comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alex ander ep̃s seruus seruoruͦ dei dilectis filiis abbati &
fr̃ib scĩ sertini salutẽ & apłieam benedictionẽ. Suscepti cura
regiminis nos indueit ut petitiones religiosoꝵ que rationi
concordant. debeamus efficactt exaudire : ut ea que fauore
religionis facienda sunt se a nobis impetrasse letent᷑. Et a¬
ꝓpt̾ dilecti in dño filii uris iustis postulationib elementius
annuentes auctoritate uobis apłica in dulgemas it in
eccłias ad iurisdictionẽ uram spectantes nulli liceat sine
manifesta. uł iudicio canonico causa ꝓbata. interdicti
sententiã ꝓmulgare. Data lateranis.uͦi. noñ martii
Alexander ep̃s seruus seruoꝵ dei dilectis filiis abbati & capi¬
tulo seᷤ sertini salutẽ et apłicam benedictionẽ. Si quando
ab apłica sede requirit᷑. qd̾ iuri conueniat. & consonet hons̃
tati. petentium desideriis facilem conuenie p̾beri consensum.
eorũq uota effectu ꝓsequente compleri. Hac itaq ratione ui-¬

Expanded text:
servus servorum Dei, dilectis filiis abbati et fratribus sancti Bertini salutem et apostolicam benedictionem. Suscepti cura regiminis nos inducit, ut petitiones religiosorum, que rationi concordant, debeamus efficaciter exaudire, ut ea que favore religionis facienda sunt, se a nobis impetrasse letentur. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementius annuentes, auctoritate vobis apostolica indulgemus, ut in ecclesias, ad juridictionem vestram spectantes, nulli liceat, sine manifesta vel judicio canonico, causa probata, interdicti sententiam promulgare. «Datum Laterani, VIto nonas martiirvus servorum Dei, dilectis filiis abbatis et capitulo Sancti Bertini, salutem et apostolicam benedictionem. Si quando ab apostolica sede requiritur quod juri conveniat et consonet, honti petentium desideriis facilem convenit praeberi consensum, eorumque vota, effectu prosequente, compleri. Hac itaque ratione in
Abbreviated transcription (Latin):
ae Eckefridi capella. & alterũ de Guarnestun. quȩ dilectꝰ & uene¬
rabilis confrat̾ nr Ioħs taruanensis eꝑs in possessionẽ ꝑpetuam
beato b̾tino tͣdidit: nos qͦ uob̃ in possessionẽ ꝑpetuã ꝯfirmamꝰ:
saluo eiꝰ uidelic& eꝑi censu annuo qͥ ex eisde altaribꝰ est ꝑsoluendꝰ.
Nemini gͦ in posterũ liceat hec qͦ suꝑis annotata st̃. a uri cȩnobii uni¬
rate ac possessione diuide. s sic̃ p̃missũ ÷. qͥeta & integͣ oĩa in eiꝰ iure
acditione seruent᷑. Siqͥs gͥ decreti huis tenore cognito. temere qͦd absit
contͣire temptauerit. honoris & officii sui ꝑiculũ patiat᷑. atq excõ¬
municationis ultione plectat᷑. nͥ prȩsumptionẽ suã digna satisfacli

Expanded text:
de Eggafridi Capella et alterum de Warnestum que dilectus et uenede Eggafridi Capella et alterum de Warnestum que dilectus et uenerabilis confrater noster Iohannes Taruanensis episcopus in possessionem perpetuam beato Bertino tradidit nos quoque uobis in possessionem perpetuam confirmamus saluo eius uidelicet episcopi censu annuo qui ex eisdem altaribus est persoluendus. Nemini ergo in posterum liceat hec que superius annotata sunt a uestri cenobii unitate ac possessione diuidere sed sicut premissum est quieta et integra omnia in eius iure ac ditione seruentur. Si quis igitur decreti huius tenore cognito temere quod absit contraire temptauerit honoris et officii sui periculum patiatur atque excommunicationis ultione plectatur nisi presumptionem su
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. ꝓ ęccłaꝵ statu sollicitos eẽ. & eaꝵ quieti auxiliante dño ꝓui¬
dere. Quã obrem nos petitionib ur̃is annumꝰ. & cõmutationem
int̾ uos & baldiunũ flandrensiũ comitẽ factã quia utilẽ mona¬
sterio credimꝰ. scripti p̃sentis assertione firmams. I cõmutatione
siquidẽ uillȩ ostreselȩ dictȩ qͦ iuris scĩ btini fuisse dmoscit᷑. mona¬
sterio ur̃o apud furnas quanda terrã indelic& bquariã in parrochia
uulepen. unde Fremboldꝰ musolf ut pote b̃quaris ante id temꝑis
censũ soluit. Quȩ uidelic& certis dimensionib ꝓ more patriȩ illiꝯ
b̾quariã cũ eodẽ redditu ab om̃i exactione ꝓrsus ĩmimuine̾ ac lib̾am
quẽadmodũ ide comes possedit. & monasterio uͬr̃o in p̃sentia obti¬
matũ suoꝵ iure hereditario tradidit. nos in ꝑpetuũ manere decer¬
nmnꝰ. Duas euam garbas decimȩ de noua t̾ra dipesele dicta: & .iͦi.
quietas uob̃ & integras manere sancimꝰ. Porro altaria duo. unũ

Expanded text:
ritas pro ecclesiarum statu sollicitos esse et earum quieti auxiliante domino prouidere. Quamobrem nos petitionibus uestris annuimus et commutationem inter uos et Balduinum Flandrensium comitem factam quia utilem monasterio credimus scripti presentis assertione firmamus. Pro commutatione siquidem uille Ostresele dicte que iuris sancti Bertini fuisse dinoscitur monasterio uestro apud Furnas quandam terram uidelicet berquariam in parrochia Wlepem unde Eremboldus musolf utpote berquarius ante id temporis censum soluit que uidelicet certis dimensionibus pro more patrie illius berquariam cum eodem redditu ab omni exactione prorsus immunem ac liberam quemadmodum idem comes possedit et monasterio uestro in presentia optimatum suorum iure hereditario tradidit nos in perpetuum manere decernimus. Duas etiam garbas decime de noua terra Dipesele dicta et duas quietas uobis et integras manere sancimus. Porro altaria duo unum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponatur. nͥ quẽ fr̃s cõmuni consensu. uel frũm pars consilii
samioris scđ̃m di timorẽ & beati Benedicti regulã de sua con-¬
gregatione ꝓuiderint eligendũ. Decernimꝰ gͦ ut nulli oĩno
hominũ liceat sepefatũ monasteriũ temere ꝑturbare. aut
eiꝰ possessiones auferre. uł ablatas retinere. minuere. uel
temerariis uexationib fatigare: s omĩa integra conseruen

Expanded text:
preponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii preponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti regulam, de sua congregatione providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat sepefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temer
Abbreviated transcription (Latin):
lisguege. Snelgirkerke. Erninghem. Bouenkerke. quȩ ꝑ ma-¬
ꝓ anima Balduini comitis: & terrã de buri quã eccła ur̃a in
beluacensi pago possidere cognoscitur. similit̾ firmamus.
Decernimꝰ autẽ ut a uilla que dicit᷑ arkas usq lõdic. nulls
molendinũ absq tuo tuoꝵq successoꝵ assensu construere: & in
in ȩccłiis uel capellis ur̃is sine ur̃o assensu & libera uoluntate
ꝑ se uel ꝑium alteriꝯ licentiã habeat ꝑmanendi. aut aliqͦd sibi¬
officiũ assumendi. Si uͦ ex p̃cepto eꝑi terra bannita fuerit. in
ȩccłiis & capellis ur̃is monachi & clerici ur̃i clausis ianas &
laicis exclusis diuina celebrare ministeria non desistant. Es
si aliqui de parrochianis ur̃is ꝓ speciali delicto excõmunicati
fueritit. ipsis ab ęccłia exterminatis. aliis diuina ñ negentur
officia. Statiumꝰ etiam ut nullꝰ abbas in eodẽ monasterio

Expanded text:
Lisvegne, Snelgnekerke, Erninghem, Bovenkerke, que per maLisvegne, Snelgnekerke, Erninghem, Bovenkerke, que per mapro anima Balduini comitis; et terram de Buri, quam ecclesia vestra in Belvacensi pago possidere cognoscitur, similiter firmamus. Decernimus autem ut a villa Arkas usque Lodic nullum molendinum, absque tuin ecclesiis vel capellis vestris, sine vestro assensu, per se vel per vim alterius, licentiam habeat permanendi, aut aliqofficium assumendi. Si vero, ex precepto episcopi, terra bannita fuerit, in ecclesiis et capellis vestris monachi et clerici vestri, clausis januis et laicis exclusis, divina celebrare misteria non desistant. Quod si aliqui de parrochianis vestris pro speciali delicto excommunicati fuerint, ipsis ab ecclesia exterminatis, aliis divina non negentur offitia. Statuimus eciam ut nullus abbas in eodem monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
lis sanctiones & pͥuilegia eoꝵ eide loco collata. in sua plenis
libertate & immunitate ꝑpetuo conseruetur. adeo ut de statu
suo nulli nͥ pontifici Romano respondeat: salua tam̃ tarua¬
nensis eꝑi canonica reuerentia. Pariter etiam confirmamꝰ
cuncta eidem cȩnobio ꝑtinentia. tam ea quȩ eatenꝰ deuotio¬
ne fideliũ xꝑi illic collata sunt. quã quȩ deinceps legaliter
conferenda sunt. in aruis. campis. pratis. paschuis. siluis.
aquis aquaꝵq decursib. molendinis. pischariis. uillis. eccłiis.
comitatib. familiis. uineis. pomeriis: cunctisq suis moꝰ¬
bilib uel immobilib. cultis uel incultis. Altaria qͦ
illa quȩ in atrebatensi parrochia monasteriũ ur̃m possi.¬
dere cognoscitur. quiete deinceps & sine molestia qualibet
uobis ur̃isq successorib possidenda firmamꝰ. Eccłiam uidelicce
de Werkin. ȩccłam Salomones. ȩccłam hantai. Itẽ altaria

Expanded text:
lis sanctiones, et privilegia eorum eidem loco collata, in sua plenius lis sanctiones, et privilegia eorum eidem loco collata, in sua plenius libertate et immunitate perpetuo conserventur, adeo ut de statu suo nulli, nisi pontifici Romano, respondeat, salva tamen Tarvanensis episcopi canonica reverentia. Pariter etiam confirmamus cuncta eidem coenobio pertinentia, tam ea quae hactenus devotione fidelium Christi illic collata sunt, quam quae deinceps legaliter conferenda sunt, in arvis, campis, pratis, pascuis, silvis, aquis aquarumque decursibus, molendinis, piscariis, villis, comitatibus, familiis, vineis, pomeriis, cunctisque suis mobilibus vel immobilibus, cultis vel incultis. Altaria quoque illa, que in Atrebatensi parrochia monasterium vestrum possidere cognoscitur, quiete deinceps et sine molestia qualibet vobis vestrisque successoribus possidenda firmamus: ecclesiam videlicet de Werkin, ecclesiam Salomes, ecclesiam Hautay; item altaria
Abbreviated transcription (Latin):
sorib regłariter substituendis in ꝑpetuũ. Equitatis &
iusticiȩ ratio ꝑsuadet. nos eccłus ꝑpetuam rerũ suarũ fir¬
mitatẽ. & uigoris inconcussi munimenta conferre. Nonenĩ
conuenit xꝑi seruos diuino famulatui deditos. ꝑ uersis pra¬
uoꝵ hominũ molestiis agitari. & temerariis quoꝵ lib& uexa¬
tionib fatigari. Similiter & predia usib celestiũ secretoꝵ¬
dicata nullas potentũ angarias. nichil debent extra ordina¬
riũ sustinere. Cũ gͥ cõmunis omniũ eccłiaꝵ cura nobis conces¬
sa sit: cõmissũ tͥ dilecte in dño fili loħs abba s btini monaste¬
rium cũ omib ad ipsũ ꝑtinentib ad exemplar p̃decessoꝵ nr̃oꝵ
in beati Petri & nr̃ãm tutelam ꝓtectionẽq suscipimꝰ. statuentes
ut uniu̾sa ad idem monasteriũ legitime ꝑtinentia uob̃ ur̃iq
successorib quieta semꝑ & illibata ꝑmaneant. Freterea ipsum
monasteriũ iuxta p̃decessoꝵ nr̃oꝵ Uictoris & Urbam & pascha¬

Expanded text:
soribus regulariter substituendis imperpetuum. Equitatis et justicie ratio persuadet nos ecclesiis perpetuam rerum suarum firmitatem et vigoris inconcussi munimenta conferre. Non enim convenit Christi servos, divino famulatui deditos, perversis pravorum hominum molestiis agitari, et temerariis quorumlibet vexationibus fatigari; similiter et predia, usibus celestium secretordicata, ullas potentum angarias nichil debent extra ordinarium sustinere. Cum igitur communis omnium ecclesiarum cura nobis concessa sit, commissum tibi, dilecte in Domino fili Johannes abba, sanctrium, cum omnibus ad ipsum pertinentibus, ad exemplar predecessorum nostrorum, in beati Petri et nostram tutelam protectionemque suscipimus, statuentes ut universa ad idem monasterium legitime pertinentia vobis vestrisque successoribus quieta semper et illibata permaneant; praeterea ipsum monasterium, juxta praedecessorum nostrorum Victoris et Urbani et Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio centro celi est. et dum sol ad eã
ascendet cõiuncta cum sole duplicatur
calor iplius et dissoluũtur corpora et
uaporantur: unde ex ipsa stella dies
caniculares dicuntur qñ et moleste

Expanded text:
is mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ religionis ꝓspectu statuta sunt. firma debent ꝑpetuitate
seruari. Illut itaq religionis ac disciplinȩ qͦt a clumacensi cȩnobio
suscepistis. ꝑpetua uolumꝯ apud uos obseruantia custo dirr. Porro
qͦd de monasterii ur̃i lib̾tate in lateranensi palacio a fr̾ib nr̃is¬
eꝑis & cardinalib corã nob̃ iudicatũ & pͥuilegio nr̃o confirmatũ
ẽ: repetita sanctione firmamꝰ. & ita ratũ ac inconiulsũ serua¬
ri apłicȩ auctoritatis dispositione statumꝰ. ut nemini deinceps
in ꝑpetuũ liceat illud infringere. nemini liceat ausu temerario
retractare. Data biterm .uͦiͦii. idꝰ octob&.¬

Expanded text:
Quae religionis prospectu statuta sunt, firma debent perpetuitate servari. Illud itaque religionis ac disciplinae, quod a Cluniacensi coenobio suscepistis, perpetua volumus apud vos observantia custodiri. Porro quod de monasterii vestri libertate in Lateranensi palatio a fratriis et cardinalibus, coram nobis, judicatum et privilegio nostro confirmatum est, repetita sanctione firmamus; et ita ratum ac inconvulsum servari apostolicae auctoritatis dispositione statuimus, ut nemini deinceps in perpetuum liceat illud infringere, nemini liceat ausu temerario retractare. Data Viterbii, octavo Idus Octob
Abbreviated transcription (Latin):
Leorh abb̃̾i s b̾tini eiꝰq fr̾ib tam p̃sentib quã futuris regłarit
substituendis in ꝑpetuũ. Ad hoc nos disponente dño in apłice
sedis seruitiũ ꝓmotos agnoscimꝰ. ut eiꝯ filiis auxiliũ imploran¬
tib efficaciter subuenire. & ei obȩdientes tueri ac ꝓtegere ꝓut
dñs dederit debeamꝯ. Unde oportet nos uenerabilib locis manũ
ꝓtectionis extendere. & seruoꝵ d̃i quieti attentis ꝓuidere.
Eaꝓpter dilecti in dño filii ur̃is iustis postulationib clementer
annuimꝰ. & beati b̾tini monasteriũ in qͦ diuino mancipati estiᷤᷤ¬

Expanded text:
ancti Bertini, ejusque fratribus tam presentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum. Ad hoc nos, disponente Domino, in apostolice sedis servitium promotos agnoscimus, ut ejus filiis auxilium implorantibus efficaciter subvenire, et ei obedientes tueri ac protegere, prout Dominus dederit, debeamus. Unde oportet nos venerabilibus locis manum protectionis extendere, et servorum Dei quieti attentius providere. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et beati B
Abbreviated transcription (Latin):
audeat. nec comes boloniensis. neq quisꝗ̃ ex parte eiꝰ de consue-¬
tudinib seu comitatu illis aliqͥd exigere p̾sumat. s libera & qͥera
fuerit. ȩt̾nȩ maledictionis uincło obligatꝰ in inferno cũ uda tͣdito¬
re dñi debitas pęnas exsoluat. nͥ digna satisfactione cito
pęnitens resipuerit. Actũ in uilla merch anno dñicȩ in e¬

Expanded text:
audeat, nec comes Boloniensis, neque quisquam ex parte ejus de consueaudeat, nec comes Boloniensis, neque quisquam ex parte ejus de consuetudinibus seu comitatu illius aliquid exigere; sed libera et quieta fuerit, eterne maledictionis vinculo obligatus, in inferno cum Juda, traditore Domini, debitas penas exsolvat, nisi digna satisfactione cito penitens resipuerit. «Actum in villa Merch, anno dominice in
Abbreviated transcription (Latin):
Cum constet unicuiq incerta & imminens mors. quã necessari¬
um nob sit saluti nr̃ȩ bonis oꝑib elemosinaꝵq largitionib in-¬
sistendo consulere. cotidianꝯ mundanȩ rei defectꝰ satis ostendit.
Unde ego Pa boloniensiũ dĩ gr̃a comitissa notifico tã futuris¬
quã p̃sentib qualit̾ ob salutẽ animȩ meȩ. necñ ꝓ anima dñi
mei comitis Eustachii. & ꝓ incolumitate filioꝵ meoꝵ Eustachii
Godefridi & Baldumi. qui cont̃ paganoꝵ incursus ex precepto
apłico lerosolimã ꝓfecti sunt: om̃s consuetudines & comitatũ &
qͥcqͥd ad me ꝑtinebat de t̾ra quã Ougyr & Bereuuoldꝰ do & scõ
B̾tino ad elemosmã pauꝑũ tradiderunt. dõno lamb̾to abb̃i de
cȩnobio eiusdẽ xꝑi confessoris b̾tim & fr̃ib ibidẽ do seruientib
ꝑpetuo possidendas concesserim: ea uidelic& ratione ut nullus de
heredib prȩdictoꝵ uiroꝵ de t̾ra illa sibi quicꝗ̃. ampliꝰ usurpare

Expanded text:
Cum constet unicuique incerta et imminens mors, quam necessarium nobis sit, saluti nostrae, bonis operibus eleemosynarumque largitionibus, insistendo, consulere, quotidianus mundanae rei defectus satis ostendit. Unde ego quam presentibus qualiter, ob salutem anime mee, necnon pro anima domini mei comitis Eustachii, et pro incolumitate filiorum meorum Godefridi et Balduini, qui contra paganorum incursus, ex precepto apostolico, Iherosolimam profecti sunt, omnes consuetudines et comitatum, et quitquid ad me pertinebat de terra, quam Ongyz et Berwoldus, Deo et sancto Bertino, ad elemosinam pauperum, tradiderunt, domno Lamberto, abbati de cenobio ejusdem Christi confessoris Bertini, et fratribus ibiperpetuo possidendas concesserim, ea videlicet ratione, ut nullus de haeredibus praedictorum virorum de terra illa amplius usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur. Orat amicos quoꝓse rogent. nec refert qͥdem. Depͣcat᷑
meretur. Igit᷑ eodem die quo rursꝰ ꝑcitssꝰ eadem infirmitate. ẽ.
uit᷑a quͣa postposuerat ꝑdidit. mortẽ qu̾a secutus fuit. uidit. in¬

Expanded text:
imitatur; orat amicos quo pro se rogent, nec refert quidem; deprecatimitatur; orat amicos quo pro se rogent, nec refert quidem; deprecatmeretur. Igitur eodem die quo rursus percussus eadem infirmitate est, vitam quam postposuerat, perdidit, mortem quam secutus fuit, vidit, in
Abbreviated transcription (Latin):
die claris indutus uestib. ualentior atq sanior solito apparuit
Mirãtꝰ om̃s qͥ eum nouere ꝑculsũ. tam repente cͣualuisse. S ipse
alia fingebat. cõponebat orationẽ: aliorsũ uera detorquens ac de¬
bet. Uerũ cũ sepe mendacio contra uerũ stare. hõ assuesceret. faci¬
endi assictuitas aliiit audaciam: audacia uͦ congeminauit crim̃.
exim̃ quoq merita intulit mort᷑e. Nam necdũ tͥduo post hȩc trans¬
acto. boues cuiusdam paupis rapuit. ditioni falsi iuris subdidit.
nimiisq laborib ꝓlibito sui ꝓq tẽ poris quantitate insudatũ tenuit.
Necdum boues reddiderat. et maiora qͥdem actum ire forte. cogitatu
uolebat. cũ forte. eadem passione qua pͥmũ ꝑcutit᷑. Cadit in tͣrã miser
tũ quoq ñ homo eẽ. nͣ mortale sonare uidetur. Nam ꝓhumanis u¬
bis mugitus dat ꝓ planctu ꝓquerela rabiem aggrestium ferarũ

Expanded text:
die claris indutus vestibus, valentior atque sanior solito apparuit. die claris indutus vestibus, valentior atque sanior solito apparuit. Mirantur omnes qui eum novere perculsum, tam repente convaluisse; sed ipse alia fingebat, componebat orationem aliorsum verba detorquens ac deberet. Verum cum saepe mendacio contra verum stare homo assuesceret, faciendi assiduitas aluit audaciam, audacia vero congeminavit crimen, crimen quoque meritam intulit mortem. Necdum triduo post haec transacto, boves cujusdam pauperis rapuit, ditioni falsi juris subdidit, nimiisque laboribus pro libito sui proque temporis quantitate insudatum tenuit. Necdum boves reddiderat, et majora quidem actum ire forte cogitatu volebat, cum forte eadem passione qua primum percutitur, cadit in terram, miser tum quoque non homo esse, non mortale sonare videtur. Nam pro humanis verbis mugitus dat pro planctu, pro querela rabiem agrestium ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
lumina quoq oculoꝵ in uersũ aspicientia cernere erat. Et qͥd plu¬
rareferã: Q mirũ dictu maiusq uisu ẽ: nichil humani in eo ĩtue.¬
batur Talis itaq domũ deportatur. At taurinos mugitus emittens.
om̃em uiciniam suȩ penȩ cruciatu mouebat. Erat enĩ in hoĩe ui-¬
deremiseriam. uerũ suis precib alioꝵq rogatu. et qͥa uoluit uide¬
ligens uoce. ñ enĩ uisu hunc ipsũ agnoscere quiuerat: qͦ ꝓse oret
dep̃cetur. intente. ac sepe multum rogat. At ille compatiens mtse¬
ro. quis enĩ mortalis hunc huiusmodi cernens tali non compatere¬
tur: Serscitatur an uelit amͦ resipiscere. funditusq pͥore uit̾a cor¬
rigere. Eadem inqͥt passio et incurabilis ꝑcellat me feriens. si sane
sanatus in om̃ib em̃dari neglexero. Credidit gͥ bonus uir sponsioni
uuiꝰ. rerͥs ẽ continuo orauit. sanitati restitutus ẽ. Sequente. autẽ

Expanded text:
lumina quoque oculorum inversum aspicientia cernere erat. Et quid plulumina quoque oculorum inversum aspicientia cernere erat. Et quid plura referam? quod mirum dictu, magisque visu est, nihil humani in eo intuebantur: talis itaque domum deportatur. At taurinos mugitus emittens omnem viciniam suae poenae cruciatu movebat. Erat enim in homine videre miseriam. Verum suis precibligens voce non enim visu hunc ipsum agnoscere quiverat quo pro se oret deprecatur intente, ac saepe multum rogat. At ille compatiens misero, quis enim mortalis hunc hujusmodi cernens non compateretur? sciscitatur an velit amodo resipiscere funditusque priorem vitam corrigere. Eadem, inquit, passio et incurabilis percellat me feriens, si sane sanatus in omnibus emendari neglexero. Credidit igitur bonus vir sponsioni illius, reversus est continuo, oravit, sanitati restitutus est. Sequente autem
Abbreviated transcription (Latin):
curtis ab om̃i seruitio fuitq suȩ potestatis. nec quis prioꝵ ausus fuit
inea sibi uendicare aliqd̾ ius. siue uim inuasionis. Qũa obrem gͦ nr̃os
boues abegisti. et in seruitium alterius uindicasti: Non mirũ quidem
si nequam praua oreꝙꝓfert. maius ẽ opus ac si ẽẽt dictum. Si tuus i¬
qd sc̃s Bertinꝰ boscẽt iugo meo iungeretur. subq labore ingemeret:
qui tuos quereris meo labori insudasse. At ille inqͥt. Qͥa dixisti neqͣ̃m:
Et si cogitaras qđ nefas dictu est. haut quaqu̾a palam ꝓferres. Plec.¬
tere miser. merita plectẽre pena: multabere cȩlestis irȩ uirga: Dũ
gͥ isdem ualde motus suꝑ his pedem au̾teret. merito digna ꝑcussuꝰ ẽ
plaga. Nam facies aliꝰ ad posteriora ilico flectebatur. adeo ut occiput
qł erat sinciput set sinciput qđ erat occiput haberi uideretur:
pt᷑ qđ facies suis formis insigniri deb̾et. Collum eñĩ distortũ et
tumidũ. labia eque quidẽ tum̃tia: et aliorsũ ac deberent uersa.

Expanded text:
curtis ab omni servitio, fuitque suae potestatis, nec quis priorum ausus fuit in ea sibi vindicare aliquod jus sive vim invasionis. Quamobrem ergo nostros boves abegisti, et in servitium alterius vindicasti? Non mirum quidem si nequam prava ore profert, majus est opus ac si esset dictum: Si tuus, inquit, sanctus Bertinus bos esset, jugo meo jungeretur, subque labore ingemeret, qui tuos quereris meo labori insudasse. At ille inquit: Quid dixisti, nequam vir? et si cogitares quod nefas dictu est, nequaquam palam proferres. Plectere, miser, merita plectere poena, multabere coelestis irae virga. Dum igitur isdem valde motus super his pedem averteret, merito digna percussus est plaga. Nam facies illius ad posteriora illico flectebatur, adeo ut occiput, quod erat sinciput, et sinciput, quod erat occiput, haberi videretur, praeter quod facies suis formis insigniri deberet: collum enim distortum et tumidum. labia aeque quidem tumentia, et aliorsum ac deberent versa,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e concessionẽ & donationẽ sub excõmunicatione ofirmauis
Signũ etiã mei scilic& Baldumi fland̾r comitis ad ma S¬
iorẽ astipulationẽ annotari iussi. S herib̾ti archidiac̃ qͦ
STheinardi castellani de broburg. S hemrici filii euis.
incarnationis. mͦ cͦ xix. Indictione xĩi. Quicumq gͦ hanc
nostrȩ donationis kartam quolibet ingenio infringere
temptauerit: sex libras auri principi terrȩ ꝑsoluat.

Expanded text:
nostre concessionem et donationem sub excommunicatione confirmauit. nostre concessionem et donationem sub excommunicatione confirmauit. Signum etiam mei scilicet Balduini Flandrie comitis ad maiorem astipulationem annotari iussi. Signum Heriberti archidiai. Signum Teinardi castellani de Brodburc. Signum Heinrici filii eius. incarnationis MCXVIIII indictione XII-a. Quicumque ergo hanc nostre donationis kartam quolibet ingenio infringere temptauerit VI libras auri principi terre persoluat.
Abbreviated transcription (Latin):
comiti ꝑ soluant᷑. In suꝑ etiã ꝓ quiete & pace ȩccłȩ iudices ꝓpͥos
qͦs uulgo scabinos uocant abbas ibide habebit. ꝑ qͦs tã de alta
qua infima lege libere & sine contictione placitabit. Deniq
si ꝓ salute animȩ suȩ qui lib& terrã scõ btino tradiderit. totũ
illud qͦd p̃nominata tr̃a comiti debet. abbas ꝑsoluet. De illa
nichilominꝰ terra quȩ militẽ debet in expeditionẽ comitis. & de
somario similit̾: abbas singłis annis .iiuͬ. soł dabit ubi comes
nsserit. Ut gͦ huiꝯ donationis nr̃e karta tempore successoꝵ
meoꝵ rata & inconuulsa ꝑmaneat: ñ solũ sigillo nr̃o corro¬
borauimꝰ.s etiã anathematis innodatione neqͥs eã infrin¬
gere p̃sumat. excõmunicari fecimꝰ. & eos qͥ int̾fuerunt tã
dericos quã laicos. ad testimoniũ subterscribi prȩcepimus.
Signũ dõmi Ioħis uenerabilis morinoꝵ eꝑi. qui p̃sentis kartȩ

Expanded text:
comiti persoluantur. Insuper eciam pro quiete et pace aecclesie iudices proprios comiti persoluantur. Insuper eciam pro quiete et pace aecclesie iudices proprios quos uulgos scabinos uocant abbas ibidem habebit per quos tam de alta quam de infima lege libere et sine contradictione placitabit. Denique si pro salute anime sue quilibet terram sancto Bertino tradiderit totum illud quod prenominata terra comiti debet abbas persoluet. De illa nichilominus terra que militem debet in expeditionem comitis et de somario similiter abbas singulis annis quatuor solidos dabit ubi comes iusserit. Ut ergo huius donationis nostre karta tempore successorum meorum rata et inconuulsa permaneat non solum sigillo nostro corroborauimus sed etiam anathematis innodatione ne quis eam infringere presumat excommunicari fecimus et eos qui interfuerunt tam clericos quam laicos ad testimonium subterscribi precepimus. Signum domni Iohannis uenerabilis Morinorum episcopi qui presentis karte
Abbreviated transcription (Latin):
de noua t̾ra siue ꝑ secessũ maris. siue ex palustrib locis &
nunc & in futurũ accreuerit. inde duas garbas hereditario
iure beatꝰ b̃tinꝰ possideat. una cũ decimatione de bquaruᷤ
et uaccariis. Pretea uͦ quia pater m̃s locũ illũ diligens orli¬
ne ac religione ibidẽ instaurata frẽm meũ Guillelmũ eode
in loco sepiliuit. iccͥco ꝓ remedio aniniȩ meȩ & patͥs ac frĩs
mei trado in elemosinã beato btino & abb̃i lamb̾to ac succes¬
sorib eiꝰ comitatũ de t̾ra & de submanentib siue hospitib
qͦs sc̃s b̾tina hab& in p̃dicta castellaria: sic tam̃ ut ubi hospiteᷤᷤ
comitis qui suꝑ uaccarias & b̾quarias eis manent ꝑ kerkebode
ierint. ibi qͦ hospites s b̾tini eant. Siqͥs autẽ remanserit:
forisfacturã illã quȩ ad hoc ꝑtinet. aut ꝑ se aut ꝑ nunciũ
concessi ut de unaquaq terra .ii. solidi singłis annis ab abb̾e

Expanded text:
de noua terra siue per secessum maris siue ex palustribus locis et de noua terra siue per secessum maris siue ex palustribus locis et nunc et in futurum accreuerit inde duas garbas hereditario iure beatus Bertinus possideat una cum decimatione de berquariis et uaccariis. Preterea uero quia pater meus locum illum diligens ordine ac religione ibidem instaurata fratrem meum Vuilelmum eodem in loco sepeliuit iccirco pro remedio anime mee et patris ac fratris mei trado in elemosinam beato Bertino et abbati Lamberto ac successoribus eius comitatum de terra et de submanentibus siue hospitibus quos sanctus Bertinus habet in predicta castellaria sic tamen ut ubi hospites comitis qui super uaccarias et berquarias eius manent per kerkebode ierint ibi quoque hospites sancti Bertini eant. Si quis autem remanserit forisfacturam illam que ad hoc pertinet aut per se aut per nuntium concessi ut de unaquaque terra duo solidi singulis annis ab abbate
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑianoꝵ do cooꝑante armis suis deuicit: plurimũ saluti
meȩ ꝓdesse confido. si in hac breui & mortali uita loca
scõꝵ eisq die noctuq seruientes cont᷑ prauoꝵ hominũ in¬
cursus iuxta potestatẽ a do mͥ concessã tueri ac defendere
ñ negligo. qͣtinꝰ apud om̃ipotentis di miscdam eosdẽ scõs
ꝓ excessib meis tã in uita quã in morte habeã int̾cessores.
Quo circa om̃ib notũ ẽẽ cupimꝰ me ad petitionẽ lamberti
Balduina insulanꝰ de immunitate uillȩ. Arkas. & decima¬
tione broburgensis castellariȩ eide loco firmauerat. ego qͦ
his meis temꝑib renouarẽ. Cun postulationi clementer
annuentes: omĩa quȩ in eade carta continent᷑. nos modis
om̃ib renouando confirmamꝰ. & ut nullꝰ aduocatoꝵ. nullꝰ
hominũ nͥ ꝑ abb̾em homines p̃dicte uillȩ capiat. aut distrmn¬
gat. seu bona eoꝵ diripiat: & p̾serum ut in om̃ib parrochi¬
is quas s btinꝰ habet in castellaria brodburg. ꝗcqͥ decimȩ

Expanded text:
christianorum deo cooperante armis suis deuicit plurimum saluti mee prodesse confido si in hac breui et mortali uita loca sanctorum eis que die noctu que seruientes contra prauorum hominum incursus iuxta potestatem a deo michi concessam tueri ac defendere non negligo quatinus apud omnipotentis dei misericordiam eosdem sanctos pro excessibus meis tam in uita quam in morte habeam intercessores. Quocirca omnibus notum esse cupimus me ad petitionem Lamberti Balduinus Insulanus de immunitate uille Arkas et decimatione Brodburgensis castellarie eidem loco firmauerat ego quoque his meis temporibus renouarem. Cuius postulationi clementer annuentes omnia que in eadem carta continentur nos modis omnibus renouando confirmamus et ut nullus aduocatorum nullus hominum nisi per abbatem homines predictae uille capiat aut distringat seu bona eorum deripiat et presertim ut in omnibus parrochiis quas sanctus Bertinus habet in castellaria Brodburc. Quicquid decime
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillas habeant: theloneũ uͦ suũ quod ꝑ annos .xxx. &
eo ampliꝯ possederunt. unde & iniurias multas a burgensib
suis nr̃o temꝑe sustinuerunt. libere deinceps sine calũnatoriᷤᷤ
offensa sicut antiquitus possideant. Lerrã etiã de Rolingehe¬
quã arnoldꝰ semor de arda & filiꝰ suus arnoldꝰ post eũ ȩxcłe
s b̾tini tradiderunt: ego quia ad feodũ meũ ꝑtinere a qͥb dã¬
dicit᷑. prefatȩ eccłȩ possidendam concedo.
& capellanꝰ. froolphus castellanꝰ b̾gensis.
Amalricꝰ constabulus. Gerardus camerarius.
haimericꝰ casletensis. Aat a nui⁊¬

Expanded text:
tranquillas habeant. Teloneum uero suum quod per annos XXX-a et tranquillas habeant. Teloneum uero suum quod per annos XXX-a et eo amplius possederunt unde et iniurias multas a burgensibus suis nostro tempore sustinuerunt libere deinceps et sine calumpniatoris offensa sicut antiquitus possideant. Donatiquam Arnoldus senior de Arda et filius suus Arnoldus post eum ecclesie sancti Bertini tradiderunt ego quia ad feodum meum pertinet prefate ecclesie possidendam concedo.  capellanus Frooldus castellanus Bergensis Amalricus conestabulus Gerardus camerarius Haimericus Casletensis.
Abbreviated transcription (Latin):
go Balduinꝰ di miscda flandrensiũ comes. & aduocatus.
deliberans in animo meo me ꝓpter scelerũ meoꝵ enormitatẽ
a dõ iuste flagellari. & paterne castigari: maxime qͥa eccłiis
scõꝵ quaꝵ defensor a dño constitutꝰ sũ debitũ honorẽ non
impendi. nec eas iniquoꝵ inuriis afflictas recte defendi.
ep̃oꝵ. abbatũ. religiosoꝵq uiroꝵ qͦs ad me usitandũ dĩ bonitaᷤᷤ
inuitauit usus consilio. ad penitentiȩ condignȩ medelã & ca¬
tholicȩ confessionis asylũ tota mente confugio: statuens &
quȩ in terra mea ob salutẽ animȩ ieȩ emendari & in melius
reformari desidero: eccłȩ sc̃e quas p̃decessoꝵ meoꝵ sublimitas
fundauit. bonisq suis ampliauit. sua om̃ia in pace ampliori
ꝑ me possideant. Unde p̃cipio. & precipiendo postulo. ut specia¬
liter eccłȩ scõꝵ confessoꝵ Audomari atq b̃tini. quo uidelicet
in loco requiẽ meam in xꝑo elegi: ubiq in terra mea ressuas

Expanded text:
go Balduinus dei misericordia Flandrensium comes et aduocatus deliberans in animo meo me propter scelerum meorum enormitatem a deo iuste flagellari et paterne castigari maxime quia ecclesiis sanctorum quarum defensor a domino constitutus sum debitum honorem non impendi nec eas iniquorum iniuriis afflictas recte defendi episcoporum abbatum religiosorum uirorum quos ad me uisitandum dei bonitas inuitauit usus consilio ad penitentie condigne medelam et catholice confessionis asylum tota mente confugio statuens et que in terra nostra ob salutem anime mee emendari et in melius reformari desidero ecclesie sancte quas predecessorum meorum sublimitas fundauit bonis que suis ampliauit sua omnia in pace ampliori per me possideant. Unde precipio et precipiendo postulo ut specialiter ecclesie sanctorum confessorum Audomari atque Bertini quo uidelicet in loco requiem meam in christo elegi ubique in terra mea res suas
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc in apłicȩ seais regimen dño disponente ꝓmoti conspici.¬
mur. ut ipso p̃stante religionẽ augere. & eiꝰ seruis tuitionẽ de¬
beamꝰ impendere. Tuis gͥ dilecte in dño fili abba. L. iustis peti¬
tionib annuentes. beati b̃tini sithiense cenobiũ qͦd ĩ taruañsi¬
parrochia sitũ ÷. cui do aucdore p̃sides. sub tutelã & ꝓtectionẽ se¬
dis apłicȩ suscipimꝰ. & contͣ p̃uoꝵ hominũ neqͥciam auctoritatis
en pͥuilegio cõmunims. Statiumꝯ enĩ ut uniu̾sa ad ide monaste
riũ legitime ꝑtinentia uob̃ ur̃isq successorib quieta semꝑ & illi¬
Uidoris & uebani sanctiones in sua plenis lib̾tate ac immum¬
tate ppetuo conseruet᷑. q̃ diu illic regłaris ordinis uigorae discipli¬
na ꝑmanserit. Porro abbem in eode monasterio ñ aliũ p̃esse
censemꝰ. nͥ quẽ fr̃s cõmum consensri. uł frm pars sanioris con

Expanded text:
Ad hoc in apostolicae sedis regimen, Domino disponente, promoti conspicimur, ut, ipso praestante, religionem augere, et ejus servis tuitionem debeamus impendere. Tuis igitur, dilecta in Dtionibus annuentes, Beati Bparrochia situm est, cui, Deo auctore, presides, sub tutela et protectione sedis apostolice suscipimus, et contra pravorum hominum nequitiam auctoritatis hujus privilegio communimus. Statuimus enim universa adrium legittime pertinentia vobis vestrisque successoribus quieta semper et illinostrorum Victoris et Urbani sanctiones, in sua plenius libertate ac immunitate perpetuo conservetur, quamdiu illic regularis ordinis vigor et disciplina permanserit. Porro abbatem in eodem monasterio non alium preesse censemus, nisi quem fratres, communi consensu, vel fratrum pars saniori
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea statuimꝰ. ut in anniuersario meo fr̃ib de eadem
eccłiola refectio cũ administratione uini p̃paret᷑. & ꝓclericis
taruanensis eccłȩ dũ obierint officiũ fieri. & anniu̾sariu
saluo utiq annuo censu taruanensis eꝑi. Noĩa tes

Expanded text:
Preterea statuimus ut in anniuersario nostro fratribus de eadem Preterea statuimus ut in anniuersario nostro fratribus de eadem ęcclesiola refectio cum administratione uini preparetur et pro clericis Taruanensis ęcclesię dum obierint officium fieri et anniuersariusaluo utique annuo censu Taruanensis episcopi. S
Abbreviated transcription (Latin):
tertiam partẽ & cȩt̾a om̃ia quȩ ad altare ꝑtnent fr̃s habebt᷑.
Est itaq locus iste cella s b̾tini libera. ut sup̃taxauimꝰ ꝑ opna
in abbis pendens ꝓuidentia. Quicũq gͥ hanc sciensꝰ
sanctionis nr̃e paginã contraire mente obstinata preꝰ¬
sumpserit. hic & infuturo dĩ iudicio anathema sit nͥ
resipuerit. Ego petrus dĩ gr̃a presbit̾ cardinalis & sc̃ȩ
sedis romane legatꝰ subscripsi. & iuxta decreta confrĩs nr̃i Io¬
notũ fieri uolo. me abb̃is s btini Lamb̾ti nomine precib¬
⁊ ficdinatũ: Eggafridi capellam tũ ꝓ remedio animȩ meȩ. tum ꝓ
fr̃m deuotione ipsis fr̾ib concessisse. ita sane. ut nulli successoꝵ
meoꝵ hanc nr̃am concessionẽ liceat infringere. uł diminuere.
s fr̃s quiere & sme molestia qualib& prȩdictã eccłiolam possi¬
dentes. ꝓ me om̃ipotentis dĩ miscdiam ñ pigeat exorare.

Expanded text:
tertiam partem et cetera omnia quę ad altare pertinent fratres habebunt. tertiam partem et cetera omnia quę ad altare pertinent fratres habebunt. Est itaque locus iste cella sancti Bertini libera ut supra taxauimus per omnia in abbatis pendens prouidentia. Quicumque igitur hanc sciens sanctionis nostrę paginam contraire mente obstinata presumpserit hic et in futuro dei iudicio anathema sit nisi resipuerit. Ego Petrus dei gratia presbiter cardinalis et sanctę sedis Romanę legatus subscripsi et iuxta decreta confratris nostri Ionotum fieri uolo me abbatis sancti Bertini Lamberti nomine precibus inclinatum Egkefridi Capellam tum pro remedio animę meę tum pro fratrum deuotione ipsis fratribus concessisse ita sane ut nulli successorum meorum hanc nostram concessionem liceat infringere uel deminuere sed fratres quiete et sine molestia qualibet predictam ęcclesiolam possidentes pro me omnipotentis dei misericordiam non pigeat exorare.
Abbreviated transcription (Latin):
& illo rursus id postulante ab abb̃e cũ fr̾ib facta excõmunica.¬
tione idem confirmatũ est. Abbas uͦ p̃cib tam uiri quã nr̃is
acquiescens. locũ ingub̾natione accepit: ita ut de his quȩ iam
ibi collata sunt. aut in ꝑpetuũ ex deuotione. fideliũ ꝯferenda
tam in t̾ris quã in aliis reb nulli abbatũ aut alicui ꝑsonȩ. fa¬
cultas sit aliqͥd inde auferre. iminuere aut fraudare. Cete¬
rũ abbas ꝓuidebit semꝑ loco fr̃s totꝰ. & tales qui iuxta loci pos¬
sibilitatẽ seruitiũ dĩ scđ̾m monastichȩ religionis dignitatẽ
honeste faciant. Pret̾ea dedit idem uir tantũ terrȩ suȩ p̾fato
abb̃i quȩ reddet singłis annis.iii. firtones argenti: & abbas
ex sua beniuolentia concessit pͥori & fr̃̾ib ibi seruientib alta:¬
ris portiones cũ detimis minutis. ita uidelic& quod messiũ
& agnoꝵ qͥ ex decima obuenerint duas partes habebit abbas :¬

Expanded text:
et illo rursus id postulante ab abbate cum fratribus facta excommunicaet illo rursus id postulante ab abbate cum fratribus facta excommunicatione idem confirmatum est. Abbas uero precibus tam uiri quam nostris acquiescens locum in gubernatione accepit ita ut de his quę iam ibi collata sint aut in perpetuum ex deuotione fidelium conferenda tam in terris quam in aliis rebus nulli abbatum aut alicui personę facultas sit aliquid inde auferre inminuere aut fraudare. Ceterum abbas prouidebit semper loco fratres tot et tales qui iuxta loci possibilitatem seruicium dei secundum monasticę religionis dignitatem honeste faciant. Preterea dedit idem uir tantum terrę suę prefato abbati quę reddet singulis annis III-es firtones argenti et abbas ex sua beneuolentia concessit priori et fratribus ibi seruientibus altaris portiones cum decimis minutis ita uidelicet quod messium et agnorum qui ex decima obuenerint duas partes habebit abbas
Abbreviated transcription (Latin):
presentib. quia uir quid̾a uenerabilis laicus nomine Ides¬
baldꝰ. eccłam dictã E ggafridi capella quã pater eiꝰ fggafridꝰ
fundare ceꝑat. instaurare instituit. Ibidem itaq ꝓ remedio ani¬
mȩ suȩ & patris. & matris suȩ & uxoris. filioꝵq suoꝵ illic huma¬
toꝵ: octoginta terrȩ suȩ mensuras &.uͫi. uaccas do scẽq genit̾ti
eiꝰ maRie ꝑ nos dedit in manꝰ uen̾abilis filii nr̃i Lamb̾ti abb̃is
S b̾tini in usus fr̃m ibi seruientiũ. Facta autẽ hac donatione
apud taruennã in nr̃a p̾sentia & archidiaconoꝵ nr̃oꝵ herb̃ti
& uualteri. Uualteriq custodis. & alioꝵ pluriũ. mox uiro p̃fato
id petente om̃s quicũq donũ hoc ulteriꝰ infringerent. excõmu¬
nicationis peste innodauimꝰ. Quo facto rursus ipse cũ hugo¬
ne canonico de furnis & laicis plurib in capłm s btini ueni¬
ens. dedit eande donationẽ in p̾sentia fr̃m modo supͣdicto.

Expanded text:
presentibus quia uir quidam uenerabilis laicus nomine Idesbaldus ecclesiam dictam Eggafridi Capella quam pater eius Eggafridus fundare ceperat instaurare instituit. Ibidem itaque pro remedio animę suę et patris et matris suę et uxoris filiorum que suorum illic humatorum octoginta terrę suę mensuras et VII uaccas deo sanctę que genitrici eius Marię per nos dedit in manus uenerabilis filii nostri Lamberti abbatis sancti Bertini in usus fratrum ibi seruientium. Facta autem hac donatione apud Taruennam in nostra presentia et archidiaconorum nostrorum Herberti et Walteri Walteri que custodis et aliorum plurium mox uiro prefato id petente omnes quicumque donum hoc ulterius infringerent excommunicationis peste innodauimus. Quo facto rursus ipse cum Hugone canonico de Furnis et laicis pluribus in capitulum sancti Bertini ueniens dedit eandem donationem in presentia fratrum modo supradicto
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. firma in posterũ & inconuulsa uolumꝰ ꝑmanere.
ita quȩ a nr̃is olim p̃decessorib constituta sunt. nulla a nob̾
debent imminutione conuelli. Quã obrem ȩccłas illas Lis¬
uiso Rob̾ti archidiacom nr̃i assensu. & clericoꝵ nr̃oꝵ sub¬
scriptione. audita qͦ in idipsũ domini papę Calixti confir¬
matione: nos etiã presente Godescalco ipsoꝵ altariũ ꝑsona.
& in hocipsũ assensũ prebente. nr̃a auctoritate eccłas eascłe
beato b̾tino in ꝑpetuo iure a modo possidendas. ꝯcedimꝰ.
& pͥuilegii nr̃i astipulatione roboramꝰ. quẽ ad modũ a prȩ¬
decessore nr̃o domno Lamb̾to olim concessũ est: & apłicȩ se¬
dis auctoritate confirmatũ. Si qua gͥ deinceps eccłiastica
scłarisue ꝑsona contͣ apłici decreti & huiꝰ nr̃i pͥuilegii pa¬
ginã ire. uel aliquã inferre iniuriã prȩsumpserit: diuinȩ
ultioni subiaceat. & ab ȩccła di donet resipuerit alienꝰ fiat.¬

Expanded text:
fuerint firma in posterum et inconuulsa uolumus permanere ita quę a nostris olim predecessoribus constituta sunt nulla a nobis debent imminutione conuelli. Quamobrem ęcclesias illas Lisuiso Roberti archidiaconi nostri assensu et clericorum nostrorum subscriptione audita quoque in idipsum domini pape Calixti confirmatione nos etiam presente Godescalco ipsorum altarium persona et in hocipsum assensum prebente nostra auctoritate easdem ęcclesias beato Bertino in perpetuo iure amodo possidendas concedimus et priuilegii nostri astipulatione roboramus quemadmodum a predecessore nostro domno Lamberto olim concessum est et apostolicę sedis auctoritate confirmatum. Siqua igitur deinceps ęcclesiastica secularis ue persona contra apostolici decreti et huius nostri priuilegii paginam ire uel aliquam inferre iniuriam presumpserit diuinę ultioni subiaceat et ab ecclesia dei donec resipuerit alienus fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ilius ⁊ fr̃ merito tuus o pia mat̾ bti
Laudib imm̃sis celeberrima plebs sithiensi
Unã cũ reputem tͥ ñ satis ẽẽ salutẽ:
Me ꝯferre putes tͥ cũ patre mille salutes
Ergo faue simonit q̃so pat̾ alme leont. Queso taue ai pa¬
Cui qđ ꝯcepi dudii. mͦ serib̾e cepi.a
Taude dĩ festa nr̃i patͥs inclita gesta

Expanded text:
frater merito tuus, o pia mater, Laudibus immensis celebremus, plebs Sithiensis. Unam cum reputem tibi non satis esse salutem, Me conferre putes tibi cum Patre mille salutes. Ergo fave Simoni, quaeso, Pater alme, Leoni, Cui quod concepi dudum, modo scribere coepi Laude Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Palustrẽ etiam terrã quȩ inter arabilem terrã de arkas &e elstͤ
ultra uetus monasteriũ & moriente uetꝰ fossatum in silua. ac int̾
hindringeled & uetustã mere atq in occidente nouũ fossatum
interiacet. quã pater m̃s balduinꝰ comes serbodone ad uocato
concedente sc̃o b̃tino. quia ei in corpore uiuenti tradita fuerat
liberam possidenda confirmauit. ac qͥcqͥd infra notatos ter.¬
minos. in piscariis siue in allioꝵ terris in p̃senti utilitatis ẽ seu
in futurũ in pratis. in paschius uł quolib& mͦ accreuerit. ꝓpͥis
ȩccłȩ usib ꝓfuturũ reconfirmo: ita sane ut nulli hominũ li¬
ceat exinde sibi quicꝗͣ. uris uendicare. nͥ qͦd ꝑ abbis uolunta¬
tem capło concedente legitime obtinuerit. Decimã qͦ redditu¬
um de berquariis & uaccariis & de noua terra inbroburgensi
castellaria quã pater m̃s eccłe concessit concelo: ce cȩtera quȩ¬

Expanded text:
Palustrem etiam terram que inter arabilem terram de Arcas et Elsled Palustrem etiam terram que inter arabilem terram de Arcas et Elsled ultra uetus monasterium et in oriente uetus Fossatum in silua ac inter Hindringled et uetustam mere atque in occidente nouum Fossatum interiacet quam pater meus Balduinus comes Gerbodone aduocato concedente sancto Bertino quia ei in corpore uiuenti tradita fuerat liberam possidendam confirmauit ac quicquid infra notatos terminos in piscariis siue in alliorum terris in presenti utilitatis est seu in futurum in pratis et pascuis uel quolibet modo accreuerit propriis ęcclesię usibus profuturum reconfirmo ita sane ut nulli hominum liceat exinde sibi quicquam iuris uendicare nisi quod per abbatis uoluntatem capitulo concedente legitime optinuerit. Decimam quoque reddituum de berquariis et uaccariis et de noua terra in Broburgensi castellaria quam pater meus ecclesie concessit concedo preterea u
Abbreviated transcription (Latin):
Rudenter satis antiquoꝵ excogitauit sollertia. ut litteris
cõmendarent & firmarent quȩ honeste ac recte a se facta poste.¬
ros latere nolebant. Unde & ego Rob̾tꝰ gr̃a di flandrensium
comes ad noticiam tam futuroꝵ quã presentiũ hic annotari uo-¬
liu qualiter assensũ prebuerim humillimȩ petitioni abb̃is io¬
hannif & fr̃m de cenobio s b̾tini de uilla eoꝵ quȩ dicit᷑ arbas.
comitis fuerat qui eam s b̾tino tradiderat. ita s btini frmq
om̃i lege scłari soli eccłȩ subdita sine aliqua alicuis comitis si¬
ue potentis ui uel molestia firma libertate in ꝑpetuũ ꝑma¬
neat. Suꝑ omĩa de paschius porcoꝵ uel pecoꝵ eiusdde uillȩ in
uicina silua Ruholt dicta antiquo iure pastentiũ antiquariȩ
kartȩ eoꝵ assentiens annui. ut nullus alio nͥ abbas predicte
eccłe aut ĩpositus siue missꝰ eiꝰ inde exigat & accipiat quicqͥt
quasi ꝓ respectu siluestris pasturȩ & exigendũ & accipiendũ est.

Expanded text:
rudenter satis antiquorum excogitauit sollertia ut litteris commendarent et confirmarent quae honeste ac recte a se facta posteros latere nolebant. Unde et ego Balduincomes ad notitiam tam futurorum quam presentium hic annotari uolui qualiter assensum prebuerim humillimę petitioni abbatis Iohannis et fratrum de cenobio sancti Bertini de uilla eorum que dicitur Arcas comitis fuerat qui eam sancto Bertino tradiderat ita sancti Bertini omni lege seculari soli ęcclesię subdita sine aliqua alicuius comitis siue potentis ui uel molestia firma libertate in perpetuum permaneat. Super omnia de pascuis porcorum uel pecorum eiusdem uillę in uicina silua Ruholt dicta antiquo iure pascentium antiquarię kartę eorum assentiens annui ut nullus alius nisi abbas predictę ecclesię aut prepositus siue missus eius inde et exigat et accipiat quicquid quasi pro respectu siluestris pasture et exigendum et accipiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut rata ꝑmaneant annuo. Quicũq uͦ suadente diabolo hoꝵ
omiũ confirmationẽ futuris temporib in aliqͦ uiolare prȩ¬
sũpserit. accusante se iniqͥtate sua conuictꝰ qͥnq libras auri
pͥncipi terrȩ ꝑsoluere cogatur. & irritũ fiat qͦd miq p̃sũpsit.
Actũ est hoc anno incarnationis dñi. m.xͦc iͦii. mdictiõe pͥma.¬
in presentia p̃dicti comitis Rob̾ti & filii eiꝰ Rob̾ti & ꝓcerum
suoꝵ. qͦs ob testimoniũ hic annotari placuit. Tel les

Expanded text:
o. Quicumque uero suadente diabolo horum omnium confirmationem futuris temporibus in aliquo uiolare presumpserit accusante se iniquitate sua conuictus quinque libras auri principi terre persoluere cogatur et irritum fiat quod inique presumpsit. Actum est hoc anno incarnationis domini MXCIII indictione in presentia predicti comitis Rodberti et filii eius Rodberti et procerum suorum quos ob testimonium hic annotari placuit. Signum
Abbreviated transcription (Latin):
pater suus censũ terrȩ suȩ semꝑ retinuerat. neq stramen equoꝵ
nͥ cũ uoluntate abb̃̾is in curia haberet. Cũ uͦ milites uillȩ in
expeditionẽ comitis moniti ꝓficisci deberent. p̃positꝰ cũ consilio
ministerialis & scabinoꝵ de uno pauꝑiori milite redemptionẽ
accipiens. u. solidos &.iiiͬ. nũmos ministeriali ad expensas
suas in hostẽ comitis in auxiliũ daret. reliquȩ uͦ militũ rede¬
ptiones siquȩ fuerint. non ad ministerialẽ s ad abb̾em ꝑti¬
neret. Postremo nullã iniuriã in p̃dicta uilla faceret. Ꝙ si in
eade uilla qͦd homines pand uocant accipitur. nusquã nͥ in
curia abb̃is deponetur. Et de om̃ib submanentib seu hospitibꝰ
abbatis uel de reb eoꝵ qui inburgo uł in uilla manent. mut¬

Expanded text:
pater suus censum terre sue semper retinuerat; neque stramen equorum, pater suus censum terre sue semper retinuerat; neque stramen equorum, nisi cum voluntate abbatis, in curia haberet. Cum vero milites ville in expeditionem comitis moniti proficisci deberent, prepositus, cum consilio ministerialis et scabinorum, de uno pauperiori milite redemptionem accipiens, quinque solidos et quatuor nummos ministeriali, ad expensas suas in hostem comitis, in auxilium daret; relique vero militum redemptiones, si que fuerunt, non ad ministerialem, sed ad abbatem pertinerent. Postremo, nullam injuriam in predicta villa faceret. Et si in eadem villa quod homines pand vocant accipitur, nusquam, nisi in curia abbatis, deponetur. Et de omnibus submanentibus seu hospitibus abbatis, vel de rebus eorum qui in burgo vel in villa manent, min