comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei trno signoͣculo sc̃e ciuicis
cõsolabatur eum dicens. sõ¬
fide rex in hoc signo uinces
et in ꝑiculo timoris magna
quale nũqͣm hactenꝰ expertꝰ
es sine lesione tui hostiles¬
cursus fͤaudes: Cumq hoc
slpasset uisus est uelle aisce¬
dere: crucẽ qũa a collo regis
acceperat portans secũ. Rex
aut̃ ap̃hendens eum ait.
Non dimittam te nisi crucẽ
stimiseris mͥ. Ad quẽ sanctꝰ
Noli inquit noli tex. alios
filios habeo quos oportet
crucis huius signacło bñdi¬
ci et hiis clictis sompnꝰ abi¬
it et fulgor matutinus il¬
luxit. Factaq copra splendo¬
ris et lucis uterq exercitus
sibi inuicem ad meunda
çertamina propinquauit.
Aggremitur regis cuneus mł¬
tituilinem copiosam et in
mettio eius quasi in pelago
maris absortus. inimicos
cricis xp̃i sub crucis uexillo¬
prosternit: caduntq a latere
ut dum illi diuersis pugue
partib diuiduntur rex ip̃e
solus in quodam cõgesti sabu-¬
li tumulo remaneret tam

Expanded text:
ei trino signaculo sanctae crucis, ei trino signaculo sanctae crucis, consolabatur eum dicens: « Confide, Rex, in hoc signo vinces, et in periculo timoris magni, quale nunquam hactenus expertus es, sine laesione tui hostes evades. » Cumque hoc dixisset, visus est velle discedere, crucem quam a collo Regis acceperat portans secum. Rex autem apprehendens eum ait: « Non dimittam te nisi crucem dimiseris mihi. » Ad quem Sanctus: « Noli, inquit, noli, Rex, alios filios habeo quos oportet crucis hujus signaculo benedici. » Et his dictis somnus abiit, et fulgor matutinus illuxit, factaque copia splendoris et lucas, uterque exercitus sibi invicem ad ineunda certamina propinquavit. Aggreditur Regis cuneus multitudinem copiosam, et in medio ejus qui in pelago maris absorptus inimicos crucis Christi sub crucis vexilloprostravit. Cadunt a latere ut dum illi diversis pugnae partibus dividuntur, Rex ipse solus in quodam congesti sabuli tumulo remaneret tam
Abbreviated transcription (Latin):
solutam iam iamq cõsũp̃tu¬
rus inualeret. Alii ecõtra¬
rio turcos hortabant᷑ ut sta¬
rent facile ad motłũ cõclu¬
di paucos in manu tante
multitudinis affirmantes
sonuertitur qͦ sarratonis
exertitus et expectato rege
ad pugnam qui prius preci¬
pites ferebantur in fugam
Idueniente aut̃ nocte castra¬
metati sunt uixta aquas q̃
utiumq exercitum stucto satiᷤ
alueo aumebant. Cumq
oblormisset rex in ip̃o clepe
i cõcauo requiescens cõfestĩ
sibi in sompnis beatus ber¬
nardus apparuit: exprobrãs
et ĩproperans ei petcata sua
et quod nõ esset alignus uiui¬
fice crucis lignũ qd̃ de cõsue¬
tuihine appensum collo gesta¬
bat in illo certamine circũ¬
ferre: Statumnq rex territus et
turbatus ueniam petit et
scõ qui loquebatur ad eum
pectata sua flebilit̾ cõfiteba¬
tur. Tunc beatus bernardus
admota ꝓpius manu crucẽ
scam que collo regis depen¬
debat accipit: et bñdicens

Expanded text:
solutam jam jam consumptusolutam jam jam consumpturus invaderet: et alii e contrario Turcos hortabantur, ut starent; facile admodum fore concludi paucos in manu tantae multitudinis affirmantes. Convertitur ergo Sarraconis exercitus, et exspectato Rege ad pugnam, qui prius praecipites ferebantur in fugam. Adveniente autem nocte castrametati sunt juxta aquas, quae utrumque exercitum stricto satis alveo dirimebant. Cumque obdormisset Rex, in ipso clypei sui concavo requiescens, confestim sibi in somnis beatus Bernardus apparuit, exprobrans et improperans ei peccata sua, et quod non esset dignus vivificae crucis lignum quod de consuetudine appensum collo gestabat in illo certamine circumferre. Statimque Rex territus et turbatus veniam 1162 petit, et Sancto qui loquebatur ad eum, peccata sua flebiliter confitetur. Tunc beatus Bernardus admota propius manu crucem sanctam quae collo Regis pendebat, accepit, et benedicens
Abbreviated transcription (Latin):
requisitus a sarratenis egop¬
ti repentino ĩpetu in presicha
subuentionis accingit᷑ timẽs
uidelicet et precauẽs in futu¬
rum ne si forte turcos ĩ egyp¬
to cdnari cõtingeret maiorẽ
in xp̃ianos agerent pro loco-¬
ium uicinitate ꝑnitiem: et
ipse inteum ex egypto tͥbuta¬
riam ꝑderet functionem.
Plectis qͥ militib et instruc¬
to ꝓgressus exercitu in occͣ¬
sum ꝓperat sarraconis. ua¬
dens et progreddiens usq
ad alueum nili fluminis
Qd̾ de paradisi fonte dissili¬
ens:auilas egyptioꝵ¬
irrigat regiones. Cumq ue¬
nisset ad flumen fecit illud
nauiũ ponte meabile: et re¬
linquens in custoctia pontis
ex utraq parte fluminis mi¬
eum et exercitum eius gran¬
a milia pugnatoꝵ arabum
cõtinentem. Illis aut̃ itinere
diei unius ante regis ĩpetũ
fugientib nõ deerant hinc
inde nũtii de metlio cõcur¬
rentes. quoꝵ alii suggerebãt
regi ut multitudinẽ territã
et fame ac lassitudine dis¬

Expanded text:
requisitus a Saracenis Aegyprequisitus a Saracenis Aegypti, repentino impetu in praesidia subvectionis accingitur, timens videlicet et praecavens in futurum, ne si forte Turcos in Aegypto dominari contingeret, et majorem in Christianos agerent pro locorum vicinitate perniciem, et ipse interim ex Aegypto tributariam perderet functionem. Electis igitur militibus et instructo progressus exercitu, in occursum properat Sarraconis, vadens et progrediens usque ad alveum Nili fluminis, quod de paradisi fonte dissiliens, aridas Aegyptioirrigat regiones. Cumque venisset ad flumen, fecit illud navium potestate meabile, et relinquens in custodia pontis ex utraque parte fluminis mieum et exercitum ejus grania millia pugnatorum Arabum contrahentem. Illis autem itinere diei unius ante Regis impetum fugientibus, non deerant hinc inde nuntii de medio concurrentes, quorum alii suggerebant Regi ut multitudinem illam contritam et fame et lassitudine dis
Abbreviated transcription (Latin):
N memoria eterna iustꝰ
am̃ cõstitutus suoꝵ non
negligit memoriam filioꝵ
agens post mortem pera¬
gensq miraculis. quod su¬
is alhuc uiuens oratulis
p̃dicebat. Cernitur in oꝑi¬
bus urtutis eius sermo ille
uiuus et efficax et testam̃¬
tum fidele quod clisposuit
ailectis suis. Agam inquit
assidue curam clareuallen¬
sis familie et plantationẽ
meam cõtinue fouens bñ¬
dictionis irugno sic me pre¬
uilear aliquando nõ reces.¬
sisse. undiq nobis matenam
cõsolationis exquint itaut
nuꝑ in ipsis partib trans¬
marinis nostris inuentus
sit ihiare subsidiis. Factũ¬
est enĩ post annos plurimos
ab obitu scĩ huiꝰ ut sancti¬
tatis sue signa de signo ciuciᷤ
racdiarent et quam pra cupi-¬
ditate uirtutẽ uiuifice crucis
ambiret: ipse crucis cõsecrator
ostenderet. Cum enĩ sarracon
dut tracoꝵ urbem alexandiiã
et adiacentem egypti prouin¬
tiam disposuisset inuadere
sueq subicere ditioni. Rex ihe¬
rusalem xp̃ianissimꝰ amalritꝰ

Expanded text:
n memoria aeterna justus Domino constitutus et suorum non negligit memoriam filiorum; agens post 1161 mortem peragensque miraculis quod suis adhuc vivens oraculis praedicebat. Cernitur in operibus virtutis ejus sermo ille vivus et efficax, et testamentum fidele, quod disposuit dilectis suis: « Agam, inquit, assidue Clarae-Vallensis familiae curam, et plantationem meam continue fovens benedictionis irriguo, sic me praevidear aliquando recessisse. » Undique nobis materiam consolationis exquirit: ita ut nuper in ipsis partibus transmarinis, nostris inventus sit inhiare subsidiis. Factum enim post annos plurimos ab obitu sancti hujus, ut sanctitatis suae signa de crucis signaculo radiarent, et quam pia cupiditate virtutem vivificae crucis ambiret, ipse crucis consecrator ostenderet. Cum enim Sarracon dux Turcorum urbem Alexandriam, et adjacentem Aegypti provinciam disposuisset invadere, suaeque subjicere ditioni; et rex Jerusalem christianissimus Amalricus,
Abbreviated transcription (Latin):
emper qui¬
dem opere p̾¬
cium fuit il¬
lustres sc̃orũ
describere in¬
tas: ut sunt
in speculum
et exemplum ac quocidam ue¬
luti concrmentum uite homi¬
num super terram. Per hoc
enim quodam mocło apud
nos eciam post mortem uiuũt.
multos q ex his qͥ uiuentes
mortui sunt ad ueram pro¬
uocant et reuocant uitam.
uerum nũc maxime id re¬
quirit raritas sc̃itatis: et no¬
stra plane etas inops uiroꝵ
Quam sane mopiam super
nos inualuisse sentiius: ut
nulli sit cdubium illa senten¬
tia nos feriri qm̃ habundabit
iniquitas refrigescet caritã¬

Expanded text:
emper quidem operae pretium fuit illustres Sanctorum describere vitas, ut sint in speculum et exemplum, ac quoddam veluti condimentum vitae hominum super terram. Per hoc enim quodammodo apud nos etiam post mortem vivunt, multosque ex his, qui viventes mortui sunt, ad veram provocant et revocant vitam. Verum nunc maxime id requirit raritas sanctitatis, et nostra plane aetas inops virorum. Quam sane inopiam super nos adeo invaluisse sentimus, ut nulli sit dubium illa sententia nos feriri: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charita
Abbreviated transcription (Latin):
re: ĩpossibile esse ut uinc̾et᷑.
quẽ uͥ scs̃ ilixerat nulla tẽp¬
tatione uintendum.
ernoctabat ali¬
qñ cłi famulus
in oratione in

Expanded text:
re, impossibile esse ut vinceretur, quem Vir sanctus dixerat nulla tentatione vincendum. Pernoctabat aliquando Dei Famulus in oratione, in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faceret malachias. Nõ
est quod possit nͥ ut recur¬
rat ad suum illud solitum q
refugium unicum. Congrega¬
to exercito forti nunis turba
magna aiscipuloꝵ suoꝵ actit ho¬
minem. requirit uinctũ nega¬
ucans. Si dissimulas tri s ñ
ego. Eredidit se homo fidei mee
Si cõtingat mori ego proctiai e¬
um. ego reus sanguinis eius.
Quid tibi uisum est: me pro-¬
ditorem. te preuaricatorem
cõsticuere: Nou̾s me cloner
liberetur nichil gustaturũ:
S neq istos. Sic locutus intrat
eccłiam d̾m omnipotentem
sius suoꝵ q anxiis gemitibus
interpellat ut iniuste ad cdictũ
dignetur enpere de manu p̃.¬
uaricatoris et iniqui. Et eo
die cũ nocte sequenti in oran¬
one et ieuimo perstiterunt
Perlatum ad regem quid fi¬
eret et magis inle muratũ
est cor eius unde emolliri de¬
buerat. Init fugam uenitus
homo carnalis ne si prope
remaneret: orationis non

Expanded text:
Quid faceret Malachias? Non Quid faceret Malachias? Non est quod possit, nisi ut recurrat ad suum illud solitum unicumque refugium. Congregato exercitu forti nimis, turba magna discipulorum suorum, adit hominem, requirit vinctum; negaricans: si dissimulas tu, sed non ego. Credidit se homo fidei meae: si contingat mori, ego prodidi eum, ego reus sanguinis ejus. Quid tibi visum est me proditorem, te praevaricatorem constituere? Noveris me, donec liberetur, nihil gustaturum, sed neque istos. » Sic locutus, intrat ecclesiam: Deum omnipotentem suis, suorumque anxiis gemitibus interpellat, ut injuste addictum dignetur eripere de manu praevaricatoris et iniqui. Et ea die cum nocte sequenti in jejunio et oratione perstiterunt. Perlatum ad Regem quid fieret; et magis inde induratum est cor ejus, unde emolliri debuerat. Init fugam, veritus homo carnalis, ne si prope remaneret, orationis non
Abbreviated transcription (Latin):
pluisset quis nr̃m̃ unquam h᷑¬
tenus meniuit in quantacũq
illuuie ita intumuisse ut o¬
periret terrain sata et prata
peruacleret. Digitus dei est
iste. Et dñs sepit uias nostras
ꝓpter seruũ suum malachiã
cuius sumꝰ preuarcati pactũ
trans gressi mandatum. Ita et
hi infecto negotio ad sua eque
cõfusi repeclauerunt. Diuul¬
gatum est uerbum per uni¬
uersam regionem et benedi¬
cebant d̾m qui cõprehencdit
sapientes in astutia sua. et
cõfringens cornua pecratoꝵ
sb̾lima bit cornu xp̃i sui.
liquis de nobilibus in¬
fensus regi reconciba¬
tus est per mauum
malachie. Nec enun regi
satis fulebat ille ut patẽ cũ
eo fateret nisi mectiante ma¬
lachia aut quem rex eque
reuerperetur. Nec inmerito
ut post aparuit. Nam fac¬
tum securũ et minime rã
cauentem sͥ. captũ misit ĩ
uincła ocdio antiquo plus
captus ipse. Requritur ho¬
mo a suis de manu metdia¬
toris Nec enim aliud ami¬
ci expectant quam mortem

Expanded text:
pluisset, quis nostrum unquam hapluisset, quis nostrum unquam hactenus meminit in quantacumque illuvie ita intumuisse, ut operiret 684 terram, sata et prata pervaderet? Digitus Dei est iste, et Dominus sepit vias nostras propter sanctum suum Malachiam, cujus sumus praevaricati pactum, transgressi mandatum. » Ita et hi infecto negotio, ad sua aeque confusi repedaverunt. Divulgatum est verbum per universam regionem: et benedicebant Deum, qui comprehendit sapientes in astutia sua, et confringens cornua peccatorum, sublimavit cornu christi sui. Aliquis de nobilibus infensus Regi, reconciliatus est per manum Malachiae. Nec enim Regi satis fidebat ille, ut pacem cum eo faceret, nisi mediante Malachia, aut quem Rex aeque revereretur. Nec immerito, ut post apparuit. Nam factum securum, et minime jam caventem sibi, captum trusit in vincula, odio antiquo captus plus ipse. Requiritur homo a suis de manu mediatoris: nec enim aliud amici exspectare quam mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
frustratos proclitores in iniqui¬
tate sua quam cogitauerant
cũ glathio remeauit ad mala¬
chiam referens omnia que at
eius mosli ocrasione pacem esse
turbatam nactus oportunum
tempus patem persemet it̾
ipõs denuo reformare curauit
ꝙ. firmare reformatam. datis
et receptis altrinsecus fide et
uiramento. Uerum illi quib
ante pax facta fuit iniurieme¬
mores neglegto pacto et precep¬
to malachie. tractauerunt de ui¬
ce reddenda. Et cõgregati om̃s
eorum malum quđ sibi ipsi fac̾e
cogitassent. Et magno flumi¬
ne qd̃ int̾eat facilime transua¬
dato fluuiolo quem nõ procł
ab illo offendere retenti sunt
Neq enim iam fluuiolus
s plane fluuius ingens appa¬
ruit ubiq suis transire uolũ¬
tib transitum negans. Mira¬
bantur om̃s tantũ nũc esse tã¬
tillum antea fuisse scientes et
loquebantur inter se. Unde
inundatio hec. Aer serenus est
Imbres nõ sunt nec proxime
fuisse menunimꝰ. & si multũ

Expanded text:
frustratos proditores in iniquifrustratos proditores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam, referens omnia per ordejusmodi occasione pacem esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et receptis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et praecepto Malachiae, tractaverunt de vice reddenda. Et congregati omnes eorum malum, quod sibi ipsi facere cogitassent. Et magno flumine, quod intererat, facillime transvadato, fluviolo, quem non procul ab illo offendere, retenti sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inundatio haec? aer serenus est, imbres non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si multum
Abbreviated transcription (Latin):
in anima pereunt. Multa ĩ
hũc modũ loquebat᷑ lamen¬
tans et plangens et quasi p̃¬
sentem sollicitans et cõpellãs
malachiam aduersus malig¬
nantes. Interim uͦ impii cum
quib fecerãt pacem in sequi
nõ clesistebant ad perclendũ
eos. Et ecce spuitus mendax
in ore quoꝵ dam ui roꝵ qui eos de¬
ciperet et occurrerũt illis in
uia uui nũtiantes factam ir¬
ruptionem in terras ep̃oꝵ ab
aduersariis in ore glactii cõ-¬
sumi omnia et dmipibona
eorum uxores quoq ac liberoᷤᷤ
tolli et abcluci. his aulius re-¬
uersi sunt festrnanter. seque¬
bantur ultimi primos quo
irent aut quid acciclerit ne¬
scientes. Nec enim om̃s auĩli¬
erant uiros loquentes. Cñq
uenissent et muenissent
nichil hoꝵ que nũtiata erãt
cõfusi sunt dep̃hensi ĩ ma¬
licia sua. Et cognouerunt.
spuitur erroris se traditos ꝓpter
nuntium malachie quem dece¬
perunt et nomen ipsius quoa
spreuerunt. Porro ep̃c audiens

Expanded text:
in anima pereunt! » Multa in in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et quasi praesentem sollicitans et compellans Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant pacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in via viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Porro episcopus audiens
Abbreviated transcription (Latin):
Subudens malathias fiat
inquit. Tunc ep̃c cõuocatis
partib dictat formam pa¬
cis. Aquiescũt. recõciliant᷑
adinuicem ficde hinc inde
data stabilitur pax. et sic
dimisit eos. at pars una
uidens hostes suos factos se¬
curos inperatos esse qͥppe qͥ
pace facta nichi mali su-¬
spicarentur. Loquebantur
mutuo et dicebat homo
ad proximũ suũ quid uo¬
lumus fatere: Uictoria p̃
manib est .ꝙ. ultio de ini-¬
micis. &. cepere insequi il¬
los. In notuit ep̃o quoa fi¬
ebat et accurrens cõuenit
ducem eoꝵ suꝑ iniquitate
et dolo s spretus ab illo est
Inuocauit nom̃ malachie
aduersus eum et nichilz
nostros quos d̾s tradicdit ĩ
manus nr̃as. Et recordatꝰ
uerbi sui ep̃c quod habue¬
rat cum malachia flens ⁊
ululans uerso uultu ad mo¬
nasterium eius: ubies ait.
homo dei ubi es:Nonne
hoc est pater mi quod tibi
dicebam: Hen heu ueni ut
facerem bonũ et nõ malũ:
Et ecce om̃s illi in corpore. isti

Expanded text:
Subridens Malachias: « Fiat, Subridens Malachias: « Fiat, » inquit. Tunc episcopus convocatis partibus, dictat formam pacis: acquiescunt, reconciliantur ad invicem; fide hinc inde data, stabilitur pax: et sic dimisit eos. At pars una videns hostes factos securos, imparatos esse, quippe qui pace facta mali nihil suspicarentur, loquebantur mutuo, et dicebat homo ad proximum suum: « Quid voluimus facere? Victoria prae manibus est, et ultio de inimicis. » Et coepere insequi illos. Innotuit episcopo quod fiebat; et accurrens convenit ducem eorum super iniquitate et dolo, sed spretus ab illo est. Invocavit nomen Malachiae adversus eum, et nihili nostros, quos Deus tradidit in manus nostras? » Et recordatur verbi sui episcopus, quos habuerat cum Malachia, flens et ejulans, verso vultu ad monasterium ejus: « Ubi es, » ait, « homo Dei? ubi es? Nonne hoc est, pater mi, quod tibi dicebam? Heu, heu, veni, ut facerem bonum, et non malum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti
Abbreviated transcription (Latin):
mors est. Hoc autẽ nõ auit a
semet ipso s pulcre deus per
insanũ corupuit eum qui
sanis adquiescere noluit cõ¬
siliis sensatoꝵ. Adit. Reuer¬
tere domum ego te uiuabo.
Deniq ip̃o cduce reuertitur ĩ
ciuitatem reclit cor ad mise.¬
ricordiam dñi. ładem hora
accipitur ep̃c. agnoscitur ue¬
ritas. abicit᷑ error. cõfessus re¬
atum. absoluit᷑. pͥetit uiati¬
cum dat᷑o recõciłiato. et uno
pene moniento ꝑfidia ore ab-¬
dicat᷑. et morte diluit᷑. Ita
mirantib tunctis subom̃u
celeritate cõpletus est sermo
malachie. et scuipture pariter
dicentis quia uexatio dat ĩ¬
tellectun auditii.
regionũ orta aliquando gͣ¬
ius cliscorcia est. Interpella-¬
tur malachias de cõponẽda
pace uiter eos. Et cũ esset a
chiam nõ se quesitũ se cõtẽp¬
tum fustra fatigari nolle. ua-¬
de inquit et clñs eut tecum
Et ille. aquiesco. s si me non
aucdierint scito me ad tuã
paternitatẽ appellaturum

Expanded text:
mors est. » Hoc autem non dixit a mors est. » Hoc autem non dixit a semetipso; sed pulchre Dominus per insanum corripuit eum, qui sanis acquiescere noluit consiliis sensatorum. Et addit: « Revertere domum, ego te juvabo. » Denique ipso duce revertitur in civitatem; redit ad cor, et ad misericordiam Domini. Eadem hora accitur Episcopus, agnoscitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore abdicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellectum auditui regionum orta aliquando gravis discordia est. Interpellatur Malachias de componenda pace inter eos: et cum esset alchiam, non se, quaesitum; se contemptum iri, frustra fatigari nolle: « Vade, » inquit, « et Dominus erit tecum. » Et ille: « Acquiesco, sed si me non audierint, scito me ad tuam Paternitatem appellaturum. »
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. errantem puplice argu¬
it puplice monet ut resipiscat
Suadentib hoc ip̃m epistopis
et uniuerso clero cum nõ aqͥ¬
esceret cõtumaci anathema cli¬
cunt hereticum protestantes
Nec si euigilans om̃s inquit fa¬
uetis homini potius quam ue-¬
ritati. Ego ꝑsonam nõ accipi¬
o ut s deseram ueritatem.
Ad hoc uerbum substomacans
sanctus Deus inquit te fate
ri ueritatem faciat uel exne¬
cessitate quo respondente am̃
soluit᷑ cõuentus. Tali ille inustꝰ
cauteno fugam mectitatur
infamis atq inhonorus fore
non sustinens. Et continuo
sua tollens exibat. cum ecce su¬
bita correptus infirmitate si¬
stit gradum uiribusq deficiẽs
eoclem loco iactat se suꝑ solum
anhelus et fessus forte ui cidẽs
in il loci uagabundus insanꝰ
offendit hominem quid nam
ibiagat ꝑcãctatur. Respondit
graui se infirmitate teneri. Et
neq procedere neq redueua.¬
lentem. Et ille. infirmitas ista
haut alia inquit quam ipsa

Expanded text:
vocat: errantem publice arguvocat: errantem publice arguit, publice monet ut resipiscat. Suadentibus hoc ipsum episcopis et universo clero, cum non acquiesceret, contumaci anathema dicunt, haereticum protestantes. Nec sic evigilans: « Omnes, » inquit, « favetis homini potiusquam veritati; ego personam non accipio, ut deseram veritatem. » Ad hoc verbum substomachans sanctus: « Dominus, inquit, « fateri te veritatem faciat vel ex necessitate. » Quo respondente, « Amen, » solvitur conventus. Tali ille inustus cauterio, fugam meditatur, infamis atque inhonorus fore non sustinens. Et continuo sua tollens exibat, cum ecce subita correptus infirmitate, sistit gradum, viribusque deficiens, eodem loco jactat se super solum anhelus et fessus. Forte incidens in id loci vagabundus insanus quidam, offendit hominem, quidnam ibit agat percontatur. Respondet gravi se infirmitate teneri, et neque procedere, neque redire valentem. Et ille: « infirmitas ista haud alia, » inquit, « quam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
is presũpsit dicere in eucha¬
ristia esse tantũmͦ sacramẽ¬
tum si non rem sacramen¬
ti id est solam sanctificatio¬
nem et non corporis ueri¬
tatem super quo a mala¬
chia secreto et sepe cõuentꝰ
s incassum uocatus ad me¬
dium est. Seorsum tamen
a lartis ut si fieri possit sana¬
retur et non cõfunde retur
Itaq in cõuentu clericoꝵ da¬
ta facultas homini est pro
sua sententia respondendi
Cumq totis ingenii ui̾b
quo nõ mechiocuter calebat
assere et defenclere cona¬
retur errorem. Malachia
ꝯtra disputante et cõuincẽ¬
te iudicio omnium supera-¬
tus de cõuentu cõfusus qui¬
dem exiit s non correctus.
Dicebat autẽ se nõ ratione
uictum s epci pressum aucto¬
ritate & tu inquit o malachi-¬
a sine causa me hoclie cõfucdisti
cutus et ꝯtra tuam ipsius cõ-¬
scientiam. Mestus malachias
pro homine sic indurato sed
magis fidei dolens inuinam
timens periculum eccłiam cõ¬

Expanded text:
is, praesumpsit dicere, in Euchais, praesumpsit dicere, in Eucharistia esse tantummodo sacramentum, et non rem sacramenti, id est solam sanctificationem, et non corporis veritatem. Super quo a Malachia secreto, et saepe conventus, sed incassum, vocatus ad medium est, seorsum tamen a laicis, ut, si fieri posset, sanaretur, et non confunderetur. Itaque in conventu clericorum data facultas homini est pro sua sententia respondendi. Cumque totis ingenii viribus, quo non mediocriter callebat, asserere et defendere conaretur errorem, Malachia contra disputante et convincente, judicio omnium superatus, de conventu confusus quidem exiit, sed non correctus. Dicebat autem se non ratione victum, sed Episcopi pressum auctoritate. « Et tu, » inquit, « o Malachia, sine causa me hodie confudisti, cutus, et contra tuam ipsius conscientiam. » Moestus Malachias pro homine sic indurato, sed magis fidei dolens injuriam, timens periculum, ecclesiam con
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo et forte uberior ꝙͣ
in cdlieb antiquis et ip̃a ppło
terre perseuerans usq in hocdi¬
ernum diem. Quicl mirum
si oratio iusti que penetrat celoᷤ
penetrauit abyssos et de ꝓfun-¬
do maris tantas piscium copi
locum natiuitatis brigide
uirginis et quartus erat ma.¬
la chias. Ail quem presbiter
qui hospicio susceperat eos
Quid faciam inquit quotl pi¬
sces non habeo: Quo respon¬
dente ut quereret a piscato¬
rib biennium est inquit
quod nõ inueniunt᷑ pisces ĩ
flumine uncde &. piscatoreᷤ
prorsus cliffisi etiam arti sue
renũtiauerunt.W. ille p̃cipe
inquit laxari recia in nomi¬
sunt salmones cuodetim.
tidem inopinatum inferũt
mensis et fercłm et mira¬
culum. Et ut clare liqueat
malachie meritis hoc datũ
fuisse: aliis quoq sequenti¬
bus duob annis eatlẽ nichi¬
lo minꝰ sterilitas ꝑthurauit.
uit quilam clericus
in lesmor probabilis
ut fertur uite s fidei
nonita. Is sciolus in ocłis su-¬

Expanded text:
multitudo, et forte uberior, quam multitudo, et forte uberior, quam in diebus antiquis, et ipsa populo terrae perseverans usque in hodiernum diem. Quid mirum, si oratio justi, quae penetrat coelos, penetravit abyssos, et de profundo maris tantas piscium copialocum nativitatis Brigidae virginis: et quartus erat Malachias. Ad quem presbyter qui hospitio susceperat eos: « Quid faciam, » inquit, « quod pisces non habeo? » Quo respondente, ut quaereret a piscatoribus: « Biennium est, » ait, « quod non inveniuntur pisces in flumine: unde et piscatores prorsus diffusi, etiam arti suae renuntiaverunt. » Et ille: « Praecipe, » inquit, « laxari retia in nomisunt salmones duodecim. tidem, inopinatum inferunt mensis et ferculum, et miraculum. Et ut clare liqueat, Malachiae meritis hoc datum fuisse, aliis quoque duobus sequentibus annis eadem nihilominus sterilitas perduravit.uit quidam clericus in Lesmor, probabilis ut fertur vitae, sed fidei non ita. Is sciolus in oculis su
Abbreviated transcription (Latin):
bi piscosum ualde peccatis
ut cceditur habitantium a¬
dẽpta copia solita que multoᷤᷤ
habebat filios infirmata est
et a tanta funcditus sui com¬
mocditate emartuit. Dolenti¬
bus aggricolis et iacturam
grauem populis egre feren¬
tibus reuelatum est cuidã
mulieri precib malachie
posse afferi remedium. Id¬
q innotuit omnib ipsa pro¬
dente. Nutu aei cõtigit a dles¬
se malathiam. Uum enĩ cir¬
cuiret et repleret euuange¬
lio regionem: diuercit illuc
ut et ipsis eandem grãm ĩꝑ¬
tiret. At barbari quib erat
maior cura le piscib omni
instantia flagitant ut potus
respicere clignetur super steri¬
litatem insule sue. Qui cũ respõ¬
deret se minime ad hoc uenis
se hominum magis qũa pisti¬
um desiderare capturam uidẽs
tamen fidem illoꝵ flexis in
lutore genib orauit ad clñm
ut licet indignis indultũ olĩ
beneficium tauta fide repe¬
tentib non negaret. Ascẽtlit
oratio. ascencit et piscium

Expanded text:
bi piscosum valde. Peccatis, bi piscosum valde. Peccatis, ut creditur, habitantium adempta copia solita, quae multos habebat filios, infirmata est, et a tanta funditus sui commoditate emarcuit. Dolentibus accolis, et jacturam gravem populis aegre ferentibus, revelatum est cuidam mulieri, precibus Malachiae posse afferri remedium: idque innotuit omnibus, ipsa prodente. Nutu Dei contigit adesse Malachiam. Dum enim circuiret, et repleret Evangelio regionem, divertit illuc, ut et ipsis eamdem gratiam impertiret. At barbari, quibus erat major cura de piscibus, omni instantia flagitant, ut potius respicere dignetur super sterilitatem insulae suae. Qui cum responderet se minime ad hoc venisse, 682 hominum magis, quam piscium desiderare capturam; videns tamen fidem eorum, flexis in littore genibus, oravit ad Dominum, ut, licet indignis, indultum olim beneficium tanta fide repetentibus non negaret. Ascendit oratio, ascendit et piscium
Abbreviated transcription (Latin):
mutationem dextere excel¬
si. fertur adhuc hoclie uiu̾e̾
et tante esse paciencie et le¬
nitatis ut que om̃s exaspera¬
te solebat nullis mͦ exaspera¬
ti dampnis cõtumeliis aff¬
lictionib queat. Si licet me
et iuxta apłm habũdare ĩ
sensu meo accipiat quisq
ut uolet ego istud superiori
suscitate miracło mortue
censeo preferendum quod
extenor quidem ibi hic uͦ ĩ¬
terior reuixerit homo. et
nũc curramus ad reliqua
tus est ei super sterilitate a¬
nime sue: subplicans ut sͥ
obtineret ab omĩpotenti d̾õ
grãm lacrimarum. Et sub¬
ridens malachias quod gratũ
haberet in homine sclari desi¬
derium sp̃uale suam maxil¬
lam maxille illius quasi blã-¬
dienclo cõiungens fiat inquit
tibi sicut petisti. Tantos exinde
et pene cõtinuos exitus aquaꝵ
deduxerunt oculi eius: ut illd̾
scupture ei posse aptari uicłet᷑
fons ortoꝵ puteus aquarum
uiuentium
st insusa maus in hy-¬
beruia ab olu fecun¬
dapiscium. et marei¬

Expanded text:
mutationem dexterae Excelmutationem dexterae Excelsi. Fertur adhuc hodie vivere, et tantae esse patientiae et lenitatis, ut quae omnes exasperare solebat, nullis modo exasperari damnis, contumeliis, afflictionibus queat. Si licet et me, juxta Apostolum, abundare in sensu meo , accipiat quisque ut volet; ego istud superiori suscitatae miraculo mortuae censeo praeferendum, quod exterior quidem ibi, hic vero interior revixerit homo. Et nunc curramus ad reliqua.tus est ei super sterilitate animae suae, supplicans ut sibi obtineret ab omnipotente Deo gratiam lacrymarum. Et subridens Malachias, quod gratum haberet in homine saeculari desiderium spirituale, suam maxillam maxillae illius quasi blandiendo conjungens: « Fiat, » inquit, « tibi, sicut petisti. » Tantos exinde, et pene continuos exitus aquarum deduxerunt oculi ejus, ut illud Scripturae ei posse aptari videretur: Fons hortorum, puteus aquarum viventium . Est insula maris in Hibernia, ab olim fecunda piscium: et mare i
Abbreviated transcription (Latin):
iterum oblormiuit et mi¬
grauit ad dñm.¬
uit tẽ muler cui spi¬
utus iracũctie et fu¬
roris in tantũ clñaret᷑
ut non solũ uicini et cogna.¬
ti fugerent cõsortium eius
sec filii quoq ipsuis uix su¬
stinerent habitare cum ea
Clamor et rancor et tẽpestas
ualida ubicumq fuisset
Audax et arclens et preceps
metuenda lingua et ma.¬
nu importabilis omnibus
et inuisa. Dolentes filia tũ
pro illa tũ pro se ip̃is trahũt
illam ad presentiam mala-¬
chie lacrimabilem tũ fletu
querimomain deponentes
uir autẽ sc̃s et ꝑicłm matus
et incõmodũ miserans fili¬
orum: seorsum aduocat
illam fuerit ne cõfessa ali¬
quando peccata sua sollicite
pertũtatur. Respondet ne¬
quaquam. Confitere in qͥt
paret. Et ille inuĩgens pe¬
intentiam cõfitenti. orans¬
tens det ei spuitum mansu¬
etudinis in nomine cñi ih̃u
ne ultra irascatur iubet.
Sequitur tanta mansuetu¬
do ut pateat omnib nõ esse
aliud quam admirabilem

Expanded text:
iterum obdormivit, et miiterum obdormivit, et migravit ad DomFuit item mulier, cui spiritus iracundiae et furoris in tantum dominaretur, ut non solum vicini et cognati fugerent consortium ejus, sed filii quoque ipsius vix sustinerent habitare cum ea. Clamor, et rancor, et tempestas valida, ubicumque fuisset. Audax, et ardens, et praeceps, metuenda lingua et manu, importabilis omnibus, et invisa. Dolentes filii tum pro illa, tum pro seipsis, trahunt illam ad praesentiam Malachiae, lacrymabilem cum fletu querimoniam deponentes. Vir autem sanctus et periculum matris, et incommodum miserans filiorum, seorsum advocat illam: fueritne confessa aliquando peccata sua, sollicite percontatur. Respondit, « Nequaquam. Confitere, » inquit. Paret. Et ille injungens poenitentiam confitenti, oranstens det ei spiritum mansuetudinis, in nomine Domini Jesu ne ultra irascatur jubet. Sequitur tanta mansuetudo, ut pateat omnibus non esse aliud, quam admirabilem
Abbreviated transcription (Latin):
super ͣ tota nocte laborabat
in genutu fuo. et pro oleo scõ
largo imbre lacrimarũ ꝑfun¬
dens mortuam uicem illi unc¬
tionis quam poterat exibebat
Ipse quidem sic. ad suos aũt
illi in psalmus iste in lacͥmis
noctem clurere ꝑuigilem et
mane facto exandiuit adñs scm̃
suum quia spuitꝰ dñi erat po¬
stulans pro eo qui postulat pro
sanctis gemitib menarrabłi¬
bus. Quid plura: aperit ocłos
qui de graui sõpno euguant
fricans sͥ manib frontem et
tempora super lectum se eng̾
et agnito malachia inclinans
deuote salutat eum .S. uerso
luctu in gaudium stupor apre¬
henhit omnes et qui iuderũt
et qui audierũt. S et mala-¬
chias grãs agens benedrit
minus sciens in hoc sacram̃¬
to remitti peccata ꝙ. quod ora.¬
tio fidei saluet insirmũ. Post
hec abiit ille et illa cõualuit
et uiuens incolumis tempore
aliquanto ut gła clm̃i mani¬
festaretur in ea peracta peni¬
tentia quam sibi malachias
iniũrerat in bona cõfessione

Expanded text:
super eam, tota nocte laborabat in gemitu suo: et pro oleo sancto, largo imbre lacrymarum 681 perfundens mortuam, vicem illi unctionis, quam poterat exhibebat. Ipse quidem sic; ad suos autemue in psalmis illi, ille in lacrymis, noctem duxere pervigilem. Et mane facto, exaudivit Dominus sanctum suum, quia spiritus Domini erat postulans pro eo, qui postulat pro sanctis gemitibus inenarrabilibus. Quid plura? aperit oculos qui de gravi somno evigilant, fricans sibi manibus frontem et tempora, super lectum se erigit, et agnito Malachia, inclinans devote salutat eum. Et verso luctu in gaudium, stupor apprehendit omnes, et qui viderunt, et qui audierunt. Sed et Malachias gratias agens, benedixit minus, sciens in hoc Sacramento remitti peccata, et quod oratio fidei salvet infirmum . Post haec abiit ille, et illa convaluit; et vivens incolumis tempore aliquanto, ut gloria Domini manifestaretur in ea, peracta poenitentia, quam sibi Malachias injunxerat, in bona confessione
Abbreviated transcription (Latin):
S et uicini eius et noti pari-¬
ter cõgratulantes clñm col¬
lanclabant: qui miserabłis
hominis et moncũ. sunt et
uotũ abundantia sue pietatis
excessit. Unde eciam usq ho¬
chie locꝰ ab incolis demonstat᷑
ubi signũ tam eiuidens diui¬
ne uirtutis effulsit: ubi se¬
nex claudus ex multis annis.
tota in inferioris sui parte

Expanded text:
Sed et vicini ejus et noti pariSed et vicini ejus et noti pariter congratulantes Dominum collaudabant, qui miserabilis hominis et meritum simul et votum abundantia suae pietatis excessit. Unde etiam usque hodie locus ab incolis demonstratur, ubi signum tam evidens divinae virtutis effulsit, ubi senex claudus ex multis annis, tota inferiori corporis sui parte
Abbreviated transcription (Latin):
intuebant᷑. ignorantes quid
esset facturus. Demũ agno¬
scentes eum: clamabant
ad inuicem. Abbas est cla¬
reuallis et protinus illum
sanabit. Nimirũ solitus
erat quociens poterat ope-¬
ram dare. ne in uicis agno¬
sceretur: et int̾ilic̾e sociis ne
cui ex occurrentib manifes¬
tarẽt eum. aut de eo aliqͥd
loquerent᷑: s q̃rentib quis
transiret dicerẽt monachos
esse. aut aliquã de ꝑsonis si¬
mul euntib nominarent.
Igit᷑ agnito tłi famulo ruũt
undiq. et leuantes homi¬
nem ferũt et offerunt ei.
Qpi ĩponens utramq ma¬
num capiti eius. et in telũ
suspiciens ac breuit̾ orans:
deponi illũ ubet et ambu-¬
lare. Extusante illo et clicen¬
te. nõ possum ego ait tͥ in
nomine flñi et eiꝰ uirtute
p̃cipio: uade et sanꝰ esto iam
ab hac hora. Ed plura:
Statim depositus statim
sanatus est. Statĩ lib̾e gra¬
tliebat᷑: repletꝰ stupore et ex¬
tasi in eo qd̃ cõtigerat sibi.

Expanded text:
intuebantur, ignorantes quid intuebantur, ignorantes quid esset facturus. Demum agnoscentes eum, clamabant ad invicem: « Abbas est Clarae-Vallis, et protinus illum sanabit. » 51. Nimirum solitus erat, quoties poterat, operam dare ne in vicis agnosceretur, et interdicere sociis ne cui ex occurrentibus manifestarent eum, aut de eo aliquid loquerentur; sed quaerentibus quis transiret, dicerent monachos esse, aut aliquem de personis simul euntibus nominarent. Igitur agnito Dei Famulo ruunt undique, et levantes hominem ferunt, et offerunt ei. Qui imponens utramque manum capiti ejus, et in coelum suspiciens ac breviter orans, deponi illum jubet, et ambulare. Excusante eo et dicente, « Non possum:--Ego tibi, ait, in nomine Domini et ejus virtute praecipio, vade, et sanus esto jam ab hac hora. » Quid plura? Statim depositus, statim sanatus est, statim libere gradiebatur repletus stupore et exstasi in eo quod contigerat sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
nituctinem. ꝙͣ lucem insolitam
mirabatur.
Nter primas ꝓpagines qͣs
hec abundantissima uitis
emisit in remoꝵ parohia:
monasterium igniacense
plantatum felicit̾ racdicauit.
Quod aliqñ uisitans idem
sanctus uicũ mat̾ne flunio
ꝓximũ. quẽ ruoliũ nominãt
et cleuotissimus eius amator.
Sanson remoꝵ archiepistopꝰ
comitabatur illum: solita
ueneratione cleftucens:Se.¬
nex aũt claudus ad mendi.¬
candum positus erat in uia:
cui unꝰ e fratb elemosinam
dedit. Secutꝰ albas sanctus
cum iam hominẽ ꝑtransis¬
set᷑ cõuertit se et paulisper
intendens in euurquid pa-¬
ciebatur int̾rogat cirtũstã¬
tes: et sibi illum p̃cipit exi¬
beri. Suspicati homines qd̃
esset ei amplius aliquia ip̃e
daturus. dñe inquiũt clau-¬
dus est nec moueri potest
nos ad eum ferimꝰ qd̾ uolu-¬
ens dare: Quo repetente u̾¬
bum et dicente tollite eum
et afferte ad me. p̾mo qͥlem
pre ãmiratione mutuo sese

Expanded text:
nitudinem, quam lucem insolitam nitudinem, quam lucem insolitam mirabatur. Inter primas propagines, quas haec abundantissima vitis emisit, in Remorum paroecia monasterium Igniacense plantatum feliciter radicavit. Quod aliquando visitans idem Sanctus, vicum Maternae fluvio proximum, quem Rivolium nominant, et devotissimus ejus amator, Samson Remorum archiepiscopus, comitabatur illum, solita veneratione deducens. Senex autem claudus ad mendicandum positus erat in via, cui unus e fratribus eleemosynam dedit. Secutus Abbas sanctus, cum jam hominem pertransisset, convertit se; et paulisper intendens in eum, quid patiatur interrogat circumstantes, et sibi illum praecipit exhiberi. Suspicati homines quod esset ei amplius aliquid ipse daturus:-- « Domine, inquiunt, claudus est, nec moveri potest; nos ad eum feremus quod volueris dare. » Quo respondente verbum et dicente, « Tollite eum, et afferte ad me; » primo quidem prae admiratione mutuo sese
Abbreviated transcription (Latin):
et abiurare: nͨ ullis p̃cib flec.¬
ti. Int hec suꝑuenientes alii
offerebant beato uiro homi¬
nem surdum: obsecrantes
ut ei manũ ĩponere cligna¬
retur. At ille fidei zelo suc¬
census. sicut int̾clum obcãs
necessanas. terror quidam.
et auctoritas supra hominẽ
in eiꝰ facie rutilabat. cõuertꝰ
ad militem. Tn nos inquit
andire cõtẽpnis: quos cõti¬
nuo coram te audiet suraꝰ
Et ĩponens manꝰ homni sigs.¬
nauit eum: et in aures eiuᷤ
digitos misit. Quo ꝓtinus
audiente. pauens henricus
et tremens ruit ad pedes ho¬
minis tłr. humłit̾ satis faciẽs
⁊ lib̾e̾ annuẽs qͥcqͥd fuerat po¬
nam oppidum menaicantem
in platea uidit feminã cecã.
Quam aliqnͣtisꝑ intiuitus cũ
ex more a transeuntib elemo¬
sinam flagitaret: tu inquit
petis argentum et ds tͥ ui-¬
sum donabit. Accelens gͦ te¬
tigit eam: et ocłos eius ape-¬
iuit. Que bñficium sentiens
ĩsꝑatum: nõ minꝰ miscłie mag.¬

Expanded text:
et abjurare, nec ullis precibus flecet abjurare, nec ullis precibus flecti. Inter haec supervenientes alii offerebant beato Viro hominem surdum, obsecrantes ut ei manum imponere dignaretur. At ille fidei zelo succensus, sicut interdum ob causas necessarias terror quidam et auctoritas supra hominem in ejus facie rutilabat, conversus ad militem: « Tu nos, inquit, audire contemnis, quos continuo coram te audiet surdus. » Et imponens manus homini, signavit eum, et in aures ejus digitos misit. Quo protinus audiente, pavens Henricus et tremens ruit ad pedes Hominis Dei, humiliter satisfaciens, et libere annuens quidquid fuerat ponam oppidum, mendicantem in platea vidit feminam caecam. Quam aliquantisper intuitus, cum ex more a transeuntibus eleemosynam flagitaret: « Tu, inquit, petis argentum, et Deus tibi visum donabit. » Accedens ergo tetigit eam, et oculos ejus aperuit. Quae beneficium sentiens insperatum, non minus misericordiae mag
Abbreviated transcription (Latin):
N teniitorio eciam seno¬
nensi in oppilo quod scĩ¬
florentini nomine uocãt.
oblata est uiro cłi mulier
surida. Eui manus ĩponẽs
ꝑ sp̃n scm̃ sensit uirtutis effec¬
tunr̃ cum ahuc illa stupida
et tumultuosa ut est genus
illua et ut ipsa ante solebat
nichil se audire clamaret.
nec alt̾ aliquid inclicaret de
eãsciens sc̃s diuinam illi
misciliam affuisse. accersi¬
ti feminam iubet. Inuẽta
qͥ auditũ recepisse: uenit
glorificans tłm. et cłi famło
gracias agens.
grechiebatur idem
pater metensium
cuutatenr et ex mo¬
re deuotus eũ ppls deduce-¬
bat. cũ epc̃o eoꝵ stephano.
et fre eius Raiualdo barren¬
si comite aliisq ꝑsonis tã
ex clicali. ꝙͣ ex militari ordi-¬
ne multis. Interim causa
extitit. ut rogaret nobilẽ
uirum hemicum de salmis
suꝑ uerbo quodam. qd̾ ip̃e
ep̃s ei et alii qui cõuenerãt
suggerebant: ut uidelicet
metensi ciuitati. et ppło pacẽ
daret cui grauit̾ inimi raba.¬
tur. In uͦ rennuere penitus

Expanded text:
In territorio etiam Senonensi, in oppido quod Sancti-Florentini nomine vocant, oblata est Viro Dei mulier surda: cui manus imponens, per spiritum sensit virtutis effectum, cum illa adhuc stupida et tumultuosa ut est genus istud, et, ut ipsa ante solebat, nihil se audire clamaret. nec alter aliquid indicaret de ea; sciens Sanctus divinam illi misericordiam adfuisse, accersiri feminam jubet. Inventa igitur auditum recepisse, venit glorificans Deum, et Dei Famulo gratias agens. Egrediebatur idem pater Metensium civitatem, et ex more devotus eum populus deducebat, cum episcopo eorum Stephano, et fratre ejus Rainaldo Barrensi comite, aliisque personis tam ex clericali, quam ex militari ordine multis. Interim causa exstitit ut rogaret nobilem virum Henricum de Salmis super verbo quodam, quod ipse ei episcopus et alii qui convenerant, suggerebant, ut videlicet Metensi civitati et populo pacem daret, cui graviter inimicabatur. Ille vero renuere penitus
Abbreviated transcription (Latin):
clauila. in carro allata et ob¬
lata est ei. Oans uͦ breuit. et
signans eam in nomĩe cm̃i e¬
rexit et sanauit: ut eadẽ hora
incolumis remearet ad ꝓpua.
o tempore in mona.¬
sterio morimũdo q̃
est cist̾ciensis orcdi¬
nis. abbatia una de pͥmis. mo¬
nachꝰ quidã iacebat usq ad̾o
paralisi dissolutꝰ. ut reliquis
om̃ib menbris officio ꝓprio

Expanded text:
clauda, in carro allata et obclauda, in carro allata et oblata est ei. Orans vero breviter, et signans eam in nomine Domini erexit et sanavit, ut eadem hora incolumis remearet ad propria. Eodem tempore in monasterio Morimundo, quae est Cisterciensis ordinis abbatia una de primis, monachus quidam jacebat usque adeo paralysi dissolutus, ut omnibus pene membris officio p
Abbreviated transcription (Latin):
et post annos .iiiͦiͦ. in eodem
mat̾ offerens. sacros monebat
oscłar peles. Hic est inquiẽs¬
ciũ iuxta morem ab.
ex eis. Nbi cũ ad cellusa in
qua iacebat. facto uespere
et cõuentu soluto d̾i famulꝰ
clu̾tiss surstũ ei puerũ obtu¬
lerunt. Erat aũt puer ille de
uicinia eadem: et sicut postea
cidicimꝰ ex lõgo añ tẽpore ui¬
gilans in custocha gregis sur.
subito terrore ꝑcussus ami¬
serat prorsus auditũ. Qrans
itaq pat̾ sanctꝰ. et pu̾o manũ
ĩponens: utrũ auliat sciscita¬
tur. At ille mira deuotione
ꝓclamans audio dñe audio.
tam fumit̾ amplexatꝰ est eñ.
ut uix ab eo posset auelli. Au-¬
ditũ est uerbũ. oblatus est pu¬
er sũmo pontifici aliisq ꝑsoni.
celeberrimũ q hoc miraculũ
sc̃s ad monasteriũ
In ciocesi bisuntina
cui nom̃ est caiis locꝰ. et erãt
cũ eo ex abbatib sui ordinis
multi. ubi matrona q̃dam
E
de finib illis ex młto iã tẽꝑe

Expanded text:
et post annos quatuor in eodem et post annos quatuor in eodem mater ejus offerens, sacros monebat osculari pedes: « Hic est, » inquiensrcium juxta morem abbaex eis. Ubi cum ad cellulam, in qua jacebat, facto vespere et conventu soluto, Dei Famulus divertisset, surdum ei puerum obtulerunt. Erat autem puer ille de vicinia eadem, et sicut postea didicimus, ex longo ante tempore vigilans in custodia gregis sui, subito terrore percussus, amiserat prorsus auditum. Orans itaque Pater sanctus, et, puero manus imponens, utrum audiat sciscitatur. At ille mira devotione proclamans, « Audio, domine, audio; » tam firmiter amplexatus est eum, ut vix ab eo posset avelli. Auditum est verbum, oblatus est puer summo pontifici aliisque personis, celeberrimumque hoc miraculum s ad monasterium in dioecesi Bisuntina, cui nomen est Charus-Locus, et erant cum eo ex abbatibus sui Ordinis multi, ubi matrona quaedam de 1146 finibus illis ex multo jam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cetlentib eis qui curam clesi-¬
derabant paulominꝰ idẽ papa
tõpum̾et᷑ a turbis.: et uix po
tu cluo scͥbimꝰ: q̃ nos obliuisci
ip̃a ꝙͣ uidimus magnitu lo
leticie nõ ꝑmittit. Caleta dici-¬
tur uicꝰ int̾ ꝓuignũ castium.
et sequanã fluuiũ cõstitutꝰ.
ubi puer ferme decenins ab
anno pͥore ꝑaliticꝰ sic iacebat:
ut ne ipm caput flecteret. nͥ
ab altero moueret᷑. Qũe af.¬
ferentes in culcitra mat̾ eiuᷤᷤ
ceteriq ꝓpinqui offerebant
ti. At ille signatũ ergens sta.¬
tuit supra pedes suos et ire
p̃cepit. Nec mora exiliit pu¬
er: et ambulabat magnificãt
est abb̃em: donͨ ille inuitũ
licet et renitentem redire p̃ce¬
pit. ubi nõ ĩnu̾to qͥdẽ magna
ad motlũ fcã est admiratio mag.¬
na exultatio om̃iũ qͥ nidebãt:
s pre ceteris frat̾ iunior ĩ ip̃iꝰ
tanꝙͣ rediuiui oscła ruens. mł¬
tos eoꝵ ad lacrimas usq per¬
mouit. Hũc qͥdem puerum

Expanded text:
cedentibus eis qui curam desicedentibus eis qui curam desiderabant, paulo minus idem papa comprimeretur a turbis, et vix pottu, duo scribimus quae nos oblivisci ipsa quam vidimus magnitudo laetitiae non permittit. Chaleta dicitur vicus inter Provignum castrum, et Sequanam fluvium constitutus, ubi puer ferme decennis ab anno priore paralyticus sic jacebat, ut nec ipsum caput flecteret, nisi ab altero moveretur. Quem afferentes in culcitra mater ejus caeterique propinqui offerebant ti. At ille signatum erigens statuit supra pedes suos, et ire praecepit. Nec mora, exsiliit puer, et ambulabat magnificans est abeuntem, donec ille invitum licet et renitentem redire praecepit. Ubi non immerito quidem magna admodum facta est admiratio, magna exsultatio omnium qui videbant: sed prae caeteris frater junior in ipsius tanquam redivivi oscula ruens, multos eorum ad lacrymas usque permovit. Hunc quidem puerum
Abbreviated transcription (Latin):
eius gressum recepit.
arrũ suꝑ albam clici¬
tur oppiũ: tͥb ut
qͦ sepius ꝑ hũc hominẽ iler
sliuine uirtuns oꝑa clarue¬
runt: Siqͥdem pret ea que¬
minꝰ diligent̾ curauimus
uestigare. qd̃ om̃is nostra cu¬
riositas signoꝵ multituctine
ad ipsuis orationẽ et manꝰ
ĩpressionem. diu̾sis tẽporib
xp̃c erent. cecos duos illumi¬
nauit: duob eq̃ surcdis ⁊ mu-¬
tis. auditũ p̃stitit et loq̃lam.
ed et iuxta alterum
barrũ suꝑ sequanã.¬
ad eius tactum illu-
puer claulus ex utero ma¬
tus sue.
um reuerentissimꝰ
papa noster t̾tius
nacho clareuallensi et ab¬
bate sc̃i anastatii. in urbe
romana ad apłicam asũp¬
tus cathedram gallias in¬
troisset: ibat cũ eo uir sc̃s
bat. Tantꝰ enim al beatum
uirum cuisus erat ĩ cõmoctis
uanis laborantium: ut cum
aliqñ sũmꝰ pontifex basilicã
ubi ille missarum sollẽpnia
celebrabat deuotus intrasset.
expleto sacͥficio et ex more ac¬

Expanded text:
manu gressum recepit. manu gressum recepit. Barrum super Albam dicitur oppidum, tribus, ut epius per hunc hominem Dei divinae virtutis opera claruerunt. Siquidem praeter ea quaminus diligenter curavimus vestigare, quod omnis nostra curiositas signorum multitudinem ad ipsius orationem et manus impositionem diversis temporibus Christus erexit, caecos duos illuminavit, duobus aeque surdis et mutis auditum praestitit et loquelam. Sed et juxta alterum Barrum super Sequanaad ejus tactum illumipuer claudus ex utero matris suae. 39. Cum reverendissimus papa noster Eugenius nacho Clarae-Vallensi et abbate Sancti-Anastasii in urbe Roma, ad apostolicam assumptus cathedram, Gallias introisset; ibat cum eo Vir sanctbat. Tantus enim ad beatum Virum concursus erat incommodis variis laborantium, ut cum aliquando summus Pontifex basilicam, ubi ille Missarum solemnia celebrabat, devotus intrasset; expleto sacrificio, ex more ac