comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scđia euis. Hoc confitemini qm̃
suauis ẽ. Si gustastis: confite¬
mini. Non potest aut̃ confite¬
ri. qui gustare noluit. Unde eñi dicturus est.
tastis auiditate: confessione eructate. In scłm
in ȩmum intelligitur. Neq enĩ miscdia eius ad
tempus ẽ. et nõ i ęt̾̃num : cum idõ sit suꝑ ho¬
mines hec eius miscd̾ia. ut uiuant cum angłis¬
in ęt̾̃num. Dicant qui redempti sunt a dño. Re¬
demptus quidem uidetur et popłs isrł de terra
egypti : de mani seruitutis. ea laborib infruc¬
tuosis. ex oꝑib liteis. Uideamus tamen utrum
ipsi sint qui hec dicunt: qui ab egypto liberiti
sunt a dño. Non ita est. S qui sunt isti quos
redemit de manu inimicorum: Adhuc potest quisq
et illos acciꝑe redemptos de manu mimicoꝵ:¬
ex primant᷑. qui sint ꝓpter quos hec uult psalmꝰ
iste cantari. De regionib congregauit eos. Pos¬
sunt ẽẽ adhuc regiones egypti. Multe eni etiam
unius ꝓuinciȩ regiones sunt. Aꝑte dicat. Ab

Expanded text:
ia ejus.» Hoc confitemini, quoniam suavis est: si gustastis, confitemini. Non potest autem confiteri qui gustare noluit: unde enim dicturus est stastis aviditate, confessione eructate. «In saecin aetornum intelligitur. Neque enim misericordia ejus ad tempus est, et non in aeternum; cum ideo sit super homines haec ejus miseri 2-9. Dicant qui redempti sunt a Domino.» Redemptus quidem videtur et populus Israel de terra Aegypti, de manu servitutis, ex laboribus infructuosis, ex operibus luteis: videamus tamen utrum ipsi sint qui haec dicunt, qui ab Aegypto liberati sunt a Domino. Non ita est. Sed qui sunt isti? «Quos redemit de manu inimicorum.» Adhuc potest quisque et illos accipere redemptos de manu inimicoexprimantur qui sint propter quos haec vult psalmus iste cantari. «De regionibus congregavit eos.» Possunt esse adhuc regiones Aegypti, multae enim etiam unius provinciae regiones sunt. Aperte dicat: «Ab
Abbreviated transcription (Latin):
ditans: fac quod sequitur. Et exclamauerunt
ad dñm cum tribularentur: et de necessitatib
eoꝵ liberauit eos. Et quia langor erat nõ de¬
lectari: misit uerbũ suũ et sanauit eos. Uide
quid mali habeat fastidium : uide unde lib̾at
ille ad quem clamant fastidientes. Misit uerbũ
suum. et sanauit eos: et eripuit eos. Unde: Nõ
de errore. non de fame: non de difficultate iuĩ¬
cendi peccata: s de corruptela eoꝵ. Quedam
corruptela mentis ẽ: fastidire quod dulce ẽ. Gͣ
et de hoc beneficio sicut de ceteris suꝑiorib con¬
fiteantur dño miserationes eius: et mirabilia eiꝰ
filiis hominum. Et sacrificent sacrificium lau¬
illa restat: in qua om̃s ꝑielitamur. Om̃s enum
in naui sumus. Alii oꝑantur: alii portantur:
simul tamen om̃s et in tempestate ꝑielitant᷑.
et in portu saluantur. Post hec enim omĩa se¬
quitur. Qui descendunt mare ii nauib :
facientes oꝑationem in aquis multis. id ẽ. in

Expanded text:
clitans, fac quod sequitur: «Et exclamaverunt clitans, fac quod sequitur: «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos.» Et quia languor erat non delectari: «Misit verbum suum, et sanavit eos.» Vide quid mali habeat fastidium; vide unde liberat ille, ad quem clamat fastidiens. «Misit verbum suum, et sanavit eos: et eripuit eos.» Unde? Non de errore, non de fame, non de difficultate vincendi peccata, sed «de corruptela eorum.» Quaedam corruptela mentis est, fastidire quod dulce est. Ergo et de hoc beneficio, sicut de caeteris superioribus, «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Et sacrificent sacrificium lauilla restat, in qua omnes periclitamur. Omnes enim in navi sumus: alii operantur, alii portantur; simul tamen omnes et in tempestate periclitantur, et in portu salvantur. Post haec enim omnia sequitur, «Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aq
Abbreviated transcription (Latin):
ȩreas: et uectes ferreos confregit. Suscepit eosde
uia iniqͥtatis eoꝵ: ꝓpt̾ iniusticias eñi suas humi¬
hati sut̃. Iuia sibi tribuebant nõ dõ: quia suam
iusticiam constituebant ignorantes dĩ iusticiã
humiliati sunt: inuenerunt se non posse sine
minata est aninia eoꝵ. lam fastidium patiunt᷑:
fastidio languent. fastidio ꝑiclitantur: nisi for¬
te putas occidi eos fame potusse. et non possẽ
fastidio. Uide quid sequatur. Cum dixisset om¬
nem escam abhominata ẽ. anima eoꝵ: ne quasi
eos putares de satietate securos. non magis ui¬
deres de fastidio morituros: et appropinquauert̃
inquit usq ad portas mortis. Quid gͦ restat:
quod te delectet : Uerbum dĩ non tibi tribuas:
neq hinc aliqua infleris arrogantia: et auidus
tibi in eos qui fastidio ꝑiclitantur suꝑbe insili¬
as. Intellige enim prestitum tibi eẽ hoc: nõ ate.
tibi eẽ. Quid eni habes quod non accepisti :
Hoc gͦ intelligens et hoc iuicio atq langore ꝑi¬

Expanded text:
s ferreos confregit. Suscepit eos de via iniquitatis eorum: propter injustitias enim suas humiliati sunt.» Quia sibi tribuebant, non Deo: quia suam justitiam constituebant, ignorantes Dei justitiam, humiliati sunt. Invenerunt se non posse sine minata est anima eorum.» Jam fastidium patiuntur, fastidio languent, fastidio periclitantur: nisi forte putas occidi eos fame potuisse, et non posse fastidio. Vide quid sequatur, cum dixisset, «Omnem escam abominata est anima eorum;» ne quasi eos putares de satietate securos, non magis videres de fastidio morituros: «Et appropinquaverunt,» inquit, «usque ad portas mortis.» Quid ergo restat? Ut quod te delectat verbum Dei, non tibi tribuas, neque hinc aliqua infleris arrogantia, et avidus cibi, in eos qui fastidio periclitantur superbe insilias. Intellige etiam tibi praestitum esse hoc, non a te tibi esse. Quid enim habes quod non accepisti ? Hoc ergo intelligens, et hoc vitio atque languore peri
Abbreviated transcription (Latin):
scdia ipsius sit suꝑ nos: et de feno aurum ficait. No
homo tanꝗ fenum dies eius. Seut flos agr in fleio¬
bit. Totus splendor generis humani leoes peres¬
tates. diuitiȩ tiphimine: flos feni eist noret illa
domus: et magna illa domus est gfloret na fumi¬
lia: et quam multis floret: aut quai fiustis in¬
nis uiunt: Multi anni tibi: breue terigus
Ds̃ sic non niunerat: quomodo tu numeras anto
est annua: om̃is pulchritudo anni. Quicꝰquid ibi
iuget: quicquid ibi candet. quicquid ibi pulcigũ
est. non ꝑannat: immo ꝑ totũ annum duci nõn
potest. Qua exiguo tp̃r transeunt flores: et hoc
est pulche nͣ infecsis H oc qudiulae puscinu

Expanded text:
sericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor generis humani; honores, potestates, divitiae, typhi, minae, flos feni est. Floret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras. In cest annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc est pulchrum in herbis. Hoc quod valde pulchrum
Abbreviated transcription (French):
lun te huitiliari aespigiendo gram euis. nde hoc
eonsecuris es In ors loco dominatioi. euis: benc¬
die amira onea dĩx Ipse ultimus uersus est: qui
prains Reedictiga capite: benedictio infinem.
in l dedienone regnemus.

Expanded text:
espiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; in benedictione regnemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis huus: Gr̃a di. ꝑ iħm xp̃m dñm sirm
aut̃ habundauit peccatum: Lex aut̃ subiat iutt
ut habundaret peccatum. Quare lege subuntante
habundauit peccatum: Quia nolebant se confite¬
ri homines peceatores. Audita lege: facti surt et p̾¬
uaricatores. Prenaricator eni non est quisq: nistxũ
legem transgressiis fuerit. Ipse apłs hoc dicit. Ubi
enim nõ ẽ lex: nec p̃uaricatio. Habundauit ergo
ui lari e enti utilaleesnat

Expanded text:
sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevaricatores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Apostolus hoc dicit: «Ubi enim non est lex, nec praevaricatio» . Abundavit ergo u
Abbreviated transcription (Latin):
gerimus: nec potest ali
hinc agitur hoc totum. Ad
audiat. Sile uoce quando non est qui quilia.
ntoriora tua nunquam deest qui audiat tao
sonabat iamdudũ benedictio de ore nr̃o: et hed¬

Expanded text:
gerimus; nec potest aliqd non hinc agitur; hoc totum ad aaudiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et h
Abbreviated transcription (Latin):
scitione et miscđia. Et quid agam coro
Sece adiuuabar cum luctarer. fuuto
ertamnie coronabor. Iam nulla erit ininuea
etũ in hac uita luctam᷑ cũ corruptione ista. S qͥd
scriptum ẽ: Noiissina nuica destruetur mors.

Expanded text:
tione et misericordia.» 8. Et quid agam coronatus? Ecce adjuvabar cum luctarer, finito certamine coronabor; jam nulla residua erit enim in hac vita luctamur cum corruptione ista: sed quid scriptum est? «Novissima inimica destruetur mors.
Abbreviated transcription (Latin):
ut paucos dies uicg
ad incertum: qui ꝓmisit sanstaren  perot
falli. Fallitur medicus aliquledo
non hoc curat quod fecit. dẽ fecit coree
reformet quod ipse formauit: tu tante sub
manib medici esto. Odit enim repelse item
nus suas. Hon fit hoc in mediei hominas manili
Ligari se uolunt homines. et secari: daturipro
incerta sanitate certum dolorem. magnam mer¬
cedem. Ds te quem fecit. et certus curat. et gratis

Expanded text:
ut paucos dies victuad incertum: qui promisit sanitatem, non potest falli. Fallitur medicus aliquando,non hoc curat quod fecit. Deus fecit corpureformet quod ipse formavit: tu tantum sub manibus medici esto; odit enim repellentem manus suas. Non fit hoc in medici hominis manibus. Ligari se volunt homines, et secari; daturi pro incerta sanitate certum dolorem, magnam mercedem. Deus te, quem fecit, et certus curat, et gratis.
Abbreviated transcription (Latin):
psi mdiciua ructis lassarii. aut feuet
poteris. Quios ad est ubi fangito sus¬
u iitur: alia fatigatio iuuoranis. Citid eiga
sta defideras languidas: Frua de salute tua
cegita aliquando egrorat homo urdemas suo.
in legre io gritudiue mauifestiere: quaine.
et ista inguifesta sit. quam noliua henrines
mouer. Camen ea egrimdine de era que¬
riuitiu anedici honines egrorat ꝗuso into¬

Expanded text:
psa medicina rursus lassaris; diu sedere non poteris. Quidquid est ubi fatigationi succurritur, alia fatigatio inchoatur. Quid ergo ista desideras languidus? Prius de salute tua cogita. Aliquando aegrotat homo in domo sua, in lecto suo, aegritudine manifestiore; quanquam et ista manifesta sit, quam nolunt homines intueri: tamen ea aegritudine, ad quam quaeruntur medici homines, aegrotat quisque in d
Abbreviated transcription (Latin):
bipeus died debebatur peccatori: nisi suppli¬
cue s ad ebebetur blasphemo: nisi gehen
fu rerescas. ne sine amore timeas. No
eoliuse om̃s retributiones eius bonas et mu¬
nte. iam ne experieris retributionos. Quid dicã:
Malas  oi ustas: non malas. A te acĩt mala. adõ¬
aut hona. Nec hec que pateris mala: mala sunt.
SII iꝰsta sunt: bona sunt. S tibi patienti hec
mala sunt. Pon us ut mala sint tibi: q̃ iusta st̃ di:

Expanded text:
butiones. Quid debebatur peccatori, nisi supplicium? quid debebatur blasphemo, nisi gehennvescas, ne exhorrescas, ne sine amore timeas. Noli oblivisci omnes retributiones ejus bonas; et mutare jam, ne experiaris retributiones ejus: quid dicam? malas? Si justas, non malas. Ad te ergo malas; ad Deum autem nec haec quae pateris mala, mala sunt: si enim justa sunt, bona sunt; sed tibi patienti haec mala sunt. Non vis ut mala sint tibi, quae justa sunt Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
ari nt sded ab occasu auerti debes. atior¬
de luna: sic et hic occidit parsuna celi.
t altera .S. pars que oritur modo: post .xii. horas
ccasuri est. Hon sic est gr̃a: que nobis oritur.Et pec¬
tam longe a nobis fecit peccata nr̃a: Ut iłla occidĩt:
et gra oriatur. Quare putatis: dicut miscretur pa¬
ter filis: sic misertus est dis timentib eum. lam

Expanded text:
re debes, ab occasu averti debes. Avertquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur modo, post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et pectum «longe fecit a nobis peccata nostra,» ut illa occidant, et gratia oriatur? quare putatis? «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dominus limentes eum.» Jam
Abbreviated transcription (Latin):
tinit he srnes et lirxerint aduersum uos om̃e ma¬
lin istientes. ꝓpter noneen meum. Et ibi addi¬
dit irterq nc meritgtuo accipias maledicta: nõ
tiinfericors: extende dilectionem usq ad
nna pereat. Fac hoc: et multos passurus es in
quos neu potes exercere disciplinam: quia non ꝑ¬
ment ad iira gubernationis tue. ferto iiurias.
securus esto: faciet enim miscdĩas dñs. et iudiciĩ
om̃ib iniuriam accipientib Sic inte facit mi¬
sericordiam: si misertus fueris. Sic eris misericors:
iundieram. et ego retribitm gnit dr̃s. htas fe¬

Expanded text:
dixerint adversus vos omne malum, mentientes, propter nomen meum» . Et ibi addidit propter quid, ne merito tuo accipias maledicta, non rus esto misericors, extende dilectionem usque ad parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; ferto injurias, securus esto. «Faciet» enim «misericordias Dominus, et judicium omnibus injuriam accipientibus.» Sic in te faciet misericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, indictam, et ego retribuam
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate omnia negocia necessitatis uite¬
recedunt : quia non erit quid ibi agamus.
Non dico die et nocte. ubi non noa est: s toto
die cum unus dies est. Non erit quid ibi aga¬
mus. nisi laudemus quem diligimus: quia tũc
et udebimus. Modo non uisum desideramus
et laudamus : tunc uisum quod amamus. quo¬
modo laudabimus: Sine fine erit laus: quia
sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus:
ideo educ de carcere animam meam. ut con¬
fiteatur nomini tuo. Beati enim qui inhabi¬
tant in domo tua: in scła scłoꝵ laudabunt
te. Modo impedit carcer: quia corpus quod
corrumpitur aggrauat animam. Nunc corpus
aggrauat animam : nam et tunc habebiius
corpus. s corpus quod non corrumpitur. Ergo
carterem facit: non corpus. s corruptio. Eduo
de carcere animam meam: ut confiteatur no¬
mini tuo. lam uoa que sequitur: ex capite so
terna ultima. hesterna enim ultima si memi¬
rustis hec fuit: singularis ego sum donec tra¬

Expanded text:
necessitate omnia negotia necessitatis intenecessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Modo impedit carcer, quia «corpus quod corrumpitur, aggravat animam» . Non corpus aggravat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam vox quae sequitur, ex capite sonterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec tran
Abbreviated transcription (Latin):
corona iusticiȩ : quam reddet michi dñs in
illa die iustus uider. Adhoc ualet educ de
carcere animam meam: ut confiteatur nõn
tuo. lam educta de corruptione: quid habet
confiteri: Peccata ibi non sunt: s laudes st̃.
Duob modis aut̃ confessio intelligitur: et in pec¬
catis nr̃is. et in laude dĩ. In peccatis nr̃is nota
est confessio. et ita nota om̃i populo: ut qu̾ã¬
do auditum fuerit nomen confessionis in
latione. siue in laude dicatur. siue de peccatis
dicatur: currant pugni ad pectus. Notum est
ergo nomen confessionis de peccato: confestio¬
nom in laude queramus. Ubi inuenimus:
confessio laudis est. Alio loco ipse dñs dicit.
Confiteor tibi dñe pater cęli et terre. Quid
confitebatur: Nunquid peccata : xp̃i ergo
confiteri: erat laudare. Et audi laudem patris.
post istas corruptiones angustas habitabimus
in domo dei: tota uita non erit nisi laus dĩ.
am sepe uobis expositum est. quia recedente

Expanded text:
corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confitebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc induet incorruptionem. Ergo caro
si carcer tibi est: non corpus est carcer tuus
s corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fe¬
cit ds̃ bonum quia bonus est: corruptionem
intulit iustus. quia uidex est. Illud habes de be¬
neficio: illud habes de supplicio. hoc ergo forte
dixit. educ de carcere animam meam: eduo
de corruptione animam meam. Si sic intelli¬
gamus non est blasphemia : intellectus constat.
homini et carcer latus est : et tristi pratum
angustum est. Ergo orat se educi ab angustia.
Q uamius enim in spe latitudinem habeat: in re
tamen presenti angustatur. Attende angustias
apłi. Non habui requiem sp̃ui meo dixit: quia
non inueni titum frẽm meum. Alio loco. Quis
infirmatui. et ego non infirmor: Quis scanda¬
lizatur:et ego non uror: Qui ergo et infirma¬
batur et urebatur: nonne in ponis et carcere
erat: S iste pene ex hearitate: coronam par¬
turiunt. Unde iterum dicit. Suꝑest michi

Expanded text:
enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur, nonne in poenis et carcere erat? Sed istae poenae ex charitate coronam parturiunt. Unde iterum dicit: «Superest mihi
Abbreviated transcription (Latin):
derare quidem hoc debet et concupiscere
sicut apłs ait: concupiscentiam habens
disolui et eẽ cum ap̃o: multo enim mag̃
optimum. S ubi est karitas: Ergo sequitur
manere in carne necessarium ꝓpter uos. Si de
corpore educat ergo ds̃ quando uoluerit
posset dici et corpus nr̃m carcer: non quia car¬
cer est quod ds̃ fecit. s quia penale et mor¬
tale. duo enim consideranda sunt in nr̃o cor¬
pore: figmentum dĩ. et pena meriti. T̃ ota ista
forma. status. incessus. menbra ordinata. sensuum
dispositiones. uidere. audire. olfacere. gustare.
contingere. om̃is hec compago et fabrice distino¬
tio non potuit fieri nisi adeo : qui omĩa opatus
est cȩlestia et terrestria. summa et ima. uisibi¬
lia et inuisibilia. Quid ergo ibi penale nr̃m
Q uod corruptibilis caro. quod fragilis. quod mor¬
talis. quod indigens: hoc non erit in premio :
N on erum corpus non erit: cum corpus resurgat:
S quid ibi non erit: Corruptio. Corruptibile

Expanded text:
derare quidem hoc debet et concupiscere, derare quidem hoc debet et concupiscere, sicut Apostolus ait: «Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum» . Sed ubi est charitas? Ergo sequitur, «Manere in carne necessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando voluerit. Posset dici et corpus nostrum carcer, non quia carcer est quod fecit Deus, sed quia poenale et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua que nos tenent desideria terrena cõ¬
tra que luctamur et dimicamus: quia uideo
aliam legem in menbris meis repugnantẽ
legi mecis mee: recte dicimus educꝰ animã
meam de hoc mundo. id est de laboribus
et pressuris huius scłi. Non eium caro quã
tu fecisti: s corruptela carnis et pressurȩ.
et temptaciones carcer mihi sunt. Aliqui
aut̃ dixerunt carcerem istum et spelun¬
cam corpus hoc esse: ut hoc sit eduo de
cartere animam mneam. S et iste intellec¬
tus uacillat aliquantum. Quid enim mag¬
num educ de carcere anmam meam : e¬
duc de corpore animam meam: Latronũ
animȩ et sceleratoꝵ nonne exeunt de cor¬
pore: et eunt in peiores penas quam hic
ꝑtulerunt: Quid ergo magnum petitur
educ de carcere anmam ieam: cum si¬
ue sero. siue cito nocesse sit eaire hinca
Forte uistus dixit.iam moriar: edur de
carcere isto corporis aninam moam. Si fes
tinat nimis: non habet baritatem. desi¬

Expanded text:
aliqua quae nos tenent desideria terrena, conaliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae» ; recte dicimus, Educ animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et sceleratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desi
Abbreviated transcription (Latin):
nes inclusos. et si in domo sua custodiant: illi
qui arcius custodiuntur in carcere sunt:
Hunquid et illi in carcere dicendi sunt:
Unum habitaculum est: et illi et illi. Alteri
facit domum libertas: alteri carcerem serui¬
tus. Quib dam eigo iusum est: quod spe¬
lunca et carcer mundus iste sit. Et hoc
orat ȩccłia ut de carcere educatur: id est
de hoc mundo. de sub sole. ubi omĩa uani¬
tas. dicitur onim. omnia uanitas et presũp¬
tio sp̃s: in omni oꝑe hominis quod ipse la¬
borat sub sole. Ergo eatra mundum istum:
in nescio qua requie pollicetur nobis ds̃
quod futuri simus. Forte ideo de isto loco
clamamus : educ de carcere animam meã.
Anima nr̃a ꝑ fidem et spem in xp̃o est. siout
paulo ante dixxi. uita nr̃a abscondita est
cum xp̃o in dõ: corpus aut̃ nr̃m in isto car¬
cere in isto mundo. Si diceret educ de car¬
cere corpus meum: securi acciꝑemus carce¬
rem mundum. Fortasse tamen propter

Expanded text:
nes inclusos; etsi in domo sua custodiant, illi nes inclusos; etsi in domo sua custodiant, illi qui arctius custodiuntur, in carcere sunt: numquid et illi in carcere esse dicendi sunt? Unum habitaculum est et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod futuri simus; forte ideo de loco isto clamamus, «Educ de carcere animam meam.» Anima nostra per fidem et spem in Christo est, sicut paulo ante dixi: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Corpus autem nostrum in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter
Abbreviated transcription (Latin):
dus factus ꝑ dñm: ecce mundus qui non
cognouit dñm. Lauda tu fabricam: et
ama tu fabricatorem. Et noli amare habi¬
tare in fabricam: s habita in fabricatorem.
Erue me a persequentib me: qm̃ corroborati
sunt suꝑ me. Quid dixit corroborati sunt
est: menbra xp̃i damant. Multum creuit
numerus peccatoꝵ: qm̃ habundauit unqͥ¬
tas. refrigescit karitas multoꝵ. Erue me
a ꝑsequentib me : qm̃ corroborati sunt suꝑ
me. E duc de carcere auimam meam: ut
confiteatur nomini tuo. Carcer iste a prio¬
rib uariȩ intellectus est: et fortasse ipse ẽ.
carcer qui scribitur ot in titulo. spelunca.
Titulus enim psalmi hiuus: ita se habet. Intel¬
lectus ipsi dauid: cum eẽt in spelunca: oratio.
Que spelunca: ipse carcer. duo quedam intelli¬
genda ꝓposuius: s unum cum intellexeri¬
mus utrumq erit. Merita: carterem facuit̾.
Nam in uno quodam habitaculo alteri domꝰ
est: alteri carcer est. Illi qui custodiunt homi¬

Expanded text:
ndus factus per Dominum, ecce mundus qui non ndus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corroborati sunt est, membra Christi clamant: Multum crevit numerus peccatorum. «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum» . «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
quia mala est. duob modis dicitur. Mala
est domushec: caue forte ꝓpter rumam. ne
aliquid cadat. et te premat. Dicitur et sic
istam malam. ne incurras in laqueum uenã¬
tium: ne pauꝑ opprimaris a diuite: ne
fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo
domiis et domus: sic mundus et mundus.
Q uare aut̃ iusti cum fint et ipsi in mundo.
non dicuntur mundus: Quia dicit apłs:
in carne aut̃ ambulantes. non scdđm carnẽ
militamus. Conuersatio enim nr̃a in celis ẽ.
Habitat hic uistus carne: s corde cum dõ ẽ.
Et ipse appelletur mundus: si sine causa audit.
sursum cor. Si aut̃ est causa quare audit:
sursum habitet. Et mortui enim estis dicit :
et hamor hic heret. hic conteritur. hic un¬
plicatur. benedicuntur habitatores mundi:
et benedicuntur mundus illi qui habitant
mundum : sicut benediountur domus illi
qui habitant domum. Mundus ergo et
mundus: mundus ꝑ eum factus est. et
mundus eum non cognouit. Ecce mi¬

Expanded text:
quia mala est, duobus modis dicitur. Mala quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit,et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mu
Abbreviated transcription (Latin):
Mundum enim diligere: peccatum est. Peccatũ
aut̃ non fecit ds̃. Audi ergo ut dicere ceꝑam:
mundum et mundum. In hoc mundo erat:
dictum est. De quo dictum est in hoc mun¬
do erat: nisi de sapientia dĩ quod est xp̃c
iħo. de qua dictum est. quod paulo ante
cominemoraui: ꝑtendit a fine usq ad finẽ
fortiter. et disponit omnia suauiter: Attin¬
git enim ubiq ꝓpter suam mundiciam: et
nichil inquinatum in illam incurrit. Ergo
in hoc mundo erat. et mundus ꝑ eum factus
est: et mundus eum non cognouit. Audisti
duos mundos. Mundus ꝑ eum factus est. mũ¬
dus eum non cognouit. Non mundus qui
factus est ꝑ iħm. regitur ab illis principibus
et potestatibus tenebrarum: s mundus qui
peccatores. iniqui. suꝑbi. infideles. Unde mũ
inhabitant mundum: quomodo domus dr̃
et fabrica. et inhabitantes. bona domus. ꝑle¬
rumq bona fabrica. et bona domus: quia boni
conuersantur in ea. Et caue domum istam:

Expanded text:
Mundum enim diligere peccatum est; peccatum Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Dei, quod est Cest quod paulo ante commemoravi, «Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit» . Non mundus qui factus est per Jesum, ab illis principibus et potestatibus tenebrarum regitur; sed mupeccatores, iniqui, superbi et infideles. Unde mundinhabitant mundum; quomodo domus dicitur et fabrica, et inhabitantes. Bona domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam,
Abbreviated transcription (Latin):
et terrȩ. Nam ista fabrica dĩ est. Celum et
terra mundus dr̃: et homines mali mundus.
Quare et isti mundus: Quia diligunt mundum
Et ideo tenebrȩ : quia impii. Ideoq iam ea ipso
numero credentib multis. quid dicit apłs: fu
istis aliquando tenebrȩ: nunc aut̃ lux in dño.
A ntequam eẽtis ergo lu&: cum tenebrȩ eẽtis attẽ¬
dite quem rectorem habiustis. Quem rectorem
habent iniqui: nisi diabolum: Quomodo pii
et fideles: reccorem habent xp̃m. Ergo diabo¬
lum et angłos eiis rectores mundi appellauit :
id est rectores dilectorum mundi. rectores pecca¬
toꝵ. quod est tenebrarum harum. Ipsos habe¬
mus inimicos: a quib debemus precari dũm
ut eruamur. Audi mundum et mnundum
apte uno loco in scriptura scã in euangłio: mũ¬
dum quom fecit ds̃: mundum quem regit
diabolus. id est dilectores mundi. Homines om̃
ipsos fecit ds̃ : dilectores mundi non eos fecit.

Expanded text:
et terrae; nam ipsa fabrica Dei est. Coelum et et terrae; nam ipsa fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, rectores dilectorum mundi, rectores peccatorum, quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, a quibus debemus deprecari Dominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ debemus ut eruat nos: ne seducant nos uł
fractos molestis scłarib. uł inductos illecebris.
Q ui sunt isti hostes uideamus si aꝑte ab aliquo
seruo dñco desoribuntur. ab aliquo milite per¬
fecto : qui cum illis congressus est. Audi apłm
dicentem. Non est uobis colluctacio aduersus
carnem et sanguinem. Nolite quasi odia ur̃a
conuertere in homines: et eos uobis hostes existi¬
mare : et eoꝵ inimicici is uos conteri putare.
Isti homines quos tunetis: caro et sanguis sunt.
N on est uobis colluctacio aduersus carnem et
sanguinem: sic uoluit dicere. contempnens ho¬
minum mortalitatem. Et aduersus quos: adu̾¬
sus principes inquit et potestates: et rectores
hiuus mundi tenebrarum harum. Expaueras:
cum audires rectores mundi. Si rectores huius
mundi : nunquid preter mundum iturus
es ubi illos non patiaris: Preter mundum itu¬
rus es: ubi ab eis eruaris: Sio ergo accipe nuim¬

Expanded text:
debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel fractos molestiis saecularibus, vel inductos illecebris. Qui sunt isti hostes? Videamus si ab aliquo servo Dominico aperte describuntur, ab aliquo milite perfecto qui cum illis congressus est. Audi Apostolum dicentem: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Nolite quasi odia vestra convertere in homines, et eos vobis hostes existimare, et eorum inimicitiis vos conteri putare: isti homines quos timetis, caro et sanguis sunt; «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sic voluit dicere, contemnens hominum mortalitatem. Et adversus quos? «Adversus principes,» inquit, «et potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «rectores mundi.» Si rectores mundi istius, numquid praeter mundum iturus es, ubi illos non patiaris? praeter mundum iturus es, ubi ab eis eruaris? Sic ergo accipe «mun
Abbreviated transcription (Latin):
stauratur. Holite tunere eos qui corpus occidunt.
animan aut̃ non possunt occidere. Et quid
ꝑit: Quod occidunt: Uel hoc eis ꝑmittetur⁊
ut quod occiderint ꝑeat: Non ꝑiet. dudi ipso
dĩ ꝓmisfionem. Amen dico uobis: capillus capi¬
tis ur̃i non ꝑiet. Quid ergo de ceteris menbris
sollicitus es. ubi dampnum capilli non erite
Erue me a ꝑsequentib me. a quib putatis quod
oret ut eruatur: Ab hominib qui ꝑsequebant᷑
I ta uero ipsi homines sunt hostes nr̃i : habemus
alios hostes inusibiles: qui aliter ꝑsecuntur. homo
ꝑsequitur ut oocidat corpus: ꝑsequitur alius ut
illa queet animam. Et idõ ꝑuersa suadet: quia
de illo dictum est. oꝑatur in fili is diffidentię.
Peruersa suadet. id est in homines in quib oꝑat᷑
agit ꝑsecutionem corporis: ut intus fiat riuna
cordis. Nam si cadente corpore stat annna: mus¬
cipula comminuta est. et nos liberati sumus.
Ergo sunt et alii hostes nr̃i. a quib deprecari

Expanded text:
ui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Et quid perit? quid occidunt? Vel hoc eis permittitur, ut quod occiderint pereat? Non periet. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequitur, ut occidat corpus; persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per vasa sua, quia de illo dictum est, «Operatur in filiis diffidentiae» : per vasa sua, id est, homines in quibus operatur, agit persecutionem corporis, ut intus fiat ruina cordis. Nam si cadente corpore stat anima, muscipula comminuta est, et nos liberati sumus . Ergo sunt et alii hostes nostri, a quibus deprecari
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis. quia et a capto et a forti ꝑit fu¬
ga: sic duob modis queritur anima hominis:
aut a ꝑsecutorib. aut a dilectorib. Ita ergo
non est qui requuat auimam meam. de illis
dixit. Certe ꝑsecuntur animam meam : et
non querunt animam meam. Si aut̃ requirt̃
animam meam: inuenient herentem tibi.
Et si norunt eam querere: norunt et imitari.
Ham ut noueritis queri animam hominis et a
ꝑsecutorib: inde alibi dr̃. Confundantur et
reuereantur: qui querunt animam meam.¬
Clamaui ad te dñe: diai tu es spes mea. Quando
idõ tolero. Poroio aut̃ mea non hic: s in terra
non aliquid eatra a se. Quid dabit amanti se.
nisi se : intende ad orationem meam: qm̃ hu¬
miliatꝰ sũ nimis. humiliatus a ꝑsecutorib. hu¬
miliatus in confessione : humilat se iniusibit᷑
Himmuliatus ab ostib iusibilit̾: erigetur eigo ab
illo et inusibiliter. Et minsibiliter erecti sunt

Expanded text:
duobus modis, quia et a capto et a forti perit fuduobus modis, quia et a capto et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaerunt animam meam. Si autem requirunt animam meam, invenient inhaerentem tibi: et si norunt eam quaerere, norunt et imitari. Nam ut noveritis quaeri animam hominis et a persecutoribus, inde alibi dicitur: «Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meamClamavi ad te, Domine; dixi, Tu es spes mea.» Quando ideo tolero. «Portio» autem «mea,» non hic, sed «in terra non aliquid a se, extra se. Quid dabit amanti se, nisi se? 13. «vers. 7. Intende ad orationem meam; quia humiliatus sum nimis.» Humiliatus a persecutoribus, humiliatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostibus visibiliter. Erigitur ergo ab illo visibi
Abbreviated transcription (Latin):
animam suam ponit ꝓ ouib: mercennarius aut̃
et qui non est pastor. cum uderit lupum ue¬
nentem fugit. Cum uiderit predonem: qua¬
re fugit: Quia non est ei cura de ouib. T alis
fuga ab isto ꝑierat: siue ab ipsius capitis ꝑsona
accipianius hano uocem illius xp̃i dĩu qui pro
om̃ĩb mortuus est. siue a menbris eus marciri¬
b nr̃is: quia et ipsi ꝓ fr̃ibus passi sunt. Audi
ioħm dicentem. Sicut enim ille aminam suã
ꝓ nobis posuit: sic et nos debenius animam ꝓ
fr̃ib ponere. S cum illi ponunt xp̃o ponit.
quia oum illi patiuntur ꝑseoutionem. ipse da¬
mat. quid me ꝑsequeris. Periit fuga a me:ẽt
non est qui exquirat animam meam. Ergo
non est qui exquirat animam ipsius. uide ho¬
mines uelle seuire in necem suam. uelle effũ¬
dere sanguinem eius: quomodo non est qui
requirat animam eius: Et hoc duob modis
accipitur. Quomodo ꝑire fugam accipitur

Expanded text:
animam suam ponit pro ovibus suis: mercenarius autem animam suam ponit pro ovibus suis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona accipiamus hanc vocem illius Christi Domini, qui pro omnibus mortuus est; sive a membris ejus martyribus nostris, quia et ipsi pro fratribus passi sunt. Audi Joannem dicentem: «Sicut enim ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere» . Sed cum illi ponunt, Christus ponit; quia cum illi patiuntur persecutionem, ipse clamat, «Quid me persequeris» ? «Periit fuga a me; et non est qui exquirat animam meam.» Ergo non est qui exquirat animam ipsius? Videt homines velle saevire in necem suam, velle effundere sanguinem ipsius; quomodo non est qui requirat animam ejus? Et hoc duobus modis accipitur. Quomodo perire fugam accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
Attendisti in dexteram: uidebis. Attendisti in
sinistram: eacecaberis. S et cum uides in dex¬
teram: non erit qui te agnoscat. Quis enim
te consolatur: nisi dñs cui dicis. et tu cogno¬
iusti semitas meas: Nec erat qui cognosceret
me. Perut fuga a me. Canquam circumclusũ
se dicit: periit fuga a me. Insultant ꝑseouto¬
res: oppressus est. captus est. circ uidusus est.
uictus est: perut fuga ab illo. Ab illo peruit
fuga: qui non fugit. Qui aut̃ non fugit pa¬
titur quicquid potest ꝓ xp̃o: id est non fug̃
amimo. Nam corꝑe fug̾elic&: concessum est.
ꝑmissum est dño dicente. Si uos ꝑsecuti
fuerint in una ciuitate : fugite in aliam.
Q in ergo non fugit animo: periit ab illo fu¬
ga. S interestꝰ quare non fugiat. Quia
aut̃ ꝑi it fuga: et a forti puit fuga
Que ergo fuga cauenda est. que fuga a nobis ꝑeat:
De qua dicit dñs in euangłio. quia pastor bonus

Expanded text:
Attendisti in dexteram, videbis: attendisti in Attendisti in dexteram, videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus cui dicis, «Et tu cognovisti semitas meas? Nec erat qui cognosceret me.» 11. «Periit fuga a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus est, captus est, circumclusus est, victus est; periit fuga ab illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquid potest pro Christo; id est, non fugit animo. Nam corpore fugere licet, concessum est, permissum est, Domino dicente: «Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam» . Qui ergo non fugit animo, periit ab illo fuga. Sed interest quare non fugiat; quia enim periit fuga, et a forti periit fuga. Quae ergo fuga cavenda est? quae fuga a nobis pereat? De qua Dominus dicit in Evangelio, quia «pastor bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ram: et uidebam. In dexteram considerabat:
et uidebat. In sinistram qui considerat: exce¬
catir. Quid est in dexteram considerare:
quib dicetur. ite in ignem ȩ̨ternum qui
paratus est cdiabolo et angłis eius. Fremente gͦ
toto mundo. et minante in ꝑsecutionibus:
crebrescentibus undiq insultacionib homi¬
num atq terrorib: ille contempnens pre¬
sentia repedabat in futura: attendebat in
deateram. Ubi futurus est: ibi cẽ meditabat᷑.
Illuc attendebat et udebat: et idõ omnia
ferebat. Illi aut̃ qui ꝑsequebantur: non uide¬
bant. Idõ cum diceret considerabam in dex¬
teram et uidebam: secutus ait. Et non erat
qui agnosceret me. Cum toleras omnia.
quis nouit quid attendas: utrum in dexte¬
ram ođm dirigas an in simstram: In eo tecẽ¬
disti: in eo quod toleras. Si laudem hominũ
queris: in sinistram attendisti ĩ eo qd̾ toleras.
Si ꝓmissa dĩ queris: in deateram attendisti.

Expanded text:
ram, et videbam.» In dexteram considerabat, ram, et videbam.» In dexteram considerabat, et videbat: in sinistram qui considerat, excaecatur. Quid est in dexteram considerare? quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Fremente ergo toto mundo et minante in persecutionibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et videbam;» secutus ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in sinistram attendisti: in eo quod toleras, si promissa Dei quaeris, in dexteram attendisti.
Abbreviated transcription (Latin):
pus accipimus. Quia uero in fronte erubescit᷑.⁊
ille qui diait. qui me erubuerit coram homini¬
b erubescam illum coram patre meo. qui in cę¬
lis est: ipsam ignominiam quodam modo quã
pagani derident in loco pudoris nr̃i constituit.
Audis hominem insultare impudenti. et dice¬
re: frontem non habet. Quid est frontem nõ
habet: Iinpudens est. Non habeam nudam fro¬
tem: tegat illam crua dm̃ mei. Ergo in uia
qua ingrediebar: absconderunt muscipulam
michi. Quantum in ipsis est : non iuata uiam
posuerunt. Ego aut̃ tutus ero: si de uia non re¬
cessero. Ignoras quia in medio laqueorum ingro¬
tris: laquei a sinstris. Laquei adeatris ꝓsꝑitas
scłi: laquei a sinistris aduersitas sc̃łi. Laquei
a deatris ꝓmissiones: laquei a sinistris terrores.
Tu in mechio laqueorum ingredere. a uia noli rece¬
dere: nec ꝓmissio te capit. nec terror elidit.
In uia hac qua ingrediebar: absconderunt

Expanded text:
pus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, pus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nudam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantum in ipsis est; nam juxta viam posuerunt: ego autem tutus ero, si de via non recessero. «Ignoras quia in medio laqueorum ingretris, laquei a sinistris: laquei a dextris, prosperitas saeculi; laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ingrediebar, absconderunt
Abbreviated transcription (Latin):
re in uia: ne non sit qua eamus. Suit tamen
eos ponere uixta uiam: ut de uia non deoline¬
mus. In uia se putat ponere scandalum paga¬
nus: quando michi dicit. colis dm̃ crucifixum.
Reprehendit crucem xp̃i: quam non intelligit.
In ap̃o se putat ponere: quod uixta uiam
ponit. Non egrediar a xp̃o: et non incido in
muscipulam. Insultet ille crucifixo xp̃o: uideo
ergo in frontib regum crucem xp̃i. Quod ir¬
ridet: ibi saluor. Nichil est suꝑius egroto: qui
deridet medicamentum suum. Si non deride¬
ret: acciꝑet. et ipse sanaretur. Crua illa. signũ
est humilitatis. Ille aut̃ suꝑbia nimia: non ag¬
noscit unde sanetut tunor amime ipsius. Si
aut̃ ego agnosco : in uia ambulo. Usq adeo de
cruce non erubesco. ut non in ooculto loco ha¬
beam crucẽ xp̃i: s in fronte portem. Multa
sacramenta aliter atq aliter accipimus. Quedã
sicut nostas accipimus: quedam ꝑ totum cor¬

Expanded text:
re in via, ne non sit qua eamus: sinit tamen re in via, ne non sit qua eamus: sinit tamen eos ponere juxta viam, ut de via non declinemus. In via se putat ponere scandalum paganus, quando mihi dicit: Colis Deum crucifixum. Reprehendit crucem Christi, quam non intelligit. In Christo se putat ponere quod juxta viam ponit. Non egrediar a Christo, et non incidam a via in muscipulam. Insultet ille crucifixo Christo; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum cor