comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illius loci cliuũ iur alicuius & simpliciter
rusticanus cum egrotaret ablatus sensib
penc mortuus iacuit aliquod dieb tenu¬
issimus flatꝰ innaribus qui manu ad mota
cum sentiebatur. & erat exiguũ u¬
uentis inditiũ. sepeliri ut exanimẽ ñ si¬
nebat. Nullos artꝰ mouebat Nulla
sumebat alim̃ta. nihil oculis. nihil
ullo alio sensu corporis qualibet in pal¬
ta molestia sentielut. Uidebat tam̃
multa uelud insominis. quȩ tandẽ ali¬
quando post dies plurimos quasi eiugi¬
lans uisa narrauit: ac primũ mox ut
aperuit oculos. eat aliquis inquit ad
domũ curmȩ fabri ferrarii. & ui¬
deat quid ibi agatur. Quod cũ itum
fuisset inuentꝰ ÷ mortuus. eo mom̃to
quo iste fuerat sensib redditus. & penca
morte reuixerat. Tunc intentis qui ade¬
rant illũ exhibere uissum esse quando ipse
dimissus : indicabat. seque illic unde re¬
diqrat dixit audisse. quod non curma curi¬
alis. sed curma faberferrarius ad loca illa

Expanded text:
illius loci duumuiralicius et simpliciter illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in naribus, qui manu admota utcumque sentiebatur et erat exiguum uiuentis indicium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa
Abbreviated transcription (Latin):
frenetici ł quocũꝙ furentes modo. Nã et ip¬
si locuntur secum quasi uere p̃sentib lo
mor tuoꝵ: sed quẽ ammodũ hii qui uuuin
abeis se uideri & cũ eis se loqui nesciunt
neq enim reuera ipsi ad sunt aut ipsi ser¬
mocinantur. sed turbati sensib homines
talia uisa imaginaria patiuntur. eomodo
& hi i qui exhac uita migrarunt sic affel¬
tis hominib uidentur quasi p̃sentes cũ sint
absentes. & utrũ aliquis imaginalit̾ uideat.
omnino nescientes. Huic rei simile ÷ &iã
illud cum homines altius quã si dormireo
sub trahuntur corporis sensib & his enim
sed cũ fuerint sensib redditi quoscũq mor¬
tuos uidisse se dixerint uere cũ eis fuisse
creduntur : Nec adtendunt qui hȩc audiunt
similit̾ ab eis absentium atꝙ scientiũ quorundã
&iã imagines iusa eẽ uiuorua. Homo quidã¬
deturma curma nomine municipii tullien¬
sĩs quod ipponi ꝓximũ ÷ curialis pauꝑ uix

Expanded text:
phrenetici uel quocumque furentes modo. nam et ipphrenetici uel quocumque furentes modo. nam et ipsi loquuntur secum, quasi uere praesentibus mortuorum. sed quemadmodum hi, qui uiuunt, ab eis se uideri et cum eis se colloqui nesciunt — neque enim re uera ipsi adsunt aut ipsi sermocinantur, sed turbatis sensibus homines talia uisa imaginaria patiuntur — eo modo et hi, qui ex hac uita migrarunt, sic affectis hominibus uidentur quasi praesentes, cum sint absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud, cum homines altius, quam si dormirent, subtrahuntur corporis sensibus et occupansed cum fuerint sensibus redditi, quoscumque mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix
Abbreviated transcription (Latin):
qđ id audiuimus.. qͥnobis apud mediolanũ
constitutis. carthaginis r&cor eulogius qui ms
in eadẽ arte discipłs fuit sicut ipse postea¬
quã in affricã remeauimus retulit. cum
r&horicos ciceronis libros discipłis suis tra¬
deret. recensens lectionẽ quã post tridue
fuerat traditurus. quendam locũ offender
obscurum. Quo ñ intellesto. uix potuit
dormire sollicitus: qua noc te somniante
ego illi ut intellegebat exposui. Immo ñ ego
sed imago mea nesciente me. & tã longe
trans mare aliquid aliud siue agente siue
somniante &nihil de illius curis omnino
curante. Quomodo fiant ista nescio sed
quomodo libet. Curnon eodẽ modo credi
mus fieri ut insomnis quisq uideat mor¬
tuũ quomodo fit ut uideat uiuũ: ambo¬
b utiq nescientib neq curantib quis uel
ubi uel quando eoꝵ imagines somniet.
Similia sunt aut̃ somnis ñnulla &ciã uisa
uigilantium qui turbatos hñt sensus sicut

Expanded text:
quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; sed quomodolibet fiant. cur non eodem modo fieri credimus, ut in somnis quisque uideat mortuum, quomodo fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis nonnulla etiam uisa uigilantium, qui turbatos habent sensus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ sibi apparuisse ñ dubitet quasi non
possint & mortuoꝵ hominũ eodẽ modo
nescientium non animę sedsimilitudines
apparere dormientib: ꝓcerto cũ medio¬
lani essemus audiuumus quod cũ debitũ
repeter etus aquodã defuncti patris car¬
cione ꝓlata quod filio nesciente a patre
iam fuerat. ꝑsolutum. contristari homo
grauissime cȩpit atꝙ mirari quod ei pa¬
ter moriens ñ dixerit quid deberet. cum
fecisset &iam testamentum. Tunc nimis
anxio apparuit idem pat̾ eiꝰ insomnns. et
ubi esset reuocatum quod illa caucio ua¬
cuata fuerat indicauit. Quo inuento
uuenis atq monstrato. ñsolũ falsi debi¬
t calũpniam ꝓpulsauit. Sed & iã pat̾̃nũ
recepit cyrographũ quod pat̃ non receperat qđo
est pecunia ꝑsoluta. Hic itaq putatur anima
hominis curam gessissẽ ꝓfilio & ad eũ uenisse dor¬
mientẽ ut docens quod ignorabat ꝑmagna mo¬
lestia liberaret. Sed codem ferme tẽpr̃

Expanded text:
dinem sibi adparuisse non dubitet. quasi non dinem sibi adparuisse non dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines adparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit atque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
in religiositate neglegitur. Aliquando aũt
fallacibus uisis hũ homines in magnos
mit tantur errores quos talia ꝑpeti
iustum est. uelud si quisquã uideat in
somnis quod eneas uidisse apud inferos poe¬
tica falsitate narratur. & ut ei cuiuspiam
ñ sepulti appareant imago loquatur que
talia qualia fertur locutꝰ illi fuisse pal i.¬
nurus & cũ euigilauerit ibi corpus esꝰ in¬
ueniat ubi iacere inhumatũ cũ somniar&
audiuit. admonitꝰ & rogatꝰ ut sepelir et
inuentua. & quia iduers eẽ cõperit:
credat idõ mortuos sepelir s ut eoꝵ animȩ
ad loca transeant. unde insepultorũ. ani¬
mas inferna ꝓhiberł lege somniauit.
Uonne ita credens. plurimũ atramite ueritatis
exorbitat sic aut infirmitas humana sese
ht̃. ut quẽ mortuũ in soninis quisquẽ uide¬
rit. ipsus animã se uidere arbitretur.
Tum aut uiuũ similit̾ somniauerit ñ eiꝰ
animã neq corpus sed hominis similitu¬

Expanded text:
inreligiositate neglegitur. aliquando autem inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ita credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmitas humana sese habet, ut, cum mortuum in somnis quisque uiderit, ipsius animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nun tiantẽ. cũ id ego ꝓrsus ignorem et om¬
nino nõcurem. non solũ quid ille somniet
sed utrũ dormiente me ugilet. anuigilante
me dormiat. anunsi eodemq tempr uigile¬
mus ambo siue dormiamus quando ille som¬
niũ uidet in quo me uidet. quid mirũ si
nescientes mortui. nec ista sentientes. tam̃
auiuentib uidentur insomnis. & aliquid di¬
cunt quod euigilantes uerũ eẽ cognoscan.
ngelicis igitur operationib fieri credide¬
rim siue ꝑmittatur desuꝑ siue iubeatus
ut aliquid dicere de sepeliendis corporib
suis uideantur insomnis. cũ id pęnitus ne¬
sciant quoꝵ illa sunt corpora. Id aut̃ a¬
liquando utilit̃ fit. siue aduiuoꝵ quale¬
cũq solatium ad quos ꝑtinent illi mortui
quoꝵ apparent imagines Somniantib siue
ut his admonitionib generi humano sepul¬
turȩ cõmendetur humanitas. quȩ licet
de functis non opituletur cul panda tam̃

Expanded text:
praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et ompraenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur operationibus fieri crediderim, siue permittatur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã quȩ huir disputacioni ñ neglegendã
uideantur inserere quęstionẽ. Ferunt᷑ quip¬
pe mortui non nulli uel in somnis uel alio
quocũq modo apparuisse uiuentib atque
ubi eoꝵ cospora iacerent inhumata nescien¬
tib locisq mons trantis admonuisse ut sibi
sepul tura quȩ defuerat p̃beretur. Hȩc si
falsa eẽ responderimus contra quorundam
scripta fidelium. & contra eoꝵ sensus qui
talia sibi accidisse confirmant. inpudent̃¬
uenire uidebimur. Sed respondendũ:
non idõ putandũ eẽ mortuos ista sentire. qr
hec uel indicare uel petere uidentur insõnis.
Lam et uiuentes appareNt sepe uiuentib dor¬
mientib. dum se ipsi nesciant apparere et
abeis quihȩc somniauerunt audiunt dicen¬
tib quod cos insomnis uiderint agentes
aliquid uel loquentes. Sigͦ me potest
aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod fal¬
⁊ ũ ÷ indicantẽ. Uel &iam quod fac turũ est

Expanded text:
quaedam, quae huic disputationi non neglegendam quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudentire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes. si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est
Abbreviated transcription (Latin):
mit tere : Absit hoc afide xp̃iana.
Alioquin pessime ac tum ÷ cũ tanta
martirum multitudine quoꝵ ñ potue¬
runt corpora sepelir. & fallacit̃ ess ue¬
ritas dixit. nolite timere eos qui corpis
occidunt. & postea non hnt quid faci¬
ant. si eis tanta mala facere potuerunt
quib inpedirentur ad loca exportata
transire. Sed quia hoc sine ulla du¬
bta tione falsissimũ ẽ. nec aliquid ob:
fidelib negata eoꝵ⁊ corporibus sepultura
nec aliquid si eaibeatur infidelib prodest.
Quur gͦ illi qui saulem & eiꝰ filiũ sepelierunt
miscđiam fecisse dicuntus. et exhoc arege
pio benedicuntur. nisi quia bene affitiuntur
corda miserantium. quando et adolentiua
mortuoꝵ corporib alienis que illo affectu
quo nemo umquã carnẽ suam odio habet.¬
quod uolunt fieri postmortẽ suam corpori¬
b siuis. & quod sibi exhiberi uolunt quando
sensuri non sunt aliis nonsentientib curan
exhibere dum sentiunt. Harrantur iuisa

Expanded text:
meare? absit hoc a fide christiana: meare? absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis ueritas dixit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si eis tanta mala facere potuerunt, quibus inpedirentur ad loca exoptata transire. sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura nec aliquid, si exhibeatur infidelibus, prodest, cur ergo illi, qui Saulem et eius filium sepelierunt, misericordiam fecisse dicuntur et ob hoc a rege pio benedicuntur, nisi quia bene afficiuntur corda miserantium, quando ea dolent in mortuorum corporibus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt? Narrantur uisa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fielant de corporib occisoꝵ cum
Martires non ea metuentes magna for¬
titudine paterentur. tamen apuđd fr̃s
luctus ingens erat. quod nulla dabat᷑
potes tas scoꝵ funerib iusta ꝑsoluere. nec
occulte subtrahere aliquid sicut eadem
testatur historia crudeliũ custodum.
uigiliȩ ꝑmittebant. Ita cum illos qui
fuerant indilaceratione menbroꝵ suoꝵ.
incon flagratione assuum. indisꝑsione
cinerũ miseria nulla contingeret. Istos
tameis qui nihil eoꝵ⁊ sepelirt porerañ
magna miscłia cruciabat. quia innullo
modo sentientib. ipsi quodã modo senti¬
ebant. & ubi iam illoꝵ nulla erat passio.
erat istoꝵ mira conpassio. Sedm̃ istam
quã dixi mirã cõpassionẽ laudantur
illi. & arege dauid benedicuntur. qui
saulis & ionathȩ ossib aridis sepulturȩ
miscđiam prestiterunt: quȩ tandeaꝵ
miscđłia prestatur nihil sentientib An
nũ fluuiũ insepulti non poterant trans¬

Expanded text:
quae fiebant de corporibus occisorum, cum quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta persoluere nec occulte subtrahere aliquid, sicut eadem testatur historia, crudelium custodum uigiliae permittebant. ita cum illos, qui occisi fuerant, in dilaceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione cinerum miseria nulla contingeret, istos tamen, qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat, quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant et, ubi iam illorum nulla erat passio, erat istorum misera conpassio. Secundum istam quam dixi miseram conpassionem laudantur illi et a rege Dauid benedicuntur, qui Saulis et Ionathae ossibus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt. quae tandem misericordia praestatur nihil sentientibus: an od infernum fluuium insepulti non poterant trans
Abbreviated transcription (Latin):
derat ulterius non ꝑmisit ad titugero : et
fecit de ꝑemptore custodẽ. poterat inquã
a suoꝵ int̾ fectis corporib anes quib fue¬
rant ꝓlecta ꝓhibere. poterat & ipsã et
hominũ innumerabilib modis terrer
seuitia ne cadauera incendere. ne cine¬
res disꝑgere audereNT.Sed hoc ꝗꝗ
experimentũ multi plicauerit ad tem̾p¬
tacionẽ de esse non debuit. ne fortitudo
confessionis quȩ inmanitati ꝑsecutionis
ꝓ corporis salute ñcederet ꝓsepulchri ho¬
nore trepidaret. postremo ne fides resus¬
retionis consumptionẽ corpoꝵ formida¬
ret. Debuerunt gͦ & ista ꝑmitti. ut
&iam posthȩc tanti hanoris exempla
martires Inxp̃i confessione feruentes.
huius quoque testes fierent ueritatis
inqua didicerant eos aquib sua corꝑo¬
ra int̃ficerentur. postea nihil habere
quod facerent. qm̃ quic quid mortuis
om̃i uita carente. nec aliquid sent ire
posset qui inde migaret. nec aliquid
inde ꝑderet qui crcauit. Sed int̾ hȩc

Expanded text:
derat, ulterius non permisit adtingere et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere; poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multiplici uarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cederet, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. debuerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil habere quod facerent, quoniam quidquid mortuis omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit. sed inter haec,
Abbreviated transcription (Latin):
tis sedhumanitatis offitiũ. scđm affec tũ
qͦnemoumquã carnc̃ suã odio habo&
ude oportet ut quã potest ꝓ carne ꝓximi
cunra gerat cum ille recesserit qui regelut & sihȩ
faciunt qui sarnis resurrectionc̃ ñ credunt. quan¬
tomagis debers facere qͥcredunt ut corpori mor¬
tuo. sedtam̃ resurre turo. & inęt̾nitate mansu¬
ro inpensũ eiusmodi offitiũ sit & iã qđ am modo
ciusdẽ sid̾ei testimonium. Qũod uͦ quisꝙꝓ apto
Nemoriã martirũ sc̃pelitur. hoc tantũ udet᷑
patrocinio asfect ꝓillo supplicationis augeat᷑.
abes adea quȩ ame putasti ec̃ quȩrenda qualẽ
potui reddere responsionẽ mcã. Que si ultͣ quã
satest ꝓlita :. daueniã. Id enĩ factũ ÷ amo¬
re diutius loquendi tecũ. Hunc gͦ librũ quem¬
amodũ acceperit uenerabilis dilectio tua re¬
scriptis tius nouerĩ quẽ tͥ ꝑlator es fatiet sine
inuitꝰꝙ dimisi. Multũ enĩ nos in caritate

Expanded text:
tis, sed humanitatis officium secundum affectum, tis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi upatrocinio affectus pro illo supplicationis augeatur. Habes ad ea, qupotui reddere responsionem meam: quae si ultra quam satis est prolixa est, da veniam; id enim factum est amore diutius loquendi tecum. Hunc ergo librum quemadmodum acceperit uenerabilis dilectio tua, rescriptis tuis nouerim, quem tibi perlator eius faciet sine inuitusque dimisi. multum enim nos in caritate
Abbreviated transcription (Latin):
dñs illa cogita semꝑ. id &iã gratant̃ acciperẽ:
ñ enĩ paruus : fruc tꝰ sialiqͣ obscura & incer trio
quȩ cõp̃hendere ñualemus. clar salte cultuꝙ
sceri pitans ꝓdesse si sciat: discttm̃ obellen
nesciat Quecũ ita sint ñexistimemꝰ admor¬
tuos ꝙ quib curam gerimus ꝑuenire. nisi q̃d
ꝓ eis siuie altaris siue orationũ. siue elemosi¬
narũ sacrificiis sollempnut̃ supplicamꝰ. quã¬
uis ñ ꝓquib siunt om̃ib ꝓsint. scdhis tantũ qͥb:
dũ uiuunt cõparant᷑ ut ꝑsint: sed qr ñ discer¬
nimꝰ qͥsint. oportet ea ꝓheneratis om̃ib facere.
ut nullus eoꝵ p̃termittatur ad quos hȩc benefi¬
tia possint & debeant ꝑuenire. Melius enĩ
suꝑerunt ista eis qͥb nec obsunt nec ꝓsũnt.
quã eis deerunt quib ꝓsunt. Diligentius tam̃
facit hȩc quisq̃ ꝓnecessarus siuis quod ꝓillo
fiat similit̃ asuit. Gorpori aut̃ huma¬
no quicquid impenditur. ñ ÷ p̃sidiũ salu¬

Expanded text:
id etiam gratanter acciperem. non enim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque scere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. Quae cum ita sint, non existimemus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, peruenire, nisi quod pro eis siue altaris siue orationum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant peruenire. melius enim supererunt ista eis, quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt, quibus prosunt. diligentius tamen facit haec quisque pro necessariis suis, quo pro illo fiat similiter a suis. corpori autem humando quidquid inpenditur, non est praesidium salu
Abbreviated transcription (Latin):
uidentib eos in qua figura uoluerint.
& maxime quando abeis Ie torqueri
demones in hominib: confitentur & ro¬
gant eos ut parcant sibi. anista fiant dĩ
nutu ꝑ angelicas potestates in honorẽ com¬
mendationẽq scõꝵ adutilitatẽ hominũ
illis insũma quiett positis. & talia longe
meliora uisa uacantib seorsũ a nobis o¬
rantib ꝓmnobis Nam mediolani apud
scos ꝓtasium. & geruasium martyres exp̃s.¬
so nomine sicut defunctos quos eodem
ut sibi parteret obsecrabant. illud
alud agente atq hoc cum ageretur
omnino nesciente. anforte aliquando
ꝑ ipsã p̃sentiã martyrum fiant ista
aliquando ꝑangłoꝵ. & utrũ possint.
uł quib signis possint a nob̾ duo ista
discerni. an ea fentire ac udicare ñ
ualeat. nisi quihabeat illũ donũ per

Expanded text:
uidentibus eos in qua figura uoluerint, uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur et rogant eos, ut pareant sibi, an ista fiant dei nutu per angelicas potestates in honorem commendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus seorsum a nobis orantibusque pro nobis; nam Mediolani apud Protasium et Geruasium martyres expresso nomine sicut defunctorum, quos eodem ut sibi parceret obsecrabant illo aliud agente atque hoc cum ageretur omnino nesciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, nisi qui habeat illud donum per
Abbreviated transcription (Latin):
me int̾rogabatur & sapientissime respon¬
debat. quęsissẽ abeo quod adistam ꝑtinet
quȩstionẽ. utrũ ipse adillã feminã uenisset
in somnis ideri sp̃s eiꝰ ineffigie corporis sui sic̃
nos ipsos inesfigie corporis nr̃i somniamus.
an ipso aliud agente. ł si dormiebat aliud
somnĩante. siut᷑ ꝑ angłin. siue qͦcũq alio
modo inmulieris sominiũ talis fac tasit
uisio atq id futurũ ut ipse ꝓmit teret
ꝓphociȩ spũ reuelante pręsciuerit.
i enĩ ipse int̾fuit somnianti mirabiligrã
utiq id potuit non natura. & dĩ munere
ñ ꝓpria facultate. Siaut ipso aliud agentẽ
suie dormiente & uisi salus occupato eũ
mulier uidit in somnis: ꝓfecto tale aliqud
naniȩ de sau̾lo. & indicat quod saulus ui¬
dit ad se uenientẽ a naniã. cũ hoc auna¬
nias ipse nesciret. Quodlibet horum
mihi responderet ille homo dĩ. & de
mastirib abillo ꝑgerem querere utrũ
ipsa ad sint insomnis uel quoꝙ aliomõdo

Expanded text:
me interrogabatur et sapientissime responme interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feminam uenisset in somnis, id est spiritus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis facta sit uisio, atque id futurum, ut ipse promitteret, prophetiae spiritu reuelante praesciuerit. si enim ipse interfuit somnianti, mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquidnaniae de Saulo et indicat ei, quod Saulus uidit ad se uenientem Ananiam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis uel quocumque alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
cũꝙ data ÷ diuidicatio sp̃uũ. ipse scit
ista sicut scienda sunt. Talem fuisse
credendũ ÷ illũ iohannẽ monachũ
quẽ debelli citulis euenru maior theo¬
dosius cansuluit imperator. Habebat
quippe &iam ꝓph&iam. neq singu¬
Los singula munera istoꝵ. sed&iã plura
unũ habere posse non ambigo. Ioħs gͦ
istt cuidã mu lieri religio sissime inpatient cũ
uidere cupienti atq ut hoc impetraret ꝑmari¬
tũ suũ uehemĩt̃ instanti. cũ ille nollet qm̃ idnũ
quã ꝑmiserat feminis. uade inquid dicuxor¬
rituę. uidebit me noc te ꝓxima sed insom¬
nis. Et fac tũ est. Monuitq illã quicꝗd
fidelẽ conuigatã moneri oportebat. Quȩ
cũ eiugilasset talem se uidisse horiinẽ dĩ
uiro suo qualem ille eũ nouerat. & quid ab
illo audierit indicauit. Qui hoc abeis com¬
perit. retulit mͥ. uir grauis & nobilis & dignis¬
simus credi. Sed si illum scm̃ monachum
ipse uidissem. quia sicut fertur pacientissi¬

Expanded text:
cumque data est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosius consuluit imperator: habebat quippe etiam prophetiam. neque enim singulos singula munerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Iohannes ergo iste cuidam mulieri religiosissimae inpatienter eum uidere cupienti atque ut hoc inpetraret per maritum suum uehementer instanti, cum ille nollet, quoniam id numquam permiserat feminis, uade, inquit, dic uxori tuae, uidebit me nocte proxima, sed in somnis. et factum est: monuitque illam quidquid fidelem coniugatam moneri oportebat. quae cum euigilasset, talem se uidisse hominem dei uiro suo, qualem ille eum nouerat, et quid ab illo audierit, iudicauit. qui hoc ab eis conperit, retulit mihi, uir grauis et nobilis et dignissimus credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur, patientissi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia se. uut uellẽ uit eo do¬
cente discerem. & ea quȩ audirem
uera & utfa tẽ cognoscerẽ. Aut
ego crederẽ quȩ nescirẽ. illo dicente
quȩ sciretiquod simihi forsitan de scã
scriptura responderit altiora te¬

Expanded text:
ec omnia, sicut uellem, ut aut eo docente discerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan de sancta scriptura responderet ac
Abbreviated transcription (Latin):
deis melioris excipiunt. Qursũ q fimne peccata signant᷑. ꝑ ꝓpħã
m funiculis uanitatis thitur: dũ ꝑ augm̃tũ culpa ꝓtelat᷑ unde¬
dafficile rũpit᷑: qr uidelicet fides quȩ de cogutione demiradis
ab ore. p̃dicantiũ exit fortis in electis ꝑmanensi solo reꝓbo¬
rũ corda dissiꝑat᷑. Hoc itaq loco funis nomine. siue pecratũ
siue fidẽ. nichil obstat intelligi Incarnat᷑ &eñ dñs ñr. fune. le¬
uiathan linguã ligauit: q m similitudme caruis peccati ape
ce dr̃. ⁊ de peccato cãpnauit peccatũ. fune linguã ei lingnã ẽ
ligauit. qr ꝑ smilitudinẽ carnis. peccati ab electoꝵ suoꝵ coroane
cuncta eiꝰ fallacie argum̃ta dͥestrixẽ. Foce enĩ apparente in catne

Expanded text:
triae melioris excipiunt. Rursum quia fune peccata signantur, per proin funiculis vanitatis trahitur, dum per augmentum culpa protelatur. Undedifficile rumpitur ; quia videlicet fides, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur, fortis in electis permanens, in solo reproborum corde dissipatur. CAPUT sive fidem nil obstat intelligi. Incarnatus vero Dominus fune linguam leviathan ligavit, quia « in similitudine carnis peccati , » dicitur: Et de peccato damnavit peccatum . Fune linguam ligavit, quia per similitudinem carnis peccati ab electorum suorum cordibus cuncta ejus fallaciae argumenta destruxit. Ecce enim apparente in carne
Abbreviated transcription (Latin):
quatuordecĩ iterũ ascendi iherosolimã. assumpto barnaban. ⁊ ti¬
to: ascendi autẽ scd̃m reuelationẽ. Hisq in itinere cũ ꝓpħam a¬
gabũ repperisset: quanta se ad uersitas in iherosolimis audiuit.
maneret. Scriptũ qͥppe ẽ. qd̃ isdẽ agab zonam pauli suis pedib
inserens dix̃. Uirũ cuiꝰ hȩc rona ẽ. sic alligabunt in iherusalem.
am quã me. Preceptione gͥ reuelationis herosolimã ꝑgens aduersa
cognoscit: ⁊ tam̃ hec libent᷑ appetit. Audiuit quȩ timeat: s ad hȩc
ardentior. anhelat. Moyses itaq acd ꝓsꝑa. de suo nichil habet. qi
p̃cibs renitit᷑. ne iscłtice plebi p̾feratur. paullus ad adu̾sa etiam
ex suo uoto ducit᷑. qr maloꝵ mmminentiũ cognitionẽ ꝑcipit. sed
deuotione sp̃c etiã ad acͥora feruescit. Ie p̾sentis potestatis glam
deo uoluit iubente declinare : iste deo asꝑa ⁊ dura disponente
se studuit ad grauiora p̃parare. Preeunte. gͦ utroꝵq ducũ infrac¬

Expanded text:
ssumpto Barnaba et Tito; ascendi autem secundum revelationem . Isque cum in itinere prophetam Agabum reperisset, quanta se adversitas in Jerosolymis maneret audivit. Scriptum quippe est quod idem Agabus zonam Pauli suis pedibus inserens, dixit: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt in Jerusalem, am quam me . Praeceptione igitur revelationis Jerosolymam pergens, adversa cognoscit, et tamen haec libenter appetit; audit quae timeat, sed ad haec ardentius anhelat. Moyses itaque ad prospera de suo nihil habet, quia precibus renititur, ne Israeliticae plebi praeferatur. Paulus ad adversa etiam ex suo voto ducitur, quia malorum imminentium cognitionem percipit, sed devotione spiritus etiam ad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infrac
Abbreviated transcription (Latin):
cumina sapientiũ demonstrant᷑. Quia enĩ multi in sc̃a eccłia luce
sapientiȩ resplendere uidebant᷑. tc̃ uł ꝑsuasionib capti. uł minis
triti. uł cru ciatib fracti. leuiathan istiꝰ seductionib subiciuntur:
recͥte dr̃. sub ipso erunt radii solis. Ac si aꝑte diceret᷑. Ni qͥ intra
sc̃am eccłiam ꝑ acumina sapientie quasi radios uidebant᷑ lucis asꝑ¬
gere. ⁊ ꝑ auctoritatẽ rectitudinis desuꝑ resplendẽre. potestati leui¬
athan istiꝰ iniqua se oꝑatione substernunt: ut ñ iam recta p̃dicando
desuꝑ luceant. s ei ꝑuerse obsequendo famulent᷑. Solis gͦ radii sub
ipso st̃ scũ nonnulli etiã docti uiri sapientiȩ suȩ acumin̾a ñ libere
agendo subleuant. s ad uestiga leuiathan istius n ꝑuersitare
apis. ⁊ blandum̃to adulationis melmant: ut inteligentia gus llis¬

Expanded text:
cumina sapientium demonstrantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce cumina sapientium demonstrantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce sapientiae resplendere videbantur, territi, vel cruciatibus fracti, Leviathan istius seditioni subjiciuntur, recte dicitur: Sub ipso erunt radii solis. Ac si aperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
eidem Iꝓpħae diuina uoce ꝑ nathan dr̃. Tu fecistiͫ abscondito:
ego uͦ faciã uerbũ istud in conspectu om̃is ifrl̃. ⁊ in conspectu
solis. Quidͤ ꝑ conspectum solis. nisi cognitionẽ insinuat. mani¬
festȩ uisionis: Rursum solis nomine. sapientiũ intellectus ex¬
pͥmit᷑: sicut in apolipsin scriptum ẽ. Quartus angłs effudit
fialam suam in solȩ: ⁊ datum ẽ ei ȩstu afficere homines ⁊ ag
ris sapientiȩ splendore fulgentib irrogare. E datum ẽ illis ut
afficerent homines estu ⁊ igni: qͥa dum sapientes uiri. cruciatib
uicti. male agendi errore tangunt᷑. illoꝵ exemplo ꝑsuasi. infirmi
quiq temporalib desideriis mardescunt. Quine namq fortium:
augm̃ta prestant ꝑditionib infirmoꝵ. Qd̾ sole. acumina sapientiũ
designant᷑: ꝑ comparationẽ qͦ ã salomone dr̃. Sapiens ut sol ꝑma

Expanded text:
eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est ris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi ut afficeret homines aestu et igne, quia dum sapientes viri cruciatibus victi, male agendi errore tanguntur illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientium designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol perm
Abbreviated transcription (Latin):
natione ddicturi st̃. Errauimꝰ ã tuia ueritatis: ⁊ lum̃ nisteris. n
lixit nobis  sol ñ ortus est nob. desi aꝑte dicant interni no¬
bis luminis racdius ñ resulsit. Unde iohes ait. Mulier amicta so¬
le. i luna sub pedib eiꝰ. In sole enĩ ilustratio ueriatis. mi
suna autẽ quȩ menstrits supplectionib defic̃ murabilitas tẽpo
ralitatis accipitur. Sc̃a autẽ eccłia q suꝑm luminis splendo¬
re ꝓtegit᷑. quasi sole uestĩtur: qͥa uͦ cunc̾ta tẽporalia cͥespiẽ lu¬
nam sub pedib p̃mit. Nursũ sole. ꝑsecutio. desigiat̾. sicie in
euugłio ueritas dic̃. qd nata sine radicib semmã. orto sole a¬
ruerunt: qr uidelicet uerba uitȩ in corde terrenoꝵ homi¬
nũ tẽporali mom̃to uirentia. suꝑueniente ꝑsecutionis ardo¬
re siccant᷑. Rursũ sole manifeste uisionis ostensio designatur.:
posuit tabernacłm suum. Acsi diceret. Humanitatis assum¬
pte sacram̃tum in lumine uisionis manifeste ostendit: ⁊ sicut

Expanded text:
t: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis; et sol non ortus est nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus. In sole enim illustratio veritatis, in luna vero, quae menstquia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sposuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs uult post me uenure: abneget sem& iosũ. Semetipsũ abne¬
gat: qͥ calcato typo suꝑbiȩ. ante. dei ocłos sese alienũ demon¬
Strat. h mc psalmista ait. Memor ero tui de t̾ra iordanis. ⁊
hermoni. Iord̾anis qͥppe ut dici descensio: hcͥmon autẽ. ana¬
thema. id ÷ alienatio: int̃pritat᷑. De t̾ra gͦ orc̾anis ⁊ hermonii dĩ¬
reminiscit᷑: qͥ m eo qd̵ semetipsum deic̃. atq ã se alienꝰ extitit. ad
conditoris su memoriã reuocat᷑. S antiquus hostis ꝓ magno
hoc ñ habet: cũ sub iure suȩ tyrannidis. terrena quȩxentes. denet.
ꝓ pħa qͥppe attestante cognouimꝰ : qi eiꝰ esca electa. Neq enĩ mirũ
deputat. si eos absorbeat. qͦs suꝑbia erigit. anaricia tabefaẽ. uo¬
luptas duilatat. malicia angustat. ia mflãmat discordia soparat.
muicuia exulcerat luxuria inqͥnans necat. Absotͣbit g̃ fluiuili. &¬

Expanded text:
Si quis vult venire post me, abneget semetipsum . Semetipsum enim abnegat, qui, calcato typho superbiae, ante Dei oculos esse se a se alienum demonstrat. Hinc Psalmista ait: Memor ero tui de terra Jordanis et Hermoniim , Jordanis quippe, ut dixi, descensio, Hermoniim autem anathema, id reminiscitur, qui in eo quod semetipsum dejicit, atque a se alienus existit, ad conditoris sui memoriam revocatur. Sed antiquus hostis hoc pro magno non habet, quod sub jure suae tyrannidis terrena quaerentes tenet. Propheta quippe attestante cognovimus quia esca ejus electa . Neque enim 1084 mirum deputat, si eos absorbeat, quos suluptas dilatat, malitia angustat, ira inflammat, discordia separat, inuidia exulcerat, luxuria inquinans necat. Et item ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ qͥppe simplex animꝰ: ꝑ maurẽ uͦ. onatus humilitatis grã au¬
oportuna se p̃buit: lubet hanc paulo uigilantiꝰ sollicitiꝰq dn¬
cutere: ⁊ quanti sit meriti demonstrare. Sola nãq uirtus est:
mꝰ homo p̾ceptũ qđ seruaret accep̃: cui sĩ uellet obediens subde¬
re. ad ȩt̾nã beatitudinẽ sine labore ꝑueniret. hinc samu̾el ait.
Melior ẽ obedientia. quã uicꝰtimȩ. ⁊ auscultare magis quã offerre
adipẽ arietũ: qm̃ quasi peccatũ ariolandi ẽ repugnart:⁊⁊ quasi

Expanded text:
ovem quippe simplex animus, per inaurem vero ornatus humilitatis gratia auovem quippe simplex animus, per inaurem vero ornatus humilitatis gratia auopportuna se praebuit, libet hanc paulo vigilantius sollicitiusque discutere, et quanti sit meriti demonstrare. Sola namque virtus est imus homo praeceptum quod servaret accepit , cui se si vellet obediens subdere, ad aeternam beatitudinem sine labore perveniret. Hinc Samuel ait: Melior est obedientia quam victimae, et auscultare magis quam offerre adipem arietum, quoniam quasi peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quib ad mortẽ uenit. Post flagella gͦ ꝓpinqͥ ad consclationẽ
isrłitȩ om̃s ad fidẽ cognita heliȩ p̃dicatione concurrunt. atład
eiꝰ ꝓtectionẽ quã fugerant redcunt: ⁊ tc̃ illud eximiũ multipli¬
ci aggregatione popłoꝵ conuiuiũ celebrat᷑. Tẽ post flagella qua¬
si iob sanꝰ ostenditur: quando conu̾sis atq credentib post pas¬
sionẽ suã ac resurrectionẽ dñs in celis. immortalis uruere ꝑ
certitudinẽ fidei scit᷑. Tc̃ quasi remuneratus iob cernit᷑. qͣndo
m maiestatis suȩ potentia sic̃ ẽ ds credit᷑: ⁊ eiꝰ fidei subici hi
qͥ priꝰ restiterant uident᷑. In fine gͥ mundi credentes hebrei con
ueniant: ⁊ humani generis redẽptori in potentia diuinitatis
quasi ͤ iob oblationũ suarũ uota ꝑsoluant. Unde ⁊ bene subdi¬
tur. & dederunt ei unꝰqͥsq out̃ unã: ⁊ maurẽ aureã unã. Qiuid
ꝑ ouẽ nͥ innocentia: qͥd ꝑ maurẽ. nͥ obedientia designat᷑: ꝑ o

Expanded text:
cationem aelitae omnes ad fidem, cognita Heliae praedicatione, concurrunt: atque ad ejus protectionem quem fugerant, redeunt: et tunc illud eximium multiplici aggregatione populorum convivium celebratur. CAP. 98.-- ob sanus ostenditur, quando a conversis atque credentibus post passionem suam ac resurrectionem Dominus in coelis immortalis vivere per certitudinem fidei scitur. Tunc quasi remuneratus Job cernitur, quando in majestatis suae potentia sicut est Deus creditur, et ejus fidei subjici hi qveniant, et humani generis Redemptori in potentia divinitatis quasi sano Job oblationum suarum vota persolvantur. Sequitur: Et dederunt ei unusquisque ovem unam et inaurem un nisi innocentia? quid per inaurem, nisi obedientia designatur? Per
Abbreviated transcription (Latin):
uriosoꝵ pętulantia. aliquando mansuetudo simpliciũ. aliqͥndo
uͦ ut p̃diximꝰ stultitia gentiliũ designat᷑. Quia enĩ luxuriosoꝵ
petulantia asinoꝵ appellatione ꝑ cõparationẽ expͥmit᷑. aꝑte de¬

Expanded text:
uriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simplicium, aliquando uriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simplicium, aliquando vero, ut praediximus, stultitia gentilium designatur. Quia enim luxuriosorum petulantia asinorum appellatione per comparationem exprimitur aperte de
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit. S qi etiã pallio oꝑire curauit. qr uiso dño infir¬
mitatẽ sue ac̾tionis erubuit: ⁊ illa quȩ priꝰ in camelo libere
gestabat᷑. descenddens postmodũ uerecundia tegeret᷑. unde eidẽ
aliquando laboriosa fortitudo p̾dicantiũ: aliquando humili¬
tas expͥmit᷑ isrłitarũ. Quia enĩ bouis nomine. ꝑ cõparationẽ
tuxuriosoꝵ dem̃tia designat᷑. salomon m̃dicat: qͥ cũ male su¬
adentis mulieris pexulantiã p̃misisset. adiunx̃. Statiq eã se¬
quit᷑. quasi bos ductus ad uictimã. Rursũ qr bouis nomine la¬
bor p̃dicatoris expͥmit᷑: legis u̾ba testant᷑. quȩ ait. ñ obtural
os boui trituranti. Ac si aꝑte diceret. Predicatorẽ uerbi ab sti¬
pedi oꝵ suoꝵ ꝑceptione non ꝓhibet. Rursũ qr bouis nomi¬
ne plebs ifrłitica figurat᷑. ꝓpħa asserit. qͥ redẽptoris denun
dñi sui. Per bouẽ qͥppe isrłiticũ ppłm iugo legis edomitum
i grauiꝰ brutũ. Asinoꝵ qͦppe uł asinarũ nomine. aliquando lux¬

Expanded text:
deseruit, seque etiam pallio operire curavit, quia, viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libera gestabatur, descendens postmodum verndo laboriosa fortitudo praedicantium, aliquando humilitas exprimitur Israelitarum. Quia enim bovis nomine per comparationem luxuriosorum dementia designatur, Salomon petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia bovis nomine labor praedicatoris exprimitur; legis verba testantur, quae ait: Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte diceret: Praedicatores verbi a stipendiorum suorum perceptione non prohibebis. Rursum quia bovis nominepe Domini sui , per bovem scilicet Israeliticum populum jugo legis edomi tum et gravius brutum. 40. Asinorum quoque et asinarum nomine aliquando lux
Abbreviated transcription (Latin):
qr ddescendi dde oelo. ñ ut faciã uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ
qui misit me. Quia enĩ si suã faceret: eos qͥ ad se ueniunt. repu¬
lisset. Eiis atitẽ nesciat. qd uoluntas filii. ã patris uoluntate
iñ ddiscrepet ⁊ sed qm̃ pͥmꝰ homo qi suã facere uoluntatẽ uoluit
ã parachysi guidio exsuit. secundus ad redẽptionem hominum
ueniens. dũ uoluntatẽ se patris ⁊ ñ suã facere ostendit. ꝑma¬
nere nos intꝰ docuit. Cum gͥ ñ suã s patris uoluntatẽ fac̃. eos
qͥ ad ss ueniunt foras ñ eicit: qi dũ exemplo suo nos obȩdien¬
tie subiec̃. uiã nobis egressionis claudit. Hinc rursũ ait. Non
possũ ego ã meipso facere facere qͥcquã: s sic̃ audio iudic
Ncb qͥppt obecuentia usq ad mortẽ seruanda p̃cipit᷑ ipse. siclit
q̃uidunt iucdicat: tẽ qͦ obẽdit cũ iudex uenit. Ne gͥ nob usq al
p̾sentis uite t̾mmũ obȩdientia laboriosa appareat: redẽptor

Expanded text:
descendi, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Quid enim? si suam faceret eos qui ad se veniunt repulisset? Quis autem nesciat quod voluntas Filii a Patris voluntate non discrepet? Sed quoniam primus homo, quia suam facere voluntatem voluit, a paradisi gaudio exivit , secundus ad redemptionem hominum veniens, dum voluntatem se Patris et non suam facere ostendit, permanere nos intus docuit. Cum igitur non suam sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit, quia dum exemplo suo nos obedientiae subjicit, viam nobis egressionis claudit. Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio judico. Nobis quippe obedientiaudit, judicat, tunc quoque obedit cum judex venit. Ne igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
acumine polleat: duinȩ sapientie cõparata. insipientia ẽ. Oña¬
e cõparata: nec iusta nec pulcra st̃. nec om̃ino st̃. Deatus itaq
iob ea quȩ dixerat sapient̃ dixisse se crederet. si uerba suꝑio¬
ris sapientiȩ ñ audiret: in euiꝰ cõparatione stultũ ẽ nr̃m om̃e
qd̾ sapit. E qui sapient̃ qͥdẽ locutus hommib fuerat: diuiñs
tam̃i sententias audiens. sapientiꝰ se cognoscit ñ eẽ sapientem.
hinc ẽ qd̾ abraham int̃ u̾ba dñica nichil se nͥ puluerem uidit.

Expanded text:
acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Beaacumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Bea comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem nos littoris impellit. Igit᷑ postquã fideli famulo dñs le¬
iuathan hostis eiꝰ quam sit ⁊ fortis ⁊ callidus ostendit. dñ ui¬
res illius subtilit̾ fraudesq patefec̃: beatus iob ad utraq respondit
manes qͥppe iuires eiꝰ intulit. scio qi om̃ia potes: contra nͦ occultas
machinationes illiꝰ fubiunxit. ⁊ nulla te latet cogitatio. Unde &
um absq scientia : absq scientia eiũ leuiathan celat consilium:
qr quãuis contra infirmitatẽ nr̃am multis fraudib occultetur
consiliũ: qi licet tẽptatos lateat. latere tam̃ ꝓtectorẽ. ñ potest
temptattiꝵ Igit᷑ audica fortitudine ⁊ calliditate diaboli. audita
etiã creatoris potentia. que uillũ ualent̃ repͥmit. ⁊ nos miscc̃it
tes Sequit᷑. Ideo insipient᷑ locutus sum : ⁊ que ultra modum
excederent scientiã meã. Om̃is humana sapientia quanto libet

Expanded text:
nem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Lenem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque patefecit, beatus Job ad utraque respondit, manes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde etum absque scientia? Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occulteturconsilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer uitur: Ideo insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet