comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos mnonachos pulsat. Quȩ aũt naturalia¬
siuit etiã ꝓbatissimos monachoꝵ. & qͥ
dem in solitudine cõmorantes attẽpta¬
re ñ desinunt. Et ui tantũ hoc ueris¬
simũ comꝑbat᷑. ut etiã gentes nonnul¬
las ab hac passione idẽ phylargiria li.¬
beras om̃unodis agnoscaniꝰ. qͥa nequaꝙͣ
uitii huiꝰ egͥtudinẽ. usu & consuetudi¬
ne receꝑunt. Illũ qͦq pͥorẽ mundũ qͥ
ante diluuiũ fuit. diutissime concupis¬
centiȩ huiꝰ rabiẽ credimꝰ ignorasse. Quȩ
etiã in unoqͦq nr̃m recte abrenciante
sine ullo labore ꝓbat᷑ extingui ut cum
scilicet uniu̾sis quis facultatib ab iectis
ita expetierit cenobii disciplinã. ut ex e¬
is ne unũ qͥdẽ denariũ sibiniet suꝑe̾e
paciat᷑. Cuiꝰ rei testes multa hominũ
milia possumꝰ inuenire: qui cũ sub mo¬
ũito breuissimo disꝑsis om̃ib substan¬
tiis suis. ita hanc eradicauerunt pas¬

Expanded text:
tos mtos msunt etiam probatissimos monachorum, et quidem in solitudine commorantes, attentare non desinunt. Et in tantum hoc verissimum comprobatur, ut etiam gentes nonnullas ab hac passione, id est philargyria, liberas omnimodis agnoscamus, quia nequaquam vitii hujus aegritudinem usu et consuetudine receperunt. Illum quoque priorem mundum, qui ante diluvium fuit, diutissime concupiscentiae hujus rabiem credimus ignorasse. Quae etiam in uno quoque nostrum recte abrenuntiante sine ullo labore probatur exstingui, cum scilicet uniuersis quia facultatibus abiectis ita expetierit coenobii I disciplinam, at ex eis ne unum quidem denarium sibimet \'superesse patiatur. cuius rei testes multa hominum milia possumus inuenire, qui cum sub momento breuissimo dispersis omnibus substantiis sms ita hanc eradicauerint pas
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥdẽ causas cõmotionis plerumq con¬
cipiunt. & enĩ frequent᷑ hi qui adhuc
infirmiores sunt. uł irritatione uł in¬
stinctu quoꝵdã in hȩc se corruisse uitia
conquerunt᷑: ac p̾cipitatosse uł ad ira¬
cundiã. uł ad philargiriã alioꝵ ꝓuocati¬
A nat᷑am fit. & qͥd int̾sit utt̾ ipsã & nat᷑ali.
uod aũt extra naturã sit philargy
ria. liquido hinc ꝑuidet᷑: quia nec origi¬
nale ꝓbat᷑ in nob̾ habere principiũ. nec
de materia concipit᷑. quȩ ꝑtingit ad a¬
nunȩ uł carius participationẽ. uitȩq
substantiã. Nichil enĩ ad usun uł neces¬
sitatẽ naturȩ cõmuius preter escam coti¬
dianã ac potũ certũ est ꝑueiure. Reli¬
quȩ uͦ uniu̾sȩ materiȩ. quantolibet stu¬
dio atq amore seruent᷑ : alieuȩ tam̃ ab
humana indigentia etiã usu uitȩ ipsiꝰ
approbant᷑. Ideoq hoc uelut extra natu¬
rã existens. non nͥ tepidos ac male funda¬

Expanded text:
siquidem causas conmotionis plerumque consiquidem causas conmotionis plerumque concipiunt. etenim frequenter hi qui adhuc infirmiores sunt uel inritatione uel instinctu quorundam in haec se corruisse uitia conqueruntur ac praecipitatos se uel ad iracundiam uel ad filargyriam aliorum prouocati naturam uod extra naturam sit philargyria, hinc liquido pervidetur, quia nec originale probatur in nobis habere principium, nec de materia concipitur, quae pertingit ad animae vel carnis participationem, vitaeque substantiam. nihil enim ad usum ac necessitatem naturae conmunis praeter escam cotidianam ac potum certum est peruenire. reliquae uero uniuersae materiae quantolibet studio atque amore seruentur, alienae tamen ab humana indigentia etiam usu uitae ipsius adprobantur. ideoque hoc uelut extra naturam exsistens non nisi tepidos ac male funda
Abbreviated transcription (Latin):
enodexia atq suꝑbia. etiam sine ul¬
Io ꝯsũmari solent ministerio corꝑali. In
quo enim egent actione corporali. quȩ
rende laudis. & humanȩ głȩ consequen¬
de. abunde ruinã generant animȩ cap¬
tiuatȩ: dut quẽ effectũ habuit corpo¬
ralẽ predicti luciferi illiꝰ antiqua suꝑbi¬
a: nͥ qđ eam tantũmͦ animo & cogitati¬
one concepit: ita ꝓpħa cõmemorante.
Qui dicebas in corde tuo in cęlis conscen¬
dam. suꝑ astra di ponã soliũ meũ: ascen¬
dã suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similisero
altissimo. Qui sicut huiꝰ suꝑbiȩ neminẽ
habiit incentorẽ: ita ei consummati¬
onẽ criminis. riuneq ꝑpetuȩ cogitatio
sola ꝑfȩcit : & quidẽ cũ affectatę tyrannu¬
dis nulla fueruit oꝑa subsecuta. Philar¬
giria & ira licet uniꝰ non sint naturę.¬
nã pͥor extra naturã ẽ : sequens uͦ origi¬
nale uidet᷑ in nob̾ seminariũ possidere.
simili tam̃ oriunt᷑ modo: extrusecus

Expanded text:
enodoxia atque superbia etiam sine ullo consummari solent ministerio corporali. In quo enim egent actione carnali, quae, prendae laudis et humanae gloriae consequendae abunde ruinam generant animae captivatae? aut quem effectum habuit corporalem praedicti Luciferi illius antiqua superbia, nisi quod eam tantummodo animo et cogitatione concepit, ita propheta commemorante : Qui dicebas in corde tuo: In coelum conscendam, super astra dei ponam solium meum. ascendam super altitudinem nubium, ero similis altissimo? qui sicut huius superbiae neminem habuit incentorem, ita ei consummationem criminis ruinaeque perpetuae cogitatio sola perfecit, et quidem cum adfectatae tyrannidis nulla fuerint opera subseouta. Filargyria et ira licet non sint unius naturae nam prior extra. naturam est, sequens uero originale uidetur in nobis seminarium possidere, simili tamen oriuntur modo ; extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
homines ẽẽ stimulis suis ammonet. Quo¬
dã mͦ enĩ cũ in cet̾is generib uitioꝵ. & qͥ xx¬
de grauiorib magisq noxiis in differen¬
tius soleamꝰ incurrere. nec tam̃ facile in
eoꝵ cõpungam᷑ admisso: in hoc peculia¬
rius humiliat᷑ conscientia nr̃a. ꝑ quȩ hane
illusionẽ neglectarũ quoq passionũ re¬
cordatione mordet᷑. euident̾ uttelligens
ĩmundã se factã naturalib incentiuis.:
cũ eẽt ĩmundior spiritalib uitus igno¬
bat. Et recurrens ꝓtinꝰ ad enĩdationẽ
terioris ignauiȩ. cõmonet᷑ parit̾ nec
successib pręteritȩ puritatis debere
fidere. quã se ꝑspicit pusillũ qͥd dedinua¬
tẽ a dño ꝑdidisse: nec posse huiꝰ purifie¬
tionis donũ nͥ ꝑ solius dĩ gr̃ãm possider
docentib nos quodãmͦ ipsius rei exꝑim̃¬
tis: ut si integritatẽ cordis ꝑpetuo consai
delectam᷑. humilitatis studeamꝰ urtutẽ

Expanded text:
homines esse stimulis suis admonet. quohomines esse stimulis suis admonet. quodammodo enim, cum in ceteris generibus uitiomm et quidem grauioribus magisque noxiis indifferentius soleamus incurrere nec tam facile in eorum conpungamur admissu, in hoc peculiarius humiliatur conscientia nostra perque hanc inlusionem neglectarum quoque passionum recordatione mordetur, euidenter intellegens inmundam se factam naturalibus incentiuis, quae cum esset inmundior spiritalibus uitiis ignorabat, et recurrens protinus ad emendationem anterioris ignauiae commonetur pariter nec super successibus praeteritae puritatis debere confidere, quam se perspicit pusillum quid declinantem a domino perdidisse, nec posse huius purificationis donum nisi per solius dei gratiam possideri, docentibus nos quodammodo ipsius rei experimentis, at si integritatem cordis perpetuo consequi delectamur, humilitatis studeamus uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat᷑ in nob̾ carnis sp̃sq contentio. ue¬
rũ etiã multã nob̾ conferat utilitatẽ. Pri¬
mo qđ desidias ac negligentias nr̃as statĩ
arguit: & ut qͥdã diligentissimꝰ pedago¬
gus. a districtionis & disciplinȩ linea. nũ¬
quã nos deuiare concedens. si paululum
qͥd securitas nr̃a m̃surã congruȩ districti¬
onis excesserit. flagellis incentiuoꝵ stimu¬
lat confestim & increpat: atq ad cõpeten¬
tẽ reuocat parcitatẽ.: scd̾o qd̾ ꝓ castimoni¬
e ac puritatis integritate cũ di gr̃a con¬
cedente. ita nos longo temporeꝰ genitali
pollutione uiderimꝰ immunes. ut ne ip¬
sa qͥdem simplici cõmotione carnis ulte¬
rius nos inqͥetandos ẽẽ credamꝰ & ꝑ hoc
uelut qͥ ñ gestemꝰ corruptelã carnus in
secretis conscientiȩ nr̃ȩ fuerimꝰ elati. suo
nos rursum qͣmuis quieto ac simplici ui¬
sitans fluxii. humiliat ac retundit: nosq

Expanded text:
suscitatur in nobis carnis spiritusque contentio, uesuscitatur in nobis carnis spiritusque contentio, uerum etiam multam nobis conferat utilitatem. Primo quod desidias ac neglegentias nostras statim arguit et ut quidam diligentissimus paedagogus a districtionis et disciplinae linea numquam nos deuiare concedens, si paululum quid securitas nostra mensuram congruae serietatis excesserit, flagellis incentiuorum stimulat confestim et increpat atque ad conpetentem reuocat parcitatem. secundo quod pro castimoniae ac puritatis integritate, cum dei gratia concedente ita nos longo tempore genitali pollutione uiderimus inmunes, ut ne ipsa quidem simplici conmotione carnis ulterius nos inquietandos esse credamus et per hoc, uelut qui non gestemus corruptelam carnis, in secretis conscientiae nostrae fuerimus elati, suo nos rursum quamuis quieto ac simplici uisitans fluxu humiliat ac retundit nosque
Abbreviated transcription (Latin):
qđ possibilitate eoꝵ desideriis adiacente
id qđ neqͥter semel conceꝑint. in reuoca¬
bili malo ꝑficere ñ morent᷑. qͥa sicut est
animꝰ eoꝵ uelox ad excogitandũ. sic ad
ꝑficiendũ pernix & absoluta substantia.
dũq subpeditat eisꝓna facultas. ea quȩ
uoluerint ꝑagendi conceptũ malum
nulla int̾cedens deliberatio salutaris emen
Ipiritalis namq substantia. nec ulla car¬
nis soliditate deuincta. ut excusationem
ita ueniã malignitatis excludit: qͥa nulla
quẽ admodũ nos ad peccandũ impugna¬
tione carnis extrinsecus lacessita ẽ. s uitio
solius malȩ uoluntatis accensa: & ob hoc
sine uenia peccatũ. & lang̾or sine remedi¬
o ẽ. Sicut enĩ nulla t̾rena sollicitante
materia corruit: ita ne indulgentiã qͥdẽ
aut locũ penitudinis potest obtinere. Qͥa¬
iub ex rebus euident̾ colligit᷑. qđ ñ so.¬
lũ noxia ñ sit hȩc quȩ contra se inuicem

Expanded text:
quod possibilitate eorum desideriis adiacente quod possibilitate eorum desideriis adiacente id quod neqbili malo perficere non morentur: quia sicut est animus eorum velox ad excogitandum, sic ad perficiendum pernix et absoluta substantia; et dum suppeditat eis prona facilitas ea quae voluerint peragendi, conceptum malum nulla intercedens deliberatio salutaris emendium nequitiarum. Spiritalis namque substantia, nec ulla carnis soliditate devincta, ut excusationem ita ueniam malignitatis excludit, quia nulla quemadmodum nos ad peccandum inpugnatione carnis extrinsecus lacessita est, sed uitio solius malae uoluntatis accensa. et ob hoc sine uenia peccatum et languor sine remedio est. sient enim nulla terrena sollicitante materia conruit, ita ne indulgentiam quidem aut locum potest paenitudinis obtinere. qquibus ex rebus euidenter colligitur, quod non solum noxia non sit haec quae contra se inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
sitas linguę ꝑ dissonantiã uocis in melio¬
rẽ statũ ꝓficere cõpulisset. & quos ad exci¬
diũ sui animauerat ꝑnitiosa confensio.
ad salutẽ reuocauit bona utilisq discor¬
dia: incipientes scilicet humanã fragili¬
tatẽ int̾cedente diuisione sentire quã ꝑ
noxiã conspirationẽ elati antea nesciebais:
nascit᷑. & salitaris ex hac concertatione
dilatio: ut resistente soliditate corporea
dũ ab eoꝵ effectu quȩ neqͥter m̃te conci¬
pimꝰ retardam᷑ ñ nũꝙͣ in meliorẽ statũ¬
seu pęnitudine subsequenti. seu em̃dati¬
one quadã quȩ solet ꝓ crastinatione oꝑis
& recogitatione int̾ueniente descendere
corrigam᷑. Deniq hos quos intelligimꝰ ad
uolurtatũ suaꝵ desideria ꝑficienda nul¬
lo carnis obstaculo retardari. demones
scilicet ac spiritales neqͥtias. & qͥde cũ sut
de eminentiore angłoꝵ ordine deuoluti
detestabiliores ẽẽ hominib ꝯtẽplam᷑: eo

Expanded text:
rsitas linguae per dissonantiam uocis in meliorsitas linguae per dissonantiam uocis in meliorem statum proficere conpulisset, et quos ad excidium sui animauerat perniciosa consensio, ad salutem reuocasset bona utilisque discordia, incipientes scilicet humanam fragilitatem intercedente diuisionoxiam conspirationem elati antea nesciebant. nascitur, et salutaris ex hac concertatione dilatio, ut, resistente soliditate corporea, dum ab eorum effectu quae nequiter mente concipimus retrahimur, nonnumquam in meliorem statunitudine subsequente seu emendatione quadam, quae solet procrastinatione operis et recogitatione interueniente descendere, corrigamur. denique hos quos intellegimus ad uoluntatum suarum desideria perficienda nullo carnis obstaculo retardari, daemones scilicet ac spiritales nequitias, et quidem cum sint de eminentiore angelorum ordine deuoluti, detestabiliores esse hominibus contemplamur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
cens militẽ xp̃i semꝑ incedere Atq ita fi¬
et ut cũ ꝓ tepore huiꝰ quã diximꝰ igna¬
uissimȩ uoluntatis ꝓpensiꝰ mens ad deside¬
ria carnis fuerit deuoluta. sp̃c concupis¬
centia refrenet᷑. nequaꝗͣ eo uitiis adqͥescen¬
te t̾renis. Rursũq si unmoderato feruore
ꝑ excessũ cordis ad impossibilia fuerit sp̃c
carnis ad iustũ retrahat᷑ examen: & trans¬
cendens uoluntatis nr̃ȩ tepidissimũ statũ
cõmodissima tẽperie planoq tramite
cũ sudoris industria uiã ꝑfectionis ince¬
dat. Simile qͥd etiã in illiꝰ turris exstructi¬
one legimꝰ a dño dispensatũ in libro ge¬
nescos. ubi linguaꝵ oborta repente con¬
fusio. sacrilegos ausus hominũ nefandosq
cõpescuit. ꝑmansisset enĩ etiã ibi adu̾sus
đm umo adu̾sus eos qͥdiuinã eiꝰ attẽpta¬
re ceꝑant maiestatẽ consensus noxius. nisi
eos dispensatione di repugnans int̾ se diu̾¬

Expanded text:
cens militem Christi semper incedere. atque ita ficens militem Christi semper incedere. atque ita fiet, ut cum pro tepore huius quam diximus ignauissimae uoluntatis propensius mens ad desideria carnis fuerit deuoluta, spiritus concupiscentia refrenetur, nequaquam eo uitiis adquiescente terrenis, rursumque si inmoderato feruore per excessum cordis ad inpossibilia fuerit spiriirmitate carnis ad iustum retrahatur examen et transcendens uoluntatis nostrae tepidissimum statum commodissima temperie planoque tramite cum sudoris industria uiam perfectionis incedat. simile quid etiam in illius turris extructione legimus a domino dispensatum in libro Geneseos, ubi linguarum oborta repente confusio sacrilegos ausus hominum nefandosque conpescuit. permansisset enim etiam ibi aduersus deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant maiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei repugnans inter se diue
Abbreviated transcription (Latin):
brioꝵ saturitate. nr̃o seruiaoꝰ auctori.
ueritatẽ cũ inuidia mundihuiꝰ & inimi¬
citiis si necesse fuerit exeqͣmur: & tali col¬
luctatione in corꝑe nr̃o milttante. ꝓtra¬
cłis nob̾ ab ĩgnaua hac securitate. atꝙ ad
istũ quẽ nolumꝰ laborẽ ac uirtutũ studi
a ꝓuocatis. eqͥtas optime media retentet᷑.
& tepidũ nr̃e uoluntatis arbitͥum. hinc
sp̃s feruor. illinc carnis gelidissimꝰ rigor
moderatissimo calore contẽꝑet: ac neq
ad effrenata uitia mentẽ ꝑtrahi concupis¬
centia sp̃s sinat nec rursus ad uͥtutũ irra¬
tionabiles appetitꝰ fragilitas carnis sp̃m pa¬
ciat᷑ extolli: ne uł inde om̃igenũ pullu¬
lent fomites uitioꝵ. uł hinc elatio morbi
pͥncipalis emergens. telo nos suꝑbiȩ graui¬
ore confodiat. S hoꝵ pugnȩ. ȩquilibra¬
tio iusta succedens. sanã & moderatã int̾
ut᷑q uͥtutũ reseret uiã. itinere regio do¬

Expanded text:
robriorum saturitate nostro seruiamus auctori, robriorum saturitate nostro seruiamus auctori, ueritatem cum inuidia mundi huius et inimicitiis, si necesse fuerit, exsequamur, et tali conluctatione in nostro corpore militante protractis nobis ab hac ignaua securitate atque ad istum quem nolumus laborem ac uirtutum studia prouocatis aequitas optime media retentetur, et tepidam nostrae uoluntatis arbitrium hinc spiritus feruor, illinc carnis geiidissimus rigor moderatissimo calore contemperent, ac neque ad effrenata uitia mentem pertrahi concupiscentia spiritus sinat nec rursus ad uirtutum inrationabiles adpetitus fragilitas carnis spiritum patiatur extolli, ne uel inde omnigenum pullulent fomites uitiorum uel hinc elatio morbi principalis emergens telo nos superbiae grauiore confodiat, sed horum pugnae aequilibratio iusta succedens sanam et moderatam inter utraque uirtutum reseret uiam, itinere regio do
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pellans imbecillitas carnis. ab illa repre¬
hensibili nimietate sp̃e reuocat ac retar¬
dat. Et ita fit ut utraq concupiscentia
tali colluctatione alt̾ne sibimet repug¬
nante. animȩ uoluntas quȩ nec totam
se carnalib defiderus dedere. nec uͥtutũ
uult laborib desudare. quodãmͦ iusto
animȩ uoluntatẽ. ut quandã ȩqͥtate
amine. nec a dextris mentẽ sp̃c̃ adors
succensam nec a leua carnẽ. uitioꝵ¬
a cotidianis dĩeb ittilit᷑ exagitat᷑ in no¬
ha. ad illuo quartũ qđ nolumꝰ salubriter
uenire compellim̃ ut puritatẽ cordis ñ
otio nec securitate s uigi sudore & contͥ¬
cione sp̃s acqͥramꝰ castitatẽq carnis di¬
sbrictis ieiuniis. fame. siti. ac uigilantia
retentemꝰ directionẽ etiã cordis lectione
uigiliis. oratione continua & solitudiuꝰ
squialore capiamꝰ pacientiã tͥbulationũ
exercitis retentemꝰ cũ blasphenuis & obꝓ¬

Expanded text:
terpellans inbecillitas carnis ab illa repreterpellans inbecillitas carnis ab illa reprehensibili nimietate spiritus reuocat ac retardat. et ita fit ut utraque concupiscentia tali conluctatione alterne sibimet repugnante animae uoluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere nec uirtutum uult laboribus desudare, quodammodo iustanimae uoluntatem, ut quandam aequitatis examine, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam nec a laeua carnem uitiona cotidianie diebus utiliter exagitatur in nobis, ad illud quartum quod nolumus salubriter uenire conpellimur, ut puritatem cordis non otio nec securitate, sed iugi sudore et contritione spiritus adquiramus castitatemque carnis districtis ieiuniis, fame, siti ac uigilantia retentemus, directionem etiam cordis lectione, uigiliis, oratione continua et solitudinis squalore capiamus, patientiam tribulationum exercitiis retentemus, cum blasphemiis et obp
Abbreviated transcription (Latin):
rã faceret ꝑuenire: s ui tepore quodã
terrimo collocaret: talesq faceret. qͣls
li sunt qͥ in apocalipsi increpatione d̾n
castigant᷑. Scio oꝑa tua qͥa neq frigidus
es neq calidus: utinã calidus esses aut
te euomere ex ore meo. nͥ hunc tepidissi¬
mũ statũ altrinsecus hȩc insurgentia ba¬
la disrũꝑent. Nam cũ famulantes huic
uoluntati nr̃ȩ ad hanc remissionẽ uo¬
luerimꝰ nosmetipsos paululũ relaxare.
confestim aculei carnis insurgunt. suisq
nos uitiis &e passionib sauciantes. neqͣ¬
qͣm in illa qua delectam᷑ puritatis stan¬
ꝑmittunt. atq ad illã quã horremꝰ fri¬
gidã uoluptatũ. plenãq sentib ꝑtrahu¬
nt uiã. Rursum si sp̃c feruore succensi
oꝑa carnis uolentes extinguere sine ul¬
lo respectu fragilitatis humanȩ. tonti no¬
metipsos temptauerimꝰ ad immoderata
uirtutũ studia cordis elatione ꝯferre. in¬

Expanded text:
eram faceret peruenire, sed in tepore quodam eram faceret peruenire, sed in tepore quodam deterrimo conlocaret talesque faceret, quales illi sunt qui in Apocalypsi increpatione domini castigantur: scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses autte emovere ex ore meo ; nisi hunc tepidissimum statum altrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum famulantes huic voluntati nostrae ad hanc remissionem voluerimus nosmetipsos paulatim relaxare, confestim aculei carnis insurgunt, suisque nos vitiis et passionibus sauciantes, nequaquam in illa qua delectamur puritatis quapermittunt, atque ad illam quam horremus frigidam uoluptatum plenamque sentibus pertrahunt uiam. rursum si spiritnB feruore succensi opera carnis uolentes extinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae totos nosmet ipsos temptauerimus ad inmoderata uirtutum studia cordis elatione conferre, in
Abbreviated transcription (Latin):
nter has gͥ utrasq concupiscentias ponit᷑.¬
animȩ uoluntas in meditullio qͦdã uitu¬
ꝑabiliore ꝯsistens. nec uitioꝵ flagitiis ob¬
lectat᷑ nec uirtutũ dolorib adqͥescit: sic
quęrens a passionib tẽperari carnalib
ut neqͣꝗͣ uelit dolores necessarios stustine¬
re: sine quib desideria sp̃e nequeunt pos¬
sideri: absq castigatione carnis castimo¬
niã corꝑis desiderans obtinere. sine uigi¬
liaꝵ labore cordis acqͥrere puritatẽ. cũ
requie carnis spiritalib exuberare uirtu¬
tib. absq ulliꝰ exasꝑatione conuitii ꝑ aci¬
entiȩ grãm possidere. humilitatẽ xp̃i si
ne honorismundani exercere iactura.
religionis simplicitatẽ cũ scłari ambitio¬
ne sectari. xp̃ocũ hõiũ laude ac fauore scãu¬
re. districtionẽ ueritatis sine eiupiã uel
tenui offensione ꝓferre : postremo sic uult
futura conseqͥ bona. ut p̾sentia ñ anittta
Quȩ uoluntas numꝙͣ nos ad ꝑfectionẽ u¬

Expanded text:
nter has igitur utrasque concupiscentias animae uoluntas in meditullio quodam uituperabiliore consistens nec uitiorum flagitiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic quaerens a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam uelit dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, absque castigatione carnis castimoniam corporis desiderans obtinere, sine uigiliarum labore cordis adquirere puritatem, cum requie carnis spiritalibus exuberare uirtutibus, absque ullius exasperatione conuicii patientiae gratiam possidere, humilitatem Christi sine honoris mundani exercere iactura, religionis simplicitatem cum saeculari ambitione sectari, Christo cum hominum laude ac fauore seruire, districtionem ueritatis sine cuiuspiam uel tenui offensione proferre: postremo sic mauult futura consequi bona, ut praesentia non amittat. quae uoluntas numquam nos ad perfectionem u
Abbreviated transcription (Latin):
trectatione defend̃t. quȩ uniu̾sis debent eẽ¬
cõmunia fr̃ib. Quasi uͦ differentia tantũ¬
nͦi metalloꝵ. & ñ ipsa passio cupiditatis ha¬
beatur innoxa: & ꝓ reb qͥdẽ magnis irasci
ñ liceat. pro uiliorib uͦ hoc ipsum fecisse
sine culpa sit: & nͨ idcirco p̾ciosiores ab iece¬
rimꝰ materias. ut faciliꝰ disceremꝰ uiliora
ꝯtemnere. Quid enĩ differt. utrũ qͥs ꝑtͣbati¬
otionẽ cupiditatis. erga opes amplas atq
magnificas. an erga uiliores exerceat spe¬
cies: nͥ qͦd in eo rep̾hensibilior uidicandꝰ
ẽ. qđ qͥ maxuna spreu̾it. minimis obliget᷑:
I deoq ꝑfectionẽ cordis abreñtiatio ista ñ
obtinet: quia cũ censũ habeat pauꝑis. ñ
abiecit duitis uoluntateo . Explicit col¬
latio abbatis danielis. de ꝯcupiscentia carn¬

Expanded text:
trectatione defendunt, quae universis frattrectatione defendunt, quae universis fratconmunia. quasi uero differentia tantummodo metallorum et non ipsa passio cupiditatis habeatur in noxa, et pro rebus quidem magnis irasci non liceat, pro uilioribus uero hoc ipsum fecisse sine culpa sit, et non idcirco pretiosiores abiecerimus materias, ut facilius disceremus uiliora contemnere. quid enim differt utrum quis perturbationem cupiditatis erga opes amplas atque magnificas an erga uiliores exerceat species, nisi quod in eo reprehensibilior iudicandus est, quod qui maxima spreuerit minimis obligetur P ideoque perfectionem cordis abrenuntiatio ista non obtinet, quia cum censum habeat pauperis, non abiecit diuitis uoluntatem. V. CONLATIO ABBATIS SARAPIONIS. DE
Abbreviated transcription (Latin):
erga species p̾ciosas exercere ñ possunt.
circa uiliores materias retinentes. ñ absci¬
disse s cõmutasse se ꝓbant pͥstinã passi¬
onẽ. Nam nimia deuincti diligentia er¬
ga curã psiatii. sportellȩ. saccelli. codicis.
aliaꝵq similiũ rerũ qͣmius uilissimarũ:
eadẽ tam̃ qua antea libidine oetinent᷑.
Quȩ etiã tanta ȩmulatione custodiunt.
atq defendunt: ut ꝓ ipsis adu̾sus fratrẽ
cõmoueri eos. & qđ ẽ turpiꝰ etiã litigare ñ
pudeat. In qͥb adhuc egͥtudine cupidita¬
tis pristinȩ laborantes. hȩc eadẽ quȩ usus
corꝑis possidere monachũ. uł necessitas co¬
git scđm nunierũ mensurãq cõmunẽ. ñ
sunt habere contenti: in hoc qͦq sui cordis
auaritiã designantes. cũ uel ea quib uti
uecesse ꝓpensius student habere qͣm cȩte¬
ri: uł excedentes diligentiȩ modũ. peculia¬
rius ea attentiꝰq eustodiunt: & ab alioꝵ con¬

Expanded text:
erga species pretiosas exercere non possunt, erga species pretiosas exercere non possunt, circa uiliores materias retinentes non abscidisse, sed conmutasse se probant pristinam passionem. nam nimia deuincti diligentia erga curam psiathii, sportellae, sagelli, codicis aliarumque similium rerum quamuis uilissimarum eadem tamen qua antea libidine detinentur. quae etiam tanta aemulatione custodiunt atque defendunt, ut pro ipsis aduersus fratrem copudeat. In quibus adhuc aegritudine cupiditatis pristinae laborantes, haec eadem quae usus corporis possidere monachum vel necessitas cogit, secundum numerum mensuramque communem non sunt habere contenti, in hoc quoque sui cordis avaritiam designantes, cum vel ea quibus uti necesse est, propensius student habere quam caeteri, vel excedentes diligentiae modum, peculiarius ea attentiusque custodiunt, et ab aliorum con
Abbreviated transcription (Latin):
emnergere: quã illa quę aꝑto ꝓ carnali uo¬
luptate gignunt᷑. Hȩc enum uelut palã ex
positi manifestiq languores. & arguunt᷑
cõminꝰ. & sanant᷑ Illa uͦ sub p̾textu uirtu¬
tũ tegunt᷑ uicurata ꝑdurant: & deceptos
quosq periculosiꝰ faciunt ac desꝑatiꝰ egro
qđ nannullos pꝰ illũ pͥmę ren̾tiatio¬
nls ardorẽ. quo uel res familiares. uł opes
plurimas ac militiã scłi relinquentes se¬
metipsos ad monasteria contulerunt. tan¬
to cernimꝰ studio in his quȩ penitꝰ absci¬
di ñ possunt. & quȩ nequeunt in hoc or¬
dine ñ haberi. qͣmius parua uiliaq sint
ita deuinctos: ut hoꝵ cura pristinaꝵ o.
miniũ facultatũ suꝑet passionẽ. Quib
ꝓfecto ñ magne ꝓderit maiores opes ac
substantias contẽsisse : qͥa affectus earum
ob quos illȩ conteminendȩ sunt in respar¬
uas atq exiguas transtulerunt. Nam uiti
ũ cupiditatis cupiditatis & auaritię qđ

Expanded text:
emergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoemergere, quam illa quae ex aperto pro carnali uoluptate gignuntur. haec enim uelut p languoris, et arguuntur cominus, et sanantur; illa vero, dum praetextu virtutum teguntur, incurata perdurant, et deceptos quosque periculosius faciunt ac desperatius aequod nonnullos post illum primae renuntiationis ardorem, quo vel res familiares vel opes plurimas ac militiam saeculi relinquentes, semetipsos ad monasteria contulerunt, tanto cernimus studio in his quae penitus abscindi non possunt, et quae nequeunt in hoc ordine non haberi, quamvis parva viliaque sint, esse devinctos, ut horum cura pristinarum omnium facultatum superet passionem . Quibus profecto non magni proderit majores opes ac substantias contempsisse, quia affectus earum, ob quos illae contemnendae sunt, in res parvas atque exiguas transtuum cupiditatis et auaritiae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Nec confundit᷑ passim ꝓloqͥ etiã res
uicongruas & ineptas: dũ erubescit uel
inferior cȩteris. uł uidoctior iudicari. a¬
lia ob elationẽ clericatꝰ anibit offitium
altera despicit: utpote uidicans illud ar
dignitati pristinȩ. aut uitȩ ac natalũ
suoꝵ meritis incongruũ. uł indignũ
rũ quȩ deterior ꝓnuncianda sit. ur¬
cuiꝰꝙ discuciat ac ꝑpendat exam̃. iil
ꝑt oꝑationis instantiã. uł pꝑt. ocu delide¬
M stnioris uiolare mandatũ. tamꝙ dispen¬
diosi ẽ ꝓ sõno. quã ꝓ uigilantia. moraste¬
eii statitta conuellere. tantunidẽq ẽ abba¬
tis transire pͥceptũ ut legas. qͣntũ si contẽ¬
nasut dormias: nec alius suꝑbiȩ foines ẽ.
ꝑ ieiunio fratrẽ. qm ꝓ refectione contem¬
nere: nͥ qđ ꝑnitiosiora. & a remediis lon¬
ginquiora sunt uitia quȩ sub specie uir¬
tutũ & imagine spiritaliũ rerũ uident̃

Expanded text:
tari nec confunditur passim proloqui etiam res tari nec confunditur passim proloqui etiam res incongruas et ineptas, dum erubescit uel inferior ceteris uel indoctior iudicari. alia ob elationem clericatus ambit officium, altera despicit, utpote iudicans illud aut dignitati pristinae aut uitae ac natalium suorum meritis incongruum uel indignum. quarum quae deterior pronuntianda sit, uniuscuiusque discutiat ac perpendat examen. ationis instantiam uel propter otii desiderium senioris uiolare mandatum, tamque dispendiosum est pro somno quam pro uigilantia monasterii statuta conuellere, tantundemque est abbatis transire praeceptum ut legas, quantum si contemnas ut dormias, nec alius superbiae fomes est pro ieiunio fratrem quam pro refectione neglegere, nisi quod perniciosiora et a remediis longinquiora sunt uitia quae sub specie uirtutum et imagine spiritalium rerum uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
abbates uistruere se posse p̾sumunt. Q
si in ueritate uiã ꝑfectionis inqͥrerent. hi
potiꝰ tota uirtute ꝑficere niterent᷑. ut
scilicet exitti ñ solũ pecuniis. uerũ etiã
affectionib pristinis. & distentionib u¬
niui̾sis: semetipsos singulares ac nudos.
ita sub senioꝵ imꝑio collocarent: ut cu¬
rã non mͦ alioꝵ ullã. s ue sui quidẽ ge¬
rerent. E contͣrio aut euenit. ut dũ frr¬
alios uistituere cupiunt. nec discere ipsi
nec agere ea quȩ sunt docenda mereant᷑.
Quo necesse est ut scđin saluatoris senten¬
tiã. cȩci duces cȩcoꝵ effecti. parit̾ in foue¬
am cadant. Cuiꝰ suꝑbiȩ licet unũ sit ge¬
nꝰ. duplex tam̃ eiꝰ ẽ species. Nna quȩ seue¬
ritatẽ grauitatẽq uigit̾ imitat᷑. alia qͥ
effrenata libertate. in cachinnos fatuos
risusq dissoluit᷑. Et illa qͥdẽ tacit᷑nitate
congaudet: hȩc uͦ dedignat᷑ silentio coar¬

Expanded text:
abbates instituere se posse praesumunt. qui abbates instituere se posse praesumunt. qui si in ueritate uiam perfectionis inquirerent, hoc potius tota uirtute perficere niterentur, ut scilicet exuti non solum pecuniis, uerum etiam affectionibus pristinis et distentionibus uniuersis semet ipsos singulares ac nudos ita sub seniorum imperio conlocarent, ut curam non modo aliorum nullam, sed ne sui quidem gererent. e contrario autem euenit, ut dum fraalios instituere cupiunt, nec discere ipsi nec agere ea quae sunt docenda mereantur: qui necesse est ut secundum saluatoris sententiam . caeci duces caecorum, effecti pariter in. foueam cadant. cuius superbiae licet unum, sit genus, duplex tamen eius est species: una quae serietatem grauitatemqae iugiter imitatur, alia quae effrenata libertate in cachinnos fatuos risusque . dissoluitur. et illa quidem taciturnitate congaudet, haec uero dedignatur silentio coar
Abbreviated transcription (Latin):
infructuosa t̾ra noxiisq sentib occupata:
semen u̾bi salutaris expendant : s ut con¬
temnentes eã nouã potiꝰ excolant t̾ram id
ẽ erga paganos. ac scłares. om̃em doctrinȩ
culturã. ac u̾bi transferant salutaris instan¬
tiã. Qđ ita legit᷑. Hȩc dicit dñs. uiro uida.
& habitatori iherłm. Nouate uob̾ nouale.
& nolite serere suꝑ spinas. De male abre
ueniq qđ pudet dicere. ita plerosq ñciantibꝰ
abrenunciasse conspicimnꝰ ut nichilam¬
pliꝰ imutasse de anteriorib uitis ac morib ꝯ¬
bent᷑. nisi ordinẽ tantũ modo atq habitũ
scłarem. Nam & acqͥrere pecunias gesti¬
unt. quasnec autea possederunt. uł cere
quas habuerant ante retinere ñ desinus
aut qđ ẽ lugubriꝰ amplificare desiderat
sub hoc pretextu. qđ uł famulos suos
uide semꝑ uł fratres alere se deber
stũ eẽ contendunt : uł certe sub obtent
congregandi cȩtus reseruant. quẽ ueli

Expanded text:
infructuosa terra noxiisque sentibus occupata infructuosa terra noxiisque sentibus occupata semen verbi salutaris expendant; sed ut contemnentes eam, novam potius excolant terram, id est, erga paganos ac saeculares omnem doctrinae culturam ac verbi transferant salutaris instantiam, quod ita legitur: Haec dicit Dominus viro Juda et habitatoribus Jerusalem: Novate vobis novale, et noliteue, quod pudet dicere, ita plerosque abrenuntiasse conspicimus, ut nihil amplius immutasse de anterioribus vitiis ac moribus comprobentur, nisi ordinem tantummodo atque habitum saecularem . Nam et acquirere pecunias gestiunt, quas nec ante possederunt; vel certe, quas habuerant, retinere non desinunt; us, etiam amplificare desiderant sub hoc praetextu, quod uel famulos suos exinde semper uel fratres alere se debere iustum esse contendant, uel certe sub obtentu congregandi coetus reseruant, quem uelut
Abbreviated transcription (Latin):
ser & miserabilis. & pauꝑ. & cȩcus. & nudus.
In eo factus ẽ etiã scłari deterior qͦd nec mi¬
serũ se. nec cȩcũ. aut nudũ. ac em̃datione
dignũ. uł egere monitis alicuiꝰ aut insti¬
tutione cognoscit. & ob hoc nec exhortati¬
onẽ quidẽ ullã u̾bi salutaris admittit. ñ
intelligens ipso monachi se nomine p̾gra¬
uari. ac depͥmi opinione cunctoꝵ: quia
dũ credit᷑ ab om̃ib sc̃s. & uelut dĩ famu¬
lus colit᷑: necesse ẽ ut in futuro uehem̃tio¬
ri uiditio penȩq subdat᷑. Postremo quid
diutiꝰ iminoram᷑ in his. quȩ nob̾ exꝑim̃to
satis cõꝑta sunt ac ꝓbata: frequent̾ ui
atq paganis. ad spiritalẽ ꝑuenisse feruo¬
rẽ: de tepidis atq animalib om̃ino ñ ui¬
dimꝰ. Quos etiã ꝑ ꝓpħam ita legunꝰ dñm
detestari. ut spiritalib uirisatq doctorib
p̾cipiat᷑. ut ab eis monendis docendisq
discedant: & nequaꝗͣ uelut in sterili atq

Expanded text:
ser et miserabilis, et pauper et caecus et nudus : ser et miserabilis, et pauper et caecus et nudus : in eo factus etiam saeculari deterior, quod nec miserum se nec caecum ac nudum aut emendatione dignum, vel egere monitis alicujus aut institutione, cognoscit, et ob hoc nec exhortationem quidem ullam verbi salutaris admittit, non intelligens ipso monachi se nomine praegravari ac deprimi opinione cunctorum, qua dum creditur ab omnibus sanctus, et velut Dei famulus colitur, necesse est ut in futuro vehementiori judicio poenaeque subdatur. Postremo quid diutius immoramur in his quae nobis experimento satis comperta sunt ac probata? Frequenter enim aecularibus ac paganis, ad spiritalem pervenisse fervorem, de tepidis atque animalibus omnino non vidimus. Quos etiam per prophetam ita legimus Dominum detestari, ut spiritalibus viris atque doctoribus praecipiatur, ut ab eis monendis docendisque discedant, et nequaquam velut in sterili atque
Abbreviated transcription (Latin):
nis arripiens scđ̾m regłam disciplinȩ ab illo
semel spiritalis feruoris igne discessit. Ille
namq corꝑalib saltem uitiis humiliatꝰ.
atq ĩmundũ se sentiens contagione carna¬
li. ad fontẽ uerȩ purificationis ac ꝑfectio¬
nis culm̃ qͣndoq cõpũctus accurrit: & hor¬
rescens illũ in qͦ ẽ infidelitatis gelidissimũ
statũ. sp̃s ardore succensus ad ꝑfectionem
faciliꝰ conuolabat. Nam qͥ semel ut diximus
tepido exorsus inttio manachi cepit abuti
uocabulo. nec tam̃ humilitate ac feruore
qͦ debuit iter huiꝰ ꝓfessionis arripuit: infe¬
ctus semel hac miserabili lue. & in ea qͦdãmͦ
resolutꝰ. nec ex sese ulteriꝰ ꝑfecta sapere: nec
alt̾ius pot̾it monitis erudiri. Dicit enĩ in
corde suo scđm illã dñi sententiã. qͥa diue
sũ & locuples. & nulliꝰ egeo. Cui illud qͦq qd̃
subseqͥtur ꝯsequent̾ aptabit᷑. Tu aut es mui¬

Expanded text:
nis arripiens secundum regulam disciplinae, ab illo nis arripiens secundum regulam disciplinae, ab illo semel spiritalis fervoris igne discessit. Ille namque corporalibus saltem vitiis humiliatus, atque immundum se sentiens contagione carnali, ad fontem verae purificationis ac perfectionis culmen, quandoque compunctus, accurrit, et horrescens illum, in quo est, infidelitatis gelidissimum statum, spiritus ardore succensus, ad perfectionem facilius convolabit. Nam qui semel, ut diximus, tepido exorsus initio monachi coepit abuti vocabulo, nec tamen humilitate ac fervore quo debuit iter hujus professionis arripuit, infectus semel hac miserabili lue, et in ea quodammodo resolutus, nec ex se ulterius perfecta sapere, nec alterius poterit monitis erudiri. Dicit enim in corde suo, secundum illam Domini sententiam, quia dives sum et locuples, et nullius egeo. Cui illud quoque quod subsequitur, consequenter aptabitur: Tu autem es mi
Abbreviated transcription (Latin):
dus: nc̃ aũt qͥa tepidus es incipiã te euo¬
mere ex ore meo. Nec in merito eos dñs qͦs
iã in uiscerib receꝑat caritatis. noxie te¬
pefactos. cũ quadã auulsione pectoris sui
euomendos ẽẽ ꝓnunciat. Qui cũ salutarẽ
quodãmͦ ei potuissent p̾bere substantiã.
a uelli ab eiꝰ uiscerib maluerunt: tanto de¬
teriores effecti illis qͥ nũꝙͣ ori dñico illati
sunt cibis. quanto id qd̾ nausia cõpellente
ꝓicimꝰ. odibiliꝰ detestam᷑. Quicqͥd enĩ frigi¬
dũ ẽ etiã ore nr̃o susceptũ u̾tit᷑ in calorẽ
& salutifera suauitate ꝑcipit᷑: qł aũt se¬
mel uitio ꝑnitiosi teporis abiectũ ẽ. ñ dicã
labiis animouere. s etiã eminꝰ intueri sine
ingenti horrore ñ possumꝰ. Rectissime gͦ
ꝓnunciat᷑ ẽẽ deterior: qͥa faciliꝰ ad saluta¬
rem conũsionẽ. ac ꝑfectionis fastigiũ car¬
nalis quis id ẽ scłaris uł gentilis. accedit. ꝗͣ

Expanded text:
dus. nunc autem tepidus es, et incipiam te euodus. nunc autem tepidus es, et incipiam te euomere ex ore meo. nec inmerito eos dominus, quos iam in uisceribus receperat caritatis, noxie tepeactos cum quadam conuulsione pectoris sui euomendos esse pronuntiat, qui cum salutarem quodammodo ei potuissent praebere substantiam, auelli ab eius uisceribus maluerunt, tanto deteriores effecti illis qui numquam ori dominico inlati sunt cibis, quanto id quod nausea conpellente proicimus odibilius detestamur. quidquid enim frigidum est, etiam ore nostro susceptum uertitur in calorem et salutifera suauitate percipitur. quod autem semel uitio perniciosi teporis abiectum est, non dicam labiis admouere, sed etiam eminus intueri sine ingenti horrore non possumus. rectissime ergo pronuntiatur esse deterior, quia facilius ad salutarem conuersionem ac perfectionis fastigium carnalis quis, id est saecularis uel gentilis accedit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ẽẽ carnales. id est a scłariũ ceꝑimꝰ con¬
u̾satione seuingi. & ab illa manifesta car¬
nis pollutione cessare spiritalẽ statũ ꝑti¬
nus app̾hendere tota uirtute nitamͣ: ne
forte blandientes nob qͦd uidem̃ scđ̾m ex¬
teriorẽ hominẽ huic renunciasse mun¬
do. uel carnaliũ fornicationũ deseruisse
contagia. tamꝙͣ qͥ summã ꝑfectionis ꝑ hoc
app̾henderimꝰ. remissiores deinceps erga e¬
mundationẽ ceterarũ passionũ lencioresq
reddam᷑: & int̾ utraq detenti. gradũ ipi¬
ritalis ꝓfectus asseqͥ nequeamꝰ. existiman¬
tes ad ꝑfectionẽ nob̾ abunde sufficere.
qd̾ ex teriore homine uideam᷑ de ꝯu̾satio¬
ne mundi huiꝰ ac uoluptatib segregati.
uł qd immunes simꝰ a corruptela. & com¬
I mixtione carnali: & ita inuenti in illo
tepido statu qͥ det̾rimꝰ udicat᷑ euomendo
tis nouerimꝰ. Ntinã calidus e̾ẽs aut frigi¬

Expanded text:
mus esse carnales, id est, a saecularium coeperimus conmus esse carnales, id est, a saecularium coeperimus conversatione sejungi, et ab illa manifesta carnis pollutione cessare, spiritalem statum protinus apprehendere tota virtute nitamur, ne forte blandientes nobis quod videmur secundum exteriorem hominem huic renuntiasse mundo, vel carnalium fornicationum deseruisse contagia, tamquam qui summam perfectionis per hoc apprehenderimus, remissiores deinceps erga emundationem caeterarum passionum lentioresque reddamur, et inter utraque detenti gradum spiritalis profectus assequi nequeamus, existimantes ad perfectionem nobis abunde sufficere quod exteriore homine videamur de conversatione mundi hujus ac voluptatibus segregari, vel quod immunes simus a corruptela et commixtione carnali, et ita inventi in illo tepido statu, qui deterrimus judicatur, evomendos tis: utinam calidus esses aut frigi
Abbreviated transcription (Latin):
& idcuro hanc quoq rationẽ nob̾ similit̾
cupinꝰ aꝑiri: quid uit̾sit int̾ carnalẽ &
animalẽ uirũ. uł quẽ ad modũ animalis
carnali possit ẽẽ deterior. Responsio de tͥ¬
Unibel plici animaruor staty. xi¬
Scđ̾m diffinitionẽ scͥpture tres sunt
animaꝵ status. Prinꝰ carnalis. scđs anima¬
lis: t̾cius spiritalis. Quos in apło ita legimꝰ
designari. Nam de carnali dicit᷑: lac uob̾
potũ dedi ñ escã. Necdũ enĩ poteratis. sed
nec adhuc qͥdẽ potestis: ad huc enĩ carna
les estis. Et it̾um. Ubi enĩ ẽ int̾ uos xelus
& contentio nonne carnales estis: De ani¬
mali qͦq talit̾ cõmemorat᷑ Animalis autẽ
homo ñ ꝑcipit ea quȩ sunt sp̃s di. Stulti¬
cia enĩ ẽ illi. De spiritali uͦ: spiritalis aũt
examinat om̃ia: ipse aũt a nemine diui¬
dicat᷑ & it̾um. Nos qͥ sp̃ales estis: instruite
eos qͥ eiꝰ modi sunt in sp̃u lenitatis. Itaq fe¬
stinandũ nob̾ ẽ ut cũ reñciantes desieri¬

Expanded text:
rationem nobis similiter cupimus aperiri, quid intersit inter carnalem et animalem virum, vel quemadmodum animalis carnali possit esse deterior. CAPUT XIX. De triplici animarum statu. DaSecundum definitionem Scripturae tres sunt animarum status. Primus carnalis, secundus animalis, tertius spiritalis . Quos in Apostolo ita legimus designari. Nam de carnali dicitur: Lac vobis potum dedi, non escam, necdum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis, adhules estis ; et iterum: Ubi enim est inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? De animali quoque taliter commemoratur: Animalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei: stultitia enim est ilexaminat omnia; ipse autem a nemine judicatur . Et iterum: Vos qui spiritales estis, instruite eos qui ejusmodi sunt, in spiritu lenitatis . Itaque festinandum est nobis, ut cum renuntiantes desieri
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua exceptione om̃ib in est: qͥd ali¬
ud iudicari potest nͥ ipsihumanȩ substan¬
tiȩ post ruinã pͥmi hominis. uelutna¬
turalit̾ attributũ: Et qđ uniu̾sis conge¬
nitũ. concretũq dep̾hendit᷑: quomͦ ñ cce¬
dendũ sit arbitrio dñi ñ nocentis s con¬
sulentis insertũ: Causã uͦ huiꝰ belli id ẽ
carnis & sp̃c hanc ẽẽ ꝓnunciat: ut ñ in¬
ꝗͥt quȩcũq uultis illa faciatis. Ergo id
qđ ꝓcurauit ds̃ ut a nob̾ ñ possit imple¬
ri idẽ ut ñ quȩcũq uolumꝰ illa faciamꝰ
si impleat᷑. qͥd aliud credi potest ẽẽ quã
noxiũ: & ẽ quodamͦ utilis hȩc pugna
nob dispensatione creatoris nr̃i inserta
& ad meliorẽ nos statũ ꝓuocans atq aͥ¬
pellens: qua sublata. ꝓculdubio par
trario ꝑnitiosa succedit. Int̾rogatio¬

Expanded text:
aliqua exceptione omnibus inest, quid aliud iudicari potest nisi ipsi humanae substantiae post ruinam primi hominis uelut naturaliter adtributum : et quod uniuersis congenitum concretumque deprehenditur, quomodo non credendum sit arbitrio domini non nocentis, sed consulentis insecarnis et spiritus, hanc esse pronuntiat: ut non, inquit, quaecnmque uultis illa faciatis. ergo id quod procurauit deus ut a nobis non possit impleri, id eet ut non quaecumque uolumus illa faciamus, si inpleatur quid aliud credi potest esse quam noxium ? et est quodammodo utilis haec pugna nobis dispensatione creatoris inserta et ad meliorem nos statum prouocans atque conpellens, qua sublata procul dubio pax e contrario perniciosa succederet. GERMA
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ de residius habebit facilẽq uictoriã:
quia & mens triumphoꝵ ꝓcessu reddet᷑
fortior. & infirmior pugna succedens ꝓm
ptiorẽ ei ꝓuentũ faciet pręlioꝵ: ut fieri
solet ab his qͥ corã regib mundi hutꝰ om̃i¬
genis ꝯgredi bestiis p̾mioꝵ contẽplatio¬
ne nõuerunt. Qł spectaculi genus uul¬
go pancarpũ nuncupat᷑. Hi inꝗͣ feras qͥs¬
cũq ortiores robore. uł seatratisirbie
conspexerint diriores: adu̾sus cas pͥmȩ con¬
gressionis certam̃ arripiunt. Quib extn¬
ctis: reliquas quȩ minus t̾ribiles muiꝰq ue¬

Expanded text:
rem de residuis habebit facilemque victoriam, rem de residuis habebit facilemque victoriam, quia et mens triumphorum processu reddetur fortior et infirmior ptiorem ei prouentum faciet proeliorum: ut fieri solet ab his qui coram regibus mundi huius omnigenis congredi bestiis praemiorum contemplatione consuerunt, quod spectaculi genus uulgo pancarpum nuncupatur. hi, inquam, feras quascumque fortiores robore uel feritatis rabie conspexerint dirioree, aduersus eas primae congressionis certamen adripiunt, quibus extinctis reliquas, quae minus ter
Abbreviated transcription (Latin):
illud cotidiana ieuinioꝵ dirigens spicula.
cont᷑ illud cunctis mom̃tis cordis suspiria
crebraq gemituũ tela ꝯtorquens: adu̾sus
ild̾ uigiliaꝵ labores. ac meditationes sui
cordis impendens. indesinentes qͦq orati¬
onũ fletus ad deum fundens: & impugnati¬
onis suȩ extinctionẽ ab illo specialit̾. ac ui¬
git̾ poscens. Impossibile namq ẽ de quali¬
bet passione triumphũ quẽpiã ꝓmereri.
priusꝗͣ uitellȩxerit industria uł labore
ꝓprio iuctoriã certaminis semet optinere
ñ posse: cũ tam̃ ut ualeat emundari ne¬
cesse sit eũ die noctuq in om̃i cura & solli¬
citudine ꝑmanere. Cũq ab ea se senserit ab¬
solutũrursus iatebras sui cordis sunili in¬
tentione ꝑlustret. & excipiat sibi quam
int̾ reliquas ꝑspexerit diriorẽ: atq adu̾¬
sus eã specialius om̃ia sp̃c arma cõmoue¬
at. Et ita semꝑ ualidiorib suꝑatis. cele¬

Expanded text:
illud quotidiana jejuniorum dirigens spicula, illud quotidiana jejuniorum dirigens spicula, contra illud cunctis momentis cordis suspiria crebraque gemituum tela contorquens, adversus illud vigiliarum labores ac meditationes sui cordis impendens, indesinentes quoque orationum fletus ad Deum fundens et impugnationis suae exstinctionem, ab illo specialiter ac jugiter poscens: impossibile namque est de qualibet passione triumphum quempiam promereri, priusquam intellexerit industria vel labore proprio victoriam certaminis semet obtinere non posse; cum tamen, ut valeat emundari, necesse sit eum die noctuque se in omni cura et sollicitudine permanere, cumque se ab ea senserit absolutum, rursus latebras sui cordis simili intentione perlustret, et excipiat sibi quam inter reliquas perspexerit diriorem, atque adversus eam specialius omnia spiritus arma commoveat; et ita semper validioribus superatis cele
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. laboriosius ad genitale solũ & libe
tatẽ pat̾amq reu̾tit᷑: meritoq ad eũ un¬
patio illa ꝓpħica dirigit᷑. Quare inue¬
ratꝰ es in t̾ra aliena: Recte siqͥđe inui
uat᷑. Suꝑbiȩ genera surt duo. Primũ
carnale. scđm spiritale : qđ etiã ꝑnitiosi
Iẽ. Illosnamq specialius impugnat. quo
in quib dã uirtutib ꝓfecisse reper eri
Iec gͥ de uaria oppugnatione uicio¬
sent: ñ tam̃ uno modo impeturit. r¬
pugnant cunctos. In alio nãq sp̃bᷤ
adilicat ⁊ prannidẽ.: in allo arcẽ. suꝑbia te¬
u lt cũ constet om̃es ab om̃ib impuo
uari: diu̾so tam̃ mͦ &e ordine singuli labo
uam ob rem ita nobis adu̾sus hȩc ar¬
ripienda sunt pręlia: ut unusquisq ui¬
tiũ qͥ maxime infestat᷑ ȩxplorans. adu̾sus
illud arripiat principale certamen: om̃em
curã ñitis ac sollicitudinẽ erga illiꝰ inpug¬
nationẽ obseruationẽq defigens. adu̾sus

Expanded text:
ctus labctus labrtatem patriam revertetur; meritoque ad eum increpatio illa prophetica dirigitur : Quare inveteratus es in terra aliena? recte siquidem inunouatur. superbiae genera sunt duo: primum carnale, secundum spiritale, quod etiam perniciosius est. illos namin quibusdam virtutibus profecisse repererit. CAPUT XIII. De varia oppugnatione osent, non tamen uno modo impetunt cunctos. In alio namque spirivindicat tyrannidem. In alio arcem superbia tenet. Et cum constet omnes ab omnibus imnari, diverso tamen modo et ordine singuli laborstationem. Quamobrem ita nobis adversus haec arripienda sunt praelia, ut unusquisque vitium quo maxime infestatur explorans, adversus illud arripiat principale certamen, omnem curam mentis ac sollicitudinem erga illius impugnationem observationemque defigens, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
dib integris refectionẽ sepe ꝯtemnens:
sensisset esuriẽ: respondit. Quia hic Nus
est ieiunis tui testis qͥ te suis laudibͥ
at: atq sustentet. Ibi aũt te digitꝰ ho¬
nũ. & ceuodoxiȩ refectio saginabat. hi
au̾t rei figura qua diximꝰ suꝑuente cen¬
doxia uitiũ fornicationis excludi. pulo¬
re satis in regnoꝵ libro ac signant̾ expͥmi¬
t᷑. ubi ppłm isrł a nechao rege egypticap¬
tiuatũ ascendetiꝰ nabuchodonosor rex ass¬
rioꝵ de finib egypti. ad suã transtulit re¬
gionẽ: scilicet ñ ut eos lib̾tati pristinȩ o
genitali restitueret regioni: s ut ad su
abduceret t̾ras. longius asportandos.
fuerant in t̾ra egypti captiuati. Quȩ fig
ui hoc qͦq cõpetent̾ aptabit᷑. Licet eñ to¬
lerabiliꝰ sit cenodoxiȩ quã fornicationis
uitio deseriure: difficiliꝰ tam̃ a cenoder¬
iȩ dñatione discedit᷑. Quodamodo erã
longiore itineris spatio captiuus abdu¬

Expanded text:
dibus integris refectionem saepe contemnens non dibus integris refectionem saepe contemnens non sensisset esuriem, respondit: quia hic nullus est ieiunii tui testis qui te suis laudibus nutriat atque sustentet: ibi autem te digitus hominum et cenodoiiae refectio saginabat. huius autem rei figura, qua diximus superueniente cenodoiia uitium fornicationis excludi, pulohre satis in Regnorum libro ac signanter exprimitur, ubi populum Israhelem a Nechao rege Aegypti eaptiuatum ascendens Nabuchodonosor rex AssyTiorum de finibus Aegypti ad suam transtulit regionem, scilicet non ut eos libertati pristinae et genitali restitueret regioni, sed ut ad suas abduceret terras longius asportandos quam fuerant in terra Aegypti captiuati. quae figura in hoc quoque conpetenter aptabitur. licet enim tolerabilius sit cenodoxiae quam fornicationis uitio deseruire, difficilius tamen a cenodoxiae dominatione disceditur. quodammodo enim longiore itineris spatio captiuus abdu