comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dites Qt te postiuanoni tue satisfecsimure ferie
nõpoteris quia nõ ꝑrunto uł minina ꝑticulã
amemibus aliis separari. In trastio dentẽ ubi
pauerat non inuenit. Igitur barenses eũ tͥo na
de ad insulas maiestras uenerũt. deinde ad loca
maiatiis distãt. Primo positũ est corp sc̃i iucho¬
lai atransferentib ĩ ecca sc̃ĩ benedicti uibi pmo
Die plusqmi. xre. infrrmi sunt sanati homo qui¬
dam de anchoninis partib turuato corpore. ma¬
nam ⁊ pedum carens officiis: osculans capsellã
unatis est Satet de caniino tritoro euito ne
paisens i spma ueniens barũ ad sc̃. Ex qo uenit
ad ienm pde barum pͥmo pot̃ aspiri. cepit pau¬
latmerigi ꝑuentꝙ totꝰ sauꝰ surentes aduere¬

Expanded text:
 Ecce postulationi tuae satisfeci, sed extra ferre non poteris, quia non permitto sic minutam particulam a membris aliis separari. » In crastino dentem ubi posuerat non invenit. Igitur Barenses cum tribus nde ad insulas Magestras venerunt, deinde ad loca e milliariis distat. Positum est corpus sancti Nicolai a transferentibus in ecclesia Sancti Benedicti: ubi primo die plusquam triginta infirmi sanati sunt. Homo quidam de Anconitanis partibus curvato corpore, manuum et pedum carens officiis, osculans capsellam sanatus est. Sacerdos de Camerino territorio, guttam patiens in spina, veniens Barum ad sanctum; ex quo venit ad eum locum, unde Barum potest aspici, coepit paulatim erigi, pervenitque totus s
Abbreviated transcription (Latin):
tus eiprscc̃o supdicto iunde batum pmo pdeturꝰ
nbi erux etat posua ab hus qui sanat erant
Sanati sũt de quedam castello infantula uma
ta est muner de almachia leprosa ancillula si¬
pontimi cuidam dorso incuruata. Sanata est
rulus cumisdam de maceriensib qui nũquã
odellus poterat mou̾e naturales. Sanat̾ qua¬
cam paꝑ tarenti manens. pedib nõ ualens
i̾ccde ꝓuis potens sed̾e̾. dicente ad eim ĩ somp¬
nis qͣdam pͣmagine. Quare nõ uadis barum¬
nũo iquit possum: Uade inquit ꝙr potes. Et
suriurt sanuo. ailes quidam res ꝑdiderat ali¬
sunt due mulieres: nña ceta ⁊ alteca demoni¬
sint. Qie ã tiuat ceca obnilit sc̃o deulos argẽ¬

Expanded text:
co supradicto, unde Barum primo videtur; ubi crux erat posita ab iis qui sanati erant. Sanati sunt de quodam castello infantula una ta est mulier de Dalmatia leprosa. Ancillula Sipontini cujusdam dorso incurvata sanata est. rulus cujusdam de Maceriensibus, qui nunquam gressus potuerat movere naturales; sanatus quidam pauper Tarenti manens, pedibus non valens incedere, et vix potens sedere; dicente ad eum in somnis quadam imagine: « Quare non vadis Barum?--Quomodo, inquit, possum? Vade, inquit, quia potes; et surrexit sanus. Miles quidam perdiderat res alisunt duae mulieres, una caeca et altera daemoniaca. Quae autem fuerat caeca, obtulit sancto oculos arge
Abbreviated transcription (Latin):
negaret adiunxit dicens. Quare negas qd̾ in¬
quireris. q̃ ad hoc uesꝑe hesterno es ꝑductus ut
post̾iora eius alapa ferrres: Ad q̃ nimirũ uer¬
ba deprehensũ se ep̃c intuens humilit̾ est cõfessꝰ
qd̃ prius ꝑtinaciter negauit. Cuiꝰ ruine ⁊ uere¬
cundie idem uideus consulens qualit̾ hoc cog¬
nouiss uł ea q̃ ĩ cõuentu malignoꝵ sp̃uũ de eo
audiss: indicauit. Qd̾ ille cegnoscẽs: sese ĩ t̾ram
ꝓtinus ĩ or̃onẽ dedit. Moxq desuo hĩtaculo nõ
solũ eandem dei famulam. s ⁊ omnẽ quo femi¬
nã q̃ ĩ eius illic ob sequio hĩtabat. expulit. In eo¬
dem uero templo apolluus. bĩ andree apłi repei¬
te oratoriũ fecit. ⁊ om̃i illa temptatiõe cariis tũ¬
ditus caruit udeũ uͭ ciuꝰ uisione ⁊ ĩcrepatione
saluatꝰ est: ad eternam salutem traxit.

Expanded text:
negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. Quib ħrenũtiantib: cuncta illa ma¬
lignoꝵ sp̃uũ turba disparuit. Indeus uero qui
hec audierat illico surcerit. atq ad ep̃m cũ festi¬
natione ꝑuenit. Quẽ ĩ ecc̃a sua reperiens seor

Expanded text:
natum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa manatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinat
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i animũ ꝑ speciẽ scĩmonialis femine q̃ ĩ ep̃io
eius hĩtabat. qnͣtã temptationẽ carnis comõ¬
iuss apparuit. Cũ uͦ hoc malignus qui p̾erat
sp̃c in hyant̾ audiret ⁊ tanto sibi factũ luchũ
grande crederet qͣnto sanctioris uiri animũ ad
fatebatur adiũxit. quia usq ad hoc quo die pre¬
terito uesꝑtina hora eiꝰ mentem traxerit. ut inter¬
ga eiꝰq scimonialis femĩe blandens alapam
quus inimicꝰ exhortatus hũc blande est: ut ꝑ¬
ficeret qd̃ ceperat quatũ riune illiꝰ singularem
int̾ ceteros palnã teneret. Cũq uideus qui ad¬
uenerat hec iungilans cerneret ⁊ magne formi¬
dinis anxietate palpitaret: ab ecdẽ sp̃u qui cun¬
stis illic obseq̃ntib p̾erat ussum est ut require¬
rent qͥsnã eẽt ille qui iacere in templo ecdem p̃¬
sũpsiss. Qui maligni sp̃c ꝑgentes ⁊ subtilius
intuentes crutis myst̾io signatũ uiderũt: mi¬
rantes q dixerũt. Ue. ue. uas uacuũ est ⁊ sig¬

Expanded text:
monialis feminae, quae in episcopio ejus habitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad aec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam quus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et sig
Abbreviated transcription (Latin):
luit ab ep̃atꝰ sui cura repellere. s certꝰ de sua eius¬
ꝙ cõtinentia: secũ hãc ꝑmisit hc̃tare. Ex qͣ reactũ
est ut antiquus hostis apud eiꝰ aninũ aditum
temptatiois exquireret. Nam cepit speciem eiꝰ ocu¬
lis mentis illius imprimere: ut illectꝰ nephanda
coeitaret. nadã uero die quidã iudens ex campa¬
ne partib roma ueniens: capue it carpebat. ui
re cerneret ⁊ quo declinare poss minuime tepperiret.
iuxta apolluus templũ fuit. ibiꝙ se ad manẽ¬
dum contulit. Qui ip̃m loci illiꝰ sacrilegiũ ꝑti¬
mescens qͣmuis fidem crucis minime curauit
tꝰ ꝑuigil iacebat ⁊ repente cõspiciẽs uidit malig¬
noꝵ sp̃uũ turbam qͣi ĩ obsequiũ cuiꝰdam potesta¬
tis p̃ire eũ ũ qui ceteris p̃erat. ĩ eiꝰ gremio loci
cõsedisse. Qui cepit singuloꝵ sp̃nũ obsequenti¬
ũ sͥ causas ⁊ actus discute: quatinꝰ miꝰquisq
qͣntũ nequicie egiss ĩueniret. Cũq singuli sp̃c

Expanded text:
luit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui re cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, alignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. iam. desinet genealogia nr̃a regnare et
ĩꝑare. Unde scio qm̃ tolletur citius potestas
imꝑii de manu tua ⁊ postea paruissimo iuues
tempore. Tũc cou̾sus contra me ludouicus eiꝰ¬
hereditario debet susciꝑe ludouicꝰ filiꝰ filie mee
Et hoc dicto iusũ est michi affore in p̃sentiaꝵ¬
lis ille puer fuit quẽ statuit dñs in medio
discipłoꝵ ⁊ dixit. taliũ est regnũ celorũ dico
nobis qd̾ añgeli eoꝵ sꝑ uidẽt faciẽ prĩs mei
qͥ ĩ celis est. Tu uero redde illi potestatẽ ĩperii
ip̃m glomꝰ fulgidum sicut iubar solis coad
mirabile reu̾sus est sp̃c meus ĩ corpus meũ
ualde fessus ⁊ cõt̾ritus.¬

Expanded text:
fuerit, jam desinet genealogia nostra regnare et imperare. Unde scio quod tolletur citius potestasimperii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc, conversus contra me, Lodowicus haereditario debet recipere Lodowicus filius filiae meae; et, hoc dicto, visum est mihi affore inpraesentialis ille puer fuit quem statuit Dominus in medio discipulorum, et dixit: « Talium est regnum coelorum: dico vobis, quia angeli eorum vident faciem Patris mei qui in coelis est. » Tu vero redde illi potestatem imperii ipsum glomus fulgidum sicut jubar solis coadumirabile, reversus est spiritus meus in corpore meo valde fessus et conterritus
Abbreviated transcription (Latin):
strorsũ. Resperi et iudi duo dolia bullien¬
aũt ductor mens me in tanto pauore. dixit
ad me. Seq̃re me ad dexterã luculentissĩe¬
uallis paradysi. Et cũ graderem᷑ contem¬
platꝰ sũ ĩ ingenti claritate sedere cũ głosis
dyademate p̾cioso ⁊ iuxta eum filiũ eiꝰ lu¬
douicũ. similit̾ coronatũ. Uidẽsq me comit̾
accetsunt blanda uoce dicens. Karole succes¬
sor meus nũc t̾cius ĩ imꝑro romanoꝵ ueni
ad me. scio ã̾ qr ꝑ penalem locũ uenisti ubi
liberabit᷑. sicut et nos liberati sumꝰ meritis

Expanded text:
strorsum. » Respexi, et vidi duo dolia altissstrorsum. » Respexi, et vidi duo dolia altissautem ductor meus me in tanto pavore, dixit ad me: « Seqvallis paradisi. Et, cum graderemur, contemplatus sum ingenti claritdiademate pretioso, et juxta eum filium ejus Ludovicum similiter coronatum; vidensque me, comiter accersivit, blanda voce dicens: « Carole, successor meus nunc tertius in imperio Romano, veni ad me. Scio quod pliberabitur poenis, sicut et nos liberati sumus, meritis
Abbreviated transcription (Latin):
ũq illuc irem filo glom̾s regen¬
te gressus meos intentꝰ suꝑ unũ ubi
erat feruens aqua. Uidi ibi pr̃em meum lu¬
douicũ stare usq ad femora. Et dum eẽm
nuis dolore agͥgrauatꝰ ⁊ anguore ꝑcus¬
sus dixit ad me. Dñe meus karole. noli
tuũ. Et ꝑmisit te d̾s huc uenire ut uide
doleamus supplicia. Uno die sũ ĩ isto feruẽ¬
tis dolii. balneo ⁊ alt̾o die transmitor ĩ alio
isto suauissimo aq̃ dolio ⁊ hoc fit p̾cib scĩ
petri. ⁊ sc̃i remigii. cuiꝰ prociniis hactenus
genus nr̃m regale regnauit: S si mͥ sub¬
uen̾is cito. tu ⁊ mei ep̃i et albãtes ⁊ oĩs ordo
ec̃casticꝰ. missis et oblationib ⁊ oĩonib et
psalmodiis. iugiliis ⁊ elemosinis uelocit̾
liberator de isto aq̃ bullientis dolio. Nam
frat̾ meus lotharius ⁊ eiꝰ filius ludouicus
sc̃i petri sc̃iq remigii precib. iam exempti
sũt de istis penis. et iam ducti ĩ paradysi
gaudiũ. Dixitq ad me karole respice sini¬

Expanded text:
ue illuc irem, filo glomeris regente gressus meos, intentus super unum, ubi erat fluens aqua, vidi ibi patrem meum Ludovicum stare usque ad femora: et dum essem nimis dolore aggravatus, et angore perculsus, dixit ad me: Domine meus Karole, noli tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videtoleramus supplicia. Uno enim die sum in isto ferventis dolii balneo; et altero die transmittor in altero isto suavissimo aquae dolio: et hoc fit precibus S. Petri, et S. Remigii; cujus patrociniis hstrum regendo regnavit. Sed si mihi subveneris cito, tu et mei episcopi, et abbates, et omnis ordo ecclesiasticus, missis et oblationibus, et orationibus, et psalmodiis, vigiliis, et eleemosynis, velociter liberabor de isto aquae bullientis dolio. Nam frater meus Lotharius, et ejus filius Ludovicus, sancti Petri, sanctique Remigii precibus jam exempti sunt de istis poenis, et jam ducti in paradisi gaudium. » Dixitque ad me: « Respice sini
Abbreviated transcription (Latin):
tor ã illũ mitigare cupiẽs. regauit eũ ut pͥus¬
qͣm reced̾et secũ cibũ sumeret. Resedit ⁊ securi
deposita qm ĩ manu tenebat tibũ sum̾e cũ illo
cepit. Statimq ꝑcussus ĩuisibilit̾ manũ qmͣ
extenderat replicare nõ potuit ad os suũ ⁊ cla¬
mare cepit terribilit̾ suamq securim qmͣ de¬
posuerat urori sccii cõmendauit dicẽs custodi
meã securĩ qr ego morior.Statimq corruit corͣ
eiꝰ exanime. ac si nũꝙͣ aĩam hũiss. Assunt oĩa
signa mortis. accurrit familia tollit᷑ cib. cla¬
mant armig̾i plorat hospes. coiꝰ extendit᷑. pul¬
sant᷑ signa accurrit clerus: mirat᷑ ppłs: tota ti¬
uitas subita boni militis morte turbat᷑. Ab lo

Expanded text:
tor autem illum mitigare cupiens, rogavit eum ut, priustor autem illum mitigare cupiens, rogavit eum ut, priusquam recederet, cibum secum sumeret. Resedit, et securi deposita, quam in manu tenebat, cibum sumere cum illo coepit; statimque percussus invisibiliter, manum quam extenderat replicare non potuit ad os suum; et clamare coepit terribiliter, suamque securim quam deposuerat uxori socii commendavit, dicens: « Custodi meam securim, quia ego morior. » Statimque corruit corpus ejus exanime, ac si nunquam vitam habuisset. Adsunt omnia signa mortis; accurrit familia, tollitur cibus, clamant armigeri, plorat hospes, corpus extenditur, pulsantur signa, accurrit clerus, miratur populus, tota civitas boni militis morte turbatur. Ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
fuit scd̃s expeditiõis iosołimoꝵ cõradi re¬
gis romanoꝵ ⁊ annꝰ qrtꝰ eugenii pape ĩ qͦ anno
ip̃e ppͣ de partib galliaꝵ romam reuersus est.
In quo ⁊̃ anno sc̃s malachias ĩ clareualle defũct᷑
est. iusa est hec iuisio. Duo sunt metropoles ĩ
hybernia. ardiaca septẽcrionaliũ hybermensiũ.¬
corꝑis egregiꝰ fortitudĩe robustꝰ. de salute aĩe sue
nichil sollicitꝰ grauit̾ ferebat siquis ei uł bre¬
uit̾ de salute aĩe sue loqueret᷑. Eccł̾iam neglige¬
culatorib pro uana gła distribuebat quicqͥd
hẽbat. Hic cũ multos hr̃et anucos ⁊ sodales int̾
eos hẽbat unũ. qui cõmilitonis debito triũ e
quoꝵ debitor erat. Hic cũ statutũ p̃stolaret ter¬
minũ transacto tp̃re illũ cõuenit. Qui cũ bene
receptus ab eo ꝑendinaret trib noctib cepit tra¬
ctare de cet̾is reb. Citi cum ille responderet se mͦ
ad manũ nõ hr̃e qd̾ petebat. iratꝰ recedebat. Debi¬

Expanded text:
fuit annus 2 expeditionis Hierosolymorum Conradi regis Romanorum, et annus 4 Eugenii papae; in quo anno ipse papa de partibus Galliae Romam reversus est, in quo etiam S. Malachias in Claravalle mortuus est, visa est haec visio: Duae sunt metropoles in Hibernia, Ardinacha septentrionalium Hiberniensicorporis egregius, fortitudine robustus, de salute animae suae nihil sollicitus. Graviter ferebat, si quis ei vel breviter de salute animae loqueretur. Ecclesiam negligeculatoribus pro vana gloria distribuebat quidquid habebat. Hic cum multos haberet amicos et sodales, inter eos habebat unum, qui commilitonis debito trium e quorum debitor erat. Hic cum statutum praestolaretur terminum, transacto tempore illum convenit. Qui cum bene receptus ab eo perendinaret tribus noctibus, coepit tractare de certis rebus: cui cum ille responderet se modo ad manum non habere quod petebat, iratus recedebat. Debi
Abbreviated transcription (Latin):
lationes multas et malas et cõn̾sus uiutficasti
me ⁊ de abyssis t̾rett̾m reduxisti me. Qꝑ cũ dixiss
statim sub testamẽto oĩa q̃ hebat disꝑsit et de¬
dit pauꝑib ⁊ se signo crucis signari pcepit. et
pͥstinam uitam funditꝰ se relicturũ nouit ⁊ cunc¬
ta q̃ iuderat et passus fuerat. narrauit dicens.¬

Expanded text:
ones multas et malas! et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae reduxisti me. » Quod cum dixisset, statim sub testamento omnia quae habebat dispersit, et dedit pauperibus; et se signo crucis signari praecepit, et pristinam vitam funditus se relicturum vovit: et cuncta quae viderat, et passus fuerat narravit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ra decima ĩ qͣrta feria usq in eandẽ horã ĩ sab¬
bato mortuus sic iacuit calor tñ modicus ĩ
sinstra ꝑte pectoris a diligent̾ palpatorib sen¬
uebat᷑. ⁊ ĩo eum subt̾rare noluerũt. Pt̃ ħ resũp¬
pirare cepit. Mirantib om̃ib debili intuitu cir¬
cũspicere cepit. Int̾rogatus si uellet cõicare. ĩ nu

Expanded text:
ra decima in IV feria usque in eamdem horam in Sabbato mortuus sic jacuit; calor tamen modicus in sinistra parte pectoris a diligenter palpantibus sentiebatur; et ideo eum subterrare noluerunt. Post haec resumpium respirare coepit. Mirantibus omnibus debili intuitu circumspicere coepit. Interrogatus, si vellet communicare, innu
Abbreviated transcription (Latin):
egressionis sue retulit ppͨ que gesserat. Rediens
aᵈ ĩ galliã cũ auctoritate dñi pape. ⁊loco qͥ dicit᷑
latiniacus. ĩuenit monachũ noĩe furseũ sc̃ita¬
te p̾cipuũ. sui angłs dñi ꝑuisũ astitit dicens
Hyldeuertꝰ ep̃c: mane uenturꝰ est ad te. cui a dño
pc̃ca noueris ẽẽ dimissa. Uide gͦ ut eũ suscipi¬
as cũ honore. Ad hũc cũ ueniret sc̃s hyldeu̾tus
ꝓiecit se ad pedes eius. Qͦ ille uidens ruit ĩ fa¬
ciem suã. Deinde ꝑuenit hyldeu̾tꝰ ĩ q̃ndam uicũ
septĩo ab urbe melderisiũ miliario. ubi ecc̃am ⁊̃
bouore be matie ipe fundaunerat: qui postea de¬
sustentati sũt ab eo triũ horarũ spacio. Deinde sus¬
titauit quẽdã puetũ sine baptissmo mortuũ. Quẽ
baptirans uocauit aldebertũ ex more pris sui:
quẽ iuxita se p̾cepit sepeliri . uii. anno postea mo¬
ritutũ. Mortuus est autẽ b̃s hyldebert᷑. septimo¬

Expanded text:
egressionis suae retulit papae quae gesserat. Rediens egressionis suae retulit papae quae gesserat. Rediens autem in Galliam cum auctoritate domini papae, in loco qui dicitur Latiniacus, invenit monachum, nomine Furseum, sanctitate praecipuum, cui angelus Domini per visum astitit, dicens: « Hildevertus episcopus mane venturus est ad te; cui a Domino peccata noveris esse dimissa. Vide ergo, ut eum suscipias cum honore. » Ad hunc cum veniret sanctus Hildevertus, projecit se ad pedes ejus. Quod ille videns, ruit in faciem suam. Deinde pervenit Hildevertus in vicum quemdam septimo ab urbe Meldensium milliario; ubi Ecclesiam in honore Beatae Mariae ipse fundaverat, quam postea desustentati sunt ab eo trium horarum spatio. Deinde suscitavit quemdam puerum sine baptismo mortuum, quem baptizans vocavit Aldebertum, ex nomine patris sui, quem juxta se mandavit sepeliri, septimo anno postea moriturum. Mortuus est autem beatus Hildevertus 7 Ka
Abbreviated transcription (Latin):
floruit sc̃s hyldeu̾tꝰ. natꝰ ĩ ciuitate mel¬
densi cui ep̃c p̃fuit. Quinquẽnis traditꝰ est scõ
pharoni: sacris lit̾is imbuendꝰ seruicia soda¬
liũ pacientissĩe portabat. Ex quo pb̃r a sc̃o pha¬
rone fc̃s est: sꝑ cilicio ad carnem usus est. Mo¬
nitu sc̃i pharonis. monast̾iũ peciit. Post beatũ
mortuos suos sepeliebant. Accidit ã ut qͥdam
maligni uiri bm̃ hyldeu̾tũ peterẽt: ut ĩ illo a¬
trio dͥ aliã ecc̃am liceret edificare. Q̾ ⁊ fc̃m ẽ. S
idem templũ auaricie studio fabricatũ: nocte
p̾cedente q̃ ĩ crastinũ dedicari debuerat funditꝰ co
tus: roniã addut ad bonefaciũ papã uenit. ut¬
pñiam s̾ ĩiigeret suꝑ hoc pc̃co. Qui post sa¬
tisfactionẽ ab illo missus est ad p̃dicandum
Introiẽs ã ꝑsingulas domos: dicebat. Par huic
domui. Par ĩgredientib ⁊ egredientib ⁊ sic u̾bũ
ĩcipiẽs ad finem usq cõplebat. hoc faciebat us¬
q iosoluã progrediẽs ⁊ reuertẽs. Septimo ãno

Expanded text:
ore sanctus Hildevertus natus in civitate Meldensi, cui episcopus praefuit. Quinquennis traditus est sancto Faroni, sacris litteris imbuendus. Convicia sodalium patientissime portabat. Ex quo presbyter a sancto Farone factus est, semper cilicio ad carnem usus est. Monitu sancti Faronis monasterium petiit: post beatum mortuos suos sepeliebant. Accidit autem, ut quidam maligni viri beatum Hildevertum peterent, ut in illo atrio sibialiam ecclesiam liceret aedificare, quod et factum est. Sed idem templum avaritiae studio fabricatum nocte praecedente qua in crastinum dedicari debuerat, funditus ctus Romam adiit ad Bonifacium papam, ut poenitentiam sibi injungeret super hoc peccato: qui post satisfactionem ab illo missus est ad praedicandum. Introiens autem per singulas domos, dicebat, Pax huic domui, pax ingredientibus et egredientibus: et sic verbum incipiens ad finem usque complebat. Hoc faciebat usque Hierosolymam, progrediens et revertens. Septimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
stet rea ⁊ semetip̃am accusãs cõscĩa. Nemo
te plus piligit. nemo fidelius iudicabit. Mã
ne p̾terite noctis fac a temetip̃o exactionem:
fac indictionem. Sic distrito nequaquam
aliqñ tͥ lascuure uacabit.

Expanded text:
stet rea et seipsam accusans conscientia. Nemo te plus diligit, nemo te fidelius judicabit. 29. Mane, praeteritae noctis fac a temetipso exactionem, fac indictionem. Sic districto nequaquam tibi aliquando lascivire vacabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣ hitat aĩa tua cũ corpore tuo interior est
rioris signũ ẽ ostii circũstãtie ĩtenoris: ut
sicut sensus corporis ꝑ ext̾iorẽ clausurã foris
uagari nõ ꝑmittũr: sic interiores sensus ad
suũ sꝑ interius cohibeant᷑. Dilige gͦ int̾iorẽ
cellam tuam. dilige ⁊ ext̾iorẽ ⁊ mitui suñ
impende. cultũ. Tegat te exterior nõ abscondat
non ut pectes occultꝰ. s ut tutius uiuas. Nõ
.n. scis o rudis ĩcola quid celle debeas: si non
cogitas qũo ĩ ea nõ solũmͦ curatis a uiciis tu

Expanded text:
in qua habitat anima tua, cum corpore tuo: interior est rioris, signum est ostii circumspectionis interioris: ut sicut sensus corporis per exteriorem clausuram foris vagari non permittuntur, sic interiores sensus ad suum semper interius cohibeantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam, dilige exteriorem; et unicuique suum impende cultum. Tegat te exterior, non abscondat: non ut pecces occultius, sed ut tutius vivas. Non enim scis, o rudis incola, quid cellae debeas, si non cogitas quomodo in ea, non solummodo a vitiis tu
Abbreviated transcription (Latin):
norificabitis ã nõ cultu uestiũ. nõ fastu eqͦꝵ
nõ amplis edificiis. s ornatis morib. studiis
horreant ⁊ muriũ rubricatas pelliculas quas
gulas uecant. manib circũdare sacratis ⁊ sa¬
crantib tremenda mysteria. Respuant ⁊ appo¬
nere pectori qd̾ decentius ornat genma sãpie
pudeat ⁊ collo circũtexere qd̃ honestius atq
suauius xp̃i iugo submitit᷑. Nõ xp̃i stigina¬
ta sũt hec que isti. mran exemplo circũferant
⁊̃ opere suo. Muliebria potiꝰ eẽ noscunt᷑ insig¬
ris. Cuctitur in clero passim ab om̃i etate ⁊ or¬
tanqm sine curis iam quisq uicturꝰ sit cum
ad curas ꝑuen̾it. Nec mirũ de hiis qui nec dũ
ĩ semetip̃is exꝑti sũt. Uidentes quippe illos qͥ
iam ꝓprios. humeros cupite sarcine submi¬
serunt nõ solũ gemere. nõ tanqm sub on̾e
s̃ semꝑ appet̾e plus onerari niõ deterrent᷑ pe¬
riculis q̃ cupiditate cecati nõ uident s fauo¬
rib amplius ꝓuocant᷑ quos illis ĩuident. ¶

Expanded text:
norificabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiisHorreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque suavius Christi jugo submittitur. Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insigrum curritur in clero passim ab omni aetate et oras, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis invident, pr
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq hoĩs uita suꝑ t̾ram qͣntis putatis
periculis patet uita pontificis cui oĩm nc̃ce
uentoꝵ tñ impetus nec sic declinare sufficio
hac illacq circũferor. quid positꝰ supͣ montẽ
positus suꝑ candelabrum. Solus michi ser¬
uandꝰ solus tñ ip̃e michi sum sine scandalo
solus tedio. solus oneri atq periculo. ita ut
q̃nt irasci oporteat. Quib gͦ molestiis augit᷑¬

Expanded text:
cunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio,hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut  irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angit
Abbreviated transcription (Latin):
tit est gaudiũ uoluptatis. Et qͣnto plus bibit
tanto amplius sitit: nam ad satiandũ sensua¬
litatis appetitũ. totus mundus nõ sufficit. Ui
Est enĩ bala garrula: zelpha temulenta. Hale
namq loquatitatẽ nec ipsa ens dña rachel

Expanded text:
tit, gaudium est voluptatis. De quo quanto plus bibit, tanto amplius sitit: nam ad satiandum sensualitatis appetitum, totus mundus non sufficit. QuiEst enim Bala, garrula; Zelpha, tumulenta. Bala namque loquacitatem nec ipsa ejus domina Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
ginem capit. et omnẽ affricã sͥ subiciens
lacrimabili clade potentiã romani regni deiecit.
Hic nicħ pensi neq sc̃ĩ hñs. ⁊ infestus cunctis maxi¬
me nobilitati et celigioni omĩa diuina ⁊ huna¬
na exinaniuit. ep̃m ⁊ omnẽ clerũ ecc̃e carchaginẽ¬
sis expulit loca sc̃a aut suoꝵ hĩtacula fecit aut ar¬
rianis cõtradidit ⁊ catholicos ubiq ꝑsequi iussit.
Anno seq̃nti apud ephesũ .uii. fres a decio im¬
peratore pro xp̃o tormentati in spelunca seclause¬
rant ⁊ fc̃a or̃one ibi obdormierãt. et post annoᷤᷤ
re spelunce qd̾ in suo tp̃re decius obstruxerat pare¬
fcõ diuinitus a sompno surgunt. ⁊ asserta fide
nr̃e rr̃nis coram theodosio imꝑatore de qͣ multũ

Expanded text:
ginem coepit, et omnem Africam sibi subjiciens, lacrimabili clade potentiam Romani regni dejecit. Hic nichil pensi neque sancti habens, et infestus cunctis, maxime nobilitati et religioni, omnia divina et humana exinanivit, episcopum et omnem clerum aecclesiae Carthaginiensis expulit, loca sancta aut suorum habitacula fecit, aut Arrianis contradidit, et catholicos ubique persequi jussit.arum tributum. Apud Ephesum septem fratres a Decio imperatore pro Christo tormentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post annos re speluncae, quod imperator Decius obstruxerat, patefacto divinitus, a somno surgunt, et asserta fide nostrae resurrectionis coram Theodosio imperatore, de qua multum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce rota rapido cursu descendit usq ĩ profũ¬
dum inferni ⁊ tam magnũ farsum fecit in
cadendo ut tot᷑ mundus cecidisse uideret᷑ celũ
t̾ra mare. Et dũ rota caderet om̃s aĩc captiue
q̃ ibi erant om̃sq demones pulsabant illum
hoĩem ⁊ maledicebant ei ⁊ excõicabant eum.
Hic erat iudas traditor.

Expanded text:
ecce rota tam rapido cursu descendit usque ad profunecce rota tam rapido cursu descendit usque ad profundum inferni, et tam magnum farsum fecit in cadendo, ut totus mundus cecidisse videretur, coelum, terra, mare. Et dum rota caderet, omnes animae captivae quae ibi erant, omnesque daemones pulsabant illum hominem, et maledicebant ei, et excommunicabant eum. Hic erat Judas traditor.
Abbreviated transcription (Latin):
equi siu trahebat hĩtũ monachi. Hic in¬
quit angelus pauꝑ hõ fuit. semꝑ de rapi¬
na iuiuens. Capram unam rapuit a qua¬
dam pauꝑe femina. Circa finem uite sue
uitam ⁊ ido̾ trahit hĩtum religionis sicut¬
bant et cacinnabãt aln cõuiciabant᷑ alii
studebant gule faciande alii libidini explen¬
de. Non qd̾ ade uoluptates post mortem sint
s admaiorẽ confusionẽ ⁊ extruciationem
similttudĩes pͥt̾itoꝵ pc̃coꝵ ĩ ip̃is siuis cruciati¬
b rep̾sentant demonib ad hoc eos cogentib
Qui ⁊̃ postea eos ꝑcutiebant de fustib ꝑ me¬
dia capita usq ad excussionẽ cerebroꝵ ⁊ eiet¬
tionẽ oculoꝵ. ⁊ hoc incessabilit̾. Post hec ange¬
lus raphael duxit nouiciũ usq ad ꝓfundũ
in ferm ubi usdit rotam horribilem igneã
⁊ hoĩem extentũ desuꝑ ⁊ dũ tota uolueretur.
q̃dam uox dixit ad nouiciũ t̾ritũ. Uides rem
terribilem. s adhuc t̾ribibiliorẽ uidebis. Et

Expanded text:
equi sui trahebat habitum monachi. Hic, inequi sui trahebat habitum monachi. Hic, inquit angelus, pauper homo fuit, sed de rapina vivens. Capram unam rapuit a quadam paupere femina. Circa finem vitae vitam: et ideo trahit habitum religionis, sicutbant et cachinnabantur, alii convitiabantur, alii studebant gulae satiandae, alii libidini explendae: non quod istae voluptates post mortem sint, sed ad majorem confusionem et excruciationem, similitudines praeteritorum peccatorum in ipsis suis cruciatibus repraesentant, daemonibus ad hoc eos cogentibus: qui etiam postea eos percutiebant de fustibus per media capita usque ad excussionem cerebrorum, et ejectionem oculorum, et hoc incessabiliter. Post haec angelus Raphael duxit novitium usque ad profundum inferni; ubi vidit rotam horribilem igneam et hominem extentum desuper: et dum rota volveretur, quaedam vox dixit ad novitium territum: « Vides rem terribilem; sed adhuc terribiliorem videbis. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
et nouicius ad regionem umbre mortis
tram tenebrosam ⁊ uidit nouiciꝰ q turres hoe¬
ribiles putauit qd̾ ibi eẽt inferi. s angelus
dixit. non est. Ille a̾ trcres sunt camini infer¬
nales ꝑ quos fumꝰ ⁊ flamina ignis ef̾r ere¬
unt. Poͣst hec uident hoĩem in ardente cathedra
sedentem añ quẽ stabant . q. pulchre femĩe
q̃ tenebant cereos ardentes quos ĩ pingebãt
in faciẽ eiꝰ ⁊ ĩ os ⁊ retrahebant similit̾ aiden
tut. Hic hõ ait angelus amicus fuit carmi
sue ⁊ inimicus aĩe sue. gulosus ⁊ luxutiosus.
Cathedra significat qd̾ potens fuit ĩ mali¬
cia amauit mulieres. ⁊ ido malign sp̃t in
tali specie torquent eum. Post hec uident ho¬
minẽ quẽ nigerrimi sp̃c excoriabant uiuũ
⁊ fricabant cũ sale ⁊ suꝑ craticulã eũ assa¬
bãt. Hic in qͥt angelus potens fuit: ⁊ crude¬
lis in subditos. Post hec rudent hoĩem suꝑ
eqũ ardentẽ clipeum igneũ gerentẽ ⁊ suꝑ
collũ equi sui caprã tenentẽ ⁊ ad caudam

Expanded text:
e mortis, et terram tenebrosam; et vidit novitius quasi turres horribiles, et putavit quod ibi esset infernus. Sed angelus dixit: « Non est. Illae autem turres sunt camini infernales, per quos fumus et flamma ignis aeterni exeunt. » Post haec vident hominem in ardente cathedra sedentem, ante quem stabant quasi pulchrae feminae, quae tenebant cereos ardentes, quos impingebant in faciem ejus et in os, et retrahebant similiter ardenntur. Hic homo, ait angelus, amicus fuit carni suae et inimicus animae suae, gulosus et luxuriosus. Cathedra significat quod potens fuit in malitia. Amavit mulieres; et ideo maligni spiritus in tali specie torquent eum. Post haec vident hominem, quem nigerrimi spiritus excoriabant vivum, et fricabant cum sale, et super craticula eum assabant. Hic, inquit angelus, potens fuit, et crudelis in subditos. Post haec vident hominem super equum ardentem; clypeum igneum gerentem, et super collum equi capram tenentem, et ad caudam
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊̃ marcouenã sororẽ eius ad cõiugiũ sͥ copula¬
dicio dei mortua est. En non post multum tp̃s
haribertꝰ rec ⁊̃ mortuꝰ est: ⁊ in blauia castello ĩ ba¬
silica sc̃i romani sepultꝰ est. Porro sygibertꝰ rex cũ¬
uideret qd̃ fr̃es eius indignas sͥ uxores acciperent
gildi regis filiam peciit. Erat enim puella elegans

Expanded text:
haec et Merovefam, sororem eius, iterum ad coniugium copuladicio Dei, mortua est. 31. Non post multum tempus Charebertus rex mortuus est, Blavia castello in basilica sancti Romani sepultus. Cumque Sighibertus rex videret, quod fratres eius indignas sibi uxores acciperent gildo regis filia, petiit, Erat enim puella elegans
Abbreviated transcription (Latin):
retensus. in quib receptꝰ quodãm̃ at diffus te¬
terrimꝰ tracundie fumꝰ. protuiꝰ euanescat. Uel iͣ
c̾te intelligend̾ est. Damus locũ ire quociẽs cõ¬
motioni alteriꝰ humili atq tranqͥlla m̾te suc¬
cñbimꝰ ⁊ quodãmꝰ dignos nos qͣlibet ĩiuria ꝓfitẽ¬
illos dare existimẽt qͥ ab irascente discedũt: uidẽ¬
tur in dissensionũ fomitẽ nõ abscide s nutrire
nisi .n. iracũdia ꝓximi humili statim satiffcõ¬
ne uincatur: ꝓuocat eam fugĩes pociꝰ quã decli¬
Hec enĩ est natura ire ut dilata languescat et
peat plata uero magis mag̾q cõflagret. Dila¬
tanda gͦ atz amplianda sũt pectora: ne angustii
pusillanimitatis artata iracundie turbulentis
latũ mandatũ dei angusto corde nequeamꝰ: nec
dicete cũ ꝓpħa. Uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri

Expanded text:
recessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus taerecessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus taeterrimus iracundiae fumus protinus euanescat uel certe ita intellegendum est: damus locum irae, quotiens conmotioni alterius humili atque tranquilla mente subcumbimus et quodammodo dignos nos qualibet iniuria profitenillos dare existiment qui ab irascente discedunt, uidentur mihi dissensionum fomitem non abscidere sed nutrire. nisi enim iracundia proximi humili statim satisfactione uincatur, prouocat eam fugiens potius quam declihaec enim est natura irae, ut dilatata languescat et pereat, prolata uero magis magisque confiagret. dilatanda ergo atque amplianda sunt pectora, ne angustiis pusillanimitatis artata iracundiae turbulentislatum mandatum dei angusto corde nequeamus nec dicere cum propheta: uiam mandatorum tuorum cucurri
Abbreviated transcription (Latin):
ec gͦ ab hiis qui soliditatis affectũ cupi¬
ñt inuo labilem custodire p̃ om̃ib ob¬
seruanda censem᷑: ut primũ quib libet ĩ iuriis
lacessitꝰ. non solũ labia s ⁊̃ profunda pectons scii
monachꝰ tranquilla custodiat. Que tñ si seuse¬
rit uł tenuit̾ fuisse turbata: om̃i semetip̃m
taciturnitate contineat ⁊ illud obseruet. Ttir¬
todiam. Nec p̾sentem cõsiderans statũ ea pro¬
ferat que ad horam turbulentꝰ suggerit furor
de pacis redintegrationẽ mente prospitiat: eã
maturitate cõsilii ac moderationis extenuat
et expellit. Tale est ⁊ illud. Non uosmetp̃os ñ.¬
s date locũ ire .s. aliene. Hoc est nõ sint corda ur̃a
sic ĩ pacĩe acpusillanimitatis angustiis coar¬
tata ut uolentas cõmotionis ꝓcellas cũ irrue¬
rĩt sustinere nõ possint. s dilatamini ĩ cordib
ur̃is suscipientes adu̾sos iracundie fluctꝰ ĩ illis
extentis sinib caritatis: q̃ oĩa suffert oĩa susti

Expanded text:
ergo ab his, qui sodalitatis adfectum cupiunt inuiolabilem custodire, prae omnibus obseruanda censemus, ut primum quibuslibet iniuriis lacessitus non solum labia, sed etiam profunda pectoris sui monachus tranquilla custodiat: quae tamen si senserit uel tenuiter fuisse turbata, omni semet ipsum taciturnitate contineat et illud quod bonis ; nec praesentem considerans statum, ea proferat quae ad horam turbulentus suggerit furor,dae pacis redintegrationem mente prospiciat, eamque, maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit tale est et illud quod ab apos date locum irae: hoc est, non sint corda vestra sic impatientiae ac pusillanimitatis angustiis coarctata, ut violentam commotionis procellam, cum irruerit, sustinere non possint; sed dilatamini in cordibus vestris, suscipientes adversos iracundiae fluctus in illis extentis sinibus charitatis, quae omnia suffert, omnia susti
Abbreviated transcription (Latin):
apłice caritatis imꝑio: s pro amore t̾reno ⁊ pro
ncc̃itate ac uinculo pacis retinere conati sunt
siue ꝙ ille callidissimꝰ inimitꝰ ut eos p̾uaricato¬
res sui faciat satramenti celeriꝰ ad rumpenda a¬
indiuiduam societatẽ nisi int̾ emendatos mores
eiusdemq iurtutis ac ꝓpositi uiros stare nõ pos

Expanded text:
caritatis imperio, sed pro amore terreno et per necessitatem ac uinculum pacti retinere conati sunt, siue quod ille callidissimus inimicus, ut eos praeuaricatores sui faciat sacramenti, celerius ad inrumpenda aindiuejusdemque virtutis ac propositi viros stare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Indumentũ sꝑ cuculla et tunica nec
sum est. Q utrũq tam diuu usui fuit nisi for¬
te donatũ est. donec atrttione numia solueret
ciitio sꝑ interiꝰ in herente. Sꝑaciũ uͦ lestuli st
trabetuse dolatiles ambiȩbant miectos cineres¬
usq ad marginẽ continẽtes. Q tñ cotidiana
ipressione pͥfati: ĩ cõfũ soli duriciã p̃ferebant
Qtratũ om̃e: subiesto cilio ⁊ suꝑposito uno tm̃¬
gusagulo fuit. Captit ab hum̾is ꝑ ceriuicis cõ¬
finiũ nulla subleuauit adiectio. Ita pronuis:
ꝓstrata ad t̾ram menbͣ damꝑnau̾it. Noctibus
nũqmͣ uestitũ: raro aingulũ ac calciamenta
detrarit Redimitꝰ loro sꝑ. ⁊ capsula sc̃oꝵ reliqͥ¬
as cõtinente. Iugis genutꝰ. ⁊ or̃o ꝑseuerans.

Expanded text:
. Indumentum cuculla et tunica indisum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabicu cotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans;
Abbreviated transcription (Latin):
principi uero onera incombũt uniu̾sa. Princeps
ã legis nerib dr̃ absolut᷑. nõ qr ei iniqua liceant:
sed q is ẽẽ debet qui nõ timore pene sed amore
iusticie equitatẽ colat. Nam ĩ negotiis publicis
nil ei uelle licet. nusi quod lex aut equitas per¬
suadet. aut rõ tõmunis utilitatis inducit. De¬

Expanded text:
principi vero onera incumbunt universa. Princeps principi vero onera incumbunt universa. Princeps autem legis nexibus dicitur absolutus, non quia iniqua ei liceant, sed quia is esse debet, qui non timore pene, sed amore iustitie equitatem colat. Nam in negotiis publicis nil ei velle licet, nisi quod lex aut equitas persuadet aut ratio communis utilitatis inducit. E
Abbreviated transcription (Latin):
gregie de talibz ait laurẽ¬
tinus mediolanensis ep̃c ubi publi¬
cos exactores describit. Publicanꝰ inqͥt ẽ ca¬
put rapine. lex muolentie predo sine pudore. me¬
dicus ext̾muui: ĩmanior furib. Nam fur ti¬
mẽs delinquit. hic ã cõfident̾ fur laqueos le¬
gis tuet. hic aũt quicqͥd fecerit legẽ uocat
Quis eo iniquior qui u̾bis iusticie iusticiam
dampnar ⁊ armis ĩnocentie spoliat uulnerat
occidit ĩuocentes. Lege ntiq legẽ ꝑinut ⁊ dñ
usq ad mninimũ cecus ꝯcussiom potius qraͣ
usticie uacat ⁊ ĩ in ppłm debacant᷑. ut qd̾ re¬
liquit unꝰ alii nõ morent᷑ auferre tanqmͣ
tet nisi sit sic stet: est ĩ ꝑ sonam regis contra
si inueniat᷑ in actis ⁊ cũ alias hĩta moderatõ¬
ne inculpate tutele uim ui repellere liceat.:
cõcutientib officialib spoliantib torquen-¬
tib. mutire nõ licet. Hec ã oĩa in pͥncipem re¬
dundant singuli quippe tenentur ad singula:

Expanded text:
gregie de talibus ait Laurentius Mediolanensis episcopus, ubi publicos exactores describit. Publicanus, inquit, est caput rapine, lex violentie, predo sine pudore, medicus exterminii, immanior furibus. Nam fur timens delinquit, hic autem confidenter. Fur laqueos legis timet, hic quicquid fecerit legem vocat. Quis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat et armis innocentie spoliat, vulnerat, occidit innocentes? Lege utique legem perimit et dum usque ad minimum cetus concussioni potius quam iustitie vacat et ita in populum debacchantur, ut quod reliquit unus, alii non morentur auferre; tamquam et, nisi sic eat, et nisi sic stet, est in personam regis contrasi inveniatur in actis. Et cum alias moderatione inculpate tutele vim vi repellere liceat, concutientibus officialibus, spoliantibus, torquentibus, mutire non licet. Hec autem omnia in principem redundant singuli quippe tenentur ad singula,
Abbreviated transcription (Latin):
furere minis aures t̾ritare muros urbis armis
circũsonare ceperũt a deo ut pene ppͣm octidetẽt̃
Tũc pp̃ ferro abusionis utendũ iudicans arma
⁊ equos undecũq cõquisiuit milites ⁊ equites
adornauit. ac pͥmũ ecc̃am bĩ petri p̾occupans
raptores oblationũ uł exturxit uł effugauit
Occisis itaq sͥ resistentib p̃dia ⁊ oppida młte
tpre amissa ĩ antiquũ uis restituit. Quirites
int̾ea rapto uiuere assueti. sang̾nariũ illum
uocabant. et indignũ qui deo offerret tot cediũ
cõscuis Ip̃i ⁊̃ cardinales hoc dicebãt a deo ut cũ
ille ualitudine qua defundtus est decõberet. cõ¬
silio int̾ se prius hĩto auderent eũ amonere
ne ĩ ecc̃a sc̃i petri cum cet̾is apłicis tumulari
p̃ciꝑet qui tot hõim mortib. officiũ fedasset

Expanded text:
furere, minis aures territare, muro urbis armis furere, minis aures territare, muro urbis armis circumsonare, adeo ut pene papam occiderent. Tunc papa ferro abscissionis utendum judicans, arma et equos undecunque conquisivit, milites et equites adornavit. Ac primum ecclesiam B. Petri praeoccupans, raptores oblationum vel exstinxit, vel effugavit. Occisis itaque sibi resistentibus, praedia et oppida multo tempore amissa in antiquum jus restituit. Quirites interea rapto vivere assueti, sanguinarium illum vocabant, et indignum, qui Deo offerret, tot caedium conscius. Ipsi etiam cardinales haec dicebant: adeo ut, cum ille valetudine, qua defunctus est, decumberet, consilio prius inter se habito, auderent eum admonere, ne se in ecclesia S. Petri cum caeteris apostolicis tumulari praeciperet, qui tot hominum mortibus officium foedasset
Abbreviated transcription (Latin):
aere nõ cõmuni fruatur pace. ut xp̃ianus int̾
xp̃ianos libere ꝓgredi. debet cũ õs sint ex uno fa¬
mulo ⁊ om̃s unius sangͥnis cõuincti coagulo
redempti p̃cio alterum uero contͣ p̃cepta dei qͥ
p̃cepit ut qui altario deseruiũt de altario uiuãt
domũ dei debere ẽẽ domũ or̃onis nõ speluncã la¬
tronũ nõ gladiatoꝵ conuẽticłmn ꝑmitterẽt obla¬
tiones fideliũ ĩ usus transire sacerdotũ uł ĩ ex¬
pensas pauꝑũ. se aliquo mͦ ꝓuisurũ illis. quos
egestas ad rapinas compeslebat. Quos autem
cupiditas exagitabat. ip̃i sͥ pro timore dei ⁊ scłi
honestate modũ ponerent. Inuasores eccastici
pr̃imonii et mandatis ⁊ epłis inuitanit. ut ai
indebita redderent aut se uire illa tenere ĩ senatu
aut nicħ aut parũ ꝓfecit. Tũc exc̃õicauit om̃s
qui aut talia agerent. aut agentib couiuio
aut colloquio ꝑticiparẽt. Illi a excoĩcati contra

Expanded text:
aere, non communi fruatur pace: et Christianus inter aere, non communi fruatur pace: et Christianus inter Christianos libere progredi debet: dum omnes sint ex uno famulitio, et omnes unius sanguinis conjuncti coagulo, redempti pretio. Alterum vero contra praecepta Dei qui praecepit, ut qui altari deserviunt, de altari vivant . Domum Dei debere esse domum orationis, non speluncam latronum , non gladiatorum conventiculum. Permitterent oblationes fidelium in usus transire sacerdotum, vel in expensas pauperum; se aliquo modo provisurum illis, quos egestas ad rapinas compellebat. Quos autem cupiditas exagitabat, ipsi sibi pro timore Dei, et saeculi honestate modum ponerent. Invasores ecclesiastici patrimonii mandatis et epistolis invitavit, ut aut indebita redderent, aut se jure illa tenere in senatu aut nihil, aut parum profecit. Tunc excommunicavit omnes, qui aut talia agerent, aut agentibus convivio vel colloquio participarent. Illi autem excommunicati contra
Abbreviated transcription (Latin):
ni statũ ꝑ incuriam antecessoꝵ diminutum
ĩuenit. ut p̾ter pauca oppida urbr uicina et
ret. Ciuitates et possessiones ĩ longinquo
possite. que ad us ecc̃e ꝑtinebant. a p̾donib
sblate erãt. Tramites publici ⁊ strata max
ꝑ totam ytaliam a latronib stipabant᷑. ut
nullus ꝑegrinus nisi cũ maiori manu im
pune transiret. Cessatũ est ab ꝯm̃i pro¬
iuncia romam it aggredi. In ip̃a urbe ĩ me¬
dio foro uagabant᷑ sycarii. Apłi ecc̃am iude cupi¬
ens ĩ sicarios incidens. nullo mͦ sine subẽ ut
dii nudabant᷑. Oblationes accedentiũ uxc dum
apposite de manib arripiebant᷑. arrepte ĩ cõmes¬
sationes ⁊ scotorũ abusiones ĩsumebant᷑. Tan¬
tis malis gregorius pͥmo leuit̾ ut pontificẽ de¬
cet occurr̾e cepit. amore plusqͣm t̾rore u̾bis plus¬
qͣm u̾berib agens. Mandat urbanis ut a ꝑegri¬
noꝵ infestatione cessarent ⁊ a rapma sacroꝵ. Ai¬
tetũ. ni est contͣ naturã ut ille qͥ cõmuni uestit᷑

Expanded text:
 statum per incuriam antecessorum diminutum invenit, ut praeter pauca oppida urbi vicina, etret. Civitates et possessiones in longinquo positae, quae ad jus ecclesiae pertinebant, a praedonibus ablatae; tramites publici et strata viarum per totam Italiam a latronibus stipabantur, ut nullus peregrinus nisi cum majori manu impune transiret. Cessatum est ab omni provincia Romam iter aggredi. In ipsa Urbe in medio foro vagabantur sicarii. Apostoli ecclesiam videre cupiens in sicarios incidens, nullo modo sine substandii nudabantur. Oblationes accedentium vixdum appositae de manibus abripiebantur, abreptae in comessationes et scortorum abusiones insumebantur. Tantis malis Gregorius primo leniter, et ut pontificem decet, occurrere coepit, amore plusquam terrore; verbis, plusquam verberibus agens. Mandat urbanis, ut a peregrinorum infestatione cessarent, et a rapina sacrorum. Alterum enim est contra naturam, ut ille qui communi vescitur
Abbreviated transcription (Latin):
tur et mater efficit᷑. Cuiꝰ sangͥne stillante: lig¬
nũ aridũ mox reurcit. Cuiꝰ corpꝰ pro tanto mi¬
raculo ꝑmiserũt dani reportari londoniam: ubi
sepultum est. Et post decem annos ĩcorruptum
reꝑtũ usq ad hoc tempꝰ durat: ⁊ recens sangiu¬
nis ⁊ corꝑis illibata integritas. Di¬

Expanded text:
t, et martyrem fecerunt. Cujus sanguine stillante aridum mox reviruit. Cujus corpus pro tanto miraculo permiserunt Dani reportari Londoniam, ubi et sepultum est, et post 10 annos incorruptum repertum usque ad hoc tempus durat et recens sanguis, et corporis illibata integritas. I
Abbreviated transcription (Latin):
multe reliqͥe normãnus gallias infestantib
similit̾ translate facie uenũ patebant. Hic
ethelstanꝰ de cõtubina natꝰ natꝰ dicit᷑ fuisser
hoc mͦ. Erat ĩ quadã iulla opilionis filia pul¬
chertima. Hec ꝑ nocturnã uisionem udit
lunam de suo uentre splend̾e: et totam an¬
gliam suo lumĩe illustrare. Et cũ illa sodali¬
b retuliss. ⁊ ille hoc idẽ ullice q̃ filios regis
nutriebat enarrassent: illa eam assumpsit.
genuit ethelstanũ. Ad hũc ethelstanũ mi¬
sit haicicꝰ conradi filiꝰ rer tentonicoꝵ ⁊ ĩꝑa¬
tor romanoꝵ sororẽ eius: othoni filio suo e

Expanded text:
multae reliquiae Normannis Gallias infestantibus multae reliquiae Normannis Gallias infestantibus similiter translatae, facile venum patebant. Hic Etelstanus de concubina dicitur fuisse natus hoc modo. Erat in quadam villa opilionis filia pulcherrima: haec per nocturnam visionem vidit lunam de suo ventre splendere, et totam Angliam suo lumine illustrare. Quod cum illa sodalibus retulisset, et illae hoc idem villicae, quae filios regis nutriebat, enarrassent; illa eam assumpsit, genuit Ethelstanum. Ad hunc Ethelstanum misit Henricus Conradi filius rex Teutonicorum, et imperator Romanorum, sororem ejus