comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem pestas exoritur: sors mitti¬
tur. ut uidelicet cognoscatur
Ionas inculpa de p̃ henditur.
in ꝓfundum mergitur caeto
sorbente deuoratũr atq illic
gestante belua ꝑuenit. quoire
sponte contempsit Ecce fugitt¬
uum dei tempestas inuenit.
sors ligat. mare suscipit. belua
in cludit Et quia auctori suo
oboedire renititur: ad locum
quomissus fuerat. suo reus car¬
cere pottitur Iubente deo mi-¬
nistrare homo ꝓphetim noluit.
aspirante deo belua ꝓphetam
uomit Com p̃hendit ergo
scipienter dñs in astucia eorũ.
quando & hoc inusum suae
uoluntatis redigit: ꝑ quod si¬
bi uoluntas humana contra¬
dicit Per scrutemur adhuc
hȩbreorũ sapienciam ut uide¬
amur quid ꝓuidendo ꝓhibuit:
quid ꝓuidendo ꝓuocauit. Ser¬
te cum ad redemptoris nr̃i
miracula credencium turba
conflueret: cum sacanotes popu¬
li in uidiae facibus acensi muni¬
dum post eum ie ppelamarens.
dicentes uidetis quia nihil pro¬

Expanded text:
tempestas exoritur, sors mittitempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomit. Comprehendit erge Dominus sapientes in astutia eorum, quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil pro
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est Non habet ne
cesse rex sp̃olia: nisi tantum
centum praepucia philistino¬
rum: ut fiat ulcio deinimicis regis:
Porro saul cogitabat: tradere
dauid in manib philistinoꝵ
Sed dauid disposicionis intimȩ
fauore roboratus. centũ seda¬
re ꝑhibuit. Et ducenta aprę¬
pucia reportauit Cuius ni¬
mirum operis saul argum̃to
superatus: suꝑna ꝓuidencia.
in sapienciae suae est consilio
com prȩhensus Quia unde
succrescentis militis uitam se
extinguere credidit: uirtutir
eius głam in de cumulauit.
Sed quia Nionnum quã astute
aliquid sapere etian
liuntur: libet ad meda
aipientem deducereiꝰ cc aamed
in interniꝰ consiliꝰ astucia no¬
tulium conprȩhendatur. dem¬
nstrare. Prudenter quippe io¬
nas sapere uoluit. cũ ad praedi¬
candum ninȩ uitarum paeniten¬
ciam missus quia electis gen-¬
tibus uidaeam deseri timuit.
praedicacionis officium imple¬
re recusauit Nauem petut s
fugere tharsis elegit: Sedꝓtinꝰ

Expanded text:
scriptum est: Non habet rex scriptum est: Non habet rex necesse sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philistinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philistinorum; sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. 31. Sed quia nonnunquam astute aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quomodo in internis consiliis astutia mortalium comprehendatur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus
Abbreviated transcription (Latin):
con prehendat Ideo abeis io¬
seph uenditus fuerat: ne ad¬
oraretur Sed ideo est adora-¬
tus : quia uenditus Astute
nãq aliquid agere ausisunt:
ut dei consilium mutaretur
Sed diuino uidicio quod declina-¬
re conati sunt: renitendo ser¬
uierunt: Inde quippe coacti.
sunt dei uoluntatẽ ꝑ agere
unde hanc moliti sunt astute
cominutare sie diuinũ c̃siliũ
dumde uitatur impletur: Sic
humana scipiencia dumgelue.¬
tatur.: conphenditur: limue.¬
runt fratres ne ioseph suꝑ eos
excresceret: sed hoc quod diui¬
nitus dispositum fuerat. ea¬
uendo actum est ut ueniret
Humana ergo sapiencia in se
ipsa conprachensa ẽ. quaeuo.¬
dum dauid subiectum cotidi¬
ano suc crescere uirtutũ suc¬
cessu conspiceret. suam ei in
con iugio filiam spondit. atq
in eius dotem centum dari
abeo philistinorum prę pucia
petut Ut cum ꝓuocatus mi¬
les ultrase excrescere quaere¬
ret : inimicorum gladus tra¬
ditus uitam finiret Sicut

Expanded text:
comprehendat. Ideo ab eicomprehendat. Ideo ab eis venditus fuerat Joseph, ne adoraretur; sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur; sed divino judicio, quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutare. Sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres, 195 ne Joseph super eos excresceret; sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo factum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in se ipsa comprehensa est, quae vodum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philistinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uenire conspicerent: malicia
seuiente dixerunt Ecce som¬
mator ille uenit: uenite occi¬
damus eum. & udeamus quid
illi proderunt somnia sua. Cũ¬
q. se eius dominio subici metu¬
unt : somniatorem in puteum
deponunt: eumq hisinaheli¬
tif transeuntibus uendunt
Qui in aegrptũ ductus. seruituti
subditus: luxdriae accusaci¬
one damnatus. castitatis me¬
rito ad uitus. ꝓphetiae uidicio
ereptus. omni ȩgrpto p̃latꝰ
est Per suꝑnam uero sapien¬
ciam ꝓuidus frumenta con¬
gessit: & futuro periculo ne¬
cessitatis obuiauit Cumque
in orbem fames in ruit : dea.¬
limentorum prae paracione
sollicitus ia cob filios in ae
gyptum misit: qui frumento.¬
rum dispensacioni prepositũ
io seph nescientes in ueniunt.
atq ut mererentur alimenta
ꝑcipere eorum dispensatorẽ
conpulsisunt. pronis interrã
ceruicibus adorare Pensemꝰ¬
igitur gestę rei ordinem.
pensemus quomodo sapientes
in ipsa sua astutia uis diuidia

Expanded text:
venire conspicerent, malitia venire conspicerent, malitia saeviente dixerunt: Ecce somniator ille venit, venite occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua . Cumque se ejus dominio subjici metuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt: qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxone damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios igyptum misit: qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus ergo gestae rei ordinem, pensemus quomodo sapientes in ipsa sua astutia vis divina
Abbreviated transcription (Latin):
Saepe enim non nulli humatia
scipiencia in flati dum deside¬
riis suis diuina iudicia contra-¬
hire conspiciunt: astutis eis re-¬
luctari machinationib conantur:
Et quo aduotum suum iuim super¬
nae dispensacionis in torquean.¬
callidis cogitaicionibus in sistuñ.
Subtiliora consilia exquirunt.
sed inde uoluntatem dei pera-¬
gunt. unde hanc immutare c̃¬
tendunt: Atq. om̃ipotentis con¬
silio dumresistere xituntur
obsecuntur: Quia saepe hoc
eius disposicioni apte militat:
quod ei ꝑ humanum studium
friucle resultat Sapienter
ergo dñs in ipsa eorum astu¬
ciã comp̃hendit: quando eiꝰ
consilus humana facta etiã
tunc congrue seruiunt cumre¬
sistunt: Quod melius ostendi¬
rum rerum exempla profera
rat: quod suo manipulo fra.¬
trum eius semanipuli ꝓster¬
nebant: somnium uiderat.
quod solet luna secũ reliquis
stellis ad orabant Quae quia
pure fratribur rectulit. eoꝵ
corda ꝓtinus futurae domi¬
nacionis in uidia pauor que
ꝑcussit Cum que ad se hunc

Expanded text:
Saepe enim nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueancallidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendiad medium exempla proferamrat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant ; somnium viderat, quod sol et luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc
Abbreviated transcription (Latin):
maximum: itti ut ostium inue-¬
nire non possent: Quid est qđ
malis aduersantibur intrado¬
mum loth reducitur. & muni¬
tur : nisi quod iustus quisque
dum prauorum in sidias sustinet
ad mentẽ reuertitur & imn pterri¬
tus manet : sodoncare i cari
indomo loth in uenire bostas
nequeunt: quia cor rusetores u¬
a couscitionis aditum de pbendã
ruam dictuque ꝑscrut porti¬

Expanded text:
maximum, ita ut ostium invemaximum, ita ut ostium invenire non possent . Quid est quod malis adversantibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores maccusationis aditum deprehendunt. facta dictaque perscrut
Abbreviated transcription (Latin):
deradior lueci: obscuratui. Siua
sena in y uunis dumbonei apta
sones uoratmiqula malas lageraiss
conssterit. e sollicitis inquiu¬
tionesus ⁊aborant: si quid forte
adiceusare possint in ueriant
Sana quidem menbra conspici¬
unt sed ci ausis cordis oculis uul¬
nus palpantes quaerunt: Un¬
de &ebene subditur: Et quasi
in nocte sic palpabunt in meri¬
die. Dies boni operis in ꝓximo
exterius lucet: set quasi in noc¬
te pal pant. quia laboris sui in¬
tus tenebras tolerant Perue¬
nire adaliqua quae re praehen¬
dant: scittigunt De tractacio¬
nis aditum quȩr̃ . sed quia hunc
inuenire Non ualent. caeci ex¬
terius circiiunt Quod berie
exprimitur. Cum loth ꝓte¬
gentibus angelis: in domo eiꝰ
hostium sodomitȩ non inue.¬
nerunt: sicut scriptum est
Uim faciebant loth uehementis¬
sime: & icim ꝓximum erat ut
frangerent fores. & miserunt
manum uiri. & introduxer̃
ad se loth. clauserũtq ostium.
caecitate. aminimo usque ad

Expanded text:
de radio lucis obscuratur; quia de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitur, cum Lot, protegentibus angelis, in domo ejus ostium Sodomitae non invenerunt, sicut scriptum est: Vim faciebant Lot vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lousserunt caecitate a minimo usque a
Abbreviated transcription (Latin):
Nequa quam cessat: sed tunc
os contrahet : cum hoc quia non
uult ꝑstudium. ꝑ supplicium
claudit Quod taimen bene ac¬
cipi etiam de conuersis ꝑsecuto.¬
ribus potest Saluato enĩ pau.¬
pere dum egenus adspem redit.
contracto ore iniquitas ob muter¬
cit: Quia resurreccionis eiꝰ cla¬
riscente miraculo. dum copiosci
multitudo fidelium credidit.
aredemptoris sui in iuriis contu-¬
meliis que cessauit: Os enĩ suũ
quod dm̃ deridendo aperuit. iã
formidcindo contraxit Lib&
haec moraliter post posita ui.¬
daeorum significacione trans¬
currere: atq a prauis genera-¬
liter quomodo agtintur inda.¬
gare: Iniquorum̃ quippe ho.¬
minum mentes cumque dam
apximis bene gesta conspici-¬
unt . in extenso liuoris sui ȩxu.¬
leo torquentur Et grauem
maliciae suae poenam susti-¬
nent : cumbona in aliis tabes¬
centes uident Recte itaque
dicitur: Perdiem incurrent. te¬
nebras. quia mens eorum cuade
nebeis. mel oneacione affligitur

Expanded text:
nequaquam cessat. Sed tunc nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc, quod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem rediit, contracto ore, iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credidit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod ad Deum deridendum aperuit, jam formidando contraxit. CAP. haec moraliter, postposita Judaeorum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes. electos uide licet prȩ¬
dicatorer: iusa eius mors ꝑ culit.
sed resurreccio ostensa repara.¬
uit: Sal ucito ergo paupere
spem egenus recipit: quia re¬
surgente ĩ carne dño fidelis quis¬
que adaeternae uitae fiduciã
conualescit Sed ecce iam mani¬
festa ostensione ueritas uenit.
iam carius mortem ꝑtulit eam¬
q resurgendo destruxit. Iam
resurrectionem gła ascensio¬
nis honorauit. & taimen he bre¬
orum lingua adhuc eum con¬
tumeliis lacessire Nondesinit:
Quos nimirum aequanimiter
tolerat: ut alios tolerando con¬
uertat. atq alios minime cor¬
uersos quandoq districtius feri¬
at: Tunc enim lingua infideli.
umꝰ effrenacione suae loquaci¬
tatis obmutescet: cum uenire
eum iustũ uidicem uiderit.
quem nunc in iuste udicauit.
Unde & bene subditur Iniquitas¬
autem contrahet ossuum Os
enim suum nunc iniquitas ad¬
huc dilattit: quia humanige¬
neris redemptorem lingua in¬
fidelium contumelus lacessire

Expanded text:
pauperes, electos videlicet praepauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subditur: CAPUTautem contrahit os suum. Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paulum dicitur p̾ropter uos
egenus factus est: cum diues
sando tradiderunt. quem tradi¬
tum gentiles occiderunt: Potest
per oris gladium accusantiũ
hebraeorum lingua signari
De quibus ꝓpsalmistã dicitu
filii hominum dentes corum
arma oe sagitta: & lingua eoꝵ
machera acuta Quia euan¬
gelio exiam ceste lamauert̃
exprimĩ : quac in redemptoris mor¬
te hebreorum uoces opere imple¬
uit: Ds̃ itaq hunc pauperem &
de uiolenti manu. & deoris gla.¬
dio saluum fecit: quia uideli-¬
cet et redemptor nr̃. Et uires
gentilium. & linguas iudaeo¬
rum moriendo exhumanitate
ꝑtulit: sed exdiuinitatis suae
potenciam resurgendo supera-¬
uit: Qua uidelicet resur reccio¬
ne quid aliud agitur: nisi ut ad
spem uitae subsequentis. in fir¬
mittis nr̃a roboretur: Unde &
bene mox subditur Et erre¬
pere egenus ad spem reducitur.
quia humilis fidelium popułꝰ
redemptore moriente concuti¬
tur. sed resurgente solidatur:
Ipsos namq primos huiur popłi

Expanded text:
ulum dicitur: Propter vos egenus factus est, cum dives Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua eorum, machaera acuta . Qui Evangelio etiam teste clamaverunt: exprimitur, quae in Redemptoris mortem Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox subditur: pere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore morientetur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi
Abbreviated transcription (Latin):
sum i on hcibent flentam ae
ndent Et tanto in magnaex¬
ultacione sedilatantin qͥ uanto
et in sensibil er malum quod
paciuntur ignorant: Sospita.¬
te ergo dñs merenter enigit.
quia electorum mens. nota
de presentis uitȩ in sania. sed
certitudine aeternae salutis
hilarescit Unde apte mox de
possint implere manus eorũ
quod coeperint: Reꝓborum
mentes ꝑuersis cogitacionibus
semꝑ inuigilant: sed plerũq.
eis suꝑna dispensacio obuiat
Et quam uis prauitatem consilu
nec fracti aduersitatibus cor¬
rigant. Metamen contrabo¬
Nos praeualeant eorum uirer
refrenat Quos contra miro
iudicio agitur. ut effectu qͥ¬
dem praui operis careant.
& taimen iuste sentenciae ui¬
dicis reos consciencia addicat:
Quod ergo mala cogitn qđ
ipsi faciant ostendunt: Qđ
unt. hi comtra quos cogitaue¬
rant. defenduntur: Unde

Expanded text:
sum non habent, flentur, et sum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Unde apte mox de possint implere manus eorum quod coeperant. 27. Mmentes perversis cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostendunt; quod unt, hi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sospitate: Saepe in hoc mundo
etiam leti quilibet erectist̃.
dum de ipsa gła suae ꝓsperita¬
tis in tumercunt Sed maeren-¬
tes dñs sospitate erigit: quia
ad flictos suos. ad głam uerȩ
laeticiȩ soliditate sustollit:
Sos pitate quippe Non insania
erecti sunt: quibonis actib
positispe in dõ firma gratu-¬
lantur Nonnulli enim sicire
diximus . & ini quitates ꝑ pe¬
trant. & gaudere non cessant:¬
s dequibus ꝑsalomonem dicit᷑:
quilaetantur cum male fece-¬
rint : & exultunt in reb pes¬
simis Et rursum. Sunt &¬
im pii quita securisunt: acsi
iustorum facta habeant Hi
nimirum non sospitate erigun-¬
tur : sed inscina: Qui suꝑbud̃
cum ad fligi debuerant Et
inde miseri in exultacione de¬
fluunt: unde abonis flent᷑.
ł reniticorum uidelicet sensib
bo ee nesciunt: hoc adnor
plius sanis possunes sesoaan¬
sicresusrt seuiribus aestimn
dum aduitae terminum pen
augmenta languoris ndl xpm¬
quart: Qui quia racionis sen¬

Expanded text:
sospitate. Saepe in hoc mundo sospitate. Saepe in hoc mundo etiam laeti quilibet erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibusbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sen
Abbreviated transcription (Latin):
nudatur: Unde illic protinus
sub infertur: De nuda turpitir¬
dinem tuam disco operi hume¬
rum tuum: reuela crus transi
flumina In ammistratione quip¬
pe operis turpitudo denudatur.
Dum uilis mens abiectaq macti¬
onis ostentatione cognositur.
quȩ qui aeta prius magna pu¬
tabatur: Humerum disco oꝑit:
quando opus suum quod igno¬
rabatur ostendit Crus reuelat:
quia quibusdam desiderioꝵ
passibus lucris mundi inhi&
manifestat Flumina & iam
transit quia acciones huius
scłi quae cotidie ad terminũ
defluunt: in desinenter appaeit:
Dumque alias relinquit aliasmide¬
sequitiu  quasi semꝑ de flumine
aaflumen tendit. Haec paues
quae suꝑ ipsam sunt ii hiare ces¬
scuerit ÷ subsemet ipsa etiam
srde suienter ruit: In alto autẽ
figitur. : si amorem tem poraliũ
aeserens ad spem in commuta¬
bilis aeternitatisq ligatur
Bene ergo dicitur Qui ponit hu¬
miles in sublimi: atq apte sub¬
iungitur E merentes erigit

Expanded text:
nudatur, unde illic protinus nudatur, unde illic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit, quando opus suum quod ignorabatur ostendit. Crura revelat, quia quibus desideriorum passibus lucris mundi inhiet manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis quae super ipsam sunt inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitatis ligaturBene ergo dicitur: Qui ponit humiles in sublimi. Atque apte subjungitur: Et moerentes erigit
Abbreviated transcription (Latin):
de aperte illic subditur: quia
ultra non uocaberis molliso
tenera: tolle molam & mole
farmã: Constat nimirum qd̾
tenere suae filiae. parentes.
parcunt: Nec tamenduris
atq seruilibus hanc oꝑibus
affligunt: Omĩpotens ergo
deus quasi teneram filiam
uocat: quando dilectam uni.¬
us cuiusq animam a labori¬
osis huius mundi seruitus
reuocat Nedum exteriorib¬
actibus actibuf afficitur ab
internis desiderlis in duraur.
sed chaldeorum filia mol¬
lis & tenera non uocatur qͥa
mens prauis desideriis dedi¬
ta: in eo quem anxie appoit.
huius scłi labore relinquitur.
Ut foris mundo uelut ancilla
seruiat qu& intus deum ut filia
nequaquam amat: Unde &.
molam tollere ac farinam mo.¬
lere iub&ur: mola uero ingi¬
rum ducitur: & farina profert᷑
Una queque autem accio mun¬
di huius mola est: quȩ dum
multas curas cogerit: humanas
mentes quasi ꝑgiruor uertit.
Atq exse uelut farmas proicit:
alicuius ẽẽ. meriti creditur:
positus inqualib& accione de¬

Expanded text:
de apte illic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibus affligunt. Omnipotens ergo Deus quasi teneram filiam vocat, 193 quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se velut farinas projicit, alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione de
Abbreviated transcription (Latin):
ma sustollit̾ n non quasi
auis paulus ad uolatum natꝰ
fuerat. qui tot aduersa susti¬
nens dicebat: Nrã conuersa.¬
tio incelis est: Et rursum: sci¬
mus quoniam si terrestis do¬
mus nrã huius habitationis
dissoluatur. quod ȩ difficationẽ
nu factã. aeternam in cȩlis:
ipelut auis ergo ima transcen.¬
derat: Quẽ adhuc corpore in
terra demorantem Iamini
sublimibus spei penna suble¬
uabat sed quia nullus suis ui¬
ribus ual& sese in alta sustol¬
lere : ut cum uisibilibus affli¬
gitur. ad inuisibilia subleuet᷑.
recte subditur Quam obrẽ
ego deprecabor dñm. ⁊ ad dm̃
ponam eloquiũ meum Acsi
apte diceret: Illum rogo ꝑquẽ
hec tribui scio Si enim hoc¬

Expanded text:
ma sustollit. An non quasi ma sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem nufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditur: CAPUT ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. - Ac si aperte diceret: Illum rogo per quem haec tribui scio. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sentis intȩ głam querere: Qiresi.¬
tam quandoq ꝑcipere : & percep.
tam circum scriptione custodire:
Grauis labor est hoc cum magna
fatigatione appre hendere: Quod
bis qͦui apprehendit : Nouerit diu
stare non possit᷑ Scĩ autem inri
qui transeuntia non am̾ant. nõ
solũ nulla temporalium desider¬
orum pondera toilerant:. Sead &e
si qua aduersa consurgunt in ip.
sis pressuris & langoribus non
laborant. Quid flagelis dirius:
&e tamen de flagellatis a posto.¬
lis scriptum est: Ib ant gauden.¬
tes aconspectu contiliiꝰ. quoni.¬
am digni habiti sunt pronõe
ihu contumeliam pati Quid
ergo eorum mentibus labor
est quibus & poena uerberum
labor non est. homo ergo ad
laborẽ nascitur Quia ille hu¬
ius mundi ueraciter mala sen.¬
tit . qui eius bona mbianter
appoeit: Nã cuius mrens ad
alta suspenditur: sub ipsa est
quicquid exterius contra ipsa
animusalaboris afflictione sub:¬
trahit᷑. quanto ꝑspem ad sum¬

Expanded text:
sentis vitae gloriam quaerere, quaesisentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsamanimus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad sum
Abbreviated transcription (Latin):
citur : quia nimirum iis qui
siderat quod ualde sibi sit in¬
possibile ut hȩc ꝑegrinationis suȩ
tempora sine gemitu euadat:
Unde paulus cum tribulationes
suas discipulis enumerarae: ad¬
iunxit Ipsi enim scitis: quod ini
hoc positi simus sed in eo quod
caro flagellis afficitur. mens ad
appetenda altiora subleuatur:
Paulo rursus atestante qui ait Et
licet hisqui foris est nr̃ homo cor¬
rumpitur : tamen his quintus
est renouatur de die indiem:
Homo ergo ad laborem nascitur.
& aius auolatu Quia inde mens
ad summa euolat. Unde caro inũ¬
fimis durius laborat. Potest quo¬
q. appellatione hominis carnaliũ
uita signari Vnde paulus ait:
Cum enm sit inter uos celus & ẽ¬
tentio: nonne carnales estis: Qui¬
bus paulo post subicit dicens:
Nonne homines estis : In hac itaq
uita homo ad laborem nascitur
quia carnalis quisq cum transe:¬
untia appceit . desideriorum su¬
oꝵs se pondere affligit. grauis
quippe labor est hanc ipsam pre¬

Expanded text:
citur, quia nimirum is qui sui citur, quia nimirum is qui sui siderat quod valde sibi sit ipossibile, ut haec peregrinationis suae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, appetenda altiora sublevatur; Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in infimis durius laborat. 16. que appellatione hominis carnalium vita signari. Unde et Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam prae
Abbreviated transcription (Latin):
germina fecundituaris mrer¬
numised etiam seminas auerprã¬
tu con sumit Ini quibus nimirã
cunotisu patenter aspicrtua
hoc quođ quidam sapiers dde
año testatur dicens. Et pugnon
bnt ꝑeo orbis terraruno cõntra
in sensatos: Orbis quippe ter¬
rarum cum dño contra inseono¬
sattos pugnat: quaindo in paena
delinquencium. & aelemento¬
rum aduersitas militat :
Sedtaimen de humo dolor non
egreditur : quia res quaeli.¬
bet insensibilis. ad ad fliccio-¬
nem nrãm stimulo nrãe acti¬
onis excittitur De humo do¬
lor Non egreditur: quia ne-¬
quaquam poena deea nasci-¬
tur creatura quae ꝑcutit.
sed deea ꝓcul dubio quae pec¬
cando uim ꝑcussionis extor¬
sit Sedcurandum magno pe¬
re est: ut cum in rebus exteri¬
oribus pondere doloris affa¬
cimur: sp̃e ad suꝑna tendamꝰ:
Quatenus eomens ad alta ꝑue¬
niat. quonos exterior poena
castigat. Unde & apte subum¬
citur : & auis ad uolandum:
Ad laborem quippe homonas¬

Expanded text:
germina fecunditatis immigermina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subet avis ad volandum. - Ad laborem quippe homo nas
Abbreviated transcription (Latin):
studiosus tarditate intelliges¬
tia pmitur ut eo maiorã
premia retributionis inuenr¬
at : Quo magis instudio iri¬
uentionis elaborat Nichil
ergo est interra sine causa.
quando studioso tarditas ad
p̃miũ proficit: & desidioso
uelocitas ad supplitiũ crescit:
studio. aliquando uero do¬
lore ꝑcussionis erudimur:
Unde cum dictum sit Nii
namq̃. quasi dehumo egredi.¬
tur: cum homo addĩ imagi.¬
neo conditus. derebus insen¬
sibilibus flagellatur sed qͥa
per oculta mentium merita.
aꝑta prodeunt flagella poe¬
narum. De humo dolor non
egreditur. quonam sensus
nr̃ĩ malitia exigit: ut areb
insensibilibus feriatur. Ecce
enim cernmiinus quod ad cor¬
reptionem nrãm expectatꝰ
ymber arente terra suspen-¬
ditur: & caligosus aer mar-¬
descente sole siccatur:. Mare
procellis tumescentib ueu
& alios adtrans meandue susep¬
tos iitercepit. Alus dendeee
iter erecta incumubum ud
contra dicit: Terra non soliumn

Expanded text:
studiosus tarditate intelligenstudiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihnamque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum
Abbreviated transcription (Latin):
se ultra altitudinẽ ingeniosoꝵ
leuant Nnde bene per salomonẽ
dicitur Stilio manibus nitit᷑
& moratur in aedibus regis. Ple¬
rumq enĩ aues quas aduolatũ
penne subleuant: in uepribus
resident Et stilio qui ad uolatũ
ediffitiũ ten& Quia nimirum
sepe ingemosi quiq dum per
neglegentiam torpent: inpra.¬
iiis actibus remanent Et sim¬
plices quos ingenii penua non
ad iuuat. ad optinenda ae ter¬
ni regni męnia uirtus operati¬
onis leuat. Stilio ergo dum
manibus nititur. in regis aedib
moratur. quia illo simplex ꝑiro
tentionẽ recti oꝑis peruenit.
quo ingeniosus mini me ascen:¬
dit sed his auditis questio nr̃o
cordi sub oritur: Cur uel neg¬
legenti intelligentiae donuoꝰ
tribuatur. uel studiosus quisq
sensus sui ac tarditate p̃pedit᷑
X quã citius responditur. Dũ
sine causa. Idereo eri sepe
ae dosidiosus ingeniũ acefort
matuere luia quod sime labo¬
re assequi poruit. serre contẽ¬

Expanded text:
se ultra altitudinem ingeniosorum se ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus reaedificium tenet: quia nimirum saepe ingeniosi quique, dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelltribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, iatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contem
Abbreviated transcription (Latin):
sat: Diuiciae quoq mentiꝰ suq̃.
uerba sacrae locucionis Sedh¬
as diuicias stultus oculis aspi-¬
cit: & inornamenti sui usum
minime adsumit: Quia uer¬
ba legis audiens magna qui¬
dem. ẽẽ. considerat sed ad c̃¬
p̃hendenda haec nullo studi¬
o amoris elaborat: At conta
alius sitim hab&: ingenium
non habet: Amorꝰ ad meditan¬
dum ꝑ trahit: sensus hebitudo
contra dicit Et saepe hoc io
diuinae legis erudicio ne quan¬
doq studendũ intelligit: quod
ꝑ neglegentiã ingeniosus nescit.
Huius ergo stulti diuitias. siti¬
entes bibunt: Dũ precepta dĩ
quȩ ingeniosi fastidiantes nes.¬
ciunt: hebetes amantes ad sequi.¬
tur. Inbis nimirum tenebras
hebetudinis. illustratur oculias
amoris Nã hoc tardioribus si.¬
tis aꝑit. quod uelotioribus fa.¬
stidiũ claudit: Qui idcirco ad
intelligenti& alta ꝑuenunt.
quia agere quȩ intellexerint.
uel minima nulla contẽpnunt
Et dũ sensũ manib adiuuant. se¬

Expanded text:
sat. Divitiae quoque mentis, sunt sat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, se
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝑ fatuiͥtatis suae fastidiũ
feruant Bene autem subditur:
quus namque hosti quass inermis
uincitur: cum mala aꝑte sug¬
gerenr humanȩ menti bona
om̃ia simul destruere conatur:
S ed armatus uenit: quando bona
alia intaictti deserens: latenter a.¬
lia corrumpit. Nam saepe quos¬
dcm intellectu non temptat. eis¬
que insacri eloquii meditacione
non obuiat: sed tamen eorum ui-¬
ttm in operacione sub plaintat Qui
dum descienciae uirtute laudan-¬
tur : nequaquam suorum operũ
damnai respiciunt: Cumque in
fauoris delectacione animusdu¬
cit᷑ : uitae suae uubniera non me¬
detur. Hunc ergo armatꝰ hos¬
tis rapuit.: quem fraude tectus in
alia deserens. exalia parte supe¬
habet in terni liquoris frontem
sed non bibit. Quia ingenium qͥ¬
dem intellegenciae accepit.
sed tamen ueritatis sentencias
cognoscere legendo contemp¬
m̃t Scit quia intellegere stu¬
dendo p̃ualeat:. sed ab omni do¬
ctrinae studio fastidio sus: ces¬

Expanded text:
hanc per fatuitatis suae fastidium hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur:quus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte supehabet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus ces
Abbreviated transcription (Latin):
comedet. Habet etiam istulado
mersem: quiuando iiqui dͥsc
doniem rectae intellegenciae
doriiit : Scripturae sacrae senten¬
tus docetur: bona loquouari
sed tamen nullo modo hoe qued
dicit operatur Uerba der ꝓfero
aecttimen diligit: Laudando
exaggerat uiuendo calcan:
quia ergo stultus iste recte intel¬
ilgitꝰ & dicit. sedttimen hacc
operando rion amat messem ha¬
bendo ieuinat Quam nimirũ
stimelicus cõmedit: quia is qui
addeum sc̃ĩs desideriis anhelat.
Discit quod audit: agit quod di¬
dicerit Et dum doctoris praui
recta p̃dicacione reficitur.
quid aliul. quam stulti fruges
satiatur: Annon famelicos suõs
ueritas ut stulti messem come¬
derent admonebat: cum ꝑ desi¬
deria scã flagrantibus. de phari¬
saeis p̃ciperet dicens: Quae dicuns
facite. uixtti oꝑa uero eorũ nolite
facere : Acsi aꝑte diceret Uerbi
messem loquendo excolunt: sed
hanc male uiuendo minime con¬
tingunt Uestram ergo famem
messis ista reficiat: quia uobis

Expanded text:
t. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quam uos sequitur Et con¬
terentur in porta & non erit
qui eripiat Quis alius portȩ
Nomine. Fusi mediator dei
& hominum debet intellegi
portam ꝓsiciunt: in porta
conterentur Quia prauę ui¬
daeorum soboles ante media-¬
toris aduentum in legis obser¬
uacione floruerunt: sed in ip.¬
sa redemptoris nr̃i praesencia
adiuinitatis obsequio ꝑ fidiae
suae meritis repulsi caecider̃
Quosnimirum Non est quieri pi¬
at: quia scilicet dum ipsum
redemptorem extinguere ꝑse¬
quendo conatisunt: oblatete
derunt: Dequo bene subditur:

Expanded text:
untur. Sequitur: Et conuntur. Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. - Quis portae nomine, nisi Mediator Dei et hominum debet intelligi?portam projiciuntur, in porta conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scRedemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblata derunt; de quo bene subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mystice eliphar uerba
pensari. quibus adbeatum iob
tum firma radice: & maledix
pul chritudinp̃ eius statim dao¬
tus quippe uidaeorum popu¬
lur extitit: qui ipsam icarne¬
p̃senciam aeterne sapienciae
spreuit Qui quasi firma radice
conualuit: quia electorum
uitam temporaliter extinguen¬
do superauit. Sed hunc eliphar
maledicendo despicit: quia
nmirum om̃s heretici quorũ
tene respiciem amicos beati
iob diximus. cum de nomine
xp̃i gloriantur. uidaeorum
ꝑ sidicim exauctoritate re¬
praehendunt Dequo stulto
protinus subditur Longe fi
stulti sunt om̃s: qui ꝑ fidię illi-¬
us praedicacione generantur
Quiscilicet a salute longe sunt.
quia & sitem poralem uitam
sine ad fliccione ꝑcipiunt.
aeterna grauius ultione fe¬
riuntur:sicut deisdẽ filuis
illius dñs dicit Uae uobis
seribae & pharisaei hỹpoeri¬
te qui circu mitis mare & a¬
rida faciatis unum prosalitũ
decum fuerit factus: facitu
eum filium gehennȩ duplo

Expanded text:
ergo mystice Eliphaz verba ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job tum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarnationem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomine Christi gloriantur, Judaeorum perfidiam ex auctoritate reprehendunt. De quo stulto protinus subditur: CAPUT Istulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, quia etsi temporalem vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur, sicut de eisdem filiis illius Dominus dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ut faciatis unum proselytum, et cum fuerit factus, facitis eum fil
Abbreviated transcription (Latin):
Ot tamen cum utilitatis us
postulat: subtiliter quoq stude¬
ohistoriae uerba discutere:
Cum uero necesse est: si mul
utrumq complector: ut spiri¬
tales fructus allegoria germina:
quo tamen exradice historiae
ueritas producit Amicos ue¬
ro beati iob quos hereticoRũ
tenere spetrem diximus: indic¬
tissuis nequaquam ꝑ omnia re¬
probamus quia dũ per supernã
sententiã contra eos dicitur. Non
estis locuti coram me rectum.
uus meris iob profecto liquet
quia non omnino despititur.
quod ex melioris cõparatione
reprobatur. In reprehensi one
quippe eius ineaute dilabunt᷑.
sed tamen quia tanti uiri amr¬
ci sunt. Efamiliaritate illius
mistica multa didicerunt Un.¬
de sicut superius diximus eors
uerbis &iam paulus utitur.: & hȩc
massertionis suae ad iutorium as¬
sumens prolata exueritate testa.¬
tur: quȩ tamen ueritas recte
reprehendit: quia quamlib&. for¬
tis fententia contra sc̃m uirũ
proferri non debuit: possunt

Expanded text:
Et tamen cum utilitatis usus Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per sententia contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum vus meus Job, profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
seuiens temptator ad fligit:
Unde & iam paulus dicit: Con¬
plieo ea quȩ desunt passionũ
xp̃i. in carne mea Cui suadere
uxor ad maledicendum ntitꝰ.
quia carnalium quique utra
scãm ecclesiam ad iutores calli¬
ditemptatores existunt Quae
enim eum ad maledicendum
ꝓuocat : uitam carnalium
de signat: Qui xut supra iamdi-¬
ximius intra scam ecclesiam iti¬
correctis moribus positi: quo ꝑ
fidem bonis uixtti sunt. eoperuitã
durius praemunt: Quia enim
quasi fideles uitare nequeunt
a fidelib tunto de terius. quanto
& interius tolerantur Amici
uero illius quiquasi adconsolan-¬
dum ueniunt. sed ad uerba as¬
perȩ in uencionis excedunt:
baereticorum speciem tenent:
Qui cum contrabonos dm̃ defende¬
re nituntur offendunt: Haec¬
itaq superius latius dicta : nunc
breuiter studui exmistica de¬
signatione sub cingere: Uit lector
meus exipsa hac replicatione
meminerit. me in hoc opere spi¬
ritali intelbectui deseruire:

Expanded text:
saeviens tentator affligit. saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut jam supra diximus , intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nituntur, offendunt. itaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire.