comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid delectatus ꝑ neglegentiã animꝰ delĩquit. quanta animadũ¬
sione. penitentiȩ huius diei nox ferienda ẽ. ut uidelicet ipse
iã consensus adculpã.: Sic̃ enĩ minoris culpȩ ẽ. cũ earnalit meis
in delectatione rapit᷑ s tam̃ delectationi sue ꝑ sp̃m reluctatur
ita grauioris & plene ẽ nequitis ad peccati illecebrã ñ solũ
delectatione ꝑtrahi. s etiam consensu. famulari. Tanto gͥ ar
ciori manu penitentiȩ mens a pollutione tergenda ẽ. quan¬
to se ꝑ consensũ conspicit sordidius inquinatã. Unde & aꝑte
peccat ũ quisquis qd̾ fecit intellegit. ddum prauitatis suȩ
nequitiã subtilit᷑ pensat: merore mentẽ obnubilat: & quałi
concusso serene. letitiȩ aere: omẽm in se tranquillitatẽ cor¬
dis penitentiẽ. turbine. deuastat. Hisienĩ recognoscentẽ se a¬
nimũ iste turbo contereret: nequaquã ꝓpħa dixisset. In sp̃ĩ

Expanded text:
quid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadvequid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur arctiori manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinatam. Unde et apte peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
mo turba cogitationũ. meror. conterit. anxietas deuastat.
in erumpna mens uertit᷑ & quasi quodã nubilo caliginis
obscurant᷑. Hȩc namq caligo confusionis. eoꝵ mentẽ salu¬
brit᷑ opp̃sserat: quibus paulus dicebat. Quẽ enĩ fructũ ha¬
biustis tunc in illis in quibus nunc erubescitis: hunc gͦ pec¬
cati diem caligo occupet: idẽ blandimentũ nequitiȩ. afflic¬
tio pęnitentiȩ digno merore. ꝑturbet. Unde & apte sub¬
menta eruciatus pęnitentie sequunt᷑. Diem amaritudine. in¬
uoluimꝰ: cũ prauȩ delectationis gaudium. quȩ supplicia sequã¬
tur aspicimꝰ & asꝑis hoc fletibus eircũdamꝰ. Qna enĩ hoc qd̾ in¬
uoluitur ex latere om̃s partes. oꝑit : inuolui dies amaritudi¬
ne optat᷑ quatinus quȩ mala incorrectis miminent. ex om̃i
parte quisq conspiciat. & noluptatis suȩ lasciuia tristitiȩ
ipeti p̃eib audimus. ut uidelicet cireũ dantess expͣient. qͥe  flet¬

Expanded text:
mo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, mo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte submenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quid
Abbreviated transcription (Latin):
iacet : qr uidelicet lucẽ suȩ simplȩ mortis. tenebris duplȩ
nr̃ȩ mortis adiunxit. Qui gͦ solã ꝓ nobis mortẽ carnis ac¬
cepit. umbrã mortis ꝑtulit: & a dĩ ocłis culpã quã fecimus
abscondit. Dicat᷑ gͥ recte. Obscurent eum tenebrȩ. & um¬
bra mortis. Ac si aꝑte diceret᷑. Ille ueniat. qui ut a morte
do insequimur. aut ipse uidicando. restat ut ad emundationẽ
suã semꝑ mens solert̾ iuigilet. In quo gͦ sibiquisq miscđit᷑
subueniri considerat. hoc necesse ẽ ut confitens tergat.
caligine oculus confundit᷑ ipsa ꝑ pęnitentiã mentis nr̃e c̃¬
fusio caligo nominat᷑. Nam sic̾ caligo nubilosa congeriȩ
obscurat᷑ diẽ: ita confusio ꝑturbatis cogitationib obnubi¬
lat mentẽ: De qua ꝑ quendã sapientẽ. dicit᷑. et confusio
adducens głam. Cum enĩ ad mentẽ malegesta penitendo re¬
ducimus: graui mox merore confundimur. Estrepit in am¬

Expanded text:
jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte do insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in ani
Abbreviated transcription (Latin):
qua anima separat᷑ a dõ. ita umbra mortis ẽ. qua caro se¬
parat᷑ ab anima. Unde recte uoce martyrũ ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Humiliasti nos in loco afflictionis. & oꝑuit nos umbra mortis.
Quos enim constat ñ spũ s sola carne. emori. nequaquã seue¬
ra morte: s umbra dicunt mortis operiri. Quid ẽ gͦ qd̃ beatus
mortis: nisi qd̃ ad delenda peccata ante dĩ ocłos. dĩ & hominũ
mecdiatorẽ requirit: qui solã ꝓ nobis mortẽ carnis suscipe¬
ret. & uerã mortẽ delinquentium. ꝑ umbra suȩ mortis dele¬
ret. ad nos quippe uenit. qui in morte. sp̃c carnisq teneba
mur: unã ad nos suã mortẽ detulit. & duas nr̃as quas reppe¬
rit soluit. Si enĩ ipse utrãq susciperet. sa nulla liberaret
suã duplȩ nr̃ȩ contulit: & duplam nr̃am moriens subegit.
Unde & ñ immerito uno die in sepulchro. & duabus noctib

Expanded text:
qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro sequa anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt mortis operiri. 31. Christus unica mormortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tmur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras quas reperit solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
uio hoc qd̃ int̾cipit agit ut nͣ m memoria. Unde recte quia
ioħs hebreoꝵ popło eum cuiꝰ obliti fuerant dm̃ p̃dicare uenie¬
bat. ꝑ zachariam dicit᷑. Illuminare his qui in tenebris. & umb̃
mortis sedent. In umbra enĩ mortis sedere ẽ: a diuini amoris
notitia. in obliuione. lasescere. Umbra mortis antiqui hostis
imitatio accipit᷑. Ipse enĩ qr mortẽ intulit mors uocat᷑: ioħe
attestante. qui ait. et nomen illi mors. Pumbrã gͥ mortis eiꝰ¬
imitatio de signat᷑: qr sic̃ umbra iuxta qualitatẽ. corporis duci¬
t᷑. ita actiones iniquoꝵ de specie imitationis eius expͥmuntur.
Unde recte ysaias cum gentiles popłos in antiqui hostis imi¬
tatione cerneret defecisse. eosq ad ueri solis ortũ resurgere:
quȩ certo futura considerat. quasi ex p̾teritis narrat diceis.
Sedentibus in tenebris & umbra mortis. lux orta e̾ eis. Ui¬
bra etiam mortis. mors carnis accipit᷑ qr sic̾ uera mors est.

Expanded text:
vio hoc quod intercipit agit ut non sit in memoria. Unde recte quia vio hoc quod intercipit agit ut non sit in memoria. Unde recte quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem iattestante qui ait: « Nomen illi mors . » Per umbram igimitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est,
Abbreviated transcription (Latin):
cia designari. In lucẽ namq qd̵ uidemꝰ agnoscimus: in tenebris
uͦ aut omĩno. nil cernimus. aut incerto inisu caligamus. Occulta
gͦ uidicia quasi quȩlã ante nr̃os ocłos tenebre funt: quia ꝑs¬
erutari nequaquã possunt. Unde de dõ scriptum ẽ: Posuit te¬
nebras latibulum suum. Et̃ qr absolui non merem᷑ agnoscimꝰ.
s p̃ueniente. nos diuina gr̃a ꝑ euis iudicia occulta liberam᷑.
Diẽ gͥ tenebrȩ obscurant: cũ flendũ nr̃ȩ delectationis gaudium
ab illo iuste. animaduersionis radio inserutabilia eiꝰ iudicia mi¬
scditer occultant. Unde & apte. subiungit᷑. & umbra mortis.
Inscriptura enĩ saera umbra mortis aliquando obliuio m̃tis ac¬
cipit᷑: aliquando imitatio diaboli. aliquando mors carnis. Nm¬
bra enĩ mortis. obliuio mentis accipit᷑: quia & ut suꝑius dixi¬
mus. sic̃ mors hoc qd int̾ficit agit ut ñ sit in uita. ita obli¬

Expanded text:
cia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris cia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occultaenim judicia quasi quaedam ante nostros oculos tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde de Domino scriptum est: « Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis.In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblicut mors hoc quod interficit agit ut non sit in vita, ita et obli
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & quoꝵ tecta sunt peccata. Quia gͦ om̃e qd̾ tegit᷑. uelut ĩ
tenebris occultat᷑: in die extremi uidicii ñ illustrat᷑ lumine:
qd̃ ñ discutit᷑ ultione. Actus nr̃os nãq quos tunc iuste punire
noluerit. ipsa sibi aliqͦmͦ sciens. diuina miscđia abscondit.
In lumine uͦ ostendit᷑. quicquid tunc in conspectu omniũ de¬
monstrat᷑. Hic gͦ dies uertat᷑ in tenebras. ut uidelicet omne
qd̃ delinquimꝰ nos ꝑ penitentiã feriamꝰ. Nunc diem dñs non
requirat. & lumine ñ illustret: ut scilicet nob culpã nr̃am
ferientibus. ipse hanc extremi iudicii animaduersione non
cuncta ꝑstringat. qui quia ubiq ẽ. locus quo fugiat᷑ non ẽ.
ge inuenit. qui post ꝑpetratã culpã nc̃ se in pęnitentia abs¬
condit. Unde᷑ apte adhuc de hoc delectationis die subiungit᷑.¬
obscurant: quando delectationẽ mentis inflicta. pęnitenti¬
ȩ lam̃ta transuerberant. Possunt etiã ꝑ tenebras. occulta iuidi¬

Expanded text:
go omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fugiatur, non esgae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitobscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judi
Abbreviated transcription (Latin):
leon idẽ leo & formica dicitur. formicis enĩ ut diximꝰ leꝯ ẽ: uo¬
latilib formica: qr nimirũ antiquus hostis sic̃ contra sentien¬
tes fortis ẽ ita c̃tra resistentes debilis. Si enĩ eiꝰ suggestionib
assensus p̃betꝰ᷑: quasi leo tolerari nequaquã potest. Si aut̃ re¬
stit᷑: quasi formica atteritur. Aliis gͦ leo ẽ aliis formica: qui
crudelitatẽ illiꝰ carnales mentes uix tolerant. spiritales uͦ
infirmitatẽ. illiꝰ pede uirtutis calcant Heretici gͥ quia de. scĩ¬
tatis p̃sumptione suꝑbiunt. quasi exultantes dicunt. Mirmi¬
coleon uł certe. tigris periit. eo qd̾ ñ haberet p̃dã. Ac si aꝑte
dicant. Uetustꝰ aduersarus in nob̃ p̾dã ñ habet : qr quantũ

Expanded text:
leon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, voleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dica
Abbreviated transcription (Latin):
dis repetiit: quẽ leonis appellatione. signauit. Sathan quipꝰ
pe & ꝓpt̾ crudelitatẽ leo dicit᷑: & ꝓpt᷑ multiformis astutie ua¬
rietatẽ ñ incongrue tigris uocatur. Modo enĩ se sic̃ ẽ ꝑditus
humanis sensib obicit. mͦ quasi angłm lucis ostendit: mͦ stultoꝵ
mentes blandiendo ꝑsuadet. mͦ ad culpã t̾rendo ꝑtrahit : mͦ
suadere uitia aꝑte nitit᷑ mͦ in suis suggestionibus sub ur¬
tutis specie palliat᷑. Hȩç itaq belua quȩ tanta uarietate res¬
ꝑgit᷑ iure tigris uocatur. Quȩ apud septuaginta int̾pretes.
ut p̃fati sumꝰ mirmicoleon dicit᷑. Qd uidelicet animal abs¬
consum puluere. formicas ut diximꝰ frumenta gestantes int̾¬
ficit: quia nimirũ apostata angłs int̾rã de cȩlis ꝓiectus. iustoꝵ
mentes quȩ bonoꝵ sibi oꝑum refectionẽ. p̃parant in ipso ac¬
tionis itinere obsidet. Cũq has ꝑ insidias suꝑat : quasi formi¬
cas frumenta gestantes in ꝓuisos necat. Recte aut̃ mirmico¬

Expanded text:
tit quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmico
Abbreviated transcription (Latin):
huic mundo ꝑfecte extincti st̃. in occulto cũ diuitus reqͥ¬
esc̃t. Sepulchro gͦ diues efficit᷑: qui ꝑ exempla iustoꝵ. in con¬
tẽplationis uirtu̾te subleuat᷑. S cũ requirens dicat. qua¬
re. data ẽ misero lux. cur hoc ipsũ requirere. p̃sumat. in¬

Expanded text:
huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requhuic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, in
Abbreviated transcription (Latin):
punt᷑: ut mens eoꝵ dũ in amorẽ dĩ tota tendit᷑. nulla in¬
utili ꝑturbatione. laceret᷑. Hinc ẽ qd paulus ꝑ contẽplat¬
onẽ mortuos. & qͣsi in sepulchro absconditos discipłos uide¬
rat : quib dicebat. Mortui enĩ estis: & uita ur̃a abscondita
cũ in xp̃o in dõ. Qͥ gͦ mortẽ quęrit. gaudet dũ sepulchrũ
inuenit: qr qͥ mortificare. se appetit. ualde ad inuentã reqͥ¬
ẽ contẽplationis hilarescit: ut extinctus mundo lateat. &
cunctis exterioꝵ rerũ ꝑturbationib. intͣ sinũ se intimmi
etiã sepulchri inuentio subinfert᷑ hoc necesse ẽ ut inten¬
tio nr̃a conspiciat. qd̃ antiqui. mortuos cũ diuciis obrueban.
Qͥ gͥ thesaurũ quęrit. gaudet cũ sepulchrũ inuenit: qr sa¬
pientiã ꝑquirentes cũ sacrȩ seripturȩ. paginas uoluimus
cũ exẽpla p̃cedentiũ ꝑserutam᷑. quasi ex sẽpulchro gaudi¬
ũ sumimꝰ: qr m̃tis diuitias apud mortuos inuenimꝰ : qͥ qr

Expanded text:
um , ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutiliter perturbatione laceretur. Paulus apostolus per contemplationem, mortuos et quasi in sepulcro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipso tranquillus ẽ: ꝑeuntib turbulentas uidetur. Mens qͥp¬
pe repba quia aduersum suis actib uidicẽ. conspicit quasi cõmo¬
tus eiꝰ ostenditur: qr in conspectu illius reatu suo ipsa turbat᷑.¬

Expanded text:
ipso tranquillus est pereuntibus turbulentus videtur. Mens ipso tranquillus est pereuntibus turbulentus videtur. Mens reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius reatu suo ipsa turbat
Abbreviated transcription (Latin):
sus sententiã emittit. Quasi flante. dõ ab exteriorib aliqͥa
introrsus trahit᷑: quando foras mala nr̃a conspicit. & intusui¬
diciũ disponit. Et rursũ quasi flante dõ ab interiorib sp̃c ex¬
trorsus emuittit᷑: quando ab int̾no concepto consilo exteri
uidiciũ dampnationis infert᷑. bene itaq dicit᷑. qd̾ qui dolo¬
res seminant flante dõ ꝑeunt: qr. unde foris ꝑuersa faci¬
unt. inde. ab intimis recte ferunt᷑. Uł certe cũ flare ds̃ di¬
eit᷑ qr & statĩ irȩ. eus sp̃e subinfertur: appellatione. flatui
illius. potest ipsa eius animaduersio designari. Nos quippe
cũ irascim᷑: flatu furoris inflamꝰ. Ut gͦ uindictã cogitans dñs
demonstret᷑. flare irascendo dicit᷑: ñquo ipse in natura sua¬
mutabilitatis ucissitudinẽ. recipit. s quo post longã patien¬
tiam. quandoq uindictã peccatoris exequitur Is qui in semet¬

Expanded text:
sus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid sus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitmutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semet
Abbreviated transcription (Latin):
S tunc uera erit. cũ iam iniquitatis dilatio ñ erit. Quȩ hoc for¬
tasse mͦ intellegi rectius potest. qm̃ nec innocens perit. necrec¬
tus deletur: qr & si carne hic atterit᷑ in conspectu ȩterni uidi¬
cis uera salute. reparatur. & qui seminãt dolores & metunt. Flan¬
te. dõ ꝑeunt: quia quanto hic altius ꝑuerse agendo ꝓficiunt. tan¬
to durius subsequenti dampnatione. feriunt᷑. S cũ eidẽ sententiȩ
p̃mittitur recordare: uidelicet patet. quia transacta res ad memo¬
riã reducitur: ñ aut̃ futura nuntiatur. Tunc gͦ eliphar ueruis
diceret: si hȩc de miquis generalit᷑ fieri extrema animaduer¬
cernat᷑. Nos quippe cũ flamus aerem ab exteriorib introrsus
trahimus: & introrsus tactũ hunc exterius reddummis. Flare
gͦ ds̃ in uindictȩ retributione dicit᷑: qr. ab exteriorib causis
introrsus iudicĩ confiliũ concipit. & ab int̾no consilio extror¬

Expanded text:
Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc forSed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadvercernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extror
Abbreviated transcription (Latin):
b ñ flagellabunt᷑. hinc iheremias ait. Quare uia impioꝵ
ꝓsꝑatur. Quia enĩ sic̃ scriptũ ẽ. dñs patiens redditor. e  se¬
pe diu tolerat. quos in ꝑpetuũ dampnat. Nonñquã uͦ concite
ꝑcutit : qr. pusillanimitati innocentiũ concurrit. Aliquando
gͦ omĩpotens ds̃ diu p̃ualere. niquos patit᷑ ut iustoꝵ uita
mundius purget᷑. Aliquando uͦ iniustos celerit̃ trucidat: e¬
oꝵq interitu innocentiũ corda confirmat. Si enĩ nẽ om̃s ma¬
leagentes ꝑeuteret: extremũ ludiciũ quibus ex hiberet.
Si aut̃ nullum omĩno ꝑcuteret: quis dm̃ res humanas curare. ere¬
didisset.: Nonñ quã gͦ iniquos ferit: ut ostendat qr. mnulta mala
ñ deserit. Nonnĩquã uͦ miquos du tolerat : ut considerantibus
insinuet. ad qd eos iudiciũ reseruat. hȩc itaq sententia dilati¬
dicit᷑. ex magna parte. ꝓculdubio ueritatis uirtute euacuat᷑.

Expanded text:
bus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum bus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judicium reservet. 36. Iniquos deldicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nant. qui ꝑuersa ꝑagunt : dolores metunt. cũ de eadẽ ꝑuersi¬
tate puniuntur. fructꝰ quippe doloris ẽ: retributio dampna¬
tionis. S cũ ꝓtinus subinfertur. qr qui dolores seminant & me¬
tunt. flante dõ ꝑeunt. & irȩ spũ eius consumunt᷑ hoc loco do¬
loris messio ñ iã pena. s adhuc ꝑfectio iniquitatis ostendit᷑:
qr ex diuinȩ irȩ sp̃ũ eiusdẽ messionis pena subrogatur. Se:¬
minant gͦ hic dolores & metunt : qr iniqua st̃ quȩ faciunt.
& in ipsa miquitate ꝓsꝑant᷑  sic̃ de iniquo ꝑ psalmstã dicitur
Polluunt᷑ uiȩ eiꝰ in omĩ tempore : auferunt᷑ iudicia tua a faci¬
e eius. omĩum inimicoꝵ suoꝵ dominabit᷑. De. quo paulopost su¬
bditur: sub lingua eius labor & dolor. Dolores itaq seminat:
sistere & iustis felicius ꝑmittuntur. hine namq de illis ite¬
rũ ꝑ psalmistã dicit᷑. In laborib hominũ non st̃: & cũ homini¬

Expanded text:
nant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversinant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniqempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, sistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum homini
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ ad ȩt̾nã głam ꝑeundo seruant᷑. Si enĩ nullus ĩ¬
nocens ꝑiret. ꝓpha ñ diceret. Iũstꝰ periit: & nemo est
qui recogitet. Si rectos ds̃ ꝓuidendo ñ raꝑet: nequaqͣm
de iusto sapientia dixisset. Raptꝰ ẽ: ne malicia mu¬
taret intellectũ eiꝰ. Siustos animaduersio nulla ꝑci¬
teret : petrus minime p̃nuntiaret dicens. Lem¬
pus ẽ ut uidiciũ mcipiat de domo dĩ. Illi gͦ ueracit᷑
recti sunt : qui amore suꝑnȩ patriȩ ad cuncta p̃sentis uite ad¬
uersa p̃parantur. Nam qui ꝓ eternis bonis mala hic ꝑpeti me¬
tuunt: uidelicet recti ñ sunt. S eliphar uł deleri rectos. uł
innocentes hic ꝑire non estimat : qr sepe hi qui ñ spe cȩlestiᷤ¬
fingunt qđ quęrunt. & docere p̃sumentes. cũ terrenã secu¬
ritatẽ. p̃dicant. eunctis suis laborib ostendunt quid amañi
ius eẽ consũptos. Dolores seminare ẽ: fraudulenta dicere. do¬
lores aut̃ metere ẽ: dicendo p̃ualere. Uel certe dolores semi¬

Expanded text:
eundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe cfingunt quod quaerunt, et docere praesumentes cum terrenam securitatem praedicant cunctis suis laboribus ostendunt quod amant. im feriat. --Dolores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores semi
Abbreviated transcription (Latin):
ri : qͥ gͥ patientiã tenet animã possidet : qr inde con¬
tra aduersa omĩa fortis efficit᷑. unde sibi & seipsũ uĩ¬
cendo dñat᷑: & quo se laudabilit̾ frangit. infractũ se
fortit᷑ exerit : qr cũ in suis se uoluptatib suꝑat. sese
ad contraria inuictũ parat. S qr inuehendo corripu¬
it : nc̃ aliqͣ qͣsi exhortando subiungit dicens. Recorda
deleci st̃. Siue heretici quoꝵ amicos beati iob tenere
speciẽ diximꝰ seu ꝑuersi qͥlibet ꝙͣ inordinate. redargu¬
unt: tã rep̃hensibilit̃ exhortant᷑. Ait nãq. Qͥs umqͣ
in nocens perut: aut quando recti deleti st̃.sepe qͥp¬

Expanded text:
ri? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde conri? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjungit, dicens: CA, rectos. --Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti s
Abbreviated transcription (Latin):
metuat. qr dũ recto metu conditori omĩum iungitur:
potestate quadã supͣ omĩa subleuat᷑. fortitudo aut̃ ñ nͥ
in aduersitate. ostendit᷑: unde & mox post fortitudinẽ
patientia subrogat᷑. Tanto enĩ se quisq ad fortitudi¬
nẽ ꝓferisse. uerus demonstrat: quanto aliena mala ro¬
bustiꝰ tolat. Nã minus in se conualuit: quẽ aliena ini¬
qtas sternit Qui meo qd̾ ferre tontrarietatẽ ñ ualet.
pusillanimitatis fuȩ gladio confossus iacet. Quia uͦ ꝑfecti¬
o de patientia nascitur: statĩ post patientiã iaꝵ ꝑfec
ꝓximi. impatiens ñ ẽ. Nã qui alienã imꝑfectionẽ ferre
ñ ualens deserit: ipse sibi testis ẽ qd̾ ꝑfecte necdũ ꝓficit
hinc in eugłio ueritas dicit. In patientia ur̃a: possidebifis
animas ur̃as. Qͥd ẽ enĩ animã possidere: nͥ ꝑfecte inom¬
nib uiuere : cunctis m̃tis motib ex uartutis arce dña¬

Expanded text:
metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfecterga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce domina
Abbreviated transcription (Latin):
asserit. in to qd̵ beatũ iob turbatũ int̾ flagella rep̃hendit.
S intuendũ ualde. ẽ. qr. quãus inconuenient᷑ increpat.
congruent̃ tam̃ ordine uirtutes narrat. Quatuor quip¬
pe gradib uitã beati iob uirtutes enumerando distin¬
xxit: dũ & timori fortitudinẽ: & fortitudini patien¬
tiã & patientiȩ ꝑfectionẽ uuxit. Inuia & enĩ dĩ ati¬
more incipit᷑: ut ad fortitudinẽ ueniat᷑. Nã sic̃ in uia¬
scłi audatia fortitudinẽ: ita in uia dĩ audatia debilita¬
tẽ parit. & sic inuia scłi timor debilitatẽ. ita ta in uia
dĩ timo fortitudinẽ gignit: salomone. at testante
qͥait. Iñ timore dnĩ ficlutia fortitudinis. Timori quip¬
pe dm̃ meẽ. fiducia fortitudinis dicit᷑: qr nimirũ meis
nr̃a tanto ualentius t̾rores rerũ tẽporaliũ despicit. qͣn
to se auctori eoꝵdẽ. tẽporaliũ ueracius ꝑ formidinẽ. ful¬
dit. Quȩ in timore. dnĩ constituta. ñ inuenit extͣ qd

Expanded text:
d beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatsaeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalveracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod
Abbreviated transcription (Latin):
humanis fauorib caret. Eranslatione aut̃ septuaginta n¬
t᷑p̃tum nequaquã dicitur tigris. s mirmicoleon periit. eo qd̃
ñ haberet p̃dam. Mirmicoleon quippe paruũ ualde ẽ animal
dicit᷑ uł formicaꝵ leo: uł certe. exp̃ssuis formica parit̾ & leo.
libet aliis minutis animalib formica ẽ: ipsis aut̃ formicis leo.
has enĩ quasi leo deuorat: s ab illis quasi formica deuorat᷑. Cum
gͥ eliphaꝵ dicit mirinicoleon periit.: quid in beato iob sub mirmi¬
coleontis nomine. nͥ pauorẽ & audatiã rep̃hendit. ac si ei aꝑ¬
te dicat. Non iniuste ꝑcussus es. qr contra erectos timidus. c¬
tra subditos audax fuisti. Ac si aꝑto: dicat. Contra astutos te
formido p̃ssit: contra simplices temeritas inflauit. S p̃dã iã
mirmicoleon ñ habet : qr timida tua elatio dũ uerberib p̃mi¬
tur. ab aliena lȩsione ꝓhibetur. S qr amicos beati iob hereti¬
coꝵ tenere. specie diximus. urget necessario. ut hȩc eadẽ he¬

Expanded text:
n parvos sunt. --Translatione autem Septuaginta interpretum nequaquam tigris dicitur, sed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal,dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. u quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, urget necessario, ut haec eadem E
Abbreviated transcription (Latin):
restificitus sũ: qui autͣ uidicat me dñs ẽ. ae si dieeret. &¬
rectas egisse me recolo.: & tam̃ de meritis ñ p̃sumo: quia
ad elis eramen uita nr̃ã ducit᷑. sub quo nr̃e fortitudu
cũ carnis angustias suꝑans ꝑ speculationis uĩ de lib̃tate. a¬
liqnid inttene. securitatis rimatur. stare dui suꝑ semetip¬
sum ñ potest. Nuta & si hanc sp̃c ad sũma uehit. carota¬
ñ ipso adhue cerruptionis suȩ pondere deorsũ p̃mut. Ui¬

Expanded text:
sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Quare data ẽ misero lux : & uita his qui in amaritudine
animȩ st̃. uita qͥppe amaricatis datur: cũ huuis mundi
gła tristib gementib q tribuit᷑. In qua nimirũ uita pęna
se ualidissimi timoris afficiunt.: qr & si ipsi mundũ ñ teneñ
adhuc tam̃ tales se eẽ. metuunt qͥ amundo teneant᷑: qr nͥ eĩ
quantulũcũq uiuerent. hos ad usũ suũ ꝓculdubio ñ amaret.
Mare enĩ uiua corpora in semetipso retͣmet: nã mortua ex¬
tra se ꝓtinuis expellit. Sequit᷑. Quia expectant mortẽ &¬

Expanded text:
Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit. Sequitur: CAPUT IV  Re
Abbreviated transcription (Latin):
liber dicit. Michi mundus crucifycus ẽ: & ego mundo. Mundꝰ ꝙp¬
pe ei crucifixus fuerat: qr hc̃ cordi suo iã mortuũ ñ amabat.
S & seipsũ mundo crucifixerat: qr talẽ se ei exhibere. studuit.
ut ab eo qͣsi mortuus c̃cupisci ñ posset. Si enĩ uno in loco sint.
mortuus & uiuens. & si mortuus uiuuũ ñ uidet. uiuus tam̃ m¬
tuũ uidet. si uͦ utriq sint mortui. alt᷑ alterũ nequa quam
uidet: ita qui iã mundũ ñ amat. s tam̃ ab illo uł ñ uolens
amat᷑. & si ipse uelut mortuus mundũ ñ uidet. hc̃ tam̃ mi¬
dus adhuc ñ mortuus uidet. Si uͦ nec ipse in amore mundũ
retinet. nec rursũ amundi amore retinet᷑. uicissĩ sibi utriq
extincti st̃ͣ.: qr. dũ alt̾ alterũ ñ appetit. quasi mortuũ mor¬
tuus ñ attendit. Quia gͥ paulus nec mũdi głam quę̧rebat.
m̃ extinctionis omĩ modis ñ assurgt̃. recte. gementes dict̃

Expanded text:
liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quipliber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, men exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ suũ quandoq reducit᷑. atq in eiꝰ gaudio extraneus ñ mi¬
cet᷑: qr is qͥnc̃ ab hoc merore cordis foras se ꝑ desideria eicit. se
clusus tẽ ab illa intima eiꝰ sollempnitate. remanebit. Hi itaq
qui in amaritudine anime stͣ. mori mundo funditꝰ concupis¬
ct: ut sic̃ in scło ipsi nil appetunt. ita iã a scło nulla obliga¬
tione teneant᷑. Et plerũq contingit: ut iã homo mundum
mente ñ teneat : s tam̃ mundus hominẽ occupationib astͥn¬
gat. & ipse quidẽ mundo iã mortuus ẽ. s ipsi mundꝰ adhuc
mortuus ñ ẽ. Quasi enĩ uiuus adhuc mundꝰ eũ conspicit. dũ alio in¬
tentũ in suis actionib rapere contendit. Unde bene paulus cũ &
ipse scłm ꝑfecte despiceret. & talẽ se factũ uideret quẽ iam
hoc scłm concupiscere omĩno ñ posset. ruptis huiꝰ uitȩ uincłis

Expanded text:
gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non migaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moeroejicit, exclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatis suȩ merore mordent᷑: qr & si uident nequaquã ab ea
funditꝰ oppͥmi. pensant tam̃ sollicite cogitationẽ suã in amo¬
rẽ. dnĩ. & in eiꝰ dispensatione partiri. Unde bene cũ dicit. qͣ¬
re data ẽ misero lux. ꝓtinꝰ adiungit: & uita his qui in amari¬
punire. flendo ñ desinunt. quȩ deliquert᷑. uł graui se merore
afficiunt. qr longe huc a facie conditoris ꝓiecti. adhuc in ȩt̃¬
Cor qd nouit amaritudinẽ animȩ suȩ: in gaudio illiꝰ ñ mis¬
cet᷑ extraneus. In amaritudine. nãq ft̃ & corda reꝓboꝵ. qr ip¬
sis etiã prauis suis desideriis affligunt᷑: s eandẽ amaritudinẽ
nesciunt. ꝙr pensare qđ tolerant. sponte sua excȩcati ñ posst᷑.
At contra cor bonoꝵ amaritudinẽ suã nouit. qr erũnã exilii
qua ꝓiectus laceratur intellegit: & quãi sint tranquilla quȩ
ꝑdidit. quã cͣfusa in qͥb cecidit᷑ sentit s hoc amaricatũ cor ad

Expanded text:
itatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus adjungit: CAPUT III  Vepunire flendo non desinunt quae deliquerunt. Gravi se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeteCor, quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uiri manib offerunt. atq ad suꝑni uidicis gr̃am uel
addicti reuocant᷑ Qͦs bene in eugłio illa decẽ leꝓsoꝵ mun¬
datio designat. In lepra qͥppe & pars cutis in fulgorẽ. du¬
cit᷑: & pars in colore sano retinet᷑. Lepsi itaq hereticos
expͥmunt. qr dũ rectis praua ꝑmiscent. colorẽ. sanũ ma¬
culis asꝑgunt. Unde & bene ut saluent᷑ clamant. iħ̃u
p̃ceptor. Quia enĩ in eius uerbis se errasse significant.
hẽ saluandi humilit̃ p̃ceptorẽ. uocant. Cũq ad cogniti¬
onẽ p̃ceptoris redeunt. mox ad formã salutis recurrun

Expanded text:
sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evangelio illa decem leprosorum mundatio designat . In lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur, clamant, Jesu praeceptor. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeun
Abbreviated transcription (Latin):
tici ꝓpͥum. ut malis bona ꝑmisceant. quatinꝰ facile sensui
audientis illudant. Si enĩ semꝑ praua dicerent. citus in
sua pͣuitate. cogniti. qd̃ uellent minime ꝑsuaderent. Ri¬
sũ si sẽꝑ recta sentirent. ꝓfecto heretici ñ fuissent. S dũ
fallenti arte ad utraq deseruiunt : & ex malis bona in¬
fitiunt. & ex bonis mala ut recipiant᷑ abscondunt
Sic̃ qͥ ueneni poculũ porrigit. ora poculi dulcedine mel¬
lis tangit. dũq hoc qd̃ dulce ẽ pͥmo actactu delibat᷑. etẽ
illud qd̾ ẽ mortiferũ. indubitant̃ ab sorbet᷑. Itaq hȩre¬
tici ꝑmiscent recta ꝑuersis: ut ostendendo bona auditores
sibi attrahant. & exhibendo mala. latenti eos peste. corrũ¬
pant. Aliquando tam̃ p̃dicatione sc̃ȩ eccłiȩ. atq ex hor¬
tatione correcti : ab hac sensus sui diuersitate. saluant᷑.
Unde & amici iob reconciliationis suȩ sacrificiũ eiusdẽ

Expanded text:
tici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui tici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ diceret ñ estis loquuti corã me rectũ: ilieo adiunxit. si¬
c̃ seruus m̃s iob. Libet gͦ qr quȩdã in eoꝵ dictis recta sun.
s melioris cõparatione. suꝑant᷑ Nã int̾ alia quȩ irracio¬
nabilit᷑ dic̃t. multas ad beatũ iob fortes sententias ꝓfer̃t:
s cõparate. dictis fortiorib uim fortitudinis amit t᷑unt:
figere appetuñ. eiusdẽ magnitudinis pondus ꝑ¬
dunt. qr. & quãlibet forte. frustraᷤ iaculũ mittit᷑ ut du¬
ualde. sint fortia. cũ tam̃ scĩ uiri fortẽ. uitã feruit. eũe¬
tũ sui acuminis mucronẽ retundt̃. Quia gͦ & in semet¬
ipsis magna st̃. s
contra beatũ iob nullomͦ assumi
hec ex uirtute. pensans. in aue¬
toritate ꝓferat: & iudex qr in caute ꝓlata st̃. ex ꝑsonȩ qͣ¬
tenere. speciẽ suꝑus diximꝰ: nc̃ eoꝵ uerba qͦmͦ hereticis cõ¬
gruant indagemꝰ. Quedã nãq ualde recta sentiunt. s
tam̃ int̾ hȩc ad ꝑuersa dilabuntꝰ. habent quippe hoc here¬

Expanded text:
n estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: Sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam in eorum dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt, sed comparatae dictis fortioribus vim fortitudinis amittunt. figere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut duvalde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi aec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex quantenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151 quippe hoc haere
Abbreviated transcription (Latin):
alii qui cti pratia concipiunt magno se silentii uigore
restr ingunt. Et sunt nõnulli qui uirtutũ usu robora¬
te. dis q ad eã celsitudinẽ ꝓuehunt᷑. ut ad loquendũ ne. ĩ
cordi: quidẽ ꝑuersa coneĩpiant. quȩ silendo compescant:
Heliphax itaq ex quosit orline ostendit᷑. qui concep¬
tuẽ sermonẽ tenere se ñ posse testat᷑: Qua in re. illud in¬
notut. qd se loquendo offensurũ nouit. Neq enĩ retinẽ¬
re uerba quȩ ñ potest uellet ñ seꝑ hec uulnera infer¬
rei ꝓ̃nosceret. Boni enĩ uiri freno consilii retinent p̃ei¬
pntationẽ. uerbi: & caute considerant ne. relaxantes lin¬
gras la seruiã. auditoꝵ conscientiã in cauta loquutione
Transfigant: Unde bene ꝑ salomonẽ dicit᷑ Qui dimittit
a quã caput ẽ iurgioꝵ. Aqua quippe dimittit᷑. cũ lingue
flius effrenat .s. dimissor aquȩ iuirgioꝵ caput efficit

Expanded text:
alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur,