comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b& idolis bruto sensu seruiebant
Scã ergo ecdesia quae in exordiis suis
innumeris temptationibus pressa.
uel isstrheliticum populum uel mul¬
tos ex gentilibus amisit. uidelic& quos
lucnrri non potuit. duplicia infine ¶ .x¬
recipit. quia in ea exutrq natione
fidelium numerus multiplicior excres¬
cit. Possunt etiam periugatos boues.
prredicatores intelligi. Vnde cum
eos ad ad nuntiandum dñs mitter&.
teste euangelio binos misisse describi¬
tur. Vtquia uel duo sunt psirecep¬
ta caritatis. uel quia habere societas
minus quam inter duos non potest.
priredicatores sc̃ĩ exipsa caritate suae
missionis cognoscerent. quantam
concordiam societatis amarent
Possunt sicut prtre diximus perasinas.
mentes simplicium designari. Sc̃ã
uero ecdesia duplices boues atq asinas
recipit. quia pyredicatores sc̃i qui
pressi formidine in eiusdudum temp¬
tatione tacuenrnt: & mentes simpli¬
cium quae uictae terroribus uerita¬

Expanded text:
bet idolis bruto sensu serviebant. bet idolis bruto sensu serviebant. Sancta ergo Ecclesia quae in exordiis suis innumeris tentationibus pressa, vel Israeliticum populum, vel multos ex gentibus amisit, videlicet quos lucrari non potuit, duplicia in fine recipit, quia in ea ex utraque natione fidelium numerus multiplicior excrescit. Possunt etiam per jugatos boves praedicatores intelligi. Unde cum eos ad annuntiandum Dominus mitteret, teste Evangelio , binos misisse describitur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia haberi societas minus quam inter duos non potest, praedicatores sancti ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. Possunt, sicut praediximus, per asinas mentes simplicium designari. Sancta vero Ecclesia duplices boves atque asinas, recipit quia praedicatores sancti, qui, pressi formidine, in ejus dudum tentatione tacuerant, et mentes simplicium, quae, victae terroribus, verita
Abbreviated transcription (Latin):
inmittere est. uias isstrhelitici ac gen¬
tilis populi. perpareceptorum caelesti¬
ueritate seruata. subbeati lob nomine
cunctis his animalibus non in merito
credimus scae ecclesiae populos designa¬
ri. quatinus ea quae scripta sunt. dispen¬
satione scĩ sp̃s cuncta mirtebiliter ordi¬
nante :& tiensacta nobs refefrnt. &
futurr praedic ent. Agnoscamus er¬
go in ouibus fideles atq: in nocentes ex
iudata populos legis dudum pascuis sact¬
atos. agnoscamus in camelis ad fidem
simplices exgentilitate uemientes. qui
prius subritu sacrilego quasi quadam
deformitate membrorum ualde turpes
ostensi sunt. uidelic& feditate uitiorũ:
Etquia saepe ut praediximus sacir eloqui¬
a cunent repetere quod ad firmant.
possunt rursus in beibus isprhelitae acci¬
pi. quasi iugo legis attrso. asinis uero.
utdictum est. gentiles populi designa¬¬
ri. Quidum se colendis lapidibus in¬
clinabant Non reluctanti mente
quasi dorso stulte subposito. quibus li¬

Expanded text:
immittere est vias Israelitici ac genimmittere est vias Israelitici ac gentilis populi per praeceptorum coelestiveritate servata, sub beati Job nomine cunctis his animalibus non immerito credimus sanctae Ecclesiae populos designari, quatenus ea quae scripta sunt dispensatione sancti Spiritus cuncta mirabiliter ordinante, et transacta nobis referant, et futura praedicant. Agnoscamus ergo in ovibus fideles atque innocentes ex Judaea populos, legis dudum pascuis satiatos. Agnoscamus in camelis ad fidem simplices ex gentilitate venientes, qui prius sub ritu sacrilego, quasi quadam deformitate membrorum, valde turpes ostensi sunt, videlicet foeditate vitiorum. Et quia saepe, ut praediximus, sacra eloquia curant repetere quod affirmant, possunt rursum in bobus Israelitae accipi, quasi jugo legis attriti; asinis vero, ut dictum est, gentiles populi designari, qui dum se colendis lapidibus inclinabant, non reluctante mente, quasi dorso stulte supposito, quibusli
Abbreviated transcription (Latin):
& asinus pytresepe domini sui. Perbo¬
uem scilic& isycheliticum populum iugo
legis edomitum signans: perasinum
uero gentilem populum indicans. uo¬
luptatibus deditum & gnauius brutu
Asiorum quoq uel asinarum nomine.
aliquando luxuriosorum petulantia.
aliquando mansuetudo simplicium. ali
quando uero ut pyrediximus stultitia gen¬
tilium designatur. Quia enim luxuri¬
osorum petulantia a sinorum appellati¬
one per compasrtionem exprimitur.¬
a peste delanrtur cum perprophetam
dicitur. Quorum carnes sunt ut car¬
nes asinorum. Rursum quia asinaru
nomine simplicium uita figunrtur
redemptor noster cum hierusalem per¬
nam hierusalem ducit. Nuisi quod sim.¬
plices mentes dum praesidendo possid&.
easusq ad uisionem pacis sua sacrit sessio¬
ne perducit. Rursum quia asino¬
rum nomine stultitia gentilium designa
omnes quippe aquas seminare est.
cunctis populis fructuosa uitae uerba
prredicare. Pedem uero bouis & asini

Expanded text:
et asinus praesepe Domini sui , per boet asinus praesepe Domini sui , per bovem scilicet Israeliticum populum jugo legis edomi tum signans, 1161 per asinum vero gentilem populum indicans, voluptatibus deditum, et gravius brutuAsinorum quoque vel asinarum nomine aliquando luxuriosorum petulantia, aliquando vero, ut praediximus, stultitia gentilium designatur. Quia enim luxuriosorum petulantia asinorum appellatione per comparationem exprimituraperte declaratur cum per prophetam dicitur: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Rursum quia asinarum nomine simplicium vita figuratur, Redemptor noster cum Jerusalem pernam Jerusalem ducit, nisi quod simplices mentes dum praesidendo possidet, eas usque ad visionem pacis sua sacra sessiono perducit? Rursum quia asinorum nomine stultitia gentilium designatomnes aquas seminare est cunctis populis fructuosa vitae verba praedicare; pedem vero bovis et asini
Abbreviated transcription (Latin):
cantus exprimitur: Ibi enim uerr¬
citer adimpletur. quomodo perpro¬
phetam dicitur. Cantate dño canti¬
cum nouum. Ibi ue rarciter adimple¬
tur. ubi canticum laudis dĩ non lam
exfide: sed specie contemplata cantabi¬
tur. Ibi a nobis conditor noster laudu
suarum uerrces cantus recipit. qui
tium aliquando humilitas exprimi¬
tur ispchelitarum. Quia enim bo¬
uis nomine per compasrtionem luxu¬
riosorum dementia designatur. salo¬
mon indicat. qui cum male suadentis
mulieris petulantiam praemisis s&.
adiunxit. Statimq eam sequitur.
quasi bos ductus aduictimam. Rursũ
quia bouis. nomine labor priredicatoris
exprimitur. legis uerba testantur
quae ait. Non optunrbis os bouitri¬
iturenti. Acsi apeste dicer&. Prre¬
dicatorem uerbi. abstipendiorum suo¬
rum perceptione non prohibes. Rur¬
sum quia bouis nomine plebs isprheliti¬
ca figurtur. propheta asserit. qui
redemptoris aduentum denuntians di¬
cit. Cognouit bos possessorem suum.

Expanded text:
cantus exprimitur? Ibi enim veracantus exprimitur? Ibi enim veraciter adimpletur quod modo per Prophetam dicitur: Cantate Domino canticum novum . Ibi veraciter adimpletur, ubi canticum laudis Dei non jam ex fide, sed ex specie contemplata cantabitur. Ibi a nobis conditor noster laudum suarum veraces cantus recipit, qui tium, aliquando humilitas exprimitur Israelitarum. Quia enim bovis nomine per comparationem luxuriosorum dementia designatur, Salomon indicat, qui cum male suadentis mulieris petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia bovis nomine labor praedicatoris exprimitur; legis verba testantur, quae ait: Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte diceret: Praedicatores verbi a stipendiorum suorum perceptione non prohibebis. Rursum quia bovis nomine plebs Israelitica figuratur, propheta asserit, qui Redemptoris adventum denuntians dicit: Cognovit bos possessorem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
guttae & casiae nomine. nisi uistutum
suauitas designatur. Quid eburne¬¬
is grardibus. nisi magna nitens fostitu¬
dine proficientium ascensus exprimi.¬
tur Redemptor igitur ueniens
mrmar gutta &ca sia inuestimento uti¬
tur. quia exelectissuis quibus se miseri¬
corditer induit. mistre iustutis fla¬
grantiam aspergit. Inquibus isdem
odor ab eburneis grardibus ducitur.
quia in eis uistutum opinio non ex osten¬
sione simulationis. sed exueri ac soli¬
di operis ascensu generrtur. Bene
autem subditur. ex quibus te delecta¬
uerunt filiae regum inhonore tuo.
Scae namq animae ab antiquis patribis
ad cognitionem ueritatis editae. redep¬
torem suum in honore eius delectant.
quia exeo quod bene agunt: suae laudi
Nil uindicant. Quia uero testio or¬
dine humanum ginus etiam carnis re¬
surrectione renouatum. in illo concen¬
tu aeternae laudis assumitur. ter¬
tia filia cornus tibii uocatur. Quid
enim per cornu tibii. nisi laetantium:

Expanded text:
guttae et casiae, nomine nisi virtutum guttae et casiae, nomine nisi virtutum suavitas designatur? Quid eburneis gradibus nisi magna nitens fortitudine proficentium ascensus exprimitur? Redemptor igitur veniens myrrha, gutta et casia, in vestimento utitur, quia ex electis suis, quibus se misericorditer induit, myrrhae virtutis fragrantiam aspergit. In quibus iste odor eburneis gradibus ducitur, quia in eis virtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Sanctae namque animae ab antiquis patribus ad cognitionem veritatis editae Redemptorem suum in ejus honore delectant, 1165 quia ex eo quod bene agunt suae laudi nihil vindicant. Quia vero tertio ordine humanum genus etiam carnis resurrectione renovatum in illo concentu aeternae laudis assumitur, tertia filia Cornustibii vocatur. Quid enim per Cornustibii nisi laetantium
Abbreviated transcription (Latin):
gatione corporis. assiduitate precis.
confessione delictorum: Inundatione
lacrimarum. Quorum profecto om:¬
nium conditus homo noneguit. quia
salutis bonum exipsa sua conditione ꝑ¬¬
cepit: Aegro quippe amarum poculũ
porrigitur. ut ad salutis statum mor¬
bo sublato reuocetur. Sano autem
nequaquam prrecipitur. quid accipiat
ut conualeat. sed a quibus caueat ne-
languescat. Nunc ergo maioribus
studiis utimur. cum salutem nequa-¬
quam seruamus habitam. sed repanr¬
re cunrmus ablatam. Etquia om¬
nes hi adnisus nostuxe repanrtionis.
magnis inter scam ecclesiam opinioni¬
bus pollent. Nomen secundae filiae
uelut cassia exmerito redolet:t
quia prima filia quasi dies extitit per
dignitatem conditionis. secunda cassia
sit perflagrantiam fostitudinis: ex
uenienti redemptori. perprophe tam
dicitur. Mrstr & gurta & casia aue¬
stimentis tuis agraedibus eburneis. ex
quibus te delectauerunt filiae regum
inhonore tuo. Quid enim mritre &

Expanded text:
gatione corporis, assiduitate precis, gatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem nequaquam praecipitur quid accipiat ut convalescat, sed a quibus caveat ne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus ablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae reparationis magnis intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae velut casia ex merito redolet, ut quia prima filia quasi dies exstitit per dignitatem conditionis, secunda casia sit per fragrantiam fortitudinis ex g Unde et eidem venienti Redemptori per Prophetam dicitur: Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis a gradibus eburneis, ex quibus te delectaverunt filiae regum in honore tuo . Quid enim myrrhae,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc eum quem appetit nonuid&x.
ardentius perde siderium flagr&
beatitudine dño. scõrum uistus in eccle¬
sia magnae nobis gnrtiam suauitatis
amministrart. Quia ergo & conditu
luce innocentiae daruit. & redemptu
genus humanum exercitio bonorum
operum odorum suauita as aspersite¬
& prima filia recte dies: & secunda non
in congrue cassia nominatur. Beneo
autem cassia dicitur. quae in tanto sub:¬
limis uitae. odore dilatatun: In ipsa
quippe sua origine in qua iustus homo
conditus fuenrt. tantis quantis nunc
opus .ẽ. uistutibus non indigebat
quia si stare sicut est conditus uellet.
hostem extrir positum uincere sine dif¬
ficultatẽ potuss&. Postquam uero
per adsensum hominis semel aduersa¬
rius adintima in rũpit. laboriosius la
uictor eicitur. qui adhuc inpugnans
sine labore repelleretur. Multa¬
namq: nunc exhibenda sunt. quae
in paprdrso necessaria non fuerunt.
Nunc quippe opus est uistute pacientiae
laboriosa eruditione doctrinae: casti¬

Expanded text:
adhuc eum quem appetit, non videtadhuc eum quem appetit, non videtardentius per desiderium flagretbeatitudine Domino, sanctorum virtus in Ecclesia magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Quia ergo et conditum luce innocentiae claruit, et redemptum genus humanum exercitio bonorum operum odorem suavitatis aspersit, prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene autem Casia dicitur, quae in tanto sublimis vitae odore dilatatur. In ipsa quippe sua origine in qua justus homo conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor ejicitur, qui adhuc impugnans sine labore repelleretur. namque nunc exhibenda sunt quae in paradiso necessaria non fuerunt. Nunc quippe opus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, casti
Abbreviated transcription (Latin):
sus. quia ueritatis lucem deseruit. qua¬
si in nocte se erroris abscondit. qui ali¬
as dicitur secutus umbrrm. Sed quia
auctori nostro non de fuit largitas bo¬
nitatis suae. etiam contra tenebstrs
iniquitatis nostrre eum quem prius
potenter adiustitiam condidit. potenꝰ¬
tius redimendo postmodum aberrore
reuocauit:. Cui quia post casum suir
illa conditionis suae pristina firmitas
defuit. eum contir bella intima repug¬
nantis corruptionis multiplicibus dono¬
rum suorum uistuti us fulsit: Quae
nimirum uistutes proficientium ir no¬
titia ceterorum hominum. quasi sua¬
uitate flagrant odorum. Hinc ẽ
enim quod per paulum dicitur
Xp̃ibonus odor sumusdõ. Hinc est
quod sca eclesia inelectis suis quanda
flagnentiam suauitatis odonrta. in
canticorum cantico loquitur dicens
Donec rex inrecubitu suo est. Mardus
mea dedit odorem suum. Acsi aper¬
tius dicat. Quo usq meis optutibus
rex apud se in requie secr&i caclestis

Expanded text:
sus, quia veritatis lucem deseruit, quasus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus umbram. Sed quia auctori nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmitas defuit, eum contra bella intima repugnantis corruptionis multiplicibus donorum suorum virtutibus fulsit. Quae nimirum vititia caeterorum hominum, quasi suavitate fragrant odorem. Hinc est enim quod per Paulum dicitur, Christi bonus odor sumus Deo . Hinc est quod sancta Ecclesia in electis suis quadam fragrantia suavitatis odorata, in Canticis loquitur, dicens: Donec rex in accubitu suo est, nardus mea dedit odorem suum; ac si apertius dicat, Quousque meis obtutibus rex apud se in requie secreti coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
quium uersa apestius de monstrre:
Quis enim nesciat. diem uel cassiam la¬
tina esse uocabula : At uero in cor¬
nu tibii. quamuis non cornus sed cornu
dicitur. Neo cantantium fistula tibiu
sed tibia uocatur: In latina tamen lin¬
gua sermonis genere minime custo¬
dito rem credo prodere maluit.
atq: in eius linguae dequa traens fere¬
bat proprietate perdunrre. Vel
quia percornu & tibiam unum uerbu
exutroq composuit. utrumq uer¬
bum perunam ortrtionis pastemo
inlatina lingua tirns fusum. quo uo¬
luit genere licite uocauit. Quid .ẽ.
ergo quod prima filia beati lob dies
dicitur. secunda cassia. testia uero
cornus tibii uocata memorrtur. Nisi
quia uniuersum genus humanum
quod benignitate conditoris atq:
eiusdem miseri corda redemptoris
eligitur. istis nominibus designatur:
Homonamq quasi dies exconditione
claruit. quia hunc auctor suus ingeni¬
tae in nocentiae splendore respersit.
sed sponte sua ad peccati tenebrrs lap¬

Expanded text:
quium versa apertius demonstrare. quium versa apertius demonstrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere maluit, atque in ejus linguae de qua transferebat proprietate perdurare. Vel quia per cornu et tibiam unum verbum ex utroque composuit, utrumque verbum per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluit genere licite vocavit. Vet. XXII. Quid est ergo quod prima filia beati Job Dies dicitur, secunda Casia, tertia vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atque ejusdem misericordia redemptoris eligitur, istis nominibus designatur? Homo namque quasi dies ex conditione claruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lap
Abbreviated transcription (Latin):
sia uistutum perfectio adutrumq se¬
xum ducitur. septenarius in ea nume¬
rus duplicatur. Et sex milia came¬
lorum. quia plenitudinem in illa ope¬
tis accipiunt. qui ab illa dudum uitio¬
rum suorum feditate perierunt.
Mille quoq: iuga boum. ac mille asinas
recipit. quia isphelitas atq gentiles.
doctos ac simplices. post temptationu
casus inculmine perfectionis assumit.
Septem quoq filios & tres filias recipit.
quia eorum mentibus quos septem uir¬
tutibus genenrt. ad perfectionis sum¬
mam spem fidem caritatemq: coniun¬
git: Vt tanto uerius prole sua gau¬
deat. quanto suis fidelibus Nil de esse
uistutis pensat. Sed quia haec succine¬¬
te trenscurrimus Nunc ipsis quoq:
inda gandis filiarum uocabulis iN¬
tendamus. Sequitur.
DAE CASSIAM. ET NOMEN
TERTIAE CORNUSTIBII
Haec nomina pro eo quod auis tutibus
sumpta sunt. apte curiruit interpres
Non ea sicut in anrbico sermone inuen.¬
ta sunt ponere. sed inlatinum elo¬

Expanded text:
sia virtutum perfectio ad utrumqsia virtutum perfectio ad utrumqxum ducitur, septenarius in ea numerus duplicatur. Et sex millia camelorum, quia plenitudinem in illa operis accipiunt, qui ab illa dudum vitiorum suorum foeditate perierunt. Mille quoque juga boum, ac mille asinas recepit, quia Israelitas atque gentiles, doctos ac simplices, post tentationum casus in culmine perfectionis assumit. Septem quoque filios et tres filias recepit, quia eorum mentibus quos septem virtutibus genuerat ad perfectionis summam, spem, fidem, charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Vet. XXI. Sed quia haec succincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vocabulis itendamus. Sequitur: dae Casiam, et nomen tertiae Cornustibii. 43. Haec nomina, pro eo quod a virtutibus sumpta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum elo
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatibus constat. denario remune¬
nrri dicitur. quia milla perceptione
supernae patriae septem nostrr ad
tria iunguntur aeterna. ut homo con¬
templationem trinitatis accipiat. &
deremunenrtione operis quasi quodã
denario consummatus uiuat. Vel
ceste quod septem uis tutes sunt. quibus
in hacuita laborrtur. dumq: eis in
remunenrtione contemplatio trinita¬
tis redditur. uita labonrntium dena¬
rio remunesirtur. Sed perfectus
quisq: etiam in hac uita denarium
accipit . dum eisdem septem uistuti¬
bus. spem fidem caritatemq con¬
iungit: Millenarius quoq: numerus in
sacro eloquio perfectus acciprtur. quia
appellatione eius uniuersitas designatur
Vnde scriptum est. Verbi quod manda¬
uit inmille generartiones. Cum eni
nequaquam credendum sit: quod ad cen¬
tum genenrtiones mundus extenditur.¬
quid aliud mille genenrtionibus. nisi ge¬
Beatus igitur lob: quattuor decim milia
ouium recipit: Quia enim in sca ecle¬

Expanded text:
qualitatibus constat denario remunequalitatibus constat denario remunerari dicitur, quia in illa perceptione supernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe quod septem virtutes sunt quibus in hac vita laboratur, dumque eis in remuneratione contemplatio Trinitatis redditur, vita laborantium denaio remuneratur. Sed perfectus quisque etiam in hac vita denarium accipit, dum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenarius quoque numerus in sacro eloquio perfectus accipitur, quia appellatione ejus universitas designatur. Unde scriptum est: 1163 Verbi quod mandavit in mille genera iones . Cum enim nequaquam credendum sit quod ad centum generquid aliud in mille generationibus nisi geBeatus igitur Job quatuordecim millia ovium recepit. Quia enim in sancta Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
crr perfectus est. quia in mundi ori¬
gine dñs ea quae primo die coepit
sexto die operr impleuit: Septenari¬
us in ea perfectus est. quia omne bo¬
num opus septem perspm uirtutibus
agitur. ut & fidessimul & opesir consu¬
mentur. Denarius numerus in ea ꝑ¬
fectus est. quia lex indecm praecep¬
ta conduditur. omnisq culpa non am¬
plius quam perdecim uerba cohibetur
atq: enaniente ueritate operirtores
uineae denario remunenentur. In
denario quippe. tria iunguntur adsep¬
tem. Homo autem quia exanima con¬
stat & corpore. Inseptem qualitatibus
continetur. Nam tribus spiritaliter.
& quattuor corpostrliter uig&. Indi¬
lectione & enim di tribus qualitatibus
spiritaliter excitatur. cum ei perle¬
gem dicitur. Diliges dñm dm̃ tuu
ex totamente tua. & ex tota anima
tua. & extota uistute tua. Corpo¬
strliter uero quattuor qualitatibus
continetur. quia uidelic& exmateria
calida & frigida humida & sicca com¬
ponitur. Homo ergo qui exseptem

Expanded text:
cra perfectus est, quia in mundi oricra perfectus est, quia in mundi origine Dominus ea quae primo die coepit sexto die opera implevit . Septenarius in ea perfectus est, quia omne opus bonum septem per Spiritum virtutibus agitur, ut et fides simul et opera consummentur. Denarius numerus in ea perfectus est, quia lex in decem praeceptis concluditur, omnisque culpa non amplius quam per decem verba cohibetur, atque, enarrante Veritate, operatores vineae denario remunerantur . In denario quippe tria junguntur ad septem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritaliter, et quatuor corporaliter viget. In dilectione etenim Dei tribus qualitatibus spiritaliter excitatur, cum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Corporaliter vero quatuor qualitatibus continetur, quia videlicet ex materia calida et frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem
Abbreviated transcription (Latin):
dum uerecundia tegitur. Vnde eide
ecclesiae apriore elatione conuersae.
per apostolicam uocem. quasi rebeccat
de camelo descendenti sibiq pallium
superducenti dicitur. Quem enim
fructum habuistis tunc in illis. In quib
nunc erubescitis In bobus uero ali
ducta fiunt centum. quae iam figure
quachirta sed plena est. Utautem in
altitudinem surgat & solida fiat.
rursum centum decies multiplicantur.
& mille sunt. Senarius autem nume¬
rus id cirto perfectus est. quia pri¬
mus innumeris completur pastibus
suis. Idest sexta sui paste & testia &
dimidia. quae sunt unum & duo &
tria. quae in summam ducta sex fi¬
unt. Nec alius ante senarium numerũ
repperitur . qui suis pastibus dum di¬
uiditur: tota eius summa compleatur.
Sed quia cuncta haec persacrire scriptu¬
ptre celsitudinem proficiendo tirns
cendimus. Ibi senarium. ibi septena¬
rium. ibi denarium. ibi millenarium
unde sit perfectus riuenimus. Sena¬
rius quippe numerus inscripturtr sa¬

Expanded text:
dum verecunda tegitur. Unde eidem dum verecunda tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elatione conversae per apostolicam vocem, quasi Rebeccae de camelo descendenti sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Vet. XVIducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plana est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur, et mille sunt. Senarius autem numerus idcirco perfectus est, quia primus in numeris completur partibus suis, id est sexta sui parte, et tertia, et dimidia, quae sunt unum, et duo, et tria, quae in summam ducta sex fiunt. Nec alius ante senarium numerum reperitur, qui in suis partibus dum dividitur, tota ejus summa compleatur. Sed quia cuncta haec per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo transcendimus, ibi senarium, ibi septenarium, ibi denarium, ibi millenarium unde sit perfectus invenimus. Senarius quippe numerus in Scriptura sa
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum cameli nomine tos tuosa ac ple¬
na uitiis gentilitas designatur. sicut
permorsen dicitur. quod inclinata lam
die egressum inagro isaac in camelo¬
sedens rebecca conspexit. ac protinus
de camelo descendit. & se se pallio uisio¬
ne illius uerecundata cooperuit.
Quem enim isaac alium ineo quod incli¬
nata lam die in agro egressus fuertit
designabat. Nisi eum qui extremo hu¬
iusmundi tempore uelut indiei fine
ueniens. quasi in agrum forrs exiit:
quia cum sit in uisibilis. in hoc mundo se
uisibilem demonstricuro. Quem in
camelo sedens rebecca conspexit. qua
eum ecclesia exgentibus ueniens. dum
ad huc uitiis esset innixa & necdum
spiritalibus. sed animalibus motibus in¬
haerere ad tendit. Sed protinus de
camelo descendit. quia uitia quibus
prius fuerrt superbe elata deseruit
Seq etiam pall ⁊ operire curauit. quia
uiso dño infirmitatem suae actionis
erubuit. & illa quae prius in camelo
libere gestabatur descendens: postmo¬

Expanded text:
Rursum cameli nomine tortuosa ac pleRursum cameli nomine tortuosa ac plena vitiis gentilitas designatur, sicut per Moysen dicitur quod inclinata jam die egressum in agro Isaac in camelosedens Rebecca conspexerit, ac protinus de camelo descendit, et sese pallio ad visionem illius verecundata cooperuit . Quem enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die in agro egressus fuerat, designabat, nisi eum qui extremo hujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonstravit. Quem in camelo sedens Rebecca conspexit, quia eum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus motibus inhaereret, attendit. Sed protinus de camelo descendit, quia vitia quibus prius fuerat superbe elata deseruit, seque etiam pallio operire curavit, quia, viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libera gestabatur, descendens postmo
Abbreviated transcription (Latin):
liat. Non in merito redemptoris nostri
gretiam signat. Qui ineo quod infirmi¬
tatis nostrre onerir suscipere dignatus
est. Apotestatis suae celsitudine sponte
descendit: Vnde & per euangelium di¬
citꝰ. Potestatem habeo ponendi animam
meam. & potestatem habeo iterum sumen¬
dieam. Nemo tollit eam ame. Etunde
iterum dicit. Facilius. ẽ. camelum per
foyrmen acus toensire. quam diuitem
intrare in regnum caelorum. Quid
enim nomine diuitisanisi quem lib& ela¬
tum: quid cameli appellatione. nisi pro¬
priam condescensionem signat Came¬
lus enim per forrmen acus trrnsut cu
isdero redemptor noster usq ad suscepti¬
onem mortis. perangustias passionis in¬
tiruit. Quae passio uelut acus extrat
quia dolore corpus pupu git. Faci¬
quia nisi ipse prius infirmitatis noststre
onera suscipiens. perpassionem suam
formam nobis humilitatis ostende re.
Nequaquam se adhumilitatem illius su¬
perba nostux rigiditas inclina re

Expanded text:
liat, non immerito Redemptoris nostri liat, non immerito Redemptoris nostri gratiam designat, qui in eo quod infirmitatis nostrae onera suscipere dignatus est, a potestatis suae celsitudine sponte descendit. Unde et per Evangelium dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam , et nemo tollit eam a me. Et unde iterum dicit: Facilius est camelum per foramen acus transire quam divitem intrare in regnum coelorum . Quid enim nomine divitis nisi quemlibet elatum, quid cameli appellatione, nisi propriam condescensionem signat? Camelus enim per foramen acus transiit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passionis intravit. Quae passio velut acus exstitit, quia dolore corpus pupugit. Faciquia nisi ipse prius infirmitatis nostrae onera suscipiens per passionem suam foramen nobis humilitatis ostenderet, nequaquam se ad humilitatem illius superba nostra rigiditas inclinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
sitas designetur. Hinc est namq: quod
perpsalmistam patri defilio dicitur
Omnia subiecisti sub pedibus ciuis. oues &¬
Hinc est quod isdem propheta scam eccle¬
siam simplices quosq in habitare conspi¬
ciens ait. Animalia tua in habitabunt
in ea Quidergo inouibus. nisi in nocen¬
tes : quid in camelis. nisi eos qui ceteroru
mala transeunt. exubertrntium tostuo¬
samole uitiorum : quid iniugatis bobus.
nisi isstrhelitas legi subditos: quid ini
asinis. nisi simplices gentilium mentes
accipimus Nam quia in nocentes
quiq ouium nomine designantur. te¬
statur psalmista qui ait. Nos autem
populus eius. & oues pascuae eius
Neq: enim qui seruare in nocentiam ne¬
glegunt. illa internae pascuae refec¬
tione satiantur. Cameli uero nomi¬
ne. aliquando insacro eloquio dnĩs.
aliquando autem gentilium superbia
expeimitur. quasi excrescenti desuꝑ
tumore tostuosa. Quia enim ad susci¬
pienda onerr sponte se camelus humi¬

Expanded text:
sitas designatur. Hinc est namque quod sitas designatur. Hinc est namque quod per Psalmistam Patri de Filio dicitur: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves Hinc est quod idem propheta sasiam simplices quosque inhabitare conspiciens, ait: Animalia tua habitabunt in ea . 37. Quid ergo in ovibus nisi innocentes, quid in camelis nisi eos qui caeterorum mala transeunt exuberantium tortuosa mole vitiorum, quid in jugatis bobus nisi Israelitas legi subditos, quid in asinis nisi simplices gentilium mentes accipimus? Nam quia innocentes quique ovium nomine designantur, testatur Psalmista, qui ait: Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus . Neque enim qui servare innocentiam negligunt, illa internae pascuae refectione satiantur. 38. Cameli vero nomine aliqaliquando autem gentilium superbia exprimitur, quasi excrescente desuper tumore tortuosa. 1160 Quia enim ad suscipienda onera sponte se camelus humi
Abbreviated transcription (Latin):
SEXMDILIA CAMELORUTET
MiLLE iuça soum. Et mil¬
LE ASIUAE. ET PUERUNT
EISEPIẼ FILII EΙ II FILIC¬
Quod septemmilia ouium. & tria milia
camelorum & quingenta iuga boum.
& quingentas asinas ante probatione
percussionis habuerit. Ipsa ciusdem
historiae praefatio ostendit. quae
per flagellum perdita ei nunc sunt
duplicia restituta. Filii autem to¬
ndem sunt redditi quat amissi. septe
quippe filios & tres filias habuit:
eptem autem nunc filios & tresfilias
recepisse describitur. ut& hi qui ex¬
uncti fuerant uiuere de monstrentur
Dumenim dicitur. addidit d̃is quaecũq
fuesuent. iobduplicia. & tamen totidẽ
filios ei restituit quot amisit i & fili¬
os dupliciter addidit: curdecam post¬
podum in carne restituit: decem uero
quamissi fuerrnt. in occulta animaru
riae. utintellectuale indelicet animal
pasci mrsteriorum fruge desiderat.
Necesse est ut quae sentimus agnoscat
Intellegere enim possumus. quod inhis
animalibus ad gregata fidelium uniuer¬

Expanded text:
sex millia camelorum, et sex millia camelorum, et mille juga boum, et mille asinae; et fuerunt ei septem filii, et tres filiQuod septem millia ovium, et tria millia camelorum, et quingenta juga boum, et quingentas asinas ante probationem percussionis habuerit, ipsa ejusdem historiae praefatio ostendit; quae per flagellum perdita, ea nunc sunt duplicia restituta. Filii autem totidem sunt redditi quot amissi. Septem quippe filios et tres filias habuit, septem autem nunc filios et tres filias recepisse describitur, ut et hi qui exstincti fuerant vivere demonstrentur. Dum enim dicitur: Addidit Dominus quaecunque fuerant Job duplicia , et tamen totidem filios ei restituit quot amisit, et liberos dupliciter addidit, cui decem postmodum in carne restituit, decem vero qui amissi fuerant in occulta animarumriae, ut intellectuale videlicet animal, pasci mysteriorum fruge desiderat, necesse est ut quae sentimus agnoscat. Intelligere enim possumus quod in his animalibus aggregata fidelium univer
Abbreviated transcription (Latin):
Haec historice facta credimus. haecim¬
stice facienda sperrmus. Magis en
nouissimis iobquam principio benedio¬
tur. quia quantum adisraheliticipos¬
li susceptionem pestin&. urguento
fine praesentis saeculi. dolorem scae
ecclesiae dñs animarum multiplici ca¬
lectione consolatur.Tanto quppe
locupletius ditabitur. quanto &n
nifestius innotescitꝰ. quod ad finem
sentis uitae temposirlitas urguetis
Pyredicatores namq: scae eedesiae
dictione extremi temporis. psali
ditari conspexerrt cum dicebat
Adhuc multiplicabuntur in senecta
ri& bene patientes erunt utas¬
tient. Insenecta scilicet uberim¬
plicantur. quia cum eorum uitas
tur semper ad melius fostitudo s¬
citur. eisq per augmentum ten
crescunt etiam lucrr meritorun
Bene autem patientes. sunt ut adn
quia caelestia praedicantes tanto ro¬
bustius aduersa tolertent:. quanto &
per tolerantiam suam animarum com¬
moda locupletius repostant  Sequitur
decimo milia ocium. Et

Expanded text:
Haec historice facta credimus, haec mystice facienda speramus. Magis enim novissimis Job quam principio benedicitur, quia quantum ad Israelitici populi susceptionem pertinet, urgente fine praesentis saeculi, dolorem sanctae Ecclesiae Dominus animarum multiplici collectione consolatur. Tanto quippe locupletius ditabitur, quanto et manifestius innotescit quod ad finem praesentis vitae temporalitas urgetur. Praedicatores namque sanctae Ecclesiae benedictione extremi temporis Psalmista ditari conspexerat, cum dicebat: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi, et bene patientes erunt, ut annuntient . In senecta scilicet uberi multiplicantur, quia cum eorum vita differtur, semper ad melius fortitudo producitur, eisque per augmentum temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt ut annuntient, quia coelestia praedicantes, tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sequitur:decim millia ovium, et
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nis aurib omne quod in me latentꝰ
ipse rep̃heudo. incunctant᷑ aꝑio. Quia
cnim exponendo ñ celaui quod sensi. con¬
fitendo ñ abscondo quod patior. ꝑ expo¬
sitionem patefeci dona. ꝑ confessionem de¬
tego uulnera. Et quia in hoc tam mag¬
no humand gene̾re nec parui desune qui
dictis meis debeant instruui. nec iragnt̃
desunt qui cognitȩ meȩ ualeant infir¬
mitati miscreri. ꝑ hec utraq aliis fribꝰ
quantum possum curam confero ab Ltis
sꝑo. Illis dixi exponenlo quod faciant
istis aꝑio confitendo qrod parcant. Illis
uerborum medicament. ñ subtraho. istis
lacerationem uulnerun ñ abscondo.
Igitur queso ut quisqus hoc legerit.
apud districtum iudicm solatim mͥ
suȩ orationis impena. & omne quod
ni me sordidum depheidit fletib dͥa¬
luat. Oritionis anter atq expositio¬
nis uirtute collatas. lect mens in recon¬
pensatione me suꝑg. si ꝑm ꝑ me uerba

Expanded text:
fraternis auribus omne quod in me latenter fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompe
Abbreviated transcription (Latin):
cognosco. sed cidem intentioni qua dõ placere
studeo. furtim se nescio quomͦ intentio hu¬
manȩ laudis interserit. Quod cun iam post¬
modum tardeis discerno. inuenio ine alt̃
agere. quod scio me alit̾ inchoasse. Sic eni
sepe intentionem nr̃am. dum ante dĩ oculos
recte incipitur. occulte subiuncta & eam
quidem cibꝰ suinit᷑. sed in ipso esu dum
furtim gula subripit. Elendi delectatio
ꝑmiscctur.Ade plerumq contugie. ut
pimus. causa uoluptatis expleamus. Faten¬
dum ẽ. gͥ quod rectam quidem intentionẽ
nr̃am quȩ soli dõ placere appetit. non minqͣ
intentio minus recta quȩ de donis dĩ pla¬
cere hominib querit. insidiando comita¬
tur. Si autem de his diunttꝰ distriẽte
discuuimur. quis int ista remanet salu¬
tis locus. quando & mala nr̃a pura ma¬
la sunt. u bona quȩ nos hr̃e credimus
pura bona eẽ. nequaquam possunt:
d hoc mͥ facere oꝑep̃tium credo quod

Expanded text:
cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut pimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xpleto itaq hoc oꝑe. ad me michi uideo
cẽ. redeundum. multum quippe mens
nr̃a etiam cum recte loqui conatur. ex¬
tra semetipsam spargitur. Integritatẽ
namq anuni dum cogitantur uerba
qualit ꝓferantur. quia trahunt extͥn¬
secus minuunt. Igitur a publico locu¬
tionis redeundum ẽ. ad incuriam cor¬
dis. ut quasi in quodam concilio con¬
sultationis ad meipsum discernendũ.
conuocem cogitationes mentis. quatenꝰ
ibi udeam ne aut incaute mala. aut
bona ñ bene dixerim. Lunc enim bene
dr bonum. cum is qui dicit soli ei a
quo accipit. ꝑ id appetit placere quod
dicit. Et quidem mala me aliqua & si
dixisse ñ inueto. tamen quia omĩno¬
ñ dixerim ñ defendo. Bona uͭ siqua diuuntꝰ
accipiens dixi. meo uidelicet uitio. minus
ie bene dixisse ꝓfiteor. Nam aid me intrin¬
secus rediens p̾positis uerborum folus. p̾po¬
sitis sententiarum ramis. dum ipsam sup¬
tilit᷑ radicem meç intertionis inspitio. dõ
quidem ex ea me summoꝑe placere uoluisse

Expanded text:
xpleto itaque hoc opere, ad me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse
Abbreviated transcription (Latin):
rum coniugum. dictum est. Eprnt
iusti ambo antednm. Non enim secũ¬
utr laus ẽ: iustos ante homines appare-¬
re: saepe enimhumana sententia ue¬
lut indo magnum quempiam ad pro¬
bat. sed hunc omnipotens ds̃ qui quasi
exse ad probatur ignosrt. Hinc .ẽ.
enim quod psalmista uigilanter exo¬
srt. dicens. Dirige in conspectu tuo
uiam meam. Nimirum quia plerũq
inconspectu hominum recta uia credi¬
tur. etiam quae aueritatis itinere
depsruatur. Et notandum quod
non dicitur. non estis locuti coram me
rectum sicut lob. sed sicut seruus meus
lob utuidelic& interpositione serui¬
tutis. dum eum quasi sub quadam pecu¬
liaritate commemonrt. cuncta quae
indefensione sua dixertet. quia non
contumaci superbia. sed humili ueri¬
tate dixit ostendat. Sed quia iustus¬

Expanded text:
rum conjugum dictum est: Erant rum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensicontumaci superbia, sed humili veritate dixit, ostendit. Sed quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo & superius diximus. quisquis bea¬
tum iob in locutione sua aestimat
post flagella peccasse. apeste diim
iudicat insua assestione perdidisse
Etquamuis dñs ad diabolum loquens
bona illius praesentia prre tulit Non
autem eius perseuerantiam spondit :
Sciendum tamen. ẽ: quia nequaquam
eius iustitiam permittendo temptato¬
ri praetuliss&. si eum iustum in temp¬
tatione persistere non posse praeui¬
der&. Permisso itaq diuinitus iei
temptatione diabolo. quisquis eum
intemptatione succubuisse existimat
ignosintiam permittentis accusat
citer lob Ne dm in sua prouidentia
nequiter accusemus: Etquidem
quantum adhumana iudicia. in uerbis
suis amici eius multa illo rectius dixisse
crederentur. sedueritas aliam ex
occulto regulam proferens ait. Non
estis locuti coramine rectum. sicut ser¬
uus meus lob. Corem meait. Id .ẽ.
intus. ubi saepe multorum uita displi¬
cet. quae etiam foris hominibus pla¬
c& Vnde caute nimis in laude iusto¬

Expanded text:
ergo et superius diximus, quisquis beaergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittentis accusat.citer Job, ne Deum in sua providentia nequiter accusemus. Et quidem quantum ad humana judicia, in verbis suis amici ejus multa illo rectius dixisse crederentur; sed veritas aliam ex occulto regulam proferens, ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justo
Abbreviated transcription (Latin):
iam ex compasirtione ceterorum homi¬
num habeat quod laud&. Beatus igi¬
tur lob proculpa se credidit & non pro
gratia flagellari. resecari inse aesti¬
mauit uitia. non autem merita augeri
Et ineo reprehenditur. quod intentione
flagelli fuisse aliam suspicatur. &
tamen amicis resistentibus. interni iu
dicii definitione prirelatus est. VN¬
de apeste colligitur. quantae iustitiae
fuerit in eo quod contrir amicorum uer¬
ba in nocentiam suae openrtionis ad
struxit. qui diuino iudicio etiam
ipsis eiusdem diuini iudicii defensoribis
ante festur. In exordio autem libri
huius agnouimus quod de illo satar
dño dixerit. mitte manum tuam &
tange eum: &uide si non in faciem
benedicat tibi. Ad quam petitionẽ
beatus iob damnis. orbitate. uulne¬
ribus . & uerborum scandalis tangi ꝑ¬
mitaitur. quia uidelic& cestus quieu
laudauerat extitit. quod nequaqua
iuxta assestionem diaboli scs uir in ma¬
ledictionis culpa laberetur. Sicut

Expanded text:
jam ex comparatione caeterorum homijam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job pro culpa se credidigratia, flagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri. Et in eo reprehenditur, quod intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tadicii definitione praelatus est. Unde apte colligitur quantae justitiae fuerit in eo quod contra amicorum verba innocestruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. In exordio autem libri hujus agnovimus quia de illo Satan Domino dixerat: Mitte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tum lob uictorem cognoscimus. que
inte peccasse loquendo credebamus
Teiudice addicti sunt. qui beati lob
se merita trarnscendere pro te loquen¬
do crediderunt. Quia igitur ex di¬
uina sententia quid de pastibus aesti¬
memus agnouimus Nunc eiusdem
sententiae paulo suptilius uerba pen¬
semus: quomodo enim superius
beatus lobreprehenditur. si in compaste¬
tione eius rectitudinis amici illius nequa
prntur AN adhuc illa de eo senten¬
tia confirmatur. qua antiquo hosti dici¬
tur. uidisti seruum meum lob. quod non
sit ei similis super tenirm Sedquid
est hoc quod & laudatur hosti. & in se ip¬
sore prehenditur. Inse autem ipso rep̃¬
henditur. & tamen amicis loquentibus
ante festur Nisi quod scsuir cunctos
meritorum suorum uistute toonscendit
sed eo ipso quo homo fuit. ante di oculos
esse sine reprehensione non potuit:
Inscõ quippe homine in hac interim uita
commortente diuini examinis regula
hab& adhuc quodiudic&. quamuis

Expanded text:
tum Job victorem esse cognoscimus, quem tum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus rectitudinis amici illius nequaq memorantur? An adhuc illa de eo sententia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Sed quid est hoc, quod et laudatur hosti, et in seipso reprehenditur: in seipso autem reprehenditur, et tamen amicis loquenantefertur, nisi quia sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit? Sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos esse sine reprehensione non potuit. In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod judicet, quamvis