comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. officioꝵ atq stationũ ordinator exticit solertissimꝰ.
intellexit eo sensu quẽ illi sp̃c sc̃s aꝑuit. dignam ac reueren¬
dam memoriam salutifere passionis xp̃i expetere. ut illi ab omĩ b
scĩs & electis quicũq fuerunt ab initio mundi testimonia red¬
dentur: cui quasi cõmunes ꝑ os p̃sentis eccłe reddentur exequiȩ.
Omium quippe scõꝵ a mundi constitutione una fuit salꝰ & expec¬
tatio. passio redemptoris : & concordib eoꝵ dictis prenunciata ges¬
lisq p̾figurata est. ac uelut uni subiecta soli. diusis licet ex locis
eandẽ ymaginem multa reddunt specłaria: sic patres scĩ diuersis
temporib ac meritis uenientes p̃currentes saluatorẽ. unã eandẽq
uariis eius p̃figurauer̃t passionẽ. Cum gͦ iam dictus annoꝵ &¬
dinator officioꝵ. cõmemorata iam xp̃i natiuitate. apparitione.

Expanded text:
diximus officiorum atque stationum ordinator exstitit solertissimus, diximus officiorum atque stationum ordinator exstitit solertissimus, intellexit eo sensu quem illi Spiritus sanctus aperuit, dignam ad reverendam memoriam salutiferae passionis Christi expetere, ut illi ab omnibus sanctis et electis, quicunque fuerunt ab initio mundi, testimonia redderentur, cui quasi communes per os praesentis Ecclesiae redderentur exsequiae. Omnium quippe sanctorum a mundi constitutione una fuit salus et exspectatio, passio Redemptoris, et concordibus eorum dictis praenuntiata, gestisque praefigurata est, ac velut uni subjecta soli, diversis licet ex locis eamdem imaginem multa reddunt specularia; sic plures sancti diversis temporibus ac meritis venientes, praecurrentes Salvatorem, unam eamdemquris ejus praefiguraverunt passionem. Cum ergo jam dictus ordinator officiorum, commemorata jam Christi nativitate, apparitione,
Abbreviated transcription (Latin):
est. & quinquagesimã quȩ qͥnta ẽ. quia idem cõmemoratur officiis
qd̾ significatum ẽ illa septuagenaria captiuitate popłi dĩ: qua
realiter sedit & fleuit suꝑ flumina babylonis. Qͥd autẽ illud est
Septenaria distinctio etatum mundi. quarũ pͥma est ab adam usq
ad noe. scda a noe usq ad abraham. uł scđm quosdam usq ad mo¬
ysen. tercia a moyse usq ad d̃d. quarta a dd̃ usq ad transmigra¬
tionẽ babylonis. quinta a transmigratione babylonis usq ad ad¬
uentũ xp̃i. sexta ab aduentu xͥ usq ad finẽ scłi: septuna ia etas
mundi. requies ẽ illa ad quã cottidie transeunt electoꝵ anime
& requiescunt int̾ ubera letantis matris sue suꝑne iherłm. Qͥa
ta annos babylonie captiuitatis significatũ est. dnĩca hȩc pri¬
na de septem recte septuagesima dr̃: qd̾ quã ratum sit. poste¬
rius ex ipsarũ dnĩcarum lucebit officiis. clarius. N inͨ qua ra¬
tione ante passionem dnĩ ordiuate sint dicendũ est.¬

Expanded text:
est, et quinquagesimam, quae quinta est, quia idem commemoratur officiis, quod significatum est illa septuagenaria captivitate populi Dei, qua realiter sedit et flevit super flumina Babylonis . Quid autem illud est? Septenaria distinctio aetatum mundi, quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, vel secundum quosdam, usque ad Moysen, tertia a Moyse usque ad David, quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis, quinta a transmigratione Babylonis usque ad adventum Domini, sexta ab adventu Christi usque ad finem saeculi, septima jam aetas mundi requies est illa, ad quam quotidie transeunt electorum animae, et requiescunt inter ubera laetantis matris suae supernae Jerusaleta Babylonicae captivitatis annos significatum est, Dominica haec prima de septem, recte septuagesima dicitur, quod quam ratum sit, posterius ex ipsarum Dominicarum officiis clarius lucebit. Nunc qua ratione ante passionem Domini ordinatae sint, dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
armatus de atrio suo quod roma fuerat eiectus ẽ. dicit eñĩ pra¬
adulter iuppiter strupro sororis oblite. romã relinqde liberã. Riec
carnis onere. & uelut post bella uctrices. depoltine hrtũ dinen
nerati resurrectionẽ in qua binas stolas scił cam anuo adr qna corpo¬
rei am moitatem giam recipient pstolantui:. Ilie aute aerbd: dae¬
primit materne consolationis delicias. Illic inquã pater antiquus d̾s
nouusq sponsus dĩ filius. reduces filios consolatur. quẽ admodũ ꝑ ꝑ
genua consolabuntur: & queadiodũ mater consolatur filios suos
ita consolabor uos. & in ihrłm consolabimini. In hac gͦ dnĩca quȩ ut
dictum ẽ illius sabbati signũ est. totũ officium eiudem requiei. eiꝰdẽ
consolationis p̃conium est. quo cõmoneantur nc̃ peregrinantes illius
tante tamq libere matris filii. p̃sent̾ẽ tristiciam spe consolationis fu¬
turȩ suꝑgredi: ut sint iuxta apłm spe gaudentes in tribulatione pa¬

Expanded text:
armatus de atrio suo, quod Roma fuit, ejectus est? Dicit enim Pruadulter Juppiter, Stupro sororis oblite, Romam relinque liberam Ibid.,carnis onere, et velut post bella victores, depositis armis feriatine munerati resurrectionem, in qua binas stolas , scilicet tam animarum quam corporum immortalem gloriam recipient, praestolantur. Illic autem Jerusaprimit maternae consolationis delicias. Illic, inquam, pater antiquus Deus, novusque sponsus, Dei Filius, reduces filios consolatur, quemadmodum per pgenua consolabuntur, quemadmodum mater consolatur filios suos, ita consolabor vos, et in Jerusalem consolabimini . » In hac ergo Dominica, quae, ut dictum est, illius Sabbati signum est, totum officium ejusdem requiei, ejusdem consolationis praeconium est, quo commoneantur nunc peregrinantes illius tantae tamque liberae matris filii, praesentem tristitiam spe consolationis futurae supergredi, ut sint, juxta Apostolum, « spe gaudentes, in tribulatione pa
Abbreviated transcription (Latin):
uarrationẽ qd̾ egressus in uirtute sp̾e in galileã publice p̃¬
dicans ñ statĩ discpłos elegit. s ita docebat in synagogauidȩ¬
oꝵ & magnificabat᷑ ab om̃ib. & om̃s illi testimoniu̾ dabant.
& mirabant᷑ in u̾bis gr̃e quȩ ꝓcedebant de ore ipsiꝰ. E ante ꝑsequution
passus ẽ ita ut ad p̃cipiciũ duceret᷑: fugiensq de ciuitate in
eiuitatẽ. docebat ꝑ synagogas sabb̃is. Ante & socrũ symonis
quȩ teuebat᷑ magnis febrib curauit. & alia nonnulla fecit:
ꝓpt̃ quȩ dixerant ei conciues sui uenienti narareth uͥ nucͥtꝰ
fuerat. Quanta audiuimꝰ facta in capharnaũ: fac & hic in pa¬
tria tua. Trib gͥ miracłis ornatũ scm̃ diẽ epyphanie colimꝰ.
am ut cantauimꝰ. hodie stella magos dux̃ ad p̃sepia: hac die
xp̃c a iohe baptitatꝰ ẽ. hac die ad nuptias uinũ ex aqͣ factũ¬

Expanded text:
narrationem, quod egressus in virtute Spiritus in Galilaeam publice praedicans, non statim discipulos elegit, sed ita docebat in synagogis Judaeorum, et magnificabatur ab omnibus, « et omnes testimonium illi dabant, et mirabantur in verbis passus est, ita ut ad praecipitium duceretur, fugiensque de civitate in civitatem docebat per synagogas sabbatis . Ante et socrum Simonis, quae tenebatur magnis febribus, curavit, et alia nonnulla fecit, propter quae dixerant ei concives sui venienti Nazareth, ubi nutritus fuerat: « Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua . » Tribus igitur miraculis ornatum sanctum diem Epiphaniae colimus. Nam, ut cantavimus: Hodie stella magos duxit ad praesepia, hac die Christus a Joanne baptizatus est, hac die ad nuptias vinum ex aqua factu
Abbreviated transcription (Latin):
De tercia iam dicte festiuitatis causa. scił de eo quod dñs ui¬
nũ fecit ex aqua. quęri solet: qualit̾ eodẽ die qͦ dñs bapti¬
zatus ẽ. factũ ẽẽ conueniat. Bñs namq qua die baptiratꝰ est.
neq discipłos elegit. neq miracła fecit. s statim ductꝰ ẽ in de¬
sertũ a spũut tẽptaret᷑ a diabolo: ubi & xl. dierũ celebrauit ie
iuniũ: atq inde reuersꝰ tũ demũ discipłos elegit. qͦs & doctͥnis
instrueret. & miracłis confirmaret. Nũqͥd gͦ annũ etatis sue¬
tricesimũ cuiꝰ ininitio baptizatꝰ ẽ. totũ sine discipłis exegit:¬
& ita redeunte anno eade die illud admirabile signũ pͥmum
coram discipłis fecit: Ita sane credendũ ẽ: qm̃ tria hec que su¬
ꝑius dicta st̃ una die celebrata ẽẽ: sedm scẽ ȩcclȩ auctoritatẽ¬

Expanded text:
De tertia jam dictae festivitatis causa, scilicet de eo quod Dominus viDe tertia jam dictae festivitatis causa, scilicet de eo quod Dominus vinum fecit de aqua, quaeri solet, qualiter eodem die, qua Dominus baptizatus est, factum esse conveniat. Dominus namque qua die baptizatus est, neque discipulos elegit, neque miracula fecit, sed statim ductus est in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo, ubi et quadraginta diejunium, atque inde reversus, tum demum discipulos elegit, quos et doctrinis instrueret, et miraculis confirmaret . Nunquid annum suae aetatis trigesimum, cujus in initio baptizatus est. totum sine discipulis exegit, et ita redeunte anno eadem die illud admirabile signum primum coram discipulis fecit? Ita sa ne credendum est, quomodo tria haec, quae superius dicta sunt, una die celebrata esse secundum sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
in illis assũpte sc̃. Assũpsit enĩ illos pax nr̃a que fecit ut᷑q
unũ. dm̃ & hoĩem in se unũ xp̃m: udeos atq gentiles unũ
collicieins popłm. De hoc gͦ digne totũ misse compositũ ẽ of¬
ficiũ: in quo scã eccła de gentib electa. ꝓ suȩ uocationis mni¬
tio gratiosũ d̾o ꝓ sua salute laudis offert p̃coniũ. Tota uͦ
regẽ. thure dm̃. mirra confiteri mortalẽ: Nil tale paries ille de
ꝓximo contulit: qͥ de udeis ueniens. in pastoribus. angula¬
ri lapidi pͥmꝰ sese conunxit. Nec mirũ. Illos enĩ scił iudeos pas¬
tores. angłicũ instruxit magisteriũ: hos aut̃ uideł gentiles no¬
uã stellã suscipientes. solũ diuini sp̃e inuisibilit̾ ꝑdocuit ora¬
cłm. Bene gͦ regũ munera scẽ eccłe fidẽ integerrimã testantia.
totũ huiꝰ diei officiũ ꝓpħicis testimoniis e laudib ꝑsonat. uen̾at᷑. honorat.

Expanded text:
in illis assumptae sunt. Assumpsit enim illos pax nostra, quae fecit utraque in illis assumptae sunt. Assumpsit enim illos pax nostra, quae fecit utraque unum Deum et hominem in se unum Christum, Judaeos atque gentiles in unum conjungens populum . De hoc ergo digne totum missae compositum est officium, in quo sancta Ecclesia de gentibus electa, pro suae vocationis initio gratiosum Deo pro sua salute laudis offert praeconium. Tota vero regem, thure Deum, myrrha confiteri mortalem? Nihil tale paries ille de proximo contulit, qui de Judaeis veniens, in pastoribus angulari lapidi primus sese conjunxit. Nec mirum, illos enim scilicet Judaeos pastores angelicum instruxit magisterium . Hos autem, videlicet gentiles, novam stellam suscipientes, solum divini Spiritus invisibiliter perdocuit oraculum . Bene ergo regum munera sanctae Ecclesiae fidem integerrimam testantia, totum hujus diei officium propheticis testimoniis et laudibus personat, veneratur, honorat.
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb d̾r. qͥ non ex sanguinib. neq ex uoluntate. carnis. neq
digens peccati. nec querens remilium renascendi. sic uoluit re
qͥ factus erat ex muliere sic̃ apłs ait. fieret subꝰ lege quã ñ ue¬
nerat soluere s adimplere. & adimplendo finire: sic̃ heatꝰ
denti. Baptismi aut̃ sui in se condidit sacram̃tũ: qr in oĩb
pͥmatũ tenens. se docuit ẽẽ pͥncipium. & tẽ regenationis po¬
tentiam sanxit. quando de latere eiꝰ ꝓfluxert̃ sanguis redẽp¬
tionis & aqua baptismatis. Non gͦ in trib causis illud emi¬
net qd̾ dñs a ioħe baptizatꝰ ẽ: qr non tẽ s quando de latere
eiꝰ sanguis & aqua ꝓfluxer̃t. baptisii sui nob̾ condidit sacͤ¬
m̃tũ. Eminet aut̃ e p̃cipuum ẽ illud: qd̃ a magis utiq gen¬
tilib adoratus ẽ: & illuminataꝵ cordib gentiũ. magnã spũ¬
aliũ p̃stat materiã gaudioꝵ. Gentiũ namq pͥmitie. iã tc̃

Expanded text:
 neque ex voluntate viri, sed digens peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit bapqui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret sub lege , quam non venerat solvere, sed adimplere , et adimplendo finire, et sicut bedenti. . » Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium , et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ejus fluxerunt sanguis redemptionis et aqua baptismatis . » Non ergo in tribus causis illud eminet, quod Dominus a Joanne baptizatus est, quia non tunc, sed quando de latere ejus sanguis et aqua profluxerunt, baptisillud, quod a magis utique gentilibus adoratus est, et illuminatarum cordibus gentium magnam spiritualium praestat materiam gaudiorum. Gentium namque primitiae jam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quando misso foras principe mundi. audiuit mundus uerba dei.
& loquutus ẽ laudem d̾i. Sic direpta st̃ uasa forti armato illi. sci¬
licet diabolo que transtulerat de honore paradysi: uelut supradic¬
tus ille nabuchodonosor filios isrł &e uasa templi dni ad contumeli¬
delicet a popło iudaico. nẽ iterum reuersus ẽ in eum. assũptis secũ
septem aliis spiritib nequiorib se: qr nẽ deteriꝰ delinqunt iudei¬
xp̃m in synagogis suis maledicentes. quã olim in egypto diis alieniᷤ
seruientes. In huius gͦ dñice officio. dicit ad introitum gratulabund̾
hic mutus qui eiecto demonio loquitur: ocłi mei semꝑ ad dñm. Lau
samq reddit quã audiuit a sc̃ĩs p̃dicatorib qui fuerat surdus.: quia
ipse inquit euellet de laqueo pedes meos ẜ seqͥtur facundia muti:
euiꝰ sapientia os aꝑuit. Respice in me &e miserere mei. Causãq red¬

Expanded text:
quando foras misso principe mundi, audivit mundus verba Dei, quando foras misso principe mundi, audivit mundus verba Dei, et locutus est laudem Dei. Sic direpta sunt vasa forti armato illi, scilicet diabolo, quae transtulerat de honore paradisi , velut supradictus Nabuchodonosor filios Israel, et vasa templi Domini ad contumelie , videlicet a populo Judaico, nunc iterum reversus est in eum, assumptis secum septem aliis spiritibus nequioribus se, quia nunc deterius delinquunt Judaei, in synagogis suis maledicentes Christum, quam olim in Aegypto diis alienis servientes. In hujus ergo Dominicae officio dicit ad Introitum gloriabundus hic mutus, qui ejecto daemonio loquitur: « Oculi mei semper ad Dominum , » causamque reddit, quam audivit a sanctis praedicatoribus qui fuerat surdus, « quia ipse, inquit, evellet de laqueo pedes meos , » prosequitur facundia muti, cujus os sapientia aperuit, « respice in me, et miserere mei, » causamque
Abbreviated transcription (Latin):
ins ciami mieam. e cet̾a. a in offerende u̾su. miserere mei scđm
eloquium tuum. itemq in cõmunione. incellige clamoiem meum:
bet peccatrice anima. uideł sua filia post dñm clamantis iugiter. Que
ideo competent̃ de ieiunii die mutuata st̃: quia mali desiderii passiones
que ꝑ elemnosinã chanee filiam. itemq ꝑ captiuitatorẽ popłi dei. nabu¬
qua uasa templi dnĩ sustulit rex babylonis. tẏpũ ut dictũ est ge¬
rens diaboli. sequent̃ hac dnica quȩ sextam etatem mundi significat.
hoc eugłm ponitur. quo fortis armatus custodiens atrium suũ forti¬
ore suꝑueniente. uasa sua uel arma in quib confidebat amittere
narratur: &e ĩmundus sp̃c qui exierat ab homine querens requiem
& non inueniens. dicit. Reuertar ad domũ meam priorem unde exi¬
nationis mysterium. & pugnans in digito dĩ. mutũ eiecit demoni¬
um. & loquutus est mutus : qui itxta alium eugłistam erat & surdꝰ.
Tunc etenim eiecto demonio audiuit surdus & loquutus ẽ mutus.

Expanded text:
ferendae versu: Miserere mei secundum eloquium . Itemque in communione: Intellige clamorem meum . bet peccatrice anima, videlicet sua anima, post Dominum clamantis jugiter. Quae ideo competenter de jejunii die mutuata sunt, quia mali desiderii passiones, quae per daemoniosam Chananaea filiam, itemque per captivatorem populi Dei Nabuqua vasa templi Domini sustulit rex Babylonis, typum, ut dictum est, gerens diaboli, sequenti hac Dominica, quae sextam mundi aetatem significat, hoc Evangelium ponitur, quo fortis armatus custodiens atrium suum, fortiore superveniente, vasa vel arma, in quibus confidebat, amittere narratur, et immundus spiritus, qui exierat ab homine, quaerens requiem, et non inveniens dicit: « Revertar in domunationis mysterium, et pugnans digito Dei, mutum ejecit daemonium, et locutus est mutus, qui juxta alium evangelistam erat et surdus. Tunc etenim ejecto daemonio audivit surdus, et locutus est mutus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. cũ legit᷑ uel qͥcqͥd scm̃ xͥ continet euigłm. pene oĩb eccłiis hec ue¬
tus consuetudo ẽ: ut diaconꝰ tamꝗͣ. ab austro ueniens ad aquilonẽ
tiam dõ in odorẽ suauitatis. Pulchre gͦ diaconꝰ tantã salutem
recitaturꝰ. ad aqͥlonẽ conu̾tit᷑: uit ꝑ hoc indicet qd quando ħ sa¬
lutare᷑ missũ ẽ gentib. fortis contra diabolũ legatio directa ẽ.¬

Expanded text:
sti continet Evangelium, pene omnibus Ecclesiis haec vetus consuetudo est, ut diaconus tanquam ab austro veniens, ad aquilonem tiam Deo in odorem suavitatis . » Pulchre ergo diaconus, tantam salutem recitaturus, ad aquilonem convertitur ut per hoc indicet quod quando hoc salutare Dei missum est gentibus , fortis contra diabolum legatio directa es
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ głam eiꝰ. głam qͤsi unigeniti a patre: plenũ gr̃ȩ & ueri¬
tatis. Nã gła hec ẽ incarnati u̾bi. qd spolia detrax̃: & festinant̃
infernũ p̾datꝰ ẽ. Igit᷑ ñ tantũ uagitꝰ infantis ⁊ p̃sepe absconditũ
tiũ in sole posuit tab̾nacłm suũ: totũ annũ dni acceptabilẽ
p̃dicantiũ. totã salutẽ annunciantiũ quã feẽ u̾bũ caro fac¬
tũ. Unde cũ ꝓ excellentia tante diei. tũ &e ideo qr beatꝰ petrus
apłs hoc salutare dĩ nr̃i pͥmꝰ uidit pͥmꝰq confessus ẽ reuelante
sͥ patre qͥ ẽ in celis &e romane arci nunciũ hoc bonũ intulit pͥ

Expanded text:
 gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate . » Nam gloria haec est incarnati Verbi, quod spolia detraxit, et festinanter infernum depraedatus est. Igitur non tantum vagitus infantis et praesepe absconditum acceptabilem praedicantium, totam salutem annuntiantium, quam fecit Verbum caro factum. Unde cum pro excellentia tantae diei, tum et ideo, quia beatus Petrus apostolus hoc salutare Dei nostri primus vidit, primusque confessus est, revelante sibi Patre qui in coelis est , et Romanae arci nuntiu
Abbreviated transcription (Latin):
pła paulus foctioris iam dicti miles. & adiutor egregius. ut sacro baptis¬
mate a priscis emundata scedib. non iam rursus inquinentur cũ dicit
fornicatio autẽ & om̃is immundicia nec nominetur in uob. & cetera.
Gr̃. exurge dñe non p̃ualeat homo: clamor ẽ om̃ĩs uasis electi aduersus
eundem fortem diatũ custodientẽ atrium suum &e in pace possiden¬
tem ante fortioris aduentũ. Tractus qͦ ad te leuaui ocłos meos. facun¬
da uox ẽ muti iam sepe dicti salutem suam et̾nam eloquentissima p¬
cr dleposcentis: eandemq precem decenti similitudine pornanitas. In
offerenda predicat idem mutus iam eloquens iusticias dñi rectas qd
ciecto d se demonio rursus ad eundem hominẽ a quo dudũ exierat
scił ad popłm iudaicũ ꝑmissus sit reuerti: qr uideł hoc in uerita¬
de iudicui diuini factum sit. iudicia inquiens dñi uera: ꝑ sui sͦ oris
aꝑtione gras agens. & erunt inquit ut complaceant eloquia oris me

Expanded text:
pistola Paulus, fortioris jam dicti miles et adjutor egregius, ut sacro baptismate a priscis emundata sordibus, non jam rursus inquinentur, cum dicit: « Fornicatio autem et omnis immunditia nec nominetur in vobis , » etc.ge, Domine , non praevaleat homo, clamor est omnis vasis electi adversus eumdem fortem armatum, custodientem atrium suum, et in pace sua possidentem ante fortioris adventum. Tractus quoque: Ad te levavi oculos meos , facunda vox est muti saepe jam dicti, salutem suam aeternam eloquentissima prece deposcentis, eamdemque precem decenti similitudine perornantis. In offerenda praedicat idem mutus, jam eloquens justitias Domini rectas, quod ejecto a se daemonio, rursus ad illum hominem, a quo dudum exierat, scilicet ad populum Judaicum, permissus sit reverti, quia videlicet hoc in veritate judicii Dei sit factum: « Judicia, inquiens, Domini vera , « pro sapertione gratias agens: « Et erunt ut complaceant, inquit, eloquia oris mei
Abbreviated transcription (Latin):
creaturã: quã gen̾ationẽ eius qͥs enarrabit: quã obrẽ ñ pot̃
fieri ut iuxta tenorẽ supͣdicti ordinis quȩ in eantu laudat᷑ uł
& ostend̾ nob̃. Pastores animaꝵ quaꝵ illa uox ẽ. nos aut̃ popłs
eiꝰ & oues pascue eiꝰ. Pastores inquã scĩ qui uigilantes &e custodi¬
entes uigilias noctis. id÷ uitȩ p̃sentis. supͣ gregẽ dñicũ legendo
& canendo erudiunt animas eoꝵ. refert̃ eidẽ gregi suo qͥd ui¬
dint in bethleem. id: in domo panis. uideł eiꝰ pͥanis qͥ de celo deᷤᷤ¬
cendit. & congratulantes dicunt. Lux fulgebit hodie suꝑ nõ: icet᷑.

Expanded text:
erationem ejus quis enarrabit? . Quamobrem non potest fieri, ut juxta tenorem supradicti ordinis, quae in cantu laudatur vel tc. 38 Pastores animarum, quarum illa vox est: « Nos autem populus ejus et oves pascuae ejus ; » pastores, inquam, sancti, qui vigilantes et custodientes vigilias noctis, id est vitae praesentis, supra gregem Dominicum, legendo et canendo erudiunt animas eorum: referunt eidem gregi suo, quod viderint in Bethleem, id est in domo panis, videlicet ejus qui de coelo descendit . Et gratulantes dicunt: « Lux fulgebit hodie super nos, » etc.
Abbreviated transcription (Latin):
nudis pedib opus ẽẽt incedere. Nunc autẽ maxima pars nr̃m. neq
sponte meminit qualem ornatum capitis .i. cordis sui dm̃ offendendo
ꝑdid̾it : neq facile possunt corda lapidea scindi. nͥ extrinsecus adiuuem
adhibitis instrum̃tis. Igitur ut nr̃a nob̃ calamitas ad memoriam re¬
uocetur. & meminerimus qr puluis sumꝰ. qd̾ oblitus fuerat pat̃ nr̃
adam. quando abiecit dm̃ coronam suam. & exinde sensit nuditatẽ
pedes nudamꝰ: hoc habitu confitentes. qr non dii neq de celo sumꝰ.
s homines sumꝰ: & de t̾ra principium habuimꝰ: & qi ꝑ peccatũ gła
nrã spoliati. & inter hostes nudi constituti. ornatu gr̃e di indigemꝰ¬

Expanded text:
nudis pedibus opus esset ambulare. Nunc autem maxima pars nostrum neque sponte meminit, qualem ornatum capitis, id est cordis sui, Deum offendendo, perdiderit, neque facile possunt corda lapidea scindi, nisi extrinsecus adhibitis adjuvemur instrumentis. Igitur, ut nostra nobis calamitas ad memoriam revocetur, et meminerimus, quia pulvis sumus quod oblitus fuerat pater noster Adam, quando projecit Deum coronam suam et exinde sensit nuditatem pedes nudamus: hoc habitu confitentes, quia non dii, neque de coelo sumus, sed homines sumus, et de terra principium habuimus; et quia per peccatum gloria nostra spoliati et inter hostes nudi constituti, ornatu gratiae Dei indigem
Abbreviated transcription (Latin):
debet oleaster adu̾sus ramos bone oliue qd̾ ꝓpt̾ incredulitatẽ
fracti st̃ & cecidunt: ipse aut̃ cont᷑ naturã insertus ẽ & fide stat.
patre. maior fr̃ ingredi recusat iratꝰ: s int̾ conuiuia roget pa¬
trẽ suũ ut exeat. & blandis delinitũ monitis introducat. Hoc
ita ẽẽ. ex cõmunione p̃sentis officii satis elucet. Tolle in qͥt pu¬
puer ille scił incarnatꝰ ds. reliqͥt domũ suã. & dimisit here¬
ditatẽ suã. qr sic̃ scriptũ ẽ. ascendens suꝑ nubẽ candidã in¬
gressus ẽ egyptũ : abiit ad gentes quȩ antiqͥ pharaonis. id:
diaboli. fuerant regnũ. Tẽ aut̃ defunctis his qui quȩrebant
animã eiꝰ. id sopita moderne inuidiȩ flãma. qͣ sc̃oꝵ eiꝰ aĩas
quesiert̃ ⁊ sanguinẽ fudunt: in t̾rã suã. id÷ in sue gentiꝰ no

Expanded text:
mos bonae olivae, quod propter incredulitatem fracti sunt et ceciderunt. Ipse autem contra naturam insertus est et fide stat . patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse vel ex communione praesentis officii satis elucet. « Tolle, inquit, puimisit haereditatem suam , quia sicut scriptum est: Ascendens super nubem candidam, ingressus est Aegyptum, abiit ad gentes quae antiqui Pharaonis, id est diaboli, fuerant regnum . Tunc autem defunctis his, qui quaerebant animam ejus, id est sopita modernae invidiae flamma, qua sanctorum ejus animas quaesierunt et sanguinem fuderunt in terram suam, id est in suae genti
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ bethleem domꝰ eiꝰ: quã decent scã in longitudinẽ dierũ. E qr i¬
paries ex hebreis ẽ. quoꝵ pͥmitie supͣdicti pastores fuert̃: cõmu¬
nio bene congruit. Exulta satis filia syon. Proprie namq ecc
ad scãm mariã debuit celebrari. s causa int̾currit ut ad sc̃am
anastasiã ageret᷑. uideł passio eiꝰ: quȩ romanoꝵ nobilisima ma¬
tronaꝵ. sub diocletiano imꝑatore post longũ laborẽ castitati
e ministeriũ scõꝵ. post diutinos carceris squalores. tandẽ per
manꝰ e pedes  ad palos ligata. & circũposito igne cremata:

Expanded text:
dem Bethleem domus ejus, quam decent sancta in longitudine dierudem Bethleem domus ejus, quam decent sancta in longitudine dieruparies ex Hebraeis est , quorum primitiae supradicti pastores fuerunt , communio bene congruit: Exsulta, filia Sion . Proprie namque Eccd sanctam Anastasiam ageretur, videlicet passio ejus, quae Romanorum nobilissima matronarum, sub Diocletiano imperatore post longum laborem castitatis, et ministerium sanctorum, post diutinos carceris squalores, tandem per manus et pedes extensa, et ad palos ligata, et circumposito igne cremata,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regnauit suꝑ nos : illũ radutꝰ decorẽ de qͦ alibi dictũ ẽ. Egre¬
dimini filie syon & uidete rege salomonẽ: in diademate qͦ corona¬
uit eũ mat̾ sua. Ipsa namq humanitas qͣ ꝓpt̃ nimiã caritatẽ
suã qua dilexit nos. induit diuinitas. oenatus illi ẽ: oenatꝰ mise¬
rationis. diadema pietatis: corona głȩ. decor gr̃ẽ: pulcͥtudo carita¬
tis. Que deinde sequunt᷑. cuncta ad eundẽ spectant sensũ. Que lect.¬
cherubin ut sup̃ dictũ ẽ claris ⁊ aꝑtis uultib. idz sensib. in illud
respiciunt in eugłio qd̃ ẽ incarnatus ds ꝓpiciatorium. Ipse in
gͣdali benedicit᷑. in ałł decorẽ indutꝰ de quo dictũ ẽ p̃dicatur. In
offerenda orbẽ t̾re firmasse laudat᷑. eundẽ qͥ in eugł̃io ꝑ bechle¬
uit qd̾ ipse homo natus ẽ in ea. qͥ fundauit eã altissimꝰ. & ex t̃ẽ
parata ẽ sedes eiꝰ: ex qͦ in illa homo natꝰ est qͥ a scło ds ẽ. Ipsa ẽ ẽa¬

Expanded text:
libi dictum est: « Egredimini, filiae Sion, et videte regem Salomonem in decore, quo coronavit eum mater sua . » Ipsa namque humanitas, quam propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos , induit divinitas, ornatus est, ornatus miserationis, diadema pietatis, corona gloriae, decor gratiae, pulchritudo charitatis. Quae deinde sequuntur, cuncta, ad eumdem spectant sensum. Duae lectcherubim, ut supra dictum est, claris et apertis vultibus, id est sensibus, in illud respiciunt in Evangelio, quod est incarnatus Deus, propitiatorium . Ipse in graduali benedicitur, in alleluia decorem indutus, de quo dictum est praedicatur, in offerenda orbem terrae firmasse laudatur , eumdem, qui in Evangelio per Bethle eo firmavit, quod ipse homo natus est in ea, qui fundavit eam Altissimus , et extunc parata est sedes ejus , ex quo in illa homo natus est, qui a saeculo Deus est. Ipsa est ea
Abbreviated transcription (Latin):
tres noĩati sint. abraham. dd. & ioseph. noĩati inqͣ int̾ om̃s ad
qͦs repmissio facta ẽ. querendũ sũmoꝑe ẽ. qͦ exgłista intendit
repmissus ẽ. Nam xp̃m que ad abraham reꝓmissio facta ẽ ho¬
minẽ uerũ fore ꝓtestata ẽ: in semine inqͥt tuo benedicent᷑ om̃i
gentes: quȩ aũ ad dd̃ facta ẽ. ñ solũ hominẽ s & regẽ fore sig¬

Expanded text:
d, Joseph; nominati, inquam, inter omnes, ad quos repromissio facta est, quarendum summopere est quo evangelista intendit, repromissus est. Nam Christum, quae ad Abraham repromissio facta est, hominem verum protestata est: « In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph sup̃mo scalȩ gr̃adui. dñs paruulꝰ inniꝰ est:  an ñ illibe¬
natꝰ. solatio eiꝰ cũ puerꝑa matre sustentari dignatꝰ ẽ: ͦꝙ ut
cetera taceam. nonne tẽ uł maxime illi innixus ẽ. qͣndo ne
ab inimicis herode uł ceteris inueniret᷑ qͥ quesituri erant a¬
nimã eiꝰ. in egyptũ ab eode nutͥcio suo deportatꝰ ẽ : iterũq de¬
functo herode in t̾rã iuda relatꝰ ẽ: cũ gͥ nob̃ medio noctis li¬
brũ illũ generationis. xp̃i audimꝰ ñ sõno corpore s suꝑnoꝵ
contẽplatione dormientes. iuxta qd̃ sponsa dic̃ in canticis ego
dormio & cor meũ uigilat. cũ inquã generationẽ illã audimꝰ.
tẽ p̃dictã scalã ñ tam somniamꝰ quã uigilanti animo & certa

Expanded text:
Joseph, supremo scalae 36 gradui Dominus parvulus innixus est. An non illi benatus, solatio ejus cum puerpera matre sustentari dignatus est? Et, ut caetera taceam, nonne tunc vel maxime illi innixus est, quando ne ab inimicis Herode vel caeteris inveniretur, qui quaesituri erant animam ejus, in Aegyptum ab eodem nutritio suo deportatus est, iterumque defuncto Herode in terram Juda relatus est . Cum igitur nos media noctis librum illum generationis Christi audimus, non somno corporeo, sed supernorum contemplatione dormientes, juxta quod sponsa dicit in Canticis: « Ego dormio, et cor meum vigilat ; » cum, inquam, generationem illam audimus, tunc praedictam scalam non tam somniamus, quam vigilanti animo, et certa
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. noib qͦ ad ħ ipsũ congruentib : ãmon enĩ int̃p̃tat᷑ popłs
sic ad interitũ nr̃m congregabant᷑ peccata & uitia nr̃a. nec
mꝰ ea que in officio huiꝰ diei congesta st̃. Quȩ cũ ꝑspexerimꝰ
qͥb ex scripturaꝵ locis cõqͥsita sint. miranda nob̃ significa¬
tio potiꝰ quã exp̃ssio sese offeret ꝓfunde intentioĩs: qua cõ¬
positor officii. nr̃as in meditatione diuina m̃tes occupare
ꝑ huiꝰmodi officiũ intendit. Primũ itaq de intitu dicen¬
dũ. Hodie scietis qr ueniet dñs. ⁊ sałuabit nos. ⁊ mane ui

Expanded text:
congruentibus; Ammon enim interpretatur populus sic ad interitum nostrum congregabantur peccata et vitia nostra, nec mus ea, quae in officio diei hujus congesta sunt. Quae cum 33 perspexerimus, quibus ex Scripturarum locis conquisita sint, miranda nobis significatio potius quam expressio sese offeret profundae intentionis, qua compositor officii nostras in meditatione divina mentes occupare per hujusmodi officium intendit. Primum itaque de introitu dicendum: Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
forte aliqͥs cur eugłista cũ posset ab abrahã uł dc
illa tenere lineam generationis qua carnalẽ beatȩ marie
uirginis patrẽ. & ipsã uirginẽ matrẽ filiũq contingeret ex
ea nascentẽ. cur ita contexere maluit ut ad ioseph descendẽt
recte fieri debuisset: si hoc eugłista intendisset. qͦs uł quales
ꝑ patres carnalẽ dđ uł abrahe generationẽ caroxͥ contap¬
geret. s ñ hoc intendit: quippe cũ ñ inagnũ sit .xͥ eẽ ꝓpin

Expanded text:
forte aliquis cur evangelista, cum possit ab Abraham vel David illam tenere lineam generationis, qua carnalem beatae Virginis patrem, et ipsam Virginem matrem, filiumque contingeret ex ea nascentem, cur ita contexere maluit, ut ad Joseph descenderet, recte fieri debuisset, si hoc evangelista intendisset, quos vel quales per patres carnalem David vel Abrahae generationem caro Christi contingeret. Sed non hoc intend
Abbreviated transcription (Latin):
et uetus nunciat eugłista. Nã ꝑ totũ annũ iuxta rationes causaꝵ
ulł tẽpoꝵ sacre lectiones ꝓbabilit̾ sic̃ in sequentib locis suis lique
illud diine consolationis miracłm. Hodie scietis qr ueniet dñs:
hoc mittit quẽq nr̃m ad hẏstoriã libri paralypͣoͣnon: quando
regnante iosaphat congregati st̃ filii ammo ⁊ mõab cũ habitato¬
rib montis seir. adu̾sus iudã. Conuenitq oĩs iuda in ihrłm. &
in tẽplũ dnĩ: ad dep̃candã faciẽ eiꝰ. E stantib illis corã dõ eũ uxo¬
rib ⁊ paruuł aut lib̃is suis. ⁊ uociferantib ad dñm: exclaina¬
uit hiaziel filiꝰ zacharie filii barrachie leuites de medio multi¬
adu̾tamꝰ ꝑ hanc similitudinẽ quã oportune subuenit nob̃ na¬
tiuitas filii di scdm carnẽ. Non enĩ parua similitudo ẽ. Nã quẽ¬

Expanded text:
ta. Nam per totum annum juxta rationes causarum vel temporum, sacrae lectiones probabiliter sicut in sequentibus locis suis liquebillud divinae consolationis oraculum: « Hodie scietis, quia veniehoc mittit quemquam nostrum ad historiam libri Paralipomenon, quando regnante Josaphat, congregati sunt filii Ammon et Moab, cum habitatoribus montis Seir adversus Judam . Convenitque omnis Juda in Jerusalem et in templum Domini ad deprecandam faciem ejus. Et stantibus illis coram Domino cum uxoribus et parvulis aut liberis, et vociferantibus ad Dominum, exclamavit Hiaziel, filius Zachariae, filii Barachiae, levites de medio multiadvertamus per hanc similitudinem, quam opportune subvenit nobis nativitas Filii D
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ nr̃ãm id÷ gentiũ salutẽ. ꝓ magna benedictiõe ꝓmitten¬
tẽ: ĩmo ꝓmissã adimplentẽ. Nã qd̃ in illo somno iacob audi¬
uit dicentẽ dñm. atq in semine tuo benedicent᷑ õs tͥb t̾rȩ. hoc
implet᷑ in hac beata xͥ generatione. Qd̃ & uere diuinꝰ eugłista
coͣnspiciens. raab meretricẽ & ruch moabitẽ. gen̾ationi huicno
ero raab & babylonis. id latitudinis confusaꝵ gentiũ: raab
enĩ latitudo. babylon uͦ int̃pretat᷑ confusio: ysaia uero dicent
tu eundẽ xp̃m de gentib emictes ad montẽ filiȩ syon. Nã ꝑpe
trã deserti designat᷑ ruch moabitis. que stans firmit̾ in petra
solide fidei. patrios deos popłmq suũ oblita. uenit cũ noemi
iunctaq uiro boor bethleemite genuit obeth auũ regiꝰ dauid
in qͦ facta ẽ & parens saluatoris. Duob gͥ ex popłis iuidaico sci¬
licet atq gentili patres ꝓgeniti. tãquã duob scale laterib

Expanded text:
m, id est gentium salutem pro magna benedictione promittentem, imo promissam adimplentem. Nam quod in illo somno Jacob audivit dicentem Dominum: « Atque in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae , » hoc impletur in hac Christi generatione. Quod et vere divinus evangelista respiciens, Raab meretricem et Ruth Moabitem, generationi huic noero Raab et Babylonis , » id est latitudinis confusarum gentium. Raab enim latitudo, Babylon vero interpretatur confusio. Isaia vero dicente tu eumdem Christum de gentibus emittes ad montem filiae Sion. Nam per petram deserti designatur Ruth Moabitis, quae, stans firmiter in petra solidae fidei, patrios deos populumque suum oblita, venit cum Noemi, juncta viro Booz Bethleemitae genuit Obed avum regis David , in quo facta est et parens Salvatoris. Duobus igitur ex populis, Judaico scilicet et gentili, patres progeniti, tanquam duobus scalae lateribus,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc hystoria tacuerit. Namq si ꝑ regulã cõpoti retro ꝑcur¬
ras: inuenies eiꝰ anni qͦ natus ẽ concurrentes quintas. Quos ad¬
dens regłarib decẽbris septẽ. uł ut cõpendiosiꝰ fiat. regłarib
ianuarii trib tres. inuenies diẽ illũ qͦ decẽbrẽ inchoamꝰ qͥn¬
sublatis uidel . uͭii. ex eo numero qͥ regłarib & concurrentib

Expanded text:
rit. Namque si per regulam computi retro percurras, invenies ejus anni quo natus est, concurrentes quinque. Quos addens regularibus decembris septem vel, ut compendiosius fiat, regularibus Januarii tribus, invenies diem illum, quo decembrem inchoamus, quinsublatis videlicet septem ex eo numero, qui regular
Abbreviated transcription (Latin):
decentissima ueneratione illustrant. Uere apłica sc̃e romane
eccłȩ fides. quȩ in uniꝰ natiuitatis filii d̾i anniu̾saria nocte. ge¬
giliis ita cõmemorari constituit. ut in honorẽ eiꝰ natiuitati
qua ex utero suo. idz ex ꝓpͥȩ secreto substantie ds pat̃ illũ
genuit ante luciferũ. id÷ ante ante anglicã creaturã. & an¬
teꝙͣ qͥcꝗͣ faceret pͥmã missã ordinaret: & in uenerationẽ eiꝰ qͣ ꝑ
tur nob̃ liber generationis iħu xp̃i: quod pulchro satis or dĩne
&e mystica sc̃ę eccłe tͣditũ ẽ institutione. Ecce enĩ uere diuimi
structores ordinis ꝑ huiꝰ seriem lectionis. scalã illã nob̃ rep̃sei
cui summitate sua celos tangenti dñs innixus eidẽ iacob
apparuit. ac semini eiꝰ t̃ram hereditariã reꝓmisit: quando
eiusdẽ ꝓpagatione seminis ibat iussu patris sui ut acciꝑet
uxorẽ de domo & cognatione patͥs ac matͥs. Nam ut de mora¬
litate nẽ taceam. qͥd scđm hoc qd̾ omĩa in figurã continge¬

Expanded text:
eratione illustrant. Vere apostolica sanctae Romanae Ecclesiae fides, quae in unius nativitatis Filii Dei anniversaria nocte, gegiliis ita commemorari constituit, ut in honorem ejus nativitatis, qua ex utero suo, id est ex propriae secreto substantiae, Deus Pater illum genuit ante luciferum , id est ante angelicam naturam, et antequam quidquam faceret, primam missam ordinaret, et in venerationem ejus, qui per tur nobis Liber generationis Jesu Christi , quod pulchro satis ordine et mystica sanctae Ecclesiae traditum est institutione. Ecce enim vere divini structores ordinis, per hujus seriem lectionis, scalam illam nobis repraescui summitate sua coelos tangenti Dominus innixus, eidem Jacob apparuit, et semini ejus terram haereditariam repromisit, quando pro ejusdem propagatione seminis ibat jussu Patris sui, ut acciperet uxorem de domo et cognatione patris et matris. Nam, ut de mortalitate nunc taceam, quo secundum hoc, quod omnia in figura continge
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾et᷑: & sue fraudiᷤᷤ effectu pot̾itꝰ. tũ demũ ꝑ hominẽ ad iudici¬
um tͤheret᷑. & sedens in suꝑbie pͥncipatu egypti rex. id÷ tene
deinde nob ad manducandũ hoc manna ꝑ baptumũ cone̾ren¬
tib. ipse insectator fluctib eisdẽ. enecaret᷑: nob̃q hoc manna
u̾bi incarnati refectis atq confortatis. t̾rãq eiꝰ id celestẽ pa¬
turũ ẽ. quando mirabili e pulcherrima ordinatione hic
ds & hõ puniet. & qđ in dm̃ & qd̾ in hominẽ actũ ÷: id÷ & suꝑ¬

Expanded text:
permitteretur, et suae fraudis effectu potitus tum demum per hominem ad judicipermitteretur, et suae fraudis effectu potitus tum demum per hominem ad judicium traheretur. Et sedens in superbiae principatu Aegypti rex, id est tedeinde nobis ad manducandum hoc manna per baptisma concurrentibus, ipse insectator fluctibus ejusdem enecaretur, nobisque hoc in manna Verbi incarnati refectis atque confortatis, terramque ejus, id est turum est, quando mirabili et pulcherrima ordinatione hic Deus et homo puniet, et quod in Deum, et quod in hominem actum est, id es
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ ꝑpendas: ꝓmptũ ÷. ꝑspicus qͦ ꝓbaretestimoniis. qd̾ ad
erudiendã creaturã ñ solũ humanã. s ⁊ angłicã. hec uel illa
fieri oportuerit. Nã de manna cũ dixisset moyses qđ̵ supͣ po¬
sitũ ẽ. paulo post adiecit. utiq hoĩb loquens: qr sic̃ erudit hõ
filiũ suũ. sic dñs d̾s tuus erudiuit te. De sacram̃to aũ uerbi
incarnati. paulꝰ ad effesios scribens. ut innotescat inqͥt pͥnci¬
pib & potestatib in celestib ꝑ eccłam multiformis sapientia
git᷑ quẽadmodũ in specło paret subiecte similitudinis dei.¬
clarissimꝰ. ⁊ ab oĩ qd rep̃hensione uł nota stulticie ut gentib ui¬
sũ ẽ. dignũ sit purississmꝰ iusticie sol in dispensatiõe sue incar¬
re uł cassare potuisse aut debuisse asserit᷑ a mundi huiꝰ sapientia
ꝗͣ stultã fecit d̾s. om̃iũ inꝗͣ modoꝵ optimꝰ hic modꝰ ẽ qui d̾o cõplo¬
citꝰ ẽ. ut diabolꝰ ad sue dãpnationis cumulũ hominẽ deciꝑe ꝑ

Expanded text:
perspicuis probare testimoniis, quo ad erudiendam creaturam, non solum humanam, sed et angelicam, haec vel illa fieri oportuit. Nam de manna cum dixisset Moyses quod supra positum est, paulo post adjecit utique hominibus loquens: « Quia sicut crudit homo filium suum, sic Dominus Deus tuus erudivit te . » De sacramento autem Verbi incarnati, Paulus ad Ephesios scribens, « Ut innotescat, inquit, principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientiaitur quemadmodum in speculo patet, subjectae similitudinis clarissimus, et ab omni, quod reprehensione vel nota stultitiae, ut gentibus visum est , dignum sit, purissimus justitiae Sol, in dispensatione suae incariaboli pervertere, vel cassare potuisse, vel debuisse asseritur, a mundi hujus sapientia, quam stultam fecit Deus; omnium, inquam, modorum optimus hic modus est, qui Deo complacitus est, ut diabolus ad suae damnationis cumulum hominem decipere
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. sic due lectiones ex duob testam̃tis. exgłicã lectionẽ qua
ꝓpiciatoriũ nr̃m. id÷ incarnatũ di uerbũ p̃dicat᷑ concordib tes¬
timoniis. ⁊ uno eodẽq sensu respiciunt. Cur aũ ad scãm mari
hoc officio statio celebret᷑. causa euidens ẽ: scił qr de utero eiꝰ¬
hec salus uidȩ & iherłm expectata & suscepta ẽ. qd̾ in dñica idie n¬

Expanded text:
nem, qua propitiatorium nostrum, id est incarnatum Verbum prae dicatur, concordibus testimoniis et uno eodemque sensu respiciunt. Cur autem ad sanctam Mariam hoc officio statio celebretur, causa evidens est, scilicet quia de utero haec salus Judae, et Jerusalem exspectata et suscepta est.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt filiũ. & uocabis nom̃ eiꝰ iħm: ipse enĩ saluũ faciet popłm
suũ a peccatis eoꝵ. Saluare enĩ a peccatis soliꝰ d̾i ẽ. hec eadẽ
tria id mortalẽ hominẽ. regẽ atq dm̃. tres magi postmodũ
disceret bruta quondã & indocta gentilitas. Igit᷑ bene & qͥm̃ ce¬
lestiũ mysterioꝵ inspectorẽ decuit. sic sacͤ x generatio contexta
ẽ. ut deduceret᷑ ad ioseph. ad quẽ ut p̃dictũ ẽ ultima qdẽ s op¬
tima reꝓmissio facta ẽ. que sic finit᷑. ipse enĩ saluũ faciet po

Expanded text:
filium, et vocabis nomen ejus Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . » Salvare enim a peccatis, solius Dei est. Haec eadem tria, id est mortalem hominem, regem, atque Deum tres magi postmodum disceret bruta quondam et indocta gentilitas. Igitur bene et quomodo coelestium mysteriorum inspectatorem decuit, sic sacra Christi generatio contexta est, ut deduceretur ad Joseph, ad quem, ut dictum est, ultima quidem, sed optima repromissio facta est, quae sic finitur: « Ipse enim salvum faci
Abbreviated transcription (Latin):
lud antecedens consequent hoc deb̾e recipi: bene & diserte res¬
eugłistã disertissimũ tam suꝑflue pͥmogenitũ posuisse. ut ad ma¬
tre referret. quã uirginẽ matrẽ ẽẽ qd̾ longe maiꝰ ẽ. quã cui uis
matͥ sit pͥmogenitũ parere. tota suꝑiori narratione firmaue¬
rat: beda qͦ suꝑ eundẽ lucã id ipsũ sentiente. Nam pͥmogenitꝰ ẽ

Expanded text:
lud antecedens consequenter hoc debere recipi, bene et diserte reslud antecedens consequenter hoc debere recipi, bene et diserte resevangelistam disertissimum tam superflue primogenitum posuisse ut ad matrem referret, quam Virginem matrem esse, quod longe majus est, quam cuivis matri sit primogenitum parere, tota superiori narratione firmaverat, Beda quoque super eumdem Lucam idipsum sentiente. Nam primogenitus est
Abbreviated transcription (Latin):
ens hoc ex ꝑsona dĩ patris uen̾abile dictũ repetit᷑ in intͦitu.
in gͣduali. in alł. ⁊ in cõmunione. nã offerenda lȩtent᷑ celi. le¬
tantib angłis. & gła in excelsis canentib succinit. & in colłis
natiuitatis qͥdem dñi cõmemoratio fit. s incarnatio u̾bi nec
in ilł adhuc expͥmit᷑. s magis claritas ueri luminis: ꝑspicue
diuinã p̃cipue gen̾ationẽ filii di. obseqͥum huiꝰ uenerat᷑ of¬
ficii. Qͦ mͦ gͦ consonat eugło: manifeste humanã eiꝰ natiui¬
tatẽ enarranti: plane ꝑ unũ illud dictũ splendide ac uene¬
rande dignitatis. qd̃ impurus heluidiꝰ cecis ñ uidens ocłis et
uenerari nesciens: in contumeliã u̾tit intemerate & ꝑpetue uͥ¬
ginis. Hoc enĩ ibi legis. & peꝑit filiũ suũ pͥmogenitũ. Heluidio
quidẽ putide argum̃tanti. qd alios beata maria filios de iosep
dixerit. pͥmogenitũ ñ dici asserens eũ cui frẽs ñ sint. atq ꝑ il¬

Expanded text:
tu, in graduali, in alleluia, et in communione: nam offerenda: Laetentur coeli , laetantibus angelis et gloria in excelsis canentibus succinit, et in collectis nativitatis quidem Domini commemoratio fit, sed incarnatio Verbi nec in illis adhuc exprimitur, sed magis claritas veri luminis, perspicue divinam praecipue generationem, Filii Dei obsequium hujus veneratur officii: quomodo ergo consonant Evangelio, manifeste humanam ejus nativitatem enarranti? Plane per unum illud dictum splendidae et venerandae dignitatis, quod impurus Helvidius caecis non videns oculis, et venerari nesciens, in contumeliam vertit intemeratae et perpetuae Virginis. Hoc enim ibi legis, « et peperit filium suum primogenitum . » Helvidio quidem putide argumentanti, quod alios beata Maria filios habuerit dixerit, primogenitum non dici asserens eum, cui fratres non sunt, atque per il
Abbreviated transcription (Latin):
concipiet & pariet filiũ & cet̾a. Igitur illã ob causã generatio¬
nẽ huiꝰmodi contexuit: qr ꝑ illos aut ad illos huiꝰ incarnatiõis
ꝓmissio facta ẽ. Nec uͦ dubium qͥn illoꝵ om̃iũ pͥmꝰ abraham. ul¬
timꝰ beatꝰ ioseph extiterit. ad quẽ tunc idem sermo di factus ẽ
quando illi dictũ ẽ: ioseph fili dauid & cetera. Notandũ diligent̃¬
qd̃ d̾r. Cũ in hac generatione dd̃ atq abraham ceteris insignius
nominati sint. dicente eugłista. liber generationis iħu xp̃i filii
dd. filii abraham. hic qͦ beatus ioseph ñ natura carnis. s affec¬

Expanded text:
concipiet et pariet filium , » etc. Igitur illam ob causam generationem hujusmodi contexuit, quia per illos, aut ad illos hujus incarnationis promissio facta est. Nec vero dubium quin illorum omnium primus Abraham, ultimus beatus Joseph exstiterit; ad quem tunc idem sermo factus est Dei, quando illi dictum est: « Joseph, fili David, noli tr, cum in hac generatione David atque Abraham caeteris insignius nominati sint, dicente evangelista: « Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . » Hic quoque B. Joseph non natura carnis, sed affec
Abbreviated transcription (Latin):
hec eadẽ generatio qͦsi longa piscatoris liuea scłi hueꝰ filuctub
iniecta ẽ. in sũmo haorũ ferreũ habens in esca. idy uerũ dm̃m
carne uera. ad capiendũ leuiatan serpentẽ magnũ. humana¬
uelut pisces exiguos deuorantẽ animas. Constat uͦ qr ñ carnis:
ferro linea piscatoris innexa ẽ. In ħ gͥ similitudinis pulcͥtu¬
do ꝑfecta ẽ: qd̾ sepedicta saluatoris ꝓsapia ñ scđm carnalẽ geni¬
turã ad mariã deducta ẽ. s scđm diuinã ꝓpinqͥtatẽ ꝑuenitad
ioseph. qͥ cũ xp̃i ñ carnał sit pat̃ s fidei. ⁊ supͣdicte ꝓmissioĩs
penultimꝰ heres. quasi ñ carni s hamo ferreo linea subligata ẽ.
uiiꝰ iã dictũ ẽ dnĩca nocte. xp̃m natũ fuisse: uidel̃ ut qua die
ux̃ d̾s fiat lux. & facta ẽ lux. eadẽ die uera nob̃ in tenebriᷤᷤ
rret᷑. Addere nc̃ libet & illud qd̾ hic idem mirabił pastor nr̃
scriptos illiꝰ anni.u. concurrentes uni apͥł regłari aditias.:

Expanded text:
eadem generatio, quasi longa linea piscatoris, saeculi hujus fluctibus injecta est, in summo hamum ferreum habens in esca, id est verum Deum in carne vera ad capiendum Leviathan, serpentem magnum, humanavelut pisces exiguos, devorantem animas . Constat vero quia non carni, sed ferro linea piscatoris innexa est. In hoc igitur similitudinis pulchritudo perfecta est, quod saepe dicta Salvatoris prosapia, non secundum carnalem tatem pervenit ad Joseph, qui cum Christi non carnalis sit pater, sed fidei et supradictae promissionis penultimus haeres, quasi non carni, sed hamo ferreo linea subligata est. Superius jam dictum est Dominica nocte Christum natum fuisse, videlicet, ut qua die dixit Deus: « Fiat lux, et facta est lux , » eadem die vera nobis lux in tenebris exoriretur. Addere nunc libet et illud, quod hic idem mirabilis Plastes nscriptos illius anni quinque concurrentes uni Aprilis regulari adjicias,
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ fieret notꝰ d̾s sine cuiꝰ noticia non uiuit õĩs homo. iccireo qd̾
supradictũ ÷ fieri ꝑmisit. E recte bene irrep̃hensibilit̾. Si enĩ
hõ non debet oblatã occasionẽ omitt̾e qͥn ꝓferat qd̾ in se utile
occassionẽ debuit amplecti. id÷ ꝑmitt̾e in seruũ uenundari
ioseph. ut sapi̾e sue theauros utiles ostendet: qr uideł illa
uenditio. captiuitatis illoꝵ causa uel initiũ fuit: Non enĩ do
imputandũ ẽ illiꝰ captiuitatis initiũ. qr uocauit famẽ suꝑ
t̃rã s eis a qͥb in seruũ uenundatꝰ ÷ ioseph. Non enĩ dubiũ

Expanded text:
 fieret Deus, sine cujus notitia non vivit omnis homo, idcirco quod supradictum fieri permisit. Et recte, bene, irreprehensibiliter. Si enim homo non debet oblata occasione omittere quin proferat quod in se utile occasionem debuit amplecti, id est mittere in servum venundari Joseph , ut sapientiae suae thesauros utiles ostenderet, quia videlicet illa venditio captivitatis illorum causa vel initium fuit. Non enim Deo imputandum est illius captivitatis initium, quia vocavit famem super terram, sed eis, a quibus in servum venundatus es