comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postremo uriȩ uxorem nõan¬
dos putauit: ut immaculatã
sacerdotalis gm̃s seriem decla¬
raret. Sed ut ille consiln sii ra¬
tione subsistit: ita etiã sc̃i ma¬
thei consilium. arationis iusti¬
tia non abhorret.Nam cũ euan¬
głizaret dñm scđm carnẽ esse
gñatum : qui om̃ium peccata
susciꝑet. subiectum iniuriis.
subditum passiom. ne huius
quidem putauit ex sortem ẽẽ¬
asserendum pietatis. ut macu.¬
late quoq originis ñ recusaret in¬
iuriã. Simul ne puderet eccłam
de peccatorib congregari. cũ dñs
de peccatorib nascet᷑: postremout be¬
neficiũ redẽptionis etiam asuis maiorib
in choaret: nequis putaret ori¬
ginis maculã impedimento
esse uirtuti: nec se insolens de
sui gñis nobilitate iactaret.
neue parentũ crimina uere¬
cundior erubesceret: cui obũ¬
brande originis facultas daret᷑
flore uirtutis. anuero sc̃s dd̃.
licet multa eiꝰ inmysterio figu¬
rentur. non eo precelsior.ꝙ

Expanded text:
postremo Uri uxorem nominanpostremo Uri uxorem nominandos putauit, ut inmaculatam sacerdotalis generis seriem declararet. sed ut illi consilii sui ratio subsistit ita etiam sancti Matthaei consilium a rationis iustitia non abhorret. nam cum euangelizaret dominum secundum carnem esse generatum, qui omnium peccata susciperet, subiectum iniuriis, subditum passioni, ne huius quidem putauit exsortem adserendum esse pietatis, ut maculatae quoque originis non recusaret iniuriam, simul ne puderet ecclesiam de peccatoribus congregari, cum dominus de peccatoribus nasceretur. postremo ut beneficium redemtionis etiam a suis maioribus inchoaret, ne quis putaret originis maculam inpedimento posse esse uirtuti nec se insolens de sui generis nobilitate iactaret neue parentum crimina uerecundior erubesceret, cui obumbrandae originis facultas daretur flore uirtutis. An uero sanctns Dauid, licet multa eius in mysterium figurentur, non eo praecelsior- quod
Abbreviated transcription (Latin):
ille non soluit. qui uerus ẽ spon¬
sus. Et idõ dicit ioħ̾s. Cinus ñ
sum dignus soluere corrigiam
calciamentorum eius. Ergo
et hic tipus est. quod ȩdificauit
domum isrł. Quam uero com¬
memoratio eius dm̃cȩ ꝓsapiȩ
fuerit inserenda: declarat my¬
stern altioris expressio. qua ꝓ¬
phetatũ est: ex genere eiꝰ mefrata
xp̃m gentium ppłos congrega¬
uit : Quod autem nom̃: nisi illud
quod bethleem patria dñi scđm
carnem nascentis ẽ facta : Uñ
per ꝓphetiã dictũ est. Et tubeth¬
leem uide: nos esminima inter
principes iuda . Exte emm exiet
princeps: qui regat ppłmmeũ
isrł. Uidemus igitur mulierum
commemorationi.hystoriam.¬
ad mores. misterium conuenire.
Neq tam̃ abnuo. cũ thamar et
ruth defendo: peccatores quoq
inter maiores dm̃cȩ gm̃s cõpu¬
tatos.Quorum commemora¬
tionem sc̃s lucas declinare desi¬
derans: alium quendã successio¬
num ordinem tenuit. Neque
achab. neq iechoniam: necp

Expanded text:
ille non soluit qui uerus est sponille non soluit qui uerus est sponsus. et ideo dicit. Iohannes : cuius non sum dignus soluere corrigiam calciamenti eius. ergo et hic typus est et aedificauit domum Israhel. Quam uero conmemoratio eius dominicae prosapiae fuerit inserenda declarat mysterii altioris expressio, qua prophetatum est ex genere eius in EphrChristum gentium populos congregauit? quod autem nomen nisi illud quod Bethleem patria domini secundum carnem nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum lsrahel. uidemus igitur mulierum\' conmemorationi historiam mores mysterium conuenire. neque tamen abnuo, cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter maiores dominici generis conputatos, quorum conmemorationem sanctus Lucas declinare desiderans alium quendam successionum ordinem tenuit neque Achab neque Iechoniam neque
Abbreviated transcription (Latin):
semorum dicentium. Det ds̃
mulierem quȩ intrat indomũ
tuam. sicut rachel. et sicut liam.
quȩ edificauerunt domũ isrł.
et facere uirtutem mefrata: et
sit nom̃ in bethleem: et fiat do¬
mus tua sicut domꝰ phares: quẽ
peꝑit thamar iude. Desemine
tuo det dñs tibi ex hac puella.
Et accepit boor ruth: et facta
est in matrimonio: et peperit
obeth patrem iesse: auum dauid.
rus: auctorem ipsum dñm gen¬
tilitiȩ congregationis. aliem¬
genarum gñationẽ scđm can¬
nem assũpsisse memorauit. Vt
iam tunc eẽt indicium: ꝙ illa
gñatio ederet gentium uocato¬
rem. quem sequerem᷑ om̃s ex a¬
lienigenis congregati. relinq̃n¬
m̃s. Ergo ruth sicut lia et rachel.
oblita ppłm et domũ patͥs sui.
soluens unculum legis: ingres.¬
sa ẽ in eccłam. Soluit autem
calciam̃tũ : qui ñ accepit eccłã.
Et moysi dicitur. Solue calcam̃¬
mentũ pedum tuorũ: ne et ipse
sponsus eccłȩ crederetur. Solus

Expanded text:
seniorum dicentium: det dominus seniorum dicentium: det dominus mulierem quae intret in domum tuam sicut Rachel et sicut Liam, quae aedificauerunt domum Israhel, et facere uirtutem in Ephratha, et sit nomen in Bethleem. et fiat domus tua sicut domus Phares, quem peperit Thamar Iudtuo det tibi Dominus ex hac puella. Et accepit Booz Ruth, et facta est in matrimonium , et peperit Obed patrem Jesse, avum David. rus, auctorem ipsum Dominum gentitis congregationis, alienigenarum generationem secundum carnem assumpsisse memoravit; ut jam tunc esset indicium quod illa generatio ederet gentium vocatorem, quem sequeremur omnes ex alienigenis congregati, relinquenus tuus deus meus. ergo Ruth, sicut Lia et Rachel, oblita populum et domum patris sui soluens uinculum legis ingressa est in ecclesiam. soluit autem calciamentum qui non accipit ecclesiam. et Moysi dicitur: solue calciamentum pedum tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur. solus
Abbreviated transcription (Latin):
tatem erga defuctũ. religio¬
nem erga dm̃: cum agnouiss:
boor proauus daind. iuxta le¬
gem moysi: ut sem̃ defuncti
proximi suscitaret: eam sibi
elegit uxorem.Refert autem
aduertere . quod et inagro ple¬
no messis reꝑta. mampulos
sicut scriptum ẽ colligens: et
socrin fructus reseruans. et non
post uiuenem abiit. sed ꝑfectũ
uirum secuta ẽ. Vnde et merut
audire. quia mulier uirtutis
primam. Nouissima enĩnĩa
Quod breuius hic dicimꝰ: quia
plemus in libris digessimꝰ. qͦs
defide scripsi. Appropinquauit
autem qui longe erat: ꝗa elon¬
gauit qui ꝓximus erat : et calcia¬
mentum proxim: muliere ad¬
quisiit accepta. Mos enimerat.
ut qui ꝓximus erat: sinollet ac¬
ciꝑe in coniugium ꝓpinquam
suam: calciamentũ suũ soluerst.
et alii cederet. In quo ñ medio¬
cre mysterium. eo ꝙ his qui
aliem gemgenã intypo sũpsit.
euangłizandi accepit potesta¬
tem. Demq intypo has fuisse
nuptias: testatur benedictio

Expanded text:
tatem erga defunctum, religiotatem erga defunctum, religionem erga deum cum cognouisset Boos, proauus Dauid, iuxta Moysi legem, ut semen defuncti proximi suscitaret, eam sibi elegit uxorem. Refert autem aduertere quod et in agro pleno messis reperta manipulos, sicut scriptum est, colligens et socrui fructus reseruans et non post iuuenem abiit, sed uirum perfectum secuta est, unde et meruit audire: quia mulier uirtutis primam; nouissima enim quod breuius hic dicimus, quia plenius in libris digessimus quos de fide scripsi. adpropinquauit autem qui longe erat, quia elongauit qui proximus erat, et calciamentum proximi muliere adquisiuit accepta. mos enim erat ut qui proximus erat, si nollet accipere in coniugium propinquam suam, calciamentum suum solueret et alii cederet. in quo non mediocre mysterium, eo quod is qui alienigenam in typo sumsit euangelizandi accepit facultatem. 1 1 denique in typo has fuisse nuptias testatur benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
ret: abethleem ciuitate iuidȩ
in qua natus est xp̃s abut unz
colligere magro moab. cũ uxo¬
re et duob filuis. abimelech uiro
nom̃. mulieri noemi. Iilii eius
nomen uni orpha. nom̃ secũdȩ
ruth. Et habitauerunt ibi qͣsi
decẽ annis. et mortuisunt. Sed
derelicta mulier aduob filiis.
et uiro ꝓprio destituta: cognito
quod ds̃ insitaret isrł. regredi
domũ parans. cȩpit suadere. ut
domum ꝓpriam repeterent u¬¬
xores filiorũ suorum. Vna con¬
cessit. ruth uõ cum socrũ reman¬
sit. Cincum diceret socrus: ecce
iam consponsa tua adppłm
suum regressa ẽ. et addeos suos.
et tu reuertere pariter cũ spon
michi dimittere te: et redire
addomũ meã. Quia quocũq
tu ieris ibo tecum : et hubi habi¬
taueris habitabo.Ppłs tuus
ppłs m̃s: et ds̃ tuus ds̃ m̃s. Et
ubi mortua fueris moriar : et¬
et ubi sepulta fueris sepeliar
atq ita due ꝑuenerunt in beth¬
leem: hos igitur mores atq
hanc scĩtatem erga socrũ: pie¬

Expanded text:
ret, a Bethleem ciuitate Iuda. ret, a Bethleem ciuitate Iuda. in qua natus est Christus, abiit uir colere in agro Moab cum uxore et duobus filiis; Elimelech uiro nomen, mulieri Noemin. filii eius das - nomen uni Orfa, nomen secundae Ruth - et inhabitauerunt illic quasi decem annis et mortui sunt sed derelicta mulier a duobus filiis et uiro proprio destituta cognito quod deus uisitaret Israhel regredi domum parans coepit suadere ut domum propriam repeterent uxores filiorum suorum. una concessit, Ruth uero cum socru mansit. cui cum diceret socrus: ecce iam consponsa tua ad populum suum regressa est et ad deos suos, et tu reuertere pariter cum conspmihi dimittere te et redire ad deum meum, quia quocumque tu ieris ibo tecum et ubi tu habitaueris habitabo. populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. et ubi mortua fueris moriar et ubi sepulta fueris sepeliar. atque ita duae peruenerunt in Bethleem. hos igitur mores atque hanc sanctitatem erga socrum, pie
Abbreviated transcription (Latin):
moabitasq excluderet ab ȩccła:
sic enim seriptum est. moabitȩ
non intrabunt in ȩccłam dñi.
usꝙ ad tertiam et quartã gña¬
tionem. et usq in scłm: quorͦ
intrauit in ȩccłam. nisi ꝗa scã
et immaculata morib. supra
legem facta ẽ : Sienim lex im¬
piis et peccatorib posita est.
utiq ruth quȩ difimitionẽ legis
excessit. et intrauit in eccłam.
et facta ẽ isrłitis. et meruit iñt
maiores dm̃ci gm̃s computari.
ꝓpter cognationem mentis e.¬
lecta. ñ corporis. Magnũ nob
exẽplum ẽ. quia milla: nr̃m om¬
nium qui collecti exgentib sumꝰ.
in grediendi in ȩccłam dñi figu¬
ra precessit. Hanc igit᷑ emulem᷑:
ut quia hec morib hanc prero¬
gatiuam meruit ad sciscendȩ so¬
cietats suȩ. sicut hystoria docet:
nos quoꝙ propter morũ elec¬
tionem. in ȩccłam dm̃ meritis
suffragantib allegamur. Et enĩ
cum isrłitas in dieb iudicum.
suꝑiorib fames tp̃rib urgue¬

Expanded text:
Moabitasque excluderet ab ecclesia - Moabitasque excluderet ab ecclesia - sic enim scriptum est: Moabitae non introibunt in ecclesiam domini usque ad tertiam et quartam generationem et usque in saeculum - quomodo intrauit in ecclesiam nisi quia sancta et inmaculata moribus supra legem facta est? si enim lex impiis et peccatoribus posita est, utique Ruth, quae definitionem legis excessit et intrauit in ecclesiam et facta est Israhelitis et meruit inter maiores dominici generis conputari, propter cognationem mentis electa, non corporis, magnum nobis exemplum est quia in illa nostrum omnium, qui collecti ex gentibus sumus ingrediendi in ecclesiam domini, figura praecessit. hanc igitur aemulemur, ut quia haec moribus hanc praerogatiuam meruit adsciscendae societatis suae, sicut historia docet, nos quoque propter morum electionem in ecclesiam domini meritis suffragantibus adle. gamur. etenim cum Israhelitas in diebus iudicum superioribus fames temporibus urgue
Abbreviated transcription (Latin):
precessit. eo quod extribu et
sed etiam sublege gñatus est.
ut eos qui sublege erant redime¬
ret pretio sui sanguinis. Cuius
figura idõ in manu illius zare
precessit. ut ꝓmitteret nobis
quia uenturus erat. qui uetere̾
uitȩ renouaret usum. et liber¬
tatem quam tribuerat primo
illi adam: inadam nouissimo
reformaret: ut iam gens ho¬
minum sine lege sit seruitutis.
Sugitur thamar cognouimus
ꝓpter mysterium int̾ dm̃cas
gñationes ẽẽ descriptam: ruth
quoꝙ sine dubio pari ratione
minme pretermissam estima¬
re debemus. Dequa sensisse ui-
eẽt aliemgemgena iuidõ nup¬
euangłista copulȩ cõmemora¬
tionem eẽ faciendam: quȩ legiꝰ
serie uertabatur: Non ergo ꝙ¬
non exlegitima saluator gr̃a¬
tione manauit uidetur eẽ de¬
forme. nisi ad apłicam senten¬
tiam reuertaris: quia iustis lex
non ẽ posita. sed iniustis. Hȩc
enim cum sit aliemgena. et
moabitis. presertim cum lex
moysi prohiberet has nupuaᷤ.

Expanded text:
praecessit, eo quod ex tribu etpraecessit, eo quod ex tribu etsed etiam sub lege generatus est, ut eos qui sub lege erant redimeret pretio sui sanguinis. cuius figura ideo in manu illius Zarae praecessit, ut promitteret nobis quia uenturus erat qui ueteris uitae reuocaret usum et libertatem quam tribuerat primo illi Adam in Adam nouissimo reformaret, - ut iam genus hominum sine lege sit seruitutis. Si igitur Thamar cognouimus propter mysterium inter dominicas generationes esse descriptam, Ruth quoque sine dubio pari ratione minime praetermissam aestimare debemus, de qua sensisse uideesset alienigena, Iudaeo nupeuangelista copulae conmemorationem esse faciendam, quae legis serie uetabatur? non ergo ex legitima saluator generatione manauit? uidetur esse deforme, nisi ad apostolicam sententiam reuertaris quia lex non est iustis posita, sed iniustis. haec enim cum sit alienigena et Moabitis, praesertim cum lex Moysi prohiberet has nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
legem ñ audistis: Seriptũ ẽ emĩ.
quia abraham duos filios ha¬
buit. Unum de ancilla. et unũ
delibera. Sed qui ex ancilla.
scđm carnem natus ẽ. Qui autẽ
delibera : scđm ꝓmissionẽ. Quę
sunt in quit ꝑ allegoriã dicta.
Hȩc autem sunt duo testam̃ta.
Et infra. Quȩ autem sursum ẽ
ierłm. libera ẽ. ad illã igitur.
quam medius paries incidere
et diuidere ñ potuit. mentis
sublimitate tendamꝰ. Solutũ
est enim scđm intellectũ corpo¬
ralem ueteris ille paries testam̃t.
expulsa est ancilla. tenetur lib̾a:
Exlibera sumus liberi. Lib̾a ẽ
enm eccła: expulsa ẽ synago
ga. Seruiebat enim ppłs uide¬
orum: remotũ est seruitutis iu¬
gum. quod nr̃ȩ amimȩ quedã
colla reprimebat: ne ultra pa¬
rietem uite prioris possemus
aspicere. Habemꝰ iugũ bonum
ac leue. quod abenis pacis. et
gr̃e uiculis magis erigat.: quã
deprimat copulatos. Hic est
dñs. cuius inzara trpus ante

Expanded text:
legem non audistis? scriptum est enim legem non audistis? scriptum est enim quia Abraham duos filios habuit, unum ex ancilla et unum de libera; sed qui ex ancilla secundum carnem natus est, qui autem de libera secundum promissionem. quae sunt inquit per allegorian dicta. haec enim sunt duo testamenta et infra: quae autem sursum est Hierusalem libera est. ad illam igitur quam medius paries incidere et diuidere non potuit mentis sublimitate tendamus. solutus enim est secundum intellectum corporalem ueteris ille paries testamenti, expulsa est ancilla, tenetur libera. ex libera sumus liberi; libera est enim ecclesia, expulsa synagoga est - seruiebat enim populus Iudaeorum - remotum est seruitutis iugum, quod nostrae animae quaedam colla reprimebat, ne ultra parietem uitae prioris possemus aspicere. habemus iugum bonum ac leue, quod habenis pacis et gratiae uinculis magis erigat quam deprimat copulatos. hic est dominus, cuius in Zara typus ante
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat qui faceret bonum.
nõ erat usꝙ ad unũ: descende
in terras ipse dignatus ẽ: ut pa¬
rietem illum legis. hoc ẽ molẽ
quandam et suꝑstitionem intel¬
lectus corporalis auferret: quȩ
quasi premeret. et obũbraret
corda ppłorum. Melior igit᷑
maceria: quam paries. Demq
nonbonus paries dealbatus.
Quod ñ otiose dictũ ẽ principi
sacerdotum: eo quod medii pa¬
rietis impedim̃ta seruabat.
Quem dñs iħs abstulit quasi
duram militiam : quo clariorẽ
obseruantiam religionis infun¬
deret. non ut iam umũ iudoꝵ
genus. quasi corporali quodam
Due gemine uitȩ. due gemme
sunt militie: ita ut prior sit¬
melior sequenti. Et idõ ꝙ est
melius reformatum ẽ. Quis
autem neget euangłm presta¬
re legi : Bona tam̃ lex: si supra
literam mentem erigas. Lntt̃a
enim occidit. Quid autẽ hab̾et
tis et in quasdam non intelligi¬
biles scđm litteram disputatio¬
nes sensum referre .scribens.
Dicite michi qui legẽ legistis.

Expanded text:
erat enim qui faceret bonum, erat enim qui faceret bonum, non erat usque ad unum - descendere in terras ipse dignatus est, ut parietem illum legis, hoc est molem quandam et superstitionem intellectus corporalis auferret. quae quasi premeret et obumbraret corda populorum. melior igitur maceria quam paries. denique non bonus panes dealbatus, quod non otiose dictum est principi sacerdotum eo quod medii parietis inpedimenta seruabat, quem dominus Iesus abstulit quasi duram militiam, quo clariorem obseruantiam religionis infunderet, ut iam non unum Iudaeorum genus quasi corporali quodam duae geminae uitae, duae geminae sunt militiae, ita ut prior melior sit sequente. et ideo quod est melius reformatum est. quis autem neget euangelium praestare legi? bona tamen lex, si supra litteram mentem erigas; littera enim occidit. quid autem haberettis et in quasdam non intellegibilis secundum litteram disputationes sensum referre scribens : dicite mihi, qui legem legistis,
Abbreviated transcription (Latin):
milis factus: eam quȩ suꝑle¬
gem est. maiestatem scilicet xp̃i
uidere ñ potuit.Quã utiq tan¬
quam supra illum parietem respi-¬
ciens: ille m̃te sublimis ysaras
głam dĩ uidit. quȩ uidetur in
montib non in collib. Docuit
itaꝙ nos eccła in canticis cantico¬
rum. quod iste paries dñonr̃o
qui secutus c̃ xp̃m dicens. Uox
fr̃is mei. Ecce hic ueint saliens
suꝑ montes. transiliens sr̃ colles:
uorum. in montib bethel. Ecce
hic retro post parietem nr̃m.
ꝓspiciens ꝑfenestras. ꝓspiciens
per retia . Respondit fr̃ m̃s.
et dixit michi. Surge ueni pro¬¬
xima mea. spetiosa mea. colũ¬
ba mea : qm̃ ecce hiems transiũ.
pluuia abiit. discessit sibi. Flo¬
res uisi sunt in terra. tempus
secandi aduenit. Uox turturis
apłi: Tempus messis. fructus ẽ
xp̃s. Uox turturis. uox eccłȩ.
Iure igitur dĩ filius postquam
terrenos homines. nec ad suꝑ¬
na gradientes. et corporalib
aspexit angustiis coartatos : ñ

Expanded text:
milisque factus eam quae super lemilisque factus eam quae super legem est maiestatem scilicet Christi uidere non potuit. quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam dei uidit, quae uidetur in montibus, non in collibus. Docuit itaque nos ecclesia in Canticis canticorum quod iste paries domino noqui secutus est Christum dicens: uox fratris mei; ecce hic uenit saliens super montes, transiliens supercolles. uorum in montibus Bethel. ecce hic retro post parietem nostrum, prospiciens per fenestras, prospiciens per retia. respondit frater meus et dixit mihi: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea, quoniam ecce hiems transiuit, pluuia abiit. discessit sibi. flores uisi sunt in terra, tempus secandi aduenit, uox turturis apostoli, tempus messis fructus est Christi, uox turturis uox ecclesiae. iure igitur dei filius posteaquam terrenos homines nec ad superna gradientes et corporalibus inspexit angustiis coartatos - non
Abbreviated transcription (Latin):
Quem parietem exponit apłs: im
micitias ẽẽ in carne. Has ergo im¬
micitias tulit dñs. et pacẽ refudit.
legẽq mandatorum decretis e¬
uacuauit. ut duos conderet inu¬
no nouo hoĩe. in quo non solum
exteriorem. et interiorem. sed
etiam uideum sigrificat et grecũ:
enim sabbati: suꝑstitionẽ tulit
sabbati corporalis. et quasime¬
dium soluit legis parietẽ. qui noᷤ
abea pietate quȩ scđm dm̃ est
decretorũ difficultate ꝓhibebat.
eo quod iuxta moysi legẽ ñ erat
facile atꝙ possibile gentib. mi¬
litare dõ. cum manis suꝑstitio
iudeorum. purũ affectũ gentiũ
asubeunda obseruatione reuo¬
caret. Quid ergo : Lex mutilis:
absit. Sed mutilis in credulis.
infirmis necessaria: quȩ lubricoᷤᷤ
et errantes precepͭi salutaris au¬
steritate cohiberet: et obserua¬
tionũ attentione concluderet.
Bona autẽ lex ẽ: quia sp̃alis. Ei
ergo nonbona: qui non putat
sp̃alem. qui mente exiguus. hu¬

Expanded text:
quem parietem exponit apostolus quem parietem exponit apostolus inimicitias esse in carne. has ergo inimicitias tulit dominus et pacem refudit legemque mandatorum in decretis euacuauit, ut duos conderet in uno nouo homine, in quo non solum exteriorem et interiorem, sed etiam Iudaeum significat et Graecum,enim sabbati superstitionem tulit, sabbati corporalis et quasi medium soluit legis parietem. qui nos ab ea pietate, quae secundum deum est, decretorum difficultate prohibebat, eo quod iuxta Moysi legem non erat facile atque possibile gentibus militare deo, cum inanis superstitio Iudaeorum purum adfectum gentium a subeunda obseruatione reuocaret. quid ergo? lex inutilis? absit; sed utilis incredulis, infirmibus necessaria, quae lubricos et errantes praecepti salutaris austeritate cohiberet et obseruationum adtentione concluderet. bona autem lex est, quia spiritalis. ei ergo non bona qui non putat spiritalem, qui mente exiguus hu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificatio rũperetur. Sepis enĩ
est. qua ager circũdatur fruc¬
tuosus. furis remouetur in cur¬
sus. quȩ culta condudit: desti
se ceriit. Maceria quoꝙ domũ
claudit. Hec simaneat. domus tu¬
ta ẽ. Demq auferam in quit
maceriã eius. et erit in direptio¬
nem. Optemus ut hȩc integra
mine hȩc edificari potest. sed
adõ uiuo qui ait. Et maceriã
cirtum dedi ei . Perdiderunt igi¬
tur salutem. qui maceriã per¬
diderunt. Maneat ergo mace¬
ria. maneat et sepis. Uis scire
quam sit utilis sepis: Sepi aurẽ
tuas spinis et tribulis. et noli au¬
dire linguam nequã. Sepisemĩ
ista te defendit aculpa. Ergo
dñs iħs. qui postea scđm carnem
uenit in lucẽ. ueteris illius mum¬
tionem sepis in staurans. inmaio¬
rum nos actuum: et antiquam
simplicitatem fidei reformauit.
Unde et de eo ꝓpħa dixit. Uoca¬
beris edificator sepis. Tulit enĩ
illum obicem. qui unitatẽ menti
et corporis. seriemq uitȩ simpli¬

Expanded text:
aedificatio rumperetur. saepis enim aedificatio rumperetur. saepis enim est, qua ager circumdatur fructuosus, furis remouetur incursus, quae culta concludit, deserta secernit. maceria quoque domum claudit. haec si maneat, domus tuta est. denique auferam inquit maceriam eius, et erit in direptionem. optemus ut haec integra. mine exaedificari potest, sed a deo uiuo, qui ait: et maceriem circumdedi, perdiderunt igitur salutem qui maceriem perdiderunt. maneat ergo maceria, maneat haec saepis. uis scire quam sit utilis saepis? saepi aures tuas spinis et tribulis et noli audire linguam nequam; saepis enim ista te defendit a culpa. ergo dominus Iesus, qui postea secundum carnem uenit in lucem, ueteris illius munitionem saepis instaurans in maiorum nos actum et antiquam simplicitatem fidei reformauit. unde de eo et propheta dixit: uocaberis aedificator saepis. tulit enim illum obicem, qui unitatem mentis et corporis seriemque uitae simpli
Abbreviated transcription (Latin):
effusione. actũ illustrauit hu¬
manum: Itaꝙ postea quam
manum reduxit: quasi incisioẽ
facta sepis. exint fr̃ eius: qui
quasi medium parietem sepis.
uel maceriȩ ut apłs nominaũ¬
incideret. atq ipse de incisiõe
nom̃ accepit. I ares enim dun¬
sio ẽ. Unde et pharisȩi nmcupans
eo quod amultorum se conumc¬
tionib separarent. Beatius autẽ
et multo melius fuisset: ñ incieli
sepem.sed unam eandem et indi¬
uiduam ꝑmanere. Quod fieri
potuit. si ei ute quȩ prior manũ
misit: hoc ẽ actum ostendit suũ.
consequens fuisset eius uite mi¬
litia quȩ secuta ẽ. Multo meliuꝰ.
si circumcisus ppłs uitã maioꝵ
uoluisset imitari. Sic enim fuis.¬
set una sepis. una maceria. una
ȩdificatio priorum ac sequentiũ.
Sed quia primum illum uite
actũ posterioris infirmitas non
potuit implere. incisione sine
dubio facta sepis eius siue mace
ut illa sepis: hoc ẽ ꝑpetua atꝙ
continua bonorum morõm

Expanded text:
fusione actum inlustrauit hufusione actum inlustrauit humanum? itaque posteaquam manum reduxit, quasi incisione facta saepis exiuit frater eius, quem quasi medium parietem saepis uel maceriae apostolus nominauit atque ipse de incisione nomen accepit; Phares enim diuisio est. unde et Pharisaei nuncupat, eo quod a multorum se coniunctionibus separarent. beatius autem et multo melius fuisset non incidi saepem, sed unam eandem et indiuiduam permanere, quod fieri potuit, si ei uitae, quae prior manum misit, hoc est actum ostendit suum, consequens fuisset eius uitae militia, quae secuta est. multo enim melius, si circumcisus populus uitam maiorum uoluisset imitari; sic enim fuisset una saepis, una maceria, una aedificatio priorum ac sequentium, sed quia primum illum uitae actum posterioris infirmitas non potuit inplere, incisione sine dubio facta saepis eius siue macerut illa saepis, hoc est perpetua atque continua bonorum morum
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit: quȩ multorum con¬
uenarum copulam non recusa¬
bat. Et quo coniunctior plurib
eo castior. iimaculata uirgo.
sine ruga. pudore integra. amo¬
re plebeio casta. meretrix. uidua
sterilis. urrgo fecunda. Merelx
quia plurib amatorib freq̃n¬
tatur : cũ dilectionis illecebra.
et sine conluinone delicti. qui
enim adheret meretrici: unum
corpusest. Uidua sterilis. quȩ
uiro parere nonnorit absente.
Uent uir. et hunc ppłm ple¬
bẽt gñauit. Uirgo fecunda. q̃
hanc genuit multitudinẽ. cum
fructu amoris. sme usulibidinis.
Sed ut adhystoriam reuertam᷑.
quid sibi uolunt obstetricis elo¬
quia dicentis. hic exiet prior.
msi quia eius trpum gerebat.
qui ortu corporis posterior
untute et ueritate primꝰ existenꝰ.
principatum sibi om̃ium uen.¬
dicauit: Unde et ioħs. Post
me uenit uir. qui añ me factꝰ ẽ.
Quid sibi uult. quod coceinum
in manu eius ligauit: Nisi ꝗa
trpus eius erat. qui crucifyxus.
in dicio sue mortis. et sangumis

Expanded text:
dica-uit, quae multorum condica-uit, quae multorum conuenarum copulam non recusat et quo coniunctior pluribus eo castior, inmaculata uirgo, sine ruga, pudore integra, amore plebeia, casta meretrix, uidua sterilis, uirgo fecunda: meretrix, quia a pluribus amatoribus frequentatur cum dilectionis inlecebra et sine conluuione delicti - qui enim adhaeret meretrici unum corpus est-uidua sterilis, quae uiro parere non norit absente - uenit uir et hunc populum plebemque generauit - uirgo fecunda, quae hanc genuit multitudinem cum fructu amoris, sine usu libidinis. Sed ut ad historiam reuertamur, quid sibi uolunt obsethcis eloquia dicentis: hic exiet prior nisi quia eius typum gerebat qui ortu corporis posterior, uirtute et ueritate primus exsistens principatum sibi omnium uindicauit? inde et Iohannes: post me uenit uir, qui ante me factus est. quid sibi uult quod coccum in manu eius ligauit nisi quia typus eius erat qui crucis indicio suae et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebamur : figura precessit.
sed media tãquam sepis obiecta
legis ẽ obseruatio: et quodã mͦ
uita maiorum indetur incisa.
Dequa intrpo illa obstetrix.
fortasse iustitia quȩ nos emis¬
sos alueo naturȩ matris excep̃:
dixisse ꝓditur. Hic exiet pͥor.
Et re uera mirabilis erat ille
ordo pietatis: non amoyse. nec
ab aliquo homine: nec per ho¬
minem. sed munere quodam
sapientiȩ sponte se infundentiᷤ
in fusus. Prima igitur discipli¬
na pietatis scđm euangłm. quia
ꝑcrucem et sanguinem credimꝰ
xp̃m. cuius abraham diẽ undit.
et gauisus ẽ. Cuius noe grãm in
typo eccłȩ figuratam. sp̃ali cogin¬
tione presensit. Cinus ysaac u¬
cem insacrificio non recusauit.
quem iacob cum uinceret ad¬
orauit. Cuius ysaras ruborem
uidit uestim̃torum. Nã scđm
euangłm uita ętiam ꝓpħarum
est: incuius sanguine int̃ exci¬
dia mundi publice futurum
salutis insigne: raab illa typo
meretrix. mysterio ȩccłam in¬

Expanded text:
tenebamur, figura praecessit. tenebamur, figura praecessit. sed media tamquam saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine nec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. prima igitur disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et sanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius Esaias ruborem uidit uestimentorum - nam secundum euangelium uita etiam prophetarum est - in cuius sanguine inter excidia mundi publicae futurum salutis insigne Rahab illa typo meretrix, mysterio ecclesia in
Abbreviated transcription (Latin):
putatũ est ei ad iustitiã. Mel¬
chisedech quoꝙ. scĩ gr̃ãm prece¬
dens sacrificu figuram moN-¬
strauit. Preuementes enĩlegẽ
patriarchȩ scĩ. prescriptorum
umculis absoluti. libera et con¬
simili nobis euangłn gr̃a reful¬
serunt. Iunior horum fr̃. scđs
ordo pietatis ẽ. Primus enim
inpatriarchis. scđs in regibus
et sacerdotib ẽ. Utraq enm
uta scđm dm̃. quia illi quoꝙ
qui scđm legem moysi religio¬
sa et pia militia militabant.
non sunt gr̃ȩ et honoris exꝑteᷤ.
sed prior pietatis fructus in au¬
ctorib quam inheredib. Pnor
emm ⁊ ara. qui interpretatiõe
significatur oriens. Lux enim
pietatis. uerisplendor orientis
est. Illius utiq qui dixit. Orienꝰ
nomenẽ michi. Cuius in patri¬
archis primitus radius lucis illu¬
xit. Hi enim primi uitę suȩ actũ
mhoc scło premiserunt. In qͦꝵ
manunr̃i quoq actus tanquã
plemoris corporis. qui ad buc
naturȩ quodam gn̾antis utero

Expanded text:
putatum est ei ad justitiam . Melputatum est ei ad justitiam . Melchisedech quoque sancti gratiam praecedens sacrificii figura monstrauit; praeuenientes enim legem patriarchae sancti praescriptorum uinculis absoluti libera et consimili nobis euangelii gratia refulserunt. iunior horum frater secundus ordo pietatis; primus enim in patriarchis, secundus in regibus et sacerdotibus est. utraque enim uita secundum deum. quia illi quoque qui secundum legem Moysi religiosam et piam militiam militabant, non sunt gratiae et honoris exsortes, sed prior pietatis fructus in auctoribus quam heredibus prior enim Zara, qui interpretatione significatur oriens; lux enim pietatis ueri splendor orientis est, illius utique qui dixit: oriens nomen est mihi, cuius in patriarchis primitus radius lucis inluxit. hi enim primi uitae suae actum in hoc saeculo praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero
Abbreviated transcription (Latin):
ligauit dicens. Hic exiet prior.
Et autem reuocauit manum
puer in matrix uterum: statĩ
exunt fr̃ eius. Dixit autẽ obste¬
trix. Quid incisa ẽ ꝑte sepis:
Et uocauit nom̃ eius fares. Et
post ipsum exunt fr̃ eius. incuiꝰ
manu erat cocemum. et uocaũ
nom̃ eius ⁊ara. Uides quanta
eingmata mysteriũ prodant.
Manus premissa: coccũ ligatum.
reducta manꝰ. uox obstetricis ge¬
mina. quod prior alter exierit:
sepem alter inciderit. Cur aut̃
alter manũ premisit exutero:
alter genitali precessit exortu:
Nisi quia ꝑgeminorum myste¬
rium. gemina describitur uita
ppłorum: Una scđm legem:
altera scđm fidem. Una scđm
litteram. altera scđm gratiam.
Prior gr̃a quam lex. Prior fidẽ¬
quam littera. Et idõ gr̃e trpus
manus ante premisit. ꝗa gr̃ȩ
actus ante precessit. qui fuit ĩ
iob mel chisedech. abraham.
ysaac. et iacob. qui ꝑfidem
sine lege ante uiuebant.Cre¬
didit enim abraham dõ. et re¬

Expanded text:
ligauit dicens: hic exiet et prior. ligauit dicens: hic exiet et prior. ut autem reuocauit manum puer in matris uterum, statim exiuit frater eius. dixit autem obsetrix: quid incisa est per te saepis? et uocauit nomen eius Phares. et post ipsum exiuit frater eius, in cuius manu erat coccum, et uocauit nomen eius Zara. uides quanta aenigmata mysterium prodant: manus praemissa, coccum ligatum, reducta manus, uox obsetricis gemina quod prior alter exiret, saepem alter incideret. cur autem alter manum praemisit ex utero, alter genitali praecessit exortu nisi quia per geminorum mysterium gemina describitur uita populorum, una secundum legem, altera secundum fidem, una secundum litteram, altera secundum gratiam? prior grquam littera. Et ideo gratiae typus manum ante praemisit; quia gratiae actus ante praecessit, qui fuit in Job, Melchisedech, Abraham, Isaac, et Jacob, qui per fidem sine Lege vivebant: Credidit enim Abraham Deo, et re
Abbreviated transcription (Latin):
uit gemimos. Unde non otiose
matħs utrũq signauit: cum
phares tantũmͦ commemora-¬
tionem causa deposcerit. Fare
enim genuit esrom: esron ge¬
nint aram. Deinde ꝑ ordinem
singuli. Cur autem cum ysaae
duos gñauerit. ia cobplures.
singulorum tantũmodo quos
successionis dm̃ce causa posee¬
bat: fecit scriptura mentionem
sepius. horum autem utrumq
memorauit. nisi quia hic mnu¬
troq mysterium ẽ : Tractauimꝰ
moralem locum: quia ñ oꝑa
meretricis exercuit. sed mune¬
ra fecimditatis elegit. Tractemꝰ
hystoricum. et misticũ uentile¬
mus. Neq enim sine mysterio
potest ẽẽ: quod anulũ et mom¬
le accepit et uirgã. Non uilis
ꝑsona quȩ meretur acciꝑe or¬
nam̃tum. signaculum potesta.¬
tem. Factorum signaculũ. pec¬
toris ornam̃tum regiȩ liberta¬
tis insigne. Ergo ut ordiamur
hystoriam. cum gñaret tha-¬
mar. legisti quia unus de ut̃o
eius premisit manum. Quam
corripiens obstetrix: coccum

Expanded text:
uit geminos. unde non otiose uit geminos. unde non otiose Matthaeus utrumque significauit, cum Phares tantummodo conmemorationem causa deposceret; Phares enim genuit Esrom, Esrom genuit Aram, deinde per ordinem singuli. cur autem, cum Isaac duos generauerit, Iacob plures, singulorum tantummodo, quos successionis dominicae causa poscebat, fecit scripturae series mentionem, horum autem utrumque memorauit nisi quia hic in utroque mysterium est? Tractauimus moralem locum, quia non opera meretricis exercuit, sed munera fecunditatis elegit, tractemus historicum et mysticum uentilemus; neque enim sine mysterio potest esse quod anulum et monile accepit et uirgam. non uilis persona quae meretur accipere ornamentum signaculum potestatem, factorum signaculum. pectoris ornamentum, regiae libertatis insigne. ergo ut ordiamur historiam, cum generaret Thamar, legisti quia unus de utero eius praemisit manum, quam corripiens obsetrix coccum
Abbreviated transcription (Latin):
Illa quȩ horam sui corporis
uolentib ñ ꝑmisit ad copulã:
an iste. qui quod studio cȩpit
erroris. ad successionis gr̃am
castitate mulieris consumaũ:
Illa quȩ filios non habebat. et
tẽpus conceptionis. mora cõ¬
iugis timebat excludi: Illa
que grauitatem maturioris
elegit : an iste. qui etatẽ ado¬
iescentioris ad amauit : Demꝙ
ipse confessus ẽ dicens. Iustifi¬
cata ẽ magis thamar quã ego:
ꝓpter quod non dedi eã sela
filio meo. Illa itaq experiri ex¬
actorem ipsum suȩ uoluit ca¬
stitatis. Demꝙ nũquã postea
uirum exꝑta est: amictum ui¬
duitatis sũpsit acoitu. Ille umiꝰ
horȩ inpatiens. qui annos apu¬
ella exgerat castitatis. luctum
expulit. uestẽ mutauit: toton
rum amator ascendit. Sed non
ita istam defendimus : ut illum
accusemꝰ. Immo utrũq excuse¬
mus. Non autem nos. sed my¬
sterium quod copulȩ illius fru¬
ctus expressit. Generauit autem
mulier phares et zara filios. gña¬

Expanded text:
illa quae horam sui corporis illa quae horam sui corporis uolentibus non permisit ad copulam an iste qui quod studio coepit erroris ad successionis gratiam castitate mulieris consummauit? illa quae filios non habebat et tempus conceptionis mora coniugii timebat excludi, illa quae grauitatem maturioris elegit an iste qui aetatem adulescentioris adamauit? denique ipse confessus est dicens: iustificata est magis Thamar quam ego, propter quod non dedi eam Selom filio meo. itaque illa experiri exactorem ipsum suae uoluit castitatis. denique numquam postea uirum experta est, amictum uiduitatis sumsit a coitu; ille unius horae inpatiens, qui annos a puella. exegerat castitatis, luctum expulit, uestem mutauit, comam rum amator ascendit. sed non ita istam defendimus, ut illum accusemus - immo utrumque excusemus, non autem nos - sed mysterium quod copulae illius fructus expressit; generauit enim mulier Phares et Zara filios, genera
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Quod etiam legũ cunliũ
fuit auetoritate multatũ. Pmi¬
serat enim eam filio suo uidas.
et diu pactarum federa distule¬
rat nuptiarum.Per moram
ꝓmissi: mortuus est sponsus.
Nondũ uirginitatis: non dũ
uiduitatis ante xp̃i aduentũ
uernabat gr̃a. Dolens se sine filiiᷤ
remansisse: dolum studio gña¬
tionis commenta ẽ. et uidcã con¬
silio preuertit. ut se eidem offer¬
ret ornatam. postea quã defun¬
ctam eius cognouit uxorem.
Uides ubiꝙ mulieris uitam
probari. Quod ñ alienũ preri¬
puit thorum. ñ meretricio stu¬
dio quasi meretrix ornata est.
Non emim uagam captauit li¬
bidinem. Sed diu soceri frauda¬
ta ꝓmissis: exea familia quam
delegerat. conuerso dolo: fruc¬
tum uoluit successionis adipi¬
sci. Quis utiq castior: Illa quȩ
tam diu expectauit ꝓmissum.
an ille . qui amorem ferre non
potuit oblatum: Illa quȩ spon¬
si familiam non refũgit. an
iste. qui meretricem putauit.

Expanded text:
bere, quod etiam legum ciuilium bere, quod etiam legum ciuilium fuit auctoritate multatum. promiserat eam filio suo ludas et diu pactarum foedera distulerat nuptiarum. per moram promissi defunctus est sponsus. nondum uirginitatis, nondum uiduitatis ante Christi aduentum uernabat gratia. dolens se sine filiis remansisse dolum studio generationis conmenta est et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam delegerat conuerso dolo fructum uoluit successionis adipisci. quis itaque castior? illa quae tamdiu exspectauit promissum an ille qui amorem ferre non potuit oblatum? illa quae sponsi familiam non refugit an iste qui meretricem putauit?
Abbreviated transcription (Latin):
cuius lucas. et te saracoste: cuiuꝰ
matheus secutus ẽ grãm. satis
suꝑꝙ numerum misticũ pro¬
diderunt. Pleriq etiam mirant᷑.
cur thamar mulieris famosȩ ut
illis uidetur: matħs commemo¬
rationem in dominica gñatiõe
contexendam putauerit. Cur
etiam ruth. cur eius quoq mu¬
lieris. quȩ uriȩ uxor fuit. et oc¬
ciso marito in dauid nuptias
cõmigrauit: Cũ presertĩ sarȩ
et rebeccȩ. et rachel sc̃ãrum fem¬
narum. nusquam fecerit men¬
tionem.Sic enim habes. Abra¬
ham genuit ysaac. Isaac autẽ¬
genuit iacob Iacob autẽ ge¬
nuit iudam et fr̃s eius. Iud as
autem genuit phares. et zarã
exthamar. Non otiosȩ itaq hu¬
ius mulieris euangłista nom̃
inseruit. Dequa diuise interim
tractandum uidetur. Primũ
enim siueris intendas ammũ.
non hȩc mulier tã famosa: quã
usta. Non enim tp̃ralis usum
libidins requisiuit. sed successi¬
oms grãm concupiuit. Erat
enim deforme liberos non ha¬

Expanded text:
cuius Lucas, et tesseracoste, cuius cuius Lucas, et tesseracoste, cuius Matthaeus secutus est gratiam, satis superque numerum mysticum prodiderunt. Plerique etiam mirantur cur Thamar mulieris famosae, ut illis uidetur, Matthaeus conmemorationem in dominica generatione contexendam putauerit, cur etiam Ruth, cur eius quoque mulieris, quae Uriae uxor fuit et occiso marito in Dauid nuptias conmigrauit, cum praesertim Sarrae et Rebeccae et Rachel, sanctarum feminarum, nusquam fecerit mentionem. sic enim habes: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Iacob, Iacob genuit ludam et fratres eius, ludas autem genuit Phares et Zaram ex Thamar. non otiose itaque huius mulieris euangelista nomen inseruit, de qua diuise interim tractandum uidetur. primum enim si ueris intendas animum, non haec mulier tam famosa quam iusta; non enim temporalis usum libidinis requisiuit, sed successionis gratiam concupiuit; erat enim deforme liberos non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sed dñs et mediator dĩ et hoĩum
hõ xp̃s iħs. resurrectionis grãm
ꝓpagauit. Licet sit uersiculi istiꝰ
et alia interpretatio. quam suo
dicemꝰ loco. Non absurdũ autẽ
uidetur. quod gemmato mistico
neratiomb. quaternas denas
generationes diuidendas sc̃s
matħs pritauit ab abrahã usꝙ
addauid: Adauid: usq ad trans¬
iigrationem babylonis. atranꝰ¬
migratione babrlonis.: usꝙ
ad xp̃m . in quo uices mutationũ
pariter designauit. Ab abrahã
enm usc ad dauid tẽpora: sine
regib fuit ppłs iudeorũ. Re¬
ad transimgrationem eorum
regna ꝑmanserunt. Post trans.¬
migrationem uero. moccasum
degenerantis ppłi nobilitas cir¬
cumcisa mergebat. Dequinqua¬
ginta uero successionib. quas
ab abraham lucas contexendaᷤ
putauit. numeri mmistici seruata
gr̃a satis claret.Nam et decimũ.
et septimus numerus. mysticus
est. et intertio usq reperitus: my¬
sterium signat. et pentecoste:

Expanded text:
sed dominus et mediator dei et hominum sed dominus et mediator dei et hominum homo Christus Iesus resurrectionis gratiam propagauit; licet sit uersiculi istius et alia interpretatio, quam suo dicemus loco. non absurdum autem uidetur -quod geminato mystico ero quater denas generationes diuidendas sanctus Matthaeus putauit, ab Abraham usque ad Dauid, a Dauid usque ad transmigrationem Babylonis, a transmigratione Babylonis usque ad Christum, in quo uices mutationum pariter designauit. ab Abraham enim usque ad Dauid tempora sine regibus fuit populus Iudaeorum — read transmigrationem eorum regna manserunt; post transmigrationem uero in occasum degenerantis populi nobilitas circumcisa uergebat. de quinquaginta uero successionibus, quas ab Abraham Lucas contexendas putauit, numeri mystici seruata gratia satis claret; nam et decimus et septimus numerus mysticus est et tertio uterque repetitus mysterium signat, et pentecoste,
Abbreviated transcription (Latin):
uerint: Traditur erm mathan
qui asalomone genus duxit.
ia cob generasse filium. et uxore
suꝑstite decessisse. Quã postea
mel chi accepit uxorem. ex qua
generatus ẽ heli. Rursus heli¬
ia cob fr̃e sine liberis decedente
copulatus ẽ fr̃isuxori. et gn̾auit
filium ioseph. qui iuxta legem
iacob filius dicitur. qm̃ semen
frĩs deficti:. frater iuxta legis
ueteris sem̃ suscitabat. Ita duoꝵ
filius dictus ẽ non ab utroq gna¬
tus. sed quia alterius scđm gn̾a¬
tionem: Alterius scđm legem
factus ẽ filius. In quo prescriptȩ
legis futuram ꝑpetuitatem de¬
functorum seminis nobis esse
ꝓmissam. non intellexit ppłs
iudȩorum. sed scdm litteram
accipiens. grãm corrupit oracu¬
li. alius enim erat fr̃ qui defimc¬
torum frũm sem̃ resuscitaret.
Non fr̃ scđm carnis germanitat̃
sed scdm gr̃ȩ puritatem. Et idõ
fortasse fr̃ non redimit. redmnt
hõ: Quia non germanus fr̃ ille.

Expanded text:
uerint. traditur enim Matthan, uerint. traditur enim Matthan, qui a Salomone genus duxit, Iacob generasse filium et uxore superstite decessisse, quam postea Melchi accepit uxorem, ex qua generatus est Heli rursus Heli fratre sine liberis decedente copulatus est fratris uxori et generauit filium Ioseph, qui iuxta legem Iacob filius dicitur, quoniam semen fratris defuncti frater iuxta legis ueteris seriem suscitabat. ita duorum filius dictus est, non ab utroque generatus, sed quia alterius secundum generationem, alterius secundum legem factus est filius. in quo praescripto legis futuram perpetuitatem defunctorum seminis nobis esse promissam non intellexit populus Iudaeorum, sed secundum litteram accipiens gratiam corrupit oraculi. alius enim erat frater, qui defunctorum fratrum semen resuscitaret, non frater secundum carnis germanitatem, sed secundum gratiae puritatem. et ideo fortasse frater non redimit: redimet homo? quia non germanus frater ille,
Abbreviated transcription (Latin):
missam inxp̃oseriem generis
deducendo.sanctiorem ipsam
originem declararet. Simul in
hoc quoꝙ uituli figura signat᷑:
Quod ubiq sacerdotale miste¬
rium putat ẽẽ seruandũ. Nec
mireris si ab abraham plures
scđ̾m lucã successiones usq ad
xp̃m sunt. pauciores scđm ma¬
theum. cum ꝑ alias ꝑsonas ge.¬
nerationem fatearis eẽ decursã.
Potest enim fieri ut alui longe¬
uam transegerint uitã. alterius
uero gñationis uiri immatura¬
etate decesserint: Cum uideamꝰ¬
quã plures senes cum suis nepo¬
tib inuere. alios uero uiros:
statim filiis obire susceptis. Il
seph. filium mathan eẽ memo¬
rauit. Lucas uero ioseph cui
desponsata erat maria. filium
heli. Heli autem filium melchi
ẽẽ descripserit. Quomͦꝰ umus du¬
o patres id ẽ heli et iacob: qͦmͦ
etiam duo paterm aui. mathan
et melchi : Sed si sequaris. inue¬
mes. quod iuxtaᷤ scriptũ legis
ueteris. duo fr̃s diuersos filios
utermos. ex una uxore genera¬

Expanded text:
missam in Christum seriem generis missam in Christum seriem generis deducendo, sanctiorem ipsam originem declararet. Simul in hoc quoque vituli figura signatur, quod ubique sacerdotale mysterium putat esse servandum. 14. Nec mireris si ab Abraham plures secundum Lucam successiones usque ad Christum sunt, pauciores secundum Matthaeum; cum per alias personas generatpotest enim fieri ut alii longaeuam transegerint uitam, alterius uero generationis uiri inmatura aetate decesserint, cum uideamus conplures senes cum suis nepotibus uiuere, alios uero uiros statim filiis obire susceptis. Illseph, filium Matthan esse memorauerit, Lucas uero Ioseph, cui desponsata erat Maria, filium Heli, Heli autem filium Melchi esse descripserit. quomodo unius duo patres, id est Heli et Iacob? quomodo etiam duo paterni aui, Matthan et Melchi? sed si sequaris, inuenies quod iuxta praescriptum legis ueteris duo fratres diuersos filios uterinos ex una uxore genera
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta duas gñationes
enumerauerit. Iucas uero ꝗn¬
quaginta. Et quod per alias
ꝑsonas matħs. ꝑ alias lucas
gñationem manasse descripse.¬
rit. in quo potest iam illud ꝓ¬
bari quod diximus: Quia cum
tionis texuerit: abrahã tamen
et dauid. reliquos auctores ge¬
neris uterq signauit. Qđ uõ
natham alter regalem. alter
sacerdotalem xp̃i familiam u¬
detur ostendere. Quod non ita
altero uerius: Sed alter alteri
pari fide et ueritate concon¬
det. Iuit enim uere et scđm
carnem regalis et sacerdotalis
familie. rex ex regibr. sacerdos
ex sacerdotib. licet oraculũ.
non decarnalib sed decȩlestib
exprimatur. Qm̃ et rex in dei
uirtute letatur. cui iudicium
apatre et rege defertur : Et sa¬
cerdos ẽ inȩternum. Scđm ꝙ
scriptum ẽ .: Tues sacerdos mȩt̃¬
num scđm ordinem melchise
dech. Bene igitur uterq tenu¬
it fidem. ut matħs ꝑ reges duc¬
tam originem comprobaret.
et lucas ꝑsacerdotes adõ trans¬

Expanded text:
quadraginta duas generationes quadraginta duas generationes enumerauerit, Lucas uero quinquaginta et quod per alias personas Matthaeus, per alias Lucas generationem manasse descripserit. in quo iam potes illud probare quod diximus quia, cum tionis texuerit, ab Abraham tamen et Dauid reliquos auctores generis uterque signauit. quod uero Natham, alteram regalem, alteram sacerdotalem Christi familiam uidetur ostendere. quod non ita altero uerius, sed alter alteri pari fide et ueritate concordet. fuit enim uere et secundum carnem regalis et sacerdotalis familiae, rex ex regibus, sacerdos ex sacerdotibus. licet oraculum non de carnalibus, sed de caelestibus exprimatur, quoniam et rex in dei uirtute laetatur, cui iudicium a patre rege defertur, et sacerdos est in aeternum, secundum quod scriptum est: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melcdech . Bene igitur uterque tenuit fidem; ut Matthaeus per reges ductam originem comprobaret, et Lucas per sacerdotes a Deo trans