comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducesq ꝑ circulos qui sunt in lat̾ibus arche
ut portetur in eis qui semꝑ erunt incircuł:
uectes. eccłiȩ doctores. Ne lignis sechim ue¬
ctes fiunt. qd̾ genꝰ ligni albe sꝑme simile ẽẽ
dicunt. De lignis gͥ imputribilibus uectes fi¬
unt .i. de uiris qui corruptioni ñ succũbũt.
Auro uectes oꝑit. qui uirtutem boni oꝑis c̾¬
cius ꝑ exemplum ꝓximis ostendit. Uectes ꝑ
circulos in duc̃. qui quatuor euangłioꝵ u̾bis
mentem attentius apponit. nec ab eis unqͣm
extrahitur. s in lege dñi die ac nocte medita¬
tur.
ertur habe̾ p̃dicta ciuitas. uicos ⁊⁊ pdateas.
uici sunt in eccłia ꝯtinentes & coniuga¬
ti. Sicut enim in mat̾iali uico. duo sunt ordine̾
domoꝵ sic in uico eccłie. sunt duo ordines. ꝯ-
repꝑi. quod melchias filius herem edificauit in
iherłm. mediam partẽ uici. In ierłm mediã par-¬
tem uici edificat: qui comugatoꝵ legitime ui-

Expanded text:
ducesque per circulos, qui sunt in lateribus arcae, ducesque per circulos, qui sunt in lateribus arcae, ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis, vectes, Ecclesiae doctores. De lignis setim vectes fiunt, quod genus ligni albae spinae simile esse dicunt. De lignis igitur imputribilibus vectes fiunt, id est, de viris qui corruptioni non succumbunt. Auro vectes operit, qui virtutem boni operis certius per exemplum proximis ostendit. Vectes per circulos inducit, qui quatuor Evangeliorum verbis mentem attentius apponit. Nec ab eis unquam extrahitur, sed in lege Domini die ac nocte meditatur Fertur habere praedicta civitas vicos et plateas. Vici sunt in Ecclesia continentes et conjugati. Sicut enim in materiali vico duo sunt ordines domorum, sic in vico Ecclesiae sunt duo ordines, vidEsdrae scriptum reperi, quod Melchias filius Herem aedificavit in Hierusalem mediam partem vici . In Jerusalem mediam partem vici aedificat, qui conjugatorum le
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Moralit̃ aũ ⁊ contriuit uectes eiꝰ. Uectes. st̃
quedam anime uirtutes. que portas sustinent.
ne sensus corporis a sua stabilitate uacillent
Uectes ꝑdidit ⁊ contriuit: qñ uirtutes uiciis.
sublato robore mentis. diuina ꝑmissione sub¬
iecit S ⁊ de uectibus alibi dicit᷑. Quia cõ¬
triuit portas ereas ⁊⁊ uectes ferreos confreg̃.
Uñ cassiodorus suꝑ psalterium. Porte inqͥt᷑
eree. sunt hominum consuetudines uiciose.
uectes uͦ ferreos: sp̃c unmundos non imꝓbeui¬
demur acciꝑe. Hȩc enim duo metalla. ꝓ forti¬
tudine delictorum uident᷑ ad hibita. s ista
uiribts hominum desꝑata. uirtꝰ diuina con-¬
fregit: qñ ꝑielitantes. aduentus sui lumine
miserata respexit. Uectes etiam in diuina scͥp¬
tura possunt accipi: quibus archa ꝑ here¬
mum afiliis isrł solebat deportari. facies ĩ¬
quit uectes de lignis sechim ⁊ oꝑies auro. ĩ¬

Expanded text:
sit. Moraliter. Et contrivit vectes ejus. Vectes sunt sit. Moraliter. Et contrivit vectes ejus. Vectes sunt quaedam animae virtutes, quae portas sustinent, ne sensus corporis a sua stabilitate vacillent. Vectes perdidit et contrivit, quando virtutes vitiis sublato robore mentis divina permissione subjecit. Sed et de vectibus alibi dicitur: Quia contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit . Unde Cassiodorus super psalterium. « Portae, inquit, aereae, sunt hominum consuetudines vitiosae. Vectes vero ferreos, spiritus immundos non improbe videmur accipere. » Haec enim duo metalla pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista viribus hominum desperata, virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata respexit. Vectes etiam in divina Scriptura possunt accipi, quibus arca per eremum a filiis Israel solebat deportari. Facies, inquit, vectes de lignis setim, et operies auro, in
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. porte funt exhortationes sc̃oꝵ patrũ
disc̾te. Uectes portarum statuta eorum. Uecteᷤᷤ
st̃: quia portas uehunt. In uectibus porte pen¬
dent. nec sic tñ quin moueri possint. uectibꝰ in¬
herent. In uectibus porte mouentur. ut clause
teneantur. uel ut aꝑiant᷑. Similit̃ statuta pa¬
trum aliqñ stricte seruant᷑. aliquociens ꝑdis¬
pensationem temꝑata laxant᷑. Nota ñ qd̾ sere
portis semꝑ inherent. porte uͦ circa uectes mo¬
bilitatem tenent. Sic auctoritates scõꝵ patrũ ĩ¬
ꝑ uectes portaꝵ intelligere consilia uideorum:
uectes enil. Uectes eiꝰ ꝑdidit et contriuit. qͣndo
consilia eorum ad effectum uenire ñ ꝑmisit.
Erat eorum consilium: ut occid̾ent xp̃m. Con¬
silium eorum ꝑdidit ⁊ contriuit. quia qd̾ fac̾e̾
cogitauerant. ad nichilum redegit. Ad nichi¬
Consilrum eorum ꝑdidit: dum eos a t̾ra sua¬
ꝓcul eiecit. Consilium eoꝵ contriuit. dũ diu̾¬
sis gentib fubiectos. ꝑ diu̾sas regiones disꝑ¬

Expanded text:
diximus, portae sunt exhortationes sanctorum Patrum discretae. Vectes portarum, statuta eorum. Vectes sunt, quia portas vehunt. In vectibus portae pendent, nec sic tamen, quin moveri possint, vectibus inhaerent. In vectibus portae moventur, ut clausae teneantur, vel ut aperiantur. Similiter statuta Patrum aliquando stricte servantur, aliquando per dispensationem temperate laxantur. Nota etiam, quod serae portis semper inhaerent; portae vero circa vectes mobilitatem tenent. Sic auctoritates sanctorum Patrum imper vectes portarum intelligere consilia Judaeorum, vectes ejus . Vectes ejus perdidit et contrivit, quando consilia eorum ad effectum venire non permisit. Erat eorum consilium, ut occiderent Christum. Consilium eorum perdidit et contrivit, quia quod facere cogitaverant, ad nihilum redegit. Ad nihiConsilium eorum perdidit, cum eos a terra procul ejecit. Consilium eorum contrivit, dum diversis gentibus subjectos per diversas regiones disper
Abbreviated transcription (Latin):
minus.Surge ⁊ uade in uicum qui uocatur
rectus i quere in domum iude. saulum noĩe
tharsensem. ecce enim orat. Anantas gr̃as dĩn.
iudas confessio. saulus temptatio respicientiᷤ.
tharsensis exploratio gaudii int̃p̃tantur. Ad
sauluim anamias mittitur. qñ ad eum qui pec¬
catum consid̾at. grã penitendi tribuitur.
Temptacionem consid̾at ⁊ respicit: qui tẽpꝰ
⁊ locum. delectationem. ⁊ cõsensum tẽptatiois
atcendit. Tał in domo uide querit᷑ ⁊ inuenit᷑.
qui in bono confessionis ad huc manens in scło
demorat᷑. Ponitur autem ħ domꝰ. in uico qͥ uo¬
catur rectus. Qui enim in domo confessioiis
manet. ꝓculdubio lineam recte uiuendi tenet.
S qui tharsensis. ẽ uitam celestem in t̃ris dole¬
rat : ut pꝰmodum celestis gaudii explorator
fiat.

Expanded text:
minus: Surge, et vade in vicum, qui vocatur minus: Surge, et vade in vicum, qui vocatur Rectus, et quaere in domo Judae Saulum nomine Tharsensem, ecce enim orat . Ananias, gratia Domini: Judas, confessio, Saulus, tentatio respicientis; Tharsensis, exploratio gaudii interpretatur. Ad Saulum Ananias mittitur, quando ad eum, qui peccatum considerat, gratia poenitendi tribuitur. Tentationem considerat et respicit, qui tempus et locum, delectationem et consensum tentationis attendit. Talis in domo Judae quaeritur, et invenitur, qui in domo confessionis, adhuc manens in saeculo, demoratur. Ponitur autem haec domus in vico, qui vocatur Rectus. Qui enim in domo confessionis manet, procul dubio metam recte vivendi tenet. Sed qui Tharsensis est virum coelestem in terris tolerat, ut postmodum coelestis gaudii explorator fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
eis splendorẽ recipiunt. quia contra eorum fal¬
sitatem montes .i. iusti. luce ueritatis clari¬
ores fiunt. Nota etiã qd̾ in ierłm domus scuta
uendentium eẽ dr̃. ne alicui hoc quod diximꝰ
mirum uideat᷑. Ait enim seͥptura. Edificauit
melchias filius aurificis. usq ad domum nati-¬
neorum ⁊ scuta uendentium contra portã
iudicialem. Scuta uendunt: qui ꝓ iusticia
munera libent̃ accipiunt. S domum scuta
uendentium. contrã portam iudicialẽ ẽẽ scͥp¬
tura dicit. illos enim qui iusticiam uendunt
consciencia rep̃hendit: ⁊ contra portã iudi¬
cialem domꝰ eoꝵ posite sunt. quoꝵ mens et
conscientia. u̾itati contradicunt. Hoc ã toci¬
ens mystice uł moralit̃ agit᷑. quociens aliquis
uir eccłiasticꝰ cupiditate uincitur: uł qͦciens
animꝰ adulationis laude remunerat᷑. Nec mi-
agitur: cum econtrario in damasco .i. in scło
repꝑiatur. Dix̃ enim ad ananiam in uisu do¬

Expanded text:
eis splendorem recipiunt, quia contra eorum faleis splendorem recipiunt, quia contra eorum falsitatem montes, id est, justi luce veritatis clariores fiunt. Nota etiam quod in Hierusalem domus scuta vendentium esse dicitur, ne alicui, quod diximus, mirum videatur. Ait enim Scriptura: Aedidificavit Melchias filius aurificis usque ad domum Nathinaeorum, et scuta vendentium contra portam judicialem . Scuta vendunt, qui pro justitia munera libenter accipiunt. Sed domum scuta vendentium contra portam judicialem esse, Scriptura dicit. Illos enim, qui justitiam vendunt, conscientia reprehendit; et contra portam judicialem domus eorum positae sunt, quorum mens et conscientia veritati contradicunt. Hoc autem toties mystice, vel moraliter agitur, quoties aliquis vir ecclesiasticus cupiditate vincitur, vel quoties animus adulationis laude remuneratur. Nec miragitur, cum econtrario in Damasco, id est, in reperiatur. Dixit enim ad Ananiam in visu Do
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis. Sc̃ autem clipei aurei auxilia defensi¬
onim. que sunt absq commixtione tẽpoealis
lucri. In his gͥ clipeis sol refulget. quia m pun¬
tate cordis. ꝑ exemplum boneoꝑationis. iusti¬
cia clarior apparet. Et resplenduerunt mon¬
tes ab eis. Montes sc̃ homines. uita ⁊ moribus
sublimes. A clipeis gͥ aureis montes splendo¬
rem recipiunt: quia cum aliquis iustꝰ bñ oꝑa¬
tur. cet̾i uiri sublimes ꝑ famam bone opinio¬
nis clariores fiunt.S ⁊ in exercitu regis anthi-¬
oci multi fuerant: qui clipeos aureos secũ habe¬
bant. St̃ autem fic̃ suꝑuis diximꝰ aurei clipei:
u̾ba que in defensione ꝓximi ꝓferunt᷑ absq
commixtione temporał lucri. S istoꝵ clipei
iõ aurei sunt: quia cũ ꝓꝓximis u̾ba defensio¬
nis ꝓferunt. non ꝓ p̃cio. s ꝓ iusticia se loqui
dicunt. Cum autem sol iusticie in his clipeis
resplendet. tẽ u̾itas apparet ⁊ sic montes ab

Expanded text:
ab eis . Sunt autem clypei aurei, auxilia defensiab eis . Sunt autem clypei aurei, auxilia defensionum, quae sunt absque commistione temporalis lucri. In his igitur clypeis sol refulget, quia in puritate cordis per exemplum bonae operationis justitia clarior apparet. Et resplenduerunt montes ab eis. Montes sunt homines vita et moribus sublimes. A clypeis ergo aureis montes splendorem recipiunt, quia cum aliquis justus bene operatur, caeteri viri sublimes per famam bonae opinionis clariores fiunt. Sed et in exercitu regis Antiochi multi fuerant, qui clypeos aureos secum habebant. Sunt autem, sicut superius diximus, aurei clypei, verba quae in defensione proximi proferuntur absque commistione temporalis lucri. Sed istorum clypei ideo aurei sunt, quia cum proximis verba defensionis proferunt, non pro pretio, sed pro justitia se loqui dicunt. Cum autem sol justitiae in his clypeis resplendet, tunc veritas apparet. Et sic montes ab
Abbreviated transcription (Latin):
scuta uendentium. Uicus sacerdotum: ẽ me̾
sc̃ẽ exhortacionis: qui ducit ad portã s t̃ qͥllinii
.i. ad portam confessionis. Sicut enim fumut
eicitur ꝑ portam st̃quiliii: sic etiam ꝑportam
confessionis. eicitur fetor peccati. Est i iuicꝰ seu¬
ta uendentium. St̃ enim quidam qui scuta e¬
munt. ⁊ scuta gerunt: quia in necessitate frs
defendunt. St̃ ⁊ alii qui scuta faciunt.⁊ scu¬
ta uendunt: quia licet ingenium. ⁊ potesta¬
tem iuuandi alios habeant: non tñ absq pecu¬
nia fr̃s in necessitate iuuant. Scuta st̃ defensi¬
onis u̾ba. Scutũmanu tenet: qui qd̾ oreloqͥt
oꝑibus implet. Scutũ contra hostes eleuat.
Q̃ui in defensione pauꝑum: auxilium ꝓpos.¬
se p̃stat. Scuta martyres emerant. qr ꝓ defen¬
sione diuine legis corpora sua ad supplicra tra
bei scuta aurea. In historia siquidẽ legit᷑. ma¬
chabeos habuisse clipeos aureos. Nefuisit inqͥt
sol inclipeos aureos:⁊ resplenduerunt monteᷤᷤ

Expanded text:
ta vendentium. Vicus sacerdotum, est vicus sanctae exhortationis, qui ducit ad portam sterquilinii, id est, ad portam confessionis. Sicut enim fimus ejicitur per portam sterquilinii, sic etiam per portam confessionis ejicitur fetor peccati. Est etiam vicus scuta vendentium. Sunt enim quidam, qui scuta emunt, et scuta gerunt, quia in necessitate fratres defendunt. Sunt et alii, qui scuta faciunt, et scuta vendunt, quia, licet ingenium et potestatem juvandi alios habeant, non tamen absque pecunia fratres in necessitate juvant. Scuta, sunt defensionis verba. Scutum manu tenet, qui quod ore loquitur, operibus implet. Scutum contra hostes elevat, qui in defensione pauperum auxilium pro viribus praestat. Scuta martyres emerunt, quia pro defensione divinae legis corpora sua ad supplicia tradbaei scuta aurea. In historia siquidem legitur Machabaeos habuisse clypeos aureos. Refulsit, inquit, sol in clypeos aureos, et resplenduerunt montes
Abbreviated transcription (Latin):
negligens. discipłs in obediens: iuuenis ociosus. senex obstina¬
inchoro. irreuerentia irta altare. Immorem᷑ gͥ uisingłis.

Expanded text:
negligens, discipulus inobediens, juuenis ociosus, senex obstinain choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igi
Abbreviated transcription (Latin):
ces. nec more pͥncipum. militibꝰ diient᷑. s opp̾ssis sub ueni-¬
ant. ⁊ pauꝑum frm̃ ministrent obsequiis. Quatuor sunt
in reb possessis obseruanda. scił ne licita in iuste ad quira¬
mus. aut iuste ad quisitis illicite ꝑfruamur. ne multa qͣm

Expanded text:
ces, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quam
Abbreviated transcription (Latin):
aut bos in agro qͣn in pariete. Hic satiant ocłos uidendo
ibi laborant necessitati subueniendo. Hospitũ duas eẽ¬
domos uolumꝰ. unã q̃ fr̾ib qui religionis habicũ gerunt. si¬
tia. ibidẽ suscipiendos decreuerit deputet᷑. Aliam uͦ do¬
mũ remotiorem. illis suscipiendis. uolumꝰ eẽ deputatã. qͥ
lingua uł habitu clausttaliũ pacẽ turbare posst̃. Sic gͥ
ut positione sua remoueant᷑ ascł arib. dispositione sua i
scłares remoiteant. ꝯpositione autẽ ne suꝑflua sint. s u¬
tilia. Ngͦs. uineas. ⁊ ortos. peccoꝵ greges.pta. lacus nutri S poͦ

Expanded text:
aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sitia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
extra cohabitationẽ scłariũ deb̾e ꝯstitui. ne silentiũ claus¬
tri. siue dormitorii quies. tumultuantis popłi strepitu ẽ¬
turbet᷑. ne dũ lingua tacet. respondeat coꝵ: uł dũ corpꝰ
quietẽ recipit animꝰ sit inqͥetus. edificia frm̃ ñ suꝑflua
sint. s humilia: ñ uoluptuosa s honesta. Ntilis ÷ lapis ins¬
tructura. s qͥd ꝓdest in lapide celatura: Utilis fuit hec in cons¬
tructione templi. erat enĩ forma significationis ⁊ exempli.
Legatur genesis in libro. nꝰ in pariete. Uestitur eua in parie¬
te. pauꝑ autẽ uxta parietẽ nudiis accubat. Dat᷑ ade tumca
pellicea. fum̃ u̾o multitudo coaͥtat᷑ hyeiali molestia. lice¬
at hoc sicui licitũ fore debeat. illis qͥ inurbibꝰ aut in uicis
morant᷑. ad qͦs ꝯfluit popłi freqñtia. ubi simplicitas eoꝵ de
tineat᷑ delectacione picture. qui ñ delectant᷑ subtilitate
scͥpture. Nob̾ aut̃ qͥ solitudĩe delectamꝰ: utilior ÷ equus

Expanded text:
extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur deScripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus,
Abbreviated transcription (Latin):
sit: post ea discernit suꝑ sacrificium aũ uitu¬
li nouelli cornua ⁊ ungulas ꝓducentis. pla¬
cet dño sacrificium laudis. Sacrificium inqͥt
laudis honorificabit me : ⁊ illie int̾ quo osten¬
dam illi salutare dĩ. Est aũ sacͥficiũ pecudis.
ẽ ⁊⁊ sacͥficium laudis. Sacͥficium pecudis est
afflictio mortificate carnis. sacrificiũ lau¬
dis: ẽ affectus humilt ati cordis. Qui enim
dominum laudat. seip̃m humiliat:⁊ dm̃ ho¬
humiliter laudanti.salutare dĩ. P humilita¬
tis etenim uiam. reu̾timur ad celestem patã.
hoc itinere gradiebatur iacob. cum de meso-¬
potamia sirie rediret. ut ad t̾ram tͥanaan ꝑue-¬

Expanded text:
sit postea discernit. Super sacrificium autem vitusit postea discernit. Super sacrificium autem vituli novelli, cornua et ungulas producentis, placet Domino sacrificium laudis. Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me: et illic iter, quo ostendam illi salutare Dei . Est autem sacrificium pecudis, est et sacrificium laudis. Sacrificium pecudis, est afflictio mortificatae carnis. Sacrificium laudis, est affectus humiliati cordis. Qui enim Dominum laudat, seipsum humiliat, et Deum hour laudantis salutare Dei. Per humilitatis etenim viam revertimur ad coelestem patriam. Hoc itinere gradiebatur Jacob, cum de Mesopotamia Syriae rediret ad terram Chanaan, e
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mystica uł morał: in iudea ẽẽ dr̃.
quia iudea non tantum confessio. s etiã laudãs
int̃p̃tat᷑. Laudans inuocabo dñm.⁊ ab inimiciꝰ
meis saluus ero. Laudans dnm inuocat. qͥ eum
ꝓ suis excessibus humilit̃ rogat. qui in õibꝰ¬
dõ laudem tribuit. nec aliquid suis m̾itis¬
ascribit. quia humilitas illic ascendit. unde
suꝑbia nolens cecidit. Laudabo gͥ nomen dĩ
cum cantico. ⁊ magnificabo eum in laude. et
placebit do suꝑ uitulum nouellum. cornua
teris ad laudem creatoris narrat. Uitulus aũ
nouellus. ẽ qui libet nouit̃ conu̾sus. qui deo
serp̃m immolat. qñ carnis sue lasciuiã ieiu¬
niis et orationibus mactat. Cornua ꝑducit.
dum contra uicia defensionis uires sumit. Pro¬
ducit ungulas dum ꝓcessibus boni oꝑis. adiũ¬
git circumspectiones discretas. Uitulus ẽ mun
dum animal. ruminat ⁊ ungulam diuidit. sio
nouiter conu̾sus pͥus mente cogitat. ⁊ retrac¬
tat: ⁊ quid faciendum. uel quid non faciend̾

Expanded text:
sicut mystica vel moralis, in Judaea esse dicitur, quia Judaea non tantum confessio, sed etiam laudans interpretatur. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Laudans Dominum invocat, qui eum pro suis excessibus humiliter rogat, qui in omnibus laudem Deo tribuit, nec aliquid suis meritisascribit, quia humilitas illuc volens ascendit, unde superbia nolens cecidit. Laudabo igitur nomen Dei cum cantico, et magnificabo eum in laude. Et placebit Deo super vitulum novellum cornua teris ad laudem Creatoris narrat. Vitulus autem novellus est quilibet noviter conversus, qui Deo seipsum immolat, quando carnis suae lasciviam jejuniis et orationibus mactat. Cornua producit, dum contra vitia defensionis vires sumit. Producit ungulas, dum processibus boni operis adjungit circumspectiones discretas. Vitulus est animal mundum, ruminat et ungulam dividit; sic noviter conversus prius mente cogitat et retractat, et quid faciendum vel quid non faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
us solito dep̃catur. Et dix̃ ad eum. Dimitte
me: iam enim ascendit aurora .i. cessa ab orati¬
one ⁊ p̃cibus mͦ. quia lux libertatis refulget
in mente tua. Quam diii enim sũmis cum fleti¬
bus ad dñm inclinabatur: non poterat ab il¬
lo recedere. Et benedix̃ ei in eodem loco. In eo¬
dem loco benedicitur: qui ab identitate boni
ꝓpositi nequaquam ꝑmutatur. Uocauitq
nomen loci illius phanuel dicens. Uidi dominũ
facie ad faciem.⁊ salua facta ẽ anima mea.
Phanuel: facies dei int̃p̃tatur. Tunc gͥ iacob
benedicitur. cum dñs ab eo uidet᷑. quia dĩ ui¬
sio. ẽ summa benedictio. Tunc ex iacob fit ifrł.
quia post sudores bone oꝑationis ꝑuenitur
ad lucem contemplationis. Ibi gͥ exultabit
iacob: ⁊ letabitur isrł. Ibi exultabit ania
mea in dño. ⁊ deͬctabit᷑ suꝑ salutari suo. Tẽ

Expanded text:
us solito deprecatur. Et dixit ad eum: Dimitte us solito deprecatur. Et dixit ad eum: Dimitte me, jam enim ascendit aurora, id est, cessa ab oratione et precibus modo, quia lux libertatis refulget in mente tua. Quandiu enim cum summis fletibus ad Dominum inclinabatur, non poterat ab illo recedere. Et benedixit ei in eodem loco: in eodem loco benedicitur, quia ab identitate boni propositi nequaquam permutatur. Vocavitque nomen loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Phanuel facies Dei interpretatur. Tunc igitur Jacob benedicitur, cum Dominus ab eo videtur, quia Dei visio est summa benedictio. Tunc ex Jacob fit Israel, quia post sudores bonae operationis pervenitur ad lucem contemplationis. Ibi igitur exsultabit Jacob, et laetabitur Israel . Ibi exsultabit anima mea in Domino, et delectabitur super salutari
Abbreviated transcription (Latin):
uitq nomen loci illiꝰ phanuel: dicens. Uidido¬
minum facie ad faciem ⁊ salua factaẽ aĩa
mea. Iacob: int̃p̃tatur luctator. isrł: uidens de¬
um. meso potamia: eleuata uocatio. laban can¬
didus. esau: rubeus siue uanus. chanaan: hu¬
milis uel negociator. Iacob de mesopotannia syrie
redit. dum cuiuslibet animꝰ contra uicia luctans ab
elatione recedit. Ad t̾ram u̾ero chanaan ꝓꝑat dũ
ad ꝑagendum uere humilitatis negociũ festinat.
Laban uero auunculum suum fugit dũ dealba-¬
tioni uane głie ñ consentit. Esau aũt frĩ suo occurre¬
re formidat. ne carnał affectus statũ mentis uaniᷤ
delectacionibus subuertat. Uadum transit. qñ
labentia cuncta contempnit. Transductisq oi¬
bus que ad se ꝑtinent solus remanet. ut collectis
secum uiribus mentis. remotꝰ a scło: dñm securiꝰ
oret. Ad hoc ꝑtinet qd̾ sequitur. Et ecce uir luc¬
tabatur cum eo usq mane. Iacob eutm uiro lu¬
ctatur. dum cuiꝰ libet iusti animꝰ dnm obnoxi¬

Expanded text:
men loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Jacob interpretatur luctator, Israel videns Deum, Mesopotamia elevata vocatio, Laban candidus, Esau rubens sive vanus, Chanaan humilians sive negotiator. Jacob de Mesopotamia Syriae redit, dum cujuslibet animus contra vitia luctans ab elatione recedit. Ad terram vero Chanaan properat, dum ad peragendum verae humilitatis negotium festinat. Laban vero avunculum suum fugit, dum dealbationi vanae gloriae non consentit. Esau autem fratri suo occurrere formidat, ne carnalis affectus statum mentis vanis delectationibus subvertat. Vadum transit, quando lubentia cuncta contemnit. Traductisque omnibus quae ad se pertinent, solus remanet, ut collectis secum viribus mentis remotus a saeculo Dominum securius oret. Ad hoc pertinet quod sequitur: Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Jacob cum viro luctatur, dum cujuslibet justi animus Dominum obnixi
Abbreviated transcription (Latin):
ł: qrunt sociari his ad qͦs foris accedere ñ audebant.
egisi de pauꝑe ȩccła. circuert̾ ditiores. ut ibidem
dant. ⁊ qui ante ꝯu̾sionẽ lectulum ꝓpͥum nusqͣm ha¬
bebant. nc̃ si forte uoluntus eis fuerit eundi alicu¬
bi. ornam̾ta lectuli secũ portant. Timeo aut̃ ne in hu¬
ius modi lectulis. somnia uanitatis uideant᷑. ne uieis¬
dẽ patiatur animꝰ illusionẽ carius. Sic̃ enĩ in ext̾iori
lectulo. çaro mollicit̾ uolutat᷑. sic ⁊ in lectulo uolup¬
tatis. aiã spoliata uirtutib enecuit̾ delectat᷑. In lec

Expanded text:
runt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed runt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem dant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtoriis. qͦs si forte uideres. lectulũ sponse. que sponsum de¬
sid̾at forsitan estimaris. Cappa canonici. ⁊ euculla mona¬
chi. ti differunt apallio militis. S ut ait qͥdam sapiens.
miles ⁊ monachus exeodem panno parciuntur. ille sibi cu¬
cullam. ille clamidem. Non multũ differt habitꝰ canonici.
regularis ⁊ secularis: s si forte regłarem uideas. archidia conũ
uł epm̃ te uidisse ꝯtendas. S forsan dices delicatis delicata
ꝯueniunt. ex regła testimonium ꝓferens. Ait enĩ b̃s̃ aug̾̃¬
⁊ ido felicioribꝰ ñ datur. cogitare debent quib ñ dat᷑. qͣntũ
de sua scłari uita illi ad istã uitã descendint. Consentimus¬
auctoritati. ut detur delicato qđ sufficiat. ne deficiat. ñ
testanda. ꝑu̾sitas in monast̾i̾o. ubi qͣntum possunt . aiuites
laboriosi. fiant pauꝑes delicati. Mentior si ñ uidi qͦsõa̾

Expanded text:
opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum deopertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Auget ideo felicioribus non datur, cogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari uita illae ad istam descenderint, auctoritati, ut detur delicato quod sufficiat ne deficiat, non testanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes d
Abbreviated transcription (Latin):
ris. implicantur negotiis.
dit enĩ. Non inueste p̾tiosa. Quimolliciei niulierũ p̾ti famo
osiorẽ denegat. putasne monacho p̾tiosiorẽ habitum ł ar¬
conoedat: Plus amat sponsus. sponse castitatẽ. qͣm p̾ciosã
uestem. plus amat simplicitate̾. qͣm tortũ cͥnem. Sic i¬
mortalis sponsus plus amat int̾iorem habitũ. quã extio¬
rem. Molles mollia querunt. elati p̾tiosa. delicati p̾tiosa.
Ext̾ior eiũ suꝑfluitas. animi nuntiat uanitatẽ. Iuxta
regulam qd̾ uiluis occurrerit. ñ qͥd carius fuerit enĩ¬
dũ puto: ut sit diu̾sitas int̾ indum̾tũ palatii ⁊ mo¬
nasterii. Qͥ enĩ mollib indiuint᷑. in domib regũ sunt
Lo qͦr qualiscq canonicus de monachis: s quid dici de¬
beat de qͥbꝰdam nr̃i ordinis. canonicis. ⁊ mens ⁊ facies
inehem̃ter erubescit. Lectuli ⁊ enĩ eoꝵ eulcitris fulciunt᷑ plu¬
meis. linceis. ⁊ lodicib accurate ꝑant᷑: catanis teguntur

Expanded text:
ris, implicantur negotiis. ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerit, non quod carius fuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et
Abbreviated transcription (Latin):
entiapseu̾ans custosq uirtutum ÷. ut infine quilibet
bndictione ꝑfruat᷑. Int̾ illos etiã qͥ tunicis induunt᷑
uoluptas pedem posuit. ñ qd̾ camisiis utant᷑. s qͦd a
delicato panno qui uulgo sai a uocat᷑. In ostensione gͥ
lanee uestis. asꝑitatẽ ꝯu̾sionis ostendunt. s indelectati¬
one delicanti panni. suauitatis molliciẽ q̃rut᷑. Hidi ⁊
ego nͥ fallor monachũ camisia uestitũ. iocantẽ ⁊ dicen¬
dẽ. Carior ⁊ staminia qͣm camisia. tuuica uͦ uestiri
magna ÷̃ difficultas. S forsitan dices qm̾ in firmꝰ erat hꝰ moĩ
ĩmo sanꝰ ⁊ petulans. ⁊ pingui residens equo. habundans
rebꝰ. ⁊ curias frequ̾tans. Qui tũ añ ꝯu̾sionis habitũ. pe¬
des ire ꝯsueuerat. nec semꝑ lineis induebat᷑. ⁊ id̾o hec

Expanded text:
entia custos est virtutum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis induebatur. Et ideo haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdescendant. U idet ⁊ dnm̃ in nixũ scale. ut uideat
si ÷ incelligens aut requirens dm̃. Nec mirũ si hec u¬
tis de lectulo. audite de uestim̃to. ⁊ induit eũ inquit
mat̾ sua uestib esau. ualde bonis. qͣs apud se habebat.
forsitan cũ audis qd̾ induit eũ mat̾ sua uestibꝰ ualde
bonis. similit̾ ⁊ p̃tiosis uestiri queris. Dũ legis tunicã
ioseph fuisse talarem. conaris ⁊ tu hab̾e longiorem.
An nescis ut ait apłs. qͥa onuĩa ꝯtingebant illis infigu¬
ra : An ignoras qͥa in iacob fragłatia uestin̾toꝵ. famã
designat uirtutũ. in ioseph tunica talaris. ꝑ seu̾anti¬
am longanimitatis: Hee st̃ gͥ uestes qͣs apud se rebrͥꝰ¬

Expanded text:
ant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc vitis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere longiorem. An nescis, quod, ut ait Apostolus, omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se hab
Abbreviated transcription (Latin):
a forensi cura. se ip̃m possidens. tͣnquillus qͥet᷑.
Nefert hẏstoria qd̾ salomon edificat᷑us tẽplũ dño
quesierit aunliũ ab hẏram rege tyri qui erat
amicꝰ dd̾ om̃i tẽꝑet miseritq hyram sibi arcifi¬
ces. ligna ⁊ aurũ. Hẏram int̾ptat᷑ &celse uiuens
Excelse uiuunt. qͥ remoti a plano uoluptatũ ꝑ artã
⁊ ꝑ arduam uiam que ducit ad uitã. adͤminen¬
tiam uͥtutũ conscendũt: hi st̃ qui habitant ĩ mõ¬
tibus isrl. un ueni& auliũ nobis. Q ꝗͥ sic uiuunt. lig¬
na delibano cedrina u̾bo p̃dicatbĩs succisa. tͣnsinit¬
tunt. Ligna de libano stc hi qͥ sublimes  qłosi fuert̃
in mundo. Cũ enĩ udemꝰ eos qui fuerant in scło di¬
uites in monasterio ᷤᷤ paupes. nobiles seruire ⁊ ẽẽ
humiles: potentes. subditos: sapientes. uictun habi¬
tu despectos ñ ne isti ꝑ exemplũ bone oꝑationis pon̾̃t᷑
in edificio tẽpli spualis tͣusferunt᷑ uaq de monte

Expanded text:
 tranquillus et quietus. Refert historia quod Salomon aedificaturus templum Domino quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, miseritque Hiram ipsi artifices, ligna et aurum . Hiram interpretatur excelse vivens: excelse vivunt, qui remoti a plano voluptatum, per arctam et arduam viam, quae ducit ad vitam, ad eminentiam virtutum conscendunt. Hi sunt, qui habitant in montibus Israel, unde veniet auxilium nobis . Qui igitur sic vivunt, ligna de Libano cedrina verbo praedicationis succisa transmittunt. Ligna de Libano sunt hi qui sublimes et gloriosi fuerunt in mundo. Cum enim videmus eos, qui fuerant in saeculo divites, in monasterio fieri pauperes, nobiles servire, et esse humiles, potentes subditos, sapientes vultu et habitu despectos, nonne isti per exemplum bonae operationis ponuntur in aedificio templi spiritualis? Transferuntur itaque de monte
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ est gͥ a quo. quibus aunliis. ubi  qñ.
qͤntũ. ⁊ quale factũ fuerit hoc tẽplũ Breme
edisseramꝰ. Fundatũ ẽ enĩ a salonone. hyrã
rege tyri auxliante. in monte moria. in area ornã
filioꝵ isrł de t̾ra egypti. spaciosũ ualde. pario inari¬
more. cedrinis tabulis.⁊ auro purissimo decoratũ.
Potest itaq hoc tẽplũ referri ad ip̃m ꝓpm̃ mediato¬
rẽ dĩ ⁊ hominu̾ qui ait soluite tẽplũ.h.. p.tͥ .de

Expanded text:
otandum est igitur a quo, quibus auxiliis, ubi, et quando, quantum, et quale factum fuerit hoc templum, ut breviter edisseramus. Fundatum est enim a Salomone, Hiram rege Tyri auxiliante, in monte Moria, in area Ornam filiorum Israel de terra Aegypti, speciosum valde, marmoreum, cedrinis tabulis, et auro purissimo decoratum . Potest itaque hoc templum referri ad ipsum Christum mediatorem Dei et hominum, qui ait: Solvite templum hoc, e
Abbreviated transcription (Latin):
nimȩ claustrũ cõteplat̾o dr̃. in cuiꝰ sinu dũ se recipit
au̾s. sola celestia meditat᷑. separat᷑ a t̾renis. a t̾ba coqi¬
tatõuũ carnaliũ lotige ponit᷑. dulces carnes refugit affectus.
uagos sensuũ motꝰ restringit. in dño delectat᷑. angłica fruit᷑ dulce¬
dine: legit in libͦ uite. ꝓsilent̾o pac̾e tenet. inchoro u̾tutũ ser¬
uat cõcordiã moꝵ. Sumii patͥs bonitatẽ. angłicȩ creat᷑e b̾ati

Expanded text:
pit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt disce. Uonit gͦ inmaͬgala. ⁊ adexercitũ qͥ egres¬
sus uociferatꝰ erat incertamine. Direxerat enĩ isrł
aciem. s ⁊ philistiim exadũso fuerant p̃parati. ⁊ cucur¬

Expanded text:
ti sunt disce. Venit ergo in Magala ad exercitum; qui egresti sunt disce. Venit ergo in Magala ad exercitum; qui egressus, vociferatus erat in certamine. Direxerat enim Israel aciem, sed et Philisthiim ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hñ alii faciunt. detestant᷑. ⁊ ĩpuguant. In corrigibi les
sunt. ħsolũ qͦd uolunt fore bonũ credunt. obedientiã aut
nũqͣm aut neglegent̾ implent. humiles frs̾ ꝓuocant. tur¬
bant silentiũ. Taliũ figurã gestat philisteus ille qͥ egres¬
sus de castris philistiim ꝓuocabat filios isrł. Cuiꝰ magni¬
sunt ap̾ semet ipsos ⁊ moꝵ. qͣlitates designant. Ad hunc
trib moĩs fi̾t. hystorialit̾ scił mistice atq moralit̾.i.¬
int̾ goliam ⁊ datud. int̾ diabolũ ⁊ xpm. int̾ quẽlibet
iustum ⁊ aliqͦd diaboli m̃brũ. Precessit in re. ꝯtigit ĩ mi¬
nisterio. habetur ⁊ nc̾ in morib. Cũ gͥ initteretur dauid
apatre suo isai aduisicandos frs suos qui erant in exer¬
citu isrł. miserat enĩ ut narrat hystoria pat̾ suus es¬
dicens. frs tuos uisitabis si recte agant ⁊ eũ quibꝰ ordita¬

Expanded text:
autem bene alii faciunt, detestentur et impugnent. Incorrigibiles autem bene alii faciunt, detestentur et impugnent. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . Cujus magnisunt apud semetipsos et qualitates morum designant. Ad hunc tribus modis fit: historialiter scilicet, mystice et moralitt diabolum, inter quemlibet justum et aliquod diaboli membrum. Praecessit in re, contigit in mysterio, habetur et nunc in moribus. Cum igitur mitteretur David a patre suo Isai ad visitandos fratres suos, qui erant in exercitu Israel: miserat enim eum, ut narrat historia, pater suus dicens: Fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordina
Abbreviated transcription (Latin):
erũsis ÷ seuera religio. Seruat honestatẽ. seueritas
leuitatẽ castigat. timet᷑ abindoctis. ipsa ÷ decor se¬
nũ. iuuenũ uirga. ornat p̾latoꝵ ꝑsonas. colorat spe¬
ciem uirtutũ. sic̃ enĩ rubor mixtꝰ candori si cõpetent᷑
disponat᷑. fa cien gͣtam reddit aspicientib. sic seueritas
mixta recticudini si dulcedine ꝯdiatur uultũ religionis
decorat. Dulcedo p̾lati trahit ad penitentiã peccantem
discipłm. seueritas corrigit. rectitudo dat legẽ delin¬
qͣnti. Sic nec seu̾itas leuitatẽ patit᷑. noc dulcedo disso¬
lutionẽ. nec rectitudo lineam iusticie tͣus gredi ꝑmitait.
uolunt eẽ seueri crudeles efficiunt᷑. Irã ꝓseu̾itate. ama¬
ritudinẽ ꝓdulcedine. ꝓrectitudine crudelitatẽ ostendt᷑.
⁊ sic ꝯfunditur uultꝰ religionis ubi ex flã̾ma crudelitatis.
cat ad irã. Frͣa p̾lati peccantẽ turbat. amaritudo ꝑsequit᷑.
St̃ qͥdã adeo ꝑu̾si. ut qd̾ ipsi male oꝑant᷑ defendant aꝑte. qͦd

Expanded text:
ersis est severa religio. Servat enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat praelatorum personas, colorat speciem virtutum. Sicut enim rubor mistus candori, si competenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati ad poenitentiam trahit, peccantem discipulum severitas corrigit, rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. volunt esse severi, crudeles efficiuntur. Iram pro severitate, amaritudinem pro dulcedine, pro rectitudine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus religionis, ubi ex flamma crudelitatis  Ira praelati peccantem turbat, amaritudo persequitur, Sunt quidam adeo perversi, ut quod ipsi male operantur, defendant aperte; quod
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝓminentes de pariete.⁊ eg̾dientes. ꝓminent pic¬
ture uarie de pariete ⁊ eg̾dięntur. dum ea que co¬
fectum: henignitas inuultu. humilitas in habitu:
modestia in cohabitato̾ne. pacientia in tͥbulatone. Si
aũ uelis cognosce̾ effectũ miscd̾i̾e. ip̃a ẽ que cõpati¬
tur miseris. succurrit egenis: ex dulcedine uͦ beniꝗ¬
nitatis efficitur mansueta facies ⁊ mittis. Si aũ sũ¬
erit auũis humilis: fit ⁊ habutus extĩoi eidẽ aiõ si¬
milis. pannosus scił. ab ieclus  uilis. Gestus siquid ẽ
modestie demonstrat᷑ ex habuu conscientie: ut alis
appareas exn̾is. qualis exstis intus. Effectus aũ u̾e

Expanded text:
as proeminentes de pariete, et egredientes. Proeminent picturae variae de pariete, et egrediuntur, dum ea, quae cofectu, benignitas in vultu, humilitas in habitu, modestia in cohabitatione, patientia in tribulatione. Si autem velis cognoscere effectum misericordiae, ipsa est, quae compatitur miseris, succurrit egenis, ex dulcedine vero benignitatis efficitur mansueta facies et mitis. Si autem fuerit animus humilis, fit et habitus exterior eidem animo similis, pannosus scilicet, abjectus, et vilis. Gestus siquidem modestiae demonstrantur ex habitu conscientiae, ut talis appareat foris, qualis est et intus. Effectus aute
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria. Palma pꝰ uictorie finẽ. ornaruꝰ manũ iuc.¬
łcẽ: cotidie  eni pugnamꝰ. ⁊ cotidie uincimꝰ: quia
cotidie nobis lucta ẽ cum diabolo. ⁊ cotidie diabo¬
lũ suꝑamꝰ. Tenemꝰ itaq cotidie palmã in manii io.
est uictoriã in coͣflictu. habemꝰ ⁊ pugnã difficilẽ. ad
u̾sus carnẽs ⁊ sanguinẽ: ut ñ que uolumꝰ aliqͣn ea
faciamꝰ. s cũ do̾ annuente iuncimꝰ palmã in manu¬

Expanded text:
victoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum victvictoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum victricem. Quotidie etenim pugnamus, et quotidie vincimus, quia quotidie nobis lucta est cum diabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in manu, id est, victoriam de conflictu. Habemus etiam difficilem pugnam adversus carnem et sanguinem, ut quae nolumus aliquando ea faciamus. Sed cum, D
Abbreviated transcription (Latin):
cant: ut sapientibꝰ huiꝰ mundi diuine scͥpt᷑e ꝓfũ¬
ditatẽ ⁊ sec̾ta cęlestia u̾bis pandant. Palmas f̾ticis
dum spem ⁊ moriam rerͥbutionis et̾he post ago¬
nẽ legitime certantibus sñ dubitatõne habitos
reꝓmitti nt. Facit pictas ꝓmiuentes de pariete
eq̾dientes: cũ ad hoc elecłi ex bona consuetudiẽ
ꝑueniant. ut qͥd dicendũ uł faciendũ ñ ab alis
S a se ip̃is ꝓferentes querant. Moralit̃ a cheru
bin facit in pariete dũ ꝑ spm̃ scientie qui nou
om̃ia prudent̾ disponẽ. uͥtutes ordinat ⁊̃ m̃te̾̃
dũ duab alis a t̾renis se subleuat: ⁊ duabus
aliis ne ocło uane qłȩ uideatur corpꝰ nelat. Telum qͦ¬
scd̾m scĩam hãt: ut modũ tena̾t: lit sciant pati pe¬
miriã. ⁊ habundare. saciari. ⁊ esurire. ut sit in eo
Palmas facit: dũ inconflictu intioꝵ dediabolo tͥ.¬
Nmphans uictor existit. In palma siquid̃ notatur

Expanded text:
cunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scripturae profuncunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scripturae profunditatem, et secreta coelestia verbis pandant. Palmas facit, dum spem et memoriam retributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis sed a seipsis proferentes quaerant. Moralitentiae, qui novit omnia prudenter disponere, virtutes ordinat in mente, dum duabus alis a terrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quosecundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo Palmas facit, dum in conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor existit. In palma siquidem notatur
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit salomon cherubin in parietibus tẽpli mistici. dũ
quoslib fideles scͥpte sacre p̃cepia in qua ẽ sciencie
multitudo doco imitari. Cherubin fẽcit. dũ fieri do¬
cent in t̾ris: qd̾ angłi tenent in celis. dũ docq hu¬
manã c̾at᷑am. anglicã possid̾e̾ uitam: dũ ⁊ ceto̾s ĩ mũ¬
do multitudine scie p̾cellunt. qui dm̃ p̾ ceti̾s dili¬
gunt. Nonne ⁊ nc̃ uides aliquos a scło longe remo¬
tos tanta scientia p̃dictos. ut scientia scła̾ris sribda¬
tur eis: ut ñ tm̃ uocentur ad ꝯsilia pͥncipũ s ħ ĩ
ter sint negociis regũ. ut qui ceꝑnt dñari. ꝓpͥis
moribus. dñcentur ꝯͦ alienis. n⁊ honorentur a ꝑsoni
sublimioribus. hi sunt qui locunt᷑ int̾ phiło sophe
sapientiam: quoꝵ rethores mirantur eloquentiaꝰ.
Quos enĩ nullis seu paucis artibꝰ imbutos in scło
uiderunt: nc̃ de singłis loquentes audiunt.⁊ ad
tantam scientie multitudinẽ eos ꝑ uenisse cognos¬

Expanded text:
ietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint negotiis regum, ut qui coeperunt dominari propriis moribus, dominentur etiam alienis, et honorentur a personis sublimioribus? Hi sunt, qui loquuntur inter philosophos sapientiam, quorum rhetores mirantur eloquentiam. Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad tantam scientiae multitudinem eos pervenisse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
obsequunt᷑. Pharao uͦ qͣ popłm des moysei dimitt̾e ꝓmisit. nec
tñ dmisit. qui illos qͥ uite melioris enĩdationẽ ꝓmittunt. nec
uoce coruina dilationẽ q̃runt. quoꝵ. t̾ra diu̾sis plagis affli¬
gicur. necemolit. s ex ꝯsuetudine peccandi magis ac magis in¬
durat᷑. Tunc enĩ dñs aquas in sanguinẽ ꝯu̾cit: cũ de rerum

Expanded text:
mittere promisit, nec designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, nec  sed in voce corvina dilationem quaerunt. Quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum
Abbreviated transcription (Latin):
men anunarũ sublimari ꝓmeret᷑: ut cũ dd̃ obtineat regimen ⁊
cũ ꝓpõ regnet inet̾num. Alisit autẽ nuntios ad abigail: ĩpsa aũ
secuta ÷ eos. Nuntios dd̾ abigail seqͥt᷑. dũ quilibet fideł eccłȩ
dectores uita ⁊ morib imitat᷑. S ⁊ qͥnq puelle pedisseq iert̾
cũ ea Qͥnq pedisseque eiꝰ. st̾ qͥnq corꝑis sensus. qͥ quasi pedis

Expanded text:
men animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierunt cu
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ionb ꝑdisciplinã repͥmit᷑. Hic ẽ noe qͥ constituit ar-¬
cham id ẽ edificat aiãm: qui irrato̾nabilia aĩalia in ĩ¬
feriorib ordinat: hoĩes: uolatilia insuꝑiori parte lo.¬
cat id ẽ motꝰ carnales subicit. sp̃ales suꝑ ponit. Si aũ
maͣndauit diluuiũ carnis tunc intrat arcħa m̃tisũ lic
cͥõfluant torrentes trac̾die. fluenta liuurie: uoragines
gulȩ. licq ebuliant fontes delectatonũ: abissus cũpidi¬
taꝑͣ. maria contͦbatonũ: in trat tũ noe secutꝰ arcħa id
ẽ quiet᷑ aũis clauso a focis silentii ostio possid aĩam. S
Iamecdh int̾fecisse chami leg̃r. Chai aũ possessio ĩ t̾p̃tat᷑.
Cuius : diaboli ñ dii sui ñ magistͥ. ꝓpͥa ñ ꝯmunis. Int̾

Expanded text:
truit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ u̾bis ñ inc̾pau̾it. Accusat humilitas honestatẽ qd exce¬
dit medioctatẽ: qd̾ sequat᷑ suꝑfluitat̾ẽ. qd ñ tm̃ utatur ho¬
nestis. s etiã uoluptuosis. Honestas uͦ accusat huiilitatẽ
qd̃ nimiã diligat ꝑauꝑtatẽ. qd̾ ñ inpendat corꝑi necessua¬
agit misericors remissius. iustius seueruis. humilis. par¬

Expanded text:
tem verbis non increpaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitaoque misericordia remissius, justitia crudelius, humilitas par
Abbreviated transcription (Latin):
errata corrigat statutis horis ad capłm ꝯfluit. sic
mͥtis ro cogitat̾oẽs diu̾sas ad sec̾tũ cordis qñq cõuo¬
cat ut incorrigibiles eiciat. corripiat inquietas: neqliq̃e¬
tes emendet. instruat simpliciores mutiget irac̾das uo¬
luptuosos restrinꝗat piꝗͣs excitet. consolet᷑ pusillani me
doceat indisctas. In hoc sp̃itali capło abbi̾s locũ ro possi¬
da conscientia culpas accusat: ꝑu̾sitas excusat suꝑbiare¬
atũ defendit. in nocentia confitet᷑: humilitas se ip̃ã
re ꝑu̾soy fr̃m uitia p̃ceptis contͣdicunt. more uͦ sim¬
accusant. Accusat enĩ miscd̾ia iusticiã. iusticia miscdis¬
miscdĩa iusticiã qd̾ manus usq ad crudelitatẽ extend̾i̾t qd̾
irac̾die u̾ba ꝓtulerit. qd̾ mansuetudinis uultũ muta

Expanded text:
errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam rum fratrum vitia praeceptis contradicunt, more vero simicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, justitia miserimisericordia justitiam, quod manus usque ad crudelitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetu