comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eus emulator
& ulciscens dñs.
dantis dñm qd̾
de alsyriis ppłi sui sit ultus in¬
iuriã. siue iuxta altiorẽ intelli¬
gentiam. qd̃ audiat gemitum
scõꝵ suoꝵ: & in consũmatione
mundi faciat adu̾sarios sentire
supplicia. Quod autẽ zelus in
bonam partem accipiat᷑ : & pau¬
lus apłs ostendit dicens. Telami¬
ni carismata maiora. Et in alio
loco. Telor enim uos: dĩ zelo. Et
ipse dns in psalmo. Telus domꝰ
tuȩ: comedit me. & helias: ze¬
lans inquit zelatus sum dño om¬
nipotenti deo ifrł. Finees quoq
relum ⁊ mathathie legimus: &
symonẽ zelotem apłm iħu xp̃i.¬
eoacei. Et est sensus. Dui quidẽ
scelerib assyrioꝵ. patiens fuit.
& magnanimitatis suȩ fortitu¬
dine. iniquitates eoꝵ sustinuit.
ꝓuocans eos ad penitentiã. Sed
quia contempta bonitate dei.
scdm cor insipiens. thesaurizaue¬
runt sibi iram indie irȩ: qui an¬
te patiens fuit. nequaquã eos
quasi mundos ⁊ innocentes in¬
ultos abire patietur. Uel certe ita.

Expanded text:
eus aemulator, et ulciscens Dominus. dantis Deum, quod de Assyriis populi sui sit ultus injuriam. Sive juxta altiorem intelligentiam, quod audiat gemitum sanctorum suorum, et in consummatione mundi faciat adversarios sentire supplicia. Quod autem zelus in bonam partem accipiatur, et Paulus apostolus ostendit, dicens: Zelamini charismata majora . Et in alio loco: Zelor enim vos Dei zelo . Et ipse Dominus in psalmo: Zelus domus tuae comedit me . Et Elias: Zelans, inquit, zelatus sum Domino omnipotenti Deo Israel . Phinees quoque zelum, et Matathiae legimus . Et Simonem zelotem apostoluChananaeum vocat . Zelatur autem sceleris Assyriorum patiens fuit, et magnanimitatis suae fortitudine iniquitates eorum sustinuit, provocans eos ad poenitentiam; sed quia, contempta bonitate Dei, secundum cor impoenitens thesaurizaverunt sibi iram in die irae , qui ante patiens fuit, nequaquam eos tamquam mundos et innocentes inultos abire patietur. Vel certe ita
Abbreviated transcription (Latin):
colebas habebis sepulchrũ. Atq
ita fiet: ut de pectore tuo qd̃ ante
templum d̃i tui quem simulaue-¬
ras fuerat. om̃s auferant᷑ errores:
Hec autẽ euenient tͥ qui qͦndam ad¬
uersus dñm contraria cogitabas.
cum dĩ sermo qui semꝑ ascendit
in montes. in aĩas uidelicet excel¬
sas arq sublimes. ad te uelociter
uen̾it. calcatis q pͥoꝵ erroꝵ fluctib
⁊ in tranquillum redactis : pacem
tibi fidei. sensuum q reddidit.
Ignoscite ꝓlixitati. Non enim pos¬
sum ⁊ hẏstoriam ⁊ tropologiam
sequens. breuiter utrũq cõp̃hen¬
dere : maxime cum ⁊ interp̃tati¬
onis uarietate torquear : & ad¬
uersum conscientiam meã cogar
int̾dum uulgatȩ editionis con¬
sequentiam texere. Eore suꝑ mon¬
tes pedes euangłizantis ⁊ annun-¬
tiantis pacem. Celebra uida festi¬
uitates tuas. & redde uota tua:

Expanded text:
colebas, habebis sepulcrum. Atque colebas, habebis sepulcrum. Atque ita fiet ut de pectore tuo, quod ante templum Dei tui, quem simulaveras, fuerat, omnes auferantur errores. Haec autem evenient tibi, qui quondam adversus Dominum contraria cogitabas, 548 cum Dei sermo, qui semper ascendit in montes, in animas videlicet excelsas atque sublimes, ad te velociter nerit, calcatisque priorum errorum fluctibus, et in tranquillum redactis, pacem tibi fidei sensumque reddiderit. Ignoscite prolixitati, non enim possum et historiam et tropologiam sequens breviter utrumque comprehendere: maxime cum et interpretationis varietate torquear, et adversus conscientiam meam cogar interdum Vulgatae editionis consequentiam texere. Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem. Celebra, Juda, festivitates tuas, et re
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nuntiante patiaris. Non semina¬
bitur de nomine tuo ampliꝰ. Statĩ
quippe niniuen reu̾sus semnache¬
rib a filiis suis occisus ẽ. Lege ysa¬
iam. E occisus ẽ in domo dĩ sui.:
quã adoraturus intrauerat. Hoc
ẽ enim quod ait: de domo dĩ tui int̾¬
ficiam. Ibi punieris. unde sꝑabas au¬
xilium. Erit sculptile atq conflatile.
sepulchrum tuũ: ut int̾ aras ⁊ pul¬
uinaria adorantis ydola sanguis ne¬
sequit᷑. Non seminabit᷑ inquit ex no¬
mine tuo amplius. Nequaquã ohe-¬
retici. animȩ deceptoꝵ ex dogiatib
ur̃is suscipient nomina. quȩ pͥus in¬
uocauerant suꝑ t̾ras suas. sicut in
quadragesimo octauo psalmo figu¬
raliter canit᷑. & ꝓderit uobis hec
ipsa cessatio sationis. quȩ pͥus ami¬
mã seminantis. dein in quo semina¬
bat int̾ficere consueuerat. Morient᷑¬
gͦ tibi erroꝵ dogmata: s et tu qui
pͥus tibi uiuere uidebaris. morieris
errori: ⁊ bono tuo mortuus. idola q̃

Expanded text:
ronuntiante, patiaris. Non seminaronuntiante, patiaris. Non seminabitur ex nomine tuo amplius: statim quippe Niniven reversus Sennacherib a filiis suis occisus est. Lege Isaiam, et occisus in domo Dei sui quam adoraturus intraverat. Hoc est enim quod ait, de domo Dei tui interficiam : inde punieris, unde sperabas auxilium. Erit sculptile et conflatile sepulcrum tuum, ut inter aras et pulvinaria adorantis idola sanguis nesequitur: Non seminabitur, inquit, ex nomine tuo amplius. Nequaquam, o haeretici, animae deceptorum ex dogmatibus vestris suscipient nomina, quae prius invocaverant super terras suas, sicut in quadragesimo octavo psalmo figuraliter canitur. Et proderit vobis haec ipsa cessatio sationis, quae prius animam seminantis, deinde ejus in quo seminabat, interficere consueverat. Morient ibi errorum dogmata; sed et tu qui prius tibi vivere videbaris, morieris errori, et bono tuo mortuus, idola quae
Abbreviated transcription (Latin):
quo auctore tanta excogitauerart.
atq confixerant. Conteret᷑ gͦ impe¬
rium eius in eos. ut uincła quib
peccantiũ animȩ ligabant᷑ dirũ¬
perent᷑ a sermone d̃i dicente his
qui in uincłis sunt: exite. Et p̃ci¬
⁊ conflatile ponam sepulchrum
tuũ. quia inhonoratꝰ es .Lxͨx.
Et p̃cipiet de te dñs: ñ semina¬
bit᷑ ex nomine tuo ampliꝰ. de do¬
mo d̾i tui disꝑdam. Sculptilia et
conflatilia ponam sepulchrũ tu¬
um: qm̃ ueloces ecce suꝑ montes
pedes euangłizantis ⁊ annuntian-
pacem. Ideo plus posui de .lxͣx. in
quia inhonoratus es. ꝓ quo qͥnta
tulerunt quia ueloces: qd̾ in hebre¬
o legitur. cidialloch. Ueloces aũ.
nisi ad infi̾oris capituli pedes re¬
tuleris : pendet sententia. Itaq
iuxta consuetudinẽ meã. pͥmum
hystoriam. & postea uulgatȩ edi¬
tionis sententiã uentilabo. Pre¬
cipiet inqͥt contra te dñs o assur:
ut qd̃ passurus es. ñ forturtu et
absq alioͦ iudice ueniat: s deo

Expanded text:
quo auctore tanta excogitaverant quo auctore tanta excogitaverant atque confinxerant. Conteretur ergo imperium ejus in eos: et vincula quibus peccantium animae ligabantur, disrumpentur a sermone Dei, dicente his qui in vinculis sunt, exite. Et praeciet conflatile: ponam sepulcrum tuum: quia inhonoratus es. LXX: Et praecipiet de te Dominus: non seminabitur ex nomine tuo amplius: de domo Dei tui disperdam sculptilia, et conflatilia: ponam sepulcrum tuum: quia veloces; ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem. Ideo plus posui de Septuagintquia inhonoratus es, pro quo quinta tulerunt: quia veloces, quod in Hebraico legitur CHI CALLOTH  . Veloces autem nisi ad inferioris capituli pedes retuleris, pendet sententia. Itaque juxta consuetudinem meam primum historiam, et postea Vulgatae editionis sententiam ventilabo. Praecipiet, inquit, contra te Dominus, o Assur, ut quod passurus es, non fortuitu et absque aliquo judice veniat, sed, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinis ꝓ uincłis accipi.
P orro iuxta lxx. multo alter
ẽ sensus. Adhuc enĩ uidetur
adu̾sus eos loqui quib supra
dixerat. quid cogitatis contra do¬
minũ. ⁊ ex te exibit cogitatio contra
dñm pessima. cogitans contraria.
Hec gͦ dicit dñs regnans aquis
multis. siue uͥtũtib quȩ dicun¬
tur aquȩ suꝑ celos. ⁊ p̃cipitur eis
Sĩcut enim flumina de uentre
iusti fluunt. ⁊ fontes uberes in
aquas suas quib imꝑant. & q̃
ex eoꝵ pͥus fonte manarunt.
quis multis. confusus ⁊ indiscre
etur ampliꝰ. increpatio ẽ in eos qͥ
adu̾sum dm̃ contraria cogitaue¬
rant. qd̃ ostensis sophismatib et
decipulis quib d̃ĩ ppłs irretiaba¬
tur. sermo eoꝵ. ultra ñ currat. nec
suscipiat᷑ a ppłis. S et hoc qd̾ in¬
fert. ⁊ nc̃ conterã uͥgam eiꝰ a te ⁊
uincła tua dirumpã. ꝓ ipsis dicit᷑
quib fit cõminatio. ut nequaquã
celant᷑ a diabolo. ⁊ ei subiecti sint.

Expanded text:
multitudinis pro vinculis accipi. multitudinis pro vinculis accipi. Porro juxta LXX multo aliter est sensus. Adhuc enim videtur adversus eos loqui, quibus supra dixerat: Quid cogitatis contra Dominum? Et: Ex te exibit cogitatio contra Dominum pessima, cogitans contraria. Haec ergo dicit Dominus regnans aquis multis, sive virtutibus, quae dicuntur aquae super coelos: et praecipitur eis,is Dei. Sicut enim flumina de ventre justi fluent, et fontes uberes in aquas suas, quibus imperant, et quae ex eorum primum fonte manarunt. quis multis, confusus et indiscretetur amplius, increpatio est in eos, qui adversus Deum contraria cogitaverant, quod ostensis sophismatibus et decipulis, quibus Dei populus irretiebatur, sermo eorum ultra non currat, nec suscipiatur a populis. Sed et hoc quod infert: Et nunc conteram virgam ejus a te, et vincula tua disrumpam, pro ipsis dicitur quibus fit comminatio, ut nequaquam caedantur a diabolo, et ei subjecti sint,
Abbreviated transcription (Latin):
Ec auditus tuus ñ audiet᷑ ampliꝰ.
Et nc̃ conteram uͥgam eiꝰ a te.&
uincula eius dirũpam. Iuxta
litteram manifestus ẽ sensus.
Licet inquit robusti sint assyrii.
cunctaꝵ gentium: sic qͦq angło
uastante tondent᷑. Quomͦ enim
numerꝰ capilloꝵ acutȩ forcipi
ñ repugnat: ita ⁊ numus adu̾sa¬
rioꝵ d̾̃i. facili succisione tolletur.
Et ꝑtransibit assur. ł ẽẽ desistet.
siue uastato exercitu suo reuer¬
tetur ad patͥam te s ospitẽ de¬
relinquens. Rursum q ad iudã
⁊ ierłm: sermo dirigitur. Affli¬
xi te ⁊ ñ affligam te ultra: ñ
qͦ perpetuam securitatẽ pollice¬
atur: s illius tm̃ temporis. ⁊ ab
illis hostib a quib tunc obside¬
bat᷑. Deniq infert. Et nc̃ conte¬
ram uͥgam eius. id ẽ assyrii. de
dorso tuo. ⁊ uincula tua dirũ¬
ꝑam: uł ꝑ methaphorã. potes¬
tatẽ eius significans. uł certe
uͥgam qua ꝑcutere conabatur.
⁊ uincła que captiuis parabat.
quãquã possit ⁊ obsidio clausȩ

Expanded text:
et auditus tuus non audietur amplius, et nunc conteram virgam ejus a te: et vincula ejus disrumpam. Juxta litteram manifestus est sensus: Licet, inquit, robusti sint Assyrii, cunctarum gentium: sic quoque angelo vastante, tondentur. Quomodo enim numerus capillorum acutae forcipi non repugnat: ita et numerus adversariorum Dei, facili succisione tolletur, et pertransibit Assur, vel esse desistet, sive, vastato exercitu suo, revertetur ad patriam, te sospitem derelinquens. Rursumque ad Judam et Jerusalem sermo dirigitur: Afflixi, te, et 546 non affligam te ultra: non quod perpetuam securitatem polliceatur, sed illius tantum temporis, et ab illis hostibus a quibus tunc obsidebatur. Denique infert: Et nunc conteram virgam ejus, id est, Assyrii, de dorso tuo, et vincula tua disrumpam: vel per metaphoram potestatem ejus significans: vel certe, virgam qua percutere conabatur, et vincula quae captivis parabat: quanquam possit et obsidio clausae
Abbreviated transcription (Latin):
trita ẽ. ⁊ uincula chasipata sunt. &
uenit qui tibi annuntiaret pacem:
celebra festiuitates tuas ñ in uino
⁊ epulis ut carnei iudei existimant.
s in sp̃ualib delitiis. & in uoluptate
qui te adducant in uetustatẽ. Hoc
ẽ qui te uolunt imaginẽ portare
uet̾is hominis. qm̃ qd̃ uetus ẽ sene¬
scit: ⁊ qd̾ senescit ꝑditioni ꝓximũ ẽ.¬

Expanded text:
trita est; et vincula dissipata sunt, et trita est; et vincula dissipata sunt, et venit qui tibi annuntiaret pacem, celebra festivitates tuas, non in vino et epulis, ut carnei Judaei aestimant, sed in spiritualibus deliciis et voluptate qui te adducant in vetustatem, hoc est, qui te volunt imaginem portare veteris hominis. Quoniam quod vetus est, senescit
Abbreviated transcription (Latin):
periit. celebra festiuitates tuas. et
redde dño uota tua. canens cum
angłis iugiter. Nequaquã enim
ultra ꝑ te transibit belial: de qͦ
dicit ⁊ apłs. que cõmunicatio xp̃o
et belial: quia subu̾sa nimue to
tus interiit. Siquando grauissi¬
ma ꝑsecutio fuerit. quasi sub ua
eius : dicamus ad excłiam. celebra
iuda festiuitates tuas ⁊ redde uo¬
ta tua: & cet̾a.l.xͣx. Celebra iu¬
da festiuitates tuas ⁊ recdde uota
tua: quia nequaquã apponent
ultra ut ꝑtranseant. qui te ad¬
ducãt: in uetustatẽ. Completũ
ẽ con sũmatum ẽ: ascendit in¬
suf Uflans in faciem tuã. & e¬
ruens de tͥbulatione. Semel
dixi iuxta int̾p̃tationis uarietatẽ
capitula ꝙͦ ipsa aliter diffiniri: &
ñ posse cum capitulis hebraice
int̾p̃tationis conuenire. Itaq qd̾
nc̃ dicit᷑. huiꝰscemodi ẽ. D eccliasti¬
ce. quia de adu̾sarioꝵ. tuoꝵ noĩe
ultra ñ seminabit᷑. & uirga eoꝵ. con¬

Expanded text:
periit: celebra festivitates tuas, et periit: celebra festivitates tuas, et redde Deo vota tua, canens cum angelis jugiter: nequaquam enim ultra per te transibit Belial, de quo dicit et Apostolus, Quae communicatio Christi et Belial ? quia, subversa Ninive 549 totus interiit. Si quando gravissima persecutio fuerit, quali sub Valejus, dicamus ad Ecclesiam: Celebra, Juda, festivitates tuas, et redde vota tua, etc. LXX: Celebra, Juda, festivitates tuas, redde vota tua, quia nequaquam opponent ultra ut pertranseant in vetustatem: completum est, consummatum est: ascendit insufflans in faciem tuam, eruens de tribulatione. Semel dixi, juxta interpretationis varietatem capitula quoque ipsa aliter definiri, et n posse cum capitulis sensum hebraicae interpretationis convenire. Itaque quod nunc dicitur, hujuscemodi est: O Ecclesiastice, quia ultra non seminabitur, et virga eorum con
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ ipsa capitula apud eos in¬
terp̃tationis uarietate confusa st̃.
uiter: editioni eoꝵ meum eloqͥum
temꝑabo. In paralipomenon scri¬
bitur. qd obsidente sennacherib
ierłm. in pͥmo m̃se pascͥa face ñ potuȩ¬
rint: cȩso autẽ ꝑ angłm exercitu
eiꝰ. & fuga ac morte nuntiata. in
scdõ mense. sũma festiuitate pascͥȩ
diem celebrarint. Quod gͦ dicit:
tale ẽ. O iuda qui regnas in ierłm:
noli eẽ sollicitus. Int̾fecto I hoste
tuo in templo dĩ sui: ecceIue¬
nit tͥ nuntius. montes collesq
transcurrens. ⁊ quasi de subliꝰ¬
mi specula ꝓcul nuntians senna¬
cherib mortuum: urbem eiꝰ imꝑio
liberatam. Celebra festa: redde uo¬
ta ꝓ nece inimici. quȩ pollicitus es
deo. Nequaquã ultra ꝑtransibit
nĩ int̾pretat᷑ belial. Totus interiit.:
idest exercitus ⁊ rex. ⁊ imꝑiũ assyri¬
oꝵ. penitus conciderunt. Ex hoc
bolus qui te pͥus popłabatur.⁊ gra¬
uissimo p̃mebat ugo. in idolis et
cum idolis quȩ frabicatus fuerat

Expanded text:
m, quia et ipsa capitula apud eos interpretationis varietate confusa sunt. uero, editionem eorum meo eloquio temperabo. In Paralipomenon scribitur libro, quod obsidente Sennacherib Jerusalem, in primo mense pascha facere non potuerint . Caeso autem per angelum exercitu ejus, et fuga ac morte ejus nuntiata, in secundo mense summa festivitate paschae diem celebrarint. Quod ergo dicit, tale est, o Juda, qui regnas in Jerusalem, noli esse sollicitus, interfecto hoste tuo in templo Dei sui. Ecce venit tibi nuntius, montes collesque transcurrens, et quasi de sublimi specula procul nuntians Sennacherib mortuum; urbem ejus imperio liberatam. Celebra festa, redde vota pro nece inimici, quae pollicitus es Deo: nequaquam ultra pertransibit nim interpretatur Belial. Totus interiit, id est, exercitus, et rex et imperium Assyriorum penitus conciderunt. Et hoc bolus qui te prius populabatur et gravissimo premebat jugo, in idolis et cum idolis quae fabricatus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tur : sic conuiuiũ eoꝵ pariter
potantiũ consumet᷑ quasi stipu¬
la ariditate plena. Lxͣx. Quia
usq ad fundam̃ta sua recligent᷑
in uepres: & quasi uoluula cir¬
cundata comedent᷑. ⁊ quasi stipu¬
la ariditate plena. G Res diffe̾n¬
tias quas dñs in parabola sem̃tis
exposuit: excepta t̾ra bona quȩ¬

Expanded text:
: convivium eorum pariter potantium consumetur quasi stipula ariditate plena. LXX: Quia usque ad fundamenta 544 sua redigentur in vepres, et quasi volvola circumdata comedetur, et quasi stipula ariditate plena. Tres differentias quas Dominus in parabola sementis posuit
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ab angło consumentur. qua¬
do una nocte centum octoginta
qͥnq milia cesa sunt hostium.
Pulchre qͦq exercitus eoꝵ multi¬
tudinẽ. ebrioꝵ conuiuio cõpara¬
uit: & ip̃m conuiriium ñ rosaꝵ
ñ lilioꝵ dixit ẽẽ. ñ floꝵ: s simile
spinaꝵ se inuicẽ cõplectentium:
quȩ semꝑ tradunt᷑ igni. ⁊ quasi
stipula ariditate plena. lem cõ¬
burunt᷑ ardore. Quod autẽ seqͥ¬
tur. ex te exibit cogitans contra
dñm malitiam. m̃te ꝑtractans
p̃uaricationẽ : de rabsace intel¬
ligi uoluit. qd̾ de assyriis egressuᷤ.
dñi se assyriis traderet: ñ deo s
idolis seruiturus. Hec dicit dñs.
Si ꝑfecti fuerint ⁊ ita plures: sic
qͦq actondent᷑ ⁊ ꝑtransibit. Af¬

Expanded text:
tes, ab angelo consumentur, quantes, ab angelo consumentur, quando una nocte centum octoginta quinque millia caesa sunt hostium . Pulchre quoque exercitus eorum multitudinem, ebriorum convivio comparavit, et ipsum convivium non rosarum, non liliorum dixit esse, non florum; sed simile spinarum se invicem complectentium, quae semper traduntur igni, et quasi stipula ariditate plena, levi comburuntur ardore. Quod autem sequitur: Ex te exibit cogitans contra Dominum malitiam, mente pertractans praevaricationem , de Rabsace intelligi volunt, quod de Assyriis egressus, Domini, se Assyriis traderet, non Deo, sed idolis serviturus . Haec dicit Dominus, si perfecti fuerint, et ita plures: sic quoque attondent
Abbreviated transcription (Latin):
bere se dicunt. spinaꝵ fedus ẽ.
simul uescentium pariterq po¬
tantiũ. Cum enĩ ebrii de uinea
sodomoꝵ adu̾sus conditorẽ rabi¬
do ore blasphemant. ñne conui¬
uiũ sentium ẽ: Qd̃ tam̃ cũ susᷤ
consumet᷑ auctorib: quasi stipu¬
la aridicate plena. Ex te exi
mente ꝑtractans p̃uaricationẽ.
Lxͣx. Ex te exibit cogitatio contra
Q dñm pͥessima: cogitans contraria.
Uere ab hereticis̃ exibit adu̾sus
dñm inimica cogitatio. Aut ñ
uidet᷑ ẽẽ aduersꝰ dm̃ malitia &
p̃uaricatio. dicere qd̾ ualentinus
quasi abortiuũ errantis sapien¬
tiȩ extremũ editũ creatorẽ dicit:
Honne contra dm̃ cogitatio ẽ¬
tur deo conditoriꝰ Porro quia
demonstrare. dicendum ẽ non
consurget duplex tͥbulatio. idẽ.
ñ capientur ab assyriis duȩ tͥbus
sicut captȩ sunt decem. Siquidẽ
dum adhuc int̾ra uida sunt as¬
s̃rii. ⁊ quasi spine se inuicẽ cõ¬
plectunt᷑. letantes atq gauden¬

Expanded text:
bere se dicunt, spinarum foedus est, bere se dicunt, spinarum foedus est, simul vescentium, pariterque potantium. Cum enim ebrii de vinea Sodomorum adversus conditorem rabido ore blasphemant, nonne convivium sentium est? quod tamen cum suis consumetur auctoribus, quasi stipula ariditatmente pertractans praevaricationem. LXX: Ex te exibit cogitatio contra Dominum pessima cogitans contraria. Vere ab haereticis exibit adversus Dominum 545 inimica cogitatio. An non videtur esse adversus Deum malitia et praevaricatio, dicere quod Valentinus, quasi abortivum errantis sapientiae extremum editum Creatorem? Nonne contra Deum cogitatio etur Domino conditori? Porro quia demonstrare, dicendum est: Non consurget duplex tribulatio, id est, non capientur ab Assyriis quae tribus, sicut captae sunt decem. Siquidem dum adhuc in terra Juda sunt Assyrii, et quasi spinae se invicem complectuntur, laetantes atque gauden
Abbreviated transcription (Latin):
ds. ⁊ t̾ciam quȩ int̾ spinas. Qđ
quidem ⁊ apłs de his qui suꝑ fun¬
dam̃tum xp̃i ñ bene edificant.:
subostendit. quosdam ẽẽ. qui e¬
dificant. ligna. fenum. stipulam.
Igit᷑ ligna referamꝰ ad id qd̾ nunc
dicitur. quia usq ad fundam̃ta
sua redigent᷑ ad uepres. fenũ uͦ
ad id quod sequitur. ⁊ sicut uol¬
uula quȩ circundat᷑ comedent᷑.
Porro stipula manifeste refertur
stipula ariditate plena. Propte¬
rea gͦ ñ uindicabit dñs bis in
id ipsum: quia malitia quȩ in
auctorib hereseos orta fuerat.
usq ad fundam̃tũ ⁊ ad radices
id ẽ folia inani tantũ aspectu
delectantia. sicut uoluula quȩ
hederȩ. que uitib ⁊ uirgultis cir-¬
cundari solet: & in longum ser¬
pere. Quicqͥd etiam in eis uidet᷑
habere pompam segetis. s ñ ha¬
bet spicas ⁊ grana frum̃ti: qua¬
si stipula ariditate plęna tradit᷑
ne sunt se inuicem complecten¬
tes. ⁊ conuiuiũ eoꝵ atq mysteria.
quia ⁊ ipsi mensam dñicam ha¬

Expanded text:
es, et tertiam quae inter spinas: quod quidem et Apostolus de his qui super fundamentum Christi non bene aedificant , subostendit quosdam esse qui aedificant ligna, fenum, stipulam. Igitur ligna referamus ad id, quod nunc dicitur: Quia usque ad fundamenta sua redigentur ad vepres. Fenum vero ad id quod sequitur: Et sicut volvola quae circumdatur, comedetur. Porro stipula manifeste refertur stipula ariditate plena. Propterea ergo non vindicabit Dominus bis in idipsum, quia malitia quae in auctoribus haereseos orta fuerat, usque ad fundamentum et ad radices orum, id est, folia inania, tantum aspectu delectantia, sicut volvola, quaehederae, quae vitibus et virgultis circumdari solet, et in longum serpere. Quidquid etiam in eis videtur habere pompam segetis, sed non habet spicas et grana frumenti, quasi stipula ariditate plena, tradetur nae sunt se invicem complectentes, et convivium eorum atque mysteria, quia et ipsi mensam dominicam ha
Abbreviated transcription (Latin):
phur pluit. egyptios submersit
fluctib: isrłitarum cadauera ꝓ¬
strauit in heremo: scitote eum i¬
deo ad p̾sens reddidisse supplicia:
ne in ȩt̾num puniret. Certe aut
uera sunt quȩ ꝓpħȩ loquunt᷑: aut
falsa. Si uera sunt: quid de seueri¬
tate eius uident᷑ dicere: Ipsi dixe¬
runt: ñ uindicabit dñs bis in
id ipsum in tͥbulatione. Sinautẽ
falsa sunt. ⁊ falsum ẽ hoc quod¬

Expanded text:
phurem 543 pluit , Aegyptios submersit phurem 543 pluit , Aegyptios submersit fluctibus , Israelitarum cadavera prostravit in eremo : scitote eum ideo ad praesens reddidisse supplicia, ne in aeternum puniret. Certe aut vera sunt quae prophetae loquuntur, aut falsa. Si vera sunt quae de severitate ejus videntur dicere: Ipsi dixerunt: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione. Sin autem falsa sunt, et falsum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
editio a consurgentib illi. Solus
sẏminachus cum nr̃a int̾preta¬
tione consentiens: ait. Et in di¬
luuio transeunte. consũmatio¬
nẽ faciet loci eiꝰ. Quidam de nr̃is.
consurgentes ⁊ inimicos marti¬
onẽ ⁊ om̃s ueteres hereticos. int̾¬
p̃tant᷑ : qui adu̾sum creatorem
disputant. Quid cogitatis con
contra dñmꝰ sonsũmationem
ipse faciet. Non uindicabit bis
m idipsum in t̾bulatione. Sẏm¬
machus aꝑtius. N sustinebunt
autẽ iuxta tropologiã adu̾sum
martionẽ de quo supͣdiximꝰ. et
om̃s ueteres hereticos. qui bonũ
nescio quem confingentes deũ
ip̃m dicunt consũmationẽ m̃di
ẽẽ facturũ: ⁊ arguunt legis dm̃
quasi crudelitatis. qd̃ multos
puniat. & ꝓ peccatis irroget cru¬
ciatus. Quid gͦ ait contra dñm
cogitatis: Ipse qui creauit mun¬
oũ: & consũmationẽ eius faciet.
Quia si uobis uidetur cruentꝰ &
rigidus ⁊ crudelis. quod in dilu¬
ꝑ sodomã ⁊ gomorrã. ignẽ ⁊ sul¬

Expanded text:
editio, a consurgentibus illi. Solus editio, a consurgentibus illi. Solus Symmachus, cum nostra interpretatione consentiens, ait: Et in diluvio transeunte, consummationem faciet loci ejus. Quidam de nostris, consurgentes et inimicos, Marcionem et omnes veteres haereticos interpretantur, qui adversum Creatorem disputant. Quid cogitatis contcontra Dominum? consummationem ipse faciet: non vindicavit bis in idipsum in tribulatione. Symmachus apertius: Non sustinebunt autem juxta tropologiam adversum Marcionem, de quo supra diximus, et omnes veteres haereticos, qui bonum nescio quem confingentes Deum, ipsum dicunt consummationem mundi esse facturum, et arguunt Legis Deum quasi crudelitatis, quod multos puniat, et pro peccatis irroget cruciatus. Quid ergo, ait, contra Dominum cogitatis? ipse qui creavit mundum, et consummationem ejus faciet. Quod si vobis videtur crudelis, rigidus et cruentus, quod in diluper Sodomam et Gomorrham ignem et sul
Abbreviated transcription (Latin):
Consũmationẽ autẽ siue finem
iter impioꝵ ꝑibit: sic diluurii iter
ꝑeat. post iram dñi sola apparen¬
te clem̃tia. Quod qͥdem ⁊ scd̃m
hystoriam intelligi potest. quia
cum uastau̾it isrłem. ⁊ quasi di¬
luuio t̾ram reꝓmissionis inun¬
dau̾it. finem faciet captiuitatis.
ad sedes eum pͥstinas reuocando:
aut e contrario inimicos eiꝰ assy¬
rios. qui ppłm duxerant in capti¬
uitatẽ. tenebrȩ ꝑsequent᷑. Quod
autẽ diximus de isrł ⁊ assyriis.
intellige de consũmatione mun¬
di. ⁊ de sc̃is & de ꝑsecutorib siue
contrariis uirtutib: quod scoꝵ
deus post iram misereat᷑: ꝑsecu¬
tores uͦ & inimicos eorum qui e¬
legerunt tenebras ⁊ ñ lucem: ipsȩ
quas elegerunt tenebrȩ comp̃hen¬
uant. Mittent᷑ enĩ in tenebras ex¬
teriores: ibi erit fletus ⁊ stridor
oentium. Uerbum. inacomã. qd̾
nos int̃pretati sumꝰ. loci eius. om¬
pretarent᷑. Deniq aquila. ãnõã¬
ootio consurgentib ei. quinta

Expanded text:
inem,Iter impiorum peribit ; sic diluvii iter pereat post iram Domini, 542 sola apparente clementia. Quod quidem et secundum historiam intelligi potest, quia cum vastaverit Israel, et quasi diluvio terram repromissionis inundaverit, finem faciet captivitatis, ad sedes eum pristinas revocando. At econtrario, inimicos ejus Assyrios, qui populum duxerunt in captivitatem, tenebrae persequentur. Quod autem diximus de Israel et Assyriis, intelligi de consummatione mundi, et de sanctis ac de persecutoribus, sive contrariis virtutibus potest, Deus post iram misereatur; persecutores vero et inimicos eorum, qui elegerunt tenebras, et non lucem, ipsae, quas elegerunt, tenebrae comprehendant: mittentur enim in tenebras exteriores: ibi erit fletus, et stridor dentium . Verbum MACOMA  , quod nos interpretati sumus, loci ejus, omrpretarentur. Denique Aquila, ἀπὸ ἀdotio, consurgentibus ei; quinta
Abbreviated transcription (Latin):
culpa leuis p̾senti supplicio com¬
pensata sit. Hebreus hunc lo¬
cum ita exposuit. Quid putatis
o assyrii iniquitatẽ contra dñm
cogitantes. qd̃ ppłm isrł. idẽ du¬
odecim tͥbus usq ad int̾netionẽ
ipse consuniat: Non consurget¬

Expanded text:
culpa levis praesenti supplicio comculpa levis praesenti supplicio compensata sit. Hebraeus hunc locum ita exposuit: Quid putatis, o Assyrii, iniquitatem contra Dominum cogitantes, quod populum Israel, id est, duodecim tribus usque ad internecionem ipse consu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ undicabit dñs bis in id ip̃m in
postea ñ punient᷑. Si autẽ illi
postea punient᷑. scriptura men¬
titur : quod dicere nefas ẽ. Re¬
ceꝑunt gͦ qui in diluuio ꝑiert.
& sodomite ⁊ egyptii. et isrłite
in solitudine mala sua. in uita
sua. Querat hic aliquis. si fide¬
lis dep̃hensus in adulterio de¬
colletur: quid de eo postea fiat.
Aut enĩ puniet᷑ ⁊ falsum ẽ hoc
qd̃ dicitur. ñ uindicabit dñs biᷤ
in idipsum in tͥbulatione: aut
ñ puniet᷑. & optandum ẽ adult̾is
ut inp̃sentiaꝵ. breui et cita pęna
cruciatus frustrent᷑ ęt̾nos. Ad
qd̃ respondebimꝰ. dm̃ ut om̃ium
rerum. ita supplicioꝵ qͦ scire
mensuras. ⁊ ñ p̾ueniri sententia ᷤᷤ¬
iudicis. nec illi in pecc̃orem exer¬
cende dehinc penȩ auferri pote¬
statem : & magnum pecc̃m. ma¬
gnis duturnis q dilui crucia¬
tib : siquis autẽ punitus sit.
ut ille in lege qui isrłi maledi¬
xerat. qui in salbo ligna colle¬
gerat. tales postea ñ puniri. qͥa

Expanded text:
dicabit Dominus bis in idipsum in postea non punientur. Si autem illi postea punientur, Scriptura mentitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt, et Sodomitae, et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est hoc quod dicitur: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione. Aut non punietur, et optandum est adulteris, ut in praesentiarum brevi et cita poena cruciatus frustrentur aeternos. Ad quod respondebimus, Deum ut omnium rerum, ita et suppliciorum quoque scire mensuras, et non praeveniri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rũ scđm .lxx. longe alt̾ ẽ sensus. Quẽ
et ip̃m pͥmũ debemꝰ iuxta litterã expo¬
nere: ut postea cepte tropologie ordo
tractetur. Ponite corda ur̃a a die hac
qua tẽplũ fundatũ ẽ infuturũ : et
uidebitis tantas futuras ẽẽ segetes
ec tan ta de cunctis agris frum̃ta por¬
tari: ut area nesciat fruges suas. sitie
ut ñ sinc aree singłoꝵ: s p̃multitudi¬
ne iungat᷑ area aree: et arearũ sepa¬
ratio nesciat᷑ in terra. Uinea qͦ et ficꝰ
et malogͣnarũ et oliue que pͥus ur̃o
uitio ñ afferebant fructus. q m nec¬
dũ ceꝑatis edificare tẽplũ: tanta uira¬
rũ et pomoꝵ abundantia curua-¬
bunt᷑. ut manifesta fecunditas ma-¬
nifestã indicet bñdictionẽ. Nonũ
autẽ mensẽ non in bonã partẽ accipi.
et quartꝰ regnoꝵ liber et ieremie nar¬
rat hystoria: in qua obsessa ẽẽ dicit᷑¬
ierłm. Tam̃ qm̃ in fine noni mensis
tẽpli funcdam̃ta iaciunt᷑: hoc intelli¬
g̾e possumꝰ qd̾ ñ incipiat᷑ extrui tem¬

Expanded text:
um Septuaginta longe alter est sensus, quem et ipsum primum debemus juxta litteram exponere, ut postea coeptus tropologiae ordo tractetur. Ponite corda vestra a die hac, qua templum fundatum est, in futurum, et videbitis tantas futuras esse segetes, et tanta de cunctis agris frumenta portari, ut area nesciat fruges suas, sive ut non sint areae singulorum, sed prae multitudine jungatur area areae, et arearum separatio net lignum olivae quae prius vestro vitio non afferebant fructus, quia mihi necdum coeperatis aedificare templum, tanta uvarum et pomorum abundantia curvabuntur, ut manifesta fecunditas manifestam indicet benedictionem. Nonum autem mensem, non in bonam partem accipi, et quartus Regnorum liber, 770 et Jeremiae narrat historia, in quo obsessa dicitiam in fine noni mensis, templi fundamenta jaciuntur, hoc intelligere possumus, quod non incipiatur exstrui tem
Abbreviated transcription (Latin):
daur̃a a die hac et supra. Anteqmͣ
poneret᷑ lapis suꝑ lapidẽ in templo dñi
cũ accedetis ad aceruũ uiginti modioꝵ
et fierent decem. intraretis ad torcular
ut expͥmeretis qͥnquaginta lagenas.
et fiebant uiginti ꝑcussi uos uento
urente. et auriigine et gnͣdine om̃ia
oꝑa manuũ ur̃arũ: et ñ fuit in uobis
qͥreuerteret᷑ ad me dicit dñs. Lxx.¬

Expanded text:
a, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et fiebant viginti. Percussi vos vento urente, et aurigine, et grandine omnia opera manuum vestrarum: et non fuit in vobis, qui reverteretur ad me, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
plura: Om̃s gentes cõmote st̃ ad quas
saluator apłos miserat dicens. euntes
docete om̃s gentes. et ex multis uocatis.
pauci electi pͥmitiuoꝵ ecciiam constru¬
xert̃. Uñ et apłs petrus. Salutat uosin¬
quit eccłia que inbabylone est ceelecta:
et marcus filius meus. Et ioħes. senior
inqͥt electe dñe. ac deinde filios memorat
electe. Cõmotis gͦ gentib. quas qͥdẽ pos¬
sumꝰ et contrarias accipe fortitudines. ñ
ualentes splendorẽ dñi sustinere ⁊ uene¬
runt electa omniũ gentiũ. et repleta
ẽ gloria domus dñi que ẽ eccłia di uiuen¬
tis. columna et sirmamĩtũ ueritatis.
Hec scđ̃m .lxx. C eterũ in hebraico me¬
lius et significantiꝰ habet: ut supͣ po¬
suimꝰ. Et mouebo om̃s gentes: et ueni¬
ex desidatus cunctis gentib. Uere enĩ
postqm ille uenit impleta est gla domꝰ
dñi : et quantum distat a seruo dñs.
tm̃ domꝰ ista melior ẽ eui p̾est dñs: a

Expanded text:
plura? omnes gentes commotae sunt, ad quas plura? omnes gentes commotae sunt, ad quas Salvator apostolos miserat, dicens: Euntes, docete omnes gentes , et ex multis vocatis pauci electi, primitivorum Ecclesiam construxerunt. Unde et apostolus Petrus: Salutat vos, inquit, quae in Babylone est electa, et Marcus filius meus , et Joannes: Senior, inquit, electae dominae; ac deinde filios memorat electae. Commotis ergo gentibus, quas quidem possumus et contrarias accipere fortitudines, non valentes splendorem Domini sustinere, venerunt electa omnium gentium, et repleta est gloria domus Domini, quae est Ecclesia Dei viventis, columna et firmamentum veritatis. Haec secundum LXX. Caeterum in Hebraico melius et significantius habetur ut supra posuimus: Et movebo omnes gentes, et veniet desideratus cunctis gentibus. Vere enim postquam ille venit, impleta est gloria domus Domini. Et quantum Dominus distat a servo, tantum domus Domini melior est, cui praeest Dominus, a
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Moui terrã. quando
aduentii meo. caligo. turbo. tenebreq
cernebant᷑. Moui mare rubrũ: qnͣdo
uiã p̃bui ppło tnͣscunti. Moui aridã
uel egyptũ ꝑ plagas. cultu di uacuam:
uel solitudinẽ. ꝑ qmͣ quadraginta an¬
nis circumiit ppłs. Hec adhric semel
mouebo. Quod factũ cernimꝰ in aduen¬
tu dñi saluatoris. Tempore qͥppe passi
sunt: et sepulchra reserata. Motũ est
mare: dracone qͥ in eo erat interfecto.
Mota ẽ et arida: infructuosa qͦndã gen¬
tiũ solitudo. In hoc autẽ umuersitatis
tremore cõmote st̃ etiam om̃s gentes
qͥa i omnẽ terrã exiuit sonꝰ apłoꝵ dĩi¬
et uerba eoꝵ penetrauer̃t usq ad tĩmi¬
nos orbis. Obid autẽ mote st̃ nationes:
ut ex earũ motu uenirent electa gen
crat in ea ppłs di. Electa de macedonia:
qr grandis in thessalonica di eccl̃ia
congregata. ñ habebat necessarium
ut de caritate łi doceret᷑. Electa de
epheso: ut archana di. et nulli antea
reuelata sacram̃ta cognosc̾ent. Quid

Expanded text:
 Movi terram, quando auditorio meo caligo, turbo tenebraeque cernebantur. Movi mare Rubrum, quando viam praebui populo transeunti. Movi aridam, vel Aegyptum per plagas cultu Dei vacuam, vel solitudinem per quam quadraginta annis circumduxi populum. Haec adhuc semel movebo. Quod factum cernimus in adventu Domini Salvatoris. Tempore quippe passiosunt, 757 et sepulcra reserata; motum est mare dracone qui in eo erat interfecto; mota est et arida, infructuosa quondam gentium solitudo. In hoc autem universitatis tremore, commotae sunt etiam omnes gentes; quia in omnem terram exivit sonus apoet verba eorum penetraverunt usque ad terminos orbis terrae . Ob id autem omnes motae sunt nationes, ut ex earum motu veniret electa genterat in ea populus Dei. Electa de Macedonia, quia grandis in Thessalonica Dei Ecclesia congregata, non habebat necessarium ut de charitate doceretur . Electa de Epheso, ut arcana Dei et nullis antea revelata sacramenta cognoscerent. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hec que puersa st̃ destruant᷑:
unꝰqͥsq in gladio quẽ ego puto ser¬
monẽ ẽẽ doctrine acutissimũ et ꝑuer¬
sa queq resecantẽ consurget aduerdꝰ
frẽm suũ: ampittanꝰ omne cont̾riũ

Expanded text:
autem haec quae perversa sunt destruantur, autem haec quae perversa sunt destruantur, unusquisque in gladio quem ego puto sermonem esse doctrinae acutissimum, et perversa quaeque resecantem consurget adversus fratrem suum, amputans o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessisse monstrauimꝰ. Huic gͦ dicunt᷑
que in fine uent᷑a sint: quod tͣnseat
figura huiꝰ mundi. et fiat celũ nouũ
et terra noua: et cõmoueat dñs celũ
et terrã. et destruat omnẽ pͥncipatum
et potestatẽ et uirtutẽ. et dissipet se¬
noꝵ: et interficiat omnẽ fortitudinẽ
contrariã. ut ipĩs quoq qui ante reg¬
nauerant. et gentes sub sua tenuerait
ditione. psit regni eoꝵ destructio: et
om̃i p̃liandi studio dissipato sequat᷑
pax. Hoc est enĩ quod ait. et subu̾tam
quadrigã. siue quadrigas. et ascen¬
sores eoꝵ: et descendent eqͥ et ascensoreᷤ
eoꝵ. Et ut sciatis in subu̾sione qua¬
drigarũ et currentiũ eqͥtũ. hoc qdđ
diximꝰ significari : uidete qͦmͦ de xp̃o
dicatur in zacharia. quod ueniat man
et pullũ asine nouellũ. et disꝑdat
quadrigas ex effraim. et equũ de ierłm:
ut fiat unꝰ grex et unuspastor: et utrũ¬
ꝙ agmen tã de gentib qmͣ de iudeis
sub pacifico pastore deneatur. Ut

Expanded text:
eum praecessisse demonstravimus. Huic ergo dicuntur quae in fine ventura sunt, quod transeat figura hujus mundi, et fiat coelum novum et terra nova, et commoveat Dominus coelum et terram, et destruat omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dissipet senorum, et interficiat omnem fortitudinem contrariam, ut ipsis quoque qui ante regnaverant, et gentes sub sua tenuerant ditione, prosit regni eorum destructio, et omni praeliandi studio dissipato, sequatur pax; hoc est enim quod ait: Et subvertam quadrigam, sive quadrigas, et ascensores earum, et descendent equi et ascensores eorum. Et ut sciatis in subversione quadrigarum et corruentium equitum, hoc quod diximus significari: Videte quomodo de Christo dicatur in Zacharia quod veniat manset pullum asinae novellum, et disperdat quadrigas ex Ephraim , et equum de Jerusalem, ut fiat unus grex et unus pastor, et utrumque agmen tam de gentibus quam de Judaeis, sub pacifico pastore teneatur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
mã de rorobabel fili salathiel. seruȩ
ms dicit dñs. et ponã te quasi signa¬
culũ: quia te elegi dicit dñs exerci¬
tuũ. In lxx. addita sunt salathi¬
el. mare et arida: et minꝰ habet. con-
inuricesima et quarta noni mensis.
tacito mensis num̾̃o. quia de xp̃i ꝓ
qͥ neqͣꝙͣ uenturũ suenientẽ nunciaret et
cerneret: et quomͦ abrahã iudit di¬
em xp̃i et letatus est. et ioħes agnũ
di digito demonstrauit: sic et ille
uidens regnũ filii dĩ hab̃et in seuni¬
u̾sas sollemnitates. In hoc loco apud
et tunc regnauit cũ uenit et postea
regnaturus est. Attam̃ si de fine mun-¬
di uoluerimꝰ acciꝑe ⁊ illud dicemꝰ qd̵
apls ad corinthios loquit᷑ destruendũ
omñe pͥncipatũ. et omñẽ potestatẽ.
et uirtutẽ: ut sit łs om̃ia moĩb. Et¬

Expanded text:
lathiel, serve meus, dicit Dominus, et ponam te quasi signaculum: quia te elegi, dicit Dominus exercituum. In LXX addita sunt, mare et aridam; et minus habet, Contein vicesima et quarta noni mensis, tacito mensis numero, quia de Christiquia nequaquam venturum, sed venientem nuntiaret et cerneret. Et quomodo Abraham vidit diem Christi, et laetatus est ; et Joannes Agnum Dei digito demonstravit : sic et ipse videns regnum Filii Dei, haberet in se universas solemnitates. In hoc loco apud et tunc regnavit cum venit, et postea regnaturus est. Attamen si de fine mundi voluerimus accipere, illud dicemus quod apostolus ad Corinthios loquitur: Destruendum omnem principatum et omnem potestatem 72 virtutem, ut sit Deus omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
mus autẽ ramnũ ad diabolũ: et scd̾m
uigulti naturã illiꝰ. naturã int̾pretamur.
Porro uinea et ficus et oliua ibi erunt.
uͥ malogranatũ fu̾it: que arbor ꝓpter
granoꝵ nimĩa multitudinẽ. et inter¬
textis mẽbranulis. quandã geometͥc̃a
cõpositionẽ. et diuersas qͥd̃e mansum¬
culas. s tñ om̃s uno cortice cõprehensas:
semꝑ inscͥpturis suꝑ ecclie ꝑsona ponit᷑.
E⁊ factũ est uerbũ dñi scdõ ad aggeũ
in uicesima et quarta die mensis di

Expanded text:
mus autem rhamnum ad diabolum, et secundum mus autem rhamnum ad diabolum, et secundum virgulti naturam, illius naturam interpretabimur. 771 Porro vinea et ficus, et oliva ibi erunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intertextis membranulis quamdam geometricam compositionem, et diversas quidem mansiunculas, sed tamen omnes una cortice comprehensas, semper in Scripturis super Ecclesiae persona ponitur. Et factum est verbum Domini secundo ad Aggaeum, in vicesima qu
Abbreviated transcription (Latin):
di edificari uetat: iste nesciet m̃surã
area: qͥ seminau̾it in sp̃u. et de spũ
messuerit uitã eternã. neqͣqͣm sibi
thesaurrzabit in terra: s omĩa opa
astica doginata. et scientia scͥpturarũ.
que sponse genis in cantico c̃õparatur.
et ligna oluie: dabunt refectionẽ et il¬
lummnationẽ cordis. ei qͥ ceꝑit edificare
tẽplũ dĩ. Quod autẽ uinea et ficus et
olura. paulisꝑ de malogranato differo.
legit᷑: ubi uadunt infructuosa lig¬
na ut constituant regẽ suꝑ se. dict̃q
ꝑordinẽ uinee et ficui et oliue ut reg¬
nent suꝑ ea: et tã uinea qm ficus et
oluia refutant imꝑiũ. nec dignant᷑
suꝑ infructuosa ligna regnare. Eunc
illa ueniunt ad dignũ sterilitate sia
regẽ : idẽ adrãnum spinosũ fruticem
et arbusculã sentib uncinisq contex¬
tã. que teneat quicqͥd attigerit. et re¬
tentũ uulneret. et uulneratoꝵ sangui¬
ne delectet᷑: insuꝑ et ignẽ emittat ad
se. et regnata ligna consumat. Referi¬

Expanded text:
Dei aedificari vetat, iste nescit mensuram area, qui seminaverit in spiritu, et de spiritu messuerit vitam aeternam , nequaquam sibi thesaurizabit in terra, sed omnia opera astica dogmata et scientia Scripturarum, quae sponsae genis in Cantico canticorum comparatur , et ligna olivae dabunt refectionem, et illuminationem cordis ei qui coeperit aedificare templum Dei. Quod autem vinea et ficus et olegitur, ubi vadunt infructuosa ligna, ut constituant regem super se, dicuntque per ordinem vineae et ficui et olivae, ut regnent super ea, et tam vinea, quam ficus et oliva renuunt tale imperium, nec dignantur super infructuosa ligna regnare. Tunc illa veniunt ad lignum sterilitatis suae regem, id est, ad rhamnum spinosum fruticem, et arbusculam sentibus uncinisque contextam, quae teneat quidquid attigerit, et retentum vulneret, et vulneratorum sanguine delectetur: insuper et ignem emittat a se, et regnata ligna consumat. Referi
Abbreviated transcription (Latin):
nos nouẽbrẽ uł decembrẽ dicimꝰ. Nisan
eñ apud hebreos m̃sis est pͥmꝰ qͥ appel¬
lat᷑ mensis nouoꝵ: eo tẽpore qͦ pascha
faciunt. idẽ incipiente ueris exordio.
Qui scdm lune cursũ sepe quandã partẽ
mensis martii possidet: interdũ incipit
in aprili. Ergo si nisan apͥlem intelli¬
gimus: nonus m̃sis scđm supputationẽ
hebreoꝵ december erit. Igitur decimus
in t̾ra: nec futura fecunditas comectari
potest. Nũqͥd ait iã sem̃ in germine est:
Quod meliꝰ hebraice dr infolliculo: ut
theca frum̃ti signet᷑. Nũqͥd uinea et ficꝰ
et malogranatũ et lignũ oluie florẽ
suũ dedunt: ut ex flore intelligat᷑ et
fructus: Utiq nono mense ut ciximꝰ de¬
cembri: futurarũ nulla signa st̃ frugũ.
lle gͥ dicatis hoc me prudenti ratione
concere. et futurã fecunditatẽ de flo¬
rib arborũ herbisq segetũ suspicari:
ecce nulla signa st̃. et tñ ego p̃dico uob̃.
qͥa cepistis edificare tẽplũ meũ ad bñ¬

Expanded text:
Decembrem dicimus. NISAN   enim apud Hebraeos mensis est primus, qui appellatur mensis novorum: eo tempore quo Pascha faciunt, id est, incipiente veris exordio, qui secundum lunae cursum saepe quamdam partem mensis Martii possidet, interdum incipit in Aprili. Ergo si Nisan, Aprilem intelligimus, nonus mensis secundum supputationem Hebraeorum December erit. Igitur decimus in terra, nec futura fecunditas conjectari potest. Numquid jam, ait, semen in germine est? Quod melius Hebraice dicitur, in folliculo, ut thecam frumenti significet. Numquid vinea et ficus, et malogranatum et lignum olivae florem suum dederunt? ut ex flore intelligatur et fructus. Utique non; mense enim, ut diximus, Decembri futurarum nulla signa sunt frugum. Ne igitur dicatis, hoc me prudenti ratione conjicere, et futuram fecunditatem de floribus arborum herbisque segetum suspicari: ecce nulla signa sunt; et tamen ego praedico vobis, quia coepistis aedificare templum meum, ad bene
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis: a die qua fundam̃ta iacta st̃ tẽ¬
pli. dñi. ponite suꝑ cor urm. Nũqͥd iã
sem̃ in germine ẽ: Et adhuc ficus et ui¬
nea. et malogranatũ et lignũ oliue ñ
floruit. Ex die ista bñdicã. Ixx.
Ponite corda ur̃a a die ista et in fit᷑um:
a quarta et uicesima noni mensis: adie
terrã area: et si adhuc uinea et ficus
et malogͣnatũ et ligna oluie que ñ fece¬
rant fructũ a die hac bñdicã.E xpo¬
sui att uobis que sustinueritis: anteqͣm
incipetis edificare tẽplũ meũ. Nunc ex

Expanded text:
is, a die qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite super cor vestrum. Numquid jam semen in germine est, et adhuc ficus et vinea et malogranatum, et lignum olivae non floruit? ex die ista benedicam. LXX: Ponite corda vestra a die ista et in futurum: a quarta et vicesima noni mensis, et a die terram area, et si adhuc vinea et ficus et malogranatum, et ligna olivae quae non ferant fructum? a die hac benedicam. Exposui, ait, vobis quae sustinueritis antequam inciperetis aedificare templum meum: nunc exp
Abbreviated transcription (Latin):
ppl ꝓ di timore merced̾e ut dñs cũ illis
sit. Et ẽ sensus. Ego ero ur adiutor
edificate domũ meã que in uob̾ destru¬
cta ẽ. Me eñĩ in medio ur̃i constituto
nemo edificationẽ ur̃am ꝓhibere po

Expanded text:
pro Dei timore mercedem, ut Dominus cum illis sit, et est sensus: Ego ero vester adjutor, aedificate domum meam, quae in vobis destructa est: me in medio vestri constituto, nem
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ aliqͦs ante fidem xp̃i et extructionẽ
tẽpli eiꝰ mediã partẽ se laboris sui posse
ꝑcipere: cũ apud incredulos nullus
fructussit bonoꝵ oꝑum. Non enĩ uiginti
reponit et inuenit iugiiti: s si .xx. repo¬

Expanded text:
camus aliquos ante fidem Christi et exstructionem camus aliquos ante fidem Christi et exstructionem templi ejus, mediam partem se laboris sui posse percipere, cum apud incredulos nullus fructus sit bonorum operum. Non enim viginti reponit et invenit viginti; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ laboris nri ex eo inuenire poteramꝰ: et
dicebat᷑ ad nos. Tanta passi estis sine
causa. S et cũ intraremꝰ ad torcular et
qͥnquaginta uini amphoras suppu¬
taremꝰ. quẽ numerũ cõpletis septẽ eb¬
domadib iinio diumitatis inclidit.
et putaremꝰ nos habere uinũ qd̃ letifi¬
cat cor hoĩs : subtrahebat᷑ nob̾ sc̃s nu¬
merꝰ tricenariꝰ. in qͦ baptizat᷑ dñs et ie¬
Rechiel uisionẽ cernit in ꝓpħie sue exor¬
dio. et iuxta hebraicũ sacerdotes acce¬
dunt ad ministeriũ di: et relinquebant᷑
uiginti. quẽ numerũ amat esau. Un¬
de et iacobsciens cũ hoc num̃o delecta¬
ri: mitut quedã aĩalia in munere iuiginti
et . xx. Simulq cerne quod et ip̃e iacoblicet
sc̃s: tam̃ eo tẽpore quo ñ erat cũ patre
suo ysaac. idẽ risu et matresua rebecca.
id ẽ patientia. s uicinos habebat assy¬
rios. et habitabat in mesopotamia hinc
uiuit laban. Nec moueat quẽ piã. si cdi¬

Expanded text:
tem laboris nostri ex eo invenire poteramus, et tem laboris nostri ex eo invenire poteramus, et dicebatur ad nos: Tanta passi estis sine causa ? Sed et cum intraremus ad torcular, et quinquaginta vini amphoras supputaremus quem numerum, completis septem hebdomadibus, unio divinitatis includit, et putaremus nos habere vinum, quod laetificat cor hominis, subtrahebatur nobis sanctus numerus tricenarius in quo baptizatur Dominus, et Ezechiel visionem cernit in prophetiae suae exordio, et juxta Hebraicum sacerdotes accedebant ad ministerium Dei, et relinquebantur viginti. Quem numerum amat Esau, unde et Jacob sciens eum hoc numero delectari, mittit quaedam animalia in munere, viginti et viginti. Simulque et cerne quod ipse Jacob licet sanctus tamen eo tempore quo non erat cum patre suo Isaac, id est, risu; et matre sua Rebecca, id est, patientia; sed vicinos habebat Assyrios, et habitabat in Mesopotamia, hinc vivit Labano . Nec moveat 768 quempiam, si di