comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filie ibrłm. Uilectus. qi ꝑfidẽ et ca¬
ritatẽ. illi in hereo. Amicꝰ uͦ qr me
de uinoulo pẽti redemptã. amicã
suã et secretoꝵ suoꝵ consciam. face¬
re dignatus ẽ. Quem quanto plus
quisq diligit. tanto amicitie eiꝰ
dignor efficitur. Quo abiit dileo¬
tus tuus opulcherrima mulie¬
rum: Uox ẽ filiarũ ihrłm. idẽ¬

Expanded text:
charitatem illi inhaereo: amicus vero, quia me de vinculo peccati redemptam, amicam suam et secretorum suorum consciam facere dignatus est. Quem quanto plus quisque diligit, tanto amicitia ejus dignior efficitur. « Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? » Vox est filiarum Hie
Abbreviated transcription (Latin):
honorificabo te. laudẽ dicã nomi¬
m tuo qui facis mirabiles res consiliũ¬
tuũ antiquũ uerũ fiet. Species eiꝰ
ut libam. electus ut cedri libanus
phenicis est mons. terminus iudeȩ.
contra septenitͥ ouẽ. et ẽ ex celsior
ceteris montibꝰ. Arbores etiã illiꝰ
montis et ꝓceritate et specie et ro¬
bore. ceterarũ siluarũ ligna p̃cel¬
lunt. Siõ inquit libanus ceteris
montib uidec t̾rȩ p̃celsior ẽ. ita re¬
demptor nr̃ speciosior ẽ om̃ib electiᷤ.
qr speciosus forma p̃filiis hominũ.
Q sic̃ cedrus pulchirior et ꝓcerior est.
ceteris arborib ita ille gr̃a et digni

Expanded text:
 nomini tuo, qui facis mirabiles res: consilium tuum verum fiat . Species ejus ut Libani, electus ut cedri. Libanus Phoenicis est mons, terminus Judeae contra septentrionem, et est excelsior caeteris montibus. Arbores etiam illius montis et proceritate et specie ac robore caeterarum silvarum ligna praecellunt. Sicut inquit Libanus caeteris montibus Judeae terrae praecelsior est: ita Redemptor noster speciosior est omnibus electis: quia speciosus est forma prae filiis hominum . Et sicut cedrus pulchrior est et procerior caeteris arboribus, ita et ille gratia divi
Abbreviated transcription (Latin):
desiderantẽ. non exaudit ad hoc.
ut ad libitũ suũ sc̃s quisq uincu¬
lis corporis exuatur. et lib̃is am¬
plexib sponsi sui demulceatur.
Nam quando apłs dicebat cupio
dissolui et eẽ cũ xp̃o. quasi quere¬
bat inhorere sponso suo. et uoca¬
bat illũ desiderio m̃tis. s tam̃ ñ
respondebat illi. quia ñ statim
de corpore eũ liberabat. s adhuc
laborib exerceri. et utilitatibus
ȩccłȩ insudare ꝑmittebat. Inue¬
nerunt me custodes qͥ circueunt
ciuitatem. ꝑcussert̃ me et uul

Expanded text:
t, id est non exaudit, ad hoc ut libito suo sanctus quisque vinculis corporis exuatur, et liber amplexibus sponsi sui demulceatur. Nam quando Apostolus dicebat: « Cupio dissolvi et esse cum Christo, » quasi quaerebat inhaerere sponso suo, et vocabat illum desiderio mentis, sed tamen non respondebat illi, quia non statim de corpore eum liberabat, sed adhuc laboribus exerceri, et utilitatibus Ecclesiae insudare permittebat. « Invenerunt me custodes qui circumeunt civitatem, percusserunt me, e
Abbreviated transcription (Latin):
uenit qm̃ in alia translatione lapis
habetut. Dicunt᷑ enĩ manus eiꝰ torna¬
tiles. plane tharsis. Tharsis lapis est.
quẽ nos chalcedoniũ dicimus. Nen¬
In inembris humani corporis nichil
uentre fragiliꝰ. nichil teneriꝰ. idõq ꝑ
te in xp̃o accipit᷑. Ebur autẽ os est
elefantis. quod animal dicunt eẽ
castissimũ. et naturȩ frigidissime.
Uncle ⁊ adracone qui calide nature
est uehem̃ter appetitur. Uent̃ ergo
sponsi eburneus ẽ quia assũpta hu¬
manitas redẽptoris nullã corrupti¬
onẽ. nullã labẽ admisit. pccm̃ enim
non fecit. nec dolus inuentꝰ ẽ in eo
ullus. Fragilitatẽ quidẽ carnis as¬
sũpsit. s tam̃ tociꝰ pcẽi immunis
fuit. sic̃ serpens amoyse in deserto
exaltatus figuram quidẽ serpentis
habuit. s malicia ueneni caruit. Dis¬
tĩctus saphiris. Saphirus lapis est.
cęli sereni habens colorẽ. Nnde in ui¬
opus lapidis saphiri. et quasi cȩlum

Expanded text:
venit. In alia translatione « lapis venit. In alia translatione « lapis habetur. Dicuntur enim manus ejus tornatiles, plenae tharsis. Tharsis lapis est quem nos chalcedonium dicimus. « VenIn membris humani corporis nihil ventre fragilius, nihil tenerius: ideoque per Christo accipitur. Ebur autem est os elephantis, quod animal dicunt esse castissimum, et naturae frigidissimae unde et a dracone, qui calidae naturae est, vehementer appetitur. Venter ergo sponsi eburneus est, quia assumpta humanitas Redemptoris nullam corruptionem, nullam labem admisit; peccatum enim non fecit, nec dolus inventus est in eo ullus . Fragilitatem quidem carnis assumpsit; sed tamen totius peccati immunis fuit; sicut serpens aeneus a Moyse in deserto exaltatus , figuram quidem serpentis habuit, sed malitia veneni caruit. Distinctus sapphiris. Sapphirus lapis est coeli sereni habens colorem. Unde in vilum
Abbreviated transcription (Latin):
tio saluatoris accipit᷑. Diẽ enim
quis facile torno oꝑat᷑. nec regu¬
la ulla indiget. sic oꝑatio redẽp¬
toris facilis erat. quicqͥd enĩ uole¬
bat ilico ꝑfioiebat. quia dixit
ot facta sunt. et de quo eugłista¬
dicit. erat quasi in potestatem
habens sermonem. Auree autẽ
erant qr oꝑatio illiꝰ diuinitatis
ꝑagebatur potentia. Nam in
auro diuinitas figurat᷑. qr sicut
aurũ cetera metalla antecedit.
lit. Plene iac inctis. Iacinctus la¬
pis ẽ aerei coloris. Quid gͦ in ia¬
cinctinis manib nisi spes et de¬
siderium cęleste accipitur e
Et manꝰ dñi plene sunt iacine¬
tis. qi omĩs eiꝰ oꝑatio nos ad spẽ
et desideriũ bonoꝵ oꝑum exci¬
tat. Iacinctus etiã ẽflos a romati¬
cus. coloris purpurei. bomiq odo¬
ris. Manus dñi plene st̃ iacinctiꝰ.
qi in cruce clauis ꝑforare. et rubo¬
re sui sanguinis quasi colore pur¬
pureo resꝑse sunt. S suꝑior expo¬
sitio de iacincto lapide meliꝰ hic con¬

Expanded text:
tio Salvatoris accipitur. Sicut enim quis torno facile operatur, nec regula ulla indiget, sic operatio Salvatoris facilis erat: quidquid enim volebat, illico perficiebat, quia « dixit et facta sunt; » et de quo Evangelista, « Erat quasi in potestate habens sermonem. » Aureae enim erant, quia operatio illius divinitatis peragebatur potentia: nam in auro divinitas figuratur, quia sicut aurum caetera metalla antecellit,lit. « Plenae hyacinthis. » Hyacinthus lapis est aerii coloris. Quid ergo in hyacinthis, nisi spes et desiderium coeleste accipitur? Et manus Domini plenae sunt hyacinthis, quia omnis ejus operatio nos ad spem et desiderium supernorum excitat. Hyacinthus est etiam flos aromaticus, coloris purpurei bonique odoris. Manus Domini plenae sunt hyacinthis, quia in cruce clavis perforatae, et rubore sui sanguinis quasi colore purpureo respersae sunt. Sed superior expositio de hyacintho lapide, melius hic con
Abbreviated transcription (Latin):
ia.is. ad uiltimũ erucifigi et mori
poterat. humanitatis opera erant.
Quod uero mortuos susoitabat.
quod omib infirmantib sucour¬
rebat. qd se ipsũ amortuis susci¬
tabat. eiuidentissima erant di

Expanded text:
 ad ultimum crucifigi et mori poterat, humanitatis opera erant; quod vero mortuos suscitabat, quod omnibus infirmantibus succurrebat, quod seipsum a mortuis resuscitabat, evidentissima
Abbreviated transcription (Latin):
ne marmoree. Crura sponsi iti¬
nera  saluatoris. quib homo fieri
et ad nos uenire dignatus ẽ. Quȩ
recte columnis marmoreis com
cius et rectus. Et crura sponsi co¬
lumne marmoree sunt. qr omĩa
itinera dĩ et fortia et recta ft̃. De
fortitudine dioit psalmista. Exul¬
tauit ut gigas de rectitudine

Expanded text:
 aureas. Crura sponsi itinera sunt Salvatoris, quibus homo fieri et ad nos venire dignatus est; quae recte columnis marmoreis comprectius. Et crura sponsi columnae marmoreae sunt: quia omnia itinera Domini et fortia et recta sunt. De ejus fortitudine 524 dicit Psalmista: Exsultavit ut gigas ad curre
Abbreviated transcription (Latin):
aromatũ consite. apigm̃taruis. Ge¬
ne sponsi modesta xp̃i pietas. uł se¬
ueritas. siue habit᷑ uultus illiꝰ acci¬
pitur. Nam ingenis uirileticia ł
modestia. seueritas quoq et pietas.
dep̃henditur. Idõq ingenis sponsi.
cipitur. Gene enĩ illiꝰ erant cum

Expanded text:
aromatum consitae a pigmentariis. Genae sponsi, modesta Christi pietas, vel severitas, sive habitus vultus illius accipitur; nam in genis viri laetitia, vel modestia, severitas quoque et pietas deprehenditur. Ideoque in genis sponsi jcipitur. Genae enim illius erant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
one. Candidꝰ qr sine pcẽo. nam sine
nec inuentus ẽ dolus inore eiꝰ. Ru¬
bicundus. qr lauit nos a peccatis
nr̃is. in sanguine suo. Tlectus
ex milib Singulari enĩ grã homo
sit. qr ꝑ illũ ꝓposuit dĩ saluare genꝰ
humanũ. et ipse mediator ẽ dĩ et
Nonẽ qui faciat bonum. ñ ẽ usq
adunum. Et salomon. Nirũ de
mille unum repperi. id ẽ xp̃m.
Et ipse inpsalmo. Singulariter sũ
ego donec tnseam. Plectus gͦ ex mi¬
dignus fuit. audire. hic ẽ filiꝰ m̃s di
sponsi ds̃ est. uixta qd apłs dicit. Ca¬
put xp̃i ds̃ est. Quod auro optimo
comparat᷑. qr sic̃ aurũ om̃ib metal¬
a se factis bonis p̃cellit. et suꝑ eminet.
Unde dñs. Nemo bonus. nisi solus
ds̃. Caput gͦ sponsi. aurũ optimũ ẽ.
qr dĩ bonitas ineffabilis ẽ omnium
rerum bonitatẽ transcendens. qr
nichil bonum nͥ participatione
huiꝰ sũmi boni. Come eiꝰ siõ elate
palmarũ. nigre quasi coruus. Co

Expanded text:
one. Candidus, quia sine peccato; nam sine one. Candidus, quia sine peccato; nam sine  dolus in ore ejus . Rubicundus, quia lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Electus ex millibus. Singulari enim gratia homsit: quia per illum proposuit Deus salvare genus humanum, et ipse est Mediator Dei et Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum ; et Salomon: Virum de mille unum reperi , id est Christum; et ipse in psalmo: Singulariter sum ego donec transeam . Electus ergo ex midignus fuit audire: Hic est Filius meus sponsi Deus est, juxta quod Apostolus dicit: Caput Christi Deus ; quod auro optimo comparatur, quia sicut aurum omnibus metala se factis bonis praecellit et supereminet; unde Dominus: Nemo bonus, nisi solus Deus . Caput ergo sponsi aurum optimum est, quia Dei bonitas est ineffabilis, omnium rerum bonitatem transcendens: quia nihil bonum nisi participatione hujus summi boni. Comae ejus sicut elatae palmar
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. cum apłs eos mortuos di¬
cat Mortui inquiens ostis. et
uita ur̃a abscondita ẽ cũ. xp̃o in¬
dõ. Ita gͦ adiuranti sponse. respon¬
dent filie ihułm. Qualis ẽ dilectꝰ
tuus. ex dilectis opulcherrima nu¬
lierum. qualis ẽ dilectꝰ tuus ex di¬
lecto. quia sic adiurasti nos: Hoc
tunc sit. quando quis fidelis frẽm fi¬
delem alloquit᷑ et iuicem sibi ce¬
lestiũ desiderioꝵ uerba suggerunt.
quib se ad suꝑnoꝵ amorõ accendant.
Indica mͥ inquit iam desideranti. iã
aduisionẽ conditoris mei uenire
cupienti. qualis est dilectus tuus.
dutum illũ inquit timere copi.
s iam caritate timorẽ expollente.¬
opto audire uerba quib ad amo¬
rem uerba accendar. Tu ergo que
illum iã amore queris. eiꝰ iam a mo¬
re langues dic mͥ qualis ẽ diloctus
m̃s exdilecto. Dilectus ex dilecto.
ñ ex ea qua timendus ẽ. Nam time
candidus et rubicundus. Candi¬
dus uirginitate. rubicundꝰ passi¬

Expanded text:
cuntur, cum Apostolus eos mortuos dicuntur, cum Apostolus eos mortuos dicat: « Mortui inquiens estis, et vita vestra abscondita est cum Christo. » Ita ergo adjuranti sponsae respondent filiae Hierusalem. « Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adjurasti nos? » Hoc tunc fit quando quis fidelis fratrem fidelem alloquitur, et invicem sibi coelestium desideriorum verba suggerunt, quibus se ad supernorum amorem accendunt. Indica mihi, inquit, jam desideranti, jam ad visionem Conditoris mei pervenire cupienti, qualis est dilectus tuus, dudum, inquit, illum timere coepi; sed jam charitate timorem expellente,opto audire verba quibus ad amorem illius accendar. Tu ergo quae illum jam amore quaeris, ejusque amore langues, dic mihi: Qualis est dilectus tuus ex dilecto. Dilectus ex dilecto, non ex ea qua timendus. Nam timercandidus et rubicundus: » candidus virginitate, rubicundus passi
Abbreviated transcription (Latin):
do. Ctstodes muroꝵ. Muri ciuii¬
tatis eccł st̃. doctores. Custodes gͦ¬
muroꝵ st̃ illi qui etiã illos instru¬
lis erat paulus. qui timotheũ. titũ.
muros utiq oiuitatis instruebat.
et custodicbat hoc ẽ exhortabatur
ad ꝑfectionẽ boni oꝑis. Adiuro nos
filie ihrłm. siiueneritis dilectũ
meũ. ut adnuncietis ei qr amore
langueo. Filie ihrłm st̃ anime fi¬
deles. quȩ uł ad huc in p̃senti pe¬
regrinantur. uł etiã xp̃o fruun
suꝑna pax. et felicitas diuine con¬
templationis. S hoc loco filias ihe¬
rusalem animas debemꝰ accipere.
hac peregrinatione uersantes.
Adiurat gͦ sponsa filias ihrłm.
ut nuntient sponso qr amore lan¬
gueo. cũ anima fidelis fideles alios
eiq nuncient suo amore illã tene¬
ri. Bene autẽ se amore languere
dicit. Quanto enĩ suꝑna deside¬
rare ceꝑit.tanto magis erga ea q̃
mundi st̃ infirmat᷑ et languescit.
Nec mirum si talos languere di¬

Expanded text:
do . Custodes murorum. Muri civido . Custodes murorum. Muri civitatis murorum illi sunt qui etiam eos instrulis erat Paulus, qui Timotheum et Titum, muros utique hujus civitatis, instruebat et custodiebat, hoc est, exhortabatur ad perfectionem boni operis. Versfiliae Hierusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. » Filiae Hierusalem sunt animae fideles, quae vel adhuc in praesenti peregrinantur, vel etiam Christo fruuntsumma pax et felicitas divinae contemplationis. Sed hoc loco filias Hierusalem animas debemus accipere hac peregrinatione versantes. Adjurat ergo sponsa filias Hierusalem, ut nuntient sponso quia amore languet, cum anima fidelis fideles alios eique nuntient suo illam amore teneri. Bene autem se amore languere dicit: quanto enim magis superna desiderare coeperit, tanto erga ea quae mundi sunt, languescit. Nec mirum si tales languere di
Abbreviated transcription (Latin):
qui custodiunt ciuitatẽ scĩ sunt
doctores. qui ciuitatẽ dĩ idẽ eccle¬
siam circũeunt. ꝑuigilẽ eiꝰ curã
agentes. quo illã et ab aduersariis
tueantur. et uerbo suo ł exẽplo.
ad cȩlestia desideria accendant. In¬
ueniant gͦ sponsam dilectũ que¬
uentem. cum scĩ doctores animã
cusserunt inqͥt me et uulnerauer̃.
Nerbum dei gladiꝰ ẽ. dicente apło.
Uiuus ẽ sermo dĩ et efficax. et pe¬
netrabilior omĩ gładio ancipiti. Hoc
gladio sponsa ꝑcutit᷑ et uulnerat᷑.
quando p̃dicatoris sermo dedõ loqͥ¬
tur. et auditoris m̃tẽ ueluti quodã
spicło conpunctionis et amoris fodit.
rorũ. Hoc hic palliũ qđ suꝑiꝰ tun¬
ca intelligit᷑. ubi dr̃. spoliaui me tu¬
miea mea tegiine uidelicet scłari¬
um desiderioꝵ. Quod custodes au¬
ferunt. qr quicqͥd de amore p̃sen¬
tis scłi. imente alicuiꝰ scĩ reman¬
sit. totum scĩ doctores auferunt.
Hi tales possunt dicere cũ apło.
miohi mundus crucifixꝰ ẽ et ego mũ¬

Expanded text:
qui custodiunt civitatem, sancti sunt doctores, qui civitatem Dei id est Ecclesiam circumeunt, pervigilem ejus curam agentes, quo illam et ab adversariis tueantur, et verbo suo vel exemplo ad coelestia desideria accendant. Inveniunt ergo sponsam dilectum quaerentem, cum sancti doctores animam ercusserunt inquit et vulneraverunt me. Verbum Dei gladius est, dicente Apostolo: Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, gladio sponsa percutitur et vulneratur, quando praedicatoris sermo de Deo loquitur, et auditores veluti quodam spiculo compunctionis et amoris transfodit. « ihi. » Hoc hic pallium, quod superius tunica intelligitur, ubi dicitur: Exspoliavi me tunica mea, tegmine videlicet saecularium desideriorum, quod custodes auferunt: quia quidquid de amore praesentis saeculi in mente alicujus remanserit, totum sancti doctores auferunt, Hi tales possunt dicere cum Apostolo: Mihi mundus crucifixus est, et ego mun
Abbreviated transcription (Latin):
me enĩ sponsi nigre sunt quasi
coruus. quia fideliũ multitudi¬
nes sue fragilitatis consciȩ sunt.
et nichil se boni ex se ipsis habere
nouert̃. uł etiã elate palmarum
sunt. in spe et uictoria. nigre uero
quasi coruus. qr despecti et contẽ¬
ptibiles st̃. p̃ssuris huiꝰ scłi. Clatȩ
palmarũ sunt scĩ. qui ꝑ gram dĩ
ad cȩlestis uictoriȩ palmã tenctt̃.
Nigre quasi coruus. qr ꝑ se infir¬
mos se et peccatores eẽ cognoset̃.
Possunt etiã comȩ sponsi angłice
uirtutes accipi. quȩ dõ specialiter
iherent. sic̃ come capiti. eumq
uicino contemplant᷑. Quȩ bene e¬
latis palmarũ comparant᷑. qr num¬
quam astatꝰ sui rectitudine ineli¬
nantur. s indignitate officii sui in¬
maculate ꝑmanent. que quanto
magis claritatẽ sui conditoris con
creatũ in eiꝰ comparatione aspiciũt.
et idõ quasi coruus nigrȩ ẽẽ dicun¬
tur. Oculi eiꝰ sic̃ columbe. suꝑ riuo

Expanded text:
mae enim sponsi nigrae sunt quasi mae enim sponsi nigrae sunt quasi corvus, quia fidelium multitudines suae fragilitatis sibi consciae sunt, et nihil se boni ex se habere noverunt; vel etiam, elatae palmarum sunt in spe et victoria, nigrae vero quasi corvus, quasi despecti et contemptibiles sunt pressuris hujus saeculi. Elatae palmarum sunt sancti, quia per gratiam Dei ad coelestis victorinigrae vero quasi corvus, quia per se infirmos et peccatores se esse cognoscunt. Possunt etiam comae sponsi angelicae virtutes accipi, quae Deo specialiter inhaerent, sicut comae capiti, eumque a vicino contemplantur. Quae bene elatis palmarum comparantur: quia nunquam a status sui rectitudine inclinantur, sed in dignitate officii sui imaculate permanent, quae quanto magis claritatem sui conditoris contcreatum, in ejus comparatione aspiciunt, et ideo nigrae quasi corvus esse dicuntur. « Oculi ejus sicut columbae super rivulos
Abbreviated transcription (Latin):
Tlate palmarũ st̃ rami ꝓducti¬
ores sunt. et excellentiores. inter¬
dum aurei coloris crispantes. et
semꝑ ad excelsa tendentes et num¬
quam uirorẽ suum amtitentes.
Tales gͦ dicit comas sponsi sui eẽ¬
eccła. crispas uidelicet et rittilas.
Non nullidicunt elatas palmarũ
speciẽ cẽ arboris aromatice. quã
latini abietem siue spatã uocant.
Nam grece abies. elates dr̃. Est autẽ
species apta conficiendis ungentis.
A bietem uero hic ñ magnã illam
arborẽ. que ẽ nauigiis ł domibus
apta. s ut diximus speciẽ aroma¬
tice arboris debemꝰ accipere. Hȩc¬
autẽ iuxta literã. de elatis palma¬
rum. Come gͦ sponsi. elatis pal¬
marum comꝑarant᷑. qr fideliũ
multitudines et uirore dĩ gaudent.
et ad et̃na p̃mia desideranda extol¬
luntur. atq dulcedinẽ suꝑnȩ sua¬
uitatis degustant. Quam quan¬
tomagis ꝑcipiunt. tanto ampliꝰ
in oculis suis peccatores sibi. et con¬
temptibiles eẽ uidentur. Nnde se¬
quitur. Nigre quasi coruus. Co¬

Expanded text:
tae palmarum sunt rami productiores et excellentiores, interdum aureosi coloris, crispantes et semper ad excelsa tendentes, et nunquam virorem suum amittentes. Tales ergo dicit comas sponsi sui Ecclesia, crispas videlicet et rutilas. Nonnulli dicunt elatas palmarum speciem arboris esse aromaticae, quam Latine abietem sive spatas vocant; nam Graece abies ἐλάτη dicitur. Est autem species haec apta conficiendis unguentis. Abietem vero hic non magnam illam arborem quae est navigiis et domibus apta, sed ut diximus speciem aromaticae arboris debemus accipere. Haec juxta litteram de elatis palmarum. Comae ergo sponsi elatis palmarum comparantur: quia fidelium multitudines et virore fidei gaudent, et ad aeterna desideranda extolluntur, atque dulcedinem supernae suavitatis degustant; quam quanto magis percipiunt, tanto magis in oculis suis peccatores sibi et contemptibiles esse videntur; unde sequitur: Nigrae quasi corvus. Co
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Quanto in qͥt uicituꝰ ad¬
uentũ sponsi mei ꝑsensi. ad tactũ
secrete inspirationis. tantomagis
quicqͥd mine erat frigidũ inca¬
luit. ita ut nichil mͥ libeat. iã nisi
inlacrimis resolui. Doquit᷑ enim
sponsus. cum int̾na sui inspira¬
tione xe p̃c scãm animã inspirat.
eiq cȩleste desideriũ suggerit. et
ita eoloquente liquoscit. qr qͣnto
magis celestib afflatur desideriis.
ed ampliꝰ terrenis emoritur. et qua¬
si insensibilis mundo efficit᷑. solũq
cȩlesti desiderio uiuit. Hoc ẽ qđ
etiã ꝑ propħam dioit. Qs cecus.
nisi seruus m̃s: Quis surdꝰ. nͥ ad
quẽ nuncios meos misi: Quesiui¬

Expanded text:
tus est. » Quanto inquit vicinius adventum sponsi mei persensi ad tactum secretae inspirationis, tanto magis quidquid in me erat frigidum, incaluit, ita ut nihil jam libeat nisi in lacrymas resolvi. Loquitur enim sponsus, cum interna sui inspiratione Christi sanctam animam inspirat, eique coeleste desiderium suggerit, et ita eo loquente liquefit, quia quo magis coelestibus afflatur desideriis, eo amplius terrenis emoritur, et quasi insensibilis mundo efficitur, solumque coelesti desiderio vivit. Hoc est quod etiam per prophetam dicitur: Quis caecus nisi servus meus? Quis surdus, nisi ad quem nuntios meos misi? « Quaesiv
Abbreviated transcription (Latin):
punico. s fragmini cõparant᷑. Malũ
punicũ cũ frangitur exteriꝰ rubor. in¬
teriꝰ candor. apparet. Sic et scĩ predi
quasi rubor ẽ exteriꝰ. Gũ uͦ quanta uti¬
litas nr̃e redẽptionis inde ꝓuenerit.
et qd homo ꝑ passionẽ xp̃i. ñ solũ apec¬

Expanded text:
punico, sed fragmini comparantur. Malum enim punicum cum frangitur, exterius rubor, interius candor apparet: sic et sancti praequasi rubor est exterius: cum vero quanta utilitas nostrae redemptionis inde provenerit, et quod homo per passionem
Abbreviated transcription (Latin):
finerunt. uł etiã carnẽ suã oum
uiciis et concupiscentiis morti¬
scãrũ uirtutũ. bone opinionis
odorib flagrantia. Metit ergo
ñs mirram cũ a romatib suis.
qͣndo scõs mr̃es. uł reliquos ele¬
ctos. bonis oꝑib insignes. ab hac
uita falce mortis p̃cidit. atq ad
maturitatẽ bonoꝵ oꝑum ꝑducto.
in horrea suꝑne quietis recondit.
Comedi fauũ cũ melle meo. bi¬
bi uinum meũ cũ lacte meo.
ꝑfauũ et uinũ scĩ predicatores
figurant᷑. ꝑmel uͦ et lac. boni
auditores. Fauus enĩ ft̃ predica¬
tores. qui archana et intima scrip¬
turarum mysteria. quasi mella
de fauis ꝓducunt. et p̾dicando
aliis manifestant. Mel uͦ sunt boni
ipsi p̃dicatores qͥ et fauus. q for¬
tiora queq sacram̃ta scͥpturarũ
adnunciant. lac uͦ ft̃ infirmi qͥq
auditores. quib aꝑta mysteria
quasi lac conuemunt. Cũ ergo
hoꝵ omĩum uita diuersis modis¬
bona intentione redẽptor delecta¬
tur. et pascit᷑: et sic quasi fauum

Expanded text:
uam cum vitiis et concupiscentiis crucisanctarum virtutum, bonae operationis odoribus fragrantia. Metit ergo Dominus myrrham cum aromatibus suis, quando sanctos martyres vel reliquos electos bonis operibus insignes, ab hac vita falce mortis praecidit, atque ad maturitatem bonorum operum perductos in horrea supernae patriae recondit. Comedi favum meum cum melle meo, bibi vinum cum lacte meo. Per favum et vinum sancti praedicatores figurantur: per mel vero et lac boni auditores. Favus enim sunt praedicatores, qui arcana et intima Scripturarum mysteria quasi mella de favis producunt, cum ea praedicando aliis manifestant. Mel vero boni audipsi praedicatores, qui et favus: quia fortia sacramenta Scripturarum annuntiant. Lac vero sunt infirmi quique auditores, quibus aperta mysteria quasi lac conveniunt. Cum ergo horum omnium vita diversis bona intentione Redemptor pascitur et delectatur; et sic quasi favum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Prima unguenta. qͥd melius
quã caritas intelligunt᷑ : De qua
apłs dicit. Adhuc excellentiorẽ
uiã uob̃ demonstro. acdeinde.
Post mẏrrã gͦ et aloe bene pͥma
Neq enĩ illi qui mundi dilecti¬
one tenentur. hoc ẽ qui uolupta¬
tib et illecebris adhuc delectant᷑.
huiꝰ caritatis participes eẽ posst̃.¬

Expanded text:
tis. Prima unguenta, quid melius tis. Prima unguenta, quid melius quam charitas intelliguntur? de qua Apostolus dicit: Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro ; ac deinde: Post myrrham autem et aloen bene prima Neque enim illi qui mundana dilectione tenentur, hoc est, qui voluptatibus et illecebris adhuc delectantur, hujus charitatis participes esse poss
Abbreviated transcription (Latin):
solum genetali baptismo scĩficatist̃.
uerũ etiam ꝓprio sanguine in passi¬
one baptizati. martyres uidelicet.
Fructus uͦ pomoꝵ oꝑa significant.
uirtutum. siue eos qui ipsas uirtutes
oꝑe exercent. Emissiones gͦ eccłiȩ para¬
disus maloꝵ punicoꝵ fuerunt. quia
onem. ꝓ ipso paciendo imituri studu¬
erunt. quamuis generalit̃ omĩs fideli¬
um multitudo paradisus maloꝵ pu¬
nicoꝵ possit accipi. qui mala punica
st̃. qr passionẽ sui redẽptoris semꝑ in me¬
moria retinent. Et sic̃ malũ punicum
intra unum corticẽ multitudinẽ ha¬
bet granoꝵ. ita m eccła multitudo fi¬
quot baptizati estis inxp̃o sħu. in mor¬
te ipsiꝰ baptizati estis. Gipri cũ nardo.
nardus et crocus. fistula et cinnamo¬
mum. cũ uniuersis lignis libani. Gi
prus arbor ẽ. atomatica. semen simile
coriandri habens. idẽ abbũ et subluci¬
dum. quod oleo coquitur. et inde ex pͥ¬
mitur qđ cipros uocat᷑. unde regium

Expanded text:
solum generali baptismo sanctificati sunt, solum generali baptismo sanctificati sunt, verum etiam qui proprio sanguine in passione baptizati, martyres effecti sunt. Fructus vero pomorum, opera significant virtutum, sive eos qui ipsas virtutes opere exercent. Emissiones ergo Ecclesiae paradisus malorum punicorum fuerunt: quia onem patiendo imitari studuerunt, quamvis generaliter omnis multitudo paradisus malorum Punicorum possit accipi, qui mala Punica sunt, quia passionem sui Redemptoris semper in memoria retinent. Et sicut malum Punicum intra unum corticem multitudinem continet granorum, ita in Ecclesia multitudo fiquot baptizati estis in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati estis. » « Cypri cum nardo, nardus et crocus, fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani. » Cyprus arbor est aromatica, semen simile coriandri habens, id est album et sublucidum, quod oleo coquitur, et inde exprimitur, quod cyprus vocatur, unde regium
Abbreviated transcription (Latin):
mina ꝓfert. quȩ in sequentib aroma¬
tum uocabulis designantur. Condu¬
ptoris et dñi sui adiutorio munita
est. et p̾sidio angłicarum uirtutum
uallata. nullius malignoꝵ spũum
patet insidiis. Hec ipsa excła ẽ fons sig¬
ne fluentis manat. quib om̃s in xp̃o
credentes apcc̃is abluit. et ueritatis
scientia potat. Signatus uͦ ẽ fons is
te. qr sermo fidĩ eũgłice ueritatis sig¬
uaculo munitus est ita ut neq here¬
tici. neq maligni sp̃c fidem catholi¬
cam uiolare aut irrumpere uale¬
ortus. deinde ꝑ unuiersum mundũ
disseminata p̃dicatione areolas su¬
as. ł riuulos emisit. Unde sequitur.¬
Tmissiones tuȩ paradisus maloꝵ
punicoꝵ. cum pomoꝵ fructib Emis¬
siones eccłȩ ut dictũ ẽ increm̃ta sunt
fider et disseminatio p̃dicationis.
Quȩ emissiones paradisus sunt. Pa¬
dam multos ortos idẽ eccłas emisit.
Mala autẽ punica quȩ rubicundũ
habent corticẽ. eos significant qui ũ

Expanded text:
mina profert, quae in consequentibus aromamina profert, quae in consequentibus aromatum vocabulis designatur. Concluptoris Domini sui adjutorio munita est, et praesidio angelicarum virtutum vallata, nullis malignorum spirituum patet insidiis. Haec ipsa Ecclesia est fons sigis fluentis manat, quibus omnes in Christo credentes a peccatis lavat, et veritatis scientia potat. Signatus vero fons est iste: quia sermo fidei evangelicae veritatis signaculo munitus est, ita ut neque haeretici, neque maligni spiritus fidem catholicam violare aut irrumpere valeortus est: deinde per universum mundum disseminata praedicatione areolas suas, vel rivulos suos emisit; unde sequituradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus. Emissiones Ecclesiae ut dictum est incrementa sunt fidei et disseminatio praedicationis; quae emissiones paradisus sunt. Padum multos hortos, id est Ecclesias emisit. Mala autem punica, quae rubicundum habent corticem, eos significant qui non
Abbreviated transcription (Latin):
qr abscondi̾ti hec asapientib et pru¬
dentib et reuelasti ea paruulis.
Et in euugłica parabola. inuenta o¬
ue conuocauit amicos dicens. Con¬
quã ꝑdiderã. Potest hoc et simpli¬
citer totũ ad passionẽ xp̃i referri.¬
Longe ante p̃monebat filias syon.
id ẽ plebẽ israbeliticã. egredimini
nea corona. qua coronauit eũ mat̃
sua synagoga. indie desponsionis
eiꝰ. quando uidelicet sibi iunxit eccle¬
siam. et indie leticie cordis eius.
quo gaudebat ꝑ suã passionẽ redi¬
mere mundũ. de diaboli potesta¬
bris infidelitatis. et uidete hoc ẽ
intelligite mente quia ille qͥ ut
homo patitur uerus ẽds̃. Uel etiã
egredimini extra portã ciuitatis
ur̃e. ut eũ in golgotha monte cru¬
p̃dicatione. In oꝑe qr nichil fedũ.
nichil oculis meis indignũ agis.
in p̃dicatione. qr ad considerandũ
incarnationis meȩ mẏsteriũ etiã
sodales tuas. filias ihrł̃m. inuitare¬

Expanded text:
sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. » Et in Evangelica parabola inventa ove, convocavit amicos, dicens: « Con. » Potest hoc et simpliciter totum ad passionem Christi referrilonge ante praemonebat filiam Sion, id est plebem Israeliticam, « Egredimini,nea corona, « quo coronavit eum mater sua, » Synagoga, « in die desponsionis ejus, » quando videlicet sibi conjunxit Ecclesiam; « et in die laetitiae cordis ejus, » quo gaudebat per suam passionem redimi mundum de diabolica potestabris infidelitatis, et videte, hoc est, mente intelligite: quia ille qui ut homo patitur, verus est Deus; vel etiam egredimini extra portam civitatis vestrae, ut eum in Golgotha monte crupraedicatione, In opere, quia nihil foedum, nihil oculis meis indignum agis; in praedicatione, quia ad considerandum incarnationis meae mysterium etiam sodales tuas filias Jerusalem invitare
Abbreviated transcription (Latin):
salomonẽ indiademate quo corona¬
uit eũ mat̃ sua. indie desponsionis
eiꝰ et indie leticie cordis eius. Nox
eccłȩ inuitantis animas fideliũ. ad
intuendũ quã mirabilis et specio¬
sus sit sponsus eiꝰ. Filiȩ namq syon
eccłiȩ sunt. quȩ et filie ibrłm scẽ ui¬
delicet animȩ suꝑnȩ illiꝰ ciuitatis.
oiues. quȩ et ꝑpetua cũ angłis pace
fruuntur. et ꝑ contẽplationẽ głãm
dñi speculantur. Egredimini inqͥt
filie syon. hoc ẽ exite turbulenta
huiꝰ scłi conuersatione. ut mente
expedita eũ quẽ diligitis contem¬
plari possitis. Nidete inqͥt regẽ sa¬
lomonẽ. hoc ẽ uerũ pacificũ xp̃m.
in diademate quo coronauit eum
sumpsit. Diadema namq uocat car¬
nem quã xp̃c assũpsit ꝓ nob̾. in qua
mortuus destruxit imꝑiũ mortis.
inqua etiã resurgens. resurgendi no¬
bis speciẽ contulit. De hoc diademate.
illi de sua carne carns matberiẽ pre¬
buit. In die desponsionis eiꝰ hoc ẽ in

Expanded text:
ate quo coronavit eum mater sua in die desponsationis illius, et in die laetitiae cordis ejus. Vox Ecclesiae invitantis animas fidelium ad intuendum quam mirabilis et speciosus sit sponsus ejus. Filiae namque Sion Ecclesiae sunt, quae et filiae sunt Jerudelicet animae, supernae illius civitatis cives, quae et perpetua cum angelis pace fruuntur, et per contemplationem gloriam Dei speculantur. Egredimini, inquit, filiae Sion, hoc est, exite de turbulenta hujus saeculi conversatione; ut mente expedita eum quem diligitis, contemplari possitis. Et videte, inquit, regem Salomonem, hoc est verum pacificum Christum, in diademate quo coronavit eum ris suae assumpsit. Diadema namque vocat carnem quam Christus assumpsit pro nobis, in qua mortuus destruxit imperium mortis, in qua etiam resurgens, resurgendi nobis spem contulit. De hoc diademate Ailli de sua carne carnis materiam praebuit. In die desponsationis ejus, hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
test. Nardus typus ẽ anĩco passio¬
nis. unde et maria nardo pisticaca¬
put et pedes adñi unxit. Nardus gͦ
eiq gtas agunt. qđ in tantũ cos di¬
lexerit ut ꝓ eoꝵ salute et liberatione
ris habet florem. idõq significat ca¬
ritatem. Sic̃ enĩ aurũ int̾ cetera
metalla p̃ciosu̾s ẽ. ita caritas inter
om̃s uircutes principatũ tenet. di¬

Expanded text:
test. Nardus typus est Dominicae passionis. Unde et Maria nardo pistica caput et pedes Jesu unxit. Nardus ergeique gratias agunt, quod intantum eos dilexerit, ut pro eorum salute et liberatione ris habet florem, ideoque significat charitatem. Sicut enim aurum inter omnia metalla pretiosius est, ita charitas inter omnes virtutes primatum tenet, di
Abbreviated transcription (Latin):
tia in lutera. Labia gͦ eccłę. fauus dis¬
tillans uocat᷑. qr scĩ doctores qui ꝑ labia
designantur. spualia docum̃ta p̃fe¬
runt. instruendis fidelibꝰ. Nec solũ
fauus s etiã diftillans. uocant᷑ labia¬
ȩccłȩ. Distillat enĩ fauus. cũ mellis
copia exuberans. iã non pot̾ cereis cap¬
sulis contineri. Recte gͦ diuina scͥptu¬
ra fauus distillans uocat᷑. qr multipli¬
citet intelligit᷑. et uariis sensib ex po¬
nitur. nunc iuxta luterã. nunc ruxta
gua tua. Lac paruuł conuenit. idõq
ꝑ lac designatur simplex doctrina.
qua micia credentiũ imbuunt᷑. Alel
uero qđ de rore cȩli confici creditur.
celestẽ et spũalem doctͥnam signifi¬
cat. quȩ ꝑfrctis et instructis conuenit.
Sub lingua gͦ eccłȩ mel et lac ẽ. quia
aliquando diuina misteria ꝑfectis.
aliquando rudib plena et simplicia
adnunciat. Et odor uestim̃toꝵ tuoꝵ.
sic̃ odor turis. Nestim̃ta ȩcclȩ sunt
bonoꝵ oꝑuni ornam̃ta. uixta qͦd ioħs

Expanded text:
tia in littera. Labia ergo Ecclesiae favus distillans vocantur, quia sancti doctores, qui per labia designantur, spiritualia documenta proferunt instruendis fidelibus. Nec solum favus, sed etiam distillans vocantur Ecclesiae labia; distillat enim favus, cum mellis copia exuberans, jam non potest cereis capsulis contineri. Recte ergo divina Scriptura favus distillans vocatur, quia multipliciter intelligitur, et variis sensibus exponitur, nunc juxta litteram, nunc juxta gua tua. Lac parvulis convenit, 518 ideoque per lac designatur simplex doctrina, qua initium credentium imbuitur. Mel vero, quod de rore coeli confici creditur, coelestem et spiritualem doctrinam significat, quae perfectis et instructis convenit. Sub lingua ergo Ecclesiae mel et ac est: quia aliquando coelestia mysteria perfectis, aliquando rudibus plana et simplicia annuntiat. Et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Vestimenta Ecclesiae sunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
periꝰ pluralit̾ dixerit oculos et ca¬
pillos. hic singularit᷑ dr̃. in uno ocłõ
et in uno crine. ut ꝑ hoc unitas scõꝵ
doctoꝵ expͥmatur. unitas etiã cęle¬
stis doctrinȩ quã subiectis impen¬
una fides. unũ baptisma. una etiã
deuocio subiectoꝵ fideliũ. Potest et
hoc qđ dicit uulneratũ cormeũ.
de passione. xp̃i accipit. Nulnerasti
cormeũ. idẽ tuo amore fecisti. ut ego
incruce uulnerarer. Notandũ uero
qd̃ dicit. in uno crine collitur. E col¬
lum enĩ doctores diximꝰ significari.
et crinis eccłȩ collo adheret. qr sub¬
iecte plebes scĩs doctorib nectunt᷑.
et eoꝵ sacre doctrine inherent. ac

Expanded text:
perius pluraliter dixit oculos et caperius pluraliter dixit oculos et capillos, hic singulariter dicit in uno oculo, et in uno crine; ut per hoc unitas sanctorum doctorum exprimatur. Unitas est enim coelestis doctrinae quam subjectis impenuna fides, unum baptisma , nec non et una devotio subjectorum fidelium. Potest et hoc quod dicit, Vulnerasti cor meum, de passione Christi accipi. Vulnerasti cor meum, id est, tuo amore fecisti ut ego in cruce vulnerarer. Notandum vero quod dicit, In uno crine colli tui. Per collum enim diximus doctores significari, et crinis Ecclesiae collo adhaeret, quo subjectae plebes a sanctis doctoribus nutriuntur, et eorum sanae doctrinae inhaerent, a
Abbreviated transcription (Latin):
ocit. Goror uͦ ẽ quia ꝓpt̃ eã incarnat᷑
fr̃ eiꝰ fieri dignatus ẽ. sic̃ resurgens a
mortuis dixit mulierib ite nunciate
frĩb meis. Cum gͦ dic̃ uulneratũ cor
se habere. magnitudinẽ dilectionis
exp̃ssit. qua scãm suã diligit ȩccłam.
Affirmat autẽ hoc iterans. et meul¬
cans. uulnerasticor meũ. ut tali ite¬
ratione quantũ eccłam suã diligit
ostendat. Quare autẽ uulneratum
sit. sub. iungendo demonstrat. In uno
ocłoꝵ tuoꝵ intuitu. et in uno crine col¬
litui. ꝑ ocłos eccłȩ suꝑiꝰ spũ ales sensus
mus. ꝑcrines uͦ multitudines sub¬
iectarum plebiũ. quib scã decoratur
eccła. Et est sensus. Cũ tota sis pulchͣ
o exoła. et cũ te obmulta diligam. pre¬
cipue tam̃ nitor spũaliũ sensuũ et do¬
ctorum tuoꝵ ainceritas me delectat:
simplicitas etiã subictarũ plebium
quȩ pie et fidelit uerbis suoꝵ docto¬
rum obtẽperant. Dene autẽ cũ su¬

Expanded text:
xit. Soror vero est, quia propter eam incarnatus xit. Soror vero est, quia propter eam incarnatus frater ejus fieri dignatus est, sicut resurgens a mortuis dixit mulieribus: Ite, nuntiate fratribus meis . Cum ergo dicit vulneratum se cor habere, magnitudinem amoris expressit, quo sanctam suam diligit Ecclesiam. Affirmat autem hoc iterans et inculcans: Vulnerasti cor meum, ut tali iteratione quantum Ecclesiam suam diligit, ostendat. Qua autem re vulneratum sit, subjungendo demonstrat. In uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Per oculos Ecclesiae, spirituales sensus per crines vero multitudines subjectarum plebium, quibus sancta decoratur Ecclesia. Et est sensus: cum tota sis pulchra, o Ecclesia, et cum te ob multa diligam, praecipue tamen nitor spiritualium sensuum, et doctorum tuorum sinceritas me delectat, simplicitas etiam vitae subjectarum plebium, quae pie et fideliter verbis doctorum obtemperant. Bene autem cum su
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ. uł etiã ꝓpt̾ nulle artes nocen¬
di. qr pardas uariũ anunal ẽ: Behis
gͦ montib coronat᷑ eccła. quando pͥnci¬
pes scli ad fidẽ xp̃i conuertunt᷑. et ñ
solũ ꝓpt̃ suas uirtutes. s etiã ꝓpter
talium conuersionẽ et salutẽ remu¬
nerat᷑ ȩxcła. Potest hoc et in p̃senti accipi.
Nam coronat᷑ eccła de uertice horũ
montiũ. quando subiectis pͥncipib
catholicȩ fidei eccła quȩ ante p̃me¬
batur.coronatur et głatur inxp̃o. si¬
cut factũ est tempore constantini.
quando illo conuerso mirabilit᷑ glori¬
ficata ẽ eccła. Coronatur et de cubilib
leonũ. et montib leo pardoꝵ. quando
suꝑbos quosq et seuos ac dolosos conuer¬
tit. et pro illoꝵ conuersione et̃nia pre
ror mea sponsa. uulnerasti cor meũ.¬
que et sponsa ẽ. quia eã sibi xp̃c incar¬
nat᷑ despondit. eamq emundatã a sor¬
dib peccator̃ib dote sp̃c scĩ sibi comun¬

Expanded text:
citatem, vel etiam propter mille artes nocencitatem, vel etiam propter mille artes nocendi, quia pardus varium animal est. De his ergo montibus coronatur Ecclesia, quando principes saeculi ad fidem Christi convertuntur; et non solum propter suas virtutes, sed etiam propter talium conversationem ad salutem remuneratur Ecclesia. Potest et hoc in praesenti accipi. Nam coronatur Ecclesia de vertice horum montium, quando subjectis principibus catholicae fidei, Ecclesia, quae antea premebatur, coronatur et gloriatur in Christo; sicut factum est tempore Constantini, quando illo converso mirabiliter glorificata est Ecclesia. Coronatur et de cubilibus leonum, et montibus pardorum, quando superbos et quosque saevos ac dolosos convertit, et pro illorum quoque conversione it. Vers. 9. Vulnerasti cor meuquae et sponsa est, quia eam sibi Christus incarnatus despondit, eamque emundatam sordibus peccatorum, dote Spiritus sancti sibi conjun
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑ hii qͥ iniuidea st̃: in eccle¬
sis me custodẽ fecert̃. Uineã me¬
am ñ custodiui: qr iudeã deserui.
gentes. Ac sidicat. Nos uineã nrãm
custodire uoluimꝰ. s qr nos ipsi res¬
piustis: ad alienarũ uinearũ custo¬
de sy nagoga ad fidẽ conuersa: dicamꝰ
tib ueniens. considerat fidelium
animas qͣs inuento qͣs et filias ihe¬
rusalẽ uocat. Hirłm quippe: ui¬
sio pacis dr̃. Considerat quid fci¬
it et qͥd facta ẽ: et confitet᷑ p̃teri¬
tas culpas. ne suꝑba sit. Confitet᷑
p̃sentẽ uitã ne ingrata sit: et dic̃.
Nigra sũ s formosa. Nigͣ ꝑ meritũ:¬
teritam: formosa ꝑ conu̾sionẽ se¬
quentẽ. Quomͦ nigras Sic̃ taber¬
nacula cedar. Cedar qͥppe tab̾na¬
cula gentiũ fuerunt: tab̾nacula
tenebrarũ fuert̃. Et gentibꝰ dictũ
ẽ. Euistis aliqñ tenebre: nẽ autẽ
lux indno. Quomͦ formosa : Sic̃¬

Expanded text:
equuntur qui in Judaea sunt, in ecclesiis me custodem fecerunt. « Vineam meam non custodivi, » quia Judaeam deserui. gentes . » Ac si dicat: Nos vineam nostram custodire voluimus, sed quia nos ipsi respuistis ad alienarum nos vinearum custode Synagoga diximus ad fidem conversa, dicamus tibus veniens considerat fidelium animas, quas invenit, quas et filias Jerusalem vocat. Jerusalem quippe visio pacis dicitur; considerat quid fecit, quid facta est; et confitetur praeteritas culpas, ne superba sit; confitetur praesentem vitam, ne ingrata sit, et dicit: Nigra sum, sed formosa. Nigra per merituteritam, formosa per conversationem sequentem. Quomodo nigra sicut tabernacula Cedar? Cedar, tabernacula gentium fuerunt, tabernacula tenebrarum fuerunt. Et gentibus dictum est: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Quomodo formosa sic
Abbreviated transcription (Latin):
pit maculã aut rugã. Nonenĩ soli
doctores. ł ꝑfecti quiq pulchri sunt
ante ocłos dei. qͥ summa scientia ⁊ con¬
tẽplatione p̃minent. s etiã simplices
quiq fideles. qui recta fide et oꝑib bo¬
nis exornant᷑. pulchri oculis sponsi ha¬
bent᷑. ut psalmista dicit. Benedix̃ om̃i¬
b qͥtiment dnm̃. pusillis cũ maio¬
tib Iaõ dicit tota pulchra es. ñ pars
tua. Hoc autẽ dicimꝰ. ñ qđ aliquis in
p̃senti uita sine pec̾o eẽ possit. cũ sco¬

Expanded text:
pis maculam neque rugam. Non enim soli pis maculam neque rugam. Non enim soli doctores vel perfecti quique pulchri sunt ante oculos Dei, qui summa scientia et contemplatione praeeminent, sed etiam simplices quique fideles, qui recta fide et bonis operibus exornantur, pulchri in oculis sponsi habentur. Nam ut Psalmista dicit, « benedixit omnibus qui timent Dominum, pusillis cum majoribus; » ideo dicit: « Tota pulchra es, » non pars tua. Hoc ideo dicimus, non quod aliquis in praesenti vita sine peccato esse possit, cum sc
Abbreviated transcription (Latin):
dies. et incliuent᷑ umbre: qi scõꝵ
doctoꝵ in p̃senti tantũ uita noces¬
saria ẽ predicatio et doctrina. Nam
in alia uita postquã appartierit.
et̃na dies. et finita fuerit nox p̃sen¬
tis sołi. ñ necesse erit doceri aliquẽ.
qi omĩa teuelata facie głam dni con¬
tẽplabuntur. Unde et dñs ꝑ ꝓpłam
dicit. Non docebit uit frẽm suum.
cent me. aminimo usq ad maxi¬
mum. Nadam ad montẽ mirrȩ. et
adcollem thuris. In mirta carnis
mortificatio. uł passionũ ꝓ xp̃o tole¬
thuris. mentes scoꝵ sunt excelse
ꝑ contẽplationẽ. Promitit gͦ spon¬
sus se ad montẽ mirre uenturum
mentes sua uisitatione csigͣnatur.
que membra sua cũ uicus et con¬
oripiscenciis mortificant. quȩ etiã
se ipsas ꝑscãrũ orationũ studia.¬
dõ gratum sacrificiũ faciunt. To
ta pulohra es amica mea. er iracu¬
la non ẽ ite. Nox sponsi ad amicã.
otsponsam suã. Tota pulchta es.
Omni inquit ex parte nullã reci¬

Expanded text:
dies et inclinentur umbrae, quia sanctorum dies et inclinentur umbrae, quia sanctorum doctorum in praesenti tantum vita necessaria est praedicatio et doctrina: nam in alia vita, postquam apparuerit aeterna dies et finita fuerit nox praesentis saeculi, non necesse erit doceri aliquem, quia omnes, revelata facie, gloriam Domini contemplabuntur. Unde et Dominus per Prophetam dicit: Non docebit vir fratrem suum cent me a minimo usque ad maximum . Vadam ad montem myrrhae, et ad collem thuris. In myrrha carnis mortificatio, vel passionum pro Christo tolethuris, mentes sanctorum sunt, excelsae per contemplationem. Promittit ergo sponsus se ad montem myrrhae venturum, mentes sua visitatione visitare dignatur, quae membra sua cum vitiis et concupiscentiis mortificant , quae etiam seipsas per sanctorum orationum studia gratuta pulchra es, amica mea, et macula non est in te. » Vox sponsi ad amicam suam sponsam. « Tota pulchra es. » Omni inquit ex parte nullam reci
Abbreviated transcription (Latin):
lia acutissime uident. et numia
uelocitate altiora conscendunt.
Sic et scĩ doctoros que agenda st̃
et ipsiuident. et aliis monstrant.
et despectis trens ad suꝑna nitunt᷑.
Qͥ pascunt᷑ in lilus. hoc ẽ delostant᷑
purissimis et nitidissimis sensib
scͥpturarũ. Donec aspiret dies. et¬
illa ętña ueniat. quã desiderabat.
psalmista dicens. Melior ẽ dies u¬
na. matriis tuis sciꝑ milia. Et in¬
clinent᷑ umbrȩ. idẽ transeant mero¬
res et pturbationes huiꝰ scłi. donec
sol iusticis apparobit. et tunc incli¬
nabuntur umbre. hoc ẽ om̃ia nubi¬
la mororis et tenebre p̃sentis sclĩ.¬
ꝑtransibunt. S et si ipsam luteram
uelimꝰ aspicere. pulchre exp̃ssit ortũ
dei. et occasum noctis. Nam nox ni¬
chil ẽ aliud nisi umbra t̃re. quȩ sole¬
sub terras descendente consurgit.
Sole autẽ tterũ suꝑ t̾ras ascenden¬
te inclinant᷑ umbre. idẽ cadit nox.
P asountur in liliis. donec aspiret

Expanded text:
lia et acutissime vident, et nimia lia et acutissime vident, et nimia velocitate altiora conscendunt. Sic et Christi doctores quae agenda sunt et ipsi vident, et aliis monstrant, et despectis terrenis ad superna nituntur. « Qui pascuntur in liliis, » hoc est, delectantur purissimis et nitidissimis sensibus Scripturarum. Donec aspiret dies, illa aeterna veniat, quam desiderabat Psalmista, dicens: Melior est dies una in atriis tuis super millia : Et inclinentur umbrae, hoc est, transeant moerores et perturbationes hujus saeculi. Donec Christus, apparebit; et tunc inclinabuntur umbrae, hoc est, omnia nubila moeroris et tenebrae praesentis saeculi pertransibunt. Sed et si ipsam litteram velimus aspicere, pulchre expressit ortum diei et noctis. Nam nox nihil est aliud nisi umbra terrae, quae sole descendente consurgit. Sole autem iterum super terras ascendente, inclinantur umbrae, id est cadit nox. Pascuntur ergo in liliis donec aspiret
Abbreviated transcription (Latin):
bera eccłȩ. eosdẽ significant scõs doo¬
tores. Nec mirũ quod una eadẽq res
diuersis figuratur modis. Scĩ enĩ
doctores ocłi sunt. quia inte uias
quas ingredi debeant. subiectis de¬
monstrant. Dentes sunt. qr cibos di¬
uinarum scͥpturarũ molunt. et com¬
minuunt. ut mandi possint. Col¬
lum sunt. qi caput et membra. hoc
doctores sunt. et ubera eccłȩ. qr paruu¬
los et simplices. fideles uerbi dĩ lacte
nutriunt. iuxta qđ paulus simplicio¬
paruuł in xp̃o lac uob̾ potũ dedi. ñ escã.
& bene non absolute ubera s cũ addi¬
tamt̃to dicit duo ubera. cũ femina neq
plꝰ. neq minꝰ habeat. quã duo ubera.¬
tibera. habeat. qr nimirũ scĩ doctoreᷤ
paruulos ex utroq popło iudaico ui¬
delicet et gentilib lacte uerbi dei
nutriunt. Nam et paulꝰ de se ipso
dicit. Qui operatꝰ est petͦ in aposto¬
latũ circũcisionis. operatꝰ ẽ et mͥ in¬
ter gentes. Et apte hȩc duo ubera
dicuntur. quia uidelicet fetꝰ sunt

Expanded text:
bera Ecclesiae eosdem significant sanctos doctores. Nec mirum quod una eademque res diversis figuratur modis. Sancti enim doctores oculi sunt, quia vitae vias quas ingredi debeant, subjectis demonstrant; dentes sunt, quia cibos divinarum Scripturarum molunt et comminuunt ut mandi possint; collum sunt, quia caput et membra, hoc doctores sunt et ubera Ecclesiae, quia parvulos et simplices fideles lacte verbi Dei nutriunt, juxta quod Apostolus simplicioparvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Et bene non absolute ubera, sed cum additamento dicit, duo ubera, cum femina neque plus neque minus habeat quam duo uberaubera; quia nimirum sancti doctores parvulos ex utroque populo, Judaico videlicet et gentili, lacte verbi Dei nutriunt. Nam et Paulus de seipso dicit: Qui operatus est Petro in apostolatu circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Et apte duo ubera, dicuntur, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
ditorib ad nunciant. Sic̃ fragm̃ mali
pumci. ita gene tue. absq eo qđ intrin¬
secus latet. ꝑ genas suꝑiꝰ diximꝰ eccłam
figurari. Nam cũ uerecundam᷑ ru¬
bor sanguinis. ingenis effundit᷑ Ala¬
lum autẽ punicũ rubicundũ habet
corticẽ. in teriꝰ uͦ multitudine granoꝵ
plenũ est. Onde et malũ granatũ uo¬
catur. ꝑ fragm̃ gͦ mali punici. memo¬
tia eiusdẽ dominice passionis accipi¬
tur. que et incocco suꝑiꝰ figuratur.
Solet enĩ una res diuersis expͥmi figu
moriam passionis redẽptoris sui nec
erubescunt crucẽ eiꝰ. immo gloriantur
dicentes cũ apło. mͥ autẽ absit gloriari

Expanded text:
ditoribus annuntiant. Sicut fragmen mali ditoribus annuntiant. Sicut fragmen mali punici, ita genae tuae, absque eo quod intrinsecus latet. Per genas superius diximus Ecclesiam figurari. Nam cum verecundamur, rubor sanguinis in genis effunditur. Malum autem punicum rubicundum habet corticem, interius vero multitudine granorum plenum est, unde et malum granatum vocatur. Per fragmen ergo mali punici, memoria ejusdem passionis dominicae accipitur, quae et in cocco superius figuratur. Solet enim una res diversis exprimi figurmoriam passionis Redemptoris sui, nec erubescunt crucem ejus, imo gloriantur, dicentes cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari,