comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi enim cadunt ibi remanent & ubisepanentur
ibi arescunt unde ipra dequa praeciduntur &iam
in eas terrars extenditur ubiiacent illa insua queq
regione fiagm̃ta inillauero sinula quecum que
ipsa distenditur non sunt quimuis aliquando unȩ
nrrissima folia exeorum ariditate uentus elatio¬
nis inpergrina dispergat haecggitur ecclesia que
ut eiusdem ident idem uerbis utar prmnos suos
peruniuersam terram copia uberiatis extendn
admulta &iam barbaris gen
x orbem romanum
proprias rgiones persarum rnus sidere chaldeorum
xgiptiorum superstiuones deosmagorum ut omnia
ista non sint quia prouidentiam dĩ inxp̃anum nom̃totus
cotidie uertitur mundus Hxetuuera dixisti &sicimpl&
promissio quadista est a braxham inseminetuo benedicentꝰ
om̃sgentes Om̃s inquitgentes. non dixit omniumgenium
om̃s homines undenecesseest non fecundnate crescentis

Expanded text:
ubi enim cadunt, ibi remanent, et ubi separantur, ubi enim cadunt, ibi remanent, et ubi separantur, ibi arescunt. unde ipsa de qua praeciduntur etiam in eas terras extenditur, ubi iacent illa in sua quaeque regione fragmenta; in illa uero singula quacumque ipsa distenditur non sunt, quamuis aliquando uix rarissima folia ex eorum ariditate uentus elationis in peregrina dispergat. Haec igitur ecclesia, quae, ut eiusdem identidem uerbis utar, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendit, ad multas etiam barbaras gentes extra orbem Romanum proprias religiones, Persarum ritus, sidera Chaldaeorum, Aegyptiorum superstitiones, deos magorum, ut omnia ista non sint, quia prouidentia dei in christianum nomen totus cotidie uertitur mundus. haec tu uera dixisti, et sic impletur promissio quae dicta est Abraham: in semine tuo benedicentur omnes gentes. \'omnes\' inquit \'gentes\', non dixit: \'omnium gentium omnes homines.\' unde necesse est non solum fecunditate crescentis
Abbreviated transcription (Latin):
non deestis nam ismata factasunt ex uobis
urnania cesariensi urba¬
nenses inquadam nuuindia particula & talia nonulla
sed ubi prcecisa sum ibi remanserunt &hinc enim¬
& eos auobis xisse nonuos ab ipsis quiauos &iam in his
terris estis ubi ipsisum Illiautem quaquauersus
uos estis nonnisi forie peregrinantes inueniuntur
sic ecclesta catholica quesicut an cyprianus nemos
suos peruniuersam ternem copi auberiatis exten¬
dit ubique sustin& scandala eorum quiabilla uitio
maximae superbie prxeciduntur aliorum hic alio
alibiatque alibi qui partes suos ostentantes dicum
ecce hic est xp̃s ecceillic quibus necredatur ipseprae¬
monuit non enim ostendunt uiam dequapro¬
phetatum est insalmis Vt cornoscam: imerur
uiamtuam inomnib gentibus salutarẽtuum sed
sue cõmunionis quisquerggiones eccehic ecceillic

Expanded text:
non deestis — nam et alia schismata facta sunt ex uobis, non deestis — nam et alia schismata facta sunt ex uobis, uritania Caesariensi, Urbanenses in quadam Numidiae particula et alia nonnulla, sed ubi praecisa sunt, ibi remanserunt; et hinc eminet eos a uobis exisse, non uos ab ipsis, quia uos etiam in his terris estis ubi ipsi sunt, illi autem, quaquauersus uos estis, non nisi forte peregrinantes inueniuntur —, sic ecclesia catholica, quae, sicut ait Cyprianus, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendit, ubique sustinet scandala eorum, qui ab illa uitio maxime superbiae praeciduntur, aliorum hic, aliorum alibi atque alibi, qui partes suas ostentantes dicunt: ecce hic est Christus, ecce illic, quibus ne credatur ipse praemonuit. non enim ostendunt uiam, de qua prophetatum est in psalmis: ut cognoscamus in terra uiam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum, sed suae communionis quisque regiones, ecce hic, ecce illic.
Abbreviated transcription (Latin):
seruatum atq prolatum hauero siuernate confisus
amarimiano uelis proferri codicem legis underecnes
dathancore & abiron qui uiui terra dehiscente submer¬
sisunt Quib istum bagaiensȩ sententia conpariruri
noneo firmius contrxillum recnabitur quia in eius
codice reperitur quodergo dxi testamentum unde¬
cumq prolatum est recit&ur non est confessio cri¬
minis sed fiducia uernalis quidenim commodius
quid prȩdarius quam ut sifieri potest quamut aduer¬
suste legatunate profenrtur non quia ego non habeo
prome sed faciliorest certior que conustio ut iu
habeas comitete quod prore si corrggarisfiat contrar
uni uersitatem uero ecdesix quiate inania rep&ere
libuit &iam hictibi respondeo sicut ina frica pars
donati uos estis aquib appar& partemmaximiam
schisma fecisse quõ non est pertotum africae quauos
estis Vos autem & in regionib inquib illa est.¬

Expanded text:
seruatum atque prolatum. ita uero si ueritate confisus seruatum atque prolatum. ita uero si ueritate confisus a Maximiano uelis proferri codicem legis, unde recites Dathan, Core et Abiron, qui uiui terra dehiscente submersi sunt, quibus istum Bagaiensis sententia conparauit, non eo firmius contra illum recitabitur, quia in eius codice repperitur? quod ergo dixi: testamentum undecumque prolatum est recitetur, non est confessio criminis, sed fiducia ueritatis. quid enim commodius, quid praeclarius quam ut, si fieri potest, quod aduersus te legatur a te proferatur? non quia ego non habeo pro me, sed facilior est certiorque conuictio, ut tu habeas contra te quod pro te, si corrigaris, fiat. Contra uniuersitatem uero ecclesiae quia te inania repetere libuit, etiam hic tibi respondeo. sicut in Africa pars Donati uos estis, a quibus apparet partem Maximiani schisma fecisse, quoniam non est per totum Africae qua uos estis, uos autem et in regionibus in quibus illa est
Abbreviated transcription (Latin):
inpudenter uos essefinxistis acsic exipsa areauanis
calumniis turbulentis tamquam leuissimus triurtre
puluis permane sublatus antenouissimum uentilatio¬
nis tempus existis uoxdenique adrogantis sima atq
falsissima uñtest illa non nr̃a quid paleae cũ frum̃to
quod desomnus uanorum & reuelationib proph&ar
hieremias ant & tamquam denobis & uobis distum
sn parmenianus hocscribo quaere quoq amaximiano
nihil aliud desedieri nonenim ÷ alius impix suꝑbie
solos xpĩanos esseiastare
tare ire c&eros non solum
quib eorum lisnotaest Verum diam quib eorum
nec nomen auditum est Namillud quan eleanter tibi
uisus est dicere quod cumego detestamentodi dixissem
nunc unde cumque prolatumest recit&ur responden¬
dum putasti quodiam hoc confessionem criminis habeat¬
& ideo dixerim a quo cumque prolatumest recn&ur
quia apud ie constat & anostris ęxustum & auobis

Expanded text:
inpudenter uos esse finiistis, ac sic ex ipsa area uanis inpudenter uos esse finiistis, ac sic ex ipsa area uanis calumniis turbulenti, tamquam leuissimus triturae puluis per inane sublatus, ante nouissimum uentilationis tempus existis. uox denique adrogantissima atque falsissima uestra est illa, non nostra: quid paleae cum frumento ? quod de somniis uanorum et reuelationibus prophetarum Hieremias ait, et tamquam de nobis et uobis dictum sit, Parmenianus hoc scribit. quaere quoque a Maximiano; nihil aliud de se dicet. non enim est alius impiae superbiae solos christianos esse iactare et damnare ceteros non solum quibus eorum lis nota est, uerum etiam quibus eorum nec nomen auditum est. Iam illud quam eleganter tibi uisus es dicere, quod, cum ego de testamento dei dixissem: nunc undecumque prolatum est recitetur, respondendum putasti, quod iam hoc confessionem criminis habeat et ideo dixerim: a quocumque prolatum est recitetur, quia apud me constat et a nostris exustum et a uobis
Abbreviated transcription (Latin):
uides si haec mititꝰ fonaes eam cum legedĩ cumpro¬
rescis si contnemese uide ubisitis & redite intro quõ
non misistis seduos potius existis foraes uidequid faciat
animosa cecitas dicnur quod maximianus primianum
miserit fortes &rid&ur dicitur quod pars donati labo¬
res apostolorum ꝑuniuersum mundum fructificantes
& crescentes misti forrs & non exorr&ur nequid sane
fallaris Aitfallas quõ id quodtam crebro cõmemorrui
non aduertens uelte aduertisse dissimulas dixisseme
adfirmas non esse frum̃ta dominica quamezo ecclesiã
catholicam sic adserui quomodo eam non adserit scrib¬
iun diuina frumenta solamhorreo recondentꝰ nunc
ecclesiam tamquam area cumpalea triturrtur hoc est
quoduos urg& acpremit &nisi corrgamini extinguri
quia huius arer paleam quoduos esse monstrastis non
uos posse tolenrre dixistis purgatum frumentum

Expanded text:
uides, si haec mittitur foras, eam cum lege dei, eum prouides, si haec mittitur foras, eam cum lege dei, eum proresois, si contremescis, uide ubi sitis et redite intro, quoniam non misistis, sed uos potius existis foras. uide, quid faciat animosa caecitas. dicitur, quod Maximianus Primianum miserit foras, et ridetur; dicitur, quod pars Donati labores apostolorum per uniuersum mundum fructificantes et crescentes misit foras, et non exhorretur. Ne quid sane fallaris aut fallas, quoniam id, quod tam crebro commemoraui, non aduertens uel te aduertisse dissimu lans dixisse me adfirmas non esse frumenta dominica quam ego ecclesiam catholicam sic adserui, quomodo eam non adserit scriptura diuina, frumenta sola in horreo recondentur, nunc ecclesia tamquam area cum palea trituratur. hoc est quod uos urget ac premit et nisi corrigamini extinguit, quia huius areae paleam; quod uos esse monstrastis, non uos posse tolerare dixistis, purgatum frumentum
Abbreviated transcription (Latin):
alias autem multo plures latiores quea frice paries
unum maximianensem nemoreperiat nisi uix focte
peregrinantem quod inur ore conturecdeniam asolis
ortu usque ad ocasum promissam uoce uernatis & red¬
ditam audes ecclesiam plenariam dicere partem do¬
nati cum ipsa nonsit nisi a frice illa uero cunorgentib
sit & africae seduidelic& ista illam misit foras nequae so
tuistã uocẽ mittasfortes infacie est frons hominis non
subumeroergoneistam illã mist foras nonuides
si illã miinꝰ fores dequadicit dẽ ad habraham in se¬
min&uo benedicentur omnesgemes dequa predistum
legntur quoderit innouissimis diebus manifestus¬
mons dñi & ueniemt ad eum uniuersagentes dequap̃¬
uni uersi finesterrae & adonrbum in conspectu eius
uni uersa patriae gentum de qua p̃dicatꝰ quod in toto
mundo fructi fic& & crescat quã ipsedñs dicit dilatari
ꝑ om̃s gentes incipientib abhierusalem ñ inquam

Expanded text:
alias autem multo plures latioresque Africae partes alias autem multo plures latioresque Africae partes unum Maximianensem nemo repperiat nisi uix forte peregrinantem? quo igitur ore contra ecclesiam a solis ortu usque ad occasum promissam uoce ueritatis et redditam audes ecclesiam plenariam dicere partem Donati, cum ipsa non sit nisi Africae, illa uero cum tot gentibus sit et Africae? sed uidelicet ista illam misit foras.\' ne, quaeso, tu istam uocem mittas foras: in facie est frons hominis, non sub umero. ergone ista illam misit foras? non uides, si illa mittatur foras, de qua dicit deus ad Abraham: in semine tuo benedicentur omnes gentes, de qua praedictum legmons Domini, et venient ad eum universae gentes ; de qua praeuniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, de qua praedicatur, quod in toto mundo fructificet et crescat, quam ipse dominus dicit dilatari per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, non, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
quib quando debuerumt non de monstraia sunt
uel quia non cunrstis aquib populis in hac causa
innocentib sime disociauero procriminib alie¬
nis in nocens esse non potero a sacrileo crimine
schismatis ꝓinde & plurium ualeatis & nunc
mihi haȩcuerae esse doceatis damnamus mortuos
uirditores uiuos non deserinx in nocentes Cum
ergo chxeris sed niquauerto essem ur̃a documenta
ecclesie hocest catholicę uosea probare debuisse
iuos intus ess&is illi aut̃ quos conuincer&is pelle¬
rentꝰ foras quid est quod respondere uolusti ideo
separrtionem factam qđ nos fortes essemus pro¬
pulsi ur̃i autem inecclesia plenaria & catholica
remanserunt hoc sitoudem uerbis uobis maximia¬
nenses
rideri qui ecclesiam plenari¬
quancentum comraectamam numerosnatem ac multi¬
tudinem Cui amplius quammretemi praȩsidem audeam
ad firmare cumper om̃s africe reione subi maximia¬
nenses sunt nondesint &iam cõmunio primiam per

Expanded text:
quibus quando debuerunt non demonstrata sunt, quibus quando debuerunt non demonstrata sunt, vel quia non curastis: a quibus populis in hac causa innocentibus, si me dissociavero, pro criminibus alienis innschismatis. proinde et plurimum ualeatis et nunc mihi haec uera esse doceatis: damnamus mortuos traditores, uiuos non deserimus innocentes.\' Cum ergo dixerim: sed si qua uera essent uestra documenta, ecclesiae, hoc est catholicae, uos ea probare debuisse, ut uos intus essetis, illi autem quos conuinceretis pellerentur foras, quid est quod respondere uoluisti ideo separationem factam, quod nos foras essemus propulsi, uestri autem in ecclesia plenaria et catholica remanserunt? hoc si totidem uerbis uobis Maximianenses rideri, qui ecclesiam plenaricentum contra tantam numerositatem ac multitudinem, cui amplius quam trecenti praesident, audeant adfirmare, cum per omnes Africae regiones, ubi Maximianenses sunt, non desit etiam communio Primiani, per
Abbreviated transcription (Latin):
undergntur adnos causa ciuilius reatus turnsire potun
quinec ipsos qui cumprimiano tunc uiuebamt gnora¬
tus & non probatus inuolun uosna quaeschismatis reos
perspicua uernate conuincimus quos a nobis furtribus
ur̃s propier aliena crimina quetunc maiorib nr̃s
demonsturta non sun quando fuertent demonstranda
iustissime distunaesum plebes
& dericieorin um exquib enent trecenti¬
& decem qui comiae maxinianenses bagaiense conciliũ
condiderumt si hoc in quam reste disturisunt a fri afris
numidaest mauri quampluram pauci sibi ⁊aceonis
& ꝓ uincialib quanto iustius & criminib &iam¬
siuera essemt nescio quor mafrica tradiorum
haecdicit afris orbisterrarum cum prȩsertum & in
africa ipsa ecdesia catholica tamasit c&eris gentib
unitatis uinculo sociata quaenihil ominus eam &do¬
cum̃ria &iam criminum alienoꝵ quaemihi nunc
conaris ostendere non faciunt reos populos gentium

Expanded text:
Unde igitur ad nos causae illius reatus transire potuit, Unde igitur ad nos causae illius reatus transire potuit, qui nec ipsos qui cum Primiano tunc vivebant ignoratus et non probatus inuoluit? uos itaque schismatis reos perspicua ueritate conuincimus, quos a nobis fratribus uestris propter aliena crimina, quae tunc maioribus nostris demonstrata non sunt, quando fuerant demonstrandaiustissime dicturae sunt plebes et clerici eorum locorum, ex quibus erant trecentdecem, qui contra Maximianenses Bagaiense concilium condiderunt, si hoc, inquam, recte dicturi sunt Afri Afris, Numidae et Mauri quam plurimi paucis Byzacenis et prouincialibus, quanto iustius de criminibus, etiamsi uera essent, nescio quorum in Africa traditorum haec dicit Afris orbis terrarum, cum praesertim et in Aunitatis vinculo sociata? Quae nihilominus documenta etiam criminum alienorum, quae mihi nunc conaris ostendere, non faciunt reos populos gentium;
Abbreviated transcription (Latin):
nensium &iam hoc demonsturre namque mortuis
omnib apud quos hȩcgestasum fieri aliquindo
poiuerit ut mter urõs & illorum posteros questio
cõmunionis gn&ur dicturisunt illi amaiorib suis
ferme centum uelamplius episcopis damnatum esse
primianum &illam primo queapud carthaginem
deindealiã que apud cebarsus si contrix eum conscribta ÷
sementum prolaturi contria uestri concilium bagaiense
recitabunt flgnabunt illi ut diluta essedoceantur cimina
primiani quaesuorum maiorum sententia cominentur
nonnemulio iustius dicentur̃i haec trimina que obicitis
&iam moriuos siuerasint hoc probate quoda maiores
nostros eade tulerias quod eis haȩcuerte esse ostenderi
tis quodsifacere conatiestis nec implere potuistis
maiores ipsos nr̃os inquinare non poieram aliena
crimina quamuis uera quae illis non fuenant de mon¬
strata hominibus sieam nec conatiestis ostendert

Expanded text:
 Maximianensium etiam hoc demonstrare. Namque mortuis  Maximianensium etiam hoc demonstrare. Namque mortuis omnibus et apud quos haec gesta sunt, fieri aliquando poterit ut inter vestros et illorum posteros quaestio communionis agitetur: dicturi sunt illi a majoribus suis ferme centum vel amplius episcopis damnatum esse Primianum, et illam primo quae apud Carthaginem, deinde aliam quae apud Cebarsussi contra eum conscripta est sententiam prolaturi; contra vestri concilium Bagaiense recitabunt. Flagitabunt illi, ut diluta esse doceantur crimina Primiani, quae suorum majorum sententia continentur. Nonne multo justius dicent vestri: Haec crimina quae objicitis etiam mortuo, si vera sint, hoc probate, quod ad majores nostros ea detuleritis, quod eis haec vera ostenderitis esse: quod si facere conati estis, nec implere potuistis; majores ipsos nostros inquinare non poterant aliena crimina, quamvis vera, quae illis non fuerant demonstrata? quanto minus si ea nec conati estis ostendere?
Abbreviated transcription (Latin):
meruat absolutus non potuit alus qui non iudica¬
uenrnt demonstruri uos inur sacrileza sepanrti¬
one abunitate populoꝵ innocenium tor tamorũ¬
q sepaurmini qui cum in hac causa iudices esse non
possent Aut nullus hincfuisse iudices aut utrum hine
aliquid uelquiiudicatumsit nescierunt autelestis iudi¬
cib potius quam uistis lizigzatorib crediderunt hinc
doc&ur meo &iam quodexilla mea quadriꝑina distri¬
butione ultimumtibi Nequeenim aliud porertes
docum̃ta criminũ tnrditionis fuerint ex utrque
parte prolata. Aututrarque sunt uerar Aut utrarque
& uestrar uertr & cum intrib superiorib facillimã
nostiarm uistoriã demonstrirssem in quartame
quoque uos uinci Autminus intellexirtiaut qđ
mazis credo neabaliis imelleger&ur nescio quibus
umbiiculis id conatus obregere deargumentationis
genere disputandũ putasti unde & cũ alias si opus fuern

Expanded text:
meruerat absolutus non potuit aliis, qui non iudicameruerat absolutus non potuit aliis, qui non iudicauerant, demonstrari. uos igitur sacrilega separatione ab unitate populorum innocentium tot tantorumque separamini, qui cum in hac causa iudices esse non possent, aut ullos hinc fuisse iudices aut utrum hinc aliquid uel quid iudicatum sit nescierunt aut electis iudicibus potius quam uictis litigatoribus crediderunt. Hinc docetur in eo etiam, quod ex illa mea quadripertita distributione ultimum tibi — neque enim aliud poteras documenta criminum traditionis fuerint ex utraque parte prolata, aut utraque sunt vera, aut utraque et vestra vera. Et cum in tribus superioribus facillimam nostram victoriam demonstrassem , in quarto quoque vos vinci, aut minus intellexisti, aut quod magis credo, ne ab aliis intelligeretur, nescio quibus umbraculis id conatus obtegere, de argumentationis genere disputandum putasti: unde etiam alias, si opus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
Tania esse in ecclesia cermnx ipsi deecclesia recedim¬
gnremio purgatis purgum̃ta tolenrrent quae ante tem¬
pus sepanerent nom possent sed quodeos dicimus
in hac erroris ur̃i soci&atem quam uenam ecdesiam
esse arbitnemini facere debuisse hocmaiores uestri
milla ꝑspicue uenax in cuius unitate fuerunt neabilla
sepanerentur facere debuerumt sicutenim quilib&
partis uit̃ce homo cauram primiam prorsus gno¬
nrns Tamen quamuis accentum maximianensib
dãnatum sim pliciter in nocentem credieum qui
tanto plurib seprobaun ia &iam incommunione
ȩciliani lat& non in merito sibi
ininocentem
persuad& Cum qui non solum
ꝑ africim uerum &iam ꝑtorgentium xp̃i anarum
terius tanto plurib episcopis caeris ueli notescere
in nocens potun uel occularȩ nocens apud quos aut
inoscente merun absolui Auinon meruit abigni¬
itnte damnari Aut corrupto iudice contra quam

Expanded text:
zizania esse in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesia recedamzizania esse in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesia recedamgremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. Sed quod eos dicimus in hac erroris vestri societate, quam veram Ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc majores vestri in illa perspicue vera, in cujus unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. Sicut enim quilibet partis vestrae homo causam Primiani prorsus ignorans, tamen quamvis a centum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probavit: ita etiam in communione eciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut corrupto iudice contra quam
Abbreviated transcription (Latin):
gnrtia uel inuidia remotiores taledeillo poss& ferre
iuditiũ qđ uni uerse para donati facile probar&ur
Nunc uero damnauerunt eum centum & amplius
quam trecentis absoluendum reliquert̃ apud quos
ipsi periculum dimnationis incurrerent eis quippe
& an plurib suam debuerunt ꝑsuadere sententiam
ut ipsi cumeis intusessent
natus penitentiam respuissa
ecdeus peritam africam diffusis persuadere non
possent Aut sententiam suam confilio saniore rescin¬
derent in qua filli sicut homines de homine potuer ⁊
Aut siuerix eius crimina sineulla dubitatione didicerirnt
que tamen persuadere tanto plurib c&eris nonuale¬
bant nocentem scientes tolerxremt prudentius
& patiemtius quamse a tor innocentib qui ista nescirem
impio schismate sepanerent tenerent enimillam
beati cypriam plenissimam caritatis pi&atis quesen¬
ientiã quadicit nã & siuidentur inecdesia esse ⁊Nama
ñ tam̃ impediri deb& fides autcaritas nñr aut quoniã

Expanded text:
gratia uel inuidia remotiores tale de illo possent ferre gratia uel inuidia remotiores tale de illo possent ferre iudicium, quod uniuersae parti Donati facile probaretur. nunc uero damnauerunt eum centum, et amplius quam trecentis absoluendum reliquerunt, apud quos ipsi periculum damnationis incurrerent. eis quippe tam pluribus suam debuerunt persuadere sententiam, ut ipsi cum eis intus essentnatus paenitentiam respuissetecclesiis per totam Africam diffusis persuadere non possent, aut sententiam suam consilio saniore rescinderent, in qua falli sicut homines de homine potuerunt, aut, si uera eius crimina sine ulla dubitatione didicerant, quae tamen persuadere tanto pluribus ceteris non ualebant, nocentem scientes tolerarent prudentius et patientius, quam se a tot innocentibus. qui ista nescirent, impio schismate separarent. tenerent enim illam beati Cypriani plenissimam caritatis pietatisque sententiam, qua dicit: nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen i
Abbreviated transcription (Latin):
uirtidamnast& & ad cecilian in nocentiã &iam¬
sinon ep̃s Tam̃ corresta priruitate trtensisi& sifeli¬
cianus ad primianũ quem similiter ut illae cȩcilia¬
nũ dãnaueret inocentem potuit tam̃ sinemacula
primiani uel suã cumepiscopali &iã honore tran¬
sire necillud quod dixi nescio quos trdiores quos
ur̃i maiores arguebamt siuerxciter arguebant
debuisse coniuncere siacceperis tamquam hocapud
se ipso facere debuerim sicenim respondes quod fe¬
cerint &ideo nostros ꝑdidisse baprismum iudica¬
uerim leeprius diliemer contrae quod scribis &
aut intellee quaedicumꝰ aut noli quod intellegis uer¬
tere in aliud egodixi non apud urõs redapud ecclesias
trens marinas quib innocentes illiuidebantꝰ quiar¬
guebantꝰ auestris eos debuisse conuinci nam
& maximianenses conuistum sibi uidemꝰ dam nasse
primianum sed non apudeos qui longius posia &a

Expanded text:
damnasset et ad Caeciliani innocentiam etiamdamnasset et ad Caeciliani innocentiam etiamsi non episcopus, tamen correcta prauitate transisset, si Felicianus ad Primianum, quem similiter, ut ille Caecilianum, damnauerat innocentem, potuit tamen sine macula Primiani uel sua cum episcopali etiam honore transire. Nec illud, quod dixi: nescio quos traditores, quos uestri maiores arguebant, si ueraciter arguebant, debuisse conuincere, sic acceperis, tamquam hoc apud se ipsos facere debuerint sic enim respondes, quod fecerint et ideo nostros perdidisse baptismum iudicauerint. lege prius diligenter contra quod scribis, et aut intellege quae dicuntur aut noli quod intellegis uertere in aliud. ego dixi non apud uestros, sed apud ecclesias transmarinas, quibus innocentes illi uidebantur qui arguebantur a uestris, eos debuisse conuinci. nam et Maximianenses conuictum sibi uidentur damnasse Primianum, sed non apud eos, qui longius positi et a
Abbreviated transcription (Latin):
nihilhic remansit totumlioc eiecim: quaegesta cũapud¬
acta zenophili consularis reciarentur eisq inserentur
inter alia testium multa documenta quaesiun consularis
quidam ministrirbat Tunc siluanus indericatum uistor¬
anus fuit huic tupublicoꝵ gestoꝵ euidentissimo docinm̃to
quominus credatur magnum aliquidtibi uideris opponere
qui cũ memores sententiã quãdix̃ incecilianum uelut pu¬
niens nirditores & argumentaris fierionpotuisse ut trix¬
ditor fuerit quiarditionis tam seuerus ultor extrtern
quasi aliquid seuerius uidebatur illis nequissimis seniorib
quando moccidendam susannam tanta instantia seui¬
ebam Cueorum conscientia ipso flgitio foder&ur
qđ reinilla punire uelle firgebant sed omittanꝵ alia
quid felicianus num quid non cum primiano nunc
dãnat quod cummaximiano ipse commisit sed plane
& & non incȩciliano falsam
sed inseipio uenm aurditionem salubri emenlatione

Expanded text:
nihil hic rex mansit, totum hoc eiecimnihil hic rex mansit, totum hoc eiecimacta Zenophili consularis recitarentur, eisque insererentur, inter alia testium multa documenta, quaesivit Consularis: Quid administraconus fuit. huic tu publicorum gestorum euidentissimo documento quo minus credatur, magnum aliquid tibi uideris opponere, quia commemoras sententiam, quam dixit in Caecilianum uelut puniens traditores, et argumentaris fieri non potuisse ut traditor fuerit, qui traditionis tam seuerus ultor extiterit: quasi aliquid seuerius uidebatur illis nequissimis senioribus, quando in occidendam Susannam tanta instantia saeuiebant, cum eorum conscientia ipso flagitio foderetur, quod se in illa punire uelle fingebant. sed omittamus talia. quid Felicianus? numquid non cum Primiano nunc damnat, quod cum Maximiano ipse commisit, sed planet, non in Caeciliano falsam, sed in se ipso ueram traditionem salubri emendatione
Abbreviated transcription (Latin):
sis inuenta ÷ inquiunt causa salubrior neꝑcuncta mẽbn
pestilens in reparturiis ut conpendiosuo dolore natum
decidat uulnus certe secundum regulamtuam salubris
non salubrior dicere debuerum Neq enim illud salubre
dolore natum decider& uulnus quamuis non esr& salu¬
bris sed contrae exmabilis ut ꝑcunsta membrx pestilens
in reper& uirus sie traditionem probabiliusł nos uob
obicim:. quãuis eam uos nob non probabilit̃ obitiatis
Iam illud quod insiluanum
fuisse trrditorem munici pa¬
testantur ibidem
apud circi macunxtore reipublice munatio felice con¬
fecta namsicut ibi scribtum lgimus postea quõ
aꝑtumest adbibliothecam inuentasum ibiarmaria
inania ibi protulit siluanus capitulatam argenteam
& lucernam argenteam quodicer&se postarcam eas¬
inuenisse cui uictor ausidirdixit mortuus fuerrs
sinoneas inuenisse felicaut̃ cuirctor cumeidixiss& in¬
quire dil gentius nequidhic remanserit siluanus dixit

Expanded text:
sis: inuenta est, inquiunt, causa salubrior, ne per cuncta membra sis: inuenta est, inquiunt, causa salubrior, ne per cuncta membra pestilens inrepat uirus, ut conpendioso dolore natum decidat uulnus. certe secundum regulam tuam \'salubris\', non salubrior dicere debuerunt; neque enim illud salubre,dolore natum decideret uulnus, quamuis non esset salubris, sed contra exitiabilis, ut per cuncta membra pestilens inreperet uirus. sic traditionem probabilius nos uobis obicimus, quamuis eam uos nobis non probabiliter obiciatis. Iam illud quod in Siluanumfuisse trtestantur, ibidem apud Cirtam a curatore reipublicae Munatio Felice confecta. Nam sicut ibi scriptum legimus, Posteaquam perventum est ad bibliothecam, inventa inania, IUI protulit Siluanus capitulatam argenteam et lucernam argenteam, quod dicereinuenisse. cui Uictor Aufidii dixit: mortuus fueras, si non eas inuenisses. Felix autem curator cum ei dixisset: \'inquire diligentius, ne quid hic remanserit\', Siluanus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
a primiano damnatũ laudauerint primianum quȩ
dãnauerint quãuis in eiꝰ schismate constituti dilationẽ
trirditionem multo probabilius nosuobis obicimus.
qua conpanrtiuus gnidus quodantepositum est aug& non
unde tibi colligere uideris & dicis siuos probabilius nosergo
probabiliter Hinc ergo inillo prolixiore trium libror
operesuo locotibi satis autplus quamsatis fortasse respon¬
di & ostendi exillis litteris ubi uerba didicimꝵ quomodo¬
conparatiuus grdus non semꝑ augeat quod conparort ali¬
quando in prob& cui compantur indeest dimeliorapus
in deest meliorib opto auspicus lege diligenter plunxipte
reperies sed nonne minxris obsecrote in hac causa maximi¬
anensium ex quatibi adõnia nuncstatui respondere nec
liuius mihi defuisse loquutionis exemplum in illaquippe
luculemissima & facundissima sententia concilii bagaien¬

Expanded text:
a Primiano damnatum laudaverint, Primianumque a Primiano damnatum laudaverint, Primianumque damnaverint; quamvis in ejus schismate constituti, dilationem iam quia dixi, traditionem multo probabilius nos vobis objicimus qua comparativus gradus quod ante positum est auget, non obabiliter et probabilius. Unde tibi colligere videris, et dicis, Si vos probabilius, nos ergo probabiliter. Hinc ego in illo prolixiore trium librorum opere suo loco tibi satis aut plus quam satis fortasse respondi, et ostendi ex illis litteris ubi verba didicimconparatiuus gradus non semper augeat quod conparat, aliquando inprobet cui conparatur. inde est: di meliora piis, inde est: melioribus opto auspiciis. lege diligenter, plura ipse repperies. sed nonne miraris, obsecro te, in hac causa Maximianensium, ex qua tibi ad omnia nunc statui respondere. nec huius mihi defuisse locutionis exemplum? in illa quippe luculentissima et facundissima sententia concilii Bagaien
Abbreviated transcription (Latin):
hic pomnes gentes & quodib¬
decoris eius hocdictum hic incipientib ab hierusalem ñ
enim tantum modo ibi passus est sxp̃s sedibi &iã
resurrexit indeascendit in celum ibicentum uiginti
homines congregatos diepente costes misso decelo
scõ spũ impleuit ibi unodie tria alio quinque mi¬
lia credentium insuum corpus conuersa suscepit
inde in totam iudȩam & samaria & inorbis terpaenꝰ
caeurs gentes sefructificando diffudn & diffundit
ecclesia quod discipulis puredicens & iamascensuris
in caelum eritis inquid mihi testes inhierusalẽ & into¬
tam iudeim & samariam &usq infinesteriire haec
igitur ecclesia incipiens abhierusalem seq ꝑ omnesgen
ies tam euidenti fecunditate diffundens ut teipsum
uocatur nullomodo abafris trrditorib pollui potun
quos omnino nesciuit simaximiam sacrilei surculi
ñ polluere plantaria tot colleas eius tantum quia or¬
dinando manusei non inposuerunt quamuis eum

Expanded text:
hic: per omnes gentes, et quod ibhic: per omnes gentes, et quod ibdecoris eius, hoc dictum est hic: incipientibus ab Hierusalem. non enim tantummodo ibi passus est Christus, sed ibi etiam resurrexit, inde ascendit in caelum, ibi centum uiginti homines congregatos die pentecostes misso de caelo sancto spiritu impleuit, ibi uno die tria, alio quinque milia credentium in suum corpus conuersa suscepit, inde in totam Iudaeam et Samariam et in orbis terrarum ceteras gentes se fructificando diffudit et diffundit ecclesia. quod discipulis praedicens et iam ascensurus in caelum: eritis, inquit, mihi testes in Hierusalem et in totam Iudaeam et Samariam et usque in fines terrae. haec igitur ectes tam evidenti fecunditate diffundens, ut te ipsumque ad occasum vocatur, nullo modo ab Afris traditoribus pollui potuit, quos omnino nescivit; si Maximiani sacrilegi surculi non polluere plantaria tot collegas ejus, tantum quia ordinando manus ei non imposuerunt; quamvis eum
Abbreviated transcription (Latin):
erzo in conpaurtione multitudinis gentiũ catholican
deunr̃ paucitate gloriari sicut nonuis ut maxia menses
in conpanetione multitudinis unre desua pauenate
glorientur quod autem deafris traeditorib narurs
nanes cissa aut qualis cumq hominis corde non sen¬
us inconflictu quouerntas quernur cum probatio
non sequitur quam sit uana & in epta naritio inqui
refellenda openem non consumerem nec sinon habe¬
rem in causa maximianensium tam facile sineulla
ãbage compendium sacures littere ds̃ dõrum dñs
locutus est & uocauit ternam. Asolis orni usque ad
occasum ex sion species decoris eiꝰ. Huic proph&ico
testimonio concinit euangelium ubi deipso idemdñs
dicit. Oportebat xpm pati & resurgere amortuis
tertiadie & p̃dicari in nomine eius paenitentiam
& remissionem peccatoꝵ peromnes gentes incipien¬
tib ab hierusalem. quod enim llic destumest
Vocauit terraem asolis ort¬

Expanded text:
ergo in comparatione multitudinis gentium catholicarum ergo in comparatione multitudinis gentium catholicarum de vestra paucitate gloriari, sicut non vis ut Maximianenses in comparatione multitudinis vestrae de sua paucitate glorientur. CAPUT LIV.--64. Quod autem de Afris traditoribus narras, ita nescis, aut qualiscumque hominis corde non sentis, in conflictu quo veritas quaeritur, cum probatio non seqrefellenda operam non consumerem, nec si non haberem in causa Maximianensium tam facile sine ulla ambage conpendium. sacrae sunt litterae: deus deorum dominus locutus est et uocauit terram a solis ortu usque ad occasum: ex Sion species decoris eius. huic prophetico testimonio concinit euangelium, ubi de se ipso idem dominus dicit: oportebat Christum . pati et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem. quod enim illic dictum est: uocauit terram a solis ort
Abbreviated transcription (Latin):
faciens & partem donati proqua nullum testimonium
reenas supordinans in paucis inquis frequenter ÷ ueri¬
tas errere multoꝵ est non intelleens Quomodo ad ño
dictumsit paucos intuere ꝑ angustam portam cum
& multos dixerit aboriente & occidente recubituros
strentur exomnigente & tribu & lingua milia candi
datoꝵ quaenemo numenere poss& qui profesto & mul¬
tsunt ꝑseipsos &idemipsi paucisunt in conpaneti one
lonze plurimum quicum diabulo puniendi sunt quae
imen frumenta diuinis in adernum horreis destinata.¬
scandalis & iuol haer&dicorum siue ab interiore
tam quam paleasua multis non reste uiuentib ȩstus
& triturem huius saeculi tolerient ultima uentilatio ne
purgandi sedibi abomnia nihil facilius quã maximi¬
anensium causa respond& sicenim in paucis fre¬
quenter est ueritas. &ernere multoꝵ est ꝑmit te
ut maximianenses quinto uobissum in partes pauci¬
tite Tanto uobis superent ueritate non facis noli

Expanded text:
faciens, et partem Donati pro qua nullum testimonium faciens, et partem Donati pro qua nullum testimonium recitas superordinans, In paucis, inquis, frequenter est veritas; errare multorum est: non intelligens quomodo a Domino dictum sit, paucos intrare per angustam portam ; cum et multos dixerit ab oriente et occidente recubituros strentur ex omni gente et tribu datorum, quae nemo numerare possit. qui profecto et multi sunt per se ipsos et idem ipsi pauci sunt in conparatione longe plurium, qui cum diabolo puniendi sunt. quae tamen frumenta diuinis in ascandalis et violentiis haereticorum, sive ab interiore tanquam palea sua multis non recte viventibus, aestus et trituram hujus saeculi tolerant, ultima ventilatione purganda. Sed tibi ad omnia nihil facilius quam Maximianensium causa respondet. Si enim in paucis frequenter est veritas, et errare multorum est, permitte ut Maximianenses, quanto vobis sunt impares paucitate, tanto vos superent veritate. Non facis certe. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
deb& ad pacem faciendam totus orbis xpĩ anus quam
priretextatus & felicianus qnm̃ sinonuos inquinauer̃i
quos tanta criminationis atrocitate damnastis muhio
minus uos inquinat unitas totzentium xp̃ianarum.
cuimnestioquorum a frorum  de monstrestis
demonsturstis
abcitis etelene proqua tor actantae diumna testimonia
nociantir soci&ate sepanrstis quib diumis. testimo¬
nus humana temeritate ausus est comurdicetstmn
cum &s tuipse nescio quo modo eadem uiueritaus fateri
co astussis. quod inxpĩanum nomentotus cotidie uer¬
unur mundus ausus est inquam testamento di reluc¬
tari cumdicat a postolus hominis testamentum con
firmatum ne moirritum facit Aut super ordinat
abraha dictesunt promisnones & seminis euis hoc
testamentum irritum facere huic testamento pariẽ
donati suꝑ ordinare minime timuisti Vt cumquis
in eodem testamento dicat adhaburham siceri sem̃
tuum sicut stellae celi & sicut arena maris hoctu irritũ

Expanded text:
debet ad pacem faciendam totus orbis christianus quam debet ad pacem faciendam totus orbis christianus quam Praetextatus et Felicianus, quoniam, si non uos inquinauerunt, quos tanta criminationis atrocitate damnastis, multo minus uos inquinat unitas tot gentium christianarum, cui nescio quorum Afrorum crimina non demonstrastis, esiae, pro qua tot ac tanta diuina testimonia recitantur, societate separastis; quibus diuinis testimoniis humana temeritate ausus es contradicere, cum et tu ipse nescio quomodo eadem ui ueritatis fateri coactus sis, quod in christianum nomen totus cotidie uertitur mundus. Ausus es, inquam, testamento dei reluctari, cum dicat apfirmatum nemo irritum facit, aut superordinat: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus . Hoc testamentum irritum facere, huic testamento partem Donati superordinare minime timuisti: ut cum Deus in eodem testamento dicat ad Abraham, Sic erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena maris ; hoc tu irritum
Abbreviated transcription (Latin):
mputandum catholice ecclesiae quam nec illud quod
saluio fecerunt abrtinenses primiano uel restituto
imputauerim quoduero exagenrtis persequutiones
quas partem donati ꝑ pessam fuisse dixisti & totum
tacens quod precessit Auris & multa dicens quae non
probantur in nostris depsalmis testimonium sub¬
iecisti & dixisti non nedehis quitalia faciunt dictũ est
udoces pedes eorum ad effundendum sanguinem
&uiam pacis non cognouerunt haet ip̃sa & alia multo
longe que gnruiorae illo bagaiensi concilio epĩ ur̃i
infelitianũ pretextatum que dixerunt & certeilli
nulliusi carnis sanguinem fuderunt nullum in uos
uiolentiae corporirlis imp&um fecerum sed quid heo
in eos dicebant multo scelenrtius eos sacrilezio schis
matis sanguinem spiritalem fundere iudicaba
sine honoris eoꝵ de colonrtione sinebaptis mi rescisi¬
one fecistis non despenendumest quod & nob̵ cum
cordare possitis Multo enim magis uos delestare

Expanded text:
imputandum catholicae ecclesiae quam nec illud, quod imputandum catholicae ecclesiae quam nec illud, quod Saluio fecerunt Abitinenses, Primiano uel Restituto imputauerim. Quod uero post exaggeratas persecutiones, quas partem Donati perpessam fuisse dixisti, et totum tacens quod praecessit a uestris et multa dicens quae non probantur in nostris, de psalmis testimonium subiecisti et dixisti: nonne de his qu.i talia faciunt dictum est: ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, et uiam pacis non cognouerunt?, haec ipsa longeque graviora, illo Bagaiensi concilio episcopi vestri in Felicianum Praetextatumque dixerunt. Et certe illi nullius carnis sanguinem fuderant, nullum in vos violentiae corporalis impetum fecerant: sed qui haec in eos dicebmatis sanguinem spiritalem fundere iudicabant. s dicta pacem sine honoris eorum decoloratione, sine baptismi rescissione fecistis, non desperandum est, quod et nobiscum concordare possitis. multo enim magis uos allectare
Abbreviated transcription (Latin):
sasalute m tinio ieinos furore sruunt utee que nobis
farum nec uumeruere nec cominemon re qetdioho
uerbis eplicare iufficium proinde cumfrenaicus me¬
dicum uerit & medicus frenaicum Igg anticus onci
uicem ꝑsequuntur Autsi ꝑsequutionis quaemalefit
nonest nonutique ꝑsequitur medicus fren&icum
sed fren&icus medicum scuitia igitur uestine &iuiolen¬
tssima audatia ꝑcircum celliones uestros dericor
ur̃orum sa tellites omnib nota conprimenda fun
legib qua conturuos latesunt & quodam modo con¬
lizanda simul & in quo ess&is errore & quosacrilegio
contur unitatem pacem quexpĩ uideremini saltem
uell&is sicut errorib ur̃is ꝑpotestatum secularium
duro & peruersissimo saluius noluit schisma quod
a uobis fecenent correxerunt & aduestrem comiu¬
nionem soci&atem queredierunt totum autem corri
Auobis omnib: redir& ur
quid quid uero
est aduersus uos quod tem pene¬
mentum xp̃iane dilestionis exceder& tam nonest

Expanded text:
rore saeuiunt, ut ea quae nobis faciunt nec numerare nec commemorare nec digne uerbis explicare sufficiam. Proinde cum freneticus medicum uexat et medicus freneticum ligat, aut ambo inuicem persequuntur aut, si persecutio nisi quae male fit non est, non utique persequitur medicus freneticum, sed freneticus medicum. saeuitia igitur uestra et uiolentissima audacia per circumcelliones uestros clericorum uestrorum satellites omnibus nota conprimenda fuit legibus, quae contra uos latae sunt, et quodammodo conliganda, simul ut, in quo essetis errore et quo sacrilegio contra unitatem pacemque Christi diuideremini, saltem uelletis, sicut terroribus uestris per potestatum saecularium rde nimium duro et peruersissimo Saluius noluit — schisma quod a uobis fecerant correxerunt et ad uestram communionem societatemque redierunt. totum autem corriga uobis omnibus rediretur. quidquid uero factum est aduersus uos, quod temperamentum christianae dilectionis excederet, tam non est
Abbreviated transcription (Latin):
catis prosequentib dicta sunt quae o biesta crimina
sacrilezi quo imp&u accusationis concitataesunt
potestatib quaere quae factasnt saluio i membre¬
sitano quianonei potuit illius ꝑsecutionis exacogitatio¬
ctorquer un onorium crimimi maliui

Expanded text:
catis prosequentibus dicta sunt, quae obiecta crimina catis prosequentibus dicta sunt, quae obiecta crimina sacrilegii, quo impetu accusationis concitatae sunt potestates; quaere quae facta sint Saluio Membresitano, quia non ei potuit illius persecutionis exagitatioxtorqueri,
Abbreviated transcription (Latin):
eurt domus si autem maximianus. eampotius usur pa ue¬
urt non intermisis& ablata sed sineq hoc ad ꝑsec u¬
onem uis ꝑtineredico ep̃os uestros & dericos urõs
miximianensib meis sedib manentib inquib anti¬
quitus fuenant ordinati fecisse ꝑsecutiones apud pro¬
consules accusasse imp& nasse iussiones eisdemq
issionib exequendis officiorum instantiam &c iui¬
tatum auxilia meruisse ut illi qui iam fuerat baga¬
iensis sententiae seueritate damnati & aunẽ com
cominunionis corpore neꝑcuncta membrir pestilens
uirus inpenar& Conpendioso dolore pͥrrecisi & nul¬
lam iamuobis facientes suae communionis mor¬
bida contagione periculum cumprrecisis pariter
plebibsius propria conuenticula frequentabat
loca & basilicas quas noninuaseraent cumpopulis
sibi coherentib ꝑp&ua possessione r&ineba
terrerentur proturbarentur expellerentur r&i¬
nentes exhiberentur lege quaedeillis uel in illos aduo¬

Expanded text:
erat domus; si autem Maximianus eam potius usurpaveerat domus; si autem Maximianus eam potius usurpaverat, non intermisisset ablata? Sed si neque hoc ad persecutionem vis pertinere; dico episcopos vestros et clericos vestros Maximianensibus in eis sedibus manentibus, in quibus antiquitus fuerant ordinati, fecisse persecutiones, apud proconsules accusasse, impetrasse iussiones eisdemque iussionibus exsequendis officiorum instantiam et ciuitatum auxilia meruisse. ut illi, qui iam fuerant Bagaiensis sententiae seueritate damnati et a uestrae communionis corpore, ne per cuncta membra pestilens uirus inreperet, conpendioso dolore praecisi, et nullum iam uobis facientes suae communionis morbida contagione periculum cum praecisis pariter plebibus suis propria conuenticula frequentabant, loca et basilicas quas non inuaserant cum populis sibi cohaerentibus perpetua possessione retinebant, terrerentur proturbarentur expellerentur, renitentes exhiberentur. Lege quae de illis uel in illos aduo
Abbreviated transcription (Latin):
profero fuerunt enm alterius dispensationis & temp¬
ris iampost reuelatam & oportuno tempore com¬
mendatam mansu&udinem epĩ ur̃i quos quidem
nos nondicimus iustum sed quamdiu ibiest & talem
schismaticos ꝑsecuti sunt iamnaque nondico perse¬
quutionem passus est maximianus fecit optatus qm̃
hoc uos rnonaere respondis & itafecit ut hinc nulla
possim zesta retitare quam quam intam recenti me¬
moria ciuitates ipsae sunterrozentur neare non
possumt hocergo non dico seddico persecunonem
passus est maximianus fecit primianus & recito
zestam quib ostendam domum quam maximian:
propriam defendebat primianum procuntione
mandata exorcisterii ecclesiasticiꝰ nomine fauent
sibi sacerlote legato quod ipsazesta indicant abstilis¬
se sediustitiae nongraetie fueritꝰ iudex non abnuo ñrefello
mandaun illi inquid auferunta aliena nos interimit¬
tim ablata cumipse abstuluss& alieni simaximiani

Expanded text:
profero; fuerunt enim alterius dispensationis et tempoprofero; fuerunt enim alterius dispensationis et temporis. iam post reuelatam et oportuno tempore commendatam mansuetudinem episcopi uestri, quod quidem nos DO. dicimus iustum. sed quamdiu ibi ea et talem schismaticos persecuti sunt. Iam itaque non dico: \'persecutionem passus est Maximianus, fecit Optatus, quoniam hoc nos ignorare respondes et ita fecit, ut hinc nulla possim gesta recitare; quamquam in tam recenti memoria ciuitates ipsae si interrogentur. negare non possunt hoc ergo non dico, sed dico: persecutionem passus est Maximianus, fecit Primianus et recito gesta, quibus ostendam domum, quam Maximianus pmandata, exorcisterii ecclesiastici nomine, favente sibi sacerdote legato, quod ipsa gesta indicant, abstulisse. Sed justitiae non gratiae fuerit judex, non abnuo, non refello. mandavit, Illi, inquit, auferunt aliena, nos intermittimus ablata; cum ipse abstulisset aliena, si Maximiani
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui aliqua molestia patiuntur nom poenas conside¬
nrri oportere sed causas intellegumt eospro crimine
sacrilgi schismatis in quo a uobis merito iuste quaedam¬
natisunt commotiones &iam sȩcularium iuditiorum
merito iusta que perpessos neque enimillud comme¬
moro quodimtua epistula posiusti quod maximiani
non basilicam sedspeluncam non optatus sed populus
euertit quam quam &iam illic &si incertum est uestros
fecisse certum est tamen illum passum fuisse ꝑsequutio¬
nem nestamen iustum esse sedimpiũ unde coeris
confiteri non debere quid quisq patiatꝰ sed quarepatiatꝰ.
interim demonesare non continuo iustum esse qui
obtento atque adumbireto xpi nomine patitur per¬
secutionem quindo & maxinnanus sacrilegus pas¬
sus est nisie cozam fateri quod & relgiosi sacrilegos
& iusti impios persequuntur non sane noncendi stu¬
dio sed necessitate potius consolendi nec leu&ere testi¬

Expanded text:
eorum, qui aliquam molestiam patiuntur, non poenas consideeorum, qui aliquam molestiam patiuntur, non poenas considerari oportere sed causas, intellegunt eos pro crimine sacrilegi schismatis, in quo a uobis merito iusteque damnati sunt, commotiones etiam saecularium iudiciorum merito iusteque perpessos. neque enim illud commemoro quod in tua epistula posuisti, quod Maximiani non basilicam sed speluncam non Optatus sed populus euertit. quamquam etiam illic, etsi incertum est uestros fecisse, certum est tamen illum passum fuisse persecutionem nec tamen iustum esse sed impium. unde iam cogeris confiteri non debere quid quisque patiatur, sed quare patiaturinterim demonstrare non continuo iustum esse. qui obtento atque adumbrato Christi nomine patitur persecutionem, quando et Maximianus sacrilegus passus est, nisi te cogam fateri, quod et religiosi sacrilegos et iusti impios persequuntur, non sane nocendi studio, sed necessitate potius consulendi. nec de uetere testa