comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli machinationib fcãm.
Qm ꝑpt̾ea scͥpt᷑a noĩe samuelis
appellat:quia solent imagine
earum terum nominib appel
lari. quarum imagines sunt:
Sic ⁊ omĩa que puigunt᷑ atq
fingunt᷑: earum rerũ quar
unagines sunt nominib ap¬
pellant᷑. Sicut hominis pictu¬
ra cum fingit᷑: propriũ quod¬
q nom̃ incunctant̃ adhibet᷑
i dicit᷑. Iule cicero ẽ ille salustẽ¬
ille achilles. ille hector. hoc
flumen symois. illa roma:. cũ
imagines. Uñ & cherubin cũ
sint celestes iurtutes: ficti tam̃
ex metallo qͦimꝑauit deus
suꝑ archam testimonii mag¬
ne rei eͥ sigc̃ande gr̃a: non ali¬
ud qͣm cherubm illa quoq:
figmnenta uoiabant᷑. Item dũ
quisq: uidet sompniũ. non
dicit uidi imaginẽ augustim
s uidi augustinũ: cum eo
t̃p̃re quo aliquid tale aliqͥs
iudit.ignoraret hoc augusti¬
nus. Usq: adeo manifestũ
ẽnon ip̃os homines s eorũ
imagines uidere. Et pharao
um imagines. Si igitur liqͥ¬

Expanded text:
diaboli machinationibus factam, diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines rerum earum nominibus applari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum pingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Salustille Achilles, iste Hector, hoc flumen Simois, illa Roma, cum imagines. Unde cherubim cum sint coelestes virtutes, facti tunc ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei significandae gratia, non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est, non ipsos homines, sed eorum imagines videre. Et Pharao um imagines. Si igitur cons
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. Uideamus itaq qui
sinit isti lapides: ex quib eclifica¬
tur altare. Qmẽs igitur qui in
estis lapides itiui: edificati domꝰ
spũalis. Hiis ñ est miectum fer¬
rum: quia incorrupti ⁊ imma¬
culati carne ⁊ spũ sunt. ⁊ iacu¬
la maligna ignita ñ receperũt.
hii uuum altare faciunt: unita¬
te fidei uł concordia caritatis.
In hiis quoq deut̾onomiũ .i.

Expanded text:
si. » Videamus itaque qui sint isti lapides, ex quibus aedificabatur altare. Omnes igitur qui in estis lapides vivi, aedificati domus spiritalis . His non injectum ferrum, quia incorrupti et immaculati carne et spiritu sunt, et jacula maligni ignita non receperunt, hi unum altare faciunt unitate fidei vel concordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ coram dõ ⁊ saluatore nr̃o:
qui omnes hoĩes uult sal¬
uos fierr:⁊ ad agnitionem
ueritatis uenite. Ex hoc
quippe etiam illis credenti¬
b constructa sunt domisi¬
tati orti: ubi etiam inter oĩa
olera granũ illud sinapis
regnat. sub cuius umbracu¬
lis longe lateq: porrectis.
etiam altipetax superbia
gũtium. tanquam inceli uo¬
latilib confugiendo requies

Expanded text:
est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicitati horti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat. sub cuius umbraculis longe lateque porrectis etiam altipetax superbia gentium tamquam in caeli uolatilibus confugiendo requies
Abbreviated transcription (Latin):
edificarent domos. & nouel¬
larent uineas o plantarent
hortos: quis ñ agnoscat qͥd
p̾figurauerit. qui attenderit
ueros isrłitas in quib dolus
ñ est. ꝑ apłicam dispensatio¬
nẽ cum euñgl̃ico sactam̃to
ad regnum gentium trans¬
migrasse. Unde nob̃ apł̃s tã¬
quam ieremiam replicans
dicit. Uolo gͦ primo omniũ
fieri dep̾cationes. ac oratioẽs
interpellationes. gr̃arũ acti¬
ones: pro omnib hõib pro¬

Expanded text:
edificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat quid figurauerit, qui attenderit ueros Israhelitas, in quibus dolus non est, per apostolicam dispensationem cum euangelico sacramento ad regnum gentium transmigrasse? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: uolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes, interpellationes, gratiarum actiones pro omnib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ommum populorũ numerosi¬
tas. in figura stellarũ adorat.
Uñ pater suus. increpauit eũ
dicens. Nunquid ego: ⁊ mater
tua.:⁊ frẽs tui. adorabunus teꝰᷤ
Obiurgatio ista patris duri¬
tiam popłi isrł sigc̃at: qui ꝓeo
quod ex se natum xp̃m ẽẽ cog¬
noscunt. adorare contempnunt.
Iacob mittit ioseph filium suũ:
languidum uisitaret. Altitit᷑
ab illo utiq: patre: de quoscͥpt̾
ẽ. Misit deus filium suum in
similitudiẽ carnis pec̃er.uit
uideret si recte ẽent oues. Et¬

Expanded text:
 omnium populorum numerositas in figura stellarum adorant. Unde pater suus increpavit eum, dicens: Numquid ego, et mater tua, et fratres tui, adorabimus te? Objurgatio ista patris, duritiam populi Israel significat, pro eo quod ex se natum Christum esse cognoscunt, et adorare contemnunt. Jacob mittit Joseph filium suum, languidum visitaret. Mittitur ab illo utique Patre, de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut videret si recte esset e
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit gͦ ioseph frẽs suos. in
tothauu. Dothaim int̾pretat᷑
defectio. Uere in grandi defectio¬
ne erant: qui defrĩcidio cogita¬
bant. Cunq uidissent ioseph
frẽs sui procul: occudere eumco
ut eum crucifigerent. uno om̃s
consilio statuerunt dicñtes.
crucifige eum. Fera pessima

Expanded text:
Inuenit Ioseph fratres suos in Dothaim. Dothaim interpretatur defectio. uere in grandi defectione erant, qui debant: cumque vidissent Joseph fratres sui procul, occidere eum cout eum crucifigerent, uno omnes consilio statuerunt, dicentes: Crucifige eum. Fera pessima
Abbreviated transcription (Latin):
dum contra uoluntatẽ dei xpi¬
stum int̾ficere nituntur: per id
salutem gentium egerunt. per
qd̃ crediderunt extinguere.

Expanded text:
dum contra voluntatem Dei Christum interficere nituntur, per id salutem gentium egerunt per quod crediderunt exstinguere.
Abbreviated transcription (Latin):
ram sc̃e reꝑmissionis ꝑuenire
ualeamus.
uarta mansio ẽ phiairothe
qͦd ẽ contra beelsephon. Phi
airoth. interpͣr os nobilium. sn¬
inde assumpta fortitudine no¬
bilitemur in domino. contẽp¬
nentes beelsephon qui inter¬
pretatur dñs aquilonis: euis
suꝑbiam declinemus. Ab has
mansione profecti filii isrł. t¬
to. uderuntq: pharaonẽ cũ

Expanded text:
missionis pervenire valeamus. Quarta mansio est Phi hahiroth, quae est contra Belsefon. Phi hahiroth interpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine nobilitemur in Domino, contemnentes et Belsefon, qui interpretatur Dominus aquilonis, ejusque superbiam declinemus. Ab hac mansione profecti filii Israel trto, viderunt Pharaonem cu
Abbreviated transcription (Latin):
tes inuicem ad dilectionem:
studentes seruare unitatem
sp̃c in uinculo pacis. Dono
itaq: sp̃uali. hoc ẽ septenario
fc̃a est eccłia puteus satietati.
quia factus ẽ in ea fons aqͤ
salientis in uitam eternam.
Quem qui huerit: ñ sitiet
ineternũ. Iam uͦ qui fuerat
maritus elus: quid aliud
quam diabolum nõis eius
interp̾tatione sigẽat. Huuiᷤ
erant pessimo conuigio dele¬
gati. om̃s quos gr̃a delib̾at:
ut eccłia sine macula ꝙ ru¬
ga saluatori proprio copule¬
tur. Urias nanq: interpre¬
tatur lux mea dei. Etheus
abscisus. siue quod in uerita¬
te nonstecit:s: a li ce suꝑna
quam de dõ habebat. super¬
bie merito abscisus ẽ. sue qd̃
ẽ. Ergo iste dauid. grauiter
scelerateq: peccauit. Quod

Expanded text:
tes invicem ad dilectionem, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis. Dono itaque spirituali, hoc est septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam: quem qui habuerit, non sitiet in aeternum. Jam vero qui fuerit maritus ejus, quid aliud quam diabolum nominis ejus interpretatione significatur? Hujus erant pessimo conjugio delegati, omnes quos gratia Dei liberat, ut Ecclesia sine macula et ruga, salvatori proprio completur. Urias namque interpretatur, lux mea Dei, Etheus autem Abscissus, sive quod in veritate non stetit, sed a luce superna quam de Deo habebat, superbiest. Ergo iste quidem David graviter scelerateque peccavit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
necẽe est in asꝑitatem ꝑtca¬
hit. Ferrumq: de manubrio
prosilit:. dum de correptione
sermo durior ꝓcedit. e ami¬
cum ꝑcutit ⁊ occidit. qui au¬
ditorem suum prolata contu¬
melia. ab sp̃u dilectionis int̾¬
ficit. Correpti uanq: meus re¬
pente ad odium ꝓruit: sihãc
iunmoderata increpatio plus
quam debuit abdicit. S is qͥ
incaute ligna ꝑcitit: i proxi¬
mum extinguit. ad tres ue¬
cesse ẽ urbes fugiat. ut in
una earum defensus uiuat:
quia si ad penitñtie lam̃ta
conuersus. in unitate sacram̃t¬
ti. sub spe fide ⁊ caritate ab¬
sconditur: reus perpetrati ho¬
micidii ñ tenetur. Quem ex¬
tincti proximus cum inuene¬
rit ũ occidit: quia cum distitꝰ

Expanded text:
necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum districtus
Abbreviated transcription (Latin):
aqua nos abluit: sanguis re
dcmnit. Uulchriores sunt ocłi
eius uino. O culi xp̃i apł̃i sũt
⁊ eungłiste: qui scientie lumen
unu̾so corpori eccł̃ie pr̃ant.
Hu pulchriores uino ꝓbant᷑.
quia eorum doctͥna austeritatẽ
uini uet̾is exsuꝑat. id prisce
legis traditionem. E unͣgelica
enim p̃cepta. longe clariora ft̃:
qͣm uet̾is testam̃ti mandata.
Et dentes lacte candidiores.
Sentes. p̃dicatores sc̃i. qui pre¬
cidunt ab errorib hoĩes: ee eoᷤ
qͣi comedendo. in xp̃i corpore
transferunt. oĩe autẽ lastĩ
doctrina legis sigc̃atur: que
carnalẽ populum tanquam
paruulos poculo lactis alebat.
Cuiuis quidem candidiores ef¬
fecti sunt doctores eccł̃ie: quia
mandunt. atq distribuunt.

Expanded text:
aqua nos abluit, sanguis nos aqua nos abluit, sanguis nos redemit. Pulchriores oculi ejus vino. Oculi Christi apostoli sunt  evangelistae, qui scientiae lumen universo corpori Ecclesiae praestant. Ii pulchriores vino probantur, quia eorum doctrina austeritatem vini veteris exsuperat, id est, priscae legis traditionem. Evangelica enim praecepta longe clariora sunt quam veteris Testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores. Dentes, praedicatores sunt sancti, qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comminuendo, in Christi corpore transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis significatur, quae carnalem populum tamquam parvulos loco lactis alebat, cujus quidem candidiores effecti sunt doctores Ecclesiae, quia mandunt atque distribuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
id̃o sequit᷑ & ip̃eerit expectat̾o g̃ntũi.
Alligans ad inineam pullum
suum. Pullum exgñtibus. D¬
populum cui nuquã fuerat
legis omis impõitum. hunc
copulauit ad uineã apłorum
qui ex uideis sunt. Nam uine
Ip̃e dix̃. Ego sum uitis uera
Eohanc ergo uitem. alligat
gatam. Hanç itaq. ad uitem
corporis sui alligat unculo ca¬
ritatis:i discipline eungłice.¬
tatione illius uiuens. efficiat᷑
delicet: graui pondere legis op¬
pressam. Lauit uino stolam¬
suam. siuie carnẽ fuam in sang̾¬
ne passionis. siue scãm eccłiam¬
in illo uino: qd̃ pro multis ef¬
fundetur in remissionẽ pecc̃oꝵ
Et in sanguine uue pallũ su¬
um. Pallium gentes sunt. qͣs
corpori suo coniunx̃. sicut scpͥtũ
ẽ. Uiuo ego dicit dñs: nisihoᷤᷤ
omĩs induam sicut uestim̃tũ:
Hos quippe xp̃c insangurne
uue mundauit. quando sicut
botrus in ligno crucis pependit
Tunc enim ex latere eius: san¬
guis ⁊ aqua profluxit. Sed

Expanded text:
ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium. ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium. Alligans ad vineam pullum suum . Pullos suos ex gentibus populus, cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum. Hunc copulavit ad vineam apostolorum, quia ex Judaeis sunt. Nam vineaipse dixit, Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem alligavit gatam. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavit in vinculo charitatis, et disciplinae evangetatione illius vivens efficiatur cilicet et gravi pondere legis oppressam. Lavabit in suam: sive carnem suam in sanguine passionis, sive sanctam Ecclesiam illo vino, quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Et in sanguine uvae pallium suum. Pallium Gentes sunt, quas coest: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum . Hos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut leo requieuit. qui non solũ
mortis acerbitatẽ ũ timuit. s.
in ip̃a morte.⁊psum mortis umn¬
ꝑium uicit. Bene idem iterũ
ut catulus leonis: quia die ter¬
cio resurrexit Uñ ⁊ sic ad ungr̃
de resurrectione eius. Quis
suscitabit eumꝰ Hoc ẽ nullus
hominũ: nisi ip̃e iuxta qͦd idẽ
de corpore suo dix̃. Non defi¬
ciet pͥnceps de nudã:⁊ dux de
femorib eius.donec ueniat qͥ
mittendus ẽ: & ip̃e erit expecta¬
no gentium. Hic locus mani¬
festissime. Ad uidꝗm refertur.
Tamdui enim fuit ex semine
eius apud uideos intemera¬
ta successio regni: donec xp̃c
ad redemꝑtionẽ mundi exur¬
gine nasc̾e tur. Probant hoc
historie udeorum quib ostñ¬
ditur. primum alienigenam
regem. in gente uideorum fuis¬
se herodem: quo tempore xp̃e
da usq hodie iud eorũ ꝑmanȩt
regnum. Itaq: ñ defuit rex de¬
populo uida.donec ueniret cui
repõitum ẽ. S quia ñ solum ui¬
deis profuit qui mitt̃udus erat.

Expanded text:
ut leo, requievit, qui non solum ut leo, requievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertio resurrexit. 20. Unde et sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscitabit eum? hoc est, nullus homineficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur; tamdiu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi ex virgine nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum alienigenam regem in gente Judeorum fuisse Herodem, quo tempore natusda usque hodie Judaeorum permanet regnum. Itaqpopulo Juda, donec veniret cui repositum est. Sed quia non solum Judaeis profuit, qui mittendus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sicut scriptũ est. Paruulus
uatus ẽ nobis. Ed predam fili
mi ascñdisti: idz ascendens in ciu¬
cem. captiuos populos redemi¬
sti. Et quos ille leo contrarus
uiuaserat: tu moriens eripuisti.
Deniq recdiens ab inferis ascũdi¬
sti in altum: captiuã duxisti
captiuitatẽ. Requiescens actu¬
buisti ut leo. Eanifestissime
lut quodam corporis somno.
quieuit. Sed quare ut leo. ⁊ ue¬
lut catulus leonis. In somno
enim suo leo fuit: quia non ne¬
cessitate. sed potestate. Hoc ip̃m
impleuit. uxta quod ip̃e dixe¬
rat. Potestatẽ habeo ponendi
animam meam:⁊ nemo eam
tollet ame: sed ego eam pono.
leonis scribunt: qd̃ cum natus
fuerit trib dieb e tribr nocti¬
bus dorrat. Tunc demnde pats
fremitu uł rugitu uelut treme¬
factus cubilis locus. suscitare
or catulum dormientẽ. Qd̃ ual
de conuenienter de passiõis mor¬
te aꝑtatur. in xp̃o: qui tribus
dieb ⁊ trib noctibus in cubil¬
sui sepulcro iaceus. somnũ mor¬
tis impleuit. Sene ergo xp̃c

Expanded text:
ptum est: Parvulus natus est nobis. Ad praedam, fili mi, ascendisti , id est, ascendens in crucem, captivos populos redemisti. Et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem . 17. Requiescens accubuisti, ut leo. Manifestissime lut quodam corporis somno, quievit. Sed quare, ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed ego eam pono .leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu, vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. 19. Quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui, tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
tribu scd̃m carnẽ ÷ genitus. Ip̃m
frẽs ꝑ grãm: quorũ ip̃e est dñs
ꝑ naturam. Aanus tue incer¬
uicib inimicorũ tuorũ. Hiisdẽ
enim manibus. atq: eodem cru¬
cis tropheo:⁊⁊ sud̃ erexit:⁊ inimi¬
cos. ⁊ aduersarias potestates
curuaũ: uixta quod ⁊ pater
ꝓmittit ei dicens. Sede ad dex¬
teram meã: donec ponara ini¬
micos tuos scabellum pedũ

Expanded text:
tribu secundum carnem est genitus. Ipsum tribu secundum carnem est genitus. Ipsum res per gratiam, quorum ipse est Dominus per naturam. 15. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum. Iisdem enim manibus atque eodem crucis trophaeo et suos texit, et inimicos, et adversarias potestates curvavit, juxta quod Pater promittit ei, dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum
Abbreviated transcription (Latin):
impiorũ: quia cogitatio ip̃orũ
consilium malum adu̾sum se di¬
centes. Alligemus iustum: quia
mutilis ẽ nobis. Et indolore
suo suffodert murum: quando
lancea confoderunt illud sp̃uale.
⁊ fortissimũ ꝓpugnaculum. qtł
custodit isrł. Aaleilictus furor
eorũ quia ꝑtinax. utiq ad tan¬
tum scelus ꝑpetͣndum: qͣndo fu¬
rore accensi:i ira. obtulerant xp̃m
ñ es amicus cesaris. Et indig¬
natio eorum quia durã dum
baraban latronem peterent:
pͥncipem uite ad crucifigñdum
postularent. Diuidam eos in ia¬
cob: & dispergam illos in isrł.
Hic duo nominantur diuisio
⁊ dispersio. ictirco quia ñ ulli
ex ip̃is domino crediderunt:
quidam in infidelitate ꝑmanse¬
runt. Duusi enuim dñr hii qui
ab eis separantur:i ueniunt
ad fidem. Dispersi autẽ hii. qͦꝵ
patria. temploq subuerso: ꝑ
orbem terre inctedulum genus
spargitur.
uda te laudabunt fies tui. Per
hunc enim uidam. uerus con¬
fessor exprumitur xp̃c: qui ex eiꝰ

Expanded text:
ipsorum, quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis . Et in dolore suo suffoderunt murum , quando lancea confoderunt illum spiritalem et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. Maledictus furor eorum, quia pertinax utique ad tantum scelus perpetrandum, quando, furore accensi et ira, obtulerunt Chrisnon es amicus Caesaris . Et indignatio eorum quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel . Hic duo nominantur, divisio et dispersio. Idcirco, quia nonnulli ex ipsis Deo crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt. Divisi enim dicuntur hi qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem. Dispersi autem hi quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genus spargitur.uda, te laudabunt fratres tui . Per hunc enim Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Symeon ⁊ leui frẽs. uasa miqui¬
tatis bellantia. ꝑ sumeonẽ i leur
scribe ⁊ sacerdotes iudaici popłi
intlłiguntur. De symeone enim:
scribe erant iudeorum. De tribu
uͦ leui: pͥncipes sacerdotũ. De qui¬
bus scriptum ẽ: quia consilium
fecerunt ut nr̃m morti traderẽt.
De quo consilio iste patriarcha:
quia iam mente deum uidebat
dicit. In consilio eorũ ñ uenit
anima mea:⁊ reliqua. Horrebat
enum iam illo tp̃r sc̃s iste patri¬
archa uidere tanta scelera: que¬

Expanded text:
Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. Per Simeonem et Levi, scribae et sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Simeone enim scribae erant Judaeorum, de tribu vero Levi principes sacerdotum: de quibus scriptum est, Quia consilium fecerunt, ut Jesum morti traDe quo consilio iste patriarcha, qui jam mente videbat Deum, dicit: In consilium eorum non veniat anima mea, et reliqua. Horrebat enim jam illo tempore sanctus iste patriarcha videre tantorum sceleru
Abbreviated transcription (Latin):
turnicẽ. ⁊ mane alterius diei
manna. Et nota. quod in deci¬
mamansiõe manna tͥbuit. id pt᷑ de
calogi ꝑ fectionẽ. angl̃orum pa¬
nem manducare concedit.

Expanded text:
turnicem, et mane alterius diei manua; et nota, quod in decima mansione manna tribuitur, id est, post Decalogi perfectionem angelorum panem manducare. Undeci
Abbreviated transcription (Latin):
net:i gr̃a complet. Primum
quidem quid offerri debeat
ꝑ singłos dies: de hinc quid
in sabbato ꝓpter spem quietis
eterue: quid in kalendis pro
umnouatione uite: quid in paᷤͤ¬
cha qnͣdo consepelimur xp̃o
tnͣseuntes ad utte nouitatẽ:¬
⁊ quid in pentecosten ꝓpter
decimi diei: quid in scenophe¬
gia q̃n figuntur tab̾nacła.
error perfidie ligno crucis int̾¬
ficitur. fitq deinde de amalech
prede diuisio: ⁊ oblatio ex eo
animaꝵ. in tab̾naculo dei .xxix
ost hec filii ruben ⁊ gad.
i dimidia tribus manasse
figurate iudicantes. quia quos¬
multa mundi implicam̃ta oc¬
cupant:habitationẽ celestis
ꝑatrie nequaquã desiderant.¬
ut populus interra scã
ydola destruat: nullus de prio¬
rib habitatorib reseruetur:
ad sig̃candũ. ut dum interrã
scam̃ repmissionis ꝑfidem ingͦ¬
dimur: simul cum ydolatria
om̃ia etiã uicia extinguamus.

Expanded text:
net, et gratia complet. 13. Primum net, et gratia complet. 13. Primum quidem quid offerri debeat per singulos dies; dehinc quid in Sabbato propter spem quietis aeternae; quid in kalendis 459 pro invocatione vitae; quid in pascha, quando consepelimur cum Ctranseuntes ad vitae nativitatem; quid in Pentecoste propterdecimo die; quid in scenopegia, quando figuntur tabernacula error perfidiae ligno crucis interficitur, fitque deinde Amalech praedae divisio, et oblatio ex ea animarum tabernaculo Dei. 15. Post haec filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manassae, figurantes quiamulta mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae nequaquam desiderant.ut populus in terra sancta idola destruat, et nullus de prioribus habitatoribus reservetur, ad significandum ut dum in terram sanctam repromissionis per fidem ingredimur, simul cum idololatria omnia etiam vitia exstinguamus.
Abbreviated transcription (Latin):
scłi: ⁊ tunc placari dm̃. dum
carnis extinguitur desid̾ium
ratur ⁊ leuite: ut interfectis pri¬
nus carnalib nouus populuˢ¬
orro qd sexcenta milia ar¬
matorum de egipto nume¬
rantur egressa. ⁊ ex ip̃sis ñ sũt
ampluus quam duo tm̃ t̾ram
repmussionis ingressi: hec fi¬
gura demonstrat multos per
baptismũ ad fidem tͣnsire. sed
ad patriam celestem ualde pau¬
cissimos ꝑuenire: scd̃m figurã
illam in euͣngłio. in qua mul¬
ti uocati. pauci autem iueni¬
untur electi. Qd̃ uͦ duo tm̃ in¬
grediuntur: aut ꝓpter eos qͥ
ex utroq popło regni celestis
ꝓmissionẽ adipiscuntur: aut
ꝓpter illos qui ꝑ duas uias
actionis :⁊ ꝯtemplationis ad
et̾nam uitam predestinantur
nt̾pellant dehinc de filiab salphiaat.
oĩ hereditatẽ. accipiunt inter
frẽs suos: nec legis plebs ab
eungłii possessione excluditur
cedit: ⁊ discit que spualiter de¬
beant offerri in eccłia. L. eggi
enim succedit eungłium. Ibi¬
q lex facienda p̃cepta adino¬

Expanded text:
i, et tunc placari Deum, dum carnis exstinguitur desideriumrantur et Levitae, ut, interfectis primo carnalibus, novus Dei populuPorro quod sexcenta millia armatorum de Aegypto numerantur egressa, et ex ipsis non sunt amplius, quam duo tantum terram repromissionis ingressi, haec figura demonstrat multos per baptismum ad fidem transire, sed ad patriam coelestem valde paucissimos pervenire. Secundum illam figuram in Evangelio, in qua multi vocati, pauci autem inveniuntur electi . Quod vero duo tantum ingrediuntur, aut propter eos qui ex utroque populo regni coelestis promissiones adipiscuntur; aut propter illos, qui per duas vias actionis et contemplationis ad eatitudinem praedestinantur. 11. Interpellant dehinc filiae Salphaad ei haereditatem accipiunt inter fratres suos. Nec legis plebs ab Evangelii possessione excluditur. cedit Moysi, et discit quae specialiter debeant offerri in Ecclesia. Legi etenim succedit Evangelium, ibique lex facienda praecepta admo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ posse decipi certa ratione
collegit. daus consilium ut
ex illa parte qua infirmari
nouerat filios isrł ꝑnitiosius
eis laquei tenderentur: non
dubitans eos oblata copia fe¬
minarum.fornicationis ruma
ꝓtinus collapsuros: quia con¬
cupiscibiles animoᷤ eoꝵ p̃sciebat
ẽẽ corruptos: Ita gͦ unum quẽ¬
q: nr̃m. nequitie spũales uersu¬
ta malignitate in figura bala¬
am ꝑtemptant: ill̃ p̾cipue affes¬
tib anime insidiosius laqueoᷤ
p̾tendentes. quib nos senseruit
egrotare: uerbi gr̃a. ut cum ui

Expanded text:
Dei posse decipi certa ratione Dei posse decipi certa ratione colligit, dans consilium ut ex illa parte qua infirmari noverat filios Israel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum fornicationis ruina protinus lapsuros, quia concupiscibiles animos eorum praesciebat esse corruptos. Ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spiritalis versuta malignitate in figura Balaam pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosis laqueo praetendentes quibus nos senserint aegr
Abbreviated transcription (Latin):
Plertunq enim caro ꝑ mole¬
stias. tacta flagello sue niti
om̃ indicat. quem mens ip̃a
carni p̾sidens ñ uidebat: ita
ut auxietate sp̃c proficere in
hoc mundo cupientis. uelut
iter tendentis impediat: do¬
nec ei inuisibilem. qui sibi
obuiat innotescat. Unde ⁊ be¬
ne ꝑ petrum dicit᷑. Correptio¬
nem hĩit sue uesanie: subui¬
gale mutũ: quod in homins
uoce loquens ꝓhibuit ꝓph̾e
insipientiã. Insanus quippe
hõ ab subingali muto corri¬
pitur: quando elata mens hu¬
militatis bonum quod tene¬
re debeat. ab afflicta carue
memoratur. S: huius correp¬
tionis donum. iecirco balaa
ũ optinuit: quia ad male¬
dictionẽ petgens. uocẽ non
m̃tem mutauit. Consilum
quippe dedit regi balac. ut
mulieres in meretritorio pone¬
ret .i ante ianuas earum
aras: ut uenientes filii isił
pͥus sacrificarent ydolis: ⁊ sic
ingrederñtur ad mulieres.
Unde ⁊ fornicatur isrł. cum
filiab madian. S quid est
quod iste balaani. populum

Expanded text:
Plerumque enim caro per molePlerumque enim caro per molestias tacta flagello suae menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietate spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Corruptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum , quod in hominis voce loquens prohibuit Prophetae insipientiam. Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia, ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit; consilium quippe dedit regi Balaac, ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venientes filii Israel prius sacrificarent idolis, et sic ingrederentur ad mulieres. Unde et fornicatur Israel cum filiabus Madian. Sed quid est quod iste Balaam populum
Abbreviated transcription (Latin):
mansio ẽ. in campestrib
moabꝰ. suꝑ iordanẽ uycta ieri¬
cho:ubi ficerunt tentoria a do¬
mo solituduns. usq belsacaum
in planitie moab. In quadra
gesta sint narremus. Sedeus
m ea populus. adiuino balaã
quẽ mercede conduxerat ba¬
lac dĩ iussu bũdicitur: ⁊ ma¬
ledictio inutatur in laudes.
S quid ẽ quod iste balaam.
asia cui presidebat. dum ui¬
disset angelum loquitur
Que ẽ eium hec asina: uisi
bruta gñtilitas: Quam qͦn¬
dam balaam. id seductor
ydolatrie: quasi brutũ aĩal
⁊ nulla ratione renitens pe¬
nitũtie: quo uoluit errore
substrauit.S ista augelum
uidit: quem homo iudere
ũ potuit. Et uidit ⁊s decuilit:
i locuta ẽ ut agnosteremus
post̾iorib tm̃ꝑrib sub aduen¬
tu magni angłi dei. gñtilim¬
illam plebem mutata duritia
stoliditatis. solutis adeo lingͥs
locuturam:ita ut que erat sub¬
iecta perfidiȩ. in uoce fidei ⁊
ꝯfessionis erumpat: licet ⁊
caro nr̃a ꝑ hoc possit intlłigi.

Expanded text:
mansio est in campestribus Moab super Jordanem, juxta Jericho, ubi fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Belsacham in planitie Moab. In quadragsint gesta narremus. Sedens in ea populus a divino Balaam, quem mercede conduxerat Balaac, Dei jussu benedicitur, et maledictio mutatur in laudes. Sed quid est quod iste Balaam, asina cui praesidebat, dum vidisset angelum, loquitur. Quae est enim haec asina, nisi bruta gentilitas, quam quondam Balaam, id est, seductor idololatriae, quasi brutum animal et nulla ratione renitens poenitentiae, quo voluit errore substravit. Sed ista angelum uidit, quem homo uidere non potuit. et uidit et detulit et locuta est, ut agnosceres posterioribus temporibus sub aduentu magni angeli dei gentilillam plebem, mutata duritia stoliditatis, solutis Deo linguis locuturam, ita ut quae erat subjecta perfidiae, in vocem fidei et confessionis erumperet. Licet et caro nostra per hoc possit intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
ctaua mansio ẽ in solitu¬
diue syn: que tenditur
usq ad moutẽ synay. Inter¬
pretatur autem syn rubus¬
quia postea quam uenerimus
in locum eccłie. de qua nobis
sit dus locuturus: grande
odium mercainur inimici.
ona mansio ẽ in

Expanded text:
tudine Sin, qua tenditur usque ad montem Sinai. Interpretatur autem Sin rubusquia posteaquam venerimus in locum Ecclesiae, de qua nobis sit Dominus locuturus, grande odium mereamur inimici. Nona mansio e
Abbreviated transcription (Latin):
tem ip̃e dauid in prelio phili¬
ft̾inorum. cum sitiens conier¬
saretur inbello. & aquamque¬
reret: quis michi inquit po¬
tum dabit de lacii qui ẽ iubeth¬
leem: Et ad portas erat iter
lacus: ee dauid interfusus ho¬
stib. & media hostium ciuxe¬
rant castrorum septa. Precesse¬
runt tres uiri multitudinẽ
adu̾sariorũ:⁊ hauserunt aqͣm
de lacu qui erat iun bethleem:
& optulerunt regi bibendã.
Rex autẽ noluit bibere. sed
profudit illam dño: dixitq:
Non ꝯtingat michi hoc facere:
ut sangiunẽ uirorũ qui abie¬
runt ex animis illorũ bibam.
Uicit gͦ naturã ut sitiens nõ
biberet. & exemplum de se pre¬
buit: quo om̃is exercitus tole
rare sitim disceret. Quod si al¬
tius uelis expectare & intro¬
spicere misterium. sitiebat da¬
uid. ũ aquam que ẽ in bechle¬
em. sed oriundum in eadem
beth leem ex uirgine xp̃m̃.¬

Expanded text:
tem ipse David in praelio Philisthinorum, cum sitiens conversaretur in bello, et aquam quaereret: Quis mihi, inquit, potum dabit de lacu, qui est in Bethleem? Et ad portas erat iter lacus, et David interfusus hostibus, et media hostilium cinxerant septa castrorum. Praecesserunt tres viri multitudinem adversariorum, et hauserunt aquam de lacu qui erat in Bethleem, et obtulerunt regi bibendam. Rex autem noluit bibere, sed profudit illam Domino, dixitque: Non contingat mihi hoc facere, ut sanguinem virorum qui abierunt, ex animis eorum bibam. Vicit ergo naturam ut sitiens non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exrare sitim disceret. Quod si altius velis spectare, et introspicere mysterium, sitiebat David, non aquam quae est in Bethleem, sed oriundum in eadem Bethleem ex Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. Deinde legem filiis isrł.
ad hoc datam. ut ꝑ illam pro¬
ficerent: redirent ad mores
quos cum ante a patrib acce¬
pissent inegypto ꝓpter cõsuetu¬
dinẽ barbare gñtis corruꝑãt.
Ergo ut hoĩes em̃darñtur:⁊¬
pecorib estim̃tur. Quid gͦ est
mores piguntur humani
⁊ actus ⁊ uoluntates: ex qui¬
bus ip̃i sunt mundi nł rrmũ¬
dĩ. Hec itaq: mnunda ẽe dicit.
Om̃e inquid quod ħt diuisã
ungulam ⁊ ruminat. in peco
rib: comecdetis. Quod cum
dr̃et. ũ pecora: s mores honu¬
num discernebat. D eniq: hii
hoĩes mundi sunt qui riimi¬
nant: qui in ore semꝑ portant.

Expanded text:
cetur. 2. Deinde ad hoc filiis Israel legem datam, ut per illam proficerent, et redirent ad mores quos, cum ante a patribus accepissent, in Aegypto propter consuetudinem barbarae gentis perruperant. Ergo, ut homines emendarenturpecoribus existimentur. 3. Nam mores pinguntur humani, et actus, et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi vel immundi. Haec itaque munda esse dicit. Omne, inquit, quod habet divisam ungulribus, comedetis . Quod cum diceret, non pecora, sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt, qui ruminant, qui in ore semper portant
Abbreviated transcription (Latin):
dibs de hominib scis hoc ẽ
fidelib. Quib dicit apostołꝰ.
Templum enim dĩ sc̃m est:
quod estis uos. Quod uͦ ead
domus lapidib dedolatis.
atq: ꝑfectis edificata ẽ. & mat
malleus & securis. ⁊ omne
ferram̃tum ñ sunt audita
intemplo dei cum echificaret᷑:
quid enuim domus illa ut
predictum ẽ. nisi scãm eccł̃iã
quam in celestib dñs inha¬
bitat figurabat sᷤ Ad euius
edificationẽ electorũ amime:
quasi quidam expoliti lapi¬
des deferuntur. Que cum edi¬
ficatur in celis. nullus illic
discipline malleus resonat:
quia dolati atq: perfecti. illuc
lapides ducimur: ut locis
uycta meritum congrius
disponamur. Ideo enum foris
tundim᷑: ut illuc sine rep̾hẽ
dem refertur. longitudo adspẽ
latitudo ad caritatem. Hiis eñĩ
trib uirtutibus: quasi limam̃¬
surgit. Porro quod parietes
templi interius ligno tegunt᷑.

Expanded text:
dibus, sed de hominibus sanctis, hoc est de dibus, sed de hominibus sanctis, hoc est de fidelibus. Quibus dicit Apostolus: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quod vero eadem domus lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est, et malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in templo Dei, cum aedificaretur. Quid enim domus illa, ut praedictum est, nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Ideo enim foris tundimur, ut illuc sine reprehendem refertur, longitudo ad spem, latitudo ad charitatem. His enim tribus virtutibus quasi lineamesurgit. Porro quod parietes templi interius ligno tegunt
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. De salomone.i.¬
uccedit deuiq salomon
inquo quidem ñ nulla
imago rei future facta ẽ. meo
quod templum edificauit: &
pacem hũit scd̃m nomen suũ.
S alomon quippe int̾pretatur
pacificus. Ac per hoc tale uo¬
cabulum illi uerissime congru¬
it: ꝑ quem mediatorẽ ex inimi¬
cis accepta remissione pec̃corũ
reconciliam deo. Etenim cum
mimici ẽẽmus. reconciliati su¬
mus deo. ꝑ mortẽ filii etus. Idẽ
ip̃e est ille pacificus qui fecit
utraq unum:i medium pari¬
etem macerie soluens.iimici¬
tias incarne sua legẽq man¬
datorũ decretis euacuans: ut
duos conderet inse. in unum
nouum hominẽ faciens pacẽ:
i ueniens eungłizauit pacẽ.
hiis qui longe. ⁊ pacẽ hiis qui
prope. Ip̃e in eũngłio dicit.
tis aliis testimoniis: dñs xp̃c
pacificus ẽẽ monstratur. .ii.
Se templi edificatione.
ã id quod edificauit
templum excellentissimũ
domino: & ibi xp̃m sig̾cat: qͥa
edificauit domum deo incele¬
stibus. Non de lignis ⁊ lapi¬

Expanded text:
. De Salomone. Succedit deinde Salomon, in quo quidem nonnulla imago rei futurae facta est, in eo quod templum aedificavit et pacem habuit secundum nomen suum. Salomon quippe interpretatur pacificus. Ac per hoc tale vocabulum illi verissime congruit, per quem mediatorem ex inimicis accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Idem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decreduos conderet in se: in unum novum hominem faciens pacem. Et veniens evangelizavit pacem his, qui longe, et pacem his, qui prope. Ipse in Evangelio dicit : iis multis testimoniipacificus esse monstratur. CAPUT II. De templi aedificatione. in eo quod aedificavit templum excellentissimum Domino, et ibi Christum significat: quia aedificavit domum Deo in coelestibus, non de lignis et lapi
Abbreviated transcription (Latin):
guis in sacrificio id significa¬
bat: uelut absorbens mortẽ
uictoria. In eo aut̃ populo hec
rite celebrata sunt: eunis reg¬
num ⁊ sacerdociũ. ꝓphetia erat¬
regui uenturi:⁊ regis ⁊ sacer¬
uotis ad regũdos ⁊ congre¬
gaudos fideles in om̃ib gen¬
tibus. ⁊ introducñdos uireg¬
num celorum ad sacrarium
angłorum. ad uitam et̾nam.
brauerunt: ita sacrilega imi¬
tati sunt pagaui. Nai que
immolant gentes. ut ait apo¬
stolus: demoniis unmolant
i ñ dõ. Antiqua enim res est.
i p̃nunciatiua immolatio san¬
guinis: futuram passionẽ me
diatoris. ab inicio humani ge¬
neris testificans. Hanc enim
pͥmus abel optulisse. in sacͥs
uod mel in dei sacrificio
nichis uoluptuosum. nichil
suaue huius mundi placere:
cis aliquid ueritatis. fore ac
ceptũ. Uñ ⁊ pascha cum amã
nib sacrificiis sal iubet᷑.:
scilicet ut om̃ia que ad xp̃i ho¬
uorẽ offeriius: sal ratioius
ac discretiõis semꝑ accipiant.

Expanded text:
gnis in sacrificio id significabat, velut ab sorbens mortem victoria. In eo autem populo haeç rite celebrata sunt, cujus regnum ac sacerdotium, prophetia erant venturi regis et sacerdotis ad regendos et congrerandos fideles in omnibus gentibus et introducendos in regnum caelorum et sacrarium angelorum ad uitam aeternam. i celebrauerunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quoniam quae immolant gentes, ait apostolus, daemoniis immolant, et non deo. antiqua enim res est praenuntiatiua immolatio sanguinis futuram passionem mediatoris ab initio generis humani testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in sacris uod mel in Dei sacrificio nihil voluptuosum, nihil suave hujus mundi placere, cis aliquid veritatis. ceptum. Unde et Pascha cum amarinibus sacrificiis sal jubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem offerimus sal rationis ac discretionis semper accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
siue oppro briorum. Et per hoc
scius omia dulcia ac illecebras
uoluptatũ p̾t̾euntiũ in scł̃o cor¬
tempuendas: & opprobria dili¬
gñda. Que si falso obiciautur.
beatitudinẽ pariunt: saluato¬
re plenissime ꝑdocũte qui ait.
Cum expbrauerint uos hoies:
uadragesima pͥma man¬
sio ẽ. in montib abarim.
cont faciem nabo. qui uertitur
moyses: terra repmissionis
ante ꝯspecta. Nabo untp̃tatur
ꝯclusio in qua finitur lex: i ñ
inuenitur eius memoria. Porro
gr̃a eungłii absq ullo fine ten¬
ditur. In omnem enum terram
exiuit sonus eorum: ⁊ in fi . o.¬
t.ui. eorũ. Simulq considera¬
dum. qͦd habitatio tͣuseintiũ
in montib sita sit: ⁊ adhuc
profectum indigeat. Post mõ¬
tes enun plurimos. ad cam¬
danis descñdimus: qui iiter¬
pretatur descũsio. Nichil eñĩ
tam ꝑiculosum ẽ. qͣm gloria
cupiditatis ⁊ iactantia:i am¬
mus conscientia uirtutum

Expanded text:
sive opprobriorum. Et per hoc sive opprobriorum. Et per hoc dicimus omnia dulcia ac illecebras voluptatum praetereuntium 456 in saeculo contemnendas, et opprobria diligenda. Quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime docente, qui ait: Cum exprobraverint vobis homines, Quadragesima prima mansio est in montibus Abarim, contra faciem Nabo, quae vertitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta. Nabo interpretatur conclusio, in qua finitur lex, et non invenitur ejus memoria; porro gratia Evangelii absque ullo fine tenditur: In omnem enim terram exivit sonus eorum, et in fines ous . Simulque considerandum quod habitatio transeuntium in montibus sita sit, et adhuc profectu indigeat. Post montes enim plurimos ad camuenta descendimus, quae interpretatur descensio. Nihil enim tam periculosum est quam gloria cupiditatis, et jactantia, et animus conscientia virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
quam sig̃catur diabolus. qui
tus figurat se in angłm lucis:
⁊ per heresim uł scismata ueri¬
similia m̃ñtitur. ut fallat in¬
cautos: Hunc amorrei. I anra¬
ricautes: hñt regem. Nisi enĩ
quedam simulatio ueritatis
p̾cedat: non sunt hereses amari¬
cantes. ñ scismata exacerbantiũ
in eccłia. Iste gͦ rex occiditur
in unoquoq hoĩe: qͣndo quisq
dampnat simulationẽ: ⁊ dili¬
git ueritatẽ. Og uͦ rex. int̾pre¬
tatur conclusio: Sasan autẽ.¬
ꝯfusio. Id enim agit diabolus
semꝑ. ut concludat uiam ad
comuũ opponendo ydola sua:
ne credatur in xꝑm. Conclusio
qͦs mͦ concludit. ne credant in
dybongad. interpretatur fortit᷑
intellecta temptatio. Quia n¬
mirũ si supetur simulatio qͥ
ꝑ scismata uł heresim exacer¬
bat eccłiaur:⁊ confusio que ꝑ
sacrilegiũ claudit fidei uiam:
nichilominꝰ temptatio inilł̃r.
ac deinde intellecta supatur.
uadragesima
mansio ẽ de dybongad.
in selmoñ deblataim: que uer¬
titur in contẽptu palatarum.

Expanded text:
uam figuratur diabolus, qui transfigurat se velut angelum lucis et per haeresim vel schisma veri mentitur, ut fallat incautos. Hunc Amorrhaei, id est amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haeredes amaricantes, non schismata exacerbantium in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine quando quisque damnat simulationem, et diligit veritatem. Og vero rex interpretatur conclusio. Basan confusio. Id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua, ne credatur in Christum. Conclusio quos modo concludit, ne credant in  autem ista Dibongad, interpretatur fortiter intellecta tentatio, quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exacerbat Ecclesiam, et conclusio quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus tentatio intelligitur, ac deinde intellecta fortiter uadragesima mansio est de Dibongad in Helmon Deblathaim, quae vertitur in contemptum palatarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ricesima octaua mansio
ẽ in hebar. in finib: mo¬
ab. quȩ sig̃cat aceruos lapi
ritur bellum contra seon regẽ
amorreorũ: ⁊ og regem basan.
Inhiis regib licet res gesta
agnoscatur: tamen ꝑ conditio¬
nes. uirtutesq: nominũ. sp̃uał¬

Expanded text:
ricesima octava mansio est in Jeabarim in finibus Moab, quae significat acervos lapidritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. In his regibus licet res gesta cognoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum sp
Abbreviated transcription (Latin):
fritscantib deformem rei
ost hec iubentur. de uͦ.¬
etiam fieri due tube: q¬
rum clangore populi moue.¬
tur ad p̃lium. Sic enm scͥptũ
ẽ de hiis ad moisen. Fac tibi
duas tubas argũteas. ductiles.
Et paulo post. Cum contisus
clangor increpu̾it: mouebunt᷑
castra. ꝑ duas enim tubas exer¬
citus ducitur: quia ꝑ duo testa¬
m̃ta. siue ꝑ duo p̾cepta carita¬
tis. ad ꝓcinctum fidei populus
euocatur. Que iccirco argentee
fieri p̃cipiuntur. ut predicato¬
rum uerba eloquii nitore reful¬
geant: ⁊ auditorum mentem
nulla sui obscuritate confun¬
dant. Iecirco autẽ ductiles: qͥa
necesse ẽ. ut hii qui uenturam

Expanded text:
rescentibus deformem reddant. Post haec jubentur etiam fieri duae tubae, quarum clangore populi moverentur ad praelium. Sic enim scriptum est de his ad Moysen: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles ; et pauclangor increpuerit, movebuntur castra. Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo testamenta sive per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba eloquii nitore refulgeant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui vitam
Abbreviated transcription (Latin):
stoli. doc̃ates gñtes: ut bapti
lia parabolas. nisi plenitudo
tradita designatur. Que dũ
tota multiplicit̾ ꝑ allegoriaꝵ
sensus sub mist̾io trinitatis
disserit᷑: quasi tria milia pa¬
rabole nuncupant᷑. C armi¬
na aut̃ eius qumq milia:
pro qumq: sensib corporis
intelliguntur. Quos qui in
diuersis uirtutibus bene regit
beatus est: & per eos quasi qͥnq:
milia carmina dño canit. Dis¬
putauit autẽ salomon a cedro
usq ad ysopum. Cedri nomi¬
ne celsitudo glorie in electis
accipitur: sicut & ꝓpħa testat᷑
dicens. lustus ut palma flore¬
bit. & sicut cedrus que inliba¬
autem herba est humilis.
saxo herens: qua signat᷑ humi¬
litas xp̃i. Redemptor quippe
ñr a cedro usq ad ysopum
disputauit. quia ab alta ex
& cedri nomine prauoruor
superba elatio designatur:
pum disputat: quia ip̃e pra¬
uorũ corda & humiliũ iidicat.
Suꝑ ligna autem disputa¬
uit: dum in cruce pependit.
Tunc enim in cedro scł̃i ardo¬

Expanded text:
stoli, docentes gentes, ut baptizstoli, docentes gentes, ut baptizllia parabolas, nisi plenitudo s a Christo tradita designatur? Quae dum tota multipliciter per allegoriarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolae nuncupantur. 2. Carmina autem ejus quinque millia pro quinque sensibus corporis intelliguntur: quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque millia carmina Domino canit. Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. Cedri nomine celsitudo gloriae in electis accipitur, sicut et Propheta testatur, dicens: Justus, ut palma, florebit, et sicut cedrus, quae est in Libaautem herba est humilis, saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hysopum disputavit: quia ab alta excm et cedri nomine pravorum superba elatio designatur, pum disputat, quia ipse superborum corda et humilium judicat. Super ligna autem disputavit, dum in cruce pependit. Tunc enim in cedro saeculi arro
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sacram̃ta inuestigare de¬
spiciunt. debitum fidei sue mi¬
nisteriũ. ꝑ erroris nebulam ꝑ¬
diderunt. Ita enim eorũ m̃tes
infidelitãtis caligo repleuit:
ut exigñtib ꝓpriis meritis
ñ agnoscant cultum credulita¬
tis. Qd uͦ idem salomon ineo¬
demtemplo. duodecim boues
ereos fecit. quos ingreo labro
ꝯstituit. qui facie quidemꝑ
diuersas partes intendunt.
sed in uno loco ꝑ post̾iora col¬
liguntur: quid enim aliudin
credimus designari: Quifa¬
cie quidem ꝑ diuersa respici¬
unt: sed ita in labro sunt po¬
siti. ut ex posteriorib ad unẽ¬
tur: quia in hac p̃senti uita
ad p̾dicatiõis officiũ indiu̾¬
sis mundi partib sunt diui
ꝑredicando respiciunt. sed ui
unum eueniendo consistunt.
Ideo aut̃ erei. quia clamor pre¬
dicationis eorum in toto mũ¬
do sonuit: sicut scͥptum est.
In omnem terram ezcuut so¬
nus eorũ. Labrum autẽ or¬
bem terre intelligimus. cuiꝰ
ambitum. lusttauerunt apo¬

Expanded text:
Christi sacramenta investigare deChristi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sundicando respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitum lustraverunt apo
Abbreviated transcription (Latin):
ligna cedimus: cum delinqͥnti.¬
um uicia pia intñtione reseca¬
mus. S: securis manũ fugit:
cum sese increpatio. plusquã

Expanded text:
ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. 2. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusqua