haec dilectio, fratres charissimi, antiquos etitestamenti novi, cantatores cantici novi. Haec dilectio, fratres charissimi, antiquos etiam justos tunc patriarchas et prophetas, sicut postea beatos apostolos, innovavit, ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano, quod diffunditur in toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae, Filii Dei uniquoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sihs̃ mandatunouũ se discipulis suis daroestatur. ut diligant in uicẽ: Mande¬
ti inquit nouum do uobis. ut diligatis inuicem: ponnena merat hoc mandatũ
in antiquadi lege ubi scriptumest Diligei prenimuintuũ ta qua di psum᷑
quurergo nouũ appellatur adno. quod tamueus esse conuungtur  Anid eo est
madetũ nouũ quia exuto ueere indurtnes homine rnaut̃ ẽ nruat oippe
audientem uel potius oboedientem: no nomniñ edista: dilettio: quamdns ut
a carnadi diledione distingueri& addidit: situinlexiuos: Nadiligunt in uictm
narit &uxores parente: & filii & quartũq alia inten sehomines nec et sta
humana deuinxerit : ut tacea musdilestione culpabili at quedamnabili. qua
diligunt inuicem adulteri & adultente scortatores & merarices & quosi¬
cumque alios nen humana necessitudo sed humanae uitae necieturpitu
cuniungit: mnanda tumergo nouum nobis deditx p̃s̃ait diligamus inuicem:
sicur &ipse dilecitnos. Dilesdioista nosin nouat. ut simus homine noui heredes

Expanded text:
sus mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc mandatum in antiqua Dei lege, ubi scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit, sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem marsitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit nos. Dilectio sta nos innovat, ut simus homines novi, haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
nom mnorer&ur & morseiultra non dominar&ur : Moriturum quippednin
proiustitia quomodo iamfuerant secuturi. adhuc mastrrio non masteres au
iturum dnm ad inmostalitatem carnis. quo modoiam fuerant secuturiulo
quando lib& morituri sed insa eculi finere surrelturi : Aut ituriumdum aidiraus
atris ne crelisturumeos. undenerecessit cumuenisses ad eos. quam ada
iamfuerant secuturi. cumesse nemopossit in illa felicitate nisipersiuin is unce rio¬
tate : Ideo quedocens quo modo idoner ea possint pergit enuc illa araoediedi
andatum inquit nouum do uobis ut diligatis inuicem: Hi sunt gressus quibuso
sequendusest xpi s eddehis sermo uberior in aliud tempusest differendus

Expanded text:
non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut iturum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus.
Abbreviated transcription (Latin):
talitate carniuindutus uentuterait : Gum adhuc esiemuobiscũ ubimhilalad in¬
telle gere possumus uisicum adhucesse in carnismostalitate uobiscum: Ita & hic non
sur de dixisse intellegitur adhuc modicũ uobiscumsũ : tamquã dicer& ad hi
modicum sicutuos estis. mostalissumego : Ergo sequentia uideamus: quaer&is me.
& sicue dixiiuda eis quoe gouado non potestis uenire : Quobis dicomodo: hoc est
nodo non potestis : Iuda eis autem cum hocdicer&. non addidit modo: Istutaque¬
uenire non poterint tunc quo illeibat: sed poterant postea : Namho ca postolo pero
pest ssima raulo postait: Cumenim dixiss&ille. Dñe quouadis : responditei:
hominumsors. ut non sit in ca facilior uita quammors: nonigitur adhdc
minus idoneierant sequidnm ad mostem. sed minus idoneieraent sequidnm ad
uitam: quae non hab& mostem: Illo quippe ibatdns ut iurgens a mostuis iam

Expanded text:
talitate carnis veraciter ait: Cum adhuc essem vobiscum, ubi nihil aliud intalitate carnis veraciter ait: Cum adhuc essem vobiscum, ubi nihil aliud intelligere possumus quam: Cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur: Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret: Adhuc modicum, sicut vos estis, mortalis sum. Ergo sequentia videamus: Quaeretis me; et, sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Et vobis dico modo, hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret non addidit modo. Isti itaque non poterant venire tunc quo ille ibat, sed poterant postea. Nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei:hominum sors, ut non sit in ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut surgens a mortuis jam
Abbreviated transcription (Latin):
quodaliquanto postinhocipso sermone dicturusest . Pteru lout ubi egosum &ipsi
intmnecum Nonergo deilla sua cumsuis pracesenti : uae cuilli s est usq: ad consumma¬
conem saeculi Nundocutus ẽ uibiait : adhucmo dicum uobi scumsum: sed uelde in¬
tite mostali quacumilliserat usq ad passionem suã. autde praesentia corp¬
udiqu acuillis futurusert usq: ad ascensionemsuam: quod liba horum qui seliga:
significare potuis se dicendo adhucmodicum uobiscumium: apud alium quoque
euangelistam postresurrectionem uerba eius adtenda ubiait haedocutussu
uobis cumad hucesse muobiscũ : quasitunenonerat cumipsissimula dsistentib: udentib¬
tangentib: conloquentibus : Quidestergoci madhucesse muobiscu: pisicuadhuo
essemincarne mostaliinquaestis &uos tuncenim eadem carne quide resuscitatus
erat sed cuillis in eademmortalreate iamnonerat: qua propter sicutibiia inmor¬

Expanded text:
quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est ubi ait: Adhuc modicum vobiscum sum; sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post resurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haec locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum , quasi  An letangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim in eadem carne quidem resuscitata, erat, sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam in mor
Abbreviated transcription (Latin):
signifi cadntlicendo adhuc modium uobiscumsum: analiquid aliud: p̃otestenim
afiuintellegi adhucmodicumuobis cumsum : Ad hucsicutuos in hac in firmitate
carnis ou amipse sum donecscilic& morerour atq resurger& qui a postea quam
fesurrexit cumillis quidem fuit dieb. ut distum quad raginta exhibitione corpo¬
pelis prcesentiae sed noncumillis fuit consostio infirmitits humane : Esti salia
diuina pricesentia sensib ignota mostalibus: dequai temdicit: Ecceego uobi scums
usq ad consummationem saeculi : Hoecestenonest adhucma dicum uibiscum sum:
nonenimmnodicum .e usq ad consummationem saeculi: Autsi hoc modicum est.
ponta men hoc significare uoluisse credendus est nunc: qua ndo quidem secutus adunxit:
quaer&isme & sicut dixiiuda eis quo e gouado uos non pocestis uenire : Vtique posthoc
modicum quod uobiscumium quaerdusme: & quoe gouado uos non potestis uenire:
numquid post consũmationem saeculi quoi pseuadit uenirenon poter : &ubi st

Expanded text:
significavit dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum; an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi: Adhuc modicum vobiscum sum, adhuc sicut vos in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur, ac resurgeret, quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta, exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est Adhuc modicum vobiscum sum. Non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et n tamen hoc significare voluisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit: Quaeretis me, et, sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Nunquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt, et ubi est,
Abbreviated transcription (Latin):
distributionẽ rerũ suarũ pauperibus & traditio nẽ corporissui ut ardeant: sed qniñ¬
quĩ caritatem non habent ut crmbala concrepant: nihil sunt. Nihilillis prodest. Non
ergo inillis quamuis bonis muneribus meis. quaehaberepossunt &iam nondiscipuli
mei : sed in hoc cognoscentomnes quia discipulimerestis sidilestionem habuerias in inuaẽ
Osponsaxp̃ĩpulcbra intermulieres. od ealbata ascendens & incumbens suꝑ fratrubelem
tuũ q̃m̃cuius lumine inlustrari sut candeas eius adiutorio fulciris necadas: O quam
bene tibi cantatur in illo canti corũ cantico. uelut epithalamiotuo quia cartafendali&
tuis ipsa non conperdit cũimpis animã tuã ipsa discernit causã tuã : & ficut mer fa
ualida ẽ & indilicustuis ẽ . quã mirandi generis ẽ cui parũ fuit non eẽ in pͥoauan đ

Expanded text:
distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra intetuum, quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas! o quam bene tibi cantatur in illo Cantico canticorum, velut epithalamio tuo: Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam. Ipsa non discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
duestenda e st carissimi dominicorum uerborum ordinata conexio: Cumenim
superiusdicisea postemquamiudis egresiufẽ : & abilla scorum ouiam corpo¬
rli conuersationit seiunetu s est: Nuneclarificatusest filius hominis &c
cdarificatis est in co: qued iue futurumregnum significans dixit. quando mali
sep anebuntur abonis. siuequed eiusre surrestio tunc futurtessos idest disferenda
estmeo exd sclarificauiute umin semouipso & continuo dariftaauiteum : quodiineulla
d sutnoneis conuingerouir ulcerius faconuer suidone qua in tuonanst : Ad huc madic
inquituebiscumium : tamqua indicer&s: continuo quademresur restionedari ficabos

Expanded text:
dvertenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differeet Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam di
Abbreviated transcription (Latin):
mendeillo isteipse iohannes. Sp̃s non eiptdatus quia ihĩ nendum ernt gla¬
ificatus : Tuncergo nondumenat glorificatas cummostuos suscitar& & nunc
e glorificatus cummosius propinquar& : Non dumeratiglorificatus faciens diui¬
na: ceglorificatus est passurus humana : Mirumsi hocds ille magister significabat¬
& docebat his uerbis altius est perscrutandum altis simidistum : quisea liquatum
nanifestat ut inueniamus. &iteru moccultat ut in qui lismuo:I Ee de inuentis
inuenienda tamquam passibus innitamur: Video hicaliquid quod pncefigur&¬
magnum aliquid: Exiitiudas. & clarificatũ stahs: exiit filiu sperditionis.
serunt : & cumsuo mundatore manser̃: Taleali quiderit cumiustus axpõ¬

Expanded text:
tamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glotamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tamagnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus. Exiit filius perditionis, et serunt, et cum suo mundatore remanserunt. Tale aliquid erit, cum victus a
Abbreviated transcription (Latin):
ambulemusinuia doneceo ueniamus quoducit uia: Nusquaminca remaneamus
donecperducat ubimaneamus. At queita & quaerendo tendimus& inue¬
ho proficiendi: Haec praelo quutio dilestisumi intentamuestram fecerit canita¬
tem a distum dñi sermonem que mad dicipulos habuit ante passionem : profun¬
us estenim: &uti que ubi multum laboraturus .ẽ. disputator ponremissus es
deb&auditor : quidergo ait dñs postea quamiudas exiit ut citius facer& quod
erat fasturus. hoc est dnm̃ traditurus Quid aidies cum exiss& nox quidait
emptercum exisso uenditor: Nuncinquit larificatus .ẽ. filius hominis: quas
nune: nlmquid quia exiit quitnadat. qui a inminent qui teneant & occidant: Ita ne
nuno clarificatus est quia propeest ut amplius humilioai. quiiaminpend& ut alli¬
ir ut iudic&ur: ut condamn&ur ut inrideatur ut cruci figatut. ut interim
Aec in est carificatio anpotius humiliatio: Nonne quan dominecula facieiat ait

Expanded text:
ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via. Nusquam remaneamus in ea donec perducat ubi maneamus; atque ita et quaerendo tendimus, et invetio proficiendi. Haec praelocutio, dilectissimi, intentam fecerit Charitatem vestram ad istum Domini sermonem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occident? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut humilietur amplius: cui jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait
Abbreviated transcription (Latin):
atricico sepanitis iusti fulgebunt sicutiol in regropatris sui: Inde futorum pirip¬
aratis remanentib: tam quã tritico a postolisscis: Nunc̃ quit lelarificatus
e filius hominis: Tamquam diceres : Ec cemilla mea darificatione quoderit
ubimalorum nulluserit : libi bonorumnullus perit Sicautem non estdieuim
nuncsignificata est clarificatio filii bominis. sed dictume sti nunc olarificatuse st
filios iominis : que mammodũ nonesedistum pora signi ficabat xp̃mi sedupni
peeri us. necdieum est bonum semen significahat filios regni. auttira

Expanded text:
sti fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum pras separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadmodum non est dictum, Petra significabat Chrisristus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, ziz
Abbreviated transcription (Latin):
ritenda musmentis obituttim ea diuuanted nõ dm̃re quira mus. Diuini canticr
uoxest Quaerite dnm & inu& animauro: qua eraemus inueniendum. quae¬
temus inuentum : utt inueniendus quaduntur occultus est. ut inuentus quaerito
inmeniuiest : Vnde a libidicitum: qua erite faciomeius remper : Satiat
enimquaerentem inquantum capit e inueniertem caplatiorem facit : utrursus
qur eiictimpͥles ͥubiplus capere coepͥerit: Nonergoi tadistum est qua eriti
facie meius temperi que mamimodum de quibusdam : gmper discendentesecad
uetitatis seientiam numtuam peruenientes ÷ed potiussicitilleaitut Cidmedmidin¬
mauerit homo tuncincipit doneca dilla muitam ueniamus. ubi sio implea mur
ittcapi ditrmi non efficia mur qui aitã p̃erfeuierimusut iamnon proficiamus :¬
unce nimostendecur nobirs quo diufficitnobis : Hi cautem semper quae raemuson
a fruetus inuentionis non srefims inquisttionis eque enimpropterea non
semper quiahictaniumi sedideo hicdemper dicimo sesse qua erendum t

Expanded text:
tendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus. Divini cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam. Semper discentes, et ad scientiam veritatis nunquam pervenientes ; sed potius sicut ille ait, Cum consummaverit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum,
Abbreviated transcription (Latin):
stituer&ur incaelo atq: itafier& terra sublimis ut in corruptibilis puluis sede¬
r& addexteram patris. Hoc enimmo seiterum dix̃ ad patrem. Nam pro¬
feto adillumibat quicũ illo erat. sed hoc erat ireadeum & recedere a nobis muta¬
re atq in mostale facere quod mortale suscepit exnobis & leuare in caelum
perquod fuit interra ponobis. quis non hinc gaudeat quisicdiligit xp̃mut &¬
suam naturamiam in mostalem gratulaetur in xp̃o atq: id sesper&¬

Expanded text:
stitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sedestitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id sper
Abbreviated transcription (Latin):
uuit non formam dĩ amittens sed forii
Ego & paterunũ sumus unum sunt enim secundũ id quodds̃erat uerbũ maior
est pater scđmidquod uerbũ caro factũ .ẽ. Dicam &iam quo darriam & eu¬
ille in senaturam commendat humanã tuin illo audes deformare diuina. Insi¬
lis ingrate ideonestuminuis eum quifecitte quia dicit ille quid fastus sit propt
Aequalis enimpatrifilius perquẽ factus ẽ homo ut minor ess& patre factus ẽ ho¬
uod nisi fier& quidess& homo dicat plane dñs & magister noster
pulis audiamus uerba doctoris noncũ alienis sequamur astutiam decer
Agnoscamus geminam substantiã xp̃i diuinam scilic& quaaequalis
nitas non trinitas ds̃. sicut enim unus ẽ. homo anima rationalis & caru
surrecturus triduo iacuit insepulchro xp̃sihs̃ sed in carne sola. Dicitur ergo &in
dixit sidiliger &is me gauder &isutiq: qui auado ad patrem qui anatura ehuma¬
nae gratulandum ẽ eo quod sicad sumpta ẽ a uerbo unigenito ut inmortalis con¬

Expanded text:
it, non formam Dei amittens, sed formaEgo et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et EuIlle in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus eQuod nisi fieret, quid est homo? Dicat plane Dominus et magister noster: pulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus geminam substantiam Christi; divinam scilicet qua aequalisistus, ne sit quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et carosurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in carne sola. Dicitur ergo et idixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis con
Abbreviated transcription (Latin):
ego & paterunum sumus ÷ Hoc antendat arrianus & adtentione sit sanus neconten¬
tione situanus. aut quod ẽ peius in sanus. Haec ẽ enim forma serui in quadi filius
minoriẽ Nonpatrisolo sed &iam spũ scõNeq id tantũ  sed &iam scipso
quiaidemipse in ferma dĩmaior ẽ seipso Neq enim homoxp̃s nondicitur filius dt̃ :
quod&uiam sola caro eius insepulche o meruit appellari . Nam quid aluid confiterun
ocũ dicimus crederenos inunigemtũ filium dĩ qui subpontio pilato erucifixus c̃. & epultꝰ
Exquid usnis caro sepulta ẽ sineanima acperhoc cũ credimus indĩfiliũ quisepultis ẽ¬

Expanded text:
Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contenEgo et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est seipso. Neque enim homo Christus non dicitur Filius Dei, quod etiam sola caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad eum non facie sed fide. &accedunt ad eũmente non carne.
autẽ intellegerenT scđm id quod homoerat eum dixisse uado &uenio aduos adiecitatq
ut Sidiliger &isme gauder &is utiq quia ego uado ad patrẽ quia patermaiorme est¬
irquod ergo filius non .ẽ. ae qualis patri ꝑ hoceratiturus ad patrem. a quouenturi
udicaturus & mostuos. Perillud autẽ in quo ẽ ae qualis gignenti unigenitus numquam
recedita patre. sed cũ illo ẽ ubiq totus paridiumitate qua nullus contin& locus. Gũenim
in formadiess& sicut a postolus loquitur non rapinam arbitratus ẽ esse aequalis do  in
Quomodo enimrapina posset ẽẽ natura quaenonerat usurpata sed nata se m& ip¬
sum autem exinaniuit formam serui accipiens. Nonergo amittens illam sed acci¬
piens istam. Eomodo se exinaniens quo hicminor apparebat qua apud patrem
manebat forma quippeserui accessit non forma dĩ recessit. Haec ẽ ad sumpta
non illa consumpta Propterhanedicit patermaiorme .ẽ propt illam uero

Expanded text:
tur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad PatrePer quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc erat iturus as est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero,
Abbreviated transcription (Latin):
dare: Hab& enim unde excit& filios abrahae. Fient fili : qui fidem fuerint imitati:
Potens ẽ ds̃ delapidibus istis suscitare filios ab rahae : Nossumus in parentibus nrĩs
apides eramus quando prodõ lapides colebamus : D& alibus lapidibus fami
ds̃ fecitabrahae Quid seergo extoll& manis & uana iastatio fili ab rahae gloriari
iam desinant audierunt᷑ quod audire debuerunt : Si fili ab rahae estis : factis

Expanded text:
udare. Habet enim unde excitet filios Abrahae; fient filii qui fidem fuerint imitati: udare. Habet enim unde excitet filios Abrahae; fient filii qui fidem fuerint imitati: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Nos sumus: in parentibus nostris lapides eramus, quando pro Deo lapides colebamus; de talibus lapidibus familiam Deus fecit Abrahae. 6. Quid se ergo extollit inanis et vana jactatio? Filii Abrahae gloriari jam desinant: audierunt quod audire debuerunt, Si filii Abrahae estis, factis
Abbreviated transcription (Latin):
semen a brahae gratia dĩ non de carne abrahae fecit illi coheres ds̃ : illos ex heredauit istos
it & de arbore illa cliuae cuius radix ẽ in patriarchis ramos naturales super
amputꝗuit : Oleastrum humilem in seruit : Id eo cumuenirent adiohannem baptitandi
iuda ei erup̃it in illos & ait illis: Generatio uiperarum maxime quippe de alticudine
ginis gloriabantur : Ille autẽ generationem dixit eos esse ui perarum nonsa
hominum sed uiperarum ÷ hominum formam uidebat : sed uenenum agnoscebat
Venerant tamen mutandi quia utiq baptizandi & ait illis. Generatio uiperarum quis
ostendit fugere auentura ira : facite ergo frustus dignos paenitentiae & nli
dicere intra uos meipsos patrem habemus abraham : Potens ẽ enim ds̃ de lapi dibus
istis suscitarefilios abrabae. Si frustus dignos paenitentiae non feceritis : nolite
deilla stirpe blandiri. Dotens ẽ ds̃ & uosdamnare & abraham filiis non fra¬

Expanded text:
semen Abrahae gratia Dei. Non de carne Abrahae fecit illi cohaeredes Deus. Illos exhaeredavit, istos adoptavit: et de arbore illa olivae, cujus radix est in Patriarchis, ramos naturales superbos amputavit, humilem oleastrum inseruit . Ideo cum venirent ad Joannem baptizandi Judaei, erupit in illos, et ait illis, Generatio viperarum. Maxime quippe de altitudine originis gloriabantur: ille autem generationem eos dixit viperarum; non saltem hominum, sed viperarum. Hominum formam videbat, sed venenum agnoscebat. Venerant tamen mutandi, quia utique baptizandi: et ait illis, Generatio viperarum, quis vobis ostendit fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae. Et nolite dicere intra vos ipsos, Patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Si fructus dignos poenitentiae non feceritis, nolite vobis de illa stirpe blandiri: potens est Deus et vos damnare, et Abraham filiis non fra
Abbreviated transcription (Latin):
cisihs̃ si filii abrabae estis operx abrahae facite : Nunc autẽ quaertasine interfi¬
cere hominem qui ueritatẽ uobis locutus sum quam audiuiadõ : hoc abrahã non fecit
Ecce ille baudatus : istidamnati Abraham non erathomicida. Non dico inquit ego
dũssum ab rahae : quod sidicerem uerum dicerem: Nam dixit alioloco: Ante
abrabam ego sum : Tunc eum illi lapidare uoluerunt : Nondix̃ hocinterim quod¬
uida is quod a spicitis quod me solum putatis. homosum hominem dicentem uobis
qudut adẽ t quare uultis occidere : nisi quia non estis filii abrahae & tuneti
udait scio quia filii abrahae estis: Nonnegat eorum originem : sed fasta
nat. & aro eorum ex illo erat: sed uita non erat.: Nos autẽ caris simi
d degenere uenimis abra hae. aut ullo modo abrahã pater nt̃ fuit setalã
Qdsiginem de carne cius caro iuda eorumducit. non ca

Expanded text:
eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interfieis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, hominem qui veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Ecce ille laudatus, isti damnati. Abraham non erat homicida. Non dico, inquit, ego Dominus sum Abrahae: quod si dicerem, verum dicerem. Nam dixit alio loco, Ante Abravidetis, quod aspicitis, quod me solum putatis, homo sum: hominem dicentem vobis quod audivit a Deo, quare vultis occidere, nisi quia non estis filii Abrahae? Et tamen superius ait, Scio quia filii Abrahae estis. Non negat eorum originem, sed facta condemnat: caro eorum ex illo erat, sed vita non erat. 5. Nos autem, charissimi, numquid de genere venimus Abrahae, aut ullo modo Abraham pater noster fuit secundum carnem? Originem de carne ejus caro Judaeorum ducit, non ca
Abbreviated transcription (Latin):
ubiuiderunt apud patrem suum: Cum audierimus in consequentibus a pestius dictum
qui sess& eorum pater : tunc intellegemus qualia uiderint apud talem patrem :
adhucenim non nominat patrem ipsorum: Paulo superius abraham commemorauit :
sed carnis origine non uitae similitudine . Disturus ẽ alterũ patrem illorũ qui
nec genuit eos neccreauit ut homines essent : sed tamen filii enent eius in quantũ
malienent non in quantũ homines enant : in quoimitati non quod creati. Respon¬
derunt & dixerunter : pater nt̃ a braham ẽ. quasi quidtu dicturus es contra abrah
aut si aliquid potes aude reprehendere abraham . Non quia dñs̃ non audebat repra¬
hendere ab rocham : sed talis erat abraham qui non rep̃hender&ur ad nõ sed potius
laudar&ur : Tamen isti uidebantur eum prouocare ut aliquid malidicer& de
quomodo eis responderit dñs cum illorum damnatione laudans abrabam. Dicit

Expanded text:
ubi viderunt apud patrem suum, cum audierimus in consequentibus apertius dictum ubi viderunt apud patrem suum, cum audierimus in consequentibus apertius dictum qui sit eorum pater, tunc intelligemus qualia viderint apud talem patrem. Adhuc enim non nominat patrem ipsorum. Paulo superius Abraham commemoravit, sed carnis originem, non vitae similitudinem dicturus. Alterum, patrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit, ut homines essent, sed tamen filii erant ejus, in quantum mali erant, non in quantum homines erant, in quo imitati, non in quo creati. Responderunt, et dixerunt ei: Pater noster Abraham est. Quasi tu quid dicturus es contra Abraham; aut si aliquid potes, aude reprehendere Abraham: quia non Dominus non audebat reprehendere Abraham, sed talis erat Abraham, qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur: tamen isti videbantur eum probare, ut aliquid mali diceret de quomodo eis respondit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
& faciamuospiscatores hominum. Nonergo istierant tales & tamen filii eraent abrahae
filii hominis dĩ hominis iniqui trahebant enim carnis genus sed de generes fastienaent
non imitando fidem illius cuius filuenant : Audistis ceste dñm dicentem. Scioquia
filii abrahae estis. Audite quid dicat postea. Ego quoduidiapud patremꝰ i eum
loquor : & uos quae uidistis apud patrem uestrum facitis : Iam dixenaet scio quia
filii ab nahae estis: quid autẽ faciunt quod eis dixit. quaeritis me occidere : hoc
apud abraham numquam uiderunt : Oñs autẽ patrem dm̃ uult intellegi cum dicit :
Q uaeuidi apud patrem meum loquor. Verita tem uidi: ueritatem loquor : quia
ueritassum Si enim dñs ueritatem loquitur quam uidit apud patrem : seuidit
seloquitur : quia ipse ẽ ueritas patris quam uidit apud patrem : Ipse ẽ enĩ uerbũ
quod uerbũ erat apud dm̃. Istergo malũ quod faciunt quod dns̃ obiurgat & corripit :

Expanded text:
os piscatores hominum . Non ergo isti erant tales: et tamen filii Abrahae erant; filii hominis Dei, homines iniqui. Trahebant enim carnis genus, sed degeneres facti erant, non imitando fidem illius cujus filii erant. 2. Audistis certe Dominum dicentem, Scio quia filii Abrahae estis; audite quid dicat postea: Ego quod vidi apud Patrem meum, loquor; et vos quae vidistis apud patrem vestrum, facitis. Jam dixerat, Scio quia filii Abrahae estis. Quid autem faciunt? Quod eis dixit, Quaeritis me occidere. Hoc apud Abraham nunquam viderunt. Dominus autem Patrem Deum vult intelligi cum dicit, Quae vidi apud Patrem meum, loquor. Veritatem vidi, veritatem loquor, quia Veritas sum. Si enim Dominus veritatem loquitur quam vidit apud Patrem; se vidit, se loquitur: quia ipse est Veritas Patris, quam vidit apud Patrem; ipse est enim Verbum, quod Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
filii abrahae estis sed quaeritis me interficere usq adid quodait prop¬
TER EA UOS NOXAUDITIS QUIA EXDÕ NOU ESTIS.
ĩs noster &iam in forma serui non seruus. sed in forma &iam serui dñs fuit
quippe illa carnis forma seruilis sed quam uis essa similitudo carnis peccati
nonerat caro peccati. libestatem promisit credentibus in se. Iudaei uero
tam quam desua libestate superbientes dedignati sunt fieri liberi cum essent seru
peccati. Ideo autem seliberos essedixerunt : quia semen erant abrahae. Quider go
eis adhaec responderit dñs: hodierna lestio cum recitar&ur audiuimus. Scio inoli
quia fili abrahae estis sed quaeritis me interficere quia sermomeus non capit
uobis Agnosco uos inquit filii abrahae estis sed quaeritis me interficau
Agnosco carnis originem non cordis fidem filii abrahae estis sed secundĩ

Expanded text:
filii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere; usque ad id, Propfilii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere; usque ad id, Propterea vos non auditis, quiainus in forma servi, non servus, sed in forma servi Dominus. Fuit quippe illa carnis forma servilis; quamvis esset similitudo carnis peccati, non erat peccati, libertatem promisit credentibus in se. Judaei vero tanquam de sua libertate superbientes, dedipeccati. Ideo autem se liberos esse dixerunt, quia semen erant Abrahae. Quid ergo eis ad haec responderit Dominus, hodierna lectio eum recitaretur, audivimus. Scio, inquit, quia filii Abrahae estis: sed quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in vobis. Agnosco vos, inquit: filii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere. Agnosco carnis originem, non cordis fidem. Filii Abrahae estis, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
carnem Sed quando peccati caro uigebat ubi ẽ mors contentiotua : iam uiue¬
mus iam non moriemur in illo qui pronobis mostuus ẽ & resurrexit ut quiui¬
t inquitiam non sibiuiuant sed ei quipro ipsis mostuis.ẽ. & resurrexitp
cemurme dicum saucii posteniur in stabulum curandi : Ille ẽ enim qui promitat
sanitatem quimiseratus ẽ inuia semiuiuo ala tronibus derelicto infudit oleum
num curauit uulnera leuauit in iumentum perduxit instabulum stabula
commendauit Cuistabulario: foste illi quidixit proxp̃o legatione fungimꝰ
edit&iam duos nummos qui inpenderentur sauciocurando: foste ipsa sunt duo
uraecepta : in quibus totalex pend& & proph&ae. Ergo fratres & ecclesia hoc
emp̃ore inquasaucius sanatur stabulum .ẽ uiatoris sed ipsi ecclesiae sursum ẽ
hereditas possessoris. EXPLICIT SERMO. XLI.¬
DIT XLII. AREO QUOD SCRIPIUM ESTSCIO QUIA

Expanded text:
carnem, sed quando peccati caro vigebat. Ubi est, mors, contentio tua? Jam vivecarnem, sed quando peccati caro vigebat. Ubi est, mors, contentio tua? Jam vivemus, jam non moriemur, in illo qui pro nobis mortuus est et resurrexit: ut qui vivunt, inquit, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Precemur medicum saucii, portemur in stabulum curandi. Ille est enim qui promittit sanitatem, qui miseratus est in via semivivum a latronibus derelictum: infudit oleum et vinum, curavit vulnera, levavit in jumentum, perduxit in stabulum, stabulario commendavit. Cui stabulario? Forte illi qui dixit, Pro Christo legatione fungimur . Dedit etiam duos nummos, qui impenderentur saucio curando : forte ipsa sunt duo praecepta, in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Ergo, fratres, et Ecclesia hoc tempore, in qua saucius sanatur, stabulum est viatoris: sed ipsi Ecclesiae sursum est haereditas possessoris. TRACTATUS XLI Ab eo quod scriptum est, Scio quia
Abbreviated transcription (Latin):
quod frenar&ur & hoc diba conari omnis quitendit ad perfestionem ut ecipsa con¬
cugiscentia cuinondanti Vlobc ediendum membra cotidie in proficiente minuatu
cubis ainquit adiac& mihi perficeres utẽ bonum non. Num quid dixit non mihiadian
diẽ autẽ coniũmatiomali nisi quodlex dicit non concupisces: Ominino
concupiscentiae in carn&ua post concupiscentiastuas non eas. Mane in seruitute dĩ in libestate
xpi mnente serui legiditui. nolitẽdonare concupiscentiistuis sequendo eas uire seis addis
ando eis uires. quo modo uincis quando contrate inimicos nutris uiribustus. Qua
tunc uere liberi eritis. quando plena & perfecta libeltas erte : quando nullae in imicitiȩ
ndo nouissima inimica destru&ur mors. Opost& ergo corruptibile hoc indu
in corruptionem: & mostalehoc induere in mostalitatem cunc fi& sermo qui¬
scriptus est. Absosta ẽ mors inuistoriam ubi ẽ mors contentiotua Quid ẽ

Expanded text:
quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa conquod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem bonum non . Numquid dixit, Non mihi adjaali? Quae est autem consumptio mali, nisi quod Lex dicit, Non concupisces ? Omnino concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare concupiscentiis tuis: sequendo eas, vires eis addis; dando eis vires quomodo vineis, quando contra te inimicos nutris viribus tuis? 13tunc vere liberi eritis; quando plena et perfecta libertas erit? Quando nullae inimicitiae, quando « novissima inimica destruetur mors. Oportet enim corruptible hoc induere incorruptionemscriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua » ? Qui