comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fide dotata spũ. redempta sanguine de¬
putata cum angłis. Capax bĩtudiniᷤ
heres bonitatis rõnis particeps. quid
tibi cum carne cuͣmn qͦua ista pateris
pp̃ carnem aliena pocã cibi imputãt᷑
et tue iusticie quasi pannus mñstiua¬
tuste repucantur. acꝙ cu. ip̃a ad nichi¬
lum es redacta: et quasi nichilum etl
ane reputata. Nichil aliud ẽ caro cur
qua tibi est tanta societas uisi spuma
caro frã. fragili uestimenta decore sed e¬
rit quod erit cadau̾miserum ⁊ purdũ.
⁊ aibus u̾nnium. Nam quantun cumq
extolauir semꝑ caro est. Sidliligent con¬
sicdes quid ꝑos et nares ceteros ꝙ corpis
meatus egrediatur. Dilius tquliniũ
nimquam uidesti: si singulas eiꝰ mi¬
sias enum̾are uelis quam sit honata
petis irrenta uiais pruriens concupiscẽ¬
tus occupata passionib. polluta illu¬
sionib prona semꝑ ad malum ⁊ in
omne uicium prodiuis plenam᷑ cõfusi¬
one ⁊ ignomina inuenies propt̾ cͣrnẽ

Expanded text:
fide, dotata spiritu, redempta sanguine, defide, dotata spiritu, redempta sanguine, deputata cum Angelis, capax beatitudinis, haeres bonitatis, rationis particeps, quid tibi cum carne unde ista pateris? Propter carnem aliena peccata tibi imputantur, et tuae justitiae quasi pannus menstruatae reputantur , atque tu ipsa ad nihilum es redacta, et quasi nihilum et inane reputata. Nihil enim aliud est caro, cum qua tanta est tibi societas, nisi spuma caro facta, fragili vestita decore: sed erit, quando erit cadaver miserum et putridum, et cibus vermium. Nam quantumcunque excolatur, semper caro est. Si diligenter consideres, quid per os et nares caeterosque corporis meatus egrediatur, vilius sterquilinium nunquam vidisti. Si singulas ejus miserias enumerare velis, quam sit onerata peccatis, irretita vitiis, pruriens concupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona semper in malum, et in omne vitium proclivis, plenam omni confusione et ignominia invenies. Propter carnem
Abbreviated transcription (Latin):
i̾tatem tante iusticie quas rõnes ui¬
te sue pouat. Sienim aincta oꝑa q̃
incellige̾ potuit deuiccauit uentura
tanĩ coram disricto iudice illa magis
que in semet ip̃a non intelligit ptumes¬
cit. Crescit pauor cum cogita ꝙ uiam
uite huius nequaꝙͣ sñ culpa tr̃assire
potuit ne hoc quide quod laudabilit̾
uixit sine aliquo reatuẽ si remota pie¬
cate iudicetur. Quis enim consid ade io
petramus et quanta bona facẽ neni¬
mus. Sicut enim pectatum ẽ ꝓprretis
mali. sic delictum ẽ deseitõ bom.
ins si quidem iactura ẽ: cumner bon
facimus nec bona cogitamus sed cor
nistrare. Quapp̃ tuillus sem ip̃m dim¬
dicare et comprehendẽ ꝑstẽ potest & h
multis cogitationib occupatus sibi¬
met ip̃i aliquo mͦ manet incognitus. ut
omĩno quod tollepat nesciat proptẽa
urgente exitui sb̃tiori t̾re. turmetu. qr
et si illa que sauit numquamn se pret̾¬
mississe memuit formidat tñ ea que
gine decorata similitucline. despõsata

Expanded text:
es vitae suae ponat. Si enim cuncta opera quae intelligere potuit, devitavit; ventura tamen coram districto Judice illa, magis quae in semetipsa non intelligit, pertimescit. Crescit pavor, cum cogitat quod viam vitae hujus nequaquam sine culpa transire potuit: nec hoc quidem quod laudabiliter vixit, sine aliquo reatu est, si remota pietate judicetur. Quis enim considerare vaporum perpetramus, et quanta bona facere negligimus? Sicut enim peccatum est perpetratio mali, sic delictum est desertio boni. Gravis siquidem jactura est, cum nec bona facimus, nec bona cogitamus, sed cornistrare. Quapropter nullus semetipsum dijudicare et comprehendere perfecte potest; sed multis cogitationibus occupatus, sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat. Propterea urgente exitu, subtiliori terretur metu: quia etsi illa quae scivit, nunquam se praetermisisse meminit, formidat tamen ea quae gine, decorata similitudine, desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
quo multis et multĩplicib cͥminib eã
accusabunt. Multaq falsa testimo¬
nia adu̾sus illam inuenient qũaꝙͣ
u̾a ad dampnationem eius satis pos¬
sent suffic̾e. Demones uo t̾ribili uul¬
tu et horribili aspectu eam c̾rebunt in¬
genti furore eam ꝑsequentur. et con-¬
prehendent tam t̾ribilit quãhorribi¬
lr̃ uolentes retine et possidẽ nisi sic qui en¬
piat. Tune anima inueniss occulos suos
clausos et os alios qz corporis seusus
ꝑquos solebat egrecdi et delectari in
hus extiorib reu̾tetur ad se ruidens se
solam et nudam in genti horrore con¬
cussã despatõne de ficiet et cadet sb̃ se
et quia amore muncli et quaa crͣnis
uoluptate amore numide d̾elmq̃ret de eat¬
crucianda. Sicut anima prc̃oris in
che quaignorat ⁊ hora qu᷑ nescit ra¬
pitur a morte et segregatur a corpore
ꝑgit q misu̾s plena trem̃s ac dolẽs
⁊ cum nullam excusationemh̾eat qmͣ

Expanded text:
quoque multis et multiplicibus criminibus eam quoque multis et multiplicibus criminibus eam accusabunt, multaque falsa testimonia adversus illam invenient, quanquam vera ad damnationem ejus satis possent sufficere. Daemones vero terribili vultu et horribili aspectu eam terrebunt: ingenti furore eam persequentur et comprehendent, tam terribiliter quam horribiliter volentes retinere et possidere, nisi sit qui eripiat. Tunc anima inveniens oculos clausos et os, aliosque corporis sensus per quos solebat egredi, et delectari in his exterioribus, revertetur ad se; et videns se solam et nudam, ingenti horrore concussa, desperatione deficiet in se, et cadet sub se: et quia amore mundi, et carnis 322 voluptate, Dei amorem dereliquerat, derecrucianda. 8. Sic anima peccatoris in die qua ignorat, et hora qua nescit, rapitur a morte, et segregatur a corpore, pergitque miseriis plena, tremens et dolens: et cum nullam excusationem habeat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
to plus peccamus. Quantoꝰ uita c̃ lõgior
tanto culpa misior cocidie namq cres¬
cunt mala et subtrahuntur bona. As
norat qñ moriatur. Sicut enini spella
in celo coruscans uelocit currit et citoce¬
ficit et sicue scintilla ignis sb̃ito extin¬
guitur et in cinerem redigitur. Dic
aito finicam datur istam me uitam.
Dum enim libẽt̾ ac iocundissime
moratur homo in mundo. Din ꝙ se
dit uicturum arbitratur. at miłta
sb̾ito rapitur a morte. et ex inꝓuiso
no metu magnis q doloribus sepatur
auima a corpe. Ueniunt enim angli
assimiẽ illam ut ꝑchucant illam añ
tribunal uidicis metuendi ⁊ tun iua
memorans oꝑa sua mala et pessima
que die noctuq gessit contremi scit et
q̃rit uta fuge̾ induciasꝙ pet̾e̾ dicens
Date michi uel unius nore spaciinn
tunt quasi loquencia oꝑa eius ddicẽt
tunos egisti. oꝑa tua sumus. ñ ce
dese̾mus. Sed tecum semꝑ crimus.
tecum ꝑgemus adiudicium. Uicia

Expanded text:
to plus peccamus? Quanto est vita longior, to plus peccamus? Quanto est vita longior, tanto culpa numerosior. Quotidie namque crescunt mala, et subtrahuntur bona: assnorat quando moriatur. Sicut enim in coelo stella coruscans velociter currit, et repente deficit; et sicut scintilla ignis subito exstinguitur, et in cinerem redigitur: Sic cito finitam datur istam cernere vitam. Dum enim libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, diuque se victurum arbitratur, Ac multa subito rapitur in mortem, et ex improviso no metu magnisque doloribus anima separatur a corpore. Veniunt enim Angeli assumere illam, ut perducant eam ante tribunal Judicis metuendi: et tunc illa memorans opera sua mala et pessima, quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit illa fugere, induciasque petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi loquentia simul opera, dicent: Tu nos egisti; opera tua sumus: non te deseremus, sed tecum semper erimus, tecum pergemus ad judicium. Vitia
Abbreviated transcription (Latin):
tabuntur tunc de misso capite p̾ confu¬
sione male consciencie in iudicio corã
domino stabo. Trepidus. et anxius. Ut¬
pote comnemorans sceł̾iũ ꝯmissamõꝵ.
et cum dicetur de me ecce homo ⁊ oꝑa eiꝰ
reducam añ occulos onmia delictã pͦ¬
cata mea. Quadam namq uidiuina
fiet. ut cͥiq sua oꝑa bona uel mala¬
cuncta in memoriam reu̾tͣntux. et m̃tis
intuitumira celitate c̾uantur ut accu¬
et singuli et omnes iuclicentur. Incli¬
cium faciet gestorum quis suoꝵ. Cũcta¬
ꝙ tunctoꝵ cunctis archana patebunt
Ꝙ enĩ nune confit̾i erubescimus: tẽ
omnib manifestabr̃. et quicquidhͥ dis¬
simulando palpanus totum illie iũ¬
dex flamma comburet. Ignis ubiꝙ fe¬
ros ruptis regnabit habenis. Quãtoq
diucuis deus nos expectat ut emͣdemuꝰ
tanto cdistriccius uindicabit si neglexi¬
gimus. Sur gͦ canto t empore uitã istã
desidamus inꝰ qͣuato plus uiuimus cã¬

Expanded text:
tabuntur! Tunc demisso capite prae confutabuntur! Tunc demisso capite prae confusione malae conscientiae, in judicio coram Domino stabo trepidus et anxius, utpote commemorans scelerum commissa meorum. Et cum dicetur de me, Ecce homo et opera ejus; reducam ante oculos omnia delicta et peccata mea. Quadam namque vi divina fiet ut cuique sua opera bona vel mala in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; ut accuet singuli, et omnes judicentur. Judicium faciet gestorum quisque suorum, Cunctaque cunctorum cunctis arcana patebunt. Quod enim nunc confiteri erubescimus, tunc omnibus manifestabitur: et quidquid hic dissimulando palpamus, totum illic vindex flamma comburet. Ignis ubique ferox ruptis regnabit habenis. Quantoque diutius Deus nos exspectat, ut emendemus tanto districtius judicabit, si neglexerimus. 5. Cur ergo tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto amplius vivimus, tan
Abbreviated transcription (Latin):
Etundum extĩorẽ
hommem de pentib illis ueĩo
qui me ante fecerunt dampnatumꝙͣ
dnatum peccatores peccacorẽ in petcato
suo genu̾nt ⁊ de pcc̃o nucrierunt. miseri
miserum: in hanc lucis misiam in duxe¬
runt. Nichil ieis hẽo nisi misi̾am ⁊ pre¬
catum ⁊ correprupcibile hoc corpꝰꝙ gesto
Ad illos uõ festmo qui morte corporis e¬
bĩc exieur̃t eoꝰrum sepulcra respicio ñ iñ¬
fetorem et hortorẽ ꝙ ego sum illi fuerũs
Quid sum ego: homo de humo ͭ liquido.
fui enim i momto conceptioins de
humano senpare conceptus. dem̃ spu¬
ma illa caͣpta modicum crescendo ca¬
ro stã est postca plorans ⁊ eiulans tra¬
litus sum huius mundi exilio. Et et¬
ce iam morior plenus iniquitatibus
e ab hominationib ianiiam presẽ¬
talor ante cdistrictum iudicẽ de opibꝰ
miis rõnem redditurus. Ue michi mi
ẜo cum ueni̾t clies illa iuilicu et aꝑti
fui̾nt libriꝰ inͣ quib omnes conatus¬
nũ et cogitationes domino presẽte reci¬

Expanded text:
ecundum exteriorem hominem de parentibus illis venio, qui me ante fecerunt damnatum, quam natum. Peccatores peccatorem in peccato suo genuerunt, et de peccato nutriverunt. Miseri miserum in hanc lucis miseriam induxerunt. Nil ex eis habeo, nisi miseriam et peccatum, et corruptibile hoc corpus quod gesto. Ad illos vero festino, qui morte corporis hinc exierunt. Cum eorum sepulcra respicio, non infetorem et horrorem. Quod ego sum, ipsi fuerunt; Quid sum ego? Homo de humore liquido. Fui enim in momento conceptionis de humano semine conceptus; deinde spuma illa coagulata modicum crescendo caro facta est. Postea plorans et ejulans traditus sum hujus mundi exsilio; et ecce jam morior plenus iniquitatibus et abominationibus. Jam jam praesentabor ante districtum Judicem, de operibus meis rationem reddisero, cum venerit dies illa judicii, et aperti fuerint libri in quibus omnes mei actus et cogitationes Domino praesentandae reci
Abbreviated transcription (Latin):
illie ignibz amina deputatur donee
rursus infelici collegio colligati sempi¬
t̾nis inuoluantur incendus. qui socu
suerunt in uiciis. Una namq niatriq
pena implica quos unusamorin cͥmĩe
ligat. Quid profuit ilis in anis gloria
piscencia: ubi risusubi iocus. ubi iac¬
tancia ⁊ arrogancia. De canta leticia
quanta tristicia. post tantam uoluꝑ
et magna tormenta.O.uicquid iuis
cudit tibiacadere potest. quia hono e
homo de humo limus delimo. Detna
et de t̾ra iuuis et inciam reu̾ter qi

Expanded text:
illic anima ignibus deputatur, donec illic anima ignibus deputatur, donec rursus infelici collegio colligati, sempiternis involvantur incendiis, qui socii fuerunt in vitiis. Una namque poena implicat, quos unus amor in crimine ligat. Quid profuit illis inanis gloria, piscentia? Ubi risus, ubi jocus ubi jactantia, ubi arrogantia? De tanta laetitia, quanta tristitia! post tantillam voln magna tormenta. 10. Quidquid illis accidit, tibi accidere potest, quia homo es: homo de humo, limus de limo. De terra es, et de terra vivis, et in terram
Abbreviated transcription (Latin):
proeorum remetlio dĩ filius moreret᷑.
Noli ergo uilipende amme tue passio¬
nẽ cui atãtam na maiestate taritam
uias exhibi compassionem. Fudit ipẽ latͥ¬
mas prote. laua et tu ꝑ singulas noctes
lectum tuum cordis conpunctione. ⁊ lacri¬
marum assiduitate. Fudit ip̃e sanguinẽ
suum. funde ⁊tͣuum coticliana corporis
afflutione. quãm si semel pro xp̃o pone̾
non potes saltem minori quodã s lõgi¬
ori martirio pone. Noli actend̾e̾ quidta¬
rouelit. S ed quid spt̃ possit. tunc emun
gloriosus erit. cum ad deaeti suum redie
clicis qurus ẽ hic ẜmo non possum mũ¬
lum spnere et carnem meamodio ha¬
bẽ. dic michi ubi sunt amatores mũcdi:
qui ante pauca tempora uob̾cum erãt
Nich̾ ex eis irmansit nisian̾es ⁊ u̾ies. Artẽ¬
de cliligent̾ qui sunt uel quid fu̾nt. Ho¬
mines fu̾nt sicut tu: comederunt bibe¬
runt et riserunt sicut tu. Duxerunt ĩ
bonis dies suos. ⁊ in puncto ad in fu̾a deͤ¬
cenderunt. Hic caro eorum nͥmib. ꝙ

Expanded text:
moreretur. Noli ergo vilipendere animae tuae passionem, cui a tanta majestate tantam vides exhiberi compassionem. Fudit ipse lacrymas pro te: lava et tu per singulas noctes lectum tuum cordis compunctione, et lacrymarum assiduitate. Fudit ipse sanguinem suum funde et tu tuum quotidiana corporis afflictione: quem si semel ponere pro Christo non potes, saltem mitiori quodam, sed longiori martyrio pone. Noli attendere quid caro velit, sed quid spiritus poscit. Tunc enim gloriosus erit, cum ad Deum suum redierdicis, Durus est hic sermo; non possum mundum spernere, et carnem meam odio habere: dic mihi, ubi sunt amatores mundi, qui ante pauca tempora nobiscum erant? Nihil ex eis remansit, nisi cineres et vermes. Attende diligenter quid sunt, vel quid fuerunt. Homines fuerunt sicut tu: comederunt, biberunt, riserunt, duxerunt in bonis dies suos; et in puncto ad inferna descenderunt . Hic caro eorum vermibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
deus inse ipõ quid in angelis quid in
sanctis quid in creaturis quid in hoĩbuᷤ¬
Inse ipso est in comprehensibilis. qui¬
a principium et sinis. principium sine
principio. et fis sine fine. Ex me in¬
cit. In angelis est desiderabilis quia ĩ
eum desiderant prospice. In sanctis ẽ¬

Expanded text:
Deus in se ipso, quid in angelis, quid in sanctis, quid in creaturis, in se ipso incomprehensibilis, quia principium et finis et principium sine principio et finis sine fine. Ex me intiam angelis est desiderabilis, qui in eam desiderant prospicere. Est e
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m testantem audiuimꝰ: iu¬
nem q̃nclam de fanila sua ler
incapite sauciũ. cũ iaceret sꝑ
dei. tam celerem sensisse uͥtutema
in columis surgeret ipsa hora. d¬

Expanded text:
pum, testantem audivimus, juvenem quemdam de familia sua lethaliter in capite saucium, cum jaceret spumans Dei, tam celerem sensisse virtutem, ut incolumis surgeret ipsa hora.
Abbreviated transcription (Latin):
ad illã nimis .n. fulger nõ capit illã ec
suffert ocłs aĩe mee dui ĩtend̾e ĩ illã reu̾¬
b̾atꝰ aũt fulgore uincit᷑ amplitudine. obrui¬
t ͦ ĩmensitate. ꝯfundit᷑ capacitate. o sũma ⁊
inaccessibilis lux. otota ⁊ beata u̾itas qͣmi

Expanded text:
ad illam, nimis fulget, non capit illam, nec suffert oculus animae meae diu intendere in illam. Reverberatur fulgore, vincitur amplitudine, obruitur immensitate, confunditur capacitate. O summa et inaccessibilis lux! O tota, et beata veritas, quam
Abbreviated transcription (Latin):
carne saluatoris. pascua intꝰ in diuinita¬
cocteatoris. ẜ oc honũ magnũ secutũ ẽ
malũ qm ꝑ ditõ bono qd intꝰ erat. e gressa
eaia as lona aliena q̃ foris exant ⁊ pac¬
tũ fecit ꝯ delectatõib scl̃i reqͥestens suꝑ
illas ñ astendens absentiam loni sui urti¬
ors eo qd̵ ꝯsolatões suas t̾ueret ĩ bonis a¬
lienis ẜ Namꝯ ext̾ior sensus carnał bono
hõ cognoscit bona int̾ioris seus qͥ ioꝯdita¬
te bonoꝵ ext̾ioꝵ capit᷑ .¶ Nam qͥ in carne
uiuit in tͣne sentit ⁊ dolores cͣrnis fugit
fuerit sensꝰ aĩe qͦ uint in cͣne tũc uiui¬
ficari incipiet sensꝰ ille qͦ senciet semet¬
ip̃m ⁊ tũc sciez dolores suos ⁊ sentire in¬
cipiet uulna sua tãto gͣuiꝰ qͣnto ꝓpiꝰ. ma¬

Expanded text:
 pascua intus in divinitate Creatoris. Hoc bonum magnum secutum est malum; quoniam perdito bono quod intus erat, egressa est anima ad bona aliena, quae foris erant; et pactum fecit cum delectationibus saeculi, requiescens super illas, non attendens absentiam boni sui interioris, eo quod consolationes suas cerneret in bonis alienis. Nam cum exterior sensus carnalis bono nim cognoscit bona interioris sensus, qui jucunditate bonorum exteriorum capitur. Nam qui in carne vivit, in carne sentit, et dolores carnis fugit fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet sensus ille, quo sentit semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua tanto gravius q
Abbreviated transcription (Latin):
laborantes: ꝯcessum sibi trahere pe¬
nitus ñ ualebant ⁊ fractis autẽ cul¬
tellis duob aut tribꝰ. quos appli-¬
cuerant: nichilominus ad huc
dens immobilis ꝑmanebat. Tũc
ille orandum nobis ait: nec enĩ
habere possumus. nͥ martir ip̃e
ꝯceclat. Facta deniq oratione.
reu̾ent̾ accedens: in credibili faci¬
litate duobus tulit digitis quod
ferreis añ moueri ñ poterat ĩstrum̃tis.

Expanded text:
laborantes, concessum sibi trahere pelaborantes, concessum sibi trahere penitus non valebant. Fractis enim cultellis duobus aut tribus quos applicuerant, nihilominus adhuc dens immobilis permanebat. Tum ille: « Orandum nobis, » ait. « Nec enim habere possumus, nisi Martyr ipse concedat. » Facta denique oratione reverenter accedens, incredibili facilitate duobus tulit digitis, quod ferreis ante moveri non poterat instrumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
icut sermone suꝑ
cantica canticoꝵ
agit illi c̾cio quidem reditum
ab urbe suum. clementior e celo
respexit ocłs ⁊ serenior tanclem
uultus arrisit: qd̾ qͥ euisset leoni¬
na rabies ÷ accepisset finẽ malicia:
exultatione eccła illũ gallicana
recepit: ut ñ minorem uideret᷑
te suo reclitu exhibere quã de pace
redclita nuntiare leticiã. Unde
etiam mirari ipse sepiusq causa¬
ri qͥum sibi post tam graues fre¬
qñtias hominũ et tuultus ue¬
lut ab exordio ualefaciendum
scło iudicaret ⁊̃ et tanqͣm de nouo
ad oriendum sacre ꝓpositum ꝯu̾¬
sationis: tunc potissimũ exci iͣͫ
ub̾iorib gaudiis. obsequiis cole¬
ret᷑. Rediens aũt pat̾ sõs ab
p̃ciosa : hand modicum hunc sui.
reputans fructum esse laboris.
Int̾ que beati cesarii clentẽ quonã
mͦ receꝑit. memorandũ. Cum etũ
integrũ ei p̃dicti mr̃is caput exhi¬
beret᷑. ut tolleret inde qd̾ uellet:
dari gͥ petiit dentem unũ. Frustra
uͦ aliqͣndui fr̃s qͥcum eo uenerant

Expanded text:
icut sermone supeCantica canticoruagit illi; tertio quidem reditum ab Urbe suum clementior e coelo respexit oculus, et serenior tandem vultus arrisit, quod quievisset rabies Leonina, accepisset finem malitia, exsultatione Ecclesia illum Gallicana recepit, ut non minorem videretur de suo reditu exhibere, quam de pace reddita nuntiare laetitiam. Unde etiam mirari ipse saepiusque causari, quod dum sibi post tam graves frequentias hominum et tumultus, velut ab exordio valefaciendum saeculo judicaret, et tanquam de novo adoriendum sacrae propositum conversationis; tunc potissimum uberioribus exciperetur gaudiis, obsequiis coleretur. Rediens autem Pater sanctus ab pretiosa, haud modicum hunc sibi reputans fructum esse laboris. Inter quae beati Caesarii dentem quonam modo receperit, memorandum. Cum enim integrum ei praedicti martyris caput exhiberetur, ut tolleret inde quod vellet, dari petiit dentem unum. Frustra vero aliquandiu fratres qui cum eo venerant
Abbreviated transcription (Latin):
Am de supͣ memoratis reuelatõi¬
bus pauca dicturi: ab eo sumamꝰ
et felicib eius actib colloqñtes.
Quoꝵ alt̾ ab meunte ad olescẽtia
educatꝰ ibidẽ: ad alterũ ait. Nosti
qͦt annos sit uicturus hic beatissi
carne uicturum. Noc aũt unde
sciret. minime iam scire possumꝰ :
qr nec tunc indicauit. q añ prem
scm̃ ip̃e decessit. Porro alt̾uis ho¬
dieq suꝑstitis relatõne hoc u̾bũ
nobis innotuit: qͥ tunc magis
miratus est se audisse quando ut ab
olim audierat ita uidit. Talis u
ille est de cuius testimonio nec no
ambigimus : nec cuilibet alt̾i qu
cum nou̾it credimꝰ dubitandum.
Neq id solũ: sed qd̾ nõ minori
nũ admiratione uidet᷑. nom̃ quo
et ꝑsonam successoris ip̃iꝰ indica
Sͥ eodẽ fr̃e ⁊ tunc in notuisse testat᷑.
Manifeste enĩ cadẽ hora fr̃ ille p̃dixit.
qr donnnus rob̾tus qͥ hodie abbas ẽ
dedimis post hunc beatũ patr̃ẽ ab¬
bas futurus ẽ clareuallis: Nam qd̾
disiunctiue. ui. uł septẽ annos uir¬

Expanded text:
am de supra memoratis revelationibus pauca dicturi, ab eo sumamuset felicibus ejus actibus colloquentes: quorum alter ab ineunte adolescentia educatus ibidem, ad alterum ait: « Nosti quot annos sit victurus hic beatissimcarne victurum. » Hoc autem unde sciret, minime jam scire possumus, quia nec tum indicavit, et ante Patrem sanctum ipse decessit. Porro alterius hodieque superstitis relatione hoc verbum nobis innotuit, qui tunc magis miratus est se audisse, quando ut ab olim audierat, ita vidit. Talis vero ille est, de cujus testimonio nec nos ambigimus, nec cuilibet alteri qui eum noverit, credimus dubitandum. Neque id solum, sed quod non minori dignum admiratione videtur, nomen quoque et personam successoris ipsius, indicante sibi eodem fratre, extunc innotuisse testatur. Manifeste enim eadem hora frater ille praedixit, « quia dominus Robertus, qui hodie abbas est de Dunis, post hunc beatum Patrem abbas futurus est Clarae-Vallis. » Nam quod disjunctive sex vel septem annos vic
Abbreviated transcription (Latin):
los pumas iustum qͥppe ẽ te sic ẽẽ
nstũ ut iustior neq̃as cogitari. qr neqͣqͣm
eẽs sitm̃ bonis bona ⁊ nõ malis mala redde¬
res ustior .n. ẽ q̃ ⁊ boms ⁊ malis. qͣm qͥ boniꝰ
tũi m̾ta ret̾buit. iustũ igit᷑ est ẜ te iuste

Expanded text:
los punias? Justum quippe est te sic esse iustum, ut iustior nequeas cogitari. Quod nequaquam esses, si tantum bonis bona, et non malis mala redderes. Iustior enim est qui et bonis et malis, quam qui bonis tantum merita retribuit. Iustum igitur est se
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eo quoq uicłe̾t᷑ exhibere qd̾
de ip̃o ioħ̾es eugłista testat᷑ si oĩa
scriberent᷑. nec ipsũ mũdũ cape
caꝑe cos qͥ scribendi fuerãt libros.
Ceterũ nos saltem pauca de pluri¬
bus erempli gr̃a referamus

Expanded text:
hiberi, quod de ipso Joannes evangelista testatur: Si omnia scriberentur, ne ipsum quidem mundum capere eos, qui scribendi fuerant, libros . Caeterum nos saltem pauca de pluribus exempli gratia proferamus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥchd̃ desiteras. si delectat pulcheitudo. fulge¬
bũt iusti situt sol. si uelocitas aut fortitudo
aut lib̾tas corporis cui nichil obsist̾e possit e¬
runt similes angelis qr dei qr seĩatur cor¬
pus aĩe ⁊ surget corpus spũale potestate un¬
est sana et̾nitas et̾na sanitas. qr iusti ĩppetu¬
um uiuent. ⁊ salus iustoꝵ a dño. si sacietas
saturabunt᷑ ꝯ apparuerit gła dei. si ebrietas
mebriabũt ᷑ ab ub̾tate domꝰ dei. si melodia
ibi angłoꝵ chori ꝯtinũt sine fine deo. si q̃lib
ñ ĩmũda s niũda uoluptas. torrente uo¬
luptatis sue potabit eos ds̃. si sapĩa ip̃a dei
scopĩa ostendet seip̃am eis. Si amicicia. di¬
ligunt deñ plus ꝙͣ se ip̃os ⁊ se ĩuicẽ tãqͣm¬

Expanded text:
quid desideratis. Si delectat pulchritudo, fulgebunt justi sicut sol . Si velocitas, aut fortitudo, aut libertas corporis, cui nihil obsistere possit, erunt similes angelis Dei, quia seminatur corpus animale, et surget corpus spiritale , potestate utest sana aeternitas et aeterna sanitas, quia " iusti in perpetuum vivent " et " salus iustorum a domino ". Si satietas: satiabuntur " cum apparuerit gloria " dei. Si ebrietas: " inebriabuntur ab ubertate domus " dei. Si melodia: ibi angelorum chori concinunt sine fine deo. Si quaelibet non immunda sed munda voluptas: " torrente voluptatis suae potabit eos " deus. Si sapientia: ipsa dei sapientia ostendet eis seipsam. Si amicitia: diligent deum plus quam seipsos
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in illa ꝑftã caritate ĩnum̾abłiũ angłoꝵ
beatoꝵ ⁊ hõinũ uͥ ulłs minꝰ dilig aliũ qͣm¬
se ip̃m nõ alit̾. gaudebit quisq qͥsq ꝓ singu¬
lis aliis ꝙͣ pro se ip̃o. si gͦ cor hõis de tãto su¬
o bono ux capiet gaudiũ suũ uix capax
gaudebit sicut in illa ꝑftã felicitate unus¬
qͥsq plus amabit sine ꝯꝑatõne deũ ꝙͣ se ⁊
om̃s alios secũ ita plus gaudebit absq esti¬
matõne de felicitate dei ꝙͣ de sua. ⁊ om̃iñ
alioꝵ setũ. s si deum dilig̾ent toto corde to¬
ta aĩa tota m̃te ut tñ totũ cor. tota mens
tota aĩa nõ sufficiat dignitati dilcõnis pro¬
fecto sic gaudebũt. toto corde tota m̃te. to¬
ta aĩa. ut totũ cor tota mẽs tota anima
nõ sufficiat plenitudini gaudii

Expanded text:
Ergo in illa perfecta charitate innumerabilium angelorum Ergo in illa perfecta charitate innumerabilium angelorum beatorum, et hominum, ubi nullus minus diligseipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum: quamodo capax gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque existimatione de felicitate dei quam de sua et omnium aliorum secum. Sed si deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilectionis: profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat plenitudini gaudii
Abbreviated transcription (Latin):
luntas qr nlła erit illis nͥ dei noluntas. si
potestas om̃ipotẽtes erũt sue uoluntatis ut
teus sue. nã situt pot̾it ds̃ qd̃ nolet ꝑse ip¬
sum ita pot̾unt illi qd̾ uolent ꝑ illũ. qr sic̃
illi nõ aluid uoĩent ꝙͣ ꝙ ille ita ille uolet
qodͥod illi uolent ⁊ ꝙ ille uolet nõ pon̾it ũ
cẽ si honor ⁊ diucie dens ẜuos suos bonoᷤ
⁊ siteles supͣ nlta ꝯstituet. ĩmo fili dert
c̾ti erũt se nõ sua sponte illud amissuros nͤ
dilcõrẽ deũ illud dilcõrib sis muitis ab
gaudes si in hiis om̃ib habundares ĩt̾roga
intima tua si caꝑe possint gaudiũ tuũ de
tanta beatitudĩe. s c̾te si qͥs ⁊ aliꝰ ꝙ̃ oĩno sic̃ te¬
ip̃m dilig̾es eandẽ beatitudinẽ hẽret duppli¬
caret᷑ gandiũ tuũ. qr nõ minꝰ gaud̾e̾s pro eo
ꝙͣ pro te ip̃o si uͦ duo uł tres uł młto plures
id ip̃m hẽrent tm̃idẽ pro singłis ꝙͣtũ pro te¬
ip̃o gaud̾es singłos sicut te ip̃m amares.

Expanded text:
la illis erit, nisi sola Dei voluntas. Si potestas, omnipotentes erunt suae voluntatis, ut Deus suae. Nam, sicut poterit Deus, quod volet, per seipsum; ita poterunt illi, quod volent, per illum; quia, sicut illi non aliud volent, quam quod ille; ita ille volet quidquid illi volent; et quod ille volet, non poterit non esse. Si honor et divitiae, Deus servos suos bonos et fideles supra multa constituet ; imo filii Dei, et certi erunt se non sua sponte illud amissuros, nec dilectorem Deum illud dilcctoribus suis invitis abl35 gauderes, si his omnibus abundares! Interroga intima tua si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantumdem pro singulis, quantum pro teipso gauderes; si singulos, sicut teipsum, amares.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ otłs uidit ñ anris andiunit ñ cor hp̃ius
cogitauit.Cur gͦ ꝑ multa uagaris homũcio c̃rẽ¬
d hona aĩe me ⁊ corporis tui. ama unũ bonũ
a suo sunt om̃ia bona ⁊ sufficit. desid̾a siplex
Inũ qd̾ est om̃e bonũ ⁊ satis est. qͥd .n. amas¬

Expanded text:
us vidit, nec auris audivit, nec cor hominis cogitavit. Cur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? Ama unum bonum in quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum quod est omne bonum, et satis est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯsidemus miserias ⁊ nctͣitates ur̃as la¬
bores ⁊dolores. lugẽtes .n. in hant uitam
intͣuimꝰ. in labore uuimꝰ ꝯdolore ⁊ timore
exitiͦ sumꝰ. cogitemꝰ gͦ ꝙͣ sit breuis uitais¬
tra. ꝙͣ uia lub̾ca. ꝙͣ mors certa ⁊ hora mu¬
tis inc̾ta. cogitemꝰ ꝙͣtis amaritudib admȩ
tũ sit si quid dulte aut ioqdũ in uia hui
uite octursu suo nõb̾ alludit. ꝙͣ fallax t
supectũ ꝙͣ instabile ⁊ tͣnsitoriũ ẽ qͥcquid¬

Expanded text:
consideremus miserias et necessitates nostras, labores et dolores. Lugentes enim in hanc vitam intravimus, cum labore vivimus, cum dolore et timore exituri sumus. Cogitemus ergo quam sit brevis vita nostra, quam via lubrica, quam mors certa, et hora mortis incerta. Ctum sit, si quid dulce aut jucundum in via hujus vitae, occursu suo nobis alludit. Quam fallax ac suspectum, quam instabile et transitorium est quid
Abbreviated transcription (Latin):
Larte mulieꝵ ⁊ potestate demonũ
cessaria portare ⁊ post ꝑatta oꝑa iter ad
se redire nͨ fi̾ in eis m̃tem bestialem s rõna¬
lem humanãq seruari. hoc sic ĩtelligẽ¬
dũ ẽ. qm̃ demones nat᷑as ñ treant s ali¬
qͥd tale face possũt ut uideant᷑ ẽe q̃ ñ st̃¬

Expanded text:
arte mulierum et potestate daemonum cessaria portare, et post peracta opera iterum ad se redire, nec fieri in eis mentem bestialem, sed rationalem humanamque servari. Hoc sic intelligendum est, quoniam daemones naturas non creant, sed aliquid tale facere possunt, ut videantur esse q
Abbreviated transcription (Latin):
uariatͦ ⁊ ꝯtorpꝰ ñ sit corꝑũ sinules form¬
as mira celeritate. tapit. ẜ Sopitis aũt ⁊¬
opp̾ssis corꝑeis hoĩs sensib ad ałioꝵ sensũ
młto gͣuuis atq opp̾ssius q̃m sẽpno suis sẽ¬
sib obseratis. fantastitũ aut̃ illud uẽlu¬
ti formatũ in alicuiꝰ aĩalis ymagĩem a¬
lienis sensib apparet talis q hõ sibi usde¬
tur qͣlissͥ uideri poss ĩ sõpnis ⁊ portare
honera q̃ hon̾a si uera sint corꝑa: portãt᷑

Expanded text:
um corpus non sit, corporum similes formas mira celeritate capit, sopitis aut oppressis corporeis hominis sensibus, ad aliorum sensuum multo gravius atque oppressius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud veluti formatum in alicujus animalis imaginem, alienis sensibus appareat, talisque homo sibi videatur, qualis sibi videri posset in somnis, et portare onera. Quae onera si
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ om̃s iã docibilos dĩ. Trahe nos
post te q̃s. ⁊ de monte excelso mis¬
cd̾r respice uallẽ tuã ÷ ad esto labo¬
rantib. subueni ꝑiclitantib: ascen¬
dentib manũ porrige Dat fiduciã
tua nobis ab olim exꝑta. nͨ exina¬
nita mͦ s amplius cumulata benig¬
nitas: quin etiã uisio qũa subnec¬
timꝰ. ab eadẽ nr̃a p̃sumptõne non
discrepat.

Expanded text:
 omnes jam docibiles Dei. Trahe nos post te, quaesumus, et de monte excelso misericorditer respice Vallem tuam. Adesto laborantibus, subveni periclitantibus, ascendentibus manum porrige. Dat fiduciam tua nobis ab olim experta, nec exinanita modo, sed amplius cumulata benignitas. Quin etiam visio, quam subnectimus, ab eadem nostra praesumptione non discrepat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentionem. Uir magnificus dim
in scło fuit: s magnificentior in
silue monachus factus: pate
uir dĩ ne timeas ait: ad huc sine
dubio me uidebis: Huius effectũ
ꝓmisionis deuotissimus ille Will¬
mus expectans: ip̃a nocte cũ bea¬
tus pat̾ ex hac uita decessit. in mo
Ecce ego dñez Ueni inqͥt metum.

Expanded text:
ecit. Is vir magnificus olim in saeculo, sed magnificentior in -Silvae monachus factus, PatreVir Dei: « Ne timeas, ait, adhuc sine dubio me videbis. » Hujus ergo effectum promissionis devotissimus ille Guillelmus expectans, ipsa nocte cum ex hac vita decessit, in mon« Ecce ego, domine.--Veni, inquit, mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam in montẽ. Int̾rogatꝰ qͣ de cau¬
sa uellet ascendere: discere uolo
in qͥt Miratꝰ ille qͥd inqͥt uis dis¬
cere pat̾÷ que nulli hodie ĩscientia
Nulla ait hic scientia: nulla ueri
cogitatio. Sursũ scientie ⁊ pleui-¬
tudo: sursũ uera noticia u̾itatis.
Ꝙ in hoc u̾bo dimittens eũ: ĩ
montẽ altissimũ subut corã illo.
Cũq intueret᷑ cuntẽ illũ exꝑgefactꝰ
est : q occurrit ꝓtinꝰ ei u̾bũ illad
quod ad iohannẽ olim de celo sonu¬
it. beati mortui qͥ in dño moriunt᷑
Ut gͦ mane locutus est abb̾i suo ⁊
fr̃ib: patr̃e sc̃m ex hac uita migsse
dicebat ẜ notantes diem ac diligẽ¬
tius ĩ qͥrentes: ut audierant inue¬
nerunt. Euge pat̾ scẽ. qͥ ascensiões
in corde disposiisti in ualle latͥmaꝵ÷
felicit᷑ iã ascendisti de claraualle ĩ
montẽ libani. moritẽ cãdidatõis
plenitudinẽ lucis: celsitudinẽ clari¬
tatis. Inuocens manib ⁊ mũdo cor¬
te. ascendisti nimontẽ dñi: ad diuiciaᷤ

Expanded text:
am in montem. » Interrogatus qua de causa vellet ascendere: « Discere volo, » inquit. Miratus ille: « Quid, inquit, vis discere, Pater, quem nulli hodie in scientia« Nulla, ait, hic scientia, nulla veri cognitio: sursum scientiae plenitudo, sursum vera notitia veritatis. » Et in hoc verbo dimittens eum, in montem altissimum subiit coram illo. Cumque intueretur euntem illum, expergefactus est, et occurrit protinus ei verbum illud, quod ad Joannem olim de coelo sonuit: Beati mortui qui in Domino moriuntur. Ut ergo mane locutus est abbati suo et fratribus, Patrem sanctum ex hac vita migrasse dicebat. Et notantes diem ac diligentius inquirentes, ut audierant invenerunt. Euge, Pater sancte, qui ascensiones in corde disposuisti in valle lacrymarum, feliciter jam ascendisti de Clara-Valle in montem Libani, montem candidationis, plenitudinem lucis, celsitudinem claritatis. Innocens manibus et mundo corde ascendisti in montem Domini, ad divitias
Abbreviated transcription (Latin):
nib si credimꝰ ꝑ dispositõem ꝓuidentie
ter uñe utẽtis ponis uł malis s inscruta¬
bilem altitudĩem iuditoꝵ suoꝵ sine ĩstͥ¬
ant᷑ hunc m̃tes mortaliũ siue fallantͦ si¬
Ne ꝯsolentꝰ sue t̾reant᷑ sic̃ unituiq uł pͥ¬

Expanded text:
s credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel pr
Abbreviated transcription (Latin):
uno tantum ꝓsequente eccliam in¬
gredit᷑: et tota nocte illa orationi
uacans obtinuit a dño qd̾ petebat:
et impetrata mulieri sanitate iubet
eam seturam reũ ti ad propria.
S cũ illa reclitũ ad se diaboli sicut
iam exꝑta fuerat formiclaret: collo
eius alligari cartulam hec u̾ba con¬
hanc amodo mulierem p̾sumas
contingere. Quod mandatum sic
expauit diabolus: ut mulieri regͤsse
ad ꝓpria. nunqͣm deinceps appro¬
pinquare presumpserit. Decdemo¬

Expanded text:
uno tantum prosequente ecclesiam inuno tantum prosequente ecclesiam ingreditur, et tota nocte illa orationi vacans, obtinuit a Domino quod petebat: et impetrata mulieri sanitate, jubet eam securam reverti ad propria. ed cum illa reditum ad se diaboli, sicut jam experta fuerat, formidaret, collo ejus alligari chartulam haec verba conhanc amodo mulierem praesumas contingere. » Quod mandatum sic expavit diabolus, ut mulieri regressae ad propria nunquam deinceps appropinquare praesumpserit. 23. E
Abbreviated transcription (Latin):
les. et restitu ingralũ pristim
Rursum uoce mutata. et mis
cutus. orante atentius uiro dei
nequissimꝰ ille uictus abscessit:
et mulier sibi reddita. quantas
cum muliere : et per totam uiã
in columitati eius congaudens
expectantib amicis domui sue
red clit᷑. Letabant᷑ om̃s qͥ ordinẽ
rei geste audierant: s repente ga¬
udiũ uertit᷑ in merorem ÷ qͥa ubi
domus sue limina mulier atri¬
git. rursus intrat diabolus: et ĩ¬
festior solito miseram cliscerpit at¬
trotius. Quid faceret miser ma¬
ritus: qͦ se u̾teret nesciebat. Coabi¬
tare cũ demoniaca molestissimũ:
relinquere impiũ uidebat᷑. Surgit
gͥ et assumpta secum muliere rursũ
papiam reu̾tit᷑. ubi cum uirũ cler
ñ inueniss usq cremonã ꝑsequit᷑
abeuntẽ. Indicat quid factum sit:
et ut grãm inueniat lacͥmabilit̾
cdep̃cat᷑. Nec deest pie peticioni ab¬
batis clementia: s p̃cipit ut eccłiã
mor ꝓmissi. circa notis crepuscu¬
lum. ceteris dormitũ euntib ipse

Expanded text:
les, et restitui in gaudium pristinum? » rursum voce mutata, et miro cutus, orante attentius Viro Dei, nequissimus 1101 ille victus abscessit, et mulier sibi reddita quantas cum muliere, et per totam viam incolumitati ejus congaudens, exspectantibus amicis domui suae redditur. Laetabantur omnes qui ordinem rei gestae audierunt; sed repente gaudium vertitur in moerorem: quia ubi domus suae limina mulier attigit, rursus in eam intrat diabolus, et infestior solito miseram discerpit atrocius. Quid faceret miser maritus, quo se verteret, nesciebat. Cohabitare cum daemoniaca molestissimum, relinquere, impium videbatur. Surgit igitur, et assumpta secum muliere, rursum Papiam revertitur: ubi cum Virum Dei non invenisset, usque Cremonam prosequitur abeuntem. Indicat quid factum sit: et ut gratiam inveniat, lacrymabiliter deprecatur. Nec deest piae petitioni Abbatis clementia; sed praecipit ut ecclesiamor promissi, circa noctis crepusculum, caeteris dormitum euntibus, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
duci p̃cepit. Uoluit qͥppe cu
pitem suum remisit negotiu
nec in eccł̃ia sua qͥppiam sibi q¬
ferens. intactum opus reduci n¬
luit ad abbatem. Reducit᷑ igi
mulier ad abbatis hospicium:
garriente ꝑ os eius diabolo et dͥ¬
cente. Non me syrulus expella
egrederer ab hac canicula gͣuit̾
molestatꝰ mea: qͣm libens egra¬
rer s ñ possum. Int̾rogatꝰ caui
quia nͨdũ uult magnꝰ dñs ait

Expanded text:
duci praecepit. Voluit quippe curduci praecepit. Voluit quippe curpitem suum remisit negotium, nec in ecclesia sua quidpiam sibi deferens, intactum opus reduci voluit ad Abbatem. Reducitur igitur mulier ad Abbatis hospitium, garriente per os ejus diabolo, et dicente: « Non me Syrulus ejiciet, egrederer ab hac canicula, graviter molestatus in ea, quam libens egrederer! sed non possum. » Interrogatus causam: « Quia necdum vult magnus Dominus, » ait.
Abbreviated transcription (Latin):
am papiam aduenerat. et fama
uirtutum aduentum eius precesse¬
rat: et cum debito gaudio et ap¬
paratu. tante glorie uirum ciuitas
letabunda suscepit. Rne diu ppłi
desiderium dilatio suspenderes.
qͥ sicut mediolani miracula facta
audierat. signum ab eo optabat
uidere: aduenit repente post eũ
rusticus qͥdam. qͥ de mediolano
secutꝰ cum fuerat. uxorem secum¬
demoniacam adducens÷ quã
ante pedes eius lacrimabili uoce
intrinsecas ꝓtestans anxietates
deposuit. Nec mora in contume¬
lias abbatis ꝑ os misere mulie¬
ris diabolus locutus est: et irri
nicula mea hic porrulos eclens.
et brasicas deuorans pellet. Mul¬
ta in hunc modũ in uirũ dei-
iaculabat᷑ conuicia ut blaphe¬
miis ꝓuocatus in pacient̾ fer¬
ret obꝓbria: et confunderet᷑ in
p̃lentia populi cũ indignis se
audiret sermonib lacessiri. S
uit dei astum eius intelligens
irrisorem irrisit: et ultionem ñ
ipse expetens s ad dm̃ remittẽs
ad eccł̃iam sc̃i syri clemoniacam

Expanded text:
am Papiam advenerat, et fama virtutum adventum ejus praecesserat, et cum debito gaudio et apparatu tantae gloriae Virum civitas laetabunda suscepit. Et ne diu populi desiderium dilatio suspenderet, qui sicut Mediolani miracula facta audierat, signum ab eo optabat videre; advenit repente post eum rusticus quidam qui de Mediolano secutus eum fuerat, uxorem daemoniacam secum adducens, quam ante pedes ejus lacrymabili voce intrinsecas protestans anxietates deposuit. Nec mora, in contumeliam Abbatis per os miserae mulieris diabolus locutus est, et irridnicula mea hic porrulos edens et brassicas devorans pellet. » Multa in hunc modum in Virum Dei jaculabatur convicia, ut blasphemiis provocatus, impatienter ferret opprobria, et confunderetur in praesentia populi, cum indignis se audiret sermonibus lacessiri. Sed Vir Dei astutias ejus intelligens, irrisorem irrisit, et ultionem non ipse expetens, sed ad Deum remittens, ad ecclesiam sancti Syri daemoniacam
Abbreviated transcription (Latin):
distracta fuerãt: pax solidata reuo¬
cat et recducit: Arant᷑ solitudines:
et deserta pinguescunt. Requiescũt
singłi sub uite et ficulnea sua: noc¬
turne silent excubie ÷ et aꝑtis i anuis
omnis timor excludit᷑. Dato tpr̃e
innocentius eccłie ruinas restaurat ÷
recolligit exules ÷ ecłis anciqua
seruitia. depopulatas colonias ex¬
pulsis restituit: in suꝑ et ꝯgrua do¬
na largit᷑. Monasterium etiam apd̾
aqͣs saluias in sancti anastasii mr̃is
us fuerat÷ s hoc tp̃re sola ibi eccłia :
deerat habitator, Constructis itaq
cenobialib mansionib et reformata ec¬
desia: assignatis etiã ad alimonias do¬
mus agris et uineis: et clara ualle
abbatem ⁊ ꝯuentũ fr̃m sibi micti dñs
papa petiit ⁊ obtinuit. Mictit᷑ igit᷑
bernardus pͥisane olim eccłie uice
dñs ⁊ religiosi cũ eo frẽs: qͥ secũdũ
beati benedicti regulam in eodem
loco dño deseruirent. Cito profecit

Expanded text:
distracta fuerant, pax solidata redudistracta fuerant, pax solidata reducit et revocat. Arantur solitudines, et deserta pinguescunt. Requiescunt singuli sub vite et ficulnea sua: nocturnae silent excubiae, et apertis januis, omnis timor excluditur. Dato tempore Innocentius Ecclesiae ruinas restaurat, recolligit exsules, ecclesiis antiqua servitia, 1112 depopulatas colonias expulsis restituit, insuper et congrua dona largitur. Monasterium etiam apud Aquas-Salvias in sancti Anastasii martyrus fuerat, sed hoc tempore sola ecclesia, deerat habitator. Constructis itaque coenobialibus mansionibus, et reformata ecclesia, assignatis etiam ad alimonias domibus, agris, et vineis, a Clara-Valle abbatem et conventum fratrum sibi mitti dominus Papa petiit, et obtinuit. Mittitur ergo Bernardus, Pisanae olim ecclesiaenus, et religiosi cum eo fratres, qui secundum beati Benedicti Regulam in eodem loco Domino deservirent. Cito profecit
Abbreviated transcription (Latin):
auctor pacis et pat̾ patrie p̾dicat᷑:
ꝓceclentem uiri nobiles prosecunt᷑:
acclamat ppłs. matrone secunt᷑ et
om̃s ei ꝓmpto animo obsecuntur.
S quam diu ille gł̾am tolerauit ÷
quãdui pace fruitus est. post tam
diuturnũ laborem: Nam diem
ꝓ anno reciꝑe acqͥeuit. Sedatis oĩbꝰ
et compositis. uix quinqz dies tene¬
ri potuit: qui septem annis ⁊ ultͣ
ꝓ resacienda eadem scissione suda¬
uit. Exeuntẽ roma prosequit᷑ : de¬
ducit clerus ÷ occurrit ppłs ÷ uniu̾¬
sa nobilitas comiitat᷑: nͨ poterat si¬
ne cõmuni merore climitti qd̾ cole¬
tius potestatiue agenda disposuit:
undiq uisitatores occurrunt. Alti
cũ negociis. alii tm̃ grã ꝯgaudẽ di
adueniunt ÷ ꝓcessiones ꝑ eclesias
sollempnit̾ celebrant᷑: depositis
armis ad audiendum u̾bũ dñi
plebes occurrunt. Post multipha¬
rias egestates ibreui ciuitas opu¬
lenta refloret. Que discordie tp̃re

Expanded text:
auctor pacis, et pater patriae praedicatur. auctor pacis, et pater patriae praedicatur. Procedentem viri nobiles prosequuntur, acclamat populus, matronae sequuntur, et omnes ei prompto animo obsequuntur. Sed quandiu ille gloriam toleravit? quandiu pace fruitus est post tam diuturnum laborem? Nec diem pro anno recipere acquievit. Sedatis omnibus et compositis, vix quinque dies teneri potuit, qui septem annis et ultra pro resarcienda eadem scissione sudavit. Exeuntem Roma prosequitur, deducit clerus, concurrit populus, universa nobilitas comitatur. Nec poterat sine communi moerore dimitti, qui coletius potestative agenda disponit, undique visitatores occurrunt. Alii cum negotiis, alii tantum gratia congaudendi adveniunt. Processiones per ecclesias solemniter celebrantur, depositis armis ad audiendum verbum Domini plebes occurrunt Post multifarias egestates in brevi civitas opulenta refloret: quae discordiae tempore
Abbreviated transcription (Latin):
duenerat tempus ii
completa amorrei ma¬
cia. angłs ꝑcutiens gladium
iam iubrabat: et ꝑtnsiens don
quarum suꝑ liminaria sang
agni imbuerat ad domũ ps
leonis ueniens salutare iei
repperit signũ. Pcussit gͥ ml
rum: nec m̃ ilico lefungitꝰ᷑ s
datur ꝑ triduũ penitentie uꝰ
Ille patientia clĩ abutit᷑. et in
ꝓeccato suo morit᷑ desꝑatus
Miserabili pompa corpus es
effertur ÷ caclauer eius ilil¬
bris sepclit᷑: et usq hodie bua
illa acatholicis ignorat᷑: Atti
pars ipsus papam sͥ ꝓillo
terum statuerunt ÷ non tã
cinencia scismatis. qũa no
pape innocentio reconcilias
pontifex. petri leonis heres: adu
cundem uirum dei nocte se ꝯtu¬
lit: et ille eum muidatum qͥdem
usurpatis insignibus. ad dñi ĩ
nocentii pedes adcluxit. Qͦfato
ciuitas gratulabunda letat ᷑ in¬
nocentio eccłia reddit᷑: romanus
populus ut pastorem ⁊ dñm iuno¬
ncentiũ uen̾at᷑. Abbas clareuallis
inmira reu̾entia habet ᷑ ab om̃ibus

Expanded text:
dvenerat tempus, in quo completa Amorrhaei malitia, angelus percutiens gladium jam vibrabat, et pertransiens domos, quarum superliminaria sanguis Agni imbuerat, ad domum Petri Leonis veniens, salutare in ea non reperit signum. Percussit igitur miserum, nec tamen illico defungitur: sed datur per triduum poenitentiae locus. Ille patientia Dei abutitur, et in peccato suo moritur desperatus. Miserabili pompa corpus ejus effertur, cadaver ejus in latebris sepelitur, et usque hodie fovea illa a Catholicis ignoratur. Attamen pars ipsius, Papam sibi pro illo alterum statuerunt; non tam ex pertinacia schismatis, quam moram papae Innocentio reconciliarepontifex, Petri Leonis haeres, ad eumdem virum Dei nocte se contulit: et ille quidem nudatum eum usurpatis insignibus ad domini Innocentii pedes adduxit. Quo facto civitas gratulabunda laetatur, Innocentio ecclesia redditur, Romanus populus ut pastorem et dominum Innocentium veneratur. Abbas Clarae-Vallis in mira reverentia habetur, ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
derat: et malignus hostis uelocit᷑
ncrepatꝰ ñ mͦ scandalũ eis quod
parabat inferre neqͥuerit. sed nec
ad iloꝵ noticiam rem ꝑserre. factũ¬
ꝙ est er eo ut ampliori sese custo¬
dia fẽs munirent: et mento et
numero et possessionibus deinceps
crescerent clareuallis ÷ et multipli¬
catis conuentib fere ꝑ omnẽ latini¬
tatem illiꝰ loci dila taret᷑ religio:
inse etiam abbas sc̃s extunc ampliꝰ
uto miraculis claperet et signis:¬

Expanded text:
derat; et malignus hostis velociter derat; et malignus hostis velociter increpatus, non modo scandalum eis quod parabat, inferre nequiverit, sed nec ad illorum notitiam rem perferre. Factumque est ex eo, ut ampliori sese custodia fratres munirent: et merito, et numero, et possessionibus deinceps cresceret Clara-Vallis, et multiplicatis conventibus, fere per omnem latitudinem loci illius dilataretur religio; ipse etiam Abbas sanctus extunc amplius solito miraculis clareret et signis
Abbreviated transcription (Latin):
dit diabolus: et seruoꝵ dei głam
quos tanti hospitis nobilitabat
presentia ferre ñ ualens ÷ dum ĩ
choro alacrit̾ psallerent et deuo¬
ce p̃sentib etiam ñ nullis ex car¬
dinalib qui in auditu et aspec¬
tu coꝵ delectabant᷑: aliquantos
fratrũ horribili pauore turbauitz
Nam et unus p̾ceteris occupatꝰ.
blasphema queclam u̾ba locutꝰ
alii plures territi et tremebundi.
ad beati patris uestigia cõfuger̃t̃.
At ille conu̾sus ad cetos orare in¬
quit: ac deinceps sub silentio eo ᷤ
qui turbat uidebant᷑ eduxit.
atq conpestuit ÷ ut nequissimus
ille. qui conuentũ pietatis trant¬
ferre conabat᷑ inteatrũ. et scolam
innocentie inlerisum. ñ ut puta¬
bat estimationẽ religiosoꝵ homi¬
nũ corrũpere posset: s se ꝓcleret et
conatꝰ suos exꝑuet᷑ infirmos. Tan¬
ca siqͥdem celeritate om̃ia sunt se¬
data ut ꝑsonas illas que ꝓpter
astabant omnino latuerit qd̾ acci¬

Expanded text:
t diabolus, et servorum Dei gloriam, t diabolus, et servorum Dei gloriam, quos tanti hospitis nobilitabat praesentia, ferre non valens, dum in choro alacriter psallerent et devote, praesentibus etiam nonnullis ex cardinalibus, qui in auditu et aspectu eorum delectabantur, aliquantos fratrum horribili pavore turbavit. Nam et unus prae caeteris occupatus, blasphema quaedam verba locutus um Christus: » et alii plures territi et tremebundi, ad beati Patris vestigia confugerunt. At ille conversus ad caeteros, « Orate, » inquit: ac deinceps sub silentio eos qui turbati videbantur eduxit, atque compescuit; ut nequissimus ille, qui conventum pietatis transferre conabatur in theatrum, et scholam innocentiae in derisum, non, ut putabat, existimationem religiosorum hominum corrumpere posset, sed se proderet, et conatus suos experiretur infirmos. Tanta siquidem celeritate omnia sunt sedata, ut personas illas, quae prope astabant, omnino latuerit quod acci