comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uirtuti:. s asstictio atq cruciatꝰ. de qͦ
legimꝰ. Sufficit diei malicia fua idẽ tri¬
bulatio & angustiȩ. Et in ꝓpħa legimꝰ.
Ego iłs qui fecilucẽ & tenebras: qui fa¬
cio pacem & condo malum. Sicut
enĩ tenebre contrarie sunt luci & diei.
sic & paci bellum contrariũ ẽ: qd̾ ñ ꝑ
se malũ ẽ. s malũ uidet᷑ his ẽẽ qui su¬
stinent. Et ut sciamꝰ in scͥpturis scĩs
maliciã int̾dum ñ contrariã uirtuti
accipi. s afflictionẽ penasq & angu¬
stiã:. unũ adhuc de iona sumamꝰ ex¬
emplũ. Et uidit ds oꝑa eoꝵ quia con

Expanded text:
atus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est tribulatio et angustia; et in propheta legimus: Ego Deus, qui feci lucem et tenebras, qui facio pacem et condo mala . Sicut enim tenebrae contrariae sunt luci et diei, sic et paci bellum contrarium est, quod non per se malum est, sed malum videtur his esse qui sustinent. Et ut sciamus in Scripturis sanctis malitiam interdum non contrariam virtuti accipi, sed afflictionem poenasque et angustiam: unum adhuc de Jona sumamus exemplum: Et vidit Deus opera
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt & in uia xp̃i parit̃ ambulant:
nullius adu̾sarioꝵ possunt impetũ
ꝑtimescere. Qd̃ si discordia separent᷑
statim eos leo rugiens inuadet. de qͦ &
satur in agris consitis. ñ mumeis. ñ
in oliuetis. nec int̃ ligna pomifera
quȩ laudant dm̃: s ubi silue sunt &¬
inculta humꝰ. & bestie cõmorant᷑.Et
ñ solum leonis patebunt morsib sed
app̃hendet eos catulus leonis & du¬
cet ad cubile suũ. fugiens luc̃ẽ & per¬
gens ad tenebras. Om̃s enĩ qui peccat
amat tenebras. & odit lucẽ. De quib¬
& in psalmo legimꝰ. Postusti tenebras

Expanded text:
tiunt, et in via Christi pariter ambulant, nullius adversariorum possunt impetum pertimescere. Quod si discordia separentur, statim eos leo rugiens invadet, de quo esatur in agris consitis, non in vineis, non in olivetis, nec inter ligna pomifera, quae laudant Deum; sed ubi silvae sunt et inculta humus, et bestiae commorantur. Et non solum leonis patebunt morsibus, sed apprehendet eos catulus leonis, et ducet ad cubile suum, fugiens lucem, et pergens ad tenebras. Omnis enim qui peccat, amat tenebras et odit lucem , de quibus in psalmo legimus: Posuisti Al. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
formosus instola sua: gradiens in multitu¬
dine fortituduns sue. Quicquid de esau
& iacob diximꝰ referaius ad iudeos & po¬
płm xp̃ianũ. Illi enĩ t̾̃rem & sanguinarii
ꝑsecuti funt frẽm suũ iacob. qui eos sup¬
plantauit. & abstulit pͥmogenita eoꝵ: &
ꝑsecuti sunt in gladio. ita ut substantias
possessionesq credentiũ publicarent qd̾
patientia. & simul eos generauit in xp̃o:
antiquũq furorem & iracundiã tenen-¬
tes usq hodie. in synagogis sitis sub no¬
mine nazarenoꝵ blasphemant popłm
lunt igne cõburi. S dñsmittet igñe
in theman. in deserta ficcaq iudeȩ. quȩ
nequaqͣm irrigantur imbrib ꝓpħarũ:
fundam̃ta muroꝵ eius. ut omin sensu
littere concidente suꝑ edificetur eccłia

Expanded text:
formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae ? Quidquid de Esau et Jacob diximus, referamus ad Judaeos et populum Christianum. Illi enim terreni et sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium publicarent, quopatientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum lunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus prophetafundamenta murorum ejus, ut omni sensu litterae concidente, superaedificetur Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tes collesq contriueris. ꝑeat suga a ue¬
loce. dicente paulo. Nescitis quia qui
in stadio currunt: om̃s quidem cur¬
in alio loco. Currebatis bene. quis
uos impediuit ñ adquiescere uerita¬
tie Unde & de se timens ait. Non qͥa
iam accepi. aut ꝑfectus sum: curro
ne piret fuga a ueloce. Quã obrem
cum iam puenisset ad calcem & acce¬
pisset bramũ uictorie. securus aiebat.
Certam̃ bonũ certau. cursum consum¬
maui. fidem seruaui. De cetero repo¬
lum autẽ mͥ. s & om̃ib qui diligunt
aduentum eiꝰ. Si gradu concito fuge¬
rimꝰ. peccatũ nos app̃hendere ñ uale¬
bit. Sinautẽ ligauerit malicia pe¬
des nr̃os. loquemur cum ꝓpħa ad
dm̃. Quo ibo a sp̃u tuo. & quo a facie
tua quo fugiame De malis cursorib
apłs loquitur. ñ uolentis neq cur¬
rentis s miserentis ẽ dei. Sequitur.
Et fortis ñ obtinebit uirtutem suam:
ñ quo fortis sit. s quo fortem esse se

Expanded text:
tes collesque contriveris, periet fuga a vetes collesque contriveris, periet fuga a veloce, dicente Paulo: Nescitis quia hi, qui in stadio currunt, omnes quidem curin alio loco: Currebatis bene, quis vos impedivit non acquiescere veritati ? Unde et de se timens ait: Non quia jam accepi, aut perfectus sim: curro ne periret fuga a veloce: quamobrem cum jam pervenisset ad calcem, et accepisset bravium victoriae, securus aiebat: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de caetero repolum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Si gradu concito fugerimus, peccatum nos apprehendere non valebit; sin autem ligaverit malitia pedes nostros, 250 loquemur cum propheta ad Deum: Quo ibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam ? De malis cursoribus Apostolus loquitur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Sequitur: Et fortis non obtinebit virtutem suam: non quo fortis sit, sed quo fortem se esse
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Hoc hebrei autumant: & sicut
nobis ab eis traditum ẽ. nr̃is fideliter
uere se subt̃ eos plaustrũ cõminatur¬
ds feno uł stipula p̃grauatũ: ut qͥa
frumentũ ñ habent qd̾ in horrea
recondat᷑. fenum eoꝵ & stipula in¬
cendio concremetur. Hoc ẽ fenum
de quo ꝓpħa dicit. fiant sicut fenũ
edificioꝵ qd̾ priusqͣm euellatur are
scit: & omĩs caro fenum. Stipula aut̃
illa ẽ. suꝑ cuiꝰ incendio ꝓpħa flebilit̃¬
cõplorat dicens. Heu mͥ quia factus
sum sicut qui colligit stipulam in
messe. & sicut racemos in uindemia.
cum ñ sit botrus ad manducandum
stipula. de qua & apłs loquit᷑. Ligna
fenum. stipula. uinuscuꝰq opus ma¬
uelabitur. Plaustrum qd̾ uoluitur.
illud ẽ de quo in ysaia legimꝰ: concul¬
cabit᷑ moabitis. sicut coneulcat᷑ area
in plaustris. Et in alio loco. Ponam
inquit te sicut rotas plaustri nouas
cum serrarum dentib. & conteres mon¬
tes. & cõminues colles: ut postqͣm mon¬

Expanded text:
sunt. Hoc Hebraei autumant, et sicut sunt. Hoc Hebraei autumant, et sicut nobis ab ipsis traditum est, nostris fideliter deamus. Volvere se subter eos plaustrum  ADeus, feno vel stipula praegravatum, ut quia frumentum non habent quod in horrea condatur, fenum eorum et stipula incendio concremetur. Hoc est fenum de quo propheta dicit: Fiant sicut fenum aedificiorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Et: Omnis caro fenum . Stipula autem illa est, super cujus incendio flebilitcomplorat, dicens: Heu mihi! quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemos in vindemia, cum non sit botrus ad manducandum stipula, de qua et Apostolus loquitur: Ligna, fenum, stipula, uniuscujusque opus mavelabitur. Plaustrumque quod volvitur, illud est, de quo in Isaia legimus: Conculcabitur Moabitis, sicut conculcatur area in plaustris . Et in alio loco: Ponam, inquit, te sicut rotas plaustri novas cum serrarum dentibus, et conteres montes, et comminues colles : et postquam mon
Abbreviated transcription (Latin):
ugor: & illos ꝓpħis mandare dicentes. ne
ꝓphetetis. qui liuore suꝑati. ꝓhibent
eruditos uiros doctrinȩ ꝓferre sermo¬
nem. Et dicente dño. uade & dic popłõ
huic: illi econtrario iubent ne loqua¬
ris in nomine dm̃: maxime si ille qui
doceat. ñ turpi lucro. głe. atq iactantiȩ.
s utilitati legentium. audientiumq
ꝓiudeat. Ecce ego stridebo suꝑ uos
sicut stridet plaustrum onuistum fe¬
no. &. ꝑibit fuga a ueloce. & fortis non
obtinebit uirtutem suam. & robustꝰ
ñ saluabit animã suam. & tenens ar¬
cum ñ stabit. & uelox pedib suis non
saluabit᷑. Et ascensor equi ñ saluabit
lie int̃p̃tant᷑: qui iuncto aram idẽ sy¬
ro. sub rege achar iudeȩ multa uastauit.
Et robustus corde int̾ fortes midus fu¬
giet in illa die. dicit dñs. Solus osee
qui ultimꝰ rex decem tribuum fuit
& errantem popłm ad dĩ cultum re¬
uocare conatus ẽ: quasi nudus egre
cat: quia sub ipso decem tribus capte

Expanded text:
vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet plaustrum onustum faeno et peribit fuga a veloce et fortis non obtinebit virtutem suam et robustus non salvabit animam suam et tenens arcum non stabit et velox pedibus suis non salvabitur et ascensor equi non salvabit liae, interpretantur, qui juncto Aram, id est, Syro, sub rege Achaz Judaeae multa vastavit. Et robustus corde, inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit Dominus . Solus Osee qui ultimus rex decem tribuum fuit, et errantem populum ad Dei cultum revocare conatus est , quasi nudus egredcat, quia sub ipso decem tribus captae
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterum quia auditus in scͥpturis
scĩs ñ solum iste accipitur quẽ auri¬
b carnis excipimus. s etiam ille de
quo dñs ait. qui habet aures audi¬
endi audiat. unde & omĩs popłs u
debat uocem dĩ: ꝓprie ad eos sermo
fit dm̃ qͥ sensu uident dm̃: quos e¬
duxit de t̃ra egypti. & de potestate
pharaonis. ut nequaqm luto & pa¬
leis deseruirent. extruentes egypti
ignorabitur. Non gͦ om̃s cognoscit
dñs: s eos qui eiꝰ cognitione sunt dig¬
ni.loquens in euangłio. recedite a
me oꝑarii uquitatis. nescio uos.
In eo enĩ quod oꝑarii iniquitatis st̃:
ignorantur a dño. Iiccnto inquit

Expanded text:
Caeterum quia auditus in Scripturis Caeterum quia auditus in Scripturis sanctis, non solum iste accipitur quem auribus carnis excipimus, sed etiam ille, de quo Dominus ait: Qui habet aures audiendi audiat . Unde et omnis populus videbat 252 vocem Dei , proprie ad eos sermo fit Domini, qui sensu vident Deum, quos eduxit de terra Aegypti, et de potestate Pharaonis ut nequaquam luto et paleis deservirent, exstruentes Aegyptiaignorabitur . Non ergo omnes cognoscit Deus, sed eos, qui ejus cognitione sunt digni, loquens in Evangelio: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . In eo enim quod operarii iniquitatis sunt, ignorantur a Deo: idc
Abbreviated transcription (Latin):
uos domus isrł & contra omnẽ tribũ
quam eduxi de t̾ra egypti dicens.
Uerumtam̃ uos cognoui de umũsis
tribub t̃re. iccirco ulciscar suꝑ uos
om̃s malicias ur̃as. Ia filios isrł
ꝓphalis sermo dirigitur. Et qͥ sint
isti filii isrł. sequens ũsus ostendit.
Suꝑ om̃i inquit cognatione quam
eduxi de t̾ra egypti. Qd ñ solum in
decẽ tribub s in omĩb duodecim.
addentes iuidam & beniami. debe¬
mus acciꝑe. Om̃s enĩ de t̾ia egypti
eduxit. Et ait. tantumm. siue ut
syminachus int̃p̃tatus ẽ. solos uos
cognoui ex omnib cognationib t̃re.
Et quia uos solos cognoni qui crea¬
tor sum omniũ. & uos habui pecu¬
liarem popłm meũ. iccico suꝑ solos
uos omĩa peccata ur̃a restitu am.
Potentes eñ potenter torm̃ta patien¬
tur. qui autẽ imnimꝰ ẽ dignus est
miscdia. Et in ierichiel legimus.
A scĩs meis incipite. Et iuidicrum di.
de domo eiꝰ dicitur habere princi¬
pium. Hoc interĩ iuxta historiã dictũ sit

Expanded text:
tra omnem tribum quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Verumtamen vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super vos omnes malitias vestras. Ad filios Israel prophetalis sermo dirigitur, et qui sint isti filii Israel, sequens versus ostendit: Super omni, inquit, cognatione, quam eduxi de terra Aegypti: quod non solum in decem tribubus, sed in omnibus duodecim, addentes Judam et Benjamin, debemus accipere. Omnes enim de terra Aegypti eduxit, et ait: Tantummodo, sive, ut Symmachus interpretatus est: Solos vos cognovi ex omnibus cognationibus terrae. Et quia solos vos cognovi, qui Creator sum omnium, et vos habui peculiarem populum meum, idcirco super solos vos omnia peccata vestra restituam: Potentes enim potenter tormenta patientur ; qui autem minimus est, dignus est misericordia. Et in Ezechiele legimus: A sanctis meis incipite . Et judicium Dei de domo ejus dicitur habere principium . Hoc interim juxta historiam dictum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde pulchre ñ dixit. mittam ignẽ
in azahel. s in domũ azahel: id est
in domũ eius regiam. cui benadab¬
filius eo temꝑe preerat. Et conte¬
ram inquit uectes damasci: & disꝑ¬
dam habitatorẽ de campo idoli.
Oinnẽ uidelicet syr oꝵ fortitudinẽ:¬

Expanded text:
Unde pulchre Unde pulchre in Azahel, sed, « in domum Azahel, » id est in domum efilius eo tempore praeerat. Et conteram, inquit, vectes Damasci, et disperdam habitatores de campo idoli. Omnem videlicet Syrorum fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
cesserat dimidiȩ tribui manasse. in isrl¬
star tribularum frumentũ in areis
triturantiũ iugularet atq contere¬
ret. Qd̃ plemus heliseus ꝓpha in re-¬
gum uolumine loquitur. ubi scͥp¬
tũ legimꝰ. Scetitq cũ eo & conturba¬
cus ẽ usq ad suffusionẽ uultus. fle-¬
uitq uir dĩ. Cuiarahel ait. Quare
dñs meus flet: At ille respondit. Qͥa
scio que facturus sis filiis isrł mala.
Ciuitates eoꝵ munitas igni succendes.
& iuuenes eoꝵ int̾ficies gladio. & par¬
uulos elides. & pregnantes diuides.
Dixitq arahel. Quid em̃ sũ seruus tuus
canis. ut faciam rem istam magname
Et ait heliseus. Ostendit m dñs te re¬
gem syrie fore. Qd̃ autẽ sequitur in
ꝓpha. & mictam ignem in domũ
azahel. & deuorabit domos benadab.
b oria & ieroboam iam insyria mor¬
tuus erat. & ei in regnum suecesserat
filius suus benadab: a quo postea
oiñs reges aran idẽ syriȩ & damasci
benadab uocabulum possederunt

Expanded text:
esserat dimidiae tribui Manasse, inesserat dimidiae tribui Manasse, instar tribularum frumentum in areis triturantium jugularet atque contereret. Quod plenius Elisaeus propheta in Regum volumine loquitur, ubi scriptum legimus: Stetitque cum eo, et conturbatus est usque ad suffusionem vultus: flevitque vir Dei. dominus meus flet? At ille respondit. Quia scio quae facturus sis filiis Israel mala. Civitates eorum munitas igni s& iuuenes eorum interficies gladio, & paruDixitque Azael: Quid sum enim servus tuus canis, ut faciam rem istam magnam? Et ait Elisaeus: Ostendit mihi Dominus te regem Syriae fore . Quod autem sequitur in propheta. Et mittam ignem in domum Azael, et devorabit domos Benadad. bus Ozia et Jeroboam, jam in Syria mortuus erat, et ei in regnum successerat filius suus Benadad, a quo omnes postea reges Aram, id est, Syriae et Damasci, Benadad vocabulum possederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Pro tribulis que hebraice appellant᷑
arsõch̃. & a theodotione translate sunt:
rote ferreȩ que nos plaustra ferrea int̃p̃
ter ferreis atq dentatis uoluitur. ut
excussis fruientis stipulam in areis
conterat. & in cibos iumentoꝵ ꝓpt̃ fem
sterilitatẽ paleas cõminuat. Bairsũ
ubi in hebraico habetur benadab.
lii ader. Rẽs. & deleth̃. elementoꝵ fal¬
si similitudine. In eo qͦq loco ubi nos
diximꝰ. de domo uoluptatis. qd̾ hebra¬
nominis. Rẽs. arbitrantes & iuxta con¬
suetudinẽ suã aĩn. pͥmȩ hebraicȩ lit
tere .xͫ. grecum p̃ponentes. Cyrenen¬
etiam quȩ hebraite dicitur c̃yrã. ẽp̃ii¬
transtulert ꝓpter u̾bi similitudinem
potest. & nom̃ ꝓpriũ appellatiuum
intellexert̃. De causis diũse translatio¬
nis breuit̃ diximꝰ. nẽ ad sensum eoꝵ que
dicta sunt transeamꝰ. Primũ aduer¬
sus damascum in qua regnabat aza¬
hel di sermo dirigit᷑. qui eo temꝑe qͦ
appellabatur galaad & in hereditatẽ to achab regi¬

Expanded text:
Pro tribulis, quae Hebraice appellantur ARSOTH  , et a Theodotione translatae sunt rotae ferreae, quae nos plaustra ferrea intepreter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. Rursum ubi in Hebraico habetur BENADAD lii Ader, RES et DALETH elementorum falsi similitudine. In eo quoque loco ubi nos diximus, de domo voluptatis, quod Hebralitteram RES arbitrantes, et juxta consuetudinem suam AIN primae Hebra Χ Graecum praeponentes. Cyreneetiam quae Hebraice dicitur CIRA  , ἐπtranstulerunt, propter verbi similitudinem, potest, et nomen proprium, appellativum intellexerunt. De causis diversae translationis breviter diximus: nunc ad sensum eorum quae dicta sunt transeamus. Primum adversum Damascum, in qua regnabat Azael, sermo Dei dirigitur, qui eo tempore quo appellabatur 227 Galaad, et in haereditatem c
Abbreviated transcription (Latin):
tropologiȩ samaria refert᷑ ad hereti¬
cos. qui custodes mandatoꝵ di ẽe se
mentiunt᷑. p̃cipit sermo diuinus ut
in gentib p̃dicent que ñ habent
noticiam dĩ. in quarũ doctrina ig¬
ins exurens ẽ & tribulatio & angu¬
stia: ut considerent falsam samnariã.
& ascendant ad montes suꝑbie eius.
& uideant multas insanias in medio
ciuitatis. dũ unꝰqͥsq fingit qd̾ uolue¬
rit. & adorat sigmentũ suũ. ut mar¬
tion bonum dm̃ & otiosũ. ut ualen¬

Expanded text:
tropologiae, Samaria refertur ad haeretitropologiae, Samaria refertur ad haereticos, qui custodes mandatorum Dei esse se mentiuntur, praecipit sermo divinus, ut in gentibus praedicent, quae non habent notitiam Dei, in quarum doctrina ignis exurens est, et tribulatio et angustia: ut considerent falsam Samariam, et ascendant ad montes superbiae ejus, et videant multas insanias in medio civitatis, dum unusquisque fingit quod voluerit, et adorat figmentum suum - ut Marcion bonum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ut annuntiet aroto & t̃re egypti gͤ
sequunt᷑. Pazoto nescio quid uolen
lingua hebreoꝵ appellet᷑ ẽs dõd. et
assyrii assur. Pro edib qͦ que dicunt᷑
in u̾bo habent. Dicite inquit ut con¬
gregent᷑ om̃s gentes quȩ in uicino st̃.
& uideant scelera isrł: ne inquim
putent dĩ esse iudiciũ. Quomͦ si di¬
ceret. Prius uidete quȩ faciant: et
tunc meã sententiã cõꝓbate. Pulchre¬
q intulit suꝑmontes samarie. uł
ciuitates quȩ nc̃ sebaste t̃c samarie
in moutib sita ẽ. Et uidete insani¬
as multas in medio eiꝰ. ut ꝓ dõ ado¬
rent uitulos. & ĩmolent filios suos:
nec hoc scelere contenti. calumni¬
ent᷑ pauꝑes in penetrabilib siis.
et om̃ino rectum facere nesciant.
thesaurizantes sibi ñ aurũ & pecu¬
mas quȩ int̃dum labore querunt᷑.
s iniquitatẽ & rapinã in edib su¬
is: ut quia deserto cultu di ad¬
orauerunt idola. tradat eos ds in
reꝓbum sensum ut faciant que ñ
oportet. Et quia semel iuxta legẽ

Expanded text:
ut annuntiet Azoto et terrae Aegypti quae sequuntur. Pro Azoto nescio quid volentlingua Hebraeorum appelletur ESDOD, et Assyrii, ASSUR. Pro aedibus quoque quae dicuntur militudinis habent. Dicite, inquit, ut congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse judicium. Quomodo si diceret: Prius videte quae faciant, et tunc meam sententiam comprobate. Pulchreque intulit: Super montes Samariae, vel civitatis, quae nunc Sebaste, tunc Samaria in montuosis sita est: et videte insanias multas in medio ejus, ut pro Deo adorent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnientur pauperes in penetralibus suis, et omnino rectum facere nesciant, thesaurizantes sibi non aurum et pecunias, quae interdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola, tradat eos Deus in reprobum sensum , ut faciant quae non oportet. Et quia semel juxta leges
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere uos feci de t̾ra egypti. & eduxi.¬
uos in desertum quadraginta annis.
ut possideretis t̾ram amorrei. & fusci¬
taui de filiis ur̃is in ꝓpħas. & de iune¬
nib ur̃is narareos. Lxx. Ego autẽ
abstuli amorreũ a facie eoꝵ cunis erat
sicut altitudo cedri sublimtas. & fortis
quasi quercus. & arefeci fructum eius
desuꝑ. & radices illius deorsum. Et ego e¬
duxi uos de t̾ra egypti. & circumduxi
uos in deserto quadraginta annis. ut
possideretis t̃ram amorreoꝵ: & assump

Expanded text:
ascendere vos feci de tascendere vos feci de tis, ut possideretis terram Amorrhaei: et suscitavi de filiis vestris in prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos. LXX: Ego autem abstuli Amorrhaeum a facie eorum: cujus erat sicut altitudo cedri sublimitas ejus, et fortis quasi quercus: et arefeci fructum ejus desuper, et radices ejus deorsum. Ego eduxi vos de terra Aegypti, et circumduxi vos in deserto quadraginta annis, ut possideretis t
Abbreviated transcription (Latin):
gitia: ut qui altare respicit. stuprum
ñ suspicetur. Hoc faciunt om̃s hereti¬
ei. sub xp̃iano nomine formcantes: et
errorib suis atq mendaciis obtenden¬
tes testimonia scͥpturarũ. Unde et
apłi uestim̃tis fuis strauer̃t pullum
asinȩ ut mollius sederet dñs. & exle¬
ge ac ꝓpħis stratam calcaret uiam.
Econtrario heretici ñ substernnt ue¬
stigiis saluatoris uestim̃ta sua. s ligant
ea iuxta altare & p̃cendunt peccatis su¬
is. ut bibant uinũ de calumina siue
danmatoꝵ. qui ex eo qd egressi sunt de
eccłia. dainati sunt. Hoc ẽ uinũ sodo¬
moꝵ. furoris draconũ & aspidum: quod
qui biberit. sanari ñ potest. Bibunt
autẽ uinũ ñ in domo dĩ ubi templum
tifici sermone finxerunt. Ego autẽ
ext̃minaui amorreũ a facie eoꝵ cinꝰ alti¬
tudo cedroꝵ altitudo enus: & fortis ipse
quasi quercus. Et contrim fructũ eiꝰ
desuꝑ: & radices eiꝰ subt̃. Ego sum qͥ

Expanded text:
gitia: ut qui altare respicit, stuprum gitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret viam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris vestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum sibi artifici sermone finxerunt. Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. & pater popłs iudeoꝵ. Peccamus
& scelus cõmittimꝰ. qͣndo ad obseruatio¬
nem sabbatrcircumcisionis iniuriam.
cerimonias legis abolitas cum parente
nr̃o ingredumir. Quib dicit apłs. Ecce
ego ꝑ aulus dico uobis. quia si circum¬
cidamim: xp̃c uobis nchil ꝓdest. Et
iterum. Qui in lege iustificͤantur: a
gr̃a di exciderunt. Qui ita ingreditur
eccłiam. ut legem seruet in euangłio.
iste cũ patre ingreditur ad puellã & cõ¬
uttit stuprũ: & iolat nom̃ ddi. Unde
qui dicunt ñ nocere iudeis post aduen¬
tũ xp̃i. si ita credant in dm̃ ut legis qͦq
p̃cepta custodiant: patrem & filiũ una
forncatione contaminant. S & uesti¬
m̃ta sua ligantes funb. uelamina fa¬
ciunt nixta altare p̃tendentes fidem
xp̃i. Quot qͦt eñ in xp̃o baptirati sunt:
xp̃m induerunt. Et uestim̃ta sua que
peccatoꝵ funib ligauerunt. opponuis
ocłis uidentium. ne eoꝵ cernantur fla¬

Expanded text:
sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Et iterum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam, ut Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus, velamina faciunt juxta altare, praetendentes fidem Christi. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt , et vestimenta sua, quae peccatorum funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur fla
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓuocat ut ambulemꝰ ꝑ eam. & di¬
cit. uenite ad me om̃s qui laboratis &
onerati estis & ego reficiam uos. Om̃s
autẽ hereticoꝵ pͥncipes intumescunt
suꝑbia: de quib & apłs loquit᷑. Ne in¬
flatus incidat in iudiciũ diaboli: qui
dicit in celum ascendam. suꝑ sydera
cęli ponam indum meũ. & ero similis
altissimo. Unde suꝑbis hereticis resi¬
stit ds. huimlib autẽ eccłiasticis dat
gr̃ãm. filius quoq & pater introier̃t
ad unã puellam:. ut uolarent atq
polluerent nom̃ scm dĩ. Patr̃ẽ nr̃m
eẽ popłm iudeoꝵ sepe legimꝰ. dicente
paulo. Nolo emĩ uos ignorare fr̃es. qd̾
patres nr̃i om̃s sub mibe fuert̃. & om̃s
&m mari. Et in alio loco. Int̃roga pa¬
tres cuos & annuntiabunt tͥ: semores
tuos & dicent tibi. Et rursum. ꝑ pa¬
trib tuis nati sunt tibi filii. Unde &
eccłia gentium loquitur. filii matris
mee pugnauer̃t contra me. Nos gͥ filii

Expanded text:
didicit: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Omnes autem haereticorum principes intumescunt superbia, de quibus et Apostolus loquitur: Ne inflatus incidat in judicium diaboli , qui dicit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haereticis Deus resistit: humilibus autem Ecclesiasticis dat gratiam . Filius quoque et pater introierunt ad unam puellam, ut violarent atque polluerent nomen sanctum Dei. Patrem nostrum esse populum Judaeorum, saepe legimus, dicente Paulo: Nolo vos ignorare, fratres, quod patres nostri omnes sub nube fuerunt, et et in mari . Et in alio loco: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi: seniores tuos, et dicent tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos significari: etiam nc̃ post iudã
& ierłm que int̃p̃tatur eccłia. intelliga¬
mꝰ ad hereticos sermonẽ ꝓpħicum diri
stus. ille ẽ eccłiasticus qui ñ habet scien¬
tiam scͥpturarum:. s simplicitate con¬
tentus facit mandata quȩ iussa sunt
De quo scͥptum ẽ. Pauꝑ ñ sustinet cõmi¬
nationẽ: & ad galathas. tantum ut pau¬
ꝑum memores essemꝰ. Hec omĩa hereti¬
ci ꝓ diuitiis faciunt: & ꝓ calciam̃tis qͥb
calcant puluerẽ t̃re. Quia em̃ñ pos¬
sunt nudis pedib stare suꝑ t̃ram scãm
inqua stetit moyses. & m̃c filius naue.
unde & apłi nudis pedib iubentur
incedere. ne quid mortis habeant &
pelliũ. quȩ referunt᷑ ad carnes: ideo
ꝑcutiunt in capite pauꝑes. Et saluator
discipłis p̃cipit. ut si forte qm̃ addhuc
ũsabantur in t̾ram mortale quid in
eoꝵ oꝑib adhesisset excuterent pulue¬
rem de pedib suis. ꝑcutiunt autẽ he¬
retici capita pauꝑum. ꝗͣꝗͣ. hoc in hebrai

Expanded text:
haereticos significari: etiam nunc post Judam et Jerusalem, quae interpretatur Ecclesia, intelligamus ad haereticos sermonem diristus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, mortale quid in orum operibus adhaesisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem haeretici capita pauperum, quamquam hoc in Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
ens uidebo uisionem hanc magnã. au¬
fertur cedrus. & locus suꝑbiȩ ñ poterit
inueniri. Fortitudo quoq eiꝰ quasi quercꝰ
arboris durissimȩ atq fortissimȩ: ex cuiꝰ
uocabulo philo uir disertissimꝰ hebreoꝵ.
esau appellatum putat arỹinoñ. id ẽ
quercinũ & roboreũ. licet esau possit. &¬
põymiña. id ẽ fractura intelligi. ut ad
mala oꝑa referat᷑. De hoc forti atq ro¬
busto loquit᷑ in euangłio: cum fortis
armatus custodit atrium suũ. in pace

Expanded text:
ens videbo visionem hanc magnam , auens videbo visionem hanc magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejus, quasi quercus arboris durissimae atque fortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum putat δρύινον, id est, quercinum et roboreum: licet et Esau possit ποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti atque robusto Dominus loquitur in Evangelio: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace
Abbreviated transcription (Latin):
amarus siue lalẽthõs. id ẽ loquens
uł famosus. & frequenti sermone cele¬
bratus. Hic autẽ amorreus & rex a¬
morreoꝵ appellatur seon arbor in¬
fructuosa & sterilis. ñ quo fructus ñ
faciat s malos afferat fructus de quib
dr. Omĩs arbor quȩ ñ facit fructus bo¬
nos: excidetur & in ignem mittetur. Et
paces: ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. ma
lis uidelicet fructib. Siue gͥ fructum
ñ faciat. siue faciat. s ñ bonum: infruc̃¬
tuosa arbor appellatur. Iste seon de quo
scͥptum ẽ iam securis ad radices arboꝵ
posita ẽ. quia infructuosa arbor fuit:
dño ꝑcutiente succisa ẽ. Ciuꝰ altitudo
cedroꝵ altitudim comꝑatur. de quib
legimus. uidi impium suꝑ exaltatum
et eleuatum suꝑ cedros libam. & tͣnsiu
& ecce ñ erat. & quesiui eũ & ñ est inuentꝰ
locus eius. Et pulchre tͣnsisse dicit. quia
ei qui transsit de scło. & dicere potest. tͣnsi¬

Expanded text:
amarus, sive λαλητὸς, id est, loquens, amarus, sive λαλητὸς, id est, loquens, sive famosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de quibus dicitur: Omnis arbor quae non facit fructus bonos, excidetur et in ignem mittetur . Et paces, ex fructibus eorum cognoscetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon, 246 de quo scriptum est: Jam securis ad radices arborum posita est , quia infructuosa arbor fuit, Domino percutiente, succisus est, cujus altitudo cedrorum altitudini comparatur, de quibus legimus: Vidi impium et elevatum sicut cedros Libani: et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et pulchre transisse se dicit, quia ei qui transit de saeculo, et dicere potest: Transi
Abbreviated transcription (Latin):
dicant᷑. & quȩ nouissima. referantur
ad prima. Qd̃ septuagesimꝰ septimus
psalmus. & centesimꝰ quartus. ubi fig¬
noꝵ potentia. ñ ordo describitur. doce¬
re nos poterit: & tituli psalmoꝵ. de qͥb
duo tantum ponamꝰ exempla. tercũ
psalim & qunquagesum primi. ubi
quȩ prius factasunt narrantur extre¬
ma. & que extrema legunus referunt᷑
in pͥncipio. Ante eñi de doech iduieo
scͥptum legimus in regum uolumine.
qui titulus ẽ qͥnquagesut pͥmi psalmi:
quã abessalon contra patrẽ surgeret.
qd̾̃ in t̾cii psalim titulo p̃notatur. Itaq
& amorreus nouissimꝰ ext̃minatus ẽ
siue deletus. qd̾ ñc pͥmum refertur: &
qd̾ ascendere eos fecit de t̾ra egypti. et
eduxit in heremũ ꝑ quadraginta an¬
nos inpͥncipio factum legumis. que
hic dicuntur ordine cõimutato. P ri¬
us gͦ quã educeret nos ds de t̃ra egyp¬
ti. de fornace ferrea. extimnauit an¬
te faciem nr̃am amorreum: qui dicit᷑

Expanded text:
dicantur, et quae novissima, referantur dicantur, et quae novissima, referantur ad prima. Quod septuagesimus septimus psalmus, et centesimus quartus, ubi signorum potentia, non ordo describitur, docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponamus exempla, tertii psalmi, et quinquagesimi primi, ubi quae prius facta sunt, narrantur extrema, et quae extrema legimus, referuntur in principio. Ante enim de Doec Idumaeo scriptum legimus in Regum volumine , qui titulus est quinquagesimi primi psalmi, quam Absalon contra patrem surgeret , quod in tertii psalmi titulo praenotatur. Itaque et Amorrhaeus novissimus exterminatus est, sive deletus, quod nunc primum refertur, et quod ascendere eos fecit de terra Aegypti, et reduxit in eremum per quadraginta annos, in principio factum legimus , quae hic ultima dicuntur ordine commutato. Prius ergo quam educeret nos Deus de terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit ante faciem nostram Amorrhaeum, qui dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is in sc̃ificationem. Uos quidem
uendidistis argento iustũ & pauꝑem
ꝓ calciam̃tis. ꝑcutientes eius caput. si¬
ue conterentes in puluere capita pau
irent puellam. & uiolarent siue pollu¬
lupanarib & formcationib polluta.
peccatoꝵ uincłis nexuistis. ita ut in
loco scõ cõmitteretis adulteriũ. & ebri¬
etati inusticiam copulantes. uinũ bi¬
beretis alienum. & hoc faceretis in do
ut ext̾minarẽ egredientib uobis de
egypto ante faciem ur̃am seon regem
amorreoꝵ. qui tam excelsus erat & for¬
tis quasi cedrus & quercus. & contriui
Egonos eduxi de egypto. & ꝑ quadia¬
guita annos longo ad t̾ram scãm feci
ꝑuenire cireuitu. ut possideretis t̃ram
amorrei: de quo supra diximus. quã¬
MA
diuisit moyses filiis ruben. & gad.
& dimdiȩ tribui manasse. Et post
tanta beneficia. etiam hoc addidi. ut
Neq uero ubi de laudib dicit᷑ dĩ histo¬
riȩ ordo seruandus ẽ. s frequent̃ ẽue¬
nt. ut quȩ prima facta sunt extrema

Expanded text:
ionem. Vos quidem vendidistis argento justum et pauperem pro calciamentis, percutientes ejus caput, sive conterentes in pulvere capita paupirent puellam, et violarent sive pollulupanaribus et fornicatione polluta, peccatorum vinculis nexuistis: ita ut in loco sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, et hoc faceretis in domut exterminarem, egredientibus vobis de Aegypto, ante faciem vestram, Seon regem Amorrhaeorum, qui tam excelsus erat et fortis quasi cedrus et quercus, et contrivi 245 Ego vos eduxi de Aegypto , et per quadraginta annos longo ad terram sanctam feci pervenire circumitu, ut possideretis terram Amorrhaei, de qua supra diximus: quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneficia etiam hoc addidi, ut Neque vero ubi de laudibus dicitur Dei, historiae ordo servandus est; sed frequenter evenit ut quae prima facta sunt, extrema
Abbreviated transcription (Latin):
adũsabor eum: ꝓ eo qd̾ uendiderit ar¬
gento iustũ. & pauꝑem ⁊pt̃ calciam̃ta
bant capita pauꝑum. & inã humiliũ
declinabant: Et filius & pater eius
ingrediebant᷑ ad eandem puellam ut
contaminarent nom̃ dĩ sui: & uestim̃¬
ta sua alligantes fumb faciebant um¬
bracula iuxta altare: d& uinũ de calum¬
niis bibebant in domo dĩ sui. Iccrr
sum scripta p̃ diximus. ut sub uno
textu sermo ꝓpħicus libri ordinem
contineret. Primũ gͦ eoꝵ scelus : siue
impietas in trib criminib enuinera¬
ta uł quatuor qd̾ ꝓpt̃ pecumam ho¬
minẽ uendiderint & hominẽ iustũ.
qui in eo admirabilior ẽ. qd̾ nec pau¬
ꝑtate suꝑatus ẽ ut inquum aliquid
faceret. Et si quidẽ paupẽ iustũ faims
necessitate compulsi p̃cio uendidissent:
esset aliqua sceleris excusatio. Nunc autẽ
tantam eleuantur suꝑbiã. ut uolit
cum hominib ambulare. Et ne parũ
putaret᷑ hoc facinus. filius & pat̃ ad unã
ingressi st̃ puellam: ut nom̃ dĩ scm̃ uio¬

Expanded text:
Al. eum: pro eo quod vendiderit argento justum, et pauperem propter calciamenta, bant capita pauperum, et viam humilium declinabant, et filius et pater ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. Idcircsum scripta praediximus, ut sub uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus criminibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, qui in eo admirabilior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum famis necessitate compulsi pretio vendidissent; esset aliqua sceleris excusatio: nunc autem tantam elevantur superbiam, ut nolint cum hominibus ambulare. Et ne parvum videretur hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei sanctum vio
Abbreviated transcription (Latin):
& apłs scribit ad corinthios. omĩno au
tes quidem. ita ut uxorem patris habeat
aliquis: & uos inflati estis & ñ potius lu¬
xistis. ut tolleretur de medio ur̃m qui
hoc opus fecit. Crebro euenit. ut pat̃
filii sui uxorem id ẽ socer polluat mi¬
rum: quoꝵ in lege utrumq phibetur.
Turpitudinẽ patris tui ñ reuelabis: &
turpitudinẽ mirus tuȩ ñ discooꝑies.
Habet itaq & littera utilitatẽ maximã
si seruetur. Et quia omne flagitium
si t̾minos pudoris excesserit. crimina
accubuer̃t̃ decem trib iuuxta omne al¬
tare. Qd̾ ita int̃p̃tant᷑ hebrei. Suꝑ ue¬
stim̃tis eoꝵ qui ad idola ire nolebant.
&e qͣliȩ ui extorserant: epulantes in ido
tus erat contemptus indm̃. ut uestim̃¬
ta sua inquib dormiunt. uł inquibus
formcant᷑ iuxta altare funb tenderent.
na. quo formcantes in templo nullus
seruientes. etiã ipsũ uinũ qd̾ bibebant.
ñ de ꝓpͥo labore s de calumniis eme¬
rent. Et hoc faciebant infano dĩ sui:

Expanded text:
s scribit ad Corinthios: Omnino aud, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege utrumque prohibetur: Turpitudinem patris tui non revelabis, et turpitudinem nurus tuae non discooperies . Habet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, si terminum pudoris excesserit, crimina 242 accubuere decem tribus juxta omne altare, quod ita interpretantur Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi extorserant epulantes in idoltus erat contemptus in Deum, ut vestimenta sua in quibus dormiunt, vel in quibus fornicantur, juxta altare funibus extenderent, na, quo fornicantes in Templo nullus servientes etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de calumniis emerent: et hoc faciebant in fano dei sui,
Abbreviated transcription (Latin):
argento iustum & pauꝑem ꝓcalciam̃tis:
Qui conter̃t suꝑ puluere t̾re capita pau¬
ꝑum: & uiã humiliũ declinant. Et filiꝰ
ac pat̾ enis introier̃t ad puellã ut uio¬
larent nom̃ sc̃m meũ. Et suꝑ uestim̃tis
re. & unũ damnatoꝵ bibebant in domo

Expanded text:
gento iustum et pauperem pro calciamentis. qui conterunt super puluerem terrae capita pauperum et uiam humilium declinant. et filius ac pater eius ierunt ad puellam, ut uiolarent nomen sanctum meum. Et post inquit, damnatorum bibeban
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑: & digna supplicia recepturus
ẽ. quare abiecerit legem eiris & man¬
data illius ñ custodierit. Quȩ quia ab¬
iecit atq contempsit ordinẽ & uiam:
deceꝑur it eũ idola sua. Non enĩ po-¬
terat ante ab idolis decipi:. isi legem
dm̃i reppulisset. & mandata illiꝰ ñ fecis¬
set. Hec sunt idola post quȩ abier̃t
patres eoꝵ in egyꝑto egyptii bouns
simulachra singentes: & adorantes be¬
elphegor. & colentes astaroth. &baalĩ.
Unde dñs cõminatur etiã in iudam se ig¬
nem ẽẽ missurũ qui deuoret edes et fun¬
cõmorat᷑. s carũ que sub nomine ierłm
in diũsis urbib surrexerunt. Quic

Expanded text:
vincitur, et digna supplicia recepturus est, quare abjecerit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim poterat ante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata illius non fecisset. Haec sunt idola post quae abierunt patres eorum in Aegypto, Aegyptii bovis simulacra fingentes, et adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et Baalim. Unde Dominus comminatur etiam in Judam se ignem esse missurum, qui devoret aedes, et funcommoratur, sed earum quae sub nomine Jerusalem in diversis urbi
Abbreviated transcription (Latin):
uifio ueritatis: & in eo arguit᷑ qd̾ legem
cdi contẽpserit. & eius mandata ñ fece¬
rit: & unusqͥsq ad orans uitia sua atq
peccata. dm̃ ceꝑit habere a quo uictꝰ
ẽ dicente petro apło. A quo enĩ quis
gulosus uentrẽ. libidinosus panem. &
beelphegor colit. Lasciua mulier quȩ
cum sie in deliciis uiuens mortua est:
adorat uenerias uoluptates. Unde
mittit dñs ignem in iudam. & deuora¬
discimus creatorẽ omutũ ñ solum iuda
& isrł. s uinũsarũ gentiũ habere curã:
& iuxta apłm eos qui sine lege peccaue

Expanded text:
ideo  Al. in eo arguitur, quod legem Dei contempserit, et ejus mandata non fecerit, et unusquisque adorans vitia sua atque peccata, Deum coeperit habere a quo victus est, dicente Petro apostolo: A quo enim quis gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devora; simulque discimus Creatorem omnium, non solum Judae et Israel, sed universarum gentium habere curam, et juxta Apostolum, eos qui sine le
Abbreviated transcription (Latin):
medio eiꝰ: & calumnã patientes in
penetrabilib eiꝰ. Et nescierunt fact¬
re rectum dicit dñs. chesaurizrantes
iniquitatẽ. & rapinas in edib suis
Lxx. Atnuntiate regionib in
assyriis. & in regionib t̾rȩ egypti:
& dicite. Congregamim suꝑ montẽ
samariȩ. & uidete mirabilia multa
in medio eiꝰ. & oppressionẽ in ea: et
ignorauit quȩ futura sint in ea di¬
cit dñs. qͥ thesaurizant inquitatem.
& miseriã in regionib eoꝵ. Supra
diximꝰ amos ꝓpħe speculationẽ ĩmo¬

Expanded text:
mnias Vulg. calumniam patientes in penetralibus ejus, et nescierunt facere rectum, dicit Dominus: thesaurizantes iniquitatem et rapinas, in aedibus suis. LXX: Annuntiate regionibus in Assyriis, et in regionibus terrae Aegypti, et dicite: Congregamini super montem Samariae, et videte mirabilia multa in medio ejus, et oppressionem in ea, et ignoravit quae futura sint coram Al. in ea, dicit Dominus, qui thesaurizant iniquitatem et miseriam in regionibus eorum. Supra diximus Amos prophetam speciali
Abbreviated transcription (Latin):
ler̃t legem dñi. & p̃cepta illiꝰ ñ custodie¬
runt. & decepti sunt inuanitatib suis.
tres eoꝵ. Et mittam ignem inudam:
& deuorabit fundam̃ta ierłm. Ce¬
teris supra urbib gentibq damasco.
garȩ. & azoto. ascaloni. accharon. &
reliquis oppidis palestinoꝵ. tyro qͦq
& idumee & filiis ammon & moab.
ñ exꝓbrat quod legem dĩ abiecerint:¬
& illius mandata contempserint.
Non em̃ habuerurt scriptã legem:
s naturalem. Unde dicit eos uiolas¬
se uiscera ꝓpria. & uiscera miscdiȩ.
& contriuisse in plaustris ferreis p̃g¬
nantes galaad. & tͣnstulisse captim¬
tatem salomonis. siue ꝑfectam. & con¬
clusisse in idumea. nec ẽe recordatos
federis patrũ suoꝵ & ꝑsecutos ẽẽ in
gladio frẽm suũ. & intantum non
dico crudelitatem. sed rabiem pru¬
pisse. ut incenderent ossa regis idu¬
mee & non paterentur mortem ex
treium fore maloꝵ omiũ. Iudas au¬
tẽ in quo illo temꝑe quo hec dicebant᷑.
erat di religio. & templũ. & cerimonȩ.

Expanded text:
t legem Domini, et praecepta illius non custodierunt, et decepti sunt in vanitatibus tres eorum: et emittam ignem in Juda, et devorabit fundamenta Jerusalem. Caeteris supradictis urbibus, gentibusque Damasco et Azoto, Ascaloni, Gazae, Accaron, et reliquis oppidis Palaestinorum, Tyro quoque et Idumaeae, et filiis Ammon et Moab non exprobrat quod legem Dei abjecerint, et illius mandata contempserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. Unde dicit eos violasse viscera propria et viscera misericordiae, et contrivisse in plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis Idumaeae, et non paterentur mortem esse omnium extremum malorum. Judas autem, in quo illo tempore, quo haec dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tant᷑ popłs meroris. uł populus
meus. scismachicos accipe qui seꝑant
quidem deceptam multitudinẽ ab ex¬
concepere sermonẽ. abrumpunt &
diuidunt. tññ hoc faciunt crudeli¬
tate qua heretici. qui deceptos quosq
trucidant. s in eidem regula fidei ꝑ¬
manentes. dilatare cupiunt t̾minos
suos. & nom̃ głiȩ in posteros mittere.
Icaq dñs cõminat᷑ se muros rabbe. id ẽ
multitudinis in die ululatus & belli.
cõmotionis & turbinis incensurum:
& regem eoꝵ au torẽ scismatis ire cap¬
tiuũ & pͥncipes eccliȩ iugo colla fub¬
mittere. Hec dicit dñs. Suꝑ tribus
scelerib moab & suꝑ quatuor ñ conũ¬
tam eum: eo qd̾ incenderit ossa regis
idumeȩ usq ad ciuereme Et mittam
ignẽ in moab. & deuorabit edes carioth:
& morietur in sonitu moab in clango¬
re tubȩ. Et disꝑdam iudicem de me¬
dio eiꝰ: & om̃s pͥncipes eiꝰ int̾ficiã cum
eo. dicit dñs. Lxx. N ec dicit dñs.

Expanded text:
interpretatur populus moeroris, vel populus interpretatur populus moeroris, vel populus meus, schismaticos accipimus, qui separant quidem deceptam multitudinem ab Ecconcepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submittere. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Moab: et super quatuor non convertam eum: eo quod incenderit ossa rIdumeae usque ad cinerem et mittam ignem in Moab et devorabit aedes Carioth et morietur in sonitu Moab in clangore tubae et disperdam iudicem de medio eius et omnes principes eius interficiam cum eo dicit Dominus haec dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
nos suos. et omnẽ galadithim suoin¬
ꝑio subiugaret. Unde cõminatur fuc¬
censurũ se ignem in muros rabba que
fuit inetropolis ammantarũ. ut de¬
uorent᷑ edes illius in clamore & inulu¬
latu uincentis exercitus. in die cõmo¬
tionis & turbinis. qͣndo captiui enuis na¬
buchodonosor uincente ducent᷑. & ido¬
lum ammantarũ qd̵ uocat᷑ melchom.
id ẽ rex eoꝵ feret᷑ in assyrios: & pͥncipes
eiꝰ id ẽ sacerdotes parit̃ abducent᷑. Sacer¬
dotes in hebreo ñ habent᷑. s pͥncipes. Ad
qui sint isti pͥncipes audias sac̾dotes.
Inter crudelitatẽ autẽ damase. & filioꝵ
ammon hoc inter ẽ. qd illi contriuert
inplaustris ferreis galaad. siue in ser¬
ris ferreis pregnantes galaad: isti aut̃e
dissecuert pregnantes galaad ad dila¬
tandum t̃minum suũ. In damasce¬
ins qui bibunt sanguinẽ accipiunt᷑
heretici: qui ñ solum popłm dĩ ab eccłia
diripuer̃t. s & contriuert eum. & cõ¬

Expanded text:
nos suos, et omnem Galaaditin suo imnos suos, et omnem Galaaditin suo imperio subjugaret . Unde comminatur succensurum se ignem in muros Rabba, quae fuit metropolis Ammonitarum, ut devorentur aedes illius in clamore et in ululatu vincentis exercitus: in die commotionis et turbinis, quando captivi ejus, Nabuchodonosor vincente, ducentur: et idolum Ammonitarum, quod vocatur Melchom, id est, rex eorum, feretur in Assyrios: et principes ejus, id est, sacerdotes ejus pariter abducentur. Sacerdotes in Hebraeo non habetur, sed principes. Addqui scint illi principes, audias sacerdotes. Inter crudelitatem autem Damasci et filiorum Ammon hoc interest, quod illi contriverunt in plaustris ferreis Galaad, sive in serris ferreis praegnantes Galaad: isti autem dissecuerunt praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum. In Damascenis, qui bibunt sanguinem, accipiuntur haeretici, qui non solum populum Dei ab Ecclesia diripuerunt, sed et contriverunt eum, et com