comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ genti sed soli iacob soli isrł.
Quid ergo nos facimus. siñ annuntia¬
uit uniuerse genti. sedtantũ iacob
tantũ isrł  Ubierimꝰ nos : Iiacob
& inisrł. Iuircia sua on manife¬
siauit eis. Quib : Om̃ib gentibus.
Et quomͦꝰ uocatę sunt niues soluto
cristallo : Quomͦ uocate sunt gentes
iustificato paulo : Quomꝰ. nͥ ut eẽnt
iniacob: Prȩcisus ÷ oleaster. ut inse¬
reretur inoliuam. Iã adoliuã ꝑtinent.
iam ñ debent dici gentes. sed una gens
inxp̃o. gens iacob. gens isrł. Quare
gens iacob & gens isrł. Quia iacob de
isaac: isaac de abrahã. Abrahȩ autẽ
quid dictũ ÷ : In semine tuo bene¬
dicentur om̃s gentes. hoc idem di¬
ctum ÷ ad isaac: hoc & adiacob Qͥa¬
adisaac: ꝑtinemꝰ ad iacob. Sem̃ enĩ
abrahȩ. non me uł quolibet homine.
isrł. & om̃s gentes unꝰ in xp̃o. Ergo
ad om̃s ꝑtinet gentes qđ reuelauit
ipsi iacob & ipsi isrł. & illi soli in aliis
oleastro. & inseri oliuȩ. Remanebunt

Expanded text:
versae genti; sed soli Jacob, soli Israel. Quid ergo nos facimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob et in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, hoc et ad Jacob . Pead Isaac, pertinemus ad Abraham. Semen enim Abrahae, non me vel quolibet homine, Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis oleastro et inseri olivae. Remanebunt
Abbreviated transcription (Latin):
potest dicere sine causa hic se passũ.
quã uis idõ ñ sine causa qͥa ꝓpt̃ nos.
qui solꝰ potest dicere quȩ non rapu
tc̃ exoluebam. qui solus dicere potuit.¬
ecce uenit pͥnceps huiꝰ mundi & in
me nichil inueniet. Et qͣsi diceret᷑
ei. quare gͦ pateris: seqͥtur & dicit.
Sed ut sciant om̃s qͥ a uoluntatẽ patriᷤ
mei facio: surgite eamꝰ hinc. Cȩteri
om̃s merito sũo. uidicio dĩ. Et ꝓiusticia
qua patiunt᷑. ñ sibi arrogent quasi
passionẽ innocentiȩ. qualis in xp̃o
hortans martyres & testes dĩ ut om̃s
minas frem̃tis scłi patientissime tolerent:
ait illis. Tẽpꝰ ÷ inchoationis iudicii ex
domo dĩ. Si aut̃ initiũ anob. quis finis
eorum qͥñ credunt dĩ eugło : Et suustꝰ

Expanded text:
potest dicere, sine causa hic se passum; potest dicere, sine causa hic se passum; quamvis ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» «Ecce venit princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, qualis in Christo hortans martyres et testes Dei, ut omnes minas frementis saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est «inchoationis judicii ex domo Dei. Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei E
Abbreviated transcription (Latin):
michi qđ humiliastime : ut discam
iustificationes tuas. Has gͦ iustificati¬
ones adõ didicit iacob. qui fecit ipsũ
ia cob luctari cũ angło. ineuiꝰ angłi
ꝑsona ipse dñs erat luctatꝰ. Tenuit uim
fecit ut teneret. inualuit ut teneret.
Fec̃ se teneri miscda. ñ infirmitate
Tuctatus gͦ iacob p̃ualuit. tenuit. &
quẽ uidebat᷑ uicisse: rogat ut benedicãt
ab eo. Quomͦ intelligebat cũ qͦluctatꝰ
fuerit. quẽ tenuerit : Quare uiolent̃
.ẽ. luctatꝰ & tenuit: Quia regnũ cęloꝵ
uim patit᷑. & qͥuim faciunt diripiunt
illud. Ergo quare luctatꝰ ⁊ Qͥa cũlabore.
Quare uix tenemꝰ qđ facile amisimus :
Ne facile recipiendo qđ amisimꝰ: discamꝰ
ꝑdere qđ tenemꝰ. Laboret homo ut
teneat. tenebit ad firmitatẽ. qđ tenu¬
erit post laborẽ. Ergo hȩc iudicia sua
ds̃ manifestauit iacob & isrł. Aꝑtius
dicã. Id est. qͥa & iusti qͥ hic sunt laboreᷤ.
molestias. ꝑ icula. passiones ꝓmerito
patiunt᷑ iusto iudicio dĩ. quia ille solꝰ

Expanded text:
m humiliasti me, ut discam justificationes tuas» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praevaluit, tenuit; et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi qui himolestias, passiones pro merito patiuntur, justo judicio Dei. Quia ille solus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nouit quia & simaneret beatũ ñ
faceret. quis quis qđ emit nouit qͥa
transiet. & de his om̃ib & si abun¬
dantib & sicircũ fluentib ñ p̃su¬
mit. facitq ex eo qđ habet miscđã
cũ eo qui ñ habet. ut & ipse accipiat¬

Expanded text:
quod novit quia etsi maneret, beatum non quod novit quia etsi maneret, beatum non faceret; quisquis quod emit, novit quia transiet; et de his omnibus etsi abundantibus, etsi circumfluentibus non praesumit, facitque ex eo quod habet, misericordiam cum eo qui non habet, ut et ipse accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
& qui utuntur hoc mundo. tanꝙͣ
non utentes sint. Prȩterit enimꝰ
figura huiꝰ mundi. Uolo uos sine
sollicitudine ẽẽ. Qui gaudium totum
suum totamq felicitatẽ suam consti¬
tuit in manducando & bibendo uxorẽ
ducendo. em̃do. uendendo. utendo mun¬
do isto: sine sollicitudine est: & talis :
pterarcham. Ue illi adiluuio. Quis qͥs
autẽ siue manducat. siue bibit suie ali¬
qͥd agit. om̃a ingłam dĩ facit. & si aliqͣ
tristitia est dereb scłarib sic flet ut
intꝰ spe gaudeat. & si aliqua leti¬
tia ẽ in reb scłarib. sic gaudet. ut intꝰ
spualit timeat. nec donet se corrun¬
pendum felicitati. neccedat aduersi¬
tati frangendum. hoc ÷ enĩ flere tan¬
quam ñ flentẽ & gaudere tanqͣm non
gaudentem. quis quis & si habet uxorẽ.
eiꝰq infirmitati cõpatiens reddit non
exigit debitũ aut si ꝓpt̃ ꝓpͥam infir¬
mitatẽ ducit uxorem. p̾langens po¬
tius quia sine uxore non potuit. quã
gaudens qͥ aduxit. quisquis uendit

Expanded text:
hoc mundo, tanquam non utentes sint: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui gaudium totum suum totamque felicitatem suam constituit in manducando, bibendo, uxorem ducendo, emendo, vendendo, utendo mundo isto, sine sollicitudine est et talis - sed praeter arcam: vae illi a diluvio. Quisquis autem, sive manducat, sive bibit, sive aliquid agit, omnia in gloriam Dei facit : et si aliqua tristitia est de rebus saecularibus, sic flet, ut intus in spe gaudeat; et si aliqua laetitia est in rebus saecularibus, sic gaudet, ut intus spiritualiter timeat, nec donet se corrumpendum felicitati, nec se det adversitati frangendum hoc est enim flere tanquam non flentem, et gaudere tanquam non gaudentem: quisquis et si habet uxorem, ejus infirmitati compatiens, reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit: quisquis vendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlata fuerit inqͦlibet: qđ dãnet nt¬
ueniet. Quare nob consulitur ser sos
quȩ hortat᷑ ad miscđam faciendãm.
ut om̃ino crebrescamꝰ inerogando qđ
ampliꝰ habemꝰ. Multa aut̃ suꝑ flua ha.¬
bemus si non nͥ necessaria teneamus
Nãsi in ania quęramꝰ: nichil sufficit. Frs
cupiditati ur̃ȩ. Cupiditas ur̃a. ñ ÷ opus
totũ opꝰ dĩ. Quȩre que sufficiant. & uideb̾

Expanded text:
lata fuerit, in quolibet quod damnet inveniet. Quae nos consolatur Scriptura? Quae hortatur ad misericordiam faciendam, ut omnino crebrescamus in erogando quod amplius habemus. Multa autem superflua habemus, si nonnisi necessaria teneamus: nam si inania quaeramus, nihil sufficit. Fratcupiditati vestrae. Cupiditas vestra non est opus totum opus Dei. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
predestinauit inniue adhue in
hominib incredulis & frigidis&
pigris. faciat uestẽ de hac lana.
Ut abluatur amaculis mundetur
fide. ut rugam ñ habeat tendat᷑
Quos enĩ predestinauit. illos & uoca¬
uit. Iam quomͦ uocant᷑ ex languore
corporis illiꝰ ut fiant sani: Sugmͦ
uocant᷑ : Audi eugłm. ñ ueni uocare
iustos: sed peccatores inpęnitentiã.

Expanded text:
praedestinavit in nive. Adhuc in praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatu«Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenit
Abbreviated transcription (Latin):
Id ÷ de niue quã dedit. de istis pigna
ad huc spũ & frigidis. qͦs p̃destinaut
facturꝰ ÷ aliquid. Lana eñi. maters
uestis ÷. Lana cũ uidetur. uelutinꝰ¬
paratio ⁊ aliqua aduestẽ. Ergoqͥa
p̃destinauit hos qͥ ad tẽpꝰ frigidi pe
punt int̾ra. & nondũ feruent spñ
caritatis. de p̃destinatione eñi ad¬
huc loquitur : ueluti lanam dedit
hos ds̃. facturꝰ ÷ indeuestẽ. Merito
in monte uestis xp̃i fulsit sic̃ nix.
Fulgebat uestis xp̃i sic̃ nix. tanqͣm
dẽ illa lana iã facta erat tunica.
Dequa lana : Id ÷ de niue quã dedit
sicut lanã. Ad huc p̃destinati pigri
erant. sed expecta. uide quid seꝰ¬
quatur. Quia sic̃ lanã dedit eos
fit inde tunica. Quomͦi eñĩ dr̃ couꝰ
Inde est illud qđ dicit apłs. ut exhi¬
beret sibi głosam eccłam. non
habentẽ maculã aut rugam. Ergo
exhibeat sibi głosã ȩccłam non
habentẽ maculam aut rugam. fa¬
ciat sibi uestẽ de illa lana quam

Expanded text:
Id est, de nive quam dedit, de istis pigris Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hospunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Einde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam
Abbreviated transcription (Latin):
feruentissima ÷ nec ÷ quise abscon¬
dat acalore eiꝰ. Nos gͦ qui frigidi cor¬
poris tarditate. uinculo terrene
uitȩ huius corruptibilis onerati. nul¬
lãmne spem habemꝰ ad capiendum
uerbũ qđ usq inuelocitatẽ currit:
An uͦ ille quãuis excorpore in infima de¬
pressos de seruit : Nonne ipse p̃de¬
stinauit nos antequã in isto mortali
& pigro corpore nascerem᷑ : Qui ergo
p̃destinauit nos: dedit t̾rȩ niuem.
ipsos nos. Iã enĩ ueniamꝰ ad illos psalmi
uersus sub obscuros. incipiant illa
inuolucra euolui. qm̃ uos uerbũ dĩ
quanto magis ꝑ nos dr̃. tanto auidi¬
ores inuenit. Ecce nos pigri in hac
terra quasi congelauimꝰ hic & qͦ nͦ
contingit nuib sursũ eñĩ gelant¬
& inima decidunt: sic frigescente
caritate decidit humana naturai
has terras. & pigro corpore in uolut
uelut nix facta ÷. Sed in ista nue
st̃ p̃destinati filii dĩ. Dat enĩ iulle
qioẽ uelut lanã. Quid ÷ uelut lanis

Expanded text:
ferventissima est; nec est qui se absconferventissima est; nec est qui se abscondat a calore ejus . poris tarditate, vinculo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?»
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicimꝰ : Non habet motũ uerbũ
illud. & sapientia illa stolida ÷ ⁊ Et
mobilis. certꝰ. in co inquinatꝰ. Sic utiq
sapientia dĩ mobilis. Sigͦ mobilis.
quando hoc tangit illud ñ tangit.
aut hoc tangit. illud deserit : Et
ubi ÷ uelocitas : hoc facit uelocitas:
ut & ubiq sẽꝑsit. & nusquã inclusa
teneatur. Sed cogitare ista ñ possumꝰ.
pigri sumꝰ. Quis ista cogitet ⁊ Re¬
di xi qͦmͦ potui. sitam̃ potui.si in tel¬
lexi. & quomͦ potiustis intellex istis.
Sed quid dicit apłs: Ei aut̃ qui po¬
tens ÷ facere. supͣ quã petimꝰ & in¬
telligimus. Quid hic ostendit: Qa
quotiens cunq intellexerimus : non
intelleximꝰ sicuti est. Quare hoc :¬
Corpꝰ eñi qđ corrũpit᷑ aggrauat animã
Ergo in terra frigidi sũmꝰ. Ueloci¬
tas enĩ feruens ÷ & om̃a feruentia
uelociora. om̃a frigidiora tardiora.
Nos tardi. gͦ frigidi. Ila aut̃ sapien¬
tia. currit usq inuelocitatẽ. Ergo

Expanded text:
ergo dicimus? non habet motum Verbum ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et«mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogitet? Et redixi quomodo potui si tamen potui, si intellexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uelocit᷑ currit: Possunt dici multa
uelocia. & alia magis & alia minꝰ. & tanto
quȩq res uelox ÷: quanto ÷ particeps
uelocitatis. Illa res magis particeps
uelocitatiᷤ. gͦ magis uelox. Aut minꝰ
particeps uelocitatis. gͦ minꝰ uelox.
Ipsa itaq uelocitate quiduelociꝰ: Ergo
quo usq currit: Usq inuelocitatem.
Ouantũ uis auge qđ uelox ÷ uerbũ. &
dic uelociꝰ ÷ quã illud aut illud. quam
in ipsam uelocitatẽ : Uelocitas ipsa qͥ
tinet ad uerbũ dĩ. ñ ẽẽ in parte. ubiq
sapientia ÷ ñdũ assũpta carne. sic co-¬
gitemus. dm̃ informa dĩ. uerbũ ȩquale
patri. Ipsa ÷ sapientia dĩ. de qua dictũ
ẽ. attingit afine usq ad finẽ fortiter.
Quanta uelocitas : Atingit afine usq
adfinẽ fortiter. Sed forte immobili-¬
tate attingit. Si immobilitate : tanqͣm¬
moles aliqͣ saxea impleat locũ aliqͣm.
dr̃ qđ attingit eiusdem loci afine
usq ad finem. non tam̃ motu. Quid

Expanded text:
velociter currit? Possunt dici multa velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quiertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanqmoles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
portarũ nr̃arum. Et enĩ ille qui tunc
satiabit adipe frum̃ti. quid facit in
ista ꝑegrinatione : hoc qđ seqͥt᷑. Qui
emittit uersu syum terre. Ecce in
terra laboramꝰ fessi. languith. pigri.
frigidi. Quando leuarem᷑ ad adipem
frum̃ti satiantẽ. nͥ mitteret uerbum
suum terrȩ qͣ grauabam᷑. terrȩ qua
impediebamur a reditu s Misit uer¬
bum suũ. non deseruit etiã inheremo.
pluit manna decȩlo. Qui mittit uerbũ
suũ t̾rȩ. & uenit ad terras uerbũ eius.
Quomͦ. aut qđ ÷ uerbũ eiꝰ: Usq ĩueloci
tatem cURRIT UeRBU eiꝰ. Nondixit
ueloꝵ ÷ uerbũ eiꝰ. currit uerbũ eius
usq inuelocitatẽ. Intelligamꝰ fr̃s. non
potuit eligere meliꝰ uerbũ. Calidus
calore calescit. frigidus frigore frige-¬
scit. uelox uelocitate uelox fit. Quid
calidius ipso calore. qͦ calescit qͥcqͥd fit
calidũ : Quid frigidiꝰ ipso frigore. quo
frigescit quicqͥd frigidũ fit : Quidgͦ
uelociꝰ ipsa uelocitate. qͣ uelox fit qͥcqͥd

Expanded text:
tarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam in eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verbum suum terrae;» et venit ad terras verbum ejus. Quomodo? aut quod est verbum ejust verbum ejus.» Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uelut lanam. ꝓpt̾ confectũ tunicȩ fu¬
turȩ : etiam ꝓpter uocationẽ inpęni-¬
tentiam. Nesulã uelut eierẽspar¬
GiT. Nebulam inquit uelut cinerẽ
spargit. Quis ÷ Quidat niuẽ sicut lanã.
Quos enim predestinauit uocat inpeni-¬
tentiam. quia quos prȩdestinauit
illos & uocauit. Cinis aut̃ adpęni¬

Expanded text:
nam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos
Abbreviated transcription (Latin):
me hunc laborẽ & hunc sudorẽ. quẽ
credo in dño ñfructũ infructuosum.
Gaucleo tantã ẽẽ uoluptatẽ inueritate
uerbi dĩ. ut studiũ urm bonũ in bono
& debono: uincat studiũ insanoꝵ qͥst̃
in amphitheatro. Nunqͥd illi sitã lui
starent ad huc spectarent : Ergo fr̃s
audiamꝰ cȩtera. quia hoc uultis. Assit
dicit. Et ad ipe frum̃ti satians te. Trau¬
sit fames & sitis iusticię. succedit sa¬
turitas. Qui ibi erit adeps frum̃ti. nͥ
Inpatria ipsa qͦmͦ saturabit. qͥi ꝑegrinati¬

Expanded text:
me hunc laborem et hunc sudorem, quem me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit salem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nis ? In patria ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinati
Abbreviated transcription (Latin):
indigentia corporis. ñ fames. ñ sitis.
ñ frigus. ñ estꝰ. ñ lassitudo. ñ ulla m¬
opia ñ ꝓuocatio rixȩ ñ certe ipsa
sollicita cautela & intandi inimici &
diligendi. Hȩc om̃a fr̃s mei litigant
aduersum nos. ñ dũ ÷ plena & ꝑfecta
pax. Qđ clamastis. qͥ iã dudũ nominata
pace exdesiderio clamastis. Clamor
ur̃ de siti fuit ñdesaturitate : qͥa ibi
erit ꝑfecta iusticia. ubi ꝑfecta pax.
Modo esurimꝰ & sitimꝰ iusticiã. Beatiqͥ
esuriunt & sitiunt iusticiã. qm̃ ipsi
saturabunt᷑. Quomͦ ipsi saturabunt᷑:
Cum ad pacẽ uenerimꝰ. Ideo cũ dixisset
quiposuit fines tuos pacẽ. qͥa ibi satu¬
÷ in totis nob̃. id est in uno qͦq nrm̃
tota: ad huc forte sp̃m ur̃m delectat
audire. S si nichil resistit & rebellat
excorpore : finiemꝰ psalmũ. Fatigatos
uos nusquã sentio. tam̃ uereor nouit
ds̃. ne oneri sim uob̾. aut qͥb dã fr̃ib.
& uideo studia multoꝵ exigentiũ de

Expanded text:
indigentia corporis, non fames, non sitis, indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi satuest in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de
Abbreviated transcription (Latin):
Ubiq ꝑsonant̾ uoces. reddentes testimo¬
nium spei nr̃ȩ inunitate corporis xp̃i.
Gaudete infrum̃tis. tolerate zizania:
Gemite intritura. suspirate inhorreum.
ueniet illud tẽpꝰ qͦ gaudebimꝰ confirma¬
tis uectib portarũ ierłm. Intret qͥĩ
traturus ÷. Qui illuc manifestꝰ intͣbit:
huc fictꝰ ñ intrat. Qui aut̃ huc fictus
intrat : foris ÷. Foris ÷ & nescit. Uentila¬
brum ꝓbabit. uectes ꝓbabunt. Quimͦ
ibi gaudendo int̾ꝰ. Fines enĩ ierłm
pax̃ : quia posuit inquit fines tuoᷤᷤ
pacem. Modo desideramꝰ pacẽ. qͣm
hic habemꝰ inspe. Adhuc eni ĩ nob̾
Ubi plena pax in uno homine : Quan¬
do erit plena in uno homine : tẽ
erit plena mom̃ib ciuib ierłm. Qn¬
do erit plena pax. Quando corru¬
ptibile hoc induerit incorruptionẽ.
& mortale hoc induerit immortali¬
tatẽ. Ic̃ plena pax. tẽ firma pax.
Nichil litigat aduersus animã in ho¬
mine. non ipsa aduersũ se exquadã
parte saucia ñ carnis fragilitas. ñ

Expanded text:
ubique personant voces, reddentes testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, foris est. Foris est, et nescit: ventilabrum probabit, vectes probabunt. Qui moibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis  carnem . Ubi plena pax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non
Abbreviated transcription (Latin):
huie future uite. corda p̃pararei
bemꝰ. Quisqͥs eicor p̃parauerita roa
istam contẽnet. Contẽpta istaeu¬
psalmꝰ facit amorẽ futurȩ eugłn
facit timorẽ p̃sentis. Nec defiture
delectatione tacetur in lit teris nou
testamenti. & multo magis ne no
ubi nontanquam cũ in uolucris
quibusdã ꝓferuntur illa quȩ in¬
telligendã sunt : sed ibi uidentur
aꝑtã ut hic intelligantur obseura
Cum gͦ diceret nob eugłm. obserua
te nouissimũ diem uenturum dẽ
aduentꝰ filii hominis qͥa illos male
inuenturꝰ ÷ qͥ mͦ securi sunt. ideo
quia ꝑuerse securi sunt. securiem̃
sunt in uoluptatib scłi. cũ deb̾ent
eẽ securi domitis cupiditatib scłi:
iã utiq illi uitȩ nos p̃parauita¬
postolus in uerb quȩ tunc etiam
cõmemoraui. Decetero fr̃s tẽpus¬

Expanded text:
 futurae vitae corda praeparare debemus: quisquis ei cor praeparaverit, totam istam contemnit; contempta ista secuPsalmus facit amorem futurae, Evangelium facit timorem praesentis. Nec de futura delectatione tacetur in litteris Novi Testamenti, et multo magis in eis, ubi non tanquam cum involucris quibusdam proferuntur illa quae intelligenda sunt; sed ibi videntur aperta, ut hic intelligantur obscura. Cum ergo diceret nobis Evangelium, Observate diem novissimum venturum, diem adventus Filii hominis; quia illos male inventurus est, qui modo securi sunt, ideo quia perverse securi sunt; securi sunt enim in voluptatibus saeculi, cum deberent esse securi domitis cupiditatibus saeculi: jam utique illi vitae nos praeparavit Apostolus, in verbis quae tunc etiam commemoravi, «De
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nescio qͥ existunt. & quia ñerramꝰ
insponso & ipsi uident᷑ ea quȩ & nos
credere de sponso: ut amẽbris sponsi
nos auocent. dic̃t nob̾. Ipse ÷ qͥdem
sponsꝰ quẽ creditis. quẽ & nos credimus.
sed sponsa ñ ÷ ipsa eccła quã tenetis.
& quȩ illa ÷. Pars donati & hoc ÷ qđ
tudicis. Hoc tu dicis. ansp̃onsus : Tu
dicis. an ds ꝑ moy sen ÷ Ecce ꝑmor
sen ȩccłam teneo. Dictũ ÷ amoyse.
in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes.

Expanded text:
Sed nescio qui existunt, et quia non erramus Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per Moysen Ecclesiam teneo: dictum est a Moyse, «In semine tuo benedicentur omnes gentes.»
Abbreviated transcription (Latin):
tarent sp̃m ẽẽ. Palpate & uidete
quia sp̃s carnẽ & ossa ñ habet : sic̃ au
uidetis habe. Et cũ ad huc p̃gaudo
trepidarent. habetis hic ait̃ qued
manducet ÷ Accepit benedix̃ msl¬
ducauit & dedit eis. Expressa dt
ueritas corporis: ab lata om̃is suspico
falsitatis. ⁊ uiddeinde  Nonscclis
qͥa oportebat impleri om̃ĩa quȩ scripta
sunt in lege moysi & ꝓpħisꝰuerũ enĩ
non audiunt. neq siquis exmort̾uis
quos rep̃hendit abrahã: audier̃ quod
ait dñs. Non sciebatis quia oportebat
impleri om̃a quȩ scripta st̃ in lege
moysi & ꝓpħis & psalmis de me  Ecce
qui credidert̃ morsi & ꝓpħis. uidete
quẽ admodum exipsoꝵ testimonio cre¬
dunt ei qͥ surgit amortuis. Tẽ aꝑuit
illis sensum ũt intelligerent scripturas.
& dixit eis qm̃ sic scłptum est & sic opor
hinc tacuit moyses. ñ hinc tacuert᷑
tertia die. passurũ. resurrecturũ. De¬
scriptꝰ ÷ nob̾ sponsus. ut nerremus.

Expanded text:
tarent spiritum esse, «Palpate et videte, tarent spiritum esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis non audiunt, neque si quis ex mortuis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, Quoniam sic scripthinc tacuit Moyses, non hinc tacuerunta mortuis tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus.
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. ecce p̃bet᷑ c̃trectantib nni
ecce tetigerunt cicatrices quȩ dp¬
speratȩ sunt. exhibuit se oculisoꝵ
uidendum. manib contrectandim
lute sua. ex hortatur eos. c̃firmat
infide. Palpate & udete quia sps
carnem &ossa non habet: sicut
me uidetis hab̾e. Tangunt gaudd
trepidant. Et cum adhuc trepide¬
rent p̃gaudio. sic habes scriptũ łt¬
sicerta st̃ quȩ multũ lȩtasunt ux
credunt᷑. Dubitatio quȩ dã ueluti
tardius credentis: condit uolunta¬
tẽ tenentis. Necesse ÷ ut plus homo
gaudeat. cũ uenerit qđ desꝑauerat.
Nam ad ipsũ gaudiũ condiendũ &an¬
gendum: nõluit se statĩ cognoser
Tenuit uisus discipłoꝵ suoꝵ. illorũ
duoꝵ qͦs inuenit in uia colloquentꝰ
ia indesꝑatione & dicentes. Nos aut̃
sꝑabamꝰ: quia ipse eẽt redẽpturus¬
duxit. Postea gͦ dix̃. postea quã eum
ilłi inpanis fractione cognouerunt.
& obtulit se aliis discpłis suis cũ pu¬

Expanded text:
lorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, lorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem sperabamduxit. Postea ergo dixit, posteaquam eum illi in panis fractione cognoverunt, et obtulit se aliis discipulis suis, cum pu
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝓpter uoces imꝑitoꝵ maloꝵ.
ecce ipse mortuꝰ ÷ ecce resurrexit
ab inferis. Quid dicis heretice quid
dicis :. Modo te audiam. finite sunt
oñs excusationes tuȩ. & si uerba dicereᷤ
diuitis apud inferos constituti. Sur¬
rexit amortius xp̃s. dignaris uł ipsũ
audire. Ecce qđ forte similis diuiti
mortuo uiuus desiderabas : surrexit
ab inferis. Non pat̃ tuus. non auus tuꝰ.
non illi surrexer̃ qui nescio quos no-¬
mine traditionis infamauerunt.
Sed ecce ñ infamauerunt. uerũ dixer̃.
Uis nosse quam nichil adme c Audiamꝰ
simul quid dixerit. qui surrexit ab
inferis. Quid plurib ĩmorer : Audia¬
factũ ÷ tanquã fiat. ponantur: ante
oculos nr̃os gesta preterita ꝓotes
cauenda futura. Ecce xp̃s sibrgon
amortuis. ostendit se discipłis quns
Nuptiȩ ipsius ipse sponsus ȩcđaspor¬
sa. Ecce sponsus qui dicebat᷑ mopiui
absumptus. finitus ecce integetus¬
surrexit. ecce ostendit᷑ oculis diem¬

Expanded text:
tamen propter voces imperitorum malorum, tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiafactum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipu
Abbreviated transcription (Latin):
nas. ut ab ipsis p̃dictȩ sunt. Quid du¬
bitatis adhuc credere moysi & ꝓpħis :
Quid dubitatis audire : Anforte quȩ¬
ritis resurgentẽ a mortuis. utrum
&ipse uob̾ dicat de ȩccła sua :: Quȩ¬
siuit hoc diues apud inferos. aliquẽ
ex mortuis mitti ad fr̾s suos. rep̃hensꝰ
÷ quia hoc quȩ siuit. Sufficere debu¬
erunt fr̃ib eiꝰ. morses & ꝓpħȩ. Ad hoc
ille frustra quesiuit ut uos iã exẽplo
ad moniti nefrustra & sero querenteᷤ
sic̃ ille torqueamini: audiatis moỹ¬
sen & ꝓpħas. Quiddix̃ moy ses : Inse¬
mine tuo benedicent᷑ om̃s gentes:
Quid dixerunt ꝓpħȩ Cõmemorabunt᷑
& conuertentur ad dñm uniu̾si fines
terrȩ. Ad huc mͥ dicturus es. Sur¬
gat aliquis amortuis. ego ñ credo
nisi aliquis inde uenerit & dixerit.
ut aliquis ab inferis surgeret. & ipse
aliquis non quicũq sedueritas. Sur¬
rexit ab inferis. qui uerum de inferiͤ
diceret. & si ad inferos ñueniret. Et¬

Expanded text:
nas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dunas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, nisi aliquis inde venerit, et dixerit? O ut aliquis ab inferis surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret;
Abbreviated transcription (Latin):
rexer it credunt. Deqͥb dix̃. habent
ibi moysen & ꝓpħas: De iis utiq qͥad¬
huc uiuebantꝰ. quib adhuc tẽpꝰ correpͤti¬
onis largũ erat. qͥ nͣdũ uenerant in loca
illa tormentoꝵ. Habent ibi inqͥt quos
audiant. moysen & ꝓpħas. Non credunt
ubi & unde. De quodã excelso loco
& pleno qͥeti & felicitatis. quẽ uidit
ille qͥcruciabat᷑ in flãma leuatis oculis
suis quando in eiꝰ gremio. ⁊d ÷ in eiꝰ secreto
uidit pauꝑem felicit᷑ exultantẽ. Inde
ꝓlata ÷ ista sententia. Uide. de quo
tribunali. Ibi enĩ habitat ds̃. qͥa in
scĩs habitat ds̃. Unde optat apłs
hodie mecũ eris in paradiso. Ergo dñs
cũ abraham & in abrahã manens. dix̃
istam sententiã. Habent ibi moysen
quis amortus resurrexerit credent
ei. O heretici. habetis hic moy sen
huc licet corrigi. Animositatẽ fre¬
nare. ueritatem tenere ad huc c̃ce¬
ditur. Disceptate uob̾cum. ut rum
suȩ testimonia tanta exhibuerunt.
cum uideamus sic currere res huma¬

Expanded text:
De quibus dixit, «Habent ibi Moysen et Prophetas?» De his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit ille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculisin ejus gremio, id est in ejus secreto, vidit pauperem feliciter exsultantem: inde prolata est ista sententia. Vide de quo tribunali. Ibi enim habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat Apostolus «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham et in Abraham manens dixit istam sententiam: «Habent ibi Moysen quis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, habetis hic Moysen ehuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum a suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res huma
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorabunt᷑ & c̃uertent᷑ ad dñm
uniũsi fines t̾re. Ecce iã teneo te¬
stimoniũ legis. & testimoniũ ꝓpħarũ.
Audiamꝰ & eum qui surrexitꝰ amortiuᷤ.
Ostendit se sponsum. tenemus eũ. con¬
firmauit de monstrando. exhibendo
testimonia. Hoc enĩ moyses. hoc p¬
pħȩ. qͥa oportebat xp̃m pati & re¬
surgere tertia die. Iã gͦ quia tenemꝰ
ambo sponsũ exipsis uerbis & puto
qͥa iã incipis mecũ credere & his uerb
amembris sponsȩ tuȩ. & ñ sis mͥ caput.
si ego in mẽbris eiꝰ ñ fuero. Dic mͥ & de
eccła aliquid. qͥa iã desponso eiꝰ ñdubito.
Audi & de ȩccła. Seqͥtur & clicit. Predi¬
cari in nomine eiꝰ pȩnitentiã & remissi¬
onẽ peccatoꝵ. Nichil ueriꝰ predicari inno¬
mine eiꝰ penitentiã & remissionẽ peccatoꝵ.
Sed hoc ubi : Alii enĩ dict̃. ecce hic  ecͥce
illic. Et quid ipse: Nolite credere. exur¬
cent ecce hic. & ecce illie. Non enĩ de ipso
capite diet̃. ecce hic &ecce illic notũ ÷ enĩ¬

Expanded text:
Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat pati Chrsurgere tertia die.» Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto uia jam incipis mecum credere et his verbis a membris sponsae tuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de Ecclesia. Sequitur et dicit: «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Nihil verius, «praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Sed hoc ubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» alii, «Ecce illic.» Et quid ipse? «Nolite credere: exsurdicent, Ecce hic, et ecce illic» . Non enim de ipso capite di
Abbreviated transcription (Latin):
dñica. quia posuit fines ierłm pacẽ.
tu cont᷑ ista latras heretice ⁊ Unde
merito dr̃ milla ciuitate . qđ scriptũ
÷ iapocalipsi. canes foras. Tuẽtra ista
latras. Unde iudicasti de orbe t̾rarum
ut dicere cȩꝑã: Quo tribunali: Prȩ¬
sumptione uidelicet cordis tui. Altum
tribunal sed ruinosũ. Dixit hoc moy¬

Expanded text:
dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moy
Abbreviated transcription (Latin):
gnum pretiũ uideo. Oxp̃e. uideant
quid emisti. Cõmemorabuntur & c̃uer¬
tentur addnm uniuersi fines t̾rę. In
uno eodẽq psalmo emptorẽ uideo.
ipsas ꝓpħicas audiamꝰ. contͣdicentes
litigatorib hereticis. Ecce possio dñi
mei. Uis lego inpsalmo : Cõmemora¬
buntur & conuertentur ad dñm uni¬
uersi fines t̾rȩ. & ad orabunt nc̾spectu¬
eius uniuersȩ patriȩ gentiũ. Et uicle iur¬
gantẽ. uide ius defendentẽ. Om̃ ipsiꝰ ẽ
regnũ. & ipse dñabit᷑ gentiũ. Ipse qui
emit xp̃s. ñ qui apostat᷑auit donatus.
Adorabt̃. Recte ad orabt̾ om̃s patriȩ gen¬
tium in c̾spectu eiꝰ. Quare recte : Om̃
Illud moỹses. hoc ꝓpħa. Et alia multa
milia quis numerat testimonia de eccła
toto terrarum orbe diffusa:. Quis nu¬
merat : Non sunt tot hereses contra
eccłam: quot st̃ testimonia legis ꝓȩccła.
Quȩ pagina ñ hoc sonat. qͥuersus ñ hoc
loquitur : Om̃a clamant ꝓunitate

Expanded text:
gnum pretium video, Christe; videam gnum pretium video, Christe; videam quid emisti: «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque psalmo emptorem video, ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio Domini mei. Jus lego in psalmo, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines te gentium.» Et vide jurgantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare recte? «QuonIllud Moyses, hoc Prophetae, et alia multa millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ ante milia annoꝵ dictũ ÷ &abuno ere¬
ditum: mͦ iã uidemꝰ impletũ. hac legimꝰ
hac intuemͦ. & turesistis de transuerso
ueniens : Quid dicturꝰ : Noli credere.
Cuie Spui łi. dõ loquenti ad abraham.
Et cui credo : Tibi : Non hoc dico inqͥs
Non hoc dicis. ñ dicis mͥ potiꝰ crede quã
spũi dĩ. & dõ loquenti ad abraham
Quid gͦ mͥ dicis: Iile tradidit. & illetͣ¬
didit᷑. De eugło recitas hoc de apło.
mͥ hoc exeis qͥb credo. Tibi enĩ nonal¬
homo & credit & fit inmultis pꝰ mila
comertiũ emptionis nr̃ȩ xp̃s pende
in ligno. Uide quanto emit ae seuis
qͥd emit. Empturꝰ ÷ aliqͥd. ipsũ aliquid
ñdum scis. Uide. uide quanti. & uideb̾
quid. Sanguinẽ fudit. sangumne suo
emit. sanguine agni ĩmaculati emit.
sanguine unici filii dĩ emit. Quid em¬
ptum ÷ sanguine unici filii dĩ. Ad huc
uide quanti. ꝓpħa dicit longe ante¬
quã fieret. Fodert̃ manꝰ meas & pedeᷤᷤ
meos. dinumerauer̃ om̃a ossa mea. Ma¬

Expanded text:
d ante millia annorum dictum est, et ab uno creditum, modo jam videmus impletum. Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Spiritui Dei? Deo loquenti ad Abraham? Et cui credo? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc, de Apostmihi hoc ex eis quibus credo; tibi enim non crehomo et credit, et fit in multis post multa commercium emptionis nostrae. Christus pendet in ligno; vide quanto emit, et sic videbis quid emit. Empturus est aliquid; ipsum aliquid nondum scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine suo emit, sanguine Agni immaculati emit, sanguine unici Filii Dei emit. Quid emptum est sanguine unici Filii Dei? Adhuc vide quanti. Propheta dixit longe antequam fieret: «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea.» Ma
Abbreviated transcription (Latin):
fide sua. Sidormit fides. merito¬
fluctuas : qͥa xp̃s dormit innaui.
Iħs eñĩ dormiebat in naue & nauis
fluctuabat in aquis. & tẽpestatibus
multis. Fluctuat gͦ cor: quando xp̃s
dormit. Xp̃s semꝑ uigilat. Quid ÷
gͦ xp̃s dormit: fides tua dormit.
Quid adhuc dubitatione uelut tẽ¬
pestate iactaris : Excita xp̃m. ex¬
cita fidẽ tuã. conspice oculis fidei
uitam futurã ꝓpt̾ quam credidisti.
ꝓpt̃ quã signo eius signaris qui pro¬
pterea duxit hanc uitã: ut tibi o¬
stenderet quam sit contẽnenda
quã diligebas. & quamsit speranda
quam non credebas. Sigͦ fidem excita¬
ueris. & oculũ eiꝰ in nouissima mise.
post alt̾um dñi aduentũ. post iudi¬
cium ꝑactũ. post traditum scĩs re¬
gnum cȩloꝵ sullã uitã cogitaueris.
& illiꝰ uitȩ negotiũ ociosum de quo
sepe locuti sumus: km̃i non fluctu¬
abit negotium nostrũ. ociosum
negotium. plenum solius dulcedi¬
nis. nulla int̾ polatũ molestia. nulla

Expanded text:
fide sua: sed dormit fides. Meritofide sua: sed dormit fides. Meritofluctuas, quia Christus dormit in navi. Jesus enim dormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus multis . Fluctuat ergo cor, quando Christus dormit. Christus semper vigilat: quid est ergo, Christus dormit? Fides tua dormit. Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, propter quam signo ejus signaris, qui propterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam sit speranda quam non credebas. Si ergo fidem excitaveris, et oculos ejus in novissima miseripost alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae negotium otiosum, de quo saepe locuti sumus, charissimi; non fluctuabit negotium nostrum, otiosum negotium plenum solius dulcedinis, nulla interpellatum molestia, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
tas ur̃a qͥ affiustis. ipsã euglicã lectionẽ
quȩ nos diutiꝰ tenuit ut psalmi expo¬
sitio differret᷑:. congruã lectã fuisse
eidem psalmo. hoc tc̃ diximus. sed
ostendere ñ ualuimꝰ. qͥa psalmũ distuli¬
mus. hodie itaq demonstranda est
ipsa c̃gruentia. In eugłica illa lectione
territi sumus dedie in nouissimo.
Terror ille: securitatẽ parturit.
Territi enĩ p̾cauemꝰ p̃cauentes securi
erimus. Quomͦ enĩ prepostera securi¬
tas in t̾rores impellit: ita ordinata
sollicitudo securitatẽ parit. Territi
aut̃ sumꝰ. nep̃sentẽ uitã. deficientẽ.
uolaticã. transitoriã sic amemꝰ: qͣsi
alia nulla sit. Si enĩ alia nulla est
amemꝰ hanc. Sialiauita nulla est :
feliciores nob̾ sunt qui ad amphi¬
theatrum hodie uigilart. Quid
enĩ ait apł : Si in hac uita tantũ
inxp̃o sꝑantes sumus : miserabilioreᷤ
sũmus om̃ib hominib Est gͦ alia
uita. Interroget quisq xpm in

Expanded text:
tas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam lectionem, tas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalmi expositio differretur, congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, sed ostendere non valuimus, quia Psalmum distulimus. Hodie itaque demonstranda est et ipsa congruentia. In evangelica illa lectione territi sumus de die novissimo. Terror ille securitatem parturit; territi enim praecavemus, praecaventes securi erimus. Quomodo enim praepostera securitas in terrores impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit. Territi autem sumus, ne praesentem vitam deficientem, volaticam, transitoriam, sic amemus, quasi alia nulla sit: si enim alia nulla est, amemus hanc. Si alia vita nulla est, feliciores nobis sunt qui ad amphitheatrum hodie vigilarunt. Quid enim ait Apostolus? «Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Est ergo alia vita. Interroget quisque Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
abscedo: Hoc est qđ paulo ante dixi
Patere te curari. ita sanandus ee.
dicum monere audet etiam hominẽ
Consilium ne audebit eger dare me-¬
dico. ubi homo ȩgrotat. & ds̃ curat :
Magnũ pietatis & sanitatis ÷ initiũ.
ante quam scias. quare qͥd dictũ sit:
credere ita dici debuisse. ut dictũ ÷.
Hȩc eñi pietas faciet te capacẽ. ut
quęras qđ dictũ ÷ & cũ quȩsieris in¬
uenias. & cũ inueneris gaudeas. Asñt
ctus p̾cũ ur̃arũ. & si non ꝓpt̾ nos certe
ꝓpter uos donare dign̾et᷑ qđ hic
absconditũ latet. Modo g putate
nos. qm̃ cuiꝰdã spectaculi & editionis
diuinȩ diẽ ꝓmisimꝰ. ꝓnuntiatis istis
uersib & nondũ expositis. in uoluta ᷤᷤ
quasdã editoris nr̃i sarcinas ꝓtulisse.
Utiq ad huc inuolutȩ ꝓferuntur:
ut euolutȩ expectentur. Uos autem
ñ tantũ intueri: sed & uestiri paramini.
Dixeramꝰ aut̃ die dñico simeminit cari¬

Expanded text:
abscedo? Hoc est quod paulo ante dixi: abscedo? Hoc est quod paulo ante dixi: Patere te curari; ita sanandus es. dicum monere audet, etiam hominem. Consiliumne audebit dare aeger medico? Ubi homo aegrotat, et Deus curat, magnum pietatis et sanitatis initium est, antequam scias quare quid dictum sit, credere ita dici debuisse ut dictum est. Haec enim pietas facie te capacem ut quaeras quod dictum est, et cum quaesieris invenias, et cum inveneris gaudeas. Adsit ctus precum vestrarum; et si non propter nos, certe propter vos donare dignetur quod hic absconditum latet. Modo ergo putate nos, quoniam cujusdam spectaculi et editionis divinae diem promisimus, pronuntiatis his versibus et nondum expositis, involutas quasdam Editoris nostri sarcinas protulisse. Utique ad hoc involutae proferuntur, ut evolutae exspectentur: vos autem non tantum intueri, sed et vestiri paramini. 3. Dixeramus autem die dominico, si meminit Chari