comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aeria digna sunt animalia. ad hoc
rationalia ut miseraesse possint ad hoc
passiua ut misera sint ad hoc a&erna
ut miseriam finire non possint : qua
propter ut omittam c&era & hocsolũ
pertractem quod nobiscũ dȩ mones dix̃
habere cõmune idestanimi passiones
siomnia quattuor elementa anima¬
libus plena sunt immortalibus ignis
&aer mortalibus a qua & terra quȩro
curanimidae monum passionũ turb&lis
& tẽpestatibus agitentur. perturhatio
estenim quae grȩcepathos dicitur unde
illa uoluit uocare animo passiua quia
uerbum de uerbo pathos passio dicer&ur
motus animi contrarationem. Curergo
sunt istaanimis dȩ monũ quae i peco¬
ribus non sunt : qm̃ siquid in pecore
similea ppar& non est perturbatio
quia non est contra rationem quapecora
carent. in hominibus autem ut sint istȩ
ꝑturbationes facithoc stultitia uel mise¬
ria. nondum enim sumus in illa ꝑfecti¬
one sapientiae beatiquae nobis abhac

Expanded text:
aeria digna sunt animalia, ad hoc aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam finire non possint! CApropter, ut omittam cetera et hoc solum pertractem, quod nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quattuor elementa suis animalibus plena sunt, inmortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra, quaero quur animi daemonum passionum turbelis et tempestatibus agitentur. Perturbatio est enim, quae Graece πάθος dicitur; unde illa uoluit uocare animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio diceretur motus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in animis daemonum, quae in pecoribus non sunt? Quoniam si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
acria ipsi sunt soli : pro inde quod generes
animalia: non est magnũ quia hoc sunt¬
& pecora : quod menterationalia non est
supranos quia sumus & nos : qđ tẽpore
a&erna quidboniest si nonbeata : melior
estenim tẽ poralis felicitas quã misera
aernitas : quod animo passiua quo modo
supranos est quando & nos hoc sumus Nec
itaess& nisimiseri essemus : qđ corpore
aeria quantiȩstim andum est cũomni
corpori p̃feratur animae qualiscũq
natura : : &ideoreligioniscultus quid eb&̃
exanimonequaquam debeatur ei reiquȩ
inferior estanimo: porro sunterilla
quaede monum essedicit annumerar&
uirtutem sapientiam felicitatem &
haec eos dicer& haberecũ diis a&erna
atq cõmunia : profecto aliquid dicer&
exoptandum magniq pendendum
Nec sic eostamen propterhaec tã quãdm̃
colere deberemus sed potius ipsum
a quo haec illos accepisse nossemus
Quantominus nunchonore diuino

Expanded text:
aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, quia sumus et nos; quod tempore aeterna, quid boni est, si non beata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo modo supra nos est, quando et nos hoc sumus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum; nec sic eos tamen propter haec tamquam Deum colere deberemus, sed potius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino
Abbreviated transcription (Latin):
&iam dicit ad eospertinere diuinationes
augurum aruspicum uatũ atq soniorũ
abhis quoqueesse miracula magorum.
breuiter autem eos definiens ait dȩ mones
essegenere animalia. animo passiua.
menterationalia. corpore deria tẽpore
&erna. Horum uero quinq tria priora
illis esse quae nobis quartum proprium
quintum eos cumdiis habere cõmune
Seduideo trium superiorum quae nobiscũ
habent duo&iam cum diis habere. A¬
nimaliaquippeesse dicit & deos. quae sua
cuiq elemto distribuens interrestribus
animalibus nos posuit cum c&eris quae
interrauiuunt & sentiunt in aquatilib
pisces & alianaturalia in aeris dȩmones
in & heriis deos: acperhoc quod de mones
genere sunt animalia non solum eis
cum hominibus uerum &iam cũdiis
pecoribusq cõmune est : quod m̃te
tationalia cumdiis & hominibus : qđ
tẽporea &ernacũ diissolis: quod animo
passua cum hominibus solis: qđ corpore

Expanded text:
etiam dicit ad eos pertinere diuinationes etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones esse genere animalia, animo passiua, mente rationalia, corpore aeria, tempore aeterna; horum uero quinque tria priora illis esse quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum dis habere commune. Sed uideo trium superiorum, quae nobiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in aeriis daemones, in aetheriis deos. Ac per hoc quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis pecoribusque commune est; quod mente rationalia, cum dis et hominibus; quod tempore aeterna, cum dis solis; quod animo passiua, cum hominibus solis; quod corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ratio platonis quaeelementa quattuor
proportione contexit atq ordinat. Ita
duobus extremis igni mobilissimo & t̃rȩ
immobilimediaduo aerem &aquam
interserens ut quanto est aer aquis
&aere ignis tanto & aquȩ su periores
sint terris : Satis nos ammon& anima¬
lium merita non proelementorum
gradibus a estimare . Et ipse quippe
apuleius cum c&eris terrestre animal
hominem dicit qui tamen longe p̃ponit̃
animalibus aquatilibus cũipsas aquas
terris preponat plato ut intellegant
non eundemordinem tenendũ cũ agit᷑
demerits animarum qui uid &ur esse
ordo in gradibus corporum. sed fieriposse
ut inferius corpus anima melior in ha¬
bit& d&eriorq superius. De moribus¬
ergo dȩmonum cumidem platonicus
loquer&ur dixit eos eisdem quibus
homines dnimi perturbationibus agi¬
tari inritari iniuriis obsequiis donisq
placari gauderehonoribus diuersis
sacrorum ritibus oblectari & in eis siquid
neglectum fuerit cõmoueri. Int̃ c&era

Expanded text:
ratio Platonis, qua elementa quattuor ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, a daemonibus tam diligenter copioseque et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhabitet deteriorque superius. ergo daemonum cum idem Platonicus loqueretur, dixit eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponendos existimemus omnino¬
ridiculum est. hocenim pacto nobis &om̃a
uolatilia p̃ponemus. at enim uolatilia
cũ uolando fatigantur uel reficiendum
alimentis corpus habent terrã rep&unt
uel a drequiem uel ad pastum quod dae¬
mones inquiunt non faciunt. Nũ quid
ergo plac& eis ut uolatilia nobis de mones
autẽ &iam uolatilibus antecellant :
Ouod si dementis simum est opinarinihil
est quod de habitatione su perioris ele¬
menti dignos esse demones existimemus
quibus nos religionis affectu subdere
debeamus sicut enim fieri potuit
ut aeriae uolucres terres tribus nobis
non solum non p̃ferantur. uerũ &iã
subiciantur. propter rationalis animȩ
quae in nobis est dignitatem. Ita fieri potuit
ut dae mones quamuis magis aerii sint
terrestribus nobis non ideo meliores sint
quia estaer quã terra superior. Sedideo
eis homines praeferendi fint qm̃ spei
piorum hominum nequaquã illorum
desperatio conparanda est. Nã & illa

Expanded text:
praeponendos existimemus, omninopraeponendos existimemus, omninoridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa
Abbreviated transcription (Latin):
canibus : quis uelocitate leporibus
ceruis omnibus auibus : quis multum
ualendo leonibus &elefantis : quis diu
uiuendo serpentibus : qui&iam depo¬
sita tunica senectutem doponereatq
iniuuentam redire perhibentur. Sed
sicut his omnibus ratiocinando & intel¬
legendo melioressumus Ita&iam
demonibus beneatq. honeste uiuendo
meliores esse debemus Obhoc enim
& prouidentia diuina eis quibus nos
constatesse potiores data sunt quaed ã
potiora corporum munera ut illud
quo eis p̃ponimur &iamisto modo
nobis cõmendar&ur multo malore
cura excolendum esse quam corpus
ipsamq excellentiam corporalem
quam da emones habere nossemus
p̃bonitatȩ uitȩ quaillis ante ponimur
contẽnere disceremus. habituri & nos
in mortalitatẽ corporũ non quã suppli¬
ciorum a &ernitas torqueat sed quam
puritas p̃cedatanimorum. lã uero
deloci altitudine quod daemones
inaere nos autẽ habitamus interra
ita permoueri ut hinceos nobis esse

Expanded text:
canibus? quis uelocitate leporibus, canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, etiam isto modo nobis commendaretur multo maiore cura excolendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse
Abbreviated transcription (Latin):
laudar& inuenit pra&er subtilitatẽ
& firmitatẽ corporum & habitationis
altiorem locum : nam demoribus
corum cum deomnibus generaliter
loquer&ur non solum nihilbonidixit
sed &iam plurimum mali. Denique
lecto illo libro prorsus ne momiratur
cos&iam scenicam turpitudinem in
rebus diuinis habere uoluisse & cum
deos seputari uelint deorum criminib
oblectari potusse & quic quidi neorũ
sacris obscena sollemnitate seu turpi
crudelitate uelrid&ur uelhorr&ur:
eorum affectibus conuenire. Quam
obrem absit ut ista ut̃ ista considerans
animus ueraciter religiosus & uero dõ
subditus ideo arbitr&urdaemones
scipso esse meliores quod habeant corpora
meliora. Alio quin multas sibi &bestias
p̃laturus est quȩ nos & a crimonia sensuum
& motu facillimo atque
celerrimo & ualentia uirium & anno¬
sissima firmitate corporum uincant
quis hominum uidendo ȩquabitur
aquilis & uulturibus : quisodorando

Expanded text:
laudaret inuenit praeter subtilitatem laudaret inuenit praeter subtilitatem et firmitatem corporum et habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemnitate seu turpi crudelitate uel ridetur uel horretur, eorum adfectibus conuenirnium, inquiunt, animalium, in quibus ob rem absit ut ista considerans animus ueraciter religiosus et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum t motu facillimo adque celerrimo et ualentia uirium et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando
Abbreviated transcription (Latin):
arguit & prohibuit profectodaemones
tur pissime poposcerunt atq iusserunt.
aut ergo fallitur apuleius & non existo
genere numinum habuit amicum socra¬
tes aut contraria intersesentit plato
modo daemones honorando eorũ delitias
aciuitate benemorata remouendo aut
non est socrati amicitia daemonis gratu¬
landa de quausq ad eo & ipseapuleius
erubuit ut dedõ socratis p̃notar& librũ
quẽ secundũ suamdisputationẽ quadeos
ad demonibus tã diligenter copioseque
discernit non appella rededeo sed de
daemone socratis debuit: maluit autẽ
hoc in ipsa disputatione quam intitulo
libriponere : Itaenimpersa nãd octrinã
quachumanis rebus in luxi tomnes
uel peneom nes daemonum nomen
exhorrent ut quisquis ante disputationẽ
apuleii quadaemonum dignitas cõmen¬
datur ticulum libri dedaemone socratis
leger& nequaquam illum hominem
sanum fuissesentir&. Quid autẽ &iam
ipsea puleius quod indae monibus

Expanded text:
arguit et prohibuit, profecto daemones arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes uel paene omnes daemonum nomen exhorrent, ut, quisquis ante disputationem Apulei, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri de daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
madaurensis dehacre sola unũ scripsit
librum cuius essetitulum uoluit dedeo
socratis ubi disserit & exponit ex quo
genere numinũ socrates habebat ad¬
iunctum &amicitia quadã conciliatũ
aquo perhib&ur solitus ammoneri
ut desister& abagendo quando id quod
agere uolebat non prospere fuerat euen¬
turum dicitenim a pertissime & copi¬
osissimae asserit non illum deum fuisse
sed daemonem diligenti disputatione
pertractans istamplatonis dedeorum
sublimitate & hominum humilitate
& daemonũ medi&a tesententiam.
Haecergo sita sunt quonam modo ausus
est plato&iam si nondiis quos ab omni
humana contagionesemouit. certe
ipsis de monibus po&as urbepellendo
auferre theatricas uoluptates nisi
quia hoc pacto ammonuit animum
humanum quamuis adhuc in his mori¬
bundis membris positum prosplendore
honestatis in puradaemonum iussa
contem p̃nere. eorumq immunditiã
d&estari: Nã siplatohaec honestissime

Expanded text:
Madaurensis de hac re sola unum scripsit Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Nam si Plato haec honestissime
Abbreviated transcription (Latin):
incaelo est. hominum interra inaere
daemonum: sicuteis diuersa dignitas est
locorum ita &iam naturarum . Proinde
÷di sunt hominibus dȩ monibusq potiores
homines uero infradeos & daemones¬
÷ consticuti sunt ut elementorũ ordine
sic differentia meritorum. Daemones
igitur medii quẽ ad modum diis quibus
inferius habitant postponendi Ita
hominibus quibus superius p̃ferendis¬
÷ habent enim cumdus cõmunẽ immorta¬
litatem corporum animorũ autẽ cũ homi¬
÷nibus passiones. qua propter non est¬
÷ mirum inquiunt si &iam ludorum
scenitatibus & po&arum figmentis
÷delectantur. quando quidem humanis¬
÷ capiuntur affectibus a quibus dii longe¬
÷ absunt & modis omnibus alieni sunt
Ex quocolligitur platonẽ po&icad &estando
& prohibendo figmenta non deos quiom̃s
boni & excelsi sunt priuas seludorum
scenicorum uoluptate seddaemones
Haec sitas quaelic& apud alios quoque
reperiantur. apuleius tamen platonicus

Expanded text:
in caelo est, hominum in terra, in aere in caelo est, hominum in terra, in aere daemonum. Sicut eis diuersa dignitas est locorum. ita etiam naturarum. Proinde di sunt hominibus daemonibusque potiores; homines uero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quem ad modum dis, quibus inferius habitant, postponendi, ita hominibus, quibus superius, praeferendi sunt. Habent enim cum dis communem inmortalitatem corporum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus
Abbreviated transcription (Latin):
dubitat. Hluncautem platonẽ qđ iam
insecundo libro cõmemoraui interse¬
medeos labeo ponit: quil ab eo numina
mala uictimiscruentis atq. huius modi
supplicationibus placari existimat
bona ueroludis & talibus quasi adi&i¬
tiam pertinentibus rebus quid estergo
quod semideus plato non semideis sed
deis & hocbonis illa obletamenta quia
iudicat turpiatam constanter aud&
auferre : quis a nedii refellunt senten¬
tiam labeonis. nam se in latinio non las¬
ciuo stantum atq ludibundos sed &iam
seuos terribilesq monstrarunt. Expo¬
nantergo ista platonici quiomnes deos
secundum auctoris sui sententiam bonos
& honestos & uirtutibus sapientium
socios esse arbitrantur aliterque deullo
deorum sentirine fas habent. Exponi¬
mus in quiunt attente igitur audiamus
Omnium inquiunt animalium inquib
estanima rationalis tripertita diuisio est:
indeos homines de mones duexcelsis¬
: simum locum tenent. homines infimum
demones medium Nam deorum sedes

Expanded text:
dubitat. Hunc autem Platonem, quod iam dubitat. Hunc autem Platonem, quod iam in secundo libro commemoraui, inter semideos Labeo ponit. Qui Labeo numina mala uictimis cruentis adque huius modi supplicationibus placari existimat, bona uero ludis et talibus quasi ad laetitiam pertinentibus rebus. Quid est ergo quod semideus Plato non semideis, sed deis, et hoc bonis, illa oblectamenta, quia iudicat turpia, tam constanter audet auferre? Qui sane di refellunt sententiam Labeonis; nam, se in Latinio non lasciuos tantum adque ludibundos, sed etiam saeuos terribilesque monstrarunt. Exponant ergo secundum auctoris sui sententiam bonos et honestos et virtutibus sapientium esse socios arbitrantur, aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. Exponimus, inquiunt. Attente igitur audiamuOmnium, inquiunt, animalium, in quibus est anima rationalis, tripertita diuisio est, in deos, homines, daemones. Di excelsissimum locum tenent, homines infimum, daemones medium. Nam deorum sedes
Abbreviated transcription (Latin):
honor sacrorum est deferendus quis
ergo illi quiludos scenicos amant eosq
diuinis rebus adiungi & suis honoribus
flagitant ex hiberi : quorũ uis non eos
indicat nullos sed iste affectus nimirum
indicatmalos Ouid enim deludis
scenicis platosenserit notũ ẽ cũ po&as
ipsos qđ tam indignadeorũ maiestate
atq bonitate carmina composuerunt
cens& ciuitate pellendos. Qui sunt igitur
istidii quidescenicis ludis cũ ipso platone
contendunt : ille quippe non patitur
celebrari subent. Deniq isti cũ eosdem
ludos instaurari prȩciperent poscentes
turpia &iam maligna gesserunt. tito
latinio auferentes filium & inmitten¬
tes morbum qđ eorũ abnuiss& imperiũ
eumq morbũ r&ra hentes cũ iussa
cõpless&. Iste autẽ illos nec tãmalos
timendos putat. sed suae scientiae robur
constantissimae r&inens omnes
po&arum sacrilegas nugas quibus illa
iinmunditiae soci&ate oblectantur
a populo bene instituto remouere non

Expanded text:
honor sacrorum est deferendus. Qui sunt honor sacrorum est deferendus. Qui sunt ergo illi, qui ludos scaenicos amant eosque diuinis rebus adiungi et suis honoribus flagitant exhiberi? quorum uis non eos indicat nullos, sed iste adfectus nimirum indicat malos. Quid enim de ludis scaenicis Plato senserit, notum est, cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum maiestate adque bonitate carmina conposuerint, censet ciuitate pellendos. Qui sunt igitur isti di, qui de scaenicis ludis cum ipso Platone contendunt? Ille quippe non patitur celebrari iubent. Denique isti cum eosdem ludos instaurari praeciperent, poscentes turpia etiam maligna gesserunt, Tito Latinio auferentes filium et inmittentes morbum, quod eorum abnuisset imperium, eumque morbum retrahentes, cum iussa conplesset; iste autem illos nec tam malos. timendos putat, sed suae sententiae robur constantissime retinens omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi inmunditiae societate oblectantur, a populo bene instituto remouere non
Abbreviated transcription (Latin):
porphyrius : in utraq autẽ linguai dest
& grȩca & latina apuleius afer extitit
platonicus nobilis. sed hiom̃s & c&eri
eius modi &ipseplato diis plurimis esse
sacra faciendaputauerunt. quã quã ergo¬
a nobis & in aliis multis rebus magnisq
dissentiant : In hoc tam̃ qđ modo posui
quianeq paruares est & inde nunc questio
est primum ab eis quero quibusdis istum
cultum ex hibendum arbitrentur utrũ
bonis anmalis an &bonis & malis. Sed
habemus sententiam platonisdicentis.
omnes deos bonosesse nec esse omnino
ullum deorum malum. Consequens est
igitur uthonis haec exhibenda intelle¬
gantur tunc enimdiis exhibentur.
qm̃ nec diierunt siboni nonerunt. Hoc
suta est : namdediis quidaliud dec&
credere: illa profecto uacuatur opinio
qua non nulli putant deos malos sacris
placandos esse nelaedant. bonosautẽ
ut adiuuent in uocandos. Malienim
nulli sunt dirbonis porro debitus ut dicunt

Expanded text:
Porphyrius; in utraque autem lingua, id est Porphyrius; in utraque autem lingua, id est et Graeca et Latina, Apuleius Afer extitit Platonicus nobilis. Sed hi omnes et ceteri eius modi et ipse Plato dis plurimis esse sacra facienda putauerunt. CAPUT a nobis et in aliis multis rebus magnisque dissentiant, in hoc tamen, quod modo posui, quia neque parua res est et inde nunc quaestio est, primum ab eis quaero, quibus dis istum cultum exhibendum arbitrentur, utrum bonis an malis an et bonis et malis. Sed habemus Platonis sententiam dicentis omnes deos bonos esse nec esse omnino ullum deorum malum. Consequens est igitur, ut bonis haec exhibenda intellegantur; tunc enim dis exhibentur, quoniam nec di erunt, si boni non erunt. Hoc si ita est, nam de dis quid aliud decet credere? illa profecto uacuatur opinio, qua nonnulli putant deos malos sacris placandos esse, ne laedant, bonos autem, ut adiuuent, inuocandos. Mali enim nulli sunt di; bonis porro debitus, ut dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum elegi. qm̃ deu nodõ qui fecit
caelum & terram quantomelius senser̃
tamto c&eris gloriosiores & in lustriores
habentur intantũ aliis p̃lati iudicio
posterorum ut cũ aristoteles platonis
discipulus uir excellentis ingenii &elo¬
quio platoni quidem in par sed multos
facile superans cũ sectã peripat&icam
condidiss& quodd eambulans disputare
consueuerat pluri mosq discipulos p̃clara
fama excellens uuo adhuc p̃ceptore in suã
here sim congregass& : Post mortẽ uero
platonis eusippus sororis eius filius &
xenocrates dilectus eius discipulus in
scholam eius quaeaca demia uocabatur
eidem successissent atq obhoc & ipsi &
eorum successores academici appella¬
rentur. recentio restamen philosophi
nobilis simi quibus plato sectandus placuit
noluerint sedici peripat&icos autaca¬
demicos sed platonicos. Ex quibus sunt
ualde nobilitati grȩci plotinus lãblichus

Expanded text:
tissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit tissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit caelum et terram, quanto melius senserunt, tanto ceteris gloriosiores et inlustriores habentur, in tantum aliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Platonis discipulus, uir excellentis ingenii et eloquio Platoni quidem inpar, sed multos facile superans, cum sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in suam haeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur, eidem successissent adque ob hoc et ipsi et eorum successores Academici appellarentur, recentiores tamen philosophi nobilissimi, quibus Plato sectandus placuit, noluerint se dici Peripateticos aut Academicos, sed Platonicos. Ex quibus sunt ualde nobilitati Graeci Plotinus, Iamblichus,
Abbreviated transcription (Latin):
cõparatione qui uere est . quia in cõmu¬
tabilis est eaquae mutabilia facta sunt
non sint: uehementer hoc platotenuit
& diligentissime cõmendauit & nescio
utrum hocuspiam reperiatur in libris
eorum qui ante platonẽfuerunt nisi
ubi dictũ est Ego sum quisum & diceseis
quiest misit meaduos. Sed unde cum que
ista illedidicerit si ue pcedentib: eum
u&erum libris siue potius quo modo
dicita postolus. Qui a quod notũ estdĩ. ma¬
nifestum est in illis. Dsenĩ illis mani¬
festauit. in uisibilia enimeius a consti
tutione mundi pereaquae facta sunt
intellecta conspiciuntur sempiterna
quoque uirtus eius & diuinitas : Nuno¬
non in merito meplatonicos philosophos
elegis secum quibus agam quod inista
quȩstione quam modo suscepimus agit᷑
denaturali tedogia utrum propter felici¬
tatom quae post mortem futura est unido
ampluribus sacra facere oporteat satis
utexistimo exposui. Ideo qui ppe hospo

Expanded text:
conparatione, qui uere est quia incommuconparatione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, uehementer hoc Plato tenuit et diligentissime commendauit. Et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eorum, qui ante Platonem fuerunt, nisi ubi dictum est: Ego sum qui sum, et dices eis: Qui est, misit me ad uos. CAPUille ista didicerit, siue praecedentibus eum ueterum libris siue potius, quo modo dicit apostolus, quia quod notum est Dei manifestum est in illis; Deus enim illis manifestauit; inuisibilia enim eius a cotutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et Divinitas . Non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. Ideo quippe hos
Abbreviated transcription (Latin):
Intimõ autẽplato que librum demundi
constitutione conscripsit dm̃ dicit in illo
opereterram primo ignẽq iunxisse.
Mlanifestum est autem qua digni tribuat
quandam illius similitudinẽ quadictũ ẽ
in principio fecit dscelum & terram.
de inde illȩ duomedia quibus interpositis
sibim& hacc extrema copularentur
aquam dicit & aerem. unde putatur
sic intellexisse quod scriptum est sp̃sdĩ
quippe attendens quomore soleat illa
scriptura appellare spm̃dĩ qm̃ & aer
loco illo cõmemorata uideri potest. Deinde
quod platodicit amatorem di esse philo
sophum nihil sic illis sacris litteris
fraglat & maximeillud quod & me plu¬
rimum adducit ut pene assentiar
platonẽ illorum librorum expertem
non fuisse. Quod cũ a scm mołsen ita
uerbadĩ perangelũ perferantur. ut
quaerenti quod sit nomeneius qui eum
ꝑgerep̃cipiebat ad populũ hebreum
exaegypto liberandum respondeatur.
Ego sum quisum & dices filiis is rahel
qui est misit meaduos. Tam quam in eius

Expanded text:
In Timaeo autem Plato, quem liberum de mundi constitutione conscripsit, Deum dicit in illo opere terram primo ignemque junxisse. Manifestum est autem quod igni tribuat quamdam illius similitudinem, qua dictum est: In principio fecit Deus coelum et terram . Deinde illa duo media, quibus interpositis sibimet haec extrema copularentur, aquam dicit et aerem. Unde putatur sic intellexisse quod scriptum est: Spirituquippe attendens quo more soleat illa Scriptura appellare Spiritum Dei, quonloco illo commemorata videri potest. Deinde quod Plato dicit amatorem Dsophum, nihil sic illis sacris litteris flagrat; et maxime illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsentiar Platonem illorum librorum expertem non fuisse, quod, cum ad sanctum Moysen ita uerba Dei per angelum perferantur, ut quaerenti quod sit nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam in eius
Abbreviated transcription (Latin):
nominant a corporis sensibus eam ducen¬
dam putarunt. Hinc asse uerantes
animum conciperenotiones quas
appellant ennoeas earum rerũ scilic&
quas definiendo explicant in ncpro¬
pagari atq conectitotam discendi
docendiq rationem : ubiego multum
mirari soleo cũ pulchros dicant non esse
nisi sapientes quibus sensibus corporis
istã pulchritudinẽ uiderint qualibus
oculis carnis formã sapientiae decusq
conspexerint. Hiuero quos merito
c&eris ante ponimus discreuerunt
eãq mente conspiciuntur ab his quae
sensibus adtinguntur. nec sensibus
adimentes quospossunt nec eisdantes
ultra quã possunt. Lumen autẽ m̃tium
essed ixerunt ad discenda omnia eundẽ¬
ipsum dm̃ a quo facta sunt omnia.
Reliqua est parsmoralis quã grȩco uoca¬
bulo dicunt &hicam ubiquaeritur
de sũ mobono quore ferentes omnia quȩ¬
agimus & qđ non propt̃ aliud sed propt̃
seipsum app&entes idq adipiscentes
nihil quobeatisimus ulterius requiram

Expanded text:
nominant, a corporis sensibus eam ducennominant, a corporis sensibus eam ducendam putarunt, hinc adseuerantes animum concipere notiones, quas appellant Ivvoiac, earum rerum scilicet quas definiendo explicant; hinc propagari adque conecti totam discendi docendique rationem. Ubi ego multum mirari soleo, cum pulchros dicant non esse nisi sapientes, quibus sensibus corporis istam pulchritudinem uiderint, qualibus oculis carnis formam sapientiae decusque conspexerint. Hi uero, quos merito ceteris anteponimus, discreuerunt ea, quae mente conspiciuntur, ab his, quae sensibus adtinguntur, nec sensibus adimentes quod possunt, nec eis dantes ultra quam possunt. Lumen autem mentium esse um, a quo facta sunt omnia. Reliqua est pars moralis, quam Graeco vocabulo dicunt ethicam, ubi quaeritur de suagimus, et quod non propter aliud, sed propter se ipsum adpetentes idque adipiscentes nihil, quo beati simus, ulterius requiramus.
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilis esse conuincitur. Cũ igitur in
eorum conspectu & corpus & animus magis
minusq speciosaessent: Sia utẽ omnis pecie
carere possent omnino nulla essent. uider̃
esse aliquid ubi primaess& & in cõmutabilis
&ideo neccomparabilis atq ibiesse rerum
principium rectissime crediderunt qđ
factũ noness& & ex quofacta cuncta essent
Ita quod notumest dĩmanifestauit eis ipse
tas a quo&iam usibilia & tẽporalia
cuncta creata sunt. Haec deilla parte
quamphisicam idestnaturalem nun¬
cupant dicta sint. Quod autem adtin&¬
ad doctrinam ubi uersatur pars
altera qua eabeis logica idestratio¬
nalis uocatur absit uthis cõparandi
uideantur qui posuerunt iudicium
ueritatis in sensibus corporiseorũq
infidis & fallacibus regulis omnia
quaed iscuntur mentienda cẽcensuer̃.
utepicurei & quicumq aliitales. ut &iã
ipsi stoici quicum uehementer ama¬
uerint solertiam disputandi quã dialetic̃a

Expanded text:
mutabilis esse conuincitur. Cum igitur in mutabilis esse conuincitur. Cum igitur in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent, si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent: uiderunt esse aliquid ubi prima esset incommutabilis et ideo nec conparabilis; adque ibi esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset et ex quo facta cuncta essent. Ita quod notum est Dei, manifestauit eis ipse, tas; a quo etiam uisibilia et temporalia cuncta creata sunt. Haec de illa parte, quam physicam, id est naturalem, nuncupant, dicta sint. ad doctrinam, ubi uersatur pars altera, quae ab eis logica, id est rationalis, uocatur: absit ut his conparandi uideantur qui posuerunt iudicium ueritatis in sensibus corporis eorumque infidis et fallacibus regulis omnia, quae discuntur, metienda esse censuerunt, ut Epicurei et quicumque alii tales, ut etiam ipsi Stoici, qui cum uehementer amauerint sollertiam disputandi, quam dialecticam
Abbreviated transcription (Latin):
gibilem uitae. Pro inde intellegibilem
speciem sensibili p̃tuler̃ sensibilia
dicimus qua euisu tactuq corporis
sentiriqueunt. Intellegibilia que conspectu
mentis in tellegi. nulla estenim pulchri¬
tudo corporalis siue instatu corporis
sicut est figura si ue in motu sicut est
cantilena dequanon animus iudic&:
quod profecto non poss& nisi melior inillo
ess& haec species sine tumore molis sine
strepitu uocis sinespatio uelloci uel tẽporis
Sessenon uiuens: necaliud illiest uiuere aliud
Intellegere quasi possit
Sedibi quoq nisimutabilis essor non alius alio
melius despecie sensibili iudicar&. Mlelius
ingeniosior quamtardior melius peritior
quam imperitior melius exercitatior
quam minus exercitatus. &idem ipseunus
cum proficit melius utiq postea quã prius.
qđ autẽ recipit magis & minus. sinedubita¬
tione mutabileest. Vnde in geniosi& docti
& in his exercitati homines facile colleger̃
non esse in eis rebus primam speciem ubi

Expanded text:
gibilem uitae. Proinde intellegibilem gibilem uitae. Proinde intellegibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae uisu tactuque corporis sentiri queunt; intellegibilia, quae conspectu mentis intellegi. Nulla est enim pulchritudo corporalis siue in statu corporis, sicut est figura, siue in motu, sicut est cantilena, de qua non animus iudicet. Quod profecto non posset, nisi melior in illo esset haec species, sine tumore molis, sine strepitu uocis, sine spatio uel loci uel temporis. esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud intellegere, quasi possitSed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili judicaret: melius ingeniosior quam tardior, melius peritior quam imperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse unus cum proficit, melius utique posteaquam prius. Quod autem recipit magis et minus, sine dubitatione mutabile est. Unde ingeniosi et docti et in his exercitati hominon esse in eis rebus primam speciem, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
natura est non esseposse nisi ab illo qui
uere est quia in commutabiliter est
Acperhoc siue uni uersi mundi corpus
figuras qualitates ordinatũq. motum
& elementa disposita acaelo usque ad terrã
& quaecumq corpore ineis sunt siue
omnem uitam uel quaenutrit & contin&
qualis est in arboribus uel quae & hoc
uel quae nutritorio subsidio non indig&
sed tantum contin& sentit intellegit.¬
qualis est in angelis: nisi ab illo esse non posse
qui simpliciter est quia non aliud illi est
intellegens. nec aliud illi est intellegere
aliud beatum esse quasi possit intellegere¬
aliud nonbeatus: Sed quodest illiui uere
intellegereb eatum esse hocest illi esse.
sropterhanc in cõmutabi litatẽ & simpli¬
citatem intellexerunt eum &omnia
ista fecisse &ipsum anullo fieri potuisse
considera uerunt enim quicquid est
uel corpuses se ueluitam melius que
aliquid uitam esse quam corpus. Spe
ulig ciemque corporis esse sensibilem in telle¬

Expanded text:
natura est, non esse posse nisi ab illo, qui natura est, non esse posse nisi ab illo, qui uere est, quia incommutabiliter est. Ac per hoc siue uniuersi mundi corpus figuras qualitates ordinatumque motum et elementa disposita a caelo usque ad terram et quaecumque corpora in eis sunt, siue omnem uitam, uel quae nutrit et continet, qualis est in arboribus, uel quae et hoc uel quae nutritorio subsidio non indiget, sed tantum continet sentit intellegit,qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui simpliciter est; quia non aliud illi est intellegens; nec aliud illi est intellegere, aliud beatum esse, quasi possit intellegere non beatus; sintelligere, beatum esse, hoc est illi esse. Propter hanc incommutabilitatem et simplicitatem intellexerunt eum et omnia ista fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Consideraverunt enim, quidquid est, vel corpus esse, vel vitam; meliusque aliquid vitam esse, quam corpus; speciemque corporis esse sensibilem, intelle
Abbreviated transcription (Latin):
puduit diceredm̃ corpusesse. uerũ tamen
eiusdem naturȩ cuius ille est animos nrõs
esseputauerunt. Ita non eos mouit tanta
mutabilitas animȩ quamdi naturȩ
tribuere nefas est. Sed dicunt corpore
mutatur animȩ natura nã perseipsa
incommutabilis est. Poterantistidicere
corporealiquo uulneratur caro. nam
perseipsa in uulnerabilis est. prorsus
quod mutari non potest nulla repotest
acper hoc quod corpore mutari potest
aliquare potest. Etideo in cõmutabile
rectedici non potest. uider̃ ergo isti
phrlo sophi quosc&eris non immerito
fama atq gloria p̃latos uidemus nullũ
corpus essedm̃ &id eo cuncta corporea
transcenderunt quaerentes dm̃ uider̃
quicquid mutabileest non esse sũmũ dm̃
&ideo animam omnem mutabiles que
omnes spiritus transcender̃ quȩrentes
sũmum dm̃. De in deuider̃ omnẽ speciẽ
in requacumq mutabili qua est quicquid
illud est quo quomodo & qualis cumq

Expanded text:
puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen eiusdem naturae, cuius ille est, animos nostros esse putauerunt; ita non eos mouit tanta mutabilitas animae, quam Dei naturae tribuere nefas est. Sed dicunt: Corpore mutatur animae natura, nam per se ipsa incommutabilis est. Poterant isti dicere: corpore aliquo uulneratur caro, nam per se ipsa inuulnerabilis est. Prorsus quod mutari non potest, nulla re potest, ac per hoc quod corpore mutari potest, aliqua re potest et ideo incommutabile recte dici non potest. CAPUT philosophi, quos ceteris non inmerito fama adque gloria praelatos uidemus, nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes Deum. Viderunt, quidquid mutabile eat. non esse summum Deum, et ideo animam omnem mutabilesque omnes spiritus transcenderunt quaerentes summum Deum. Deinde uiderunt omnem speciem in re quacumque mutabili, qua est, quidquid illud est, quoquo modo et qualiscumque
Abbreviated transcription (Latin):
id solũ cogitare patu erunt quod cũ eis
corda eorum obstricta carnis sensibus
fabulata sunt. in sequippehabebant
quod non uidebant & apud se imagina¬
Sbantur quod quod foris uiderant &iam
quando non uidebant sed tantũ modo
cogitabant. Hocautem in conspectu
talis cogitationis lamnon est corpus
sed similitudo corporis Illud autem
unde uid&ur in animo haec similitudo
corporis neccorpus est nec similitudo
corporis. Etunde uid&ur atq ut rum
Haec mens hominis & rationalis animȩ
natura est quaeutiq corpus non est
suam illa corporis similitudo cũ in animo
cogitantis a spicitur atque iudicatur
nec ipsa corpus est : Non estergo nec t̃ra
netaqua nec aer nec ignis quibus
quatitior corporib: quȩ dicunt᷑ quattuor
elementamundum corporeum uidemus
esse conpactum. porro si nosteranimus
corpus non est quomodo dĩ creator animi
corpus est : cedantergo & istiut dictum
est platonicis : cȩdant & illi quos quidem

Expanded text:
id solum cogitare potuerunt, quod cum eis id solum cogitare potuerunt, quod cum eis corda eorum obstricta carnis sensibus fabulata sunt. In se quippe habebant quod non uidebant, et aput se imaginabantur quod foris uiderant, etiam quando non uidebant, sed tantummodo cogitabant. Hoc autem in conspectu talis cogitationis iam non est corpus, sed similitudo corporis; illud autem, unde uidetur in animo haec similitudo corporis, nec corpus est nec similitudo corporis; et unde uidetur adque utrum Haec mens hominis et rationalis animae natura est, quae utique corpus non est, si iam illa corporis similitudo, cum in animo cogitantis aspicitur adque iudicatur, nec ipsa corpus est. Non est ergo nec terra nec aqua, nec aer nec ignis, quibus quattuor corporibus, quae dicuntur quattuor elementa, mundum corporeum uidemus esse conpactum. Porro si noster animus corpus non est, quo modo Deus creator animi corpus est? Cedant ergo et isti, ut dictum est, Platonicis; cedant et illi, quos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sed alii quoq philo sophi quicorporalia
naturȩ principia corpori deditis m̃tib
opinati sunt cedant histantis & tantidĩ
cognitoribus uiris ut chales in humore:
anaximenes in aerestoici in igne
epicurus inatomis hocest minutissimis
corpusculis quae nec diuidi nec sentiri
quaeunt & quicũq a libuorũ enume¬
rationelmmorari non est necesse siue
simplicia siue coniuncta corpora siue
uita carentia si ue uiuentia. sed tamen
corpora causam principium quae rerum
essed ixerunt Namquid ameorum areb
non uiuis resuiuas fieri possecredider̃
sicut epicurei quid am uero auiuente
quidem &uiuentia & non uiuentia
sed tamen a corpore corpora. Nã stoici
ignẽ id est corpus unum ex his quattuor
elementis quibus uisibilis mundus
hic constat & uiuentẽ & sapientem
& ipsius mundi fabricatorẽ atq omniũ
quae in eo sunt eũq omnino ignem dm̃
esseputauer̃ . Hi& c& erisimiles corũ

Expanded text:
sed alii quoque philosophi, qui corporalia sed alii quoque philosophi, qui corporalia naturae principia corpori deditis mentibus opinati sunt, cedant his tantis et tanti Dei cognitoribus uiris, ut Thales in umore, Anaximenes in aere, Stoici in igne, Epicurus in atomis, hoc est minutissimis corpusculis, quae nec diuidi nec sentiri queunt, et quicumque alii, quorum enumeratione inmorari non est necesse, siue simplicia siue coniuncta corpora, siue uita carentia siue uiuentia, sed tamen corpora, causam principiumque rerum esse dixerunt. Nam quidam eorum a rebus non uiuis res uiuas fieri posse crediderunt, sicut Epicurei; quidam uero a uiuente quidem et uiuentia et non uiuentia, sed tamen a corpore corpora. Nam Stoici ignem, id est corpus unum ex his quattuor elementis, quibus uisibilis mundus hic constat, et uiuentem et sapientem et ipsius mundi fabricatorem adque omnium, quae in eo sunt, eumque omnino ignem deum esse putauerunt. Hi et ceteri similes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
iussit incendi In eogeneres &iam illa
ut aliquid denum amitius suspice mur
qua ealexander macedo scribit ad matrẽ
sibiamagno antistito sacrorũ egyptiorum
quodam leone pate facta ubi nonpicus
& faunus &aeneas & romulus uel &iã
hercules & aesculapius & liber semel¬
anatus &tsndaride fratres & siquos
alios ex mortalibus prodiis habent
sed ipsi&iam maiorum gentium quos¬
cicero intusculanis tacitis nominibus
uid&ur adtingere iuppiter luno
saturnus uulcanus uesta & alii plu¬
rimi quos uarro conatur admundi
partes si ue elementatrans ferre
homines fuis se produntur. Timen senĩ
& ille quasi reuelata mrsteria p&ens
ammon& al exandrum ut cũ eamatri
conscripta insinuauerit flammis
iubeat concremari. Non solum ergo
istaquaeduae theologiae fabulosa
continent & ciuilis platonicis phr̃lo¬
sophiscedant. quiuerũ dm̃ & rerum
auctorem & ueritatis in lustratorem
&beatitudinis largitorẽ essedixer̃

Expanded text:
iussit incendi. In eo genere sunt etiam illa, iussit incendi. In eo genere sunt etiam illa, ut aliquid de Numa mitius suspicemur, quae Alexander Macedo scribit ad matrem sibi a magno antistite sacrorum Aegyptiorum quodam Leone patefacta, ubi non Picus et Faunus et Aeneas et Romulus uel etiam Hercules et Aesculapius et Liber Semela natus et Tyndaridae fratres et si quos alios ex mortalibus pro dis habent, sed ipsi etiam maiorum gentium Cicero in Tusculanis tacitis nominibus uidetur adtingere, Iuppiter, Iuno, Saturnus, Vulcanus, Vesta et alii plurimi, quos Varro conatur ad mundi partes siue elementa transferre, homines fuisse produntur. Timens enim et ille quasi reuelata mysteria petens admonet Alexandrum, ut, cum ea matri conscripta insinuauerit, flammis iubeat concremari. Non solum ergo ista, quae duae theologiae, fabulosa continet et ciuilis, Platonicis philosophis cedant, qui uerum Deum et rerum auctorem et ueritatis inlustratorem et beatitudinis largitorem esse dixerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
errores tam quam suos diuinos honores
habere uoluerunt. Ad spectandos suorũ
criminũ ludo scultores suos tam quam
ad suumcultum studiis immundissimis
excitantes & sibi delectabiliores ludos
de ipsis spectatoribus exibentes. Vbi
siquauelut honestageruntur intemplis
coniuncta sibitheatrorum obscenitate
turpantur & quaecumq turpiagerunt᷑
intheatris comparata sibitẽplorum¬
feditate laudantur. & eaquae uarro
ex his sacris quasi ad caelum & terram
rerũq mortalium semine tactus in t̃pre¬
tatus est quianec ipsa illis ritibus signifi¬
cantur quae ipse in sinuare conatur
et ideo ueritas conantẽ non sequitur &
su ipsaessent tamen animȩ rationali
ea quaeh fra illam naturȩ ordi neconsti¬
tuta sunt prodõ suo colenda non essent
nec sibidebuit p̃ferre tãquam deos eas res
quibus ipsam prȩculit uerus ds̃ et ea
quaenuma pompilius reuera dd sacra
eius modi pertinentia secum sepeliendo
curauit abscondi & aratro eruta senatus

Expanded text:
errores tamquam suos diuinos honores errores tamquam suos diuinos honores habere uoluerunt, ad spectandos suorum criminum ludos cultores suos tamquam ad suum cultum studiis inmundissimis excitantes et sibi delectabiliores ludos de ipsis spectatoribus exhibentes ubi si qua uelut honesta geruntur in templis, coniuncta sibi theatrorum obscenitate turpantur, et quaecumque turpia geruntur infoeditate laudantur. Et ea quae Varro ex his sacris, quasi ad coelum et terram rerumque mortalium semina et actus interpretatus est; quia nec ipsa illis ritibus significantur, quae ipse insiet ideo ueritas conantem non sequitur; et si ipsa essent, tamen animae rationali ea, quae infra illam naturali ordine constituta sunt, pro deo suo colenda non essent, nec sibi debuit praeferre tamquam deos eas res, quibus ipsam praetulit uerus Deus, et ea, quae Numa Pompilius re uera ad sacra eius modi pertinentia secum sepeliendo curauit abscondi et aratro eruta senatus