comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem : ecceueni& hour &unus quisq: discedat ad sua & mesolum relinqu&is: sed u¬
nonsumsalus. quia patermecum ẽ. quomod ocummi sit cum quouenit: quomodo cummisit
aquonon reressit Alio lo codixit i pater auteminme manens facitoperasuanisut ace
inilloẽ ecceoperatur non recessit amissomittens quiamissio & mittens unum sunt

Expanded text:
dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad sua, et me solum relinquatis: sed dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad sua, et me solum relinquatis: sed non solus sum, quia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mentiri s omnino filiumblas phemas & patrifacisiniuriam: Paterenim filiummisit: tucon¬
temnis quemmisit g̃ quomodohonori ficasmittentem quidblas phemas missum. ss̃i. Ecee inquit
nanae fallunt hominemresdiuinae purgant: Noli ad tendere adres
elegitur quimittituri aminorem. Quidergoiam calumniam ruluis facere quia ille
mint allemissus ẽ: Solra dium mitut & non separat : Luna splendo remmitar & ñ
separret a lucernalumen fundit & nonseparoct. Vid eo ibiemissionem & uullamuideo
soparationem Nam sid erebus humanis quaeris exempla Oher&ica uanitas quã quã
sicut paulo ante dixi & ipsaeres humanae in quibusdam exemplis coarguunt & con¬
iuincuntte  Tam anudtende quam sitaliud in rebus humanis undeuis ducere exempla
adres diuinas: Homo quimittt. man&ipse : & pergitillequimitatur. Numquid homo¬
pergitcum eo quimitat : Pater autem quimi sit filium nom recessit afilio Ipsum dñmaudi

Expanded text:
Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit . Sed res humanae fallunt hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad reseligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet ipse, et pergit ille qui mittitur: numquid pergit homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum Dominum audi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : Amenamendi couobis quiaccipit si quemmisero. meaccipit : Qui autem
eaccipit : accipiteum qui memisit: Tantumne distare intellegiuoluit im
cum quemmittit & seipsum: quantuminterseipsum & patrem din : Hocs istomodo
acceperimui ñ escioquos gradus quod absit arria norum more faciemus. Illi qui ppȩ
maudiunt haece uangeli ca uerba seu legunt: statima dillos gradussui dogmatis
currunt quibus non ascendunt aduitam sed pncecipitantur in mostem: Con¬
tinuo quippedicunt quantum a postolus filiidistat a filio qua muisdixerit
uaccipit si quidemmisero meaccipit : tantum & filius distata patre : quamu
dixerit . quiautemmeaccipit. accipiteum qui memisit. sed shocdicis oblitus es
heraicȩ gradustuos : Si enimtanto interuallo propterhaec dnĩ uerba filium
atre: quantuma postolum distinguis a filio. ubi posituruses spmscm̃

Expanded text:
dicit: Amen, amen dico vobis; qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem dicit: Amen, amen dico vobis; qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Tantumne distare intelligi voluit inter eum quem mittit et seipsum, quantum inter seipsum et Patrem Deum? Hoc si isto modo acceperimus, nescio quos gradus, quod absit, Arianorum more faciemus. Illi quippe cum audiunt haec evangelica verba, seu legunt, statim ad illos gradus sui dogmatis currunt, quibus non ascendunt ad vitam, sed praecipitantur in mortem. Continuo quippe dicunt: Quantum apostolus Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc dicis, oblitus es, haeretice, gradus tuos. Si enim tanto intervallo propter haec Domini verba Filium a Patre, quantum apostolum distinguis a Filio, ubi positurus es Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
egosco quo selegerimi sedut impleatur scriptunc. Quimanducat panem meum
leuabit superme calcan eum suum : Hoc quidest aliud : Nisi conculcauitme : notũ
est de quolo quatur iuda si ll& raditoreius adtingitur : Ergo i psum none legerat
unde abeis quosel egit isto sermone secernit quodergodico in quitbeatiertus
si feceriti sea: Non de omnibus uobis dico est interuos qui nonerit beatus neque
facioea : egoscio quo sel egerim: quosnisi eos quibeatierunt faciendo quae
purecepitacfacienda monstracuit : quie fficere beato spotest : Nonest inquit
itditoriudas elestus: Quidestergo quod aliolo codicit : Non nee gouos
uodecimelegi. & unus ex uobis diabolus est ÷ an&ipseadaliquidest elestus
d quodenat uti quene cessarius Non autem adbeattudinem dequamodo ait :
Seatieritissi feceriti sea: hocnon de omnibu sdicit : Scitenim quos ad socieiatẽ
beatitudinis huiuselegerit: non estex eis istequipane meius sicedebat : ut suꝑ
Vmleuar &calcaneum : Illimanducabant panem dnm̃ ille panem dnicontra

Expanded text:
ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit est de quo loquatur. Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat; unde ab eis quos elegit isto sermone discernit. Quod ergo dico, inquit, beati eritis, si feceritis ea, non de omnibus vobis dico, est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos? nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda commonstravit, qui efficere beatos potest. Non est igitur traditor Judas electus? Quid est ergo quod alio loco dicit: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? An et ipse ad aliquid est electus? ad quod utique erat necessarius, non autem ad beatitudinem, de qua modo ait: Beati eritis si feceritis ea. Hoc non de omnibus dicit. Scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste, qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem dominicum, ille panem Domini con
Abbreviated transcription (Latin):
li tatem abexcelio faciamus nuicem humiles ii quod homilitar fecraeacelsus:
magna e haec commendatio humilitatis & faciunt hoesibi inuicem fratres
mopereipso uisibili. cumse inuicamihospecio. recipiunt:Estomm apudi
plarntu consu&udo huius humilitatis usquea draltum. quod cernatur ex

Expanded text:
litatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. litatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est haec commendatio humilitatis: et faciunt sibi hoc invicem fratres, etiam opere ipso visibili, cum se invicem hospitio recipiunt; est enim apud plerosque consuetudo hujus humilitatis, usque ad factum quo cernatur exp
Abbreviated transcription (Latin):
otiatur indño glori&ur. Ita ne non timenes insipientiam sigloriari uell
unetor sapientiae &ingloria suatimer& insipientiam ipsa sapientia non timuit
ad rogantiainquidixit: Indno laudabitur anima mex & in laudesuatimeriad¬
intiam potȩsta sdni inqualaudatur anima serui : Cosinquit uocatisme magiste
& dne & benedicitis sumenim. Id eobenedicitis quia sum. Namsi nonessem quod dicdis ci
maledicer&s &iamsime laudarous. Quomodo ergo negar& ueritas quod adcrr¬
dicunt discipuliueritatis Quomodo quod dicunt qui didiceruntu niega r&i psatu
unde didicerunt Quomodo fonmnegat quod bibens prcedicat e quomodolur
nad modum ego feciuobis ita &uos fauatis Hoc estbeate pare quodnesuebas.
quando fieri nonsinebas. Hoc abi postea sciendum promisit quando utsineres
ruit magistertuus & dnstuus. lauans pedestuos. Dicimus fraetres humi¬

Expanded text:
gloriatur in Domino glorietur . Itane non timeret insipientiam, si gloriari vellet gloriatur in Domino glorietur . Itane non timeret insipientiam, si gloriari vellet amator sapientiae; et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam qui dixit, In Domino laudabitur anima mea ; et in laude sua timeret arrogantiam potestas Domini, in qua laudatur anima servi? Vos, inquit, vocatis me, Magister, et Domine: et bene dicitis; sum etenim. Ideo bene dicitis, quia sum: nam si non essem quod dicitis, male diceretis, etiamsi me laudaretis. Quomodo ergo negaret veritas, quod dicunt discipuli veritatis? quomodo quod dicunt qui didicerunt, negaret ipsa unde didicerunt? Quomodo fons negat quod bibens praedicat? quomodo lux admodum ego feci vobis, et vos ita faciatis. » Hoc est, beate Petre, quod nesciebas, quando fieri non sinebas. Hoc tibi postea sciendum promisit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humi
Abbreviated transcription (Latin):
nis nullummendacium ueritatis: nobis subiacere illualeest belsitudini. nobisato
seruire utileest & ueritati: quod sednindict. Nonilliuitium ef. sed nobis bene¬
ficium Cuiusdam saecularis auctoris uerba laudantur quia dixit. umomnis
a brogantia odiosa e : tumilla ingenuitas eloquentiae multo molestissima : & tamenide m
ipsecumdesua eloquentia loqueraur dicereminquitper festam suta iudicarem nec inu
ritate crimenadrogantiae pesti mescerem, Siigitur ille homorloquentissimus inq
esti Beatissimus paulus nonutie: unigenitus difilius sedumgenaidirilii serdus m
tolus : non uerita ssed pasticeps ueritatis ait libere  constanter. Eł uoluero
doriari non ero insipiens ueritate menim dico. Nequeenimin seipso sedimipsa uitat
quae superiorest ipso e humiliter & ueratiter gloriamtur qnm& ipse precipit ui

Expanded text:
nis, nullum mendacium veritatis: nobis subjacere illi utile est celsitudini, nobis nis, nullum mendacium veritatis: nobis subjacere illi utile est celsitudini, nobis servire utile est veritati. Quod se Dominum dicit, non illi vitium est, sed nobis beneficium. Cujusdam saecularis auctoris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa ingenii et eloquentiae multo molestissima » : et tamen idem ipse cum de sua eloquentia loqueretur, « Dicerem, inquit, perfectam, si ita judicarem; nec in veritate crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in est. Beatissimus Paulus, non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Dei Filii servus et apostolus; non veritas, sed particeps veritatis; ait libere et constanter, Et si voluero gloriari, non ero insipiens; veritatem enim dico . Neque enim in seipso, sed in ipsa veritate quae superior est ipso, et humiliter et veraciter gloriaretur: quoniam et ipse praecepit ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
pauescenti : et nisiuehementer ipse terruiss&. pullomodo sinendi at magistet
Non tantumipsorum sed angelorum : & d ñs non tantum ipiorum sed rerum
omnium lauar& pedes discipulorum & seruorum suorum: Huiu sergo tan
farsui qnim promiseraet suientiam dicens: Sciesautem postea : Quidit quod
fecit docere nun cincipit :: Cosinquit uocatis me magister &dne: & bene
dicits : sum̃emmi Benedicitis. quia uerumdicitis: Sum quippe quod dictus
Homini pnceceptum est : nonte laud& ostuum  sed laudate õi pre¬
mitur : pieticulo sumest en imuibi placere. cui cauendumest iuntdire nlle
nec eum quis que cognosut. sin
asibus us queadeo sinea dtogantia profitertur ut professores. uecentur: Efuod
uertidum & ipsesedicit discipulorum s uoruim cumsint illi&iam secundum saeculum
in genuiqui ferat in homine sed ds̃ loquitur : Nulla esthicelatotantae celiitudi¬

Expanded text:
expavescendi, et nisi ipse vehementer terruisset, nullo modo sinendi, ut magister expavescendi, et nisi ipse vehementer terruisset, nullo modo sinendi, ut magister non tantum ipsorum, sed Angelorum, et Dominus non tantum ipsorum, sed rerum omnium, lavaret pedes discipulorum et servorum suorum: hujus ergo tanti facti quoniam promiserat scientifecit, docere nunc incipit. Vos, inquit, vocatis me Magister et Domine, et bene dicitis, sum et enim. Bene dicitis, quia verum dicitis, sum quippe quod dicitis. Homini praeceptum est: Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est superbire. Ille nec eum quisque cognoscit, si artibus usque adeo sine arrogantia profitentur, ut professores vocentur. Quod vero dominum et ipse se dicit discipulorum suorum, cum sint illi etiam secundum saeculum ingenui, quis ferat in homine? Sed Deus loquitur. Nulla est hic elatio tantae celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
amilla uerba euangeli ubidns lauans pedes discipulis suis ait : Quilotus est
semel non hab& necessi tatem nisi pedes lauare sed est mundus totus:
uideamus : Et uos inquit mundiestis. sed nonomnes : Hoc quidiit nequaere¬
remus ipse euangelista patefecit adiungens : Scieba enim qui niamess& qui
tiuderutum. proptere dixit pon estis mundiomnes: Qquid hoc a pestiue
proinde adiequentia trinseamus : Post qua mergo lauit pedeseorum
accepit uestimenta sua : cum recubuiss&. iterumdixiteis : Scitis quid fecerim
uobis : Nuncest utbeato pecro redlatur illa promissio : dilatus enimfuerat
quando eypauescenti & dicenti non lauabis mibi pedes in aernum. responsum
estei : Quodegofacio tune scis modo scies autempostea . E cugest ipstimposter
Iam tempus est ut dicatur. quod paulo antedilatumest: Memor ita que dns in
se promi sisse iamdudum scientiam fastisui. taminopinati. tammirabilis. tam

Expanded text:
am illa verba Evangelii, ubi Dominus lavans pedes discipulis suis, ait, Qui lotus est semel, non habet necessitatem nisi pedes lavare, sed est mundus totus ,videamus. Et vos, inquit, mundi estis, sed non omnes. Hoc quid sit ne quaereremus, ipse Evangelista patefecit, adjungens: Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum; propterea dixi: Non estis mundi omnes. Quid hoc apertius? Proinde ad sequentia transeamus. 2. Postquam ergo lavit pedes eorum, et accepit vestimenta sua; cum recubuisset iterum, dixit eis: Scitis quid fecerim vobis? Nunc est ut beato Petro reddatur illa promissio: dilatus enim fuerat, quando expavescenti, et dicenti, Non lavabis mihi pedes in aeternum, responsum est ei, Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea . Ecce est ipsum postea; jam tempus est ut dicatur quod paulo ante dilatum est. Memor itaque Dominus se promisisse jam dudum scientiam facti sui tam inopinati, tam mirabilis, tam
Abbreviated transcription (Latin):
don ante ipsoministerium caritittis &humilitatis adhiberoillnisest exaudire
acros ab omnipeccatorum contaminatione munda reperxpmꝰ & in xpo: urquod

Expanded text:
donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum, et in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
indarens Immouero id&amnosesse ammonites inhunis dominiciopersaltitud
nouerimus ut confesninuicem delistanro oremus pronobis sicut expsinterpeldraph
dedit exemplum: Sienimille qui ullum peccatum nechab& nadabuit nechabebi¬
or at propectatis nris : quanto magis nos inuicem pronris oraredebemus: Eda
mnitut nobis illecui non habemus quod dimittamus ł quantomagis demitto
nobis debemusinuicem quisine peccato hicui uere nonualemus: Quiden imuide&ur
in hacaltitudine sa cramenti dnssignificare cumdicit : Exemplumenim de diuobis
ut quemammodum ego feciuobis ita & uos faciatis nisi quod apertiili medicita płs
donantes uobis ieupsis. Siquis aduersus aliquem hab& qua erelam sicut u ins
don auituobis ita&uo s inuicem Ita que nobis delistadonemus & pronris delicas
inuicemoremus atqita quodammodo inuicem pedes nros lauemus nostrumesto

Expanded text:
mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Chdedit exemplum. Si enim ille qui nullum peccatum nec haorat pro peccatis nostris; quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus? Et si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare, cum dicit, « Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis; ita et vos faciatis; » nisi quod apertissime dicit Aposnantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » ! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& humilei cordedno enulto auitem est melius & sin e controuetinia uerius et
ad pedes fatris inclinatur corpus. &ia incordeipso uel excitatur. ueliuaminerat con¬
firmatur ipsius humilitatis ad festus Sed excepto istomoreli intelbestu rta nos
huius dnifastialatudinem commendasse meminimus. quod lauando pedes iam
lotorum atquem indorum discipulorum. significauerit dns propter huma nos
quibus interrao uersamur ad fectus. quantum lib& proficerimus in ad prehensione
iustitia e: Sciamunos sine peccato non esse : quod subinde abluit. interpellando
pronobis : cumo nemus patrem qui in caelis e : ut debitannẽ dimittat nobis. sicut
& nos dimittimus debitoribu inris: Quomodo ergo ad huncintellestum poteri
pestinere hocquodipse postea docuit ubi sui fasti exposuit raetionem dicent ÷
exemplumenim dediuobis it quemammodum ego feciuobis ita&uos faciatis
Numquid possumus dicere. quod &iam frater fratrama del sai poterit contagion

Expanded text:
 humiles corde, Dominum . Multo autem melius, et sine controversia verius, ut anus. Cum enim ad pedes fratris inclinatur corpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. Sed excepto isto mortali intellectu, ita nos hujus dominici facti altitudinem commendasse meminimus, quod lavando pedes jam lotorum atque mundatorum discipulorum significaverit Dominus propter humanos quibus in terra versamur affectus, quantumlibet profecerimus in apprehensione justitiae, nos sine pepro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quomodo ergo ad hunc intellectum poterit pertinere hoc quod ipse postea docuit, ubi sui facti exposuit rationem dicens, Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego vobis feci, ita et vos faciatis! » Numquid dicere possumus quod etiam frater fratrem a delicti poterit contagione
Abbreviated transcription (Latin):
transastis terroribus temptationum superato illo leone qui note rugiens circuit quas
tens quem deuor& mane ad stabotibi & contemplabor: Nuncuero quid putamus
fratres huic tempori congruere nisi quod rursus in psalmodicitur. Lauabo
res inquit flebo desiderio lucis ardebo V
iditusate. Desideras aurum uideripo

Expanded text:
transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem devoret quaerens . Mane astabo tibi, et contemplabor. Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Vditus . Desideras aurum? videri p
Abbreviated transcription (Latin):
occasum : Quiergo meinquit sequitur non ambulabit intenebris sed habebitlumen uitae
quod promisit futuri temporis uerbo posuit. Non enim ait hab& sed habebit in
lumen uitae: Nec ait tamen quime sequ&ur sed quimesequitur in eoquo
facere debemus presens tempus posuit : quod autem promisit facientibus futuri
temporis uerbo significauit : qui sequitur habebit: modo sequitur post habebit
modo sequitur perfidem posthabebit perspeciem: Quam diuenim sumus inco¬
re ait apostolus peregrinamuradño: Perfidem enim ambulamus non ꝑspeciem
Quandoperspeciem : cum habuerimus lumenuitae cum ad illam uisionem uenerimus
quando nox ista transierit De illo quippedie qui ex orturus .ẽ dictum est
MMane ad stabotibi & contemplabor: quid est mane : transacta noste saeculi hatus

Expanded text:
occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur per fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, ait Apostolus, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
fontem fiuces quaerunt : lume noculs : quandositimus quaerimus fontem: quandom
tenebris sumus quaerimuslucem: Et si foste nocte sitiamus lumen accendimus udoni
fontemueniamus Non ẽ sic apud dm̃ : quod lumen ẽ hoc ẽ fons. qui tibiluc& ut unideis
ipselibimanat ut bibas. Vid &ui sergo fratresmei uid &issuntus uid&is qualehoclumenc
de quo dns dicit qui me sequitur non ambulabit intenebris: sequere istum solem uiclea¬
mus sinon ambulabis intenebris. Ecceoriundo exit adte illecursu suo ad occidentertie
pergit tibi foste ad orientem profestio ẽ nisitu in contrariam pastem pergas Nonqua
ille tendit sequendo eum profecto errabis & prooriente occidentem tenebis Tueum in
terra si sequaris errabis. Nauta si eum in marisequatur errabit : Postremo uid&ur tibi
interim & cumpercarnis nubem non omnibus apparebat persapientiae pote
omnia tenebat: Ds̃ tuus ubiq totus ẽ sinon abillo facias ca sumnumquam ate ipse facit

Expanded text:
fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. Non sic apud Deum: quod lumen est, hoc est fons; qui tibi lucet ut videas, ipse tibi manat ut bibas. 6. Videtis ergo, fratres mei, videtis, si intus videtis, quale hoc lumen est de quo Dominus dicit, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris, errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi interim et cum per carnis nubem non omnibus apparebat, per sapientiae potestatem omnia tenebat. Deus tuus ubique totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te ipse facit
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris audiuit nec in corhominis ascendit : quidu debimnus oblcs oucdt
amite mecum curritecredendo mecum patriam supernam desideretus. su¬
pere patriae suspiremus peregrinos nos ee hic sentiamus ÷ Qui dtunc
uidediis dicit nunc cuangelium : In principio erat uerbum & uerbur¬

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
cuibene facitis adtendentes sicut iucernae inobscuro loco doneo dies luceseat
x luciferoriatur in cordib: ur̃is : Quando ergo dñs ihs xp̃suenerit &¬
&iam a postolus paulus inlumin a uerit occulta tenebrarum & manifestaues¬
rit cogitationes cordis & laus sit unicuiq adõ : tunc praesentitaledielucer¬
nae non erunt necessariae : Non legetur nobis proph&a non a pem&ur codex
a postoli non requiremus testimonium iohannis. non ipso in digebimus euange¬
lio: Ergo omnes scripturae tollentur demedio quae n obis inhuius saeculr
noste tamquam lucernie accendebantur neintenebris remanerenis. Iftis
ommibus sublatis ne quasi nobis luceant in digentib & ipsis hominibus diꝑ
quos haec ministratata sunt nobis cumlumen illud uerum darumq uidenti¬
bus  reotis ergo his ad iumentis quiduidebimus undepascatr meinrat
unde obtutusillẽ la& abitr. undeerit illud gaudium quo a set oculus sidt :

Expanded text:
cui bene facitis attendentes, sicut lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, cui bene facitis attendentes, sicut lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . 9. Quando ergo Dominus noster iam apostolus Paulus, illuminaverit occulta tenebrarum, et manifestaverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetur nobis Propheta, non aperietur codex Apostoli, non requiremus testimonium Joannis, non ipso indigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
sdicit dñs nec accipiam sacrificia demanibua
lucis illius ad quamuenturi sumus adhucnox ẽ &iam dies in quosumus Audi p&rũ
tolum delatam dicit dñ ox p̃ouocem demagnisica potestate : Tues filius me
dilestus in quobene sensi : Hanc uocem inquit nos decaelo audiuimus delatam
cum essemus cum illo in montescõ sed quia nos non ibi fuimus & istam uocem
dotunc non audiuimus. Ait ad nosipsep&rus : & habemus cestioren
proph&icum sermonem : Non audistis uocem de caelo delatam sed cestiorem
hab&is proph&icum sermonem : Praeuidens enim dñsibs xp̃simpios quosdam
futuros. quimira culis eius calum marentur magicis astibus eatribuendo pro¬
ph&as ante praemisit : Num quid en imsi maguserat & magicis astib: fecit
ut coler&ur & mostuus maguserat antequam natus. Proph&a saudi Ohomo
mostuae & uermes cendo calumniose proph&a saudi lego audiqui ante dnm
uenerunt : Habemus inquita postolus p&rus cestiorem praph&icũ sermonem

Expanded text:
divit Dominus, nec accipiam sacrificium de manibulucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis propheticum sermonem. Praevidens enim Dominus Jesus Christus impios quosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eis : Et si ego deme testimonium perhibeo uerum ẽ testimonium meioer
quia scio unde uenio & quouado : lumen & alia demonstrat & seipsum: Ac cen¬
qulaicerum uerbi gratia ut quaeras tunicam & prestat tibi arde Clucerna
nuastunicam : Numquid accendis lucernam ut i

Expanded text:
dixit eis: Et si ego de meipso testimonium perhibeo, verum est testimonium meum: dixit eis: Et si ego de meipso testimonium perhibeo, verum est testimonium meum: quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt a perta sunt nectamenuident: Sic mens nr̃a qui ẽ. oculus animae : nisi ueri¬
tatis lumine radi&ur ab illo qui inluminat nec in luminatur mirabiliter inlus¬
tr&ur nec ad sapientiam nec adiustitiam poterit peruemre.: Ipsa ẽ enim uia
nr̃a iusteuiuere : Quomodo autem non offendat inuia cui non luc& lumen acꝑ hoc
in taliuia uidere opus ẽ intaliuia uidere magnum ẽ : Nam tobi infacie oculos
clausos habebat & filius patrimanum dabat : Pater filiouiam praecipiendo
monstrabat: Responderunt ergo iudaei : Tud&e testimonium dicis testi¬
monium tuum non est uerum : : Videamus quid audiant audiamus & nos.
sed non sicutilli: Illi contempnentes noscredentes : illi occidere xp̃m uolen¬
tes nos perx pm̃ uiuere cupientes : In terimista distantia distinguat aures
mentesq nr̃as & audiamus quidiudaeis responderit dñs : respondit ab s&

Expanded text:
sunt, aperta sunt, nec tamen vident: sic mens nostra, qui est oculus animae, nisi verisunt, aperta sunt, nec tamen vident: sic mens nostra, qui est oculus animae, nisi veritatis lumine radietur, et ab illo qui illuminat nec illuminatur, mirabiliter illustretur, nec ad sapientiam nec ad justitiam poterit pervenire. Ipsa est enim via nostra juste vivere. Quomodo autem non offendat in via, cui non lucet lumen? Ac per hoc in tali via videre opus est, in tali via videre magnum est. Nam Tobias in facie oculos clausos habebat, et filius patri manum dabat; pater filio viam praecipiendo monstrabat . 4. Responderunt ergo Judaei, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum. Videamus quid audiant: audiamus et nos, sed non sicut illi. Illi contemnentes, nos credentes: illi occidere Christum volentes, nos per Christum vivere cupientes. Interim ista distantia dimentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus. « Respondit Jesus, et
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomenerat iohannes: hicuenit ut testimonium perhiber& delumine
ut omnes crederent pereum : Nonerat illelumen sed ut testimonium ꝑ hibe
r& lumine : Erat lumenuerum quod in luminatomnem hominem uenientem
omnes deplenitudine eius accepimus: Discerni teergo ista ut proficiat mens
urã in fide xp̃i ne semper in fantessitis ubera quaerentes & acibo solido resiliente :
Deb&is apũd matrem scam eclesiam xp̃inutriri & ab lastari & adescas solidiores
accedere mente nonuentre : Hocergo discernite aliud. eẽ lumen quod
inluminat. aliud eẽ lumen quod in luminatur : Nam & oculinr̃ilumina
intur. & unus quisq: ita iurat tangens oculos suos perlumina sua sic uit
lumina mea :usitata iuratio ẽ : quae lumina silumina sunt desit lumen incubicu¬
lotuo clauso: pateant & luceant tibi non utiq possunt : Quomodo ergo ista
in facie qua e habemus & lumina nuncupamus. & quando sana sunt & qr
patent in digent extrinsecus adiutorioluminis. quo ablato aut non in lato sana

Expanded text:
cui nomen erat Iohannes. hic uenit, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per eum. non erde lumine. erat lumen uerum quod illuminat omnem hominem uenientem Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Discernite ergo ista, ut proficiat mens vestra in fide Christi; ne semper infantes sitis ubera quaerentes, et a cibo solido resilientes. Debetis apud matrem sanctam Ecclesiam Christi nutriri et ablactari, et ad escas solidiores accedere, mente, non ventre. Hoc ergo discernite, aliud esse lumen quod illuminat, aliud esse quod illuminatur. Nam et oculi nostri lumina dicuntur; et unusquisque ita jurat, tangens oculos suos, per lumina sua, Sic vivant lumina mea: usitata juratio est. Quae lumina si lumina sunt, desit lumen in cubiculo tuo clauso, pateant et luceant tibi: non utique possunt. Quomodo ergo ista in facie quae habemus, et lumina nuncupamus, et quando sana sunt, et quando patent, indigent extrinsecus adjutorio luminis; quo ablato aut non illato, sana
Abbreviated transcription (Latin):
saliuam cumterra : uerbum caro fastum .e & habitauit in nobis: miscuit sus anse
cunuerra Ideo praedistum .ẽ uerita s d&erra orta ẽ Ip se autem dixit : Egosum
ua ueritas &uita : Veritate perfruemurcum uiderimus facie ad faciem : quia ar
tatur nobis : Namquis auder& sperare quod ds̃ non dignatus eso. uel
polliceri ueldire : Vi debimus faciead faciem: a postolus dicit Nunc scio ex

Expanded text:
salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Miscuit salivam salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Miscuit salivam cum terra; ideo praedictum est, Veritas de terra orta est : ipse autem dixit, Ego sum via, veritas et vita . Veritate perfruemur, cum viderimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel polliceri vel dare? Videbimus facie ad faciem. Apostolus dicit: Nunc scio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ratis & onerati estis & ego uos reficiam. Tollite iugum meum superuos & discite
ame quia mitissum & humilis corde : quam multi fecerunt audito euangelio qđ
exoreipsius auditum diuesille non fecit: Ergo modo faciamus sequamur dñm
soluamus conpedes quibus inpedimur sequi : & quis idoneus soluere tales nodos
nisi ille adiuu& cui dictum est. disrupistiu in culamea. De quo alius psalmus
dicit : dns solu& compeditos dñs erig& elisos. & quid sequuntur soluti & eresti
nisilum en a quo audiunt : Ego sumlum enmundi qui me sequitur non ambulabit
intenebris quia dñsinluminat caecos. In luminamur ergomodo fratreshabentes
collyrium fidei: praecessit enim eius saliua cum terra unde in unguer&ur quicae¬
cus ẽ. natuss & nos deadam caecinati sumus illo in luminante opus habemus : miscuit

Expanded text:
ratis et onerati estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite ratis et onerati estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? quia Dominus illuminat caecos. Illuminamur ergo modo, fratres, habentes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, unde inungeretur qui caecus est natus . Et nos de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Miscuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo fratres mei qnm dñs breuiter agit Ego sumlux mundi quimesequi¬
tur non ambulabit intenebris sed habebit lumenuitae. Quibus uerbis aliud
est quodiussit aliud quod promisit. faciamus quodiussit ne inpudenti fronte
nnus quod promisit Nedicat nobis iniudiciosuo fecistienim quod
iussi ut exp&as quod promisi Qui dergo iussisti dñe ds̃ noster : Dicit tibi ut seque¬
rerismȩ consilium uita ȩ p&isti. cuius uitae nisi dequa dictum ẽ. apud tefons
e Audiuit quidam Vadeuende omnia quae habes & da pauperibus &
bisthesaurum in caelo & ueni sequereme Tristis abscessit non est sequutus
quae siuit magistrum bonum interpellauit doctorem. & contempsit docen
Tristis abscessit ligatus cupiditatibus suis tristis abscessit habens gr¬
dem sarcinam auaritiae superhumerossuos: lab orabat. aestuabat : & qui ab
illo sarcinam deponere uoluit non est putandus sequendus sed desiderandus:
Postea uero quam dñs pereuangelium clamauit: Venite ad me omnes qui labo¬

Expanded text:
iter ait, Ego sum lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod promisi? Quid ergo jussisti, Domine Deus noster? Dicit tibi, Ut sequereris me. Consilium vitae petiisti. Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audivit quidam, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Tristis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deserendus. Postea vero quam Dominus per Evangelium clamavit, Venite ad me, omnes qui labo
Abbreviated transcription (Latin):
pate renom possunt : Locutus ẽ proph&auerum sed undeh aber& niside fonte uer¬
tatis haurira Locutus ẽ io hannes uerim sedunde locutus ẽ ipsum in terroa

Expanded text:
patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte verpatere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Locutus est Joannes verum; sed unde locutus est, ipsum interrog
Abbreviated transcription (Latin):
qui in praesentia uobis loquitur hab& quod nonde seruit sed tamen uenit :
imueniendo in dediscessit. aut red eundo nos de reliquit: quidmniramii
ds̃ ẽ: non potest hoc fieri sed ab homine. Non potest hoc fieri ab ipso sole quan¬
do pergit ad occidentem deserit orientem : & donec oriturus redeat adorientẽ :
Dm̃ in quit ne mouiditumquam nisi unigenitus filius qui est in sinupatris ipsee narra¬
tꝗ Non dixit fuit in sinupatris quasi uemiendo deseruerit sinum patris hi
batur. & ibi seesse dicebat : quia & hinc discesserus quid dixit: Ecceego uobiscum
sum usq in consummationem saeculs : Ergo uerum ẽ testimonium luminis siue se
ostendat siue alia qui a sine lumine non potes uiderelumen & sinelumine nom potes
uidere quod lib& aliud quod non e. lumen : Si i doneum ẽ lumen ad de monstrandi ca
quaenon sunt lumina : Num quid in sedeficit : num quid senon a perit sine quo alia

Expanded text:
qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit. Non qui in praesentia vobis loquitur, habet quod non deseruit, sed tamen venit. Non enim veniendo inde discessit, aut redeundo nos derelDeus est. Non potest hoc fieri ab homine; non potest hoc fieri ab ipso sole. Quando pergit ad occidentem, deserit orientem, et donec oriturus redeat ad orientem, Deum, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Non dixit, Fuit in sinu Patris, quasi veniendo deseruerit sinum Patris. Hic loquebatur, et ibi se esse dicebat: qui et hinc discessurus, quid dixit? Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . 6. Ergo verum est testimonium luminis, sive se ostendat, sive alia; quia sine lumine non potes videre lumen, et sine lumine non potes videre quodlibet aliud quod non est lumen. Si idoneum est lumen ad demonstranda ea quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia
Abbreviated transcription (Latin):
intellegit alius in occidente iustitiam . Numquid alia ẽ iustitia quam ille intelle¬
gitali a quamiste: Separati sunt corpore & in unohabent acies mentium suarũ
inuideo iustitiam hic constitutus. siiustitia. ẽ ipsam uid& iustus nescioq
mansionibus a mecarne seiunctus & in illius iustitiae luce coniunctus: Ergo
testimonium sibi perhib& lux aperit sanosoculos & sibi ipsa testis est. ut
noscaturlux sed quid agimus deinfidelibus : Num quidillis non
praesens est praesens & ipsis sed quibus eam uideant oculos non habent
cordis: Audi deillis ex euangelio ipso prolatam sententiam: & lux
uc& in tenebris. & tenebraeeam non conprehenderunt : Ergo a
& uerum ait : & si egodeme testimonium perhibeo uerum e testimoni¬
umm eum. quia scio unde ueni & quouado : Patrem uolebat intellegi. patri
loriam dabat : filius aequalis glorificat eum aquo ẽ missus quantui
homoglorificare eum aquo .e. creatus: Scio unde ueni & quouado: Iste

Expanded text:
intelligit alius in occidente justitiam: numquid alia est justitia quam ille intelligit, alia quam iste? Separati sunt corpore, et in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a me carne sejunctus, et in illius justitiae luce conjunctus. Ergo testimonium sibi perhibet lux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illis sed quibus eam videant, oculos non habent cordis. Audi de illis ex Evangelio ipso prolatam sententiam: Et lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt Ergo aperhibeo, verum est testimonium meum: quia scio unde venio et quo vado. » Patrem volebat intelligi. Et si Patri gloriam dabat Filius, aequalis glorificat eum a quo est missus, quantum debet homo glorificare eum a quo est creatus? « Scio unde venio, et quo vado. » Iste
Abbreviated transcription (Latin):
cisdednõ testimonium perhibuiss& responditeis : Interrogabouos & ego
unum sermonem : Dici temihi : baptismum iohannis unde ẽ dec aelo an ex
hum iibus  Turbati illi intra sem& ipsos cogitabant : quia sidicerent ab homi¬
nibus lapidari possent a turba qua ei ohannem proph&am eẽ credebant: Si di¬
corent decuelo responder& ei s ille quem consitemini decaelo habuisse prophe¬
tiam mibies monium perhibuit & ab illo audistis in qua ego ista faciam ne

Expanded text:
eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam pot
Abbreviated transcription (Latin):
diu disputatum esse meministis: & si adhuc uelimus de illo lumine
disputare diu loqui possumus Nam non possumus explicare compen¬
dio: Itaque fratres mei sequamur xpmlumen mundi neambulemus in
tenebris Tenebraemeuendae sunt morum non oculorum : & si oculorum
non exteriorum sed interiorum : unde discernitur. non album & nigrum
sediustum & iniustum : Cum haecergo dixiss& dñs noster ihsxp̃s. responde¬
Ante quam uenir& dñs noster ihs̃ x p̃s multa sante selucernas proph&icas accendit
&misit: Dehis &iam erat iohannes baptista . cuitam magnum ipsumlum̃
natis mulierum non surrexit maior iohannebaptista : Hic tamen quone mo
ro ipsumiohannem fuisse dñs ipse testatur : illeerat in quit lucerna ardens &
lucens & uos uoluistis adbram exultare in lumine eius : quando autem dixerunt
iuda ei dño ũDio nobis inqua potestate ista facis: Sciens dñs quiã iohan¬
nem baptistam promagno haberent : & quod ipse quem promagno habebant

Expanded text:
diu disputatum esse meministis: et si adhuc velimus de illo lumine disputare, diu loqui possumus; nam non possumus explicare compendio. Itaque, frtenebris. Tenebrae metuendae sunt morum, non oculorum; et si oculorum, non exteriorum, sed interiorum, unde discernitur non album et nigrum, sed justum et injustum. Cum hoc ergo dixisset Dominus noster Jesus Antequam veniret Dominus noster Jesus Christus, multas ante se lucernas propheticas accendit et misit. De his erat etiam Joannes Baptista cui tam magnum ipsum lumeIn natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen quo nemo ro ipsum Joannem fuisse, Dominus ipse telucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant,
Abbreviated transcription (Latin):
stat uenie adie Eecefons secnos delumine loqui coeporamus & proposttam ex
uun gelio qua estionem delumine trastabamus: Lesta ẽ enim nobis dicente e dño
E gosumlux mumdi lnde quiestio nequis curnditer sapiens solem istim in tellegendim
pira r& ii teminus inde ad psanumi quo considerito inuenimus in tetim dluo lorte ulire

Expanded text:
itit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex itit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fonte
Abbreviated transcription (Latin):
Aliam habent salutem in re : aliamin spe: salus ista quaem presenti .e. hominib: pecoribiq
communis ẽ  sed ẽ alia quam sperant homines & accipiunt qui sperant non accipiunt
qui desperant: filii enim hominum subtegmine in quit alarunttuarum sperabunt : pui
autem perseueranter sperantiate proteguntur nedespe adiabolo deiciantur : subtegmi¬
ne ala rumtuarum sperabunt Siergo sperabunt quid sperabunt nisi quod pocora non
habebunt : In ebriabuntur ab ubestate domustuae & torrente uolixtitistuie patabis
cos qualeuinum ẽ unde in ebriari laudabile ẽ qualeuinum e quod non turbat sed
dirigi mentem : qualeuinum ẽ quod facit perp&uo sinum non in ebriando facit in a¬
num dn ebriabuntur unde abubestate domustuae &t torronte uluntit stuae potabis
eos unle Qnm̃ apudte fonsuitie ipse fons uitue ambulabat interra. ipsedicebet qui

Expanded text:
Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo s alus & pecoris. Noner
Sicut nemo ẽ a seipso itanemosaluus ẽ ascipso: Pro in de uerissime psalmus atque
optime homines & iumenta saluos facies dñe: quare : si cut multi plicata .ẽ miseri¬
cordiatua ds̃ : Tues enim ds tu creasti tusaluas tude disti eẽ tudas sanum. eẽ
Siergo sicut multiplicata ẽ miseri cordiadĩ ab illo homines & iumenta saluantur.
Non nehabent homines aliquid aliud quod eis ds̃ prest& creator quod iumentis non
prestatꝰ nulla nediscr&io ẽ inter animal fastum adimaginem dĩ & animal subdi
iaginidĩ Est plane pra&er salu tem istam communem nobiscum animant
mutis est quod nobis prest& ds̃ illis autem non prestat: quid esthoc sequere in eodẽ
psalmo filii autem hominum subtegmine a larumtuarumsperabunt : Habentes modo
salutem communem cum pecorib suis filiihominum sub tegmine alarũtuarũ sperabunt:

Expanded text:
ab illo salus et pecoris. Non crSicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Tu enim es Deus, tu creasti, tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo homines et jumenta salvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem non praestat. Quid est hoc? Sequere in eodem psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem communem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.