comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferens . alt̾am cecilie. altera¬
no dedit dicens Istas coro
de corde ⁊ corꝑe custedite . qr¬
sente angse seburtius fi
uali̾am ad eos in gressus ẽ. ⁊ statin
nurari cepit. Uñ tantꝰ odor rosa ꝵ ⁊ li¬
lioꝵ spiraret. Dicit ei ualerianꝰ. sicut
me orante hũc cdore sensisti. ita coro¬
nas ex rosis ⁊lilus qͣs h̾emꝰ ⁊ uidere
nõ pͥuales si mͥ credidis icdo c̾nes
Tunc cecilia ⁊ ualianꝰ intyburcio p̾¬
dicau̾nt deflitate deoꝵ. ⁊ de gli̾a sc̃oꝵ
et de pena ropboꝵ de ĩcarnacione ⁊ pas¬

Expanded text:
ferens alteram Cecilie alteram Valeriano dedit dicens: «Istas coronas mundo corde et corpore custodite, quente angelo Tyburtius frater Valeriani ad eos ingressus est et statim mirari cepit unde tantus odor rosarum et liliorum spiraret. Dicit ei Valerianus: «Sicut me orante hunc odorem sensisti, ita coronas ex rosis et liliis quas habemus et uidere non preuales si michi credideris modo cernes». Tunc Cecilia et Valerianus ita Tyburtio predicauerunt de falsitate deorum et de gloria sanctorum et de pena reproborum, de incarna
Abbreviated transcription (Latin):
b. qͦ uirgi̾es dechalamo exenine qo
ingrenio suo angłi detuserut in celũ
Amachiꝰ u̾o audiens maxinũ cũ sins
ontib sic ꝯu̾sum usq ad mortẽ plire¬
batis eũ ced iussit suẽ cecilia iuxta
tyburtui ⁊ ualerianũ qͥs ip̃a sepelieit
in nouo sarcophago sepelunt. Ipsa

Expanded text:
 uirgines de thalamo exeuntes quas in gremio suo angeli detulerunt in celum. Almachius uero audiens Maximum cum suis omnibus sic conuersum, usque ad mortem plumbatis eum tundi iussit. Quem Cecilia iuxta Tyburtium et Valerianum quos ipsa sepelierat in nouo sarchophago sepeliuit. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
in illũ credentes in illũ spantes ilũ pre
om̃ib et in om̃ib diligentes. qui se ip̃m
nob̾ et alim̃tũ p̃stat ne deficiamꝰ i uiq.
uiatoꝵ: ⁊p̃e sacietas et exultatio quiesen¬
tiũ bentoꝵ. Ad ip̃am itaq trrtici m̃sura
ꝑtinet qd̃ dñs ait. Nendite que possideti.
et date elemosinam. ficite uob̃ saculos

Expanded text:
credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date e
Abbreviated transcription (Latin):
paulus apłs ostendit dicens. Uniciuq
sĩc ds̃ diuisit m̃suiã fidei. Quã gͦ m̃su¬
rã tritici xp̃c nũcupat. ipsã m̃surã fidĩ
paulus appellat: ut agnoscamꝰ ñ aliud
ẽẽ spiritale triticũ. qͣm xp̃iane fidei ue¬
nerabile sacram̃tũ. Huiꝰ tritici m̃surã
uob̃ fĩs in noie dñi damus: quotiens
illuminati dono gr̃e spiritał. scd̾m regu¬
lam uere fidei disputamꝰ. Et eandẽ triti¬
ci m̃suram ꝑ dñicos dispensatores acci¬
pitis: cũ cotidie ꝑ dei famulos uerbũ
ueritatis auditis. De ipsa ñe tritici m̃su¬
ra loquim᷑: et ip̃a sic̃ ds aiuisit unu̾isi
pascam᷑: inde alim̃ta bone uite sumamꝰ.

Expanded text:
lus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae suma
Abbreviated transcription (Latin):
barbaras gentes in pacientes alien
arbitrii reg̾e ꝙͣ añni suũ contin̾e ⁊
tua facias dando. Consule rebtu
do noĩe iacet̾. idomus ẽ. ẜnus est
Niumm sunt. Cũ autẽ donasti be¬

Expanded text:
barbaras gentes impatientes alieni arbitrii regere, quam animum suum continere et tua facias: dando. Consule rebus tdo nomine iacet: domus est, servus est, nummi sunt. Cum autem donasti, be
Abbreviated transcription (Latin):
x ꝙ̃ꝙͣ ĩuemes qui possit aꝑto
hostio u̾nie. bona conscia turlum ad¬
uccat. mala ⁊̃ in solitudĩe auxia ̃.
atq sollicita. Si honesta sint qͥ faci
õs sciant. Si turpia qͥd refert ne¬
minẽ scire tñ tu scias. On ieft̾¬

Expanded text:
qui posset aperto ostio vivere: bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia est atque solicita, si honesta sunt que facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias? o t
Abbreviated transcription (Latin):
tha passa est: q̃ in urbe cathanẽ¬
colebat. Senescauꝰ rio scicilie ꝓuĩtie au¬
diens famã eiꝰ. issit eã ꝙͣ tcciꝰ ad se ad¬
duti. Quã dũ xp̃ianã cognoscet. tredi¬
dit ciuida meretuci ⁊ ix filiab eiꝰ eidẽ

Expanded text:
ta Agatha in urbe Cathanencolebat. Senescallus uero Sicilie prouincie audiens famam eius iussit eam quantocius ad se adduci. Quam dum christianam cognosceret, tradidit eam cuidam meretri
Abbreviated transcription (Latin):
Statuto die montẽ capitolũ cons¬
cendit ac se de rupe eiclens uolare
cepit. Miratur ppls ac uen̾atur q¬
tale xp̃m fecisse. Tuc petrus ĩmedio
stans ait. Dñe ih̾u ostende ei atte s¬
suas manas ẽẽ. ne hac spe ppłs iste
qui crediturꝰ est decipiatur. Decidat
dñe: sic tñ ut nicħ se potuisse unius
ex ammatꝰ est. o fracto ac debłite¬
to crure a reciã secessit atq ibi mor¬
tuus est. Quo cõꝑto nero deceptũ
se ⁊ destitutũ dolens tanti amici cau

Expanded text:
statuto die montem Capitolinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenertale fecisse Christum. Tunc Petrus in medio stans, ait: Jesu Domine, ostende ei vanas artes suas esse, ne hac specie populus iste qui crediturus est, decipiatur. Decidat, Domine; sic tamen, ut nihil se potuisse vivens exanimatus est; sed fracto debilitatoque crure, Aritiam concessit, atque ibi mortuus est. Quo comperto: deceptum se Nero et destitutum: dolens tanti casum amici,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩm. Templis complib dona detxit
Sinullachra qz ex auro ⁊ argento
a claudio ex horsus est cus netis
et si nõ auctor at certe conscius
strangulare meditatꝰ pͥmo dron¬
sit ut inst̾ilem s in ꝓbante diuor¬
cium ppło nec ꝑcente ꝯuicis ⁊ re¬
liganit. demq eccidit sb̾ fło crĩe ad

Expanded text:
imo templis compluribus dona detraxit simulacraque ex auro uel argento a Claudio exorsus est; cuius necis etsi non auctor, at conscius strangulare meditatus dimisit ut sterilem, sed improbante diuortium populo nec parcente conuiciis, etiam relegauit, denique occidit sub crimine ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum: inssit edificari templa in ⁊uni
medio ciuitatis: nt õs cũ eo misce¬
rentur sacrificus ydoloꝵ. Cñ gͦ õs¬
xp̃ianos ĩquiri iussiss ⁊ ĩuentas
aut sacrificare aut mori cõpellere
tantus penaꝵ t̾ror cunctis aderat
qͦd snicũ amicꝰ et filiũ pr̃ ⁊ prem fi¬
lius ab negaret. Tunc in illa urbe
nuenti sunt septem xp̃ianz. Mari¬
nuanus. Malcus. Martimanꝰ. Dyo¬
insius Ioh̾es. Serapion ⁊ Constanti¬
nus. Qun hec uidentes nimis dole¬
bant. Et cum eent pͥmi palacii. sa¬
crificia ydoloꝵ sꝑnentes. in domo su¬
a se celabant. ⁊ ibi ieninus ⁊ oroibꝰ
uacabunt. Accusati gͥ ante decium
dato eis resipiscendi spacõ iisq ad
reditũ decu dimictũtm. At illi pr̃i¬
moni suũ intu pauyib expendẽ¬

Expanded text:
sum iussit edificari templum in medio ciuitatis ut omnes cum eo miscerentur sacrificiis ydolorum. Cum ergoianos inquiri iussisset et inuentos aut sacrificare aut mori compelleret, tantus penarum terror cunctis inerat, quod amicus amicum et filium pater et patrem filius abnegabat. Tunc in illa urbe inuenti sunt septem christiani, Maximianus, Malcus, Martinianus, Dionysius, Iohannes, Serapion et Constantinus. Qui hec uidentes nimis dolebant et cum essent primi palacii sacrificia ydolorum spernentes in domo sua se celabant et ibi ieiuniis et orationi uacabant. Accusati igitur ante Decium dato eis resipiscendi spacio, usque ad reditum Decii dimittuntur. At illi patrimonium suum interim pauperibus expende
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est n adintorio pͦ fecture
pretorii. Ita splendide cãs poranͤ
elig̾etur ad ꝯsilium tribuendũ. pͥ
ea consularitans suscepit ni sig¬
ma. ut reg̾et liguriã. emilia qͦ

Expanded text:
essusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas perorpraetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ nũꝙͣ uͦ in media cuntate
rentes sibi trucidabant p̾sipue q
dieb festis sicarii plebib cid mixti
occultatis pungionib oberrantes ut
cum udem ip̃i ꝑcussores ueluti ĩdig¬
nari se simulalunt ad u̾sus eos qͥ
ħ media urbe cõmict̾ent. Atq ħ modo
ecculta eoꝵ fatinora ꝑ manelũt. et
pͥmꝰ om̃i ablus iouãthas pontifex
ita ut iã ip̃is mortib ẽet gramor
metꝰ mortis dũ unꝰ qͥsq ꝙ in ꝓcinau¬

Expanded text:
 autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrantes, uttumide ipsi percussores velut indignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis Jonathas pontifex ut jam ita ipsis mortibus esset gravior metus mortis, dum un
Abbreviated transcription (Latin):
unt cũ ip̃is ad montẽ qui nocat᷑ ol¬
ueti: ꝑatus in de irruere ierosolĩaz
et in hac potestate urbẽ ten̾e siml̾¬
qz romauo ꝵ p̾sidia ac plebem tꝯrã¬
inde sue sbiuigare fretꝰ ꝑ oĩa hus
qͦs secũ eduxat satellitib . s conatꝰ
eiꝰ p̾uenit felix. confestĩ cũ arma¬
tis obmã ꝑges. secũ ĩ plebe reliqͣ ꝯ¬
spuante. con̾isione fca egr̾pciuin

Expanded text:
venit cum ipsis ad montem qui vocatur Oliveti, paratus inde irruere Hierosolymam, et vi ac potestate urbem tenere, simulque Romanorum praesidia ac plebem tyrannidi suae subjugare, fretus per omnia his quos secum eduxerat satellitibus. Sed conatus ejus praevenit Felix, confestimque cum armatis obviam pergens, secum etiam plebe reliqua conspirante, congressione facta, Aegyptium
Abbreviated transcription (Latin):
tas tibi grans ẽ. ñuo tu pauĩcati. Illa
eñ expedita ẽ hylaris. tuta tuoppnuo¬
mitant᷑. et mel musce secuntur. Ca¬
dau̾a lupi. frumẽta formice. P̾dam
seqͥtur turba ista nõ hoĩem. Ec¬
cumã si ꝑdidisti: eris mic ni bia ex¬
pedic̃or comitucior. Qd̾ dãpnũ pu¬
tas remediũ est. Defles genis mi
es. Tuo uicio. Ista tibi iactura tristis
est. Non tai moleste ꝑdita fres. si

Expanded text:
tas tibi gravis est, immo tu paupertati. Illa enim expedita est, hilaris, tuta; tu opiniomitantur, et mel musce sequuntur, cadavera lupi, frumenta formice, predam sequitur turba ista, non hominem. uniam si perdidisti, eris nunc in via expeditior, domi tutior. Quod damnum putas remedium est: defles genus mises; tuo initio ista tibi iactura tristis est: non tam moleste perditas ferres, si
Abbreviated transcription (Latin):
de nauz m̃r mea nescio quõ in mari
reluta ẽ. Pater uͦ portans nos duos
flens ꝑgebat. Et ꝑueniens ad ꝙ̃dã
fluniũ transunt cũ fr̃e meo minore¬
exiens rapuit me ⁊ portaint ĩ
siluã. S a pastorib lib̾atꝰ nutritus
sum in uico illo quẽ ⁊ ip̃e scis: ⁊ nõ
potui scire qͥd fc̃m sit de pr̃e meo nͨ
de infaute. Ĩ audiens imor: exili

Expanded text:
de naui, mater mea nescio quomodo in mari de naui, mater mea nescio quomodo in mari relicta est; pater uero portans nos duos flens pergebat et perueniens ad quendam fluuium transiuit cum fratre meo minoreexiens rapuit me et portauit in siluam; sed a pastoribus liberatus nutritus sum in uico illo quem et ipse scis; et non potui scire quid factum sit de patre meo neque de infante». Hec audiens minor exili
Abbreviated transcription (Latin):
estatim admagist̾iũ milicie
tinitꝰ mim̾atis militib pau¬
cos contra hostes tot ẽẽ cegnouit. Et
nissit collig̾e tyrones ꝑ os uicos et
cuntates. Contigit autẽ qd̃ duo filii
esꝰ statu et sp̃e głosi de uico illo inter
alios tyrones ad enstachiũ deduttist̃
Et placentes ei ex morib ⁊ nat᷑ali as¬
fectu pͥmi int̾ ꝯmuas eiꝰ electi sũt. Et
sic ꝓfectus ab bellũ sb̃iectis hostib re¬
pausauit. Ex̾citum sum̃ trib diebus
in quedã ortulo ubi uxor pauꝑ ⁊ hospi¬
ta manebat. Cũq mitu dei illi duo a¬
dolescentes hospitati eẽnt intab̾nacło
matris nestientes qd m̃r eẽt eoꝵ se
dentes mu̾die ceꝑunt colleqͥ de ĩfanci¬
a sua. Dicebat enĩ maior mĩori. Ego
dũ infans eram ml aliud recolo nisi
qd̃ pr̃ mens mag̃r militũ erat ⁊ m̃r
mea speciosa ualde. Duos filios h̃e¬
bat me et aliũ speciosus ⁊ ip̃e minꝰ
Et accipientes nos de domo exierũt
noite. Et cũ trãffretantes eg̃derem᷑

Expanded text:
statim ad magistrum militie cinctus numeratis militibus paucos contra tot hostes esse cognouit; et iussit colligere tirones per omnes uicos et ciuitates. Contigit autem quod duo filii eius statu et specie generosi de uico illo inter alios tirones ad Eustachium ducti sunt. Et placentes ei ex moribus et naturali affectu primi inter conuiuas eius electi sunt. Et sic profectus ad bellum subiectis hostibus repausauit exercitum suum tribus diebus in quodam ortulo ubi uxor sua pauper et hospita manebat. Cumque nutu dei illi duo adolescentes hospitati essent in tabernaculo matris, nescientes quod mater eorum esset, sedentes meridie ceperunt colloqui de infantia sua. Dicebat enim maior minori: «Ego dum infans eram nil aliud recolo nisi quod pater meus magister militum erat et mater mea speciosa ualde duos filios habebant me et alium, speciosus et ipse nimis. Et accipientes nos de domo exierunt nocte. Et cum transfretantes egrederemur
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ suoꝵ sic̃ apls de illis dixit.
⁊ admirandã uirgiem longene e¬
tatis appolomiã noĩe qui corripu¬
issent dentes ei pͥmo om̃s effeder̃t
Congestis denide liguis extruxe¬

Expanded text:
ib.  admirandam virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei primo effoderunt; congestis deinde lignis exstruxe
Abbreviated transcription (Latin):
cognoiit. et excitatũ uelccit᷑ exspec¬
tantib ppłis in columẽ leuaiit n
uluus. Et in t̾rogatꝰ uͥ ꝑ annũ fuiss.
Rudit se nescire si amiꝰ integ̾ p̾fi¬
erat. s se ta itũ una noste dormis¬
se suainit estimabat.

Expanded text:
atum uelociter expectantibus populis incolumen leuauit in ulnis. Et interrogatus ubi per annum fuisset, respondit se nescire si annus integer preterierat, sed se tantum una nocte dormisse suauiter estimabat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis petri discipłi. et anchoram
iixͣ eñ. Reuelatũ est autẽ discipłis
eiꝰ ut eũtollent. In omĩ autẽ anno
passionis eiꝰ die recedit mare .uii.
dieb. et aduemẽtib inxͣ ciuitatẽ
c̃sonam siccũ p̾b̾e̾t iter ꝑtria milia
⁊ expleto festo a que regrediũtur.
In una sollep̾nitat᷑ mulier cũ par¬
uulo suo filio ad lccũ accessit. et post
acta sollẽpina dormiente pũo repẽ¬
te mare rediens om̃s ad litꝰ ꝓperare
coegit. Qũc mat̾ oblita filii cũ ad li¬
tus ueniss cũ fletu et euilatu ma¬
ximo ꝑlictora discureebat. si qͥs for¬
te corpus filii sin ad litꝰ eiectũ ui¬
disset. Et nichil ĩnemẽs. tanden
confortata a ꝓpinqͥs ad ꝓpͥa redit
et totũ annũ in lam̃tacione dedux
Post anirũ uero ꝓꝑanit ad locũ si
forte de filio suo aliqͦd ĩuenirz indi¬
ciũ. Itaq recedente mari om̃s anti¬
cipans cccurrit ad tumulũ. Et cũ pꝰ¬

Expanded text:
ram iuxta eum. Reuelatum est autem discipulis eius ne eum tollerent. In omni autem anno die passionis eius recedit mare septem diebus et aduenientibus iuxta ciuitatem Cersonam siccum prebet iter per tria milia et expleto festo regreditur. In una sollempnitatum mulier cum paruulo filio suo ad locum accessit et post acta sollempnia dormiente puero repente mare rediens omnes ad litus properare coegit. Tunc mater oblita filii cum ad litus uenisset cum fletu et eiulatu maximo per litora discurrebat si quis forte corpus filii sui ad litus eiectum uidisset; et nichil inueniens tandem confortata a propinquis ad propria rediit et totum annum in lamentatione deduxit. Post annum uero properauit ad locum si forte de filio suo aliquid inueniret indicium. Itaque recedente mari omnes anticipans cucurrit ad tumulum. Et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
b . qͦ uirgi̾es dechalamo exenne qo
ingrenuo suo angłi detulerũt in celũ
Amachiꝰ uo audiens marimũ cũ sins
ontib sic ꝯu̾sim usq ad mortẽ pline¬
batis eũ cedi nssit sruẽ cecilia iuxta
spburtui ⁊ ualerianũ qͥs ip̃a sepelieit
in nouo sarcophago sepelunt.Ipsa
eregarat inquiritur. Et dum ducẽt᷑
ut sacrificaret tam sb̃liter comitan¬
tib p̾dicauit qd̃ ꝯu̾tit ex eis plusqͣm
ad domũ suã reduci. Ibiq inbulliente
aqua concremari. S dum iinistri
ligna igm sb̃ balneo ꝯtinue mĩstrarẽt.
die ĩtegro cum nocte .q. in frigido loco ꝑ¬
mansit. Quod cũ andiss almachius i ͦ¬
sit eam in ip̃o balneo decollari. ꝙͣ spicu¬
lator t̾cio ittu ꝑcussit. et cap̾ eiꝰ ampu¬
tare non potint. Et qr dec̾tum erat ne
qrtam ꝓcussionẽ decollandꝰ accipet. sic
eaui semmi necẽ deliqͥt. Que triduo srm¬
iene et fideles confortans dunsiteis

Expanded text:
 uirgines de thalamo exeuntes quas in gremio suo angeli detulerunt in celum. Almachius uero audiens Maximum cum suis omnibus sic conuersum, usque ad mortem plumbatis eum tundi iussit. Quem Cecilia iuxta Tyburtium et Valerianum quos ipsa sepelierat in nouo sarchophago sepeliuit. Ipsauperibus erogarat inquiritur; et dum duceretur ut sacrificaret tam sublimiter comitantibus predicauit quod conuertit ex eis plus quam eam ad domum suam reduci; ibique in bulliente balneo concremari. Sed dum ministri ligna igni sub balneo continue ministrarent die integro cum nocte quasi in frigido loco mansit. Quo audito Almachius iussit eam in ipso balneo decollari. Quam spiculator tertio ictu percussit et caput eius amputare non potuit; et quia decretum erat ne quartam percussionem decollandus acciperet, sic eam seminecem dereliquit. Que triduo superuiuens et fideles confortans diuisit eis
Abbreviated transcription (Latin):
nos disꝑdens audito qd̾ sybrutsede
et ualianꝰ mortuos sepelrent deii¬
⁊ sua ĩdigentib mistraret ueratos ad
se post longa disputacom oua uissit
ad st atuã iouis ue aut ibi sacus

Expanded text:
nos disperdens audito quod Tyburtius et Valerianus mortuos sepelirent et sua indigentibus ministrarent, uocatos ad se post longam disputationem duci iussit ad statuam Iouis ut aut ibi sacrificarent
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾ iuram̃to ꝓ miris obẜ̃uare. Quo
iurante. Augl̾i dei ĩqͥt hẽo amato¬
zem qui innuo zelo custodiens corpꝰ
meũ si uł leuit̾ senẜit qd̃ tu castita¬
tẽ meã uiolare p̾sumas ꝯͣte gra¬
uissime irascet᷑. Si u̾o since̾ diligas
me. ⁊ castitatẽ meã custodia s. itã qͦ¬
te diliget sic̃ ⁊ me ⁊ ondet tibi gr̃a

Expanded text:
b iuramento promiseris obseruare». Quo iurante, «Angelum dei», inquit, «habeo amatorem, qui nimio zelo custodiens corpus meum si uel leuiter senserit quod tu castitatem meam uiolare presumas contra te grauissime irascetur. Si uero sincere me diligas et castitatem meam custodias, ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet ti
Abbreviated transcription (Latin):
dixit en senex . C̃ redis ita ẽẽ an ad
dubitas. Eeclamauit ualian dices
Non ẽ aliud qd u̾ius possit cred so
celo. Eẽt statim senex ule disꝑuit
Ualianꝰ a scõ urbano baptizãt᷑ et di¬
ligen instructꝰ. ad ceciliam redut.
wi̾dit ꝙ. ꝓtinꝰ angłm cecilie oranti
astantẽ qui ouas coronas ex rosis
et lilas ferens . altam cecilie . alterã
nurari cepit. Uñ tantꝰ odor rosaꝵ ⁊ li¬
lioꝵ spiraret. Dicit ei ualerianꝰ. sicut
me orante hũc cdorẽ sensisti. ita coro¬
nas ex rosis ⁊ lilus qͣs h̾emꝰ ⁊ uidere
nõ pͥuales si mͥ credidis modo c̾nes
Tunc cecilia ⁊ uałianꝰ intyburcio p̾¬
dicaunt deflitate deoꝵ. ⁊ de gli̾a sc̃o ꝵ
et de pena ropboꝵ. de ĩcarnacione ⁊ pas¬

Expanded text:
dixit ei senex: «Credis ita esse an adhuc dubitas?». Exclamauit Valerianus dicens: «Non est aliud quod uerius possit credi sub celo». Et statim senex ille disparuit et Valerianus a sancto Vrbano baptizatus et diligenter instructus ad Ceciliam rediit; uiditque protinus angelum Cecilie oranti astantem; qui duas coronas ex rosis et liliis ferens alteram Cecilie alteram mirari cepit unde tantus odor rosarum et liliorum spiraret. Dicit ei Valerianus: «Sicut me orante hunc odorem sensisti, ita coronas ex rosis et liliis quas habemus et uidere non preuales si michi credideris modo cernes». Tunc Cecilia et Valerianus ita Tyburtio predicauerunt de falsitate deorum et de gloria sanctorum et de pena reproborum, de incarna
Abbreviated transcription (Latin):
Ue angłs sit faciã qd̾ hortaris. si a¬
utẽ uir anũ diligis ⁊ te ⁊ pp̃m gla¬
dio fl̾an. Recilia undit. Si mͥ credas
et te baptizari ꝑ micta: pot̾is eum
Side. Statim n̾alerianꝰ prexit. et
sedin signa q̃ acceꝑat ĩuenit scm¬

Expanded text:
e angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum gladio feriam». Cecilia respondit: «Si michi credis et te baptizari permittas, poteris eum uidere». Statim Valerianus perrexit et secundum signa que acceperat inuenit s
Abbreviated transcription (Latin):
res ut rei publice ꝑuasor ⁊ ꝯtẽp¬
to ydolo in carc̾em detrudunt.rui
dum se nutuo cohortãtes orarent
reutunt et sc̃i annachio p̾sentant᷑
et duris nͥ bib actrectati. cũ sr̃ari
nou possent: carci it̾uui in ancipat᷑
did quos ueĩentes tres uiri magni¬
fitc trihuncie potestatis cũ duobus

Expanded text:
res, ut rei publice peruasores et contempto ydolo in carcerem detruduntur. Vbi dum se mutuo cohortantes orarent reuertuntur et sancti Almachio presentantur. Vbi duris uerberibus attrectati cum superari non possent, carceri iterum mancipantur. Ad quos uenientes tres uiri magnifici tribunitie potestatis cum duobus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ est u̾bi bardaroꝵ ut si añ feoꝰ
sibi cũ romanis turbatũ uicine nsi-
romanis ĩnonti fu̾int ugulentur
puniunt. xuuli reꝑti sb̃ arbore
meditan ⁊ left̃ones suas ꝑentes
rones suas scriuaq cõmisit ex quo
et in honore magno apd̾ regẽ hiti¬

Expanded text:
 est inibi Barbarorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis turbatum vicinae nuntRomanis inventi fuerint jugulentur. perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti
Abbreviated transcription (Latin):
chi crede. fl̾is magna nõib placẽt
frustra timentur dura dũ excelsus
nũ est obstare nlłis caꝑe securas da¬
pes humi iacentẽ: sceła ñ ĩtrant.
tacasq: tutusq m̃sa capit᷑ augꝰ¬
ta cib. uenenũ in auro bibr᷑. mõ¬

Expanded text:
hi crede, falsis magna nominibus placent, frustra timentur dura. dum excelsus  bonum est obstare nulli, capere securas dapes humi iacentem! scelera non intrant casas, totusque mensa capitur angusta cibus; venenum in auro bib
Abbreviated transcription (Latin):
regĩni qͦ iacet loco. Regnũ nõ fa¬
cuit opes: nõ uͤstis tyrie color: nõ
auro ntide trabes rex ẽ qͥ posuit
metus ⁊ diri mala pestoris. quem
non ambicio ĩpotens. ⁊ nũꝙͣ stabił¬

Expanded text:
Regnum quo iaceat loco. Regem non faciunt opes, Non vestis tyrie color, Non auro nitide trabes. Rex est qui posuit metus, Et diri mala pectoris, Quem non ambitio impotens. Et numquam stabi
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itate ꝯfusam. Negat inqͥrendos
ut ĩnccentes. ⁊ mandat pumendos
ut nocentes. ꝑcit. et seuit: dissmłat
et aĩadũtit. Quid timet ip̃am cens¬
ua circũuenis. si dãpnas: c̃ nõ et

Expanded text:
necessitate confusam! Negat inquirendos ut innocentes, et mandat puniendos ut nocentes. Parcit et saevit, dissimulat et animadvertit. Quid temetipsum censura circumvenis? si damnas, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
alia uenalia ut de uocte applicantes
expon̾entur cibi ueuales. Et qr añ¬
aduentũ pauli iam rome erant xͥ¬
ani.patet ex ħ loco petrũ ⁊ paulum
nõ pͥmo p̾dicasse romanis. Qd sic uͥ
autẽ uenissent rome nondũ erat
nero confirmatꝰ in regno nec ĩua¬
lu̾at neqͥcia eiꝰ. Et audiens contro
uilipendit. Et ꝑmissus ẽ. paulus li¬
bere ire ꝑcuntatẽ tũ uno tm̃ milite
eum custedieñte. Timuit autẽ ne
forte uidei qui ꝑsecuti eũ fu̾ant ĩ
rome ut dolo cociderãt eũ. Ideoq pꝰ t̾ci¬

Expanded text:
m, et de nocte applicantes exponerentur cibi venales. CAP. adventum Pauli jam Romae erant Christiani, patet ex hoc loco Petrum et Paulum non primo praedicasse Romanis. Quod si quandoque autem venissent Romam, nondum erat Nero confirmatus in regno, nec invaluerat nequitia ejus. Et audiens controvtianorum, vilipendit. Et permissus est Paulus libere ire per civitatem, cum uno tantum milite eum custodiente; timuit autem ne forte Judaei, qui persecuti eum erant in Romae, ut in do
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ officia sua misit eos in tr̾am deser¬
tam p̾cipiens eis ut nullã ledent
creaturam. Comotꝰ q lacrimis rega¬
tium suscitauit ꝓtu i hyldeb̾timi.
Qui irauit cora om̃ibz quõ a de¬
mone suffocatꝰ est. ⁊ c̾ cathem eum
const̾ug̾e uellent: criprut eñ angl
et oñdens ei ignem purgatoriũ du¬
xit eum ad iamiã paradisi. uͥ cum
disceptarẽt demones ꝓ eo uenit nor
de celo itens ut ille resingens .xxui
annis uiu̾et. Et hiis dictis totũdit
bili abstinencia cũ sco marciali ꝑ¬
mansit. Anctꝰ autẽ marcialis
sito nicendiũ burdegał cuntati extin¬
xit. In lemonicina aurẽ tintate cũ
qͣndam ecc̃am dedicare uellet p̾ductꝰ
dux de toto regno suo diuites ⁊ paupes
ad dedicacõem basilice muntauit. qͣs

Expanded text:
orem, misit eos in terram desertam, precipiens eis ut nullam lederent creaturam. Commotusque lacrimis rogantium suscitauit protinus Hildebertum. Qui narrauit coram omnibus quomodo a demonibus suffocatus est et cum cathenis constringere eum uellent, eripuit eum angelus et ostendens ei ignem purgatorium, duxit eum ad ianuam paradisi, ubi cum disceptarent demones pro eo, uenit uox de celo iubens ut ille resurgens XXVI annis uiueret et hiis dictis totondit bili abstinentia cum sancto Martiali permansit. Sanctus autem Martialis sito incendium Burdegale ciuitatis extinxit. In Lemouicina autem ciuitate cum quandam ecclesiam dedicare uellet, predictus dux de toto regno diuites et pauperes ad dedicationem basilice intrauit. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
martialẽ quã ad ppria remearent.
et cũ uxta qudã fluurũ logiassent. fi¬
lius aichadii comitis ꝑictauensis
ꝓpt̃ estum in fluuio se balneaus ady¬
sibolo suffocatꝰ in t̾nt. Quẽ cũ misqͣm
uenit ad sc̃m̃ marcialẽ regans ut ei
filiu suũ suscitaret. Pgens gͥ adlecũ

Expanded text:
Martialem quam ad propria remearent; et cum iuxta quendam fluuium logiassent, filius Archadii comitis Pictauensis propter estum in fluuio se balneans a dyabolo suffocatus interiit. Quem cum nusquam uenit ad sanctum Martialem rogans ut ei filium suum suscitaret. Pergens ergo ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
osus sis explorator: nec acerb rep̾¬
hensor: ne cũ exꝓbracõe correstor.
Requirenti facile Rende. contenden¬
ti facile crede.Eñs tibi ꝑes fec̾is
si nec ĩfiores srbiendo contẽpnas. nec
srĩores recte uiuendo timeas ¶ue¬
tiss esto benignꝰ. nemũ bland . pancis
familiaris. õib eq̃. S Emor este

Expanded text:
osus scrutator, nec acerbus reprehensor; sed sine exprobratione corrector, o. Requirenti facile responde; contendenti facile cede. Mobilis essi nec inferiores superbiendo contemnas, nec superiores recte vivendo timeas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus equus. Severior esto
Abbreviated transcription (Latin):
Ermones utiles mag̾ ꝙͣ face¬
tos ama. E p̾hensibis ẽ
ant in alignꝰ ⁊ furtuius. aut mal
alien:s enccatꝰ. E On fit scuril.
s grata urlimitas. Silles tui sñ
deu̾te sunt. Icci sine uilitate. Risus
su cachinno. Uox sñ clamore ĩcessꝰ
sũ tumultu.Uies t̾ sñ desidia
sit. e dũl ab alus tadit᷑: tu aliꝙͥ sc̃i
honestiq tractau̾is. Geam t̾ tris
te sit laudari a turpibz ꝙͣ si lande¬
ris obtarpia. Sꝓfficillimũ con¬
tulencie opꝰ est assentacõnes adula¬
toꝵ i pellere quoꝵ ẜmones aunin
quada uoluptate resoluũt.S¬

Expanded text:
ermones utiles magis quam facetos ama. Reprehensibilis est aut malignus et furtivus, aut malis alienis evocatus. Non sit scurriliter, sed grata urbanitas. Sales tui sine dente sint, ioci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi sine desidia sit et, dum ab aliis luditur, tu aliquid sancti honestique tractaveris. Non te sit laudari a turpibus, quam ut lauderis ob turpia. Difficillimum continentie opus est assentationes adulatorum repellere, quorum sermones, animum quadam voluptate resolvunt.
Abbreviated transcription (Latin):
anno quo paulus ascendit iosoli-
ascendit romã et ecde̾ anno sedit
in ca thedra ep̾ali. in qua sedit . xxu¬
bĩ petri in sedem ronanã .s. ultĩo
anuo neroms passi sũt petr᷑ ⁊ paur
et sic.xxxix. aconu̾sione pauliun
coruigitur. paulũ ad fidẽ com̾suz e¬

Expanded text:
anno quo Paulus ascendit Hierosolascendit Romam, et eodem anno sedit in cathedra episcopali, in qua sedit beati Petri in sedem Romanam, scilicet ultimo anno Neronis, passi sunt Petrus et Paulus, et sic 39 anno a conversione Pauli. Unde colligitur Paulum ad fidem conversum e
Abbreviated transcription (Latin):
runt solita magnitudĩem eoꝵ cõ¬
suetudo sb̾dncit. Ita em̃ anatura
copõit sumꝰ utaeos cotidiana ⁊̃ si
admira cone digna sunt tnͣseant ⁊
mĩma quoq rerũ si in solite ꝑ dide¬
rint dulce spectacłm fiant. ¶ Dẽ¬

Expanded text:
nitudinem eorum consuetudo subducit. Ita enim a natura compositi sumus, ut nos quotidiana, etiamsi admiratione digna sunt, transeant et minima queque rerum, si insolite prodierint, dulce spectaculum fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ciss: educto de carc̾e̾ bõ ꝑegͥno diuiti¬
as et honores ꝓmisit. s cũ ille utͣ¬
qz cũ deoꝵ exetracõne respũet gra¬
ge et muctis curricło duob qͥs hẽs
bob. Accipe corpꝰ ẜui mei ꝑegrin
qd̃ illic iacet. ⁊ apd̃ antisicdoꝵ unde
ep̃c fint defer. Cũq ille uiã se nes¬
cire dixiss. uade in qͥt et ego ꝯducã
te. Sic fecit. et sic mitu dei a medi¬
a nocte usq ad aurorã amblait
qd sũmo mane it agentib obmnãs
querebat si bene antisicdoꝵ tende̾t
Et illi mr̃antes R̾ndert qd̵ anti

Expanded text:
cisset, educto de carcere beato Peregrino diuicicisset, educto de carcere beato Peregrino diuicias et honores promisit. Sed cum ille utrumque cum deorum execratione respueret, grage et uinctis curriculo duobus bobus quos habes, accipe corpus serui mei Peregrini qui illic iacet et apud Autissiodorum unde episcopum fuit defer». Cum ille uiam se nescire dixisset, «Vade», inquit, «Ego conducam te». Sic fecit et nutu dei sic a media nocte usque ad auroram ambulauit, quod summo mane iter agentibus obuians querebat si bene Autissiodorum tenderet; et ill
Abbreviated transcription (Latin):
celare se nullatenꝰ potunt. Uen̾unt
antẽ ad antricũ qd̃ mĩc antisiodoꝵ
dr. in qua tũ urbe quidã locus ad huc
mõs antricꝰ appellatur et inueneĩt
ibi cõstant̾ p̾dicans pͥmos loci illius
ꝯsecrauit. Crescente itaq nim̾o
fideliũ et bap̃m cotidie confluẽte.
andiens bs ꝑegrmnꝰ cintatẽ inter¬
annũq̃ tũc cũntas erat. S in odo cas¬
talli nomẽ retinint culture de oꝵ
deditã prexit illuc. Et pagams fes¬
tinantib mediũ se in g̾ens cepit
xp̃m publice p̾dicare. Sñ ppłs con¬
citatus de eo conq̃rens fecit se indi¬
ti p̾sentar. Cmꝰ index natintatẽ
nomen et officiũ int̾regans cũ ad de¬
os inclinari non poss inssit eũ in
uico bangiaco qui nulgo boi. dr in
carc̾em obscurissimũ inctũ micti
et diu̾sis supplicus atrectari. Pp̃e uͦ
xp̃m p̾dicans młtos in uia ꝯuͣtit.
d̾in g ibi detentꝰ adriam cesaris
p̾sencie ẜuaibatur. Cesar gͥ cũ ueĩs¬
set et rei ordĩem a natrantibz didi¬

Expanded text:
elare se nullatenus potuerunt. Venerunt itaque ad Autricum quod nunc Autissiodorum dicitur, in qua tamen urbe quidam locus adhuc mons Autricus appellatur, et inuenerunt ibi constanter predicans plurimos loci illius consecrauit. Crescente itaque numero fidelium et ad baptismum cotidie confluente, audiens beatus Peregrinus ciuitatem Interamnum, que tunc ciuitas erat sed modo castelli nomen retinuit, culture deorum deditam perrexit illuc et paganis festinantibus medium se ingerens cepit Christum publice predicare. Vnde populus concitatus de eo conquerens fecit eum iudici presentari. Cuius iudex natiuitatem, nomen et officium interrogans, cum ad deos inclinari non posset, iussit eum in uico Baugiaco qui uulgo Boi dicitur in carcerem obscurissimum uinctum mitti et diuersipredicans multos in uia conuertit. Diu ergo ibi detentus Adriani cesaris presentie seruabatur. Cesar igitur cum uenisset et rei ordinem a narrantibus didi
Abbreviated transcription (Latin):
siũ ꝓpe ꝑisiꝰ ꝓpinquass. Adħ ille
uehement adminĩs ꝓcessit. din¬
nã exspectans uolũtatẽ. Eadẽ hora
nox in doruitorio monachoꝵ scĩ
cõcrepantib siginis ecc̃e mouachi ex¬
titati eccurrẽtes scõ ꝑ egrino eñ sollẽp¬
inter exceꝑunt. Et audito rei euen

Expanded text:
sius appropinquasset. Ad hoc ille uehementer admirans processit diuinam expectans uoluntatem. Eadem hora uox in dormitorio monachorum sancti concrepantibus signis ecclesie monachi excitati occurrentes sancto Peregrino, eum sollempniter acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
celare se nullatenꝰ pot̾unt. Uen̾unt
autẽ ad antricũ qd̃ mĩc antisiodoꝵ
drͣ. in qua tũ urbe quidã locus ad huc
mõs antricꝰ appellatur et inueneĩt
ibi cõstant̾ p̾dicans pͥmos loci illius
ꝯsecrauit. Crescente itaq mim̾o
fideliũ et bap̃m cotidie confluẽte.
deditã prexit illuc. Et paganis fes¬
tinantib mediñ se in g̾ens cepit
xp̃m publice p̾dicare. Sñ ppłs con¬
citaitus de eo conq̃rens fecit se indi¬
ti p̾sentar. Cmꝰ udex natuntatẽ
nomen et officiũ in t̾regans cũ adde¬
os inclinari non poss inssit eñ in
uico bungiaco qui milgoboi drͣ in
carc̾em obscurissimũ mittũ micti
et diu̾sis supplicus actrectari. Pp̃e nͦ
xp̃m p̾dicans młtos in uia ꝯuͣtit.
di g ibi detentꝰ adriam tesaris
p̾sencie ẜucibatur. Cesar gͥ tñ ueĩs¬
set et rei ordĩem a natrantibz didi¬
ciss: educto de carc̾e bõ pegͥno diuici¬
as et honores ꝓmisit. s cũ ille utͣ¬
qz cũ deoꝵ exetracõne respũet gra

Expanded text:
celare se nullatenus potuerunt. Venerunt itaque ad Autricum quod nunc Autissiodorum dicitur, in qua tamen urbe quidam locus adhuc mons Autricus appellatur, et inuenerunt ibi constanter predicans plurimos loci illius consecrauit. Crescente itaque numero fidelium et ad baptismum cotidie confluente, deditam perrexit illuc et paganis festinantibus medium se ingerens cepit Christum publice predicare. Vnde populus concitatus de eo conquerens fecit eum iudici presentari. Cuius iudex natiuitatem, nomen et officium interrogans, cum ad deos inclinari non posset, iussit eum in uico Baugiaco qui uulgo Boi dicitur in carcerem obscurissimum uinctum mitti et diuersis predicans multos in uia conuertit. Diu ergo ibi detentus Adriani cesaris presentie seruabatur. Cesar igitur cum uenisset et rei ordinem a narrantibus didicisset, educto de carcere beato Peregrino diuicias et honores promisit. Sed cum ille utrumque cum deorum execratione respueret, gra
Abbreviated transcription (Latin):
ge et muctis curricło duob qͥs hẽs
bob. Accipe corpꝰ ẜni mei pegrini
qd̃ illic iacet. ⁊ apd̃ antisicdoꝵ unde
epc fint defer. Cũqz ille uiã se nes¬
cire dixiss. uade in qͥt et ego ꝯducã
te. Sic fecit. et sic mitu dei a medi¬
a nocte usq ad aurorã ambłant
qd̾ sũmo mane it agentib obuiãs
querebat si bene antisicdoꝵ tend̾e̾t
Et illi mr̃antes B̾ndert qd̾ anti

Expanded text:
ge et uinctis curriculo duobus bobus quos habes, accipe corpus serui mei Peregrini qui illic iacet et apud Autissiodorum unde episcopum fuit defer». Cum ille uiam se nescire dixisset, «Vade», inquit, «Ego conducam te». Sic fecit et nutu dei sic a media nocte usque ad auroram ambulauit, quod summo mane iter agentibus obuians querebat si bene Autissiodorum tenderet; et i
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ stiat alt. ocurne int̾ris aĩe ⁊ teles¬
tiũ in anes. Quid inuat intemplis
ur̃os in mitt̾e mores. Dicite pontifi¬
ces in sc̃o ꝙͥ facit aurũ. Quin damꝰ
id srĩs de magͣ qd dare lance: nõ pos¬
sit magni messale. lippo ꝓpago: cõ¬
positu in sq animi scoͣsq recessus
mentis ⁊ alcoctũ. gn̾oso peaꝰ hones-¬

Expanded text:
 Aulus O curve in terris anime et celestium inanes, Quid iuvat in templis nostros immittere mores? Dicite pontifices, in sancto quid facit aurum? Qui Quin damus id superis, de magna quod dare lance Non possit magni messale lippa propago, Compositum ius, fas animi sanctosque recessus Mentis et incoctum generoso pectus hones
Abbreviated transcription (Latin):
timq simul ad arroris p̾dite Loc̃
ueĩentes et se ucem osculantes
ignorantes ad auctũ eñ appellane¬
runt eo qd̃ sc̃o felici auctꝰ sit ad co¬
xp̃iant in fouea ꝙͣ fec̾at arbore u̾¬

Expanded text:
timque simul ad locum predicte arboris uenientes et se inuicem osculantes ristiani ignorantes Adauctum eum appelauerunt eo quod sancto Felici auctus sit ad cosepelissent in fouea quam arbor
Abbreviated transcription (Latin):
con. in quib maxie eiꝰ hrses
ĩuemntur. s in ꝯmentario eiꝰ
qui dedit dñs discipłis suis nou
fuisse u̾ni corpꝰ eiꝰ. exponeus il¬
lud mistice de pane u̾bi dei. In cõ¬
mentarus queq libroꝵ moysi
mͥ uidetur minis allegoricũ seu¬
sum seqͥ. et .q. ĩpbute hystorie uita

Expanded text:
on, in quibus maxime eius hereses inveniuntur. Sed in commentario eiusquem dedit dominus discipulis non fuisse verum corpus eius, exponens illud mystice de pane verbi dei, in commentariis quoque super libros Moysi, mihi videtur nimis allegoricum sensum sequi et quasi improbare historie
Abbreviated transcription (Latin):
fuit a reuutedr laraudoqs stuoie
ut confuande uecis gra neq mibi¬
tes un g n̾ aibsens aut alio. ubag
nuciant appellaret neq. qͥcq serio
ioco ne egent nͥ assistente phonas¬
co qͥ mou̾et ut pareet a tens mu¬

Expanded text:
fuit a remittendo laxandoque studio, ut conseruandae uocis gratia neque milites umquam, nisi absens aut alio uerba pronuntiante, appellaret neque quicquam serio iocoue egerit, nisi astante phonasco, qui moneret parceret arte
Abbreviated transcription (Latin):
sepuis uoluit. Nec content hiar
artiũ exꝑuñta rome dedisse a cha
ym petit. hinc maxie motꝰ. Institu¬
erant cuntates ap̃ qͣs musici ago¬
nes edi solent: os sytharedoꝵ cor¬
onas ad ip̃m mitt̾e. Easq a deo grate
recipiebat ut legatos qui ꝑtulissec
nõ modo pͥmos ad mutet. s in fumi¬
liarib epłis int̾pon̾et. Cantate es¬

Expanded text:
us solent. nec contentus harum artium experimenta Romae dedisse, Achaiam, ut diximus, petit hinc maxime motus. instituerant ciuitates, apud quas musici agones edi solent, omnes citharoedorum coronas ad ipsum mittere. eas adeo grate recipiebat, ut legatos, qui pertulissent, non modo primos admitteret, sed etiam familiaribus epulis interponeret. a
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Quod cũ fecisl a seuata fũ¬
matũ tantam gr̾aui deus sc̃o cle
oĩa nectĩa multi s de clero ⁊ ppło
conutantib sic eñ dinisit ꝓfecꝰ
autẽ in exiliũ uenit. et ĩue̾nit iͥ

Expanded text:
mare. Quod cum fuisset a senatu firmatum tantam gratiam deus sancto Clemomnia necessaria multis de clero et populo comitantibus sic eum dimisit. Profectus autem in exilium inueni
Abbreviated transcription (Latin):
timiꝰ. Iuiciũ eundi ad u̾tutes ardu¬
uni est. Qͥa ħ pͥmũ in becille atq
egre mentis est formidare inexꝑta
Itaq cogenda est ut incipiat. Deide
nõ est acerba mediciuna: ꝓtinꝰ em
delcandũ sanat

Expanded text:
ilium Initium eundi ad virtutes arduum est, quia hoc peccatum imbecille atque egre mentis est formidare inexperta. Itaque cogenda est ut incipiat. Deinde non est acerba medicina, protinus enim delectat dum sanat
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ĩmas struxo et condusione fła a u̾o
uascens ibedaciũ astrixo: nõ potõ
a fugiendis petenoi se ceruere. Pur¬
det me mretam seria senes ludimꝰ
Mus siliabu eit. iuu aut caseun
redit. sillalu gͦ caser̃ rodit. Putat
me istut mle nõ posse solu̾e. Quco

Expanded text:
ferrimas struxero et conclusione falsa a vero nascens mendacium astrinxero, non potero a fugiendis petenda secernere. Pudet me; in re tam seria; senes ludimus: mus syllaba est, mus autem caseum rodit, syllaba ergo caseum rodit. Puta me istud solvere non posse, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nicou est. O puiles in epcias. Nõ
mͥ lusoria ista cõpouis. Non ẽ iocã¬
di locus. aꝑta decent et sim plicia
dispensandũ erat. ut sufficẽt nccͣus.¬
Nũc uͦ q̃ demencia est sr̃uatua dis¬
ce̾ in tanta temporis egestate. Ide
hes. Non noco ad istas in epcias ĩ¬
gens negociũ in mamb est. qͥd
agam. mors me seqͥtur uita fug
ad u̾sus ħ: me doce aliqͥd. Dociles¬

Expanded text:
ndum est. O pueriles ineptias; quid mihi lusoria ista componis? Non est iocandi locus, aperta decent et simplicia dispensandum erat, ut sufficeret necesNunc vero, que dementia est supervacua discere, in tanta temporis egestate? Senehabes. Non gens negotium in manibus est. Quid agam ? Mors me sequitur, fugit vita; adversus haec me doce aliquid. Effice
Abbreviated transcription (Latin):
acuren qieo necese est yc eodemle
doren otistia mutari. Quos blande
o matus dimisit. Et nocte e adem
on paruo puerulo nomine placi
cuus suꝑus memoriam feti. ei¬
em montis ascendit rupem: ibitꝑ
diuitiis orauuit. Et oratione comole¬
tartres petias in loco estem ꝓ ligno
posuit: atq ad suum cunctis. duc
resisti fres redissent: dixit. Ite er
uem illam in qua tres supinieẽ
ualet enim om̃ipotens ds
⁊ illo montis cacumine ac̃
neris dignetur auferte. Qui euntes:
Sumq inea concauum locum fecis¬
sent statim aqua repletis est. que
tam sufficienter emanauit. ait mine
usq ubertim defluat: att ab illo
montis cacumine usc ad infemor¬

Expanded text:
ere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illicaedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquaneris dignetur auferre. Qui euntes, Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
uiti ha onachus. ad hautiendam
latu aquam egressus est. Qui uas
tenuerat in aquam incaute suro¬
tcendr: ip se cadento secutus est. E
mor unda rapuit: et pene in un
sagite tursum a terra introrsus
Sad ⁊Ier autem dei intra cellam i¬
tus. hoc ꝓtinus agnouit: et ma
testine uo cauit aicens. fiat ma
ciastros quia puer ille qui ad ha¬
endam aquam ꝑrecerat. in lac
drabit. ses enira: et post peti
cebatur puer: ꝑ terram se

Expanded text:
sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum unda trahit. Res mira, et post Petrudeducebatur puer, per terram se
Abbreviated transcription (Latin):
et plubũ liq̃fc̃m ꝑari ac pectines
ferreos inferri .uii.qz lorioas igne
candentes. et .uii. camiseas linẽas
in alio loco poni. et dixit mulieri¬
b ut unũ elig̾ent de dnob ant nes¬
tes ligneas ant ardentes loricas ⁊
ꝓtinus una eaꝵ currens camisi
as accepit et in oaminũ ꝓ iecit. tñc
p̾ses nissit eas suspendi. carnes ea¬
rum pectinb ferreis lacerari. Et
tũ ĩitte talla sustinent ad ueien¬
tes angłi eas ad ꝑsen̾anciã ꝯ forta¬
bant. Eunc p̾ses inssit eas de pon.
⁊ in caminũ micti. Que statim ut
misse sunt extinsto igne illeses exie¬
runt. Et ait ill p̾ses. D muttite
magicas artes nras. et adorate dõs
nr̃os. Que Rnder̃t. Perfice qd̃ ce¬
pisti. qr iam nocate sumꝰ ĩgredi reg¬

Expanded text:
et plumbum liquefactum parari et pectines ferreos afferri et septem loricas igne candentes et septem camisias lineas in alio loco poni. Et dixit mulieribus ut unum eligerent ex duobus aut uestes lineas aut ardentes loricas. Et protinus una earum currens camisias lineas arripuit et in caminum proiecit. Tunc preses iussit eas suspendi et carnes earum pectinibus ferreis lacerari. Et cum inuicte talia sustinerent, aduenientes angeli eas ad perseuerantiam confortabant. Tunc preses iussit eas deponi et in caminum mitti. Que statim ut misse sunt extincto igne illese exierunt. Et ait illis preses: «Dimittite magicas artes uestras et adorate deos nostros». Que responderunt: «Perfice quod cepisti, quia iam uocate sumus ingredi reg
Abbreviated transcription (Latin):
quid toto fiat morbe. Pͥma undet
famã rumoresq illa recentes. Ex¬
cipit ad portã intolłabiliꝰ nich est.
Qm femina diues q̃ nõ faciat qͦd
pͥncipis uxor

Expanded text:
quid toto fiat in orbe. Prima videt famam, rumoresque illa recentes Excipit ad portam. Intolerabilius nihil est quam femina dives, Que non faciat quod principis uxor
Abbreviated transcription (Latin):
const uiri sr inde accipiant unde uuãt.
menti in suaminisfiet eis uen sumat
ab eis Ohor ergo et maner mni se
us pqllilare. Qui acitem precuus e.
sine falice non poresere. o¬
est ferre
futum a semei ip̃o nisi man¬
serte mute. sic nec uos nisi in me mã¬
respe te. qui ignorantes dei iusti¬
ini e ham uolentes consfituer:¬

Expanded text:
inde accipiant unde vivant. mentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se alius pullulare: qui autem praecisus est, sine radice non potest est ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manrespondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituer
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset. Qui cum ei cibos defer
dam i die dum solus esset: tempta¬
tor assuit. Nam nigia paruaq auis
que uulgo merula uocatur. cura
a importune insistere. ita ut capi
mami posset: si hanc uir sẽs tenere
noluiset. Sed signo ciucis edito: ir¬
reasit auis. Canta autem carnis cep¬
satis aul eadem itredente sequita
quantã uit scs minqͣm fuerat
ptus. Quandam namq aliqͣndo
eminam uiderat. quam malign
iam pene deserere heremum uo¬
ptare uictus deliberaret. Cum su
supnia gr̃a respectus. ad semet
ieuersus est: att urticarũ et
euita densa succrescere fru
onspiciens: etutus indiũto.
puense in illis spinaꝵ aculeis. et
alals. doto ex eis corpore uul¬
ueratus erut. Et sic ꝑ cutis uulnera e

Expanded text:
oepisset, qui cum ei cibum afferrdam vero die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignuiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera e
Abbreviated transcription (Latin):
dine iurtutib signisos sic¬
tresceret: multi ab eo in loco emn
ad ommipotentis dei sunt ser asten
congregati: ita ut illic auodeci no¬
ustera crn omipotentses i
dũi opitulatione constriur
quib statutis patrib duodenor
nachos deputauit: paucos uͭ secuꝰ
retinuit quos adhuc insua p̃senta
aptiuis cludiri uidicauit. Ceperunt
etiam tunc ad eũ romane urbis no¬
beles et religiosi uir concurrere: su¬
osq ei filios om̃ipotenti año nnttri¬
endos dare. Eunc quoq bone spei
suas soboles euitius maurũ. tectul¬
lius uero patricius placidũ tradidit.
¶quibr maurus uiuenior cũ bonis
polleret morib. magistri adutor
cepit cristere. Plactidus uero: ꝑueri

Expanded text:
udine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in loco eodem ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati, ita ut illic duodecim monasteria, cum omnipotentis Jesu i opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero pueri