comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi & alit̾ potest. Principes
& enĩ non immerito uocant᷑. qui
stultos motus. potestate sapientiȩ
comprimunt. Sed sepe contingit.
ut in occulto animus. de ipsa sua¬
sua sapientia. in elationis fastũ
subleuet᷑: & sub eis uiciis corru¬
at. de quibus se uictore fuisse
gaudebat Recte gͦ dr̃. effundit
despectionẽ suꝑ principes. S qͥa
nonnunquã hi qui iacere in uici-¬
is uidentur. ad pęnitentiȩ lam̾¬
tũ currunt: seq contra culpas
quibus subiacebant erigunt: ap¬
te subungit᷑: & eos qui oppressi
fuerant releuat. Nonnulli enĩ
suꝑno illustrati minere. aspiciuñ
in quantis peccatoꝵ suoꝵ turpi¬
tudinibus iacent: factoꝵ maculaᷤᷤ
lacrimis lauant: & sub se postmo¬
dũ carnis suȩ motus deprimunt:
a quibus ante p̃mebantur. Quod
& nullus ex habita castitate suꝑ.¬
biat: quia effundit despectionẽ
suꝑ pͥncipes. Nullus ex uicioꝵ
suoꝵ depressione desper&: quia

Expanded text:
et aliter intelligi potest. Principes et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui que stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi qui in vitiis jacere videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur. 377 et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ficat penetrare. Unde mox sub
ca de occultis ꝓpħarũ uerbis a
credentibus agnoscunt᷑: qͥd ali¬
ud quã ꝓfunda de tenebris re-¬
tas discipulis in parabolis loquens
ait. Quod dico uobis in tenebris:
dicite in lumine. Cũ enĩ mysti¬
cos allegoriarũ nodos. ꝑ explana¬
tion̾e soluimus: in lumine dicimꝰ.
quod in tenebris audiuimꝰ. Um¬
bra autẽ mortis erat legis duri¬
cia: quȩ unumquẽq peccantem
morte corporis puniri sanctiebat
Sed postquã redemptor noster.
asperitatem legalis sanctionis. ꝑ
mansuetudinem temperauit : ñ
iam ꝓ culpa mortẽ carnis infer¬
ri constituit. sed mors sp̃c qͣntũ
timenda. ẽẽt. indicauit: in lucem
ꝓculdubio umbrã mortis ꝓdux̃
Istaᷤꝰ enĩ mors in qua caro separat᷑
ab anima: umbra illiꝰ mortis est.
in qua anima separat᷑ a deo. In lu¬
cem gͦ umbra mortis ꝓducit᷑: cũ
intellecta morte sp̃c. mors carnis
minime timetur. Quod tamen¬

Expanded text:
ficat, penetraret. Vau. « Et ficat, penetraret. Vau. « Et ca de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revtas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperimansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum timenda esset indicavit. In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum intellecta morte spiritus mors carnis minime timetur. Alite
Abbreviated transcription (Latin):
phetiã. atq doctrinã. uel miraci¬
loꝵ signa abstulit. męnia p̃cipi¬
caritatẽ ꝓpt̾ eius duriciã aufer¬
ri ꝑmisit: munitiones eius disi¬
pare studuit. Rectus uͦ ordo
seruatus. ẽ. ut prius męnia &
post munitiones dissipatȩ dice¬
rent᷑: quia cũ pecatrix anima¬
relinquit᷑: prius ab ea uircuti
dona. quȩ ad manifestationẽ spẽ
data sunt. & postmodũ spei. fide.
atq caritatis fundamenta destru¬
untur. Quȩ cuncta dñs a ꝑ̃fidis
ablata gentilitati tribuit: atq
ex his quȩ infidelibus abstulit. m̃¬
tes fideliũ ornauit. Unde & scrip¬
tum. ẽ. E species domus diuidẽ
spolia. Cum enĩ uirtutũ spolia a
iudeis abstulit: domui cordis gen¬
tiliũ quã ꝑ fidem inhabitare dig.¬
natus. ẽ. speciẽ donoꝵ dedit. Qa̾
uidelic& gestum. ẽ. cũ uerba dei.
& iudeoꝵ populus ad solam lit te¬
ram quȩ occidit acciper&: & con-¬
uersa gentilitas ꝑ spm̃ qui uiui¬

Expanded text:
phetiam et doctrinam, vel miracuphetiam et doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipicharitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus auferre studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum pecrelinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, postmodum fidei, et spei, atque charitatis fundamenta destruntur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et conversa gentilitas per spiritum, qui vivi
Abbreviated transcription (Latin):
dñicȩ mysteriũ iudea negauit: gen¬
tilitas credidit: & principes in de¬
spectionẽ cecider̃: & hi qui oppre̾¬
si in culpa ꝑfidiȩ fuerant: in ue¬
rȩ fidei libertatẽ leuati sunt. Hc̃ uͦ
isrłitarũ casum longe ante ihere¬
mias intuens: ait. factus. ẽ. dñs ue¬
lut inimicus: p̃cipitauit ifrł. p̃¬
cipitauit męnia eiꝰ : dissipauit mu¬
nitiones eius. Męnia autẽ in urbi
bus ornamento sunt: munitiones
uͦ in defensione. Et alia sunt dona
quȩ nos muniunt: alia quȩ ornaq̃
Prophetia quippe. doctrina. gene¬
ra linguarũ. curationũ uirtus
quasi quȩdam mȩnia mentis sunt.
quȩ & si quisq ñ habeat: stare
munitus ꝑ fidem. & iusticiã po¬
test: quãuis ornatꝰ uirtutũ alti¬
tudine minime. ẽẽ. uideat᷑. Ups
uͦ & fides & caritas. non nr̃a mȩ¬
nia. sed munitiones sunt: quȩ si
habere negligimꝰ: hostilibus insidi¬
is patemus. De iudea gͦ quia pro¬

Expanded text:
Dominicae mysterium Judaea negavit, genDominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones bus pro ornamento sunt, munitiones vero in defensionem; quia et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetiae quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam mentis moenia sunt; quae si quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia pro
Abbreviated transcription (Latin):
ente ꝓmitcit᷑ qđ rediicat corda fi-¬
lioꝵ ad patres eoꝵ: ut doctri¬
na senũ. quȩ nc̃ a iudeoꝵ corde
ablata. ẽ. tunc miserante dño rede¬
atꝰ. quando hoc de dño intellige.¬
re cȩperint filii: quod p̾dicauer̃
patres. Si uͦ senes eosdem quoq
iudȩos accipimꝰ. qui suadente ꝑfi¬
dia. ueritatis uerbo contraire co¬
nati sunt. doctrina senu̾ ablata. ẽ:
postquã hanc ȩccła ex gentibꝰ ui¬
delic& iuuencula accepit: quȩ ꝑ
psalmistã dicit. Suꝑ seniores in¬
tellexi. Quã quia oꝑando tẽnu¬
it. qualit̾ suꝑ seniores intellexe¬
rit ostendit: dum ꝓtinꝰ subdit
dicens. Quia mandata tua ex qͥ¬
siui. Quia enĩ studuit oꝑando
implere quod didicit: accępit
intelligere quod docerae. Unde &¬
iudeoꝵ populus in legis mandata
ꝑmaner&: & cuncta gentilitas nul¬
la dei p̃cepta cognoscer&: & illi ꝑ
fidem principari uidebant᷑: &
isti in ꝓfundo pressi iacuer̾ ꝑ in¬
fidelitatẽ. Sed cũ in carnationis

Expanded text:
ente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligeo coeperint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
sis repbis. electis suis in regno ꝑ¬
petuo qualit̾ sit sapientia patriꝰᷤ
indicabit: recte in subsequenti sen
do. aperte indicat. quia hoc qđ
mansuetus edocuit. qualit̾ creden-¬
terribilis ostend&: in uerbis uero
subsequentibus quibus ait. apuđ
ipsum. ẽ. fortitudo & sapientia:
luce clarius demonstrat. quod
prius in iudicio ꝑ uirtutẽ reꝓ¬
bos destruae: & postmodũ electoꝵ
mentibus. ȩt̃ni regni ꝑfecto lumi¬
ne infulga. Sed quia ante extre-¬
mi diem iudicũ. iudicare cotidie
occultis dispositionibus facta mor¬
taliũ non desinit: ad hoc quod nc̃
agit᷑ reditur cũ subdit᷑. Ipse no-¬

Expanded text:
sis reprobis, electis suis in regno persis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sentdo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credenterribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
si reuersari uoluerit: mundã fa¬
ciem quã deorsum presserat suꝑiꝰ
reducit: cum cinerẽ quẽ portabut
excusserit. Si gͥ terrenarũ cogi¬
tationũ cinerem amente exciiti¬
mus: quasi pan̾e subcinericiũ reu̾-¬
samus: ut illa nr̃a intentio. iã post¬
põni debeat: quã priꝰ cogitationis
infimȩ cinis p̾mebat: & munda
facies ad suꝑiora ueniat: ut rec¬
ta nr̃a intentio. mole iam t̾reni
deus si aquas emiserit subuertent
terrã. Sequit᷑. Apud ipsum. ẽ.
periꝰ dictũ fuerat. apud ipsum. ẽ.
sapientia. & fortitudo: nc̃ autẽ
dicit᷑ apud ipsum. ẽ. fortitudo &
sapientia. Quia enĩ omp̾c deus
est. priꝰ mansuetudinis doctrinã
ꝓtulit: & postmodum in iudicio
quante sit fortitudinis ostendit:
recte suꝑiꝰ sapientia ante fortitu¬
dinẽ memoratur: cũ de patris u-¬
nigenito dr̃. apud ipsum. ẽ. sapi-¬
entia & fortitudo: quia uͦ ad iu¬
dicandum ueniens. in terrore
suȩ uirtutis apparebitꝰ & repul¬

Expanded text:
si reversari voluerit, mundam fasi reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni Deus si aquas emiserit, subvertent terram. Sequitur: CAPUT XI  Vet.perius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipotens est, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repul
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ex multis ad mediũ paulũ
uocare : qui cũ acceptis contra
sua ꝓtinus crudelitate mutatus
accȩpit. quas ueniebat inferre xp̃.¬
anis: & qui priꝰ carnalit̾ uiuens
in mortẽ conabat᷑ scõs dñi tradere:
qui prius fuit blasphemꝰ. & ꝑsecũ¬
tor: humilis post factus. ẽ. pusq
p̃dicator. E qui lucrũ maximum
putauit se in discipulis. xp̃m occi¬
dere: iam uitã suam. xp̃m ȩstimat.
& mori lucrũ. Emissa ergo aqua.
terra subuersa. ẽ: quia pauli menͦ
suȩ immobilitatis atq crudelita¬
tis immutauit. Quo contra ꝑ pro¬
pħam dñs contra effraim querit᷑
dicens. Effraim factus. ẽ. subcine¬
ricius: qui ñ reuersatur. Panis
nãq subcinericius suꝑ se cinerẽ
portans. partẽ mundiorẽ deorsum
p̃mit: partẽq suꝑiorẽ tantõ sor¬
didiorẽ habir: quanto in ea ci.¬
nerẽ tolerat. Mens itaq quȩ t̾.¬
rena cogitatꝰ quid suꝑ se aliud
quã cineris molem portat: Sed

Expanded text:
unum e multis ad medium Paulum unum e multis ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra sua protinus crudelitate mutatus accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
des eius steter̾. & mota. ẽ. terra᷑
quia cũ ueritas in corde figitur.
mentis immobilitas agitatur: si
uertit᷑: quia peccatricis mentis du¬
ricia. ab immobilitatis suȩ obsti¬
natione ꝑmutat᷑ꝰ ut tantum se
post modum p̃ceptis dñicis flen-¬
do subiciat: quantũ suꝑbiendo
prius contra dñm ceruicẽ cordis
erigebat. Uideas nãq qđ terra cor¬
dis humani aqua diuini mune
ris infusa. post libent̃ iniurias tõ¬
lerat: quas priꝰ cdement̃ irrogabat:¬
post etiã sua tribuat: quȩ priꝰ &
aliena rapiebat: post carne absti¬
nendo cruci&: quȩ priꝰ satieta¬
te carnis. ꝑ mortifera turpitũ¬
dinũ oblectamenta defluebat:
post etiã ꝑsequutores diligat.: q̃
priꝰ diligere. etiã se amantes no
no miinere infusa. contra hoc qđ
consueuerat agere cȩperit: terra
subuersa. ẽ: quia & deorsum missa
est. quȩ priꝰ eminebatꝰ & sur sum
leuata.ẽ. facies: qͤ priꝰ in ꝓfundo

Expanded text:
des ejus steterunt, et mota est terra , des ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, si vertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua diviris infusus, post libenter injurias tolerat quas prius vehementpost etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolno munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profunda
Abbreviated transcription (Latin):
eius fluent aquȩ uiuȩ. ubi statĩ
eugłista subiunxit. hoc autẽ dix̃
de spũ quẽ accepturi erant cre-¬
dentes in eũ: congruus in his ser¬
monibus intellectus pat& quibꝰ
ait: si continuerit aquas omnia
sicrabunt᷑: quia si sc̃i sp̾c gr̃a. ab
audientis mente subtrahit᷑: ares¬
cit ꝓtinus intellectus: qui iã ꝑ
spem uiridescere in audiente ui¬
debat᷑. Quod autẽ non aquã sed
aquas memorat: pluralitatis ap¬
pellatione. ad septiformẽ donoꝵ
spiritalium gr̃am recurrit: qͥa
quasi tot aquis unusquisq infun¬
ditur: quot donis repletur. De
quibus apte subiungit᷑. Si emi¬
serit eas : subuertent terrã. Quid¬
enĩ terra nisi peccator accipitur:
eui per sententiã dictũ. ẽ. terra
es. & in terrã ibis: Manae itaq
terra immobilis. cũ p̃ceptis dñi¬
cis peccator obȩdire contemꝑnit:
cũ ceruice̾ suꝑbiȩ erigit᷑. atq a
ueritatis lumine. oculos mentis
claudit. Sed quia scriptũ. ẽ. pe¬

Expanded text:
e ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. enim terra, nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pe
Abbreviated transcription (Latin):
pensare non ualent bona: nͥ quȩ
carnalit᷑ uident. Hinc. ẽ. quod
scm̃ dauid pat̾ ipse despexerat:
quẽ ꝓpħȩ samuhelis oculis pre¬
sentãre recusabat: qͥ ad unctionis
grãm dũ septẽ filios deduxiss&e:
a ꝓpħa requisitus an niimerum
sõbolis expless&e: cũ magna de-¬
speratione respondit. Est puer
paruulus: qui pascit oues. Quo
uid& in facie: deus autem ꝑ¬
scrutat᷑ cor. Lampas gͦ dauid
ꝑ innocentiã fuerat: sedtamen
ualde contempta: quia exteriora
cernentibus non lucebat. Scien¬
dũ uͦ. ẽ. qđ iustus qͥsq aut tẽpo¬
ralem głam ñ hab&: aut hanc
sub sem& ipso frangit si hab&: ut
honori suo liber emineat: ne ei
uictus delectatione succumbat:
Hinc. ẽ. enĩ qđ ille p̃dicator egre¬
gius. ante humanos oculos apłatꝰ
sui głam humiliauerat: qͥ dicebat:
Non enĩ usi sumꝰ hac potestate
cũ possemus oneri. eẽ. ut. xp̃i apłi:

Expanded text:
pensare bona non valent, nisi quae pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus oneri esse u
Abbreviated transcription (Latin):
manis oculis uestiũ põpa cõpo-¬
nat. A cunctis uͦ despicabilis cer-¬
nitur: & huiꝰ mundi gła indig¬
nus ȩstimat᷑: sed tam̃ ante occulti
iudicis oculos uirtutibus emicat᷑:
uitȩ meritis choruscat: honora¬
ri mȩtuit: despici non refugit. Cor¬
pus continentia afficit: sola in a-¬
nimo dilectione pinguescit. Men¬
tẽ semꝑ ad patientiã p̾rȩparat: &
erectus ꝓ iusticia. de ꝑceptis con-¬
tumeliis exultat. Afflictis ex
corde cõpatit᷑: de bonoꝵ ꝓsperi¬
tatibus quasi de ꝓpriis letatur
Sacri uerbi pabula in mente
sollicitus ruminat: & inquisitus
quodlib&. duplicit᷑ eloqͥ ignorat:
Bene itaq i usti simplicitas. & Ca-¬
pas. ẽẽ. dr̃: & contempta. Lãpas.
quia interiꝰ luc&: contẽpta. qͥa
exteriꝰ non luc&. Intus ard& flã¬
ma caritatis: foris nulla gła res-¬
plend&e decoris. Lucoe gͦ & despi¬
cit᷑: quia flagrans uirtutibꝰ. ab¬
iectus estimat᷑. Mentes carnaliũ

Expanded text:
manis oculis vestium pompa compomanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs iã t̾rena desidia subegit:
uitã in se carnalis conuersationis
extinguit: & mundo mortuus
appar&: quia possessore prauoqͥ
ꝑ ĩmunda desideria se agitabat
carae. Quẽ multi mortuũ dicuã:
qͥa qͥ sp̃italit̾ uiuere nesciunt:
eũ qui carnalia bona ñ sequitur.
extinctũ funditꝰ arbitrant᷑. Sed¬
quia ipsi quoq derisores simpli-¬
ciũ xp̃ianitatis nõmine censent᷑
reuerentia religionis pressi. exhi-¬
bere malum publicȩ irrisionis
erubescunt. Unde fit ut apud se
tumidi. tacentesq derideant:
quos abiectos ualde. atq infimos
ꝑ simplicitatẽ putant. Bene gͦ
dr̃. lampas contempta apud co-¬
gitationes diuitũ: qͥa suꝑbi qͥq
dũ pensare bona sequentia nesci.
ut electus quisq qui ad ȩternã
felicitatem ducit᷑: continua hic
aduer sitate deprimat᷑. Non hc̃
rerũ habundantia fulciat: non
dignitatũ gła honorabilẽ osten-¬
datꝰ: nulla ei obsequentiũ fre-¬
quentia suppetat: nulla hc̃ hu-¬

Expanded text:
quisquis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus arbitrantur. quia ipsi quoque derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequentia, ut suput electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc hu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ hoc qđ factus. ẽ. homo ęt̃¬
na nunciauit. magni consili ian¬
gelus ẽ. uocatus: recte consiliari¬
os p̾dicatores accipimꝰ: qui suis
auditoribus consiliũ uitȩ p̾bent
Sed cũ p̃dicator quisq idõ ȩt̾na
p̃dicat. ut temporalia lucra con¬
sequat᷑ ͥ. ꝓfecto in stultu finẽ dec
ducit᷑: quia illuc ꝑ laborẽ tendit:
unde ꝑ mentis rectitudinẽ fũ¬
& iudices in stupore. Om̃s eñi
qui examinandis alioꝵ moriꝰ
p̃sunt. recte iudices uocant᷑: seq
cum is qui preest subiectoꝵ utti
nequaquã sollicite discutit. nec
quẽ qualit̾ corrigat agnoscit..
in stuporẽ iudex deductus. ẽ qͥa
qui iudicare male acta debutt.
nequaquã ea quȩ iudicanda st̃
deprehendit. Sequit᷑. B alteũ¬

Expanded text:
quia per hoc quod factus est homo aetequia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fuEt judices in stuporem. Omnes enim qui examinandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
capi conspicit᷑: utrũ hȩc diuinitꝰ
uideant᷑ fortasse dubitat᷑: miran¬
at. cur fieri ꝑmit tat: sed ipse
nouit decipientẽ. & eum qͥ deci¬
pit᷑. Nouit & enĩ decipientẽ: qͥa
plerunq anteriora eiꝰ mala conspi¬
cit: & hunc iusto iudicio cadẽ
etiã in alia peccata ꝑmittit. No¬
uit cdecipientẽ: quia in manu su¬
oꝵ operum dimissum. hc̃ ut ad
peiora ꝓruat deserit: sic̃ scriptũ
est. Qui nocet nõceat adhiic: &
qui in sordibus. ẽ. sordescat adhiic.
Nouit quoq & eum qui decipit᷑.
quia sepe cõmittunt homines
mala quȩ sciunt: & iocirco ꝑmit¬
tunt᷑ decipi: ut cadant etiã in
mala quȩ nesciunt. Quod tam̃
deceptis aliquando ad purgatio¬
nẽ: aliquando uͦ ad ultionis ini
siliarios in stultũ finẽ: cũ etiã bo¬
nũ quodlib& non bona intentio¬
ne faciunt: sed ad temporalis
miineris retributionẽ tendunt
Si enĩ ipse sũmi patris unigenitꝰ.

Expanded text:
capi conspicitur, utrum haec divinitus capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranat, cur fieri permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt, et idcirco permittuntur decipi, ut cadant in mala etiam quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis initsiliarios in stultum finem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum om̃is qui ꝓximũ decipere
conatur iniquus sit. & iniquis
ueritas dicat. nunquã noui uos.
discedite a me qui oꝑamini iniqͥ¬
tatẽ: qualit᷑ hoc in loco dr̃. quia
dñs decipientẽ nouit: Sed quia
scire dei. aliquando cognoscere
dicit᷑ aliquando approbare: &
scit iniquum. quia cognoscendo
diudicat: neq enĩ iniquũ quẽpi¬
am iudicassae. si nequaquã cognos¬
cer&: & tam̃ iniquũ nescit. quia
eius facta non approbat. Et no-¬
uit gͦ quia deprehenditꝰ: & non
nouit. qͥa hunc in suȩ sapientiȩ
specie non recognoscit: sic̃ de uera¬
ci quolib& uiro dr̃. qͥa falsitatem
nesciat: non quia cũ uel ab aliis
falsum dr̃. hoc rep̾hendẽ ignorat:
sed eandem ipsam fallaciam. & scit
in ex amine: & nescit in amore:
ut uidelic& ipse hanc non agat.
quã actam ab aliis dampnat. Et
fit plerũq ut nonnulli in insi¬
diis uacantes. alienȩ uitȩ ꝑuer-¬
sitatis suȩ laqueos tendant: &
cũ quis nesciens eisdem laqueis

Expanded text:
Cum omnis qui proximum suum decipere conatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur, quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum, quia cognoscendo judicat neque enim iniquum quempiam judicasset si nequaquam cognosceret, et tamen iniquejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
gustare. Electi itaq cibũ sapien.¬
tiȩ sic audiunt. ut degustent: qͥa
hoc quod audiunt. eis ꝑ amorẽ
medullitus sapit. Repboꝵ uͦ sci¬
entia. usq ad cognitione̾ sonitus
tendit᷑. ut quidem uirtutes au¬
diant: sed tam̃ corde frigido qua¬
lit̾ sapiant ignorent. Quibꝰ uidẽ¬
lic& uerbis beatus iob amicorũ
suoꝵ ĩꝑitiã. & eoꝵ qui de doctri¬
na sapientiȩ inflantur. arrogan¬
tiã rẽꝓbat: quia aliud. ẽ. de dõ
aliquid scire: aliud uͦ hoc quod
cognoscit᷑. fauce intelligentiȩ gu-¬
stare. Recte gͦ dicit᷑ : nonne au¬
ris uerba diiũdicat. & fauces co-¬
medentis saporem. Ac si aperte
arrogantibus diceret᷑. Doctrinȩ
uerba. quȩ uobis usq ad aurem
ueniunt: mͥ etiã ꝑ saporẽ intimũ
intelligentiȩ faucẽ tangunt. Qa

Expanded text:
gustare. Electi itaque cibum sapiengustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intel
Abbreviated transcription (Latin):
one conditoris accȩpit. Ex istis gͦ
corporalibus exterioribus. interio¬
ra. & sp̃italia. colligenda sunt:
ut ꝑ id quod in nobis publicũ
est. quia cũ una sit sapientia. aliũ
minus. alium maus inhãbitat:
alii hoc. alii illud prestat: & qͣsi
cerebri more nobismae ipsis ue¬
lut quibuscdam sensibus utitur:
ut quãius ipsa sibim& nũquã
sit dissimilis. ꝑ nos tam̃ diuersa.
& dissimilia semꝑ operet᷑: qͣtinꝰ
iste sapientiȩ. ille scientię donum
ꝑcipiat: iste genera linguarum.
ille grãm curationũ habeat. Sed¬
in his uerbis beati iob qͥbus ait.
auris uerba diudicat. & fauces
comedentis saporem: etiã de ele¬
ctis ac reꝓbis innuere aliquid uide
tur: quia uerba sapientiȩ quȩ re-¬
ꝓbi audiunt: electi non solũ au¬
diunt. sed etiã gustant: ut eis in
corde sapiat. quod reꝓboꝵ non
mentibus sed solum modo auribꝰ
sonat. Aliud nãq est nominãtũ
cibũ audire solũmͦ: aliud uͦ etiã

Expanded text:
one conditoris accepit. Ex istis ergo one conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est quia cum una sit sapiminus, alium magis inhabitat: alii hoc, alii aliud praestat, et quasi cerebri more, nobismetipsis, velut quibusdam sensibus, utitur; ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat. in his verbis beatus Job, quibus ait: Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Labia sacerdotis custodi¬
unt scientiam: & legem requir̾
ex ore eius: quia angelus dñi ex¬
res suos spĩtales efficit. Hoc aut
loco. si anima om̃is uiuentis. ip¬
sa corporis uita signat᷑: sp̾c uni¬
uersȩ carnis hominis effectꝰ in¬
telligentiȩ spĩtalis expͥmitur
Sequit᷑. N onne auris uerba di
iudicat÷ & fauces comedentis sa¬
porem: Pȩne nullũ lat&. quod
quinq sensus corporis nr̃i. uideli¬
c& uisus. auditus. gustus. odora¬
tus. & tactus: in omne qđ senti¬
unt. atq discernunt. uir tutẽ
discretionis. & sensus. a cerebro
trahunt: & cũ unus sit iudex
sensus cerebri. qui intrinsecꝰ resi¬
d&: ꝑ meatus tam̃ ꝓprios. sensus
quinq discernit. deo mire ope.¬
rante : ut nec oculus audiat. neq
auris uideat: neq os olfaciat:
neq nares gustent: neq manus
odorentur. Et cũ ꝑ unũ sensum
cerebri. omĩa dispon̾ant᷑: quilib&
tam̃ hoꝵ sensus. aliud facere non
potest: pret̾ id quod ex dispositi.¬

Expanded text:
dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exa praedicatores suos spiritales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sejudicat, et fauces comedentis, saporem? - Pene nullum latet, quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus, et tactus, in omni quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
quod nitit᷑. suꝑni regiminis loro
teneat᷑: & inde magis uota sua
ad uitam impleat: unde uitae
suȩ studia & contra ꝓpriã uolun¬
tatẽ calcat. Multa sophar fortia
ꝓtulit: sed quod meliori se hec lo.¬
quat᷑ nescit. Unde adhiic incre-
masti cor tuũ: & expandisti ad eũ
loco ꝑ uirtutẽ dr̃: sed ꝑ insensibi¬
litatem. Om̃is nanq animꝰ qͥ dis¬
trictionis intimȩ consideration
se subicit: ex eius ꝓtinꝰ timore
mollescit : eumq sagitta diui¬
nȩ formidinis penetrat: qͥa in-¬
firma uiscera ꝑ humilitatem ge¬
stat. Quisquis autẽ ꝑtinacia in-¬
sensibilitatis obdurescit. quasi cor
firmat: ne hoc iacula timoris su-¬
ꝑni confodiant. Unde quibꝰdam

Expanded text:
quod nititur, superni regiminis loro quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpamasti cor tuum, et expandisti ad eum ensibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit: ut disciplinȩ hunc
Lora non teneant᷑. sed audenter
uagus ꝑ siluã desiderioꝵ currat:¬
Sȩp̾e autẽ diuina miseratio qͦs
ꝓdire in effrenationẽ illicitȩ li¬
bertatis conspicit: obieccione
ꝓsperȩ aduersitatis frangit: qͣti¬
nus elisi discant. quã repba elati¬
one tumuerant: ut iam flagel¬
li exꝑimentis edomiti. quasi iu¬
menta domestica p̃ceptoꝵ loris
mentis colla subiciant & uite
p̃sentis itinera. ad nutũ p̃siden¬
tis ꝑgant. Quibus bene loris li¬
gatum se nouerat: qui dicebat.
Ut iumentũ factus sum apudte
& ego semꝑ tecũ. Unde & sȩuus
ille ꝑsequutor. ab agro ꝑfidȩ uo¬
luptatis. ad domũ fidei deductꝰ
rectoris sui calcaribus punctus.
audiebat. Durũ. ẽ. tͥ: contrastĩ¬
mulũ calcitrare. Restat gͦ ut si
.ẽẽ. iam similes pullo onagri no¬
lumus: in cunctis quȩ appetimꝰ.
nutum priꝰ intimȩ dispensationis
exquiramꝰ: ut mens nr̃a in omne

Expanded text:
concupiscit, ut disciplinae hunc concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam desideriorum curratepe autem divina miseratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi in maloꝵ ꝑpetratione
iam libera. om̃e quod uolup¬
tas suggerit implere contendat:
Unde cum uir uanus se erige
onagri. omne agrestiũ genꝰ expͥ¬
mitur: quod naturȩ dimissum
motibus. loris dominantiũ non
tenet᷑. Agri nanq animalia li-
bertatẽ habent. & ire quo appe¬
tunt: & quiescere cũ lassantur
Et quãuis insensatis animalibus
homo longe sit melior: hoc tam̃
plerunq homini ñ lic&. quod
brutis animalibus licce. Quae
enĩ ad aliud minime seruantur:
eoꝵ motus ꝓculdubio nequaqͣm
sub disciplina restringit᷑. Homo
autẽ quia ad sequentẽ uitã duci¬
tur: necesse ꝓfecto. ẽ. ut in cun¬
ctis suis motibus sub disciplinȩ
dispositione religet᷑: & quasi
domesticũ animal loris uinctũ
seruiat: atq ȩt̾nis dispositionibꝰ
restrictũ uiuat. Qui ergo ĩple¬
re cuncta quȩ desiderat ꝑ effre¬
natã liber tatẽ querit᷑: quid ali¬
ud quã pullo onagri. ẽẽ. similis

Expanded text:
 quasi in malorum perpetrationem  quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigeronagri omne agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis
Abbreviated transcription (Latin):
sibilit᷑ seducti. audent̃ etiã ma¬
iora ꝑpetramus. Et notandum
qđ non uideri sed considerari
iniquitas dr̃. Studiosius quippe
conspicimus: quȩ consideramus
Deus itaq hominũ uanitatem
nouit: iniquitatẽ considerat:
quia nec minora delicta multa
deserit: & ad maiora ferienda
se intentiꝰ accingit. Quia gͥ a
leu ioribus malis incipit᷑: &e ad
grauiora ꝑuenit᷑ : uanitas m̃¬
tem obnubilat iniquitas oecat
Quȩ nimirum mens amisso mox
lumine tanto se altiꝰ ꝑ tumo¬
rẽ erigit: quanto & inĩquitatiᷤᷤ
capta laqueis. a ueritate lon¬
gius recedit. Unde apte quoq
quo uanitas cũ iniquitate ꝑtͣ¬
hat expͥmit : cũ repente subiun¬
ut cum peccato mentẽ sauciat:
hanc exculpa audacẽ reddat:
quatinꝰ sui reatus oblita quȩ
amisisse se in nocentiã ñ dolae:
iusto excecata iudicio simul &
humilitatẽ ꝑdat. E fit plerũq
ut prauis desideriis seruiens ã
iugo se diuini amoris excutiat:¬

Expanded text:
sibiliter seducti, audenter etiam masibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, exprimit, cum repente subjunut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et,
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã post cõmittere etiam
grauiora timeamus. Nam dũ mo-¬
derari lingua otiosa uerba negli¬
git: more inolitȩ remissiõnis ca¬
p̾ta: audax ad noxia ꝓru̾pit:
Dum gulȩ incumbitur: ad leui.¬
tatis protinꝰ insaniã ꝓdit᷑. Cũq
mens subigere delectationẽ car¬
nis renuit: plerũq & ad ꝑfidiȩ
uoraginẽ ruit. Unde bene pau¬
lus plebis isrłitice dampna con¬
spiciens. ut ĩminentia ab audi-¬
toribus mala cõpescer&: cura-¬
uit ex ordine transacta narrare
dicens. Neq idolatrȩ efficiami¬
ni sicut quidam: quẽad modũ
scriptũ est. Sedit populus man¬
ducare & bibere: & surrexer̾
ludere. Esus quippe. potusq.
ad lusum impulit: lusus ad i¬¬
dolatriã traxit: quia si uanita¬¬
tis culpa. nequaquã caute cõpes-¬
citur: ab iniquitate ꝓtinꝰ mens
incauta deuorat᷑. salomone at¬
testante quȩ ait. Qui modica
sꝑnit: paulatĩ decid&e. Si enĩ
parua curare negligimꝰ: insen¬

Expanded text:
nequaquam post committere etiam nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insen
Abbreviated transcription (Latin):
sum culpa. ẽ. qđ ad uitã ꝑcurrit:
Uana sunt itaq quȩ transeunt:
unde & ꝑsalomonẽ dr̃. Omnia
quiã dum ꝑquȩdam transitorie
ducimur: in quibusdam noxie
ligamur. Cumq mens in cõmu¬
tabilitatis statũ non ten&: a sem&¬
ipsa defluens ad uicia prorũpit
Uanitate ergo ad iniquitatẽ labit᷑.
quȩ assueta rebusmutabilibꝰ dũ
ex aliis ad alia semꝑ impellit᷑:
sub orientibus culpis inquinat᷑.¬
Potest tam̃ & uanitas culpa intel¬
ligi: & iniquitatis nomine. re¬
atus grauior demonstrãri. Si e.¬
nĩ aliquando uanitas culꝑa non
ẽẽt: psalmista non dicerae. Quã¬
quã in imagine dei ambulet
homo: tam̾ uane conturbatur¬
Thesaurizat & nescit cui congre¬
goe ea : quia quãuis trinitatis i¬
maginẽ in natura seruemꝰ: uanis
in conuersatione nr̃a delinquimꝰ:
ut modis nos semꝑ alter nantibus.
cupido concutiat: mȩtus fran¬
gat: leticia mulceatꝰ. dolor affli
mus: ut usu cuncta leuigante.

Expanded text:
sum culpa est, quod a vita percurrit. sum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: Omnia quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatPotest ergo et vanitas culpa intelligi, et iniquitatis nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: « Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbaturthesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor afflig defluimus, ut, usu cuncta levigante,
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑: cũ lȩtis successibꝰ in uirtu¬
te roborat᷑: sed dum latentes
motus audaciȩ in cogitatione con¬
ditor conspicit: se sibi hominem
ostendendo dereliquit: ut eius
mens relicta quid sit inueniat:
quȩ male in se secura gaudebat
Unde cum subuerti omĩa uel in
unum goartari dicerent᷑: ꝓtinꝰ
patefaciendo subiunger& dicens
Quia tolerando succrescere uicia
conspicit: iudicando dona confun¬
dit. Rectus uͦ in descriptione or¬
do seruat᷑: cũ priꝰ nosci uanitas:
& post consicłari iniquitas ꝑhi¬
betur. Om̃is quippe iniqͥtas uani¬
tas: non tam̃ omnis uanitas. iniqͥ¬
tas esse sol&. Uana nãq agimus:
quotiens transitoria cogitamus
Unde & euanescere dr̃: qđ repen¬
te ab intuentiũ oculis aufertur
Hinc psalmista ait. uniuersa ui.
tendit: recte qͥdem uanitas dr̃
sed nequaquã recte etiã iniquitas
appellat᷑: quia & si de pęna est
culpȩ qđ deficit: non tam̃ hoc ip.¬

Expanded text:
tollitur, cum laetis 80 successibus in virtutollitur, cum laetis 80 successibus in virtute roboratur: sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
adiuua incredulitatẽ meã: Quid
itaq est quod se & credẽ asserit. &
adiuuari in se incredulitate que¬
rit: nisi qđ coartari in suis cogitati¬
onibus terrã. cũ mari dep̾hendãt:
qui exorare cercus iam ꝑ fidem cȩ¬
perat. & adhiic incertus undas ꝑ¬
fidiȩ ex incredulitate tolerabat:¬
Quod tam̃ occulta fieri dispensa¬
tione ꝑmitcit᷑ : ut cũ mens iam
surgere ad rectitudinẽ oxperit:
prauitatis suȩ reliquiis impugnet᷑.
quatinꝰ ipsa hȩc impugnatio. aut
resistentẽ exerceat: aut delectatio¬
nibꝰ seductã frangat. Recte itaq nẽ
dr̃. Si subu̾terit oĩa. uł in unũ coar¬
tauerit. qͥs contͣdica& eiꝰ: uel qͥs dice¬
re ei potest. cur ita facis: Quia ni¬
mirũ diuinũ iudicium nec aduer-¬
sitate ual& ĩminui: nec inquisi¬
tione cognosci: cũ uel uircutes
quas tribuerat subtrahit: uel
has omnino non adimens. uicio
concuti impugnatione ꝑmitat
Sepe nanq in elatione corat.¬

Expanded text:
adjuva incredulitatem meam ? Quid adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabatQuod tamen occulta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elatione