comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut det tibi uitam ẽternã d̾s. ut det tibi regnũ celoꝵ.
ds. ut det tibi ad dexteram filii sui stare. cũ uenit
iudicare tͣram. securus esto: accipies. si mͦ ñ accipi
non enĩ iã uenit tempus ut accipias. Exaudiris
et nescis: quod petis agitur.: et si nescis in quo agit᷑
In radice res ẽ. ñdũ in fructu. Saluũ me fac dextera
grauẽ amicũ et sapientẽ quomͦ diceres: Ille locutꝰ
ẽ hec: faciat necesse ẽ quod locutꝰ ẽ. Uir grauis ẽ. ñ le¬
uitate utitur. ñ facile de sententia dimouetur. qd
ꝓmisit fixum ẽ s tam̃ homo ẽ. qui aliquando qd̾
stat. fallere te ñ potest᷑ habet unde faciat. Qd gͦ ti¬
mes ne decipiaris : Opus ẽ ut tu te ñdecipias. et
ꝑseueres usꝙ infinem: tum daturꝰ ẽ quod ꝓmisit.
D̾s locutus ẽ in scõ suo. In quo sc̃o suo: d̃s erat in xp̃o
mundum reconcilians sibi In scoͣ illo de quo alibi

Expanded text:
ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum in fructu. Salvum me fac dextera gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod stat; fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . In sancto illo, de quo alibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas patior. transacta nocte omniũ tͥbulatio¬
num ad dexteram inueniar in t̾oues: non adsi¬
nistram intͣhedos. Saluũ me fac dextera tua.
et exaudi me. Quia iam illud peto quod dare
uis ñ u̾bis delictoꝵ meon. clamo ꝑdiem ut nͣ
exaudias et nocte ut nͣ exaudias. et ñ ad insipi¬
entiam mͣ: s utiq ad communitionem: ad den¬
do saporẽ deualle salinarũ: ut intͥbulatione no¬
uerim quid petam. Peto autẽ uitã ȩi̾nã. Ergo
exaudime: qr dexterã tuã peto. Intelligat ergo
caritas ur̃a omnẽ fidelem habentẽ incorde uer¬
bum di cum tmore tim̃tẽ futurũ iudiciũ. ui¬
uentem ꝓbabilit̾ ne de illo blasphemetur nom̃
ȩxaudiri. aduitã autẽ et̾nã semꝑ exaudiri. Qs
enĩ ñ sanitatẽ petat cum egrotat: Et tam̃ forte
adhuc egrotari illi utile ẽ. Potest fieri ut hinc
ñ exaudiaris. nͣ tam̃ exaudiaris ad uoluntatem.
ut exaudiaris ad utilitatẽ. at uͦ cũ illud petis.

Expanded text:
aliquas patiar, transacta nocte omnium tribulatioaliquas patiar, transacta nocte omnium tribulationum ad dexteram inveniar inter oves, non ad sinistram inter haedos. Salvum me fac dextera tua, et exaudi me. Quia jam illud peto quod dare vis; non verbis delictorum meorum clamo per diem, ut non exaudias, et nocte, ut non exaudias, et non ad insipientiam mihi ; sed utique ad commonitionem, addendo saporem de valle salinarum, ut in tribulatione noverim quid petam: peto autem vitam aeternam ergo exaudi me, quia dexteram tuam peto. Intelligat ergo Charitas Vestra omnem fidelem habentem in corde verbum Dei, cum timore timentem judicium futurum, viventem probabiliter, ne de illo blasphemetur nomenexaudiri; ad vitam autem aeternam semper exaudiri. Quis enim sanitatem non petat, cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud petis,
Abbreviated transcription (Latin):
comminatione ẽ ñdũ inp̃sentatione. Et uidete qͥd sit
m arcu. Nonne sagitta inp̾ora mittenda ẽ. Neruus ta¬
m̃ retro tenditur in contrario qua illa mitenda est.
Et quanto plus erit eius extensio retrorsum: tanto
maiore impetu. illa currit inpriora. Quidẽ quod
dixi: Quanto magis differtur iudiciũ: tanto maio¬
re impetu uenturũ ẽ. Ergo et detemporalib tbula¬
tionib grãs deo agamus. qr dedit plebi sue signifi¬
cationem ut sugiant a facie artꝰ. uit exercitati fideles
eius tͥbulationib temporalib digni sint euadere
dampnationẽ ignis etͣtu. que inuentura ẽ om̃s qui
tua dñe saluum me fac: Ita saluum me fac: ut ad
dexteram stem. Saluũ me fac dextera tua. Non
salutẽ temporalem peto: dehac fiat uoluntas tu¬
a. Ad tempꝰ quid uobis ꝓsit. penitus ignoramus
Qd  enim oremꝰ sicut oportet. nescimus. s saluũ
me fac dextera tua: ut siin tẽpore isto tͥbulationes

Expanded text:
comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus ierit ejus extensio retrorsum, tanto majore impetu illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto magis differtur judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo et de temporalibus tribulationibus gratias Deo agamus, quia dedit plebi suae significationem, ut fugiant a facie arcus: ut exercitati fideles ejus in tribulationibus temporalibus, digni sint evadere damnationem ignis aeterni, quae inventura est otua, Domine, salvum me fac: ita salvum me fac, ut ad dexteram stem. Salvum me fac dextera tua: non salutem temporalem peto; de hac fiat voluntas tua. Ad tempus quid nobis prosit, penitus ignoramus; quid enim oremus sicut oportet, nescimus : sed salvum me fac dextera tua, ut etsi in tempore isto tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
Non ꝑemptionis. Non enĩ erat ꝑemptio ꝑdens. ħ medi¬
cina urens. Potasti nos uino stimulationis. Quare hoc:
Dedistimetuentib te significationẽ. ut fugiant a fa¬
cie arcus ꝑ t̾bulationes inquit temporales signifi¬
casti tuis. fugere abira ignis sempit᷑ni Dicit enim
petrus apłs: tempꝰ ẽ ut iudiciũ incipiat adomo di.
Et exhortans martires ad tolerantiã. cum seuiret
mundꝰ. cũ strages aꝑsecutorib fierent. cũ longe late¬
q sanguis fideliũ funderet᷑ cũ in catheniᷤ in tarcerib
intorm̃tis multa dura xp̃iani paterent᷑. ire in his
ergo duris desicerent alloquit᷑ petrus: tempꝰẽ ut
iudiciũ incipiat adomo dei. Et simitiũ a nobis:
qualis finis erit eis qui ñ credunt łi euuangłio Et si
iustus uix salius erit: peccator et impius uͥ parebũt-¬
Quid gͦ futurum ẽ inuidicio: Arcꝰ ẽ extentꝰ. adhuc in

Expanded text:
Non peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed mediNon peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medicina urens. Potasti nos vino stimulationis. 6. vers. 6. Quare hoc? Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerantiam, cum saeviret mundus, cum strages a persecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos alloquitur Petrus: Tempus est ut iudicium incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et impius ubi parebuntQuid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
sanari. audit alius. auus mouet᷑. stimulat᷑. pectus
tundit. lacͥmas fundit: sana cont̾tiones eius qm̃
mutato homine inmelius. facta luce eis qui tenebre
fuerunt. sequit᷑ quod alibi scͥptum. ẽ. fili accedens
ad seruitutẽ dĩ sta in iusticia et timore: et ppara
animã tuã ad tep̾tationẽ. Prior laborᷤ ut displice¬
as tibi: ut peccata ex pugnes. ut muteris in
melius. Sed̃s labor ꝓeo quod mutatꝰ es ferre tͥbu¬
lationes et tẽptationes huiꝰ scłi: et int̾ illas ꝑ seuera¬
re usq infinẽ. De his ergo cũ loqueretur. has signi¬
ficans quid subiungit : Ostendisti plebitue dura.
Iamplebitue: iam facte tͥbutarie. post uictoriã da¬
uid. Ostendisti plebi tue dura. Inquib Inꝑsecutio¬
nib quas ꝑtulit eccła.xp̃i. quando tantus marty¬
rum sangius effusus. est. Ostendisti plebitue dura.
Potasti nos uito stimulationis. Quid ẽ stimulationis:

Expanded text:
sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus sanari. Audit alius; movetur, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sana contritiones ejus, qumutato homine in melius, facta luce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre tribulationes et tentationes hujus saeculi, et inter illas perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has significans, quid subjungit? Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae post victoriam David. Ostendisti plebi tuae dura. In quibus? In persecutionibus quas pertulit Ecclesia Christi, quando tantus martyrum sanguis effusus est. Ostendisti plebi tuae dura: potasti nos vino stimulationis. Quid est, stimulationis?
Abbreviated transcription (Latin):
sit elificatio in nouũ hominẽ: ẽdificatio mansura
inet̾num. Merito iratꝰ es et misertꝰ es nr̃i. Non mi¬
serereris. nisi irascereris. Destruxisti nos ira tua. sed
ira tua inuetustate nr̃a fuit. ut destrueretur uetus¬
tas. Sed misertꝰ es nr̃i ꝓpt̾ nouitatẽ. ꝓpt̾ eos qͥ ĩmutan¬
tur intituli inscͥptionẽ. quia et sĩexterior homoñt
corrumpitur. ẜ interior renouatur de die indiem
Commouisti t̾rã et contͣbasti eam. Quomͦ contur¬
bata ẽ terra : Conscientia peccatoꝵ Quo imus.
Quo fugimus. quando ille gladius uibratus ẽ: Agi¬
te penitentiã: appropinquauit enĩ regnũ celoꝵ. Cõ¬
mouisti tram et conturbasti eam: sana contritiones
eius qm̃ mota c̃ Non digna sanari si mota non est.
Sed loqueris p̃dicas. mir̾aris de do. uenturũ iudici¬
um ñ taces: p̃ceptũ d̾i mones: abhis reb ñ quiescis. Et
qui audit. sinon timet si ñ mouet᷑. nion es dignus

Expanded text:
sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi irascereris. Destruxisti nos in ira tua; sed ira tua in vetustatem nostram fuit, ut destrueretur vetustas. Sed misertus es nostri propter novitatem, propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem: quia et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diemCommovisti terram, et conturbasti eam. Quomodo conturbata est terra? Conscientia peccatorum. Quo imus? quo fugimus, quando ille gladius vibratus est: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, praeceptum Dei mones, ab his rebus non quiescis; et qui audit, si non timet, si non movetur, non est dignus
Abbreviated transcription (Latin):
eus reppulisti nos et destruristinos Icip̾ d¬
Nunquid ille dauid loquit᷑ qͥ ꝑcus p̃s li¬
sit qui succendit. qui debellauit ⁊
et ñ illi quib hec fecit. ut ꝑcuteren¬
tur. ut repellerent᷑ qui mali erant. et rursus uiui¬
ficarent᷑. et redirent ut boni essent: Istã stragem
guram gerebat ille homo: fecit ista: dedit hancstra¬
gẽ gladio suo. et igne suo. Nam utrũq attulit in
hunc mundũ.: etignẽ uenit mittere intͣrã. Habes
in euugłio: et gladiũ uenit mittere in tͣrã habes
meuũgłio. attulit ignẽ unde succenderetur meso¬
posopotamia syria: et syria sobal. attulit gladiũ
unde ꝑcuteret᷑ edom. Iã gͦ illa strages facta ẽ ꝓpt̾
Dicant ergo mutati in melius. mutati intituli inscͥp¬
tionẽ ĩmutati indoctrinã ipsidauid: dicant. Ds re¬
pulisti nos et destrux istinos. iratꝰ es et misertus es
nr̃i Destruxistinos ut edificares nos destruxisti
male edificatos destruxisti uanã uerustatẽ ut

Expanded text:
eus repulisti nos, et destruxisti nos. Numquid ille David loquitur, qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur et redirent ut boni essent? Istam quidem ujus figuram gerebat ille homo; fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propDicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; dicant: Deus repulisti nos, et destruxisti nos: iratus es, et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
silentio: hene. sibonus male simalus. Nunquid gͦ
quia ñ egrediebatur in uirtutib eoꝵ: ideo dese¬
rebat: Nonne magis ñ egrediendo inuirtutib
enĩ uellet eccłia. etgladio uti: uideret᷑ ꝓ uita pre
futura. Tu gͦ d̾s qui ñ egredieris in uirtutib nr̃is.
Na nobis auxiliũ de tͥbulatione: et uana salus ho¬
minis. Eant nunc qui salutẽ ñ habent. et optent
temporalẽ salutẽ suis: que ẽuana uetustas. Da nob̃
auriliũ. Inde da. unde putabaris deserere: in de
in gladio. non in eqͥs. ñ inloricis. ñ inscutis. non
in potentatu exercitus. non foris. Subi ͤ Intus.
ubi latemus. Ubuntus.: Indeo faciemus uirtutem:
et quasi abiecti. et quasi conculcati. quasi nulliꝰ mo¬
m̃ti homines erimus. s ipse ad nichilũ deducet in¬
imicos urõs. Deniq factum ẽ hoc de in imicis nr̃is.
conculcati sunt marti res patiendo. ꝑferendo
usq in finem ꝑseuerando. ind̾o fecerunt uirtutẽ.

Expanded text:
silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis enim vellet Ecclesia, et gladio uti, videretur pro  Tu ergo, Deus, qui non egredieris in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde sin gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et quasi conculcati, quasi nullius momenti homines erimus, sed ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Denique factum est hoc de inimicis nostris. Conculcati sunt martyres: patiendo, perferendo, usque in finem perseverando, in Deo fecerunt virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
lesuos negauierti. qn ininttutib nt̃is Seuturus
esi nuitiois conculcaturus ẽ nos mundus. futur
ẽ aceriuis testimoniĩ effuso martirũ sanguine:
et dicturi sunt pagani seuientes: ubiẽ ds eon. ¶c̃
non egredieris d̾s inuirtutib nr̃is. Non contra eos
apparebis ñ ostendes potentiã tuã. Qualẽ ostendis¬
ti indauid in moꝵ se. in iħu naue. quando eoꝵ. for¬
titudoͣ gentes cesserunt: et strage facta magnaq
reddita uastitate. int̾ram quã ꝓ misifti plebem
tuã induxisti. hoc tunc ñ facies ñ egredieris ds
inuirtutib nr̃is. s intus operab̾is. Quidẽ non egre¬
dieris. Non apparebis. Certe enĩ quando catenati
martiy res ducebantui. quando includebantur
in carcere. quando ludibrio habendi ꝓducebant᷑
quando bestiis subigebantun. quando ꝑcutieban¬
tur ferro. quando igne cremabantur᷑ ñ ne contep¬
nebantur. tanquã deserti. tanquã sine ad utore:
deserebat corda eoꝵ. ubi homo habitabat in

Expanded text:
on egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est acervus testimonii effuso martyrum sanguine, et dicturi sunt Pagani saevientes: Ubi est Deus eorum ? Tunc non egredieris, Deus, in virtutibus nostris: non contra eos apparebis; non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim quando catenati martyres ducebantur, quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne cremabantur, nonne contemnebantur tanquam deserti, tanquam sine adjutore? deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Quis declucet me inciuitatẽ circunstantiȩͤ
Quis nisi ds : Hoc uult dicere. Quomͦ deducet
ꝑ illas nubes dequib dictũ ẽ uox tonitrui tui
in rota. Rota ipsa ẽ ciuitas circunstantie.: que
dicta ẽ rota. idẽ orbis tͣrarũ. Quis deducet me inci¬
uitatẽ circunstantie:: Quis deducet me usq ini

Expanded text:
Deum. Quis deducet me in civitatem circumstantiae? Deum. Quis deducet me in civitatem circumstantiae? Quis, nisi Deus? Hoc vult dicere, quomodo deducet per illas nubes, de quibus dictum est: Vox tonitrui tui in rota . Rota ipsa est civitas circumstantiae, quae dicta est rota, id est orbis terrarum. Quis deducet me in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Non deficiamus euugłm pͣdicare. ñ deficia¬
mus dm̃ annuntiare. iisq in idumeã extendam
calciam̃tũ meũ. Nonne seruiunt et ipsi terreni.
Et sicupiditatib tͣrenis obligantur.: rp̃m tam̃
ipsius sunt. Iam usq inidumeã extendit calci¬
am̃tũ suũ. michi allophili subditi sunt. Allophi¬
li qui sunt: Alienigene: non. ꝑtinentes ad genus
meum. Subditi sunt: q̃uia multi adorant xp̃m
et non sunt regnaturi cum xp̃o. Michi allophili sub¬
o᷑ Que ẽ ciuitas circunstantie: si meministis iã
eam commemoraui in alio psalmo: libi dictũ ẽ
et circũibunt ciuitatẽ. Circunstantiȩ enĩ ciuitas.
gentium circunfusio ẽ: que circũ fusio gentiũ
in medio habebant unã gentẽ iudeoꝵ. colentem
unũ dm̃ cetera circunfusiogentiũ ydolis suppli¬
cabat: demonib seruiebat. Et mistice uocata est
ciuitas circunstantiȩ: qrundiq gentes se cucun¬
fuderant. et ei circunsteterant. que colebat unũ

Expanded text:
m praedicare, non deficiamus Dominum annuntiare. Usque in Idumaeam extendam calceamentum meum. Nonne serviunt et ipsi terreni? Etsi cupiditatibus terrenis obligantur, Christum tamen ipsius sunt; jam usque in Idumaeam extendit calceamentum suum. Mihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi adorant Christum, et non sunt regnaturi cum Christo. Mihi Allophyli sub me in civitatem ciream commemoravi in alio psalmo, ubi dictum est: Et circumibunt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio Gentium idolis supplicabat, daemonibus serviebat. Et mystice vocata est civitas circumstantiae; quia undique se Gentes circumfuderant, et ei circumsteterant quae colebat unum
Abbreviated transcription (Latin):
lingua corꝑalis totadie meditabit᷑ iusticiã tuã.
idẽ. in et̃nitate. sine fine:. S hoc ꝗͣdo: Iam in fine
scłi in resurrectiõe corꝑis.: et in mutatiõe in an¬
gelicum statũ. Unde hoc ꝓbatur: quia de fine
dicitur: Adhuc aut̃ et lingua mea totadie me¬
ditabitur iusticiam tuã: cũ confusi et reueriti

Expanded text:
lingua corporis Tota die meditabitur justitiam tuam: lingua corporis Tota die meditabitur justitiam tuam: est in aeterni tate sine fine. Sed quando hoc? Jam in fine saeculi resurrectione corporis, et immutatione in angelicum statum. Unde hoc probatur quia de fine dicitur, Adhuc autem et lingua mea tota die meditabitur justitiam tuam? Cum confusi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
nent in suꝑiore parte habet psalteriuĩ: cythara
in inferiore. Et quia sp̃c desuꝑ caro de t̾ra: signifi¬
cari udetur ꝑ psalteriũ sp̃c. ꝑ cytharam caro et
quia duas dixerat reductiones nr̃as ab abyssis t̾rȩ.
di eas duas: Et enim ego confitebor tͥ in uasis psal¬
mi ueritatẽ tuã. Hoc scd̾m sp̃m Quid de corpore:
ipsum iterũ et iterũ: Exultabt̃ labia mea cum
psallam tͥ. S labia solent dici ẽt interioris ho¬
minis et exterioris: incertũ ẽ. q̃uomͦ posita sint
labia. Sequit᷑ gͦ. Et anima mea ꝗͣ redemisti. Ergo
de labiis interiorib saluati in spe. reducti ab a¬
bissis trȩ in fide et caritate: expectantes tñ ad¬
huc redemptionẽ corꝑis nr̃i. quid dicimꝰ: Iam
dix̃ et anima mea quã redemisti. S ne solã ani-¬
mã redemptã putares. in qua nunc audisti unũ
iterum: adhuc autẽ inqͥt. Quid adhuc: Adhuc aũt.

Expanded text:
nent, in superiore parte habet psalterium, cithara nent, in superiore parte habet psalterium, cithara in inferiore. Et quia spiritus desuper, caro de terra, significari videtur per psalterium spiritus, per citharam caro. Et quia duas dixerat reductiones nostras ab abyssis terrae;di eas duas: Etenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Hoc secundum spiritum: quid de corpore? ipsum iterum et iterum. Exsultabunt labia mea, cum psallam tibi. Quia labia solent dici et interioris hominis et exterioris, incertum est quomodo posita sint labia: sequitur ergo, Et anima mea quam redemisti. Ergo de labiis interioribus salvati in spe, reducti ab abyssis terrae in fide et charitate, exspectantes tamen adhuc redemptionem corporis nostri, quid dicimus? Jam dixit: Et anima mea quam redemisti. Sed ne solam animam redemptam putares, in qua nunc audisti unum iterum, Adhuc autem, inquit: quid adhuc? Adhuc autem
Abbreviated transcription (Latin):
iħ m a mortuis. uiuificabit et mortalia corꝑa
resurreximꝰ m̃te. fide spe. caritate. s restat ut
adhuc spe quid restat inre: Multiplicasti yust¬
ciam tuã ia in credentibꝰ. łam in illis qui pͥmo resur¬
rexerunt inspe. Multiplicasti iusticiã tuã. Ad ip¬
sam iusticiam ꝑtinet et flagellũ. quia tẽpus ẽ. i
iudiciĩ incipiat a domo di. ait petrus. idẽ ascĩs
eiꝰ. F lagellat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit: Multi¬
plicasti iusticiã tuã. quia iam nec filiis pepcilli
S quibꝰ hereditatẽ etnam seruabas disciplina non
deseruisti. Multiplicasti iusticiã tuã et conu̾̃sus con¬
solatus es me. Et ꝓpt᷑ corpꝰ in fine resurrecturũ. ẽt de
bortͥ in iasis psalmi ueritatẽ tuã. Uasa psalmi. psal¬
terium. S quid ẽ psalterium: Organũ ligneũ cũ
cordis. Quid significat: Int̾ est aliquid int̃ ipsum
et eytharam: Int̾eẽ dicunt qui norunt: eo qd̾ con-¬
cauum illud lignũ eui cordȩ suꝑtendunt᷑ ut reso¬

Expanded text:
is vivificabit et mortalia corpora resurreximus mente, fide, spe, charitate; sed restat ut  alterum, sed adhuc spe, quod restat in re. Multiplicasti justitiam tuam: jam in credentibus, jam in illis qui primo resurrexerunt in spe. Multiplicasti justitiam tuam. Ad ipsam justitiam pertinet et flagellum; quia tempus est ut judicium incipiat a domo Dei , ait Petrus; id est a sanctis ejus. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Multiplicasti justitiam tuam: quia jam nec filiis pepercisti; sed quibus haereditatem aeternam servabas, disciplina non deseruisti. Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me: et propter corpus in fine resurrecturum, et dbor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Vasa psalmi, psalterium. Sed quid est psalterium? Organum ligneum cum chordis. Quid significat? Interest aliquid inter ipsum et citharam: interesse dicunt qui norunt, eo quod concavum illud lignum cui chordae supertenduntur ut reso
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ate. ascendit ante te Ibi gͦ et tu ascendisti. As¬
cendit gͦ ille pͥor: et in illo nos. quia caro illa de
genere humano Ergo et illo resurgente reduch
sumꝰ exabyssis terre: Cũ itaq resurgerẽt xpẽ. Se
abyssis trȩ reduxisti me Cũ uͦ credimꝰ xp̃o. i terũ¬

Expanded text:
est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Asest ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo et illo resurgente, reducti sumus ex abyssis terrae. Cum itaque resurrexit Christus, de abyssis terrae reduxisti me. Cum vero credimus in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Unde caro: Ex maria uirgine: Unde maria uir-¬
go: Ex adam. Ergo exillo pͥmo captiuo et caro in
xp̃o. de massa captiuitatis. Ut quid. Hoc ad exẽ¬
plum suscepit ate: in quo moreret᷑ ꝓ te. Suscepit a
te. qd̾ offerret ꝓte: quo exemplo doceret te Quid
doceret: Quia resurrecturꝰ es. Unde enĩ crederes. ⁊¬
nͥ exemplũ carnis p̃cedẽt assũptȩ de massa mortis
tuȩ : Ergo in illo primo resurreximꝰ: quia et xp̃c
cũ resurrexit. nos resurreximꝰ: Nonenĩ uerbũ
mortuũ ẽ. et resurrexit: s in uerbo caro mortua
ẽ et resurrexit: Ibi mortuus ẽ xp̃c. ubi es tu mo¬
riturus Et ibi resurrexit xp̃c. uibi es tu resurre¬
cturus Exemplo suo docuit quid ñ timeres. quid
spares Tiunebas mortẽ: mortuus ẽ. Desꝑabas re¬
surrectionẽ: resurrexit: S dicis mͥ Ille surrerit :
nũquid ego: S resurrexit in eo qd̾ ꝓte accepit en
te Ergo natura tua in illo p̃cessit te: et qd sũptũ

Expanded text:
unde caro? Ex Maria virgine . Unde Maria virgo? Ex Adam. Ergo ex illo primo captivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis tuae? Ergo in illo primo resurreximus; quia et Christus cum resurrexit, nos resurreximus. Non enim Verbum mortuum est, et resurrexit; sed in Verbo caro mortua est, et resurrexit. Ibi mortuus est Christus, ubi es tu moriturus; et ibi resurrexit Christus, ubi es tu resurrecturus. Exemplo suo docuit quid non timeres, quid sperares. Timebas mortem; mortuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃. et ds erat uerbũ. Hoc erat in pͥnci¬
pio apud dm̃. Omĩa ꝑ ipsum facta st̃. et sine ipso
factum ẽ nichil. Grande hoc: magnũ hoc: Tu quid
captiue: Ubi iaces: Incarne. sub morte. Quis gͦille:
Quis tu: Et quis ille postea : ꝓpt̾ quẽ: Quis ille nis
qd dictum ẽ uerbũ: Quod uerbũ: Ne forte sonat
et transit uerbũ. ds apud dm̃. u̾bũ ꝑ qd facta st̃
omia Quid ꝓpt̃ te: Et uerbũ caro factũ ẽ. et habi

Expanded text:
s erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte sonat et transit? Verbum Deus apud Deum; Verbum per quod facta sunt omnia. Quid propter te? Et Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. S qͣre iterũ quando iam factũ erat :
Sequamur: ne forte posteriora psalm ipsius ex¬
ponant nob̾ qd̾ hic nondũ intelligimꝰ qͥd dixerit
iterũ. Ergo audiamꝰ. qͣntas ostendisti mͥ tribula¬
tiones multas et malas. et conu̾sus uiuificasti me
et de abyssis t̃re iterũ reduxisti me. Quid deinde:
Multiplicasti iusticiã tuã et conu̾sus consolatꝰ esime
& de abyssis terrȩ iterum reduxisti me. Ecce alte.¬
rũ iterũ:. Si hoc iterũ soluere laboramꝰ semel posi¬
tum: quis poterit soluere geminatũ: Iã ipsũ iter̃
geminatio ẽ. et rursus positũ ẽ iterũ:. Assit illeã
quo gr̃a: assit et brachiũ qd̾ annunciamꝰ generati¬
oni om̃i suꝑuenturȩ: assit ipse. et tanꝗͣ clauo cru¬
cissuȩ clausũ sacram̃tum aꝑ iat: Neq enĩ frustra
illo erucifixo uelũ tẽpli mediũ scissum ẽ: nͥ quia
ꝑ illius passionem om̃iũ misterioꝵ secreta patuert̃:
Assit gͦ iłse tͣnseuntibꝰ ad eum. auferatur uelamen:

Expanded text:
peccati. Sed quare, iterum? Quando jam factum erat? Sequamur, ne forte posteriora psalmi ipsius exponant nobis, quod hic nondum intelligimus, quid dixerit iterum. Ergo audiamus: Quantas ostendisti mihi tribulationes multas et malas! et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quid deinde? Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Ecce alterum iterum. Si hoc iterum solvere laboramus semel positum, quis poterit solvere geminatum? Jam ipsum iterum geminatio est, et rursum positum est iterum. Adsit ille a quo gratia: adsit et brachium quod annuntiamus omni generationi superventurae: adsit ipse, et tanquam clave crucis suae clausum sacramentum aperiat. Neque enim frustra, illo crucifixo, velum templi medium scissum est , nisi quia per ipsius passionem omnium mysteriorum secreta patuerunt. Adsit ergo ipse transeuntibus ad eum; auferatur velamen :
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła ꝗͣdui gemit triticum int̃ paleas. ꝗͣdui ge¬
munt spicȩ int̾ ⁊ irania. quandui gemunt uasa
miscđiȩ int̾ uasa irȩ facta in contumeliã. ꝙͣdiu
gemit liliũ int̾ spinas. ñ deert̃ inimici qͥdicanĩ
quando morietur et ꝑiet nom̃ eius: idẽ ecce ue-¬
niet tempꝰ lit finantur et ñ sint xp̃ian: sicit
ceperunt ex aliquo tẽꝑe. ita usq ad certũ tempus
erunt: S cũ ista dicunt. et sine fine moriuntur.
et ꝑmanet eccła p̃dicans brachiũ dñi om̃i genera¬
tioni suꝑuenturȩ: ueniet et ipse ultimꝰ in clarita¬
te sua: resurgent om̃s mortu qͥsq cũ causa suaͥ se¬
parabuntur boni ad dexterã mali aut̃ ad sinistrã:
et confundentur qͥ insultabant: erubescent qͥ gar¬
riebant. et sic lingua mea pꝰ resurrectionẽ medita¬
bitur iusticiam tuã totadie laudẽ tuã. cũ confusi
fuerint et erubuerint qui quęxt̃ mala mͥ Explic̃

Expanded text:
amdiu gemit triticum inter paleas, quamdiu gemunt spicae inter zizania , quamdiu gemunt vasa misericordiae inter vasa irae facta in contumeliam , quamdiu gemit lilium inter spinas, non deerunt inimici qui dicant, Quando morietur, et peribit nomen ejus ; id est, Ecce veniet tempus ut finiantur, et non sint Christiani: sicut coeperunt ex aliquo tempore, ita usque ad certum tempus erunt. Sed cum ista dicunt; et sine fine moriuntur, et permanet Ecclesia, praedicans brachium Domini omni generationi superventurae. Veniet et ipse ultimus in claritate sua; resurgent omnes mortui, quisque cum causa sua: separabuntur boni ad dexteram, mali autem ad sinistram ; et confundentur qui insultabant, erubescent qui garriebant: et sic lingua mea post resurrectionem meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam, sum confusi fuerint, et erubue
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserat. S quia resurreximꝰ in re: mͦ enimspe
uiuimꝰ. mͦ sod̾m fidẽ ambulamꝰ reducti reducti
sumꝰ ab abyssis terrȩ: credendo in eũ qͥ ante nos
resurrexit ab abyssis terrȩ : Resuscitata ẽ aĩã
nr̃a ab iniquitate infidelitatis: et facta ẽ inno¬
bis quasi prima resurrectio ꝑ fidẽ: S si sola
corpus mortuũ ẽ ꝓpt̾ peccatũ sp̃c autẽ uiuit

Expanded text:
enim spe vivimus, modo secundum fidem ambulamus: reducti sumus ab abyssis terrae, credendo in eum qui ante nos resurrexit ab abyssis terrae; resuscitata est anima nostra ab iniquitate infidelitatis, et facta est in nobis quasi prima resurrectio per fidem. Sed si sola Corpus mortuum est propter peccatum; spiritus vit
Abbreviated transcription (Latin):
deliciis. cui magnȩ deliciȩ erant ipsa uisio di:
cuꝰ faciem quasi inimici timunit pꝰ peccatum :¬
Quid illi deerat ut tangeret. nisi quia sua pote¬
state uti uoluit. p̃ceptum rũꝑe delectauit. ut nul¬
lo sibi dnãnte fieret sic̃ ds : Quia dõ nullꝰ utiꝙ
dũatur. Male uagus. male p̃sumens. futurꝰ mor¬
tiuis recedendo auita iusticiȩ. eccȩ soluit p̃ceptũ ⁊
exeussit a ceruice iugum disciplinȩ. habenas re-¬
giminis exaltante animositate dirupit. Ubi ẽ
nunc: Ecce captiuus clamat: dñe qͥs similis tibi.
Uolui ẽẽ ꝑuerse similis tibi: et factus sũ similis pecori.
Sub tua dñatione. sub tuo p̃cepto uere similis eram:
s homo in honore positus ñ intellexit: c̃oparatus ẽ
iumentis insipientibꝰ. et similis factus ẽ illis. Iam de¬

Expanded text:
deliciis; cui magnae deliciae erant ipsa visio Dei, deliciis; cui magnae deliciae erant ipsa visio Dei, cujus faciem quasi inimici timuit post peccatumQuid illi deerat, ut tangeret, nisi quia sua potestate uti voluit, praeceptum rumpere delectavit; ut nullo sibi dominante fieret sicut Deus, quia Deo nullus utique dominatur? Male vagus, male praesumens, futurus mortuus, recedendo a via justitiae! ecce solvit praeceptum, excussit a cervice jugum disciplinae, hab nas regiminis exaltan e animositate disrupit; ubi est nunc? Certe captivus clamat: Domine, quis similis tibi? Volui esse perverse similis tibi, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere similis eram: sed homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus e
Abbreviated transcription (Latin):
nit penam: Bonũ ẽ. nolo tangas. Non enĩ ñ tan¬
gendo moriturus es. Nũquid qui hinc ꝓhibuit:
alia subtraxit: Nonne ẽ paradisus fructuosis
arborib plenus : Quid tͥ deest: Hoc nolo tan¬
gas: hinc nolo gustes. Bonũ ẽ: s obedientia me¬
lior est. Pinde cũ tetigeris. ñquid arbor illa ma¬
lũ erit ut moriaris : S in obȩdientia te subi¬
cit morti. quia ꝓhibita tetigisti. Id̾o arbor illa
appellata ẽ scientia dinoscendi boni et mali.
Non quia inde talia quasi poma pendebant: s
qͥeqͥd eẽt arbor illa. cuiuslibet pomi. cuius libet
fructus ẽẽt. id̾o sic uocata ẽ. quia homo qͥ noll&
bonũ a malo discernere ꝑ p̃ceptũ. discreturꝰ
erat ꝑ exꝑĩtum: ut tangendo uetitũ. inueni¬
ret supplicium Quare autẽ tetigit fĩs mei: Qd
illi deerat: Dicaturmͥ: Quid illi deerat in para¬
diso constituto. in media opulentia. medissꝙ

Expanded text:
nit poenam. Bonum est; nolo tangas. Non enim non tannit poenam. Bonum est; nolo tangas. Non enim non tangendo moriturus es. Numquid qui hinc prohibuit, alia subtraxit? Nonne est paradisus fructuosis plenus arboribus? Quid tibi deest? Hoc nolo tangas; hinc nolo gustes. Bonum est, sed obedientia melior est. Proinde cum tetigeris, numquid arbor illa malum erit, ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morti, quia prohibita tetigisti. Ideo arbor illa appellata est scientiae dignoscendi boni et mali , non quia inde talia quasi poma pendebant; sed quidquid esset arbor illa, cujuslibet pomi, cujuslibet fructus esset, ideo sic vocata est, quia homo qui nollet bonum a malo discernere per praeceptum, discreturus erat per experimentum; ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Quare autem tetigit, fratres mei? Quid illi deerat? Dicatur mihi quid illi deerat in paradiso constituto, in media opulentia, mediisque
Abbreviated transcription (Latin):
Bona ẽ arbor. nolo tangas Quare: Quia dñs
sum. et seruus es. Hȩc tota causa ẽ. Si parua ẽ.
dedignaris ẽẽ seruus: Quid autẽ tͥ expedit. nͥ
ẽẽ sub dño: Quomͦ eris sub dño. nͥ fueris sub p̃¬
cepto Quid tͥ iussurus erat ds̃: Aliquid enim
querit abs te. Offer mͥ sacͥficium dicturꝰ ẽtibi :
Nonne ipse fecit omĩa: in quib et te fecit: Obse¬
quere mͥ. dicturus ẽ tͥ siue ad lectũ cũ reqͥesco.
suie ad mensam cũ me reficio᷑ suie ad balneas
cũ lauo: Qiua gͦ nullo abs te indiget ds: nichil
tͥ debuit iubere: Si autẽ debuit aliqͥd iubere.
ut te qd̃ tͥ expedit sentires ẽẽ sub dño: ab aliqͣre
ꝓhibendus eras. ñ ꝓpt̾ illius arboris maliciam.
s ꝓpt̾ tuã obedientiam: Non potuit ds ꝑfectius
demonstrare. ꝗͣtum sit bonũ obedientiȩ: nisi cũ
ꝓhibuit ab eare. que ñ erat mala Sola ibi obedi¬
entia tenet et palmã: sola ibi :ͥ obedientia inue-¬

Expanded text:
Bona est arbor: nolo tangas. Quare? Quia Dominus Bona est arbor: nolo tangas. Quare? Quia Dominus sum, et servus es. Haec tota causa est. Si parva est, dedignaris esse servus? Quid autem tibi expedit, nisi esse sub Domino? Quomodo eris sub Domino, nisi fueris sub praecepto, quid tibi jussurus erat Deus? Aliquid enim quaerit abs te? Offer mihi sacrificium, dicturus est tibi? Nonne ipse fecit omnia, in quibus et te fecit? Obsequere mihi, dicturus est tibi; sive ad lectum, cum requiesco; sive ad mensam, cum me reficio; sive ad balneas, cum lavo? Quia ergo nullo abs te indiget Deus, nihil tibi debuit jubere? Si autem debuit aliquid jubere, ut te, quod tibi expedit, sentires esse sub Domino, ab aliqua re prohibendus eras; non propter illius arboris malitiam, sed propter tuam obedientiam. Non potuit Deus perfectius demonstrare quantum sit bonum obedientiae, nisi cum prohibuit ab ea re quae non erat mala. Sola ibi obedientia tenet palmam; sola ibi inobedientia inve
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit imitari dm̃. ut quomͦ ds̾ ñ habet a quo
formetur. ñ habet a quo regatur. sic ipse uelit
sua potestate uti. ut quomͦꝰ ds nullo formante
nullo regente uiuat: quid restat fr̾s nisi ut re¬
cedens ab eius calore torpescat. recedens aueri¬
tate uanescat. recedens ab eo qd̾ sũme atq in cõ¬
mutabilit̾ ẽ. in deteriꝰ mutatus deficiat: hoc
diabolus fecit. Inuitari dm̃ uoluit. s ꝑuerse. ñ
eẽ sub illiꝰ potestatẽ. s habere contra illũ pote¬
statem: Homo autẽ positꝰ sub p̃cepto audius
a dño dõ. noli tangere: Quid: Hanc arborem:
Quid t̃ enĩ illa arbor: Si bona ẽ. quare ñ tango:
Simala: qͥd facit in paradiso: Orsus idõ ẽ in para¬
diso quia bona ẽ s nolo tangas Quare ñ tango :
Quia obedientẽ tȩ uolo ñ contradicentẽ: Ser¬
ue. Ad hoc serue: s nol male serue: serue audi pͥ¬
us dñi nissum. et tc̃ iubentis disce consilium

Expanded text:
voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo formante, nullo regente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse sub illius potestate, sed habere contra illum potestatem. Homo autem positus sub praecepto, audivit a Domino Deo, Noli tangere. Quid? Hanc arborem . Quid est enim illa arbor? Si bona est, quare non tango? si mala est, quid facit in paradiso? Prorsus ideo est in paradiso, quia bona est; sed nolo tangas. Quare non tango? Quia obedientem te volo, non contradicentem. Servi ad hoc, serve; sed noli male, serve. Serve, audi prius Domini jussum, et tunc jubentis disce consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
quid id̾o creauit ds hȩc omĩa: a quibꝰ senex adu¬
uaretur: Nouit gͦ ds qd̾ creat. et quale sit ꝑeiꝰ
dendo enĩ frigescit. accedendo feruescit: rece¬
dendo tenebriscit: accedendo clarescit: A qͦ eñ
habet ut sit: apud illum habet ut bene ei sit. Ae¬
niq filius minor qui insua potestate uoluit¬
habere substantiã suã quȩ illi apud patrẽ opt¬
me seruabatur: factus suȩ potestatis ꝓfectus ẽ
in regionẽ longinquã: hesit pͥncipi malo: porcos
pauit. fame correptus ẽ. qui saturitate suꝑbus
abscesserat. Ergo quisqͥs ita uult similis ẽẽ deo
ut ad illũ stet. fortitudinẽq suã sic̃ scriptũ est
ad illũ custodiat. ñ ab illo recedat. et coherendo
signetur tanꝗͣ ex anulo cera. illi affixus habeat
imaginem eius: faciens quod dictũ ẽ. mͥ autem
adherere do bonũ ẽ: uere custodit imaginẽ et
similitudinẽ ad ꝗͣ factus ẽ Porro autẽ si ꝑu̾se

Expanded text:
quid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus senex adjquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus senex adjuvaretur? Novit ergo Deus quod creat, et quale sit per ejus dendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse
Abbreviated transcription (Latin):
bis etiã posse et intelligere: D̾s nullo indiget bono:
et ipse ẽ sũmũ bonũ: et ab ipso ẽ omẽ bonũ. Ut gͦ
boni simꝰ. do indigemꝰ ut bons sit ds nobis ñ
indiget: Nec nob̾ tantũ. s usq ad altissima q̃ fȩco
magnalia: Nec ipsis cęlestibꝰ. nec suꝑ cȩlestibꝰ. nec¬
suꝑ cęlũ cęli qd dr. indiget ds: ut aut melior sit.
aut potentior. aut beatior. Quid enĩ eẽt quicqͥda
liud ẽ. nisi ille fecisset: Quo gͦ eget abs te qͥerat
ante te. et tã potens erat. ut cũ tu ñ eẽs faceret te:
Nũqͥd quomͦ parentes faciunt filios : ꝑquandam
concupiscentiã carnalẽ generant. potiꝰ quã creant
Illis enĩ generantibꝰ. ds creat: Nam si ita creas. qͣuid
tua mulier paritura ẽ. Quid dicã.Tu dic̃. Ipsa di¬
cat. que qd̾ portat ignorat: generant tam̃ hoĩes
filios ẽt ad solatiũ suũ. et subsidiũ senectutis. Nũ¬

Expanded text:
bis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, bis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque ad altissima quae fecit magnalia, nec ipsis coelestibus, nec supercoelestibus, nec coelo coeli quod dicitur, indiget Deus, ut aut melior sit, aut potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliud est, nisi ipse fecisset? Quo ergo eget abs te qui erat ante te, et tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios, et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Num
Abbreviated transcription (Latin):
cecidi: Cum quero eẽ ꝑuerse similis tͥ. Quid enim
ds: Nonne ad suã similitudinẽ nos uocat:. Nonne
ipse ẽ qu dicit. diligite inimicos ur̃os. orate ꝓhis
qui uos ꝑsequuntur. benefacite eis qu uos odert̃:
Hec dicens ad similitudinẽ dĩ nos hortat᷑. Deniq
Quid enim ipse facit: Hoc facit certe. Quisolem
suũ oriri facit suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ
iustos et iniustos. Qui gͦ bene uult insmico suo:
do similis ẽ: Nec ista suꝑbia ẽ: s obȩdientia Quare:
Quia ad imaginẽ dĩ facti sumꝰ. Faciamꝰ inquit ho-¬
minẽ ad imaginẽ et similitudinẽ nrãm. Non ergo
aliquid alienũ ẽ: si imaginẽ di tenemꝰ in nob̃. Uti¬
nam eã ꝑ suꝑbiam ñ amittamꝰ. S qͥd ẽ ꝑ suꝑbiam:
uelle ẽẽ similis dõ. Quid putamus ut exclamaret
tudo: Audite.: et intelligite si potestis. Credimꝰ aut
qd̃ ipse qui nos posuit hec uobis dicere: dabit uo¬

Expanded text:
cecidi? Cum quaero esse perverse similis tibi. Quid enim? cecidi? Cum quaero esse perverse similis tibi. Quid enim? Deus nonne ad suam similitudinem nos vocat? Nonne ipse est qui dicit: Diligite inimicos vestros; orate pro eis qui vos persequuntur; benefacite eis qui vos oderunt? Haec dicens, ad similitudinem Dei nos hortatur. Denique  in coelis est. Quid enim ipse facit? Hoc facit certe: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Qui ergo bene vult inimico suo, Deo similis est: nec ista superbia, sed obedientia est. Quare? Quia ad imaginem Dei facti sumus: Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo aliquid alienum est, si imaginem Dei tenemus in nobis: utinam eam per superbiam non amittamus! Sed quielle esse similem Deo? quid putamus, ut exclamaret tudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: tͥ debent qd̾ beate uiuunt: Potentiam
tuam et iusticiã tuã. Usq quo: Usq in altissima
quȩ fecisti magnalia. Ne putes hominẽ solũ ꝑti¬
nere ad grãm dĩ. Quid erat angłs ante quã fieret:
Quid ẽ angłs si deserat qui creauit: Ergo poten¬
tiam tuã et iusticiam tuam: usq in altissima q̃
fecisti magnalia: et homo se extollit. ẽt ut ꝑtine¬
at ad pͥmam captiuitatẽ. audit serpentẽ sugge¬
rentem gustate: et eritis sic̃ dii: homines sic̃ dii.
Ds̃ quis similis tͥ: Non in abysso. ñ in inferno. ñ
in t̾ra. ñ in cęlo: õmĩa enim tufecisti. Quid conten¬
dit opus cum artifice: D̾s quis similis tͥ: Ego aut̃
ait adam miser. et adam om̃is homo cũ uolo eẽ
ꝑuerse similis tͥ: ecce quid factus sum. ut de cap¬
tiuitate ad te clamem. Cui bene erat sub rege
bono. captiuus factus sũ sub meo seductore: ẽt
clamo ad te. quia cecidi abs te. Et unde abs te

Expanded text:
 debent quod beate vivunt, Potentiam  debent quod beate vivunt, Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? Usque in altissima quae fecisti magnalia. Ne putes hominem solum pertinere ad gratiam Dei. Quid erat Angelus antequam fieret? quid est Angelus, si deserat qui creavit? Ergo, potentiam tuam et justitiam tuam, usque in altissima quae fecisti magnalia. 6. Et homo se extollit! et ut pertineat ad primam captivitatem, audit serpentem suggerentem: Gustate, et eritis sicut dii ! Homines sicut dii! Deus, quis similis tibi? Non in abysso, non in inferno, non in terra, non in coelo; omnia enim tu fecisti. Quid contendit opus cum artifice? Deus, quis similis tibi? Ego autem, ait Adam miser, et in Adam omnis homo, cum volo esse perverse similis tibi, ecce quid factus sum, ut de captivitate ad te clamem: cui bene erat sub rege bono, captivus factus sum sub meo seductore; et clamo ad te, quia cecidi abs te. Et unde abs te
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet generatio Potentiã tuã et iusticiã tuam:
Hoc ẽ annunciem generationi oĩ suꝑuenturȩ
brachiũ tuũ. Et quid p̃stitit brachium tuumꝰ
Libationẽ nr̃am gratuitã: Hoc gͥ annunciem ip¬
sam grãm om̃i generationi suꝑuenturȩ dicam
omi homini nascituro nichil es ꝑ te.dm in uoca
Tua peccata st̃. merita di sunt: suppliciũ t debet᷑
Et cũ p̃miũ uenerit. sua dona coronabit. ñ meri¬
ta tua: Dicã om̃s generationi suꝑuenture: de cap¬
tiuitate uenisti: ad adam ꝑtinusti. Dicam hoc
oñi generationi suꝑuenture. nullas uires meas.
nullã iusticiam meã s potentiã tuã. et iusticiam
tuã. D̾s usꝙ in altissima quȩ fecisti magnalia.
Potentiam tuã et iusticiã tuã. Usꝙ quo: Usq ad
carnem et sanguinẽ: immo usq ad altissima quȩ
fecisti magnalia. In altis cęli st̃. in altis angłi suN:
sedes dnationes. principatus. potestates: tibi debens
qd sunt. tͥ debent qd̃ iiuunt. tͥ debent qd̾ iuste

Expanded text:
ntiam tuam, et justitiam tuam: hoc est, annuntiem generationi omni superventurae brachium tuum. Et quid praestitit brachium tuum? Liberationem nostram gratuitam. Hoc ergo annuntiem, ipsam gratiam omni generationi superventurae; dicam omni homini nascituro: Nihil es per te, Deum invoca; tua peccata sunt, merita Dei sunt; supplicium tibi debetur, et cum praemium venerit, sua dona coronabit, non merita tua, Dicam omni generationi superventurae: De captivitate venisti; ad Adam pertinebas. Dicam hoc omni generationi superventurae, nullas vires meas, nullam justitiam meam; sed potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, usque in altissima quae fecisti magnalia. Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? usque ad carnem et sanguinem? Imo, usque ad altissima quae fecisti magnalia. In altis coeli sunt; in altis Angeli sunt, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: tibi debent quod sunt, tibi debent quod vivunt, tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
uenturȩ. Et brachium dñi cui reuelatũ ẽ: Brachi
um dñiaxp̃c. Noli gͦ derelinquere me. ñ gaudeanł
qui dicunt usq ad certũ tempus erunt xp̃ians
sunt qui annuncient brachiũ tuũ. Cu: Genera¬

Expanded text:
erventurae. Et brachium Domini cui revelerventurae. Et brachium Domini cui revelstus. Noli ergo derelinquere me; non gaudeant qui dicunt: Usque ad certum tempus erunt Christiani. Sint qui annuntient brachium tuum. Cui? Genera