comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod uatura eius el sit: ut ubi una ue¬
ua apparuerit. ibi spes sit alteriꝰ inqͥrendi.
Septem sunt autem genera metalloꝵ. Aurỹ.
argentũ. es. electrum. stagnũ. plumbum:
& quod cdomat omnia ferrum
urum ab aura dictum id est ab splen¬
dore: eo quod reꝑcusso aere plus ful
ꝑ ramos aura refulsit: hoc est splendor auri.
aturale enim est: ut metalloꝵ splendor plꝰ
fulgeat: luce alia reꝑcussus. Hinc & au¬
rarii dicti: quoꝵ fulgor splendidos reddit.
Obritum autẽ dictum: qͦd obradiet splendo¬
re. Est enim coloris optimi ÷ quod hebrei
ophaz greci cĩrron uocant. Bractea dicitur
tenuissima lamina. a noy oRemetoy: qui est
lamina. Lecunia pͥus cde pecudib & ꝓpͥetatẽ
habebat & nomen. De corio enim pecudum
numini incidebant᷑. & signabant᷑. Postea ã
saturno exeus nunmꝰ inuentus: ipse enim
signare nunimos & scribi constituit. Ppt̾ea
& erariũ saturno ã gentilib consecratũ est.
A lii ut supius pecunĩ ã pecudib appellaue¬

Expanded text:
quod natura eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. De auro . Aurum ab aura dictum, id est ab splendore, eo quod repercusso aere plus fulgper ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea dicitur tenuissima lamina, ἀπὸ τοῦ βρεμετοῦ, qui est lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellave
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ latiue dies dicit᷑. atq nox. luo circu¬
lo dimidia spere pars constituta p̃spicit᷑
Q uartꝰ circulus antarticos uocat᷑ : eo quod
contrariꝰ sit circulo qͣm arcticon nomina¬
mꝰ. Quintus circłs ꝙmerinos tropicos. qͥ¬
ꝑuenit. hyemẽ his qui ad aquilonẽ sunt¬
facit. estatem aut̃ his qͥ austripartibus

Expanded text:
enim Latine dies dicitur atque nox, quo circuenim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circrvenit, hiemem efficit his qui ad Aquilonem exspectant, aestatem autem his qui in Austri partibus
Abbreviated transcription (Latin):
circuli flexum. Lac̾teus circulus uia est quȩ
in spera uidet᷑. ã candore dicta: quia alba
it sol: & ex splendore ipsius transitu ita lu
celi circuloꝵ distincta ⁊ onis quasdam
partes temꝑie sua incoli ꝑmisit: quasdã
negauit. enormitate frigoris aut caloris:
& one aut̃ ipsȩ qͥnq sunt. Quȩ ideo ronȩ uł
circuli appellant᷑: eo quod in circũductio
uem spere existunt. Quoꝵ pͥmus circłs
ideo arcticos appellatur: eo quod intra
eũ arctoꝵ signa inclusa prespiciunt᷑. Que
a nr̃is in ursarũ specie ficta septemtͥones
appellantur. Scds circulus ex eo terinus
tropicꝰ dicit᷑. quia in eo circulo sol aqͥlo¬
nis finibus ȩstatem faciens. ultra eũ cir¬
culum ñ transit. sed statim reuertit᷑:
& incte tropicos appellat᷑. Terciꝰ circulus
hymerinos. Qui ã latinis ideo equmoctia¬
iis appellat᷑ : eo qͦd sol ad eum orbem cum¬
ꝑuenerit. equinoctiũ facit. Nymerinos

Expanded text:
circuli flexum. Lacteus circulus via est quae circuli flexum. Lacteus circulus via est quae in sphaera videtur, a cait sol  splendoris ipsius transitu, ita Lueli circulorum distincta zonis, quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam negavit, enormitate frigoris, aut caloris. Zonae autem ipsae quinque sunt: quae ideo zonae, vel circuli appellantur, quod in cine sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quae a nostris in ursarum specie ficta septentriones appellantur. Secundus circulus ex eo terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos
Abbreviated transcription (Latin):
media mundi mole libratam. Hunc moue¬
ri dicunt ÷ & cum motu eiꝰ sydera in eo fixa
ab oriente usq ad occidentem circĩuire
septentͥonibꝰ breuiores giros iuxta cardi¬
nem ꝑagentibus. Axis est septemtͥonis linea
rec̾ta: quȩ ꝑanecdiã pilam spere tendit.
Et dicta spera. quod in ea axͥis ut rota uolui¬
tur: uel quia ibi plaustrũ est. Cardines
extremȩ partes sunt axis. E dicti cardinẽ
eo quod ꝑ eos uertit᷑ celum. Poli sunt cir¬
culi qui currunt ꝑ axem. Hoꝵ alder est
septemtͥoualis qͥ nunqͣm occidit. appellat᷑a
boreus : alter australis qͥ nunqͣm uidetur.
& austronociꝰ dicit᷑. Et dictipoli. qͦd suit
axium cicłi: ex usu plaustroꝵ. a poliendo
scilicet nominati d polus boreus semꝑ ui
detur. austronocꝰ nunqͣm : quia dextra cȩ¬
li altiora sunt. pressa austri. conuexa extre
ma cęli sunt : ã curuitate dicta. Nam ꝯuex¬
um curuũ est. & inclinatũ : & in modum

Expanded text:
media mundi mole libratam. Hoc movemedia mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper detur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt prema caeli sunt, a curvitate dicta. Nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum
Abbreviated transcription (Latin):
spiciuis sit. & ad speculandũ purior. Selum
aut̃ inscripturis scĩs ideo fir mam̃tũ uoca¬
tum: quod sit cursu syderũ & ratis legibus
fixisq firmatum. Interdum & celũ ꝓ aere
accipitur: ubi uenti. & nubes. & ꝓcellȩ. &
turbines fiunt. Lucrecius. Cęlum qͦd dicit᷑¬
aer. Et psalmus uolucres cęli appellat: cũ
manifestũ sit aues in aere uolare & nos
in consuetudine hunc aerem cȩlum appel¬
lamus. Nam cum de sereno. uel nubilo qͥ¬
rimus : aliquando dicimꝰ qualis est aer.
& significat eũ ignem qͥ ã toto mun¬
do in altum separatus est. Sane ȩcher est
ipsum elementũ. Eͣthera uero splendor ȩhe¬
ris: & est semo grecꝰ. Spera celi dicta: eo
quot species eius in rotundũ formata est
S & quicqͥd tale est. ã uolubilitate spera
ã grecis dicit᷑ ⁊ sicut & pilȩ quibꝰ ludunt¬
infantes. Nam phylosophi dicunt celũ in
sperȩ figura undiq ẽẽ conuexũ. omnib
partibus equalem: concludentẽ terrã in

Expanded text:
spicuus sit et ad speculandum purior. Caelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et caelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes et procellae et turbines fiunt. Lucretius 4, 133: Caer. Et psalmus volucres coeli appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem coelum appellamus; nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: Qualis est aer? et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsum elementum; aethra vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. 2. Sphaera coeli dicta, eo quod species ejus in rotundum formata est, sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae, quibinfantes. Nam philosophi dicunt, coelum in sphaerae figura undique esse convexum, omnibus partibus aequale, concludens terram in
Abbreviated transcription (Latin):
de grecis & troianis edidit: quam in foli¬
is palmarũ ab eo conscriptam ẽẽ ferunt.
ost cdaretem aut̃ in grecia herodotꝰ hys¬
toricus pͥmus habitus est. Post quẽ fere¬
cides claruit⁊ his temporib qͥbus hesdra

Expanded text:
et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt. Post Daretem autem in Graecia Herodotus historiam primus habitus est. Post quem Pherecydes claruit his temporibus quibus Esdra
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est iste inuoluens sententias: Sophoniaᷤ¬
speculum : uel archanum dñi interpretat᷑.
U trumq ad ꝓphetam conuenit. Ipsi enim scuis
mysteria dei. Unde & in exechiele dicitur:
Speculatorem te posui. & alibi Non faciet dñs
quicqͣm : nisi reuelauerit seruis suis ꝓpħis.¬

Expanded text:
Quis est iste involvens sententias JoQuis est iste involvens sententias Jospecula, vel arcanum Domini interpretatur, utrumque ad prophetam convenit. Ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde ad Ezechielem dicitur: Speculatorem te posuit domui Israel . Et alibi: Non faciet Dominus quidquam, nisi revelaverit servis suis p
Abbreviated transcription (Latin):
tratuR Iohel dñs deus: siue incipiens. itł
fuit dei. Hoc enim eius uocabulum resonat:
ethymologia incerta. Amos popłs auulsus.
ꝑphetia enim eiꝰ ad popłm fuit isrł: quia iam
auulsus erat ã dño. & aureis uitulis seruie¬
bat: siue auulsus a regno styrpis dauid.
aum germen. siue ꝯsolator. Increpat enĩ
ciuitatem sanguinũ: & post euersionem
illius consolatur syon dicens. Ecce suꝑ mon¬
tes pedes ȩuangelirantis & annuntiaritis
pacem. Abacuc amplexans: uel quia ex eo
quod amabilis dñi fuit uocatur amplexa¬
tio: uel quia in certamine cum cleo congre¬
ditur. amplexantis id est luctantis sortitus
est nomen. Nullus autem tam audaci uoce
ausus est cdm ad disceptationem iusticie ꝓuo¬
care: cur in rebus humanis & mundi istius tan¬
ta rerum uersatur iniquitas. ¶Hicheas quiꝰ
hic uel quis iste. Comminat᷑ samariȩ ob cau¬
sam symulachroꝵ: eo modo quo de helyu dicit᷑

Expanded text:
tratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel tratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim ejus ad populum fuit Israel, quia jam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David. 13. NAHUM, gemens, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem . 14. HABACUC amplexans, quia, vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis, et mundi istius πολιτεία tanta rerum versatur iniquitas. 15. MICHEAS, quis hic, vel quis iste? Comminatur enim Samariae ob causam simulacrorum illo modo, quo de Eliu dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dit siue dantis. N saias interp̃tat᷑ saluator
dñi. Et merito. Saluatorem enĩ uniuersaꝵ
gentium. eiusq sacramenta ampliꝰ qͣm cȩte¬
ri predicat. Iheremias excelsus dñi. ꝓ eo qd̾
dictum est ei. Constitui te suꝑ gentes & reg
na. Exchiel fortitudo deianiel iudici¬
um cdei. Siue quia in presbiteroꝵ iudicio
sententiam diuine examinationis exhibu¬
it. cdum reꝑta eoꝵ falsitate susannam ab
interitu liberauit: siue quia uisiones et
ta futura monstrabant᷑. sagaci mente dis¬
ceruens aꝑuit. Hic desiderioꝵ uir appel¬
latus est: quia panem desiderii ñ man¬
cducauit. & uinum ꝯcupiscentiȩ ñ bibit.
see saluator aut saluans interp̃tatur.
Dum enim iram dei in popłm isrł ob crimen ydola¬
triȩ ꝓphetasset: domui uidȩ salutem ꝓnunci¬
auit. Epter quod erechias rex iucda sublatis
ydolis quȩ precedentes consecrauerant regeᷤ.
templum dñi purgasse ac purificasse mons

Expanded text:
dit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator dit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive quia in presbyterorum judicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum, reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et ta futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic, et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupiscentiae non bibit. 10. OSEE, salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idololatriae prophetasset, domui Judae salutem praenuntiavit. Propter quod Ezechias rex Juda, sublatis idolis quae praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse mo
Abbreviated transcription (Latin):
in mysterio abscondita erant. hinc est quod
Hinc esayas. Uidi inquit dũm sedentem suꝑ¬
solium excelsum. & eleuatum. Et exechiel.
Aꝑti sunt cęli : & uidi uisiones dei. Quoꝵdam
autem ꝓpharum ethymologiȩ nominũ ad¬
notatȩ suutꝰ uocabula enim eoꝵ satis osten¬
cdunt: quid in futuris factis dictisq suis
prenunciassent. H elyas interp̾tatur dñs
deus: ex futuri gͥ presagio sic uocatꝰ. Nam
dum altercaretur in sacrificio cum qͥdrin
Q uod cum uidisset ominis popłs: cecidit infa¬
ciem suam & ait. Dñs ipse est deus. Ex hac
igitur causa tale prius nomen accepit: ꝓ eo
Idem & fortis dtñs interp̾tatur⁊ uel ꝓpter
quod interfecit eosdem sacerdotes. uł ꝓpter
quod aduersitatem achab tollerauit
Delyseus dñi salus interpretat᷑. uocabulum
autem & idem ex futuri presagio suscepit.
Deniq & multas uirtutes fecit: & famem pel¬
lens popłm a morte saluauit. Nathan de¬

Expanded text:
in mysterio abscondita erant. Hinc est quod in mysterio abscondita erant. Hinc est quod Hinc Esaiasthronum excelsum et elevatum . Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visiones Dei. Quorumdam autem prophetarum etymologiae nominum annotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt, quid in futuris factis dictisque suis pronuntiassent. Elias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam cum altercaretur in sacrificio cum quadringQuod cum vidisset omnis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus . Ex hac igitur causa tale prius nomen accepit, pro eo Idem et fortis Domini interpretatur, vel propter quod interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, de
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc pharao saphaneth appellauit quod he¬
braice absconcditoꝵ reꝑtorem sonat: ꝓ eo qͦd
obscura somnia reuelauit. & sterilitatem pre¬
chixit. Gamen quia hoc nomen ab egyptio po¬
nitur: ipsius linguȩ debet habere rationẽ.
Interpretatur enĩ saphaneth egyptio sermo¬
ne saluator mundi: eo quod orbem terrȩ ab
imminentis famis excictio liberaret.
eniamin interpretatur filius dexterȩ qͦđ
est uirtutis. Dextera enĩ appellat᷑ iamin.
Mater quippe eius moriens uocauerat nomen
eius benonin: id est filius doloris mei. Pater
hoc mutauit: filium dexterȩ nominans.
Manases obliuiosus dicit᷑ ab eo quod sit pat̃
enis oblitus laboꝵ suoꝵ. Ita enim hebrayce
uocatur obliuio. E fraym. eo quod auxerit
ꝓphetas uocant. quasi prephatores: quia
porro fantur. & de futuris uera p̾dicunt.
Qui autem ã nob̃ ꝓphetȩ. in ueteri testam̃to
uidentes appelsabantur: quia uicdebant
ea quȩ cȩteri non uidebant. & p̃spiciebant gͦ

Expanded text:
Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod HeHunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur, et de futuris vera praedicunt. Qvidentes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae
Abbreviated transcription (Latin):
sachar interp̃tatus est merces. łs quippe dr
est: achar merces. hoc autem ideo: quia
mandragoris filii ruben. introitũ uiri qui
racheli debebatur ad se emerat lya. Unde
culum. Sextum enimhunc filiũ generaũ
est habitaculum. Neptalym de conuersione.
siue comparatione causa noiͣs eius: Unde & dix̃
rachel: cum eũ peꝑisset ancilla eius balã. Habi¬
tare me fecit ds̃ habitatione cũ sorore mea.
Dan interp̃tatur iudicium. Bala enim cum eũ
minis expressit: ut ab eo quod iudicasset dñs.
filio ancille iudicii nomen imponeret. Gach
ab euentu. siue ꝓcinctu uocatus est. Quaudo
enim eum peꝑit relpha. dixit dña eius lya.
Infortuna: id est quod clicitur in ꝓcinc̾tu uel
ȩuentu.ser beatus dicitur. Dum enun
& beatificant me mulieres. Et ab eo quod be¬
ata cdicatur: ex ethymologia nominis beatum
uocauit. Ioseph ab eo quod sibi alium filir̃¬
addi mater optauerit ⁊ uocauit agmentum.

Expanded text:
Issachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur Issachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur est, sachar merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde culum. Sextum enim hunc filium genuerat est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla eius BalaGenes. 30, 8: 'Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum minis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. Dum enim 3: 'Beata ego, et beatificant me mulieres': et ab eo, quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
tea fratrẽ arte deceꝑit. Unde & esau dixit.
Iuste uocatum est nomen eius iacob: supplan¬
tauit enim me ecce scdo. Esrael uir uideis
deum. Tune enim hoc nomen accepit: q̃n
tota nocte luctatus uicit in certamine an¬
gelum. & oriente lucifero benedictus est.
Inde ꝓpter uisionem dei isrł appellatus est:
sicut᷑ & ipse ait. Uidi cdñm : & salua facta ÷
anima meãR uben interpretat᷑ uisionis
filius. Sic enim qͣndo eum peꝑit lya. uoca¬
uit nomen eiꝰ ruben dicens: quia uidit ds̃
humilitatẽ meam. Symeon interp̾tat᷑ audi¬
tio. Sic enim dixit lya quando peꝑit eum:
quia exaudiuit me deus eui additus.
Dixit enim lẏa quandopeꝑit eũ non ambigeis
de auiore uiri. Nunc mecũ erit uir meus
quia peperi ei tres filios. Iuda ꝯfessio cłr.
lit dicens. Nunc suꝑ hoc confitebor dño. ꝓ
ob id uocatus est iuda. A confessione itaq
nomien eiꝰ est dic̾tum: qͦd ẽ gr̃arum actio

Expanded text:
tea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: tea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob, supplantavit enim me ecce secundo. 6. ISRAEL, vir videns Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: Vidi Dominum, et salva facta est anima mea. 7. Ruben, interpretatur visionis filius. Sic enim quando eum peperit Lia vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit eum, non 327 ambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. 10. JUDAS confessilit dob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
lo resonant. Nam pleriq eoꝵ ex causis ꝓpͥis
nomina acceꝑunt. Patriarchȩ interp̃tant᷑
patrũ pͥncipes. archos enim grece princepꝰ
appellatus abraham: quod tranffertur
pater multarũ gentium: qͦd erat adhuc
ꝑ fidem futurum. Gentium autẽ non ha¬
betur in noĩe. s subauditur : upcta illud.
Erit nomen tuũ abraham: quia patrem
multarum gentiũ posui te. I saae ex risu
nonien accepit. Riserat enim pater qͣndo ei ꝑ¬
missus ẽẽt: admirans in gaudio. Risit & mater
quaudo ꝑ illos tres uiros ꝓmissus est: dubitans
ui gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit
ẏsaac: interp̃tatur enim risus. Scientum au-¬
tem quod quatuor in ueteri testamento absq¬
usq ullo uelamine. nominib suis anteqͣm nas¬
cerent᷑ uocati sunt. Ysmael ysaac. salomon. io¬
sias. Lege scripturas. a cob supplantator
interpretat᷑. siuie quod in ortu plantam nas¬
centis fratris apprehenderit: siue quodpos¬

Expanded text:
lo resonant. Nam plerique eorum ex causis propriis lo resonant. Nam plerique eorum ex causis propriis nomina acceperunt. Patriarchae interpretantur patrum principes. Ἀρχός enim Grappellatus Abraham, quod transfertur pater multarum gentium, quod erat adhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, juxta illud: Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te. 3. Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretatur enim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt; Ismael, Isaac, Salomon, et Josias. Lege Scripturas. 5. JACOB, supplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris apprehenderit, sive quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
fluxus sanguinis. uel fluens sanguinẽ: sed
melius ubiest sterquilinũ. Precipitata enim
deorsum comederunt carnes eiꝰ canes: sicut
gerabel: sicut stercus suꝑ faciem terre.
Ochorias apprebendens deũ. Ieu ipse uel est
Ioatha robustus. Sella umbra eiꝰuł pecitio
Manaem osolans. Faceas aꝑiens. Nabudo¬
nosor ꝓphetia langunculȩ angustȩ. siue ꝓ¬
phetans. istiꝰ modi signum ꝓ somnio scilicet᷑ qͦd¬
futuroꝵ uidisse narrat᷑. & dauiel interp̃tatꝰ
est: siue sessio in aguitione angustiȩ ꝓhis qͥ¬
in captiuitate ab eo ducti sunt. ooba¬
bel apud hebreos ex trib integris nominibꝰ
traditur ẽẽ compositus. 2o. iste .ro. magister.
babel ꝓprie babiloniũ sonat. & efficitur no¬
men zorobabel iste magister cde babilone.
In babilone enim ofitus est: ubi & pͥnceps
gentis uidee extitit. De patriarchis. .
uoꝵdam patriarcharũ ȩhymologiȩ uo¬
tandȩ sunt: ut sciamꝰ quid in suo uocabu¬

Expanded text:
fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut Iezabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodoophetia laguncule anguste, sive prophetans huius signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur et Daniel interpretatus est, sive sessio in agin captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse conpositus: zo iste, ro magister, babel proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babylone. In Babylone enim ortus est, ubi et princeps gentis Iudaeae extitit. De patriarchis . Quorundam patriarcharum etymologiae notandae sunt, ut sciamus quid in suo vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
lium dñi. Orias autem ipse ẽst qui & zacha¬
rias duplici nomine. Iste est qui illicitum
sibi sacerdotium uendicare conatus. lepra
in fronte ꝑcussus est. I oatham est ꝑfectꝰ.
Pulchra ȩchymologia nominis. Fecit enim
rectum in conspectu dm̃: & portam tẽpli
eclificauit excelsam. Achat apprehendens.
I zechias fortis dñs. Manases obliiosus
ꝑmulta enim selera & sacrilegia relique¬
rat & oblitus fuerat deum. Ammon fide
dñi. ꝓpria ethymologia nominis. Iste. ẽ
enim qui symulachra combussit. boachar
robustus. Doachim ubi est p̃paratis. eliachim
dei resurrectio. Iechonias preparatio dñ. a¬
edechias iustus dñi. Iheroboam iudicatio.
siue causa popłi. uel ut quidam annt diui¬
sio interp̃tatur: ꝓ eo quod in regno eiꝰ diuisꝰ
sit popłs isrł. & precisus ã regno styrpis dauid.
Biuisionis enĩ popłi causa iste extitit: am¬
bri psalmus. uel canticũ meum. Dñri cris¬
pans meus. Acab frater patͥs. ¶ezabel

Expanded text:
lium Domini. 71. Ozias, autem ipse est qui et Azalium Domini. 71. Ozias, autem ipse est qui et Azarias, duplici nomine. Ipse est qui illicitum sibi sacerdotium vendicain fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum. sive quod Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm deum. s sccłm suam uoluntatem.
auid fortis manu: utiq quia fortissimꝰ in
p̃liis fuit. Ipse & desiderabilis: instyrpe
tribus nominibꝰ fuisse ꝑhibetur. Primũ uo¬
cabulum eiꝰ salomon cticit᷑. id est pacificus:
eo qͦd in regno eius pax fuerit. Sełm nom̃
ycdida: eo quod fuerit dilectus & amabilis
cdño. Gercium uocabulũ eius cȩlech. quod
grece appellatur ȩccłastẽs. latine ꝯcionator:
quod ad popłm loqueret᷑. Ionathan columbȩ
donum. Absalon patris pax ꝑ antifrasym:
eo quod bellum aduersus patrẽ gessisset: si¬
ue quod in ipso bello dauid pacatꝰ fuisse le¬
gitur filio. adeo. ut ȩtiam magno cũ dolo¬
re extinctum plangeret. Roboam latitu¬
cdo popłi. & ipsum ꝑ antifrasym: quod decẽ
tribubus ab eo separatis. duȩ tantũ ei relic¬
te sint. Abia pater dñs: uel pater fuit.
Nsa dolens. siue sustollens. Iosaphach dñi
pus dñi. Ioas spirans. uel robur dñi Acha
tollens. Orĩas fortitudo dñi. Marias auxi¬

Expanded text:
m Deum, sed secundum suam voluntatem. David fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan columbae donum. Absalon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini pus Domini. Ioas spirans, vel Domini tollens. OZIAS, fortitudo Domini. AZARIAS, auxi
Abbreviated transcription (Latin):
illum submitti de celo. cũ uariis animalibus.
Et sicut ysaias dm̃i insede altissima ñ corpora¬
liter sed spiritaliter uidit. Non enim deum
forma corporea circumterminat: s quemad¬
moctum figurate ñ ꝓprie multa dicuntur.
tta etiam figurate multa monstrantur. Ter¬
cium autem genꝰ est uisionis: quod neq cor¬
poreis sensibus. neq illa parte animȩ qua
corporalium rerũ ymagines capiuntur s ꝑ
intuitum mentis quo intellecta conspicitur
ueritas. sicut damiel preditus mente uidit.
quod balthasar uiderat corpore sine quo ge¬
nere illa duo uel infructuosa sunt: uel iner¬
rorem mittunt. Ominia tam̃ hȩc genera spiri¬
tus sc̃s moderatur. Habere autem ꝓphetiam

Expanded text:
illum submitti de caelo cum variis animalibus, illum submitti de caelo cum variis animalibus, et sicut Esaias Deum in sede altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa monstrantur. Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae qua corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis quo intellecta conspicitur veritas sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore, sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus moderatur. Habere autem prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetiȩ autem genera septem sunt ymum
genus extasis. quod est mentis excessus: sic̃
uidit petrus uas illud summissũ de cęlo in
stupore mentis cum uariis animalib Sccł̃m
genus. uisio: sicut apud ysaiam dicentem.
nus. sompniũ: sicut iacob subnixam in cęlo
scalam cdormiens uidit. Quartũ genus. ꝑ
nubem: sicut ad moysen. & ad iob post pla¬
gam loquit᷑ deus. Quintũ genus. uox de
cȩlo: sicut abrahe sonuit diceus. Ne uũci¬
as manũ tuam suꝑ puerum.  apud saulũ
lomonem in ꝓuerbiis. Et apud balaam cũ
euocaret᷑ a balac. Septimum genꝰ repletio
spiritus scĩ : sicut pene apud omnes ꝓpħas¬
hebreos. Alii tria genera esse dixerunt.
Unum scd̾m oculos corporis : sicut uidit abrahã
tres uiros sub ylice mamibre. & moyses ignem
in rubo. & discipuli transfiguratum dñm in
monte uiter moysen & helyami & cȩtera huiꝰ mͦi.
Alterum sccłm spiritũ quo ymaginam᷑ ea quȩꝰ
ꝑ corpus sentimꝰ : sicut uidit petrus discum

Expanded text:
Prophetiae autem genera septem sunt. Primum genus ecstasis, quod est mentis excessus; sicut vidit Petrus vas illud summissum de caelo in stupore mentis cum variis animalibus. Secundum genus visio; sicut apud Esaiam dicentemEsnus somnium; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de coelo, sicut ad Abraham sonuit dicens: Ne injicias manum tuam in puerum, . Et ad Saulum lomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus, repletio sancti Spiritus, sicut pene apud omnes prophetas. 37. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis, sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysen, et Eliam, et caetera hujusmodi. 38. Alterum secundum spiritum, quod imaginaer corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum
Abbreviated transcription (Latin):
siue saliens eos. Quosdam enim inherentes
humo. curuatos in terram & ea quȩ in uno
sunt cogitantes. & in reb transeuntibꝰ spem
ponentes transiliuit: canendo. iste qui uo¬
catur transiliens. Eman accipiens. uł formi
dictus dñs. Olda districtio. siue diuerticłm.
Iudich laudans. uel confitens. Hester absconsa.
⁊ acharias memoria dñi. Ob quod canit memo
cus gratiȩ. siue initiũ baptismatis. ꝑ quod
gr̃a ministratur. Eii sunt ꝓphetȩ uęt̾is

Expanded text:
sive saliens eos. Quosdam enim inhaerentes sive saliens eos. Quosdam enim inhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formidictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iudith laudans, vel confitens. Hester absconsa. atur memoria Domini, ob hoc quod canit memortius gratiae, sive initium baptismatis, per quod gratia ministratur. Hi sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
plum. Aggeus in latinum festiuꝰ & letus reso¬
nat. Destructum enĩ templum edificandum
ꝓphetat: & post luctum captiuitatis. regressi¬
onis leticiam precticat. Malachias interp̃ta¬
tur angłs dñi: id est nuncius. Quicquid enim
loquebat᷑ quasi ã dño essent mancdata: ita cre¬
adutor I eemias ꝯsolator a dño. Quodam e¬
nim presagio futuri nomina ista sortiti sunt.
Euerunt enim in adiutoriũ & consolationem
omni illius popło redeunti ad patriã. Nam &
templum dñi hidem reedificauerunt: & mu¬
roꝵ ac turriũ opus ipsi restaurauerunt.
nanias gratia dñi. Idem & sydrac lingua chal¬
cdea: quod interpretat᷑ decorus meus. Ararias
auxilium dñi. Icdem & ab denago: quod in lati¬
num uertitur seruiens taceo. Mysahel: qui
populus dñi. Ipse & mysac: quod interp̃tat᷑
risus. uel gaudiũ. Oria frater meus. Semeras
audiens dñm. asaph congregans. Ethãn: ro¬
bustus siue ascensus. Ydithun transiliens eõ.

Expanded text:
plum. Aggaeus in Latino festinus et laetus resoplum. Aggaeus in Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita creadiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominum. Asaph congregans. Ethan robustus sive ascensus. Idithun transiliens eos,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes missus. uidet & predicat quȩ ꝓphe¬
tali digna sunt mysterio & seruitute. Inde
seruus dñi. onas interpretat᷑ columba.
siue dolens. Columba ꝓ gemitu. quando in
uentre ceti triduo fuit: dolens autem uł ꝓp¬
ter tristiciam quam habuit de salute nini¬
uitarum. uel ꝓpter hederam subito arescentẽ:
cuius umbraculo tegebat᷑ contra solis ardorem
Ipse est & amathi saraptenȩ uiduȩ filius ut
iudei affirmant: quem resuscitauit helẏas.
matre postea ad eum dicente. Nunc cognoui
quia uir dei es tu: & uerbum dñi in ore tuo
est uerum. Ob hanc causam ipsũ puerum ama¬
thi uocitatũ. Amathi enim ex hebreo in latinã
linguã ueritas dicit᷑. Ex eo quod uerum hely¬
as locutus est: qui suscitatus est filius. nuncu¬
patus est ueritatis :Sacharias memoria
ctñi. Septuagesimo enim anno desolationis
templi completo:. zacharia predicante memo¬
ratus est dñs popło suo. iussuq ctarii reuersꝰ
est cdei populus. & reedificata est & urbs & tem

Expanded text:
gentes missus 331 videt, et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio, et servitute, inde servus Domini. 18. Jonas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem, vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cujus umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est, et Amathi Sareptanae viduae filius, ut Judaei affirmant, quem resuscitavit Elias, matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo verum est . Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex eo quod verum Elias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. 20. ZACHARIAS, memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia praedicante, memoratus est Dominus populi sui; jussuque Darii reversus est Dei populus, et reaedificata est, et Urbs,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc documento ꝓbatur. Nam egestum
liquorem a renis in qͣntum potuer ure
contegunt. inuidia quactam nature
ne talis egestio transeat in usũ humanũ.
Nam testiculi eoꝵ apti sunt medicami¬
iubus . ꝓpter quos cum presenserint
uenatorem. ipsi se castrant⁊ & moisib
uires suas amputant. De quib cicero
in scariana. Redimunt se ea parte corpo¬
ris. ꝓpter quã maxune expetunt᷑. Iuue

Expanded text:
hoc documento probatur. Nam egestum hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum humanum. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuve
Abbreviated transcription (Latin):
sit animal pennatũ. & quadrupes. Hoc ge¬
nus ferarum in yꝑboreis nascitur montibꝰ.
Onini parte corpoiis leones sunt: alis & fa¬
cie aquilis similes. E quis uebement᷑ in¬
festi. Nam & homines uisos discerpunt.
Tameleon ñ habet unum colorẽ: s diuersa¬
est uariecate consꝑsus. ut pardus. Dic̃tus¬
autẽ ita: quia huiꝰ cameleontis corpꝰculũ
ad colores quos uidet facillima conuersio¬
ne uariat᷑ ⁊ quod̾ alioꝵ animaliũ non. ẽ.
ita ad conuersionem facilis corpulentia.
Cameleon pardus dictus. qͦd dum sit ut
pardus albis maculis suꝑ asꝑsus. collo eqͦ
similis. pecdib bubalis: capite tam̃ came¬
leo est similis. Hunc ȩthyopia gignit. Lin¬
cis dictus : quia in lupoꝵ genere nume¬
ratur:. Bestia maculis terga distinc̾ta ut
pardus: sed similis lupo. Unde & ille li¬
cos. iste luicis: cuiꝰ urinam conuertere in
duriciã preciosi lapidis dicunt. qͥ ligurtꝰ
appellatur. Quod & ipsas linces sentire.

Expanded text:
sit animal pennatum, et quadrupes. Hoc gesit animal pennatum, et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis montibus nascitur. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie Aquilis similes, et equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. 18. Cameleon non habet unum colorem, sed diversa varietate consautem ita . . . Huius chamaeleontis corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire
Abbreviated transcription (Latin):
ce enim mons ełaphĩo dicitur. Apud indos
aut̃ ꝓboscida dicit᷑: qm̃ pabulum illo ori
adm̃ouet. & est angui similis: uallo muni¬
tus eburneo. Hos boues lucas dictos ab au¬
tiqͥs romanis: boues. quia nullũ animal
grandius uidebant ⁊ lucas. quia in luca¬
nia illos pͥmus pirrus in prelio obiecit
romanis. Nam hoc genus animantis in
rebus bellicis aptum est. In eis. enim ꝑsȩ
& incti ligneis turrib collocatis. tanqm
de muro iaculis dimicant. Intellectu
aut̃ & memoria mtilta uigent. grega¬
tim incetunt. motit quo ualent salutant:
nurem fugiunt. auersi coeunt. Quando
autẽ parturiunt. in aquis uel in insulis
dimiteunt fȩcus ꝓpter dracones. qͥa inimici
eis sunt: & ab eis implicati necant᷑ Biennno
autẽ portant fecus. nec ampluis qͣm semel
gignunt: nec plures. s tantũ unum. uiuun
annos trescentos. Apud solam africam & in¬
diam elephanti pͥus nascebant᷑. nunc sola
eos india gignit. Griphes uocat᷑: eo quod

Expanded text:
ce enim mons λόφος dicitur. Apud Indos ce enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem promuscis dicitur, quo ille pabulum ori admovet, et est angui similis, vallo munitus eburno. 15. Hos boves lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant; lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae, et Indi, ligneis turribus collocatis, tanquam de muro jaculis dimicant. Intellectu autem, et memoria multa vigent. 16. Gregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt, aversi coeunt, quando autem parturiunt, in aquis, vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. 17. Gryphes vocantur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
est genus uariũ ac uelocissimũ. & p̃ceps
ad sanguinẽ: saltu enim ad morcẽ ruit.
Leopardus ex adulterio leenȩ & pardi nas¬
citur. & terciani originem efficit: sicut &¬
plinius in naturali hystoria dicit leonẽ cũ
parda. aut pardum cũ leena concũbere:
& ex utroq coitu degeneres partꝰ creari:¬
catus: latine iuterp̃tatur in nare cornu.
Idem & monoceron. id est unicornis: eo qͦd
unum cornu habeat in fronte media pedũ
quatuor: ita acutum & ualidũ. ut qͥcqͥd im¬
petierit. aut uentilet. aut ꝑforet. Nam &
cum elephantis sepe certamen habet: & in
uentre uulneratũ ꝓsternit. Tante autẽ ẽẽ
forcitudinis. ut nulla uenanaiũ uirtute
capiatur: s sicut asserunt. qͥ naturaᷤ ani¬
malium scripserunt. uirgo puella ꝓponit᷑
que uenienti sinum aꝑit in quo ille omĩ
ferocitate deposita caput ponit: sicq so¬
poratus. uelut inermis capit᷑. Elephantũ
greci ã magnitudine corporis uocatũ pu¬
tant: quod formã montis preferat. Gre¬

Expanded text:
est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia8, 42 dicit, leonem cum parda, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partcatus, Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum, et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. 13. Tantae autem est fortitudinis, ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella proponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate deposita, caput ponit, sicque soporatus, velut inermis capitur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, 54 quod formam montis praeferat. Grae
Abbreviated transcription (Latin):
species est symphoniarũ. Est enim genꝰ
gere plures instituit : pan curat o¬
ues ourumq magistros. fuit enĩ apd̾
gentiles deus pastoralis. qui pͥmum
dispares calamos ad cantũ aptauit
& studiosa arte composuit. De tercia
Tui cdant᷑ species cythararũ diuersarũ.
Tympanũ quoq ꝯmbalum. sistrũ acci¬
tabula enea & argentea. uel alia que me¬
tallico rigore ꝑcussa reddunt cũ suaui¬
tate tinnitum: & cetera huiꝰcemodi. sycha¬
re ac psalterii reꝑtor tubal ut predictum
est ꝑhibetur. luxta opinionẽ autẽ grecoꝵ
cythare usus reꝑtus fuissẽ ab apolline
creditur. Forma ꝙythare inicio similis fu¬
isse tradit᷑ pectori humano: quia uti uox
ẽ pectore. ita ex ipsa cantꝰ ederet᷑. Appella¬
tamq eacdem decausa: nam pectꝰ dorica
lingua ꝙtharam uocari. Paulatim ante
plures eius species extiterunt: ut psalt̾ia
lyrȩ. barbite phenices. & pectides. & que
dicuntur indice: & feruint᷑ ã duob̾ simul

Expanded text:
species est symphoniarum. Est enim genus species est symphoniarum. Est enim genus gere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa arte conposuit. De tertia cui dantur species cithararum diversarum, tympanum quoque, cymbalum, sistrum, acetabula aenea et argentea, vel alia quae metallico rigore percussa reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiuscemodi. Citharae ac psalterii repertor Tubal, ut praedictum est, perhibetur. Iuxta opinionem autem Graecorum citharae usus repertus fuisse ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plire, barbiti, fenices, pectides et que dicuntur indices et feriuntur a duobus simul
Abbreviated transcription (Latin):
in prelus : s & in omnibꝰ festis diebus
ꝓpter laudis uel gaudii claritatẽ. Und̃¬
in psalterio dicitur. Canite uitiũ men¬
sis tuba in die insigni sollempnitatis
ur̃ȩ. Preceptum enim fuerat uideis:
uit initio noue lune tuba clangerent.
Quod etiam adhuc usꝙ faciunt. Tybias
excogitatas in affrica ferunt. Has diu
quidem funeribꝰ tantum adhibitas : &
mox sacris gentiliũ. Tybias autẽ appel¬
latas putant : quod pͥmum de cerui¬
nis tybiis cruribus ꝙ hunuloꝵ fierent
Deinde ꝑ abusionem ita ceptas uocari q̃
que ñ cde crxibus ossibus ue essent.
Hino & tybicen. quasi ty biarum cantus.
Calamus nomen est arboris ꝓprium a
calendo: id est fundendo uoces uocatꝰ
Eistulam quiclam putant a mercurio
inuentam: alii a fauno qũe greci
pan uocant. ñ nulli ab ĩpastore agrigen¬
tino ex sicilia. Fistula autem dicta. quod
uocem emittat. Nam phos grece uox sto¬
la missa appellatur: Sambuca in musicis

Expanded text:
in proeliis, sed in omnibus festis diebus in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis in Psalterio dicitur: Canite initio mensis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci cant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Graece vox, στύλια missa appellatur. Sambuca in musicis
Abbreviated transcription (Latin):
rum malleus ꝑcutit᷑ ferrum. spera
uox est rauca. & qͦ disꝑgit᷑ ꝑ minutoᷤᷤ
& indissimiles pulsus. Leca uox est. quȩ
mox ut emissa fuerit. contiscessit: atꝙ
suffocata nequaqͣm longiꝰ ꝓducitur sicut
est in fictilibus. Uinnolata uox est mollis
atq flexibilis. Et uinnolata dicta a uin¬
no: hoc est cuncinno molliter flexo. ꝑ¬
fecta autem uox est alta. suauis & cla¬
ra. Alta. ut in sublimi sufficiat: clara.
ut aures adimpleat: suauis. ut animos
audientium blandiatur. Si ex his aliqͥd
cła ẽ uisione que organica dicit᷑
flante completa in sono uocis anman¬
tur: ut sunt tube. calami. fistulȩ. orga¬
na. pandoria. & his sumilia instrum̃ta.
Organunum uocabulum ẽ generaleꝰ ua¬
soꝵ omniũ musicoꝵ. Hoc autẽ cui fol¬
les adhibentur ÷ alio greci nominẽ ap¬
pellantꝰ. Ut autem organum dicat᷑: ma¬
gis ea uulgaris est grecoꝵ consuetudo.
ra clangor Adhibebat᷑ autẽ non solum

Expanded text:
rum malleus percutitur ferrum. Aspera rum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut animos audientium blandiat. Si ex his aliquid nda divisione, quae organica diciturflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consuetudo. e mugire per aethera clangor. Adhibebatur autem non solum