comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ec̃sergo uirsciens quod plerumq
pricua cogitatio peroculos ue¬
niat admentem. paulo superius
dixit Pepigi foedus cumoculis
meis. ut ne cogitarem quidem
de uirgine. Perpendens &iam
quod non numquam inmente
oritur. sed huic oboste oculiper¬
uerse famulantur. ait Et si
secutum est oculosm eoscormeum
Acsi a peste dicat. Nec passim ui¬
deri uolui quae concupiscerem.
nec uidendo umquam secutussũ
quae concupiui. Dicat ergo¬
Et si secutum est oculos meos cor
meum. Quia & siquid umquam
inlicitum menseius ut uidelic&
humana concepit. altioris disci¬
plinae magisterio constrictus.
se qui seper inlicita sibique famu¶¬
lari oculos noluit. Pensemus
ad haec conscientias nr̃t es. & quan¬
ticulminis uir istefuerit ex nr̃i
cordis deiectione uideamus
Ecce siqua inlicita aliquando co¬
gitauit. quia ea citius intrie ar¬
cana cordis gladio scĩuigoris ex¬
tinxit. peruenire illa usq adope¬
ra non permisit. Vnde ut prre¬
misimus. ilico subiungit. Et in ma¬
nibus meis adhaesit macula

Expanded text:
ergo vir sciens quod plerumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula.
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Ac sipatenter fateatur
dicens: Quantum adhumanae
uitaemodum. nulla in me re¬
pracehendenda iamuideo
Sed nisi mediator dĩ & hominum
cum suptilioris uitae pracecep¬
tis appareat quantum ad huc
auera simplicitate discrepem
non cognosco Rectus uero ordo
seruatur. si prius inuanitate:
& post modum pes indolo festi¬
nas sedicitur. Vanitas quippe
ad leuitatem. dolus uero ad
malitiam pertin&. Et ple¬
post malitiosa perueniunt.
quia prius leuia non declinant
quoties nr̃a cogitatio iterrecti¬
tudinis perconsensum relinquit
erroris. Quasi uero totgres¬
sus extrac uiam ponimus. quot
peruersis desideriis acaelestis
uitae delectatione separar mur
Vt enim prace fatisumus. ad huc
carnis corruptibilis pondere
griruati. Nequaquam ualemus
sic uiuere. ut nulla nos possit
culpae delectatio pulsare
Sedaliud est nolentem tangi. ali¬
ud consentientem animã perimi
Sc̃i autem uiri tanto uigilantiori
secirtumspectione custodiunt.

Expanded text:
faciat. Ac si patenter fateatur, faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malitiam pertinet. Et nonpost malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant.quoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
matorem ihm̃ qui propositosibi
gaudio sustinuit crucem. con¬
fusione contempta Ad hoc
itaq dñs apparuit incarne. ut
humanam uitam ad monendo ex¬
citar& exempla procebendo ac¬
cender& moriendo redimer &
resurgendo reparar& Cum
ergo nulla in sebeatus iob iure
redarguenda repperit. ad exce¬
dentem omnia redemptoris uitam
mentis oculos tendit: ut in illa
cognoscat ipse quidminus habe¬
atꝰ. cumdicit. Siambulaui in
uanitate. & festinauit indolo
pesmeus appendat me instate¬
rac iusta. & sciat ds̃ simplicitatẽ
meam Acsiapestedicat
Siqua umquam leuiter. siqua
pernitiose perp&rcui: dĩ& ho¬
minum mediator appareat.
ut in eius uita cognoscam a nego
ueraciter simplex fui Quienim
ut diximus suorum temporum
uiros excessenat. mediatorem
dĩ & hominum quaerebat ut
in illo pensatus agnoscer&. siui¬
tam simplicem uere tenuis s&
Dicat ergo Appendat me in
staterx iusta. & sciat ds̃ simpli¬
citatem meã. quod est scire me

Expanded text:
matorem Jesum, qui proposito sibi matorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me
Abbreviated transcription (Latin):
MEAM Sciredĩ dicitur. sci¬
renos facere. usitato nostrae lo¬
cutionis modo. quila &um diem
dicimus ex quoc ontingit ut la& e¬
mur. Hinc est enim quodad abra¬
ham dñsdicit. Nunc cognoui quod
timeas dm̃. Neq enim creator
temporum quicquam cognouit
extempore. sed cognoscere eius. ẽ
excuius lib& causae emergentis
asticulo nobis cognitionẽ praebere
Quis uero state rȩ nomine. nisi
mediator dĩ & hominum de signat᷑
In quo a equalance omnia merita
Nr̃ac pensantur. & incuius prae¬
ceptis agnoscimus. quid in pr̃ac
uita minus habeamus Ia cautẽ
statera appendimur. quoties
aduitae eius exempla prouocamur
Hinc namq scriptum .ẽ Xp̃s pro
uobis passusest. relinquens uobis¬
exemplum ut sequamini uestigia eiꝰ
Quipeccatum non fecit. necdolus¬
inuentus est in oreeius: Quicum
maledicer&ur. Non male dicebat.
cumpater&ur non comminabatꝰ
Hinc per paulum dicitur
Perpatientiã cumarmus propo¬
situm nobiscestamen. aspicien¬
tes in auctorem fidei & consum¬

Expanded text:
.--- Scire Deus dicitur scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini 684 vestigia ejus, quis in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur . Hinc per Paulum dicitur: Per patientiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei et consum
Abbreviated transcription (Latin):
a perit caecitatis. Vnde sc̃iuiri
cumsinistrac pulsari delectatione
sesentiunt. ipsa per quae formȩ
species admentem Ingreditur:
disciplinae magisterio lumina
testringunt. Nepnruȩ cogitati¬
oniuisio le nocinata famul&ur
Quae siumquam suptiliter custodi¬
rineglegitur. cogitationis in¬
munditia protinus adopenctionẽ
trrnsit. Vnde & mox subditur

Expanded text:
aperit caecitatis. Unde sancti viri aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Unde et mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
EUM Eccelterum ꝑ
interioris uigoris custodiam.
ad ex teriorum membrorum dis¬
ciplinam redit. ut siquid fostasse
cor in licitum concupiscer&. pres¬
susper disciplinae magisterium
oculus uidere recusar et
Sicut enim sacpe temptatioper
oculostrachitur. sic nonnũquã
concepta intrinsecus compellit
sibi extrinsecus oculos deseruire
Namplerumq res quaelib& in¬
nocentimente respicitur. sed
ipso conspectu animas concupis¬
centiae gladio confoditur
Uonenim ut exempli causa lam
diximus. dauiduriae coniugem
ideostudiose respexit quia con¬
cupiuerirt. sed potius ideo concui¬
piuit quia incaute respexit
Fit uero rectȩ r&ributionis exa¬
mine. ut qui exteriori neglegen¬
ter utitur. Interiori oculo non
in iustecaec&ur. Saepe autem¬
lam intrinsecus concupiscentia
dominatur. & inlecebratus ani¬
mus adusus suos sensus corporeos
famularimore tirannidis exigit
suisq: uoluptatibus oculosseruire
compellit Atq ut ita dicam.
fenestras luminis ad tenebras

Expanded text:
Ecce iterum per interioris vigoris custodiam ad exteriorum membrorum disciplinam redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
quia quod anxiae in hoc mundo adi¬
pisci desidenat : plerumque ad cu¬
mulum perditionis suae optinet
Et seu in potestate culminis. siue in
diuitus multiplicationis. quasi per
exteriorem gloriam lucet sed non
splendebit flamma igniseius.
cum indie exitus omnis exterior
decor subtiͥitur. & solo suo intrin¬
secus ardore concrematur. plãma
ergo abigne subtrahitur. cum
gloria exterior ab interno eius
ardore sepanrtur Habent &iã
& iusti flammam ignissui. sed
nimirum quaeresplendeat quia ui¬
delicet eorum de sideria inbonis operi¬
bus lucent Iniquorum uero flãma
minime splendet. quia perhoc quod
male appetunt. ad tenebnes pertiro¬
Thuntur. Vnde & sequitur

Expanded text:
quia quod anxie in hoc mundo 439 adiquia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde et sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
extingustur Nec splendebit flamma
ignis eius : Quod sidici deimpio recte
potuit. contr scm̃ tamenuirum in
flagello constitutum dici nondebuit
Sed nosuires barchiorum illius. Insuis
sententiis perpendentes pensemus
quam ualide iacula intorquet. & de¬
sinamus aspicere intorquendo
quemimpetit. Nimirum scientes.
quia frustnrtis ictibus lapidem ferit
suam. prosperitatem scilicet uitae¬
prresentis sed lux impii extin¬
gustur quia fugitiuae uitae prospe¬
ritas. cum ipsa citius uita terminatur
ibi apte subditur. Nec splendebit
flamma igniseius omnesnamque
impius. habet flammã ignis proprii
quem corde suo exferuore desideriorũ
temponrlium accendit . dum modo
istis. modo illis cupiditatibus aestuat.
& cogitationes suas permultiplicia
blandimenta saeculi amplius inflã¬
mat Ignis autem si flammam non
habet. nequaquam fuso lumine
splendet Flam maitaq ignis eius
est. decor uel potestas exterior
quae de interno eius ardore procedit

Expanded text:
exstinguetur, nec splendebit flamma exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidem feriat.  et impii lucem suam, prosperitatem scilicet vitaepraesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis eimpius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit,
Abbreviated transcription (Latin):
sos mox in arrogantiam iustitiae
extollunt. & quic qui daduersum
fidelibus euenisse considenrnt hoc
factum proeorum iniqui tatibus pu¬
tant. nescientes nimirum quia acci¬
onum meritum prresentis uitae
qualitas nullatenus probat. Nam
plerumq & bona malis. & bonis mala¬
ueniunt. proeo quod & uenrbona
bonis & uenr mala malis in aeterna re¬
tributione seruantur Baldad itaq
trpum hereticorum deprosperitate
uitae pitresentis se se extollentium tenens.
tur. & disseste quidem contraimpios
disputat sed quam peruerse contra
iustum talia dicat ignonit Nam
subiecit dicens
NONNELUX IMPII EXTINGUE¬
TUR. NEESPLENDEBIT
FLAMMA IGNISO
Haec siin prresentis uitae definitione
denuntiat fallitur. quia plerumq
& impis inesse lumen prosperitate
cernitur. & pios tenebrae ignobilita¬
tis acpaupes tatis abscondunt sin
uero adhoc eius sermodirigitur. ut os¬
tendat quid impii insuo fine patiantur.
uenrciter dicitur. Nonne lux impi

Expanded text:
sos mox in arrogantiam justitiae sos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium tenens, tur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicensNonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? - Haec si in praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii
Abbreviated transcription (Latin):
quodomnis qui ex trx ipsam sunt. mini¬
me saluabuntur At contrr here tici
quia &iam extrx ipsam saluari se posse
confidunt. in quolibet loco sibi diuinũ
adiutorium ad.eẽ. prositentur. Vnde
dicunt Num quid propterte derelin¬
quitur temr: Idest ut quisquis extrrte
mibus in humano genere excedere
sensibus aestimant. quos profecto
doctores sehabere gloriantur. Cum
uero scã ecclesia peruersosquosq pare¬
dicatores intra sinum rectȩ fidei colli¬
gere studet. quid aliud quam delocis
propriis rupes mouet. ut intrr eam
recta sentientes humiliter iaceant:
quiin peruersissuis sensibus prius rigidi
stabant : Sed hoc fieri heretici
omnino contradicunt. & propter
eius uocem rupes deloco proprio trrns¬
ferrenituntur Quia uidelicet
uolunt ut ad eam uenientes uenr hu¬
militer sentiant. hiqui apud eos
elatissensibus falsa sapiebant
plerumq uero heretici cum quosdã
in scã ecclesia uel in opia uel flagel¬
lis labonrntes aspiciunt. semetip¬

Expanded text:
quod omnes qui extra ipsam sunt miniquod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te mibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere gloriantur. Cum vero sancta Ecclesia perversos quosque praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebantPlerumque vero haeretici, cum quosdam intra sanctam Ecclesiam vel inopia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetip
Abbreviated transcription (Latin):
aestimarise ab eius iudicio uelut iumen¬
ta suspicantur Ex qua despectus
sui suspicatione. protinus ad dedignati¬
onem prosiliunt. atq ad eiusdem aec¬
clesiae contumelias excitantur
VNde subditur
QUID PERDIS ANIMAMTUÃ
IN PURORETUOꝰ
heretici uel telum rectitudinis. uel
spiritalem gnrtiam scaẽ pnredicatio¬
nis non uirtutis pondus. sed in saniã
furoris existimant: quo furore
uidelicet perire fidelium animas arbit nen¬
tur : quia inde interire ecclesiae uitam
credunt unde eam. eẽ. contiorse inferuo¬
re conspiciunt Sequitur.
Se enim ubiq dm̃ colere. se totum mundũ
existimant occupasse quidestergo
dicere. Num quid propterte derelin¬
quitur tentr. Nisi hoc quod saepe fide¬
libusdicunt. quia si hoc est uerum
quoduos dicitis. omnisadõ temax derelic¬
taest. quamiam prremulttudine
nos tenemus& Sc̃a autem uniuersa¬
lis ecclesia. pnredicatdm̃ uenrciter
nisi intrr se coli non posse. asserens

Expanded text:
aestimari se ab ejus judicio velut jumenaestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. Unde subditurQui perdis animam in furore tuo. - Haeretici vel zelum rectitudinis vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore idelicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequitur: Se enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens
Abbreviated transcription (Latin):
mentem in expugnabilem ipsa sua per¬
cussione fatigantur. Nosigitur subti¬
li debemus discretione distinguere.
& quid sit in eorum uerbis quoduere
dereprobis sentiunt & quid quod con¬
trx beatum iob fatuum sanant
RESPONDENS AUTEM BAL¬
DAD SUHITES DIXIT USq
ADQUEMPINEM UERBAIAC¬
TABISΟ INTELLEGE PnΩS
dam in cognitis superbire putant.¬
quaedam uero nec intellegere suspicantur
VNde baldad suhites beatum iob quasi
in superbiam astruit erupisse. quem fa¬
tetur uerba iactare: sed signat ipse quan¬
ta elatione tumuerrt quibeatum iob
loqui quod non intellegeret putabat
Et quia omnes heretici in aestimatione
sua. a scã ecclesia despici conqui̾runtur.
apte subiungitur
TO Humanae mentis est proprium
hoc sibi fieri suspicare quod facit
Atbi tnrntur enim se despici. quibonorũ
mores despicere consueuerunt. Et
quia in his quae conprehendi ualent. rati¬
one contur hereticos ostendit ecclesia
nrtionabile nonesse quod astruunt.

Expanded text:
mentem inexpugnabilem ipsa sua permentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonantRespondens autem Balda: Suhites, dixit: Usque ad quem finem verba jactabis? Intellige prius, dam cognitis superbire putant,quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte subjungitur:Humanae mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lantes adduceret: & tamen eorum men¬
tes in asperitatẽ increpationis excitaret:
quatenus eum cuius patientiam flagella
non uicerrnt. Inter flagella saltim a spe¬
nr ueba supenrrent Sedinimicus calli¬
de in sidians. furudem quam contrax scm̃
uirum panruenat pertulit. quia scõ
uiro quoc occasiones perditionis intulit.
tot causas uictoriae ministrruit Contra
tormenta quippe patientiam. contax
uerba sapientiam tenuitQquia & dolo¬
res uerberum aequanimiter sus tinuit.
& stultitiam male suadentium sapien¬
terfrenauit ged quia in ipsis passioni¬
bus doctisq locutionibus scãẽ ecclesiae
trpum tenet. amiciseius ut saepe iam
diximus quaedam recta & quaedam stulta
loquentibus non in merito heretici figu¬
rantutuiproeo quod scõuiro a mici
sunt. multa dereprobis recta dicunt.
sed proeo quod speciem hereticorum
tenent. plerumq in orissiu excessu de¬
labunturEt uerborum suorum iacu¬
lis sc̃iuiri pectus feriunt. sed contur

Expanded text:
lantes adduceret, et tamen eorum menlantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra
Abbreviated transcription (Latin):
UPERI ORE
HUIUS OPE¬
RISPARIE
TRACTAUI¬
MUS. quod
OMUI POTENS
CORRICEREI
SUBLEGGA
positorum beati iobuitam ad testimo¬
nium adduxit uilegem non nouit¬
& tamen tenuit.: qui praecepta uitae
quae scripto non acceperat cus todiuit:
Huius prius actio dõ adtestante laudatur
& probari post modum diabulo insidiante
permitatur. ut pertemptamenta tribu¬
lationis ostenderet. quantum prius in
tnrnquillitate profecisset. Huius uitã
inimicus generis humani. more suo in¬
probus & laudaridõ ad testante cogno¬
uit. & tamen adtemptandum expetut
Quem cum tot damnis rerum. tot orbitati¬
bus percussum sterner nequiuis sec
uxorem ei instimulo malȩ persuasionis
excitauit ut saltom perfamiliaria uerba
corrum peret. quempertot sternerȩ
nuntiorum tormenta minime ualeret
Sedcum adiutorio feminae quod contur adam
priusin parte drso optinuit. contrarhunc
secundum insterquilinio positum robontri
non potuit. adalia se temptandi argumen¬
ta conuestit: ut amicoseius quasi conso¬

Expanded text:
uperiori hujus operis parte tractavimus quod omnipotens corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi conso
Abbreviated transcription (Latin):
Si plerumque tristitiam tenebrrs. non
inmerito lucem accipere gaudium
debemus. Lux uero intabernaculo
illius tenebrescet. quia in eius conscien¬
tia quam male inhabitat. gaudium
quod de temponrlibus rebus fuenrt
deficit. Vnde & apte subiungitur
nae lumen intesta est. Lumenuero
intesta est. gaudium in carne. Lucer¬
naergo quae supereum est extingue¬
tur. quia cum malorum suorum
retributio impium sequetur. in eius
mente gaudium carnale dissipatur
Deneautem dehac lucerna nondicitur
quae apud eum est sedquae supereũ
est. quia iniquorum mentem terre¬
na gaudia possident : Sicq eam in
uoluptatibus absorbent. ut superipsã
sint non apud ipsam Iustiautem
& iam cum prosperitatem uitae prre¬
sentis habent. eam subsemetipsis pare¬
mere nouerunt ut hoc quod apud se
in bonis hilarescunt. grruitatis consilio
trrnseant. & uirtutis regimine ex¬
cedant Lucerna ergo impii quaẽ suꝑ
eum est extingustur. quia citiuseius
gaudium deficit. quod eum totum in

Expanded text:
Si plerumque tristitiam tenebras accipimus, non immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius tenebrescit, quia in ejus conscientia, quam male inhabitat, gaudium quod de temporalibus rebus fuerat deficit. Unde et apte subjungitur: na lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Bene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in
Abbreviated transcription (Latin):
obligationem nnr̃m cognoscimus.
nisicum euadere nitentes quasi
leuare pedes conamur VRide &
hanc eandem obligationem apeste
TENEBITUR PLAUTA ILLIUS
laqueo.
to Et quiahostis generis humani
cumunius cuiusque uitam inculpa obli¬
gat. Ad eius mortem anxius anhelat.
ETEXARDESCEI CONTNICUMM
SITIS¬
Antiquus quippent̃ inimicus cum in
peccato uitam in laqueat. sitit ut mor¬
tem percatoris bibat quod tamen
uersa mens cum in peccato uenisse con¬
spicit. quadam cogitationis supersi¬
cie euaderepeccati laqueos quaerit
Sed uel terrores uel opprobria hominum
timens: eligit in aeternum mori
quam ad tempus aliquid aduersitatis
perpeti: VNde totum seuiciis deserit:
quibusiam semel seobligatum sentit.
Cuiusergo usque ad finem uita inculpa
constringitur. eiusplanta laqueo
tenetur Sed qui a semalis obliga

Expanded text:
obligationem nostram cognoscimus, obligationem nostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligationem aperit Tenebitur planta illius laqueo. laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. : Exardescet contra eum sitisAntiquus quippe npeccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen versa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obliga
Abbreviated transcription (Latin):
SUUM. ETIN MACULIS EIUS
AM BULAT
qui pedes inre temitat. non cum uolu¬
erit ertit sic qui in peccatisdeicit.
non mox ut uoluerit surgit: Etqui
inmaculis retis ambulat. gressus
suos ambulando implicat Etcũ
expedire adambulandum nititur.
neambulet obligatur. Saepenamq
contingit. ut huiusmundi delectatio¬
ne persuasus. In eo adhonoris glori¬
am pertingat. quo ad desideriorum
suorum effectum perueniat & perue¬
nisse se adhoc quod expetut lactecur
Sedquia bona mundi non habita in amo¬
resunt. & plerumq habita uilescunt
percipiendo discit. quam sit uile quod
expetiit: VNde reuocatus admen¬
tem. exquirit qualiter si neculpa fugi¬
at. quod secum culpa conspicit adep¬
tum Sed ipsa eum dignitas quaeim¬
plicauit tenet. & sineculpis aliis fuge¬
renonualet: hoc ubi non sine culpa
peruenit Inmisi tergo in rete
pedessuos. & in maculiseius ambu¬
lat quia cum expedire nititur:
tunc ue sarciter conspicit. quamduris
nexibus tenetur Neque enim uere

Expanded text:
suum, et in maculis ejus suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expediri ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis hujus mundi delectatione persuasus in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc enim quasiuis tutis suȩ gressus
exerit. quotie spoteftis suae uiolen¬
tias exertet sed gressus uis tutiseius
as tabuntur: quiauires malitiae illius¬
quasnunc in uoluptate sua exhibet
post modum poena constringit
sentia appetere. aeterna desperrre:
iniusta agere. iusta deridẽre ged
cumiudex iustorum iniustorumque
uenerit. suo unusquisque impius consi¬
lio pnrecipitatur. quia perhoc quod
hic appetere prruis cogitationibus¬
elegit: In aeterni supplicii tenebras
mergitur. Que menim hic gloria
temponalis ex tollit. illuc sine termi¬
no poena pnremet Quihic inuolup¬
tate laetatus est. illuc perpetua ultio¬
ne cruciabitur. Et fit plerumque:
ut ipsahuius mundi prosperitas. quae
ab impiis in hi anter appetitur. eorũ
gressus ita obliget ut &iam cum ad
bona openr uoluerint redi re uix
possint: Quia recte agere nonualent.
cum huius mundi amatoribus dispice¬
retiment Vnde agitur. ut perglo¬
riam quam impius expeccato ad sequi¬
tur eius adhuc peccata amplius multi¬

Expanded text:
Nunc enim quasi toties virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illiusquas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum poena constringit.sentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibuselegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multi
Abbreviated transcription (Latin):
ISTARAPIENTES. CUM
SI NCULAREPPERISSCA.¬
ADGACUM CLAMORECUR¬
REBANT De conuallibus illa
srpiunt. quiahaec dehumilibus
dictis patrum superbospũcolliguñt.
Quaedum prosuis sepastibus inueni¬
regloriantur. ad eacum clamo¬
ribus currunt Qui auidelic&
omne quod sentiunt. app&itulau¬
dis adaures hominum diffama¬
re conantur. Sequitur

Expanded text:
sta rapientes, cum sta rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare conantur. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
punctiones peccatorum omnium
dicator egregius insinuat. cum
Quienim multos dolores dixit:
quasi nascentes innotuit ex hac
recdice punctiones. Iniuniperis
ergo peccata: In raedice uero
iuni perorum. quid aliud quã
Auaritiam idest materiam in¬
telligimus peccator um o
Quiaigitur plerumq: her&ici
sola inuerbissuis exteriora
lucra sectantur. Nec ignorant
qui a peruersa astruunt: sed
erroris pracedicamenta non
deserunt: dum sumptus perci¬
pere quasidoctorum uolunt:
bene de eis sc̃iuiri nuncuocedicitꝰ
Et racdix iuniperorum. eroet
cibus eorum Quiadum totis
mentis suae sensibus auaritiã
cogitant. quasi eo alimento
uescuntur. de quonasci proculdu¬
bio peccatorum sequentiũ punc¬
tiones solent. Qui siquando in
sacroeloquio quaedam quasi
prudenter inueniunt. quae
dum non intellegunt prosuis
esse assestionibus suspicantur:
mox miseris auditoribus suis quo¬
rum non animas sed substantias
app& unt: haec uociferantes as¬
pergunt. Vnde congue subinfestꝰ.¬

Expanded text:
punctiones peccatorum omnium punctiones peccatorum omnium dicator egregius insinuat, cum Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
lucrac app&unt. De quibus
perpaulum dicitur. Huius modi
enim xp̃odño non seruiunt
sed suo uentri. Vnderecte quo
IUNI PERORUM ERAT
CIBUS EORUM Ar bor
namq iuniperi. profoliis punc¬
tiones hab&. Sic quippesunt
ir suta quae profest. ut spinis
similia contrectantem punge¬
reualeant. Spinauero . ẽ. om¬
nepeccatum. quiadum trahit
ad delectationem quasi pun¬
gendo lacerat mentem
Vnde iusti uoce & paenitentis
dicitur. Conuersus sum in ae¬
rumnã. dum confringitur spina.
Quia scilic& mensadlamentum
uestitur. ut peccati punctio
paenitendo frangatur: IN
trens latione uero alia. non con¬
fringi sed configi spina perhibe¬
tur: quod uidelic& ab eodem
sensu non dissonat. quia paeni¬
tentis animus adluctum ducitur
dumperp&ncta culpa in memo
perrdicem iuniperi. Nisi aua¬
ritia designatur. ex quapecca¬
torum omnium spinae produ¬
cunturc Dequa & perpaulũ
dicitur. Radixomnium malo¬
rum est cupiditas. Ipsa quippe
latenter oritur inmente. sed

Expanded text:
lucra appetunt. De quibus lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventjuniperorum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memorper radicem juniperi nisi avaritia designatur, ex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. Quiergo eascire ap¬
p&unt. ex quibus docti nequa¬
quam sint. sed esseuideantur.
dum in sacris uoluminibus uim
caritatis ergadm̃ ac proximum
medullitus non exquirunt. qua¬
si ex herba uel costice pascuntur
quaementes superbientium nu¬
triunt. Vel ceste herbas man¬
dereest. descripturr sacroc mini¬
ma prrecepta seruare. maioroc
contemnere. Quos beneueritas
increpat dicens. Ua e uobis scri¬
bae & pharisaei hypocritae. qui
decimatis mentam & an&um
& crminum & reliquistis quae
grruiora sunt legis. Qui ar¬
borum quoq costices mandunt:
quia sunt nonnulli. qui insacris
uoluminibus solamlitterae suꝑ¬
ficiem uenertentur: nec quic¬
quam despiritali intellectu
custodiunt Cum nihil inuerbis
dĩ amplius. nisi hoc quod ex teri¬
us audierint essesuspicantur
Quos tamen incunctis erroribus
suis in anisgloriae app&itus
possid&. eosq: honoris ambi¬
tus captiuos ten& Etple¬
rumq peripsa quae locuntur.
Nihil aliud quam terrena

Expanded text:
nantur. Qui ergo ea scire apnantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim haritatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena
Abbreviated transcription (Latin):
eam proculdubio ad prehendere
nequaquam possunt. Quamdum
non intellegunt: quasi nonedunt
Et quia per supernam grartiam
non adiuti hancedere nequeunt.
quasi quibusdam illam nisibus
rodunt. Ex terius quippecon¬
trectant. cumquidem conantur:
sed nonad eius interiora ꝑueniun
Qui quia ab uniuersalis ecclesiae
soci&ate disiuncti sunt. Nonquo¬
lib& rodere. sed in solitudine me¬
morentur: Ad quam nimirum
solitudinem. quia prcedicatores
falsi sequacessuos trocherent:
longeante ueritas pricemonuit
dicens Sidixerint uobis ecce
indeserto. ẽ: nolite exire.
Quirecte perhibentur calamita¬
te & miseria squalidi. quia &
morum sunt pernitie. & sensuũ
prruitate despecti. Quiherbas
quoq & arhorum cor ticesman¬
dunt. quiꝰ elationis suae obice
repulsi insacro eloquio magna
& intima percipere nequeunt:
sed uix in illa quaedam tene¬
rr & exteriore cognoscunt
Perhetbas quippe dictaplamo¬
rit. perarborum costices. pa¬
trum eloquia exteriorr sig¬

Expanded text:
eam procul dubio apprehendere eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt, quam dum non intelligunt quasi non edunt; et quia per supernam gratiam non adjuti hanc edere nequasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro et intima percipere nequeunt, sed vix in illa quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per hera, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora sig
Abbreviated transcription (Latin):
igne comburmus. Agnum quip¬
pe comedimus. cum multa domi¬
nicae humanitatis intellegendo
recondimus inuentre mentis
Exquo quaedam nobis remanent
quaecomedi nequeunt. quia mul¬
ta adhuc deillorestant quae in¬
tellegi nequaquam possunt
Quae tamen igne comburenda st̃.
quia ea quaec apere deillo non pos¬
sumus. humiliter sc̃ospiritui reser¬
uamus. Quae plerumq humilitas
ea&iam electorum sensibus aperit
quae ad intellegendum inpossibila
esseuidebantur. Namperuersae
her& icorum mentes. dumsibi super¬
be intellectum tribuunt. quasi
cestasdare sententias &iamde in¬
cognitis pricesumunt Vnde fit.
ut ipsa eoselatio quaeintus apud
sem& ipsos eleuat. aueritate foras
repellat. Uixq indictisdĩ exte¬
riorx capiant. quise secr&a spiri¬
talia pen& yosse singulariter
putabant:. Vnde hicquoq subditur
QUIRO DEBANI IN SOLI¬
TUDINE SQUAL ENTES
CALAMI TATE ET MISE¬
RIA ETMAN DEBANT
HERBAS ET ARBORUCONTICES
Nodisol&. quod comedi non potest

Expanded text:
igni comburamus . Agnum quipigni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditurQui rodebant in solitudine squallentes calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
quod comederaet uomit. Quia dũ
summa intellegere ultra uir esquae¬
rit. &iam quaebene intellexenit
amittit. Hincrur sum dicit
Sicut quimel multum comedit non
est eibonum. sic quiscrutator est
maiestatis. opprimitur gloria
Cloria quippe inuisibilis conditoris
quae modente inquisita noserigit.
ultite uires perscrutata premit
Itaq her&ici quia de sublimi intel¬
legentia. quanto amplius repleri
ambiunt. tanto amplius in anes¬
cunt: bene deeis dicitur. egestate
& fame steriles Immoderatis nãq
ausibus cognitionis supernae. sci¬
entiam quoplus app&unt plus¬
amittunt. At contiirhi qui inscã
ecdesia ueraciter sunthumiles. &
uenxciter docti. Norunt desecre¬
tiscaelestibus & quaedam conside¬
sicta intellegere: & quaed am non
intellecta uenenrri Vt & quae
intellegunt ueneranter teneant: M¬
& quaenecdum intellegunt. humi¬
liter expectent. Vnde nobis per
morsen dicitur. ut comedentes ag¬
num: quicquid de eo reliquum fuerit:

Expanded text:
it, etiam quod comederat evomit, quia dum it, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scientiam quo plus appamittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari, ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. Unde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. Neq: enim eaquaerunt¬
ex quibus sem & ipsos adhumilita¬
temerudiant. mores intranquil¬
litate disponant patientiam
seruent. longanimitatem exhibe¬
ant: sed ea solum modo quae eos
doctos acloquaces demonstrent¬
Illascire app&unt. ex quibus singu¬
lariter esuditi uideantur.
Plerumq: emm aud acter denatura
diuinitatis tricctant. cum se m&¬
ipsos miseri nesciant. Egestate.
ergo ac famesua steriles fiunt.
qui ita perscrutari desideraent:.
ex quibus bonaeuitae germina
non producant ultro se quippest̃
quaeper scrutantur. Dumque.
ad hoc tenduntur quod conꝓre¬
hendere nequeunt. ea cognoscere
neglegunt. ex quibus erudiri po¬
tuerunt. Quambene eorum au¬
daciam prredicator egregius
refrenat dicens. Nonplus sapere
quamo port& sapere: sed sapere
ad sobri& atem Hinc sal omonait
Prudentiae tuae ponemodum
Hincrur sum dicit Mel inuenisti
comede quod sufficit tibi. nefoste
saturtus euomasillud. Dulcedi¬
nem quippe spiritalis intellegentiae

Expanded text:
fiunt. Neque enim ea quaeruntfiunt. Neque enim ea quaeruntex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrentilla scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae