comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sccła partico: neq alia genera ferri ex me¬
ra acie temꝑant᷑. sȩteris eium adiniscet᷑
mollior complexus. Differentia ferri pluri¬
ma uyxta terre genꝰ. Nam aliud molle plũ¬
boq uicinum÷ rotarũ & elauoꝵ usib ap¬
tum. Aliud fragile & derosum eulturȩ ter¬
rȩ conueniens: aliud breuitate sola pla¬
eet clauisq caligariis. Alud rubiginem
cȩleriꝰ sentit. Stricture uocant᷑ he om̃s:
quod ñ in aliis metallis sunt astringen¬
do apte uocabulũ imposito. Aquarum uͦ
summa differentia est quibꝰ ferrũ candeis
in mergit᷑. quo utilior fiat : sicut birbilis
in hispania. & tyrassonacomꝰ in ytalia. In
acuendo ferro oleo delectabilior sit acies:
unde & tenuiora ferram̃ta oleo restingui
mos est: ne qua in fragilitatẽ durent᷑.
A ferro sanguis humanꝰ sese ulciscit᷑. Etac¬
tactum namq cęlerius rubiginem trabit.
Cum ferro magnes lapis concordiam habet: So¬

Expanded text:
Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex meSecunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, ab stringendo apte vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. So
Abbreviated transcription (Latin):
& nominis suraugnnẽ recipit. Eris flos fit
seu gignit᷑ conflationib resoluto atq re¬
liquato aere suꝑfusa frigicta. Repentiua
enim densationẽ: tanqͣm de sputo repa¬
ratur flos. Eruginen quoq es creat. slã
laminine ereȩ stiꝑ uas aceti asꝑrimi sar¬
mentis suꝑposite ÷ atq ita distillantib
quod ex eo cecidit in ipsum acetũ terit᷑.
tũ. quod farra. id est semina fruigũ
terrȩ. condat. ldem & calibs ã calibe flu¬
mine. ubi ferrũ optima acie temꝑatur
mecalla reꝑtus est. Cuiꝰ postea uersa in ob¬
ꝓbrium species. Nam unde pͥdem tellus trac¬
tabatur ⁊ inde mͦ cruor effundit᷑. Nullum
atẽ corpus tam densis inter se coherentib
& implicitis elementis qͣm ferrũ. Unde in¬
est illi duricia cũ frigore. Ferri aut̃ metil¬
lum pene ubiq reꝑitur. S ex omubus
generib palma serico ferro dat᷑. Seres enĩ
hoc cum uestibꝰ suis pellibusq inictunt.

Expanded text:
et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatumetalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & appellatum. Hyropum igneus color
uocauit. Namq in singulas uncias eris ad¬
ditis auri scrupulis senis pre tenui brat¬
tea ignescit. flaminasq unitat᷑ ⁊ unde & py¬
ropum dicit᷑. Regulare es dicit᷑. quod ab
aliis ductile appellatur: quale omne ci¬
prium est. Ductile autẽ dicitur. eo quod
malleo ꝓducatur ⁊ sicut econtra fusile. qͦd
tantum fundit᷑. Hoc & caldarium: quod
tantũ fundit᷑. Nam fragile est malleis.
Siquidem omne es diligentiꝰ purgatis igne
uiciis excoctisq regulare efficitur. sampa¬
num quoq iiter genera exis uocat᷑: ã
tissimũ. Es omne frigore magno melius
fundit᷑. Es rubiginem celeriꝰ trabit: nuisi
oleo ꝑungat᷑. Seruari autẽ id optime ęciã
in liquida piet tracdunt. Inter omĩa mecal¬
la ȩs uocalissimũ est: & maximȩ potestatis.
ribus cardo stridebat eneis. Origo eris ca
nitore. ilaiq ut ipse lapis ex quo fit es
catinia uocat᷑. sic rursus in fornacib existit

Expanded text:
unde et appellatum. 6. Pyropum igneus color unde et appellatum. 6. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris, additis auri scrupulis senis, praetenui bractea ignescit, flammasque imitatur, unde et pyropum dicitur. 7. Regulare aes dicitur, quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. 8. Ductile autem dicitur, eo quod malleo producatur, sicut contra fusile, quod tantum funditur. Hoc et caldarium, quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes, diligentius purgatis igne vitiis excoctisqnum quoque inter genera aeris vocatur a s probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. ribus cardo stridebat aenis. Origo aeris canidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit
Abbreviated transcription (Latin):
si addatur plumbũ. colore purpureo fit:
Auricalcum dictũ. quod & splindorem auri.
&e duriciam eris possideat. Est autem nom̃
cõpositum ex lingua latina & greca. Es enim
exe & igne multo : & medicaminibꝰ ꝑducit᷑
it cauntho. cum caꝑetur incensa. Nam dum
hanc ciuitatẽ hannibal cȩpisset. om̃s statu¬
as eneas. & aureas. & argenteas in unũ rogũ
congessit. & eas incendit. Ita ex hac cõnuxti¬
one fabri sustulerunt & fecerunt parapsi¬
des. Sic corintea nata siunt ex omnib in unũ:
nec hoc. necillud. Inde usq in hodiernum
diem siue ex ipso. siuẽ ex imitatione eiꝰ. es
coruitheũ. uel coruithea uasa dicunt᷑. buiꝰ
tria genera: unũ candidum ad argenti ni¬
torem accedens alterum in qͦ plus auri ful¬
ua naturaest: terciũ in quo ȩqualis cunc¬
toꝵ temꝑies. Coronarium ex ductili exe
tenuitur in lãminas. tauroꝵ ꝙ felle tine.¬
tum speciem auri in coionis strionum p̃bet:

Expanded text:
si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. Auricet duritiam aeris possideat: est autem nomen compositum ex lingua latina et graeca: aes enaere et igne multo, ac medicaminibus perducitur it Corintho, cum capererur incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal cepisset, omnes statuas aereas, 291 et aureas, et argenteas in unum rogum congessit, et eas incendit. Ita ex hac commistione fabri sustulerunt, et fecerunt paropsides. Sic Corinthia nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc, nec illud. Unde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione ejus, aes Corinthium, vel Corinthia vasa dicuntur. Hujus tria genera: unum candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. 5. Coronarium ex ductili aere tenuatur in laminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet,
Abbreviated transcription (Latin):
autem meliꝰ in uitreis uasculis: nam oȩteras
materias ꝑforat. Potui aut̃ datũ interficit¬
ponderis causa. Argenti purgam̃ta licargi¬
ros: quam nos spumã argenti appellamus.
Fit autẽ ex argento & plumbo ita. De ȩre¬
s ab splendore eris uocatũ: sicut aurũ
& argentũ. Apud antiquos autẽ prior
eris qͣm ferri cognitus usꝰ. xe quippe pͥmi
ꝓscindebant terrã. ere certamina belli ge¬
rebant : eratq in precio magis es. Aurum
uero & argentũ ꝓpter inutilitatẽ reicieba¬
successit honore: sic uoluenda etas cõmiteat
tempora rerũ. & quod fuit in p̾cio. fit nul¬
lo deniq houorẽ. Usus eris postea transiit
in symulachris. in uasis. in edificioꝵ struc¬
turis. Maxime & ad ꝑpetuitatẽ monum̃to¬
rum: etiã publice in eis ostitutiones scͥptȩ
sunt. siprium es in cypro insula priꝰ reꝑtũ:
unde & uocatum. Factum ex lapide eroso
quem cadiniã uocant: & est ductile. Huic

Expanded text:
autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat. Potui autem datum interficitponderis causa. Argenti purgamenta λιθάργυρος, quam nos spumam argenti appellamus. Fit enim ex argento et plumbo ita. De aere . Aes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem reiciebaum cessit honorem; sic volvenda aetas commutat tempora rerum. Et quod fuit in pretio, fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris, maxime et ad perpetuitatem monimentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. 2. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum: factum ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant, et est ductile; huic
Abbreviated transcription (Latin):
tat: hoc enim illi argiron uocant. Sui mi¬
rum in modũ illud est: ut dum canctidum
sit. impressum corpori lineas nigras redcłat. Ar¬
gentum uiuum dictũ ÷ quod excedat mate¬
rias in quib micit᷑. Hoc & liquictitm: quia
ꝑcurrit. Inuenit᷑ specialiter in metallis. siue
in argentariis fornacibi: guttarũ concretio¬
ne testis uiberens. Sepe ęciam in stercore an¬
tiquissimo cloacarũ : uel puteoꝵ limo. fĩt
etiam ex nuneo imposito concule ferreȩ. pa¬
tena testea suꝑposita. tum circũligato uas¬
culo circũdant᷑ carbones. sic q argentũ u¬
uum ex mitiȩo distillat. Sine hoc: neq ar¬
gentũ. neq est maurari potest. Tantȩ aut̃
uirtutis est : ut si suꝑ sextariũ argenti ui¬
ui centenariũ saxum suꝑponas. oneristatĩ
resistit. Sin uero auri scrupulũ : leuitatẽ
eiꝰ raptim sinu recipit. Ex quo intelligitur
ñ pondus: s naturam ẽẽ cui cedit. Seruat᷑

Expanded text:
tat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mitat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur
Abbreviated transcription (Latin):
latum. In nuͦminusinate tria querunt᷑ : metallũ.
figura. & pondꝰ. Si ex his aliqud defuerit : nũ¬
misma ñ erit. Tria sunt autẽ genera argenti.
& auri. & eris. Signatum. factũ. infectum.
Siguatum est. quod in nũmis est: factum qͦd
mn uasis & signis: infectum. qd̾ in massis. quod
& grauẽ dicit᷑ id est massa. In noticiã forma¬
rum: metalla ita uenerunt. Dum enĩ qͦcumq
casu ardentes siluȩ excoquerent terrã: quȩ
calefactis uenis fundit riuos euiꝰcumq struc¬
turȩ. Siue igit᷑ es illud fuerat. siue aurũ cũ
in loca terrȩ dep̃ssiora decurreret : sumpsit
figuram. in qua illud. uel ꝓfluens riuus. uel
excipiens lacunar formauerat. Quarũ rerũ
splencdore capti homines. cum ligatas accol¬
lerent massas: uiderunt in eis terre uestigia
figurata. hinc q excogitauerunt liquefactas
ad omnem formã posse deduci. De argento
rgentum ñ longe ã greca appellatione dis¬

Expanded text:
latum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, latum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex his aliquid defuerit, nomisma non erit. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum, quod in massis; quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. De argento . Argentum non longe a Graeca appellatione dis
Abbreviated transcription (Latin):
gebant᷑. sicut nunc ꝑ singula territoria. Sic
autẽ in tres partes diuisum fuisse romanũ
popłm constat : ut hi qui preerant in singu¬
lis partib tribuni dicerent᷑. Unde eciam
sumptꝰ quos dabant popłi tributa noĩaruił.
Uectigalia sunt tributa: a ueliendo dicta
S tipendium ab stipe pendenda noĩatum. An¬
tiqui enim appendere pecuniã soliti erant
magis qͣm annumerare. Mloneta appellata
est: quia monet ne qua fraus in metallo uł¬
in pondere fiat. Nuͦmmisma est solidus au¬
reus. uel argenteus. siue ęreus. Qui ideo
nummisma dicit᷑ : qͥa nominib pͥncipum.
esfigiisq signant᷑. Prius nummꝰ argirꝰ nun¬
cupabatur: quia qͣm plurimũ ex argento
ꝑcutiebat᷑. Aumini aut̃ a numa romanoꝵ
rege uocati sunt : qui eos pͥmum apud
latinos ymaginib notauit. & titulo noĩs
sui prescripiit. Solicti dicunt᷑. a sacculo qͥ
condunt᷑: ã continente id quod continet᷑ appel¬

Expanded text:
gebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic gebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus quos dabant populi tributa nominaverunt. 8. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium a stipe pendenda nominatum. Antiqui enim appendere pecuniam soliti erant magis quam annumerare. Moneta appellata est quia monet, ne qua fraus in metallo vel pondere fiat. 288 9. Nomisma est solidus aureus, vel argenteus, sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signabatur. Primus nummus ἅργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. 10. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit, et titulo nominis sui praescripsit. 11. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a
Abbreviated transcription (Latin):
runt: sicut ã iuuando uimenta sunt dicta.
Omne enim patͥmoniũ apud antiquos peculi¬
um dicebat᷑: a pecudib in quibus eoꝵ con¬
stabat uniuersa substintia. Unde & pecua¬
rius uocabat᷑ qui erat diues: mͦ uero pecu¬
niosus. Antiqͥssimi nondũ auro argentoq in¬
uento: ęre utebant᷑. Nam pͥus erea pecunia
in usum fuit. postea argentea. deinde aurea
subsecitta est: s ab ea quȩ cȩpit. & nomen
retinuit. Unde & exariun dictũ. quia priꝰ¬
recondebat᷑ auro argentoq nondũ signato.
Ex quoꝵ metallis qͣmuis postea fuisset ficta pe¬
cunia: nomen tam̃ erarii ꝑmansit ab eo me¬
tallo unde iniciũ sumpsit. Thesaurũ urx¬
hoc est ã reposito nomuit᷑. Nam tħesis positio
dicit᷑  & est nomen ex greco latinoq sermone
compositum. Nam tħes greci repositũ dicunt.
latini aurũ : quod iunctũ sonat repositum
aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tri¬
buta uero. eo qͦd antea ꝑtribus singłas exi¬

Expanded text:
runt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. runt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia priin usu erat, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecuhoc est a reposito, nominatur. Num θέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam θες Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod iunctum aurum. Auraria nomen habet ab auro. 7. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exi
Abbreviated transcription (Latin):
num dira dedit. Tuba autẽ prelium indi
bella cõmittant᷑. int̾cdum ut iseqͣntur eos
qͥ fugunt: interdũ receptui. ilam exceptꝰ
dr̃. quos & exercitus recipit. Inde & signa
receptui canere dicunt᷑. Nlassica sunt ernua.
quȩ conuocandi causa erant facta. & ã ca¬
Classica iamq sonat. Apud amarõnas autem
non tuba sicut ã regib : s ã regina systro.

Expanded text:
num dira dedit. Tuba autem proelium indicnum dira dedit. Tuba autem proelium indicbella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a caus Aen. 7, 637: Classica iamque sonant. Apud Amazonas autem non tuba, sicut a regibus, sed a regina sistro
Abbreviated transcription (Latin):
fasces feni: quod manũ impleant. setera sig¬
na diuersĩ prelata ymaginib. secłm militarẽ
consuetudinẽ existunt: ꝑ quȩ exercitus se ꝑ¬
muxtione prelioꝵ agnoscit. De bucinis.¬
ucina est: qua signum dat᷑ in hostem.
Dicta aut̃ ã uoce: quasi uocina. Nam pa¬
gani a grestesq ad omnem usum bũcina ad¬
compita conuocabant᷑. Propͥe gͦ hoc agres¬
gebat pͥscos ad arma quirites. Huiꝰ clangor
renis prȩdonib excogitatã cum disꝑsi cir¬
ca maritimas oras. ñ facile ad quãq predȩ
occasionem. uoce aut bucina ꝯuocarentur:
uento plerumq obstrepente: Hinc postea bel¬
licis certaminib adhibita est ad denuncian¬
cda signa belloꝵ: ut alios qͥa exaudiri prȩco
pre tumultu ñ poterat. sonitus tubȩ clan¬
gentis attingeret. Tobam autẽ dictam. qͥsi
tofam. id est cauam. Item tubam. qͣsi tybiã.
Inter tubam aut̃ & tybiam ueteres discer¬
nebant. llam bucina insonans sollicitudinẽ

Expanded text:
fasces feni, quod manum impleant. Cetera sigfasces feni, quod manum impleant. Cetera signa diversis prelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem preliorum agnoscit. Buccina est qua signum datur in hostem: dicta autem a voce quasi vocina. Nam pagani agrestesqconpita convocabantur: proprie ergo hoc agresgebat priscos ad arma Quirites. Huius clangor rhenis praedonibus excogitatam, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtingeret. Tubam autem dictam quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
admonet᷑ exercitus Legionum pͥncipalia sig¬
na: aquilȩ. dracones. & pilȩ. Aquile ideo. qđ
eacdem aius iouis in armis auspicio fuerit.
Nam ctum idem iouis acduersꝰ tytanas ꝓficis¬
ceretur. aquilam ei inauspicio apparuisse
ferunt: quã ille ꝓ indicio uictorie acceptã
tutelȩ suȩ auspicatus. eam legioni signum
dedit. Quo factum est: ut deuiceps militũ
signis comiitt̾et᷑. Cuiꝰ meminit lucanꝰ diceis.
Signa pares aquilas.. & pila ininantia pilis.
Draconum signa ab apolline morte phitonis
serpentis incoata sunt. Dehinc ã grecis & ro¬
manis in bello gestari ceꝑunt. Pilam in signo
constituisse fertur augustꝰ. ꝓpter nationes¬
sibi in toto orbe subiectas ut malus figurã
orbis ostenderet. Uebxillum & ipsum signum
bellicũ: tractum nom̃ habens ãueli diminu¬
tione. qͣsi uelixillũ. Sub romulo autẽ ficicu¬
los feni ꝓ uexillis milites habuerunt. Hinc &
manipłi appeslantur. Mamipulos enĩ dicimus

Expanded text:
admonetur exercitus. Legionum padmonetur exercitus. Legionum pna aquilae, dracones, et pilae. 2. Aquilae ideo, quod eadem avis Jovis in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Jovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisse ferunt, quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus eam legioni signum dedit, quo factum est ut deinceps militum signa comitaretur. Cujus meminit Lucanus dicens: Signa pares aquilas, et pila minantia pilis 3. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. 4. Pilam in signo constituisse fertur Augustsibi in toto orbe subiectas, ut in illa figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsum signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velillum, sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur. Manipulos autem dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
bat : ob indicium qͦd ꝑ uictoriã quasi ad su¬
ꝑnam magnitudiuẽ acceclerent. Ideo & colore
rufo ꝑliniebant᷑: quasi imitarent᷑ diuini
ignis effigiem. Quod uͦ a carnifice̾ continge¬
bantur : id esse inclicium. ut tantũ fastigi¬
un euecti mediocͥtatis humanȩ cõmon̾ent᷑
Duob aut̃ generib delet᷑ exercitus: aut int̾
quit oppressi. aut dilapsi forent: sit & utr̃q
dissice corpora ponto. Spolia sunt hostuil
prȩda:. manubiȩ. exuiuȩ partes. Preda: Ap̃¬
cdando uocata. Manubiȩ: eo qͦd manib de¬
trabunt᷑. Hec & exuuie ab exuendo dicte
quia exiunt᷑. Nec & partes ã pari diuisione.
ꝓ ꝑsonarũ qualitate ex laboꝵ iusta distincti¬
one. Exspolia autem ã palleis. quasi expallia:
iuictis enim detrahunt᷑. De signis belloꝵ.
igna belloꝵ dicunt᷑. quod hisꝰ exercitus. &
pugnandi & uictoriȩ receptui accipit sybo¬
lon. Nam aut ꝑ uocem tube aut ꝑ symbolum

Expanded text:
bat, ob indicium quod per victoriam quasi ad subat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus autem generibus deletur exercitus; aut interquit, 'oppressi, aut dilapsi forent.' Sic et utrumque versos et dissice corpora ponto. Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum iusta decisione. Spolia autem a palleis, quasi expallia; victis enim detrahuntur. § 3 De signis. Signa bellorum dicuntur quod ex his exercitus et pugnandi et victoriae receptui accipit symbolon. Nam aut per vocem tubae, aut per symbolon
Abbreviated transcription (Latin):
autem triumphũ latine dicit potus appel¬
latum: quod his qui tͥumphans urbem
ingrederetur. triꝑtito iudicio honoraretur.¬
Nam primũ de triumpho duci concedendo
exercitum iudicare solitum erat ⁊ scd̃o se¬
natum. tercio popłm. Erat autẽ apud ro¬
manos mos : ut t̾riumphantes quad̾gis
ueherentur: ex illo qd̵ soliti sint priores
duces hoc habitu bella mnire. Quicumq
autẽ in conflictu uicisset. palma aurea
coronabat᷑: quia palma stimulos habet.
Qui uͦ sine conflictu fugientem ꝓstrasset.
laurea : eo quod hȩc arbor sine spinis
est. Namq & purpureã & palmatam
togam triumphantes induebant᷑ & sci¬
pionem cum sceptro in manu gerebant. ad
iuitationem uictorie scipionis: licet & sci¬
pio baculum sit. quo homines innituntur.
U nde & ille pͥmus corneliꝰ scipio appellatus est.
quia in faro pater eius cecus innixus eo am¬
bulabat. Suꝑ scipionem aut̃ aquila suꝑsede¬

Expanded text:
autem triumphum latine dicit potius appelautem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur, trinam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersede
Abbreviated transcription (Latin):
gentium: uim ui expellere. Nam turpis
est dolo quesita uictona. serta aut̃ uicto¬
ria est : uel occisio hostis. uel expoliatio. uel
utrumq. Non est aut̃ iocunda uictaua.
que ꝑ inmensa decrim̃ta ꝯtingit. Et ħ¬
est quod laudat salustiꝰ: duces uictouã
incruento exercitu deportasse. Pompa dicta
est greca significatione. ã nõ toynonney¬
eyñ : id est publice ostentari. Precedit au¬
tem uictoria pompã: ideo qͦd icuris ad
hoc certamen. pͥmum est uictorie uotũ
Tropheum dictũ. ã potestrophẽs : id est ã
conu̾sione hostis & fuga. Nam ab eo qͦd hos¬
tem qͥs fugasset merebat᷑ tropheum. qͥ
occidisset. t̾riumphũ. qͥ dictus est ã põdes
triambes. ił est ab exultatione: Plenȩ eium
uictorie triumphꝰ debet᷑. semiplenȩ tropheũ:
quia nondum plenam est uictoriam ꝯsecutus.
Non enim optinuit: s fugauit exercitũ. Hec
tam̃ noĩa scriptores confundunt: Tranqͥllus

Expanded text:
gentium, vim vi expellere. Nam turpis gentium, vim vi expellere. Nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. Non est autem iucunda victoria quae per inmensa detrimenta contingit: et est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo tou pompeuein, hoc est, publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam ideo, quod ituris ad hoc certamen prius est victoriae votum. Trophaeum dictum apo tes propes, id est, a conversione hostis et fuga: nam ab eo quod hostem quis fugasset, merebatur trophaeum: qui occidisset, triumphum, qui dictus est apo tes triambes, id victorie triumphus debetur, semiplene tropheum; quia nondum plenam victoriam est consecutus. Non enim obtinuit, sed fugavit exercitum: hec tamen nomina scriptores confundunt. Tranquillus
Abbreviated transcription (Latin):
do hostis hostem. Uncde & prela ligna qͥb
uua premit᷑. Rugna uocata: eo qͦd micio
ustis fuisset in bello pugnis contendere:
uel quia pͥmo bello pugnis incipiebant. Un¬
de & pugna etiã duoꝵ est: aliqͣndo & sine
ferro. Quatuoi autem in bello gerunt᷑⁊ pug¬
na. fuga uictoria. pax. Pacis uocabulum ui¬
cdetur ã pacto sumptũ. Posteriꝰ autem pax
accipit᷑ ⁊ fedus pͥmum init᷑. Fedꝰ est pare quȩ
fit inter dimicantes: uel ã fide. uł ã ficia¬
lib. id est sacerdotib dictum. ꝑ ipsos enĩ
fiebant fȩdera: sicut ꝑ seculares bella. Alii
selera dicta putant a porca fede & crude¬
litet occisa: cuiꝰ mors aptabat᷑ ei qͥ a pace re
porca. Federis partes induciȩ. E dicte in¬
duciȩ: quasi in die sõcia. De trtumphi.
nine regnũ secłi huiꝰ bellis querit᷑: uic¬
ꝓ toris dñio ꝓpagat᷑. Uictoria dicta. qͦd ui
id est uirtute adipiscat᷑. Hoc est enĩ ius

Expanded text:
do, hostis hostem. Unde do, hostis hostem. Unde uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Alii foedera dicta putant a porca foede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resporca. Foederis partes indutiae: et dictae indutiae quasi in dies otia. De triumphis . Omne regnum saeculi huius bellis quaeritur, victoriis propagatur. Victoria dicta quod vi, id est virtute, adipiscatur. Hoc est enim ius
Abbreviated transcription (Latin):
sum alii ad alios eant. Alii estimant cdissensi¬
onem animoꝵ disctionem uocari: quã gre¬
cictistasin uocant. Quod autem differat u
bellum. ut tumultꝰ ñ sit : tumultus autẽ
siue bello esse ñ potest. Quid est enim ali¬
ud tumultus: nͥ ꝑturbatio tanta. ut maior
in bello uacationes ualent: in tumultu ñua¬
lent. Differt autẽ bellum. pugna. & p̃lium.
Nam bellum uniu̾sum dicit᷑. ut punicum. huiꝰ
partes sunt pugne: ut cannensis. termensis.
Rursum in una pugna. multa sunt p̾lia. Ali¬
ud enim in cornib aliuct in media: aliud in
extrema acie gerit᷑. Bellum igit᷑ est totũ.
pugna uniꝰ diei. preliũ pars pugne est.
ellum antea cluellum uocatũ. eo qͦd due sint
partes dimicantiũ:. uel qͦd alterum faciat
uictorem. alterũ uictum. Postea mutata. &
detracta littera: dictum bellũ. Alii ꝑ auty¬
frasin putant dictũ: eo quod sit horridum.
contra sit pessimũ. Prelia dicunt᷑. ab impͥmen¬

Expanded text:
sum alii ad alios eant. Alii aestimant dissensisum alii ad alios eant. Alii aestimant dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci διάστασιν vocant. Quo autem differat utbellum ut tumultus non sit. Tumultus autem esse sine bello non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictum eo quod sit horridum; contra sit pessimum. 10. Praelia dicuntur a premen
Abbreviated transcription (Latin):
orta seditio. & concitati tumultꝰ. sicut int̾
scillam & mariũ: qui bellum euule inuicẽ
in una gente gesserunt. Nusqͣm ciuile bel¬
lum est: ubi ñ solum ciues certant. s &
cognati. Iuale actum est inter & sarem et
pompeiũ: qͣndo gener & socer inuicem di¬
micauerunt. Siqͥdem in hac pugna frat᷑ cũ
frẽ cdimicauit ⁊ & pater aduersus filium ar
dderet. Bella itaq dicunt᷑ interna. externa
seruilia. socialia. pyratica. Nam pyratica bel¬
la sunt. sparsa latronũ manꝰ ꝑ maria. mio¬
paronib. leuibus. & fugacib. ñ solum naui¬
um cõmeatus. s etiam insulis ꝓuinciasq uas¬
tantibꝰ:. quos pͥmum gneus pompeiꝰ post mul¬
tam uastationẽ. qͣm terra mariq diui ege¬
rant mira celeritate comp̃ssit. ac suꝑauit
Sicut autem bellum uocat᷑ qͦd contra hostes agi¬
tur: ita tumultꝰ qͦd ciuili sedicione concitat᷑.
Nam seditio est cdissensio enuũ. Dicta:. qͦd seor¬

Expanded text:
orta seditio et concitati tumultus, sicut inter orta seditio et concitati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile bellum est ubi non solum cives certant, sed et cognati; quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit, et pater adversus filium armderet. Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum per maria mioparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus. Quos primum Gnaeus Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate conpressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur quod contra hostes agitur, ita tumultus quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium, dicta quod seor
Abbreviated transcription (Latin):
assirioꝵ rex. Ipse enim
finib suis nequaqͣm con¬
temptꝰ. humanȩ societa¬
tis fedus irrumpens. ge¬
ercitus ducere aliena uas¬
tare. liberos popłos aut trucidare. aut subi¬
cere eꝑit: uniuersamq asiã usq ad lybiȩ
fines noua seruitute ꝑdomuit. Hinc iã stu¬
duit orbis in mutuo sangumne alterna cras¬
sari cede. Quatuor autẽ sunt genera belloꝵ:
ił est iustum inꝰtum. cuule. & plusqͣm cuule.
lustum bellũ est: qͦd ex predicto gerit᷑ de re¬
bus repetitis. aut ꝓpulsandoꝵ hostiũ causa.
niustum bellum est. quod de furore. non le
gitima ratione initur: de quo in re publica
cicero dicit. Illa iniusta bella sunt: qͤ sunt
sine causa suscepta. Nam extra ulciscendi. aut
ꝓ pulsandoꝵ hostium causa bellum geri ius¬
tum nullum potest. Et hoc idem tulliꝰ paruiꝰ
interiectis subdidit. Nullum bellũ iustũ ha¬
betur⁊ nͥ denunciatũ. nͥ indictum. nͥde repe¬
titis rebus. siuile bellum est: iuter ciues

Expanded text:
Assyriorum rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus inrumpens exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare aut subicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc iam studuit orbis in mutuo sanguine alterna crassare caede. Quattuor autem sunt genera bellorum: id est iustum, iniustum civile, et plus quam civile. Iustum bellum est quod ex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica Cicero dicit 3, 35: 'Illa iniusta bella sunt quae sunt sine causa suscepta. Nam extra ulciscendi aut propulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cives
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine ꝓfectus loca galliȩ occupa¬
uit. & tyrreniã nominauit. Lidia uero ã
lido regis fratre m ꝓuinciã remanserat.
cognominata est. Conuingit᷑ aut̃ ab occi¬
dente minori frigiȩ. ab ortu smniruã ur¬
bem habet ⁊ quam meles fluuiꝰ cingit.
Quiꝰ campos pactolus & ermꝰ circũfluu̾nt:
arenis aureis ditissimi. Pamphilia. hisau¬
ria ex situ loci ꝑhibetur cognomitiata: quod
undiq aꝑta. aurarũ flatibus pateat. Metro¬
polim urbem seuieciam habet silicia a cilice
quodam nom̃ traxit: quem ortũ fenice di¬
cunt. antiquioreniq ioue fuisse asserunt:
plurima iacet campis recipiens ab occiduo
liciam. ã incridie mare siccũ. ã tergo montis
tauri iuga. Hanc cignus amins intersecat.
Matrem urbiũ habet tharsum. in ea & coricus
oppidum est: unde crocum plurimũ & opti¬
mum uenit. spiramine fraglantior & colore
plus auro. Licia nuncupata : qͦd ab ouente
adiuncta ciliciȩ sit. Nam habet ab ortu ei¬

Expanded text:
multitudine profectus loca Galliae occupamultitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Coniungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Helles fluvius cingit; cuius campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ci
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus : ex quib exstecit occupata.
am galli in auxilium ã rege bythinie
euocati regnum cum eo parta uictoria
diuiserunt. Sicq deinde grecis admix
galatia nuncupat᷑. frigia dicta. a frigia esoꝑiᷤ
filia. Hec & dardania : a dardano iouis filio
cornitho ciuitate pͥmus uenit in frigiam.
Est aut̃ regio troadi suꝑiecta ab aquiloniᷤ
parte galacie: a meridiana uicina est licaonie.
ab oriente lidiȩ adheret : ab occidente elles¬
ponto mari terminat᷑. Huiꝰ regio troia est.
quam ex suo noĩe appellauit thros: troiano¬
rum rex ganimedis pater. Duȩ sunt autẽ
frigie ⁊ maior & minor. Maior frigia smirnã
habet : minor uero ylium. licaoniã. cariam.
Ermus fluuiꝰ discernit a frigia. Lidia sedes
antiqua regnoꝵ : qͦm pactoli unda extulit
in diuicias. torrentib aurtis. Hec antea me¬
onia dicebat᷑. Quȩ dum ꝓ breuitate qduos
fratres reges lidum & tyrrenũ ferre non
posset : hinc ex sorte tyrrenꝰ cum ingenti

Expanded text:
gentibus, a quibus extitit occupata. gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evodiviserunt, sicque de eisdem Grecis admixtGalatia nuncupatur. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Ilium. Lycaonia . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. Lydia sedes antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. Haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
campos. quos habuere amaroues: A meri¬
die uero taurũ montem. sui subiacet cili¬
cia & hisauria usq ad tilicum sinũ qͥ spec¬
tat contra insulam cyprũ. Terra eiꝰ ante
alias nutrix equoꝵ. Alis aminis ꝑeam fluit:
qui quondam lidiȩ regna disiunxit a ꝑsis
A sia minor ab oriente capadocia cingit᷑: ab ali¬
is partib undiq mari circundat᷑. ilam a sep¬
tentͥone pontum eusinũ habet: ab occasu
ꝓpontictem. ã meridie egyptium mare. Ha¬
bet ꝓuincias. bythiniam. frigiam. galatiã.
lidiam. cariã. pamphiliam. hisauriã. liciam.
atq ciliciã. Pruna asie minoris bythinia.
in ponti exordio ad partem solis orientis.
aduersa tracie iacet. multis autea uom¬
nibus appellata. Nam priꝰ bebricia dicta
deinde migdonia : mox abitinio rege
bythinia nuncupata. Ipsa est & maior fi¬
gia. Nichomedia urbs in ea est ubi an¬
nibal fugiens. uenem haustu animã
exspirauit. Galatia dicta a pͥscis galloꝵ

Expanded text:
campos, quos habuere Amazones; a mericampos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum
Abbreviated transcription (Latin):
lis usq ad meotides paludes ꝑ deserta & in¬
culta excendit᷑. Huic terre canes ingentes
sunt. tantȩq feritatis: ut tauros p̾mant.
leones ꝑimant. Armenia nuncupata. ab
armenõ iasonis tessali comite. qͥ amisso re¬
ge iasone collecta multitudine eius quȩ pas¬
sim uagabatur armeniã cepit : & ex suo no¬
mine mincupauit. Sita est autẽ inter tau¬
rum & caucasum montẽ. a capadocia usq
ad caspium mare ꝓtensa: habens ã septemtͥ¬
one ceraunios montes. ex cuiꝰ collib tygͥs
fluuiꝰ nascit᷑⁊ & in cuiꝰ montib archa post
diluuiũ sedisse ꝑhibet᷑. Duplex est autem
armenia. suꝑior: & inferior: sicut duȩ pan¬
noniȩ. Hiberia regio asiȩ est: ꝓpe pontum
armeniȩ iuucta. In hac herbȩ tincture
utiles nascunt᷑. sapadociam urbs ꝓpͥa noĩa¬
uit. hec in capite syriȩ sita. ab oriente arme¬
niam tangit. ab occasu asiam minorem: ab
aquilone mare cimericũ. & hemiscirios

Expanded text:
lis usque ad Maeotides paludes per deserta et inlis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis ut tauros premant, leones perimant. Armenia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens a septentrione Ceraunios montes, ex cuius collibus Tigris fluvius nascitur, et in cuius montibus arca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios
Abbreviated transcription (Latin):
riter gentes multas. ꝓptex terrarũ infecuti¬
ditatem late uagantes. Ex quib quȩdani
agros incolunt: quȩdã portentuose ac tru¬
ces carnibus humanis & eoꝵ sangitine ui¬
uunt. Scitie plures terre sunt locupleces
in habttabiles tamen plures. Nam dũ in ple¬
risq locis auro & geminis affluant: gri¬
foꝵ inmanitate accessus hominũ rarus est.
Smiaragdis aut̃ optimis hȩc patria ẽ. Cianeꝰ
quoq lapis. & cristallus purissimꝰ scicie.ẽ.
Habet & flumina magna oscorum. fasidem.
atq araxen. Hircania dicta a silua ircania
quȩ scitie subiacet: habens ab oriente inare
caspium. ã meritie armeniã. a septentͥone
albaniam. ab occasu hiberiam. Est autẽ sil¬
uis asꝑa:. copiosa ininanibꝰ feris. tygribus.
panherisq & pardis. De qua uirgilius.
nia ã colore popłi nuncupata. eo qͦd albo
criue nascant᷑. Hec ab orente sub mare
caspium surgens ꝑ oram occeani septentͥona¬

Expanded text:
riter gentes multas, propter terrarum infecunriter gentes multas, propter terrarum infecunditatem late vagantes. Ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentuosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures; nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum inmanitate accessus hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est: cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Moschorum, Phasiden atque Araxen. Hyrcania dicta a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa inmanibus feris, tigribus pantherisque et pardis. De qua Vergilius nia a colore populi nuncupata, eo quod alba crine nascantur. Haec ab oriente sub mare Caspium surgens, per ora Oceani septentriona
Abbreviated transcription (Latin):
sericum. & regio nuncupata est. Hec ab
scitico occcano & mari caspio ad occeanũ
orientalẽ inflectit᷑: nobilib frondibus
fertilis. ẽ quili uellera discerpunt᷑. Que
cȩterarum gentiũ seres ad ustim uestiũ
uendunt. Dactriȩ regioni ꝓprius am¬
nis bactrus uocabulum dedit. Partes huius
quȩ plane sunt ꝓnis iugis ambiunt᷑. que
adue̾se sunt. uidi fluuii fontib terminant᷑.
reliqua includit occus flumꝰ. Mittit bact᷑a
fortissimos camelos: nunqͣm atterentes pedeᷤ
S eitia sicut & gotia aͥ magoth filio iapheth
fert᷑ cognominata. suiꝰ terra olim ingens fu¬
it. Nam ab oriente indiȩ. a septenitͥone ꝑpa
ludes meotides inter dambium & occeanũ
usq ad germaniȩ fines porrigebat᷑. Postea
uero minor effecta. a dextra orientis parte
qua occeanus sericus tendit᷑ usq ad mare
caspiũ qđ est ad occasum: debinc ad meri¬
diem usq ad caucasi iugum deducta est.
Cui subiacet hircania ab occasu habentes pa¬

Expanded text:
Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Scythico Oceano et mari Caspio ad Oceanum orientalem inflectitur, nobilibus frondibus fertilis, e quibus vellera decerpuntur, quae ceterarum gentium Seres ad usum vestium vendunt. Bactriae regionis proprius amnis Bactros vocabulum dedit. Partes huius quae pone sunt Propanisi iugis ambiuntur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos camelos numquam adterentes pedes. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens fuit; nam ab oriente India, a septentrione per paludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra orientis parte, qua Oceanus Sericus tenditur, usque ad mare Caspium, quod est ad occasum; dehinc a meridie usque ad Caucasi iugum deducta est, cui subiacet Hyrcania ab occasu habens pa
Abbreviated transcription (Latin):
desideriũ gignant. Si carpas. fatiscunt.
ac resoluuntur in cinerem: fumumq
nabath filio hisinael nuncupata. Licet au¬
tem inter iudeam & arabiam: & surgens
ab eufrata in mare rubrũ poirigit᷑. & est
pars arabiȩ. Egyptus quȩ prius area
uocabat᷑. ab egypto danai frẽ postea ibi
regnante nom̃ accepit. Hec ab oriente
syrie ac rubro mari coniuncta. ab occa¬
su lybiam habet. a septentͥone mare mag¬
num: a meridie uͦ introrsus recedit. ꝑten¬
dens usq ad echyopas. Regio cęli imbribꝰ
insueta. & pluiiarum ignara. nilus solꝰ
eam circumfluens irrigat. & inundatio¬
ne sua fecundat. Unde & ferax frugibꝰ:
multam pardem terrarũ frumento alit.
C eteroꝵ quoq negocioꝵ adeo copiosa: ut
impleat uecessariis mercib etiam orbem
terrarũ. finis egypti canopea a canope
inenelai gub̾natore sepulto in ea ua ea insu¬
la. quȩ uiͦbiȩ principiũ. & ostium nili fã
cit. Scres oppidum orientis: a quo & gens

Expanded text:
desiderium gignant. Si carpas, fatiscunt, desiderium gignant. Si carpas, fatiscunt, ac resolvuntur in cinerem, fumumque Nabath filio Ismael nuncupata. Jacet autem inter Judaeam et Arabiam, et surgens ab Euphrate in mare Rubrum porrigitur, et est pars Arabiae. 27. Aegyptus, quae prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fratre, postea ibi regnante, nomen accepit. Haec ab Oriente Syriae, ac Rubro mari conjuncta, ab Occasu Libyam habet, a Septentrione mare Magnum, a Meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopes; regio coeli imbribus insueta, et pluviarum ignara. 28. Nilus solus eam circumfluens irrigat, et inundatione sua fecundat, unde et ferax frugibus, multam partem terrarum frumento alit, caeterorum quoque negotiorum adeo copiosa, ut impleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopaea a Canope Menelai gubernatore sepulto in ea insula, quae Libyae principium et ostium Nili facit. 150 29. Seres oppidum Orientis, a quo, et genus
Abbreviated transcription (Latin):
Hec regio intͦer iudeam & galileam media ia¬
cet: incipiens a uico cui nom̃ est eledis. de¬
ficiens in terra acrabad. Situs eiꝰ natura
consimilis ÷ nec ullo differens a uidea. Ga¬
lilea regio palestinȩ: uocata quod gig¬
nat candidiores homines qͣm palestiua.
Nec aut̃ duplex est. suꝑior & inferior. sibi
tamen conuere: syrĩȩ & fenicȩ adhereu¬
tes. Terra carum oꝑima & ferax. & fructi¬
bus satis fecunda. Pentapolis regio in confi¬
nio arabiȩ & palestinȩ sita. dicta ã qumq
ciuitatibus impioꝵ quȩ celestĩ igne consũp¬
le sunt. terra ampliꝰ ab iherosolimis olim
uberrima. nunc aut̃ deserta. atq exusta.
Nam ꝓ scelere incolarũ de oȩlo descendit
ignis ⁊ qui regionem illam in cineres ȩter¬
nos dissoluit. Tuiꝰ umbra quȩdã & species
in faullis & in arboribus ipsis ȩtiam adhuc
uidetur. Nascunt᷑ aut̃ ibi poma uirentia
sub tanta specie maturitatis: ut edendi

Expanded text:
Haec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iaHaec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iacet, incipiens a vico cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabath. Situs eius natura consimili nec ullo differens a Iudaea. Galilaea regio Palaestinae vocata quod gignat candidiores homines quam Palaestina. Haec autem duplex est, superior et inferior, sibi tamen conexae, Syriae et Phoeniciae adhaetes. Terra earum opima et ferax et fructibus satis fecunda. Pentapolis regio in confinio Arabiae et Palaestinae sita, dicta a quinque civitatibus inpiorum quae caelesti igne consumptae sunt. Terra amplius ab Hierosolymis olim uberrima, nunc autem deserta atque exusta; nam pro scelere incolarum de caelo descendit ignis, qui regionem illam in cineres aeternos dissolvit. Cuius umbra quaedam et species in favillis et arboribus ipsis etiam adhuc videtur. Nascuntur enim ibi poma virentia sub tanta specie maturit