comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donis ẽet apta duunis. in cus¬
todia humilitatis gressum
mentis fixit: ita eugliranti
sͥ archangło respondens. Ecce¬
inquit ancilla dñi. fiat mͥ scđm
audiuimꝰ. eandẽ quã angło exhibuerat
humilitatẽ. hõĩb quoq curauit exhibe:
et qd̾ maioris ẽ uirtutis. hoc etiã mino¬
rib. Qiuis enĩ nesciat uirginẽ dõ conse¬
cratã. inuliere ͫ deditã. gradũ habere
potiorẽ: Quis dubitet matre regis ȩt̃¬
ni iure matrimilitis ẽẽ p̃ferendam:
rediit. surrexit. ac montana conscendit:
gestansq inut̾o dm̃. seruoꝵ dĩ habitacła
petit: ac requirit alloquia. & apte pꝰui
sionẽ angłi inmontana subiit: quȩ gus¬
tata suauitate suꝑnoꝵ ciuiũ. humilita¬
tis se gressib ad uirtutũ alta transtulit.
Intrat gͦ domũ tachariȩ. atq elisabeth
quã serisu ac p̾cursorẽ dni parituram
nouerat salutat: ñ quasi aubia de oracło
qđ acceꝑat. s ut congratulat᷑a de dono

Expanded text:
donis esset apta divinis, in cusdonis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono,
Abbreviated transcription (Latin):
ut medicamentũ humilitatis qͦ sanare.¬
tur. pͥma mox incipientis salutis tẽ¬
pora p̃tendent. & quia ꝑ temeritatẽ
seductȩ mulieris. mors in mnundum
introierat: congruũ fuit. ut in indi¬
ciũ uitȩ reuertentis. mulieres se de¬
uotȩ humilitatis inuicẽ. ac pietatis
p̃uenirent obsequiis. Primogͦ nob̃
beata oĩ gentrix ad sullimitatẽ patͥȩ
clestis iter ostendit humilitatis: ñ
minꝰ religionis qͣ. castitatis exemplo
uenerabilis. Si quidẽ głia uirginei et
intemerati corꝑis. qualis sit uita
suꝑnȩ cuuitatis ad quã suspiramus¬
insinuat: ubi neq nubent neq nubent᷑.
s sunt sic̃ angłi dĩ incęlis: ac uirtutem
m̃tis eximiam qua ad banc ꝑtiugere de¬
beamꝰ indicat. Namq sicut p̃cedente sc̃ĩ
eugłii lectione cognouimꝰ: pꝰquã angłica
uisione et allocutione meruit sullimari.
pꝰꝙͣ se cȩlesti onustandã partu didicit.
nequaꝙͣ se de donis cȩlestib quasi a se
hȩc eẽnt extulit: s ut magis magisq

Expanded text:
quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuerat ut in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramusinsinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque
Abbreviated transcription (Latin):
intuitũ. Sicq ꝑceptis eiꝰ munerib grãs
recte uiuendo redlamꝰ.: ut ad maiora
ꝑcipienda digni existere mercamua.
Precem᷑ sedule cũ beata dĩ genitͥce. ut
fiat nob̃ scd̾m uerbũ eiꝰ: illud ui delicet
uerbũ qͦ rationẽ suȩ incarnationis
ipse exponens ait. Sic enĩ dilexit dõ
ut omĩs qͥ credit in ipsũ non ꝑeat. s ha¬
beat uitã ȩternã. Nec dubitandum.
quia nos deꝑfundis ad se cla¬
mantes citiꝰ exaudire dig¬
nabit᷑. ꝓpt̾ quos necdum se
cognoscentes. ipse ad ꝓfundam hanc
conualłe lacrimarĩi descende dignatꝰ¬

Expanded text:
intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere dignat
Abbreviated transcription (Latin):
tanta grã: uideamꝰ beata maria in qͣnta
humilitatis arce ꝑsistat. Ecce inquit
ancilla dñi: fiat mͥ scđm uerbũ tuum.
Magnã qͥppe humilitatis constantiam
tenet: quȩ se ancillã suiconditoris. dũ
mat̃ eligit᷑ appellat. Beata in mulie¬
rib anglico oracło p̃dicat᷑: in cognita ad¬
huc cȩteris mortalib archana nr̃e redẽp¬
tioĩs edocet᷑. nec se tam̃ singłaritate me¬
riti excelsioris singłarit extollit: s potiꝰ
suȩ conditionis ac diuine dignationis
in om̃ib memor. famularũ se xp̃i consor¬
tio humilit̾ adiungit: famulatu xp̃o
deuota qd̾ iubet᷑ impendit. Fiat inqͥt
ueniens: me cȩlestib digñã mysteriis
reddat. Fiat. ut in meo ut̾o filiꝰ dĩ huma¬
nȩ substantię habitu induat: atq ad
redẽptionẽ mundi tanꝙͣ sponsꝰ suo ꝓce¬
meubra mancipemꝰ: ad eiꝰ implendam
uoluntatẽ totu mentis nr̃ȩ dirigamꝰ

Expanded text:
tanta gratia, videamus beata Maria in quanta tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, veniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procemembra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus
Abbreviated transcription (Latin):
dotalis et regia: cognatione semꝑ ad
uiuicẽ ꝓbatur ẽe coniuncta. Potuit aũ
pore fieri.datis nuptu feminis de tͥby¬
in tribu: ut manifeste beatã dĩ genitͥ¬
cem quȩ de tͥbu regia descendit. cum
tribu sacerdotali cognationẽ generis
habuisse constaret: qd̾ mysteriis cȩles¬
tib aptissime congruit. Oportebat nãq
ut appareus in mundo mediator dĩ et ho¬
minũ. de utraq tribu carnis originem
haberet: quia nunirũ ipse in humani¬
tate assũpta utrãq habit᷑us erat ꝑsonã:¬
et sacerdotis scilicet et regis. Si quidem
de regia eiꝰ potestate qua electis suis
regnum ꝑhenne tribuit. et p̾sens sc̃ĩ
eugłii lectio cestat᷑: quia regnabit in
domo iacob in ȩternũ: et regni eiꝰ non
erit finis. Porro de pontificali dignita¬
te illiꝰ in qua ꝓ nr̃a redẽptione hostiam
carnis suȩ offerre dignatꝰ ẽ. testatur
ppħa qui ait: tues sacerdos inȩterfio
scđm ordinẽ melchisedech. Accepta aũt

Expanded text:
dotalis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit autepore fieri datis nuptuin tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicet et regis. Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem
Abbreviated transcription (Latin):
munera quȩ mirabilit̃ accepit. digna
gratiarum actione collaudans
Quia fecit inͥ mnagua qͥpotens ẽ: et sc̃m̃
nom̃ eiꝰ. Nichil gͤ siuis meritis tribuit.
quȩ totã suã magnitudiisẽ ad illiꝰ do¬
nĩi refert: qͥ essentialit̃ poteus et mag¬
nus existens. fideles suos de paruis at¬
q infirinis fortes facere consueuit et
magnos. Bene aũt addiit. et sc̃m nom̃
esꝰ:ut admoneret audientes.immoõs
ad qͦs eiꝰ uerba ꝑuenirent instrueret
ad fidẽ et inuocationẽ eiꝰdẽ noĩs aduo¬
lare: qͥtinꝰ et ipsi scĩtatis ȩt̾nȩ ac salutis
uerȩ possent ẽẽ participes: iuxta illd̾̃

Expanded text:
munera, quae mirabiliter accepit, digna munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Nil igitur suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae posse
Abbreviated transcription (Latin):
riti pͥuilegio singłaris spuali ipsius di¬
lectione flagrabat: cuiꝰ corꝑali concepti¬
one gaudebat. Quȩ iure iniħu id est
salutari suo speciali p̾cet̾is scĩs gaudio
potuit exultare: quia quẽ ꝑpetuum
salutis auctorẽ nouerat. hunc ipsum
tẽporali ortu de sua carne nasciturum
ẽe sciebat: quatinꝰ in una eadẽq ꝑsona
ueracit̾ siuis et filiꝰ t̾e̾t et dñs. Quȩ seq̃ntibꝰ
quoq uerbis quã uilia de se ipsa sense¬
rit edocet: et qd̾ om̃e quicqͥd boni me¬
riti habuit. hoc suꝑna grã largiente
ꝑceꝑit dicens. Quia resper̃ humilitatẽ
ancillȩ suȩ: ecce enĩ ex hoc beatã me
dicent om̃s generationes. Humilem
qͥppe xp̃i ancillã suo iudicio se fuisse
demonstrat: s respectu se grẽ cȩlestis
repente sullimatã ꝓnuntiat: atq in
tantũ głificatã. ut sua beatitudo. p̃ci¬
pua. merito cunctarũ gentiũ uoce mi¬
ret᷑. Addit etiã adhuc. diuinȩ pietatis

Expanded text:
riti privilegio singularis spirituali ipsius diriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corporali conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona veraciter suus et filius esset et Dominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod omne quidquid boni meriti habuit, hoc superna gratia largiente perceperit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stita. ꝑ alios sp̃u reuelante ẽẽ patefacta
cernebat: mox etiã ipsa thesaurũ cȩli
quẽ incorde seruabat aꝑuit. Ait gͦ.
Magnificat aĩa mea dñm: et exulta uit
dona sͥ specialit̃ concessa confitet᷑.: de in¬
de generalia dĩ beneficia qͥb generi
humano in ȩternũ consulere ñdesis¬
tit enum̾at. ẜiꝰ aũt aĩa dũm magnifĩ¬
eat. qͥ om̃s interioris hoĩs sui asfectus.
diuinis laudib ac seruitus mancipat:
qͥ obseruantiã p̃ceptoꝵ dĩ. semꝑ eiꝰ po¬
tentiã maiestatis. se cogitare demons¬
trat. Eiꝰ sp̃c in dõsalutari suo exultat.
quẽ nichil int̾renis libet: nulla cadu¬
carũ rerũ affluentia emollit: nulla ad¬
uersitas frangit: s sola ipsiꝰ a quo salus
sꝑat᷑. et̃na sui conditoris memoria
delectat. Quȩ cũ omĩb ꝑfectis uerba
recte conueniant. maxime tam̃ ea bea¬
tam dĩ genit̾cẽ ꝓferre decebat. quȩ me¬

Expanded text:
praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae me
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Quis aũt fis me dicere. qͥs estimare
sufficiat quȩ tẽ grã sp̃s. dĩ geuit̾cem re¬
pleuerit: cũ tanta in matre p̃cursoris
lux doni cęlestis emicuit: Herũ audia¬
mꝰ uerba quȩ dixit: si forte exhis ualea¬
mus aliquantulũ dinoscere qͥd intꝰ ha¬
buerit. Audita gͦ responsione elisabeth
qua eã beatã inter mulieres p̃dicauit.
matrẽ dñi sui cognominauit. fide fortẽ
laudauit: ad euis ingressũ se ipsam cũ
filio. sp̃u sc̃o repletã esse signauit: ñ am¬
pliꝰ tacere potuit dona que cȩꝑat: s quȩ
semꝑ animo gerebat ubi aptu tempᷤ
inuenit. etiã deuota oris ꝓfessione pate¬
fecit. Namq ut uirginalẽ decebat pu
diu silentio tegebat: archanũ mysterii
celestis in sui pectoris abdito ueneraba¬
tur occultu: expectabat reuerent᷑. do¬
nec ipse donoꝵ distributor. qͥds doni
specialis tͥbuisset. qd secreti reuelasset.
quandoc̃q uellet ostenderet. At pꝰ¬
quã eadem quȩ s̃ erant charismata

Expanded text:
Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat puddiu silentio tegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ ꝓgeniȩ st̃ corpalit̾ editi: uerũ
etiã nos qui de gentib ad xp̃m cong̾¬
gau. illis fidĩ societate patrib copula¬
mur: a quib ꝓsapiȩ carnalis origine
longe segregam᷑. Et nos enĩ sem̾ac fili¬
i sumꝰ abrahȩ: cũ sacrasntis nr̃i redẽp¬
toris qͥ de genere abrabȩ carnẽ assũp¬
sit renascimur. Nos sumꝰ filui abrabȩ.
cũ illũ uidere sollerti iitentione que¬
rimꝰ: cuiꝰ diem beatꝰ abrabam exultauit

Expanded text:
brahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit
Abbreviated transcription (Latin):
ritate consubstantialẽ. De hoc et yxa¬
ias tempꝰ humanȩ redẽptiõis intueis.
ait. In illa die erit germen dñi in mag¬
nificentia et in głia: et fructꝰ terrȩ̨
sullimis. Sermen nãq dnĩ fuit in
magnificentia et głia. cũ sempiternꝰ
dĩ filiꝰ in carne temporalit̃ apparens.
magnitudine uirtutũ cȩlestiũ mun¬
do clirus effulsit. Fructꝰ quoꝙ terrȩ
sudimis effectus ẽ: quando carise quam

Expanded text:
ritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ eiꝰ filiũ credidit: cũ p̃dicantib.
apłis pͦ ascensionẽ eiꝰ cunctis palã cre¬
dentib. quia de uirgine natꝰ eẽt patu¬
erit. Nec p̾tereundum: qd̾ beata dĩ ge¬
nitrix meritis p̃cipiuis etiã noĩe testi¬
monium reddit. Interp̾tat᷑ enim stella
maris. E ipsa quasi sydꝰ eximiu inter
fluctꝰ scłi labentis: gr̃a pͥuilegii speciał
refulsit. Ingressus aũt angłs ad eam.
dixit. Aue gr̃ã plena: dñs tecũ: bene¬
dicta tu inmulierib. Quȩ salutatio.
quantu humane consuetudini in au¬
dita: tantu ẽ. beatȩ mariȩ dignitati
congrua. Uere et enĩ grã erat plena:
cui diuino muneri collatum ẽ. ut pͥma
int̾ feminas głosissimũ dõ uirginitatis
minꝰ offerret. Unde iure. anglico aspec¬
tu simul et affatu meruit ꝑfrui: quȩ
anglicã studuit uitã imitari. Ue gr̃ã
It idõ uere dñs cum illa erat: quã et
priꝰ nouo castitatis amore. a derrenis

Expanded text:
ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Id̾o enĩ ueracit̾ ex semine dauid
ortꝰ ẽ dñs: quia in corrupta eiꝰ genitͥe
uerã de stirpe dauid originem duxit.
sur aũt ipse ñ de simplici uirgine. s
de despont᷑a uiro concipiet nasci uolu¬
erit: plurime a patrib rationabiles
causȩ ꝓferunt᷑. Equib ꝑmaxima ẽ.
ne uelut stupri i ea dãpnaret᷑. si uirũ
ñ habens filiũ ꝓcrcaitt. Beinde ut
in his etiã quȩ domestica cutra nat᷑alit
erigebat. puerꝑa solatio sustentaret
iurili. Oportebat gͦ beatã mariã hab̃e
uirũ. qui et testis integritatis eꝰ certissi¬
mꝰ: et nati ex ea diũ ac saluatoris nr̃i es¬
set nutritiꝰ fidissimꝰ: quiq et ꝓ eo paruu¬
lo scd̃m legẽ hostias ad templũ deferret:
et eũ instante ꝑsecutionis articło. in ȩ¬
gyptu cũ matre ferret ac referret: ali¬
aq illi ꝑplura quȩ assũptȩ humanita¬
tis fragilitas poscebat necessaria mini¬
straret. Nec multu obfuit. si qͥs illum

Expanded text:
. Ideo enim veraciter ex semine David ortus est Christus, quia incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum
Abbreviated transcription (Latin):
incredulã exẽplis hortat᷑ ad fidẽ: s ut
bene iã credenti quȩ audierat. ãpliora
suꝑnȩ dispensationis miracda repli¬
cat: ut quȩ dñm uirgo erat paritura.
p̃cursorẽ quoq dñi de anu. ac diu ste¬
rili parente cognosceret ẽe nasciturũ.
Nec mirandum iuxta hystoriã. qd̾ elisa¬
beth cognata dicat᷑ mariȩ. cu suꝑius
hȩc de domo dauid. illa de filiabꝰ aarois
ipse de tͥbu iuda de qua dauid ortus ẽ
uxorem acceꝑit: uidelicet elisabeth fi¬
liam aminadab. sorororẽ naason: qui
fuit dux tͥbiᷤᷤuida indeserto. cũ egrede¬
rent᷑ ex egypto. Rursusq regnantib
dauid posteris. legimꝰ qd̾ ioiada ponti¬
fex maximꝰ urorẽ habuerit de tribu
regali: hoc ẽ iosabeth filiã regis ioram.
pse ẽ enĩ ioiada. cuiꝰ filiũ zachariam

Expanded text:
incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron aron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam
Abbreviated transcription (Latin):
anicȩ incarnationis intelligere. Obum¬
brari enĩ nobis dicuinꝰ. cũi feruente me¬
ridiano sole. uł arborẽ mediã. uł aliud
qd̾ libet umbracłi genꝰ int̾ nos et solem
opponimꝰ: qͦ ardorẽ eiꝰ uł luc̃e nob̾ tole¬
rabiliorẽ reddamꝰ. Redẽptor gͥ nr̃ non
umerito solis luce uł ardore designat᷑:
qͥ nos et u̾itatis scientia illustrat. et amo¬
re inflãmat. Unde ipse ꝑ ꝓpħamdicit.
Uob̃ aut̃ tuñtib nom̃ meũ. orietur sol
iusticiȩ. Cuiꝰ uidelicet solis radios beata
uirgo suscepit: q̃ndo dñm suscepit. Sed
idem sol. id ẽ. diuinitas redẽptoris nr̃i.
tegmine se humanȩ naturȩ qͣsi umbra¬
cło quoda obtexit: qua mediante uir¬
ginis eũ iuscera ferre sufficerent. Sicꝙ¬
uscera uirtꝰ altissimi obumbrauit ei:
dũ diuina xp̃i potentia et eã p̃sentia¬
lit̃ impleuit: et ut capi ab illa posset
substantia se nr̃e fragilitatis obnubit.
Et ecce elisabeth cognata tua: et ipsa con¬
cepit filiũ in senẽctute sua. Non quasi

Expanded text:
Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
doctor. adest. En uno eodẽq momento
cũ uoce salutantis gaudiũ nascit᷑ infan¬
tis: quia dũ uox ad aures ꝑuenit corꝑa¬
les: uirtꝰ sp̃ualis cor intrauit audientis.
Nec solũ genitrice: s et sobolẽ amore
dñi aduenientisumentis accendit.
Unde mox eadẽ p̃cursoris dñi genitͥr.
ea quȩ in occulto cognouerat: his qui si¬
mul aderant. et audiebant palã eũgłizare
curauit. Nã subdidit. Et beata q̃ credidit:
et hoc quoq ꝑ sp̃m didicit elisabeth. quę
angłs ad mariã uerba ꝓtulerit: qd̾ illa
mor euglitanti credidit. Sd hȩc diuina¬

Expanded text:
itus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento itus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae crediditet hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti credid
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde hoc mͥ. ut ueniat mat̾ dñi me¬
iad me: O quanta in ꝓpħisse m̃te hu¬
militas: quã uerus sermo dñi quem
dix̃. Suꝑ quẽ reqͥescet sp̃c m̃s: nͥ super
humilẽ et quietũ. et crementẽ uerba
mea: Matrẽ quidẽ dñi quȩ ad se uene¬
rat mox ut uidit. ẽẽ cognouit: sed nil
in se talis meriti qͦ digna fieret a tanta
contulit. munꝰ parit᷑ humilitatis p̃stitit.
ꝓpħico nãq repleta sp̃u. genitͥcem ad se
aduentasse saluatoris intelligit: s hu¬
militatis sp̃u ccspecta. minꝰ dignã se eiꝰ
aduentu dep̃hendit. Ecce enĩ ut facta
t̃ uox salutationis tuȩ in aurib meis:
exultaiit in gaudio infans in ut̾o meo.
Intellex̃ elisabeth. eode qͦ impleta erat sp̃u
reuelante. qͥd illa exultatio sui significas¬
set infantis: hoc ẽ illiꝰ uenisse matr̃ẽ cuiꝰ
ipse p̃cursor. ac demonstrator. c̾et fũt᷑us.
set quã miranda. quã cita sci sp̃e operatio.
Nulla qͥppe in discendo mora ẽ: ubi sp̃c

Expanded text:
Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta iae donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, sultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranda, quam cita sancti Spiritus operatio! Nulla quippe in discendo mora est, ubi Spir
Abbreviated transcription (Latin):
censet᷑. qͥ et priꝰ inuitante andrea. mox
dñm uidere curauit: et pꝰmodũ cum
ipse dñs eũ ad discipłatu uocaret. statĩ
cũ eodẽ andrea quẽ parit̃ uocauit relic¬
tis retib quoꝵ usu uiuebat. eũ sequi non
anuut. Unde et andree quoq nomen.
uerã mentis eiꝰ imaginẽ p̃fert. Andreas
sortẽ ꝑtiuere docet. qͥ tẽꝑalia quȩ possi¬
dent fortit᷑ ȩt̃noꝵ amore contempnuns:
qͥ credentes uide bona diũ in t̾ra uiuen¬
tisĩ. donec ͥ ᷤ ꝑcipiant. expectare dñm¬

Expanded text:
censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant
Abbreviated transcription (Latin):
grã ꝑunctos ac sauatos. siu scĩ nominis
donaret ẽẽ participes. Seq̃r. Intuitus
aut̃ eũ iħc: dixit. Tues symon filius
iolianna. Intuitꝰ ẽ. symouẽ ihc. ñ exteri¬
orib solumm ocłis. s et int̾no diuinita¬
tis intuitu: uxta illud beatissimi samu¬
helis. Homo uidet in facie. ds̃ autem
intuet᷑ cor. Nidit cordis eiꝰ simplicitatẽ :
uidit animi sullunitatẽ: cuiꝰ merito
cunctȩ cẽt p̃ferendꝰ ȩccł̃ie. Uidit quia
uocante andrea feruente ad se amnore
ꝑuolauerit: idõq uenientẽ mox fami¬
liari affat᷑ eloquio. Tuȩs inqͥt symon
filiꝰ iohanna. Nec magnũ dño uocabu¬
sũ cuiͦlibet hoĩs uł patris eiꝰ dicere. qui
omniũ scõꝵ noĩa scripta tenet in cęlo:
s positurus discipło nom̃ meriti sub li
ostende. quia qd̾ a parentib acceꝑat nom.
etiã ipsum signisicone uirtutis ñ caret.
Symongͦ obȩdiens: iohannia dr̃ dñi grã.
lu es symon filiꝰ i ohanna: tu es obȩdieis.

Expanded text:
gratia perunctos ac sanatos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublimiostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. STu es Simon filius Joanna, tu es obediens fi
Abbreviated transcription (Latin):
plet᷑us. et anteꝙͣ. nasceret᷑ adueniente
dño quib ualebat indicus intimauit.
Aderat nãq dmpꝰ quo impleret᷑ angłi
sermo quẽ dixerat: quia sp̃u sc̃o replebi
magna. Recte uoce magna: qr mag¬
na dĩdona cognouit. Recte magna
quia illũ quẽ ubiq p̃sentẽ nouerat.
etiã corꝑalit᷑ ad e̾e̾ sentiebat. Mlagna
et enĩ uoce: ñ tam clamosa. ꝙͣ. deuota
intelligendum ẽ. Neq enim modice
uocis deuotione dñm laudare uolẽ¬

Expanded text:
pleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto repmagna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare vale
Abbreviated transcription (Latin):
recuꝑamur ęternã: ñ hoc nob̃ ipsis. s eiꝰ
grẽ tribuamꝰ cudictum ẽ. inira mise¬
ricordiȩ memor eris. Sĩc locutus ẽ ad
patres urõs: abrabam et semini eiꝰ in
scła. Patrũ memoriã faciens beata ora¬
Ria. recte abraham nominatim expri¬
mit: quia et si multi patres ac scĩ dñi¬
cȩ incarnatioĩs testimoniũ mysticȩ p̃¬
tulerint: ipsi tam̃ pͥmo manifestȩ st̃
eiꝰdem in carnatioĩs ac nr̃e redẽptiõĩs
in te benedicent᷑ uniu̾se cognationes
t̃rȩ. Qd ad dñm saluatorẽ ꝑtinere nul¬
lus fideliũ dubitat: qͥ ad ddandã nobis
benedictionẽ ꝑpetuã de stirpe abra¬
hȩ ad nos uenire dignatꝰ ẽ. Sesn aut

Expanded text:
recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere nullus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignat
Abbreviated transcription (Latin):
morari mĩȩ sue. Irł qͥppe uir uidens
dm̃ int̾pretat᷑: quo noĩe omĩs redẽptors
hominu̾ cȩcꝰ designat᷑. ꝓpt̾ qͦs ut dm̃ ui¬
dere ualeant. ipse ds̃ homo uisibilis
int̃ homines apparuit. Qui suscepit
isrł. quasi medicꝰ egrũ quẽ curaret: qͣsi
rex popłm quẽ abhostiũ incursionẽ
defendet: ummo hoste ꝓstrato lib̃um
redđ et: ac secu ꝑpetuo regnare donaret.
Et bene addidit puerũ suũ: uidelicet
humilẽ obedientẽq significans: quia
non ñ ꝑ uirtutẽ humilitatis quis ad
sortẽ potest redẽptionis at tingere.
Unde et dñs ait. Nisi conuersi fueritis
iesficiamini sic̃ paruuli: ñ intrabitis
in regnũ celoꝵ. Bene quoq subiuixit.
memorari miscđiȩ suȩ: quia qđ dñs ho¬
minẽ ut redimeret assũpsit. ñ humane
meritũ conditiois: s diuine donũ pieta¬
tis ertitit. Quid enĩ pꝰ culpã p̃uaricatio¬
nis: nͥ iustam conditoris urã meruimꝰ:
Restat gͦ ut quotqͦt ad salutẽ uitamq

Expanded text:
idens Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ p̃ueniente se grã suꝑne pietatis.
ut hab̾e posset accepit. Ecce audistis
scrutari. qͥd archani contineat nom̃ qͦ
eũ denuo saluator. appellauit. Tu in¬
qͥt uocaberis cephas. qd̾ interp̾tatur
petrus. Neq uͦ petͥ uocabulo quasi he¬
breo uł syro. aliam interp̃tationẽ q̃rere
oportet: s ꝓcerto nosse. quia idem grece
et latine petrus. qd̾ syruce cephas sig¬
nificat: et in utraq lingua nom̃ a pet᷑
diriuatũ ẽ. Uocat᷑ aut̃ petrus obfirmi¬
tatẽ sidĩ: uocat᷑ petrus obiniuncibile
robur m̃tis: uocat᷑ petrus. quia illi so¬
lidissimȩ petrȩ de qua apłs ait. petra
aut̃ erat̾ xp̃s: unica deuotione adhesit.
Huic ẽ enim qd̃ eadem petra udelicet
xp̃e. cum int̾rogaret discipłos suos quẽ
eũ cẽ dicerent. ac petrus respondet diceis.
tu es xp̃s filiꝰ dĩ uiui: continuo purã eiꝰ
confessioriẽ iuxta utriꝰq nõĩs significan¬
tiã digna remuneratiõe donauit. S et
ipsa petri appellatio. qͥd in se sacram̃ti

Expanded text:
mirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit. Ecce audistis,scrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ mulieres: et benedictꝰ fructꝰ uentͥs
tui. Benedicta ẽ enĩ in cõꝑabilit᷑. que et
diuini germinis suscepit głiam: et co¬
ronã integritatis seruauit. Benedicta
tu int̾ mulieres: ꝑ cꝰ partũ uirgineum.
a natis mulierũ maledictio prime ma¬
tͥs exlusa ẽ. Benedictꝰ fructꝰ uent̾s illiꝰ.
ꝑ quẽ et sem̃ incorruptiois et suꝑne he¬

Expanded text:
in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
nies: tuñtib eũ. Progenies aut et pro¬
genies. uł utriꝰq popłi iudei uidelicet
et gentilis appellat: uł certe omniũ ꝑ or¬
bem nationũ quas in xp̃o credit᷑as ẽẽ pre¬
uidebat: quia sic̃ petrus ait. non ẽ ꝑso¬
narũ acceptor dõ. s in omũ gente qui ti¬
met eũ et oꝑat᷑ nisticiã acceptꝰ est illi.

Expanded text:
nies, timentibus eum. Progenies autem et progenies vel utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, appellat, vel certe omnium per orbem nationum, quas in Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus ait, Non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi
Abbreviated transcription (Latin):
editi. sp̃uali lauachro sunt in xp̃o renati.
Inqua uidelicet domo regnabit in ȩt̃nũ.
et regni eiꝰ non erit finis. Regnat
quippe in ea inp̃senti uita cum elec¬
toꝵ corda ꝑfidẽ et dilectionẽ suam in¬
habitans regit: atq ad ꝑcipienda su¬
ꝑnȩ retͥbutionis dona. continua ꝓtec¬
tione gub̃nat. Regnat in fut᷑a: cum
eosdem finito statu tẽꝑalis exilii. ad ha¬
bitationẽ pat̾ȩ cȩlestis introducit: in
qua p̃senti eiꝰ uisione semꝑ admoniti.
nil aliud agere. quã eiꝰ uacare laudib
gaudent. Dixit aũt maria ad angłm.
Quomꝰ fiet istud. q̃m uirũ ñ cognosco:
Quomͦ inqͥt fieri potest. ut concipiam
pariãq filium: quȩ in castimonia uir¬
ginitatis uitã con sũmare disposui:
Nonaut̃ quasi incredula uerb̃ angłi.
quomͦ hȩc impleri ualeant requirit:
scerta quia oportebat impleri qđ
et tc̃ ab angło audiebat. et priꝰ a ꝓpħa
dictũ legerat. qͦ id ordine cõplendũ

Expanded text:
editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum
Abbreviated transcription (Latin):
de potestate tenebrarũ: et tͣnstulit
in regnũ filiic aritatis suȩ. Hinc ẽ. qd̾
idem popłs diuino admonitꝰ instincty.
cũ passurus ille ierosolimã ꝓꝑaret:
in eiꝰ laudẽ gaudens de cantabat. Be¬
nedictus qui uenit ui noĩe dñi rex
isrt. & iuxta aliũ eu̾głistam. Bene¬
dictũ qd̾ uenit regnũm patͥs nr̃ĩ dđ.
Aderat enĩ tempiis. qͦ redẽpto ꝑeiꝰ san¬
guinẽ inundo. rex agnosceret᷑ ñ solum
domꝰ dauid. s et totius ȩccłiȩ: immo
omniũ conditor et rector scłoꝵ. Unde
recte angłs pꝰ quã dixit. et dabit illi
dñs ds̃ sedem dauid patͥs eiꝰ continuo
subiunx̃. Et regnabit indomo iacob
in ȩternũ. Dom̃ii namq iacob ȩccłiam
dic̃ uniuersã. quȩ ꝑfidẽ et confessio¬
nem xp̃i ad patriarcharũ ꝑtinet sor-¬
tem: siue in his qͥ de patͥarcharum
stirpe. carnis originẽ duxert̃: seu in
illis qui de alus nationib carnaliter

Expanded text:
de potestate tenebrarum, et transtulit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsisse substantiã carnis. Iuerit
magnꝰ. et filiꝰ altissimiuis cabit᷑. Confite¬
re eundẽ etiã uerũdm̃ de dõ u̾o: et ȩt̾no
pat̾ filiũ semꝑ ẽe coȩterñu. Nd̃ aũt fut᷑o
t̃pre dr̃. hic erit magnꝰ et filiꝰ altissimi
uocabit᷑. nemo ita intelligendũ putec.
qd̾ dñs iħc xp̃s ante partu uirginis ñ
fuerit: s ita hoc potiꝰ dictũ intelligamꝰ
quia potentiã diuinȩ maiestatis quã dĩ
filiꝰ eternalit̃ habuit. hanc idem homo
natꝰ ex t̃pre acceꝑit. ut una in duab na¬
turis ꝑsona eẽt inediatoris ac redẽpto¬
ris nr̃i. Et dabit illi dñs ds sedem dauid
patris eꝰ. Sedem dauid. regnũ dic̃ isrł¬
hiticȩ plebis: qͦd suo tp̃re dauid. iuben¬
de parit̃ et iuuante dño. fideli deuoti¬
one gub̃nabat. Dedit gͦ dñs redẽpto¬
ri nr̃o sedem dð̾ patͥs eiᷤ. quando hunc
de genere dauid in carnari disposuit:
regnum. De qͦ apłs ait. Qui eruit nos

Expanded text:
assumpsisse substantiam carnis. Hic erit assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum verum de Deo vero, et aeterno Patri filium semper esse coaeternum. Quod autem futuro tempore dicitur, Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, nemo ita intelligendum putet quod Dominus Christus ante partum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis gauisa ẽ. honore parentis: qͦdq uir¬
ginem matrẽ decebat. dĩ filiũ ꝓcreauit.
Quȩ pꝰquã more humanȩ fragilitatis.
et uisiõe angłica. et insolita ẽ salutatiõe
turbata: mox idem angłs eã repetito ser¬
mone ne tuneat hortat᷑. Qd̃q maxime
tumorẽ pellere consueuit. qͣsi bene cog¬
nitã ac domesticã ꝓpͥo eã noĩe uocat:
et quare grã plenã diceret. diligenter
edocet. Netimeas inqͥt maria: inuenis¬
ti enĩ grãm apud dm̃. Ecce concipies in
ut̾o et paries filiũ: et uocab nom eius
iħm. Hic erit magnꝰ: et filiꝰ altissimi
uocabit᷑. Notandus sollert᷑ ordo uerboꝵ:
et tanto artiꝰ ẽ cordi inserendꝰ: quanto
manifeste patet. quia in his tota redẽp¬
tionis nr̃ȩ summa consistit. Nã mani¬
festissime dñm iħm. id ẽ. saluatorem
nr̃m. et uerũ dĩ patͥs: et uerũ hominis¬
matͥs filiũ p̃dicant. Ecce inqͥt c̃cipies
inut̾o: et paries filiũ. Agnosce uerum
hunc hominẽ:uerã de carne uirginis

Expanded text:
irginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum Jesum, id est, Salvatorem nostrum, et verum Dce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis
Abbreviated transcription (Latin):
tate cõplenda. Mirĩiq in modũ idem
sp̃c eã cũ repleuit. p̃sentiũ simul. p̃t̾itoꝵ
et fut᷑oꝵ scientia instruxit. De p̃sentib
nãq se edoctã monstrauit: cu beatam
orariã matrẽ dñi su uocans. quia redẽp¬
torẽ humani generis in ut̾o gestaret
indicauit: unde etiã fructũ uentͥs exꝰ
singłarit̃ beneddictũ ẽẽ ꝓfessa ẽ. Pre te¬
ritoꝵ se noticiã accepisse signauit. quȩ

Expanded text:
e complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitia
Abbreviated transcription (Latin):
cussa ꝑsistit. et ꝑ quã ipsa ȩccłia nascitur
ac nutrit᷑. latiꝰ exponendo dicere libuit:
quia solent artiꝰ multo et aliq̃n dulcius
inherere cordib audientiũ. ea que fig᷑a¬
rũ antiqͥtate p̃missa. si demũ noua sp̃u¬
alit̃ explanatione dilucidant᷑: ꝗͣ quȩ sine
ullis figurarũ exemplis simplici tantũ
narratione credenda uł agenda monent᷑.
trarietate terrente. nulla blandiente se¬
renitate. a fidĩ firmitate diuellamut.
Neglectis delituis cẽꝑalib. sola nos inp̃¬
senti redẽptoris nr̃i dona celestia delec¬
tent: sola int̾ erũ. nas scłi spes uisionis
illiꝰ consolet᷑. Recolamꝰ seduli egregium
dauid ꝓpħȩ et regis exemplũ: qui c̃u in
intuitu. memor fuit dĩ et delectatus ẽ:
et ut ad eandẽ eiꝰ uisionẽ ꝑuenire mere¬
amur: obstacła uitioꝵ que hanc ĩpedire
solent. satagamꝰ a nr̃o et corꝑe et mente
secludere. Neq enĩ ad eũ ñ rectis oꝑum

Expanded text:
cussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur cussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur.trarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in cto mentis intuitu, memor fuit Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum