comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficatũ ẽ plus amantẽ s minꝰ
miseros quã beatos: ueritatis
autẽ. contẽplationẽ. qualis
tunc futura ẽ minus ama¬
mus: qr nondũ nouimꝰ nec
habemus. Hec ꝑ ioħem signi¬
ficata ẽ minus amantẽ: at¬
q ideo ad ipsam & ad eiꝰ in
nob̾ amorem qualis ei debe¬
tur implencumn donec ue¬
niat dominꝰ expectantẽ. sed
plus amatum: qr id qͦd ꝑ il¬
lum figuratum est. hoc effi¬
cit beatũ. Nemo tam̃ isto̾ in¬
signes apłos separet: & in eo
quod significabat petrus am¬
bo erant. & in eo quod signi¬
ficabat ioħes ambo futurie¬
rant. Significando sequebat᷑
iste: manebat illȩ. Scđm io¬

Expanded text:
ficatum est plus amantem, sed minus ficatum est plus amantem, sed minus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum novimus nec habemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: c
Abbreviated transcription (Latin):
on gͥ si plus nos diligit. xp̃e
in futuro scło ubi cum illo
sine fine uiuemꝰ. quã in isto
unde eruem᷑. ut illie semꝑ si¬
mus. ꝓpterea nos tc̃ eũ minꝰ
dilecturi sumꝰ. quando melio¬
Lres erimꝰ: cũ meliores utiq nͥ
amplius eum diligendo. nul¬
lomodo eẽ. possimꝰ. Cur gͦ ioħes
si eam uitã significabat. in qͣ
ẽ multo amplius diligendus:
nͥ qr ꝓpterea dictum est. uolo
eum manere. id ẽ expectare
donec uenio: qm̃ & ipsũ amo¬
rem qͥ tẽ multo amplior erit
nondũ habemꝰ. s futurũ expec¬
tamꝰ: ut cũ ipse uenerit habe¬
amus: Nam sicut in epła sua
diligemꝰ: ipse autẽ dñs illam
que futura ẽ uitam nr̃ãm.
qualis in nob̃ futura sit sci¬
ens. p̃destinatione plus amat.
ut ad eam nos amando ꝑdu
riam nr̃am p̃sentem nouimꝰ
qr sentimꝰ: & ideo miãm dñi
quã nob̾ de miseria lib̾andis
exhiberi uolumꝰ. plus amamꝰ
ea que cottidie maxime pro
peccatoꝵ remissione poscimꝰ
& habemꝰ. hoc ꝑ petrũ signi¬

Expanded text:
nim, si plus nos diligit Christus in futuro saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto unde eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando meliores erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est exspectare, donec veniam, quoniam et ipsum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua diligemus. Ipse autem Dominus illam quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit sciens, praedestinatione plus amat, ut ad eam nos amando perdriam nostram praesentem novimus, quia sentimus; et ideo miseriquam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum signi
Abbreviated transcription (Latin):
tes inuidie. xp̃m eiꝰq discipłos
ꝑsequebant᷑. Inde & dñs ad¬
ningit dicens. Itaq testimo¬
nium estis uobismetipsis. qͦd
de fuit: uos implere cupitis.
Illi occiđunt membra: uos ca¬
put ꝑsequimini. Illi ꝓpħas:
tis. & me. meosq discipłos.
Quos illi ideo qr non uidunt.
ciꝰd̃ ñ occiđunt: uos uidentes il¬
loꝵ desidium implere desida¬
tis. Qb congruit qͦd subdit᷑.
Serpentes genimina iꝑaꝵ.¬
qͦmͦ fugietis a iudicio gehen¬
ne. Recte gͦ uiꝑaꝵ nomine
illi uocantur: qr sieut ex iu¬
ꝑis uipere. & ex serpentib ser¬
pentes nascunt᷑. sic isti ex ue¬
nenatis parentib uenenatum
animũ trahentes. xp̃m eiꝰq dis¬
cipłos ꝑsequi moliebant᷑. Cõn¬
uenit autẽ istis qͦd inꝑaꝵ
natura traditur ẽẽ. ut in ẽ¬
ceptione moriatur pat̾. & in
parturitione mat̾. uiii.¬
uamuis enĩ diuersa sint ge¬
nera iꝑarũ & serpentium.
tradunt tam̃ tantũmͦ ciuas
Bẽẽ uiperas in partib arabie.

Expanded text:
 discipulos persequebantur. Unde et Dominus adjungit, dicens: Itaque testimonio estis vobismetipsis, quod defuit, vos implere cupitis. Illi occiderunt membra, vos caput persequimini: illi prophettis, et me meosque discipulos, quos illi ideo quia non viderunt, non occiderunt: vos videntes, illorum desiderium implere desideratis. Quibus congruit quod subditur: Serpentes, genimina  fugietis a judicio gehennae? Recte ergo. viperarum nomine isti vocantur, quia sicut ex viperis viperae, et ex serpentibus serpentes nascuntur, sic isti ex venenatis parentibus venenatum animum trahentes, Christum ejusque discipulos persequi moliebantur. Convenit autem istis, quod viperarum natura traditur esse, ut in conceptione moriatur pater, in parturitione mater. Quamvis enim diversa sint genera viperarum et serpentium, tradunt tamen tantummodo duas esse viperas in partibus Arabiae,
Abbreviated transcription (Latin):
bis scripta reliquert. De qͥb
dñs in eugłio. Om̃is seriba doc¬
tus in regno celoꝵ. similis est
homini patrifamilias: qͥ pro¬
fert de thesauro suo noua &
uetera. Sed patres eoꝵ occide
multos alios. Isti autẽ iacobũ
iustũ de pinnacło tẽpu p̃cipi¬
tauer̃t: stephanũ qͦ cuiꝰ hodie
uer̃t: petrũ & andream cruci¬
fixert: paulũ decollauert. Qd̃
autẽ in synagogis flagellaue¬
rint & ꝑsequuti eos fuerint
de ciuitate in ciuitatẽ. liber
actuũ apłoꝵ plenit narrat.
conspectu concilii. qm̃ digni

Expanded text:
bis scripta reliquerunt. De quibus bis scripta reliquerunt. De quibus Dominus in Evangelio: « Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Sed patres eorum ex ilmultos alios: isti autem Jacobum justum de pinnaculo templi praecipitaverunt, Stephanum quoque cujus hodie verunt, Petrum et Andream crucifixerunt, et Paulum decollaverunt. Quod autem in synagogis suis flagellaverunt et persecuti eos fuerunt de civitate in civitatem, liber Actuum apostolorum pleniter narrat, co
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris testam̃ti. & alium no¬
iIi: cũ dicit. ecce ego mitto ad
uos ꝓpħas. & sapientes. & scri¬
bas. Ac si diceret. Ego qͥ quon¬
dam ad patres ur̃os. misi pro¬
pħas. & sapientes. & scribas:
idem ipse & ñ aliꝰ. mitto nẽ ꝓ¬
pħas. & sapientes. & scribas.
uer̃t enĩ in uereri testam̃to¬
ꝓphe sapientes & seribe: fue¬
runt & in nouo. In ueterites¬
tam̃to fuerunt ꝓpħe. ysaias.
iheremias: & multi alii. fuer̃t
sapientes: sieut salomon . &. sa¬
muel. & plures alii. fuert et
scribe: qualis fuit moyses qͥ
legem scripsit. & esdras qͥ post
captiuitatem babylonie: incen¬
sis bibliothecis legem recuꝑa¬
uit: de quo scriptum ẽ. Ascen¬
dit esdras de babylere: & ip¬
se fuit seriba uelox in lege mo¬
ysi. In nouo testam̃to legimus
agabũ ꝓpħasse: & quatuor fi¬
lias philippi. & om̃is qͥ futura
mala cauere monet & bona
diligere: ꝓpħa ẽ. Fuert̃ sapien¬
tes sicut apłi: scribe: sic̃ eugłis¬
te: qͥ dicta uel facta dnĩca no¬

Expanded text:
Veteris Testamenti et alium Novi, cum dicit: « Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas. » Ac si diceret: Ego qui quondam ad Patres vestros misi prophetas et sapientes et scribas, idem ipse et non alius mitto nunc prophetas, et sapientes, et scribas. Fuer sapientes, et scribae: fuerunt et in Novo. In Veteri Testamento fuerunt prophetae: Isaias, Jeremias, et multi alii; fuerunt sapientes: sicut Salomon et Samuel, et plures alii; fuerunt et scribae: qualis fuit Moyses, qui legem scripsit, et Ezras, qui post captivitatem Babyloniae, incensis bibliothecis, legem recuperavit. De quo scriptum est: « Ascendit Ezras de Babylone, et ipse fuit scriba velox in lege Moysi . » In Novo Testamento legimus Agabum prophetasse, et quatuor filias Philippi . Et omnis qui futura mala cavere monet, et bona diligere, propheta est. Fuerunt sapientes, sicut apostoli, sicut evangelistae, qui dicta vel facta Dominica no
Abbreviated transcription (Latin):
diligeret petrus: & tam̃ sip¬
ponamꝰ querentes. qͥs duoꝵ
sit melior. utrir qͥ plus anqͥ
minꝰ diligit. xp̃m. quis dubi¬
tabit respondere eũ qͥ plus
diligit esse meliorẽ: Item si ꝑ¬
ponamꝰ qͥs duoꝵ sit melior.
petrus ioħi: in hac uͦ altera
ioħes anteponit᷑ petro. Pm¬
de terciam sic ꝓponimus. qͥs
est duoꝵ discipłoꝵ melior. qui
minꝰ quã condiscipłs eiꝰ dili¬
git xp̃m. & plus qͣ condiscipłs
eius diligitur a xp̃o: an ille
quẽ minus quã condiscipłm

Expanded text:
trus. Et tamen si proponamus quaerentes, quis duorum sit melior, utrum qui plus, an qui minus diligit Christum; quis dubitabit respondere, eum qui plus diligit esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior, Petrus Joanni; in hac vero altera, Joannes anteponitur Petro. Proinde tertiam sic proponimus: quis est duorum discipulorum melior, qui minus quam condiscipulus ejus diligit Christum, et plus quam condiscipulus ejus diligitur a Christo? an ille quem m
Abbreviated transcription (Latin):
pater: & in parturitione ma¬
ter. Nam tempore conceptioĩs
mascłs in ore femine caput
mittit: at illa p̃ nimio amo¬
re stringens caput illiꝰ absci¬
dit. Cũ uero tempꝰ parturiti¬
onis euenit. scinditur matͥs
uenter. & sic filii egrediunt᷑.
& ita ut in conceptione mori¬
atur pat̃. & in parturitione
mat̃. Inde upera dicta ẽ qͦd
ui pariat: uel ui parere faciat.
Tales gͥ ꝑ similitudinẽ fuer̃t¬

Expanded text:
t in parturitione mater. Nam tempore conceptionis, mas caput in ora feminae mittit, at illa prae nimio amore stringens caput illius abscindit. Cum vero tempus parturitionis evenit, scinditur venter matris, et sic filii egrediuntur, et ita fit ut in conceptione moriatur pater, et in parturitione mater. Unde vipera dicta est, quod vi pariat vel vi perire faciat. Tales ergo per similitudinem fuer
Abbreviated transcription (Latin):
hominib conuersatꝰ est. Sece du¬
o testes idonei ex lege ur̃a. ex quoꝵ
testimonio ñ sunt cõpuncta cor¬
da ur̃a. Sed & alii atq alii ex lege
xp̃i testes introducant᷑. Ueniat
& ille damel sc̃s. iuuenis quide
etate. senior uͦ s entia. ac man¬
suetudine: conuincat oms falsoᷤᷤ
testes: & sieut conuicit seniores
impudicos. ita suo testimonio
xp̃i conterat inimicos Dic sce
dũ uenit. s expectat᷑ ut ueni¬
at sc̃s scõꝵ: demonstrate uncti¬
onẽ. Si autẽ qͦd uerũ ẽ cessaiit
unctio rr̃a. agnos ite uinisse sc̃o
scõꝵ. Ipse e enim & lapis ille absci
tentium. qͥ tantũ ereuit ut mois
magnꝰ fieret. & impleret uniu¬
sam faciem tre. De hoc monte di¬
cit ꝓpħa. uenite ascendamꝰ ad mon¬
tẽ domini. Et de quo dauid dicit.
Mons dei. mons uber. Utqͥd suspi¬
camini montes in caseatos. mon¬
te in quo beneplacitũ est dõ ha¬
bitare in ipso: cu enz ipse dñs¬

Expanded text:
hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, utet ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte dum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscistentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ. & occurrent demonia o¬
nocentauris: & pilosiis clama¬
bit alter ad alterũ. Ili cubabit
lamia: & inuenit sibi requiem.
Ibi habuit foueam hericius. & e
enutrunt catulos: & circũfodit¬
& fouit in umbra eiꝰ. Illuc congre¬
gati sunt milui: alter ad alterũ.

Expanded text:
rrent demonia, onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad alterum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ds̃ ur̃. eͦcce dñs d̃s̃ in forti¬
tudine ueniet : & bracium eius
dominabit᷑. Ecce merces eiꝰ cũ eo:
& opus illius coram eo. Sicut
pastor gregem suum pascet. in
brachio suo congregabit agnoᷤ.
& in sinu suo leuabit: fetas ip¬
se portabit. Qͥ s mensus ẽ pugil¬
lo aquas: & celos palmo ponde¬
rauit: quis appendit trib digi¬
tis molem terre. & l orauit pon
dere montes: & colles in statera:
dis a diuuit sp̃m dñi.: atit qͥs con¬
siliariꝰ eius fuit & ostendit illi:
Cum quo iniit consilium & instrux̃
eum. & docuit eum semitam iuisu¬
tie. & erudiuit eum scientia. et
uiam prudentiȩ ostendit illi:
Ecce gente ᷤ quasi stilla situle. et
quasi morie ntũ statere: reputa

Expanded text:
Deus in fortitudine veniet et brachium eius dominabitur ecce merces eius cum eo et opus illius coram eo sicut pastor gregem suum pascet in brachio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit fetas ipse portabit quis mensus est pugillo aquas et caelos palmo ponderavit quis adpendit tribus digitis me montes et colles in statera quis adiuvit spiritum Domini aut quis consiliarius eius fuit et ostendit illi cum quo iniit consilium et instruxit eum et docuit eum semitam iustitiae et erudivit eum scientiam et viam prudentiae ostendit illi ecce gentes quasi stilla situlae et quasi momentum state
Abbreviated transcription (Latin):
erat: ut liberaret qd fecerat.
Hec gͦ est dnĩce natiuitatis mag¬
na sollempnitas. Hec est diei huiꝰ
noua et głosa festiuitas. aduentꝰ
dei factus ad homines. Itaq dies
iste ꝓ eo qd̾ in eo xp̃e natus est:
natalis dicit᷑. Quemq ideo obser¬
uare ꝑ reuolutũ circulũ anni
festa sollempnitate. debemꝰ: ut
in memoriam reuocetur. quod
natus est xp̃e.¬

Expanded text:
erat, ut liberaret quod fecerat. erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste pro eo quod in eo Christus natus est, natalis dicitur. Quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate debemus, ut in memoriam revocetur quod natus est
Abbreviated transcription (Latin):
atalis dñi dies. ea de
causa a patrib uot ue
sollempnitatis institu
one mundi nasci corporaliter
uoluit: ꝓdiens ex uirginis ute¬
ro. qui erat in patris imꝑio.
Cuiꝰ suscepte car nis causa. hece
Postquã enim inuidia diabo¬
li. parens ille pͥmus spe sedue¬
tus in ani cecidit: confestim en
& ꝑditus in om̃i genere suo
radicem malicie et peccati trais¬
duxit. Crescebatq in malũ ue¬
hementius om̃e genꝰ mortalium.
diffusis ubiq scelerib & qd̃ est
consuluit uerbo. lege. ꝓpħis. sig¬
nis. plagis. ꝓdigiis. Sed cũ nec
sic quidem errores suos ammo¬
nitus agnosceret mundus. mi
dueret. & hominib appareret.
& peccatores sanaret: qui ideo
in homine uenit. qr ꝑ seipsum
ab hominib cognosci ñ potu¬
it. Ut autem uideret᷑. uerbũ
caro factũ est. assumendo car¬
nẽ: non mutatum in carne.
assumpsit enim humanitatem.
non amisit diuinitatem. Ita i¬
dem d̃s & idem homo. in natu¬
ra dĩ equalis patri: in natura
hominis factus est mortalis in

Expanded text:
atalis Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutdemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est nconsuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agndueret, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in hominem venit, quia per semetipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus, et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus est mortalis in
Abbreviated transcription (Latin):
s totus apud patr̃e. & totus in
uirgine. Totꝰ in sinu patͥs. totꝰ
in humanꝯ corpore. Non relin¬
quens suꝑiora. uenit querere t̃¬
rena: que in celis sunt conser¬
uans. & que in tra sunt saluais.
Ubiq omp̃e. inscissus. indiuisus
hic sẽs unigenitꝰ ds. Si enĩ hoc
uerbũ humanũ & corporale im¬
missũ in aurib plurimoꝵ. non
diuidit᷑ ꝑ singłos. ut pars sit in
alio. & pars sit iterũ in alio: sed
in om̃ib integrũ & plenũ
habet᷑. ut in unoquoq totũ
sit: quantomagis uerbũ dĩ u¬
nigenitus. ubiq totꝰ est. & in cȩ¬
lo & in terra: & apud patrẽ et
in uirgine: et ñ diuidit᷑ ut dic¬
tum ẽ neq scindit᷑. neq in par¬
tes efficitur: s totꝰ totũ tenet.
totũ implet. totũ illustrat & poᷤᷤ¬
sidet. Huiꝰ itaq unigeniti dicit᷑
hec mater uirgo maria. digna
dei. immacłata scĩ.: una unius.
unica unici. Nec enĩ alter uni¬
genitus suꝑ t̾rã uenit: aut ali¬

Expanded text:
sed totus apud Patrem, et totus in sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
quã ista andiuit: qͥs uidit talia:
ͥs hoc excogitare potuit. ut ma¬
ter uirgo esset. intacta gen̾aret:
que & uirgo ꝑmansit. & genuit:
Sicut enĩ quondã rubus cõburi
uidebat᷑. & ignis eum ñ tange¬
bat. & sicut tres pueri in cami¬
no inclusi habebant᷑. & tam̃ eos
non ledebat incendium nec o¬
dor fumi erat in eis. uel quẽad
incluso. claustris n aꝑtis alla¬
tũ est prandium ab abacue.i
ta & hec sc̃a uirgo genuit dñm
s intacta ꝑmansit. Mat̃ effecta
eꝰ & uirginitatẽ ñ amisit. Ge¬
nuit infantẽ: & ut dictũ ẽ. uir¬
go ꝑmansit. Hirgo gͦ genuit.
& uirgo ꝑmansit. Mater filii ef¬
fecta est: & castitatis sigillum ñ
ꝑdidit. Quare: qr ñ homo iste
tantũ qͥ uidebatur. s unigeni¬
tus ds erat. qͥ in carne aduene¬
e corpore: quiq d̃s & dñs figu¬
Iram serui suscepit. Non enĩ pars
unigeniti uenit in corpore: nec
se ipse diuisit. ut dimidiꝰ apud
patre. & dimidiꝰ eẽt in uirgine

Expanded text:
quam ista audivit? quis vidit talia? quam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel quemadmincluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem adveneest corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
mater iħu maria ioseph.
Que fuit necessitas ut
desponsata eẽt maria ioseph: nͥ
ꝓpterea quatenꝰ hoc sacramentũ
diabolo celaret᷑.: & ille malignꝰ
fraudis cõmenta aduersus despon¬
satã uirginẽ nulla penitus in¬
uenisset: uel ideo fuerat despon¬
sata ioseph. ut nato infanti. uel
ipsi marie curam uidetur gere¬
re iosepħ. siue in egyptũ iens.
in concupiscentia Ma¬
ter inquit eiꝰ. Mater ĩmaculata
mat ÷ corrupta: mat̾ intacta.
Mater eiꝰ. Cuiꝰ eius: Mat dĩ uinge¬
niti. dni & regis om̃iu.a: plasma¬
toris & creatoris cunctoꝵ. Illiꝰ qui
in excelsis sine matre: & inter¬
ris ẽ sine patre. Ipsius qͥ in celis
scdm deitatẽ. in sinu ẽ patris.
& in t̾ris scđm corporis suscepti¬
onẽ in sinu est matris. Le .ii.¬
magne admirationis grã. o in¬
enarrabilis suauitas: o ineffabi¬
le magnũq sacram̃tũ. Ipsa eã¬
dẽ uirgo. ipsa & mat̃ dñi. ipsa
genitrix. ipsa eiꝰ ancilla. plasma¬
tio eiꝰ ipsa que genuit. Ois um¬

Expanded text:
mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis un
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ ñ quesiuit: qr qͦd ex ore
meo ꝓcedit ille mandauit. & sp̃e.
eiꝰ ipse congregauit ea. & ipse
eam illis in mensurã. Usq in et̃¬
nũ possidebunt eam: in genera¬
uone & generationẽ. habitabt̃

Expanded text:
alterum non quaesivit: quia quod ex ore meo procedit, ille mandavit, et spiritus ejus, ipse congregavit ea. Et ipse eam illis in mensura, usque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt
Abbreviated transcription (Latin):
iose ueniet &e saluabit nos. Laxa¬
ti sunt funiculi tui: s n puale¬
bunt. Sic erit malus tuus: ut di¬
latare sinũ non queas. Tunc diui¬
dent᷑ spolia pdarũ multa Clau¬
di diripient rapinã. nec dicet ui¬
cmꝰ elangui. Popłs qui habitat
in ea: auferet᷑ ab eo iniquitas.

Expanded text:
oster: ipse salvabit nos. Laxati sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient rapinam. Nec dicet vicinus: Elangui: populus qui habitat in ea, auferretur ab eo iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie. quo peccata soluunt᷑.
precurret suo baptismate. qͦ pec¬
cata salui ñ possunt: ut qr eiꝰ ser¬
mo p̃currebat p̾̃sentiam redemp¬
toris. ipsũ qͦq eiꝰ baptisma. p̃ceden¬
do fieret umbra ueritatis. Lc .iii.

Expanded text:
solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. CXV.
Abbreviated transcription (Latin):
sine honore: nisi in patria sua. Ac¬
cedat autẽ dauid sc̃s. testis fidelis.
ex cuiꝰ semine ꝓcessit ipse cui lex
& ꝓpħe testimoniũ dicunt: dicat
inquit eum om̃s reges terre: om̃s
gentes seruient ei. Cui seruient:
Die cui seruient. Uis audire cui:¬

Expanded text:
sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient? Vis audire cui
Abbreviated transcription (Latin):
ipso testimonium dicis: testimo¬
nium tuum ñ est uerũ. S ad hec
ille qͥd uob̃ respondit. adu̾tere
noluistis. Nonne. scriptũ est in
lege urã. qͦd duoꝵ hominũ testi¬
monium uerũ sit: Preuaricato¬
res legis: intendite legem. Tes¬
timonium queritis de xp̃o: in
lege ura scriptũ ẽ. qͦd duoꝵ ho¬
minũ testimonium uerum sit.
rocedant ex lege Le seda¬
non tantũ duo. s etiã plu¬
res testes xp̃i. & conuincant au¬
ditores legis nec factores. Dic isa¬
ias testimonium xp̃o. Ecce inqͥ¬

Expanded text:
o testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
in diissuꝑ om̃e lignũ frondosũ:
immolantes paruulos in torren¬
tib. subt̃ eminentes petras: In
partib torrentis pr. ta. he ẽ.
sors tua. Et ipsis effudistis libam̃.
obtulisti sacrificium. Nuqͥd suꝑ
his ñ indignabor: Suꝑ monte ex¬

Expanded text:
in diis subter omne lignum frondosum, immolantes paruulos in torrentibus, subter inminentes petras. in partibus torrentis pars tua. haec est sors tua: et ipsis obtulisti libamen, obtulisti sacrificium. numquid super his non indignabor? Item post
Abbreviated transcription (Latin):
nichil. ꝓpter liberandũ hominẽ
ab eterna morte. factus est homo.
ita se ad susceptionẽ humilitatiᷤᷤ
nr̃e. sine diminutione. sue maies¬
tatis inclinans. ut manens quod
erat. assumens qd non erat. ue¬
ram serui formam. ei forme inqͣ
deo patri ẽ equalis uniret. ꝙ̃ tan¬
to federe naturam utramq con¬
sereret. ut nec inferiorem consu¬
meret glorificatio. nec suꝑiorem
minueret assumptio. Salua igit᷑¬

Expanded text:
nihil, propter liberandum hominem nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem. Alienum quippe ab hac
natiuitate est: quod de omĩb
legitur. Nemo mundus a sorde:
eius suꝑ terram. Nich̾ in istã sin¬
głarem natiuitatem. de carniᷤ
concupiscentia transiuit: nichil
de peccati lege manauit. Uirgo
regia dauitice stirpis eligitur.
que sacro grauidanda fetu. di¬
uinam humanamq ꝓlem. pͥus
conciꝑet mente quam corpore.
Et ne suꝑni ignara consilii ad in¬
usitatos paueret effectus. qd in
ea oꝑandũ erat ab sp̃u scõ. col¬
loquio discit angłico: nec dãp¬
num credit pudoris. di genitri
mox futura. Cur enĩ de con¬
ceptionis nouitate. desꝑet: cuief¬
ficientia de altissimi uirtute ꝓ¬
mittit᷑: confirmat᷑ credentis. fi¬
des. etiam p̃euntis attestatione
miraculi: donaturq elysabeth
inopinata fecunditas: ut qͥ con¬
ceptum dederat sterili. daturꝰ
non dubitaret᷑ et uirginił uer¬
bum gͥ dĩ ds. filius dĩ qui in pͥn¬
cipio erat apud dm̃. ꝑ que facta
sunt omnia. & sine quo factũ est

Expanded text:
pertem. Alienum quippe ab hac pertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. Dei Deus, Filius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est
Abbreviated transcription (Latin):
aluator noster dilectissimi
hodie natus est. gaudeamꝰ.
Neq enim locum fis ẽ esse
tristicie. ubi natabs ẽ iite.
que consumpto mortalitatis
timore. ingerit nobis de ꝓmissa
eternitate leticiam. Nlemo ab
huiꝰ alacritatis participatione
secernit᷑. una cunctis leticie cõ¬
cati mortisq destructor. sicut
nullũ a reatuliberũ repperit. ita
enit. Exultet ses: qr ppinquat ad
palma. Gaudeat peccator: q in
uitatur ad ueniam. Animetur
gentilis: qr uocatur ad uitam.
Dei namq filiꝰ scđm plenitudinẽ
temporis qua diuini consilii in¬
scrutabilis altitudo disposuit.
reconciliandam auctori suo na¬
turam generis assumpsit huna¬
ni:ut inuentor mortis diabolus
ꝑ isã qua uicerat uinceret᷑. In qͦ
conflictu ꝓ nob̾ inito. magno et
mirabili equitatis iure certatũ
est. dũ orapc dõis cũ seuissimo hoᷤᷤ¬
te. non in sua maiestate. s in nr̃a
eandem formam. eandemq na¬
turam. mortalitatis quidem nr̃e
participem: sed peccati totius ex¬

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est esse tristitiae, ubi natalis est vitae, quae consumpto mortalitatis timore ingerit nobis de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae comcati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, itaenit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed in nostiens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius ex
Abbreviated transcription (Latin):
qr dies ultionis dñi. annꝰ retribu¬
tionũ iudicii syoñ. Et conuertent᷑
torrentes eiꝰ in picem: & humꝰ in
t erit terra eiꝰ in pieem ardeniẽ
nocte & die: non extinguet᷑ in se¬
piternũ. Ascendet fumus eiꝰ a ge¬
neratione in generationẽ: desola¬
onocrotalus & ericiꝰ: & ibix & cor¬
uus habitabunt in ea. Et extende¬

Expanded text:
etributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in t erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desolaonocrotalus et ericius, et ibis et coruus habitabunt in ea. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
exultabimꝰ & letabim᷑ in saluta¬
ri eiꝰ. qr requiescex manꝰ dñi i
monte isto: & triturabit᷑ moał.
lub eo. sicut: terunt᷑ pales in planis¬
stro
Et extendet menꝰ suas sub eo sic̃
extendit natans ad natandum.
Et humiliabit głam eiꝰ cum alli¬
sione manuum eiꝰ et munimenta
sublimium muroꝵ tuoꝵ conei¬
dent et humiliabunt᷑. & detra¬
hent᷑ in tram usq ad puluerẽ.¬

Expanded text:
exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisiosublimium murorum tuorum concident et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis nr̃e. debitum. natu¬
ra inuiolabilis. nature ẽ uni¬
ta passĩbili: ds̃q uerus. homo
uerus in unitate dni temꝑat᷑.
ut qd̾ nr̃is remediis congruebat.
unus atq idem dĩ hominumq
mediator. & mori possit ex uno.

Expanded text:
conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno,
Abbreviated transcription (Latin):
mitas eiꝰ Panis ei datus est aque
eiꝰ fideles sunt. Regem in decore
suo uidebunt. ocłi eiꝰ cernentt¬
ru delonge: cor tuum medita¬
doctor paruuloꝵ: popłm impru¬
dentẽ non uidebis. popłm alti
sermonis: ita ut n possis intellige
disertitudine lingue eius. in oͦ

Expanded text:
 Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt. Regem in decore suo videbunt oculi ejus, cernent terram de longe. Cor tuum meditadoctor parvulorum? Populum impudentem non videbis, populum alti sermonis: ita ut non possis intelligere dise
Abbreviated transcription (Latin):
qui predaris: nonne et ipse. p¬
daberis : & qͥ sꝑnis: nonne et
ipse sꝑneris: cum consumaue¬
ris depdationẽ depdaberis: cũ
fatigatus desieris centẽpnere.

Expanded text:
qui predaris! Nonne et ipse predaberis? Et qui spernis, nonne et ipse sperneris. Cum consummaueris depredationem, depredaberis; cum fatigatus desieris contemnere,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis sermonib concors ñe
Sed si subtiliter ueritas ipsa re¬
qͥratur. hoc qͦd inter se contͣr¬
ũ sonuit. qͦmͦ contrarium nos
sit inuenitur. Ad tachariam
nam  de ioħe angłs dicit. Ip
p̃cedet ante illũ. in spũ & ui
tute. helye. Qui iccirco in spũs

Expanded text:
eritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus
Abbreviated transcription (Latin):
Iet chernel in saltũ reputabꝰ¬
tur. Et habitabit in solitud¬
ine iudicitm: & iusticia in
cherina sedebit. Et erit opus
iusticie pax. & cultus iusticie
silentium: et securitas usq in
sempite nũ. & sedebit popłs m̃s
in pulchritudine pacis. & inta¬
bernacalis fiducie: & in reqͥeꝰ¬

Expanded text:
t Chermel in saltum reputabitur. Et habitabit in solitudine judicium, et justitia in Chermel sedebit. Et erit opus justitiae pax, et cultus justitiae silentium, et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus meus in pulchritudine pacis, et in tabernaculis fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
et mansionẽ apud eum faciemꝰ.
Qsqͥs gͦ in suꝑbia ment̾ẽ eleuat.
qͥsquis auaricie estib anhelat.
polluit. cordis ostium contra
ueritate claudit: & ne ad se
dns ueniat. claustra animi seris

Expanded text:
et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, et ne ad se Dominus veniat, claustra animi series
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris nr̃i sententia ad m̃tẽ
reducit᷑: ex huiꝰ nob̃ lectionis u̾
bis. questio ualde inflexa gena¬
tur. Alio quipͥe loco inqͥsitus a
discipłis dñs. de hel e: aduentu.
respondit. Helyas iam uenit. et
non cognouerunt eum: s fecer̃t
in eum ⁊uecũq uoluert. & si uul¬
tis scit: iohes ipĩt ẽ helyas. Reqͥ

Expanded text:
ptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Req
Abbreviated transcription (Latin):
auditur. Qui etiam in desertũ
clamat: qr derelicte ac destitu¬
te uidee. solatiũ redẽptionis an¬
n unciat. Quid autẽ clamet in¬
sinuat: cũ subiungit. Dirigite
Uia dñi ad cor dirigitur. cũ ad
p̃ceptũ uita p̃paratur. Unde sceͥp¬
tum ẽ. Si qͥs diligit me. sermonẽ

Expanded text:
in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quis dil
Abbreviated transcription (Latin):
Segimꝰ scm̃ moysen popło dei ñ¬
cepta dantẽ: ubi dixit. Audi isrł.
Dñs ds̃ tuus: dẽ unꝰ est. Ñ potest
ẽẽ maior. ñ potest ẽẽ minor. Ñ
potest dinunerari: dicente ꝓ

Expanded text:
Legimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numerari,
Abbreviated transcription (Latin):
in monte sermocinantium: am¬
bulauit inqͥt uerbũ: & exiuit
in campũ. Uerbũ caro factumẽ
& habitauit in nob̃. Hoc & iherc¬
mias ait. Post hec in t̃ris uisus
est. & cũ hominib conuersatꝰ ẽ.
fcce quẽadmodũ sibi conueniunt
testes ueritatis: ecce quẽadinod̃
conuincunt filios falsitatis. Ec¬
ufficiunt uob ista o iidei
an adhuc ad uram confusionẽ
ex lege & ex gente urã alios intͦ¬
ducemꝰ testes: ut illi testimoni¬
um ꝑhibeant. cui ꝑdita mente
insultantes dicebatis. tu de te
que de.xp̃o dicta sunt retexere:
facilius me tempꝰ quã copiade¬
serit.Ueruntamen sene. illu ex
gente ur̃a natum. s in errore
ur̃o ñ relictum. symeonẽ scm̃
it decrepitꝰ teneri in hac luce.
quousq uideret uerã lucem: quẽ
quidẽ iam etas cõpellebat ire. s
expectabat susciꝑe. quẽ sciebat
uenire. Cũ iste. senex admonitus
tur. quã uideret xp̃m di natũ:
que. cognoscens ꝑrexit ad tẽplũ.
Ubi xͦ eum portari matris mani¬

Expanded text:
Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebatis: Tu testimquae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum i decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex admonitus tur quam videret Christum Dei natum. Quem cognoscens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris mani
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝑtinet caro. Nempe aliud
ẽ anima. aliud ratio: & tam̃ in
anima ẽ ratio. & una ẽ anima.
S tam̃ aliud anima agit: aliud
ratio. Anima uiuit. ratio sapit :¬
& ad animã ꝑtinet uita. ad rati¬
onẽ ꝑtinet sapientia. E cũ unũ
sint. aĩa sola suscipit uita: ratio
sola suscipit sapientiam. & tam̃¬

Expanded text:
tinet caro. Nempe aliud est anima, aliud ratio; et enim in anima est ratio, sed una est anima. Sed aliud agit anima, aliud ratio. Anima vivit, ratio sapit. Ad animam pertinet vita, ad rationem pertinet sapientia. Et licet unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ. Cunctis legentib liquet.
qr ioħes baptismũ penitentie. ñ
solum p̃dicauit. uerũetiam qui¬
busdam dedit. s tam̃ baptismũ
suum in remissionẽ peccatoꝵ
re ñ potuit. Remissio etenĩ pec¬
tribuit᷑. Notandũ itaq qͦd ũic

Expanded text:
peccatorum. » Cunctis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim pectribuitur. Notandum itaque quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
e. conuiuium pinguium medul¬
latoꝵ: undemie defecate. Et p̃ci¬
bitabit in monte isto faciem uin¬
culi colligati. suꝑ om̃s popłos. et
telam quã orditus ẽ suꝑ uniuer¬
sas nationes. p̃cipitabit morte.
in sempitnum. Et auferet dñs¬
ds̃ omẽm lacͥmam ab om̃i facie.
& obpbrium popł su auferet
de uniuersa terra. qm̃ dñs locu

Expanded text:
edullatorum, vindemiae defaecatae. Et praecipitabit in monte isto faciem vinculi colligati super omnes populos, et telam, quam orditus est super vos universas nationes, praecipitabit mortem in sempiternum. Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui auferet de universa terra, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fortẽ in ruinã. domũ alienoꝵꝵ.
ut ñ sit ciuitas. et in sẽprer nõ
non edificetur. Suꝑ hoc lauda¬
bit te popłs fortis. ciuitas gen¬
tiram robustaꝵ. timebit te. qͥa
factus es fortitudo pauperi. fer¬
titado egeno. in tribulatione
sua. spes a turbine. umbracłm
ab estu. Sp̃c enĩ robustoꝵ qua¬
si turbo impellens parietẽ: sic̃
estus in siti. Tumultũ alienaꝵ.
humiliabis. & quasi calor̃e. sub
nube torrente. ꝓpagine fortium
marcescere facies. Tc iii.¬

Expanded text:
fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Super hoc laudabit te populus fortis, civitas gentium robustarum timebit te. Quia factus es fortitudo pauperi, fortitudo egeno in tribulatione sua, spes a turbine, umbraculum ab aestu: spiritus enim robustorum quasi turbo impellens parietem. Sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis: et quasi calore sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. LX
Abbreviated transcription (Latin):
racte. de excelsis aꝑte: sunt. & con¬
aptient᷑ fundamenta t̃re. Con¬
fractigae confringet᷑ terra. con¬
tritione conteretrr t̾ra. Como¬
tione cõmouebit᷑ terra agitatioe
agitabit᷑ ter ra sicut ebrius. & au¬
feret᷑ quasi tab̾nacłm uniꝰ noctis
ft grauabit eum iniquitas sua &
corruet. & ñ adiciet ut resurgat
It erit in die. ila uisitabit dñs su¬
ꝑ miliciam celi in excelso. & suꝑ¬
recces terre. & congregabunt᷑ in
congregatione unius fascis in la¬
cũ. & claudent᷑ ibi in carcere. et
⁊ erubescet luna & confundet᷑
sol. cũ regnauerit dñs exerci¬
t̾uum in monte syon et in ihrlm

Expanded text:
ractae de excelsis apertae sunt, et concutientur fundamenta terrae. Confractione confringetur terra, contritione conteretur terra, commotione commovebitur terra, Agitatione agitabitur terra sicut ebrius, et auferetur quasi tabernaculum unius noctis: Et gravabit eam iniquitas sua, et corruet, et non adjiciEt erit in die illa: visitabit Dominus super miliciam celi in excelso: et suprram. Et congregabuntur in congregatione unius fascis in lacum: et claudentur ibi in carcere: et Et erubescet Luna et confundetur Sol: cum regnaverit Dominus exercituum i
Abbreviated transcription (Latin):
tes a sanguine eoꝵ: & tabescet
omis milicia celoꝵ. Et cõplica¬
bunt᷑ sicut liber celi. & omĩs
militia eoꝵ defluet. sicut deflu¬
it folium de uinea & de ficu.
qm̃ inebriatꝰ est in cęlo gladiꝰ
m̃s. Ec̃ce suꝑ idumeam descen¬
det: et suꝑ popłm interfectiõis
mee ad iudicium. Gladiꝰ dñi
repletꝰ est sanguine: incrassa¬
tus ẽ adipe. de sanguie ag¬
noꝵ & hyrcoꝵ de sanguine. me¬
dullatoꝵ arietum. ictima eni

Expanded text:
escet omnis militia caelorum et conplicabuntur sicut liber caeli et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de vinea et de ficu quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium gladius Domini repletus est sanguine incrassatus est adipe de sanguine agnorum et hircorum de sanguine medul
Abbreviated transcription (Latin):
oleq. ꝙ racemi cũ fuerit finita
i. denia. hi eleuabunt uocem
ato laudabunt: eñ giorificatus
fuerit dns hinnient de mari.
Ppter hoc in doctrinis glorificate
dum: & in insulis maris nom̃ dni
finib terre. laudes audiuimꝰ.
głam iusti. Et dixi. Secretũ
meum mͥ. secretum meum mͥ. ue
michi. Preuaricantes p̃uarica¬
ti sant. & p̃uarieatione transgreᷤ

Expanded text:
 racemi cum fuerit finita vindemia hii levabunt vocem suam atque laudabunt cum glorificatus fuerit Dominus hinnient de mari propter hoc in doctrinis glorificate Dominum in insulis maris nomen finibus terrae laudes audivimus gloriam iusti et dixi secretum meum mihi secretum meum mihi vae mihi praevaricantes praevaricati sunt et praevarication
Abbreviated transcription (Latin):
bis qͥhabitauerint coram dnõe¬
rit nagniatio eiꝰ: ut manducens
ne saturitatẽ. & uestiant᷑ usq ad
uetustatem. Ecce dñs dissipasit t̃¬
ram . & nudabit eam: ꝙ. ffliget
faciem eiꝰ. & disꝑget habitatores
eius. Et erit sicut popłs sic sacer¬
flosi ce sicut seruus sic d: minꝰ euis.

Expanded text:
i habitaverint coram Domino erit negotiatio eius ut manducent in saturitatem et vestiantur usque ad vetustatem ecce Dominus dissipabit terram et nudabit eam et adfliget faciem eius et disperget habitatores eius et erit sicut populus sic sacerdos et sicut servus sic dominus eius
Abbreviated transcription (Latin):
dũ gr̃a nei curussilet det acti¬
in ira asꝑum facrbat. Nͥec psꝑa
lic erigae: mee aduersa noue¬
rant mnclinare. Arundo gͦ uen
ns exrciturm ecgitauit. nc
ad ignomrimam deducerer un¬
uersos inclitase ransi terrã
tuam quasi flionen filia maris
non ẽ ergulũ ultra tͥ. Manum
suam extendit suꝑ mare: cont᷑¬
bauit regna. Dñs mandauit ad¬
uersũ chanaan. ut contereret
fortes eiꝰ. & dixit. Non eꝓucia
tra ut głeris. calĩiam sustino
uirga filia syclonis gͥn cetim cũ¬
surgens transfreta: ibi quoq ñ

Expanded text:
dum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo ves exercituum cogitavit hoc ut ad ignominiam deduceret universos inclitos terrae transi terram tuam quasi flumen filia maris non est cingulum ultra tibi manum suam extendit super mare conturbavit regna Dominus mandavit adversum Chanaan ut contereret fortes eius et dixit non adicies ultra ut glorieris calumniam sustinens virgo filia Sidonis in Cetthim consu
Abbreviated transcription (Latin):
niat reqͥrit: ñ qr ipsũ eẽ mun¬
di redemptorẽ dubitet. s que¬
rit ut sciat sis qͥ ꝑ se in mun¬
dũ uenerat. ꝑ se etiam ad infer
hc̃ moriendo ad inferos p̃curie¬
it gͦ. Lu es qͥueniurꝰ es an d¬
Ilium expectar iꝰ: ac si aꝑte di¬
cat. Siẽ ꝓ hominib nasꝗdigna¬
tus es. An eriam ꝓ hominib des
natiuitatis tue p̃cursor extiti.
mortis etiam precursor fiam:
et uenturũ inferno te nunciẽ.
q ẽ iã uenisse mundo enunci¬
iiii. Unde e inqͥsitus dñs enu¬
meratis potentie sue miracłis.
de mortis sue ꝓtinꝰ humlitate
respondit dicens. Ceci uident. clau¬
di ambulant. lepsi mundantur:

Expanded text:
: non quia ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad infernhunc moriendo ad inferos praeit ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, le
Abbreviated transcription (Latin):
uisis tot signis tantisq uirtut b
ñ scandalitari qͥsq potuit. s ad¬
mnirari. S infidelium mens gra¬
ue. in illo scandalum ꝑtiler. cr̃
eum & post tot miracła mor en¬

Expanded text:
im tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morien
Abbreviated transcription (Latin):
ue xmñ deserere ũ potueruͭ.
cin in diuntatis ĩmitate man¬
ierunt.dhuc eytharã respi¬
ce. Ut musicũ melos dulcib so¬
nis reddat. triaparit̃ adesse
uident᷑ ars manꝰ & cordaĩ & ta¬
m̃ unꝰ sonꝰ audit᷑. Ars dictat. ma¬
nꝰ tangit: resonat corda. Tria
parit̃ oꝑant᷑: s sola corda rcimat
oͦd auditur. Nec ars. nec manus.
sonũ reddunt: s ea cũ corda pa¬
r it̃ oꝑant᷑ Sic nec pat̾. nec sỹe¬
filio pariter oꝑantur. Sonũ sola
corda cliscutit: carnẽ solus xp̃c
accepit. Aꝑatio in trib constat
S quomͦ ꝑtinet ad sola corda
soni redditio. sic ꝑtinet ad si
lĩ xũm car nis humane suscer¬

Expanded text:
 deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Adhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus auditur; ars dictat, manus tangit, resonat chorda. Tria pariter operantur; sed sola chorda personat quod auditur: nec ars nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec SFilio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae suscep
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃e sc̃s ñ defuut maiestate.
In diuinitate equalitas: in car¬
ne sola fili ꝓprietas. Non aũ
ab eo patris aut sp̃c scĩ. recessit
aliquando diuinitas.u
UM gͦ una sit deitas. una sit di
non susceptione. Wis scire qr
cũ eo fuit pat̾.: non sũ inquit

Expanded text:
s sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non autem ab eo Patris aut Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo una sit deitas, una sit divnon susceptione. Vis scire quia cum eo fuit et Pater? Non sum, inquit