comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cta uastantim: fusoq: apud haliam eaercitu. romam bren¬
nus intrasset. nec pristinam abolerepoterat ignomi¬
niam: donec & gallias genitale gallorum scoluꝰm.e
gallo grȩciam inꝰ qua consederãt occidentis orientisq
uictores. suo imperio subingassem. Hãnibal de hispaniat. fumi¬
bus orta tempestaste: cumꝰ deuastasset italiam: uidit urbem:
nec ausus est obsidere. Pyrrhũ tanta tenuit romani nom ĩs
reuerentia.ut & deletis omnib e propinquo recederet loco
nec auderet uictor aspicete:quam regum didicerat ciuitatẽ
Et tamenpro hac inuria:non enim dicam superbia: quȩ bo¬
nos exitus habuit alter toto orbe fugitiuus. tandem bithi¬
niȩ mortem ueneno repperit.alter reuersus in patriam: ĩ suo
regno occubut. & utriusq prouintie romani populi uecti¬
gales sunt. Nunc ut omnia prospero fine eueniãt. preter nrã
qua amisimus: non habemus quid uictis hostib auferam .

Expanded text:
cta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brencta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
miscunt: eetotdantes irruptionis ambrita.& quitquid
ali sitnr passi sunt: illę semper timore patiuntur. Cętera
tateo. ne uidear de dei despetare clementia.Olim a mari
ponticoiusq ad alpis uilias: non erani nostra quae nostra
Tunt. & per annos triginta fracto danubi limite: in me¬
diis romani imperii regionibus pugnahatur.Arutrut̃
urtustate lachrynat.preter pautus senes omnes in ca¬
peuitait & obsidiont generati: non desiderabant quã
non nouerant libertatem.Quis hoc rrederet: quae dignͦ
sermnone hystoria compethenderẽt:Romam in gremio
suo non pro iloria sed pro salute pugnart: immo ne pu¬
gnate quidem: seid auto & cuncta suppelleclili uuam r¬
Aimere:Quod non uirio principum: qui uel teligiosissi
sunt:sed scelere semibarbari accidit prexlitoris. quiꝰ nrĩs
contra nos opibus armauit ininutos. Fitrnio quouilam
dedecore tomanum laborabat imperium: quoed gallis cũ¬

Expanded text:
mescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid mescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias non erant nostra, quae nostra sunt, et per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio suo non pro gnare quidem, sed auro et cuncta supellectile vitam redimere? Quod non vitio Principum, qui vel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armavit inimicos. Aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cun
Abbreviated transcription (Latin):
sta domini miscđiȩ est. Innumerabiles & ferocissimȩ na¬
tiones uniuersas gallias oecuparunt. Quicquid inter al¬
prs & pitentum esẜ:quod occeano & reno in cluditur: qua¬
dus. uuandults. farmata. alani. gipedes. getuli. saxones. bur¬
gundiones. alemani. & oh lugendares publica hostes pã¬
non uastauerunt. Etenim assur uenit cum illis. Mogõ¬
tiacus nobilis dam cuutas capia atq subuetsa est. et ĩ
nes longa obsidione deleti.Remorum urbs fitatpotenis
Ambianis. atrabatȩ̨. extremiq hominum morini. torna¬
cus.nemetȩ.argentoratus.translatȩ in germaniam xqui¬
tanit. nouemq populorum lugdunensis & narbonensis
prountit preter pautas urbes cuncta populata sũt. qs̃
& ipsas foris gladius: & intus uastat fames. Non possu
absq lachrymis tolosę facere mentionem. quae ut huc¬
usq non ruetet. fancti exuperii episcopi merita pręstite¬
runt. Ipse hyspania iam iamq periturae coitidie tontre¬

Expanded text:
sed domini misericordiae est. innumerabiles et ferocissimae nased domini misericordiae est. innumerabiles et ferocissimae nationes uniuersas Gallias opes et Pyreneum est, quod oceano et Reno includitur, Quadus, Wandalus et Sarmata, quod Alani, Gipedes, Heruli Saxones, Burgundiones, Alemanni et, o lugenda res publica! hostes Pannoni vastaverunt, etenim Assur venit cum illis. Magontiacus nobilis quondam civitas capta atque subversa est et in nes longa obsidione deleti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabate, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemete, Argentoratus, translatae in Germaniam, Aquitaniae, novemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis provintiae praeter paucas urbes cuncta populata sunt; quas et ipsas foris glaabsque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non rueret, sancti episcopi Exsuperii merita praestiterunt. ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contre
Abbreviated transcription (Latin):
megatensibus dicitur iure miseris coaptari potest ꝑdifi¬
ficatit quasi semper uicturi. uiuunt quasi altera die
motituri Et haic faumus: quia uerbis cdomini nõ credims.
quia etas optata cunctis: non uitinuiã mortis qua debe¬
tur mortalibus lege natut.x. sed cassa spe. annorũ nobis
spatia pollicetur. Nemo enim tat sractis uiribus & si
decrepitt senectutis estut non se putet unum adhuc ã¬
num esse uicturum. Unde surrepit obliuo conditionis
suae. ut tertenum animal & iamiamq soluendum: tri¬
gatur in superhiam & animo calum teneat. Urrũ ꝗd
ago: Fracta naue de mercib disputo.Qui tenthat:de tn¬
dio fit. & non intelligimus appropinquare anirprñ.quẽ
dominus hiesu interficiet spiritu oris ꝯtis sui. Ue ptegnã.¬
tibus & nutrientibus in illa die.quorũ utrorunq de frii¬
ctibus nuptiarum: & presentium miseriarum pauta ꝑ¬
curram. Quod rati hucusq residemus: non nostri meriti:

Expanded text:
Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aediMegarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est. praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucusque residemus, non nostri \' meriti
Abbreviated transcription (Latin):
bant angeli & descendebatit ut nec petcator desptret
salutem.Nit uislus in sua urtutt securus sit. Atq ut mul¬
ta pixtetramstitq tnim tempus ist. ui assumpti testio¬
NIi omnia disseram post armos uginti diues dominꝯ
&ptẽ ditior: qui dudum iordanem in baculo ttausitia
cum urbus turmis gregum in ptĩam reuertitur. Apli toto
orbe petegrini nonꝰ es in zona non urgam in in manu
non caligas habuere in pedibo & tamen dicere poterãt.
Nibil hatentes: & omnia possidentes. Et aurum & argẽ
tum non est nobis. quod auitm habemus. hit tihi datꝰis¬
in nomine hiesu christi surge & ambula. Non tnim e¬
rant dutitiarum sarcina praegrauati. et ideo constãtes
cum helya in foramine petrȩ:pet angustias acus trã¬
sirt poterant: & posteriora domini contemplari. Nos up̃
ardemus auarina. & contra pecunias disputãtes: auto si¬
num txpandimus. nihilq nobis satis est. Et illud quod de

Expanded text:
bant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet bant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere poterant: nihil habentes et omnia possidentes et: argentum et aurum non est nobis, quod autem habemus: in nomine domini nostri Iesu Christi surge et ambula. non enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
phemaretur in gentib.Habebat utiq potestatem sorotes
mulieres circum ducendi. sed nolebat sed iuditati ab infi¬
deli conscientia. Et cum posset de tuuangelio uiuere: die¬
bus ac noctibus laborabat manibus siuuiꝰ. ne quem graua¬
sorot illa ud frater non unum uel alterum. sed totam ecele¬
fiattrutt sotorem tudiho nit frem̃ Melins est temn fatnilia¬
rem mninurquã aninię salutem perut. quod uelimus noli¬
nus aliquando periturum est quã id amittere pto quo oĩa
dimuitnda sunt.Quis nrm̃ non dicam cubitum quod enor¬
me est sed uniꝰ unciolę decimam partem addicett potest
ad staturam suam: & solliciti sumus quid manducemus.
aut quid bibamus. Ne coguemus etgo de crastino suffic̾
diei militia sua.lacob fugiens frem̃ suum. magnis in ptĩs
domo diuitiis derelictis. nudus serfugit mesopotamiam.
& ut nobis fortitudinis suae pirbent exemplum: lapide
capiti supposito. iudit scalam ad taclum usq sumectam

Expanded text:
phemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores phemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauasoror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam
Abbreviated transcription (Latin):
ligant ut alumnam. uentrentur. ui sanctam. Quaere p̾¬
mum tegnumdei & haec omnia apponentur tibi. Si de
ueste cogitaueris: lilia tibi de euuangelio proponuntur.
Si de cibo: remutere ad aues:quae non serunt neq me¬
tunt. & pater tuus celestis pascit illas. Quantę uirgines
& uiduae absq tilla sorde rumoris suam substantiolã
gubernatunt : Caue ne iingaris adolescentibus. ne iis
ad hettas propter quos apostolus concedit secunda ma¬
trimonia. & sustineas in media tranquilluatt nausta¬
um. Si timothto dititur adolescentiores iuduas deuita.
Et iterum. anus ut mattes. adolescentula s ut sotores. cum
Fuge personas : in quibus malȩ̨ tonuersationis potest tẽ
suspitio. Nec patatum habeas illud etriio. Sufficit mihis
scientia mea. non curo quid de meloquantur homines. Et
certe apostolus prouidibat bonamon solum coram deo:
sed etiam coram hominibus. ne per illum nomen dei bla¬

Expanded text:
ligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere prligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne iungaris adulescentibus, ne his adhaereas, propter quas apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufraum. si Timotheo dicitur: adulescentiores uiduas deuita et iterum: anus ut matres, adulescentulas ut sorores cum ofuge personas, in quibus potest malae conuersationis esse suspicio, nec paratum habeas illud e triuio: \'sufficit mihi conscientia mea; non curo, quid loquantur homines\'. et certe apostolus prouidebat bona non solum coram deo sed et coram hominibus, ne per illum nomen dei blas
Abbreviated transcription (Latin):
Proponis mihi gatidia nuptiarum.ego tibi opponã pyram gla¬
diuim & intendium.Non tantum boniꝰ est in nuptisquad
speramus:quantum mali quod atcitlere potest: & timendũ
est. libido transacta semper sui telinquir pornitudinem.
nunꝗͣq satiatur: & extincta reaccenditur. usu crescit &¬
deficit. nec racioni paret:quat impetu ducitur. Sed di¬
cis. Amplȩ opes:Dispensationes rei familiaris:egent uiri¬
auctoritate uiri. Scilicet periere domus caelibum. & ni¬
si cum seruulis tius ipsa seruiueris: familia tua impera¬
re non poteris. Auia tua mater & amita: nonne auctori¬
tatis pristine honorisq maioris sunt:Dum eas & tota ꝓ¬
uantia & ecclesiarum principes suspicunt.Ergo milites
& pereginantes sine uxorib sua hospitiola nõ rigunt. &n
habere famulos uel libertos. in quorum nutrita es mani¬
bus:qui pratsint domui: uel ad publicuni respondeant
tributa persoluant: qui it suscipiant ut matronam di¬

Expanded text:
proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, glaproponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, di
Abbreviated transcription (Latin):
tate diuisa matheria: duos populos separatit. & ligata ma¬
nus coccino:conscientiam uideorum iam christipassione
magis conuenit synagogam primum assumptam de ido¬
latrͦus per abraham & moysen: Deinde post adulterium
& negationem saluatoris: sedeniem plurimo trmpore
sint altari saterdotib ac propheris: & uiri pͥstini consortiũ
praestolantem. ut postqm̃ sub intrauerit plenitudo gẽ
la latissimos terrarum situs ostendere uolui. ut pergam
ad alias questumculas. quarum prima tͥst de annȩ consi¬
lio. Sla nẽ perpetua mȩrens carpere uiuenta. nec dulces na¬
tos ueneris nec premia noris:Id cinerem aut manes credis
curare sepultos: Cui breuiter respondeat ipã quae passa ẽ.
Tu lachrimis euicta meis:tu prima furentem his germa¬
na malis oneras: atq obicis hosti. Non licuit thalamiꝰ ex¬
pertem sine crimine uitam Degere more fere:lales nec
tangere curas. Non seruata fides eineri promi ssa sicheo.

Expanded text:
tate divisa maceria, duos populos separavit: et ligata matate divisa maceria, duos populos separavit: et ligata manus coccino, conscientiam Judaeorum jam tunc Christi passione magis convenit Synagogam primum assumptam de idololatris per Abraham, et Moysen: deinde post adulterium, et negationem Salvatoris, sedentem plurimo tempore sine altari, Sacerdotibus ac Prophetis, et viri pristini consortium praestolantem; ut postquam subintraverit plenitudo gentla latissimos terrarum situs ostenad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo.
Abbreviated transcription (Latin):
suam.Qui enim gladio percusserit:gladio morietur. Natc
dicimus: non separantes legem & eiuangelium: ut marci¬
on calumniatur. sed unumꝰ atq eundemꝰ suscipientes cleũ
qui pro uarietate temporum atq: eausarum principium et fi
nis est.Serit ut metat. plantat ut habeat quod succitdat lacit
fundamentum:ut aedificio consumato seculo culmen
imponat.Alioquim si ad sacramenta ueniamus: et futuo
typos: non nostro arbitrio sed apostolo disserente conside¬
remus: agar & sara montes syna & syon duo instrumen¬
ta signifitãt. lia lippientibus occulis: & rachel quam iacob
amabat plurimum:synagegam ecclesiamq testantur
Unde & anna prius sterilis fenennȩ ubertate fecundior ẽ.
licet & monogamia in isaac rebeccaq praetesserit: cuius so¬
liuis partus domini reuelatio est.nec ulla alia forminat
deum perseipam̃ consuluit.Quid loquar de thamar:que
zaram & phares geminos fudit infantes: in quorum natiui¬

Expanded text:
suam. Qui enim pesuam. Qui enim pedicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum, qui pro uarietate temporum atquenis; serit, ut metat; plantat, ut habeat quod succidat; jacit fundamentum, ut aedificationi, consummato saeculo, culmen imponat. Alioqui si ad sacramenta veniamus, et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed Apostolo disserente consideremus; Agar, et Sara, vel mons Sina, et Sion, duo Testamenta significant. Lia lippientibus oculis, et Rachel, quam Jacob amabat plurimum , Synagogam Ecclesiamque testantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennenae ubertate foecundior est . Licet et monogamia nos in Isaac, et Rebecca praecesserit: cujus solius partus Domini revelatio est. Nec ulla alia feminarum Deum per seipsam consuluit. Quid loquar de Thamar, quae Zaram, et Pharez geminos fudit infantes? In quorum nativi
Abbreviated transcription (Latin):
est. et iam securis ad radites: arboris posita est. quȩ siluã
legis & nuptiarum eiuiangelica castitate succidat. Temp¬
amplexandi: & tempus longe ficri ab ampbexib.Hieremi¬
as captiutate propinqua: uxorem prohitetur accipere. Hiezechiel in bab¬
lone: mortua est inquituxor mea.& apertum ẽ in ꝗt
os incum.Nec ducturus uxorem:nec ille qui duxerat: pos¬
sũt in opere conuigali libere prophetare.Olim gloriar ert
illum audite uersiculum. Filii tui sicut nouellȩ oluiarum
incuruiiu mense tua. Et uideas filios filiorum tuorum.
Nune de comtinentilo diiuit.Qui adheret domino:unus
sintitus est cum illo.Et adhesit anima nita post te: me su¬
scepit clextera ia.Tunt oculum pro oculo:nunc uerbetãu
matillam ptelrinus & alietam.Illo tempore bellatoribus
dicebaturAccingere gladio tuo super femur tuum potentis¬
sime. Modo andit perrus. Conde gladurm tuum in uaginiã

Expanded text:
est et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam est et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempamplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uin circuitu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui adheret Domino, unus spiritus est et adhesit anima mea post te, me suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus dicebatur: 'Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime'; modo audit Petrus: 'Conde gladium tuum in vaginam
Abbreviated transcription (Latin):
palma monstratur. Egressus enim de archa noe:deo uiet¬
mas immolauit non utiq de pari. sed de impari numero.
quia alterum fętib atq contugio: alterum sacrificio ptȩpa¬
ratum est. At patriarchae nõꝰ singulas habuer̃t irxores:
immo & concubinas habuere plurimas. Et ne hoc parũ
sit: Datud multas: Salomon innumetabiles. Iudas ad tha¬
mat quasi ad scortum ĩgreditur. & uixta occidentem ltam
oseȩ propheta non solum meretricised & adulteit copula¬
tur Quod si & nobis iire conceditur: adhĩmamus ad om̃s
foeminas. & in exemplum sodomȩ & gomoͬtȩ ab ultima dire
deprchendamur uendenis & ementes: nubentes & nuiptu
itadentes. & tunc su finis conuigii:qñ terminus uitx. Qđ¬
si et post diluuium & ante diluuiũ uigtt illa sententia:
crescite & multiplicamini: & teplete tertã: quid ad nos. ĩ q̃s
fines seculorum decurrerũt: quib diciturTempus bieut

Expanded text:
palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictipalma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praeparatum est. At patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium uiguit illa sententia: crescite et multiplicamini et replete terram, quid ad nos, in quos fines saecu 1 orum decucurrerunt, quibus dicitur: tempus breue
Abbreviated transcription (Latin):
cunctorum uiuenuum: & una eeclesia patẽs ommiũ xanorũ
Sicut illam inaledictus lamech in duas diuisit uxoresisic
hanc. hartetita in plures eccdesias lacerant. quae uixta apo¬
calipsim iohannis synagoge mais dyaboli appellanda sĩt:
quã thristi conciliabula. Teginiuꝰs in carminum libro. Sexa¬
ginta sunt reginȩ:& octoginta concubinȩ. & adolescentulx
quarum non est numerus Una est columba mea.perfecta
mea.una est mrĩs suae: electa genitritis sua. Ad quam scribit
idẽ iohñs epłam.Senior electȩ dominȩ & filiis cuis. Std & in ar¬
cam quam petrus apłus sub tyꝑo interpretatur eclesiae:
Noe cum tribus filii sisingulas non binas uxores introdu
xit.etiam de ĩmundis animalib bina sumuntur. tnascu¬
lus & formina. ut ne in bestiis quidem serpenti cocodillis
ac lacerus digamia habeat. locum. Qued si e mundis septe¬
na ponuntur idest. impatia: & hoc uirginitatis ac pudicitie

Expanded text:
cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. ad quam scribit idem Iohannes epistulam: senior electae dominae et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas introduxit uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
habrat poteslatem ne tursum aueilla fiat hominis Et cet¬
it multo laboriosius esi non stuito quod habeas: quam
drsiderare quod amiseris. Unde & uirginitas in eo facili¬
or est: quod tͥarnis incentiua non nouit. & uduitas ĩ illo
solicititr. qued practeritas animo recolit uoluptates. ma¬
xime si se putet uirum perdidisse. non praemisisse. quoꝵ
alteruni doloris. alterum gaudii est. Prima hominis crca¬
tuta nos ddoceat plutes nuꝰptias refutare. Unus adam. &
una tua: ĩmo una exeo costa separatur in focminam.tur¬
sum qr quod diui sum fuerat nuptiis copulatur dicente
scriptura. Erunt duo in carne una.non in duabnec in tͥbꝰ.
Propter quod telinquet homo ptem̃ & mrem̃. & ad herebit
uxori suae. cerit non uxoribus. Qued testimonium paulꝯ
edissetens: ad xpm̃ tefert & ad ecclesiam. ut & primus adam
in carne: & secundus in spiruu monoganus sit. una euasmr̃

Expanded text:
habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et cerhabeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater
Abbreviated transcription (Latin):
ut teslimonia ista non noueris: quibus in tcontinentibus
& miseris subuenitur. sed illa potius lettes. quibus pudi¬
citia coronatur. Sufficit: quod perdidisti primum uitgu¬
nitatis gradum. & per tertium uenisti ad secundum. id ẽ
offcuimꝰ conuigale ad uiduitatis continentiam. Ertreã
imo abiecta ue cogues. ntc alima & longe posita exem¬
pla perquiras. Habes inrem̃ auiam atiutam. quartt u¬
bi habundans imuatio atq doctrina & praecepta iĩuẽ¬
di norma uirtulum est. Si tnim multat in conugio ui¬
uentibus uiris: intelligunt illud apostoli. Omnia licent.
sed non omnia expedunt. & castrant se ꝑtoꝑiti trgna cce¬
lorum: uel a sccunda natiuitate posi lauactum ex consen¬
suud post nuptias ex andore fiei cur uidua quae uidici
domini uirum habere desiuit: nor illud let abuuda¬¬
& congeminet. Dominus dedit dominus abstulit.
et oblatam octalionem arriprat lurtatis ut sui corpoi̾s

Expanded text:
ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
digamia in quo erit numeto. Immo ettra numtrum.
Certe in bona terra non oritur sed inueptibꝰ e in spine¬
tis uulpum: quat heredi impiissimo compatantur.
tit in eo se putet esse laudabilem: si scortis inelior su. si
publicarum libidinum uictimas superet si uni sit pr¬
stuuta non plurib. Rem dicturus sum incredibi iem
multorum testimoniis apptobatam. Atite annos pli¬
rimos cum in cartis desiasticis iuuatem Datriasum
uilissimotum tplebe hominum compatata unum qui xxͬ.
sepelisset uxores: alteram quae uicesimum secundum habu¬
isset maritum: extremo sibis ut ipsi putabant matrimoiõ
copulatos. Summa omnium expectatio: uirorum pariter
ac foeminarum:post iantos rudes quis quem primum ef¬
fertti. Uicit maritus. & totius urbis populo confiuente: co¬
cemus tali mulieri:N empe illud quod dominus samari¬
tanę. Uigintr duos habuisti mar̾itos. & istum a quo nũc
seꝓdiris: non est iuus. Itaq te obsceero religiosa in chr̃o filia

Expanded text:
digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Ruilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente co. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis primos excedat limites.Quod si excesserit. & uere¬
cundiam ruperit matronalem. in omnem debachabitur
luxuriamata ut ut prophetam mettatur audire dicẽ¬
tem Facies meretricis facta est tibi. impudorata es tu. Qd
igiturꝰ damnamus secunda matrimonia. Minime sed
prima laudamus. Abicimus de ecdesia digamos. Absit. sec
monogamos ad continentiam prouotamuis. In archa noe
non solum munda. sed etiam immunda fuerũt aialia
Habuit & homines. habuit & serpentes. In domo quoq:
magna uasa diuersa sunt. alia in honorem. alia in cõ¬
tum eliam. Est & crathera ad bibendum. est & matula
ad secretiora naturat. Nam cũ ĩ sementem t̾rae bone
centesimum & secagesimum & tricesimum ftucta
euuangelia doceant: & centrnatius pto iutginitatis
corona primum gradum tenrau. sexagenaruis pro
labore uĩduarumꝰ in stiundo sit numito. tricenatia
fedira nuptiarum ipsa digitorum conuictione testrt᷑.

Expanded text:
tatis primos excedat limites. quos si excesserit et ueretatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilem. Gens theutonum ex ultimis occcant atq ger¬
maniȩ profecta lutoribus: omnes gallias inundaut. sae¬
piusq caesis romanis exercitibus: apud aquas sextias mari
oppugnãte superata est. Quorum tteuenta matromꝑtũ
Primum consulem deprȩcate sunt ut templo cereris ac
ueneris in seruitium traderentur. Quid cũ nõ impeiraret̃
submouenit tas lictore. caesis paruulis lberis. mane
mortuae sũt repertȩ: suffocatis laqueo faucito & mu¬
tuis complexib se tenentes.Quod igitur barbare casti¬
tati non potuit inferte taptiuitas: hoc matrona nobił
faciet. et experietur alterum uirum:quac ptiorẽ aut bo¬
num perdidit: aut malum eaperta est. ut tursum cont̃
uidicium dei facere nitatur: Quod si staum secundũ per¬
diderit: socictur & teruo:& si ille dormieritin quat¬
tum quintum q piocedit. ut ñ si quo a meretticibus di¬
ferat. Omni ratione iuduat protudendum est.ne casti¬

Expanded text:
uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Geruenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum sent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne casti
Abbreviated transcription (Latin):
rophanta apud athenas eiirat uirum: & aeterna debili¬
tate fit castus. Flamen unius utoris ad sacerdotium ad¬
mutitur. flaminica quoq unius mariti uxor eligutur.
Ad thauri argiptii fatraisemel maritus assumitur. Ut o¬
muiam uirghies ueste: & appollinis. iunonisq achiuae.
Dianat: ai mintrua. quac perpetua sacerdotu uirginitate
marerstunt: stringam biriuter reginam carthaginis: quȩ
magis atdrir uoluit: quam iarbȩ trgi nubere. & Hasdruba¬
lis uxorem: quae apprahensis utraq manu liberis. in sub¬
iectum se praecipitauit intendium.ne pudicitiȩ dãna
sentirt. et lucretiã: quae amissa gloria castitatis. noluit
pollutae comscientia superui uere. Ae ne multa longo ser¬
monie contexã: quae potes deprimo uolumine contra io¬
uinianum in aedificationem tuam sum mere: unum trñ
quod in patria tua gestum est repetam. ut scias pudiciuã.¬
tuam etiam barbatis ac feris & sangunariis gentibus cẽ

Expanded text:
rophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilirophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit nolle quod ipẽ uult. in continẽtiae ntẽ itibuit
indulgentiam. Quam e duabus digimus uoluntatem: Quod
magis uult: & quod perse bonum est an quod mali comparati¬
ontꝰ fit leuius. & quod damodo nec bonum est: quia p̃fert
malo.Ergo qui cligimus quod apostolus non ituit: sed uel¬
le compellitur: immo acquiescit deteriora cupirntibus:ñ
apostoli sed nram̃ facimis uoluniatem. legimus in uete¬
r testamento pontifices semel maritos: & filias sacerdotũ
si uiduat fucrini: uesci delere de sacetlotalibo cibis:inor¬
iuisq sicut: prĩ & matti: sic exhibendum inferiatũ offm.
sin autem alios uiros acceperint: alienas eas & a patre
& a satuficiis sieri: & intrx eauernas drheie. reputati. Quod
quidem obstruat: gentilitas in condemnationem nostri
si hoc tum exhihibrat urritas christo: quod tribuit men¬
datium di abolo.qui & castitatem reperit perdiricem. Ete¬

Expanded text:
uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo, qui eligimus, quod apostolus non uult, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hie
Abbreviated transcription (Latin):
ad saterdotium peruenitur. Aluid est quod uult apłus: a¬
liid quod cogitur uelle. Ut concedat seda matrimonia:
iitãt est in conꝰtinentiae: non illius uoluntatis. Uult omes
homines esse sicut seipm̃. & ea cogitate quae dei suni. &
solutos nequaq m̃ ultra alligari. Sed si labentes per in conti¬
nentiam ad baratrum stup̾ri uiderit peruenire:digaie
porrigit manum.ut cum una magis qm̃ cum pluribiꝰs
uoluptentur. quod nequaqmͣ amare dictun & contra
apostoli regulam Secundus nuptiator ex audiat. Duat
enim sunt apostoli uoluntates. una qua ptaecipit: dico
autem innuptis & iuduis: Bonum est ulis:si sic perman¬
serint. sicut ego. altera qua indulget:Si autem non seton¬
tinent: nubant. meliuis est enim nubere qm̃ uri. Primũ
quid uelit: deinde quid cogatur uelle demonstrat. Ualt
nos permanere post nuptias situt seipm̃. & ptopositę bea¬
titudinis apostoli proponit exemplum.Si autem nos

Expanded text:
ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos
Abbreviated transcription (Latin):
uiduas eas tamen quae ad olescentulac sunt: & nulla debi¬
litate franguntur: cogit suis manib labotare. ne gtauet
ecclesia: & possit anus iuduas sustentare: qua excusatione
utitur: quae opibus mũdi affluit. quae potest etiam aliis
ministrare:. & de iniquo mammona facete sibi amicos:
qui possint tam in aeterna recipere thabern aculaꝰSimul¬
q considera: quod uidua non eligatur nisi unius uiti u¬
xor. Et nos putabamus sacerdotum hoc lantum cẽ priui¬
leguim:ut nõ admittatut ad altare: nisi qui unam habue¬
rit uxorem. Non solum enim ab officio sacerdotii: diga¬
mus excluditur: sed & uidua ab elemosina ecclesiae. dũ
indigna putatur stipendio: quae ad secunda coniugia
deuouita est. quaqm in lege saterdotali tentatur & lai¬
cus. qui talrm se prehere drbetut possit eligi in sacerdoti¬
um. Non tnimi eliꝗitur:si digamis fuerit. Porro eligunt
ex laicꝰ sacerdotes. rrgo & laicus tenetur a mandato: per qđ

Expanded text:
uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debiuiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
ud suo labori ul liberorum ac propinquorũ ministerio
delegati. Norior autem in presentiatum ud pm elemosiã
urpro mhunot accipitur. ut est uiud. ꝓ tesbuiti ho nora
duplici digni habeantur. inaxime qui laborant in uerto ⁊¬
doetrina. Et in cuu anglio dominu dixit . mandatuim
legis in quo dicitur honora prem̃tium & inrem̃tuant
non in ueborum sono: qui inopiã parentum calla põi
adulauono fruistrati sed in uelus netessarus minisirã¬
dio debere inrelligi lubente eum dirut filii alerenipa
tento paupruo &edderet̃ bñficia sinib qual paritu
dcicptrat. Seritt a ph atristi ccontratio dobãt filiosui
patentibus tesponderent. Corban hoc est donum: qudi
altati pollicitus sum: & in templi doma ptomisi. si tu a me¬
cibos acceperis: uertetur. in tuum teftigerium. Atq: ita fuebt̃:
ut egentibus patre & mr̃e: sacrificium offerrẽt filii: quod
sacerdotes scriteq consumerent.Si ergo: apłus pauꝑes

Expanded text:
uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici hondoctrina . Et in Evangelio Dominus disserit mandatum Legis, in quo dicitur: Honora patrem tuum, et matrem tuam ; non in verborum sono, qui inopiam parentum, cassa potest adulatione frustrari, sed in victus necessariis ministrandis debere intelligneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
ui nou indulgens homo ftagiluati carnis humana. sed
norum puellarium debet iudua blandiri: quod non mi¬
nus sexagenatia election c̃ pracupit. Neq enim innliptas
uel iuuentulas cogit ut nubant: qui ur nuptis quoq leꝗ¬
tur. tempus becue est: suptrest ut & qui hñt uadres:
sic sintquasi non hatrant: sed de iis iuduis dispuiat.
quar suorum nutruntur alimentis. que filiorum e
nepotum ceruicibus imponuntur. quibus imperat: ut
discant domum suam regett: & trmintrare parentes. et suf¬
ficienter eis tribuere.ut non grauetut eclesia. & possit cr¬
tis uidius minisitari. de quibus scriptum est. Hinora de¬
duas. quac uert udur sunt: hoc est quat omni suorum
aucilio destitiuat. quar manib suis laborait non possũt
quas paupertas debilitat. artasq conficu quibo dtas est¬
spͥoo & omne opus oratio.ł x quo intelligidatur. a dole¬
scenuulas uiduas teceptio us quas eatusat infirmitas:

Expanded text:
ut non indulgens homo fragilitati carnis humanae, sedut non indulgens homo fragilitati carnis humanae, sednorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus oratio. ex quo intellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas,
Abbreviated transcription (Latin):
et iuduitas solutio. Uxor alligata est uito. & uit alligatus¬
est uxori. intantum quod sui corpotis non habtant pꝰtãtem
& alteruttum debitum tedilant. nec possunt habeit pu¬
dicitie librrtatem: qui seruiunt dominatu nuptiarum.
Qđ q addidit: tantum in domino: amputat ethnitorum
conuigia. De quibus ⁊ in alio loco dixerat. Nolut iugũ
ducere cum infidelib. Quac enim participatio uistitiae
cum iniquitate.: Aut quae societus lucis ad tenebras: Quȩ autẽ
conuentiothtisti ad belial. Aut quat ꝑaro fidelis cun
infideli: Qui consensns templo dei cum idolis: Nc scilitet
aremus in bout & asino.ne tunica nuptialis uatio sitie¬
ta subtegmine. Ex temploq tollit quad concesserat. & q̃si
poctittai cum sententiat suat ratahit. bratiorerit si sic
permanserit: suiq hoc magis: esse consilu quod ne contẽ¬
natur ut hominis: spirituꝰs sancti auc̨toritate confurt.

Expanded text:
et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatuet uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitcum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras? quae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum inaremus in bove, et asino : ne tunica nuptialis, vario sit texta subtegmine. Extemploque tollit quod concesserat, et quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, si permanserit, suique hoc magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, spiritus sancti auctoritate confirmat,
Abbreviated transcription (Latin):
set ostendit dicens. lam enim quędam abietunt teiro
post sathanam. Ideo ergo secunda. & si ticcesse est teitia.
incontinentibus aperit matrimonia: ut a sathana abstra¬
hat. ut magis mulierem qualicunq uiro uinctã faciat
esse quã diãbolo. Sed et ad chorinthios ralt aliquid loꝗt᷑
Dico autem innuptis & uiduis. bonum est ui. s si sit per¬
peuis est uri. Alioquin absolurum honum est & sine cõ¬
paratione peiotis: esse quod apłns est. idest solutũ nõ liga¬
tum. nec scruum sed litrrum. cogitantem ta quat dii sĩ
non ea quae uabris. Et protinus in consequentib. Mulier
inquit alligata est uiro: qm̃ dui uit cuis inuit. quoi si dor¬
mierit uit rus: literata ẽ. cui uult nubat. tantum in domiõ
Beatior autem eritsi sic per mansetit sicundum ineum
consiluum. Puto autem. quod et ego spiritum dei habcam.¬
ta est ⁊ mortuo soluta.Ergo matrimonum uinculum et

Expanded text:
set, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro set, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic per infers: quia peius est uri. Alioquin absolutum bonum est et sine conparatione peioris esse, quod apostolus est, id est solutum, non ligatum, nec seruum sed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit uir eius, libera est: cui uult, nubat, tantum in doBeatior autem qui sic permanserit, secundum meum quidem consilium. Puto enim ut et ego Spiritum Dei habeamta est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est