comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ descendens. s t̾rena. animał. diabolica. Que aũ desursũ ẽ
sapientia. primũ qͥdna pudi ca ẽ. deind pacifica. Pudica
udelicet qr caste ĩtellegit. pacifica aũ ẜ q ꝑ elationẽ inimi¬
ie se apximoꝵ societate disiungit. Admonendi st̃ dissi¬
dentes. ut niouerunt qd tãdui nullũ boni opis do sac̾fi¬
ciũ iminolant. quaduu a ꝑxie ꝑ caritate discordant.¬

Expanded text:
endens, sed terrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a
Abbreviated transcription (Latin):
uus equanimit᷑ inopia in ruens fertur. ⁊ p̃misse largitatis mer¬
ces ꝑeat. ⁊ adhuc m̃tem deteriꝰ murniuratio subsequens ꝑdat.
Ne oniuino nihil eis p̃beant quibꝰ conferre aliquit parũ de¬
beant: audiant qd scriptũ ẽ. Omi petenti te tͥbue. Ne saltumm
aliqͥd p̃beaut qͥb onĩuo conferre nihil debent. audiant qd̾ scrp¬
tũ ẽ. da bono. E ñ receꝑis peccatorẽ. Bene fac humili. ⁊ñ dede¬
ris impio. Et rursũ. Panẽ tuũ uinũ: suꝑ sepulturã iusti
constitue. & noli ex eo manducare ⁊ bib̃e cum peccatoribꝰ. Pa

Expanded text:
nus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis mernus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
de retbuere tͥ. Ne que p̾benda st̃ citiꝰ. sero p̾beant᷑: audiant qd̾
scriptũ ẽ. Ne dicas auuco tuo. uade. reuertere. ⁊ cras dabo tͥ. cił
statim possis dare. Ne sub optentu largitatis ea que possident ĩ uti¬
lit̾ spargant. audiant qd scriptũ e. Sudet elemosina in manu
tua. Ne cũ multa necesse sint. pauca largiant᷑. audiant qd̵ scrip¬
tũ ẽ. Qui parce senuinat: parce  metet. Ne cũ pauca oportet pluri¬
ma p̾beaut.⁊ ipsi postinodũ minune in opiaᷤ tolerantes. ad unꝑa.:¬
tientiã exupant. audiant qd scriptũ ẽ. Non ut aliis sit remissio
uob̃ aũ tribulatio.s ex equalitate ur̃a habundantia illoꝵ in opiã
subleuet. ut et illoꝵ habundantia urę iopiȩ sit supplem̃tũ. Cũ
enĩ dantis mens ferre inopiã nescit. si mulca sibi subtͣhit. occasio¬
nem cont̾ se impatientie exquirit. Prius nãq p̃parandꝰ e̾ pacien¬
tie animus. ⁊tẽ aut multa st̃. aut cuncta largienda. Ne dũ mi¬

Expanded text:
beantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum mi
Abbreviated transcription (Latin):
ipso facere quicꝗͣ.s sicut audio udico. Qua itaq constantia de¬
dignat᷑ h̃o alieni uoluntati adqͥescere.: quando dĩ atq filius ho¬
ininis cũ uirtutis sue głam uenerit ostendere. testat᷑ se ñ ase¬
metipso uidicare: At cont̾ admonendi st̃ in constantes. ut
m̃tẽ gͣuitate roborent. Tc̃ enĩ genimuia in sẽ mucabilitatis
arefatiunt. cũ a corde priꝰ radicem leuitatis abscidunt: qr ⁊tc̃
fabrica robusta conseu̾at᷑. cũ prius locus solid̾ inqͦ poni funda

Expanded text:
ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia deipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venmetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus, in quo funda
Abbreviated transcription (Latin):
no oꝑe dirigit. Cor uͦ stustoꝵ dissimile ẽ: ꝙ dũ mucabilita¬
te se uariũ exhibet. nũꝗͣ id qđ̾ fuerat manet. ꝓ q quedã ui¬
tia sicut ex semet ipsis gignunt alia. ita ex aliis oriunt᷑. scien¬
dũ sũ moꝑe ẽ. qr t̾c ea corripiendo meliꝰ tegimꝰ. cũ ab ipso ama¬
ricudinis suȩ fonte siccamꝰ ꝑtinatia qͥppe ex suꝑbia: in con¬
stantia aũ ex leuitate generat᷑. Admonendi se̾ igit᷑ ꝑcinaces.
ut elacionẽ sue cogitationis agnoscant. ⁊ semet ipsos iuncẽ
studeant: ne dũ rectis alioꝵ suasionibꝰ foris suꝑari despiti¬
unt. utꝰ ã suꝑbia captiui teneant᷑. Ad monendi st ut sollert̃
aspitiant. q filiꝰ hominis cui una sẽꝑ cũ patre uoluntas
est: ut exẽplũ nob̃ frangende nr̃e uoluntatis p̾beat dicit.
N on quęro uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me pr̃is.
hoc in extremo uiditio p̃misit dicens. Non possĩ ego a me

Expanded text:
no opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitano opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ admonendi st̃
ꝑtinaces. atq alit̾ in constantes. Illis dicendũ ẽ qđ plus
de se quã st̃ sentiunt. & idcireo alienis consiliis ñ ad quies¬
cunt: istis uͦ uitimnandũ ẽ. qd̾ ualde sẽ despicientes negle¬
gunt. ⁊ ideo leuitate cogitationũ ã suo uiditio ꝑ cẽporum
mom̃ta flectunt᷑. Ilis dicendũ ẽ. q nͥ meliores se ceteris
esti marent. nequaꝗͣ cunctoꝵ c̃silia suȩ delib̾ationi post¬
ponerent : istis autẽ dicendũ ẽ. quia si ħ qd̵ st̃ ut cũq ad¬
tenderent. neqͣquaᷤ eos ꝑtot uarietatęs lacera mutabilita
uosmet ipsos: At cont̾ isti audiãt. ñ circũferam᷑ omi uento
doctrine. De illis ꝑ salomonẽ dr. Comedent fructꝰ uite suȩ:
suisq consiliis saturabunt᷑: de istis aũ ab eo rursus scribit᷑.
ix stultoꝵ dissimile erit. Cor qͥppe sapientiũ sibuet ipsi
seꝑ ẽ simile: qr dũ rectis ꝑ suasionibꝰ adqescit. c̾stant᷑ se in bo¬

Expanded text:
liter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatesse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutat᷑ dic saul qͥ in dignũ se pͥus c̃sid̾ans fugerat: mox ut
regni gub̃nacdã ꝑcepit intumuit. Honorari n̾ãq corã popło
cupiens. dũ rep̃hendi publice noluit. ipsũ qͥ in regnũ se
unxerat scidit. Sic dd̃ auctoris iudicio pene in cunctiᷤꝰ acti¬
b placẽs: mox ut p̾ssure pondere caruit. in tumorẽ uul¬
neris erupit. factq ẽ in morte uiri crudelit̾ rigidꝰ. qͥ in
appetitu feminȩ fuit eneruit̾ fluxus: & qͥ malis ante noui¬
rat pie parcere. ⁊ in bonoꝵ qͦq nece post didicit sine obstacło
retctationis anelare. Priꝰ qͥppe ferire dep̾hensũ ꝑsecuto¬
rẽ noluit. & pꝰ cũ dãpno desudantiᷤᷤ exercitꝰ. etiã deuotũ
militẽ extĩnxit. Quẽ ꝓfecꝰto ab electoꝵ numero culpa
longiꝰ raꝑet. nͥ hunc ad ueniã flagella reuocassent:¬

Expanded text:
mutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revecassent
Abbreviated transcription (Latin):
lo attestante qͥ ait. Si qͥs ar̃
ignorat. ignorabit᷑. Quȩ ni¬
mirũ pastoꝵ sepe ĩperiti¬
a. meritis c̃gruit sũbiec¬
sua culpa exigẽte ñ ha¬
beãt. distcto tam̃ iudicio agitrr. ut ꝑ eoꝵ ignorãtiã. hii ⁊̃
qͥ secunt᷑ offendant. Hinc na̾q ꝑ semetipsã ueritas dic̃ di cecꝰ
ceco ducatũ p̃beat: ambo in foueã cadunt. Hinc psalmista ñ
optantis animo. s ꝓpħtantis minist̾io denunciat dicens. Ob¬
scurent᷑ ocłi eoꝵ ne uideant. & dorsũ illoꝵ sẽꝑ incurua. Dc
qͥipe st̃. qͥ in ipsa honoris sũmi facie positi. ꝓuidendi itine¬
ris officiũ susceper̃t. Qͥb hii nimirũ qͥ sequent̃ inberent.
dorsa nominantur. Obscuratis gͦ ocłis. dorsũ flectit᷑. qu cũ
lum̃ scientiȩ ꝑdunt qͥ p̃eunt. ꝓfecto cuncti ad portand
quȩ ĩtelligẽtlo penet᷑nt. uiuendo c̾culcant. Repẽte do¬
cent quȩ ñ oꝑx. s meditatione didicer̃t. & qd̾ p̃dicant uerb.¬

Expanded text:
lo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Quae nimirum Pastorum saepe imperitia meritis congruit subjecsua culpa exigente non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendacaeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista non optantis animo, sed prophetantis ministerio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris suris officium suscipiunt, quibus nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuritatis ergo oculis dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto cuncti ad portanda quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verb
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is fuerant pascelunt᷑. ꝙ quȩ pedes ur̃i t᷑bauerãt. hec bibe¬
bant. Aꝗͣ qͥipe lĩpidissimã. pastores bibunt. cũ fluenta ueri¬
tatis recte intelligentes hauriũt. s eandẽ aquã pedib tłure
ẽ. sc̃ȩ meditationis studia. male uiuendo corrũꝑe. aquã scili¬
ba quȩ audiunt. s sola quȩ c̃spiciunt exẽpla p̾uitatis imitã¬
in potib lutũ sumũt. Hinc qͦq scriptũ ẽ. ꝓpħa laqueus riunȩ¬
sac̾dotes mali. facti st̃ domui isrł in offendicłm iniqͥtatis. Ne¬
mo qͥipe ãpluꝰ in eecłia nocet: quã. qͥ ꝑuersa agẽs. nom̃ ł ordi¬
nẽ sc̃ĩtatis habet. Delinquentẽ nãq hunc redarguere nul¬
lus p̃sumit. & in exẽplũ culpa uehem̃t̃ extendit᷑. quãdo ꝓre

Expanded text:
vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam sciliba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitanin potibus lutum sumunt. Hinc quoque scriptum est per propherophetam dicit: Facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit; et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ ñ sinat regnare peccatũ in suo mortali corꝑe. nec
m̃bͣ sua det arma iniqͥtati. s exibeat seruire uꝰciȩ: ⁊ ita
iã ñ erit homo seruus peccati. cũ peccatũ ñ fecerit. aqͦ¬

Expanded text:
quatenus non sinat regnare peccatum in suo mortali corpore, nec quatenus non sinat regnare peccatum in suo mortali corpore, nec membra sua det arma iniquitati, sed exhibeat servire justitiae. Et ita jam non erit homo servus peccati, cum peccatum non fecerit: a
Abbreviated transcription (Latin):
git aũ fortit̃. ñ qͥdẽ mobili discursiõe. ł locali diffusiõe. łsyb¬
iecte creatȩ tantũ officiali aministͣtiõe. s substantiali qͣdã¬
uͥq p̾senti fortitudine. qͣ utiq uniu̾sa potentissime mouer
ordinat. ãminist᷑t. Et oĩa hȩc nulla sui cogit᷑ facere necessita¬
teꝰ nec enĩ aliqͣ in his laborat difficultate. s disponit oĩa sua¬
uit̾ placida uoluntate. Uel certe attingit afine usq ad finc̃.
hoc ẽ ab ortu creat᷑ȩ. usq ad finẽ destinatũ a creatore. siue
in ꝗͤ urget nat᷑a. siue ꝗͤ accelerat causa. siue concedit grã.
lttingit fortit̾. dũ nil hoꝵ euenit. qd̾ ñ ꝓ ut uult potẽ
p̃ordinet ꝓuidentia. Sic gͦ ⁊ lib̃ũ arbit᷑ũ suo conet᷑ p̃ e̾e̾¬
corꝑi. ut pͦ ẽ sapientia orbiꝰ attingens ⁊ ipsũ a fine usq ad
sinẽ fortit̾. ĩꝑans scilicꝰ singłis sensib ⁊ artub tã potẽt̾.

Expanded text:
git autem fortiter, non quidem mobili discursione, vel locali diffusione, vel subgit autem fortiter, non quidem mobili discursione, vel locali diffusione, vel subjectae creaturae tantum officiali administratione: sed substantiali quaue praesenti fortitudine, qua utique universa potentissime movet, ordinat, administrat. Et haec omnia nulla sui cogitur facere necessitate. Nec enim aliqua in his laborat difficultate: sed disponit omnia suaviter placida voluntate. Vel certe attingit a fine usque ad finem, hoc est ab ortu creaturae usque ad finem destinatum a Creatore: sive in quem urget natura, sive quem accelerat causa, sive quem concedit gratia. Attingit fortiter, dum nihil horum evenit, quod non, prout vult, potenti praeordinet providentia. 34. Sic ergo et liberum arbitrius et ipsum a fine usque ad finem fortiter; imperans scilicet singulis sensibus et artubus tam potenter,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinãq in speciẽ reformatã. similẽ faceret illã in gła sc̃oꝵ.
patris. portans uerbo uniuersa. ex utͦq facile munitꝰ ap̾¬
paruit. ⁊ unde reformaret deformẽ. ⁊ undͤ debilẽ ꝯforta¬
ret. dũ ⁊ de splendore fugans tenebras peccatoꝵ. redderet
sapientẽ. ⁊ ex uirtute uerbi. ꝯtra tirannidẽ demonũ
potentẽ efficeret Uenit gͦ ipsa forma cui ꝯformandr̃ erat
libũ arbitͥũ. qr ut pͥstinã reciꝑet formã. ex illa era refor¬
mandỹ. ex qͣ fuerat ⁊ formatr̃. forma aũ sapientia ẽ. Cõfor¬
matio. ut faciat imago in corꝑe. qd̾ forma facit in orbe. Porro
illa autingit a fine uiq ad finẽ fortit̾ ⁊ disponit oĩa suauit̃.
Attingit asine usq ad finẽ. hoc ẽ a sũmo cęlo usq ad inferie
partes t̾rȩ. a maximo angło. usq ad minimũ u̾micłm. Attĩ¬

Expanded text:
ristinamque in speciem reformatam similem faceret in gloriam Sanctorum, ristinamque in speciem reformatam similem faceret in gloriam Sanctorum, figura substantiae Patris portans verbo universa, ex utroque facile munitus apparuit, et unde reformaret deformem, et unde debilem confortaret, dum splendore figurae fugans tenebras peccatorum redderet sapientem, et ex virtute verbi contra tyrannidem daemonum potentem efficeret. Venit ergo ipsa forma, cui conformandum erat liberum arbitrium, quia ut pristinam reciperet formam, ex illa erat reformandum ex qua erat formatum. Forma autem sapientia est, conformatio ut faciat imago in corpore, quod forma facit in orbe. Porro illa attingit a fine usque in finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Attingit a fine usque ad finem, hopartes terrae, a maximo angelo usque ad minimum vermiculum. Attin
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾um ñ uere penitent. qͥ ñ tã dolent ses uixisse. ꝙͣ. hoc ipsũ
iã ñ posse. Deniq foris ostendit᷑. qͥd intus agat᷑. Nam quãdui cor¬
pꝰ iuuit in flamina. tãdi ꝯstat inmalicia ꝑsiste̾ uoluntatẽ
ltaq de similitudine q̃ in c̃silii ⁊ itẽ ꝯplaciti lib̾tate ꝯtinet᷑. apud
inferos penitꝰ nicħ ẽ. nee ee̾ potest imagine tam̃ ⁊̃ illic ꝑ libr̃
arbitͥũ ĩmobili ꝑmanente. S neq in hoc scło eq̃ inueniri us¬
piã poss similitudo. s adhuc hic fȩda ⁊ deformis iacuiss imago.
si ñ ergłica illa mulier lucernã accend̾et. idẽst sapientia in
carne appareret. euert̾et domũ iudelici uicioꝵ dragiã
suã reqͥreret quã ꝑdiderat. hoc ẽ imaginẽ suã. quȩ natiuo
spoliata decore. sub pelle peccati sordens. tãꝙͣ in pul̾e lati¬
tabat. uiuentã t̾geret. ⁊ tolleret de regione dissimilitudinis

Expanded text:
Caeterum non vere poenitent, qui tam non dolent se sibi vixisse, quam hoc ipsum Caeterum non vere poenitent, qui tam non dolent se sibi vixisse, quam hoc ipsum jam non posse. Denique foris ostenditur, quid intus agatur. Nam quandiu corpus vivit in flamma, tandiu constat in malitia persistere voluntatem. Itaque de similitudine, quae in consilii, et item complaciti libertate continetur, apud inferos penitus nihil est, nec esse potest, imagine tamen etiam illic per liberum arbitrium immobili permanente. Sed neque in hoc saeculo aeque inveniri uspiam posset similitudo, sed adhuc foeda, et deformis jacuisset imago, si non evangelica illa mulier lucernam accenderet, sapientia in carne appareret, everteretque domum, videlicet vitiorum drachmam suam requireret, quam perdiderat, hoc est, imaginem suam, quae a nativo spoliata decore sub pelle peccati sordens tanquam in pulvere latitabat, inventam tergeret, et tolleret de regione dissimilitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
in torm̃tis posit actũ itare peccati delectet᷑. Uerũtam̃ si
uolũtas mala ⁊̃ in torm̃tis ꝑdurat.: qͥd ponderis habet oꝑi̾
abnegatio. ut ideo saꝑe qͥs pucet᷑. qd̾ iã in mediis flãmis
luxuriari ñ libeat: Deniq in maluolã aĩam ñ ĩtroibit
ueret: Certe ut᷑ cet̃ã omittã nollent oĩno puniri. lustũ
ẽ aũ pimiriꝰ qͥ punienda gesserunt. Nolunt gͦ qd̾ iꝰtũ ẽ.¬
hoc ⁊ mala ẽ uoluntas. qͦ iꝰticie ñ ꝯcordat duo st̃ q̃ imꝰtam
cõꝑbant uoluntatẽ: łcũ pec̾care. ł cũ ĩpune peccasse libi
Qb gͦ peccare libuit. ꝗͣdu licuit ⁊ cũ iã uñ posst̃. multũ
manere uolunt qđ peccauert̃. qͥd in hoc uere sapiẽtiȩ.¬
qͥd bone uoluntatis apparetS esto. Penitet eos pegasse
Nũ qͥd ñ tam̃ si optio detur. malint adhuc peccare. ꝗͦ susti¬
nere peccati  Et tam̃ illud iniquũ ẽ. hoc iustũ. Quando
uͦ uoluntas bona. magis qd̾ iniquũ. ꝗͣ qd̾ iustũ ẽ eligeret:

Expanded text:
in tormentis positus actum iterare peccati delectetur. Verumtamen si voluntas etiam in tormentis mala perdurat, quid ponderis habet operis abnegatio, ut ideo sapere quis putetur, quod jam in mediis flammis luxuriari non libeat? Denique: In malevolam animam non introibit veret? Certe, ut caetera omittam, nollent omnino puniri. Justum est autem puniri eos, qui punienda gesserunt. Nolunt igituhoc et mala est voluntas, quo justitiae non concordat. Duo sunt quae injustam comprobant voluntatem, vel cum peccare, vel cum impune peccasse libet. Quibus ergo peccare libuit quamdiu licuit; et cum jam non possunt, inultum manere volunt quod peccaverunt: quid in hoc sapientiquid bonae voluntatis apparet? Sed esto, poenitet eos peccasse. Nunquid enim si optio detur, malint adhuc peccare, quam poenam sustinere peccati? Et tamen illud iniquum est, hoc justum. Quomodo vero voluntas bona magis quod iniquum, quam quod justum est, eligeret?
Abbreviated transcription (Latin):
N qͥd̾ẽ lib̃i arbitͥi. s diuinȩ gr̃ȩ in ipso siue de ipso. Pma creatio.
scda reformatio. t̾cia ẽ c̾su̾macio. Pmo nãq in xp̃o creati. in lib̃¬
in de c̃sũmãdi in statũ et̾nitatis. Siqͥdẽ qd̾ ñ erat in illo crar
oportuit qͥ erat: ꝑformã reformari deformẽ. m̃bͣ ñ ꝑfici uͥcũ¬
capite. Qd̾ utiq tunc cõplebit᷑. cũ om̃s occurremꝰ in uirũ ꝑfec¬
tũ. in m̾surã etatis plenitudinis xp̃i. qͣndo apparente. xp̃o
iuta nr̃a. apparebimꝰ ⁊ nos cũ ipso in gła. Cũ gͥ c̾sũmatio fu¬
ri habeat de nob̃. siuie ñ in nob̾. ñ aũ a nob̾. creatio uͦ facta sit
⁊ sine nob̃. sola quȩ nob̾cũ qͦdãmͦ fit. ꝓpt̾ uoluntariũ ẽsen

Expanded text:
n quidem liberi arbitrii, sed divinae gratiae, in ipso sive de ipso. Prima est creatio, secunda reformatio, tertia consummatio. Primo namque, in Christo creati in libeisto confirmandi in statum aeternitatis. Siquidem quod non erat, in illo creari oportuit qui erat, per formam reformari deformem, membra non perfics occurremus in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, quando apparente Christo vita nostra, apparebimus et nos cum ipso in gloria. Cum autem consummatio fieri habeat de nobis, sive etiam in nobis, non autem a nobis; creatio vero fit et sine nobis: sola, quae nobiscum quodammodo fi
Abbreviated transcription (Latin):
ii qͥ intͣ scam̃ eccłiam ꝑ speciẽ regiminis. głam affectant hono¬
ris. Uideri doctores appetunt. tnscendere ᷤᷤ cet̾os c̾cupiscuntꝰ
atq attestante ueritate. pͥmos in cęnis recubitus. primas in
c̃uentib cathedras querũt. Q susceptũ cure pastoralis offici¬
ũ. minist᷑re digne tãtomagis nequeunt. qͣnto ad huiꝰ humi¬
litatis magisteriũ. ex sola elatione ꝑuenex̃t. Ipsa qͥppe ĩ ma¬
gisti̾o lingua c̃sundit᷑. qͣndo aliud discit᷑. & aliud docet᷑. Quos¬
c̾tra dñs ꝑꝓpħam querit᷑ dicens. Ipsi regnauer̃t. & ñ ex me
pͥncipes extiter̃t.⁊ ñ ẽnoui. Ex se nãq ⁊ ñ ex arbitͥo sũmi recto¬
ris regnãt.: qͥ nullis fulti uirtutib neqͦꝙͣ diuinitꝰ uocati. s
scia cupidine accensi culm̃ regiminis rapiunt potiꝰ qͣ assequ¬
unt᷑. Quos tam̃ int̾niꝰ uidex & ꝓuebit & ñ cognoscit: q ꝑmit¬

Expanded text:
i qui intra sanctam ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris, videri doctores appetunt, transcendere alios concupiscunt, atque, attestante Veritate, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui suspectum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetuper Osee queritur, dicens: Ipsi regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Quos tamen internus judex, et provehit et non cognoscit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
militudinis sũmũ gͣdũ. sũmi angłi tenent. nos insimum.
adã tenuit mediũ. Porro demones nullũ. Suꝑnis nẽpe spi¬
ritib datũ ẽ sine peccato ⁊ miseria ꝑdurare.ade aũ absq
tam̃ ñ ced̾e.Cet̾ũ diabolus ⁊ m̃bͣ eiꝰ. sic̃ nũꝗͣ uolunt reluc¬
li creat᷑ȩ uera sapientia ⁊ potentia ministͣtur. ita d̾o ꝓ ut
nꝰ in t̾ris modice. in cęłestib plenariȩ. mediocrit̾ in parady¬
so. aputd inferos nullatenꝰ habeant᷑. Lib̃tas uͦ arbitrii de ip̃¬
a celis. t̾ris. inferis. possideat  merito ille similitudini. hec i¬
imaginu deputat᷑. Et qͥdẽ apud inferes qd̾ ut᷑q lib̃tas ꝑierit.
ille scilicet q̃ ad similitudinẽ ꝑtinere dicunt᷑ script᷑aꝵ tes

Expanded text:
militudinis summum gradum summi angeli tenent, nos infimum, Adam tenuit medium, porro daemones nullum. Supernis nempe spiritibus datum est sine peccato et miseria perdurare; Adae autem absque non cedere. Caeterum diabolus et membra ejus, sicut nunquam volunt relucli creaturae vera sapientia et potentia ministratur, ita Deo, prout nus in terris modice, in coelestibus plenarie, mediocriter in paradiso, apud inferos 615 nullatenus habeantur; libertas vero arbitrii de ipa coelis, terris, inferis possidetur; merito duae illae similitudini, haec imagini deputatur. Et quidem apud inferos quod utraque libertas perierit, illae scilicet quae ad similit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã tam̃ amittere ñ potiuit. E ꝓpͥã qͦppe uoluntatẽ ser¬
uus factꝰ ẽ peccati: merito ꝑdidit lib̃tatẽ ꝯsilũ. łorro ꝑ pec¬
catũ factꝰ debitor mortis. qͦmͦ iã retinere ualebat lib̾tatẽ.
cõplaciti ͦ Se tͥb gͦ lib̾tatib qͦs acceꝑat. abutendo illa q̃
dr arbitrii reliqͥs sese pͥuauit. In eo aũ abusus ẽ. qd̃
testimoniũ script᷑e dicentis. homo cũ in honore e̾e̾t
ñ intellexit. cõꝑatꝰ ẽ uim̃tis insipientib ⁊ similis factꝰ
ẽ illis. Soli int̾ ammantia datũ ẽ homini potuisse pec¬
care. ob p̃rogatiuã lib̃i arbitrii.Datũ ẽ aũ ñ ut ꝑinde
peccaret. s ut głosior appareret. si non peccaret cũ peccare poss.
Sd nãq głosiꝰ ei ẽe̾̃ poterat. ꝙͣ. si de ipso diceret᷑ qd̾ script᷑a ꝑ¬
hibet dicens. quis ẽ hic ⁊ laudabimꝰ eũ : Uñ ita laudandus

Expanded text:
Ipsam tantum amittere non potuit. Per propriam quippe voluntatem serIpsam tantum amittere non potuit. Per propriam quippe voluntatem servus factus peccati, merito perdidit libcatum factus debitor mortis, quomodo iam retinere ualebat libertatem complaciti? -- De tribus ergo libertatibus, quas acceperat, abutendo illa, quae dicitur arbitrii, reliquis sese priuauit. In eo autem abusus est, quod, cum testimonium Scripturae dicentis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Soli inter animantia datum est homini posse peccare, ob praerogativam liberi arbitrii. Datum est autem, non ut proinde peccaret, sed ut gloriosior appareret si non peccaret, cum peccare posset. Quid namque gloriosius ei esse poterat, quam si de ipso diceretur quod Scriptura perhibet, dicens: Quis est hic, et laudabimus eum? Unde ita laudandus?
Abbreviated transcription (Latin):
diffinita s̃ habuisse ꝯuincint᷑. qͥ minirũ ⁊ uelle potuit qd̾ ñ
debuit. ⁊ reciꝑe qd̾ noluit. An dicendꝰ ẽ aliqͦ qͥd̾e mͦ illas ha¬
buisse. s qr ñ plenarie. potuisse amirtere. Sabr siquid̾e
unaq̃q illaꝵ. duos gradꝰ: suꝑiorẽ ⁊ inferiorẽ. Suꝑior lib¬
tas ꝯsilii ẽ. non posse peccare. inferior posse ñ peccare. Itẽ
suꝑior lib̾tas cõplaciti. ñ posse tbari. inferior. posse ñ t᷑ba¬
ri. ltaq inferiorẽ utriꝰq lib̃tas gdũ. simul cũ ꝓlena lib¬
tate arbitrii. homo in sui ꝯditiõe accepit. ⁊̃ de utͦq corruit
cũ peccauit. C orruit aũ de posse ñ peccare. in ñ posse ñ
peceare. amissa ex toto ꝯsilii lib̾tate. itẽq de posse ñ t᷑bar
in ñ posse ñ t᷑bariꝰ amissa ex toto cõplaciti lib̃tate. Sola
remansit ad pęnã lib̾tas arbitrii. ꝑ ꝗͣ. utiq cet̾as amisit.

Expanded text:
definita sunt, habuisse convincitur; qui nimirum et velle potuit quod non definita sunt, habuisse convincitur; qui nimirum et velle potuit quod non debuit, et recipere quod noluit. An dicendus est aliquo quidem modo illas habuisse, sed quia non plenarie, potuisse amittere? Habet siquidem unaquaeque illarum duos gradus, superiorem et inferiorem. Superior libertas consilii est, non posse peccare: inferior, posse non peccare. Item superior libertas complaciti, non posse turbari: inferior, posse non turbari. Itaque inferiorem utriusque libertatis gradum simul cum plena libertate arbitrii homo in sui conditione accepit, et de utroque corruit cum peccavit. Corruit autem de posse non peccare in non posse non peccare, amissa ex toto consilii libertate. Itemque de posse non turbari in non posse non turbari, amissa ex toto complaciti libertate. Sola remansit ad poenam libertas arbitrii, per quam utique caeteras amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
diso. Locꝰ ẽ ꝑuidendi qd̾ supͣ distulimꝰ. scilior utrũ totas tres
illis qͣs diximꝰ libtates. id ÷ arbitͥi. ꝯsilii. cõplaciti. ł aliis no¬
mimb a necessitate.a peccato.a miseria. pͥmi homines inpa¬
radyso habu̾ĩt. an tãtũ duas. an unã solũmͦ. Et de pͥma qͥd̾e
nulla iã questio ẽ. si meminerimꝰ ꝗͣ aꝑte ⁊ iꝰtiᷤ eã ⁊ peccato
rib in e̾e̾ eqͣlit̾ ratio suꝑioꝵ edocuerit. De duab reliqͥs que¬
rit᷑ non ĩmerito. an unꝗͣ. eas adã habuerit. aut ambas. ł
tã post peccatũ ꝙͣ. ante sẽꝑ tenuit in ꝯcussã. Si gͦ nil ami¬
sit. qͥd ei obfuit eiectũ fuisse de paradyso: Qd̾ si unã qͣlib
illaꝵ habuit. qͦmͦ amisit. Nã certũ ẽ qu ex qͦ peccauit. nec
a peccato ꝓrsus nec a miseria manens in corꝑe lib̃ fuit. Ce¬
t̾um nullatenꝰ ꝗͣcũꝗq̃ illaꝵ semel acceperit amittere potuit.
Alioqͥn ꝑfec̾tũ nec saꝑe nec posse. uixta qd qͥd̾e duo hec suꝑiꝰ

Expanded text:
st pervidendi quod supra distulimus; utrum scilicet totas tres illas quas diximus libertates, id est, arbitrii, concilii, complaciti; vel aliis nominibus, a necessitate, a peccato, a miseria, primi homines in paradiso habuerint: an tantum duas, an unam solummodo. Et de prima quidem nulla jam quribus inesse aequaliter, ratio superior edocuerit. De duabus reliquis quaeritur non immerito, an unquam eas Adam habuerit, aut ambas, autam post peccatum, quam ante semper tenuit inconcussam. Si ergo nil amisit, quid ei obfuit ejectum fuisse de paradiso? Quod si unam quamlibet illarum habuit, quomodo amisit? Nam certum est quia ex quo peccavit, nec a peccato prorsus, nec a miseria manens in corpore, liber fuit. Caeterum nullatenus, quamcunque illarum semel acceperit, amittere potuit. Alioquin perfectum nec Sapere, nec Posse, juxta quod quidem duo haec superius
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩuanũ. s his qͥ uult ⁊currit. ñ ĩse s ĩ eo a qͦ accepit ⁊ uello
Crearis. sanaris. saluaris. Qd hoꝵ tͥ exte o homo. Qd hoꝵ ñ ĩpos¬
sibile lib̃o arbitͥo: Nec creare. qͥ ñ eras. nec iustificare pecca¬
dicimꝰ de pͥmo patet ⁊ ultimo. S ⁊ de meclio nemo dubitat. nͥ qͥ ig¬
Sana me ait ⁊ sanabor. saluũ me fac ⁊ saluus ero: qm̃ laus mea ty
es. liste di iꝰticiã agnoscebat. a qͦ eq̃ sꝑabat tã sanari a peccato ꝙͣ a
miseria lib̃ari. ⁊ ideo laudem illũ suã. ñ se merito statueba

Expanded text:
sed quod is qui vult aut currit, non in se, sed in eo a quo accepit et velle Crearis, sanaris, salvaris. Quid horum tibi ex te, o homo? quid horum non impossibile libero arbitrio? nec creare qui non eras, nec justificare peccadicimus, de primo patet et ultimo. Sed et de medio nemo dubitat, nisi qui igSana me, ait, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es . Iste justitiam Dei agnoscebat, a quo aeque sperabat, tam sanari a peccato, quam a miseria liberari: et ideo laudem suam illum, non se, merito statuebat:
Abbreviated transcription (Latin):
imagini suꝑducta cognoscit᷑. Deniq ⁊ amisimꝰ illas ꝑ culpã.
⁊ ꝑ gram recuꝑauimꝰ. ⁊ cotidie alii plus. alii minꝰ. aut in ip̃¬
sis ꝓficimꝰ. aut ab ipsis deficimꝰ. Posst̃ ⁊̃ sic amitti. ut iã ñ
ualeant recuꝑari: posst̃ ⁊ ita possideri. ut nec amitti que¬
ant aliqͦm ł minui. huiꝰ biꝑtite similitudinis sapientiȩ
ac potentie d̾i. ñ qͥdẽ gͣdu sũmo. s qͥ ipsi tam̃ ee̾t ꝓrimior

Expanded text:
imagini superducta cognoscitur. Denique et amisimus illas per culpam, imagini superducta cognoscitur. Denique et amisimus illas per culpam, et per gratiam recuperamus, et quotidie alii quidem plus, alii minus aut in ipsis proficimus, aut in ipsis deficimus. Possunt etiam sic amitti, ut jam non valeant recuperari, possunt et ita possideri, ut nec amitti queant aliquomodo, nec minui. Hujus bipartitae similitudinis sapientiae et potentiae Dei non quidem gradu summo, sed qui ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ lib̾tate cõplaciti. Sic ꝓfecto d̾i in nob̾ reꝑamꝰ imaginẽ.
mꝰ eũ  fecit enĩ mirabilia in uita sua. Q potuit tͤnsgre¬
tͥb lib̃tatib ipsam ad ꝙͣ ꝯditi sumꝰ ꝯditoris imaginẽ atq
similitudinẽ ꝯtineri. ⁊ imaginẽ qͥdẽ in lib̾tate arbitrii.
in reliqͥs aũ duab biꝑtitã qͣdã c̃signari. similitudinẽ. Hinc
ẽ fortassis qd̾ solũ lib̃ũ arbitrii sui oĩno defectũ seu dimin¬
tionẽ ñ patit᷑. qd in ipso potissimũ ęt̾nȩ ⁊ in cõmutabilis
diuinitatis substantiua q̃dã unago ĩp̃iła uideat᷑. Nã ⁊ si ha¬
buerit uitiũ. nescit tam̃ occasumꝰ nec de iusticia ł gła ca¬
ꝑit augm̃tũ. nec de peccato siue miseria. detͥm̃tũ. Qd et̾ni¬
tati similiꝰ qd̾ ñ sit etnitas : Porro in aliis duab lib̃tatib qm̃
ñ solũ ex parte minui. s ⁊ ex toto amini possunt.: accidentał

Expanded text:
possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem, possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem, mus eum, fecit enim mirabilia in vita sua, qui potuit transgre ipsam, ad quam conditi sumus, auctoris imaginem atque similitudinem contineri, et imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis, quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso potissimum aeternae et incommutabilis Divinitatis substantiva quaedam imago impressa videatur. Nam etsi habuerit initium, nescit tamen occasum, nec de justitia vel gloria capit augmentum: nec de peccato sive miseria detrimentum. Quid aeternitati similius, quod non sit aeternitas? Porro in aliis duabus libertatibus, quoniam non solum ex parte minui, sed et ex toto amitti possunt; accidentalis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥeccatũ iã nesciat. ex alt̾o plene beatꝰ. adt̾sũ nil sentiat. S
sane ista ꝑfectio in fut᷑a uita expletꝰ qͣndo utͣq nc̃ amissa
lib̃tas. libo arbitͥo plenarie restaurabit᷑. ñ qͦmͦ iꝰto cui uis
in hoc scłõ qͣntũcũq ꝓfecto. ñ qͦmͦ ł ipsis pͥmis hominib
datũ fuit eas hab̾e mn paradyso̾ s sic̃ iã nc̃ angli possiden
in cȩlo. Int̾im uͦ. sufficiat in hoc corꝑe mortis. atq ĩ hoc scło
neꝗͣ. ex lib̃tate qͥdẽ ꝯsilii. peccato ñ obedire in concupiscentia.
ex libͣtate aũ cõplaciti. aduersa ñ formidare ꝓ iꝰticia. Et aũ in
hac carne peccati.⁊ in hac diei malicia. ñ medioere saꝑe. pec
aduersa ⁊ si nec dũ oĩno felicit̾ ñ sentire. uirilit̃ tam̃ ꝓue¬
ritate contẽpnere. Discendũ sane hic interĩ noħ ex lib̾tate
consilii.iã lib̾tate arbitrii ñ abuti. ut plene qͣndoq frui

Expanded text:
peccatum jam nesciat, ex altero plene beatus adversum nil sentiat. Sed peccatum jam nesciat, ex altero plene beatus adversum nil sentiat. Sed sane ista perfectio in futura vita exspectetur, quando utraque nunc amissa libertas libero arbitrio plenarie restaurabitur, non quomodo justo cuivis in hoc saeculo, quantumcunque perfecto; non quomodo vel ipsis primis hominibus datum fuit eas habere in paradiso: sed sicut jam nunc angeli possident in coelo. Interim vero sufficiat in hoc corpore mortis atque in hoc saeculo nequam, ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia: ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati et in hac diei malitia non mediocre Sapere, peadversa, etsi necdum feliciter omnino non sentire, viriliter tamveritate contemnere. Discendum sane hic interim nobis est ex libertate consilii jam libertate arbitrii non abuti, ut plene quandoque frui
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ sine sui diminutiõe ꝑduret. ñ tam̃ parit̾ sic̃ de bono po¬
tuit ꝑ se in malũ corruere. ita qͦq ꝑ se de malo in bonũ po¬
terit respirare. Et qͥd mirũ si iacens ñ ualet ꝑ se resur¬
gere. qd̾ stans in aliqd̾ meliꝰ. nullo suo conatu ualebat ꝓfic̾e:
Deniq dũ ad huc duas alias lib̾tates. ex aliqͣ parte secũ hab̾e
ñ potuit de inferiorib illaꝵ gͣdib ad suꝑiores ascend̾e. hoc
ẽ de posse ñ peccare. ⁊ de posse nͣ t᷑bari. ad ñ posse peccare. ⁊¬
luit. tam̃ de bono se in meliꝰ extend̾e. qͣnto minꝰ eisdẽ ꝓrsus
destitutũ. de malo iã in id qd̃ fuit bonũ. pot̾it ꝑ seĩpsum
emergere: Habet gͥ homo necessariũ di uirtutẽ ⁊ d̾i sapi¬
entiã xp̃m. qͥ exeo qd̾ sapientia ẽ uerũ ei saꝑe reifundat
in restaurationẽ lib̃i ꝯsili .⁊ ex eo qd uirtꝰ ẽ plenũ posse
restituat in reꝑationẽ lib̃i cõplaciti. qͣtinꝰ ex alt̾o ꝑfecte bonꝰ

Expanded text:
riter sine sui diminutione perduret; non tamen pariter sicut de bono potuit per se in malum corruere, ita quoque per se de malo in bonum poterit respirare. Et quid mirum si jacens non valet per se resurgere, quod stans in aliquod melius nullo suo conatu valebat proficere? Denique, dum adhuc duas alias libertates ex aliqua parte secum haberet, non potuit de inferioribus illarum gradibus ad superiora ascendere, hoc est de posse non peccare, et de posse non turbari, ad nluit tamen de bono in melius se extendere: quanto minus eisdem prorsus destitutum, de malo in id quod fuit bonum, poterit per se ipsum emergere? 26. Habet igitur homo necessarium Dei virtutem, et Dei sapientiam Christum, qui ex eo quod sapientia est, verum ei Sapere reinfundat, in restaurationem liberi consilii; et ex eo quod virtus est, plenum Posse restituat, in reparationem liberi complaciti: q
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊ ñ peccare ⁊ ñ tͦbari. in qͦ homo ꝓfecto creatꝰ ẽ : A qͦ illo ꝑ
Peccatũ ĩmo nobis in illo ⁊ cũ illo corruentib. rursus ꝑ gr̃am
ñ qͥdẽ ipsũ. s ꝓ ipso quendã inferiorẽ gͣdũ recepimꝰ. Neq enĩ
hic possumꝰ e̾e sine peccato penitꝰ. seu miseria. possumꝰ tam̃
gr̃a uiuante. nec peccato suꝑari. nec miseria. quãꝙͣ tam̃
script᷑a loqͤt᷑ om̃e qd̾ natũ ẽ ex d̾o ñ peceat. S hoc dictũ
ẽ de p̃destinatis ad uitã. ñ qd̾ oĩno ñ peccent. s qd̾ peccatũ

Expanded text:
se et non peccare et non turbari, in quo homo profecto creatus est? A quo illo per peccatum, imo nobis in illo et cum illo corruentibus, rursus per gratiam non quidem ipsum, sed pro ipso quemdam inferiorem gradum recepimus. Neque enim hic possgratia juvante, nec peccato superari, nec miseria. Quanquam tamen Scriptura loquatur: Omne quod natum est ex Deo non peccat . Sed hoc dictum est de praedestinatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ferendũ ñ ẽ: exꝑiunt᷑ utiq qd futurũ ẽ. S qd̾ fu¬
t᷑um ẽ felicitas ẽ. Porro felicitas ⁊ miseria: eodẽ tẽꝑe
cipant. totiens istã ñ sentiunt. Itaq in hac uita so¬
li ꝯtẽplatiui. posst̃ ut cũq frui lib̃tate cõplaciti.
⁊ hoc ex parte. ⁊ parte satis modica. uiceq rarissima.
ñ modica Cetũ lib̃tas arbitrii. ut supͣ liqͥdo appa¬
ruit. cunctis parit̃ ratiõe utentib ꝯuenit. ñ mi¬
nor ꝙͣ. tũ in se ẽ in malis ꝙͣ in bonis. tã plena in hoc¬

Expanded text:
ferendum non est, experiuntur utique, quod futurum est; sed quod fuferendum non est, experiuntur utique, quod futurum est; sed quod futurum est, felicitas est. Porro felicitas et miseria eodem tempore cipant, toties istam non sentiunt. Itaque in hac vita soli contemplativi possunt utcunque frui libertate complaciti, et hoc ex parte, et parte satis modica, viceque rarissima. non modica. Caeterum libertas arbitrii, ut supra liquido apparuit, cunctis pariter ratione utentibus convenit non minor, quantum in se est, in malis
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ ñ curabis. T olle sitĩ. ⁊ lĩpidissimũ fontẽ ac si
paludẽ respicies Similit̾ u̾brã ñ querit nͥ estuãs.
solem ñ eurat. nͥ abgens. siue caligans. Aliogͥa nicħ
ahoꝵ libebit. si ñ p̃cesserit urgens necessitas. Que si ꝑ
tollat᷑ ex reb statĩ in tedium atq molestĩ ꝯu̾teter
tpsa que uidet᷑ in his e̾e̾ iocunditas. fatendũ gͥĩ hac
meissim sͥ gͣuia leuiaq succedunt. minoꝵ exꝑientia
aliqͣ miseriȩ uidet᷑ int̾polatio. ut cũ aliqͣndo post
exꝑta plura gͣuissima. in minꝰ forte molesta euadi¬
t᷑. felicitas putetꝰ. sAn tam̃ fatendũ ẽ eos qui ꝑ excessũ
ꝯtẽplationis rapti. qͦndoq in sp̃u. qͣntulũcũq de suꝑ¬
nȩ felicitatis dulcedine degustare sufficiũt. tociens de
libos a miseria. quotiens sic ęxcedunt.Hi plane qd̾
citi lib̃tate fruunt᷑. qͥ cũ maxia optimã partẽ ele
gerunt. q̃ ñ auferet᷑ ab eis. Q enĩ iã tenent qd̾ au¬

Expanded text:
panem non curabis. Tolle sitim et limpidissimum fontem, ac si paludem respicies Similiter umbram non quaerit nisi aestuans. Solem non curat, nisi algens, aut caligans. Alioquin nihil horum libebit, si non praecesserit urgens necessitas. Quae si perfecte tollatur a rebus, statim in taedium, atque molestiam convertitur  quae videtur in his esse, jucunditas. Fatendum igitur et in hac vicissim sibi gravia leviaque succedunt, minorum experientia, aliqua miseriae videtur interpolatio; ut cum aliquando, post experta plura gravissima, in minus forte molesta evaditur, felicitas putetur. 15. Attamen fatendum est eos, qui per excessum contemplationis rapti quandoque in spiritu, quantulumcunque de supernae felicitatis dulcedine degustare sufficiunt, toties esse liberos a miseria, quoties sic excedunt. Hi plane quod citi libertate fruuntur, qui cum Marinim jam tenent, quod au
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Regnũ hoc ex toto nec dum ꝑuenit in nos.
cotidie tam̃ paulatĩ aduentat. seͥnsimq in dies
magis ac magis dilatat t̾minos suos. in his dũtaxat
quoꝵ ꝑ di adiutoriũ int̾ior homo renouat᷑ de die
in diem. In ꝙͣ tum gͦ regnũ gr̃ȩ dilatat ͦ in tan¬
tũ peccati potestas minuit᷑. lñ quantũ uͦ minꝰ ẽ
adhuc ꝓpter corpus mortis qd̵ aggrauat aĩam
ob necessitatẽ t̾renȩ inhabitatiõnis utiq depͥm̃¬
tis sensũ multa cogitantẽ. nece̾eᷤ habent ⁊̃ qͥ ꝑfec¬

Expanded text:
um . Regnum hoc necdum ex toto pervenit in nos, um . Regnum hoc necdum ex toto pervenit in nos, quotidie tamen paulatim adventat, sensimque in dies magis aquorum per Dei adjutorium interior homo renovatur de die in diem. In quantum ergo regnum gratiae dilatatur, in tantum peccati potestas minuitur. In quantum vero minus est adhuc propter corpus mortis quod aggravat animam, et ob necessitatem terrenae inhabitationis utique deprimentis sensum multa cogitante
Abbreviated transcription (Latin):
a necesfitate arbitͥum. erit ⁊̃ in electis houruub
uti iam in scĩs ẽ angłis. ⁊ captum a peccato.⁊ tu¬
tum a miseria. ꝓbantib tandẽ tͥplicis lib̾tatiꝰ
felici exꝑientia. quȩ sit bona uolinitas bi ac be¬
ne placens ⁊ ꝑfecta. Qd̾ qr nec dum ẽ. sola in¬
terim plena mͥntegraq manet. in hominib li¬
b̃tas arbitrii. Nam lib̾tas consilii ex parte tam̃.
⁊ hoc in paucis sp̃alib qui carnẽ suam cruci¬
fixerunt cum uitiis ⁊ ꝯcupiscentiis. qͣtinꝰ iam
ñ regnet peccatũ in eoꝵ mortali corꝑe. Poro ut
ñ reg̾net: lib̃tas facit ꝯfilii. Ut tam̃ non desit
ex integro. captiuitas ẽ libi arbiti. Cum aũ
uen̾it qd̾ ꝑfectũ ẽ. tunc euacuabit᷑ qd ex par¬
te ẽ: hoc ẽ cum plena fuerit lib̾tas ꝯsilii. nulli
iã erit captiuitas arbitrii. Et hoc ẽ qđ̾ cotidie pe¬
timꝰ in oratione. cum dicimꝰ do adueniat regnũ tu¬

Expanded text:
a necessitate arbitrium, erit a necessitate arbitrium, erit uti jam in sanctis angelis, et cautum a peccato, et tutum a miseria, probantibus tandem triplicis libertatis felici experientia, quae sit bona voluntas Dei, ac beneplacens, et perfecta. Quod quia necdum est, sola interim plena, integraque manet in hominibus libertas arbitrii. Nam libertas consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritalibus, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, quatenus jam non regnet peccatum in eorum mortali corpore. Porro ut non regnet, libertas facit consilii, ut tamen non desit ex integro, captivitas est liberi arbitrii. Cum autem venerit quod perfectum est, tunc evacuabitur quod ex parte est. Hoc est, cum plena fuerit libertas consilii, nulla jam erit captivitas arbitrii. Et hoc est, quod quotidie petimus in oratione, cum dicimus: Adveniat regnum tu
Abbreviated transcription (Latin):
noxia respuere lib̃um hab̃emꝰ. Iam enĩ non solũ
libi arbitri.s ⁊ lib̃i ꝓculdubio iudicii. ac ꝑ hoc
⁊ a peccato lib̃i essem̃us. S quid si totũ solũq
qd̃ expediret ł liceret. etiã liberet: Nonne li
om̃i ꝑinde qd displicere potest. hoc est ab om̃i nos
miseria liberos sentiremus: Nunc autẽ cum mul
dine. aut elignuꝰ aut contẽpnimꝰ. rursũq ñ
oĩa q̃ tamꝗͣ. recta ⁊ commoda consulte obserua¬
mꝰ. etiã ut beneplacita libent̃ amplectimur.
s insuꝑ qͣsi dura ac molesta uix equaminit̃
ferre ꝑduramꝰ: liquet qr lib̃um nec ꝯsiliũ ha¬
bemꝰ uec complacitum. Alia questio ẽ. si uel ante
peccatum in primo homine babuimꝰ. qđ suo loco
discutiet᷑. Certissime autẽ habituri sumus cum
do miseran ⁊ obtinebimꝰ qd oramꝰ. fiat uolintas
tua sic̃ in cęlo ⁊ in t̾ra. Hoc nempe complebitus. qñ
id qd nunc cuncte passim rationabi  ut iam dic¬
tum ẽ creature commune uidetur. lib̃um scilier

Expanded text:
m enim non solum liberi arbitrii, sed et liberi procul dubio consilii, ac per hoc et a peccato liberi essemus. Sed quid si totum, solumque quod expediret vel liceret, etiam liberet? Nonne libomni proinde, quod displicere potest, hoc est ab omni nos miseria, liberos sentiremus? Nunc autem cum multdine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et commoda consulte observamus, etiam ut beneplacita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacitum. 12. Alia questio est, si vel ante peccatum in primo homine habuimus: quod loco suo discutietur. Certissime autem habituri sumus, cum Deo miserante obtinebimus quod oramus: Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Hoc nempe complebitur, quando in quod nunc cunctae passim rationali ut jam dictum est creaturae commune videtur, liberum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
affectiones in st̃ nat᷑alit̾ nob̾: tãqͦ ex nob̾ additañ¬
ta ex gr̃a. Nec aluid ꝓfecto ẽ. nͥ qd̾ gr̃a ordinat. qͦs
donau̾it creatio. ut nil alud fint uirtutes. nͥ ordi¬
natȩ affectiones. Seriptũ ẽ de qͥbdã quod illic tre¬
ꝑidassent. uͥ non erat timor. Qimor fuit. s in ordi¬
filii audite me timorẽ dm̃i docebo uosltẽ de amore
inordinato. arguebat homines qͥ dicebat. Ego lurue¬
m in hunc mundũ. ⁊ dilexerunt hormines magis
tȩ nebs ꝙͣ lucẽ. Iocirco postulat sponsa i canticis dicẽi
Ordinate in me caritatẽ.Similit̃ qͦq de in ordinata
caritate arguebant᷑ qͥb dicebat᷑. Hescitis quid peta¬
tis. S ad lineã rectitudinis edocti sunt distortã re¬
ducere uoluntatẽ cũ audierunt. Potestis bibe cali¬
cẽ ꝗͣ. ego bibiturus sũ. Et tunc qͥdẽ u̾bo s postmno¬
⁊̃ dũ exemplo. uoluntatẽ ordinare docebat. cũ orans
instante passiõe. ut tͣnsferret᷑ ab eo calix. statĩ subi¬

Expanded text:
aliter nobis, tanquam ex nobis: additamenta ex gratia. Nec aliud profecto est, nisi quod gratia ordinat, quas donavit creatio: ut nil aliud sint virtutes nisi ordinatae affectiones. Scriptum est de quibusdam, quod illic trepidassent timore, ubi non erat timor . Timor fuit, sed inordifilii, audite me, timorem Domini docebo vos . Item de amore inordinato arguebat homines qui dicebat: Ego lux veni in hunc mundum; et dilexerunt homines magis tenebras, quam lucem . Idcirco postulat sponsa in Canticis, dicens: Ordinate in me charitatem . Similiter quoque de inordinata voluntate arguebantur, quibus dicebatur: Nescitis quid petatis. Sed ad lineam rectitudinis edocti sunt distortam reducere voluntatem, cum audierunt: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Et tunc quidem um etiam exemplo voluntatem ordinare docebat, cum orans instante Passione, ut transferretur ab eo calix, statim sub
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ita u̾q seqͥtur uoluntatẽ. ut nͥ illa penitꝰ non ẽẽ desinat.¬
isto careat: uoluntas uͦ sic̃ in bono. ita ⁊̃ in malo eque ꝑdu¬
rat. eq ꝓfecto ⁊ lib̾ũ arbitͥũ. tã in malo ꝙͣ. in bono integrũ
ꝑseuerat. Et qͦmͦ uoluntas ⁊̃ posita in miseria ñ desit
ee uoluntas. s dicit᷑ ⁊ ẽ misera uoluntas. sic̃ ⁊ beata uolũtaᷤᷤ
ita nec libũ arbitͥũ destruere. siue qͦntũ in se ẽ aliqͤtenus

Expanded text:
trium ita utrium ita uluntas vero sicut in bono ita et in malo aeque perdurat: aeque profecto liberum arbitrium tam in malo quam in bono integrum perseverat. Et quomodo voluntas etiam posita in miseria non desinit esse voluntas; sed dicitur et est misera voluntas, sicut et beata voluntas: ita nec liberum arbit