comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu: Sed nisi idem ioħs apud se ual¬
lis eẽt: repletus gr̃e sp̃u non fuisset.
Qui ut hoc quod erat ostenderet.
dixit. Uenit fortior me: cuius non
sum dignus soluere corrigiam cal¬
ciamenti eius. Et rursus ait. Q
habet sponsam sponsus ẽ: amicu
autem sponsi qui stat & audit eũ.
gaudio gaudet propt̃ uocẽ sponsi.
Hoc autem gaudium meũ imple¬
tum ẽ. Illum oportet crescere: me
autem minui. Ecce cum pro mira
oꝑatione uirtutũ talis eẽt. ut xp̃c
eẽ crederetur. non solum xp̃m ñ se
ẽẽ respondit: sed etiam corrigiã cal¬
ciamenti eius soluere. idest incar¬
nationis eius mysteriũ ꝑscrutari.
non se dignum ẽẽ phibuit. Eiꝰ esse
sponsam eccłam credebant: qͥ hunc
quia xp̃c esset estimabant. Sedait.
Qui habet sponsam sponsus est.
Ac si diceret. Ego sponsus ñ sum:
sed amicus sponsi sum. Nec ꝓpt̃
uocem suam.sed in uoce sponsi gax¬
dere se ꝑhibebatꝰ quia non ideo
sed quia ipse ueritatis uocẽ audie¬

Expanded text:
tu ? Sed nisi idem Joannes apud se valtu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post me, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Et rurshabet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam credebant, qui hunc quia Christus esset existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus sed amicus Sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in Sponsi voce gaudere se perhibebat, quia non ideo sed quia ipse Veritatis vocem audie
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a replebuntur: iuxta hoc quod
scͥptum ẽ. Qui emittit fontes in
conuallib. Et rursum dicitur. Et
conualles abundabunt frumento.
A montib namq aqua dilabitur:
quia suꝑbas mentes. ueritatis doc¬
trina deserit. Sed fontes in conual¬
libus surgunt: quia mentes hu¬
milium. uerbũ p̾dicationis accipi¬
unt. Iam uidemus. iam conualleᷤᷤ
frum̃to abundare conspicimus: qͥa
illoꝵ ora pabulo ueritatis impleta
sunt: qui mites ac simplices huic
mundo despicabiles ẽẽ uidebant᷑.
Ipsum quoq ioħem baptistã quia
mira sc̃itate p̾ditum popłs uiderat:
illum hunc ẽe singularit celsũ ac
solidum montẽ credebat. de quo scͥp¬
tum ẽ. In nouissimis dierum. erit
mons domus dñi preparatus in
uertice montiũ. Nam hunc ẽẽ xp̃m
putabat: sicut ꝑ euangeliũ dicitur.
Estimante autem popło. & cogitan¬
tib omnib in cordib suis de ioħe:
ne forte ipse eẽt xp̃c. Quem & requi¬
rebant dicentes. Numquid xp̃c es

Expanded text:
gratia replebuntur, juxta hoc quod gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es
Abbreviated transcription (Latin):
dicant. quid aliud quam uenien¬
t dño ad corda audientiũ uiam
parãt: ut hec uis gr̃e penetrec. lum̃
ueritatis illustret. ut rectas deo se¬
mitas faciat: dum mundas in ani¬
mo cogitationes ꝑ sermonẽ bonȩ p̃¬
dicationis format: Omnis uallis
implebit᷑. & omnis mons & collis
humiliabit᷑. Quid hoc loco ualli¬
um nomine nisi humiles: qͥd mon¬
tium & colliũ. nisi suꝑb homines
designantur. In aduentu igit᷑ re¬
demptoris. ualles implete. monteᷤᷤ
uero & colles humiliati sunt: quia
iuxta eius uocem. omnis qui se ex¬
altat humiliabitur. & qui se hu¬
miliat exaltabit᷑. Uallis ecenim
impleta crescitꝰ mons autem & col¬
lis humiliatus decrescit: quia ni¬
mirum in fide mediatoris di & ho¬
minum hominis xp̃i iħu. & gen¬
tilitas plenitudinem gr̃e accepit:
& iudea ꝑerrorem ꝑfidie hoc unde
tumebat ꝑdidit. Omnis enĩ ualliᷤᷤ
implebitur: quia corda humilium
sacre doctrine eloquio. & uirtitũ

Expanded text:
aedicat, quid aliud quam venienaedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. Cunctis legentibus
quibꝰdam dedit: sed tam̃ baptis¬
mũ suũ in remissionẽ peccatoꝵ da¬
re ñ potuit. Remissio & enĩ pecca¬
torum: in solo nobis baptimate xp̃i
tribuit᷑. Notandum itaq quod
dicitur. predicans baptismũ peni¬
tentiȩ in remissionẽ peccatoꝵ: qm̃
baptismũ quo peccata solueret. qͥa
dare ñ potuit. p̾dicabat: ut sicut
incarnatũ uerbũ patris p̾curre¬
bat uerbo predicationis: ita bap¬
tismum penitentiȩ quo peccata
soluuntur. precurreret suo baptis¬
mate. quo peccata solui ñ possunt:
ut quia eius sermo precurrebat
p̾sentiam redemptoris: ipsũ quoq
eius baptisma precedendo fieret
umbra ueritatis. Sequit᷑. Sicut
quis esset. respondit. Ego uox cla¬
mantis in deserto. Qui sicut antra
dictum est. ideo uox a propheta
uocatus ẽ: quia uerbũ preibat.
Quid autem clamaret: aꝑitur
cum subditur. Parate uias dñi
rectas facite semitas eius. Om̃s
qui fidem rectam & bona oꝑa p̃¬

Expanded text:
peccatorum. Cunctis legentibus peccatorum. Cunctis legentibus etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum, in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum poenitentiae in resolveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Siquis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera pr
Abbreviated transcription (Latin):
sue gr̃a. ut a te baptiraret᷑. qui nul¬
lum habebat omnino peccatũ: qͥd
responderis.quem cognoueris. qͣ¬
le testimoniũ ꝓtuleris: audiant
immici quod audire nolunt. Et¬
ce inquit agnus dĩ: ecce qͥ tollit
peccata mundi. Et adiecit. Tu
a me uenis baptizari. & ego ate
debeo baptirari: Agnouit seruꝰ
dñm: agnouit uinculis origina¬
lis peccati obligatus. ab om̃i nexu
peccati liberum. Agnouit preco
iudicem: agnouit creatura crea¬
torem. Agnouit paranimphus spon¬
sum. Nam & hec uox ioħis ẽ: qui
habet sponsam sponsus ẽ. Amicꝰ

Expanded text:
suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nulsuae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amic
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ dñi mei ad me: Eece enim
ut facta ẽ uox salutationis tue in
aurib meis: exultauit in gaudio
infans in utero meo. Intelligens
enim iohannes matrem dñi fui
uenisse ad suam matrẽ: inter ip¬
sas angustias uteri adhuc positꝰ.
motu salutauit. quẽ uoce ñ poterat
Qui postea ipse ioħs p̾cursor. & a¬
micus humilis. fidelissimus seruꝰ
testis idoneus effectus. tanto ma-¬
ior in natis mulierũ: quanto exis¬
timabat᷑ ẽẽ quod ñ erat. Xp̃m enĩ
eum ẽẽ iudei credebant: sed ille ñ se
eẽ clamabat dicens. Quem me sus
picamini ẽẽ ñ sum ego: sed ecce ue¬
nit post me.cuius pedib ñ sum
dignus soluere corrigĩa calciam̃ti
eius. O fidelis testis. & amice ueri
sponsiꝰ quanto te humiliauisses: s
ad corrigiam calciam̃ti eius soluen¬
dam. dignum te ẽẽ dixisses. S dũ
sis testib contradicis. Et hec a te
dicta sunt: antequam xp̃m uid̾es.
Qui cum ad de ipse uenit. excelsus.
humilis. implendȩ dispensationiᷤ

Expanded text:
enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat. Christum enim eum Judaei esse credebant, sed ille se non esse clamabat, dicens: Quem me esse suspicamini, non sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum sis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
Propħam autẽ dictũ xp̃m. ipsũ
audi in euangło xp̃m. Non ẽ inqͥt
propħa sinehonore.nͥ in patͥa fua.
Accedat aut̾dauid sc̃s. testis fidelis&
ex cuius semine ꝓcessit ipse. cui lex
& propħe testimoniũ dicunt: di¬
cat & ipse de xp̃o. Adorabunt in¬
quit eum omnes reges t̾re: omnes
gentes seruient ei. Cui seruiunt:
dic cui seruiunt. His audire cui ͤ¬

Expanded text:
Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient? Vis audire cui
Abbreviated transcription (Latin):
tentiũ: qui tantũ creuit ut monᷤᷤ
magnus fieret: & impleret uniũ¬
sam faciem terrȩ.De quo monte
dicit propħa: uenite ascendamꝰ
in montem dñi. Et de quo daurid
dicit. mons di mons uber. Ut qͥd
suspicamimi montes incaseatos:
montem in quo complacuit deo
habitare in eo:Cum enim ipse do¬
minus xp̃c discipłos suos int̾roga.¬
ret quẽ dicerẽt homineᷤᷤ ẽẽ filiũ hominiᷤ.
responderunt. Alii helyam. alii
ieremiam: aut unum ex propħis.
Et ille. Ut quid suspicamini mon¬
tes incaseatos. montem in qͦ com
placuit deo habitare in eo: Hunc
ut mortem susciꝑet illũ amando:
quem ter negauerat timendo. Dic
& tu moyses legis lator. dux popħi
isrł testimoniũ xp̃o. Propħam uo¬

Expanded text:
tentium, qui tantum crevit ut mons tentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vo
Abbreviated transcription (Latin):
nibus conuersatus ẽ. Ecce duo tes¬
des idonei ex lege ũra. ex quorum
testimonio. ñ sunt compuncta cor¬
da ur̃a. Sed alii atq alii ex lege xp̃i
testes introducant᷑: ut frontes du¬
rissime inimicoꝵ conterant᷑. Lect.ii.¬
eniat & ille damel sc̃s. iuuenis
quidem etate. senior uero scien¬
tia. ac mansuetudine: conuincat
omnes falsos destes: sicut conuicit
seniores impudicos: ita suo testi¬
monio. xp̃i conterat inimicos. Dic
scẽ danihel: dic de xp̃o quod nosti.
sente. cui insultantes dicebatis.
tu de te ipso testimoniũ dicis. te¬
stimoniũ tuum ñ ẽ uerũ cessauit
unctio ur̃a. nisi quia ipse est qui
uenerat sc̃s sc̃orum: Si autẽ uos
dicitis nondum uenit. s expectat᷑
ut ueniat sc̃s scorũ: demonstrate
unctionẽ. Si aut̃ quod uerũ est
cessauit ur̃a unctio: agnoscite ue¬
nisse sc̃m scõꝵ. Ipse ẽ enim & lapĩs
ille abscissus de monte.sine mani¬
bus concidentiũ. idest xp̃c natꝰ.
de uirgine.sine manib complec-¬

Expanded text:
nibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. sente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complec
Abbreviated transcription (Latin):
conuenio o iudei: qui
usq in hodiernum ne¬
gastis filium dĩ. Nonne
uox ur̃a est illa. quando eũ uide¬
batis miracula facientem: atq tẽp¬
tantes dicebatis. quousq animaᷤᷤ
nras suspendis: si tu es xp̃c. dic no¬
bis palam: Iueautem aos ad con¬
siderationẽ miracłoꝵ mittebat di¬
cens oꝑa que ego facio. ipsa testimo¬
nium ꝑhibent de me: ut xp̃o testi¬
moniũ dicerent. non uerba sed fac¬
ta. Uos autem ñ agnoscentes sal¬
uatorem. qui oꝑabat᷑ salutẽ in me¬
dio ur̃e t̾re: adicientes in malo aistiᷤ.
Tu de te ipso testimontũ dicis: Tes¬
timoniũ turũ non est uerũ. Sed
ad hec ille quid uobis responde¬
rit. aduertere noluistis. Nonne
scͥptum est in lege ur̃a: quod duo¬
rum hominũ testimontũ uerũ
sit: Preuaricatores legis. inten¬
dite legem. Testimoniũ queritis de
xp̃o: In lege ur̃a scͥptum ẽ: quod
duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ
sit. Procedant ex lege ñ tantũ duo.
sed etiam plures testes xp̃i: & con¬

Expanded text:
convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et con
Abbreviated transcription (Latin):
uocate. Ad uigilias maturiꝰ con¬
uenite. In eccł̃a stantes. aut ora¬
te. aut plallite. Uerba ociosa aut
secularia. nec ipsi ex ore ũro ꝓferte:
& eos qui ꝓferre uoluerint castigate.
facem cum omnib habete. & quos
discordes agnoscitis. ad concordiam
reuocate. Hec si fideliter xp̃o ad¬
iuuante uolueritis implere. & in
hoc scło ad altare dñi cum secura
conscientia poteritis accedere: & in
futuro ad eternam beatitudinem
feliciter ꝑuenire: ipso auxiliante.¬

Expanded text:
evocate; ad vigilias maturius surgite; in ecclesia stantes aut orate, aut psallite; verba otiosa aut saecularia nec ipsi ex ore vestro proferte, et eos qui proferre voluerint castigate. Pacem cum omnibus custodite, et quos discordes agnoscitis, ad concordiam revocate. Haec si fideliter, Christo adjuvante, volueritis implere, et in hoc saeculo ad altare Dominicum secura conscientia poteritis accedere, et in futuro ad aeternam beatitudinem feliciter pervenire, praestante
Abbreviated transcription (Latin):
puriorib animis uenire meream.
Adiuuet ipse ad facienda oꝑa spi¬
ritalia. & ꝑcipienda dona celestia.
desiderium nr̃m: qui ꝓ nobis in¬
carnari. atq int̾ homines uiuen¬
di formam dare uoluit. unigeni¬
strum: cum quo uiuit & regnat.

Expanded text:
purioribus animis venire mereamur, purioribus animis venire mereamur, adjuvante ipso ad facienda opera spiritualia, et ad percipienda dona coelestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unigeninostrum, cum quo vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
uerent. Nam & optimus & salu¬
berrimus in sc̃a eccła mos inole¬
uit: ut ymnus ipsius cotidie cũ
psalmodia uesꝑtinȩ laudis. ab õ¬
bus canatur. quatenus ex hoc a¬
nimos fidelium. & frequentior
dominicȩ incarnationis memoria.
ad affectum deuotionis accendat:
& recogitata sepius exempla ge¬
nitricis illius. in uirtutũ solidita¬
te confirment. Et hoc oportune ad
uesperos fieri complacuit: ut ui¬
delicet fatigata ꝑ diem. ac disten¬
ta diuersis cogitationib mens
nr̃a. incumbente tempore quiegᷤ
ad unionẽ se suȩ considerationis
colligeret: iamq salubrit ãmo¬
nita. quicquid suꝑfluum. uel
uacuum diurna uagatione con¬
traxisset. totum hoc nocturnis
denuo precib ac lacrimis. ex tẽ¬
pore mundaret. Uerũ nos quia
in longum duximus sermonẽ.
iam conuersi ad dñm. clem̃tiam
ipsius postulemus: ut & memo¬
riam beate mariȩ congruis ue¬
neremur officiis: & ad celebranda
dominicȩ natiuitatis sollempnia.

Expanded text:
verent. Nam et optimus ac saluverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit, ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior dominicae incarnationis memoria ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperas fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem et distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret; jamque salubriter admonita quidquid superfluum vel nocivum diurna negatione contraxisset, totum hoc nocturnis precibus denuo ac lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia
Abbreviated transcription (Latin):
ut & in conspectu dei humiles in¬
nore submissi. mereamur una cũ
ipsa ꝑpetuo sublimari. Studea¬
mus sollicite. ne nos indebite lau¬
dantium fauor extollat: cum illã
uideamus inter uerba uere lauda¬
tionis. inconcussam humilitatis
tenuisse constantiam. Si immode¬
ratus temporaliũ rerũ nos appe¬
titus delectat: reminiscamur. qͥa
iudex noster diuites dimittit ina¬
nes. Si temporalis afflictio forte
mentem conturbat: recogitemus.
quia & humiles exaltat. Hunꝗͣ
de impetranda admissoꝵ uenia
desꝑemus: quia miscd̃ia eius a ꝓ¬
genie in ꝓgenies. tim̃tib eũ. Nul¬
li inter mala quȩ fecit. grauior in¬
penitendi culpa subripiat: quia
ds suꝑbis resistit: eosq a beatoꝵ
sorte secernens. ꝑ uaria penarum
loca. ꝓ peccatoꝵ uarietate disꝑgrt.
fit autem largiente dño. ut si be¬
ate marie semꝑ actus & dicta re¬
colamus. semꝑ in nob̾ & obseruã¬
tia castitatis. & uirtutis oꝑa ꝑse¬

Expanded text:
ut et in conspectu Dei humiles inut et in conspectu Dei humiles inbito submissi mereamur una cum ipsa perpetuo sublimari. Studeamus sollicite ne nos laudantium indebite favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes: si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa surripiat, quia Deus superbis resistit, eosque a beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper actus et dicta recolamus, semper in nobis et observantia eastitatis et virtutis opera perse
Abbreviated transcription (Latin):
mus abrahe: cum sacram̃tis nost
redemptoris. qui de genere abrahȩ
carnem assumpsit renascimur. Noᷤ
sumus filirabrahȩ: cum illũ ui¬
dere sollerti intentione querimus:
cuius diem beatus abraham exul¬
tauit. ut uideret: & uidit. & gauisꝰ
ẽ. Hinc etenim & apłs ait. Si aut̃
scd̾m ꝓmissionem heredes. Recte
autẽ in cõclusionem subiungitur
in scłaꝰ. quia nimirũ p̃fata ꝓmis¬
sio supne hereditatis. nullo unqͣm
fine claudetur. Nam & usq in finẽ
scłi huius. non deerunt qui in xpm̃
credendo semen fiant abrahe: & fu¬
ture beatitudinis eidem semini ꝑ¬
manebit gloria ꝑhennis. Unde
na merces a dno ꝓmittitur: in¬
defesso nisu mentis ꝓeius ꝑcepti¬
one luctari. Oportet enim ut pro
optinendo bono.quod sine fine
cupimus habere. sine ulla inter¬
missione. donec accipiamus certa¬
ie curemus. Uerba igitur euange¬
lice lectionis frequenti meditatione
reuoluamus: exempla beate dĩge¬
nitricis semꝑ animo retineamus:

Expanded text:
mus Abrahae, cum sacramentis nostri mus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit ut videret, et vidit et gavisus est. Hinc autem secundum promissionem haeredes. Recte autem in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit gloria perennis. Unde ibus aeterna merces a Domino promittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis Mariae semper animo retineamus,
Abbreviated transcription (Latin):
cui dictum ẽ: in ira. miscd̃ie memor
eris. Sicut locutus ẽ ad patres
nrõs: abraham & semini eius in se¬
cula. Fatrũ memoriã faciens beata
maria. recte abrahã nominatĩ ex¬
pͥmit: quia & si mult patres. ac
sc̃i. dominice incarnationi testimo¬
nium mystice pretulert̃: ipsi tam̃
pͥmo. manifeste sunt eiusdem in cay¬
nationis. ac nĩe redemptionis ar¬
chana predicta: ipsi specialit dictũ
ẽ: atq in te benedicent᷑ uniuerse
cognationes t̾re: quod ad dñm
saluatorem ꝑtinere. nullus fide¬
lium dubitat: qui ad dandã no¬
bis benedictionem ꝑpetuam. de
stirpe abrahe ad nos uenire digna¬
tus ẽ. Semen autem abrahe ñ illoᷤᷤ
tantum dicit electos. qui ex abra¬
he progeniȩ sunt corporalit̾ editi:
uerum etiam nos. qui de gentibus
ad xp̃m congregati. illis fidei socie¬
tate patrib copulamur. a quib ꝓ¬
sapie carnalis origine. longe segre¬
gamur. Et nos enim sem̃ ac filii su¬

Expanded text:
cui dictum est: In ira misericordiae memor cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter dictum est: Atque in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere nullus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii su
Abbreviated transcription (Latin):
dempt orum omniũ hominũ cȩcꝰ
designatur: propt̃ quos ut dm ui¬
derc ualeant. ipse ds homo uisib¬
lis int̾ homines apparuit. Qui
suscepit isrł. quasi medicus egrum
quem curaretꝰ. quasi rex popłm. quẽ
ab hostiũ incursione defenderet:
immo hoste ꝓstrato. liberũ redde¬
ret: ac secum ꝑpetuo regnare dona¬
ret. Et bene addidit puerũ suum:
uidelicet humilẽ. obedientemq sig¬
nificans: quia non nisi ꝑ uirtutẽ
humilitatis. quis ad sortem potest
redemptionis attingere. Unde &
dñs aitꝰ nisi conuersi fueritis. &
efficiamini sicut paruuli: non in¬
trabitis in regnũ celoꝵ. Bene qͦq
subiunxit. memorari miscdie. Qͥa
assumpsitꝰ. ñ humanȩ meritum
conditionis. sed diuine donũ pi¬
etatis extitit. Quid enim post cul¬
pam preuaricationis. nͥ iustam
conditoris iram meruimꝰ: Unde
restat. ut quotquot ad salutem ui¬
tamq recuperamur eternam: ñ
hoc nobis. sed eius gr̃ę tribuamuᷤ

Expanded text:
demptorum hominum coetus demptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiaeassumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus,
Abbreviated transcription (Latin):
parte ñ minima uidemus ĩpleri:
ut & humiles uidelicet suꝑnȩ bo¬
nitatis alimonus repleantur. uir¬
tutumq cȩlestium largitate dites¬
cant: & qui uel de terrenis diuiti¬
is głantes suꝑbiunt. uel de opib
se bonorum oꝑum quasi ꝑ sese hec
habeant extollunt. intꝰ a lumine
ueritatis manescunt. Singulis
autem his uersiculis. quos de di¬
uerso suꝑboꝵ atq humiliũ statu
beata maRia ꝓtulit. adiungendũ
ẽ quod premisit. in ꝓgenies & pro¬
genies: quia nimirũ ꝑ om̃e laben¬
tis scłi tempus. creator iustus ac
misericors. & suꝑbis resistere. & hu¬
milib dare gr̃am consueuit. Unde
bene post generalẽ diuine pietatis
& iusticiȩ commemorationẽ. ad spe¬
cialem nouȩ incarnationis dispen¬
sationem. qua mundũ redimere¬
ds dignatus ẽ: confessionis sue
uerba conuertit dicens. Suscepit
isrł puerũ suũ: memorari miscd̃ie
suȩ. Isrł quippe uir uidens dm in¬
terpretatur. quo nomine omnis re¬

Expanded text:
parte non minima videmus impleri, parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemisit, A progenie in progenies, quia nimirum per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde bene post generalem divinae pietatis et justitiae commemorationem, ad specialem novae incarnationis dispensationem, qua mundum redimere dignatus est, confessionis suae verba convertit, dicens: Suscepit Israel puerum suum, memorari misericordiae suae. Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Quo nomine omnis re
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui se exaltat humiliabit᷑ꝰ
& qui se humiliat exaltabit᷑. Quã¬
uis etiam recte possit intelligi. qd̃
nonnumqͣm illi ipsi. qui merito
suȩ elationis a dño fuerant deiec¬
ti. denuo miserante illo ad humi¬
litatis grãm redeant: sicq meri¬
to deuote humilitatis erigantur
ad głam. Deniq saulus ob suꝑ¬
biam de sede doctrine legalis de¬
positus ẽ: sed mox ob humilita¬
tis subiectionem. ad euangeliran¬
dam xp̃i fidem leuatus. Fsurien¬
tes impleuit bonis: & diuites di¬
misit manes. Qͥa eterna bona ꝑ¬
fecte nunc esuriunt. atq ad hȩc
appetenda. infatigabili oꝑum iu¬
storum instantia. certare ñ desistt̃
Satiabunt᷑ utiq cum sui redemp¬
toris gła quam desiderabant appa¬
ruerit. At quic̃q celestibꝰ diuitiiᷤ
terrenas preponere gaudent. hi
nimirũ tempore ultimȩ discretio¬
nis. inanes totius beatitudinis
dimittent᷑ a dño. ideoq cum dia¬
bolo ꝑhennis miseriȩ pęna plectẽ¬
tur. Quod etiam in hac uita ex

Expanded text:
altat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nonnunquam illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qui audit. dicat ueniꝰ ut qui iam
in corde uocẽ suꝑni amoris accepe¬
rit: foras etiam ꝓximis uocẽ exhor¬
tationis reddat. Et fortasse. panẽ
ut indigenti elemosinam porrigat
non habet. sed maius ẽ quod tri¬
buere ualeat. qui linguam habet.
Plus est enim uerbi pabulo. uic¬
turam in perpetuum mentem re¬
ficere: quam uentrem moriturȩ
carnis.terreno pane saciare. No¬
lite ergo fratres. proximis ur̃is
elemosinam uerbi subtrahere:
mecum uos ammoneo. ab ocioso
sermone parcamus: inutiliter
loqui declinemus. in quantũ re¬
niti lingue preualemus. in uen¬
tum uerba non deffluant: cum
uidex dicat. omne uerbũ ociosũ
quod locuti fuerint homines. red¬
dent de eo rationẽ in die iudicii.
Ociosum quippe uerbum ẽ: qđ
aut utilitate rectitudinis. aut
ratione iuste necessitatis caret.
Ociosa ergo colloquia. ad edificati¬
onis studium uertite: quam celer¬
rime huius uite tẽpora fugiant
considerate: quã districtꝰ uidex

Expanded text:
Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, proximis vestris eleemosynam verbi subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quod in tabernacło ñ solum
phiale tantummꝰ. sed precipiente
dño. etiam ciati facti sunt. ꝑphi¬
alas quippe. doctrina exuberans:
ꝑ ciatos uero. parua atq angusta
doctrina ueritatis plenus. audi¬
entium mentes inebriat: ꝑ hoc gͦ
quod dicit: profecto phialam porri¬
git. Alius explere quod sentit ñ
ualet. sed quia hoc utcumq de¬
nunciat: profecto ꝑcẏatum gus¬
tum prebet. In dei ergo taber¬
naculo. idest in scã eccła positi.
si ꝑ doctrine sapientiã ministra¬
rephialas minime potestis: in qͣn¬
tum pro diuina largitate suff¬
citis. proximis urĩs boni uerbi
ciatos date. In quantũ uos pro¬
fecisse pensatis. etiam alios trahi¬
te. in uia dei socios habere deside¬
rate. Si quis ur̃m fratres ad forũ.
aut fortasse ad balneum ꝑgit quẽ
otiosum ẽẽ cõsiderat. ut secũ ue¬
niat inuitat. Ipsa ergo terrena ac
um tenditis: curate ne ad eũ soli
ueniatis. Hinc etenĩ scͥptum est.

Expanded text:
mus quod in Dei tabernaculo non solum mus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva atque angusta doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos profecisse pensatis, etiam vobiscum alios trahite, in via Dei socios habere desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat ut secum veniat invitat. Ipsa ergo terrena actum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
explet in oꝑatione. Altum quidẽ
nomen est: sed uita inferior ñ est.
Ntinam fratres Rm̃i non ad iudi¬
cium nr̃m dicamus: quia omnes
qui sacerdocii nomine censentur.
angeli uocantur: propħa attestan¬
te qui ait. Labia sacerdotis custo¬
diunt scientiam. & legẽ exquirẽt
exore eius: quia angłs dñi exer¬
cituum ẽ. Sed huius altitudinẽ
nominis. etiam uos si uultis po¬
testis mereri. Nam unusqͥsq ue¬
strum. in quantũ sufficit. in qͣn¬
tum gr̃am suꝑne aspirationis ac¬
cepit: si a prauitate proximũ re¬
uocat. si exhortari ad bene oꝑan¬
dum curat: si eternum regnum
uel supplicium erranti denunti¬
at. cũ uerba sc̃e annunciationis
impendit ꝓfecto angelus extitit.
Et nemo dicat. monere ñ sufficio:
exhortari idoneus ñ sũ. Quantũ
potes exhibe. ne male seruatũ qd̃
acceperas. in torm̃tis exigaris. De¬
q enim plusqͣm unum talentũ
acceꝑat: qui hoc abscondere ma¬
gis studuit quam erogare. Et sci¬

Expanded text:
explet in operatione. Altum quidem explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non est. 6. Utinam, fratres charissimi, non ad judicium nostrum dicamus, quia omnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et sci
Abbreviated transcription (Latin):
stimuli. & sicut claui in altum
defixi. Clauis quippe atq stum¬
lis. sapientiũ uerba comparant᷑:
quia culpas delinquentiũ nesci¬
unt palpare. sed pungere. L. ix¬
equitur. Sed quid existis ui¬
dere in deserto: ꝓpħam: Etiã
dico uobis: & plusquã ꝓpħam.
Prophete quippe ministeriũ est.
uentura predicere: non etiam de¬
monstrare. Iohannes ergo & plus
quam propha ẽ: quia eum quẽ
precurrendo propħauerat. etiã
ostendendo monstrabat. Sed quia
harundo uento agitata esse dene¬
gatur. quia non ẽẽ uestitus mol¬
libus dicit᷑: quia propħe nomen
huic impar ẽẽ ꝑhibẽt᷑:. iam quid
digne dici possit audiamꝰ. Sequit᷑.
Hic est de quo scͥptum ẽ. Ecce ego¬
mitto angłm meũ ante faciẽ tuã:
qui preparabit uiam tuam ante
te. Quod enim grece angłs: hoc
latine nuntius dicit᷑. Recte ergo
qui nunciare suꝑnum iudicem
mittitur. angłs uocatur. ut dig¬
intatem. seruet in nomine: quam

Expanded text:
stimuli, et sicut clavi in altum stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. SequiHic est de quo scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo, qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelunitatem servet in nomine, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aꝑta sententia demonstrare:
quia non cȩlesti. sed terreno regno
militant. hi qͥ ꝓdeo ꝑpeti asꝑa
fugiunt. & solis exteriorib dediti.
presentis uitȩ molliciem & delecta¬
istimet in fluxu atq studio pre¬
ciosarũ uestiũ peccatũ deesse: quia
hoc si culpa non esset: nullo modo.
ioh̾em dñs de uestim̃ti sui asꝑitate
laudasset. Si hoc culpa non esset:
feminas a preciosarũ uestiũ appe¬
titu compesceret dicens. ñ in ueste
pretiosa. Pensate ergo quȩ culpa
sit. hoc etiam uiros appetere: a qͦ
curauit pastor eccłe & feminas ꝓ¬
hibere. quamius hoc quod ioħs
non ẽẽ uestitus mollib dicitur.
ꝑ significationẽ intelligi & alit̾
potest. Mollib enim uestitus ñ
fuit. quia uitam peccantiũ non
blandimentis fouit: sed uigore
aspere inuectionis increpauit di¬
cens: genimina uiperarũ.quis
uobis demonstrauit fugere a uen¬
tura ira: Unde & ꝑ salomonem
dicitur. Uerba sapientiũ quasi

Expanded text:
nisi aperta sententia demonstrare nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera refugiunt, sed solis exterioribus dediti praesentis vitae mollitiem et delectaistimet in luxu atque in studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si hoc culpa non esset, feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens; Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit Pastor Ecclesiae et feminas . Quamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi
Abbreviated transcription (Latin):
hunc nec blandũ gr̃a. nec cuius¬
libet ira asꝑum faciebat. nec pro¬
spera hunc erigere: nec aduersa
nouerant inclinare. Harundo gͦ¬
agitata uento ñ erat: quẽ ab statꝰ
sui rectitudine. nulla rerũ uarie¬
tas inflectebat. Discamus gͦ fr̃s
carissimi harundo uento agitata
non ẽẽ. solidemus animũ. int̾ au¬
ras linguaꝵ positũ: stec inflexibi¬
lis status mentis. nulla detractio¬
nos ad iram ꝓuocet: atq ad remiᷤᷤ¬
sionem inutilis gre. nullus fauor
inclinet: non nos prosꝑa eleuet.
non aduersa ꝑturbent: ut quim
soliditate fidei figimur. nequaqͣm
rerum transeuntiũ mut abilitate
moueamur. Adhuc autem de eiꝰ
expressione subiungit᷑. Sed quid
existis uidere in deserto: homi¬
nem mollib uestitũ: Ecce qͥ mol¬
libus uestiunt᷑ in domib regũ st̃.
Cameloꝵ etenim pilis ut scitis. ue¬
stitus iohannes fuisse describit᷑.
Et quid est dicere. ecce qui mollib
uestiuntur in domib regũ sunt.

Expanded text:
hunc nec blandum gratia, nec cujushunc nec blandum gratia, nec cujuslibet ira asperum faciebat, nec prospera hunc erigere, nec adversa noverunt inclinare. Sed agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamus ergo, fratres charissimi, arundinem vento agitatam non esse; solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis inem mollibus vestitum? ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Camelorum etenim pilis contextis vestibus Joannes vestitus fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in me. nisi aꝑta uoce abiectionẽ
mortis suȩ. humilitatemq sig¬
nare: Ac si patenter dicat. Mira
quidem facio: sed abiecta ꝑpeti
non dedignor. Quia ergo morien¬
do te subsequor: cauendũ ualde ẽ
hominib ue in me mortẽ despi-¬
ciant. qui signa uenerant᷑. ł uiii.¬
imissis autem discipłis ioħis.
quid de eodem iohanne turbiᷤ
dicat audiamus. Quid existis
uento agitatam: Quod uidelicet
non asserendo. sed negando intultt.
Harundinem quippe mox ut au¬
ra contigerit: in partem alterã
inflectit. Et quid ꝑ harundinem.
nisi carnalis animus defignatur:
qͥ mox ut fauore uel detractione
tangitur. in partẽ quamlibet in¬
clinatur. Sienim ab humanoo¬
re. aura fauoris flauerit: hila¬
rescit. extollitur: totũq se. quasi
ad gr̃am inflectit. Sed si inde uẽ¬
tus detractionis eruꝑit. unde lau¬
dis aura ueniebat: mox hunc.
quasi in partem alteram ad uim
furoris inclinat. Sed harundo
uento agitata ioħs ñ erat: quia

Expanded text:
in me, nisi aperta voce abjectionem in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnaqui mox favore vel detractione tangitur, in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flageris  sic , hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox hunc quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat: quia
Abbreviated transcription (Latin):
quem iam uenisse mundo enun¬
ciaui. Unde et inquisitus
dñs. enumeratis potentiȩ sue mi¬
raculis. de mortis suȩ protinus
humilitate respondit dicens. Ce¬
ci uident. claudi ambulant. lep¬
ꝓsi mundant᷑. surdi audiunt. mor¬
tui resurgunt. pauꝑes euangeli¬
zantur: & beatus qui non fuerit
scandalizatus in me.Uisis tot
signis tantisq uirtutib: ñ scan¬
dalirari quisq potuit. sed ãmi¬
rari. Sed infidelium mens. graue
in illo scandalum ꝑtulit: cũ eũ
post tot miracła morientem uidit.
Unde & paulus dicit. Nos aut̾
predicamus xp̃m crucifixũ: iui¬
deis quidem scandalũ. gentibus
autem stulticiam. Stultũ qͥppe
hominib uisum est: ut pro ho¬
minibus. auctor uitȩ moreretur.
Et inde contra eum scandalum¬
homo sumpsit: unde ei amplius
debitor fieri debuit. Nam tanto
ds ab hominib dignius honoran¬
dus ẽ: quanto ꝓ hominib & in¬
digna susceꝑit. Quid ẽ ergo dicere.
beatus qui ñ fuerit scandalizatuᷤ

Expanded text:
quem jam venisse mundo nunquem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resurgunt, pauperes evangelizantur, et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus
Abbreviated transcription (Latin):
nitrice ut fiat nobis scđm uerbũ
eius. Illud uidelicet uerbum. quo
rationem suȩ incarnationis ipse
exponens ait. Sicenim dilexit d̃s
mundum. ut unigenitũ filium
suum daret. ut omnis qui credit
in ipso non pereat: sed habeat ui¬
tam eternam. Nec dubitandũ qͥn
depfundis nos ad se clamantes ci¬
tius exaudire dignabit᷑: propter
quos necdum se cognoscentes. ipse
ad ꝓfundam hanc conuallẽ lacri¬
marum descendere dignatus ẽ. iħc¬

Expanded text:
nitrice ut fiat nobis secundum verbum nitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere dignatus est