comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus gub̾nabat ȩccłiam hanc ab imꝑatore
deposcere: ut crescentib fidelũ popłis. ora¬
tionũ quoq crescerent domus. Iuãq eũ
acceptam uellet excolere: reꝑta in loco¬
sunt antra quȩdã latentia ⁊ tͣrȩ defossa.
niis apta. lgitur gentiles qui retegi cri
culis mala. ⁊ tenebris obtecta reserari:
uelut draconũ calice potato. insanire
omͣis ac palam furere ceꝑunt. nec uocib
iam ⁊ seditionib ut solebant. s manu
ferroq decertare nitunt᷑. crebros conflic¬
tus agere in plateis: belloq aꝑto utͣꝙ:
populus intͣ se coire. At nr̃i numero ⁊ po¬
tentia multo plures: s modestia religio¬
nis miunꝰ feroces erant. Ex quo frequent᷑
nroͣꝵ plurimis uulneratis. aliquantis e¬
tiã intͣfectis. ad templũ quasi ad arcem
quandã refugiebant. quo ñnullos exxpͣi¬
anis captos secũ abducentes. accensis aris
immolare cogebant: renitentes nouis

Expanded text:
pus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore pus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, niis apta. Igitur Gentiles, qui retegi crimculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos secum abducentes  Al. adducentes, accensis aris immolare cogebant: renitentes novis
Abbreviated transcription (Latin):
niteri modus: cũ utiq fidĩ iã nulla uide¬
retur subee̾ discordia. Noc idem apud ty¬
rũ fuit : ubi cũ diodorus unꝰ sane exan¬
tiquis catholicis uir ⁊ temptationũ do¬
cumͣtis ꝓbatus. cũ athanasii testimonio
a confessorib eẽt ep̃c factus: modestia eiꝰ
contempta. alius a meletii partib ordi¬
nat᷑. S ⁊ in multis aliis urbib orientis:
huiꝰmodi conftisiones contentio genuit
sacerdotũ. Apud constantinopolim uͦ: nec¬
tarius ex p̃tore urbano cathecuminus.
Ai nuꝑ baptisma consequutus. sacerdotium
contra tempoꝵ fide᷑. adu̾sum eccłiam conci¬
tantur. ex occasione. huiꝰcemodi exorti. Basi¬
lica quȩdã publici oꝑis uetusta ⁊ admodũ¬
I neglecta fuit : quã constantiꝰ imꝑator do¬
nasse ep̃is ꝑfidiam suã p̾dicantib fẽrebat᷑.
Quȩ longa incuria: nichil ualidũ p̃ter pa¬
rietes habebat. Uisũ ẽ ep̃o qui ꝑ idem tẽ¬

Expanded text:
tineri modus, cum utique fidei jam nulla videtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium contra temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tem
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ: ut decernerent. si quis filiũ dĩ qui si¬
cut uere: ds̃. ita ⁊ uere homo fuit. uel
humanitatis aliquid. ut deitatis minus
diceret habuisse. alienꝰ ab ȩccłia iudicare¬
tur. Que sententia ⁊ apud alexandriam
confirmata ẽ: ⁊ apud constantinopolim
decreto concilii. Ex illo apollinaristȩ ab
eccłia declinantes. ⁊ ep̃os sibi sue partis ⁊
dogmata ꝓpria ȩcclesiasq defendunt.
eccłiȩ suscepit sacerdotiũ. Apud alexan¬
driam uͦ defuncꝰto petro timotheus : &
post hunc theophilus. In iherosolimis au¬
tem. post cirillum. iohannes apłicas repa¬
rat sedes. Apud antiochiam uͦ defunc̾to
meletio substituit᷑ flauianꝰ: s qd̾ paulinꝰ
adhuc suꝑerat. qui in catholicoꝵ societa¬
te semꝑ ꝑmanserat. multa ibi iurgia.⁊
multȩ controu̾sie sepe cõmote. nec tam.
summa ui nitentib aliis ⁊ aliis obniten
tigatis. potuit aliquando pacis ullus ob¬

Expanded text:
est, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui siest, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque defendunt. Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam vero defuncto Meletio substituitur Flavianus. Sed quod Paulinus adhuc supererat, qui in catholicorum semper societate permanserat, multa ibi jurgia et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi nitentibus aliis, aliis obnitenttigatis, potuit aliquando pacis ullus ob
Abbreviated transcription (Latin):
retinere. an bellũ gerere. eẽt melius
nt̾ea apud laodiciã. sẏrie ante ide̾ tem¬
pus. apollinaris ep̃c. uir sane in cȩteris
instructus: sed dũ contentionis uitio ni¬
muis agitur. ⁊ adu̾sum om̃e qd̃ quisq di¬
uerat ire obuiuis delecꝰtat᷑. iactatione
iugenii male. fortis. heresim ex contenti¬
one generauit: asserens solũ corpus ñ
etiam animã a dño in dispensatione sus¬
ceptam. In quo cũ eiudentib eugłii tes¬
tumonus urgeretur. quib ipse dñs ⁊ sal¬
uator nrͣ. habere se animã ꝓfitet᷑. &¬
ponere eam quando uult. ⁊ iteru̾ assume¬
re. eã. quãq turbatã ⁊ tristem dicit eẽ. usq¬
se quidẽ animã: sed nͣ ex ea parte qua
rationabilis eͣ: s ex ea solum qua uiuifi¬
cat empus. Ad̾ supplementũ uͦ rationabi¬
lis partis: ipsum u̾bum dĩ fuisse ꝑhibe¬
bat. Quȩ assertio pͥmo in urbe: roma.
cilio congregato. tali sententia depulsa

Expanded text:
retinere, an bellum gerere, esset melius, retinere, an bellum gerere, esset melius, si ejus. 290 Interea apud Laodiciam Syriae ante idem tempus Apollinaris Episcopus, vir sane in caeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum. In quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profitetur, et ponere eam quando vult, et iterum assumere eam: quamque turbatam et tristem dicit esse usqhabuisse animam, sed non ex ea parte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementum vero rationabilis partis, ipsum Verbum Dei fuisse perhibebat. Quae assertio primo in urbe Roma  cilio congregato tali sententia depulsa
Abbreviated transcription (Latin):
q studio. pulsis hereticis eccłias catholi¬
eis tradidit: idq ea moderatione. age¬
suleret: quo fides recta absq p̃dicatio¬
nis impedunͣto ꝓficeret. Cõmune̾ se pre¬
bere erga sacerdotes di: fidĩ religione
⁊ munificentia cunctis regiũ animũ
ex hibere: accessu facilis: ⁊ absq imꝑis¬
ali fastu ad colloquiũ se humilib pre¬
bere. Llortatu eiꝰ ⁊ largitionib : eccłiȩ
plurimis locis ornate: satis magnificȩ¬
ꝙ constructȩ. Prestare multa poscen¬
tib: s frequentiꝰ ultro conferre. Idoloꝵ
cultus. qui constantini institutione: ⁊
deinceps negligi ⁊ destrui ceptus fue¬
rat: eodem imꝑante collapsus ẽ. Eqͥb
intantũ dõ carus fuit : ut speciale. ei
munꝰ contulerit diuina ꝓuidentia. Et
enĩ in thebaidȩ partib. monachũ quẽ¬
dam iohanne̾ nomine spũ ꝓphetico re:¬
pletũ: cuiꝰ monitis atq responsis paoe᷑

Expanded text:
que studio pulsis haereticis, Ecclesias catholique studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agesuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis regium animum exhibere: accessu facilis et absque imperiali fastu ad colloquium se humilibus praebere: hortatu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine, spiritu prophetico replevit, cujus monitis atque responsis pacem
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempus. subreptione quadam
demonis. turꝑis macula religioso pͥnci
cam seditione exorta. quidã ex militari¬
b uir impetu fuisset popłi furentis ex̾¬
tincꝰtus: repentini nuntii atrocitate. suc¬
census. ad ludos circenses inuitari popłm.
eiq ex impiuso circũfundi milites. atq
obtruncare passim ut quisq occurrisset
gladio iubet: ⁊ uindictam dare ñ crimi¬
ni s furori. Ob hoc cuͣ a sacerdotib italiȩ
argueret᷑ agnouit delicꝰtum: culpamq
cũ lacrimis ꝓfessus. publicã penitentiã
in conspectu totiꝰ eccłie exegit. Et ad ħ
sibi tempus ascriptũ : absq regali fasti¬
gio patient᷑ impleuit. Quib om̃ib: illud
quoq mirabilit᷑ adiecit lege sanxit in
posterũ. ut sententiȩ principũ suꝑ am¬
madũsione. ꝓlatȩ: in diẽ tricesimũ ab
cordiȩ. uł si res tulisset penitentiȩ non
git᷑ ad orientem regressus. ibiq ut ab
exordio pͥncipatus sui. sũma cura. sũmo¬

Expanded text:
er idem tempus subreptione quadam daemonis, turpis macula religioso princicam seditione exorta, quidam ex militaribus vir impetu fuisset populi furentis extinctus, repentini nuntii atrocitate succensus, ad ludos Circenses invitari populum eique ex improviso circumfundi milites, atque obtruncari passim, ut quisque occurrisset, gladio jubet, et vindictam dari non crimini, sed furori. Ob hoc cum a sacerdotibus Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachrymis professus, publicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae exegit: et in hoc sibi tempus adscriptum, absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus istud quoque mirabiliter adjecit: Lege sanxit in posterum, 289 ut sententiae Principum super animadversione prolatae in diem tricesimum ab cordiae vel, si res tulisset, poenitentiae non Igitur ad Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura summo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat: deoq propt᷑ sabelliihe¬
rosim tres eẽ subsistenti aᷤ unften¬
das: qd quasi tres subsistentes ꝑboas
significar uideretur: ne suspitio¬
ne᷑ daremus tamꝗͣ illius fid÷ lectato¬
res. qu tringateꝰ in nominib tan¬
tũ ⁊t in rrb ⁊ subsistentis confi¬
tettir. S ⁊ dr incarnatiorie dãi cõ¬

Expanded text:
ostendat. Ideoque propter Sabelli haeostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confitetur. Sed et de incarnatione Domini com
Abbreviated transcription (Latin):
um gͥ huiuscemodi sententias ex gu¬
głica auctoritate. ꝓlatas oroͥo ille sa¬
dełͥ dotalis ⁊ apłicus approbasset: ex conci¬
lii decreto. asterio ceterisq qui cũ ipsis
erant. orientis iniungit᷑ ꝓcuratio: ocei¬
dentis uͦ eusebio decernitur. Additur sa
ne in illo concilu decreto etiã de spũ scõ
plenior disputatio: ut eiusde substantiȩ
dc deitatis euius patͣ ⁊ filius etiã spͣs
sc̃s crederetur: nec quioquã ꝓrsus in
trinitate. aut creatũ. aut inferuis pos
terius ue diceretur. Sed ⁊ de differen¬
tra substanti arũ ⁊ subsistentiarũ sermo
eis ꝑscripturã motus ẽ: qd̾ greci usias¬
ipostasis uocant. Quidã &e enĩ dicobant.
substantiã ⁊ subsistentiã unũ iuderi:
⁊ quia tres substantias ñ dicimiꝰ in dã.
nec tres subsistentias dicere deb eamus.
Alu uͦ quib longe. aliud substantia ꝙ
subsistentia significari uidenat᷑ dise¬
bant quia substantia. ipsam rei abcu¬
ius natura rationẽti qua constat de¬

Expanded text:
ur hujuscemodi sententias ex evangelica auctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis et apostolicus approbasset, ex concilii decreto Asterio caeterisque qui cum ipsis erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitur: ne in illo concilii decreto etiam de Spiritu sancto plenior disputatio, ut ejusdem substantiae, ac deitatis, cujus Pater, et Filius, etiam Spiritus sanctus crederetur , nec quidquam prorsus in Triniteriusque diceretur; sed de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo eis per Scripturas motus est, quas Graeci  vocant, quidam etenim dicebant substantiam, et subsistentiam unum videri: et quia tres substantias non dicimus in Deo, nec tres subsistentias dicere Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, de
Abbreviated transcription (Latin):
quã dõ fuderat. uentus tta uehemens ex¬
ortus eͣ᷑: ut tela hostiũ in eos qui ieceraiĩ
retorqueret. sũq magna ui ꝑsistente
uento. omme iaculũ mussũ ab hostib fru
straretur. fracto adũsarioꝵ animo seu di
iunitus repulso. arbogaste duce nequicꝗͣ
dõ adu̾so fortit̾ faciente eugeniꝰ ante the¬
ducitur: ibiq uitȩ eiꝰ ⁊ certammis finis
fuit. Tũ uͦ religioso pͥncipi głosior uicto¬
ria de frustratis oymionib paganoꝵ. ꝗͣ
de tẏranm interitu fuit: quib spes uana
⁊ falsa diuinatio. nͣ minꝰ in interitu con¬
tulit penȩ. ꝙͣ pudoris seruauit in uita.

Expanded text:
quam Deo fuderat, ventus ita vehemens exquam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in eos qui jecerant, retorqueret. Cumque magna vi persistente vento, omne jaculum missum ab hostibstaretur, fracto adversariorum animo, seu potius divinitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius ante Theducitur. Ibique vitae ejus et certaminis finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vana et falsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam pudoris servavit in vita.
Abbreviated transcription (Latin):
ille ut conu̾sas suoꝵ acies uidit. stans in e¬
dita rupe unde ⁊ conspicere ⁊ conspici ab
utroq possit exercitu. ꝓiectis armis ad so¬
lita se u̾tit auxilia: ⁊ ꝓstratus in conspec
puto. ista pͣlia suscepi. Sin secus in me pu¬
erotuo iundica. Si uͦ cum causa ꝓbabili ⁊
in te confisus huc ueni. porrige dexteram
tius: ne forte dicant gentes ubi e ds̃ eoꝵ.
Quã supplicationẽ pii principis certi a deo
eẽ susceptã: hi qui aderant duces animã¬
tur ad necẽ. Et p̃cipue bacuruis uir fide¬
⁊ pietate uirtute animi ⁊ corporis insig¬
nis. ⁊ qui comes eeͣ ⁊ sociꝰ theodosii merere¬
tur: ꝓpcimnos quosq conto. telis. gladio
passim sternit. agmina hostiũ conferta
⁊ constipata ꝑrumpit iter ꝑ milla ruenti¬
um ad ipsũ tẏrannũ. ꝑruptis agminib ⁊
aceruatim fusis stragib agit. uix fortasse
Etenĩ comꝑtũ ẽ qd post illã imꝑatoris p̃cẽ.

Expanded text:
ille ut conversas suorum acies vidit, stans in eille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspectputo, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasse Etenim compertum est, quod post illam Imperatoris precem
Abbreviated transcription (Latin):
to. euiꝰ assertionib. magna enĩ erat eiꝰ
in sapientia pͣrogatua: eugeniũ uic¬
torem fore ꝓcerto pͣsumpserant. Sed
uͥ uere religionis fretus aucilio theo¬
dosius. alpium fauces cepit urgere: pri¬
mi illi quib ne quicquã litate tot uic¬
timȩ. de. fallacie conscientia trepidi
demonis in fugam u̾si: post etiã ma¬
reus. cũ potuisset euadere. eruditus
admodũ uir. mereri se morte̾ ꝓ erro¬
re iustiꝰ quã ꝓcrimine. iudicauit. Ce¬
teri uͦ aciem instruunt: ⁊ colloeatis
in suꝑiori iugo insidiis. ipsi pugnam
in descensu montis expectant. Uerũ
ubi ad pͥmos uentũ ẽ. ilico se legitimo pͥn¬
eipi tradidert᷑: cũ cȩteris imis uallib de¬
p̃hensis conflictus acerrimꝰ gerit᷑. dtetit
aliquandiu anceps uctoria: fundebant᷑
auxilia barbaroꝵ ⁊ terga iã hostib dabad̃.
S fiebat hoc. ñ ut theodosuis uinceretur:
s ne. ꝑ barbaros iuncere uideretur. Tum

Expanded text:
to, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus to, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam mareus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
ed ille nichilo segnius inflãmatus
ad ultionẽ. arma contra eugenium
qui in loco defuncꝰti substitutus ẽ cor¬
ripit : dĩ primo uoluntate᷑ ꝑ iohannẽ
sciscitatus. Tum ille qui pͥmam de ma¬
ximo ei uicꝰtoriã pͣdixerat meruentã:
etiã. hanc licet ñ absq plurima utri¬
Iusq sanguinis inundatione ꝓmittit.
non tam armoꝵ teloꝵq quã ieuinioꝵ
orationũq subsidiis. nec tam excubiarũ
uigiliis quã obsecrationũ ꝑnoctatione
munitus. circubat cũ sacerdotib ⁊ po¬
pulo omĩa orationũ loca. ante marty¬
rũ ⁊ apłoꝵ thecas iacebat cilicio ꝓstra¬
tus: ⁊ auxilia sibi fida scoͣꝵ int̾cessione
poscehat. At pagani qui errores suos no¬
uis semꝑ errorib animant. innouare
sacrificia. ⁊ romaᷤᷤ fẽnestis uicꝰtunis cru¬
entate. inspicere exta pecudũ. ⁊ ex fi¬
brarũ p̾scientia. securam eugenio uictori¬
am nuntiare: suꝑstitiosuis hec agente ⁊
cũ omĩ animositate. flauiano teͣ prefec¬

Expanded text:
ed ille nihilo segnius inflammatus ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per Joannem sciscitatus. Tum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit. non tam armorum telorumque, quam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum omni animositate, Flaviano tunc Praefec
Abbreviated transcription (Latin):
Tontinuo nãq in ipsius claudii tẽpo
fidei magnificentiȩ ⁊ uirtutis merito
pͥmoꝵ principẽ petrũ. ad urbẽ romã
uelut adu̾sum humani generis com
nune̾ pnitiem repugnaturũ deducit.:
ducẽ quendã ⁊ magistrũ milicie suȩ
scientẽ duma p̃lia gerere ⁊ uirtutũ
castra ductare. Iste adueniens ex ori¬
entis partib ut clestis quidã negocia¬
tor. mercimonia diuini luminis. si quis
sit comparare paratus. aduexit: ⁊ saluta¬
ros p̃dicationis u̾bo. pͥmus in urbe ro¬
lestis aꝑuit. Igit᷑ eũ romane urbi
clarũ u̾bi dĩ lum̃ fuisset exortũ sy¬
monis qͥdẽ tenebrȩ cũ suo auctore. res¬
tineꝰte sunt : sermo aũ ueritatis ⁊ lu¬
cis qui ꝑ petrũ p̃dicabant᷑. uniu̾sorum
m̃tes placido illustrauit auditu. ita
ut cotidie. audientib eũ nulla umꝗͣ
satietas fieret : unde neq auditio eis
sola suffecit. s marcũ discipłm eiꝰ om̃ibꝰ
p̃cib exorant. uti ea quȩ ille u̾bo pre¬

Expanded text:
ontinuo namque in ipsis Claudii temporum maximum, fidei magnificentia et virtutis merito, primorum principem Petrum ad urbem Romam, velut adversum humani generis comepugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina praelia gerere et virtutum castra ductare. Iste adveniens ex Orientis partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in urbe Roregni aperuit. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum discipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo prae
Abbreviated transcription (Latin):
quã ocii gerit. s dru̾sas ⁊ uarias
hereses ꝑ singula queq suscitat loca.
In quib maximũ sui generis serpentẽ
apud asiam frigiamq ꝓducit mon¬
tanum. qui se paraclytum nomina

Expanded text:
quam otii gerens, diversas et varias haereses per singula quaeque loca suscitat; in quibus maximum sui generis serpentem apud Asiam Phrygiamque producit, Montanum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊⁊ ego ipse inquit sectis platonicis
institutus. audiens infamari. xp̃ianos.
⁊ iuidens eos impauidos. ad suscipiendam
mortẽ. atq om̃e suppliciũ tolerandum:
considerabam qd impossibile e̾e̾t in mali¬
cia eos ⁊ in libidine conu̾sari. Qͥs enim

Expanded text:
nam et ego ipse, inquit, sectis Platonicis institutus, audiens infamari Christianos, et videns eos impavidos ad suscipiendam mortem atque omne supplicium tolerandum, considerabam quod impossibile esset, in malitia atque in libidine eos conversari. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
purara infdeliate. ad saniateͣ recto
fidei reuocabit: maximo qd̃ mlam¬
um quẽ dudũ cum groris epĩs i exi¬
liũ trusum esse memorauiu. regre s¬
sum iam ⁊ in italia posiiĩ. hg eadrͣ
erga instaurandas eccłias. Fidẽ ꝙ ua¬
trum reparandã repperit molientem:
cidus simulq eruditus. & aꝰ ꝑsuad¬
dũ comniodissimus. rem diligentius x
Altius ꝓeurabat.

Expanded text:
litate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem. cidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat.
Abbreviated transcription (Latin):
cogiti alexandriui decreta ncilii:
s onstigeut᷑ legati sui ueulo.
qui in concilis ipsins anetoritate sub¬
seripserat. Abicrre eum namq nͣ pote¬
rat : quia. uctorrate᷑ eiꝰ teneat :
si u recepisset. om̃e suum frustrandum
uidebat inceptum. Diude hoc multũ¬
q deliberans. cum ex utraq parte cõ¬
Iuderet᷑: eligit ut legato suo recepto.
erga cȩteros sententiã. disparem. s sibi
placi im custodiret. Ita regressus ad
sardiniȩ uartes: siue quia citata mor¬
te p̃uentus tmpus sententie mu¬
ta idȩ nͣ habuit enun tenere oen
ta.uigi spacio solent. siue hoc dni¬
mie iobilit᷑ sederat. parũ firmñ.¬

Expanded text:
cogitat Alexandrini decreta concilii, cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firma
Abbreviated transcription (Latin):
ed ensalmis cun redisset antiochi¬
am. ⁊ inuerisset ihi a lucifero con¬
Etra pollicitationẽ ordiuatũ epm: pudo¬
re simul ⁊ indignatione compulsus abs¬
cessit. neut x parti cõmunionẽ suã reĩa¬
xans:e. regrediens inde piiserat se
acturũ in concilio. ut is eis ord̾inar t
ep̃s a qua pars neutra descise ret. Ilie
nãci popłs qui meletiũ dudũ de ęccłia
pulsum. quasi ꝓfid̾e recꝰta fuerat se¬
q: uitus. non se iuxerat aqͥ oriores
catholicos. id ẽ qui cum eustauo ⁊ eu¬
sebio ep̃o fuerant: Ex quib euã pau¬
linius orat: sed suũ principarum suũq
conuanticulũ tenu̾t. His gͦ eũ in u¬
nin reuocare uoliulset ensebuis. nec
tan p̃uentus alucifero petuissit: ib¬
scessit. Tunc rgressus meletius dr ex¬
iͥ. .o. quia eũ eo numerosior popłs
uodun cũ oet m qrientalib epis ha¬
buit. nec tmͣ e hanasio iunctus ẽ:
Int̾im lucifer ururiĩ dolens. qđ epm¬
a uematũ abud antiochiã non re¬
cepisset eusebius uec ipse rec pere

Expanded text:
ed Eusebius cum redisset Antiochiam, et invenisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad priores catholicos, id est, qui cum Eustathio, et Eusebio Episcopo fuerant ex quibus etiam Paulinus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populunodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Epatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere
Abbreviated transcription (Latin):
bant : s causas p̃stitisse quib in hoc
adolescens animi indignatione coge¬
retur. qd̃ mninus ei tamquã ꝑ ętatem
nondũ ualido libera de omĩb indul¬
geret imꝑia. fuere. tam̃ ñnulli sacer¬
dotũ. qui pacis ab eo qui post creatus
ẽ. legatione suscepta: immunẽ esse
ducẽ a mortis scelere apud theodosium
testarentur. Xxii.

Expanded text:
bant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc bant, 304 sed caussas praestitisse, quibus in hoc adolescens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theodosium testarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat in egypto. ut mensura ascendẽ¬
tis nili fluminis ad templũ serapis de¬
ferret᷑. uelut ad increm̃ti aquarũ ⁊
mundationis auctorẽ: subu̾so eius si¬
mulachro igniq consumpto: om̃s si¬
mul negabant serapin iniuriȩ menio¬
rem. aquas ultra ⁊ affluentiã solitam
largiturum. S ut ostenderet dñs non
serapm qui multo erat nilo posterior. s
se eẽ qui aquas fluminis temporib suis
iuberet excrescere:. tanta ex eo ⁊ dem ceps
fuit inundatio. quantã fuisse pͥus etas
nulla meminerat: ⁊ ideo urna ipsa id
cubitũ uocant ad aquarũ dñm u ecele¬
sia cpit deferri. S ubi hec gesta reli¬
gioso principi nuntiata st̃: extentis ad
celũ palmis. cũ ingenti fertur exulta¬
error extinctus est. xx
XXI.¬
animis quantũ etas patiebat᷑ arilen¬
tib rem publicam gerens. causis etiã
Hiunc latentib laqueo uitã finuut. S
hoc quidã dolo ducis si arbogastis
factũ confirmabant idq quã maxi¬
me publica tenebat opinio. Alii a com

Expanded text:
erat in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id vocant, ad aquarum Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultaerror extinctus est. CAPUT XXXI.animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. Alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
columitate supplieabant. Om̃ĩs aũ do¬
mus regia planctib ⁊ gemitib ꝑso¬
nabat: cũ interĩ rex ipse in excelso
solario recubans ⁊ deorsum respiciens.
ac ꝓ nos ꝓstratos om̃s cũ fletib ꝑuidens:
ne ipse quidẽ temꝑabat a lacrimis.¬
Uerũ continius quinq dieb uentris
dolorib cruciatus uitã uiolent᷑ abru¬
pit. quinquagesimũ etatis ⁊ quartũ
agens annũ. regni uͦ septuũ. Quatuor
etenĩ sub gaio cesare annis regnaue
rat. philippi tetrarehiam trib annis
obtinens. quarto aũ etiã herodis sibi
achungens: trib aũ reliquis annis sub
clauddio cesare exactis. ¶ũ in cet̾is ꝙͣ

Expanded text:
columitate supplicabant. Omnis autem docolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem temperabat a lacrymis. Continuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exactis. Post Agrippam
Abbreviated transcription (Latin):
popłis qd nunc usq ut hominẽ̾ te ti¬
iiumus. s ex hoc iã supra humanam
te ẽẽ naturã fatem᷑. S rex acclama¬
tionẽ contra fas habitã ñ rep̃ssit: nec
impietatẽ illicitȩ adulationis ex hor¬
ruit: donec respiciens paulopost im
exitii sui ministrũ quẽ pͥus nouerat
pusore᷑ bonoꝵ. Et̃ ecce repente. cruei¬
atus eũ ex dolore incredibili uentris
atq inflatione corripuit. Respiciens¬
collatas in me falsas arguut uoces:
bis pͣceps iam iãq rapior in mortem:
s suscipienda eͣ sente ntia quã ds̃
statuit:. nã ⁊ iuximus haud contem¬
nendi. ⁊ longeuitate᷑ quȩ beata puta¬
bat᷑ expleuimus. Et cũ hec axxisset
ui doloris uehementꝰiꝰ exagitatus: in¬
stant᷑ ad palatiũ reportatur. Cumq
diuulgatũ es set. eũ ꝓpedie̾ mori¬
turũ. ingens multitudo totiꝰ etatis⁊
sexus conueniens more patrio suꝑ ei¬
licia strati. onũpotenti dõ ꝓ regis in¬

Expanded text:
populis quod nunc usque ut hominem te tipopulis quod nunc usque ut hominem te timuimus, sed ab hoc jam supra humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens paulo post viexitus sui ministrum, quem prius noverat provisorem honorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit, respicienscollatas in me falsas arguit voces, rtalis a vobis, jam rapior in mortem: sed suscipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis in
Abbreviated transcription (Latin):
fert. Terciũ inquit annũ imꝑii totiꝰ
uidex herodes expleuerat. cum forte
cesaream que prius pyrgostratonis
uocabat᷑ aduenit : ubi cũ in honorẽ
cesaris specꝰtacula quib ederet uoti¬
uo ut uidebat᷑ salutis cesaris die: cũq
illo totꝰ ꝓuinciȩ uiri honore ⁊ facul¬
tatib prediti conuenissent: scło spec¬
taculoꝵ die indutus ueste fulgenti
ex auro argentoq mirabilit᷑ contexta.
incipiente die ꝓcedit ad theatrum.
Ubi cũ pͥmos solis radios argentee ues¬
tis gremio suscepisset. reꝑculso splen¬
dore duplicatã spectantib luce̾ fulgor
metalli iuibrantis effudit. ut intuen¬
tib ꝑstringeret aciem tͣror aspectus:
⁊ ꝑ hoc plus aliquid de eo quã huma¬
nȩ nature ẽ artifex arrogantia men¬
tiretur. Ilico adulantis uulgi concrepi¬
tant uoces. honorẽ. sonantes. s exitͥum
conferentes: ⁊ hiic atq illine aue his
conclamantib ds̃ compellatur: utq fi
eret ꝓpitiꝰ supplicit᷑ exoratur : dicentib

Expanded text:
fert : Tertium, inquit, annum imperii Judaeae totius expleverat, cum forte Caesaraeam, quae prius Turris Stratonis vocabatur, advenit, ubi cum in honorem Caesaris spectacula civibus erexit, votivo, ut videbatur, salutis Caesaris die; cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die, indutus veste fulgenti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die procedit ad theatrum. Ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso splendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus praestringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur. Illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem sonantes, sed exitium ferentes, et hinc atque illinc caveis ceret propitius simpliciter exoratur, dicentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ hec gesta st̃. Regis u facinus in
apłos ꝑpetratũ dilationẽ ñ patit᷑ ul¬
tionis: s continuo uiindex adest duu¬
nitus dextera: sicut hysteria in acti¬
cesariam descendisset herodes. ⁊ in die
sollenni p̃clara ueste regia inducꝰtus ꝓ
tribunali consedisset. Ac de sublimi. con¬
eionaret᷑ ad popłm : eumq popłs accla¬
maret ei dĩ uoces ⁊ ñ hominis : statim
inquit ꝑcussit eũ angłs dĩ. eo qd ñ de¬
derat głam đo. ⁊ scatens u̾mib expira

Expanded text:
dem haec gesta sunt. Regis vero facinus in dem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in aCesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit gloriam Deo, et scatens
Abbreviated transcription (Latin):
fligeret aliquos de eccłia: ⁊ intͣfecitꝰ
iacobũ frẽm ioħis gladio. De. hoc Autẽ
toriã quandã dignã memoria in septi¬
mo dispositionũ suarũ libro scribit: ꝑ¬
latã ad se usq ex traditione maioꝵ.
Qm̃quidẽ inquit ⁊ is qui obtulerat eũ
uidici ad martẏrium iacobũ scilicet :
motus etiã ipse. confessus ẽ se. ẽẽ xp̃i¬
anũ. Bucꝰti sunt inquit ambo pariter
ad suppliciũ. Et cũ ducerentur: in uia
rogauit iacobũ dari sibi remissionem.
At ille parũꝑ deliberans: pax tibi inqͥt.
⁊ osculatus est eum. Et ita ambo simul
capite plexi sunt.x os munu¬
ed tunc inquit ut ait scriptura
diuina. uidens herodens qr de iaco¬
bi nece gratũ ẽẽt iudȩis. addiit ad¬
huc. ⁊ petrũ conecit in caroerẽ: sine
dubio etiam ipsũ punire uolens. nͥ di¬
uinũ affuisset auxiliũ. quo angłs ei
noctu assistens. mirabilit᷑ eum uincłoꝵ
nexib soluit: ⁊ ad ministeriũ p̃dicati¬
onis ire libere uissit. Et cũ petco qui¬

Expanded text:
fligeret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem toriam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditione majorum: Quoniam quidem, inquit, et is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro qui
Abbreviated transcription (Latin):
ffuit tami theodosius ꝓptͣ regni fidẽ
bonitatis atq beneficioꝵ graͣm me:¬
mor. ⁊ in uindictã totis urib orien¬
tis insurgens. ultus eͣ sanguinẽ iustũ:
ualentinianoq ampia intͣ hȩc ma¬
tre defuncta. fidem catholicam quã ipsa
iuolauerat ⁊ regnũ tẏrannude̾ pulsa res¬
tituit: atq ipse postea quã roma illus¬
tri triumpho inuectus ẽ ad ꝓpria rur¬
sum regna remeauit. .xuii.

Expanded text:
 Theodosius propter regni fidem, bonitatisque ac beneficiorum Gratiani memor, et in vindictam, totis viribus Orientis insurgens, ultus est sanguinem justum. Valentiniani quoque impia inter haec mater defuncta, fidem catholicam, quam ipsa violaverat, et regnum tyrannide depulsa, restituit. Atque ipse posteaquam Romam illustri triumpho invectus est, ad propria rursus regna remeavit.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet me omĩa ꝓptͣ quȩ missus sũ.
hic explere. Et postea quã cõpleue¬
ro: recipi me ad eũ a quo missus sũ.
Cũ gͦ fuero assumptus. mittã tͥ aliquẽ.
ex discipłis meis. ut curet egritudi¬
neͣ tuã: ⁊ uitã tͥ atq his qͥ tecũ stͣ ⁊¬

Expanded text:
oportet me omnia, propter que missus sum, oportet me omnia, propter que missus sum, hic explere, et posteaquam complevero, recipi me ad eum, a quo missus sum. Cum ergo fuero assumptus, mittam tibi aliquem ex discipulis meis, ut curet egritudinem tuam et vitam tibi atque hiis qui tecum s
Abbreviated transcription (Latin):
Sxemplar epłe scripte arege ab
iherosolunam ꝑ ananiã cursorem.
saluatori bono qui apparuit in locis
iherosolimoꝵ salutẽ. Auditũ mͥ ẽ et
de te: ⁊ de sanitatib quas facis: qđ
sine medicam̃tis aut herbis fiant ista
uidere. claudos ambulare: ⁊ leꝓsos
mundas : ⁊ immundos sp̃e ac demones
eicis : ⁊ eos qui longis egritudinib af¬
flictantur. curas ⁊ sanas: mortuos qͦ
suscitas. Quib om̃ĩb auditis de te.
statim in animo meo unũ eẽ e duo¬
b. aut qr tu sis ds̃ ⁊ descenderis de
cȩlo. ut hec facias. aut qd̵ filiꝰ dĩ sis.
qui hec facis. Proptea gͦ scribens roga¬
uerim te. ut digneris usq ad me fa¬
tigari: ⁊ egritudinẽ meã qua iã diu
laboro curare. Nã ⁊ illud comꝑi. quod
iudei murmurant adũsũ te: ⁊ uoltͣ
in me: cũ me ipse ñ iuideris. Scrip¬
tũ eͣ enĩ de me. qr hi qui me uident
ñ credent in me : ⁊ qui ñ uident me.
ipsi credent in me ⁊ uiuent. De eo
auͣ qđ scripsisti mͥ. ut ueniã ad te:

Expanded text:
xemplar epistole scripte a rege AbIherosolimam per Ananiam cursorem: salvatori bono, qui apparuit in locis Iherosolimorum, salutem. Auditum michi est de te et de sanitatibus, quas facis, quod sine medicamentis aut herbis fiant ista videre, claudos ambulare et leprosos mundas et inmundos spiritus ac demones eicis et eos qui longis egritudinibus afflictantur curas et sanas, mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adversum te et volunt in me, cum me ipse non videris. Scriptum est enim de me, quia hii qui vident me non credent in me, et qui non vident me ipsi credent et vivent. De eo autem, quod scripsisti michi, ut veniam ad te:
Abbreviated transcription (Latin):
one diuina thaddeũ quendã. unuͣ ex
tatẽ eugłistã ⁊ p̃dicatorem u̾bi dei
emittit : simul ⁊ quȩ a dño ꝓmissa fu¬
erant impleturũ. tlec in archiuis pub¬
licis edissene ciuitatis in qua tune
supͣdicꝰtus abgarus regnauit. ita des¬
cripta repperimꝰ: in his cartis quȩ ges¬
ta regis abgari seruata antiquitus cõ¬
tinebant. Et ut eiudens dicꝰtoꝵ ueri¬
tas fiat: ipsarũ epłarũ exemplaria ex¬

Expanded text:
 quemdam, unum ex tatem evangelistam et praedicatorem verbi Dei mittit, simul et quae a Domino promissa fuerant impleturum. Haec in archivo publico Edessenae civitatis, in qua tunc supradictus Abgarus regnavit, ita descripta reperimus, in his chartis quae gesta regis Abgari servata antiquitus continebant. Et ut evidens dictorum veritas fiat, ipsarum exemplaria e
Abbreviated transcription (Latin):
Temporib iħe sapiens uir: si tamen
uirũ eũ nominari fas ẽ. Erat enĩ
mirabiliũ oꝑum effecꝰtor: docꝰtorq
hominũ eoꝵ qui libent᷑ quȩ uera
st̃ audiunt. Et multos quidẽ uidȩ¬
oꝵ : multos etiã exgentilib sibi ad¬

Expanded text:
temporibus Iesus sapiens vir, si tamen virum eum nominari fas est. Erat enim mirabilium operum effector doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt audiunt, et multos quidem Iudeorum, multos etiam ex gentibus sibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
pẏlatus in erucẽ. Agendũ eẽ decre¬
uisset: ñ deseruerͣt hi qui ab mitio
eũ dilexerant. Apparuit enĩ eis ter¬
cio die iterũ uiuus. scłm qđ diuinitꝰ
inspirati ꝓpħȩ. uł hec uł alia de
eo inumera miracula futura eẽ pͣ¬
dixerant: s ⁊ in hodiernũ diẽ xp̃i¬
anoꝵ qui ab ipso nuncupati ftͣ ⁊ no¬

Expanded text:
us in crucem agendum decrevisset, non deseruerunt hi qui ab inicio eum dilexerunt. Apparuit enim eis tercio die iterum vivus, secundum quod divinitus inspirati prophetae vel haec vel alia de eo innumera miracula futura esse predixerant. Sed et in hodiernum diem Christianorum, qui ab ipso nuncupati sunt, et no
Abbreviated transcription (Latin):
tincꝰto tẏranno regni solus arce potire¬
tur. fatigare occidentales ep̃os: ⁊ ꝑ decep¬
tionẽ ad consensũ arrianȩ hereseos coge¬
re aggreditur: athanasii pͥus condemp¬
natione pͣmissa. ⁊ uelut obicis ualidis¬
simi obiectione sublata. .xXI.¬
b hos apud mediolanum ep̃oꝵ concssi¬
um conuocatur. Plures decepti. dẏoni¬
lucifer dolũ eẽ in negocio ꝓclamantes.
asserentesq qđ subscripsio in athanasi¬
um ñ aliã ob causã quã destruende fi¬
di moliret᷑ : in exiliũ trusi sunt llis eti

Expanded text:
tincto tyranno, regni solus arce potiretincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. b hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. DionyLucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exil
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uideri: ⁊ ualde pͣstandum: letus
spopondit imꝑator. Sed cũ rem detulis¬
set ad eos quoꝵ consiliis utebat᷑. neq
ibi se uelle acciꝑexccłiam. neq hic da¬
re respondent: qr plus sibi singłi
quiq quã absentib consulebant. Ita im¬
ꝑator adniratus eius prudentiam: ꝓpera¬
re otius ad suscipiendam suã eccłiam Iu¬
bet. Sed eũ manente scelere. imꝑator con¬
stans regno simul ⁊ uita fuisset exemptus.
rursũ in athanasium ueteres illi incento¬
res principis odia resuscitare ceperunt:
fugatoq de ȩccłia. in locũ eiꝰ georgiũ quẽ¬
dam ꝑfidiȩ ⁊ immanitatis sue socium
mittunt. Nam pͥus quendã gregoriũ mi¬
serant. Rursum fuge: rursũ latebre. &
edicta adu̾sum athanasium principis ꝑ
omne᷑ locũ ponuntur: pmia ⁊ honores
delatorib pollicentia. Ipse quoq eũ ob
iundictam necis frͣnȩ regnũq recuꝑan¬
dum. ad occidentis partes uenisset. ⁊ ex¬

Expanded text:
sibi videri, et valde praestandum, laetus sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
re futurũ. ut ipse. adimpleret regni. eiꝰ
intima penetrans: ⁊ penas dignissimas
de. auctorib sceleris sumens. Quib scͥp¬
tis ꝑterritus constantiꝰ. qđ posse facere
ea quȩ minitabat᷑ conscuis erat frm. si¬
mulata benignitate. ulto uenire: ad
se: athanasiũ iubet : ⁊ leui increpat io¬
ex multis quȩ sunt apud alexandriã
ȩccłiis concedas popłqs eoꝵ qui tͥ cõmu¬
nicare nolunt. Tum ille dõ suggeren¬
te: paratum in tempore consilium.
repperit. O quid eͣ inquit imꝑator
qd poscenti tibi liceat denegari: qui
potestatẽ habes omlũ ubendi S ed
unũ eͣ qd̾ oro: ut meaͣ q̃uoq ꝓetitu¬
unculam libentͣ admittas. ¶ũq se
omĩa quȩ uellet quãuis eeͣnt diffici¬
lia pmicteret pͣstaturũ. si hoc unum
cederet libens: ait athanasius. łoc ẽ
qd rogo. ut quia etiã hic nã apud an¬
tiochiam res agebatur. sunt nr̃i po
eis tenere concedat᷑ eccłiam. Esquissimũ

Expanded text:
bi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus bi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet, et levi increpatioex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiam res agebatur sunt nostri peis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum