comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Diuerso quippe itinere ambulat. si gaudia delectationesq appetit. cui dux
suus uiam amaritudinis ostendit. Reuocemus gͦ ante oculos peccata quȩ fecimꝰs
consideremus orũa terribilis iudex hȩc puniturus adueniat. Mentẽ formenius
ad lamenta: uita nr̃a ad tẽpus amarescat inpenitentia. ne art̾nã amaritudi nem
sentiat inuindicta. Per fletus quippe. ad gaudia ducimur. Ueritate pollicente
quȩ ait. Beati qui lugent nunc. qm̃ ipsi consolabuntur. Ad fletũ uͦ ꝑgaudia
ꝑurnitur. hȩc eadẽ urritate ad testante quȩait. Ue uobis qui ridetis nunc. quia
lugebitis & flebitis. Si ergo retributionis gaudiũ inꝑuentione querimus. peni
tentiae amaritudinẽ inuia teneamus.
igilate itaq quia nescitis diem neq horam. Quia post peccata ds̃ penitentiam
scipit. si scir& quisq de presenti soło quo tempore exir&. aliud tempus uoluptatibus

Expanded text:
nit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux nit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia ltentiae amaritudinem in via teneamus.Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis mihi ministrat. me sequatur. Consideremus ergo qua graditur. ut sequi
mereamur. Ecce cũ sit dñs & creator angeloꝵ: suscepturus naturã nrãm quã con¬
didit: inuterũ uirginis uenit. Nasci tam̃ in hoc mundo ꝑ diuites noluit: paren¬
tes pauperes elegit. Vnde & agnus qui pro illo offeretur defuit. colũbarũ pullo
& par turturũ ad sacrificiũ mater inuenit. Prosperari inmundo noluit. ob ꝓbr
inrisioneso tolerauit. Sputa. flagella. alapas. spineam coronã. erucẽ sustinui
Et qui rerũ corporaliũ delectatione. agaudio interno cecidimus. cũ qua amari¬
tudine illuc redeatur ostendit. Quid itaq homo ꝓse pati deba si tanta ds̃ pro
hominib ꝑtulit: Qui gͦ in xp̃o iam credidit. sed adhuc auaricrȩ lucra sectatur.
insuꝑbre honorib extollitur. inuidiȩ facib in ardescit. libidinis se inmunditia
polluit. ꝓspera quȩ in mundo sunt concupiscit. iħm in quo credidit sequi contẽp¬

Expanded text:
quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contem
Abbreviated transcription (Latin):
llius cȩlestis sponsi. aut uix. aut cũ grandi confusione uenire ꝑmittant
De quo scriptũ ẽ. Aptabit sibi eccłãm ñ habente maculã neq rug̃a. Et
prȩcipue ꝑ indulgentiã eoꝵ qui in nos peccant assidue remittantur. ni
forte simul collecta cumulũ faciant. & demergant animã. Quic quid
eñi de istis peccatis auobis redemptum non fuerit. Igne purgandũ. ẽ.

Expanded text:
illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam . 4. praecipue per indulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut filium. aut seruũ exasꝑauerit quã oport&. Si amplius fuerit blanditꝰ
quã oport& : Si cuicũq maior ꝑsonȩ. aut ex uoluntate. aut exnecessitate
dulari uoluerit. Si pauꝑib esurientib ꝙybum ñ dederit. aut nimiũ deli¬
uosa ł sũptuosa sibi conuuia prȩparauerit. Si fe in aeccła aut extͣ ȩccłam
bulis otiosis de quib in die iudicii ratio reddenda est occupauerit. Si dũ
qd tamen plerũq non ita ut credimus comꝓbamur. sine ulla dubitatione de.¬
unquimuf. Haec eñi & his similia adminuta peccata ꝑtinere ñ dubiũ est.
ȩ sicut iam dixi numerari uix possunt: & aquib: non solum popłis xp̃ianus.
sed & iam nullus scõꝵ inmunis esse potuit aliquando aut poterit. Quibus
peccatis lic& occidi animã ñ ctedamus. tamen ita eã uelut quibdã pustulis.
x quasi horrenda scabie replentes deformẽ faciunt. ut eam ad amplexus

Expanded text:
aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari voluerit. Si pauperibus esurientibus cibum non dederit; aut nimium deliciosa, aut sumptuosa sibi convivia praeparaverit. Si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda est, occupaverit. Si dum quod tamen plerumque non ita, ut credimus, comprobatur, sine ulla dubitatione delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, et a quibus non solum populus christiabus, sed etiam nullus sanctorum immunis esse potuit aliquando, aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus
Abbreviated transcription (Latin):
sis abstinuerit. illo transitorio igne de quo ait apłs purgari non poterit. sed ae
erna illũ flãma sure ullo remedio trucidabit. Quꝑ autẽ sunt minuta pecca.¬
a. lic& om̃ib nota sunt. tam̃ qͥa longũ ẽ. ut om̃ia replicent᷑. opus ẽ. ex eis uel
iliqua nominemus. Quotrens aliquis in ꝙ̃bo aut in potu plus accipiat quã ne-¬
casse est: adminora peccata nouerit ꝑtinere. Quotieus plus loquit᷑ quant¬
est. aut plus tac& quã expedit. Quotiens si pauꝑem in oportune petentẽ
xasꝑat . Quotieis cũ sit corpore sanus aliis ieuinantib prandere uoluerit.
uit somno deditus tardius ad eccłãm surgoe. Quotiens excepto desiderio
ilioꝵ uxorẽ suã cognouerit. Quotiens in carcere clausos & in uinculis po-¬
itos tardius requisierit. Quotiens infirmos tardus uisitauerit. Si discordes
Id conccordiam reuocate negbexerit. Si amplius aut ꝓximũ. Aut uxorem

Expanded text:
ipsis abstinuerit; illo transitorio igne de quo ait Apostolus, purgari non pipsis abstinuerit; illo transitorio igne de quo ait Apostolus, purgari non pterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. § 7. Quae autem sint minuta peccata, licet omnibus nota sint, tamen quia longum est ut omnia replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quotieoportet, plus tacet quam expedit, quoties pauperem importune petentem exasperat, quoties cum sit corpore sanus, aliis jejunantibus, prandere voluerit, et somno deditus tardius ad ecclesiam surgit; quoties, excepto desiderio filiorum uxorem suam cognoverit. Quoties in carcere clausos, et in vinculis positos tardius requisierit. Quoties infirmos tardius visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum, aut uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
accipi&. Sicuius opus arserit detrimentũ patietur. i pse autẽ saluus
erit. sitamen quasi ꝑiguẽ. Multi sunt qui ꝑbectionẽ istã male intelligen
crimina capitalia ȩdificent. peccata ipsa ꝑ ignem transitoriũ possi nt
purgati. & ipsi postea aduitam ꝑpetuã ꝑuenire. Intellectus iste fres
limi corrigendus est. quia ipsi se seducunt qui sibi taliter blandiuntur.
Illo eñi transitono igne de quo dixit apłs. ipse eñi saluus erit sic tamen
quasi ꝑ ignem. non capitalia sed minuta peccata purgantur. Et quã
& dicat nescire se quȩ sunt minuta prccata uł quȩ crimina capitalii
onem facere uideamur. breuiter diermꝰ quȩ illa sunt. Sacrilegium.
homicidiũ. ad ult̾ium. falsum testimoniũ. furcũ. tapina. Suꝑbia. In¬
uidia. auaritia & si longo tempore teneat᷑ iracundia & ebritas
si assidua sit in eoꝵ numero computat᷑. Quicũq eni aliqua de istis
ingo tempore & pȩnitentiã egerit. & largas demosinas erogauerit. & apeccatis

Expanded text:
patietur: ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per ignem. Multi sunt qui lectionem istam male intelligent Christi capitalia crimina aedificent, peccata ipsa per ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratres charissimi, corrigendus est; quia ipsi se seducunt, qui taliter sibi blandiuntur. Illo enim transitorio igne, de quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur. Et quamv dicat, nescire se quae sint minuta peccata, vel quae crimina capitalia. onem facere videamur, breviter dicimus quae sint illa: sacrilegium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua de istis longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicti in ignẽ aeternũ. Et idõ quia ab ista ꝑpetua pena & ab illa pus¬
gatoria desiderant liberari. capitalia crimina non admittant. aut
suã cõmiserunt fructuosam pynitentiã agant: & illa parua ł cotidia¬
infirmos uisitamus in carcere clausos. & positos inuinculis reqͥrimꝰ.
discordes ad concordiam reuocamus. indicto eccħȩ itiunio iriunamꝰ.¬

Expanded text:
Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne desiderant liberari, crimina capitalia non admittant: aut si jam commiserunt, fructuosam agant poenitentiam, et illa parva vel quotidiainfirmos visitamus, in carcere clausos, et positos in vinculis requirimus, discordes ad concordiam revocamus, indicto in Ecclesia jejunio jejunam
Abbreviated transcription (Latin):
redimerit. non sine grandi dolore in illis implebit᷑ illus qđ dixit apłs. Si
cuꝰ opus arserit decrimentũ patiet᷑. ipse uero saluus erit sit̾am̃ quasi per
ignẽ. Nemo tam̃ sicut iã sup̃ scriptum ẽ. scipsũ cireumueniat. ut hoc & iam
ꝓ capitalib criminib si incurata remanserint posse fueri credat: & idõ

Expanded text:
redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apostolus, Si redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apostolus, Si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
capitalia pͥeccata ñ ammiferunt. uenturi sunt ad regnũ. sed prius aut
ib e coquendi sunt. aut ꝑ multas elemosinas. & papue dũ in imici
suis cdeñit̃ in dulgent ꝑ dĩ miscdĩam liberande. aut certe illo
ne de quo dixit apłs longo tempore cruciandi. ut ad uitã ȩt̃nam¬
te ulla macula & ruga ꝑueniant. Illi uͦ qui aut homicidium. aui¬
sacrilegium. autꝰ ulterũ. ł reliqua his similia cõmiserunt sicut iã dictũ ẽ. sieis
digna pęnitentia ñ subuenerit: non ꝑ purgatoriũ ignẽ transire merebunt᷑
suꝑ aedificat. aurũ. argentũ. lapides pretiosos. de sc̃ĩs hoc & ꝑfectis cristianis ac¬
crpite. qͥ uelut aurũ purgatũ merebunt᷑ ad aet̾na p̾mia ꝑuenire. Illos uͦ qui
suꝑ aedificauit lignũ. fęnũ stipulã. de bonis xp̃ianis sed adminuta peccata
purganda neglegentib ut sepe dictum ẽ. intelligite peccantes. si nec diuina
iustitia multis tribulationib purgauerit: nec unus quisq elemosinarũ largita

Expanded text:
capitalia peccata non admiserunt, venturi sunt: sed prius aut  multas eleemosynas, et praecipue dum inimicis suis clementer indulgent, per Dei misericordiam liberandi; aut certe illo igne, de quo dicit Apostolus, longo tempore cruciandi, ut ad vitam aeternam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, ausacrilegium, aut adulterium, vel reliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligpurgare, ut saepe dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate
Abbreviated transcription (Latin):
ninib non hoc solum sufficit. sed addendȩ st̃ lacrimȩ. rugitꝰ. & gemitꝰ & conti¬
uiata longo tẽpore ac ꝓtracta ieumia. & largiores ebemosinȩ erogandę. Ultro
nos ipsos a cõnunione ȩcłãe remouentes inluctu & ĩ tristitia multo tempore ꝑma¬
nentes. & pruitentiã & iam publice agamꝰ: quia iustum ẽ. ut qui cũ multorum
estructione se ꝑdidit. cum multoꝵ edificatione se redimat. Ad extremũ non
inpossibile ł incongruũ qđ sugero. ł solugeamus extuictã nr̃am animã. quomͦ
lienã carnẽ mortuã plangemꝰ. Si aut uxor. aut filius. aut maritꝰ mortui fuerint
ntra se conludunt homines capillos trahendo. tundendo pectora. in luctu &
ibstinentia ł in lacrimis ñ paruo tẽpore ꝑfeuerant. Rogamꝰ uos fr̃s lem̃i exbibe¬

Expanded text:
minibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores eleemosynae erogandae, ultro nos ipsos a communione Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore perseverant. Rogo vos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lẽmi. quia ille purgatorius ignis dutior erit. quã quiequid potestis in
scło aut uidere aut excogitare. Et cũ de die iudicii scriptum ẽ. qđ ert
mensib an forte &iam annis. ꝑ illũ ignem sit transiturus. Et qui mode
nec unũ digitũ suũ in igne uult mittere:
uirib unusquisq labor& ut capitalia crimina possit euadere. & mi¬
nuta peccata ita oꝑib bonis redimere. ut exipsis nibil uideat᷑ rema¬
nere qđ ille ignis possit assumere. Illi em qui capitalia peccata cõ.¬
mittunt. si tam̃ dũ diu uiuunt ea redimere pęnitentiȩ medicam̃tis
noluerint. ad illũ ignẽ de qͦ dixit apłs. ipse aut̃ saluus erit sic tam̃
quasi ꝑ ignẽ sicut iam dictũ ẽ. uenire ũ potuerunt. sed magis illã

Expanded text:
 fratres charissimi, quia ille purgatorius ignis durior erit, quam quidquid potest in fratres charissimi, quia ille purgatorius ignis durior erit, quam quidquid potest in aut videri, aut sentiri. Et cum de die judicii scriptum sit quod erit mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult mittere, viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita operibus bonis redimere, ut de ipsis nihil videatur remanere, quod ille ignis possit absumere. Illi autem qui capitalia crimina committunt, si quamdiu vivunt, ea redimere poenitentiae medicamentis noluerint, ad illum ignem, de quo dicit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, sicut jam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
tiã faciamꝰ. aut certe uolente & pͥmittente do. multis tribulationib
ab istis peccatis affliginur. & si dõ gr̃as agimus liberabimur. Quod itas
ẽ. Si quoties maritus. aut uxor. aut filius moritur. uł si substantia ano
plusꝗ oporta& amaniꝰ auferet᷑ publice. & plus xp̃m quã ipsã substantiam
diligamus. Ergo si necessitas fuerit malamꝰ ipsam substantiã ꝑdere quani¬
xp̃m negare. Tamen quia sicut sup̃ iam dixi: si plus eam quam debemus
diligamus. aniittere eam dum uiutmus. aut dum morimͣ sine grandi
tate ꝓferimus. Ita peccata ipsa in hoc scło purgant᷑. ut infuturo ilbe ignis
putgatorius. aut ñ inueniat. aut certe paruum inueniat qͥd exurat. Si
non intribulatione gr̃ãs agimus. nec bonis oꝑib: peccuta redimimus. ips
tãdiu in illo igne purgatorio moras habebimꝰ. quãdiu ut sup̃dicta minuta
ꝑtin& quã du moras habeã. tantũ aduitam art̾nã ꝑrexero. Nemo hoc dicit

Expanded text:
aut certe, volente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties maritus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia nouam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsam substantiam perdere, quam Christum negare: tamen quia, sicut jam dixi, si plus eam quam oportet diligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morimur, sine grandi itate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu in illo purgatorio igne moras habebimus, quamdiu supra dicta ad me quamdiu moras habeam, si tamen ad vitam aeternam perrexero. Nemo hoc dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
lominã amare quã ancillã id est plus animã ad imaginẽ dĩ factã quam
arnẽ de limo terrȩ formatã. ut cũ die ultimo caro nr̃a putrescere & a
uermib deuorari ceꝑit insepulebro. anima nr̃a in abrabe gremio angłoꝵ
manib eleuet᷑. & idie iudicu recepto ꝑresurrectionẽ corpore audire
possit intelligi. breuit caritati ur̃ȩ uolo repetere.
Om̃s sc̃i qui dõ fidelit̾ seruiunt lectioni ł uacare. & in bonib oꝑib¬

Expanded text:
dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt, lectioni et orationi
Abbreviated transcription (Latin):
sericordie uiscera indutus. inse peccantibus clementer ignoscat. Et hoo adlum¬
naria concinnanda : ut sicut plures peccando suo destruxti exemplo. ita em̃¬
datius uiuendo sua satis factione multos reedific&. Offerat quoq duos passero
uiuos. iat̃. corpus & animã suam diuini seruituti subiciat: ut sicut exhibuit
membra sua seruire inmunditię. & iniquitati adiniquitatem: ita seruiat iustica
inscĩficationem. Siue certe offerat duos passeres uiuos. id ẽ. duo gene ora com¬
punctionis. timoris scilic& & amoris. Dequib recte dicitur. Unum ꝓpecca
& alterum in holocausto. Id est insacrificio quod offerabatur ꝓpeccato unum
et ingratiarum actione ubi non protimore peccati. sed pro amore dĩ & desi¬
derio offerebatur alterum. Quia om̃is peccator prius timore conpungitus
& post amore. Inseis̃ omł ScI AUGΥSTINI CCI

Expanded text:
cordiae viscera indutus, in se peccantibus clementer ignoscat: et hoc ad luminaria concinnanda, ut sicut plures peccando suo destruxit exemplo, ita emendatius vivendo, sua satisfactione multos reaedificet. Offerat quoque duos passeres vivos, id est, corpus et animam suam divinae serembra sua servire immunditiae et iniquitati ad iniquitatem, ita serviat justitiae in sanctificationem. Sive certe offerat duos passeres vivos: id est, duo genera compunctionis, timoris scilicet et amoris. De quibus recte dicitur: Unum pro peccato, et alterum in holocausto, id est in sacrificio, quod offerebatur pro peccato, unum: et in gratiarum actione: ubi non pro timore peccati, sed pro amore Dei et desiderio offerebatur: alterum, quia omnis peccator prius timore compungitur, et post amore.
Abbreviated transcription (Latin):
separatus. ł a consortio sc̃oꝵ separatus. se mente ĩdignũ iudic&. Habeat in¬
mnsa barba. ut sic squalore penitentię &iã in ipso uultu ostendat. O ꝑto caꝰ piti
qͥa ab officio predicationis cessare deb& : qui publice penit&. Maneat & iam
aꝑto ore. scissa ueste. idẽ. ꝑ confessionẽ suã pate faciat conscientiã. Si auteni
iatus fuerit qui huius modi sustin& passionẽ. ueniat ad sacerdotẽ & offerat

Expanded text:
separatus, vel a consortio sanctorum se in mente indignum judicet. Habeat intonsam barbam, ut sic squalorem poenitentiae etiam in ipso vultu ostendat. Operto capite, quia ab officio praedicationis cessare debet, qui publice poenitet. Maneat autem aperto ore, scissa veste, id est, per confessionem suam patefaciat conscientiam. Si autem sanatus fuerit, qui hujusmodi sustinet passionem, veniat ad sacerdotem, et offerat
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui in aliqua parte terrarũ barbari constituti. suit quod quidam suspican¬
tur. getas & masagetas propter litteras horum nominũ primas. siue
aliquos alios alrenigenos. & aromano uire seriunctos. Toto namq orbe
terrarum significati sunt. isti esse: cum dictum ẽ. nationes quȩ sunt inquat¬
tuor angulis terre : easq subiecit esse: gog & magog. Quorũ inter¬
prȩtationeni nominum esse comperimus gog. tectũ. Magog. detecto.
tamquam donius & ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt: in
quib diabolũ uelut in abysso superius intelligebamus inclusum: & ipse
de illis quodam modo fese efferens & procedens: ut illi sint tectõ. ipse
detecto. Si autem utramq referamus ad gentes. non unum horũ ad illas:
alterum ad diabolum & tectum ipse sunt : quia in eis nunc concluditur.
& quodammodo tegitur inimicus antiquus. & dececto ipsȩ erunt: quando

Expanded text:
aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicanaliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est: nationes, quae sunt in quattuor angulis terrae, easque subiecit esse Gog et Magog. quorum interpretationem nominum esse comperimus Gog "tectum", Magog "de tecto", tamquam domus et ipse qui procedit de domo. gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis. quodam modo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tecto. si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, qet quodammodo tegitur inimicus antiquus; et de tecto ipsae erunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
splendescere: quia aprccatis homo liberatus ꝑutnit ad lucẽ iustitiȩ.
Solutus ꝑnope pinẽ seccili piabolus incitaxit.
It cum finiti fuerint mille anni foluetur satanas
de custodia sua ad seducendas nationes quȩ sunt in quatiuor angu¬
lis terrȩ gog & magog. & trahet eas in bellum quotũ numerus
est ut arena maris. La hoc ergo tunc seduco: ut in hoc bellum trahat.
Mam & antea modis quib poterat. per mala multa & uaria seducebat
Exiuit autẽ dictum ẽi in aꝑtam ꝑsequutionẽ de latebris erumpet odiorũ.
Hec enim erit in nouissima ꝑsequutione nouissimo imniutente iuditio. quã
scã ȩccłi toto terrarũ orbe patietur: uniuersa scilic& ciuitas xp̃i ab uni¬
uersa diaboli ciuitate. quantacumq erit utraq suꝑ terrã. Gentes quippe
iste quas appellat gog & magog.non sic sunt accipiendȩ. tamquã sint

Expanded text:
m splendescere clarescere, quia a peccatis homo liberatus pervenit ad lucem justitiae.m splendescere clarescere, quia a peccatis homo liberatus pervenit ad lucem justitiae.solutus prope finem saeculi diabolus incitabit, ex eodem libro XX. Et cum finiti fuerint mille anni solvetur Satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes quae sunt in quatuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eas in bellum quorum numerus est, ut arena maris. Ad hoc ergo tunc seducet, ut in hoc bellum trahat. Nam et antea modis quibus poterat per mala multa et varia seducebat. Exibit autem, dictum est, in apertam persecutionem de lhaec enim erit nouissima persecutio nouissimo imminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terrarum orbe patietur, uniuersa scilicet ciuitas Christi ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis in corde terrȩ trib dieb & trib noctib Sextę feriae
dici partẽ qua sepultos ẽ cum preterita nocte: ꝓnocte & die accipies hoc
est ꝓtoto die sabbato. nocte & die: & noctem dominicam cũ eodem die in¬
luciscente. Lc per hoc accipiendo partem pro toto : habes triduum & tres
noctes. Quod enini dicuntur decem menses pregnantis nouem sunt pleni:
sed in itium decimi pro toto accipitur. Et quod se dñs ostendit in monte.
post sex dies factum dicit unus euangelista: alter uero post octo dies dicit
partem posteriorem primi diei in quo futurum hoc dñs promisit: & partẽ
priorẽ noiussimi diei in quo completõ ẽ: quod promisit prototis atq integris
dieb Annumerans. ut intelligas eũ qui dixit post sex dies solos medios com¬
meinorasser qui uere toti atq integri completi sunt. Ingenesi enim a
lumine incipit dies: & finit ad tenebras ad significandum lapsum ho¬
minis. Nunc autem atenebris adlucem. sicut dictum est de tenebris lum

Expanded text:
hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Sextae feriae diei partem qua sepultus est cum praeterita nocte pro nocte et die accipies, hoc est, pro toto die sabbato nocte et die, et noctem dominicam cum eodem die illucescente, ac per hoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni, sed initium decimi pro toto accipitur, et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evangelista, alter vero post octo dies, dicit partem posteriorem primi diei, in quo futurum hoc promisit Dominus, et partem priorem novissimi diei, in quo completum est quod promisit, pro totis atque integris diebus annumerans, ut intelligas eum qui dixit post sex dies, solos medios commemorasse, qui vero toti atque integri completi sunt; in Genesi enim a lumine incipit dies, et finit ad tenebras ad significandum lapsum hominis; nunc autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est de tenebris luce
Abbreviated transcription (Latin):
uperarum: sed non eani inuenit peccati ex probratio: quã mutauit
confessionis amaritudo. Post uero tam publicis signis. Anuli monilis.
& uirga uicit temere udicantes iudȩos: quorũ iam ꝑsonam iudas
ipse gestabat. qui hodieq dicunt non hunc esse populum xp̃i nec
habere nos semen abrabe: sed prolatis certissimis documentis nr̃ae
se iustificatos esse fatebuntrr. Enudeatius hȩc & membratim quodã
modo articulatimq serutater atq dissererem. quantum intentionem intã dũs
adiuuar&e: nisi me abhac laboriosi ore diligentia fuuiendi huiꝰ operis. quod
plusquam uellem iam prolixum ẽ. cura prohiber&.¬

Expanded text:
uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio, quam mutauit uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio, quam mutauit confessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iudaeos, quorum iam personam ludas ipse gestabat, qui hodieque dicunt non hunc esse populum Christi nec habere nos semen Abrahae; sed prolatis certissimis documentis nostrae use iustificatos esse fatebuntur. enucleatius haec et membratim quodam modo articulatimque scrutarer atque dissererem, quantum intentionem meam dominus adiuuaret, nisi me ab hac laboriosiore diligentia finiendi huius operis, quod plus quam uellem iam prolixum est, cura prohiber
Abbreviated transcription (Latin):
& remissionem peccatorum per om̃s gentes inciptentib abhie rusalem.
Lam & ipse habitus meretritius confessio peccatorũ est. Iyrum quippe
iam ȩxcłae gerit thamar. ex gentib euocate : sedens cumhoc habitu
ad portam enan. uelenam: quod inter pretatur fontes. Cucurrit eni
uelut ceruus ad fontes aquarum ꝑuenite ad semien abrahȩ. Illic anon
cognoscente fȩdatur : quia de illa prȩdictum ẽ. Populus quẽ ñ cognoui
feruiuit mihi. Accepit in occultum. anulum. monibe. & uirgã.uUo¬
catione signatur: iustificatione decoratur. glorificatione exaltatur.
Quos enim prȩdestinauit: illos & uocauit. Quos aut̃ uocauit. illos o&
iustificauit. Et quos iustificauit: illos & glorificauit. Sed hȩc ut dixi
adhuo in occulto. ubi fit & coneeptio sc̃ę ubercatis Mittitur autem.
promissus hȩdus tamquam meretrici : hedus ex probratio peccati. per
eundem ad ollamitem. tamquam increpantem & dicentẽ generatio

Expanded text:
et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est. typum quippe iam ecclesiae gerit Thamar ex gentibus euocatae. sedens cum hoc habitu ad portam Aenan uel Enaim, quod interpretatur "fontes." cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. accepit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus haedus tamquam meretrici, haedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitam tamquam increpantem et dicentem: generatio
Abbreviated transcription (Latin):
Nidit om̃ino: & idõ innatis mulittum maior illo non exsurrexit : quia
ex om̃ib prenuntiantib xp̃m ipse uidit: quod multi iusti & prophetae
cupierunt uidere & non uiderunt. Salutauit exutero. agnouit ꝑfec¬
tius ex columba. & idõ tamquam ad ollamites uerỹ testimonium ꝑhibuit
in aqua. Uenit autem dñs ad oures tondendas. hoc est exonerandas sarci.¬
nis laboriosis: ex quib ȩccłae laudatȩ. in canticis canticorũ dentes essent
uelut grex artonsarum: Iamthamar habitum muta. nam & cõmutas
non illius amaritudinis. in qua dño fel ministrauit. sed illius inqua pe¬
trus amare fleuit. Nam & iuda latine confessio est. Confessioni gͦ
amaritudo miscrator. ut urra pynitentia prȩsignetor. Hac peniten¬
tia fecundatur ȩccła. in om̃ib gentib constituta. Oportebat enim
xp̃m pati & resurgere tertia die & prȩdicari in nomine ei pęnitentiã.

Expanded text:
uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit tius ex columba, et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. IamNon illius amaritudinis, in qua Domino fel ministravit: sed illius in qua Petrus amamaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Passus est aut̃ minoris herodis tetrarchȩ. Huius itaq uenientis
adoues quae perierant domus isrł figuram. gessit ipse uidas cum iret
ad tondendas oues suas inthamna: quod interpretator deficiens. Iã eñi
defecerat pͥnceps exuida & om̃e magisterium. atq unctio uidȩorum: ut
uenit cui repositum erat. Uenit autẽ cum suo pastore adollamite
cui nomeu erat hiras: & interpretatur adollamites testimonium in aqͣ
Tum hoc plane testimonio dñs uenit: habens quidem testimoniũ mauis
iohanne: sed tamen ꝓpter oues infirmas hoc testimonio est usus in
aqua. Nam & ipse biras qđ nomen illius pastoris fuit. inter prȩtatur
aqua. Plam & ipse biras qđ norten ulnis pastori fuit. interpixtatur
statris mei iusio. Uidit om̃ino frem suum iohannes: frem scđm semen ab rabe
secundum cognationem maruȩ matris eius. & elisab&h matris suȩ. Eun¬
demq dñm & dm̃ suum: quia sicut ipse ait. explenitudine eiꝰ accepit.

Expanded text:
passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui reposcui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Hiras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretaturaqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur fratris. mei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Elisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
st enim quģdam iusta iundicta iustȩq debetur ei qui fuerit passius mn¬
iutiam unde utiq cum ignoscimus. de nr̃o quodã modo iure largunut.
Unde & iam debita dicuntur: quae in oratione dominica humanitos di¬
mittere monemur. ut nobis & nr̃a diuinitus dimittantur. Quod autẽ
debrtor & si benigne remittitur: non tamen inique repetitur: sed sict̃
uitando & iam qui urrum iurat propinquat periurio. unde longe ab est
qui om̃inio non uirat. & quamus non peccett qui uerum iurat : remotior
tamen apeccato ẽ qui non iurat. unde ammonitio non uirandi. conser¬
uatio. ẽ apeccato ꝑiurii: ita cum pecc& qui ꝑinmoderationem iniuste uult
uindicati : nori pecco& aut̃ qui modum adhibeus uiste uult uindicati. remo¬
tior est apeceato iniustȩ iundictȩ qui non uult om̃ino uindicari. Peccat
en̾i qui exigit ultra debtãs. non peccat autẽ qui exigit debitom. Ded totius

Expanded text:
est enim quaedam iusta uindicta iusteque debetur ei, qui fuerit passus inest enim quaedam iusta uindicta iusteque debetur ei, qui fuerit passus iniuriam. unde utique cum ignoscimus, de nostro quodam modo iure largimur. unde etiam debita dicuntur, quae in oratione dominica humanitus dimittere monemur, ut nobis et nostra diuinitus dimittantur. quod autem debetur, etsi benigne dimittitur, non tamen inique repetitur. sed sicut in iurando etiam qui uerum iurat, propinquat peiurio, unde longe abest, qui omnino non iurat, et quamuis non peccet, qui uerum iurat, remotior tamen a peccato est qui non iurat — unde admonitio non iurandi conseruatio est a peccato peiurii —: ita cum peccet qui per inmoderationem iniuste uult uindicari, non peccet autem, qui modum adhibens iuste uult uindicari, remotior est a peccato iniustae uindictae qui non uult omnino uindicari. peccat enim, qui exigit ultra debitum; non peccat autem, qui exigit debitum: sed tutius
Abbreviated transcription (Latin):
flammas odiorumi seuientiumq unmoattitos animos restenandos ita prȩceptõ
est Quis enim tandem facile contentus est tantũ reponere uindictȩ. quaai¬
tum accepit in uirrȩ: Nonne uidemus homines leuiter lesos moliri gde.
sitere sanguinem: uixq inirenire in malis inimici unde satientar.  Q
pugno ꝑcussus: non aut udicia concitat in dampnationem ei qui ꝑeussertoa
Aut si ipse ꝑcutere uelit totum hominem. si nori &iam telo aliquo arrepto
pugnis calcibq contundit.  Huic igitur inmoderate ac ꝑhoc iniusts ulti¬
oni lex iuistum modum figcus: pęnam talionis instituit. hoc est ut qualem qͥsq
intulit inutiam : tale supplicium impendat. Prouide oculum ꝓ oculo:
dtittõ ꝙ dente. non fomes sealimes furoris est. non ut id quod sopitũ erat
hinc Accederetur sed ne id quod ardebat. ultra extenderetor impositeni

Expanded text:
flammas odiorum saeuientumque immoderatos animos refrenandos ita praeceptum flammas odiorum saeuientumque immoderatos animos refrenandos ita praeceptum est? quis enim tandem facile contentus est tantum reponere uindictae, quantum accepit iniuriae? nonne uidemus hsitire sanguinem uixque inuenire in malis inimici unde satientur? quis pugno percussus non aut iudicia concitat in damnationem eius, qui percusserit, aut, si ipse repercutere uelit, totum hominem, si non etiam telo aliquo arrepto. pugnis calcibusque contundit? huic igitur inmoderatae ac per hoc iniustae ultioni lex iustum modum figens poenam talionis instituit, hoc est, ut qualem quisque intulit iniuriam, tale subplicium pendat. proinde oculum pro oculo, dentem pro dente non fomes, sed limes furoris est, non ut id. quod sopitum erat, hinc accenderetur, sed ne id. quod ardebat, ultra extenderetur, inpositus.
Abbreviated transcription (Latin):
post captiuitatẽ. quem ꝓpħa racharias uidit in sordido habitu. druictoq
diabolo qui ad eius accusationem stabat ablatam illi sordidam uestem. & datũ
indumentũ honoris & głae. sicut corpus ib̃u xp̃i quod est ȩccła aduersario
in fine temporum ꝑ uidicium superato. alucty peregrinitionis in gloriam
sempiternȩ salutis assumit᷑. quod &iam in psalmo dedicationis domus aper¬
tissime canitur. conuertisti luctuni meũ ingaudiũ mihi. conscidisti faccũ
neum & accinxisti me lȩcitia. ut canta& tibi gła mea & non conpungar. ib¬
uit in pextiram. Ex libro contna faustum :¬
an uero illud quod antiquis dictom ẽ. oculum pro oculo. dentẽ ꝓdente.
quomodo contrarium hab& quod ait dñs. ogo autem dico uobis non resistere
malo: sed siquis te ꝑcusferit in maxillam tuam dexteram. prȩbe illi & al¬
teram & eȩtera: Auando quidem & illud antiquum ad reprinendas

Expanded text:
post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uidit in sordido habitu deuictoque post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uidit in sordido habitu deuictoque diabolo, qui ad eius accusationem stabat. ablatam illi sordidam uestem et datum indumentum honoris et gloriae: sicut corpus Iesu Christi, quod est ecclesia. aduersario in fine temporum per iudicium superato a luctu peregrinationis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi. conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et non conpungar. Q etc., ex libro XIX contra Faustum. Jam vero illud quod antiquis dictum est, Oculum pro oculo, dentem pro dente, quomodo contrarium habet quod ait Dominus, Ego autem dico vobis non resistere malo; sed si quis te percusserit in maxillam tuam dextram, praebe illi et alteram et cetera, quando quidem et illud antiquum ad reprimendas
Abbreviated transcription (Latin):
pietate & castitate. Hoc en̾i bonum & acceptõ ẽ. coram saluatore nr̃o dõ.
qui om̃s homures uult saluos fieri & in agnitionẽ ueritatis uenire. ex
hoc quippe & iam illis credentib constructa sunt domicilia pacis. basilicȩ
xpianorum congregationum. & nouellatȩ uinee populi filelium. & plan¬
tati horti. ubi & iam inter omia holera granum illud siapis regnat. fub
cuꝰ umbraculis longe lateq porrectis &.iam altipetax suꝑbia gentu.
tamquam in cȩli uolatilib confugiendo requiescit. Nam qđ & iam post
Lxx annos secundum eidem hieremiȩ prophetiam reditur ex captiuitate.
& templum renouatur: Quis fidelis xp̃ianus non intelligat post euoluta
tempora quȩ feptenaru dieram numeri repetitione transcurruant. & iam
nobis id est ȩccłȩ dĩ ad illam celestem hierłm exhuiꝰ scłi peregrinatiore rede¬
undum: ꝑquem nisi ꝑ iħm xp̃m uere sacerdotem magnũ. cuiꝰ figuram
gerebat ille iħc sacerdos magnus illius temporis quo templũ xedificatum ẽi

Expanded text:
cceptum est coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicilia pacis, basilicae Christianarum congregationum, et novellatae vineae populorum fidelium, et plantati horti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat, sub cujus umbraculis longe, lateque porrectis, etiam altipetax superbia gentium, tanquam in coeli volatilibus confugiendo, requiescit. Nam quod etiam post septuaginta annos secundum ejusdem Hieremiae prophetiam reditur ex captivitate, et templum renovatur, quis fidelis Christi non intelligat, post evoluta tempora, quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est Ecclesiae Dei ad illam coelestem Hierusalem ex hujus saeculi perenisi per legum Christum uere sacerdotem magnum, cuius figuram gerebat ille Iesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est
Abbreviated transcription (Latin):
ligo meitibio rum legi mentis suȩ. sul amicali quadam beniuolentia. qua
plorimq fit ut offetidatur. ds̃. ne homo ex amico fiat ininuicus: qł eũ
Ame acum ipse dreeptus ẽ. sed dolo illo serpentino quo mulier seducta
o nullo modo illũ arbittor potuisse seduei Poanc autẽ propriȩ. fedus¬
tionem appellauit apłs. qua id quod suidebatur cum falsum esse uerũ pu¬
tatum est: id est quod ds̃ idõ lignum illud tangere probibutnitaguo du
scibat cos si tetigissent uelut deos futuros tam̃quam eis diuinitatem inui¬
atret qui cos homines fecerat: sed &iam siutrum ꝓpt̃ aliquã mentillio
ditionem quae dm internorum scrutatorẽ litere non poterat. sollici¬
tauit aliqua experiendi cupiditas: cum mulierem iudeie accepta illa esca
non ẽe mortuam: scdñ ea quae suꝑius tractatumus. Non tamen eum
arbitror si iam spiritali mente prȩditus erat. ullomodo credere potiuisse.

Expanded text:
lege membrorum legi mentis suae, sed amicali quadam beniuolentia, qua lege membrorum legi mentis suae, sed amicali quadam beniuolentia, qua pleramqe fit, ut offendatur deus, ne homo ex amico fiat inimicus: quod eumodam etiam ipse deceptus est; sed dolo illo serpentino, quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci. hanc autem proprie seductionem appellauit apostolus, qua id, quod suadebatur, cum falsum esset, uerum putatum est, id est quod deus ideo lignum illud tangere prohibuerit, quod sciebat eos, si tetigissent, uelut deos futuros, tamquam eis diuinitatem inuideret, qui eos homines fecerat. sed etiam si uirum propter aliquam mentis . elationem, quae deum internorum scrutatorem latere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illa esca non esse mortuam, secundum ea, quae superius tractauimus, non tamen eum arbitror, si iam spiritali mente praeditus erat, ullo modo credere potuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Ait : in similitudiuẽ prȩuaricationis adȩ qui est forma futuri: seductum
tamen negat. Nam & intetrogatus non ait mulier quam dedisti mecũ
sedixit me & manducaui: sed ipsa nichi inquit dedit a ligno & manducatu.
Illa uero serpens inquit seduxit me Ita salomnon ur tantȩ sapientiae
nunquia nam credenduni est quod in simulacrorum culto credidit esse
Nliqui utilitatis  S ed milierumi amori. adhoc malum trahenti resistere
non eualuit : faciens quod screbat non esse faciendum : ne suas quib de¬
peribat atq deflurbat morciferas delicias contristare. Ita & adam postea¬
quam deligno prohibito seducta mulier manducauit. eiq dedit ut sunul
aerent noluit eam contristare. quam credebat posse sine suo solatio
cottabescero si ab cius altenaretur animo. & om̃uio illa interire disestelia
nori quidem carnis uictus concupiscentia. quati nondum senserat in resistente

Expanded text:
ait: in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri, seductum ait: in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri, seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: mulier, quam dedisti mecum, seduxit me, et manducaui, sed, ipsa mihi, inquit, dedit a ligno, et manducaui; illa uero, serpens, inquit, seduxit me. Ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est, quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non ualuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias contristaret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit, ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat posse sine suo solacio contabescere, si ab eius alienaretur animo, et omnino illa interire discordia, non quidem carnis uictus concupiscentia, quam nondum senserat in resistente
Abbreviated transcription (Latin):
llud magis mou&. si um spĩtalis erat adam quamuis mente ñ corpore.
quomodo ciedete potuerit. quod ꝑferpentem dictun est. iđ̾o dm ꝓhibuisse
ne fructu ligni illius uescerentur: quia sciebait eos si fecissent futuros ut deos
propt᷑ dinoscentiam boni & mali: tamquan hoc tantum bonium creature
suȩ creator inuiderit. Hoc mirum si homo spiritali mente preditus cre¬
dere potuiss&. An quia hoc credere ipse non poss&: propterea mulier
di Sic enim ait. Uir quidem ñ deb& uelare caput: cum sit imago &
gła di. Mulier autẽ gła uiri est: nor quo mens femite eandem imaginiẽ
capere non possit: cum in illa gĩa nos dicat nec masculum ẽẽ. nec feminã.
sed quod fortassis illa hoc nondum ꝑceperat quod fit in agnitione di. &
sto regente ac dispensante: paulatim fuerat ꝑcrptura. Meq eñi frastra
& illud̃ apłs ait. Ldim enim primus formatus ẽ. deinde eua: e adam non¬
illam &iam uir prȩuaricaretor. Nam & ipsum dicit prȩuaricatorẽ tibi

Expanded text:
llud magis mouet, si iam spiritalis erat Adam, quamuis mente, non corpore, quomodo credere potuerit, quod per serpentem dictum est, ideo deum prohibuisse, ne fructu ligni illius uescerentupropter dinoscentiam boni et mali, tamquam hoc tantam bonum creaturae suae creator inuiderit; hoc mirum si homo spiritali mente praeditus credere potuisset. an quia hoc credere ipse non posset, propterea mulier dei? sic enim ait: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei, mulier autem gloria uiri est; non quo mens feminae eandem imaginem capere non possit, cum illa gratia nos dicat nec masculum esse nec feminam, sed quod fortassis illa hoc nondum perceperat quod fit in agnitione dei et uiro regente ac dispensante paulatim fuerat perceptura.. neque enim frustra  in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Eua: et Adam sedillam etiam uir praeuaricaretur. nam et ipsum dicit praeuaricatorem, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib enim non dissentiunt anobis. In eis non disiunguntur anobis.
Sed tanen quia nihil eis prosunt quanidui scismatici uł heretici sunt:
ꝓpter alia inquib aueritate dissentiunt. & propt ipsum separatio.¬
nis in manissimum scelus. siue ꝑmanserint in eis peccata siue continuo
dimissa redirriit: ut ad salutem pacis atq caritatis uenuiant adhortamur. non
solũ ut aliquid habtant. sed ut eis & iam illud prodesse incipiat qđ habebant.

Expanded text:
in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis immanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant.