comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beto cas solus. nec sint alien par¬
ticipes tui. Quomodo enĩ aquã
scientiȩ solus habere poterit. si
hanc in plateis aiuidit: Talde
fontes illio foras diriuant᷑. Sed
cum p̾dicamꝰ ppłis. nimirũ in
plateis aquas diuidimꝰ. quia in
auditoꝵ multitudine. scientie.
uerba dilatamꝰ Cum uͦ nos ad¬
uiuante diuinã gr̃a intͥnsecus
custodimꝰ. & ne maligni sp̃c qui iu¬
re a. nobis alieni sunt. quia sortem
beatitudinis ꝑduderunt. nobis in
elatione subripiant. sollicitudine
cauta circũ inspicimꝰ soli habemus
aquas quas in plateis diuidumꝰ
ut nobis in eis alieni participes
ñ fint. hii nimirũ de quib scͥptũ
est. alien insurrexerunt in me
& fortes quesierunt animã meã.
A quas gͥ & in platuis diuidit. & so¬
lus habet. qui ꝑ hoc qͦd multis
p̃daicat. se in cogitatione tẽporalis
głe non exaltat. Tunc enim possidet
homo quod docet. quando se ñ gau¬
det in notescere. s ꝓdesse. Ex campo
qui ex do loquitur. post quã ꝓ uti¬

Expanded text:
beto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spiritus qui jure a nobis alieni sunt quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis oriae non exaltat. Tunc enim possidet homo quod docet, 1297 quando se non gaudet innotescere, sed prodesse. Ex campo qui ex Deo loquitur, postquam pro uti
Abbreviated transcription (Latin):
mus. cũ infirmitat ẽ conditions
ꝓpriȩ pensantes statũ rigiditans
ex infirmitatis nr̃e cognitione
iacuimus & iacemus. in bono post
oꝑe quasi suꝑ pedes ex rectitu¬
aine stemus. Quod cur in cãpo
de ppħa agitur. nͥ ut specialiter do¬
signetur. quia. etiam electis gentũ
assumeret. & priꝰ a suꝑbie sue sta¬
tu deiceret. & pꝰ modũ suꝑ pedes
suos. idẽ suꝑ bona oꝑa solidaret:
Sicut ꝑ paulũ dicit᷑. remissas manꝰ
& dissoluta genua erigite. a g̃ssus
rectos faciti pedib urĩs. Sequit᷑¬
Et locutus est mͥ. & dixit ad me. In¬
gredere & includere in medio domꝰ
tue. Quid est qͦd de medio israhe¬
litici ppłi ꝓpħa add campũ eaducit᷑.
atq ad domũ post ea de campo
reuocatur. nͥ qͦd p̃dicationis gĩa
a. iudaico ppło ablata. in latitudine
gentilitatis sparsa est: S tamen
in fine mundi. dum uidei ad fidẽ¬
⁊acunt. quasi ad domum ꝓpha
nancitur. ut in suo ppło rursus

Expanded text:
mus, cum infirmitatem conditionis mus, cum infirmitatem conditionis propriae pensantes, statum rigiditatis ex infirmitatis nostrae cognitione jacuimus, et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentiumassumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum super pedes suos, id est, super bona opera solidaret. Sicut per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus Et locutus est mihi et dixit ad me: Ingredere et includere in medio domus tuae. 6. Quid est, quod de medio Israelitici populi propheta ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur, nisi quod praedicationis gratia a Judaico populo ablata, in latitudine gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fideredeunt, quasi ad domum propheta reducetur, ut in suo populo rursus
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc qͦd pris dñs in medio ifra¬
helitarũ locutus ad ꝓpħam suum
fuerat. & tam̃ post modũ dicit. e
gredere in campũ. & ibi loquar
priꝰ iudee infundere. & hanc post¬
modũ dignatus est in latitudine
gentiũ demonstrare: Neq enĩ
immerito ꝑ campũ gentilitas de¬
signat᷑. quȩ longe lateq idẽ. in
uniuerso mundo distendit᷑. Ubi
& subditur. Et surgens eq̃ssus
sum in campũ. & ecce gła. añi
stabat. quasi gła quã uidi iuxta
in medio israhelitarũ uiderat. qͥa
ipsa eiꝰ maiestas gentib apparuit.
que pri se electis in iudaico ppło
reuelante sp̃u declarauit. Sequit᷑
Et cecidi in faciẽ meã. Uisa dñi gła
uis ad intelligenda sublimia leuet᷑.
ex contẽplatione tam̃ maiestatis
d̃i infirmitatẽ sue conditionis in¬
telligit. Et quasi statũ ñ habet.
qui se ante di oculos esse cinerem
ingressus est in me sp̃e. ⁊ statint.
me supra pedes meos. Cum nos
humiliter do stermiur. cũ esse
nos puluerẽ cineremq cognosei¬

Expanded text:
est hoc, quod prius Dominus in medio Israelitarum locutus ad prophetam suum fuerat, et tamen postmodum dicit: « Egredere in campum, et ibi loquar prius Judaeae infunderet? Hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare. Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est, in universo mundo distenditur, ibi et subditur: « Exsurgens egressus sum in campum, et ecce gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi juxta in medio Israelitarum viderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se electis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur: « Et cecidi in faciem meam. » Visahomo ad intelligenda sublimia levetur, ex contemplatione tamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit. Et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse pulverem ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos. 5. Cum nos humiliter Deo sternimus, cum esse nos pulverem cineremque cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham alterũ dicitur. Si fuerit
nimerus filioꝵ isrł quasi arena ma¬
ris. reliquiȩ salue. fient. Exeat g̃
ipha de medio ppłi ad campum.
de campo redeat ad domũ. ut &
pͥdicatio quę uideis facta est. eg̃¬
liatur in gentes. & repletis fide
gentibus. recipiat uidea sp̃italis
doctrine dona que amiserat Inclu¬
di autẽ ꝓpħa in medio domꝰ suȩ p̃¬
cipitur. qͥa antixp̃i temꝑe ab eis
gentibꝰ quȩ in infidelitate reman¬
srint. plebs conuersa udeoꝵ du¬
ris ꝑsecutionib angustabit᷑. Unde
scriptũ est. Atrium autẽ quod
ist extra templũ eice foras. & ne
metiaris eũ. qmͣ datũ est gentib
& ciuitatẽ scãm calcabunt. m̃sibꝰ¬

Expanded text:
am alterum dicitur: « Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . » Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut et praedicatio, quae Judaeae facta est, egrediatur in gentes, et repletis fide gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus, quae in infidelitate remanserint, plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriptum est: Atrium autem, quod erat extra fores templi, ejice foras, et ne metiaris illud, quoniam datum est gentibus, et civitatem sa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. diuna
eloquia aliquando
ex temꝑe. aliqͦndo
ex loco causas de¬
signant. quas aꝑto¬
sermone non indicant. Ex tẽꝑe
etenĩ sicut p̃dicante iudris dño
ꝑ euuanglistã dicit. hiemps erat.
Inter illa enĩ mysteria q̃ ueritas
loguebat᷑. quid cause fuit ut nom̃
hicmis adaeret᷑. nisi ut ꝑ qualitatẽ
temꝑis. ostenderet frigꝰ cordis:÷
Quia & cũ uerba uerba ueritatis
accipent. frigida iudeoꝵ corda
remanebant. Eliquando u ex loco.
sicut carnali ifrabelitico ppło des¬
cendente de monte moyse. lex in
lia p̾cepta locuttis est. ut ex locis
uidelicet monstraret᷑. quia & illis
tamquã carnalibꝰ mandata mini¬
ma dabant᷑ in ualle terrarũ. & isti
tam quã spĩtales & scĩ. in monte
mandata celestia audirent. quatinꝰ
aꝑte monstrarct᷑. qͥd ascendentes cor¬
ae ad celestia infima mundai relin¬
querent. & in m̃tis culmine starent.
Ynde nc̃ iezechiel ppħa qͥd iubente
d̾o in locis egerit descrbit. ut ꝑlo
corum qualitates indicet. qͥd in

Expanded text:
riae, divina eloquia aliquanda ex tempore, aliquando ex loco causas designant, quas apersermone non indicant. Ex tempore etenim, sicut praedicante Judaeis Domino per evangelistam dicitur: Hiems erat . Inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis ostenderet frigus cordis? Quia et cum verba veritatis acciperent, frigida Judaeorum corda remanebant. Aliquando vero ex loco, sicut carnali Israelitico populo, descendente de monte Moyse, lex in lia praecepta locutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et isti tanquam spiritales et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis culmine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in locis egerit describit, ut per locorum qualitates indicet quid in
Abbreviated transcription (Latin):
ualeam & uobis ꝓ desse Potens est
indigno mͥ & infirmo ex ura inter¬
cessione ista tribuere. qui ex sua
pietate ꝓ nobis dignatꝰ est infir¬
mari. Yirtus enĩ da atq sapien¬
na. que nr̃am infirmitatẽ sumpsit.
ut ex sua nos firmitate roboraret

Expanded text:
valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indigno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram infirmitatem sumpsit, u
Abbreviated transcription (Latin):
lanea. P cũ sacerdos ad scm̃ mi¬
nisteriũ accedit. cũ intus ꝑ con¬
punctionẽ in gredit᷑. subtiliori
intellectu necesse est quasi lineo
foras eg̃ditur. oportet ut uesti¬
menta in quibꝰ intͥnsecus minis¬
t rauerat reponat. atq ppło aliis
uestib indutus appareat. qͥa si i
conpunctionis sue rigore se te¬
neat. si in eo quẽ orationis temꝑe
habuit merore ꝑduret. exterior
rerũ uerba susciꝑe ñ xomutit.
Et qͥd grex de necessariis faciat.
si audire atq ꝑpendere & hoc qͦd
p̃sens tempꝰ ex igit pastor recusat.
Grossiora gͦ uestim̃ta sacerdos exi¬
ens ante ppłm induat. ut m̃tis
sue habitũ ꝓ utilitate. filioꝵ etram
ad terrena tollerandia componat.
calatori labor sit ad sublimia cor
tendcro. & hoc repente ad ina reuo¬
care. x in sublimitate cognitionis
ntime extenuare animũ. & ꝓpt̾
exteriores causas ꝓximor. ut ita
dicam subito in cogitatione cras
miseriã deflere: unde peto ut ur̃a
me oratio talẽ faciat. qualis & m

Expanded text:
 cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. culatori labor sit et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassmiseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
obduratione ñ liberat. Misericos
enĩ d̾s. tempꝰ nobis ad peniten¬
tiam relaxat. S cũ eiꝰ gr̃e pa¬
tientiam nos ad augm̃tũ uerti¬
mus culpe. hoc ipsũ tempus q̃d
ad parcendum pie disposuit. distico
ad feriendũ uertit. ut cũ reueri
quis etiam spacio temꝑis accepti
noluerit. ꝑ hoc mala. sua ad reati
augeat. ꝑ qͦd ea diluere potuit si
conuerti uoluiss. U̾nde scͥptum est
Ignoras q̃m benignitas di ad po¬
nitentiam te adducit. Scd̾m au¬
ritiam autẽ tuã & cor inpenitens.
thezaurizas tͥ iram in duie ire. en

Expanded text:
obduratione obduratione enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor impoenitens thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
pone imquitatẽ suꝑ iniqͥtatẽ
tuam. Propheta. etiã aliꝰ dicit.
Maledictum. & mendatium. & homici¬
dium. & furtũ. & adulteriũ inunda¬
uerunt a sanguis sanguinẽ tetigit.
Sanguis enim sanguinẽ tangit.
qͣndo peccato peccatũ additur.
ut ante di oculos adiunctis iniqͥ¬
tatib anima cruentetur. Paulus
quoq ait. Ut impleant peccata
sua semꝑ. Iohanni quoq ꝑ an¬
gelũ dicit᷑. Qui nocet noceat.
adhuc. & qui in sordibꝰ est sordes¬
cat adhuc. Tnde nunc etiã dñs
dicit. Si conuersus iustus a iusti
cia fecerit iniqͥtatẽ. ponã offen¬
diculum coram eo. Ac siaꝑte
dicat. Quia uidere penitendo
noluit ubi iam inpegit. iusto¬
cũ iudicio deserens ponam ei.
ut & alibi inpingat. Quod tam̃
dñi ponere est. ne quaquã ad
peccandũ p̃mere. s nolle a pec¬
cato liberare: ficut de pharaone
dicitur. ego indurabo cor eius.
Non enim cor peccantis dñs ob¬
aurat. s obdurare dicit᷑. cũ ab

Expanded text:
pone iniquitatem super iniquitatem pone iniquitatem super iniquitatem tia . Propheta etiam aliis dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus ait: Ut impleant peccata sua. Johanni quoque per angelum dicitur : Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc. Unde nunc etiam Dominus dicit : Si quis conversus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo; ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo judicio eum deserens ponam ei, ut alibi impingat. Quid tamen Dei ponere est? nequaquam ad peccatum premere, sed nolle a peccato liberare; sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccatis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
& qua drupedũ. a serpentiũ. Ecce
est peccatũ. & pena peccati. Sed
peccatum solum modo & pena pec¬
cati esset. si ñ addhuc ex hoc peccato
& aliua segueret᷑. Nam pꝰ infide¬
litatẽ eoꝵ subdit᷑. Pr opter quod
tradidit illos d̾s in desideria cor¬
das cop in immunditiã. ut ꝯtu¬
meliis afficiant corꝑa sua in se¬
met ipsis. Qui igit᷑ cognoscentes
ãm ñ sicut d̾m glorificauert̃. ex co
peccato & causa peccati. ad hoc ꝙͦ
ꝑducti sunt. ut ad cultũ serpen¬
tium & uolucrũ laberent᷑. S quia
ꝑ hanc etiam cecitatẽ usq adi
immundiciã & carnis ꝯtumelias
ceciderunt. ipsa infidelitatis eor
cecitas p̃cedenti in tellectui. ⁊ pec¬
catum est & pena peceati. ub e u
iapeecati S da ehis slibs moralbꝰ diu
imrorandũ ñ est. Hoc autẽ no¬
bis cũ tremore considerandũ est
quomodo ustus & omp̃s d̃s cũ
p̃cedentib peccatis irascit᷑. ꝑmit¬
tit ut cecata mens etiam in aliis

Expanded text:
et quadrupedum, et serpentium . Ecce et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnisceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati, subsequenti a peccatimmorandum non est. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
yuenit ad rapinam. Ipsum uero
furtũ quo rem concupitã diri¬
puit. & peccatũ ei factũ est. et
pena peccati: quia. ex retributio¬
ne iam ñ rep̾sse ꝯcupiscentie. fac¬
hum est ut ueniret ad furtum.
a culpa cordis excresceret in oꝑe
ex ultione cecitatis. S quia furtũ
puirio tegere curauit. ex peccato
parsũ peccatũ genuit. Furtũ gͦ
qͥd ex concupiscentia ꝓcessit. & ꝑ¬
uriũ ꝓtulit. peccatũ & pena pec¬
cati factũ est culpȩ p̃cedenti.
peccatũ & causa peceati culpe sub¬
siquenti. qͥa de illa natũ hanc ge
insinuat dicens: cũ cognouissent
đm. ñ sicut ãm glorificauer̃t aut
gr̃as eger̃t. s cuanuert̃ in cogita¬
tiombus fuis. Ecce est peccatum
s causa peccati. ex qua quid seqͣt
adiungit. Et obscuratũ est insi¬
piens cor eoꝵ. dicentes enĩ se esse
sipientes. stulti facti sunt. & mu¬
tauerunt głam incorruptibilis
di insimilitudinẽ imaginis cor¬
ruptibilis hominis. & uolucrum.

Expanded text:
venit ad rapinam; ipsum vero venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit: furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium pertulit, peccatum et poena peccati factum est culpae praecedenti, peccatum et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum, hanc geninsinuat, dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis. Ecce est peccatum et causa peccati, ex qua quid sequatur adjungit: Et obscuratum est insipiens cor eorum; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt: et mutaverunt gaginis corruptibilis hominis, et volucrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciei penitendo ñ tergit᷑. uisto ii¬
dicio omp̃s d̾s obligatã peccatis
m̃tem. etiã in culpã alterã ꝑmis¬
tit. cadere. ut qui flendo & cori¬
gendo noluit mundare qͦd fecio
peccatũ incipiat peccato cumu¬
lare. Peccatũ gͦ qͥd penitenti li¬
m̃to ñ diluitur. peccatũ simu
est & causa peccati. qͥa ex illo ortꝰ
unde adhuc peccatoris animus
altius obliget᷑. Peccatũ uero qͥd
ex peccato sequit᷑. peccatũ sumul:
& pena peccati. qͥa excrescente ce¬
citate ex retributione prioris
culpe generat᷑. ut quasi iam que¬
dam sint in peccatore supplicia
ipsa increm̃ta uitioꝵ. Fit uͦ non¬
nũquã ut unũ idemq peccatũ
& peccatũ sit & pena peccati si¬
mul & causa peccati. ꝑ onamus
enim ante oculos quempiã rem
ꝓx ummi concupiscere. quã qͥa aꝑti
ñ ualuit. furto diripuit. S in fir¬
ti accusatione positus. se hanc di¬
ripuisse iure iurando denegauit.
Huic gͦ ꝯcupiscentia peccatum
fuit. & causa peccati. quia ꝑ eã

Expanded text:
nitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quia flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati, quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero, quod ex peccato sequitur, peccatum simul est, et poena peccati, quia excrescente caecitate ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati simul et causa peccati. Ponamus enim ante oculos quempiam rem proximi concupiscere quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam
Abbreviated transcription (Latin):
ha uidelicet p̃positoꝵ discretio
a munita semꝑ debet esse excir¬
cum irispectione. & in altitudine
uite consistere. idest in ualle
infirmi oꝑis ñ iacere. Sicut
enim turris in monte idcirco
ad speculandũ ponit᷑. ut hostes
qui ueniunt longi uideant᷑.
sic p̃dicatoris uita semꝑ in alto
debet fixa ꝑ manere. ut more
nariũ discernat fetores uitioꝵ
odoresq uirtutũ. In cursus ma¬
lignoꝵ sp̃uum longe ꝓspiciat. &
cõmissas sibi animas ꝑ fuã ꝓui¬
dentiã cautas reddat. Sequitur.
Et audies ex ore meo uerbum:
& adnuntiabis eis ex me. Ecce
iterũ monet᷑ ꝓpħa. ne p̃sumat.
loqui qͦd ñ audierit. s pͥus aurẽ
cordis aꝑiat uoci creatoris. & pꝰ¬
modũ os sui corꝑis aꝑiat au¬
rib plebis. Inde ꝓph̾a aliꝰ dicit.
Inclinabo ad similitudinẽ au¬
rem meam. aꝑiam in psalterio
ꝓpositionẽ meam. Qui enĩ recte
p̃dicat. pͥus sicut dictũ est. aurẽ
cordis locutioni intimȩ inclinet.

Expanded text:
quia videlicet praepositorum discretio quia videlicet praepositorum discretio et munita semper debet esse ex circumspectione, et in altitudine semper vitae consistere, id est, in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in montem idcirco ad speculum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitur: IBID.-- Et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . Qui enim recte praedicat prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intimae inclinat,
Abbreviated transcription (Latin):
lator sum. qui ñ in monte.
ꝑis sto. s adhuc in ualle infsr¬
mitatis raceo: Potens uͭ est
humani generis creator & r¬
eloquio nec mͥ parco Esse gͥ
speculatoris uita. xalta debet
semꝑ. & circũspecta Neq hoc¬
speculatori sufficit ut altum
ad alta auditores suos ꝑthait
enim terrenarũ rerũ amori
subcũbat. alta sit. ne oc culti hos¬
tis iaculis. feriat᷑. ex om̃i lateri
circũspecta. S: tunc hȩc recte
agit. cũ lingua e ex urta ar¬
serit. Nam lucerna que. in se¬
met ipsa ñ ardet. eam remcu
subponit᷑ ñ accendit. Hinc enim
de iohe ueritas dicit. Ille erat
incerna ardens &lucens. Aidens
uidelicet ꝑceleste desideriũ. lu¬
eis ꝑ uerbũ. Ut gͦ seruet᷑ ueritas
pdicandi. teneatur necesse est
scut turrĩ libam. Que rogo
lius est fr̃s km̃i ut sponse nasus
turri comparet᷑: Sed qͥa ꝑ nasũ
simꝑ odores fet oresq discernimꝰ.
qͥd ꝑ nasũ. ñ speculatoꝵ. discretio
disignat᷑: Qui nimirũ nasus &

Expanded text:
lator sum, qui non in monte lator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et reeloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo speculatoris vita et alta debet semper, et circumspecta. Ne speculatori sufficit ut alte ad alta auditores suos pertrahenim terrenarum rerum amori succumbat, alta fit ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere sit ccendat. Sed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desiderium, lucens per verbum. Ut ergo servetur veritas praedicandi, teneatur necesse est sicut turris Libani . Quae ergo laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? Sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum nisi speculatorum discretio d
Abbreviated transcription (Latin):
negotia sustinere: m de irruentib
barbaroꝵ gladiis gemere. & com¬
misso gregi insidiantes lupos
timere. mͦ rerũ curã fumere. ne
desint. subsidia eis ipsis quib dis¬
cipline regula tenet᷑. mͦ raptores
quosdã equanimiter ꝑpeti. meis
sub studio seruatę caritatis obui¬
are. Cum itaq ad tot & tanta
cogitanda scissa ac dilaniata
mens aucit᷑. quando ad semet¬
ipsam redeat. ut totã se in p̃du¬
cationẽ colligat. & a ꝓferendi
uerbi ministerio ñ recedat
Quia autẽ necessitate loci se¬
pe uiris scłarib ungor. ñ nũ¬
quã mͥ lingue disciplinã relaxo.
Nam si in assiduo censure. mee
uigore me teneo. scio qͥa ab in¬
firmiorib fugior. eosq ad hoc
qͥđ appeto numquã traho.
Ynde fit ut eoꝵ sepe & otiosa
patienter audiam. sed quia
ipse quoq infirmus sum: in
otiosis sermonibus  ꝑfe
que audire ceꝑam inuit uso
ubi tedebat. cadere. libet las
Quis gͦ ego uł qualis spceu¬

Expanded text:
negotia sustinere, modo de irruentibus negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus pauliquae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis specu
Abbreviated transcription (Latin):
cesso. qui in conspectu dĩ factꝰ
sum mutus. & uerbosus. mutus
in necessariis. uerbosus in otio¬
sis. Sed ecce sermo di dũ spe¬
culatoris uitã cõpellit ut loqͣr.
tacere ñ possũ. & tam̃ loquen¬
do me ferire ꝑtimesco. Dicã
dacam. ut uerbi di gladio etiam
ꝑ me ipsũ ad ꝯfigendũ cor ꝓximi
transeat: dicã dicam. ut & ĩã ꝯtra
me sermo d̾i sonet ꝑ me. Ego
me reũ esse ñ abnego. t orporẽ
meũ atq negligentiã uideo.
Erit fortasse apd̃ piũ iudicẽ
impetratio ueniȩ. ipsa cognitio
culpe. Et quidẽ in monast̾io
positus. ualebã & ab otiosis lin¬
guã restringere. in intentione
orationis pęne continue m̃tẽ
tenere. At post quã cordis¬
humerum sarcine pastorali sub¬
posui: colligere se ad semet ipsum
assidue ñ potest animus. qͥa ad
multa partit᷑. Cogor namq mͦ
eccłiarũ. mͦ monasterioꝵ causas
discutere. sepe singuloꝵ. uitas
actusq pensare. mͦ q̃dam ciuiũ

Expanded text:
cesso. Qui in conspectu Dei factus cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordishumerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium
Abbreviated transcription (Latin):
tꝙ uocabulũ nominis ex uir¬
uite actionis trabat. Non est
nim speculator. qͥ in imo estdpe¬
tuilitor qͥppe semꝑ in altitudine
stat. ut quicqͥd uenturũ est lon
s ꝓspiciat. Et quisqs ppłi spe¬
culator ponitur. in alto debet. sta¬
ri ꝑ uitam. ut possit ꝓdesse ꝑꝑ
uidentiã. Hinc ꝓpħa alius. specu¬
latorẽ ammonet dicens. Super
montẽ excelsũ ascende tu qͥ eũu¬
giuas syon. ut uideł qui p̃dicatio¬
nis locũ suscipit. ad altitudinẽ bo¬
ne ascendat actionis. Ad excelsa
fnseat & eoꝵ qui sibi cõmissi sunt
oꝑa tͣnscendat. quatinꝰ subiectoꝵ.
uitã tanto subtiliꝰ uideat. quanto
& terrenis rebus quas despicit ani¬
mum ñ supponit. O quã duramͥ
sunt ista que loquor. qͥa memet¬
ipsũ loquendo ferio. cuiꝰ neq
lingua ut dignũ: p̃dicationem
tenet. neq in quantũ tenere
sufficit uita sequit᷑ linguam.
qui otiosis uerbis sepe implicor.
& ab exhortatione atq ȩdificatio¬
ne ꝓximor torpens & negligens

Expanded text:
ex virtute actionis trahat. 1283 Non est enim speculator qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens
Abbreviated transcription (Latin):
pegisse & cecidisse ꝑ iniqͥtatẽ
quam ꝑpetrauerit. conspicit:
S dastricta sunt omĩpotentis
d̾a iudicia. & qui peccatorem
dui expectat ut redeat. non
redeunti atq contẽpnenti ponit
adbuc ubi grauiꝰ inpingat. Pec¬
catum qͥppe qͦd ꝑ penitentiã ciciꝰ
ñ delet᷑: aut peccatũ est & causa
peccati. aut peccatũ & pena pec

Expanded text:
pegisse et cecidisse per iniquitatem pegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccatũ p̃duicatore tacente
cecidit. p̃duicator qͥa tacuit reus
tenetur. S quis nr̃m rogo ad
hec sufficiat. ut ñ solũ peccato¬
res studiose corripiat. s etiam
iustis inuigilet ne cadant:ꝰ Nos
enim infirmitatis nr̃e conscii. cum
iustos uiros conspicimus. ammo¬
nere eos ñ p̃sumimus ut iusticie
uiam teneant. quã quia tenent
uidemus. & tam̃ p̃dicatoris est
debitũ. et iã iustos ad monere.
Unde p̃dicator egregius dicebat
Sapientib & insipientib debitor
sum. In his uͦ om̃ib que de iusto
ad iniquitatẽ conuerso dicta sunt
hoc est laboriosũ ad loquendũ.
hoc ualde ꝑtimescendũ. qͦđ dñs dic̃.
ponam offendiculũ coram eoNit
enim. Si conuersus iustus a. iusti¬
cia sua fecerit inquitatẽ. ponam
offendaculũ coram eo Nos enim
dicimus. qͥa si inquitatẽ fecerit
offendit. & uerũ est omino qͦd
dicimus. Cur adhuc ei d̾s om̃pᷤᷤ
offendiculũ ponit. quẽ iam in¬

Expanded text:
ad peccatum praedicatore tacente ad peccatum praedicatore tacente ceciderit, praedicator, quia tacuit, reus tenetur. Sed quis, rogo, nostrum ad haec sufficiat ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etiam justos admonere. Unde praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his vero omnibus, quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Nos enim dicimus quia, si iniquitatem fecerit, offendit; et verum est omnino quod dicimus: cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponet, quem jam im
Abbreviated transcription (Latin):
fendaiculũ coram eo. In peccato
suo moriet᷑. & ñ erunt in memo¬
ria iusticie eius quas fecit. san¬
guinem uͦ erus de manu tua
requiram. Quia iusto qui in
peccato cecidit p̃dicator tacu
Et qui sollicitus esse non studuit
in p̃cticatione. factus est parti¬
ceps in dampnatione. S cũ dicit᷑
in peccato suo morietur. & ñ ert̃
in memoria iusticie eiꝰ quas
fecit: hoc nobis maxime consi¬
derandũ est. qͥa cũ mala com¬
mittimus. sine causa ad me¬
moriã bona nr̃a tͣnsacta reuo¬
camus. qm̃ in ꝑpetratione ma¬
lor. nulla debet esse fiducia
bonoꝵ p̃teritoꝵ S queri pot̾
utrũ tusto post quã ceciderit
p̃dicandũ sit. an priꝰ quã cadat.
inuigilare p̾dicator debeat. ne
ad casũ ueniat ꝓculdubio & priꝰ¬
quã cadat. Nam se quitur.
Si autẽ tu adnuntiaueris iusto
ut ñ peccet uistus. & ille ñ pec¬
cauerit. uiuens uiuet qͥa admm¬
tiasti ei. tu autẽ animã tuam
liberasti. Si ergo p̃dicator ideo
peccaret denuntiauit. cũ uistus

Expanded text:
peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit. Sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Quia justo qui in peccato ceciderit, praedicator tacuiet qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus, quas fecit, hoc maxime nobis considerandum est quia, cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta revocamus, quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo, postquam ceciderit, praedicandum sit; an et priusquam eadat, invigilare praedicator debeat, ne ad casum veniat; procul dubio et priusquam cadat. Nam sequitur: si autem adnuntiaueris iusto, ut non peccet iustus, et ille non peccauerit, uiuens uiuet, quia adtiasti ei: tu autem animam tuam liberasti . Si ergo praedicator ideo peccaret annuntiavit, cum justus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. in om̃i uerbo. & in omĩ scien¬
ria. Up̃i testimoniũ. idẽ. qͦd ae se¬
met ipso moriendo. & resurgendo
testatus est. in eoꝵ uita confir¬
matũ esse ꝑhibet. & nichil cis de¬
esse in ulla gr̃a testatur. Quisro¬
go credat. qͥa paulo post eos cor¬
ripiat. quos ita laudat. Fam
post cȩtera subiungit. Obsecro

Expanded text:
dicit in omni verbo et in omni sciendicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
duat᷑ ñ uigilanter aspicit᷑. ualdde
yculosũ est. Uerecunde. et cm̃
ncos si quas fortasse culpas ad¬
nisorint. leniter arguende funt.
qna si asꝑiris increpent᷑. frangun¬
tir potius quã crudiunt᷑. At ꝯtͣ
ntes asꝑȩ atq inpudentes. si in¬
crepatȩ leniter fuerint. ad maio¬
res culpas ipsa lenitate ꝓuocant᷑.
Quod bene in eodem eg̃gio p̃di¬
catore discimus. qui cũ chorm¬
thios cognosceret ꝓ amore ꝑso¬
narum in scismate diuisos. eoꝵ
urecundue ꝯfulens. locutionẽ. su¬
am cis a grͣaꝵ actione & laudibꝰ
cxpit dicens: gr̃as ago do meo
semꝑ ꝓ uobis. in gr̃a di que data
ist uobis. in xp̃o ihu. quia in om̃i¬
bus aiuites facti estis in illo. in
om̃i uerbo & in om̃i scientia. sicut
testimoniũ xp̃i confirmatũ est in
uobis. Qui adhuc adiungit. &¬
te paule. si iam nichil de est.
cur eis scribendo fatigaris. cur
in longinquo positus loquerissꝰ
laudat. Ecce cis grãm dĩ datã
asserit. factos in omĩbꝰ diuites

Expanded text:
non vigilanter aspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Qui adhuc adjungit et te, Paule, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Plaudat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos in omnibus divites
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est qͦd uni imꝑiũ. alio pa¬
cientiam p̾cipit. nͥ qͦd unũ leni¬
oris. alterũ uͦ feruentioris sp̃c es
conspexit. Teni ꝑ auctoritatem
imꝑii. iniungenda erat seueritas
uerbi Is autẽ qui ꝑ sp̃m ferue¬
bat. ꝑ pacientiã temꝑandꝰ fuerat.
ne si plus iusto feruesceret. ñ ad
salutẽ uulnera reduceret. s sana
uulne raret. Curandũ quoꝙ qͣn¬
tum lo quam᷑. ne si ei qui multa
ferre ñ ualet. uerbũ uł exhorti¬
tionis uł increpationis longiꝰ tri¬
bimus: auditorẽ nr̃m ad fastidi¬
cator eg̃gius hȩbreis. loquit᷑ dicõ
Obsecro uos fr̃s. ut sufferatis uer¬
bũ solatii. etenim ꝑ paueis scͥpsi
uobis. Hoc tam̃ infirmis p̃ciput
congruit. ut pauca qͥddem & que
pungant. Nam si eis unoͥ temꝑe
exhortationis sermo fuerit mul¬
tipliciter dictus. qrria multa re¬
tinere ñ ualent. simul amittunt
omĩa Ynde & medici cor porũ
pannos quos infirmanti ͭ bus
pomacbis ponunt. apto quidem

Expanded text:
» Quid est, quod uni imperium, et alii pa» Quid est, quod uni imperium, et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit. Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi: is autem, qui per spiritum fervebat, per patientiam temperandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne, si ei, qui multa ferre non valet, verbum, vel exhortationis, vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis . Hoc tamen 1287 infirmis praecipue congruit, ut pauca quidem, et qupungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos, quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem
Abbreviated transcription (Latin):
debeamus. qͥa sepe & si differt᷑
increpatio. post modũ benigne
recipit᷑. Et ñ numquã langueᷤ¬
tempus amiserit. Nam & sapiens
mulier. nabal ebriũ uidens. incre¬
pare de culpa tenacie noluit.
quem digesto uino increpatiõis
sue uerbis utiliter ꝑcussit. Et
ꝓpħa addulantiũ linguas ñ esse
in subsequenti tempore differen¬
das. annuntiat qͥ ait. Confundan¬
tur statim erubescentes. qͥ dicunt
mͥ euge euge. Adulatio etenĩ
si uel ad tempus patient̾ susci¬
pitur auget᷑. & paulisꝑ demulcet
animũ. ut a. rigore sue rectitudi¬
nis mollescat in delectatione sermo¬
nis. S ne crescere debeat. statim
est & sine mora ferienda ꝑ ensan¬
dum quoq nobis est. qualit̾ loqͣ¬
mur. Nam sepe uerba que hũc
ad salutẽ reuocant. alii uulne¬
rant. Unde paulꝰ quoq apłs qui
titũ ammonet dicens. argue cũ
omi imꝑio. timotheũ exhortat᷑¬
dicens. Argue. obsecra. increpa.
in omĩ patiencia & doctrina.

Expanded text:
debeamus, quia saepe etsi differtur debeamus, quia saepe etsi differtur increpatio, postmodum benigne recipitur. Et nonnunquam languestempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum, ut a rigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora ferienda. 15. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur. Nam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque apostolus qui Titum admonet, dicens: Argue cum omni imdicens: « Argue, obsecra, increpa in omni patientia, et doctrina .
Abbreviated transcription (Latin):
Si recte offeras. recte autẽ ñ di¬
uidas. peccasti. Recte autẽ offe¬
rimtis. cũ bono studio bonũ opꝰ
agimus. S recte ñ diuidimus.
si habere discretionẽ in bono oꝑe
post ponamus. Considerare etenĩ
debemꝰ. qͥd lo quamur. ut iuxta
pauli uocẽ sermo nr semꝑ in
gr̃e sale sit conditus. ꝑensindũ
uero nobis est cui loquam quia
sepe increpationis uerbũ qͦd hec
admittit ꝑsona. altera ñ admit¬
tit. Et sepe ipsa eadẽ ꝑsona.
scđm factũ fit altera. Unde na¬
than ꝓpħa. dauid post adulte¬
riũ forti increpationis senten¬
cia ꝑcussit. qui cũ de raptore
ouis diceret. filiꝰ mortis est uir
qui ficit hoc. ei ꝓtinꝰ responait
dicens. Tu es ille uir. Cui ta¬
men cũ de salomonis regno lo¬
queretur. quia culpa defu̾it. ei
se humiliter in adoratiõe ꝓstriũ.
In una eademq ꝑsona. quia cau¬
sa dispar extitit. etiam sermo
ꝓpheticus dissimilis fuit. Pen¬
sandũ quoq est. qͣndo loqui

Expanded text:
Si recte offeras, recte autem non diSi recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte autem offerimus cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquamur, ut juxta Pauli vocem, Sermo noster semper in gratia sale sit conditus . 13. Pensandum vero nobis est cui loquamur quia saepe increpationis verbum quod haec admittit persona, altera non admittit. Et saepe ipsa eadem persona secundum factum fit altera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit. Qui cum de raptore ovis diceret: Filius mortis est vir qui fecit hoc, ei protinus respondit, dicens: Tu es ille vir . Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur , quia culpa defuit, ei se humiliter in adoratione prostravit. una ergo eademque persona quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. 14. Pensandum quoque est quando loqui
Abbreviated transcription (Latin):
pia. ipse qͥdẽ in iniqͥtate sua mo¬
rietur. tu autẽ animã tuã libe¬
risti Tunc gͦ subiectus moritur
sine te. qͣndo in causa mortis
contradictorẽ ꝑtulerit te. Nam
morti cui ñ contradicis. adiun¬
geris. Et notandũ que sint qtre
debeant ab speculatore p̃ducari.
nimirũ fides & oꝑatio. Nam ait.
Si autem tu adnuntiaueris im¬
pio. & ille ñ fuerit conuersꝰ ab
impietate sua. & uia sua impia Im¬
pietas qͥppe ad infidelitatẽ ꝑtin&.
uia uero impia ad prauã actionẽ
Et om̃is speculator hoc habere
debet studii. ut. pͥus ad pietatem
fid̾i. post modũ ad piã uiã id est
lit inlinotescere breuit̾ debemꝰ
moreio ꝑastoris quantus esse
debeat ordo atq consideratio lo¬
cutionis Pensare et enĩ doctor
aebet quid loquat᷑. cui loquat᷑.
quando loquatur. qualit loqua¬
tur. & quantũ loquatur. Si enĩ
unũ horũ defuerit. locutio ap¬
ta ñ erit. Scriptũ quippe est.

Expanded text:
pia; ipse quidem in impietate sua mopia; ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est lit, innotescere breviter debemus in ore pastoris quantus esse debeat ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum quippe est:
Abbreviated transcription (Latin):
ualde nobis de nr̃o silentio au¬
getur metus. quia si in subiectis
suis is qͥ p̾latus ad speculandũ¬
est. etiã de morte corꝑis quan¬
doq morituri. tã grauit̾ reus
tenet᷑. quo reatu de morte ani¬
me subiectoꝵ ꝯstringit᷑. que po¬
tuiss semꝑ uiuere. si uerba cor¬
reptionis audiss S melio pos¬
sunt sanguinis nomine peccata
signari. unde quidã cũ peccata
carnis defleret. dixit. Libera me
de sanguinib d̾s deus salutis mee.
Sanguis gͦ morientis de manu
speculatoris requirit᷑. quia pec¬
catũ subditi. culpe p̃positi si ta¬
cuerit reputat᷑. Est gͦq̃a faciab.
ut etiam moriente subdito so
uberũ reddat. surgat. inuigilet. ma¬
iis actibus contradicat. sicut scͥp¬
tum est. Discurre. festina. suscita
amicũ tuũ. ne dederis somnum
oculis tuis. nec dormitent pal¬
pebre tue. Unde hic quoq ad¬
ditur. Si autẽ tu adnuntiaue¬
pis impio. & ille ñ fuerit ꝯuersus
ab impietate sua & a uia sua im

Expanded text:
valde nobis de nostro silentio auvalde nobis de nostro silentio augetur metus, quia si in subjesuis is qui praelatus ad speculandum etiam de morte corporis quandoque morituri tam graviter reus punitur, quo reatu de morte animae subjectorum constringetur, quae potuisset semper vivere, si verba correptionis audisset! Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam cum de peccatis carnis defleret, dixit: « Libera me de sanguinibus Deus, Deus, salutis meae . » Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiretur: quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, deputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: « Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . » Unde hic quoque additur: « Si enim tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua et a vi
Abbreviated transcription (Latin):
quando uos ad iniqͥtatẽ deflui¬
tis. & iam ex nr̃o hoc reatu est. qͦs
obsistentes atq reclamantes in
prauis desideriis nͨ habetis. Uobis
gͣ & nobis parcitis. si a prauo oꝑe
cesstis. Y obis & nobis parcimꝰ. qͣn¬
do hoc qͦd displicet ñ tacemꝰ. O
quã liber a. cõmissoꝵ sibi sanguine
fuerat p̾dicator eg̃gio. qͥ dicebat.
Nundus sũ a sanguine omĩum.
ñ enim subterfugi. quo minus
ad nuntiarẽ om̃e ꝯsiliũ di uobis
Si enĩ ñ adnuntiasset. mundus
a sanguine ñ fuiss S quib om̃e
ꝯsilium dĩ adnuntiare studuit.
ab eorum sanguine mundus fuis
In qua uoce nos conuenimur nsꝰ
constringimur. nos rei esse osten¬
aimur. qui sacerdotes uocamur
qui suꝑ ea ma la que ꝓpͥa habensꝰ
alienas quoqmortes addims
quia tot occidim᷑. quot ad mor¬
tem ire cotidie te pidi & tacen¬
tes uidemus. Cum uͦ dicitur
sanguinẽ autẽ ei de manu tui
requirã. si hoc in loco sanguinis
nomine mors corꝑis designat᷑.

Expanded text:
quando vos ad iniquitatem defluiquando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. 10. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram, si hoc in loco sanguinis nomine mors corporis designatur,