comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hec dicit dñs exercitu¬
um: dicens. Ecce uir: oriens
nom̃ eiꝰ. Et subt̾ eũ oriet᷑: ⁊ edi¬
ficabit templũ dño  ipse extru
lio suo. Et erit sacerdos sitper
solium fiũ: ⁊ consilium paeis
erit int̾ duos illos. Et corone
erunt helem. ⁊ tobie. ⁊ idaie. ⁊
hen. filio sophonie: memoria¬
le in templo dñi. Et qui ꝓcul
sunt uenient. ⁊ edificabunt in
templo dnũ. Et scietis. qͥa dñs
exercituũ misit me ad uos. R
est in anno quarto darii regis.
factum ẽ uerbũ dñĩ ad zachari¬
am. in quarta mensis noni qͥ
est casleu: ⁊ miser̃ ad domũ dei
sarasar. ⁊ rogomelech. ⁊ uiri qͥ
erant cũ eis ad dep̾candã faciẽ
dni: ut dicerent sacerdotibus
quentes. Nunqͥd flendum michi
est in mense quinto: uel scificare
me debeo. sic̃ feci ram multis an-¬
nis: Et factũ est uerbũ dñi ex¬
ercituũ ad me: dicens. Loquere
ad omnẽ ppłm terre. ⁊ ad sacer¬
dotes: dicens. Cũ ieiunaretis et
plangeretis in qͥnto ⁊ in septimo

Expanded text:
s exercituum dicens ecce vir Oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum Domino et ipse extruelio suo et erit sacerdos super solio suo et consilium pacis erit inter duos illos et coronae erunt Helem et Tobiae et Idaiae et Hen filio Sofoniae memoriale in templo Domini et qui procul sunt venient et aedificabunt in templo Domini et scietis quia Dominus exercituum est in anno quarto Darii regis, factum est verbum Domini ad Zachariam, in quarta mensis noni, qui est Casleu. Et miserunt ad domum Dei, Sarasar, et Rogommelech, et viri qui erant cum eo, ad deprecandam faciem Domini: Ut dicerent sacerdotibus quentes: Numquid flendum mihi est in quinto mense, vel sanctificare me debeo, sicut feci jam multis annis? Et factum est verbum Domini exercituum ad me, dicens: Loquere ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, diplangeretis in quinto et in septimo
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa hec. Et erit: sic̃ eratis
maledictio in gentibꝰ domꝰ uida
et domus ifrl̃: sic saluabo uos
et eritis benedictio. Nolite time¬
re. Confortent᷑ manus ur̃e: qͥa
hec dicit dñs exercituum. Sic̃
cogitaui ut affligerẽ uos cũ ad
tracundiã ꝓuocassent me patres
ur̃i dicit dñs. ⁊ ñ sum misertꝰ.
sic conuersus cogitaui in diebus
istis. ut benefaciam ierłm ⁊ do¬

Expanded text:
universa haec et erit sicut eratis universa haec et erit sicut eratis maledictio in gentibus domus Iuda et domus Israhel sic salvabo vos et eritis benedictio nolite timere confortentur manus vestrae quia haec dicit Dominus exercituum sicut cogitavi ut adfligerem voiracundiam provocassent me patres vestri, dicit Dominus, et non sum misertus. Sic conversus cogitavi in diebus istis, ut benefaciam et
Abbreviated transcription (Latin):
erit. dicit dñs exercitiũi: ¶Hec
dicit dñs exercituum. Ecce ego
saluabo ppłm meũ de terra orien-
tis: ⁊ de terra occasus solis. Et
adducã eos: ⁊ habitabunt in
medio ierłm: ⁊ erunt michi in
ppłm: et ego ero eis in deum: in
ueritate ⁊ in iusticia. Hec dicit
dñs exercituũ. Confortent᷑ manꝰ
ur̃ẽ qui auditis in diebꝰ his ser¬
mones istos ꝑ os ꝓphaꝵ. in die
qua fundata est domꝰ dñi exer¬
cituũ: ut templũ edificaret᷑. Si¬
quidẽ ante dies illos merces ho¬
minũ non erat: nec merces iu¬
mentoꝵ erat: neq introeunti
et exeunti erat pax p̃ tribula¬
tione. Et dimisi om̃s homines:
unũ quẽq contra ꝓximũ suũ:
Nunc aut̃ non uixta dies prio¬
res ego faciã reliquiis ppłi huiꝰ
dicit dñs exercituũ: sed semen
pacis erit. Yinea dabit fructũ
suum: ⁊ terra dabit germ̃ suũ:
et celi dabunt rorem suũ. Et pos¬
sidere faciã reliquias ppłi huius

Expanded text:
erit dicit Dominus exercituum haec erit dicit Dominus exercituum haec dicit Dominus exercituum ecce ego salvabo populum meum dtis et de terra occasus solis, et aducam eos et habitabunt in medio Ierusalem et erunt michi in populum, et ego ero eis in deum in veritate et in iusticia. Hec dicit Dominus exercituum confortentur manus vestrae qui auditis in diebus his sermones istos per os prophetarum in die qua fundata est domus Domini exercituum ut templum aedificaretur siquidem ante dies illos merces hominum non erat nec merces iumentorum erat neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum nunc autem non iuxta dies priores ego faciam reliquiis populi huius dicit Dominus exercituum sed semen pacis erit vinea dabit fructum suum et terra dabit germen suum et caeli dabunt rorem suum et possidere faciam reliquias populi huius
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ uerter̃ scapulã recedentẽ:
et aures suas aggrauauer̃. ne
audirent: ⁊ cor suũ posuerunt
ut ad amantẽ. ne audirent le¬
gem ⁊ uerba que misit dñs ex¬
erunt: sic clamabunt ⁊ non ex¬
audiam: dicit dñs exercituum:
Et disꝑsi eos ꝑ omĩa regna que
nescunt: ⁊ terra desolata ẽ ab
eis: eo qͦd non eẽt transiens et
reuertens. Et posuer̃ terrã desi¬
derabilem in desertũ. Et factum
est uerbũ dñi exercituũ: dicens:
Hec dicit dñs exercituũ. Sela¬
tus sum syon zelo magno: ⁊ in¬
dignatione magna zelatus fum
eã. Hec dicit dñs exercituum:
Reuersus sum ad syon: ⁊ habi¬
tabo in medio ierłm. Et uocabit᷑
Hec dicit dñs exercituũ. ildhuc
habitabunt senes ⁊ anus in pla¬
teis ierłm: ⁊ uiri baculus in
Et platee ciuitatis cõplebuntur
infantibꝰ ⁊ ꝑuellis: ludentibꝰ in
plateis eiꝰ. Hec dicit dñs exerci¬
tuũ. Si difficile uidebit᷑ in oculis
reliquiaꝵ pplĩ huiꝰ in diebꝰ illis:
nunqͥd in oculis meis difficile

Expanded text:
re, et auerterunt scapulam recedentes, et aures suas aggrauauerunt, ne audirent. Et cor suum posuerunt ut adamantem, ne audirent legem et verba quae misit Dominus ex audierunt sic clamabunt et non exaudiam dicit Dominus exercituum et dispersi eos per omnia regna quae nesciunt et terra desolata est ab eis eo quod non esset transiens et revertens et posuerunt terram desiderabilem in desertum et factum est verbum Domini exercituum dicens haec dicit Dtus sum Syon zelo magno, et indignatione magna zelatus sum eam; haec dicit Dominus exercituum: Reversus sum ad Syon et habitabHec dicit dominus exercituum: Adhuc habitabunt senes et anus in plateis Ierusalem et viri baculus in r infantibus et puellis ludentibus in plateis eius haec dicit Dominus exercituum si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi huius in diebus illis numquid in oculis meis difficile
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Et leuaui oculos meos. ⁊ ui¬
di. Necce due mulieres egredien¬
tes: ⁊ sp̃s in alis eaꝵ. Et habebant
alas: quasi alas milui. Et leua¬
uer̾ amphorã int̾ terrã ⁊ celum:
¶Et dixi ad angłm qͥ loquebat᷑
in me. Quo iste deferunt ampho¬
ram: Et dixit ad me. Ut edificet᷑
eis domus in terra sennahar.
stabiliat᷑. ⁊ ponat᷑ ibi suꝑ basem
suam. Et conuersus sũ. ⁊ leuaui

Expanded text:
levavi oculos meos et vidi et ecce duae mulieres egredientes et spiritus in alis earum et habebant alas quasi alas milvi et levaverunt amphoram inter terram et caelum et dixi ad angelum qui loquebatur in me quo istae deferunt amphoram et dixit ad me ut aedificetur ei domus in terra Sennaar et stabiliatur et ponatur ibi super basem suam et c
Abbreviated transcription (Latin):
Uanus ẽ qui seruit deo ł quod
emolum̃tum. qͥa custodiuimꝰ p̃¬
cepta eiꝰ: ⁊ qͥa ambulauimꝰ tris¬
tes corã dño exercituũ: Ergo
nunc beatos dicimꝰ arrogantes:
Si quid̾e edificati sunt facientes
impietatẽ: et tẽptauer̃ d̾m: et
salui facti sunt. Tunc loquuti st̃
timentes d̃m: unusqͥsq cũ ꝓxi¬
mo suo. E attendit dñs ⁊ audiuit:
et scriptus ẽ liber monim̃ti corã
eo: timentibꝰ dñm. ⁊ cogitantibꝰ
nom̃ eiꝰ. Et erunt mͥ ait dñs
exercituũ in die qua ego facio
in peculiũ: ⁊ parcã eis sic̃ par¬
cit uir filio suo seruienti sibi
Et conuertemini:⁊ uidebitis qͥd
sit int̾ iustũ ⁊ impiũ: ⁊ inter
seruientẽ deo ⁊ ñ seruientẽ ei. se

Expanded text:
o et quod emolumentum quia custodivimus praecepta eius et quia ambulavimus tristes coram Domino exercituum ergo nunc beatos dicimus arrogantes siquidem aedificati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum et salvi facti sunt tunc locuti sunt timentes Deum unusquisque cum proximo suo et adtendit Dominus et audivit et scriptus est libereo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientem ei. E
Abbreviated transcription (Latin):
medio duoꝵ montiũ. Et mon¬
tes: montes erei. In quadriga
prima equi rufi. ⁊ in quadriga
sedã equi nigri: et in quadri¬
ga terciã equi albi: ⁊ in quadri¬
ga quarta equi uarii fortes. Et
respondi: ⁊ dixi ad anglm qui
loquebat᷑ in me. Quid sunt hec
dñe mi: Et respondit angls: ⁊
ait ad me. Isti sunt quatuor
uenti celi : qͥ egrediunt᷑ ut stent
corã dñatore omĩs terre. In qͥ
erant equi nigri: egrediebant᷑
in terrã aquilonis. Et albi e¬
gressi sunt post eos. Et uarii
egressi sunt ad t̾ram austriͦ ii
aut̃ erant robustissimi. exierũt:
et querebant ire ⁊ discurrere

Expanded text:
medio duorum montium: et montes, montes aerei. In quadriga prima equi rufi, et in quadriga secunda equi nigri, et in quadriga tertia equi albi, et in quadriga quarta equi varii fortes. Et respondi, et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus, et ait ad me: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur, ut stent coram Dominatore omnis terrae. In qua erant equi nigri, egrediebantur in terram aquilonis: et albi egressi sunt post eos: et varii egressi sunt ad terram austri. Qui autem erant robustissimi, exierunt, et quaerebant ire et d
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixistis. Quã obcausã: Quia
dñs testificatus ẽ int̾ te ⁊ uxorẽ
pubertatis tue: quã tu despexisti
Et hec particeps tua: ⁊ uxor fede¬
ris tui. Nonne unus fecit: ⁊ resi¬
duum sp̃s eiꝰ est: Et qͥd unꝰ querit:¬
nisi sem̃ dei: Custodite gͦ sp̃m ues¬
trum: ⁊ uxorẽ adolescentie tue
noli despicere. Cum odio habueris
dimitte: dicit dñs deus ifrl̃. Ope
borare fecistis dñm in sermonibꝰ
ur̃is: ⁊ dixistis. In quo eũ fecimꝰ
nis qͥ facit malũ bonus est in
conspectu dñi:⁊ tales ei placent.
Nut certe. ubi ẽ deus iudieu:¬

Expanded text:
et dixistis: quam ob causam? quia dominus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec particeps tua et uxor foederis tui. nonne unus fecit, et residuum spiritus eius est? et quid unusquinisi semen Dei? Custodite ergo spiritum vestrum, et uxorem adolescentiae tuae noli despicere. Cum odio habueris, dimitte, dicit Dominus Deus Israel; Operborare fecistis Dominum in sermonibus vestris, et dixistis: In quo eum fecimusnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: aut certe ubi est Deus judi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qͥa dñs exercituũ misit me
ad uos ͤius enĩ despexit dies pal¬
uos: Et letabunt᷑: ⁊ uidebunt
lapidẽ stagneũ in manu zoro¬
babel. Septẽ isti oculi dñi: qui
discurrunt in unuiersã terrã:
Et respondi: ⁊ dixi ad eũ. Qud
sunt due oliue iste: ad dexterã
candelabri ⁊ ad sinistrã eiꝰ. Et
respondi scdõ: ⁊ dixi ad eũ. iud

Expanded text:
cituum misit me ad vos quis enim despexit dies pavos et laetabuntur et videbunt lapidem stagneum in manu Zorobabel septem isti oculi Domini qui discurrunt in universa terra et respondi et dixi ad eum quid sunt duae olivae istae ad dextram candelabri et ad sinistram eius et resp
Abbreviated transcription (Latin):
Et reuertet᷑ omĩs terra usq ad
desertũ. De colle reminon: ad
austrũ ierłm. Et exaltabit᷑: et
habitabit in loco suo. a porta
beniamin usq ad locum porte
prioris: usq ad portã anguloꝵ:
Et a turre ananeel. usq ad tor¬
cularia regis:⁊ habitabunt in
ea. S anathema ñ erit amplius:
sed sedebit ierłm secura. Et erit

Expanded text:
et revertetur omnis terra usque ad et revertetur omnis terra usque ad desertum de colle Remmon ad austrum Hierusalem et exaltabitur et habitabit in loco suo a porBenjamin usque ad locum portae prioris, usque ad portam angulorum, et a turre Ananehel usque ad torcularia regis, et habitabunt in ea, et anathema non erit amplius, sed sedebit in Hierusalem secura.--Erit
Abbreviated transcription (Latin):
be. Et egrediet᷑ dñs. ⁊ p̃liabitur
contra gentes illas: sic̃ preliatꝰ
est in die certaminis. Et stabuis
pedes eiꝰ in die illa suꝑ montẽ
oliuaꝵ: qui ẽ contra ierłm ad
orientẽ. Et scindet᷑ mons oliuaꝵ
ex media parte sui ad orientem
et ad occidentem: preruptu gran-¬
di ualde. Et seꝑabit᷑ metidium
montis ad aquilonẽ: ⁊ mediũ
eius ad meridiem. Et fugieris
ad uallem montiũ eoꝵ: qm̃ con¬
unget᷑ uallis montiũ usq ad
ꝓximũ. Et fugietis sic̃ fugistis
a facie terremotus: in diebꝰ ozie
regis iuda.ꝓ ueniet dñs deus
meus: om̃sq scĩ cũ eo. Et erit:
in die illa ñ erit lux: s frigus
et gelu. Et erit dies una que
nota ẽ dño: non dies neq nox ͤẜ
in tp̃re uesꝑe. erit lux. Et erit:
in die illa exibunt aque uiue
de ierłm. Medium eaꝵ ad mare
orientale: ⁊ mediũ eaꝵ ad mare
nouissimũ. In estate ⁊ hieme sie
erunt. Et erit dñs rex suꝑ om¬
nem terrã. In die illa erit dñs
unus: ⁊ erit nom̃ eius unum:

Expanded text:
be et egredietur Dominus et proeliabitur contra gentes illas sicut proeliatus est in die certaminis et stabunt pedes eius in die illa super montem Olivarum qui est contra Hierusalem ad orientem et scindetur mons Oliex media parte sui ad Orientem, et ad Occidentem, praerupto grandi valde, et separabitur medium montis ad Aquilonem, et medium ejus ad Meridiem, et fugietis ad vallem montium eorum, quoniam conjungetur vallis montium usque ad proximum, et fugietis sicut fugistis a facie terraemotus, in diebus Oziae regis Iuda et veniet Dominus Deus meus omnesque sancti cum eo et erit in die illa non erit lux sed frigus et gelu et erit dies una quae nota est Domino non dies neque nox et in tempore vesperae erit lux et erit in die illa exibunt aquae vivae de Hierusalem medium earum ad mare orientale et medium earum ad mare novissimum in aestate et in hieme erunt et erit Dominus rex super omnem terram in die illa erit Dominus unus et erit nomen eius unum
Abbreviated transcription (Latin):
no:. ⁊ dñs faciet niues. ⁊ pluui¬
am imbris. Dabit eis singulis her¬
bam in agro. Quia simulacbra
loquuta sunt mutile: ⁊ diuini
uider̃ mendaciũ. Et somniatores
frustra loquuti sunt: uane conso¬
labant᷑. Idcirco abducti funt qͥsi
grex: affligent᷑. quia ñ est eis pa¬
stor. Suꝑ pastores iratus ẽ furor
meus: ⁊ suꝑ hyrcos uisitabo.
Quia uisitauit dñs exercituum
gregẽ suum. domũ iuda. Et posu¬
it eos quasi equũ glẽ sue in
bello. Ex ipso angulus: ⁊ ex ipso
paxillus: ex ipso arcus prelii:
Ex ipso egrediet᷑ omĩs exactor
simul. Et erunt quasi fortes:
conculcantes littum uiaꝵ in
prelio. Et bellabunt: quia dñs
cũ eis. Q confundent᷑ ascensores
equoꝵ. Et confortabo domũ iu¬
da: ⁊ domũ ioseph saluabo. Et¬
conuertã eos: quia miserebor
eoꝵ. Et erunt sic̃ fuerunt. qͣn¬
do ñ ꝓieceram eos. Ego enĩ dñs
d̃s eoꝵ: ⁊ exaudiã eos. Qerunt

Expanded text:
no et Dominus faciet nives et pluvino et Dominus faciet nives et pluviam imbris dabit eis singulis herbam in agro quia simulacra locuta sunt inutile et divini viderunt mendacium et somniatores frustra locuti sunt vane consolabantur idcirco abducti sunt quasi grex adfligentur quia non est eis pastor super pastores iratus est furor meus et super hircos visitabo quia visitavit Dominus exercituum gregem suum domum Iuda et posuit eos quasi equum gloriae suae in bello ex ipso angulus ex ipso paxillus ex ipso arcus proelii ex ipso egredietur omnis exactor simul et erunt quasi fortes conculcantes lutum viarum in proelio et bellabunt quia Dominus cum eis et confundentur ascensores equorum et confortabo domum Iuda et domum Ioseph salvaboconvertam eos, quia miserebor eorum, et erunt sicuti fuerunt quando non projeceram eos. Ego enim Dominus Deus eorum exaudiam eos. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
mari usq ad mare: ⁊ a flumini¬
bus usq ad fines terre. Tu quoq
in sanguine testam̃ti tui: emisi¬
sti uinctos tuos de lacu in quo ñ
est aqua. ¶Conuertimini ad mu¬
nitionẽ. iuncti spei. Hodie quoq
annuncians: dupplicia reddam
tibi. Qm extend michi uidã qͣsi
arcum: impleui effraym. Et fus¬
citabo filios tuos syon: suꝑ filios
tuos grecia. Et ponam te quasi
gladiũ fortium. Et dñs deus
suꝑ eos uidebit᷑: ⁊ exibit ut
fulgur iaculum eius. Et dñs
ũs in tuba canet: ⁊ uadet in
turbine austri. Dñs exercituum
ꝓteget eos N deuorabunt: et su¬
bicient lapidibꝰ funde. Et biben¬
tes inebriabunt᷑ quasi a iuno:
et replebunt᷑ ut phyale: ⁊ quasi
cornua altaris. Et saluabit eos
dñs deus eoꝵ in die illa. ut gre¬
gem ppłi sui: quia lapides sancti
eleuabunt᷑ suꝑ terrã eius. Quid
enĩ bonũ eius ẽ: ⁊ quid pulchrũ
eius: nisi frumentũ electoꝵ.⁊
uinũ germinans uirgines: Pe¬
tite a dñõ pluuiã in tp̃re seroti¬

Expanded text:
nibus usque ad fines terrae. Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu,  in quo non est aqua. Convertimini ad munitionem vincti spei;  hodie quoque adnuncians duplicia reddam tibi. Quoniam extendi mihi Judam quasi arcum, implevi Ephraim:  et suscitabo filios tuos Sion super filios tuos Graecia: Et ponam te quasi gladium fortium.  Et Dominus Deus super eos videbitur et exibit ut fulgur iaculum eius et Dominus Deus in tuba canet et vadet in turbine austri Dominus exercituum proteget eos et devorabunt et subicient lapidibus fundae et bibentes inebriabuntur quasi vino et replebuntur ut fialae et quasi cornua altaris et salvabit eos Dominus Deus eorum in die illa ut gregem populi sui quia lapides sancti elevantur super terram eius quid enim bonum eius est et quid pulchrum eius nisi frumentum electorum et vinum germinans virgines petite a Domino pluviam in tempore seroti
Abbreviated transcription (Latin):
ximus nom̃ tuũ: Offertis suꝑ
altare meũ panem pollutũ: et
dicitis. In quo polluimꝰ te: In
eo quod dicitis: mensa domini
despecta est.Si offeratis cecũ ad
immolandũ: nonne malũ est:
Et si offeratis claudũ aut langui¬
dum: nonne malũ ẽ: Offer illud
duci tuo. si placuerit ei. aut si
susceꝑit faciẽ tuam: dicit dñs
exercituũ. Et nunc dep̃camini
nultũ dei: ut misereat᷑ ur̃i. De
manu enĩ ur̃a factũ est hoc. si
quo mͦ suscipiet facies ur̃as: di¬
cit dñs exercituũ. Qus ẽ in uobͣ¬

Expanded text:
uum offertis super altare meum panem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si susceexercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei ut misereatur vestri. De manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. » Reversi
Abbreviated transcription (Latin):
um addo ꝓpham: dicens. Uidi
ꝑ noctẽ: ⁊ ecce uir ascendens
suꝑ equũ riifumͤ P ipse stabrit
int̾ mirteta: que erant in ꝓ¬
fundo. Et post eũ equi rufi: ua¬
rii ⁊ albi. Et dixi. Quid sunt.
isti dñe mi : Et dix̾ ad me an¬
gelus qͥ loquebat᷑ in me. Ego
ostendã tibi quid sunt hec. Et̃

Expanded text:
 Vidi per noctem, et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stabat inter myrteta, quae erant in profundo: et post eum equi rufi, varii, et albi. Et dixi: Quid sunt isti, domine mi? Et dixit ad me Angelus qui loquebatur in me: Ego ostendam tibi quid sint haec.
Abbreviated transcription (Latin):
egrediunt᷑ in t̾ram aquilonis:
requiescere fecerunt sp̃m meũ
in terra aquilonis.E factũ est
uerbũ dñi ad me: dicens. Su¬
me a transmigratione aboldai.
et a tobia.⁊ ab idaia: ⁊ uenies
tu in die illa: et intrabis domũ
iosye filii sophonie: qͥ uener̃ de
babylone: ⁊ sumes argentũ ⁊
aurũ.⁊ facies coronas: ⁊ pones

Expanded text:
ram aquilonis requiescere fecerunt spiritum meum in terra aquilonis et factum est verbum Domini ad me dicens sume a transmigratione ab Oldai et a Tobia et ab Idaia et venies tu in die illa et intrabis domum Iosiae filii Sofoniae qui venerunt de Babylone et sumes argentum et aurum et facies coronas et pon
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lauda ⁊ letare filia syon: qͥa
ecce ego uenio ⁊ habitabo in
medio tui. ait dñs. Et applica¬
bunt᷑ gentes multe ad dñm in
die illa: et erunt michi in ppłm:
et habitabo in medio tui. Et
scies quia dñs exercituũ misit
me ad te. Et possidebit dñs iu¬
dam partẽ suam in t̾ra scificata:
et eliget adhuc ierłm. Sileat
omĩs caro a facie dñi: qͥa con¬
surrexit de habitaculo sc̃o suo
Et ostendit mͥ ihm sacerdotem

Expanded text:
on quia ecce ego venio et habitabo in medio tui ait Dominus et adplicabuntur gentes multae ad Dominum in die illa et erunt mihi in populum et habitabo in medio tui et scies quia Dominus exercituum misit me ad te et possidebit Dominus Iudam partem suam in terra sanctificata et eliget adhuc Hierusalem sileat omnis caro a facie Domini quia consurrexit de habitaculo sancto suo et ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: ⁊ ueniet ad domũ furis: ⁊
ad domũ iurantis in nomine
meo mendacit. ꝙ cõmorabit᷑ in
medio domꝰ etus: ⁊ consumet
eam: ⁊ ligna eiꝰ. ⁊ lapides eius. Et
egressus est angls qui loquebat᷑
in me: ⁊ dixit ad me. Leua ocu¬
los tuos: ⁊ uide qͥd est hoc quod
egredit᷑. Et dixi. Quidnã est: Et
ait. Hec ẽ amphora egrediens:
Et dixit. Hec ẽ oculus eoꝵ in
uniuersa terra Eecce talentum

Expanded text:
iet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter et commorabitur in medio domus eius et consumet eam et ligna eius et lapides eius et egressus est angelus qui loquebatur in me et dixit ad me leva oculos tuos et vide quid est hoc quod egreditur et dixi quidnam est et ait haec est amphora egrediens et dixit haec est oculus eorum in univer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt illam. cito erit securus. Q̾m
dignos se ipsa circuit querens:
et in uiis suis ostendit se illis
hilariter: ⁊ in om̃i ꝓuidentia
occurrit illis. Initium enĩ illiꝰ:
uerissima est discipline concu-¬
piscentia. ¶ Cura ergo discipli-¬
ne dilectio est: ⁊ dilectio custo¬
ditio legum illiꝰ est. Custoditio
autẽ legum: consummatio in¬
corruptionis est.xi¬
Ncorruptio aut̃: facit ẽẽ ꝓxi¬
mum deo. Concupiscentia itaq
sapientie: deducet ad regnum
ꝑpetuum. Si ergo delectamini
tibꝰ reges ppłi: diligite sapientiã
ut in ꝑpetuum regnetis. Diligite
quẽadmodum facta sit referam:
et non abscondam a uob̾ sacram̃¬
ta dei: sed ab initio natiuitatis
inuestigabo: et ponam in lucem
scientiam illius. ⁊ ñ preteribo
ueritatem: neq cum inuidia
tabescente iter habebo: q̃m ta

Expanded text:
propter illam cito erit securus quoniam propter illam cito erit securus quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in viis ostendit se illis hilariter et in omni providentia occurrit illis initium enim illius verissima est disciplinae concupiscentia cura ergo disciplinae dilectio est et dilectio custoditio legum illius est custoditio autem legum consummatio incorruptionis est incorruptio autem facit esse proximum Deo concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum si ergo delectamini tibus reges populi diligite sapientiam ut in perpetuum regnetis  quid quemadmodum facta sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ cum eẽtis ministri regni illiꝰ
non recde iudicastis: neq custodi¬
stis legem iusticie: neq scd̃m
uoluntatem dei ambulastis. Hor¬
rende ⁊ cito apparebit uob̃: q̃m
iudicium durissimũ in his qui
het ꝑsonam cuiusquã dñs. nec ue¬
Fortioribꝰ aut̃e: fortior instat cru¬
ciatus. ¶ Ed uos ergo reges sũt
hi sermones mei: ut discatis sa-¬
pientiam.⁊ non excidatis. Qui¬
enim custodierint iusticiam. iuste
iustificabunt᷑ : ⁊ qͥ didicerint iusta.
inuenient quid respondeant. xii¬
oncupiscite ergo sermones me-¬
os. Diligite illos: ⁊ habebitis
disciplinam. Clara est ⁊ que nun¬
quã marcescet sapientia: ⁊ facile
uide̾t᷑ ab his qui diligunt eam:
et inuenit᷑ ab his qui querunt
illam. Preocupat eos quise con¬
cupiscunt: ut illis se prior osten¬
dat. Qui de luce uigilauerit ad
illam. non laborabit: assidentẽ
enim illam in foribꝰ suis inueniet:
Cogitare ergo de illa sensus est
consummatus: ⁊ qͥ uigilauerit

Expanded text:
etis ministri regni illius non recte iudicastis neque custodistis legem iustitiae neque secundum voluntatem Dei ambulastis horrende et cito apparebit vobis quoniam iudicium durissimum in his qui het em fortior instat cruciatus. ad uos autem, mali reges, sunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excidatis. qui custodierint iustitiam iuste, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disciplinam. clara est enim et quae numquam marcescat sapientia et facile uidetur ab his qui diligunt eam et inuenietur ad his qui quaerillam praeoccupat qui se concupiscunt ut illis se prior ostendat qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam foribus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consummatus et qui vigilaverit
Abbreviated transcription (Latin):
non sit ei similis in terra: homo
simplex ⁊ rectus ⁊ timens dm̃
ac recedens a malo: Cui respon¬
dens sathan: ait. Nunqͥd frustra
timet iob deum: Nonne tu ual¬
lasti eum ac domum enis: um¬
uersamq substantiã ꝑ circiutũ :¬
Oꝑibus manuũ eius benedixisti:
et possessio illius creuit in terra:
Sed extende paululũ manum
tuam: ⁊ tange cuncta que possi¬
det: nisi in faciem benedixerit
tibi. Dixit ergo dñs ad sathan.

Expanded text:
homo simplex et rectus et timens Deum ac recedens a malo cui respondens Satan ait numquid frustra timet Iob Deum nonne tu vallasti eum ac domum eius universamque substantiam per circuitum operibus manuum eius benedixisti et possessio illius crevit in terra sed extende paululum manum tuam et tange cuncta quae possidet nisi in facie tua benedixerit tibi dixit erg
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ animã illius serua:¬
¶ Egressus igit᷑ sathan a facie dñi:
ꝑcussit iob ulcere pessimo a
planta pedis usq ad uerticem
eius: qui testa saniem radebat
sedens in sterquilinio. Dixit aut̃
illi uxor sua. Aldhuc ꝑmanes in
simplicitate tua: Benedic deo
et morere. Qui ait ad illã. Quasi
una de stultis mulieribꝰ loquuta
es.Si bona suscepimꝰ de manu
dñi : quare mala ñ suscipiamus :¬
In om̃ibus his non peccauit iob
gitur audientes tres amici iob
omnȩ malũ quod accidisset ei:
uenerunt singuli de loco suo:
Heliphaz themanites: ⁊ bal¬
dath suithes: ⁊ sophar naha¬

Expanded text:
s serva egressus igitur Satan a facie Domini percussit Iob ulcere pessimo a planta pedis usque ad verticem eius qui testa saniem deradebat sedens in sterquilinio dixit autem illi uxor sua adhuc tu permanes in simplicitate tua benedic Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis locuta es si bona suscepimus de manu Domini quare mala non suscipiamus in omnibus his non peccavit Iob gitur audientes tres amici Iob omne malum quod accidisset ei venerunt singuli de loco suo Eliphaz Themanites et Baldad Suites
Abbreviated transcription (Latin):
rem tibi. Cumq adhuc ille loque¬
ret᷑: uenit alius ⁊ dixit. Ignis d̃ĩ
cecidit de celo. ⁊ tactas oues pu¬
erosq consumpsit. Et effiigi ego
solus ut nunciarẽ tibi. Sed et
illo adhuc loquente: uenit alius
et dixit. Chalpei fecerunt tres
turmas: ⁊ inuaserunt camelos:
et tulerunt eos. Necnon ⁊ piieros
ꝑcusserunt gladio: et ego fuigi so¬
lus ut nunciarem tibi. Noque¬
batur ille: ⁊ ecce alius intrauit
et dixit. filiis tus ⁊ filiabꝰ uescen

Expanded text:
adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et fil
Abbreviated transcription (Latin):
angulos domus. Que corruens
opp̃ssit liberos tuos. ⁊ mortu st̃:
Et esfugi ego solus: ut nunciarẽ
tibi. T unc surrexit iob.⁊ scidit
uestimenta sua: ⁊ tonso capite
corruens in t̾ram. adorauit: et
dixit. Nudus egressus sum de
utero matris mee: ⁊ nudus re

Expanded text:
angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram, adoravit, et dixit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus e
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Et exclamantes plorauer̃t
Scissisq uestibꝰ: sparserunt pul¬
uerem suꝑ caput suum in celũ:
Sederuntq cum eo in terra sep¬
tem diebꝰ ⁊ septem noctibꝰ: ⁊ ne¬
mo loquebat᷑ ei uerbũ. Uide¬
bant enĩ dolorẽ ẽẽ uehem̃tem:¬

Expanded text:
us. Et exclamantes ploraverunt: scissisque vestibus sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus, et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum. Videbant enim dolorem esse vehementem
Abbreviated transcription (Latin):
Hec dicit dñs d̃s
ad edom. Etuditũ
audiuimꝰ a dño:
et legatum ad gentes misit. Sur¬
gite:÷ consurgamꝰ aduersus eũ
in prelium. Ecce paruulũ te dedi
in gentibꝰ: contemptibilis tu es
ualde. Suꝑbia cordis tui extulit
te habitantẽ in scisfuris petre.
exaltantẽ solium tuũ. Qui dies
in corde tuo. us detrahet me
in terrã: Si exaltatus fueris it
aquila: et si iit sydera posuer
nidum tuũ: inde det raham te
dicit dñs. Si fures introissent ad
te. si latrones ꝑ noctem: quomͦ

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus ad Edom auditum audivimus a Domino et legatum ad gentes misit surgite et consurgamus adversum eum in proelium ecce parvulum te dedi in gentibus contemptibilis tu es valde superbia cordis tui extulit te habitantem in scissuris petrae exain corde tuo: Quis detrahet me in terram? Si exaltatus fueris ut aquila, et si inter sidera posueris nidum tuum: inde detraham te, dicit Dominus. Si fures introissent ad te, si latron
Abbreviated transcription (Latin):
gentum gr̃a bona. Diues ⁊ pau¬
ꝑ obuiauerunt sibi: utriusq
oꝑator est dñs. Callidus uidit
malum ⁊ abscondit se: inno-¬
cens ꝑtransiit. ⁊ afflictus est
damno. Finis modestie timor
dni: diuitie ⁊ gła ⁊ uita. Ar¬
ma ⁊ gladii in uia puersi: cus¬
tos aut̃ anime sue longe rece¬
dit ab eis. Prouerbium ẽ: ado¬
lescens iuxta uiam suã. etiam
cũ senuerit non recedet ab ea:

Expanded text:
gentum, gratia bona. Dives et paugentum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuer
Abbreviated transcription (Latin):
tare in t̾ra deserta: quã cũ mu¬
liere rixosa ⁊ iracunda. Thesau¬
rus desiderabilis ⁊ oleum in
habitaculo iusti: ⁊ imprudens
homo dissipabit illud. Qui se
tem fortium ascendit sapiens:
et destruxit robur fiducie eiꝰ:
Qui custodit os suũ ⁊ linguã
suã: custodit ab angustiis a¬
nimam suam.
uꝑbus ⁊ arrogans uocat᷑
indoctus: qui in ira oꝑat᷑
suꝑbiam. Desideria occidunt
pigrum: noluerunt enĩ quic¬
quã manus eius oꝑari. Tota
die concupiscit ⁊ desiderat im-¬
pius: qui aut̃ iustus est tribu¬
et ⁊ non cessabit. Hostie impioꝵ
abominabiles: que offerunt᷑.
ex scelere. Testis mendax ꝑibit:
uir obediens loquẽt᷑ uictoriam:
Uir impius ꝓcacit obfirmat
uultum suum: qui aut̃ rectus
est corrigit uiam suã. Non ẽ
sapientia:: non ẽ prudentia.
ñ est consilium contra dñm. E.¬
quus paratus ad diem belli:
dñs autem salutem tribuit:¬
Melius est nom̃ bonum quã
diuitie multe: suꝑ aurũ ⁊ ar¬

Expanded text:
tare in terra deserta, quam cum mutare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui seqtem fortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus eius operari tota die concupiscit et desiderat qui autem iustus est tribuet et non cessabit hostiae impiorum abominabiles quia offeruntur ex scelere testis mendax peribit vir oboediens loquitur victoriam vir impius procaciter obfirmat vultum suum qui autem recest, corrigit viam suam. Non est sapientia, neque prudentia, non est consilium contra Dominum. Equus paratus ad diem belli: Dominus autem salutem tribuitMelius est nomen bonum, quam divitiae multae: super aurum et ar
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in abundantia: om̃is aut̃
piger semꝑ in egestate est. Qui
congregat thesauros lingua
et impinget᷑ ad laqueos mortis:
Rapine impioꝵ detrahent eos:
quia noluerunt facere iudiciũ.
Puersa uia uiri aliena ẽ : qui
aut̃ mundus est. rectum opus
eius. Melius ͤ sedere in angulo
domatis: quã cũ muliere li¬
tigiosa. ⁊ in domo cõmuni.
Anima impii desiderat malũ:
ñ miserebit᷑ ꝓximo suo. Mul¬
tato pestilente. sapientior erit
paruulus: ⁊ si sectet᷑ sapientiã.
sumet scientiam. Excogitat iu¬
stus de domo impii: ut detra¬
hat impios a malo. ¶Qui
obturat aurem suã ad clamor̃ẽ
pauꝑis: et ipse clamabit ⁊ ñ
exaudiet᷑. Munus absconditũ
extinguit iram: ⁊ donum in
sinu indignationẽ maximam:
Gaudium iusto est facere iudi-¬
cium: ⁊ pauor oꝑantibꝰ iniqͥta¬
tem. Uir qui errauerit a uia
doctrine: in cetu gigantũ cõ¬
num ⁊ pinguia non ditabit᷑:
Pro iusto dabit᷑ impius: ⁊ pro
rectis mniquus. Melius ẽ habi¬

Expanded text:
antia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam excogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigantum renum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habi
Abbreviated transcription (Latin):
in solio iudicii: dissipat omne
malum intiitu suo.xl¬
uis potest dicere mundũ
est cor meum:: purus sum
a peccato: Pondus ⁊ pondus:
menfura ⁊ mensura: utrũq
abominabile ẽ apud d̃m. Ex
studiis suis intelligit᷑ puer: si
munda ⁊ recta sint oꝑa eius:
Nurem audientẽ ⁊ oculũ ui¬
dentem : dñs fecit utrũq. Lo¬
li diligere somnum: ne te e¬
gestas opprimat. Aꝑi oculos
tuos: ⁊ saturare panibꝰ. Malũ
est. malum ẽ. dicit omĩs em¬
ptor: ⁊ cum recesserit tunc głã
bitur. urũ ⁊ multitudo gem
ꝓ extraneis aufer pignus ab
eo. ¶Suauis est homini pa¬
nis mendacii: et postea imple-¬
bitur os eius calculo. Cogita¬
tiones consiliis roborant᷑: et
gubernaculis tractanda sunt
bella. Ei qui reuelat mysteria.
et ambulat fraudulent̃. ⁊ dila¬
tat labia sua: ne cõmiscearis:
Qui maledicit patri suo ⁊ ma¬
tri: extinguet᷑ lucerna eiꝰ. in
mediis tenebris. Hereditas ad
quã festinat᷑ in principio: in no-

Expanded text:
in solio iudicii dissipat omne in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos et saturare panibus malum est malum est dicit omnis emptor et cubitur. Est aurum, et multitudo gemmpro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festin
Abbreviated transcription (Latin):
corripiieris sapientẽ intelliget
disciplinã. Qui affligit patrẽ
⁊ fugit matrẽ : ignominiofus
est ⁊ infelix. ¶ Non cesses filiͫ
audire doctrinam: nec ignores
sermones scientie. Testis iniquus
deridet iudiciũ: ⁊ os impioꝵ
deuorat iniquitatẽ. Parata
sunt derisoribꝰ iudicia: ⁊ mal¬
lei ꝑcutientes stultoꝵ corporibꝰ:
Tuxuriosa res uinum: ⁊ tu¬
multuosa ebrietas: quicumq
his delectat᷑ non erit sapiens:
Sicut rugitus leonis ita et¬
terror regis: qui ꝓuocat eum
peccat in animã suã. Honor
est homini qͥ separat se a con¬
tentionibꝰ: om̃s aut̃ stulti mis¬
centur contumeliis. Propt̃ fri¬
gus piger arare noluit: men¬
dicabit ergo estate. ⁊ ñ dabit᷑
ei. Sic̃ aqua ꝓfunda sic consili¬
um in corde uiri: ⁊ homo sapi¬
ens exhauriet illud. Multi ho¬
mines misericordes uocant᷑:
uirum aut̃ fidelem quis mue-¬
niet: Iustus qͥ ambulat in sim¬
plicitate sua : beatos post se fi¬
lios derelinquet. Rex qͥ sedet

Expanded text:
apientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet
Abbreviated transcription (Latin):
uerba prudentie: nisi ea dixeris
que uersant᷑ in corde eius. xxxii¬
mpius cum in ꝓfundum ue-¬
nerit peccatoꝵ contemnit: sed
sequit᷑ eum ignominia ⁊ oppro¬
brium. Nqua ꝓfunda uerba ex
ore uiri: ⁊ torrens redundans
fons sapientie. Acciꝑe ꝑsonam
impii non ẽ bonum: ut declines
a ueritate iudicii. Labia stulti
mmmiscent se rixis: ⁊ os eius
nirgia ꝓuocat. Os stulti con¬
tricio eius: ⁊ labia illius rui¬
na anime ipsius. Uerba bilin¬
gus quasi simplicia: ⁊ ipsa ꝑ¬

Expanded text:
verba prudentiae: nisi ea dixeris, verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa p
Abbreviated transcription (Latin):
mui tempore diligit qui
amicus est: ⁊ frat in an-¬
gustiis comprobat᷑. Homo stul¬
tus plaudet manibꝰ: cum spopon¬
derit ꝓ amico fuo. Qui meditat᷑
discordias diligit rixas: et qui
exaltat os suum querit ruinam:
Qui ꝑuersi cordis est ñ inueniet
bonum: ⁊ qui uertit linguã in¬
cidet in malum. Natus ẽ stultus
in ignominiam suã: sed nec pat̃
in fatuo letabit᷑. Animus gau-¬
dens etatem floridam facit: sp̃s
tristis exsiccat ossa. Munera de
sinu impius accipit: ut ꝑuertat
semitas iudicii. In facie pruden¬
tis lucet sapientia: oculi stultoꝵ
in finibꝰ terre. Ira patris filiꝰ stul¬
tus: ⁊ dolor matris que genuit
eum. Non est bonum damnum
inferre iusto: nec ꝑcitere princi¬
pem qui recta iudicat. Qui mo¬
derat᷑ sermones suos. doctus et
prudens est: ⁊ p̃ciosi sp̃s uir e¬
ruditus. Stultus quoq si taciie¬
rit sapiens reputabit᷑: ⁊ si com¬
presserit labia sua intelligens:
re ab amico: om̃i tempore erit
exꝓbrabilis. Non recipit stultus

Expanded text:
mni tempore diligit qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua, intelligens.qui vult recedere ab amico: omni tempore erit exprobrabilis. Non recipit stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ patientiã noscit᷑: ⁊ gła eius
est iniqua p̃tergredi. Sic̃ fre-¬
mitus leonis. ita ⁊ regis ira:
et sic̃ ros suꝑ herbam. ita et¬
hilaritas eius. Dolor patris fi¬
lius stultus: ⁊ tecta iugiter ꝑ¬
stillantia litigiosa mulier.
¶Domus ⁊ diuitie dant᷑ a paren¬
tibus : a dño aut̃ ꝓprie uxor
prudens. Pigredo immittit so¬
ꝑorem: ⁊ anima dissoluta esu-¬
riet. Qui custodit mandatum
custodit animã suã: qͥ aut̃ ne-¬
gligit uias suas mortificabit᷑.
enerat᷑ dño qui miseret᷑ xxix
pauꝑis: et uicissitudinem
suam reddet ei. Erudi filium
tuum ne desperes: ad int̃fec¬
tionem aut̃ eiꝰ ne ponas ani¬
mam tuã. Qui impatiens est
sustinebit damnũ: ⁊ cũ rapu-¬
erit aliud apponet. Audi con¬
silium ⁊ suscipe disciplinã: ut
sis sapiens ⁊ innouissimis tius:
Multe cogitationes in corde ui¬
ri: uoluntas aut̃ dñi ꝑmane¬
bit. Homo indigens misericors
est. ⁊ melior pauꝑ quam uir

Expanded text:
per patientiam noscitur: et gloria ejus per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus: a Domino autem proprie uxor prudens. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Feneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir
Abbreviated transcription (Latin):
secrationibꝰ loquit᷑ pauꝑ: ⁊ diues
effabit᷑ rigide. Uir amicabilis
ad societatẽ : magis amicus e¬
rit quã frãt. Melior ẽ pauꝑ qͥ
ambulat in simplicitate sua: quã¬
diues torquens labia. ⁊ insipiens:
Abi non est scientia anime ñ
est bonum: et qui festinus ẽ pe-¬
dibus offendit. Stulticia homi¬
nis supplantat gressus eius: et
contra d̾m feruet animo suo:
Niuitie addunt amicos plurimos:
a pauꝑe aut̃ et hi quos habuit
separant᷑. Testis falsus ñ erit
impunitus: ⁊ qui mendacia
loquit᷑ non effugiet. Multi co¬
lunt ꝑsonam potentis: ⁊ amici
sunt dona tribuenti. Fr̃es
hominis pauꝑis oderunt eũ:
insuꝑ ⁊ amici ꝓcul recesserunt
ab eo. Qui tantum uerba sec-¬
tatur nichil habebit: qͥ autẽ
possessor est mentis. diligit ani-¬
mam suam: et custos pruden
tie inueniet bona. Testis falsus
non erit impunitus: ⁊ qui lo¬
quit᷑ mendacia. ꝑibit. Non de¬
cent stultum delicie: nec seruũ
dñari principibꝰ. Doctrina uiri

Expanded text:
secrationibus loquitur pauper, et diues effabitur rigide. uir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. ubi non est scientia animae, non est bonum, et qui festinus est, pedibus offendit. stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra deum feruet animo suo. diuitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi quos habuit separantur. testis falsus non erit inpunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet. multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animatiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Doctrina viri
Abbreviated transcription (Latin):
mollis ⁊ dissolutus est in oꝑe
suo: frat est sua oꝑa dissipantis:
Turris fortissima nom̃ dñi: ad
ipsum currit iustus ⁊ exaltabit᷑:
Substantia diuitis urbs roboris
eius: ⁊ quasi murus ualidus
circundans eum. Antequã con¬
terat᷑ exaltat᷑ cor hominis: ⁊ ante¬
quã glorificet᷑ humiliat᷑. Qui
prius respondet quã audiat:
stultum se ẽẽ demonstrat. ⁊ con¬
fusione dignũ. Sp̃s uiri susten¬
tat imbecillitatẽ suam: sp̃m uͦ
ad irascendum facilem. quis po¬
terit sustinere: ¶ Cor prudens
possidebit scientiam: et auris
sapientium querẽt doctrinam:
Donum hominis dilatat uiã
eius: ⁊ ante pͥncipes spacium
ei facit. Iustus prior ẽ accusa-
tor sui : uenit amicus eiꝰ ⁊ in¬
uestigabit eum. Contradictiones
comprimit sors: ⁊ int̾ poten¬
tes quoq diiudicat. Erãt qui
adiuuat᷑ a fr̃ẽ. quasi ciuitas fir-¬
ma: ⁊ iudicia quasi uectes ur-
bium. De fructu oris uiri re-¬
plebit᷑ uenter eiꝰ: ⁊ genimina
labioꝵ illius saturabunt eũ:

Expanded text:
mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam astultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iutor sui: uenit amicus eius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uecbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
rantis. Qui seminat iniquitatẽ
metet mala: ⁊ uirga ire sue
consũmabit᷑. Qui ꝓnus  est
ad mĩam benedicet᷑: de panibꝰ
enim suis dedit pauꝑi. Eice
derisorem ⁊ exibit cum eo iur¬
gium: cessabiinti cause ⁊ con¬
tumelie. Qui diligit cordis mun¬
habebit amicum regem. Oculi
diũ custodiunt scientiam: et
supplantant᷑ uerba iniqui. Dicit
piger. leo foris est: in medio pla¬
teaꝵ occidendus sum. ¶ Eouea
ꝓfunda os aliene: cui iratus ẽ
dñs incidet in eam. Stulticia
colligata est in corde pueri: et
uirga discipline fugabit eam:
Qui calumniat᷑ pauꝑem. ut
augeat diuitias suas: dabit
ipse ditiori.⁊ egebit. Fili mi in
clina aurem tuam. ⁊ audi uer-¬
ba sapientium: appone aut̃ cor¬
tuũ ad doctrinã meam. Que
pulchra erit tibi cũ seruaueris
eam in uentre tuo. ⁊ redundabit
in labiis tuis: ut sit in dño fi
ducia tua: unde ⁊ ostendi eã
tibi hodie. Ecce descripsi eam
tibi triplicit̃ in cogitationibꝰ et
scientia:: ut ostenderẽ tibi fir¬

Expanded text:
iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munhabebit amicum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori clina aurem tuam, et audi verba sapientiae: appone autem cor ad doctrinam meam: quae pulchra erit tibi, cum servaveris eam in ventre, et redundabit in labiis tuis: ut sit in Domiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi fir