comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quens impium eum su perbum que uocans ep̃iuero delectabantur
intalib porro maridias mesopota menus cos noleos corana calco¬
uri ture peden Atnle dolore constrictus constanti nopolim con
opis transire non potuit alii sunt transuect Sorone uure¬
inst eoiu ereceo a doloro laboraret eius crus frequentor abscisum qt
quia putredo paene omne corpus eĩ inuaserat et pedom aliismsam
serpebat his ergo post paululum temporis est defunctus Socuiates¬
Theo philoꝵ autem ab alex andria uenienti nullus occurrit nec sollomipm
honore potitus est era tenim a pertissimus in imicos sedalox andri¬
ni nautae quitunc uenerant cumfrumentis occurrenter eum fabo¬
rabiliter susceperunt Cumq: uenisset constanti nopoli rofutauit
inecdesiam introire sodinuna domu augustarum uocabulo placidi¬
anam tunchabitauit hincergo coeperunt contra iohannem mnouato
causas et non iam᷑libris origenis memoria ferebatur sed has ac cusa¬

Expanded text:
quens, impium eum superbumque vocans. Episcopi vero delectabantur quens, impium eum superbumque vocans. Episcopi vero delectabantur in talibus. Porro Maruthas Mesopotamenus episcopus, nolens Cyrini calcavit tunc pedem. At ille dolore constrictus, Constantinopolim cum episcopis transire non potuit; alii vero sunt transvecti. SOCRstea vero cum dolore laboraret ejus crus frequenter, est abscissum, quia putredo pene omne corpus ejus invaserat, et in pedem alium jam serpebat. Is ergo post paululum tempus est defunctus. SOZOMETheophilo autem ab Alexandria venienti nullus occurrit, nec solemni honore potitus est; erat enim apertissimus inimicus. Sed Alexandrini nautae, qui tunc venerant cum frumentis, occurrentes, eum favorabiliter susceperunt. Cumque 359 venisset Constantinopolim, refutavit in ecclesiam introire; sed in una domo Augustarum vocabulo Placidiana tunc habitavit. Hinc ergo coeperunt contra Joannem movere causas; et non jam de libris Origenis memoria ferebatur, sed has accusa
Abbreviated transcription (Latin):
nec epiphanius uiuus ꝑuenit ad cyprum sed in naue de functus est et
iohannes post paululum epis copatu de positus est
Cumque epiphanius discessisset peruenita diohannem qm̃ eudoxia au¬
gusta eum contra iohannem armas sec ethino accensus lingua
tate sermonem fecit inpopulo cumetorum mulierum uituperatio¬
nem plenum hunc sermonem populus om̃sarripuit quas contra
augustam prolatus esset ita ꝑuenit adaures imperatorum quod
augusta cognos consuel ut iniuriam suam narrauit imporator
ens illius esso magis contumeliam quaeeius uxori fiebat qua¬
remgestum est ut theophilus contraeum qua muelo citor synodum
celobraret q uodetiam seuerianus simul agebat Eratenim ad huc
confluebant igitur plurimi iohannis in imici a derant etiam quos
opis copatu remouerat om̃s ergo concorditor incalcedona con¬
uenerunt Vbitunc erat ept quirinur multa contralobannenou¬

Expanded text:
nec Epiphanius vivus pervenit ad Cyprum, sed in navi defunctus est, et nec Epiphanius vivus pervenit ad Cyprum, sed in navi defunctus est, et Joannes post paululum episcopatu depositus estCumque Epiphanius discessisset, pervenit ad Joannem quoniam Eudoxia Augusta eum contra Joannem armasset; et hinc accensus, linguae ubertate sermonem fecit in populo cunctarum mulierum vituperatione plenum. Hunc sermonem populus omnis arripuit, quasi contra Augustam prolatus esset, et ita pervenit ad aures imperatoris. Quod Augusta cognoscens, velut injuriam suam narravit imperatori: dicens illius magis esse contumeliam quae ejus uxori fiebat. Quamobrem gestum est ut Theophilus contra eum quam velociter synodum celebraret. Quod etiam Severianus simul agebat; erat enim adhuc Confluebant igitur plurimi Joannis inimici. Aderant etiam quos ab episcopatu removerat. Omnes ergo concorditer in Chalcedona convenerunt, ubi tunc erat episcopus Cyrinus, multa contra Joannem lo
Abbreviated transcription (Latin):
nitionem aliquid facere petulantor Adhoc consilium abinim
iohannis epiphaniur instigatur cũesset in apostorum ecdesia cele¬
branda collectio procedere faciunt epiphanium etcoram omni popu¬
lo origenis damnare libror et adiudi care dios corum eius que sequa¬
ces simul quoque de rogare iohanni ueluteorum defensor: haccio¬
ni nuntiantur Altera uero die dumiam uenis set epiphaniur ad
in haecpers arapionem uerba mandauit contra regulas mu
propria sacracelebrasti rursus quia inuitatus excusa
ius rei periculum ipse suscipias haecdum audis
epiphanius ab ecderia formidatus abscessit cumquere uersurus esset
id cyprum ferunt quidim haeccum mandasse iohanni : spero quia
moriaris ep̃s Atille remandauit spero adtuam patriam non redire
haec utrum uere dicta sint nescio Ambotamen hunchabuero finom pain

Expanded text:
cognitionem aliquid facere petulanter, ad hoc consilium ab inimicis cognitionem aliquid facere petulanter, ad hoc consilium ab inimicis Joannis Epiphanius instigatur. Cum esset in Apostolorum ecclesia celebranda collectio, procedere faciunt Epiphanium, et coram omni populo Origenis damnare libros, et adjudicare Dioscorum ejusque sequaces, simul quoque derogare Joanni, velut eorum defensori. Haec Joanni nuntiantur. Altera vero die dum jam venisset Epiphanius ad ecclesiam, haec per Serapionem verba mandavit: Contra regulas mula auctoritate propria sacra celebrasti; rursus quia invitatus excusasatur in populo, et hujus rei periculum ipse suscipias. Haec dum audisset Epiphanius, ab ecclesia formidatus abscessit. Cumque reversurus esset ad Cyprum, ferunt quidam haec eum mandasse Joanni: Spero quia non morieris episcopus. At ille remandavit: Spero te ad tuam patriam non redire. Haec utrum vere dicta sint nescio; ambo tamen hunc habuere finem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
iunt ostenduntur in eomagis pietatis et rectitudinis testi
ꝑhibere A thanasius autem defensor niceni concili libris propruis con¬
tra arrianos uocedaratestem sua ofide huncuirumuocat illius libros
oniungens sius et haec dicens mirabilis inquid et laboriosis sin
origines hoc defiliodi nobis testim onium perhibens ait Coaecernum eũ
as seuerans patri Ignor antigitur senetipsos derogatores origenis
tiam laudatoricius athanas ioblas phemanter haecdeorigine
sufficiant nuncsequamur historiam
Iohannes igitur constantinopoleos indignatus non est cur absque re¬
gulis in eus ecdesiam ordinationem fecerit epiphanius sed tamenro¬
gabat utinter epõs cumeo maneret Atille ne manere secum eo noc
orare respondit nisi dioscorum et quicum eoerant urbe depeller&
et ipse in librorum origenis dampnatione sus criberet Iohanne
haec facere differente etdicenta. nonoportere ante catholicam

Expanded text:
iunt, ostenduntur in eo magis pietatis et rectitudinis testimonia iunt, ostenduntur in eo magis pietatis et rectitudinis testimonia perhibere. Athanasius autem defensor Nicaeni concilii, libris propriis contra Arianos voce clara testem suae fidei hunc virum vocat, illius libros conjungens suis, et haec dicens: Mirabilis, inquit, et laboriosissimus Origenes hoc de Filio Dei nobis testimonium perhibens, ait, coaeternum eum asseverans Patri. Ignorant igitur semetipsos derogatores Origenis, etiam laudatorem ejus Athanasium blasphemantes. Haec de Origene dicta sufficiant. Nunc sequamur historiamoannes igitur Constantinopoleos indignatus non est cur absque regulis in ejus ecclesia ordinationem fecerit Epiphanius; sed tamen rogabat ut inter episcopos cum eo maneret. At ille nec manere se cum eo, nec orare respondit, nisi Dioscorum et qui cum eo erant urbe depelleret, et ipse in librorum Origenis damnationem subscriberet. Joanne haec facere differente, et dicente non oportere ante catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsos haccorgotheotinur uitae rectitudine famosissimu
phanio respondisso fercur s ed qm̃ decractores plurimis subripientes
uel utiblas phemum respuunt origenem pauea dehis dicere nonuido¬
retur absurdum uiler: homines et quiperse mecipsor neque unt apta¬
rere uituperando meliores esso scaliquid conantur ostanders hoc
passusẽ prio methodius bciao olimm ciuitatis epr Denide custatinur
pauci p̃sultomporis et postrum a pollinaris nouissimo theophillis itr
derogabant origeni et alter obaliam causam ad accus ationem cius
accesserunt Methodius igitur cummultum derogasset primitus
origeni postea uol ut ex paenitentia miratururim india logo quem
ateitul auit xenonensicait s ed quidamplius ego de illorum quaeri¬
moniis factis contra originem loquor. Dumenim culpanteũ proqui¬
b putant causis et nihil quasimale credentem descãtrinitato reppo¬

Expanded text:
semetipsos. Haec ergo Theotimus, vitae rectitudine famosissimus, semetipsos. Haec ergo Theotimus, vitae rectitudine famosissimus, Epiphanio respondisse fertur. Sed quoniam detractores plurimi subripientes, velut blasphemum respuunt Origenem, pauca de his dicere non videtur absurdum. Viles homines, et qui per semetipsos nequeunt apparere, vituperando meliores esse se aliquid conantur ostendere. Hoc passus est primo Methodius Lyciae Olympi civitatis episcopus; deinde Eustathius pauci praesul temporis, et post eum Apollinaris, novissime Theophilus. Isti derogabant Origeni, et alii  ms. Santhcod., et aliter ob aliam causam ad accusationem ejus accesserunt. Methodius igitur cum multum derogasset primitus Origeni, postea velut ex poenitentia miratus virum, in dialogo quem attitulavit Xenonem, sic ait: Sed quid amplius ego de illorum querimoniis factis contra Origenem loquor? Dum culpant eum pro quibus putant causis, et nihil quasi male credentem de sancta Trinitate reper
Abbreviated transcription (Latin):
portunum nitebantur uts modur constanti nopolim fieret contraio¬
hannem et hoctam epistolis sibimet quam uerba mandabant Ausio
igiturodium ioh anni causa seueriani et anti ochi ep̃orum quae supraro¬
ipsum orige nom ex communicatum decreuerants ed libris tantũ modo
erogauerat Egressus ergo adbasilicam sc̃i iohannis miliario aburbo
septimo constituta etcollexta ibidem celebrata ordinato que diacono
sus uenit inciuitatem Et inuitationem quidem iohannis declinao¬
causa theo phili in propria uero mansione habitare magis elogit
uocans tunc praesentos epor dampnationem librorum orige¬
gebat eis et quidam habenter epiphami rouerontiam suso
proine nequemalanidoctrinam in librirorgenis esso conspicio tunc
pro ferens libror eniurorigenis legit etocdes asticas ex positionor osten¬
dit acposto procedens dicebat quiliis contumelias inforunt Nesbunt

Expanded text:
portunum, nitebantur ut synodus Constantinopoli fieret contra Jportunum, nitebantur ut synodus Constantinopoli fieret contra Joannem. Et hoc tam per epistolas sibimet quam per verba mandabant. Auxit igitur odium Joanni causa Severiani et Antiochi episcoporum, quae supra reipsum Origenem excommunicatum decreverant, sed libris tantummodo derogaverant. Egressus ergo ad basilicam Sancti Joannis, milliario ab urbe septimo constitutam, et collecta ibidem celebrata ordinatoque diacono, rursus venit in civitatem, et invitationem quidem Joannis declinacausa Theophili; in propria vero mansione habitare magis elegit. Et vocans tunc praesentes episcopos, damnationem librorum Origenis legebat eis. Et quidam habentes Epiphanii reverentiam subsuere noluerunt; proinde neque malam doctrinam in libris Origenis esse conspicio. Tunc proferens libros ejus  ms. Santheod., ei Origenis legit, et ecclesiasticas expositiones ostendit; ac postea procedens dicebat: Qui his contumelias inferunt nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur quatenus libridam pnarentur origenis porro epiphanius
opternimiã suire uerentiam atque simplicitatem circun¬
tus constituta sy nodo lectionem librorum origenis interdixit
misit quo litteras adiohan nom monens ut se aborigeniana loctiono
s uspender& et smodo congrega qua e placuerant eciam ipsefirma¬
ret Theo philus ignur fam osissimum epiphanium circum uenien
ignos cens sua uota proficere etiam ipsecollectis ep̃is libros dan¬
uit origonis qui paeno antaducentos de functus ẽ annos non quia
huius modi haberet intentionem sedstudens dios coro eiusque nocero
lo fuerane nuntiata indoctrina ocdes i astica laborabat et in ea quidom
Flarebat poihilta mendelus qua e contra eum cogitabantur saepe cura¬
bat cum quetheophilur iaminani festo studere uideret᷑ utiohannem
epis copatu de poneret tuncetiam in imicii ohannis theo philum sunt
secuti et multi derioi multi procerum palatii tempus in uenientes o¬

Expanded text:
tur, quatenus libri damnarentur Origenis. Porro Epiphanius, tur, quatenus libri damnarentur Origenis. Porro Epiphanius, propter nimiam sui reverentiam atque simplicitatem circumventus, constituta synodo lectionem librorum Origenis interdixit; misitque litteras ad Joannem, monens ut se ab Origeniana lectione suspenderet; et synodo congregata, quae placuerant etiam ipse firmaret. Theophilus igitur famosissimum Epiphanium circumveniens, et agnoscens sua vota proficere, etiam ipse collectis episcopis libros damnavit Origenis, qui pene ante ducentos defunctus erat annos: non quia hujusmodi haberet intentionem, sed studens Dioscoro ejusque nocere lo fuerant nuntiata, in doctrina ecclesiastica laborabat, et in ea quidem florebat: nihil tamen de his quae contra eum cogitabantur saepe curabat. Cumque Theophilus jam manifesto studere videretur ut Joannem episcopatu deponeret, tunc etiam inimici Joannis Theophilum sunt secuti; et multi clerici, multi procerum palatii tempus invenientes op
Abbreviated transcription (Latin):
nissus ad damasum ut ei flauianum anti o chiae re conciliar
euorum reuersus isidorus petrires ponsionem ueram essefir
agnoscens honorabat principio uiras eorunquefruobat uratiorubus
cominunionẽ ueros acra cum eis ante eausae cogentionem
cipari non uoluit hisitagestis peruenit adteophilum sormo
falsus quas uohannes illis communicas set et ois ferret auxiliũ
parabat que ut non solum dioscoro etisidorosemel ulciscere
sed etiam io hannem episcopatu de poneret misi torgo ad singularũ
epos ciuitatum epistolas celans intenti onem suã calpans tamen ori¬
genis libros deinde epiphanium eyprifecit amicum cum priu
fuerit inimicus tam quam de dõminus saperet eum que formam ho¬
nis habere iudicar& Tun corgo quasi expaenitentia eius sepi¬
fersus ost sequi sectam egitque ut synodus eporum cẏpricelobraro¬

Expanded text:
missus ad Damasum ut ei Flavianum Antiochiae reconciliaretmissus ad Damasum ut ei Flavianum Antiochiae reconciliaret episcopum. Verum reversus Isidorus Petri responsionem veram esse firmavit, agnoscens, honorabat principio viros, corumque fruebatur orationibus; communione vero sacra cum eis ante causae cognitionem participare non voluit. His ita gestis, pervenit ad Theophilum sermo falsus, quasi Joannes illis communicasset, et eis ferret auxilium. Parabatque ut non solum de Dioscoro et Isidoro semet ulcisceretur, sed etiam Joannem episcopatu deponeret. Misit ergo ad singularum episcopos civitatum epistolas, celans intentionem suam, culpans tamen Origenis libros. Deinde Epiphanium Cypri fecit amicum, cum prius ejus fuerit inimicus, tanquam de Deo minus saperet, cumque formam hominis habere judicaret. Tunc ergo quasi ex poenitentia, ejus se professus est sequi sectam  ms. Lyr., dicta; egitque ut synodus episcoporum Cypri celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
ne uelut iniurios as et in dm̃blas phemus ciuitate pulsus est a iohanne
uod augusta cognoscens porfamiliares seueriani mox eum
cedona focit euocari porro iohannes multis rogantib: oumuidere
refugiobat Donec in a postolorum eodesia eius genuis ponoret
sta theodosium filium suum supplicans et sae peconiurans ut
scuerianum suoreconciliaret affectui
ratrib: cum quibus isidorur quithoo phili amicissimus dudu
obhuius modi causam postea fuorit inimicus petrus quidam archi¬
pbt alexan drinae fuit ecclesiao hunetheophilus abecdesia odio fa¬
iente proiecit culpanroum quasimulierem quandammanicho
non primitus abrenuntiantem heresim in commnunionem sacram
sus ceperit cum que pecrus diceret secam iussu theophili suscepisse
oneganto idori testimanium petrus implorabat quia hoc
num nonignoras set eps Eotompore isidorus romae degebat a theo

Expanded text:
ne velut injuriosus et in Deum blasphemus, civitate pulsus est a Joanne. ne velut injuriosus et in Deum blasphemus, civitate pulsus est a Joanne. Quod Augusta cognoscens per familiares Severiani, mox eum a Chalcedone fecit revocari. Porro Joannes, multis rogantibus, eum videre refugiebat, donec in Apostolorum ecclesia ejus genibus poneret Augusta Theodosium filium suum, supplicans et saepe conjurans ut Severianum suo reconciliaret affectui.et fratribus, cum quibus Isidorus, qui Theophili amicissimus dudum, ob hujusmodi causam postea fuerat inimicus. Petrus quidam archipresbyter Alexandrinae fuit Ecclesiae. Hunc Theophilus ab Ecclesia odio faciente projecit, culpans eum quasi mulierem quamdam Manichaeam, non primitus abrenuntiantem haeresim, in communionem sacram susceperit. Cumque Petrus diceret se eam jussu Theophili suscepisse, illo negante, Isidori testimonium Petrus implorabat, quia hoc actum non ignorasset episcopus. Eo tempore Isidorus Romae degebat, a Theophilo
Abbreviated transcription (Latin):
odiuu aug ustas concoperat his enim seuerianus et antiochur pdio¬
loriaidis cambo eloquentis sumi etcoramecclesia docene p̃panatr
uenions ergo prius antio dius constanti nopolim edoquentia prom¬
tus at qua pecunus ditatur insuam reuersus est ciuitatem procun
edo seuemanur postea uenit uidens que iohannom froquentar
in ocdesia sormone factomirabius apparebat erat que honorabilis
apudim ultos procores et apud ipsum imporatorom paritor et augur¬
tam cumque iohannes perrexirset inasiam huic commondaust
ocdesiam credebatenim eius blandimentis quia cum reuera dili¬
geret. Atille magis seauditorib: commendabat q uoddum iahan¬
nes audisset sorapione nuntiante telatus õreuersoque abasi a
iohanno contigit trans eunte soueriano ut studio non assurgor&
s arapio atillo ex asperatus damauit sis a rapodericus mortuus
fuerit xpr inhumanatus nonest obhancrom accusatus a sarapro¬

Expanded text:
odium Augustae conceperat. Is enim Severianus et Antiochus Ptoodium Augustae conceperat. Is enim Severianus et Antiochus Ptolemaidis ambo eloquentissimi erant, et coram ecclesia docere praeparati. Veniens ergo prius Antiochus Constantinopolim, eloquentia promotus atque peco Severianus postea venit, vidensque quod Joannes frequenter in ecclesia sermone facto mirabilis apparebat, cratque honorabilis apud multos proceres, et apud ipsum imperatorem, pariter et Augustam. Cumque Joannes perrexisset in Asiam, huic commendavit Ecclesiam. Credebat enim ejus blandimentis quia eum revera diligeret. At ille magis se auditoribus commendabat. Quod dum Joannes audisset, Serapione nuntiante, zelatus est. Reversoque ab Asia Joanne, contigit, transeunte Severiano, ut studiose non assurgeret Serapio. At ille exasperatus clamavit: Si Serapio clericus mortuus fuerit, Christus inhumanatus non est. Ob quam rem accusatus a Serapio
Abbreviated transcription (Latin):
triauirtute unum Tunc iobannes inetuens nes implices huius modi
cantibus traherentur instituit suum populum ut et ipsi nocturnis
occuparentun hymnir quatenus et illorum obscuraretur opus ec
fid elium professio firmaretur. studium ergo iohannis nimisutile
cum turba porculis que finitum est mamdumdariores hymni omo¬
usi anorum noctib: apparent fecorat enim etiam crucas argente as
qua ecum argenteis cereis portabantur expensas adhaac oula
augusta praebente Tunc arrianitolo tracti usque ad nocor in¬
isoneunuchus augustae qui ad hymnos exercendos fua
tonturlgatius anciodiae symiae tertius posta postolum petrm
quomedo peranti phanas seao trinitat dicobant biminor his quomo¬
dum uisionis antiochenao tradidirse probatur eoclos ac es exhoio
ad cunctas transiuit eclenar: SOROMINVS
od tur enim qm̃ interala io hanner etiam pros euoriano gabalens ep̃o

Expanded text:
trina virtute unum? tunc Joannes metuens ne simplices hujusmodi trina virtute unum? tunc Joannes metuens ne simplices hujusmodi cantibus traherentur, instituit suum populum ut et ipsi nocturnis occuparentur hymnis; quatenus et illorum obscuraretur opus, et fidelium professio 357 firmaretur. Studium ergo Joannis nimis utile, cum turba periculisque finitum est. Nam dum clariores hymni homousianorum noctibus apparerent fecerat enim etiam cruces argenteas, quae cum cereis portabantur, expensas ad haec Eudoxia Augusta praebente, tunc Ariani zelo tracti, usque ad neces insurgpercussus est Brison eunuchus Augustae, qui ad hymnos exercendos fuertentur. Ignatius Antiochiae Syriae tertius post apostolum Petrumquomodo per antiphonas sanctae Trinitati dicebant hymnos, isque modum visionis Antiochenae tradidisse probatur Ecclesiae, et ex hoc ad cunctas transivit ecclesiasFertur enim quoniam inter alia Joannes etiam pro Severiano, Gabalensi episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
t theo phili sequaces origenistas etimpior appellabant fratro
istiuero sequaces theophili humani forminos uocabant obquam rom
orta inmani seditione t heophilus cumarmatorum multitudine uenit
innitriam contra discorum eius que fratres. Atilli uix fuga ualuerum
nopolitanus doctrina florebat et apud cunctos facor abilr habobatur
Auxit que primus in nocturnir hymnis orationes obhuiur modi causam
arriani sicuti dig̃tum est foras ciuitatom collectas agebant s abbato
autem atque dominica intra portas etperporticor congregatibym¬
nos et antephonas ex arriano dogmate compositas decantabant et
hoc maxima noctis parte facienter diluculo cumipsis anti phonis por
mediam ciuitatem egressi portam ad suam ecdesiam concurs
cum quo hoc crebro quasi aduituperationẽ orthodoxorum facore non
cossarent frequenter enim etiam hoc cantabant ubi sunt qui dicunt

Expanded text:
tebant. Theophili sequaces Origenistas et impios appellabant fratres; tebant. Theophili sequaces Origenistas et impios appellabant fratres; isti vero sequaces Theophili Humaniformianos vocabant. Ob quam rem orta immani seditione, Theophilus cum armatorum multitudine venit in Nitriam contra Dioscorum ejusque fratres. At illi vix fuga valuerunt nopolitanus doctrina florebat, et apud cunctos favorabilis habebatur. Auxitque primus in nocturnis hymnis orationes ob hujusmodi causam. Ariani, sicut dictum est, foras civitatem collectas agebant. Sabbato autem atque dominica, intra portas et per porticus congregati, hymnos et antiphonas ex Ariano dogmate compositas decantabant. Et hoc maxima noctis parte facientes, diluculo cum ipsis antiphonis per mediam civitatem egressi portam, ad suam ecclesiam concurrebant. Cumque hoc crebro quasi ad vituperationem orthodoxorum facere non cessarent, frequenter enim etiam hoc cantabant: Ubi sunt qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
torentur in corporeum es sedm̃ et non humanae formae neforteneces¬
sitate humanae formae humana quoque passio sequeretur etcum
itheo philussaperectamen ut seuindicaret quod beneprius pras¬
uerat immi cauit mittens eniminheremum plurimos monachorum
simplicium et spiritali exereitatione carentium est uenatus dicens
noporteres equi dioscorum neque fratres eiꝰ dicentos incorpor
essedm̃ ds enimsecundum diuinam scripturam etoculos hab& et
auros et manus et pedes sicut et homines Dioscorus aucom eius quo se
sequentes origenom dogma blas shemum introducunt quas
dr̃ nec oculos necaures nec manus habeat neque pedes hac seductio¬
nemonachorum plurimisunt decepti et seditio feruentissima susci¬
tatur sed exereitatiuiri seducti non sunt simplicer autom ardore fider
repente contrsratres insurgunt etfacta diuisione alterutror impe¬

Expanded text:
faterentur incorporeum esse Deum, et non humanae formae, ne forte necesfaterentur incorporeum esse Deum, et non humanae formae, ne forte necessitate humanae formae humana quoque passio sequeretur. Et cum sic Theophilus saperet, tamen ut se vindicaret, quod bene prius praedicaverat, immutavit. Mittens enim in eremum, plurimos monachorum simplicium et spiritali exercitatione carentium est venatus: dicens non oportere sequi Dioscorum, neque fratres ejus, dicentes incorporeum esse Deum. Deus enim, secundum divinam Scripturam, et oculos habet, et aures, et manus, et pedes, sicut et homines. Dioscorus autem ejusque sequaces, sequentes Origenem, dogma blasphemum introducunt, quasi Deus nec oculos, nec aures, nec manus habeat, neque pedes. Hac seductione monachorum plurimi sunt decepti, et seditio ferventissima suscitatur. Sed exercitati viri seducti non sunt, simplices autem ardore fidei repente contra fratres insurgunt. Et facta divisione alterutros impe
Abbreviated transcription (Latin):
inquinto ecdes iasticae istoriae libro doc& Quidamigitur sicue dixi
inasiaminore quartodecimo obseruabant diem quidam uero eciam
orientales partes sabbatum custo diebant Dissonabant autem o¬
camensem nam alii iudaeos licet in tegritatem nonseruarentsequen¬
dosesse insacra festiuitate dicebant Aliiuero post aequi nactium
comense secundũ romanos a prili et hoc faciendum non sequendo mo¬
dernas iuda eos qui ꝑ omnia errare noscuntꝰ sied magis antiquor et
i e ulim. si c enimille intertio anti quitatis libro conscripsit his
exantiquatra ditione parcha celebrasse comperimus
sub constantino concilium festiuitatem pasche mutau¬
Todiosum contristabatur enim quia cos turba diligoret ec coleret mona¬
chorum & sciobat quiaeis aliter nocere non pusset nisimonachos do¬
ellaret probauerat quoque quia crebrocumeis habito serma

Expanded text:
in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in Asia minore quartumdecimum observabant diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium co mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos, qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. Hisex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus,nt, celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutat odiosum. Contristabatur enim, quia eos turba diligeret et coleret monachorum; et sciebat quia eis aliter nocere non posset, nisi monachos debellaret. Probaverat quoque quia, crebro cum eis habito sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
a post olorum non de dieb: sancire festiuitatum sod conuersationem
rectam ec dĩ praedicare culturam Mihior gouidecur quia sicutmolta
aliogprouincias ad consuetudinem uenerunt sicetpasche sestiuitan
tradita ost eo quod nullus a postolorum aliquid hinc sancxisset nam
plurimi circaminorem asiam antiquitus quarto decimo obsertano
non res picientes sabbatidiem et hoc facientes non tamen sogrega¬
bantur ab illis quialiter celebrabant doneo romane ecdesaa uic¬
tor ep̃s ex communicationem quattuor docimannismis isset in asian
quo facto irineus lugdunensis gallicanus epr uictorem epistola sua
cul pauit dicens etiam ueteres itacelebrasse et quia poli carpus
is myrnae ciuitatis ep̃r qui postea subgordiano principemartyrio o¬
ronatus est aniceto epõ romano comimnuni cauerit nihil discernens
paschalif estiuitate cumipse quarto decimanus esset sicut euse

Expanded text:
apostolorum non de diebus sancire festivitatem, sed conversationem apostolorum non de diebus sancire festivitatem, sed conversationem rectam et Dei praedicare culturam. Mihi ergo videtur quia, sicut multa alia per provincias ad consuetudinem venerunt, sic et Paschae festivitas tradita est, eo quod nullus apostolorum aliquid hinc sanxisset. Nam plurimi circa minorem Asiam antiquitus quartumdecimum diem observabant, non respicientes sabbati diem. Et hoc facientes, non tamen segregabantur ab illis qui aliter celebrabant, donec Romanae Ecclesiae Victor episcopus excommunicationem Quartodecimanis misisset in Asiam. Quo facto Irenaeus Lugdunensis, Gallicanus episcopus, Victorem epistola sua culpavit, dicens etiam veteres ita celebrasse; et quia Polycarpus Smyrnae civitatis episcopus, qui postea sub Gordiano principe martyrio coronatus est, Aniceto episcopo Romano communicaverit: nihil discernens de paschali festivitate, cum ipse Quartodecimanus esset, sicut Eusebius
Abbreviated transcription (Latin):
aut initiomensis aut s abbato qua esunt umbra futur Et addi¬
braeos idem apostolus dicit mnutato enimsacordotio necossa rolegis
mutatio fit u norgiti a postulus nec e uangelia accedentib: adoraedi¬
cationem iugum seruitutis in posuerunt sed fostiuitatem pa
ecalias celebritates homorandas esse dexerunt qua propter qm̃ dili¬
gunt homines huius modi celebritater eo quod incis a laborib: ⁊ aqui¬
oscunt singuliperprouincias sicuti uol uerint memoriamosalitadir
pas sibus antiqi itus exquadam consuetudin e colobrabanst uonont
loc saluator autn a postoli loge p̃dicauerunt nec poenam aues cippli¬
cium autmale dictum sicutlex mosaica iudacis nobir euang auias appi
apostolisunt ininatis ed solum modo proptor derogationen iuda corũ
qim̃ in festiucatib: homicidium cõmmiserunt intamporea ticnori
saluatorem passum ineuangolur est rolatum. Intentionam que fuit

Expanded text:
aut in initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Heaut in initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Hebraeos idem apostolus dicit: Mutato enim sacerdotio, necessario legis mutatio fuit . Igitur nec Apostolus, nec Evangelia accedentibus ad praedicationem jugum servitutis imposuerunt, sed festivitatem Paschae et alias celebritates honorandas esse dixerunt. Quapropter quoniam diligunt homines hujusmodi celebritates, eo quod in eis a laboribus requiescunt, singuli per provincias, sicuti voluerunt, memoriam salutaris passionis antiquitus ex quadam consuetudine celebrabant. Non enim hoc Salvator aut nostri Apostoli lege praedicaverunt, nec poenam, aut supplicium, aut maledictum, sicut lex Mosaica Judaeis, nobis Evangelia aut apostoli sunt minati; sed solummodo in derogationem Judaeorum, quoniam in festivitatibus homicidium commiserunt, in tempore Azymorum Salvatorem passum in Evangeliis est relatum. Intentio namque fuit
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari crodenter ⁊ elabantureum et pascha cum illo colobraban
sed sabbatius postea et remotas collectas faciebat paruique pen¬
dens iusiurandum suorum sequacium ordinatur ep̃r¬
Sedmihi non uidentur huius modi uiros idefestiuitate paschae ration¬
biliter contendisse nequeistos quinunc secuntur iudacosnon enim
mente ꝑceperunt quia iuda ismo inxpĩ anitatem mutato illa subtilia
et figuratiua legis mosaicae qui euerunt quod hinc appar& iudai¬
tare namquenullagens xp̃iana ꝑcepit ediuers o autem a postolus
contradixt non solum circum cisionem prohibens sed etia
defostiuitatib: contentiones abictendas monens scribens en in
galatas ait Dicite mibi qui sublege uultir esse legem nona
magna uoce damabat umbram furse obsoruationes antiquas qua pror¬
ter Inquid pullus uos iudicet in cibo aut in poto aut inparte festiuuita

Expanded text:
justificari credentes, zelabantur eum, et Pascha cum illo celebrabant. justificari credentes, zelabantur eum, et Pascha cum illo celebrabant. Sed Sabbatius postea et remotas collectas faciebat, et parvipendens jusjurandum, suorum electione sequacium ordinatur epSed mihi non videtur hujusmodi viros de festivitate Paschae rationabiliter contendisse, neque istos qui nunc sequuntur Judaeos. Non enim mente perceperunt quia Judaismo in Christianitatem mutato, illa subtilia et figurativa legis Mosaicae quieverunt, quod hincapparet. Judaizare namque nulla gens Christiana praecepit; e diverso autem etiam Apostolus contradixit, non solum circumcisionem prohibens, sed etiam de festivitatibus contentiones abjiciendas monens. Scribens enim ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, legem non magna voce clamabat, umbram fuisse observationes antiquas. Quapropter, inquit, nullus vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte festivitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
iurandum ei imposuerunt quianũ quã desiderar et epis copatum
quoiurante regulam depas che festiuitate protuler̃ qua singulis li¬
cer& quo uellent celebrare pascha pepropter discordiam esuitatir
diuiderent ecdesiam cumantiqui et ecclesiis proximi lic& discordan¬
tes detali festiuitate communi cassent tamen alterutris et nouatian
inregia urbe roma constituti numquam fuissent secuti iudaeos
sed semper post aequi noctium cel ebrarent pascha Cumhaec ab eir
tunc fuiss& regula definita s abbastius iuramentis obstrictus siquar¬
do paschalis festiuitas dis cordar& ille apud semetipsum praeceder¬
tius ieiunabat et noctantor sollempnem diem paschȩsabbati c&ebra¬
bat et rursus cumomnib: in ecclesia conueniebat etmysteriis frue¬
batur hocergo multis annis faciens latere non potuit qua propter
quidam simplicium et maximo phrygum et galatorum ex hac re

Expanded text:
jurandum ei imposuerunt quia nunquam desideraret episcopatum. jurandum ei imposuerunt quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam de Paschae festivitate protulerunt qua singulis liceret quo vellent celebrare Pascha, ne propter discordiam festivitatis dividerent Ecclesiam; cum antiqui, Ecclesiis proximi, licet discordantes de tali festivitate, communicassent tamen alterutris, et Novatiani in regia urbe Roma constituti nunquam fuissent secuti Judaeos, sed semper post aequinoctium celebrarent Pascha. Cum haec ab eis tunc fuisset regula definita, Sabbatius juramentis obstrictus, si quando paschalis festivitas discordaret, ille apud semetipsum praecedentius jejunabat, et noctanter solemnem diem Paschae sabbati celebrabat, et rursus cum omnibus in ecclesia conveniebat, et mysteriis fruebatur. Hoc ergo, multis annis faciens, latere non potuit. Quapropter quidam simplicium, et maxime Phrygum et Galatarum ex hac re
Abbreviated transcription (Latin):
inuico phrigiae paro defendere ntebatur et primum quidem quasi
desiae integritate custodia dicebat non esse dignos quos dan
participatione sacramentorum procedenti uoro tempore mani¬
festatus est dum collectas proprias celebraret Inter haec marcianus
ins eius orrorem etordinationis suae culpam qm̃ uanegloriȩ
homines praesbiteros ordiauerat et gem itu dicebat melius fuisso
spinas ponere manus suas quamsabbatium ordinas sepbrm pro¬
inde synodum in sangario bythiniae nouatianorum fecit ep̃orum. quo
congregati euocauerunt eos ut corams ynodo causar discessi on issuae
roponerent cumque sabbatius discordiam fostiuitatis parcha
suam dicoretess etristitiam &opertore secundum iudaeorum obser¬
uationem eam celebrari firmar& sicut inparo fuerat constitutum
Aestimantes ep̃i qm̃ propter ambitum sabbatius talia ꝑ pecraret ius¬

Expanded text:
in vico Phrygiae Pazo, defendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro in vico Phrygiae Pazo, defendere nitebatur. Et primum quidem, quasi pro Ecclesiae integritate custodienda, dicebat non esse dignos quosdam participatione sacramentorum. Procedenti vero tempore manifestatus est, dum collectas proprias celebraret. Inter haec Martianus agnoscens ejus errorem et ordinationis suae culpam, quia vanae gloriae homines presbyteros ordinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super spinas ponere manus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyniae Novatianorum fecit episcoporum: quo congregati evocaverunt 347 eos, ut coram synodo causas discessionis  ed., dissensionis suae proponerent. Cumque Sabbatius discordiam festivitatis paschalis suam diceret esse tristitiam, et oportere ut secundum Judaeorum observationem eam celebrari firmaret, sicut in Pazo fuerat constitutum, aestimantes episcopi quoniam propter ambitum Sabbatius talia perpetraret, jus
Abbreviated transcription (Latin):
tenere xp̃ianitatis sicut perciporo poterit et alios quidem per¬
misit foris ciuitatem : oratoria fabricare : nouatianor autem con¬
admortem .s. sinnium prb̃m ordionauit epm̃ uirum eloquentis si¬
mum ecam aximo philos opho una cumiuliano imperatore late¬
is eruditum Cumque populus nouatianorum culparet oro¬
tionem curnon marcianum potius ordinas set perquem sub ua¬
lente nouatiani sine persecutione mansissent Tunc agelius
populi uolens placare tristitiam etiam martianum ondinauit
epm̃ Et cum melius habuisset inecdesiam proces sit et sermonẽ
te dicens martianum habetis postine p ostmartianumi
o sisinnium postpaucos uero dies defunctus est subepis copatu
martiani etiam eorum ecclesia exhuius modi causa diuisa
monsergo suidesiderii constio is duos prbs theo ctistum et macarium
nouitatom festiuitatis paschalis subualente imperatore constitutam

Expanded text:
tenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem pertenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem permisit extra civitatem oratoria fabricare; Novatianos autem conad mortem, Sisinnium presbyterum ordinavit episcopum, virum eloquentissimum et a Maximo philosopho una cum Juliano imperatore litteris eruditum. Cumque populus Novatianorum culparet ordinationem, cur non Martianum potius ordinasset, per quem sub Valente Novatiani sine persecutione mansissent: tunc Agelius populi volens placare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. Et cum melius habuisset, in ecclesiam processit, et sermonem fecit, dicens: Martianum habetis post me, post Martianum vero Sisinnium. Post paucos itaque dies defunctus est. Sub episcopatu vero Martiani etiam eorum Ecclesia ex huju modi causa divisassumens ergo sui desiderii conscios duos presbyteros, Theoctistum et Macarium, novitatem festivitatis paschalis sub Valente imperatore constitutam
Abbreviated transcription (Latin):
et quib: damsuadentib: ut singulos ad comm uni candum iudi
constientia esuae relinqueret Etiam prbrm nequaquã super paeni¬
tentes esse p̃cepit Etexillo antiquitatis consuetudo sublata est Dũ
ut arbitror min ora peccata propudore¬
propudore confessionis et subalitate
ex aminantium patrarentur
arrianos nouatianos macedonianos et e un omianos ecdesianĩq
diuisa erat ecapud semetipsos singuli congregabantur quenpm¬
odumenim et proquib: causis diuisi sunt sormone procoden
narrauimus hoc autem sciendum est quia imptheodosius nillum
horum ꝑse quebatur p̃eunomiũ qui constanti nopoli collecta indomo
aciebat et conscriptor a selibros recitabat itauteius dostri
multi corrum perentꝰ proqua causa cummultauit exilio Nullũq
alium fatigauit neque sibim& communicare compulit sod sin¬
ulos perloca propria collectas celebrare permisit ecculto

Expanded text:
et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscientiae suae relinqueret, etiam presbyterum nequaquam super poenitantes esse praecepit. Et ex illo antiquitatis consuetudo sublata est, dum, ut arbitror, minora peccata pro pudore confessionis et subtilitate examinantium patrarentur,Arianos, Novatianos, Macedonianos, et Eunomianos. Ecclesia namque divisa erat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo faciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit neque sibimet communicare compulit; sed singulos per loca propria collectas celebrare permisit, et cultum
Abbreviated transcription (Latin):
cretum ac sapientem uirum statuerunt Adquem accedentes hiqu
del in quebant delicta propria. Fatebantur atille secundum ums¬
mnoctidentalib: seruatur ecdesis etmaxime apud romam ubieti am
locus cortus est penitentium stant enim rei et uelutinlamentationib:
tituti Dum enim sacra celebratio fuerit a dimpleta illicominu¬
onem non ꝑcipientes cum gemitu ec lamentatione semetipsos intor¬
ra prostornunt adquos concurrens ep̃s et ipse cum lacrimis etge¬
mitu spiritali prosternitur et omni ecdesiae plebs fletib: inuin¬
datur p ost hoc autem prior surgit ep̃s et eleuat iacentes a terra.
communione participantur Haec ergo antiquitus romani pontificor
in eclesiam cumdia conoseconcubuisse confersa est hoc dum populus
agnouisset sa euiebat super sacerdoter quasi pereos iniuria facta
fuis set ecdesiae Tunc nectarius ep̃s remouit diaconum scderatum

Expanded text:
cretum, ac sapientem virum, statuerunt, ad quem accedentes hi qui cretum, ac sapientem virum, statuerunt, ad quem accedentes hi qui delinquebant, delicta propria fatebantur. At ille secundum uniusin occidentalibus servatur Ecclesiis, et maxime apud Romam, ubi etiam est certus poenitentium. Stant enim rei, et velut in lamentationibus constituti. Dum enim sacra celebratio fuerit adimpleta, illi communionem non percipientes, cum gemitu et lamentatione semetipsos in terram prosternunt. Ad quos concurrens episcopus, et ipse cum lacrymis et gemitu spirituali prosternitur, et omnis ecclesiae plebs fletibus inundatur. Post hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. communione participantur. Haec ergo antiquitus Romani pontifices in ecclesia, cum diacono se concubuisse confessa est. Hoc dum populus agnovisset, saeviebat super sacerdotes, quasi per eos facta fuisset injuria Ecclesiae. Tunc Nectarius episcopus removit diaconum sceleratum,
Abbreviated transcription (Latin):
mpore eius imperii etad aras ignis accendebatur et libamina a
sacrificia idolis offerebantur sed etperpubuicar festiuitates ꝓplatcar
euis cerantes furentes at que bacchantes et agenter omnia qua enequi¬
tiã proprii doctoris insinuant Hae comnia theodosius inueniens fida¬
lissimus im̃p̃ radicitus eiuilsit et obliuioni contradidit
hoc ra quo tempore placut ut praerbiter quierant super penitontes
constituti remo uerentur propterhuius modicausam ex quo noua¬
tiani a ecdesia sunt diuisi cumhis quideliquerant sub ꝑsocitionib
imperatoris deci. commnunicare nolentes exillo ep̃i proecdosiar¬
cognoscitur pec cantib: autem ot paonitentiã agentib: ueniam
d sdari p̃cepit qui uero confiteri refugiunt maius poccatorum
intheatro subtestimonio ecdes iastici populi delicta pandantur
et adhanc causam prbrm bonae canuorsationis seruantem quese¬

Expanded text:
tempore ejus imperii, et ad aras ignis accendebatur, et libamina atque tempore ejus imperii, et ad aras ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates per plateas eviscerantes, furentes, atque bacchantes, et agentes omnia quae nequitiam proprii doctoris insinuant. Haec omnia Theodosius inveniens fidelissimus imperator, radicitus evulsit et oblivioni contradidHoc itaque tempore placuit ut presbyteri qui erant super poenitentes constituti removerentur, propter hujusmodi causam. Ex quo Novatiani ab Ecclesia sunt divisi, cum his qui deliquerant sub persecutionibus imperatoris Decii communicare nolentes, ex illo episcopi pro ecclesiascognoscitur, peccantibus autem et poenitentiam agentibus veniam Deus dari praecepit; qui vero confiteri refugiunt, majus peccatorumin theatro sub testimonio ecclesiastici populi delicta pandantur. Et ad hanc causam presbyterum bonae conversationis servantemque se
Abbreviated transcription (Latin):
rib: satis factionam rescripsit et causam in dignationis in notuit
non in quid oportuerat me peccante mulieremomni fauore dignissi¬
mam postm ortemtantam cureumeliam sustinore aduersum menam¬
que furorem in dignantes decebat armare Adiecitetiam quia tribula¬
retur et in gemercer& eo quod audis set aliquos aiudicibur int̃ empto
imus igitur imp̃ tunc contra orrorem paganorum s uuortra¬
tulit studium leges que conscripsit p̃cipiens idolorum tem pla su
uus filii paterna uestigia s unt secuq: Iulianus autem reno uabit im¬
tern et flaminã ueteris sed uctionis accendit porro iouianus imporio
sumptorursus immolationes prohibuit idolorum ualentimanus autem
huius modilegib: usus gubernauit europam porro ualensom¬
nib: quidem aliis concessit ut religionessuas colerent sicut uellent illos
solos inpugnans qui pro a postolicis dogmatib: decertabant omnisi quido

Expanded text:
ribus satisfactionem rescripsit, et causam indignationis innotuit. ribus satisfactionem rescripsit, et causam indignationis innotuit. Non, inquit, oportuerat, me peccante, mulierem omni favore dignissimam, post mortem tantam contumeliam sustinere. Adversum me namque furore indignantes decebat armari. Adjecit etiam quia tribularetur et ingemisceret, eo quod audisset aliquos a judicibus interemptoimus igitur imperator tunc contra errorem paganorum suum transtulit studium, legesque conscripsit, praecipiens idolorum templa subverti. bilia esse praecepit. Cujus filii paterna vestigia sunt secuti. Julianus autem renovavit impietatem, et flammam veteris seductionis accendit. Porro Jovianus, imperio sumpto, rursus immolationes prohibuit idolorum. Valentinianus autem major hujusmodi legibus usus, gubernavit Europam. Porro Valens omnibus quidem aliis concessit ut religiones suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans qui pro apostolicis dogmatibus decertabant. Omni siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
Oamici dicite impora tori non es imp̃solum modo sod etiam homo
poliitaque respicero solum imperium sed considera quoque natu¬
ram Namcumsis homo eiusdem naturae hominib: cognoceris
imperare et secindũ imaginem diuinã atquesimilitudinem ho¬
minũ ereata naturaest poluigitur crudelitor atquo saeuissimȩ
dĩ maginem necibus subiugare Irritas etenim creatorom dom illi¬
us pũnisimaginem illud quo que considera quiatui psetantum prop¬
ter aerean contristaris imaginem quantũ uero difforat in animata
rer animata e uiuenti atque rationali cunctis sensum habentib: est
apertum In superetiam illud consideret quia nobis quidem facila õ
prouna i maginae plurimas aereas p̃pare Atilli omnino difficila
uel unum capillum restituere peremptorum hae caudiente illi princi¬
pique mandanter elam mam iracundue penitus extinxor quiptorro¬

Expanded text:
O amici, dicite imperatori: 345 Non es imperator solummodo, sed etiam homo. O amici, dicite imperatori: 345 Non es imperator solummodo, sed etiam homo. Noli itaque respicere solum imperium, sed considera quoque naturam. Nam cum sis homo, ejusdem naturae hominibus cognosceris imperare, et secundum imaginem divinam atque similitudinem hominum creata natura est. Noli igitur crudeliter atque saevissime Dei imaginem necibus subjugare. Irritas enim Creatorem, dum illius punis imaginem. Illud quoque considera, quia tu ipse tantum propter aeream contristaris imaginem. Quantum vero differat inanimata res animatae, viventi atque rationali, cunctis sensum habentibus est apertum. Insuper etiam illud consideret, quia nobis quidem facile est pro una imagine plurimas aereas reparare; at illi omnino difficile vel unum capillum restituere peremptorum. Haec illi audientes, principique mandantes, flammam iracundiae penitus exstinxerunt. Qui pro terro
Abbreviated transcription (Latin):
nagister officiurum erantomr subformidine constituti po
bȩremum habitantes uirtutis propugnatores multituno etoptimiui¬
ri plurima monita simul & praeces eis qui a principe missi fuorant
corebant Macodomus autem uirsẽr nihilhuius uitaesciens sede
diu inorum librorum penitus in expertus in summitatib habitans
montium noctib: ac diebus saluatori omnium pura soforens p̃ces
non imporatorir indignatione permotur noniudicum ab eomissor
inniedia ciuitate utrius que damidem conp̃hendens abeqius suir ut
descenderent imperabat Atilli paruulum senem pannis obsitumt
uilis simis intuentes primitus indignati sunt cum uero quidam ob¬
sequia perhibentium uirtutem uiriilliur indicassent repente ab o¬
quis exilienteset genua tenenter eius ueniam suppliciter i¬
rabant Atille sapientia diuina replecus haeceis uerba loquutus est

Expanded text:
magister officiorum, erant omnes sub formidine constituti; porro magister officiorum, erant omnes sub formidine constituti; porro viri eremum habitantes, virtutis propugnatores,, multi tunc et optimi viri, plurima monita, simul et preces eis qui a principe missi fuerant offerebant. Macedonius autem vir sanctus, nihil hujus vitae sciens, sed etiam divinorum librorum penitus inexpertus, in summitatibus habitans montium, diebus ac noctibus Salvatori omnium puras offerebat preces, non imperatoris indignatione permotus, non judicum ab eo missorum, in media civitate utriusque chlamydem comprehendens, ab equis suis ut descenderent imperabat. At illi parvulum senem pannis obsitum vilissimis intuentes, primitus indignati sunt. Cum vero quidam obsequia perhibentium virtutem viri illius indicassent, repente ab equis desilientes, et genua ejus tenentes, veniam suppliciter implorabant. At ille sapientia divina repletus, haec eis verba locutus est: