comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ hõ qui uiuit: & nͣ udebit mor¬
tem: Nut quis eruet animã suam
de manu inferi: Scio enim qr nullus
hõ carneus. euadet mortem: neq
animã suam seruabit ab inferis.
s noui qi dm̃ qͥ sub uelamento carniᷤᷤ
latebat absconditus. mors & infernꝰ
nͣ debeant retinere Abi sunt mĩscdie
te tua: si hic ñ resuscitat᷑. Nemor
pectant. Quos continui insimi meo
multarum gentium: quos congrega¬
ui tͣnqͣ. insinu inuna domo creduli
tes dicera. Ecce relinquet᷑ uob̾ domꝰ
urã deserta. Bñdictꝰ dñs ineternũ
fiat fiat. Ecce bñdictus ecce głosꝰ. ẽ
redit ex inferis. cũ se p̃bq discipłis:
cũ eccłs pia uota & desideria restituit
dicens. ecce ego uob̾scum sum õĩb di¬
ebus usq ad comsuminatõnem scłi:
miseratõne restituat qr ipsi ẽ głã & ĩ
ꝑiuim cũ eterno padre isꝑu sc̃o insclã

Expanded text:
Quis est homo qui vivet, et non videbit morQuis est homo qui vivet, et non videbit mortem: aut quis eruet animam suam de manu inferi? Scio quia nullus homo carneus evadit mortem, neque animam suam servabit ab inferis. Sed novi quia Deus sub velamento carnis latebat absconditus, quem mors et infernus non debeant retinere. Ubi sunt misericordiae te tua? Si hic non resuscitatur? Memorspectant. Quod continui in sinu meo multarum gentium. Quos congregavi tamquam in sinu, in una domo credulittes diceret: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Benedictus Dominus in aeternum, fiat, fiat. Ecce benedictus, ecce gloriosus cum redit ex inferis: cum se praebet discipulis, cum Ecclesiae vota et pia desideria restituit, dicens sanctis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . miseratione constituat. Quia ipsi est gloria et imperium cum aeterno Patre
Abbreviated transcription (Latin):
quiescebat que conturbabant᷑ de obitu
eius. Amorasti dies temꝑis euis. dies
istius sunt diminuti ut uelotius reme¬
arꝙ ad patrem. Perfudisti eũ confusio¬
ne: confusione utiq mortis. Hec apł̃i ig¬
surgere debere. Qoͦ aut ħ nescirent
eugłista commemorat. Nam de dilec¬
to discipło ait. Nondum enim ferebãt¬
sciebant scripturas: qr oporteret illũ
amortuis resurgere: & petro quasi de¬
liramenta uisa sunt. uerba resurrec¬
tõnis huius. Thomas autem ait. Ni¬
si uidero: non credam. Ido gͦ talia lo¬
quebant᷑ apłi. quasi exꝓbrantes patͥ.
qr ignorabant eum ab inferno red̾re.
His gͥ succedens eccl̃a dicit. Us qͦ dͣs
irasceris in finem exardescet sic̃ igns
ira tua Quã diu irasceris. ut eum a
stantia: nisi mieo quem postulo reuerti
de tartaro. Nunquid enim uane q̃¬
stiusti om̃s filios hominum: Si eiͣ
illos non uane s ueraciter in spere¬
surrectõnis constituist. quantoma¬
gis filium tuum debes resuscitare:

Expanded text:
quiescebat; quae conturbabantur de obitu ejus. Minorasti dies temporis ejus. Dies illius sunt diminuti, ut velocius remearet ad Patrem. Perfudisti eum confusione. Confusione utique mortis. Habere resurgere. Quod autem hoc nescirent, evangelista commemorat. Nam de dilecto discipulo ait: Nondum enim sciebat Scripturas: quia oporteret illum a mortuis resurgere . Et Petro quasi deliramenta visa sunt verba resurrectionis hujus. Thomas autem ait: Nisi videro, non credam . Ideo ergo talia loquebantur apostoli quasi exprobrantes Patri: quia ignorabant eum ab inferno redire. His igitur succedens, Ecclesia dicit: Usquequo, Deus, irasceris in finem: exardescet sicut ignis ira tua? Quamdiu irasceris, ut eum a stantia, nisi in eum quem praestolor reverti de tartaro. Numquid enim vane constituisti omnes filios hominum. Si enim illos non vane, sed veraciter in spe resurrectionis constituisti, quanto magis Filium tuum debes resuscitare!
Abbreviated transcription (Latin):
uicuus suis. uideis ac pͥncipib sacer¬
dotũ qui dicebant. Uab. qui destru¬
is templũ di. & pꝰ tͥduum reedificabaᷤ
illud. descende de cruce. Et exal¬
tasti dext̾am depͥmentium euͣ: cuͣ
hunulias eum inmortem. Letifica¬
sti om̃s inimicos eius. pilatum cum
gentib & uideis. Quertisti adiuto¬
rium gladii eiꝰ. cuͣ nͣ ꝓficit inuideis
sermo p̃dicatõnis eius. Et nͣ es auxi¬
liatus ei inbello. inconflictu utiq
passionis. D estruxisti eum ab emũ¬
datõne. Si eniͣ alligata fuiss mundi¬
tia eiꝰ: nͣ utiq uestimenta eiꝰ nr̃a faci¬
nora inquinassent sic̃ ipse ait. Asꝑ¬
sus est sangius eoꝵ suꝑ uestimenta
mea. & oĩa indumenta mea inquina¬
ui. Nã it̾ iniquos reputatus est: &

Expanded text:
ac principibus sacerdotum, qui dicebant: Vah! qui destruebas templum Dei, et post triduum reaedificas illud: descende de cruce . Exaltasti dexteram deprimentium eum. Cum humilias eum in mortem. Laetificasti omnes inimicos ejus. Pilatum cum gentibus et Judaeis. Avertisti adjutorium gladii ejus. Cum non profuit Judaeis sermo praedicationis illius. Et non es auxiliatus ei in bello. In conflictu utique passionis. Destruxisti eum ab emundatione. Si enim alligata fuisset munditia ejus, non utique vestimenta ejus nostra facinora inquinassent: sicut ipse ait: Aspersus est sanguis eorum super vestimenta mea, et omnia indumenta mea inquinavi . Na
Abbreviated transcription (Latin):
concisi gladiis discedebant a conspectu
eius. Et odientes eum infugam con¬
uertam. De demoniis etus dic̃ iniquis:
qui coiam eo sepuis fugiebant claman¬
tes. Qd uenisti anͣ tempꝰ torquere nos.
Seimus qr tues dĩ filius. Et ueritas
mea & miscd̃ia mea cum ipso. Ueritas:
qr ea quȩ ame audiuit loquit᷑: nuscd̃ia

Expanded text:
tamquam conscissi gladiis, discedebant a conspectu ejus. Et audientes eum in fugam convertam. De daemonibus dicit iniquis: qui coram eo saepius fugiebant, clamantes: Quid venisti ante tempus torquere nos? Scimus quia tu es Filius Dei . Et veritas mea, et misericordia mea cum ipso. Veritas, quia ea quae a me audivit
Abbreviated transcription (Latin):
nitum ponam illum: excelsum p̃regib
terre. Est enim dñs iħ̾c pͥmogenitus
ex mortius. sic̃ ait apłs: excelsus factus
celos ascendens: regna mundi cuucta
subitiens. Ineternum seruabo illi
miscdiam meam: & testamentũ meum
fidele ipsi: in eccła quam ꝑ misediam
& testamentum p̃ceptoꝵ suoꝵ redemit.
becpnca ꝓpetualiter conseruat. Et po¬

Expanded text:
nitum ponam illud excelsum prae regibus terrae. Est enim Dominus Jesus primogenitus ex mortuis : sicut ait Apostolus: Excelsus factus, coelos ascendens: regna mundi cuncta subjiciens. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et testamentum meum fidele ipsi. In Ecclesia quam per misericordiam, et testamentum praeceptorum suorum redemit, haec in ea perpetualiter conservantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
eis bũplacita fuerunt precepta tua
patrẽ loquit᷑. Tunc locutus es ĩ
uisione scĩs tus: ꝓphetis reliquisq
electis Et dixisti posu aduitoriũ ppło
scilicet. Iupotente. idẽ suꝑ diabolum:
qͦ oppͥmer&r suꝑbiam eiꝰ. Et exaltaui

Expanded text:
eis beneplacita fuerunt praecepta tua:eis beneplacita fuerunt praecepta tua:Patrem loquitur: Tunc locutus es in visione sanctis tuis. Prophetis, reliquisque electis. Et dixisti, posui adjutorium. Populo scilicet. In potentem. Id est, super diabolum, qui opprimeret superbiam ejus. Et exal
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s similiter ꝑibitis. Ex ultant gͦ am¬
bo innomine dnũ: cũ uł ille lum̃ mun¬
di uenre uaticinat᷑ uł iste eũ uupso
mundo iam lucere signis uirtutib q
demonstrat. Tium brachium eum
potentia. fortitudo tua: contra ea quȩ
uolueris efficacit̾ p̾ualebit. Pirme¬
tͣ manus tua: oꝑa que facis in mundo.
Et eraltetur dertera tua: maiestas
tua: uł eccłia ingentib ad quisitis.
Iusticia & iuidicium p̃paratõ sedis tuȩ.
Nisi qͥs pͥꝰ iusticiam. & iudicium fecerit.
non potest effici sedes tua. Miscdia
& ueritas precedent fatiem tuam
⁊inspectõ faciei tue conuertitur. Se¬
atus ppłs qui scit iubilatõnẽ ꝑ quam
mundi nequitie collidantur. sic̃ quõ¬
dam ad iubilatõnẽ iħu & sacerdotũ
iherico corruit. mundi figuram te
des atq custodientes eam. Qmͣ
gła uirtutis eoꝵ tu es. Inte enim glo¬
riant᷑ & non malio. Et inbñplaci
to exaltabit᷑ cornu nr̃m. Sicut enĩ

Expanded text:
omnes similiter peribitis. Exsultent ergo amomnes similiter peribitis. Exsultent ergo ambo in nomine Domini: cum vel ille lumen mundi venire vaticinatur: vel iste eum in ipso mundo jam lucere, signis virtutibusque demonstrat. Tuum brachium cum potentia. Fortitudo tua cum ea qua volueris, efficacia praevalebit. Firmetur manus tua. Opera quae facis in mundo. Et exaltetur dextera tua. Majestas tua, vel Ecclesia in gentibus acquisita. Justitia et judicium praeparatio sedis tuae. Nisi quis prius justitiam judiciumque fecerit, non potest effici sedes tua. Misericordia et veritas praecedunt faciem tuam.et inspectio faciei tuae convertitur. Beatus populus qui scit jubilationem. mundi nequitiae collidentur: sicut quondam ad jubilationem Jesu, et sacerdotum, Jericho corruit, mundi figuram tentes atque custodientes eam. Quoniam gloria virtutis eorum tu es. In te enim gloriantur, et non in alio. Et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
maris: Tnotum aut̃ fluctuũ eiꝰ tu miti¬
gas. temptatõnes quas commouent
seruistus. Tu humiliasti sieͣ uul¬
neratũ suꝑbum. diabolum: qui ẽ cla¬
uis crucis tuę sautiatꝰ. humiliatꝰ in
spoliis. Et inuirtute brachii tui. dis¬
ꝑsisti inimicos tuos.: Satellites eiꝰ. Tui
fiunt celi & tua ẽ terra: apłi uł reliqͥ
sci: qͥ interris positi celestẽ uitam aqt̃.
Orbem terrarũ & plenitudinẽ eius
tu fundasti. Hau dubiũ est huiꝰ mun¬
di pleuitudinẽ ate ꝓcreatam. S s
illam uiuoꝵ terram. inqua plenitudo
sc̃ĩtatis ẽ: te introducente in habitauit
tu parasti electis tiuis. Equilonẽ ꝙ
mare tu creasti Aqͥlo antixꝑc intelli¬
gitur: de quo ait dñs ad iherenam: ab
aquilone pandet᷑ om̃e malum: suꝑ cũc¬
tos habitatores terre. Thabor & her¬
mon in nomine tuo exultabunt. tuum¬
quidem anathema interp̃tatur: sic̃
in quadragesimo pͥmo exposumꝰ psal
dit. in quo peccata anathematirari
iubent᷑ dicente dño: nͥ penitentiã egeritis

Expanded text:
bus. Motum autem fluctuum ejus tu mitigas. Tentationes quas commovent servis tuis. Tu humiliasti sicut vulneratum superbum. Diabolum, qui clavis crucis tuae sauciatus, humiliatus est in spoliis. Tu in virtute brachii tui dispersisti inimicos tuos. Satellites ejus. Tui sunt coeli, et tua est terra. Apostoli vel reliqui sancti: qui in terris positi, coelestem vitam agunt. Orbem terrarum et plenitudinem ejus tu fundasti. Haud dubium est hujus mundi plenitudinem a te procreatam. Sed et illam vivorum terram, in qua plenitudo sanctitatis, te introducente, inhabitabit, tu praeparasti electis tuis. Aquilonem et mare tu creasti. Aquilo Antichristus intelligitur. De quo ait Deus ad Jeremiam: Ab aquilone pandetur malum super cunctos habitatores terrae . Thabor, et Hermon in nomine tuo exsultabunt. Hquam, anathema interpretatur: sicut in quadragesimo primo exposuimus psalmdit, in quo peccata anathematizari jubentur, dicente Domino: Nisi poenitentiam egeritis,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit ex homine. Inueni dd̃ seruũ
meum. Inuenit eum elegit utiq: ut
ex eius genere assumer& carnem. Qd̃
autͣ ait seruum. apłs explanat: non ra¬
pugͥm arbitratꝰ est cẽ se equalem dõ:
s formam serui accepit. Oleo sc̃o meo
uuxi eum: non tͥsti & corrupto. s pleno
leticia & scĩtate Mauus eium mea
auxiliabit᷑ ei & brachium confortabit

Expanded text:
sumpsit ex homine. Inveni David servum meum. Invenit eum: elegit utique, ut ex ejus genere assumeret carnem. Quod autem ait, servum, Apostolus explanat: Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo: sed formam servi accepit . Oleo sancto meo unxi eum. Non tristi et corrupto, sed pleno laetitia, et sanctitate. Manus enim mea auxiliabitur ei
Abbreviated transcription (Latin):
Incelis p̃parabit᷑ ueritas tua: in apłis pͣ¬
destinat᷑. Hinc uox patris. Disposui
testamentũ electis meis.: doctorib eccde¬
siarũ: ut ad quisitos ꝑ grãm ppłos. uł do¬
ceant uł iuforment. ⁊uram dauid ser¬
uo meo: xͦ dũo qͥ ex genere dd carne̾ assũ

Expanded text:
In coelis praeparabitur veritas tua. In apostolis praedestinatur. Hinc vox Patris: Disposui testamentum meum electis meis. Doctoribus Ecclesiarum, ut acquisitos per gratiam populos, vel doceant, vel informent: Juravi David servo meo.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. illiro ostendit᷑ ut nullus asq spe
recuperatõnis ab eccł̃a arceat᷑: qr sicut
seueritas diuina terret arguente ui¬
sticia: ita pietas reparat moderante
clem̃tia. Semel iuraui in scõ meo. si¬
Si dd mentiar. Nullo mendac̃o cir¬
cumscbit᷑ ds̃: sic̃ ait euangłista. Iota
unum aut unus apex. ñ p̾teri bit a
lege donec omnia fiant. Semen eiꝰ
ineternum inauebit: ppłus adquisitꝰ.
Et thronus eiꝰ sic̃ sol inconspectu
neo. Ipsam eccłiam ĩclaritate fature
ꝓmitcit. Et sicͣ luna ꝓfecta in eternũ.
tota lucida dota ꝑfecta. nullum obscu¬
ritatis continens neuum. Et testis in
monium reddidit. de oꝑe patris in
mundo: incelis ẽ euebendus: Hinc
ad patrem uox apłica. Tu uͦ repulist
es desperisti. Quia seꝑamur a regno nr̃o:
patit᷑. xꝑc. Distulisti xͫ tuum: traden¬
do eum mimicis. Euertisti testam̃tũ
serui tui. ꝑ qͦd̾ ꝓmiserat nos secũ regna¬
re. P rofanasti interra scũarium eiꝰ. ꝓ¬
miseras enim quod non dares sanctũ

Expanded text:
tur: illud ostenditur, ut nullus sine spe recuperationis ab Ecclesia arceatur: quia sicut severitas divina terret, arguente justitia: ita pietas reparat, moderante clementia. Semel juravi in sancto meo. ISi David mentiar. Nullo enim mendacio circumscribitur Deus: sicut ait evangelista: Iota unum aut unus apex non praeteribit a lege, donec omnia fiant . Semen ejus in aeternum manebit. Populus acquisitus. Et thronus ejus sicut sol in conspectu meo. Ipsam Ecclesiam in claritate futurae omittit. Et sicut luna perfecta in aeternum. Tota lucida, tota perfecta: nil obscuritatis continens in se. Et testis in monium reddidit de opere Patris in mundo, in coelos est evehendus. Hinc ad Patrem vox apostolica. Tu vero repulisti et despexisti. Quia separamur a rege nostro, dum patitur. Distulisti Christum tuum. Tradendo eum inimicis. Avertisti testamentum servi tui. Per quod promiserat nos secum regnare. Profanasti in terra sanctuarium ejus. Promiseras enim quod non dares sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
cornu eiꝰ. fortitudo eccłe sanguine suo
redempte. Et ponam iumari ma¬
num eiꝰ: ostendam oꝑa eius inmuͣ¬
do. Et in fluminib dexteram eiꝰ. suꝑ
principatus & ꝑ otestates mundi.
Ipse inuocabit me pat̾ m̃s estu ds̃
nĩs & susceptor salutis meȩ. Sepiꝰ eiłi
eũ inuocasse patrem & dm̃ in etigłiis
legimus: sic̃ illud eͣ Pat̾ clarifica me
apͥd̾ tenet ipsũ. & tt̾m. Pat̾ ĩ manus

Expanded text:
rnu ejus. Fortitudo Ecclesiae sanguine suo redemptae. Et ponam in mari manum ejus. Ostendam opera ejus mundo. Et in fluminibus dexteram ejus. Super principatus et potestates mundi. Ipse invocabit me, Pater meus es tu: Deus meus et susceptor salutis meae. Saepius eum invocasse Patrem Deum, in Evangeliis legimus: sicut illud est: Pater, clarifica me apud temetipsum . Et iterum: Pater, in manus
Abbreviated transcription (Latin):
na: quod incerp̃tat᷑ rogo: aut depͣcor.
E hic. ita ht inhebraico. Rogo dñe.
seruum peccati. Quia nͣ habeo inqͥt
dños homines: qr non habeo dñm
peccatum: nec enĩ regnat peccatũ
tuus sum. Grande meritum. Deni¬
q drͣ de moyse: s nͣ sicͣ seruus mͣs
moyses. Et abraham. & ysaac os
iacob: dicunt᷑ serui dñi. Propt̾ea
&e apłs ita incipit: paulus serius
iħu .rͥ. Dirupisti uincła mea: tͥ
sacrificabo hostiam laudis. Uere
magnȩ felicitatis est ire ad dnm: ut
non habeat conscientiã inquinatã.
Quicumq sc̃s morit᷑ sua morte. lic&
sit sẽs. qui mi scd̃iam operatus sit.
fecerit signa demones eiecerit. nͣ

Expanded text:
 , quod interpretatur rogo, aut deprecor.  , quod interpretatur rogo, aut deprecor. Et hic ita habet in Hebraico: Rogo, Dominservum peccati. Quia non habeo, inquit, dominum hominem, quia non habeo dominum peccatum . Non enim regnat peccatum tuus sum. Grande meritum. Denique dicitur de Moyse: sed non sicut servus meus Moyses. Et Abraham, et Isaac, et Jacob dicuntur servi Domini. Propterea et Apostolus ita incipit: Paulus servus Jesu Christi. Dirupisti vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. Vere magnae felicitatis est, ire ad Dominum: ut non habeat conscientiam inquinatam. Quicumque sanctus moritur sua morte licet, sit sanctus qui misericordias operatus sit, fecerit signa, daemones ejecerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
hominibꝰ passus est: dñs ꝓseruo:
iustus ꝓ peccatore: quȩ equalitas:
S qmͣ nichil aliud habos seruus
quod recribuat dño. d̾s quasi
clemens ꝓ equali accipit marcy¬
rium: quasi si quis diues pauerit
qs nͣ habeat pauꝑ quod illi appo¬
nat. ꝙ familie ipsius: d solũ di¬
cat illi intra indomũ clientistui.
pauꝑ sicͣ illa uidua quȩ duo mi¬
nuta contulit. Calice̾ salutaris hͣ
in suo martyre coronatur. E recio¬
sa inconspectu dñi: mors scõrũ eiuio
Respondeant nuinc uidei: quo nͦ om̃e
copꝰ humanũ. dicunt eẽ immundũ
inlege. Deniq si quis mouatur apd
uideos siue ꝓpħa. sine qualiscumq sc̃s.
siquis eum tecigerit ꝙ sacerdos. usq
ad uesꝑam immundus est. hoc scdm
literam in lege scriptum est. Dicamꝰ
illis. Si mortui corpꝰ immundũ est.
quomͦ nunc drͣ. p̃ciosa est inconspec¬
tu dñi mors scorũ eiꝰ Si pͣciosum
ẽ corpꝰ sc̃i morientis: quomͦ ĩmundu
est. Ergo hic de euglista drͣ: de mar

Expanded text:
servo, justus pro peccatore. Quae aequalitas? Sed quoniam nihil aliud habet servus quod retribuat Domino: Deus quasi clemens pro aequali accipit martyrium. Quasi si quis dives paverit et non habeat pauper quod illi apponat, et familiae ipsius, et solum illi dicat, intra in domum clientis tui,pauper, sicut illa vidua quae duo minuta contulit . Calicem salutaris, aut in suo martyre coronatur. Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Respondeant nunc Judaei: quoniam omne corpus humanum dicunt esse immundum in lege. Denique si quis moriatur apud Judaeos, sive propheta, sive qualiscumque sanctus, si quis eum tetigerit etiam sacerdos, usque ad vesperam immundus est . Hoc secundum litteram in lege scriptum est. Dicamus illis: Si mortui corpus immundum est, quomodo nunc dicitur: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus? Si pretiosum est corpus sancti morientis, quomodo immundum est? Ergo hic de evangelista dicitur, de mart
Abbreviated transcription (Latin):
dignet᷑. ut cõpresso bello carnali
caritatis sue nob̃ pace largita.
suis mereamur adiungi ꝓmeritiᷤ:
ipsi gła eum eterno patre & sp̃u
scoͣ. iͣ secula seculorũ ameN.

Expanded text:
dignetur, ut compresso bello carnali, ac charitatis suae nobis pace largita: suis mereamur adjungi pro meritis. Ipsi gloria cum aeterno Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tiat᷑. Nos autͣ dicanius dd̃ uera ui¬
.xisse: quod sit omĩs ho mendar
Quandui homines sumus: mtim.
Qndui auͣ fuei̾mꝰ dii: desinemus
mentiri. Ubi eniͣ sunt emulationeᷤ
ꝙ ꝯtentiões in uob̃: nonne hoĩes estis.
ꝙ scdm homine̾ ambulatis: Ergo ego
dixi dii estis. & filii excelsi om̃s:

Expanded text:
tiatur. Nos autem dicamus David vera ditiatur. Nos autem dicamus David vera dixisse, quod omnis homo mendax. Quamdiu homines sumus, mentimur: quando autem fuerimus dii, desinimus mentiri. Ubi enim sunt aemulationes et contentiones in vobis, nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis ? Ego d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͦ & ip̃e mentit᷑. & ipse hõ eͣ.
Siaute̾ & ipse non mentit᷑ gͣ
hoc qd dicit. omis hõ mendar.
non est uerũ. Quom̾icumq
uerteris: incontrariũ uenit. E
qmͣ ip̃e homo ẽ: gͦ ipse mentit᷑
quod om̃is hõ mendar ẽ Ergo
alio genere mentit᷑. Uidecis gͦ.
qm sillogisini sunt philosopħoꝵ.
Deniq scđm hanc sententiam
texͥtur sillogismus aristotilis.
Et enĩ tu diecis. Ioquere ad alteruͣ
si mentiris : & uere dicis quod
mentiris. Ergo mentiris. Sillogiᷤ¬
mus ẽ. Uidece: quomͦ incontrariũ
uertit᷑ sententia. Quid eniͣ dicit¬
hic ᷑ sũ qui mecuͣ loqueris si men¬
tiris: & uerũ dicit hoc ipsũ quod
mentiris. Ergo mentiris. Et ini eo¬
dem sermone fit: ut uera dicat
&s mentiat᷑. Ppt̾ea lectum ẽ mapło
Uidece ne quis uos decipiat ꝑ phi¬
losophiam. & uanam deceptionẽ
hominum: sedm elementa inrindi.
Inuenerunt ꝙͣ philosophi sua de¬
ceptione & ꝓpͥa arte. quomͦ in eodẽ
sermone & uera quis dieat: ꝙ men¬

Expanded text:
se homo est. Si autem et ipse mentitur, ergo hoc quod dixit, Omnis homo mendax, non est verum. Quocumque verteris, in contrarium venit. Et quoniam ipse homo est, ergo ipse mentitur; quod omnis homo mendax est. Ergo alio genere mentitur. Videtis ergo, quia syllogismi sunt philosophorum. Denique secundum hanc sententiam texitur syllogismus Aristotelis. Denique tu dicis: Loquere ad alterum: si mentiris, et verum dicis quod mentiris: ergo mentiris. Videte quomodo in contrarium vertitur sententia. Quid enim dicit: O tu qui mecum loqueris: si mentiris, et verum dicis hoc ipsum quod mentiris: ergo mentiris, et in eodem sermone fit, ut verum dicat, et mentiatur. Propterea lectum est in Apoidete, ne quis vos decipiat per philosophiam et vanam deceptionem hominum, secundum elementa mundi . Invenerunt enim philosophi suas deceptiones ex propria arte: quomodo in eodem sermone, et vera quis dicat, et men
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ quid dirit: Credidi ꝓpter qd
locutus sum. Quid credidisti
finiuit. Placebõ corã dño: inregi¬
one uiuorũ. Dicit gͦ ꝓpħa. sredidi
ꝓpt̃ quod locutꝰ sum. Quid credi¬
di: Qmͣ placebo coram dño inre¬
gione uiuorum. Hoc credidi. &
hoc locutus sum. Quid autͣ locu¬
tus sum: Ego aut humiliatus
sum nimis. O magna intelligen¬
tia diuini sermonis. Credidi in
humiliatus sum niis. Quid au¬
tẽ est & terra ꝙ cinis. Ego autͣ
cliei mexcessu meo: omĩs homo
mendar. In hebreo aliter habet.
Ego dixi mexcessu meo omnis
ho mendaciũ. quod drͣ recam
Placebo dño inregione uiuorũ.
Q quod dicit hoc est. Placebo
dño: in regione uiorum. S eogi¬
tans humauã uitam. & cociside¬
rans diuersos errores: non inue¬
nio ueritatem iishoc mundo.
Siquidẽ ex parte cognoscimꝰ. & ex

Expanded text:
ur dixit: Credidi, propter quod locutus sum. Quid credidisti? finivit: Placebo coram Domino in regione vivorum. Dicit ergo propheta: Credidi, propter quod locutus sum. Quid credidi? Quoniam placebo coram Domino in regione vivorum. Hoc credidi, et hoc locutus sum. Quid autem locutus sum? Ego autem humiliatus sum nimis. O magna intelligentia divini sermonis! Credidi, inhumiliatus sum nimis. Quid autem est terra et cinis? Ego autem dixi in excessu meo: Omnis homo mendax. In Hebraeo aliter habet. Ego dixi in excessu meo: Omnis homo mendacium: quod dicitur ZECAM. Placebo Domino in regione vivorum: Et quod dicit, hoc est: Placebo Domino in regione vivorum. Sed cogitans humanam vitam, et considerans diversos errores, non invenio veritatem in hoc mundo. Siquidem ex parte cognoscimus, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Et. Potestestis inquit calice̾ meuͣ
bibere᷑ E contuio sequit᷑. Calicẽ
quideͣ meuͣ bibecis. Hoc aut̃ quare
diri  Ut intelligamus calice̾ passi¬
onis martyriũ ẽẽ. Grandis res: mar¬
tyrium. Quomͦ grandis res: Qmͣ
mine eius paticur. Qm diximus.
quod martyr nichil habq quod
recribuit. dnͣo: & dñs computant
illi ꝓ equalitate qm uidos seruum
suum. nichil aliud habere qͦd re

Expanded text:
it, calicem meum bibere? Et continuo sequitur: Calicem quidem meum bibetis . Hoc autem quare dixi? Ut intelligamus calicem passionis martyrium esse. Grandis res est martyrium. Quomodo grandis res? Quonnomine ipsius patitur. Quoniam diximus quod martyr nihil aliud habet quod retribuat Domino, et Dominus computat illi pro qualitate, quoniam videt servum suum nihil a
Abbreviated transcription (Latin):
rii ablutus. securꝰ uadit ad dñm.
disrupisti iuncła mea. Cathenis
constringit᷑. Se in martirio meo
dirupisti iuincła peccatorũ meore.
& de iuincłis plicasti mͥ coronã
iuccorie. Ubi enim habundauit
peccatum: suꝑhabundauit gr̃a.
Tibi sacrificabo hostiam laudis.
Post martirium: uͥ sacrificat.
In regione uiuorũ. Sacrificabo¬
ł inquit sacrificiũ. Qual e sacͥsi¬
eium᷑ Nũquid hyrcũ aut uitu¬
lum᷑ Illa uidaica erant: & tran¬
sierunt. Sacͥficabo tͥ hostia̾ laudi.
hec ẽ laus mr̃m. Sicut eniͣ mar¬
tyres laudant dñm in regione
iuuorum: ita & monachi qͥ die
&s nocte psallunt dño. debẽt ean¬
dem puritatem habere martirũ
Siquidem ipsi martyres sunt.
hoc monachi faciunt interris.
ota mea dño redda̾ in conspec.¬
tu omĩs ppłi eius. Que sunt orati¬
ones marcyrũ: Quȩ stͣ orationes

Expanded text:
ad Dominum. Dirupisti vincula mea. Catenis constringitur, sed in martyrio meo dirupisti vincula peccatorum meorum, et de vinculis plicasti mihi coronam victoriae. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Tibi sacrificabo hostiam laudis. Post martyrium ubi sacrificat? In regione vivorum. Sacrificabo, inquit, tibi sacrificium. Quale sacrificium? Numquid hircum, aut vitulum? Illa Judaica erant, et transierunt. Sacrificabo tibi hostiam laudis. Haec est laus martyrum. Sicut enim martyres laudant Dominum pure in regione vivorum, ita et monachi qui die et nocte psallunt Domino, debent eamdem puritatem habere martyrum, siquidem ipsi martyres sunt. hoc monachi faciunt in terris. Vota mea Domino reddam in conspectu omnis populi ejus. Quae sunt orationes martyrum? Quae s
Abbreviated transcription (Latin):
uerum. Dicit gͦ sese primũ credi¬
disse : & sic aliũ docere. Egoaut̃
humiliatus sum nimis. Quando
autͣ ad eptus sum gram dĩ: nͥ suͣ
elatus insuꝑbia. non me inflauit
nocicia S quid feci: Humiliatꝰ
sum nimis. Cameu quid docui᷑
Sermonem potui. ꝙ humilitatẽ
docere. Ego diri mercessu meo:
omĩs homo mendar. Docebam
iuquit̃ discipłm meũ: & conside¬
rans concẽplatione̾ celestẽ. &s co¬
gitans diuiniora: incellexi om̃e
quod homo nouit. eẽ mendaciũ.
Iuid eniͣ ueritatis potest eẽ in hoe
mundo: eum umbra sit uita nr̃a
suꝑ t̾ram: Si gͦ quidooo disciplin
conficet᷑ quod oiͣs h̃o mendar ẽ:
quanco magis nͣ debq se ex̾collere

Expanded text:
ere. Dicit ergo se primum credidisse, et sic alium docere. Ego autem humiliatus sum nimis. Quando autem adeptus sum gratiam Dei: non sum elatus in superbiam, non me inflavit notitia. Sed quid feci? Humiliatus sum nimis. Tamen quod docui sermone, potui et humilitate docere. Ego dixi in excessu meo: Omnis homo mendax. Docebam, inquit, discipulum meum, et considerans contemplationem coelestem, et cogitans diviniora: intellexi omne quod homo novit, esse mendacium. Quid enim veritatis potest esse in hoc mundo, cum umbra sit vita nostra super terram? Si ergo qui docet discipulum, confitetur quod omnis homo mendax est: quanto magis d
Abbreviated transcription (Latin):
nuliatus sum nunis. & dixi omis
homo mendar. oiͣs ho umbra. oĩs
hõ ymago: ꝓtantis beneficiis qd̃
placebo dño inregione iuiuorum.
quid habeo dignum quod rebbuã
Ego terra suͣ: ego cinis sum. Omi¬
sit mͥ. quia placebo dño in regione
iuiuorũ: fecit me magistrũ: credi¬
di ꝓpter qb̃ locutꝰ sum: & ego quid
habeo dignum. qd̃ illi ꝓ tantis be¬
neficiis recribuam: Quddeũq illi
dedero: ipsuis est: & magis illi red¬
do. quam dono. Nichil aliud ha¬
beo qd̃ retribuam: nͥ ꝓ ipso sangui¬
nem fundam: ñ ꝓ ip̃o martyr exsi¬
stam. Hecẽ sola recributio digna.
ꝓ sanguine sanguint᷑ retribuere: ut
liberati asaluatore ꝓ saluatote liben¬
ter sangiunẽ ꝓfundamus. C alicẽ
salutaris accipiam. & nomen dni
inuocabo. In hebreo ita habos.
Calice̾ iħu accipiam. Hoc ipsũ ꝙ
angls interpͣtat᷑. Ꝙ uocabis nom̃
eius iħm. Ipe enim saluabit spłm
suum. salicem gͦ ihu accipiam.

Expanded text:
omnis homo mendacium, omnis homo umbra, omnis homo imago? pro tantis beneficiis, quibus placebo Domino in regione vivorum, quid habeo dignum quod illi retribuam? Ego terra sum, ego cinis sum: promisit mihi, quia placebo illi in regione vivorum: fecit me magistrum. Credidi, propter quod locutus sum. Quid habeo dignum, quod illi pro tantis beneficiis retribuam? Quodcumque illi dedero, ipsius est, et magis illi reddo quam dono. Nihil aliud habeo, quod ipsi retribuam, nisi pro ipso sanguinem fundam, nisi pro ipso martyr existam. Haec est sola retributio digna, pro sanguine sanguinem retribuere, ut liberati a Salvatore, pro Salvatore libenter sanguinem profundamus. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. In Hebraico ita habet: Calicem Jesu accipiam. Hoc ipsum et Angelus interpretatur. Et vocabis nomen ejus Jesum : ipse enim salvabit populum suum. Calicem ergo Jesu acci
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aut̃ diciius: scd̾m hebra¬
icã ueritatem. Loquamur gͣ.
dicat enim aliqͥs. Quidame. qͥd
habeat inhebraico: Ego eccłiã
sequor. Ego dixi mexcessu meo:

Expanded text:
Hoc autem dicimus secundum Hebraicam veritatem. Loquamur auteDicat enim aliquis, quid ad me, quod habetur in Hebraico? Ego Ecclesiam sequor: Ego dixi in excessu meo:
Abbreviated transcription (Latin):
mo suspensus ⁊ nec dum nobis petra aquam
miserat. necdum extendebamus manus et
cadebat amalech: sedebamus in luto ꝙ facie¬
bamnus oꝑa egypti. ac eiuitates pharaonis strue¬
bamus. Diuertit ab oneribus dorsum eius.
Quam grandia autea habebamus onera:
ꝓꝓterea moyses noster dicit. Uenite ad me õs
qui peccatis onerati estis: & ego reficiam uos.
Manus eiuis in cophino seruierunt. Cunis :
Isrłis. Alii sunt cophim egẏptii: ꝙ alii iħu.
Habet et iħe cophinos suos: & duodecim co¬
phinos de fragmentis impleuit saluator
noster. Orem miram: et ingentia mysteria
significantem. Quinq milia popħ uersaban¬
tur in heremo. sine paruulis et iuelierib:
in loco deserto non inueniuntur. nisi tan¬
tum quinq panes. Lociis enm. desertus e¬
rat. Requiro te: qui tantum litteram se¬
queris. Si in deserto loconon inueniunt᷑.
nisi tantum quinq panes ⁊ duodecim co¬
phini quomodo inueniuntur: Si desertꝰ

Expanded text:
mo suspensus: necdum petra aquam mo suspensus: necdum petra aquam nobis miserat: necdum extendebamus manus, et cadebat Amalec. Sedebamus in luto, et faciebamus opera Aegypti, civitates Pharaonis exstruebamus. Divertit ab oneribus dorsum ejus. Quam grandia ante habebamus onera! Propterea Moyses noster dicit: Venite ad me, omnes, qui onerati estis peccatis, et ego reficiam vos . Manus ejus in cophino servierunt. Cujus? Israelis. Alii sunt cophini Aegypti, et alii Jesu. Habet et Jesus cophinos suos, et duodecim cophinos de fragmentis implevit Salvator noster . O rem miram, et ingentia mysteria significantem! Quinque millia populi vescebantur in eremo, sine parvulis, et mulieribus: in loco deserto non inveniuntur nisi tantum quinque panes: locus enim desertus erat. Requiro te qui tantum litteram sequeris. In deserto loco non inveniuntur nisi quinque panes, et duodecim cophini quomodo inveniuntur? Si desertus
Abbreviated transcription (Latin):
attenuatione peccõꝵ mundi. B ycmate
in neomenia tuba: in insigni die sollem¬
nitatis nr̃e. Illi canebant tuba. pascha. pen¬
tecosten. scenophegia: nos uͦ modo in eccłia.
licet omni temꝑe do canere debeamus ⁊ sed
p̃cipue in resurrectione. in remissione & in
domus innouatione. hoc ẽ eum resurgimꝰ
in xp̃o: cum reniissionem accipimus ͥ cum
donnis ꝓectoris nr̃i innouata fuerit post
ruiã. Quia preceptũ in isrł ẽ: ꝙ iudiqũ
do iacob. Ip̃is enim p̃ceptum ẽ atq iudici¬
um: ut gr̃a salueniur non ⁊ ex nobis. Testi
steriis. Linguam qũa non nouerat audiuit:
popłs ille gentium in ȩccħa mandata quȩ
prius ignorabat accepit. D iuertit ab one¬
ribus dorsum enis. Quando in egẏpto eramꝰ.
extruebamus eiuitates pharaonil lutum ꝙ
lateres portabamus : et tota anma nr̃a que¬
rebat paleas : non habebamus frumentũ.
non habebamus cȩlestem panem. qui de ce¬
lo descendit: nec dum acceꝑamus manna de
cȩlo. nec dum nobis serpens fuerat in here¬

Expanded text:
 ac attenuatione peccatorum mundi. Buccinate in Neomenia tuba, in insigni die solemnitatis nostrae. Illi canebant tuba in Pascha, Pentecoste, et Scenopegia. Nos modo in Ecclesia licet omni tempore Deo canere debeamus: sed praecipue in resurrectione, in remissione, et in domus innovatione: hoc est, cum resurgimus in Christo: cum remissionem accipimus, cum domus pectoris nostri innovata fuerit post ruinam. Quia praeceptum in Israel est, et judicium Deo Jacob. Ipsius enim praeceptum est, atque judicium, ut gratia salvemur, et non ex nobis. Testimsteriis. Linguam quam non noverat, audivit. Populus ille gentium, in Ecclesia mandata, quae prius ignorabat, accepit. Divertit ab oneribus dorsum ejus. Quando in Aegypto eramus, exstruebamus civitates Pharaonis, lutum et laterem portabamus, et tota anima nostra quaerebat paleas. Non habebamus frumentum, non habebamus coelestem panem qui de coelo venit: necdum acceperamus manna de coelo, necdum nobis serpens fuerat in ere
Abbreviated transcription (Latin):
er psalmũ opus uel prelicatio
intelligit᷑ : ꝑ canticum seien¬
sabbati fecit firmamentũ. Lucẽ an¬
głos: firmamentũ homines. Ha¬
bet inde aliquidin nouo testam̃to.
Prima sabbati resurrectio. Lux xp̃e.
Unde dicit inegło. Erat lumeN
uerũ qđ illuminat omnẽ hominẽ
uenientem in hunc mundũ. Secła

Expanded text:
er psalmum, opus vel praedicatio intelligitur. Per canticum, sciensabbati, fecit firmamentum. Lucem, angelos; firmamentum, homines. Habet inde aliquid in novo Testamento. Prima Sabbati, resurrexit lux Christus. Unde dicit in Evangelio: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venient
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. in ipso uiuere qui uta ẽ
optat: sermonesq eius duͣ uita
pͣsens uoluit᷑ custodire. Heue¬
la oculos meos: ꝙ considerabo
mirabilia de lege tua. Absterge
ab occłis cordis. uelamͣ lutere:
& fac me sp̃uali sensu legis tue.
mirabilia tua concẽplari. In lu¬
mine enĩ tuo: udebimus lumͣ.
ncola ego sum interra. ñ ab¬
scondas me amandatis tuis:
sicͣ & apłs ait. Dum sumꝰ in cor¬
se incorpore posituͣ. ꝓpħa dic̃ a
celesti frequentia: qr seit hec man¬
data inthronis & dnationib
contineri: que sibi ne occultent᷑
implorat. Concupunt amma
inea desiderare iustificationes
cuas in omi temꝑe. ut suie man¬
duce̾ siue bibã. siue aliud aliqͥd
faciam. eas semꝑ desiderem. me¬
diterq ut appͣhendam. Increpa¬
sti suꝑbos: ut eos ad humilitatẽ
scãm quã docusti reduceres.
Increpasti supbos. Sic fecit dia¬
bolo. & adam: qui se eleuauertͣ
increpas aduersarias potestaceᷤ.
agunt: increpas illos ꝑ scoͣs
tuos. Maledicti qui declinant

Expanded text:
peccati: in ipso vivere, qui vita est, optat: sermonesque ejus dum vita praesens volvitur, custodire. Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua. Absterge ab oculis cordis velamen litterae, et fac me spirituali sensu legis tuae mirabilia contemplari. In lumine enim tuo videbimus lumen . Incola ego sum in terra, non abscondas me a mandatis tuis. Sic et Apostolus ait: Dum sumus in corse in corpore positum propheta dicit a coelesti frequentia: quia scit haec mandata in thronis et dominationibus contineri: quae sibi ne occultentur, implorat. Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas, in omni tempore. Ut sive manducem, sive bibam, sive aliud quid faciam: eas semper desiderem, mediter, apprehendam. Increpasti superbos. Ut eos ad humilitatem sanctam, quam docuisti, reduceres. Increpasti superbos. Sic fecit diabolo, et Adam, qui se elevaverunt increpas adversarias potestates, agunt. Increpasti illos per tuos sanctos. Maledicti qui declinant
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ suas ab om̃i miiere : iste in ex¬
celsis habitat. Qui facit hec: ñ es̃mo¬
uebit᷑ ineternũ. Hec omĩa sicut alle¬
gorice retineri: & scdm litterã exposi¬
ta custodiri debent inmorib. Quȩ si
qͥs ir rep̃hensibiliter custodierit: ñso¬
lum a cõmotione et̾ni iudicis securꝰ erit.
in tumulis & insepulchris est¬
& que mortuoꝵ corpora tenent̃.
Pro quo aquila & sy. minachus hu
Psalmꝰ ut diximꝰ regis nr̃i uoẽe quiã
in assumpto homine ꝑfert sine dim¬
minutione retinet deitatis. missam
ad patrem. Dauid. id ÷ ipse xꝑc

Expanded text:
manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitabit . Qui facit haec, non commovebitur in aeternum. Haec omnia sicut allegorice retineri: ita et secundum litteram exposita custodiri debent in moribus. Quae si quis irreprehensibiliter custodierit, non solum a commotione aeterni judicis securus erit, in tumulis, et in sepulcris est, quae mortuorum corpora tenent. Pro quo Aquila et Symmachus, huPsalmus, ut diximus, regis nostri vocem, quam in assumpto homine profert, sine diminutione retinet deitatis missam a Patre. David, id est, ipse C
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ iusti conspectu diabolus. Nam
angłs fuit. & refuga factus ẽ. &
sicut fuit factus ex nichilo. post¬
ea quã bona ꝑdidit redachus est
ad ichilũ. & dum nichil ẽ: fortis¬
simi seĩ nichil eũ timent. Tim̃tes
sautẽ dnm magnificat. Uox ecel
Qui timent dnm timore sc̃õ : dñs
eos magnificat. Aliter ad sensum
moralem. Tim̃tes autẽ dnm magni¬
s ficat. Seit enĩ in his habitare dm̃:
sicut dñs dicit. Qui uos diligit: me¬
s diligit. Qͥ iurat ꝓrimo suo & ñ de¬
s cipit. Iste iamminor ẽ a ꝑfectioe.

Expanded text:
illius justi conspectu diabolus. Nam illius justi conspectu diabolus. Nam angelus fuit, et refuga factus est; et sicut fuit factus ex nihilo, postea quam bona perdidit, redactus est ad nihilum. Et dum nihil est, fortissimi sancti non eum timent. Timentes autem Dominum magnificat. Vox Ecclesiae: Qui timent Dominum timore sancto, Dominus eos magnificat. Aliter ad sensum moralem: Timentes autem Dominum magnificat. Scit enim in his habitare Deum, sicut ait Dominus: Qui vos diligit, me diligit . Qui jurat proximo suo, et non decipit. Iste ja
Abbreviated transcription (Latin):
quidã descendit ab ierłm in iericho.
Sacerdos transiuit. leuita transunit
& ñ est misertus. Samarites transi¬
uit & misertus ẽ. & interrogat pꝰea
dñs & dicit. Quis hoꝵ trium ꝓxi¬
mus fuit: Statim dicit᷑. Qui bñ
fecit. & infert dñs. Ite & uossimi¬
liter facite. Om̃s gͦ homines nobis
ꝓxuni sunt. & nulli debemꝰ malum
facere. Et opprobriũ ñ accepit ad
a sins uicmis quasi noxius accu¬
satur. Tum̃tes autẽ dnm głificat.
Non diuites gl̃ificat ñ potentes.
s eos tm̃ qui dñm timent. & oppro¬
briũ ñ accepit aduersus ꝓximos su¬
os. opprobriũ detractionis de frĩb
Tunc illa ñ accipis: si priꝰ nonere¬
dis illa antequã ꝓbas. Aesidicat.
Qui ista eustodit quȩ suꝑiꝰ dixi:
ille ẽ sine macula & oꝑatur iusti¬
tiamͥ & iste habitat in tabernacło.
& requiescit in monte scõ: hoc ẽ in
uita eterna. Ad nichilum dedu¬
ctus ẽ in conspectu eiꝰ malignꝰ .i. in

Expanded text:
quidam descendit de Jerusalem in Jericho: quidam descendit de Jerusalem in Jericho: Sacerdos transivit, Levita transivit, et non est misertus: Samaritanus transivit, et misertus est. Et interrogat postea Dominus, et dicit: Quis horum proximus fuit? Statim dicitur, qui bene fecit. Et infert Dominus: Ite, et vos similiter facite . Omnes ergo homines nobis proximi sunt, et nulli debemus malum facere. Et opprobrium non accepit, a suis vicinis, quasi noxius accusatur. Timentes autem Dominum glorificat. Non divites glorificat, non potentes, sed eos tantum qui Dominum timent. Et opprobrium non accepit adversus proximos suos. Opprobrium detractionis de fratre tunc non accepit, si prius non credit illa antequam probet. Ac si dicat: Qui ista custodit quae superius dixit, ille est sine macula, et operatur justitiam. Et iste habitat in tabernaculo, et requiescet in monte sancto tuo, hoc est, in vita aeterna. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus. In
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem in labiis s ñ in corde. qui
ulident᷑ uera dicere. s eor cũ labiis
ñ consonat. Alicer. Qui loquit᷑ ue
onib hereticis misceat. que false
semꝑ inuemiunt᷑ acuacue. Unde
paulus dixit. Corde credit᷑ ad iu¬
sticiã. ore autẽ confessio fit ad sa¬
lutem. Quiñegit dolum in lingua
sua. Non ꝑtulit dolose doctrinam
catholicam ad decipiendũ. s quȩ
locutus ẽ ore cõpleuit oꝑe. Ille do¬
lose agit: qui aliud cogitat. & a¬
be linguã tuam a malo: & labia
tua ne loquant᷑ dolum. Nec fecit
ꝑximo suo malũ. Qui facit mise¬
pedimeret. Ciniꝰ doctrinã nullus
in maculam uertat : sicut heretici
faciuit. Proximꝰ nr̃ om̃is homo
ne feceris. & alibi dicit. Diliges
ꝓrimũ triũ: sieut te ip̃sum. E ite¬
rum dicit. Declina a malo. & fac
bonũ. Quidam putant ꝓximũ esse
frẽm aut uicinum. Aut cognatum
aut consanguineũ. s dñs nr̃ do¬
cet in euangłio in ea parabola ubi

Expanded text:
veritatem in labiis, sed non in corde, qui veritatem in labiis, sed non in corde, qui videntur vera dicere, sed cor cum labiis non consonat. Aliter: Qui loquitur veonibus haereticis misceat, quae falsae semper inveniuntur ac vacuae. Unde Paulus dixit: Corde creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem . Qui non egit dolum in lingua sua. Non protulit dolose doctrinam catholicam ad decipiendum; sed quae locutus est ore, complevit opere. Ille dolose agit, qui aliud cogitat et abe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Nec fecit proximo suo malum. Qui facit miseredimeret: cujus doctrinam nullus in malum vertat, sicut haeretici faciunt. Proximus none facias. Et alibi dicit: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Et iterum dicit: Declina a malo, et fac bonum. Quidam putant proximum esse fratrem, aut vicinum, aut cognatum, aut consanguineum. Sed Dominus noster docet in Evangelio in ea parabola, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dix it quipuenit ad finẽ sine macła
s qui adhuc initinere ẽ. & macłam
ñ habet. Dicere aliquis ꝑotest.¬
Non habeo macłam : ñfeci peccatũ.
Non sufficit nobis malum ñ facere.
nisi fecerimꝰ & bonũ. Deniq sequit᷑.
Et oꝑat᷑ iustitiã. Non dixit oꝑat᷑
castitatem. oꝑatur sapientiã. Oꝑa¬
tur fortitudinẽ. Et hȩ quidem
iurtutes sunt optimȩ. Sapientia
nobis ꝑdest. fortitudo nobis ꝑdest.
ut ꝑsecutionib resistamꝰ. Deinde tẽ¬
ꝑantia & castitas nobis necessarie st̃
ne ꝑdamꝰ animas nr̃as. Iusticia sola
magna uirtus ẽ: & mater omniũ
Dicat aliquis. Quiomͦ iustitia maioꝵ
est ceteris uirtutib: Ceterȩ uirtu¬
des habentẽ delectant: iustitia ñ de¬
lectat habentem s alios. Si sapiens
sum: fortitudo me delectat. Si fue¬
ro castus: castitas mea letitia mea est
oꝑat᷑ ustitiã. hoc ẽ eustodit man¬
data. ut illud. Si iuis aduitã ueni¬
re: serua mandata. Qui loquit᷑ ue¬
ritatem in corde suo. Aulti locunt᷑

Expanded text:
dixit qui pervenit ad finem sine macula; sed qui adhuc in itinere est, et maculam non habet. Dicere aliquis Non habeo maculam, non feci malum. Non sufficit nobis malum non facere nisi fecerimus et bonum. Denique sequitur: Et operatur justitiam. Non dixit, operatur castitatem, operatur sapientiam, operatur fortitudinem. Et hae quidem virtutes optimae sunt. Sapientia nobis prodest, fortitudo nobis prodest, ut persecutionibus resistamus. Deinde temperantia et castitas nobis necessariae sunt, ne perdamus animas nostras. Justitia sola magna virtus est, et mater omnium. Dicat aliquis: Quomodo justitia major est caeteris virtutibus? Caeterae virtutes habentem delectant: justitia non delectat habentem, sed alios. Si sapiens sum, fortitudo mea me delectat: si fuero castus, castitas mea laetitia mea est.operatur justitiam, hoc est custodit mandata, ut illud: Si vis ad vitam venire, serva mandata . Qui loquitur veritatem in corde suo. Multi loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
est magnũ aduersus illa sp̃ualia
que uob̃ annuntiamꝰ. Habentes
tisimꝰ. Sicut eni uisibilis pecunia
ꝓhihet᷑ ad usurã dari. ne is qui cõ¬
modat magisspoliet᷑. ita & uerbũ
đi qđ est magna pecunia. ñ tantum
diritib qui pascͥunt & munerant.
uerũ etiam indigentib & pauꝑib
gratis debet infinuari. dño sic di

Expanded text:
est magnum adversus illa spiritualia quae vobis annuntiamus: Habentes ti simus . Sicut enim visibilis pecunia prohibetur ad usuram dari, ne is qui commodat, magis spoliet: ita et verbum Dei, quod est magna pecunia, non tantum divitibus qui pascunt et munerant, verum etiam indigentibus et pauperibus gratis debet in
Abbreviated transcription (Latin):
tabant: Nẽ exurgã dicit dñs. hoc ẽ
mutam filiũ meũ qui eos redimat.
& illos qui in miseria sunt in mundo.
& eos qui in inferno cõmorant᷑. Qđ ita
factum ẽ. Misit d̾s pater filiũ suũ
meo. Dixit salutari. & ñdixit qͥd
ponã. Subandit᷑ salutẽ gentiunt.
Et adhuc qͥd ponam: Contragemi¬
tum leticiam. & contra pariꝑtate
diuitias sꝑuales. Fiducialiter agã
in eũ. Uox ꝑ atris ad filiũ. Aesidi¬
cat. Cum fiducia omĩa facio ꝑeũ. qr
diuinitas firm aust humanitatem.¬
& ut seriptũ est libere egit. Eloquia
dm̃ eloquia casta. Utrinsq testam̃¬
ti doctrinã insimul com prehendit.
Tẽ castasunt si a nobis p̃dicatorib in¬
corruꝑtibiliter & sine corruptione
p̃dicent᷑. Tunc erit istud. si qñ predi
plius nec minuere. tam in ueteri ꝗͣ in
nouo testam̃to uolunt. s fideliter ꝑ re¬
dlicant. Argentũ igne examinatum
ri. & tetigit labia eiꝰ dicens. Eece teti¬
gi hoc labia tua. & auferet᷑ inquitas

Expanded text:
tabant. Nunc exsurgam, dicit Dominus. Hoc est, mittam Filium meum qui eos redimat, et illos qui in miseria sunt in mundo, vel eos qui in inferno commorantur. Quod ita factum est: Misit Deus Pater Filium suum meo. Dixit, in salutari, et non dixit, quid ponam: subauditur, salutem gentium. Et adhuc quid ponam? Contra gemitum laetitiam: et contra paupertatem, divitias spirituales. Fiducialiter agam in eo. Vox Patris de Filio. Ac si dicat: Cum fiducia omnia facio per eum: quia divinitas firmavit humanitatem: ut scriptum est, libere egit. Eloquia Domini, eloquia casta. Utriusque Testamenti doctrinam insimul comprehendit. Tunc casta sunt, si a bonis praedicatoribus incorruptibiliter et sine corruptione praedicentur. Tunc erit istud: si quando praplius, nec minuere tam in veteri quam in novo Testamento, sed fideliter praedicant. Argentum igne examinatum.ri, et tetigit labia ejus, dicens: Ecce tetigi hoc labia tua, et auferetur iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
nima quando ꝓmittit di p̃cepta
custodire. si ꝑxim corpꝰ est. tẽ illũ
deciꝑit si hoc qđ ꝓmittit ñ obseruat
Qui pecuniã suam ñ dedit ad usurã
Etsi ñ peccet qͥs eoqđ qͣntũ dat tan¬
tum recipit. tam̃ ꝑfectio ñ est. qr
dictum est. Frange esurienti panẽ
tuũ. Et. Beatiꝰ est magis dare ꝗͣ
accipe. Usq quo ad istã ꝑuenit.
minor est a ꝑfectione. Aliter. Pecu¬
nia dñi est predicatio. Aulti no¬
lunt illam donare: si ex inde p̃ci¬
um ũ recipiunt. Tam̃ licet uictum
& uestitũ de ista p̃dicatione acciꝑe
sicut sẽs paulus docet. ampliꝰ ex in

Expanded text:
uando promittit Dei praecepta custodire, si proximus corpus est: tunc illum decipit, si hoc quod promittit, non observat. Qui pecuniam suam non dedit ad usuram. Etsi non peccet quis eo quod quantum dat, tantum recipit: tamen perfectio non est: quia dictum est: Frange esurienti panem tuum . Et beatius est magis dare, quam accipere . Usquequo ad ista pervenit, minor est a perfectione. Aliter: Pecunia Domini est praedicatio: multi nolunt illam donare, si exinde pretium non recipiunt. Tamen licet victum et vestitum de ipsa praedicatione accipere sicut sanctus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Portune quartus pr̃ dd.¬
decimus ꝑsalmꝰ lectus est. &
seđm ordinẽ ita euenit. ut ꝑ¬
pemodum de industria lectus
ordinẽ lectus ẽ psalmꝰ. Ex dispen¬
satione di puto factum esse. ut ꝗ
uobis ꝑderat in ordine exponen¬
di. hodie recitaret᷑. Quartus deci¬
mus ꝑsalmꝰ lectus est. qui p̃scribit᷑
psalmus dauid̃. Dauid autem nr¬
xꝑe est ut seꝑe diximꝰ. Deinde le¬
gimus in exodo. qr quartadecima
die agnꝰ immolatur. Quartade¬
cuna die immolat᷑ qñ luna plena
est. qñ nichil deest lumini. Uide ͦ¬

Expanded text:
portune quartus decimus psalmus lectus est: et secundum ordinem ita evenit, ut propemodum de industria lectus ordinem lectus est psalmus. Ex dispensatione Dei puto factum esse: ut quod vobis proderat, in ordine exponendi hodie recitaretur. Quartus decimus psalmus lectus est, qui praescribitur, Psalmus David. David autem n est, ut saepe diximus. Deinde legimus in Exodo: quia quarta decima die agnus immolatur . Quarta decima die immolatur, quando luna plena est, quando nihil deest de lumine. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
cie ad faciem. qnerit ds omĩa in
omĩb. qui relictis scłarib m̃te
dnm contuẽtur. Qui nobis tribu¬
ere dignet᷑. ut nos actu iacob effe¬
cti supplantatis uitiis. & uere is¬
rahelite iꝑsum m̃te uidere. ipsum
corde retinere meream. euii est cũ
eterno patre & sp̃u scõ honor &¬

Expanded text:
cie ad faciem: quando erit Deus omnia in omnibus: qui, relictis saecularibus, mente Dominum contuetur. Qui nobis tribuere dignetur: ut nos actu Jacob effecti, supplantatis vitiis et vere Israelitae, ipsum mente videre, ipsum corde tenere mereamur, cui est cum aeterno Patre et Spiritu sancto, honor