comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ tota auiditate susceꝑit:
nuctũ statĩ ut ad orationẽ surgimꝰ
and̃it. idest. si collectis et congrega
intra se sensibus oret dm̃: si non
get᷑ mente et cogitationib euolet.
ut corpore qͥdem in oratione cur-¬
t sensib aut̃ ꝑdiuersa discurrat:
elexerit assistentẽ. ibiq orationes.
bscrationes postulationesq et
ũ actiones suas ꝓfuderit: nulliꝰ
disecus fantasiȩ sollicitatꝰ imagi¬
angłm qui assistit altari obtulisse immo¬
lationis sue pͥmitias magno pontifici uͦ¬

Expanded text:
divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et congregatis intra se sensibus, oret Deum, si non evagetur mente et cogitationibus evolet, ita ut corpore quidem in oratione curvetur, sensibus autem per diversa discurrat. intellexerit assistentem, ibique orationes et obsecrationes postulationesque et gratiarum actiones suas profuderit, nulla extrinsecus phantasiae sollicitus imagiangelum, qui assistit altari, obtulisse immolationis suae primitias pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
ntibꝰ: et pͥmus scõ spũ repletus ẽ:
ieo recte pͥmitiȩ gentiũ appella-
intelligunt᷑ humana: quã agrũ angłi
Ũ suscepunt excolendũ. Culture gͦ sue
fructus. ipsi qͥdem possident. & habent:
eos uidelicet qui sub ꝓcuratorib agunt
et auctorib: nondumq usq ad summã
etatẽ ꝑfectionis ꝑuenert̃. Si quoꝵ uero
corda diligenter exculta. et ad ꝑfectũ
ꝑducta st̃: hos tanꝗͣ electos & precipuos
excet̾is pͥmitias offert̃ pontifici magno¬

Expanded text:
ntibus, et primus Spiritu sancto repletus est: et ideo recte primitiae gentium appellabitur. intelligantur humana: quem agrum angeli Dei susceperunt excolendum . Culturae ergo suae fructus ipsi quidem possident et habent, eos videlicet qui sub procuratoribus agunt et actoribus, et nondum usque ad summam perfectionis venerunt. Si quorum vero corda diligenter exculta, et ad perfectum perducta sunt, hos tanquam electos et praecipuos ex caeteris, primitias offerunt pontifici magno
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quȩdã quȩ allegoria penitus im¬
atare ñ debet: s omĩno ita ut scͥp¬
u de his continent obseruada sint:
trã quidem stare possint: necessario
in meis etiã allegoria requirenda sit.
aude si possumꝰ hȩc apłica et eugłica
utoritate munire. Scriptũ est. in
lropt̃ hoc relinquet homo patrẽ
t natrẽ. et ad herebit uxori suȩ: et
unt duo in carne una. Hȩc qđ̃ alle¬
rca misteria contineant: paulus
inepła sua hoc ipsũ posuisset ex¬
aplũ. ꝓnunciat dicens. Mysteriũ
li litterã custodiri: ipse dñs & sal-¬
um docet dicens. Scͥptũ est. Propter
lerelinquet homo patrẽ et matrẽ.
taherebit uxori suȩ: et ert ambo

Expanded text:
 quae per allegoriam penitus immutari non debent, sed omnimodo ita ut Scripturae de his continent observandae suntlitteram quidem stare possint, necessario tamen in eis etiam allegoria requirenda sit. Et vide si possumus haec apostolica et evangelica auctoritate munire. Scriptum est enmo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt ambo in carne una . Haec quod allegorica mysteria contineant, Paulus cum in Epistola sua hoc ipsum posuisset exemplum, pronuntiat dicens: Mysterium secundum litteram custodiri, ipse Dominus et Salvator docet dicens: Scriptum est: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxo
Abbreviated transcription (Latin):
litterã. s sp̃aliter debent uniuersa
discerni. Nos aut̃ utriusq assertionis
insolentiã temꝑantes: qualis regu-¬
la in huuismodi legis sermonib ob¬
seruanda sit: ex auctoritate diuina¬
rum scripturarũ ꝓferre tẽptabimꝰ:
Scriptũ est. in octauo decimo psalmo:
Lex dñi irreprehensibilis conuerters
animas. testimoniũ dĩ fidele. sapien-¬
tiam prestans paruulis. preceptum

Expanded text:
litteram, sed spiritaliter debent universa discerni. Nos autem utriusque assertionis insolentiam temperantes, qualis regula in hujuscemodi legis sermonibus observanda sit, ex auctoritate divinarum Scripturarum proferre tentabimus. Scriptum est enim in octavo decimo psalmo: Lex Domini irreprehensibilis, convertens animas: testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis. Praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
re cȩlestiũ. Possumꝰ gͦ dicere. qͥa forte
in futuro cũ om̃s fructus congrega¬
bunt᷑ ad areã. ert̃ qͥdã portio ponti¬
et alii portio leuitarũ sicut iam supra
diximus. uł angłis. uel aliis cȩlestibus
uirtutib. sequestrata. Puto aut̃ quod
erunt qͥdã portio etiã hominũ. eoꝵ
dũ taxat qͥ in hac uita prudentes et
fideles dispensatores uerbi dĩ fuerunt.
Hoc enĩ arbitror in euangłiis designa¬
ri adño. ubi ait ad eũ cui crediderat
quinq innas. et fecerat ex his decem.
esto ait potestatẽ habens suꝑ decem
ciuitates: cui uͦ credid̾at unã. & fece¬
rat ex ea qͥnq. esto potestatẽ habens

Expanded text:
 magno. Possumus ergo dicere quia forte in futuro cum omnes fructus congregabuntur ad aream, erunt quidam portio pontiet alii portio Levitarum, sicut jam supra diximus, vel angelis, vel coelestibus virtutibus sequestrata. Puto autem quod erunt quidam portio hominum eorum duntaxat, qui in hac vita prudentes ac fideles dispensatores verbi Dei fuerunt. Hoc enim arbitror in Evangeliis designari a Domino, ubi ait ad eum cui crediderat quinque minas, et fecerat ex eis decem: Esto potestatem habens super decem civitates . Cui crediderat unum et facerat
Abbreviated transcription (Latin):
et phariseoꝵ. si illi de fructib terrȩ sue
gustare ñ audent. priusꝗͣ pͥmitas sure¬
dotib offerant. et leuitis decimas epartdh̃.
et ego nichil hoꝵ faciens fruetib ter
ita abutar. ut sacerdos nesciat. leuta
sane necessario cõmonendũ est: qu lex
dupliciter dr̃. Nam generalit̃ sta aĩa.
hoc ẽ. mandatũ. iustificationes. p̃cpta.
testimonia. udicia. lex appellatur pe¬
cialiter aut̃ aliqua pars ex his que i
qͥa ñ uenit soluere legẽ. s ad implits
Ꝙ item alibi. Plenitudo gͦ legis. Et l¬
lectio. In quo utiq oma simul que ss¬
ta st̃ in lege: legem nominaut ls
anꝰ. asserentes mandatũ de pͥmitiis
stare. Nunc aut̃ uideamꝰ: quomͦ
legoricũ id est sp̃alem recipiat in¬
uitii. Requiramꝰ gͦ sicubi inscͥpturiꝰ¬
mis preter hȩc de quib supͣdictũ¬

Expanded text:
et Pharisaeorum ; et illi de fructibus terrae gustare non audent, priusquam primitias sacerdotibus offerant, et Levitis decimas separent: ego autem nihil horum faciens, fructibus terrae ita abutar, ut sacerdos et Levita sane necessario commonendum est, quod lex dupliciter dicitur. Nam generaliter omnia ista, hoc est, mandatum, justificationes, praecepta, testimonia, judicia, lex appellantur. Specialiter autem pars aliqua ex his quae in non venit solvere legem, sed adimplere . Et item alibi: Plenitudo legis est dilectio , in quo utique omnia simul, quae scripta sunt in lege, legem nominavit. Haec diximus asserentes mandatum de primitiis stare. Nunc autem videamus quomodo et allegoricum, id est, spiritualem recipiat intellectum. Requiramus ergo, sicubi in Scripturis, praeter de quibus supradictu
Abbreviated transcription (Latin):
Rimitias omĩum frugũ. om̃i-¬
umq pecoꝵ sacerdotib lex man-¬
dat offerri: ita ut omĩs qͥpos¬
sidet agrũ. uel uineã. uel oli¬
sunet᷑ in terris: s et siquis peculia
iuiscũq pecoris nutriat. offerat ex
silbd om̃e qd̃ primũ est: id est ad sa-¬
cerdotes deferat. Deo enĩ offerre dicit.
qđ sacerdotib datur: & hoc ẽ. qđ doce¬
mur ex lege. qͥa nemo licite. nec legi¬
time utatur fructib quos terra pro¬¬
duxit. nec animantib quȩ pecudum
ꝓtulit partus: nisi ex singulis qͥbusq
deo primitiȩ. idest sacerdotib offerant᷑:
Hanc gͦ legẽ obseruari etiã scđm lit¬
terã: sicut et alia ñ nulla necessariũ
puto. Sunt enĩ aliquanta legis man¬
data: quȩ etiã noui testam̃ti discipłi
necessaria obseruatione custodiunt:
Et si uidet᷑ prius de his ipsis quȩ in
lege qͥdem scripta s tanquã in euan¬
gelio obseruanda st̃ sermo moueat᷑:
et cũ hȩc patuerint. iam qͥd in his

Expanded text:
rimitias omnium frugum, omniumque pecorum sacerdotibus lex mandat offerri, ita ut omnis qui possidet agrum, vel vineam, vel oliexercetur in terris, sed et si quis peculia cujuscunque nutriat, offerat ex his Deo omne quod primum est, id est, ad sacerdotes deferat. Deo enim offerri dicit, quod sacerdotibus datur. Et hoc est quod docemur ex lege: quia nemo licite nec legitime utatur fructibus quos terra producit, nec animantibus quae pecudum protulit partus, nisi ex singulis quibusque Deo primitiae, id est, sacerdotibus offerantur. Hanc ergo legem observari etiam secundum litteram, sicut et alia nonnulla, necessario puto. Sunt enim aliquanta legis mandata, quae etiam Novi Testamenti discipuli necessaria observatione custodiunt. Et si videtur, prius de his ipsis, quae in lege quidem scripta, sed tanquam in Evangeliis observanda sint, sermo moveatur. Et cum haec patuerint, tunc jam quid in his
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fructib scĩficatȩ sc̃ȩ sunt offerende
primitiȩ : s spãli pontifici. Ex quib¬
Audi quos fructus eniimeret apłs:
Fructus inquit sp̃s: caritas. gaudium.
pax. pacientia. et cet̾a. Quas gͥ pͥmi¬
tias ex caritatis fructu qͥ pͥmus est.
fructus sp̃s. offerã uͦ pontifici: Iulas
uꝰ puto eẽ. primitias caritatis. ut dili
ex tota anima mea. et ex tota mente
mea: istȩ sunt pͥmitiȩ. Qid aut̃ est.
ut existo caritatis fructu scdo loco ha¬
bere debeam: Ut diligã ꝓximum
meũ: sicut meipsũ. Illȩ gͦ primitiȩ
caritatis dõ offeruntur ꝑpontificem:
hȩc uͦ quȩ scđo in loco st̃. meis usibus
relinqunt᷑. Puto adhuc eẽ aliqͥd ex
hoc fructu. qđ tercio loco habendũ
ẽ: ut diligã etiã inimicos meos. Uide
tumeliã. gaudens tolerem: est in
ctus. Nam et si gaudeã de rebis ses
de honorib. de diuitiis. falsa st̃ sta
gaudia. ex uanitatib uanitatũ. Si u̾
in malis gaudeã. et exultem de aiou
ruinis: ista iam non solũ uana soe

Expanded text:
ergo fructibus sanctificatis sanctae sunt offerendae primitiae spiritali pontifici. Ex quibaudi quos fructus enumeret Apostolus: Fructus, inquit, spiritus, charitas, gaudium, pax, patientia, etc. . Quas igitur primitias ex charitatis fructu, qui primus est fructus spiritus, offeram vero pontifici? Illas ergo puto esse primitias charitatis, ut diligex tota anima mea, et ex tmea ; istae sunt primitiae. Quid autem est, quod ex isto charitatis fructu secundo loco habere debeam, ut diligam proximum meum sicut memetipsum. Illae ergo primitiae charitatis Deo offeruntur per Pontificem, haec vero quae secundo in loco sunt meis usibus relinquuntur. Puto adhuc aliquid esse ex fructu quod tertio loco habendum sit, ut diligam etiam inimicos meos. Vide contumeliam gaudens tolerem, est mih. Nam si gaudeam de rebus saeculi, de honoribus, de divitiis, falsa sunt ista gaudia ex vanitatibus vanitatum. Si vero in malis gaudeam, et exsultem de aliorum ruinis, ista jam non solum vana, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mer hic: ubi pͥmitiȩ nominent᷑. Si
ĩ onĩs primitiȩ ad pontificẽ ꝑtinent:
ussario nob̃ et pontifex reqͥrendus
laquẽ ꝑtinere debeant etiã illȩ pͥ.¬
itiȩ quas in aliis scripture locis indi¬
s iuenimꝰ. Et pͥmo qͥdem omniũ¬

Expanded text:
er haec ubi primitiae nominentur. Si enim omnes primitiae ad pontificem pertinent, necessario nobis et pontifex requirendus est, ad quem pertinere debeant etiam illae primitiae, quas in aliis Scripturae locis inditas invenimus. Et primo quidem omniu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ continuo mandatũ lex accipienda ẽ:
uel sicubi scriptũ est. istȩ st̃ iustifica¬
lex. aut mandatũ putandȩ st̃. Simi¬
liter aut̃ et sicubi scriptũ est. testimo¬
nium. aut iudicia: ñ confuse unum
exceteris. s diuersũ ab aliis. unũ qđq
sentiendũ est. Si gͦ scriptũ legimꝰ. qͥa
lex umbrã habebat futuroꝵ bonoꝵ:¬
non continuo etiã mandatũ uel iusti

Expanded text:
non continuo mandatum, lex accipienda est. non continuo mandatum, lex accipienda est. Vel sicubi scriptum est: Istae sulex aut mandatum putandae sunt. Similiter autem et sicubi scriptum est, testimonia aut judicia, non confusa in unum ex caeteris, sed diversum ab aliis, unumquodque sentiendum est. Si ergo scriptum esse legimus, quia lex umbram habet futurorum bonorum , continuo
Abbreviated transcription (Latin):
sticiȩ dñi rectȩ letificantes corda. iu¬
dicia uͦ dñi iustificata in semetipsa.
desid̃abilia suꝑ aurũ e lapidẽ pre¬
ciosũ nimis: et dulciora suꝑmel et fa-¬
uum. Nisi gͦ eẽnt singula ista asemet¬
ipsis diuersa: nũꝗͣ utiq ꝓprias unicuiq
scriptura diuina differentias indidicis¬
set : ut aliud de lege dñi diceret. aliud
de mandato. aliud de iustificationibꝰ.
aliud de iudiciis. Est gͦ ut ex his osten-¬
dimus. aliud lex. aliud preceptũ. aliud
testimoniũ. aliud iustificatio. aliud iu¬
dicium. S et in ipsa lege euidentior
hoꝵ differentia designat᷑: ubi dicitur:
Hec est. lex et mandata. et iustificatio¬
nes. et precepta. et testimonia. & iudi-¬
cia: quȩ precepit dñs moysi. Cum gͦ
hȩc ita se habere. et his ase inuicẽ dif¬
ferre distinctionib. legis ipsius testimo¬
niis apꝓbent᷑. diligentiꝰ debemꝰ inten¬
dere his quȩ recitant᷑ ex lege: quia si¬
cubi scribit᷑ uerbi gr̃a hoc eẽ mandatũ.

Expanded text:
s corda, judicia vera justificata in semetipsa; desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis et dulciora super mel et favum . Ni ergo essent singula ista a semetipsa diversa, nunquam utique proprias unicuique Scriptura divina differentias indidisset, ut aliud de lege Domini diceret, aliud de mandato, aliud de justificationibus, aliud de judiciis. Est ergo ut in his ostendimus, aliud lex, aliud praeceptum, aliud testimonium, aliud justificatio, aliud judicium. Sed et in ipsa lege, evidentior horum differentia designatur ubi dicitur: Haec est lex, et mandata, et justificationes, et praecepta, et testimonia, et judicia, quae praecepit Dominus Moysi. Cum ergo haec ita se habere, his a se invicem differre distinctionibus legis ipsius testimoniis approbentur, diligentius debemus intendere his quae recitantur ex lege. Quia sicubi scribitur, verbi gratia hoc esse mandatum,
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ. Deniq ut exempli gr̃a unũ
ponamꝰ ex multis: ñ est scriptũ. hoc
est. mandatũ pasche. s hec est. lex
paschȩ: et qͥa lex ẽ. umbra futuroꝵ
bonoꝵ : lex sine dubio paschȩ. umbra
brã esse futuri boni: et hos sorre
teris dierũ festoꝵ obseruantiss
tum. Quia gͦ hec omĩa sublegsa
lo scribunt᷑. in lege necesaris qu
inferm̃to ueteri neq inferĩto nist¬
tis et ueritatis. S et de cireũcisone
scriptũ est. Hȩc est. lex cireũceisins
Quia gͦ et circũcisio sublegis ttiloti¬
setur: lex aut̃ umbra ẽ: quero qua
circũcisionis umbra bonoꝵ contiueat
futuroꝵ: ne forte dicat mͥ mubra
circũcisionis posito. paulus: quia si
circũcidamini. xp̃s uob̃ nichil pu̾it
Et. non enĩ quȩ in manifesto incane
circũcisio. illa circũcisio est: neq qui
iudeus est : et circũcisione cordis il
spũ. non littera: cuiꝰ laus ñ ab hom¬
nibus s ex deo ẽ. Hec gͦ singula que

Expanded text:
bonorum. Denique ut exempli gratia unum ponamus ex multis, non est scriptum, Hoc est mandatum paschae, sed, Haec est lex paschae . Et quia lex umbra est futurorum bonorum, lex sine dubio paschae umbra esumbram futuri boni, et hoc sestorum dierum observantiis scriptum. Quia ergo haec omnia sub legis titulo scribuntur in lege necessario, qin fermento veteri neque fermenttis et veritatis . Sed et de circumcisione scriptum est: Haec est lex circumcisionis . Quia ergo circumcisio sub legis titulo censetur, lex autem umbra est, quaero quid circumcisionis umbra futurorum contineat bonorum, ne forte dicat mihi in umbra circumcisionis posito Paulus, quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit, etenim non quae in manifesto in carne est circumcisio, illa circumcisio est; neque quiqui in occulto Judaeus est; et circumcisio cordis in spiritu non litterae, cujus laus non ab hominibus, sed ex Deo est . Haec ergo singula
Abbreviated transcription (Latin):
tabnacłm est: si etiam figat᷑. sine dubio
resoluendũ est. Ubi uͦ fundam̃ta st̃. et
supra petrã ȩdificatur domus : nũꝗͣ
resoluit᷑ domus illa: fundata est enĩ
supͣ petrã. Fodit tam̃ & ibi puteum.
isaac: nec umquã cessat puteos fodi¬
endo. donec oriatur fons aquȩ uiue:
honorauerat abrahã: uenit nunc
eũ amicis suis de geraris ad isaac. Et
dicit illis isaac. Quid uenistis adme:
Uos eñi odistis me: ce. eiecistis me auob̃.
Aahex illi respondent. Uidentes inqͥt¬

Expanded text:
tabernaculum est, etiamsi figatur sine dubio resolvendum est; ubi vero fundamenta sunt, et supra petram aedificatur domus, numquam resolvitur domus illa, fundata est enim super petram. Fodit tamen et ibi Isaac puteum, nec umquam cessat puteos fodiendo, donec oriatur fons aquae vivae, honoraverat Abraham, venit nunc cum amicis suis de Geraris ad Isaac. Et dicit illis Isaac, Quid venistis ad me? Vos enim odistis me, et ejecistis me a vobis. At illi responderunt, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Remissionẽ peccatoꝵ ꝑhȩc deposce-¬
re mͥ uident᷑: ne recipiant mala. Bene-¬
dictionẽ postulant: ñ retributionem:
deniq uide quid sequit᷑. Et fecit inqͥt¬
illis conuiuium magnũ isaac: & man¬
ducauert̃ et bibert̃. Certũ est enĩ: qͥa
qui ministrat uerbum. sapientiba
sipientib debitor est. Quia ergo n
uiuium sapientib exhibet: ideio¬

Expanded text:
ni. Remissionem peccatorum per hoc deposcere videntur, ne recipiant mala; benedictionem postulant, non retributionem. Denique vide quid sequitur: Et fecit illis convivium magnum Isaac, et manducaverunt et biberunt, equi ministrat verbum, sapientibus et insipientibus debitor est. Quia ergo hic convivium sapientibus exhibet, idci
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum eius maiestatẽ. dicat. uidentes ui-¬
dimus qͥa est ds̃ tecũ: & diximꝰ fiat con¬
iuratio inter nos. Accedens enĩ ad legem
dĩ. necessario dicit. iuraui et statui: ut¬
custodiam mandata tua. S qͥd petunt:
Ne facias inquit nob̾ male. S sicut nos¬

Expanded text:
um ejus magnitudine dicat, Videntes vidimus quia est Dominus tecum, et diximus, Sit juramentum inter nos; accedens enim ad legem Dei, necessario dicit, Juravi, et statui custodire mandata tua . Sed quid petunt? Ne facias nobis quidquam mali, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ouis uł agnus qui ĩmolat᷑ in pas¬
cha. ipse dr̃. & ouium pastor: ipse sig¬
natur & pontifex. qui offert sacrificiũ:¬
Nichilominus ipse describit᷑ sponsus
tanquã uerbũ dei: ipse appellat᷑ et
tanquã sapientia: ipse rursũ sponsa
nominatur. sicut & ꝓpħa dicit ex ꝑ-¬
sona ipsius: tanquã sponso posuit mͥ
mitrã. et tanquã sponsã ornauit me

Expanded text:
t: «Ovis vel agnus qui immolatur in Pascha ipse dicitur, et ovium pastor ipse signatur, et pontifex qui offert sacrificium ipse describitur. Sponsus tanquam verbum dei ipse appellatur et tanquam sapientia ipse rursum sponsa nominatur. Sicut et propheta dicit ex persona illius: “Tanquam sponso posuit michi mitram, et tanquam sponsam adornavit me
Abbreviated transcription (Latin):
est. quȩ dm̃ patrẽ omĩum confitet᷑:
ut est abimelech. Naturalis illa est¬
omium. et ad om̃s ꝑtinet: & ꝓcõmuniũ
similitudine p̃ceptoꝵ. in omĩum ore uer-¬
satur: quã designat iste phicol qui os
om̃ium interp̃tat᷑. Hi gͦ om̃s in huiusce¬
modi eruditionib instituti. ueniunt
ad legẽ dei: & dicunt. Uidentes uidimꝰ.
quia est dñs tecũ: & diximꝰ fiat coniu¬
ratio inter nos et inter te: & constituamꝰ
tecũ pactũ ne facias nob̾cũ mala. Sed
quẽ admodũ nos te ñ sumꝰ execrati: ita
et tu benedictus dño. Possunt qͥdẽ isti
tres qui pacẽ requirt auerbo dĩ. & pre¬
uenire cupiunt pacto societatẽ eius.
figurã tenere magoꝵ: qui exorientis
partib ueniunt. eruditi paternis u¬
bris. & institutione maioꝵ: et dicunt:
Uidentes uidimꝰ natũ regẽ: & uidimꝰ

Expanded text:
est quae Deum Patrem omnium confitetur, est quae Deum Patrem omnium confitetur, ut est Abimelech; naturalis illa estomnium, et ad omnes pertinet, et per communem similitudinem praeceptorum in omnium ore versatur, quam designat iste Phicol, qui os omnium interpretatur. Hi ergo omnes qui in hujusmodi eruditionibus sunt instituti, veniunt ad legem Dei, et dicunt, Videntes vidimus, quia est Dominus tecum; et diximus, Sit juramentum inter nos, et incam, physicam, ethicam, id est rationalem, naturalem tum benedictione Domini. Possunt quidem isti tres, qui pacem requirunt a verbo Dei, et pervenire cupiunt pacto et societati ejus, figuram tenere trium Magorum, qui ex Orientis partibus veniunt, eruditi paternis libris, et institutione majorum, et dicunt: quia videntes vidimus natum regem, et vidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
loiꝰ bic cũ isaac qͥ uerbi dĩ qđ in
lg ẽ tenet figurã. neq indissensione
semꝑ potest esse. neq semꝑ in pace. Phi¬
losophia enĩ neq in omĩb legi dĩ con¬
traria est: neq in om̃ib consonat. Mul-¬
ti enĩ philosophoꝵ: unũ esse dm̃ qui
cuncta creauerit scribunt. In hoc con¬
sentiunt legi dĩ. Aliquanti etiam hoc
addidert̃. qđ ds̃ cuncta ꝑuerbũ suũ
et fecerit & regat: & uerbũ deisit quo
cuncta moderent᷑. In hoc ñ solũ legi: s
& ȩuangłiis consona scribunt. Morał
uͦ et phisica quȩ dr̃ philophia: pene
om̃a quȩ nr̃a sunt sentit. Dissidet uͦ
a nob: cũ deo dicit ẽẽ matheriam co¬
ȩternã. Dissidet. cũ negat dm̃ curare
mortalia: s ꝓuidentiam eiꝰ supralu-¬
naris globi spacia cohiberi. Dissident
a nobis: cũ uitas nascentium stellarũ
cursibus pandunt. Dissident cũ ꝑpe¬
cam. phisicã. ethicã: idest rationalẽ
naturalem. moralem. Rationalis illa

Expanded text:
quomodo hic cum Isaac, qui verbi Dei, quod in lege est, tenet figuram; neque in dissensione semper potest esse, neque semper in pace. Philosophia enim mundi neque in omnibus legi Dei contraria est, neque in omnibus consona; multi enim philosophorum unum esse Deum, qui cuncta creaverit, scripserunt. In hoc consentiunt legi Dei. Aliquanti etiam hoc addiderunt, quod Deus cuncta per Verbum suum et fecerit et regat, et Verbum Dei sit quo cuncta moderetur. In hoc non solum legi, sed et Evangeliis consona scribunt. Moralis vero et physica quae dicitur philosophia, pene omnia quae nostra sunt sentit. Dissidet vero a nobis, cum Deo dicit materiam coaeternam; dissidet, cum negat Deum curare mortalia, sed providentiam ejus super lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitam nascentium stellarum cursibus pendunt; dissident, cum cam, physicam, ethicam, id est, rationalem, naturalem, et moralem. Rationalis illa
Abbreviated transcription (Latin):
singulos unũquẽq nr̃m dicit accedere:
Non enĩ om̃s ad om̃s accedunt: s alii
aut̃ paulo meliores accedunt ad ciui¬
tatẽ dĩ iuiuentis ierłm cęlestẽ. Qui aut̃
exhis eminentiores st̃: accedunt admul
mitiuoꝵ asscriptã incęlis. Si gͦ ex his
intellexisti qͥ sit ordo pͥmitiuoꝵ. & qđ
sit nominis istius sacram̃tũ : prepara
te et enitere quantũ uales. si forte ac¬
tib. uita morib. fidĩq institutis ꝓfici¬
as: ut possis accedere ad ȩccłiam pri¬
mitiuoꝵ quȩ asscripta est. in cęlis. Qđ¬
si ñ tantũ uales. s es paulo inferior:
accede ad multitudinẽ angłoꝵ collau¬
dantiũ. Iđ si nec adistũ ordinẽ potes
accedere: ad ciuitatẽ saltĩ dei uiuentĩ
ierłm cȩlestẽ ꝓperare contende. Si uͦ
nec ad hoc aptus es. saltĩ ad montẽ con¬
tende syon: ut inmonte salueris. Tan¬
tum est. ne in terra resideas: ne in
uallib maneas: ne indimersis ꝙ. humilib¬

Expanded text:
t accedere. Non enim omnes ad omnes accedunt, sed alii autem paulo meliores, accedunt ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem. Qui autem ex his eminentiores sunt, accedunt ad mulimitivorum ascriptam in coelis. Quia ergo in his intellexisti qui sit ordo primitivorum, et quod sit nominis istius sacramentum, praepara te et enitere quantum vales, si forte actibus, vita, moribus, fide, institutisque proficias, ut possis accedere ad ecclesiam primitivorum quae ascripta est in coelis. Quod si tantum non vales, sed es paulo inferior, accede ad multitudinem angelorum collaudantium. Quod si nec ad istum potes accedere, ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem propera contendere. Si vero nec ad hoc aptus es, solum ad montem contende Sion, ut in monte salveris. Tantum est ne in terra resideas, nec in vallibus maneas, ne in demersis et humilib
Abbreviated transcription (Latin):
ponit illoꝵ. Unde & hic intelligen¬
dũ est. eẽ quosdã pͥmogenitos etiã
in egiptiis id est. in contraris por¬
statib. quasi electos in malicia
primos inter demones: qui nsi
cussi fuerint et extincti sesresꝰ¬

Expanded text:
ic intelligendum est esse quosdam primogenitos in Aegyptiis etiam, id est, in contrariis potestatibus quasi electos in malitia, et primos inter daemones: qui nisi percussi fuerint et exstincti, s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs m̃s iħs xp̃s: qͥ est pͥmogentis
om̃is creature: Qui principatie
et potestates aduersas transciunt.
triumphans eos incruce: quos its
scĩficatio ad nos pͥmitiualis uenit
nullatenꝰ potuisset. Ut aut̃ nobis
pͥmogenitoꝵ benedictiones donant
efficitur prius ipse pͥmogenitus ex
tenens: et nos credentes resurractio
benedictionũ gr̃ãm. usq infinem
firmã retineamꝰ. ad iuti miscdia dña

Expanded text:
stus, qui est primogenitus omnis creaturae, qui principatus et potestates adversas traduxit, triumphans eos in cruce? Quos utique ificatio ad nos primitivalis venire nullatenus potuisset. Ut autem nobis primitivorum benedictiones donaret, efficitur prius ipse primogenitus ex tenens ; et nos credentes resurrectionbenedictionum gratiam usque ad finem firmam retineamus, adjuti misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ista conscendamꝰ. Ascende gͦ nunc
suditor si potes: & aterrenis sensibus.
nutu mentis. et ꝑspicacia cordis ele¬
nie Obliuiscere paulisꝑ terrena: supͣ
nibes. et supra ipsũ cȩlũ gressu m̃tis¬
qde: ibi require tab̾nacłm dĩ. ubi
incursor ꝓ nob̾ introuut iħs. & assistit
nistui dei interpellans ꝓ nob̃. Ibi inꝗͣ¬
adies stationesq castroꝵ. Ibi isrłitica
inina et excubias cerne scõꝵ: & ibi
llai quȩ hic nunc querimꝰ pͥmitiuoꝵ
siram̃ta rimare. S et ego ñ audeo
lluc solus ascendere: ñ audeo me in
hos tã secretos misterioꝵ recessus sine
nrgere. Non possũ illuc ascendere.
isi precedat me paulus: & ipse mͥ uiã
uu huiꝰ et ardui itineris ostendat:¬

Expanded text:
 possint. Ascende ergo nunc, o auditor, si potes, et a terrenis sensibus intuitum mentis et perspicia cordis eleva; obliviscere paulisper terrena; supra nubes et super ipsum coelum mentis gressu incede; ibi require tabernaculum Dei, ibi praecursor pro nobis introivit Jesus, et assistit nunc vultui Dei interpellans pro nobis., Ibi inordines stationesque castrorum; ibi Israelitica agmina et excubias cerne sanctorum; et ibi illa quae nunc quaerimus, primitivorum sacramenta rimare. Sed ego non audeo illuc solus ascendere; non audeo me in hos tam secretos mysteriorum recessus sine mmergere. Non possum illuc ascendere, nisi praecedat me Paulus, et ipse mihi viam novi hujus et ardui itineris ostendat
Abbreviated transcription (Latin):
quã ad aperit omĩs pͥmitiuus qui
uuluã liȩ quȩ erat clausa. & peꝑit
patriarchas: similit̃ et rachel. ut
pareret etiã ipsa: cuiꝰ uisus erat ꝑ¬
spicax et decorus aspectus. S et mul¬
tis aliis scripturȩ locis inuenies ad¬
aꝑiri uuluas: quarũ si singulas ꝓ
locis consideres: inuenies quomodo¬
et errant peccatores auulua: ꝙ alii
ad aꝑientes uuluã scĩficent᷑ in ordi¬
uitȩ : meũ est enĩ om̃e. pͥmitiuũ.¬

Expanded text:
is primitivus qui vulvam Liae quae erat clausa, et peperit patriarchas; similiter et Rachel ut pareret etiam ipsa cujus visus erat perspicax et decorus aspectus . In multis vero Scripturae locis invenies aperiri vulvas, quarum si singulas pro locis consideres, invenies quomodo errant peccatores a vulva, et alii aperientes vulvam sanctificantur in ordiui
Abbreviated transcription (Latin):
ioħe. Medius aut̃ ur̃m stat: quẽ uos
nescitis. Puto gͦ eum qui nunquam
declinauit ad dexterã neq ad sinistrã.
dici posse mediũ stare: qͥ peccatum
ñ fecit. nec inuentus ẽ dolus in ore eiꝰ:¬
dius stare dicit᷑. Qui uͦ imitator eiꝰ ẽ.
ñ aliquando aut addexterã qͥs incli¬
natus sit. aut ad sinistrã. nemo enim
mundus a sorde. nec si unius diei fue¬
rit uita eiꝰ: habitare tam̃ dr̃ in medio
ppłi. & leuitȩ gͦ assumunt᷑ de medio
filioꝵ isrł. Leuitȩ st̃ enĩ qͥ ñ cognouer̃¬

Expanded text:
m: Medius vestrum stat, quem vos nescitis. Puto ergo eum qui nunquam declinaverit ad dexteram vel ad sinistram, dici posse medium stare, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore edius stare dicitur. Qui vero imitator ejus est, ia aliquando aut ad dexteram inclinatur, aut ad sinistram, Nemo enim mundus a sorde, nec si unius diei fuerit vita ejus : habitare tamen dicitur in medio populi. Levitae ergo assumuntur de medio filiorum Israel. Levit
Abbreviated transcription (Latin):
cedat in castris: Potest aut̃ fieri: ut emu¬
latione oꝑum bonoꝵ. ab inferiorib signis
ad meliora et magnificentiora ueniamꝰ:
Si enĩ recte a nob intellectũ est. hȩc om̃a
quȩ in lege scripta st̃. formas esse futuroꝵ
ad ea quȩ ante st̃. extendam᷑: in resur-¬
rectione mortuoꝵ. ubi sicut stella differt
refulgebunt. poterimꝰ utiq ab inferiorib
ad meliora signa et fulgentiora tranffer-¬
ri: & splendentiorib siderib ex equari:
atq in tantũ potest in hac uita natura
ꝓficere : ut in resurrectione mortuoꝵ.
non solũ stellarũ głȩ s et solis splendori
ualeat ex ȩquari: scđ̃m qđ scriptũ est.
qͥa iusti fulgebt in regno dĩ sicut sol

Expanded text:
ri, ut aemulatione bonorum operum ab inferioribus signis ad meliora, et ad magnificentiora veniamus. Si enim recte a nobis intellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt formas esse futuroruad ea quae in ante sunt extendamus , in resurrectione mortuorum, ubi sicut stella ab stellrefulgebunt, poterimus utique ab inferioribus ad meliora signa et fulgentiora transferri, et splendentioribus sideribus adaequari; atque in tantum potest in hac vita humana natura proficere, ut in resurrectione mortuorum, non solum stellarum gloriae, sed et solis splendori valeat exaequari, secundum quod scriptum est: Quia justi fulgebunt sicut sol
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: ibi familias posuit latinꝰ interpres
S unus atq idem sermo habet᷑ in greco
Iste st̃ gͦ paternitates uel familiȩ quas
moyses aut̃ sub figuris ad huc legalib
nunciauit. siue famillȩ istȩ dicenrs
siue paternitates incęlo: ex quib fn
est. & illa quã in alio loco nominaee
paulus ȩccłam primituioꝵ ascrptar
in cȩlis: cui nos eueniet socuari si sis
ordinẽ incedamꝰ. et om̃a scd̃m oron
geramꝰ. S et si nichil in ordinatiũn¬

Expanded text:
dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas Moyses autem sub figuris adhuc legalibusronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum ordinem incedamus, et omnia secundum ordinem geramus; si nihil inordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
utus. impiger: alius desidiosus. re¬
usus. negligens. incautus: et in his
luis plus. alius minus. & audeo pro¬
iuiciare. qͥa fortassis quanta in specie
uultus inest diuersitas hominibus.
dsta et in animis inuenit᷑ esse diffe-¬
ntia: sicut et sapientissimũ salomo¬
im audio in quodã loco dicentem
duit diuersi st̃ uultus uultib: ita
aluersa st̃ corda hominũ. S unꝰ¬
us ut ait moyses. scq̃m signa sua
sat: id est ne is cuiꝰ humilia et
cta st̃ signa. clarior incedat &
lu quã animoꝵ suoꝵ signa depos¬

Expanded text:
licitus, impiger; alius desidiolicitus, impiger; alius desidiosus, negligens, incautus. Et in his alius plus, alius minus. Et audeo pronuntiare, quia fortassis quanta speciei vultus inest diversitas hominibus, tanta et in animis invenitur esse differentia: sicut sapientissimum Salomonem memini quodam loco dicentem: Sicut diversi sunt vultus vultibus, ita et diversa sunt corda hominum . Sed unusquisque ut ait Moyses secundum signa sua incedat, id est, ne is cujus humilia et despecta sunt signa, elatior incedat et altior quam animorum suorum signa depos
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ suũ: x. quid dignũ sit e &¬
dine quẽ suscepit intelligat: ꝙ sa
libret actus suos: ita etiã sermolli
incessũ quoq ipsũ et habitũ mol¬
retur. ut cũ ordinis sui ꝓfessiose
onueniat: ne audiat dici adse adeo. qͥa
qũ om̃s quidem homines similes su-¬
nus: s est ꝓpria quȩdã unius cuiꝰq
istinetio. uel in ipso uultu. uł in sta¬
nra uel inpositione. uł in habitu :
pquẽ uerbi grã. paulus. qͥa paulus
⁊ designat᷑: et petrus. qͥa petrus
st et non sit paulus. Interdũ aut̃
tũ non uidentib unius cuiꝰq signi
luersitas datur: ut ex uoce & loque
hagnoscat illũ esse uel illũ qͥloquit᷑.
a scd̃m suȩ ꝓprietatis signũ. unus¬
qusq etiã sine corporali uisione cog¬
iseitur. hoc mͦ arbitror esse. etiã in
anmis signa diuersa: & alterius qͥdem
nmi motus leuior est. mitis. placidꝰ.
innquillus. equalis: alterius. turbidꝰ.
litus. asꝑior. incitatior. petulantior:
lus circũspectus. cautus. ꝓuidus. sol¬

Expanded text:
ordinem suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Qugratia, omnes quidem homines similes sumus, sed est propria quaedam uniuscujusque distinctio, vel in ipso vultu, vel in statura, vel in positione, vel in habitu per quem, verbi gratia, Paulus quia Paulus sit designetur, Petrus quia Petrus sit, et non sit Paulus. Interdum autem etiam non videntibus uniuscujusque signi diversitas datur, ut ex voce et loquela agnoscat illum esse, vel illum qui loquitur, et secundum suae proprietatis signum unusquisque etiam sine corporali visione cognoscitur. Hoc modo arbitror esse etiam in animis signa diversa; et alterius quidem animi motus livor est, mitis, placidus, tranquillus, aequalis; alterius turbidus, elatus, asperior, incitatior, petulantior; alius circumspectus, cautus, providus, sol
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uel cathedrã doctoris obsideat: &e
ille qͥ sp̃alis est. et aterrena conuersa¬
tione tam liber ut possit examinare
om̃ã. et ipse anemine iudicari: uel
inferioris ministerii ordinẽ teneat.
uel etiã in plebeia multitudine relin¬
quat᷑. S hoc est. et legis et euangelis
statuta contẽpnere: & nichil scđm or¬
dinẽ gerere. S et unusquisq nr̃m
si de cibo et potu sollicitus sit. & om¬
nẽ curã in reb scłarib gerat. unã
uero aut duas horas exintegio qr i
deo deputet. & ad orationẽ uen st
et iusticiã eiꝰ: & credere qđ sedo lon
hȩc nob̃ apponant᷑ adeo. homo g̃ sibi¬

Expanded text:
dum, vel cathedram doctoris obsideat; et dum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena conversatione tam liber, ut possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis et Evangelii statuta contemnere, et nihil secundum ordinem gerere. Sed unusquisque nostrum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam vero aut duas horas ex integro die etiam Deo deputet, et ad orationem veniat et justitiam ejus , et credere quod secundo loco haec nobis apponantur a Deo. Agnos
Abbreviated transcription (Latin):
scđm signa sua. & scd̃m domos familia¬
rũ suarũ incedat in castris: & paulus
dicit om̃a honeste et scdm ordinem
fiant: et ñ tibi uidet᷑ unus ẽẽ sp̃s dĩ.
qui et in moyse loquit᷑ et in paulo:
Scđ̾m ordinẽ moyses incedi mandat
in eccła precipit paulus. Et moyses qͥ¬
dem qui legi ministrabat. in castris cu¬
stodiri ordinẽ iubet: paulus uͦ tanquã
euangłii minister. ñ solũ in actibus. sed
in ipso habitu ordinatũ uult esse xp̃ia¬
num : et ideo dicit. mulieres similiter
in habitu ordinato. Unde ego arbitror
qđ non solũ in officiis et habitu serua¬
ri ordinẽ uolunt: s dant intelligi.
qd sit aliquis etiã in anima ordo. de
quo dicatur. qđ unusqͥsq incede de¬
beat sc̃m ordinẽ suũ: qui ordo pre¬
cipue qͥdem exoꝑum fructib indicat᷑:
nichilominꝰ aut̃ et ex magnificentia
sensuum. Nam sepe accidit. ut is qui
humilem sensũ gerit et abiectũ. & qͥ
terrena sapit. excelsũ sacerdotii gra¬

Expanded text:
na sua, et secundum domos familiarum suarum incedat in castris; et Paulus dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant . Et non tibi videtur unus esse Spiritus Dei qui et in Moyse loquitur et in Paulo? Secundum ordinem Moyses incedi mandat i praecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordinatum vult esse Christianum. Et ideo dicit: Mulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu servari ordinem volunt, sed dant intelligi, quod sit aliquis etiam in anima ordo de quo dicatur quod unusquisque incedere debeat secundum ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gerit et abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerdotii gra
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. ñ inclineris ad dextera un
ad sinistrã. nec preuariceris lege si
sed stes medius. fixus. & stabius. tn¬
inclinaueris neq curues genua nu
peccato. nec pecudis caput idest ps
ticie. sequaris imaginẽ: assumers a
medio filioꝵ isr ł: et inpͥmitiuoꝵ i
mero collocaberis. Hȩc ꝓeo qtͣ stnpi¬

Expanded text:
peccati, nec inclineris ad dexteram vel ad sinistram, non praevariceris legem Dei, sed stes medius fixus et stabilis, nec curves genua tua peccato, nec pecudis caput, scilicet, stultitiae sequaris imaginem: assumeris de medio filiorum Israel, et in primitivorum numero collocaberis. Aperit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatione primitiuatꝰ habendus est:
qͥa et in psalmis legimꝰ. qđ alienati st̃
peccatores auulua: errauert̃ auentre
locuti st̃ falsa: qđ utiq stare sedm¬
litterã nullomodo potest. Quomodo
enĩ qͥs errare potuit auia dĩ. statim
ut deuentre matris exiuit: Aut
quomͦ potuit falsa loqui nuꝑ editus
nem: Cũ ergo impossibile sit errare
cessariũ erit & uentrẽ et uuluam
talem requirere. cui conuenire pos¬
sit dictũ hoc. qđ declinati st̃ pecca¬

Expanded text:
primitivatus habendus est, quia et in Psalmis legimus, quod alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa . Quod utique seculitteram nullo modo potest. Quando enim quis errare potuit a via Dei, statim ut de ventre matris exivit? Aut quomodo potuit falsa loqui, qui nuper nem? Cum ergo impossibile sit vel errare cessarium erit, et ventrem et vulvam talem requiri, cui convenire possit dictum hoc, quod alienati sunt pecca
Abbreviated transcription (Latin):
palmarũ. Uides post amaritudines. post
asꝑitates temptationũ. quã amena te susci-¬
piunt loca. Non uenisses forte ad palmas.
nͥ temptationũ amaritudines ꝑtulisses:
nec uenisses ad dulcedinẽ fontiũ. nͥ pͥusquȩ
tristia fuerant & asꝑa suꝑasses. Non qm̃ fi¬
sed dispensator animarũ ds̃ in ipso itinere
interserit laboribus etiã quȩdã refrigeria:
qͥbus reformata anima et reparata. ꝓmptior
redeat ad reliquos labores. Helim. interp¬
tatur arietes. Arietes enĩ: duces gregũ sunt
Qui sunt gͦ duces gregis xp̃i. nͥ apłi: qͥst

Expanded text:
ati sunt. Vides post amaritudines, post asperitates tentationum, quae te amoena suscipiunt loca? Non venisses ad palmas, nisi tentationum amaritudines pertulisses. Nec venisses ad dulcedinem fontium, nisi quae tristia fuerant et aspera superasses. Non quo jam fised dispensator animarum Deus in ipso itinere interserit laboribus etiam quaedam refrigeria, quibus refota anima promptior redeat ad reliquos labores. Elim tamen interpretatur arietes. Arietes duces sunt gregum. Qui sunt duces gregis Christi nisi Apost
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. uerũ etiã et alios septuaginta: iccr¬
co ñ solum duodecĩ fontes. s et septuaginta
arbores scͥbuntur eẽ palmarũ. Et ipsi eñ
apłi nominant᷑: sicut et ipse paulus dicit.
cũ de resurrectione saluatoris expõneret.
Uisus est. inquit illis undecĩ. deinde ap¬
paruit et om̃ibus apłis: in quo ostendit
et alios eẽ apłos. exceptis illis duodecim.
Hȩc te gͦ amenitas post amaritudinem:
hȩc te requies post labores: hȩc te gr̃a

Expanded text:
oster, sed et alios septuaginta, idcirco non solum duodecim fontes, sed et septuaginta arbores scribuntur esse palmarum. Et ipsi enim apostoli nominantur. Sic et ipse Paulus dicit, cum de resurrectione Salvatoris exponeret: Visus est illis, inquit, undecim: deinde apparuit et omnibus apostolis . In quo ostendit esse et alios apostolos exceptis illis duodecim. Haec amoenitas post amaritudinem, haec te requies post laborem, haec te gratia
Abbreviated transcription (Latin):
betur postmodũ ex his quȩ in ea sunt
aquis ꝓdiicere repentia & uolatilia.
idest cogitationes bonas uel malas ꝓfer¬
re in medium: ut discretio fiat bonoꝵ
amalis. quȩ utiq utraq excorde ꝓce¬

Expanded text:
. Jubetur postmodum ex his quae in ea sunt aquis producere reptilia et volatilia, id est cogitationes bonas vel malas proferre in medium, ut discretio fiat bonorum a malis, quae utique utraeque ex corde
Abbreviated transcription (Latin):
usio efficit᷑ in officiis ministerii diuini:
et quomͦ illa qͥdem quȩ scĩficata st̃. ñ
imponunt᷑ portanda ab animalib mu¬
tis: s rationales debent esse homines.
et in humeris suis portare uasa quib
mutis portanda animalib imponunt᷑.
S et in ipsis est aliqua differentia. Nã
illi qui duriora et grauiora obseruant
ministeria: plura habent animalia:
Quatuor enĩ plaustra dant᷑ filiis merari:
filiis aut̃ gerson qͥ erant ꝓpe filiis caath.
duo tantũ plaustra sufficiunt. Ex qͥb
ostendit᷑. qđ oꝑib qͥdem duriorib et
ut ita dicã crassiorib. plures st̃ qui
ueluti animalia inseruiunt: ad ea uͦ
quȩ rationabilib ꝓcurant᷑. pauci : et¬
ex his qui minus instrueti aut eru-¬
diti st̃ accedere uident᷑. Nã ad illa quȩ
mistica st̃. et insecretis recondita. et
solis sacerdotib patent. ñ solũ nullus
animalis accedit homo: s et ne ipsi
qͥdem qui habere aliquid exercicii.
et eruditionis uident᷑. non dũ tamen

Expanded text:
sio efficitur in officiis ministerii divini, et quomodo illa quidem quae sancta sunt non imponuntur portanda ab animalibus mutis, sed rationabiles esse debent homines, et in humeris suis portare vasa, quibumutis portanda animalibus imponuntur. Sed et in ipsis est aliqua differentia. Nam illi qui duriora et graviora observant ministeria, plura habent animalia. Quatuor enim plaustra dantur filiis Merari; filiis autem Gerson qui erant prope filios Caath, duo tantum plaustra sufficiunt. Ex quibus ostenditur, quod operibus quidem durioribus, et ut ita dicam crassioribus, plures sunt qui velut animales inserviunt: ad ea vero quae rationabilibus procurantur, pauci qui minus instructi aut eruditi videntur, accedunt. Nam illa quae mystica sunt et in secretis recondita, et solis sacerdotibus patent, non solum nullus animalis homo accedit, sed ne ipsi quidem qui habere aliquid exercitii et eruditionis videntur, nondum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lgnta tres. neq ociosũ mͥ udet᷑.
neq absolutionis uiã facile cerno: n
dñs uelam̃ illud impositũ amoyse his
litteris ad apire nob̾ dignet᷑ & auferre
Igit᷑ humani generis in carne generatio.
sicut asserunt qui in talib ꝑiti st̃. nouẽ
quidẽ mensib continet᷑ in uulua: sed
non prius moueri fertur ad partũ. quã
etiã decimi mensis triduũ transeat: &e
ita inuenit᷑ qđ numerus iste idest du¬
centi septuaginta tres. dies illos indices.
qui ex nouẽ mensib et triduo m̃sis
decimi colligunt᷑. &e fiunt simul ducenti
septuaginta et tres. dies isti. quib hu¬
mano generi in hunc mundũ prebet᷑
ingressus: et ita inuiginti qͥdem et
duob numeris. omiũ simul creatura¬
rũ rationib misticis summa colligitur
In his uero quȩ ex abundanti in pͥmoge¬
nitis inueniunt᷑ isrł: etiã mysteriũ hu¬
manȩ generationis exponit᷑. Post hec¬

Expanded text:
tuaginta tres neque otiosum mihi videtur, tuaginta tres neque otiosum mihi videtur, neque absolutionis viam facilem cerno, nisi Dominus velamen illud impositum in Moyse his litteris adaperire nobis dignetur et auferre. Igitur humani generis in carne generatio, sicut asserunt qui in talibus periti sunt, novem quidem mensibus continetur in vulva; sed non prius moveri fertur ad partum, quam etiam decimi mensis triduum transeat; et ita invenitur, quod numerus iste, id est, ducenti septuaginta tres dies illos indicent, qui ex novem mensibus et triduo mensis decimi colliguntur, et fiunt simul ducenti septuaginta tres dies isti quibus humano generi in hunc mundum praebetur ingressus. Et ita in viginti quidem et duobus numeris, omnium simul creaturarum rationibus mysticis summa colligitur. In his vero quae ex abundanti in primogenitis inveniuntur Israel, etiam mysterium humanae generationis exponitur. Quia e
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑ om̃s simul uiginti duo
nia repti: ita ut neq ampliꝰ aliqͥd.
minus hoc numero inuentũ sit:
nogenitos filioꝵ isrł. eodem ordine qͦ
nite fuerant numerati: id est ab uno
nmse et supͣ: et inueniunt᷑ pͥmogeni
nslioꝵ isrł. uginti duo milia. & du¬
ini septuaginta tres. Putasne ꝑ hȩc
ui numeri historiã docere nos uo-¬
uit moyses. et nullũ in his diuersi¬
aib numeroꝵ conclusit solito sibi
nore misteriũ: Hichilne uidetur
nese rationis qđ ducenti septuagin¬
ti tres. tantũ abundare dicunt᷑. in
iͥmnogenitis isrł. et in leuitis ad iugin¬
n duo milia. neq abundare quicquã.
li iuginti duo prima apud hebre
uil sumunt. patres fuisse numerant᷑.
Aig S et alia multa in scripturis
ius diligentiꝰ exequat᷑: sub hoc nu¬
uio consecrata repiet. Propt̃ hoc gͦ
tleuite. idest qui deseruiunt deo:
pemmogeniti filioꝵ isrł. admirabili
e saerato numero titulant᷑. Qđ̃
t in fliis isrł addunt᷑ ducenti sep¬

Expanded text:
referuntur omnes simul viginti duo millia reperti, ita ut neque amplius aliquid neque minus hoc numero inventum sit. mogenitos filiorum Israel, eodem ordine quo Levitae fuerant numerati, id est, ab uno mense et supra. Et inveniuntur primogeniti filiorum Israel viginti duo millia ducenti septuaginta tres. Putasne per haec solam numerari historiam docere nos voluit Moyses, et nullum in his diversitatibus numerorum conclusit solito sibi more mysterium? Nihil ne videtur inesse rationis, quod ducenti septuaginta tres tantum abundare dicLevitis ad viginti duo neque abundare quisquam, Nam viginti duo primo apud Hebraeos tribus sumunt, patres fuisse numerantur. tur. Sed alia multa in Scripturis si quis diligentius exsequatur, sub hoc numero consecrata reperiet. Propter hoc ergo et Levitae, id est, qui deserviunt Deo, et primogeniti filiorum Israel admirabili hoc sacratoque numero attitulantur. Qui autem in filiis Israel adduntur, ducenti sep
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃i. Siquis uere sacerdos est. eui
isi sicra idest misterioꝵ sapientiȩ se¬
nta cõmissa st̃: dicat ex his ce obseruet.
quom hec oporteat intra uelum con-¬
hntiȩ custodire. nec facile ꝓferre ad
pblicũ: aut si res poscit ꝓferre. et in¬
frorib idest. imꝑitiorib tradere: ne
nida ꝓferat. ne aꝑta ostendat. & penitꝰ
pitentia. Alioquin homcidiũ ꝑpetrat:
a exterminat plebem. Exterminatur
nũ omis qui secreta et in effabilia sa-¬
iram̃ta contigerit: nondũ meritis et
fientia in sacerdotii ordinẽ gradũq
ianolatus. Solis enĩ filiis aaron sacerdo¬
ilus seilicet. ipsam archam testamenti.
t mensã et candelabrũ. & siquid est.
o quȩ supͣ cõprehendimꝰ: nuda ac
iuelata uidere concessũ est. Alii aut̃
yta hȩc uideant: immo potiꝰ uelata
le inhumeris siuis portent. & filii qͥdẽ
uith. qm̃ ipsi licet ñ sint sacerdotes.
int tam̃ ꝓximi sacerdotib: in hume-¬

Expanded text:
cui cui vasa sacra, id est, mysteriorum sapientiae secreta commissa sunt, discat ex his et observet quomodo haec oporteat intra velamen conscientiae custodire, nec facile proferre ad publicum; aut si res poscit proferre, et inferioribus, id est, imperitioribus tradere, ne nuda proferat, ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui homicidium facit, et exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui secreta et ineffabilia sacramenta contigerit, nondum meritis et scientia in sacerdotii ordinem gradumque translatus. Solis enim filiis Aaron, sacerdotibus scilicet, ipsam arcam testamenti et mensam et candelabrum, et si quid nuda et revelata videre concessum est. Alii autem operta haec videant, imo potius velata haec in humeris suis portent. Et filii quidem Caath licet ipsi non sint sacerdotes, sunt tamen proximi sacerdotibus, in humer