comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ. Qͥnymo si qua ill fidu¬
çia est. uel in phĩa. uel in eloq̃¬
cia arment se. ac refellant hͨ
nr̃a si possent. congrediantur
cominus. et singula queq di¬
stussiant. decet eos sustiꝑe de¬
ꝙͣto magis p̾mitur : or õne po¬
cuis et hortamentis agant.
procedant in mediũ pontifices
seu mĩores. seu maximi flami¬
nes augures. Item reges sacu¬
ficoli quiqz st̃. sa cerdotes et an¬
tistites religionũ: conuocent
nos ad concionẽ. cohortentur¬
nos ad suscipiendos cultus deoꝵ:
ꝑsuadeant multos esse quoꝵ
nmine ac prouidencia regã¬
tur omnia. Ostendant origiẽs
et inicia sacioꝵ ac deoꝵ quomͦ.
sint mortalibus tradita. qui
fons. que rõ sit explicent. pro¬
ferantqz m̾ces in cultu: que peͣ
in cõtemptu maneat. quare ab
hoĩbus se coli uelint: quid ill
si beati st̃ hũana pietas con¬
ferat. Que omĩa non asseue¬
racione ꝓpͥa. nec eniꝰ ualet q̃cꝙͣ
mortalis hoĩs auctoritas. f

Expanded text:
piorum: quinimo, si qua illis fidupiorum: quinimo, si qua illis fiducia est, vel in philosophia, vel in eloquentia, arment se, ac refellant haec nostra, si possunt: congrediantur cominus, et singula quaeque discutiant. Decet eos suscipere dequanto magis premitur ratione potius et hortamentis agant. Procedant in medium pontifices, seu minores, seu maximi; flamines, augures, item reges sacrificuli, quique sunt sacerdotes et antistites religionum. Convocent nos ad concionem: cohortentur ad suscipiendos cultus deorum; persuadeant multos esse quorum numine ac providentia regantur omnia: ostendant origines et initia sacrorum ac deorum, quomodo sint mortalibus tradita; qui fons, quae ratio sit, explicent; proferant, quae merces in cultu, quae poena in contemptu maneat, quare ab hominibus coli se velint, quid illis, si beati sunt, humana pietas conferat. Quae omnia non asseveratione propria — nec enim ualet quicquam mortalis hominis auctoritas — sed
Abbreviated transcription (Latin):
rare. soli desiꝑe uellent. Alios eciã
in consorcium mali sui rapiunt
qiͣ hĩturi solaciũ deꝑdicione mul¬
tor. Sed hec ipsa ignorancia
efficit in ꝑseꝙ̃dis sapientibus
tam mali fint ꝙ fingunt se ill
tonsule. illos ad bonco mentẽ
uelle reuocare. Num igitur hoc
ẜmone. aut aliqua rõne reddi¬
ta facere inturitur: Minme: sed
bi atq tormentis. Omira et ceca
demencia. In hiis putatur mala
mens esse. qui fidem ẜuare conã¬
tur. in carmficibus autem bona.
In hus ne mala mens est qui
contra ius hũanitatis. contra
fas omne lacerantur. an pocius
in his que ea faciunt in corpo¬
ribus inuocencium: que nec se¬
iussimi lationes. nec iratissimi
hostes. nec imanissim barbari
aliqñ fec̾unt. Adeo ne eciams
menciuntur. ut uicissim boni
ac mali noĩa tnͣfferant et in¬
mutent: Quid gͦ num diem
noctem uotant. solem tenebras.¬
Alioqͣn ead̾ impudencia est. bo¬
nis malor nomen imponere.
sapientibus stultoꝵ. iustis im¬

Expanded text:
rare, soli desipere uellent ! alios etiam rare, soli desipere uellent ! alios etiam in consortium mali sui rapiunt quasi habituri solacium de perditione multorum. sed haec ipsa ignoratio efficit ut in persequendis sapientibus tam mali sint fingantque se illis consulere, illos ad bonam mentem uelle reuocare. num igitur hoc sermone aut aliqua ratione reddita facere nituntur? minime, sed ui atque tormentis. o mira et caeca dementia! in iis putatur mala mens esse qui fidem seruare conantur, in carnificibus autem bona! in iisne mala mens est qui contra ius humanitatis, contra fas omne lacerantur, an potius in iis qui ea faciunt in corporibus innocentium, quae nec saeuissimi latrones nec iratissimi hostes nec immanissimi barbari aliquando fecerunt? adeone etiam sibi mentiuntur, ut uicissim boni ac mali nomina transferant et inmutent? quid ergo non diem noctem uoAlioquin eadem impudentia est, bonis malorum nomen imponere; sapientibus, stultorum; justis, im
Abbreviated transcription (Latin):
istant igitur et suaꝵ et
alienaꝵ interfectores am¬
maꝵ ꝙͣ in expiabile facimus ad¬
lant ꝑditissimis demonibus ser¬
uendo quos deus in et̾na supplicia
ibis coli paciuntur. sed auertere
homines ad mortifera sacra con¬
tendunt: inturiturq sũma dili¬
gencia ne qua sit aĩa incolumis
in t̾ra que saluo statu suo spectet
incelum. Quid aliud dicam ꝙͣ mi¬
seros qui p̾donũ suoꝵ instigatõ¬
nbus parent quos deos esse opi¬
nantur: quoꝵ neq condicionem
neq origiẽ. neq noĩa. neq rõ¬
nem sciunt. sed inhente ꝑsuasiõe
bulgan br̃ errant. et stulticre sue
fauent. Aquibus si ꝓsuasiomis eiꝰ
rõnem requiras. nullã pñt redd̾e
sedad maioꝵ iudicia confugiunt.
ꝙ illi sapientes fuerint. illi pro¬
bauerint. illi scierint quid esset
optimꝰ. seqz ipsos sensibus spoliant
rõne abdicant. dũ alienis errori¬
bus credunt. Sic mmplicati reꝵ
omñ ignorancia. nec se. nec deos
suos norunt. Atq utinam soli er¬

Expanded text:
iscant igitur et suarum et alienarum interfectores animarum quam inexpiabile facinus adlant perditissimis daemonibus seruiendo, quos deus in aeterna supplicia deum coli patiuntur, sed auertere homines ad mortifera sacra contendunt nitunturque summa diligentia ne qua sit anima incolumis in terra quae saluo statu suo spectet in caelum. quid aliut dicam quam miseros qui praedonum suorum instigationibus parent, quos deos esse opinantur? quorum neque condicionem neque originem neque nomina neque rationem sciunt, sed inhaerente persuasione uulgari libenter errant et stultitiae suae fauent. a quibus si persuasionis eius rationem requiras, nullam possint reddere, sed ad maiorum iudicia confugiant, quod illi sapientes fuerint, illi probauerint, illi scierint quid esset optimum, seque ipsos sensibus spoliant, ratione abdicant, dum alienis erroribus credunt. sic inpiicati rerum omnium ignorantia nec se nec deos suos norunt. atque utinam soli er
Abbreviated transcription (Latin):
regui puerũ rapuit ad stuprũ.
Parũ enĩ uidebatur si in expu¬
gnanda femĩaꝵ pudicicia ma¬
culosus esset ac turpis nͥ eciam
sexui suo miuriã fac̾et. ħ est un
adult̾ium qd̾ fit contra naturã
hec qui fecit uidimꝰ an maximꝰ
certe optimꝰ nõ est. qd nom̃ a
corruptoribus. ab adulterns.
ab incestis abest. nͥ forte nos
ertamus homines qui talia fa¬
cientes steleratos uocamais c ac ꝑ¬
ditos: onm̃busq penis digtnissi¬
mos iudicannis. Stultus autẽ
martus tullius qui tuero uenti
adustia obietit. ead̾ enim iupit
que̾ tolebat admisit. Qui pielo¬
dio sororis incestũ. at illi optĩo
maxĩo ead̾ fuit et soror et quĩx.

Expanded text:
regium puerum rapuit ad stuprum. regium puerum rapuit ad stuprum. Parum enim videbatur, si in expugnanda foeminarum pudicitia maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo injuriam faceret: hoc est verum adulterium, quod fit contra naturam. Haec qui fecit viderimus, an maximus; certe optimus non est: quod nomen a corruptoribus, ab adulteris, ab incestis abest; nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratos vocamus, ac perditos, omnibusque poenis dignissimos judicamus. Stultus autem Marcus Tullius, qui C. Verri adulteria objecit: eadem enim Jupiter, quem colebat, admisit; qui P. Clodio sororis incestum: at illi Optimo Maximo eadem fuit et soror et conjnx.
Abbreviated transcription (Latin):
luit ne nunũ mollis uide̾tur. ata
illam patris proditrce̾ fratris in¬
t̾emptrice̾. ab alio relictã et repu¬
diatã in cõuigiũ sͥ. uendicauit.
et liberã fecit. et cũ ea ꝑit̾ aste̾¬
dit in celũ. Quid hoꝵ omĩ pat̾
iupit̾ qui in sollẽm p̾cacione op¬
timꝰ maximꝰ noĩatur. nonne a
sua pͥma pu̾cia impius ac pen
paricida dep̾henditur. Cum pa¬
trem regno expulit. ac fuganit
nec expectanit mortẽ decrepiti
senis cupiditate regnandi. Et
cũ pat̾mĩ soliũ ꝑ uim ꝑ arma ce¬
pisset. bello est atitanbꝰ laces¬
situs. qd humano gm̃ pͥncipiũ
fuit maloꝵ. Quibus uictis et
pace in ꝑpetuũ comꝑata: reliqͣmͣ
suã uitam in stupris a dulteriis¬
qz cõsumpsit. Omicto uirgines
quas inminuit id eiꝰ intollable
iudicari solet. Amphitrione̾ ac
tindarũ p̾t̾ire non possũ. quoꝵ
domos dedecore atqz infamia ple¬
nssimas reddidit. Illud uero
sũme impietatis ac sceleris ꝙ

Expanded text:
luit, ne nimium mollis uideretur, atque luit, ne nimium mollis uideretur, atque illam patris proditricem, fratris interemptricem, ab alio relictam et repudiatam in coniugium sibi uindicauit ac Liberam fecit et cum ea pariter ascendit in caelum. quid horum omnium pater Iuppiter, qui in sollemni precatione Optimus Maximus nominatur? nonne a prima sua pueritia inpius ac paene parricida deprehenditur, cum patrem regno expulit ac fugauit nec expectauit mortem decrepiti senis cupiditcum paternum solium per vim, per arma cepisset, bello est a Titanibus lacessitus; quod humano generi principium fuit malorum: quibus victis, et pace in perpetuum comparata, reliquam suam vitam in stupris adulteriisque consumpsit. Omitto virgines, quas imminuit. Id enim tolerabile judicari solet. Amphitryonem ac Tyndarum praeterire non possum, quorum domos dedecore atque infamia plenissimas reddidit. Illud vero summae impietatis ac sceleris, quod
Abbreviated transcription (Latin):
piunt esse gemmi defierunt. nã
concitatꝰ idas. alt̾m gladio tr̃is¬
uerberauit. et eosd̾ poete alt̾iꝰ
uiuere. alt̾ius mori narrant. ut
iam fuit non deoꝵ tm̃. sed om̃i
mortaliũ iniẜrum. qͥbus sel
mori non licet. hos tñ homerꝰ
mibos simpliciter nõ ut poete
solent mortuos esse testatur
Nam cum fac̾et in muris assi¬
dente pͥamo helenã cunctos gre¬
cie pͥncipes recognost̾e. solos
autẽ se frẽs suos reqͥrere; sub¬
iecit orõm eius hꝰmodi u̾sum.
hec ait. Ast illos retinebat tra
sepultos. fur ac nebulo m̾curiꝰ
quid ad famã sui reliqͥt nͥ me¬
moriã fraudũ suaꝵ. celo stilz
dignus qr palestrã docuit et
lirã pͥmus inuenit. Liberum
phanit. ex̾citum duxit indos
debellauit. Sed inuictus ille
imꝑator indicus maximꝰ: ab
amore ac li bidine turpissime
uictus est. Delatus eĩ cretã ꝯ
semiuiro comitatu nactus est
inpuditã mulierẽ in litore ac¬
fiducia uictorie indice uir esse bo¬

Expanded text:
piunt, esse gemini desierunt. nam piunt, esse gemini desierunt. nam concitatus Idas alterum gladio transuerberauit: et eosdem poetae alternis uiuere, alternis mori narrant, ut iam sint non deorum tantum, sed omnium mortalium miserrimi, quibus semel mori non licet. aus tamen Homerus ambos simpliciter, non ut poetae solent, mortuos esse testatur. nam cum faceret in muris adsidentem Priamo Helenam cunctos Graeciae principes recognoscere, solos autem se fratres suos requirere, subiecit orationi eius huiusmodi uersum: haec ait, ast illos retinebat terra sepultos. fur ac nebulo Mercurius quid ad famam sui reliquit nisi memoriam fraudum suarum? caelo scilicet dignus, quia palaestram docuit et lyram primus inuenit. Liberum phauit, exercitum duxit, Indos debellauit. sed inuictus ille imperator Indicus maximus ab amore ac libidine turpissime uictus est. delatus enim Cretam cum semiuiro comitatu nanctus est inpudicam mulierem in litore acfiducia uictoriae Indicae uir esse uo
Abbreviated transcription (Latin):
stulapius et ipẽ non sniꝰ
flagicio a pohnis natꝰ.
Quid fecit aliud dñiis honoribꝰ
dignũ: nͨ ꝙ sanauit ipolitũ. mor¬
tẽ sane habuit clariorẽ ꝙ a deo
meruit fulmĩari. hũc tarqͥnius
de illustribꝰ uiris dissens ait.
inc̾tis ꝑentibꝰ ortũ. expositum.
et a uenatoribus inuentũ. ca¬
nino lacte nutritũ. chirom tra¬
ditũ. didicisse medicinã. fuisse
aut̾ messemum. sed epidauri al¬
epindari moratum. Tullius at
cmosuris ait sepultũ. Quid a¬
polo pat̾ eius: Nonne ob amo¬
rẽ quo flagrabat turpissime
gregem pauit alienuĩ. et muros
laomedonti extruxit cũ neptũo
n̾icede conductus. q̃ illi nectari
potuit impune. ab eoqz rex ꝑ
fidus quicqͥd cum dus pepigis¬
set. didicit ab negare. Ide̾ for¬
mosũ pu̾m dũ amat uiolauit
et dũ ludit occidit. Homicida
mars et ꝑ graciã cedis cͥmine
ab athemensibus liberatus ne
uide̾tur nimis ferus et inmaĩs
adult̾ium cũ uen̾e cõmisit. Castor
et pollux dũ alienas sponsas ra

Expanded text:
sculapius et ipse non sine flagitio Apollinis natus, quid fecit aliud divinis honoribus dignum, nisi quod sanavit Hippolytum? mortem sane habuit clariorem, quod a Deo meruit fulminari. Hunc Tarquitius de illustribus viris disserens, ait incertis parentibus natum, expositum, et a venatoribus inventum, canino lacte nutritum, Chironi traditum, didicisse medicinam: fuisse autem Messenium, sed Epidauri moratum. Tullius etiam Cynosuris ait sepultum. Quid Apollo pater ejus? Nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gregem pavit alienum, et muros Laomedonti exstruxit, cum Neptuno mercede conductus, quae illi negari potuit impune, ab eoque primo Rex fidus, quidquid cum diis pepigisset, didicit abnegare. Idem formosum puerum et dum amat, violavit; et dum ludit, occidit. Homicida Mars, et per gratiam caedis crimine ab Atheniensibus liberatus, ne videretur nimis ferus et immanis, adulterium cum Venere commisit. Castor et Pollux, dum
Abbreviated transcription (Latin):
forte casu in manu eius dm̃e
litt̾e nicid̾unt. Que igitur te¬
meritas erat id audere dissol¬
uere qd̾ illi nemo int̾pͥtatus .3.
uene ꝙ aut nich̾ diditit. aut
ncħ intellexit. Tnitũ emiꝰ abest
tum ille abfuit a fide et u̾itate.
uit. ceterosq discipulos tamꝙͣ
fallacie sennatores. quos eosd̾
tꝰ iudes. et indoctos fuisse testa¬
tus est. Nam quosd̾ eoꝵ pista¬
torio autificio fecisse questrẽ.

Expanded text:
forte casu in manus eius diuinae forte casu in manus eius diuinae litterae inciderunt. quae igitur temeritas erat id audere dissoluere quod illi nemo interpretatus est? bene, quod aut nihil didicit aut nihil intellexit. tantum enim abest antum ille afuit a fide et ueritate. uit ceterosque discipulos tamquam fallaciae seminatores, quos eosdem tamen rudes et indoctos fuisse testatus est: nam quosdam eorum piscatorio artificio fecisse quaestum;
Abbreviated transcription (Latin):
uin hic prosua manitate cõ¬
temptus est. qui et graciam
quam sperauit non a deptus
est. et gloriam qm captauii
in culpam rep̾hensione̾q cõ¬
uersa est. Alius eand̾ mate¬
riam mordacius scuipsit. qui¬
erat tum enu̾o iudicũ. et qͥ
auctor in pͥmis faciende ꝑse¬
cucionis fuit. quo stelere nõ
contentus: et scriptis eos qͦs
afflix̾at insecutus est. Com¬
posuit enim libellos duos nõ
contra xpĩanos ne imice
insectari uide̾tur. sed ad xp̃ĩ¬
auos ut humane ac benigne
consulere putaretur. in qͥbus
ita flĩtatem stripture sacie
arguere conatus est. tamꝙͣ
abi esset tota contrariar nã
ued capitula que sibi repu¬
quare ui debantur exposuit. adeo
mlta. adeo intina enum̾aris:
ut aliqmꝰ ex ead̾ distiplina fuisse
uideatur. Quod si fuit. quis
enim demostenes pot̾it ab im¬
pietate defendere qui religioĩ
nu fuerat assensus. et fidei cꝰ
nomꝰ iduerat. et sacram̃ti qd̾
acceꝑat proditor factus est. nͥ

Expanded text:
uerum hic pro sua inanitate conuerum hic pro sua inanitate contemptus est, qui et gratiam quam sperauit non adeptus est et gloria quam captauit in culpam reprehensionemque conuersa est. alius eandem materiam mordacius scerat tum e numero judicum, et qui auctor in primis faciendae persecutionis fuit: quo scelere non contentus, etiam scriptis eos, quos afflixerat, insecutus est. Composuit enim libellos duos, non contra Christianos, ne inimice insectari videretur, sed ad Christianos, ut humane ac benigne consulere putaretur. in quibus ita falsitatem Scripturae sacrae arguere conatus est, tanquam sibi esset tota contraria; nam quaedam capita quae repugnare sibi uidebantur exposuit adeo multa, adeo intima enumerans, ut aliquando ex eadem disciplina fuisse uideatur. quod si fuit, quis eum Demosthenes poterit ab inpietate defendere, qui religionis cui fuerat accensus et fidei cuius nomen induerat et sacramenti quod acceperat proditor factus est? nisi
Abbreviated transcription (Latin):
opus illud elaborasset.effusꝰ
est ad pͥncipũ laudes. quoꝵ
pietas et prouidencia ut qͥd̾
ipẽ dicebat tum in cet̾is rebꝰ
tum p̾cipuerii defendendis
deor religronibus clarusset.
consultum esse tandem rebꝰ
hũanis ut cohibita uita impi¬
a et amli suꝑsticione. uniu̾si
hommes legittimis sacrs ua¬
tarent ac ꝓpicios sibi deos ex¬
pirentur. ubi at̾ religionis eiꝰ
contra qmͣ porabat inf̾mare
uoluit rõnem. meptus. uanꝰ.
ridiculus apparuit. quia gra¬
ius ille consultor utilitatis
homine̾ profitente̾ se illuĩaturũ
alios cum ipse cecus esset. redu¬
cturũ alios ab eirore cum ipẽ
ignoraret ubi pedes suos pon̾et
eruditurũ alios ad ueritatem.
cuus ille nec sintillã quid una
uidisset aliqnꝰ: quippe cũ sapĩe
professor profligare sapiãm
interetur. Omnes gͦ id argu¬
ebant. qd̾ illo potissim̃ tprẽ id
oꝑis esset a ggressus. quo fu¬
rebat odiosa crudelitas. O phñ
adulatorẽ ac tprĩ ẜuientem

Expanded text:
opus illut elaborasset, effusus opus illut elaborasset, effusus est in principum laudes, quorum pietas et prouidentia, ut quidem ipse dicebat, cum in ceteris rebus tum praecipue in defendendis deorum religionibus claruisset: consultum esse tandem rebus humanis, ut cohibita inpia et anili superstitione uniuersi homines legitimis sacris uacarent ac propitios sibi deos experirentur. ubi autem religionis eius contra quam perorabat infirmare uoluit rationem, ineptus uanus ridiculus apparuit, quia grauis ille consultor utilitatis hominem profitentem se inluminaturum alios, cum ipse caecus esset, reducturum alios ab errore\', cum ipse ignoraret ubi pedes suos poneret, eruditurum alios ad ueritatem, cuius ille ne scintillam quidem unam uidisset aliquando, quippe cum sapientiae professor profligare sapientiam niteretur. omnes tamen id arguebant, quod illo potissimum tempore id operis esset adgressus quo furebat odiosa crudelitas. o philosophum adulatorem ac tempori seruientem!
Abbreviated transcription (Latin):
repente sͥ. auctoritate flĩ noĩs
obligabat. Non modo ut eoꝵ
sentencias uenderet. u̾in eciã
ut confines suos quos sedibus
agrisq pellebat. a suo repetẽdo
hac potencia retardaret. hic uo̾
qui suas disputaciones mori¬
bus destruebat. uel mores suos
disputacionibus arguebat: ipẽ
adu̾sum se guis censor et accu¬
sator acterrimꝰ eod ip̃o tempore
tres libros euonuit contra re¬
ligionem nomenq xpĩanum:
professus ante omĩa phĩ offm̃
atq illos ad ueram uiam reuo¬
tare. id est ad cultus deoꝵ qͦr
numine ac maiestate ut ille di¬
cebat: mundus gub̾natur .nͨ.
pati homines imꝑitos quorid̾
fraudibus illici. ne simplicitas
eoꝵ prede ac pabulo sit hoĩbꝰ
astutis. Itaqz se suste pisse h
munus plña dignũ. ut p̾fer¬
ret non uidentibus lumen sa¬
piencie. non modo ut suscep¬
tis deoꝵ cultibus resanestant:¬
sed ec̃ ꝑtinaci obstmacione de¬
posita corporis ciuciam̃ta de
at appareat cuius rei gracia

Expanded text:
repente auctoritate falsi nominis repente auctoritate falsi nominis obligabat, non modo ut eorum sententias uenderet, uerum etiam ut confines suos, quos sedibus agrisque pellebat, a suo repetendo hac potentia retardaret. hic uero qui suas disputationes moribus destruehat uel mores suos disputationibus arguebat ipse aduersum se grauis censor et accusator acerrimus, eodem ipso tempore abatur tres libros euomuit contra religionem liomenque Christianum, professus ante omnia philosophi atque illos ad ueram uiam reuocare id est ad cultus deorum, quorum numine ac maiestate mundcebat mundus gubernetur, nec pati homines imperitos quorumdam fraudibus illici, ne simplicitas eorum praedae ac pabulo sit hominibus astutis. Itaque se suscepisse hoc munus philosophia dignum, ut praeferret non videntibus lumen sapientiae, non modo ut susceptis deosed etiam ut pertinaci obstinatione deposita corporis cruciamenta deuautem appareret cuius rei gratia
Abbreviated transcription (Latin):
runt. idonei ꝑitiqz do¬
ctores. qui uehementer. qui acri¬
ter errores publicos redargu̾ent.
qui cãm omuẽ u̾itatis ornate
copioseqz defenderent. ꝓuocauit
quosd̾ hec ipã pemiria bt aude¬
rent constribere contra ignotã
sͥ u̾itatem. Omicto eos qui pͥori¬
bus eam tprĩbus ne quicꝙͣ laces¬
ẜ̾unt. Eto cum in bithima ora¬
torias lrãs accitus doc̾em conti¬
gissetq ut eod̾ tpre dei templũ
euerteretur. duo extit̾unt ibid̾
qui iacenti atq abiecte u̾itati.
nestio utiũ suꝑbius an inportumꝰ
exultarent. quoꝵ alt̾ intistem
se phĩe profitebatur. u̾m ita ui¬
ciosus. ut continencie magister.
non minus auaritia ꝙͣ libidĩ¬
bus ardẽt. in uictu tam sumptu¬
osus. ut in scola uirtutis asẜ̾tor.
ꝑcimoĩe. pauꝑtatisqz laudator.
in palacio peiuis cenaret ꝙͣ domi.
Tn uicia sua capilł et pallio.
et qd̾ maxnĩ est uelamentũ
diuiens protegebat. quas ut
augẽt ad amicicias iudicum
miro ambitu penetrabat. eosq

Expanded text:
idonei peritique doctores, qui uehementer, qui acriter errores publicos redarguerent, qui causam omnem ueritatis ornate copioseque defenderent, prouocauit quosdam haec ipsa penuria, ut auderent scribere contra ignotam sibi ueritatem. omitto eos qui prioribus eam temporibus nequicquam lacessierunt. ego cum in Bithynia oratorias litteras accitus docerem contigissetque ut eodem tempore dei templum euerteretur, duo extiterunt ibidem qui iacenti atque abiectae ueritati nescio utrum superbius an inportunius insultarent. quorum alter antistitem se philosophiae profitebatur, uerum ita uitiosus, ut continentiae magister non minus auaritia quam libidinibus arderet, in uictu tam sumptuosus, ut in schola uirtutis adsertor, parsimoniae paupertatisque laudator, in palatio peius cenaret quam domi. tamen uitia sua capillis et pallio et, quod maximum est uelamentum, diuitiis praetegebat: quas ut augeret, ad amicitias iudicum miro ambitu penetrabat eosque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalibus et ornacior. Nam cum
fragilis mibecilisq nastatur . tñ
et a mutis omibus tutus est. et
ea omĩa que fimora nastunt᷑.
et̾ si uim celi fortit̾ paciunt᷑ ab
hoiẽ tñ tuta esse non pñt. Ita fit
ut plus hoĩ conferat racio ꝙͣ na¬
magnitudo uiriũ neq fritas
corporis effic̾e pt̃. quominꝰ aut
oppͥmantur a nobis. aut nrẽ
subiecta potestati sunt

Expanded text:
animalibus et ornatior. nam cum animalibus et ornatior. nam cum fragilis inbecillusque nascatur, tamen et a mutis omnibus tutus est et ea omnia quae firmiora nascuntur, etiamsi uim caeli fortiter patiuntur, ab homine tamen tuta esse non possunt. ita fit ut plus homini conferat ratio quam na neque magnitudo uirium neque firmitas corporis efficere potest quominus aut opprimantur a nobis aut nostrae subiecta sint potestati. pot
Abbreviated transcription (Latin):
hiis qui condicionẽ peccu¬
dũ sue p̾ferunt. quid eligant ⁊
deus his defat electionem utrũ
malint hũanam sapiãm cumĩ¬
becilitate. an p̾cudũ finitate̾
tũ illaꝵ natura. Sed non tam¬
pecudes suit. ut non malint uel
fragiliorem multo ꝙͣ nc̃ est dũmͦ.
hũanã ꝙͣ illã nrõnabilem fi̾nta¬
tem. Sed uidelicet prudentes uiri
neqz homines rõnem uolunt cum
tãq cõtrariũ. sed unũqd̾q aĩal. aut
rõ instiuat nccͣe est. aut condicio
nature. si naturalibus muimĩtis
instiuat. suꝑnatua rõ est. Quid
em̃ excogitabit. quid faciet. aut¬
qͥd molietur. aut in quo luĩe illd̾
ingenn ostendet: cũ ea que possẽt
esse rõnis ultro nat᷑a᷑ concedat.
Si autẽ rõne sit p̾ditũ quid opꝰ
erit sepmmientis corporis cũ seml
concessa rõ nature munus possit
tuend̾ qr hoĩem. ut nich̾ potuerit
maius ac melius a deo dari. deniqz
cũ et corporis non magni homo
et exignaꝵ uiriũ et ualitudinis
accepit. et instructior est ceteris

Expanded text:
iis, qui conditionem pecudum suae praeferunt, quid eligant, si Deus his deferat optionem; utrum malint humanam sapientiam cum imbecillitate an pecudum firmitatem cum illarum natura. scilicet non tampecudes sunt, ut non malint uel fragiliorem multo quam nunc est dummodo humanam quam illam inrationabilem firmitatem. sed uidelicet prudentes uiri neque hominis rationem uolunt cum tamque contrarium, quod unum quodque animal aut ratio instruat necesse est aut condicio naturae? si naturalibus munimentis instruatur, superuacua ratio est. quid enim excogitabit? quid faciet? quid molietur? aut in quo lumen illud ingenii ostendet, cum ea quae possint esse rationis, ultro natura concedat? si autem ratione sit praeditum, quid opus erit saepimentis corporis, cum semel concessa ratio naturae munus possit tuendumque hominem, ut nihil potuerit maius ac melius a deo dari. denique cum et corporis non magni homo et exiguarum uirium et ualitudinis st maius accepit, et instructior est ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti opem sperant. et uirtuti
bus locus est et stelera ranora
st̃. Atem̃ plm̾q et scelerati feli¬
ciores st̃. et bom misiores et iusti
ab inustis impune uexantur. Cõ¬
sid̾abimꝰ postea cur ista fiant. In¬
terim deira ex plicenus an sit ali¬
qua in deo. utrũ nich̃ curet oĩo
nec moueatur ad ea q̃ impie ge¬
runtur.

Expanded text:
adflicti opem sperant, et uiadflicti opem sperant, et uibus locus est, et scelera rariora sunt. Atenim plerumque et scelerati feliciores sunt, et boni miseriores, et justi ab injustis impune vexantur. Considerabimus postea, cur ista fiant. Interim de ira explicemus, an sit aliqua in Deo; utrum nihil curet omnino, nec moveatur ad ea quae impie geruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ira mat̾iam. Non emꝰ est fas eũ
cũ talia fieri uideat nõ mou̾i. et
insurgere ad blcionẽ sceleratoꝵ
et pestiferos nocẽtesqz delere. ut
bonis omĩbus cõsulat. adeo et
in ipã ira inest et gratifitatio.
gumita. uel eoꝵ qui cũ irasti dm̃
uolunt gratificari uolunt. quia
ne hoc quid sine ira fieri potest.
uel eoꝵ qui nullũ aĩ motum esse
iii deo putant. Et qr st̃ aliqui
affectus qui non cadunt in deũ.
ut libido timor. auaritia. meror
nudia: ommi prorsus affectu
eum uacare dix̾uit. hiis em̃ uacat
qui uiciori affectus st̃. eos autẽ
qͥ st̃ uirtutis id est ira in malos
et iustos et ueros ht̃. Que profe¬
cto nͥ habeat hũana uita turbabi¬
tur. atq ad tantam cõfusionem
deuemet status reꝵ ut cõteptis
suꝑatisqz legibus sola regnet
audatia ut nemo demq tutus
esse possit. nͥ qui uiribus p̾na¬
leat. Itaq qiͣ coĩ latrocimot̾ra
omĩs depopulabitur. Nũc uero
qmĩ et mali penã et bom gram̃ ⁊

Expanded text:
ira materiam. non est enim fas eum, ira materiam. non est enim fas eum, cum talia fieri uideat, non moueri et insurgere ad ultionem sceleratorum et pestiferos nocentesque delere, ut bonis omnibus consulat: adeo et in ipsa ira inest gratificatio. gumenta uel eorum qui cum irasci deum nolunt, gratificari uolunt, quia ne hoc quidem fieri sine ira potest, uel eorum qui nullum animi motum esse in deo putant. et quia sunt aliqui adfectus qui non cadunt in deum, ut libido timor auaritia maeror inuidia, omni prorsus adfectu eum uacare dixerunt. his enim uacat, quia uitiorum adfectus sunt, eos autem qui sunt uirtutis, id est ira in malos, et iustos et ueros habet. quae profecto nisi habeat, humana uita turbabitur atque ad tantam confusionem deueniet status rerum, ut contemptis superatisque legibus sola regnet audacia, ut nemo denique tutus esse possit nisi qui uiribus praeualeat: ita quasi communi latrocinio terra omnis depopulabitur. nunc uero quoniam et mali poenam et boni gratiam et
Abbreviated transcription (Latin):
que sit ista matia .pͫ
accedentibus malis afflicti ho¬
mines. ad deũ phn̾q confugto¬
unt. mittitant. obsecrant. oe¬
dentes eum posse ab hus mub¬
rus ꝓpulsare. htꝰ igitur tam
mnifrandi. nec em̃ tam munttie
est homĩq cõtemptor: ut auri¬
liũ laborantibus deneget. Item
phũm quibns ꝑsua sum est deo
assidius atq freꝙͣtibus uotis
dona et sacrificia offu̾nt. nom
eius. laudibus proseqũtur ustis
ac bonis oꝑibus demeri. eum la
sit et debeat gratificari. Nam̃ si
nich est tam conueniens deo ꝙͣ
beneficencia. ncħ autẽ tamalie¬
nuĩ ꝙͣ ut sit ing̃tus: ncc̾e̾ est ut
officiis optimoꝵ sancteqz uiuen¬
tium p̾stet aliqͥd atq uicem red¬
dat. ne subeat ng̃ti culpam. q̃
est ec hoi cͥm̃osa. Contra autem
sint aln facmorosi. et nefarn qͣͥ
omĩa libidinibus polluant cedibꝰ
uerent. fraudent. rapiant. ꝓuirẽt.
nec cõsangneis nec pentibus
ꝑtant. leges et etiã ipm̃ deum
negligant. habet igitur in deo

Expanded text:
quae sit ista materia? Primum accidentibus malis afflicti homines ad Deum plerumque confugiunt, mitigant, obsecrant, credentes eum posse ab his injurias propulsare. Habet igitur causam miserandi; nec enim tam immitis est hominumque contemptor, ut auxilium laborantibus deneget. Item plurimi, quibus persuasum est Deo adsiduis ac frequentibus uotis dona et sacrificia offerunt, nomen eius laudibus prosecuntur, iustis ac bonis operibus demereri eum labsit et debeat gratificari. nam si nihil est tam conueniens deo quam beneficentia, nihil autem tam alienum quam ut sit ingratus, necesse est ut officiis optimorum sancteque uiuentium praestet aliquid ac uicem reddat, ne subeat ingrati culpam, quae est etiam homini criminosa. contra autem sunt alii facinerosi ac nefarii qui omnia libidinibus polluant, caedibus uexent, fraudent rapiant periurent, nec consanguineis nec parentibus parcant, leges et ipsum etiam deum neglegant. habet igitur in deo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatibus nomie sensu ca¬
rere uideam᷑. si maliumus in hu¬
militate. in egestate. in con¬
temptu. in ignonnia uiuere.
aut ne uiuere quid̃ sed dolore
ciuciari. et mori. ex qͥbus mal
nichil amplius asseqͣmur. quo
possit uoluptas omissa pensari.
Si aute̾ uirtus malũ non est.
facitq honeste ꝙ uoluptates ui¬
ciosas turpesqz cõtempnit et
fortit̾ ꝙ nec dolorem nec mor¬
morte suscepta. qd̾ ult̾ius bonũ
sperari potest nͥ et̾nitas. de¬

Expanded text:
uoluptatibus, nonne sensu cauoluptatibus, nonne sensu carere uideamur, si malimus in humilitate, in egestate, in contemptu, in ignominia uiuere aut ne uiuere quidem, sed dolore cruciari et emori, ex quibus malis nihil amplius adsequamur quo possit uoluptas omissa pensari? si autem uirtus malum non est facitque honeste, quod uoluptates uitiosas turpesque contemnit., et fortiter, quod nec dolorem nec mormorte suscepta quod ulterius bonum sperari potest nisi aeternitas?
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. sic uita sine luce.
igins igitur elementũ est lu¬
cis ac uite. unde apparet hoiẽm
qui eo utitur inmortalẽ sortitũ
esse condicionem. qui id illi fa¬
miliare est qd̾ facit uitam. u̾tus
qͦ soli hom̃i data magno arguͭ ͦ
est. inmortales aĩas esse. qd nõ
ent scdm̃ naturã si amma extĩ¬
guatur. huic enim pñti uite no¬
cet. Nam uita ista t̾rena quam
uoluptatem expetit cuius fructibꝰ
bariis ac suauibus delectatur.
et dolorem fugit cuius asperi¬
tas naturam uiuentiũ a cerbis
sensibus ledit. et ad mortem.
ꝑduc̾e intitur que dissoluit am¬
mante. Si gͦ untus et prohi¬
bet hus boms hominem que na¬
turalit̾ appetuntur. et ad susti¬
nenda mala impellit que na¬
turalit̾ fuguintur. gͦ malũ
est uirtus et mimica nature.
stultũq iudicare nccͣe est. qui
eam seqͥtur. quĩ se ipse ledit.
et effugiendo bona pnͣcia. et
appetendo mala/ eque sine spe
fructus amplioris. Nam cum
liceat nobis iocundissimis frui

Expanded text:
non potest, sic uita sine luce. non potest, sic uita sine luce. ignis igitur elementum est lucis ac uitae: unde apparet hominem qui eo utitur, immortalem sortitum esse condicionem, quia id illi familiare est quod facit uitam. uirtus quoque soli homini data magno argumento est inmortales animas esse. quae non erit secundum naturam, si anima extinguitur; huic enim praesenti uitae nocet. nam uita ista terrena, quauoluptatem expetit, cuius fructibus uariis ac suauibus delectatur, et dolorem fugit, cuius asperitas naturam uiuentium acerbis sensibus laedit et ad mortem perducere nititur, quae dissoluit animantem. si ergo uirtus et prohibet iis bonis hominem quae naturaliter adpetuntur et ad sustinenda mala inpellit quae naturaliter fugiuntur, ergo malum est uirtus et inimica naturae stultumque iudicari necesse est qui eam sequitur, quoniam se ipse laedit et fugiendo bona praesentia et adpetendo aeque mala sine spe fructus amplioris. nam cum liceat nobis iucundissimis frui
Abbreviated transcription (Latin):
Quam spectationẽ trimegistus
theoricam rectissime nomĩauit.
ꝙ̃ in mutis aĩalibus nilla est.
Cum at̾ sapĩa que soli hoĩ data
est: inchil aliud sit ꝙͣ noticia dĩ.
apparet ammã non int̾ire neq
dissolui. sed man̾e in se̾pit̾mĩ.
qr deũ qui sempilnus est et
q̃uit et diligit. ipã natura co¬
gente senciens uel unde orta
sit. uel quo reu̾sura. p̾terea
non exiguũ inmortalitatis ar¬
gumentũ est ꝙ hõ solus celesti
elenĩto utitur. Nam cum reꝵ
natura his duobus elem̃tis q
repugnͣcia sͥ. atq immita st̃.
constet igni et aqͣ quoꝵ altm
telo. alt̾m t̾re astribitur: cetere
ammantes qr t̾rene mortlẽs¬
q sunt. t̾reno et g̃ui utuntur
elenento. homo solus ignem
in usu habet. qd est ełm leuesb̾¬
lime celeste. Ea uero q̃ ponde¬
rosa st̃. ad mortem depͥmunt.
et q̃ leua st̃ ad uitam sbleuant.
qr uita in sũmo est. mors in
nno. Et ut lux esse sine igii

Expanded text:
quam spectationem Trismegistus quam spectationem Trismegistus θεοπτίαν rectissime nominauit: quae in mutis animalibus nulla est. cum autem sapientia, quae soli homini data est, nihil aliut sit quam notitia dei, apparet animam non interire neque dissolui, sed manere in sempiternum, quia deum, qui sempiternus est, et quaerit et diligit, ipsa cogente natura sentiens uel unde orta sit uel quo reuersura. praeterea non exiguum inmortalitatis argumentum est quod homo solus caelesti elemento utitur. nam cum rerum natura his duobus elementis, quae repugnantia sibi atque inimica sunt, constet, igni et aqua, quorum alterum caelo, alterum terrae adscribitur, ceterae animantes quia terrenae mortalesque sunt, terreno et graui utuntur elemento, homo solus ignem in usu habet, quod est elementum leue sublime caeleste. ea uero quae ponderosa sunt, ad mortem deprimunt, et quae leuia sunt, ad uitam subleuant, quia uita in summo est, mors in imo. et ut lux esse sine igni
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eciã in. tullius uidit satis
finũ est. ex eo et̾ntatẽ aĩe posse
dinosti qr nullũ sit aĩal qd̾ ha¬
beat noticiã aliqmͣ dei. religioq
sit pene sola que hommẽ dister¬
nat amutis. Que cũ in homine
solũ cadit: profecto testatur id
affectare. nos id desiderare. id
colere. qd̾ nobis familiare. qd̾
proxim sit futm. An aliquis
cũ cet̾aꝵ aianciũ naturam con¬
siderauerit. quas pronis cor¬
poribus abiectas in t̾ramq ꝓ¬
stratas sũm dei prouidencia
effecit. ut ex hoc intelligi pos¬
sit. nich eas rõnes habere cũ
celo. pt̾ non intellige̾ solum
ex oĩbus celeste ac diuinum
amnial esse homine̾. cuius cor¬
pus ab humo excitatũ. uultus
subhinis. status rectus origiẽm
suã qͣrit. et qĩ cõtempta hũlita¬
te t̾re ad altũ intitur. quia sen¬
tit sũmũ bonũ in sũmo esse sibi
q̃rendum: memorq condicio¬
is sue. qua deus illũ fecit ex¬
innũ ad artifice̾ suũ spectat.

Expanded text:
quod etiam Marcus Tullius uidit, satis quod etiam Marcus Tullius uidit, satis firmum est, ex eo aeternitatem animae posse dinosci, quia nullum sit aliud animal quod habeat notitiam aliquam dei, religioque sit paene sola quae hominem discernat a mutis: quae cum in hominem solum cadit, profecto testatur id adfectare nos, id desiderare, id colere quod nobis familiare, quod proximum sit futurum. an aliquis cum ceterarum animantium naturam considerauerit, quas pronis corporibus abiectas in terramque prostratas summi dei prouidentia effecit, ut ex hoc intellegi possit nihil eas rationis habere cum caelo, potest non intellegere solum ex omnibus caeleste ac diuinum animal esse hominem, cuius corpus ab humo excitatum, uultus sublimis, status rectus originem suam quaerit et quasi contempta humilitate terrae ad altum nititur, quia sentit summum bonum in summo sibi esse quaerendum memorque condicionis suae, qua deus illum fecit eximium, ad artificem suum spectat?
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾unt. non modo phõs. sed ne
hoĩes quid̃ fuisse dixe̾im. qui mu¬
tis silĩmi ex sdo corpore consti¬
t̾unt. nicħ cernentes aĩo. et ad
sensum corporis refe̾ntes cuncta
qͥ nich̾ putabãt esse nͥ qd̾ oculis
contuebantur. et qr uidebant
aut bonis accidere aduersa. aut
malis prospera. fortuto geri
omĩa credid̾unt. et natura mũ¬
dum non prouidencia constitu¬
tum. hiic iam prolapsi sunt ad
et incorporalis et inusibilis et
et̾mis. gͦ non idccͥo int̾ire aiãm
credibile est. qr nõn uidetur postꝙ̃
recessit acorpore. qm̃ constat eẽ
aliquid senciens ac uigens qd̾ ñ
beniat sub aspectum. At emm dif¬
fitile est aĩo comp̾hende̾: ꝙͣ admo¬
dũ possit aĩa retm̾e sensũ sine
hus ꝑtibus corporis in qͣbus est
offm̃ senciendi. Quid de deo: nũ
facile est cõp̾hende̾ ꝙͣad modũ
uigeat sine corpore. Ee si deos
ligitur esse qued̾ in hoĩe ac deo
silĩtudo. Demq illud argũtũ

Expanded text:
dixerunt non modo philosophos, sed ne dixerunt non modo philosophos, sed ne homines quidem fuisse dixerim, qui mutis simillimi ex solo corpore constiterunt nihil cernentes animo et ad sensum corporis cuncta referentes, qui nihil putabant esse nisi quod oculis contuebantur. et quia uidebant aut bonis accidere aduersa aut malis prospera, fortuito geri omnia crediderunt et natura mundum, non prouidentia constitutum. hinc iam prolapsi sunt ad et incorporalis et inuisibilis et aeternus, ergo non idcirco interire animam credibile est, quia non uidetur, postquam recessit a corpore, quoniam constat esse aliquid sentiens ac uigens quod non ueniat sub aspectum. at enim difficile est animo comprehendere quemadmodum possit anima retinere sensum sine iis partibus corporis in quibus inest officium sentiendi. quid de deo? num facile est comprehendere quemadmodum uigeat sine corpore? quodsi deoslegitur esse quaedam in homine ac deo similitudo. denique illut argumentum,
Abbreviated transcription (Latin):
ns itaq argumentis q̃
nec plato nec ullus aliꝰ
muenit. aĩaꝵ et̾nitas probari
iudiciũ dei maxñ qd̾ in t̾ra ap
propmꝙ̃te sclo̾ꝵ fine celebrabr̃.
Ante omĩa qm̃ deus ab hoiẽ ui¬
deu non potest. ne qͥe tamen ex
eo ipso putaret deñ non esse qr
mortalibus oculis non uideret᷑
int̾ cetera institutoꝵ suoꝵ mira¬
cula fecit eciã mlta. quoꝵ uis
tur. sicut est uox. odor. uentus.
ut haꝵ reꝵ argumĩto et exẽplo
eciã deũ licet sub oculos non uem¬
ret: desua tñ ui et effectu et oꝑi¬
bus cern̾emus. Quid uoce clariꝰ
aut uento forcius. aut odore ui¬
olencius: hec tñ cum ꝑ aerem fe¬
iuntur. ad sensusq nr̃os ueni¬
unt. et eos potencia sua impel¬
lunt. non cernũ tureatiẽ luminũ.
sed ahis corporis ꝑtibus senciũ¬
tur. Similiter deus non aspectu
nobis alio ue fra gili sensu com¬
p̾hendendus est. sed mentis ocu¬
lis intuendus. cũ oꝑã eius p̾¬
clara et admiranda uideantus.
Nam illos qui millũ oĩo esse dm̃

Expanded text:
s itaque argumentis, quae nec Plato nec ullus alius inuenit, animarum aeternitas probari iudicium dei maximum, quod in terra propinquante saeculorum fine celebrabitur. ante omnia, quoniam deus ab homine uideri non potest, ne quis tamen ex eo ipso putaret deum non esse, quia mortalibus oculis non uidetur, inter cetera institutorum suorum miracula fecit etiam multa quorum uion uidetur, sicut est uox odor uentus, ut harum rerum argumento et exemplo etiam deum, licet sub oculos non ueniret, de sua tamen ui et effectu et operibus cerneremus. quid uoce clarius aut uento fortius aut odore uiolentius? haec tamen cum per aerem feruntur ad sensusque nostros ueniunt et eos potentia sua inpellunt, non cernuntur acie luminum, sed aliis corporis partibus sentiuntur. similiter deus non aspectu nobis alioue fragili sensu conprehendendus est, sed mentis oculis intuendus, cum opera eius praeclara et miranda uideamus. nam illos qui nullum omnino deum esse
Abbreviated transcription (Latin):
fict orõ. Aristotiles inqͣt cicero
los stultissimos. aut glĩosis¬
simos fuisse. qui existimassent
phĩam suis ingeniis fuisse ꝑ¬
fectam: sed se uidere ꝙ paucis
in aĩs magna accessio facta
esset. breui tpr̃e phĩam plane
ab solutã fore. Qd̾ igitur fuit
illud tpũs: quo more: qñ est.
aut a quibus ab soluta. Nam
qd ait stultissimos fuisse qui
fetam esse capienciam uni
est. Sed ne ip̃e quid̾̃ satis prudẽ¬
ter: qui ait a ueteribus ceptam.
aut a nois auctam. aut mox
apost̾ioribus ꝑfectã iri putaniit.

Expanded text:
fligit oratio? Aristoteles inquit Cicero fligit oratio? Aristoteles inquit Cicero aut stultissimos aut gloriosissimos fuisse, qui existimauissent philosophiam suis ingeniis esse perfectam: sed se uidere, quod paucis annis magna accessio facta esset, breui tempore philosophiam plane absolutam fore. quod igitur fuit illut taut a quibus absoluta? Nam quod ait stultissimos fuisse, qui erfectam esse sapientiam, verum est: sed ne ipse quidem satis prudenter, qui aut a veteribus coeptam, aut a novis auctam, aut mox a posterioribus perfectum iri putavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in sũmũ leuatam. nͥ forte
mentem qͦ in pedibus aut in
mnis calcibus constituere ma¬
lebat. pocius ꝙͣ in pectore aut
in capite. A deo renoti fuerãt
ab ipã u̾itate. ut eos ne status
quid sui corporis admoueret.
u̾itatem illis in sũmo esse que¬
uendam. Ex hac desperacions
confessio illa socratis nata est.
qua se inchil sore dixitũ ñ hos
pnim ꝙ nichil stiat. hie acha¬
ainne distiplina mananit. si t̃
distiplna dici potest: in qua ⁊¬
ignoracio et distitur et docetur.
Sed ut illi quid̃ qui stĩam sibi
assumpfrunt. idipm̃ qd̾ stirese
ter defendere potuerunt. Qui
qnꝰ rõ illos non quadrabat ꝑ
ignoranciã reꝵ dm̃aꝵ tam ua¬
rir tam incerti fuerunt sibiq
sepe contͣria disẜentes: ut quid
sentirent. quid uellent: satis sta¬
tuere ac iudicare non posses. Qo
igitur pugnes adu̾sus eos ho¬
imnes: qui suo sͥ gladio ꝑeunt.
Quid labores ut eos destruas.
quos sua ipsos destruit atq af¬

Expanded text:
quam in summum leuatam? nisi forte quam in summum leuatam? nisi forte mentem quoque in pedibus aut in imis calcibus constituere malebat potius quam in pectore aut in capite. adeo remotissimi fuerunt ab ipsa ueritate, ut eos ne status quidem sui corporis admoneret ueritatem illis in summo esse quaerendam. ex hac desperatione confessio illa Socratis nata est, qua se nihil scire dixit nisi hoc unum, quod nihil sciat, hinc Academiae disciplina manauit, si tamen disciplina dici potest in qua ignoratio et discitur et docetur. sed ne illi quidem qui scientiam sibi adsumpserunt, id ipsum, quod scire se ter defendere potuerunt. qui, quoniam ratio illis non quadrabat per ignorantiam rerum diuinarum, tam uarii, tam incerti fuerunt sibique saepe contraria disserentes, ut quid sentirent, quid uellent, statuere ac diiudicare non posses. quid igitur pugnes aduersus eos homines qui suo sibi gladio pereunt? quid labores ut eos destruas, quos sua ipsos destruit atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs. Quid contemptus ille
rerũ qui magnificis ubis pten¬
ditur: Quid dispar cet̾is hĩtus:
Aut cur oĩo p̾cepta sapĩe dat. ⁊
nemo adhuc qui sapiat mueti
pientes: cũ ipĩ nec stire se quicꝙͣ
nec saꝑe uideantur. Nam si qñ
ita defecerint ut ne efigere
quid̃ quicꝙͣ possint qd̾ facunt
in rebus ceteris. Tum uero ad¬
monentur ignorancie. et qͣr fu¬
ribundi exiliũt. et exclamant
cecos esse se et excordes. Anau¬
goras pronũciat cͥcͥũfusa eẽ
tenebris oĩa. Empedocles an¬
gustas esse sensuũ semitas q̃¬
ritur. tamꝙͣ illi ad cogitandũ¬
et reda et quadrigis opus eẽt.
democritus qiͣ in puteo quodã
sit alto. ut fundus nullus sit
u̾itatem iacere dem̾sam. mimi
stulte ut cet̾a. Non emin tamq̃
in puteo dem̾sa ueritas est quo
uel destend̾e̾ : ł cadere illi licebat.
sed tamꝙͣ in sũmo montis exel¬
si u̾tice. ł pocius in celo qd̾ est
uerissiñ. Quid enĩ est cur eam
pocius in innũ dep̾ssam diceret.

Expanded text:
nominis? quid contemptus ille nominis? quid contemptus ille rerum, qui magnificis uerbis praetenditur? quid dispar ceteris habitus? aut cur omnino praecepta sapientiae datis, si nemo adhuc qui sapiat inuentpientes, cum ipsi nec scire se quicquam nec sapere fateantur? nam si quando ita defecerint, ut ne adtingere quidem quicquam possint, quod faciunt in rebus ceteris, tura uero admonentur ignorantiae et quasi furibundi exiliunt et exclamant caecos esse se et excordes. Anaxagoras pronuntiat circumfusa esse tenebris omnia; Empedocles angustas esse sensuum semitas queritur, tamquam illi ad cogita-ndum reda et quadrigis opus esset; Democritus quasi in puteo quodam sic alto, ut fundus nullus sit, ueritatem iacere demersam: nimirum stulte, ut cetera. non enim tamquam in puteo demersa ueritas est, quo uel descendere uel etiam cadere illi licebat, sed tamquam in summo montis excelsi uertice uel potius in caelo, quod est uerissimum. quid est enim cur eam potius in imum depressam diceret
Abbreviated transcription (Latin):
deam quandã res humanas
uariis casibus illudentẽ quia
nestĩt unde sͥ bona et mala
uemant. Cum hac se cõpositos
ad p̾liandũ putant. nec ullã
tñ rõnem reddunt. a quo et
qmͣ ob tam: sed tm̃ cũ fortua
se digladiari momentis oĩbꝰ
gloriantur. Iam quitũqz con¬
solati st̃ aliquos ob int̾itum
amissionẽq caroꝵ. fortime
nomꝰ aterrimis accusatiombꝰ
p̾stid̾ut. nec oĩo ulla eoꝵ di¬
sputacio de uirtute est: in qͣ
nõ fortũa uexetur. Martus
tullius in sua consolatione.
pugnasse se semꝑ contra for¬
tunã loquitur. eaniq a se eẽ
suꝑatam cum fortit̾ inimicoꝵ
impetus retrudisset. ne tum
quid̾ se ab ea fractũ tũ domo
upulsus patria caruit. Cum¬
i ante̾ cũ amiẜit carissimam
filiam uictũ se a fortuna
turpit̾ confitetur. Cedo inqͥt
et̾ manũ tollo. Quid hoc hoĩe
misenus: qui sic iaceat. Infi¬
pienter inquit. Sed quis se
profitetur esse sapientem.
Quid gͦ s. uult assumpcio

Expanded text:
deam quandam res humanas deam quandam res humanas uariis casibus inludentem, quia nesciunt unde sibi bona et mala eueniant. cum hac se compositos ad proeliandum putant nec ullam tamen rationem reddunt a quo et quam ob causam, sed tantum cum fortuna se digladiari momentis omnibus gloriantur. iam quicumque consolati sunt alios ob interitum amissionemque carorum, fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt nec omnino ulla eorum disputatio de uirtute est, in qua non fortuna uexetur. Marcus Tullius in sua Consolatione pugnasse se semper contra fortunam loquitur eamque a se esse superatam, cum fortiter inimicorum impetus rettudisset; ne tum quidem se ab ea fractum, cum domo pulsus patria caruerit: tum autem, cum amiserit carissimam filiam, uictum se a fortuna turpiter confitetur. cedo inquit et manum tollo. quid hoc homine miserius, qui sic iaceat? insipienter inquit, sed qui se profitetur esse sapientem. quid ergo sibi uult adsumptio
Abbreviated transcription (Latin):
napropter nchil est aliud
in uita quo rõ. quo cogra¬
cio nrã m̃tatur: nͥ dei qui nos ge¬
mut agnicio. et religiosus ac piꝰ
sapientes utiqz non fuerunt. Que¬
siuerũt illi quid̾ sapiãm: sed qr
non recte q̃rebant. prolapsi sũt
tis inducti: conantur ammos
omi metu liberare Que religio¬
nis eu̾sio nature nom̃ muemt.
Illi emꝰ̾ cum aut ignorarent aqͦ.
dere uellent. nich̾ esse dm̃na mẽte
ꝑfectũ: naturã esse dix̾unt reꝵ
oniĩ mr̃em. qiͣ dicerent omma sua
sponte esse nata. Quo uerbo pla¬
ne imprudenciã suam confitẽtur.
deum naturã uocant querꝑuer¬
sitas est naturã potius ꝙͣ deũ
nommare: Si autẽ natra. est
rõ. uel nccͣitas uel condicio na¬
scendi non est ꝑ seipãm sensibil:
sed nccͣe est mentem esse dñiam
q̃ sua proidencia nastendi pr¬
rebus omĩbus p̾beat. Aut si
natura est celũ atq t̾ra. et oe̾
qdͣ natũ est: non est deus na¬
tura. sed dei opus. nan dissilĩ
errore credunt eẽ fortunã qiͣ

Expanded text:
apropter nihil est aliut in uita quo ratio, quo condicio nostra nitatur, nisi dei qui nos genuit agnitio et religiosus ac pius sapientes utique non fuerunt. quaesiuerunt illi quidem sapientiam, sed quia non rite quaerebant, prolapsi sunt  falsae uirtutis inducti conantur animos omni metu liberare. quae religionis euersio naturae nomen inuenit. illi enim cum aut ignorarent a quo dere uellent nihil esse diuina mente perfectum, naturam esse dixerunt rerum omnium matrem, quasi dicerent omnia sua sponte esse nata: quo uerbo plane inprudentiam suam confitentur. deum naturam uocant, quae peruersitas est naturam potius quam deum nominare? si autem natura est ratio uel necessitas uel condicio nascendi, non est per se ipsa sensibilis, sed necesse est mentem esse diuinam, quae sua prouidentia nascendi prrebus omnibus praebeat, aut si natura est caelum atque terra et omne quod natum est, non est deus natura, sed dei opus. non dissimili errore credunt esse fortunam quasi