comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ctomis uia sineas p̃uidistiquia non ẽ dolus in lingua mea
In his duob uersib: p̃scienti a scȩ diuinatatis os¬
tendit᷑ Alonge enim: non locum ꝓbat᷑ significat᷑
sed tẽp̃: qui a non solũ factanrã p̃uidet uerũ &iã
cogitationes nrãs antequã nosipsi exis tamꝰ agnoscit:
Qđ totum comuenit siad in carnationẽ dnĩ cõpetent
aptet᷑: adiuimate onĩ sua creator asustantia
corporidicitatꝰ c̃: Nemo ergo calũmas in eptus
moueat sed qđ c̃ certissimũ studio pi&atis intel¬
legat Neinde miser rimicorruamꝰ. unde spom
salutis accepimꝰ seqr semittameã & directione.
meam in uestigasti. Et om̃ sunia siheas p̃uidisti. se¬
mite ꝑtinent a cognitiones taegas. Diroctio ad
uista iuditia uiead act᷑humanos Qua ille oma
in maculata puritate conpleuit: quẽ inutraque
natura: unũ eodemque ueraciter existentem : fides
catholica confiatur: nam qđ dicit inuestigast̃i.
iustiam suae accionis ostndio qm̃ quauis fuerit

Expanded text:
omnes vias meas praevidisti, quia non est dolus in lingua mea. In his duobus versibus praescientia sanctae Divinitatis ostenditur: a longe enim non locum probatur significare, sed tempus, quia non solum facta nostra praevidet, verum etiam cogitationes nostras antequam nos ipsi existamus agnoscit. Quod totum convenit, si ad incarnationem Domini competenter aptetur. A divinitate enim sua, creator; a substantia corporali, creatus est. Nemo ergo calumnias ineptas moveat, sed quod est certissimum studio pietatis intelligat: ne inde miserrimi corruamus, unde spem salutis accepimus. Sequitur, semitam meam et directionem meam investigasti. Et omnes vias meas praevidisti. Semitae pertinent ad cogitationes tacitas, directio ad justa judicia, viae ad actus humanos; quae ille omnia immaculata puritate complevit, quem in utraque natura unum eumdemque veraciter existentem fides catholica confitetur. Nam quod dicit, investigasti, justitiam suae actionis ostendit: quoniam quamvis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
rationis cĩ fuis sopatiem p̃dicare: uoluntatẽ eius
implert Accoptũ ab cocalia bibere Xannulla par¬
t ib ipsius despensationis gloluediscre pare
Venitmimis ad tertium modom ubiliudat patrem
quini cũmiraculit tnea mons erauit. Cerribilit̃¬

Expanded text:
Patrem praedicare, voluntatem ejus implere, acceptum ab eo calicem bibere, et in nulla parte ab ipsius dispensationis gloria discrepare.Venit ad tertium modum, ubi laudat Patrem, qui in eum miracula tanta monstravit. Terribilit
Abbreviated transcription (Latin):
secundum modũ inquo o stendit ꝑeniumetationes i¬
ticas anullacre atura diuina falli posse senantia
nam cũ ubiq totus plenissime sit : quicuputi dedin
quo possit abscond. Illicenim aliquis potest eẽ ca¬
latus ubi p̃sens non fuerit illoqui fugit̃. Dicend
enim quoibo: signifiat natura humanitis non
habere quo fugiat cũ sp̃sses ubi que sit tot᷑. sicut sal¬

Expanded text:
secundum modum, in quo ostendit per enumerationes mysticas a nulla creatura divinam falli posse praesentiam. Nam cum ubique totus plenissime sit, qui eum putat declinari, quo possit abscondi? Illic enim aliquis potest esse celatus, ubi praesens non fuerit ille qui fugitur. Dicendo enim: Quo ibo? significat natura humanitatis non se habere quo fugiat, cum Spiritus sanctus ubique sit totus, sicut Salo
Abbreviated transcription (Latin):
opera etam imamnea nout mimis. Opera paan sii¬
raminouerae. qua sicue superius di efata fia i sita¬
tio indiliensei enat quia possedontt it mesipsi isqua
illum susceperat exuteromatris saut  agats so eñ
fuit utillum mirabile cognoscer ex quẽ tantoium
bene ficio tam pissimum largitorem humanics
eiusploma diuinibiuminis daficte cernobat
Quisicut in ehłodicit. pemonouit patre nisifilius¬

Expanded text:
ea novit nimis. Operam Patris miram noverat, quia sicut superius dixit nox illuminatio in deliciis ejus erat, quia possederat renes ipsius, quia illum susceperat ex utero matris suae; necesse enim fuit ut illum mirabilem cognosceret, quem tantorum beneficiorum pissimum largitorem humanitas ejus plena divini luminis claritate cernebat: quia, sicut in Evangelio dicit: Nemo novit Patrem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit scibis discipulis suis ad mare trbe¬
nadis: ꝑ quã resurrexit a mortuis &credider
ineũ discipuli ei. beneaut̃ apellataa ẽ. sessiomors
d. saluatoris. inqua nonpoena sedre quies fuit.
uucut alii putant sessio ꝑtin& ad doctrinã : quã
dinscalesti scitate p̃dicauit sicutipse quoq ineugło

Expanded text:
d mare Tiberiadis, postquam resurrexit a mortuis; et crediderunt in eum discipuli ejus . Bene autem appellata est sessio mors Domini Salvatoris, in qua non poena, sed requies fuit. Sive ut alii putant sessio pertinet ad doctrinam quam Dominus coelesti sanctitate praedicavit, sicut ipse quoque in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
cendero
inie fernumades. Hocqui ppe factũ c̃ lege humani¬
aans ut cruci fixo corpore adrupenda infernor ũclaus¬
tra descendera ex laborantihuma nogeneri redẽp¬
torpussimꝰ subuenira. Subiungit&iam ad es
quĩidiuna crloritate surrexit. Addidittertiã
purtm si sumpsero penna simeas antelucẽ ex abitio¬
uerom postre moriaris. Crenimilluomantua de¬

Expanded text:
cendero in infernum, ades. Hoc quippe factum est lege humanitatis, ut crucifixo corpore ad rumpenda infernorum claustra descenderet, et laboranti humano generi Redemptor piissimus subveniret. Subjungit etiam, ades, quoniam triduana celeritate surrexit. Addidit tertiam partem, Si sumpsero pennas meas ante lucem, et habitavero in postremo maris. Etenim illuc manus tua de
Abbreviated transcription (Latin):
s nis humilitatẽ ueraciter. Eccetudnẽ cogno¬
uistiomã no uessima & antiquatu formastime
& posuisti suꝑ memanũ tuam : Intuere quã ue¬
raciter superius dictũ ẽ non ẽ dolus in linguamea
ut hicdua naturas cuidenter exprimeret. dic̃:
enim patri: Eecetuco g nouistiom̃a nouissima qđ
ꝑtinet ad incurnationẽ ipsius que facta ẽ. nouis¬
simis temporib sicut legitur a gnoccisus aduespe

Expanded text:
t. Vers. 4. Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua; tu formasti me, et posuisti super me manum tuam. Intuere quam veraciter superius dictum est, non est dolus in lingua mea, ut hic duas naturas evidenter exprimeret. Dicit enim Patri: Ecce tu cognovisti omnia novissima: quod pertinet ad incarnationem ipsius, quae facta est novissimis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ordinesare contendunt cordiã simpli ms efate
mentis numquã uelint auentato superan harfi¬
gura dicitur parabole qm̃ ressilugꝓoere disimi¬
lum significat quiinter omsoreaturs prinex
cessit & deimquitate sua adã noscit sauoasse
Deuius potestato nequissimas qm̃ ominipduaria
ccła cuscodirt qui uimiatis dolis multis sallitinsi¬
diis ut p̃cauera nequeat qui lubrice seuestigium
semꝑtect insinuat sẽcuntur &iã eꝰ ministriqnĩa
qđ non potuerit ꝑseinspiratiane mentib ntil sob

Expanded text:
nerare contendunt corda simplicium. Quae mentis nunquam velint a veritate superari. Haec figura dicitur parabole, quoniam res sibi genere dissimilum significat, qui inter omnes creaturas primus excessit, et de iniquitate sua Adam noscitur sauciasse. DEcclesia custodiri, quia multis dolis, multis fallit insidiis, ut praecaveri nequeat, qui lubrico se vestigio semper tectus insinuat. Sequuntur etiam ejus ministri, quoniam quod non potuerit per se inspirando me
Abbreviated transcription (Latin):
snsi dins. L queus em̃ funis. deoposicusie qura
in luqutata aoncludit: Iugxtuiter ꝓpredietũ est
qb̃ noncapiunt nisiillos quiareto unrtutũ eall
discedint: sequit᷑ priũ di apsalma. ubi diui¬
sionempsal nobis ꝑuasatĩo iocunda concedito
Deei cdo ds̃meus estu exaudidnẽ uocem depreca¬
tibnismȩe fosteudele s li queos p̃paratos ꝑ tor¬
tuosos funes positos pimique scanduludiabolia
fiaudemachincta uenitad secundum partem ad
dnmm uerba conuercens ne pessimis tradat᷑ insidiis
Dicicem metła. purissima fideresplendens & inde¬

Expanded text:
m funis ideo positus est, quia illaqueata concludit. Juxta iter proprie dictum est, quoniam non capiunt nisi illos qui a recto virtutum calle discedunt. Sequitur primum diapsalma, ubi divisionem nobis pausatioDomino: Deus meus es tu; exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Post crudeles laqueos praeparatos, post tortuosos funes positos, post iniqua scandala diabolica fraude machinata, venit ad secundam partem, ad Dominum verba convertens, ne pessimis tradatur insidiis. Dicit enim Ecclesia purissima fide resplendens, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
cunt : Nonest ꝑfectus ds & ꝑfecthomo sedaũsolum
ds̃ aut solu homo. Aut neds̃nechemo. sed ciñstud
munis confessio: hab& insergitur duas naturas
ꝑfeccusetadunatas. ditatis & humanitatis
dnde cxium facundus uenerabilis eps haereticor um
penetrabili subtilitate destructor puꝑ adiustini amo
principẽ scribens deduab nituris dñixp̃ĩ duoslibol¬
los cautenimis luculenter quaetrac tauit quos uob
trans scriptos reliqui unecantiquis auge atis tracta¬
torib net moderniisqua ꝓpt̃ itlinquam aliquando
aduersantium contemiptiones inlicitas: nemonos
audebit dicerefortas soci pabiles: sipost oetauam
ost secundã incropatione mn iudicauit ẽẽ faciendũ
diciteninibercticũ hominẽ post̃ primã & secunda¬

Expanded text:
n est perfectus Deus et perfectus homo, sed aut solum Deus, aut solum homo, aut nec Deus nec homo: sed cum illud munis confessio, habet in se igitur duas naturas perfectas et adunatas deitatis et humanitatis. Unde etiam Facundus venerabilis episcopus, haereticorum penetrabili subtilitate destructor, nuper ad Justinianum principem scribens, de duabus naturis Domini Christi duos libellos caute nimis luculenterque tractavit, quos vobis transcriptos reliqui, ut nec antiquis egeatis tractatoribus nec modernis. Quapropter relinquamus aliquando adversantium contentiones illicitas. Nemo nos audebit dicere fortasse culpabiles, si post octavam post secundam increpationem judicavit esse faciendum; dicit enim: Haereticum hominem post primam
Abbreviated transcription (Latin):
heretic̃ quidã patrõ pulchre difinuit. lieretic̃
ẽ quidiui nelegi uł gnorantiauł conteptor ap¬
tatꝰ aut nouiꝑtinaxinuentor erroris autalieni
sectator catholice unitatimauultaduersari
quã subici

Expanded text:
rum pulchre definivit: Haereticus est qui divinae legis vel ignorantia vel contemptu raptatus, aut novi pertinax inventor erroris, aut alieni sectator, catholicae unitati mavult adversari quam subjici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗm̃tulespłu aertniomposs nisiis quifactis sumibus
inplicant Etut tibidicinitatis sue ostendereunta¬
ttm. illosdicit sibumimi cosfuctos qui conerarii pacer¬
nis ius siombi ȩxaterunt : Ee noua qđ ꝓquintiuc̃ spitiem
definitionis que grate dicit cita antel ex in latine

Expanded text:
m tales placere non possunt, nisi eis qui factis similibus implicantur. Et ut tibi divinitatis suae ostenderet unitatem, illos dicit sibi inimicos factos, qui contrarii paternis jussionibus exstiterunt. Et nota quod per quintam speciem definitionis, quae Graece dici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectoo dio oderam illos exinimicifacti sunt mihi:
Non suꝑflue uidet inquiri. curinimi cos nos amart
nos iusta dignatione consurgunt. Et inritantur:
quiurt illis officia debita non p̃bemꝰ. quaredettaimꝰ
qua rebonis eotuminisib: inuidemꝰ: Mericoergo ad¬
uersario snr̃o siubem diligere . quos nos hro uitio con¬
tingit offendere: Diueromimir quando obsnitina¬
tisunt cõpetentia religiosu erera tione dãnant

Expanded text:
fecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi. Non superflue videtur inquiri cur inimicos nostros amnos justa indignatione consurgunt, et irritantur quare illis officia debita non praebemus, quare detrahimus, quare bonis eorum nisibus invidemus. Merito ergo adversarios nostros jubemur diligere, quos nos nostro vitio contingit offendere. Dei vero inimici, quando obstinati sunt, competenti et religiosa exsecratione damnant
Abbreviated transcription (Latin):
bitutione saluan dossicutipse inegło dicit : Non
inquiranus cunetu nob remouetur aduersitas
Dicitergo. sioccidasdspectatores Occide ds portato¬
rem. cummorit peccato ut uiuat dño. sicutait
apłsmortuus sũ legi ut inuam xp̃o Ociduntur
orgo peccutores quando a cogitiati onib: malis
in bonumdis positũ trans ferunt Qđ dũ ei benie¬
ficio conuersi onis emerserit : tunc in uano accipiur
priore sciuitatessuas. Ide uitiosissimas suꝑsticio¬
nesquae ꝑtinent adbabrloni amquando iam di
beneficio ad ecła catholicȩ septa ꝑuenerint. &
qm̃ non merent᷑ oms ad fidẽ catholicũ ꝑ uenire
illis ꝑfidis acduratis quicrederenoluerunt Qđ c¬

Expanded text:
dicit: Non inquiramus, cuncta nobis removetur adversitas. Dicit ergo: Si occidas, Deus, peccatores. Occidit Deus peccatorem, cum moritur peccato, ut vivat Domino, sicut ait Apostolus: Mortuus sum legi, ut vivam Christo . Occiduntur ergo peccatores, quando a cogitationibus malis in bonum dispositum transferuntur. Quod dum eis beneficio conversionis emerserit, tunc in vano accipiunt priores civitates suas, id est vitiosissimas superstitiones, quae pertinent ad Babyloniam, quando jam Dei beneficio ad Ecclesiae catholicae septa pervenerint. Et quoniam non merentur omnes ad fidem catholicam pervenire, illis perfidis ac
Abbreviated transcription (Latin):
sobentur duformabuntur & nemoiucis. Nutu¬
ruilla hominis qua se in euigło ignoraredix̃ finuiius
mundi, Etquaeait : tristis ẽ animam ea usque ad mor¬
tm Chissimiliuipsa & in ꝑfectũ suũ patrẽ uidisse
tescutur In ꝑfectũ si quidẽ es ẽ. qđ adhuc ecłausque
ad finciniđi congrogatur qđ in illaresurrectione be¬
atisp̃imapimissa dacturus. ẽ qđ eritomã in omnib
sedditisiscia ieniuiditquae ad hiuclongis positẽporib
su ana seriait Nã debea topopulo istud dicisequentia
sicut illud qđ in libro scribitur scriptura conti. a
seruatur : Ita hoc mulcofirmius fixum man& qđ
toneto: difformabunt idẽ deiuro illo solo ꝑfectalum.¬
nisduritate cõplendisunt. Vt fiat illito qđ dictũ ẽ
siuiscolla abstella differt ii duritate. sicerit & re
msuam duunt̃ poterat fortiassis etadbrxue temp in¬
celiesi p teamaũdicit firmubunt etereitie

Expanded text:
B., formabuntur, et nemo in eis. Natura illa hominis, quae se in Evangelio ignorare dixit finem hujus mundi, et quae ait: Tristis est anima mea usque ad mortem , et his similia, ipsa et imperfectum suum Patrem vidisse testatur. Imperfectum siquidem ejus est, quod adhuc Ecclesia usque ad finem saeculi congregatur, quod in illa resurrectione beatis praemia promissa daturus est, quod erit omnia in omnibus . Sed Deitas ista jam vidit, quae adhuc longis post temporibus futura servantur. Nam de beato populo istud dici sequentiasicut illud quod in libro scribitur, scriptura continente servatur, ita hoc multo firmius fixum manet, qionem, die firmabuntur, id est, de vero illo Sole perfecta luminis claritate complendi sunt, ut fiat illud quod dictum est: Sicut stella ab stella differt in claritate, sic erit resurificandi sunt, poterat fortassis et ad breve tempus intelligi. Nam cum dicit firmabuntur, aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
seergo ꝓmictit xp̃s dns populũ fidolõ qui sup illũ
iudoicũ multonumorosior inuenit : necesseeni
fuit ut uincer& unam gentem numerositas ag¬
gregata nationum, Addidit Exurrexi& ad¬
huctetusũ: In coccultis omno uerbis atquepaucis¬
simis aduentũ suũ scđm de signat quando iudica¬
turus ẽmundũ exurrexi tem pꝰsignificat resur¬
reccionis suae Adhuc tecũ sũdũ sed& addexcera
patrisquasi in occultodũ adhuene homines iu¬
dere nom p̃ucdentusq ad illico scilic& tempꝰquan¬
doregnũ meũ euidentissime hominib: innotescat.

Expanded text:
s populum fidelem, qui super illum Judaicum multo numerosior invenitur. Necesse enim fuit ut vinceret unam gentem numerositas aggregata nationum. Addidit, exsurrexi et adhuc sum tecum. Hic occultis omnino verbis atque paucissimis adventum suum secundum designat, quando judicaturus est mundum. Exsurrexi tempus significat resurrectionis suae. Adhuc tecum sum, dum sedet ad dexteram Patris quasi in occulto, dum adhuc me homines videre non praevalent, usque ad illud scilicet tempus quando regnum meum evidentissime
Abbreviated transcription (Latin):
qđ secistii nocculte: & sustantilamoa aninfenoril:
terrȩ . Oshic nonhoꝵ significat sedlallud qđ ue¬
intabossib: qđ ieuera in occulcũ factiie dũ iniuct¬
norib arporis nrĩ consa atc̃ recmditũ : Quisqium
ossa in homine uideat dũ acuro illu uescia tas ꝗ¬
ducti cutis abscmdat qđ sihioc mugis spirita¬
litor uel imus accipere facilius nobis quaedie tusunt

Expanded text:
t substantia mea in inferioribus terrae. Os hic non ora significat, sed illud quod venit ab ossibus; quod revera in occulto factum est, dum in interioribus corporis nostri constat esse reconditum. Quis enim ossa in homine videat, dum et caro illa vestiat, et superducta cutis abscondat? Quod si hoc magis spiritualiter velimus a
Abbreviated transcription (Latin):
deciatibus in sicnlegi certamina ꝓruptru nt
ł quib mmerito eposculos eripi: ne pos sit eorim praũ¬
tatib saucuart & ut noquidiam ipforum continuã
et̃ monstrant: dixittotadiȩ ut nullucos lassitu¬
do nulla temporib: longinquitos initigurex¬

Expanded text:
dogmatibus in sacrilega certamina proruperunt. A quibus merito se postulat eripi, ne possit eorum pravitatibus sauciari. Et ut nequitiam ipsorum continuam esse monstraret, dixit: Tota die, ut nulla eos lassitudo, nulla temporis longinquitas mitigare
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & homi nom mulum appellamꝰ odiq: diabolũ
& adiuer sodiab olũ sicut supra ꝓbatũ est malũ
hominem noncupamꝰ: seq̃r Ad discretionem faci¬
endam uirũ iniquum. ut specialiter corrigenã
designat quasi diabolimilitemut& ab auctore
criminum ctasequacib: eiꝰ eripise ꝑfectissima
supplicatione deprȩcet᷑ : Num &ipseꝓprieta¬
tes diuersas ꝑsonas designant: Malignus appo¬
lut̃ diubolusimquãs dicit᷑ homo sequa eiꝰ duo
enĩ simul qitotauni ꝑ nanom poterant con¬
uonire qđ eloquent a lego ꝓibitum ẽ qui

Expanded text:
Nam et hominem malum appellamus hodieque diabolum, Nam et hominem malum appellamus hodieque diabolum, et e diverso diabolum sicut supra probatum est malum hominem nuncupamus. Sequitur ad discretionem faciendam, virum iniquum, ut specialiter terrigenam designet, quasi diaboli militem, ut et ab auctore criminum, et a sequacibus ejus eripi se perfectissima supplicatione deprecetur. Nam et ipsae proprietates diversas personas designant. Malignus appellatur diabolus: iniquus dicitur homo sequax ejus. Duo enim simul epitheta uni personae non poterant convenire, q
Abbreviated transcription (Latin):
psalmum scã ecđaloquitur primomenbio dnm̃ dnm
dep̃catur ut ab iniquediabolum eam liberare dignet᷑
quimultis fraudib: atquemsidiis deuotionem populi
fidelis conat᷑ euertere : secundo postu lat netemptatori
ne quis simo tradut᷑. qm̃iam constat a corinsperi¬
culis ipsoꝓtegente liberita. Tertio iniuditio futu¬
ro uindictam supraeos dicitet̃ uenturam. qui pa u¬
peresei insanis eiꝰ motib: ꝑ secunt᷑¬
ri peme dnẽ abomine malo aui ro imiquo liberamo
Quens mater ecła quanta in menbris suis dia¬
aboli infesta pitione pateretur. solli citedamat
ad dnm quisilus potesteius superare nequitiam
ut ab ipsi usmultiplici tẽptatione liberet
Nediutius fatigati subcumbat. hominẽ siquidẽ
mudũ ꝓdibolo poni eugło testedidicimꝰ dicente:
Malus aut̃ homo est diabolus & mento sic dicit᷑
quipecctoꝵ contagione polluit: ut iã noncelestis
an głs̃ sed homo hab huimodictus. et̃ uideatur
quita menui caria sibi ꝑmutatione succedunt

Expanded text:
psalmum sancta Ecclesia loquitur. Primo membro Dominum deprecatur ut ab iniquo diabolo eam liberare dignetur, qui multis fraudibus atque insidiis devotionem populi fidelis conatur evertere. Secundo postulat ne tentatori nequissimo tradatur, quam jam constat acerbis periculis ipso protegente liberatam. Tertio, in judicio futuro vindictam supra eos dicit esse venturam, qui pauperes ejus insanis motibus persequuntripe me, Domine, ab homine malo; a viro iniquo libera me. Sciens mater Ecclesia quanta in membris suis diaboli infestatione pateretur, sollicite clamat ad Dominum, qui solus potest ejus superare nequitiam, ut ab ipsius multiplici tentatione liberetur, ne diutius fatigata succumbat. Hominem siquidem malum pro diabolo poni Evangelio teste didicimus, dicente: Malus autem homo est diabolus . Et merito sic dicitur, qui peccatorum contagione polluitur, ut jam non coelestis angelus, sed homo ab humo dictus esse videatur: qui tamen vicaria sibi permutatione succedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xpodno pura mente deuot̾ ẽ. Addidit puimiscon¬
fortatisunt principat̃ eorũ. Nimis uadde signifi¬
cit. Confortictus uero prinaipuat apłorũ epis copales
cathedias dic̃ quas in eđis dicit conis tituentis diui¬
sis: ꝑmundũ sedib: scorum p̃dicationum opeit
funduuei : Ipsieni p̃stancednio loguiitur duces
etetesicrinnari&esgiecũ & principes fidelium
eõ populorũ merito quorũ laboribi scõspũ con¬
forente cotius orbis adunata & solidatu de uotio ẽ¬
Sinume iabo cos & suꝑ arenum multiplicbuntur
exurrexi & ad hucce cũ sum: Inpromissionib
abraha quas cidnis ingenosi focit legat mulci¬
quoequare arena factũ cõparationem hicaũt
tranis cendere uideat᷑, Are naenĩmaris. signifi¬

Expanded text:
is confortati sunt principatus eorum. Nimis valde significat. Confortatus vero principatus apostolorum episcopales cathedras dicit, quas in Ecclesiis instituendis, divisis per mundum sedibus, sanctarum praedicationum opere fundaverunt. Ipsi enim, praestante Deo, leguntur duces Ecclesiarum, arietes gregum, et principes fidelium esse populorum; 472 merito, quorum laboribus sancto Spiritu conferente totius orbis adunata et solidata devotio entur: exsurrexi, et adhuc sum tecum. In promissionibus Abrahae quas ei Dominus in Genesi fecit, legitur multicoaequare arenae factam comparationem, hic autem transcendere videatur. Arena enim maris signifi
Abbreviated transcription (Latin):
uit gloriã que putabit᷑ et p̃cipua qaduxas
suꝑbi a uaritia quasi primitiua s muada las
uer satione liberat pessimoru : &amundii scda
babitatione teterrima in lucẽ sue uerig

Expanded text:
it gloriam, quae putabatur esse praecipua; nam luxus, superbia, avaritia, quasi primitiva sunt mundi. Ipsa onversatione liberat pessimorum, et a mundi istius habitatione teterrima in lucem suae veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
infundit ut illa uideant queadipsius ꝑtinero
lusin pocestate noctium fuisse concessas.
Num quid aim perium non adol sequium iscas
aendita: nãquid crratorager& siuitas hominũ
salastransi gere ꝑmisiss&. merito uos repudicat
ipsiqueque plnlo sophi qui tantũ potestateꝵ
ui sibilib. reb in eẽ dicitis ut arbitriũ tollatis
auctor nobi saut̃ ox hisalter spirita disson¬
sus aperitur. Lunam forsitan eđesiam debe¬
mus accipere: stellasdiuer soscior dinessc̃ĩtato

Expanded text:
infundit, ut illa videant quae ad ipsius petinere infundit, ut illa videant quae ad ipsius petinere las in potestate noctium fuisse concessas. Nunquid ad imperium, non ad obsequium ista sunt condita? Nam quid Creator ageret, si vitas hominum stellis transigere permisisset? Merito vos repudiant ipsi quoque philosophi, qui tantam potestatem visibilibus rebus inesse dicitis, ut arbitrium tollatis Auctori. Nobis autem ex his alter spiritualis sensus aperitur. Lunam forsitan Ecclesiam debemus accipere; stellas diversos ejus ordines sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
xoncelum dicimus supranos: dum tameners
magna spatia inter. eẽ. noscantur: siueutalius
Namodieque dicimꝰ ciuitatẽ su pramare positũ.
cũ non inmari sediuxtumare sit constitu¬
ta. Velaerae spiritaliter accipiendum. õ
quia supra aquam: sacribapas matis teria
nrã id ẽcorpos reficitur dũ religionis
scabilitate firmatur. Qui fecitlum ina¬
lcminaria cȩli astrauideant intellegi: con¬
uenitt amen ut eapaulo altius inquiram:
Magnaluminaria. fortesignificat: angelos.
potestates thronos. dominationes quipi&a¬
te scissimam cȩlestiluminȩradiuntur. doan¬
do enimmagna. omnib: uident᷑ ante posita
qua corpor alicerlucent: Solemin pocestitẽ¬
dici q̃. Iotoscus e dici solis aduent quia
ꝑcum ominisin uisibilis creatura decliaatur.
Usus ẽ. enĩ scripturarum diuinarũ: huimodi
sermoneloquis sicut ait alibi: Dediteis potos¬
tatem filios dĩfieri. sp̃iritaliteraut̃ potest intel¬
legi. quandoscis suis solemsa pientie miseratꝰ

Expanded text:
coelum dicimus supra nos, dum tamen aeris coelum dicimus supra nos, dum tamen aeris magna spatia interesse noscantur. Sive ut alindum est; nam hodieque dicimus civitatem super mare positam, cum non in mari, sed juxta mare sit constituta. Vel certe spiritualiter accipiendum est, quia super aquam sacri baptismatis terra nostra, id est corpus reficitur, dum religionis stabilitate formatur. Vers. 7. Qui fecit luminaluminaria coeli, astra videantur intelligi, convenit tamen ut ea paulo altius inquiramus. Magna luminaria forte significat angelos, potestates, thronos, dominationes, qui pietate sanctissima coelesti lumine radiantur. Dicendo enim magna, omnibus videntur anteposita quae corpordia ejus. Potestas est diei solis adventus, quia per eum omnis visibilis creatura declaratur. Usus est enim divinarum Scripturarum hujusmodi sermone loqui, sicut ait alibi: Dedit eis potestatem filios Dei fieri . Spiritualiter autem potest intelligi, quando sanctis suis solem sapientiae miseratus
Abbreviated transcription (Latin):
tum .ẽ. Omnia quȩ cũque uoluitdns fecit incaelo
& interra. In intellectuergo celosfecit quia nul¬
la confusione. nullu in ordinatione. nulla in for¬
mitate creatisunt: Ied distinctio atq composici
cicatoris suiuoluntate ꝑagunt᷑. Necmoueat
qđ caelos pluralinumero noncupauit: quano
ut : Raptus sumusque adtertiũ calum: qua¬
ꝓpterde finiit nob non lic quanti sunt qđ ins¬
cripturis sacris non legitur explicatum:¬
deca lis dix consequens fuit ũtde terra qioq
loq ret᷑ nã &hanc fecitin in cellecto. Ipse ẽ
enimintellectꝰ quicuncta complexus .c̃. & po
tentiã sue dispositioni simpleuit: sed ꝑquira¬
m curicdixerit terrã positimsuꝑ aquas. cum
dicatiob: quisuspendit terrã innibili & alibi
qui sus pedit cribus digitis molem cerro qđ no¬
men .e. ei sed neutrũ sibi noscit eẽ contrariũ.
Qm̃terya dicere potuit suꝑ aquis eẽ &iam
cuymultõ spatio distare uider&: sicenim &

Expanded text:
tum tum  C In intellectu ergo coelos fecit, quia nulla confusione, nulla inordinatione, nulla informitate creati sunt, sed distincti atque compositiCreatoris sui voluntate peraguntur. Nec moveat quod coelos plurali numero nuncupavit, quando postolus ait: Raptus sum usque ad tertium coelum . Quapropter definire nobis non licet quanti sint, quod in Scripturis sacris non legitur explicatumde coelis dixit, consequens fuit ut de terra quoque loqueretur; nam et hanc fecit in intellectu. Ipse est enim intellectus qui cuncta complexus est, et per potentiam suae dispositionis implevit. Sed perquiramus cur hic dixerit, terram positam super aquas, cum dicat Job: Qui suspendit terram in nihilo . Et alibi: Qui suspendit tribus digitis molem terrae, quod nomen est ei ? Sed neutrum sibi noscitur esse contrarium, quoniam terram dicere potuit super aquas esse, etiam cum multo spatio distare videretur; sic enim et
Abbreviated transcription (Latin):
crnuildõ a comuni ut nobplena plena possit
constare sententia. maximequando & in ina
similitudine desin& psalmus. Diciturgaque
focis semirabilia magnasolũ: quasinone in¬
uirtutum sigua monstrauerit: sed hic memorat
fecis se solus ul uerbo suo conditione sreru fabri¬
casse monstrat᷑: quando & ipsu minisceria cũ
creasse non dubium ẽ : licenim. sentiendũ sequen¬
squae adfinẽ psalmi: lausdȩꝓmit᷑ ꝑ narrationẽ
p̃comalem . Narratio ẽ enĩ rerũ gesturũ colleta
xpositio dnĩ autẽ resgestas. narrare. laudareẽ
uir tutis sue diuinitatisoperat᷑ ẽ. Nũ qđ dicit
calosinintellectu fecit. potentiam ipsũ dispo¬
sitionis exp̃ssit  Ille em̃ nonfecit aliqua uidendo
necaliorum fabricas emulundo. sed quicquid in
intellectusuae magestatis disposuit. Hoc x ad
effectũ momentanea operatione ꝑducit. ꝑfec¬
tio enim rerum uoluntas ipsius ẽ nec morã recipit
qđ ille de creuerit: sicenĩ insuperiore psalmodic¬

Expanded text:
 a communi, ut nobis plena possit constare sententia; maxime quando et in hac similitudine desinit psalmus. Dicitur itaque fecisse mirabilia magna solus, quasi non per anvirtutum signa monstraverit. Sed hic memoratur fecisse solus, ubi Verbo suo conditiones rerum fabricasse monstratur, quando et ipsa ministeria eum creasse non dubium est. Sic enim sentiendum sequensque ad finem psalmi laus depromitur per narrationem praeconialem. Narratio est enim rerum gestarum collecta expositio. Domini autem res gestas narrare, laudare esvirtute suae divinitatis operatus est. Nam quod dixit, coelos in intellectu fecit, potentiam ipsam dispositionis expressit. Ille enim non facit aliqua videndo, nec aliorum fabricas aemulando; sed quidquid in intellectu suae majestatis disposuit, hoc et ad effectum momentanea operatione perducit. Perfectio enim rerum voluntas ipsius est; nec moram recipit quod ille decreverit. Sic enim in superiore psalmo dic
Abbreviated transcription (Latin):
memeȩ panesdie ac nocce: Qalibi: Cbabis nospanes
lucrimarum & potũ dabibios in lacrimis urineusur
Quib reuera ipse dolorpinis ẽ cũ sedea ffliccione refici¬
unt & demundanatnsticia consolant᷑. Panisenur.
ꝑtin& ad nutrimentũ qđ in illa purititt comen¬
git quando fideles sibi duripoenas non adinaritu
escimant sed ad salutẽ: Seqr̃. Quandodebeant sur¬
fideles suscipiuntur in requiem quib mgs sorrus ẽ
et secura pausatio. Dilectienimd sunt: qui finii
caritate ꝑquirunt sed quanti illis pres&s mquid
potest intelligi ut tale nomenacce peru tra¬

Expanded text:
anes die ac nocte . Et alibi: Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in mensura . Quibus revera ipse dolor panis est, cum se de afflictione reficiunt, et de mundana tristitia consolantur. Panis enim pertinet ad nutrimentum, quod in illa puritate contingit, quando fideles sibi dari poenas non ad interitum aestimant, sed ad salutem. Sequitur quando debeant surpore cum fideles suscipiuntur in requiem, quibus mors somnus est, et secura pausatio. Dilecti enim Dei sunt qui eum nimia charitate perquirunt. Sed quanta illis praestantur, hinc potest intelligi, ut tale nomen acceperint
Abbreviated transcription (Latin):
tione monsgatũ ẽ. Nam qui antelucẽ
surgit in tenebris imbulat. & it̾ suũ ꝓpt̃
obscuritatẽ noctis expedire non p̃ual&:
ic & illi sunt quihicdegenere subseturitate
contendunt antequã refurrectionilgaudia
econsequant᷑. Quib dicit̾ surgitep. quã se¬
derinis. id ẽprius humiliationẽ sustin&e:
& postas censũp̃mia quaeri tegaudiorum:
Hicenisessio humilitatẽ significat: non ho¬
norẽ. Qđ sic eẽ om̃imodissontiendũ. so¬
quen suer susostendic: Nã ut capitis nri¬

Expanded text:
tione monstratum est. Nam qui ante lucem tione monstratum est. Nam qui ante lucem surgit, adhuc in tenebris ambulat, et iter suum propter obscuritatem noctis expedire non praevalet: sic et illi sunt qui hic degere sub securitate contendunt, antequam resurrectionis gaudia consequantur. Quibus dicitur: Surgite postquam sederitis, id est prius humiliationem sustinete, et post ascensum praemia quaerite gaudiorum. Hic enim sessio humilitatem significat, non honorem. Quod sic esse omnimodis sentiendum sequens versus ostendit. Nam ut capitis n
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑficere neuanis psũptionis clusi. aue¬
torẽ et ꝓsecutor ẽ rerum. In nram ꝑniciem
p̃termictere uide amur. Meminerimꝰ
autemhũno & altotum uersim sul ar¬
gumentõ dictos qđ dicit anecessarium
Ded omociuitatem transitũ facit ut nec
insigigulis elatio detestanda subripiat
net in eccłã scã iactantia ꝑnitiosa p̃ualeat
Cuncasenĩ dñi hierusalo intellegitur
caelescis : cui adbuc parspere grinantur
interris. Inqua ep̃ĩuigil arecontendunt᷑
ut cõmissũ sibi grege : ꝑuigilicura custo
uigilia sp̃ualere cũ soladiuinitas incur¬
sionispericula possitarteri: Intellegimꝰ
quã sit impudens pelagiana : quã iniqua
p̃sumptio : ut contra eã dedreuerit totiens
alloquitur. ut efficatius populi corrigat᷑
cũ exiã magistros uiderint. et̃ p̃monibos
Dicitur enĩ : Inuanũ. ẽ uobantelucẽsur¬
gere. Surgit scilicet antelucm : qui in hoc
usqueadcrucispatibulũ : ꝓnrã salute dignat᷑
fueritꝑ uenire: Qđ pulcherrima cõpara¬

Expanded text:
perficere, ne vanis praesumptionibus elusi, Auctorem et Perfectorem rerum in nostram perniciem praetermittere videamur. Meminerimus autem hunc et alterum versum sub argumento dictos quod dicitur a necessario. De domo ad civitatem transitum facit, ut nec in singulis elatio detestanda surripiat, nec in Ecclesia sancta jactantia perniciosa praevaleat. Civitas enim Domini Jerusalem intelligitur coelestis, cujus adhuc pars peregrinatur in terris, in qua episcopi vigilare contendunt, ut commissum sibi gregem pervigili cura custodvigilias praevalere, cum sola Divinitas incursionis pericula possit arcere. Intelligimus quam sit impudens Pelagiana, quam iniqua praesumptio, ut contra eam decreverit toties alloquitur, ut efficacius populi corrigantur, cum etiam magistros viderint esse praemonitos. Dicitur enim: In vanum est vobis ante lucem surgere. Surgit scilicet ante lucem qui in hoc usque ad crucis patibulum pro nostra salute dignatus fuerit pervenire. Quod pulcherrima compara
Abbreviated transcription (Latin):
uolic rinorettis sima: Hec quat doegredicur
appetotu ꝑcutit Nonem poctns ẽ illequidirigde
l Excute rehocẽ tectũ aliqudinquirere: palãque
faceit Qđ illis accidis se non dubium ẽ: quiuita ꝓbabi¬
li merucrunt sc̃iluminis ueritate cõpleri. Istorũ filii
meritodicunt᷑ apłi quorũ p̃dicutione credentes. eorum
qđ amino dofide generacisunt : Nam generationem
quandam : exdoctrina descendere. beat̾ paulus absolu¬
ce testicurelicens. łiliolimei. quositerum parturio:
ugłm ego uosgra. Beatusuirquiimpleuit desideriũ
posetgo beatosdicie: cũcorũ labor ad gloriosauota ꝑue
nanter intrare quẽ ammodũ mquadragesimoprimo
psalmo iamdictũ ẽ. Si cucaeriuis desiderat ad sentes
oqurum itade side ratanimamea ad teds̃. src& apłi:

Expanded text:
ec quando egreditur appetita percutit. Non enim potens est ille qui dirigit, la. Excutere enim est tectum aliquid inquirere, palamque facere; quod illis accidisse non dubium est, qui vita probabili meruerunt sancti luminis veritate compleri. Istorum filii merito dicuntur apostoli, quorum praedicatione credentes, eorum quodammodo fide generati sunt. Nam generationem quamdam ex doctrina descendere beatus Paulus absolute testatur, dicens: Filioli mei, quos iterum parturio, ui . 443 Vers. 7. Beatus vir qui implevit desiderium Hos ergo beatos dicit, cum eorum labor ad gloriosa vota pernanter intrare, quemadmodum in quadragesimo primo psalmo jam dictum est: Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, i
Abbreviated transcription (Latin):
intendas uterq dexp̃oloquit᷑ quã uis uident᷑ rẽdi¬
uisum: Presensenĩ psalmus antelutẽ ldẽ intestim¬
dum aduentũ dni nilnlgaudior ũ dicit ec̃ psumeida
hieremia suero antelucem idẽ anteprim it̃aduentũ
xp̃i populos cõmon& a prauitate discedert nopossind
intntuosi sitinerib inueniri. Sit ambopphaerad¬
uentũ dniutrũq tetigerũnt̃. Quimanduaitis pano
doloris. cui dederie delictissuis somnũ: Ded arauit

Expanded text:
intendas, uterque de Christo loquitur, quamvis videatur esse divisum. Praesens enim psalmus, ante lucem, id est ante secundum adventum Domini nihil gaudiorum dicit esse praesumendum. Jeremias vero, ante lucem, id est ante primum adventum Christi populos commonet a pravitate discedere: ne possint in tortuosis itineribus inveniri. Sic ambo prophetae adventum Domini utrumque tetigerunt. Vers. 4. Qui manducatis panem doloris: cum dede
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃s e dns sicuc ipsedicit. Egosunnanua d
ipsaomim loquitur quirectep̃dcut dedño sal¬
uatore. Vc ꝑcibaptismũ acque penitentiã
introeuntes celorum regnapossed eant
sed& illud ꝑscrutandũ ẽ quaretidis locus
p̃dicatorib cẽ eloctus. Scilic &ut qui nonere¬
dicex eatqui ad quiescit introeat: Taloorgt
copius pdicator etir fidelosexire facit & deuotos
intro rer uittit siuequia publica uoxẽ quae
intortloquicur: dũa comeantib sc̃ꝑ audit
Conclusio: Quã bone in altũ us que ad
uerũ solem quasielia silter ascendit non cur¬
ruigneo subuertꝰ sed uirtucũ gradib eleuatꝰ
Necaur is motii corporis carpens sed animo scm
culmenascendens gloriadnĩ saluatori qui in
soruissuis miracula diuersa monstrauit.
terhabunt ꝑera illius mortale corpus ꝓplca
terrã non deserens ad suꝑnaconscendit: Rogem̃

Expanded text:
s, sicut ipse dicit: Ego sum janua . In ipsa enim loquitur, qui recte praedicat de Domino Salvatore, ut per ejus baptismum atque poenitentiam introeuntes, coelorum regna possideant. Sed et illud perscrutandum est quare talis locus praedicatoribus est electus; scilicet ut qui non credit exeat, qui acquiescit introeat. Tali ergo loco pius praedicator et infideles exire facit, et devotos introire permittit; sive quia publica vox est, quae in porta loquitur, dum a commeantibus semper auditlmi. Quam bene in altum usque ad verum Solem quasi Elias alter ascendit, non curru igneo subvectus, sed virtutum gradibus elevatus, nec auras motu corporis carpens, sed animo sanctum culmen ascendens! Gloria Domino Salvatori, qui in servis suis miracula diversa monstravit. Iter habuit per aera illius mortale corpus, propheta terram non deserens ad superna conscendit. Rogem
Abbreviated transcription (Latin):
ticauenitoomuo inuanũ labo¬
rint aeditcintes cam. Pla¬
num ẽ ad quosdamadificatore spsal¬
mistã loqui sed non ẽ dignũ ut credam̃
hoc destructorib cementorũ.: aut saxoꝵ
quadratariis dictũ. Sed illos potius a&¬
dificatores debemus accipere quiunũ¬
queinque xp̃ĩ anũ ueritate fidei cabri

Expanded text:
ficaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam. Planum est ad quosdam aedificatores Psalmistam loqui; sed non est dignum ut credamus hoc de structoribus caementorum, aut saxorum quadratariis dictum; sed illos potius aedificatores debemus accipere, qui unumquemque Christianum veritate fidei fa
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. sicut aqua extinguit ignẽ itacle¬
mosina extinguit peecacũ. Nã cũdicit
euntes ꝓuect̾ uitȩ scissimȩ signficatur
in quabene ambulaendo : semꝑ acceditur¬
ł lebuntergo quando pauperes conspicielu
nuditate dececto s. frigore constrictos mo¬
pia saua maceratos & prius pieatẽ cordi
facerent ante quã manaliquid larga pras¬
ar&. Seqr̃ enetentes semina suamie¬
tentes in illo scło p̃mitente subiante facta
nra ꝑueniuntꝰ quando nosilluc irepossim
Dicui scriptũ ẽ.  les aurinite autẽ uoł inae¬
lo ubineque trugo neq tinea nẽq furese¬
effodiunt & furant᷑. Necuacat qđ ad didi
sua ut deꝓpriis laborib non detapimso
demosrnas facere debeamꝰ. n useri cori
dñs sibidare Considera suilliala uocu

Expanded text:
exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Nam cum dicit: Euntes, provectus vitae sanctissimae significatur, in qua bene ambulando semper acceditur. Flebant ergo quando pauperes conspiciebant nuditate detectos, frigore constrictos, inopia saeva maceratos; ut prius pietatem corde facerent, antequam manus aliquid larga praestaret. Sequitur, mittentes semina sua. Mittentes, in illo saeculo praemittentes, ubi ante facta nostra perveniunt, quam nos illuc ire possimus, sicut scriptum est: Thesaurizate autem vobis in coelo, ubi neque aerugo, neque tinea demoliueffodiunt et furantur . Nec vacat quod addidit sua, ut de propriis laboribus, non de rapinis eleemosynas facere debeamus. MisericordiaDominus sibi dari, considera si illi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
gaudi a consȩquunt᷑. Quib &iã osea ꝓphexa
dicit sẽrite uob adiustitiã & maaite miseri¬
cordiũ seminatio eorũ ẽ pacẽ quae rere cari¬
tatis studio omã sustinere iciunius corpꝰedo¬
mare Elemosinis se &piaate reficere &
quicquid ad disciplinã potese fideliũ ꝑtinero
contratẽ poraliũ rerũ cupidi & uana scđidesido¬
rantos . Cũ l&icia seminant : quando adulte¬
ria cõmittunt auaritiã diligunt: Delitiosus
cõmessationes exquirunt: Ido lucriã colunt
& c& era qua fiunt diaboli instigatione pet¬
catu: sedin illo die iuditii: cũtristitia & fletu

Expanded text:
a dicit: Serite 441 vobis ad justitiam, et metite misericordiam. . Seminatio vero eorum est pacem quaerere, charitatis studio omnia sustinere, jejuniis corpus edomare, eleemosynis se et pietate reficere, et quidquid ad disciplinam potest fidelium pertinere. Contra temporalium rerum cupidi, et vana saeculi desiderantes cum laetitia seminant, quando adulteria committunt, avaritiam diligunt, deliciosas comessationes exquirunt, idololatriam colunt, et caetera quae fiunt diaboli instigatione peccata. Sed in illo die judicii cum tristitia et fletu
Abbreviated transcription (Latin):
Merieo et goet ingrneni linrt nis sib negia¬
uisi see sibiueniã ꝑcuntur adcribui Seqr
&urra comparatio si cut torrensin auiuide
Austeri uentus ẽ calid qui frigore ligatas
aquas uaporis sui uircute dissoluit. et corren¬
tenificio curresede sua afflictionis ardore
icergo delictamortis gula constricta: quia.
calore soluunt᷑ & uelut curbidustorrens. sil:
coleritutis discedunt. Sed ut nobsensus possit
nationes eẽ in hoc scło apło docente cognoui¬
m̃ sicut ipseait: Quincarne seminat decar¬
ne ma & corruptionẽ. Et qui seminat inspũ
lesdño p̃stante uirtute soperant᷑ aut p̃terita
peccata deplorunt aut futuris seculpis in uol¬
uert ꝑtimescunt: sic eni deipsis dictũ ẽ beati

Expanded text:
Merito ergo et in generali remissione gavisi sunt, et sibi veniam precantur attribui. Sequitur decora comparatio, Sicut torrens in austro. Auster ventus est calidus, qui frigore ligatas aquas vaporis sui virtute dissolvit, et torrentem facit currere de suae afflationis ardore; sic ergo delicta mortis gelu constricta, quia calore solvuntur, et velut turbidus torrens sub celeritate diocedunt. Sed ut nobis sensus possit nationes esse in hoc saeculo, Apostolo docente, cognovimus, sicut ipse ait: Qui in carne seminat, de carne metet corruptionem; et qui seminat in les, Domino praestante, virtutes operentur, aut praeterita peccata deplorant, aut futuris se culpis involvere pertimescunt. Sic enim dictum est de i
Abbreviated transcription (Latin):
aoeloquo sin grospicainm congrenatiene
fruetuo sis simas acciones. selfelre illuagre¬
muniesderiticgis ponderibus ingrauatuut
nlomt se pularũ uotames sori seluda tũ
di tumude p̃ hendat inanicatem laboris sui qñ¬
doram non p̃ual& operari: Conelugio
Qulmbe ne septimꝰ istegra duumn in figuramue¬
terisitesaomnenai: Frimum aduentũ nobdnĩ¬

Expanded text:
ae in agro spicarum congregatione fructuosissimas actiones. Sed felix illud gremium, quod triticeis ponderibus ingravatur, ne levitas stipularum vota messoris eludat; et tunc deprehendat inanitatem laboris sui, quando jam non praevalet operari. Conclusio psalmi. Quam bene septimus iste gradalium in figuram Veteris Testamenti primum adventum nobi
Abbreviated transcription (Latin):
largiendã cẽ p̃cinuit ue hocdo adas ein re¬
liquis quã ad re surrextionem dnĩ ꝑtinere p̃¬
diximꝰ : Nã& distinctionem hanc sequens citi¬
tulus manifestat : scribitur enim canticum
pice meam do uob. pacemmeamre linquo uob
demque psalm̃ ipseiam non futuramꝓpli&iam:
sed ipsum fructũ ueneri sostendere cõꝓbatur :
uttmmetis in dubitanter appareat: Inseptua ge¬
simopiinopsalmo: ꝑdecadas totius operis no
uumda lomontis. Diximus nonuacure

Expanded text:
cinuit, ut ogdoas esset in reliquis, quam ad resurrectionem Domini pertinere praediximus. Nam et distinctionem hanc sequens titulus manifestat; scribitur enim Canticum Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Denique psalmus ipse jam non futuram prophetiam, sed ipsum fructum ventris ostendere comprobatur, ut cunctis indubitanter appareat, in septuagesimo primo psalmo per decadas totius operis Novduum Salomonis. Diximus non vacare
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscũ factisumuflecontes Ne supenores
sermones gentilium sub dubi& ata relinque¬
rent nunc adsuã ꝑsuam trahentes eorũ dicta
confirmant : Faciebat enĩ dnscũ ipsis mag¬
nalia : quando eosꝓpitius dignaubat᷑ audire
Etnota gen̾locutionis qđ dicit. Magnificu¬
uit dñs ficere nob cum. Id ẽ decreuit magnos
nos ostendere gentibus donatione uirtutũ: Qđ¬
& hocgonus locutionis : inter scripturȩ diuina
ꝓpria suscipiendũ cõp&ente raccepimus: sẽqẽ
actisumꝰ l& antes : Vti que detanta gratia erat
nimirum copiosaleicia quando sõuidebant
speciulitor diligi quifuerant apessima capti¬
uitate liberati: Quȩ figura dicit᷑ : diatrpo¬
sis. Idẽ expresio habitus: Habitũ enĩ hunc
apellamus animi aucor poris constuntem
& absolutũ aliqua inre ꝑ fectionem:¬

Expanded text:
nobiscum: facti sumus laetantes. Ne superiores sermones gentilium sub dubietate relinquerent, nunc ad suam personam trahentes eorum dicta confirmant. Faciebat enim Dominus cum ipsis magnalia, quando eos propitius dignabatur audire. Et nota genus locutionis quod dicit: Magnificavit Dominus facere nobiscum, id est decrevit magnos nos ostendere gentibus donatione virtutum. Quod et genus locutionis inter Scripturae divinae propria suscipiendum competenter accipimus. Sequitur, facti sumus laetantes; utique de tanta gratia. Erat nimirum copiosa laetitia, quando se videbant specialiter diligi, qui fuerant a pessima captivitate liberati. Quae figura dicitur diatyposis, id est expressio habitus. Habitum autem hunc appellamus animi aut corporis constantem, et absolutam aliqua in re perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
finis malis etlamentabilis p̃paritur in te
Confirmato populo & fidei firmitate solidati
Venitadecundã partẽ : in quabreuiter dñm
de p̃catur : qđ scit cumeẽ facturũ : ut bonis
bona : malis dignarestituit. boniaut̃ sunt
homines cũ gratia diuina p̃uenti coeperint de¬
desiderare &implere qua iussa sunt : legimꝰ
enim: ne mobonnisi solus ds̃. sed utrũ que ue¬
rũ utrũq ꝑfectũ ẽ: Nã sinris uirib relinquimꝰ
malis inedubio cũ ꝓbam̃. si diuina misericor dia
suffragante repicimꝰ donec oboedientes sum

Expanded text:
finis malus et lamentabilis praeparatur intefinis malus et lamentabilis praeparatur inteConfirmato populo et fidei firmitate solidato, venit ad secundam partem, in qua breviter Dominum deprecatur, quod scit eum esse facturum; ut bonis bona, malis digna restituat. Boni autem sunt homines, cum gratia divina praeventi, coeperint desiderare et implere quae jussa sunt. Legimus enim: Nemo bonus, nisi solus Deus . Sed utrumque verum, utrumque perfectum est. Nam si nostris viribus relinquimur, mali sine dubio comprobamur; si divina misericordia suffragante respicimur, donec obedientes sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
in medio mimi corũtuorũ. Accepit&iãmor¬
ses uirgã : dequã miraculanumerosa faciebat᷑
Datur siquidẽ & illi s inmalo qui sem ꝑ fidelesstu¬
dio prauitatis affligunt : Nã & ꝑsecutores s
uirgamartrrib Itẽ & iracundidni famulis
suis ut fuit pharao: nabugo donosor & c&en
quiasꝑrimu dominatione regnarunt: sed hano
inquã pocestatr̃ non ꝑmittit dns diutina lib¬
tate crassari: ut intellegant fideles: ad pitienti¬
esua ꝓbationem : boc suꝑb: breuissi motem¬
pore fuis sc toncessũ : Foterantenim seruidĩ
animos suos adimquitatis forsita nextende¬
re : si ꝑsequutionẽ crederent longistẽ porib
ꝑmanere. Iors uero iuscorũ ẽ: ereditas dñi
Idẽ religio xp̃iana. supra quã nonsimi⁊ diutius
crudelestrrannosinsurgere : ne possintec de¬
siam dñi longissima ꝑse quutione contere:
Dicendo enim non derelinqu& signficit qm̃
& si ad temp̾ tempaatio ꝑmittitur non tam̃
libera in sua potestate. deseritur : ciupotius

Expanded text:
in medio inimicorum tuorum . Accepit etiam Moyses virgam, de qua miracula numerosa faciebat. Datur siquidem et illis in malo, qui semper fideles studio pravitatis affligunt; nam et persecutores sunt virga martyribus; item et iracundi domini famulis suis, ut fuit Pharao, Nabuchodonozor, et caeteri qui asperrima dominatione regnarunt. Sed hanc iniquam potestatem non permittit Dominus diutina libertate grassari; ut intelligant fideles ad patientiae suae probationem hoc superbis brevissimo tempore fuisse concessum. Poterant enim servi Dei animos suos ad iniquitates forsitan extendere, si persecutionem crederent longis temporibus permanere. Sors vero justorum est haereditas Domini, id est religio Christiana, supra quam non sinit diutius crudeles tyrannos insurgere, ne possint Ecclesiam Domini longissima persecutione conterere. Dicendo enim, non derelinquet, significat quoniam, etsi ad tempus tentatio permittatur, non tamen libera in sua potestate deseritur, cui potius