comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat đm:  uisi gͦ ꝓprio mͦ quodã diceret inuo¬
caui te qͥ ñ possit cominunis eẽ cũ multis.
nullomodo de hac inuocatione cantã mercedẽ
audet exigere. Respondẽt eñ illi d̃s qͦdãm᷑ in
cogitatione : ⁊ diceret. Q uid a me petis: ut non
confundaris: quare.  qr in uocasti me: non
cottidie homines ut impleant forte adulteria
que concupiscunt: inuocant me: non cottidie
homines ut moriant᷑ illi a qͥb expectant heredi¬
tatẽ : inuocant me : non coitidie homines qui
fraudẽ cogitant. ut eã ꝓp̾ero exicu impleant:
inuocant me : qͥd ẽꝰ gͦ qd̾ ꝓ magna mercede
exigis ut dicas: non confundar qm̃ inuocaui ce:
Inuocant qͥdẽ illi : s ñ inuocant ce. Inuocas dm̃.
qn in te uocas dm̃. Hoc ẽ enĩ illũ inuocare. il
lũ in ce uocare : qͦdãmͦ eũ in domũ cordis cui
inuocare. N on enĩ auderes tancũ pacrẽfamiliaᷤᷤ
inuitare : nͥ nosses ei habitacłm p̃parare. Si
eni dicat tͥ d̾s. ecce inuocasti me uenio ad ce.

Expanded text:
cat Deum? Nisi ergo proprio modo quodam diceret, Invocavi te, qui non possit communis esse cum multis, nullo modo de hac invocatione tantam mercedem auderet exigere. Responderet enim illi Deus quodammodo in cogitatione, et diceret: Quid a me petis ut non confundaris? Quare? Quia invocasti me? Nonne quotidie homines, ut impleant forte adulteria quae concupiscunt, invocant me? nonne quotidie homines, ut moriantur illi a quibus exspectant haereditatem, invocant me? nonne quotidie homines qui fraudem cogitant, ut eam prospero exitu compleant, invocant me? Quid ergo est quod pro magna mercede exigis, ut dicas: Non confundar, quoniam invocavi te? Invocant quidem illi, sed non invocant te. Invocas Deum, quando in te vocas Deum. Hlum in te vocare, quodam modo eum in domum cordis tui invitare. Non autem auderes tantum patrem familias invitare, nisi nosses ei habitaculum praeparare. Si enim tibi dicat Deus: Ecce invocasti me, venio ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
cuã suꝑ seruũ cuũ: saluũ me fac in cua
miscia. Suꝑius dicebamꝰ si meminit hest̃¬
ne dispucationis caritas ur̃a quicũq affu¬
xp̃iani. nolunt bene uiuere. ꝑ hos enĩ obp¬
briũ habet eccła: ⁊ ab his inimicicias suifi¬
net. Quando corripiunt᷑. quando male ui¬
uere ñ ꝑmicunt᷑. quando cũ eis uel uerbo
agicur. ipsi mala in cordb suis in editant᷑:
⁊ erũpendi occasionẽ requirt᷑. Int̃ hos gem̃s
iste. & si uolumꝰ nos sumꝰ. qm̃ plures st̃ ipsi
⁊ uit multicudiñe eoꝵ uix apparent boni
tãquã grana in area: de qͥb cam̃ purgatis
horrea replenda st̃ dñi. Ergo inter hos ge¬
mens iste ait: illustra faciẽ tuã suꝑ seruũ
cuũ. C onfusio aut̃ẽ quedã putat᷑ cũ om̃s
iuiuunt. om̃s uno caractert adisignant᷑: om̃s
add unũ alcare accedunt. omnes eodẽ baptiᷤ¬
mo abliuint᷑: om̃es eandẽ orationẽ dñicã
ꝓfert᷑. omnes is dẽ mysteriis celebrandis int̾¬

Expanded text:
tuam super servum tuum, salvum me fac in tua misericordia. Superius dicebamus, si meminit hesternae disputationis Charitas Vestra, quicumque affu qui christiani nolunt bene vivere. Per hos enim opprobrium habet Ecclesia, et ab his inimicitias sustinet: quando corripiuntur, quando male vivere non permittuntur, quando cum eis vel verbo agitur, ipsi mala in suis cordibus meditantur, et erumpendi occasionem requirunt. Inter hos est gemens iste, et si volumus nos sumus; quoniam plures sunt ipsi, et inter multitudinem eorum vix apparent boni, tanquam grana in area, de quibus tamen purgatis horrea replenda sunt Domini . Ergo inter hos gemens iste ait: Illustra faciem tuam super servum tuum. Confusio enim quaedam putatur, cum omnes vivunt, omnes uno charactere signantur, omnes ad unum altare accedunt, omnes eodem baptismo abluuntur, omnes eamdem orationem dominicam proferunt, omnes iisdem mysteriis celebrandis inte
Abbreviated transcription (Latin):
absit. Huiꝰ mundi rector nͣ ẽ nͥ creator. S
que dicit mundũ : a matores mundi. De¬
niq. addit ⁊ exponit. Qd̾ dico mundi tene¬
braꝵ haꝵ. Quaꝵ utiq. tenebraꝵ : nisi
infideliũ ⁊ impioꝵ: nã ex impiis ⁊ infide¬
lib cũ eeñt facti pii & fideles: fic eos alloqͥt᷑

Expanded text:
Absit. Hujus mundi rector non est nisi Creator. Sed Absit. Hujus mundi rector non est nisi Creator. Sed quem dicit mundum? Amatores mundi. Denique addit, et exponit, Quod dico mundi, tenebrarum harum. Quarum utique tenebrarum, nisi infidelium et impiorum? Nam ex impiis et infidelibus cum essent f
Abbreviated transcription (Latin):
eruat de manib inmicoꝵ nr̃oꝵ. S intelligͣn¬
di st̃ inimnici ꝓ qͥb orandũ sit: et concͣ quos
orandũ sit. Inimici homines qualeseũq. fus¬
rint. ñ st̃ odio habendi: ne cũ odit bonꝰ cum
patit᷑ malũ. suit duo mali. Diligat bonꝰ ⁊ cũ
patiat᷑ malũ : ut uł unꝰ sit malus. Illi imi¬
mici st̃ contra. qͦs orandũ e̾ diabolus ⁊ angłi
eĩ. ipsi nobis inuident regnũ celoꝵ: ipsi nolunt
ut nos ascendamꝰ tinde illi deiecti st̃. Ab his o¬
remꝰ erui animã nr̃am. A ã ⁊ quando aduer¬
sũ nos homines incitant᷑ : uasa ipsoꝵ fiunt.
Sinde apłs paulus ammonens nos quã cauti
cẽ contra iimicos debeamꝰ. ait serius dei
qͥ tribulationes patiebant᷑: utiq. seditionib. un¬
ꝓbitatib. inimiciis hominũ. Non eꝰ nob̃ colluc
tatio adu̾sus carnẽ ⁊ sanguinẽ : id ẽ ũ adũ¬
sus homines. s adu̾sus principes ⁊ potestates
⁊ rectores mundi. Cuiꝰ mundi: Celi n t̾re:

Expanded text:
t de manibus inimicorum nostrorum. Sed intelligendi sunt inimici, pro quibus orandum sit, et contra quos orandum sit. Inimici homines, qualescumque fuerint, non sunt odio habendi; ne cum odit malus quem patitur malum, sint duo mali. Diligat bonus et quem patitur malum, ut vel unus sit malus. Illi inimici sunt contra quos orandum est, diabolus et angeli ejus: ipsi nobis invident regnum coelorum, ipsi nolunt ut ascendamus unde illi dejecti sunt: ab his oremus erui animam nostram. Nam et quando adversum nos homines incitantur, vasa ipsorum fiunt. Proinde Paulus apostolus admonens nos quam cauti esse contra inimicos debeamus, ait servis Dei qui tribulationes patiebantur, utique seditionibus, improbitatibus, inimicitiis hominum: io adversus carnem et sanguinem, id est, non adversus homines, sed adversus principes et potestates et rectores mundi . Cujus mundi? coeli et terrae?
Abbreviated transcription (Latin):
Uod de psalmo restat uñ
aliquanto ẽ ampliꝰ quam
hodie debitũ es̃ cõplendũ
Unde
peto caritatẽ. ur̃am ut libenter habeatis nos
in uerbis eiꝰ plamorib nͣ unmorari: ut ea
nos teneant quoꝵ eͣ necessitas exponendi.
Multa eñĩ st̃ animis fideliũ sponte occurrẽ¬
tia: multa que breui ammnonitione opꝰ hab̾nt.
I nr̃is ⁊ ur̃is: uidete quã aꝑta st̃ hec: ⁊ no¬
bis cũ potiꝰ agnoscite. ⁊ in his nobiscũ dm̃ lau¬
dare Q si deat psalmꝰ orace : i si gemit
gemite : ⁊ si gratulat᷑ gaudete: ⁊ si spt¬
rat sꝑate: ⁊ si timet tuete. Om̃a enim
que hic conseripta st̾: specłm nr̃m sc̃. Erue¬

Expanded text:
Quod de Psalmo restat, unde aliquanto est amplius quam hodie debitum esse complendum. Unde peto Charitatem Vestram, ut libenter habeatis nos in verbis ejus planioribus non immorari, ut ea nos teneant, quorum est necessitas exponendi. Multa enim sunt animis fidelium sponte occurrentia, multa quae brevi admonitione opus habent:  vestris, videte quam aperta sunt haec; et nobiscum potius agnoscite, et in his nobiscum Deum laudate: et si orat Psalmus, orate; et si gemit, gemite; et si gratulatur, gaudete; et si sperat, sperate; et si timet, timete. Omnia enim quae hic conscripta sunt, speculum
Abbreviated transcription (Latin):
cłaria. qͥ in circuitu accolabat pecuna puta¬
pars. id÷ ñ ꝑtines ad istã grãm. ꝗͣ gͣtis õs accip¬
mꝰ : qͥ pecunia ce putas emere qd̾ gratis dat᷑. Ex
eo aũ qd̾ gratis dat᷑. sors uocat᷑. Non ẽ tͥ sors neo
pars in hac fide. Ista dixi ne expauesceremꝰ qd
ait: in manib cuis sortes mee. Que st̃ eñi soe¬
tes: hereditas eccłe. Quousq ẽ hereditas eccłe
Inter quos fines. usq ad õs fines. Dabo tͥ gen¬
ces hereditatẽ cuã: ⁊ possessionẽ cuã fines t̾re:
Non mͥ gͦ ꝓmittat homo nesci ꝗͣ particłam:
d̾s m̃s in manib cuis sortes mee. Iã sufficiat
caritati uestre. Quod restat in nomine do¬
mini. crastina die ipso adiuuante reddemus.

Expanded text:
cularia, qui in circuitu accolebat, pecunia putapertines ad istam gratiam, quam gratis omnes accipimus, quia pecunia te putas emere quod gratis datur. Ex eo autem quod gratis datur, sors vocatur: Non est tibi sors neque pars in fide hac. Ista ait, In manibus tuis sortes meae. Quae sunt enim sortes? Haereditas Ecclesiae. Quousque est haereditas Ecclesiae? inter quos fines? Usque ad omnes fines: dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae . Non mihi ergo promittat homo nescio quam particulam: Deus meus, In manibus tuis sortes meae. Jam sufficiat Charitati Vestrae: quod restat, in nomine Domini crastina die ipso adjuvante reddemus.
Abbreviated transcription (Latin):
dis in duas. ut pͥus moriaris in anima. postea
nitatẽ qr dulcis ẽ tibi transiens dies: qr dulcia
sunt tͥ transuolantia tempora. unde nicħ tenes.
⁊ insuꝑ tu teneris. Odisti obseruantes uanitates
suꝑuacue. E go aũ. qui ñ obseruo uanitatẽs iu
dño speraui Sꝑas in pecunia: obseruas uanicta¬
tẽ. Speras in honore et sublimitate aliqua poces¬
catis humane : obseruas uanitatẽ. Sꝑas in aliquo
amico pocente: obseruas uanitatẽ. In his om̃ib cũ
speras. aut tu expiras ⁊ ea dimittis hic : aut cũ
uiuis omĩa ꝑeunt. n in spe tua deficis. hanc
uanitatẽ cõmendat ysaias dicens. Om̃ĩs caro fenũr

Expanded text:
ut prius in anima, postea nitatem? Quia dulcis est tibi transiens dies, quia dulcia sunt tibi transvolantia tempora, unde nihil tenes, et insuper tu teneris. Odisti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum,
Abbreviated transcription (Latin):
creati in xͦ ibu in oꝑib bonis. Hec qͦdãmͦ᷑ sors oc¬
culta ẽ. uoluntas dĩ in humano genere: sors t̃
Sors ueniens de di uoluntate occulta: apud
quẽ ñ ẽ iniqͥtas. Non enĩ ille ꝑsonas accipit:
s occulta illiꝰ iusticia. tͥ sors ẽ. Attendat itaq sa¬
ritas ur̃a. uidete ħ ipsũ quẽ adiodũ firmetur
ab apło petro. cũ symon ille magus baptitat᷑
a philippo adhereret ei credens miracłis diui¬
nis factis in conspectu suo: uenert̃ apłi ad sa¬
mariã. uͥ credidat etiã  ipse magꝰ. nuͥ fuit
baptiratꝰ. ⁊ imposuert apłi manꝰ ħominibus

Expanded text:
risto Jesu in operibus bonis . Haec quodam modo sors occulta est voluntas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas : non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi sors est. 14. Attendat itaque Charitas Vestra, videte hoc ipsum quemadmodum firmetur ab apostolo Petro. Cum Simon ille magus baptizatus a Philippo adhaereret ei, credens miraculis divinis factis in conspectu suo; venerunt Apostoli ad Samariam, ubi crediderat etiam et ipse magus, et ubi fuit baptizatus, et imposuerunt Apostoli manus hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
manib cuis sortes mee ͦ sorces dixͣ qͣntũ existi¬
mo ego : grãm qua salui facti sumꝰ. Quare
sortis nomine appellat grãm łi  qr in sorte ñ
ẽ electio: s uoluntas di. Nã uͥ dr iste facit. iste
ñ facit: merita considantur.  uͥ merita c̃si¬
d̾ant᷑ : electio ẽ ñ sors. Quando aũ ds nulla
merita nr̃a inuenit. sorte uoluntatis sue noᷤᷤ
saluos fecit: qr uoluit. ñ qr digni fuimꝰ: hec
ẽ sors. Ierito illa tunica dñi desuꝑ cexta. que

Expanded text:
manibus tuis sortes meae? Sortes dixit, quantum ego existimo, gratiam qua salvi facti sumus. Quare sortis nomine appellat gratiam Dei? Quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur, Iste facit, iste non facit, merita considerantur; et ubi merita considerantur, electio est, non sors: quando autem Deus nulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Me
Abbreviated transcription (Latin):
collerabile. qr multi qͥ uidunt me foras fuger̃t
a me: id ÷ e qͥ cognouer̃t qͥd ẽẽt eccła exiert¬
n foras ⁊ hereses n scimata contͣ eccłam fecerunt
qͥd sit eccła: ubi natus ẽ tenet. Non illi euellis
consuetudinẽ: ꝙͣ suxit cũ lacte nucricis. Illũ¬

Expanded text:
tolerabile, quia multi qui viderunt me, foras fugerunt tolerabile, quia multi qui viderunt me, foras fugerunt a me, id est, qui cognoverunt quid esset Ecclesia, exierunt foras, et haereses et schismata contra Ecclesiam fecerunt. quid sit Ecclesia, ubi natus est tenet: non illi evellis consuetudinem quam suxit cum lacte nutricis. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
cat sͥ homo qͥ bñ uiuit. O tu qͥ uercris mͦ ne ta¬
les sint om̃s: tu talis es : Respondit conscien¬
tia. Non sũ. Ergo si talis ñ es: solus es. uide ne
peior sit ista suꝑbia: ꝗͣ illa neqͥtia. Noli solũ ce
dic̾e̾. Nã ⁊ helyas aliquando cedio multitudiniᷤ
impioꝵ ait. ẜpħas tuos occidunt. altaria tua
mã meã. S qͥd dicit illi responsũ diuinũ: Reli¬
qͥ mͥ sept̾e milia uiroꝵ: qͥ ñ curuauert genua
ante baal. E rgo fr̃es. int̾ ħ scandala unũ ẽ
remediũ : ne male sentias de fr̃e tuo. H umili
eẽt si foris fugissent a me ÷ qͥ ñ uidebant me. Eti¬
ã qͥ uidebant me foras fugert a me. S si qͥme
ñ uidebant foris fugert a me: nec dicendũ: qr fo¬
ras fugert̃ : qr intus ñ fuer̃t. Si intus ñ fuissent¬
ñ uidissent me. id ÷ ñ cognouissent corpus. rp̃i.¬
ñ cognouissent mẽbra. xp̃i. ñ coguissent unita¬
tẽ. xp̃i. Illud ẽ magis gem̃dũ. illud om̃ino in¬

Expanded text:
 bene vivit: O tu qui modo vereris ne tales sint omnes, tu talis es? Respondet conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequitia. Noli solum te dicere. Nam et Elias aliquando taedio multitudinis impiorum ait: Prophetas tuos occiderunt, altaria tmam meam. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo, fratres, inter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tuo. Humiliteesset si foras fugissent a me qui non videbant me: etiam qui videbant me, foras fugerunt a me. Sed si qui me non videbant, foras fugerunt a me nec dicendum est, foras fugerunt; quia intus non fuerunt: si intus enim fuissent, vidissent me, id est, cognovissent corpus Christi, cognovissent membra Christi, cognovissent unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud omnino in
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ ad dñm uniu̾si fines c̃re : ⁊ adorabunt in
conspectu eiꝰ uniu̾se pacrie gentiũ: si uides ibi
totius orbis unitat̃e: qͥd foras fugis. ut ñ solũ ip¬
se paciaris. uerũ ⁊ aliis facias cecitatẽ qͥ uide¬
bant me. id ÷ qͥ nouerant qͥd sit eccła. qͥ etiã
in scripturis intuebant᷑: foras fugert̃ a me. Pu¬
tatis eñi fres mei. q illi om̃s qͥ fecert̃ hereses
ꝑ loca ⁊ partes non nouerant in scripturis di. qr
magnas contentiones excicaturos. Ido illud un̾
maiores lites future erant. planiꝰ p̾dicatũ aꝑtius¬

Expanded text:
rtentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium ? Si vides ibi totius orbis unitatem, quid foras fugis, ut non solum ipse patiaris, verum et aliis facias caecitatem? Qui videbant me, id est, qui noverant quid sit Ecclesia, qui eam in Scripturis intuebantur, foras fugerunt a me. Putatis enim, fratres mei, quia illi omnes qui fecerunt haereses per loca et partes, non noverant in Scripturis Dei, quia magnas contentiones excitaturos. Ideo illud unde majores lites futurae erant, planius praedictum et
Abbreviated transcription (Latin):
tus figurã habens filii di: portans ligna .sͥ. qͣmͦ
significauit. Qͥ d ẽ enĩ herere cornib: nͥ qͦdãm᷑
crucifigi: figura ẽ ista de .xͦ. Continuo p̾dican¬
da erat eccła. ẜ renuntiato capite: p̾nuntian¬
dũ erat ⁊ corpus. Cepit sp̃c d̃i. ceꝑit ds abra

Expanded text:
tus figuram habens Filii Dei, portans ligna sibi, quomtus figuram habens Filii Dei, portans ligna sibi, quomsignificavit. Quid est enim haerere cornibus, nisi quodam modo crucifigi? Figura est ista de Christo. Continuo praedicanda erat Ecclesia, praenuntiato capite praenuntiandum erat et corpus: coepit Spiritus Dei, coepit Deus ad A
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã pat̾ nr fuit : ñ ꝓpt̃ ꝓpaginẽ carnis. sed
ꝓpt̃ imitation̾e fidi. Iustus ⁊ placens do ꝑ fidẽ
suscepit filiũ sͥ ꝓmissũ ysaac: de sara sterili u¬
xore sua in senectute sua. Iussus ẽ unnolare d̃o
eundẽ filiũ nec dubitauit. nec disceptauit.
nec de uissu di disputauit: nec malũ putauit
qd iubere optimus potuit. Durit filiũ suũ ad
immolandũ. imposuit ei ligna sacrificii: ꝑuen̾
ad locũ. erexit dextrã ut ꝑcuceret. Co ꝓhiben¬
te deposuit : quo iuibente leuauerat. Qͥ obtem¬
ꝑauerat ut feriret : obtẽꝑauit ut parceret.
ubiq obediens: nusꝗͣ tuidus. Ut cam̃ imple¬
ret᷑ sacrificiũ ⁊ sine sanguine ñ discedet᷑. in¬
uentꝰ ẽ aries herens in uepre cornib: ipse un¬
molatus ẽ. ꝑ actũ ẽ sacrificiũ. Quere qͥd sit:
figura ẽ. xͥ inuoluta sacram̃tis. Deniq ut ui¬
deat᷑ discutit᷑. ut uideat᷑ ꝑtractat᷑: ut qd̾ inuo¬
lutũ ẽ euoluat᷑. Y saãc tamꝗͣ. filiꝰ unicus diles¬

Expanded text:
paginem carnis, sed propter imitationem fidei: justus et placens Deo, per fidem suscepit filium sibi promissum Isaac de Sara sterili uxore sua in senectute sua : jussus est immolare Deo eumdem filium, nec dubitavit, nec disceptavit, nec de jussu Dei disputavit, nec malum putavit quod jubere optimus potuit; duxit filium suum ad immolandum, imposuit ei ligna sacrificii, pervenit ad locum, erexit dexteram ut percuteret, eo prohibente deposuit, quo jubente levaverat ; qui obtemperaverat ut feriret, obtemperavit ut parceret; ubique obediens, nusquam timidus: ut tamen impleretur sacrificium, et sine sanguine non discederetur, inventus est aries haerens in vepre cornibus, ipse immolatus est, peractum est sacrificium. Quaere quid sit: figura est Christi involuta sacramentis. Denique ut videatur discutitur, ut videatur pertractatur, ut quod involutum est evolvatur. Isaac tanquam filius unicus dilec
Abbreviated transcription (Latin):
tribuere. Uindicari uis xp̃iane. nondũ undi¬
catus est. xp̃e. An cu passus es imꝓbũ: ⁊ ille
ñ ẽ passus : ᷤ nonne prior ꝓ te passus ẽ: qͥ ñ habe¬
bat quare pateret᷑:nã in te tribulatio. fornax
aurificis ẽ. si cam̃ aurũ sis ⁊ ñ palea: ut sordi¬
b careas non in cinerẽ conu̾taris. Diligite do¬
minũ om̃s scĩ eiꝰ qm̃ ueritatẽ reqͥret dominus:
et recribuet his qͥ habundant̃ faciunt suꝑbiam.
S quando retribuet. o si mͦ retribueret. Ao¬
do eos uolebã uidere humiliatos: atq ꝓstratos.
Audi qͥd seqͥt᷑. Uirilice agite. N olite lassas
manꝰ in tͥbulationib dimitere: ñ nutent ge
nua. Uirilit̾ agite. ⁊ conforcet᷑ eor urm̃
aͥ ꝑpetienda ⁊⁊ colleranda omĩa mala huius

Expanded text:
tribuere. Vindicari vis, christiane? Nondum vinditribuere. Vindicari vis, christiane? Nondum vindicatus est Christus. An tu passus es improbum, et ille non passus est? Nonne prior pro te passus est, qui non habebat quare pateretur? Nam in te tribulatio fornax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non in cinerem convertaris. 13.  quoniam veritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Sed quando retribuet? O si modo retribueret! modo eos volebam videre humiliatos atque prostratos. Audite quid sequitur: Viriliter agite. Nolite lassas manus in tribulationibus dimittere, non nutent genua vestra. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum: ad perpetienda et toleranda omnia mala hujus
Abbreviated transcription (Latin):
in corde. Qͥ diuites et̃ uultis: tales diuitias
concupiscite. quas nec naufragio pocestis aunt¬
tere. E rgo cales quando humiliant᷑ : nolite pu
tare eos miseros. Erratis: nescientes qͥd incus
habeant. Ex uobis conicitis qui mundũ diligi¬
tis : qr uos cũ talia ꝑdicis. miseri remanetis.
ꝓrsus nolite hoc putare. habent qđ gaudeant¬
incus. Interior est dominator eoꝵ: interior ẽ
pastor ⁊ consolator ipsoꝵ. Illi st̃ qui male cadt᷑:
qui sp̃e suã in hoc scło ponunt. A ufertur qd̃
ncebat foris: nichil remanet intus. nͥ fumꝰ ma¬
le conscientie. Unde se consolentur ñ habent.
ñ habent quo foris exeant : ñ hñt qͦ intro re¬
deant. Beserti pompa scłari: manes gr̃a sp̃ua¬
li. uere humiliantur. & multis facit d̾s ista in
isto tẽpore: s ñ om̃ib. Si eñi nemini faceret:
quasi ñ uidetur uigilare diuina ꝓuidentia. Si
om̃ib faceret: ñ seruaret᷑ diuina patientia. T̃u
tam̃ xp̃iane collerare didicisti: ñ uindictã re¬

Expanded text:
Qui divites esse vultis, tales divitias concupiscite, quas nec in naufragio potestis amittere. Ergo tales quando humiliantur, nolite eos putare miseros. Erratis, non scitis quid intus habeant. Ex vobis conjicitis, qui mundum diligitis, quia vos cum talia perditis, miseri remanetis. Prorsus nolite hoc putare; habent intus quo gaudeant. Interior est dominator eorum, interior est pastor et consolator ipsorum. Ipsi sunt qui male cadunt, qui spem suam in hoc saeculo ponunt. Aufertur quod nitebat foris, nihil remanet intus nisi fumus malae conscientiae. Unde se consolentur non habent, non habent quo foras exeant, non habent quo intro redeant, deserti pompa saeculari, inanes gratia spirituali, vere humiliantur. Et multis facit Deus ista in isto tempore, sed non omnibus. Si enim nemini faceret, quasi non videretur vigilare divina providentia: si omnibus faceret, non servaretur divina patientia. Tu tamen, christiane, tolerare didicisti, non vindictam re
Abbreviated transcription (Latin):
Meliꝰ enĩ erat illis ñ cognoscere uiã iusticie:
ꝗͣ. cognoscentib retrorsũ reflecti a tradico sͥ
scõ mandato. Cũ dicit meliꝰ erat illis ñ cog¬
noscere uiã iusticie: nonne iudicauit melio¬
res ẽẽ inimicos foris positos. ꝙͣ intus male
uiuentes qͥb p̾mit᷑ ⁊ grauat᷑ eccła : melius

Expanded text:
 enim erat illis non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. Cum dicit, Melius erat illis non cognoscere viam justitiae; nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes, quibus premitur et gravatur Ecclesia? Melius,
Abbreviated transcription (Latin):
les sint om̃s ⁊ qͦs pucabat bonos. ⁊ ueniunt
in suspitionẽ malã ꝓpe om̃s boni qualiꝰ uir
qͦmͦ cecidit. qͦmͦ uiuentus ẽ in illa curpitudine
in illo scelere in illo oꝑe  malo:  Putas ne tales
st̃ om̃s : hoc ẽ cunoe notis meis: ut ⁊ ipsis qͥb
noci sumꝰ plerũq in dubiũ ueniamꝰ: ⁊ nͥ ce con

Expanded text:
les sint omnes quos putabat bonos, et veniunt in suspicionem malam prope omnes boni. Qualis vir? quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudine, in illo scelere, in illo facto malo? putas non tales sunt omnes? Hoc est timor notis meis, ut et ipsis quibus noti sum
Abbreviated transcription (Latin):
n ħ dic̾e. gemitꝰ m̃s n si absconditꝰ ẽ ab ho¬
minib: a ce ñ ẽ absconditus. Infirmatꝰ ẽ
in egestate iugor m̃s: ⁊ ossa mea conturba¬
ta st̃. De hac egestate supra diximꝰ. Ossa uͦ
fortes intelligunt᷑ eccłe. qui etiã si ñ contur¬
bant᷑ ꝑsequutionib alienoꝵ: conturbant᷑
meos factus sũ obybriũ ⁊ uicinis meis
nimiũͣ ⁊ timor notis meis. Suꝑ omes
inimicos meos factus sũ obꝓbriũ. E st̃
inimici eccłe.pagani. uidei. Om̃ib peius
rechiel: q cõparant᷑ sarm̃tiꝰ inutilib. Pone
paganos ligna cẽ. siluatica extͣ eccłam. Adbuc
potest inde fieri aliqͥd: qm̃ de lignis fabrilibus
ẽ lignũ fabro aptũ. E si adhuc nodosũ. ⁊ cur¬
uũ. n corticosũ: tam̃ qd̵ dolet᷑. asciet᷑. deplanet᷑.
⁊ possit uenire ad aliquã frabricã usus humani.
De sarm̃tis aũ p̃cisis. fabri nicb facere possunt.
ignis ea solus expectat. Ad cendite frẽs. Cum
siluatico ligno ubiq sponat᷑ sarm̃tũ manens in

Expanded text:
 dicere, Gemitus meus, etsi absconditus est ab hominibus, a te non est absconditus. Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt: de hac egestate supra diximus: ossa vero fortes intelliguntur Ecclesiae, qui etiam si non conturbantur persecutionibus alienorum, conturmeos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium: qui sunt inimici Ecclesiae? Pagani, Judaei? Omnibus pejus zechiel, quia comparantur sarmentis inutilibus . Pone Paganos ligna esse silvatica extra Ecclesiam, adhuc potest inde fieri aliquid; quomodo de lignis fabrilibus est lignum fabro aptum, et si adhuc nodosum et curvum et corticosum, tamen quod doletur, ascietur, deplanetur, et possit venire ad aliquam fabricam usus humani: de sarmentis autem praecisis fabri nihil facere possunt; ignis ea solus exspectat. Attendite, fratres. Cum silvatico ligno ubique praeponatur sarmentum manens in
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ⁊ alibi: quando qͥdẽ uidet multos mala
facientes. Tediũ detinuit me a peccatoribus
relinquentib lege. cuã. Dicit ⁊ alio loco. Uidi
insensacos: ⁊ cabescebã. Hec aũ ira metuenda
ẽ: ne tanta sit ut in odiũ u̾tat᷑. Ira eñĩ nondũ
ẽ odiũ. Nã irasceris filio. n ñ odisti filiũ: sed
seruas hereditatẽ qͥ ce sentit iratũ. E ad hoc
irasceris. ne ꝑdat qđ seruaueris: male uiuẽs
morib prauis. Ergo ira ñdũ ẽ odiũ. nondũ odi¬
mꝰ eos quib irascimur: s si ista ira manserit. ⁊
ñ cito euulsa fuerit. crescit. ⁊ fit odiũ. Id̾o ut
recens ira euelleret᷑ ⁊ in odiũ ñ conu̾teret᷑: hoc
nos docet scriptura dicens. N on oc̃cidat sol suꝑ
iracundiã ur̃am. Inuenis aũ aliquando frẽm o¬
dio habent̾ẽ ⁊ reprehendit irascent̾e: in illo est
odiũ. ⁊ in alio culpat ir̃a. Ipse habet trabẽ in
ocło suo. ⁊⁊ rep̃hendit festucã in ocło frĩs sui.

Expanded text:
Dicit et alibi quando quidem videt multos mala Dicit et alibi quando quidem videt multos mala facientes, Taedium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Dicit et alio loco, Vidi insensatos, et tabescebam . 4. Haec autem ira, metuendum est, ne tanta sit, ut in odium vertatur. Ira enim nondum est odium: nam irasceris filio, non odisti filium; ei servas haereditatem, qui te sentit iratum; et ad hoc irasceris, ne perdat quod servaveris, male vivens moribus pravis. Ergo ira nondum est odium: nondum odimus eos quibus irascimur; sed ista ira si manserit, et non cito evulsa fuerit, crescit et fit odium. Ideo ut recens ira evellatur, et in odium non convertatur, hoc nos docet Scriptura, dicens: Non occidat sol super iracundiam vestram . Invenis autem aliquando fratrem odium habentem, et reprehendit irascentem: in illo est odium, et in alio culpat iram; ipse habet trabem in oculo suo, et reprehendit festucam in oculo fratris sui .
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic saluus erit
attende itaq istũ quantũ mͥ uidet᷑ in hac cͥ¬
bulatione constitutũ : quandoqͥdẽ positus in
tribulatione quasi dolere deb̾et. Tribulatio
eñi dolorẽ habet congruũ. Iracũ se dicit in
tribulatione ⁊ ait. M iserere mei dñe qm̃ tri
bulor. conturbatus ẽ in ira ocłs m̃s. Si cribu¬
ñ ira̾cat᷑. uidens frẽs insidiantes fr̃ib: fide̾᷑
ñ seruantes oscło. qđ infigunt in sacram̃tis
di ⁊ qͥs enum̾et omĩa quib irascit᷑ corpꝰx.¬
int̃ paleas: uix enĩ aparent isti qͥ sic gemunt.
qͥ sic irascunt᷑: qͣmͦ uix apparent grana quan¬
do area triturat᷑. Qͥ nescit quante: spice misse
sint: putat cocũ paleã eẽ. Et ex hoc qđ totum
palea putatur: inde magna massa purgabit᷑
In his gͦ ñ apparentib ⁊ gem̃tib: irascitur qͥ
dicit alio loco. C̃elus domꝰ cue comedit me

Expanded text:
Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . 3. Attende itaque istum, quantum mihi videtur, in hac tribulatione constitutum. Quando quidem positus in tribulatione quasi dolere deberet tribulatio enim dolorem habet congruum, iratum se dicit in tribulatione, et ait: Miserere mei, Domibulor, conturbatus est in ira oculus meus. Si tribunon irascatur, videns fratres insidiantes fratribus, fidem non servantes osculo quod infigunt in sacramentis Dei? Et quis enumeret omnia, quibus irascitur corpinter paleas? Vix enim apparent isti qui sic gemunt, qui sic irascuntur: quomodo vix apparent grana, quando area trituratur. Qui nescit quantae spicae missae sunt, putat totum paleam esse: et ex hoc quod totum palea putatur, inde magna massa purgabitur. In his ergo non apparentibus et gementibus irascitur, qui dicit alio loco: Zelus domus tuae comedit me .
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũ. mulciplicati st̃ suꝑ numerũ. qͥ etiã
nauigia p̾merent. ⁊ retia rũꝑent: sic̃ ẽ posi¬
tũ in illa piscatione ante passionẽ domini.
Ex his itaq. multitudinib exaggeratis qͥb
letur iste de hac multitudine. quando uidet
ipsos implere theatra ⁊ amphitheatra: qui
paulo ante eccłam impleuert᷑: ipsos in ne¬
quitiis : qͦs paulo ante in laudib di: ipsos
blasphemare dnm : qͥ respondebant am̃ deo:
ꝑmaneat. duret. ñ deficiat etiã in multitu¬
in multitudine paleaꝵ. qͦusq. post uentilati¬
one mutat᷑ in horreũ. ⁊ ibi sit in societate scõꝵ
ne curbulenti aliqͥd pulueris patiat᷑. Eduret
gͦ qr ⁊ dñs cũ dixisset. qm̃ habundauit iniqͥ¬
tas refrigescet caritas multoꝵ. ne p̾nuntia¬
ta ista habundantia iniqͥtatis labarent nuta¬
rentq pedes nr̃i. continuo subiecit qđ fideles
erig̾et : qd consolaret᷑ atq. firmaret dicens.

Expanded text:
tus sum, multiplicati sunt super numerum ; qui etiam tus sum, multiplicati sunt super numerum ; qui etiam navigia premerent, et retia rumperent, sicut est positum in illa prima piscatione ante passionem Domini. Ex his igitur multitudinibus exaggerati sunt, letur iste de hac multitudine, quando videt ipsos implere theatra et amphitheatra, qui paulo ante ecclesias impleverunt? ipsos in nequitiis, qui paulo ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, qui respondebant, Amen Deo? Permaneat, duret, non deficiat etiam in multituin multitudine palearum, quo usque post ventilationem mittatur in horreum, et ibi sit in societate sanctorum, ne turbulenti aliquid pulveris patiatur. Perduret Dominus cum dixisset, Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; ne praenuntiata ista abundantia iniquitatis labarent nutarentque pedes nostri, continuo subjecit, quod fideles erigeret, quod consolaretur atque firmaret, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
pac̃e habent: alique in cribulatione st̃. In
istis que pace̾ habent. in spatioso st̃ pedes:
ille que in tribulatione st̃. angustias patiũ¬
tͦ. S ⁊ illos concristat illoꝵ tribulatio: ⁊ illoᷤᷤ
pax istoꝵ consolat᷑. Sic ẽ enĩ unũ corpus:
ut ñ sit discessio. N on aũ facit discessionem:¬
nͥ dissensio. Caritas aũ cõpage facit. Coͣpage ᷤᷤ
cõplectit᷑ unitate. Unitas seruat caritatem:
caritas ꝑuenit ad claritat̾ẽ. Dicat gͦ ex qͥb¬
qm̃ lib̃atꝰ paulo ante gaudẽ uidebat᷑. iuisti¬
cia quadã infusa sibi largiente dono di : et
inde facto spacio pedib suis in latitudine
caritatis. Unde gͦ ⁊ ista extitit tribulatio:
nͥ forte ex illo qđ dñs dicit. qmͣ habundauit
iniqͥtas refrigescet caritas multoꝵ : primo
enĩ cõmendata paucitate scõꝵ. cãqͣ missis reci¬
b mulciplicata ẽ eccła. et capti st̃ innumera¬
biles de qͥb p̾dictũ erat. Annuntiaui ⁊ locu¬

Expanded text:
pacem habent; aliquae in tribulatione sunt: in istis quae pacem habent, in spatioso sunt pedes; illae quae in tribulatione sunt, angustias patiuntur: sed et istos contristat illorum tribulatio, et illos pax istorum consolatur. Sic est enim unum corpus, ut non sit discissio; non aunsio. Charitas autem compagem facit, compages complectitur unitatem, unitas servat charitatem, charitas pervenit ad claritatem. Dicat ergo ex quibuquoniam liberatus paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus suis in latitudine charitatis. Unde ergo et ista existit tribulatio, nisi forte ex illo quod Dominus dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Primo enim commendata paucitate sanctorum, tanquam missis retibus, multiplicata est Ecclesia, et capti sunt innumerabiles, de quibus praedictum erat. Annuntiavi et locu
Abbreviated transcription (Latin):
borib suis. ex p̃dicatione sua ñ ꝓfice̾ homine ᷤᷤ:
infirmat᷑ in egestate uita hominis. uere mise¬
rabił egestas ⁊ fames: quando quidẽ eos qͦs
dño lucramꝰ. qͦdãmͦ manducat eccła. Qͥd est
manducat.: m corpꝰ suũ traicit. Qͥ eqͥd enim
manducamꝰ: in corpus nr̃m traicimꝰ. H oc agit
eccła ꝑ sc̃õs. esurit qͦs lucrare uult: ⁊ qͦs lũ¬
crata fuerit aliqͦ modo. manducat qͦdãmodo
Quiꝰ ꝑsonã gerebat petrus qñ ei de celo submiꝰ¬
sus est discus. plenus om̃ib ammalib. om̃ib¬
quadrupedib reptilib. n uolatilib: qͥb gene¬
rib om̃s gences significant᷑. E refigurabat
manduca. Prius macta: ⁊ sic manduca. Scci¬
de qđ st̃ : n fac qd̾ es. Cũ gͦ p̃dicat᷑ eugłm¬

Expanded text:
dicatione sua, non proficere homines, infirmatur in egestate vita hominis. Vere miserabilis egestas et fames: quandoquidem eos quos Domino lucramur, quodammodo manducat Ecclesia. Quid est manducat? In corpus suum trajicit: quidquid enim manducamus, in corpus nostrum trajicimus. Hoc agit Ecclesia per sanctos: esurit quos lucrari vult, et quos lucrata fuerit aliquo modo, manducat quodammodo. Cujus personam gerebat Petrus, quando ei de coelo submissus est discus plenus omnibus animalibus quadrupedibus, serpentibus, et volatilibus: quibus generibus omnes gentes significantur. Praefigurabat manduca: prius macta, et sic manduca; occide quod sunt, et fac quod es. Cum ergo praedicatu
Abbreviated transcription (Latin):
indignacione eiꝰ. ⁊ uita in uoluntate eiꝰ. Ira m
indignatione peccatori. Qua die ederitis mor¬
te moriemini. Tetigert̃. mortui st̃ dimissi de
paradyso. Qͥa ira in indignatione eiꝰ: s non
sine spe. qr uita in uoluntate eiꝰ. Qͥd ẽ in
uoluntate eiꝰ. ñ in uirib nr̃is. ñ in meritiꝰ¬

Expanded text:
indignatione ejus, et vita in voluntate ejus. Ira in indignatione peccatori: Qua die ederitis, morte moriemini . Tetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita in voluntate ejus. Quid est, in voluntate ejus? Non in viribus nostris, non in meriti
Abbreviated transcription (Latin):
uita mea. ⁊ anni mei in gemitibus. S uffi¬
ciat nc̃ caritati uestre: adiiuante domino
fortassis impleiumus debitum ut et psalmo
peracto. ꝓficiscamur. Explicit. Item¬
Dreliqua psalmi nr̃a reu̾tat᷑
spexerimꝰ in qp̃r tribulatiõis.
gaudebimꝰ in tp̃r retributi¬
oniẜ Cõmendauerã carita¬
ti ur̃e. clĩ primas partes huiꝰ psalmi exponer̃e
qd̾. rp̃c loquat᷑. ⁊ quomͦ sit accipiendus totus¬
rp̃c cũ capite ⁊ corpore ñ tacuerã. T̾ estimoniiᷤ
etiã scripturaꝵ quantũ mͥ uidet᷑ satis idoneis
⁊ sponsã. filiũ dĩ ⁊ eccłam: filiũ di. factũ
filuẽ hominis ꝓpt̾ nos. ut filios homu¬
nũ fac̾e̾t filios di : atq ita eẽnt duo in carne
una. in sacram̃to magno: qr agnoscunt᷑ in
ꝓpħis duo in uoce una. Gratulatio ipsuis su
tẽ meã: saluã fecisti de necessitatib animã
meã. nec conclusisti me in manib inimici.

Expanded text:
vita mea, et anni mei in gemitibus. Sufficiat Charitati Vestrae, adjuvante Domino fortassis implebimus debitum, ut et Psalmo peracto proficiscamur. SERMO II. DeAd reliqua Psalmi nostra revertatur spexerimus in tempore tribulationis, gaudebimus in tempore retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalmi exponereus totus cum capite et corpore, non tacueram: testimoniis etiam Scripturarum, quantum mihi videtur, satis idoneis et sponsam, Filium Dei et Ecclesiam, Filium Dei factum filium hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius etem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus in
Abbreviated transcription (Latin):
in cua ciuitate inuiriã ei fecisti. Isti enĩ tales
st̃ ꝓ qͥb orare debemꝰ. Aliũ habemꝰ inimicũ di¬
abolũ: serpentẽ antiquũi. Om̃s morientes si bñ
moriam᷑ : ab eiꝰ manib lib̾am᷑. Qͥ cũq enĩ male
moriunt᷑ in suis iniqͥtatib. in eiꝰ manib conclu¬
dunt᷑: ut cũ illo in fine dãpnent᷑. Lib̾at gͦ nos
de necessitatib nr̃is: qͥd erit qd̃ in nob̃ teneat
inuicus. ut concludam᷑ in manꝰ eiꝰ: slacuisti
in loco spacioso pedes meos. Certe angusta uia
ẽ. Laboranti angusta ẽ: amanti lata ẽ. E adẽ qͦ
angusta ẽ. lata fit. In spatioso dix̃ posuisti pedes
meos: ne angustati pedes mei irent in se. ⁊ incͦ¬
rendo in se deicerent me. Ergo qd̃ ait posiusti
in spacioso pedes meos. plane fecisti mͥ facilem
iusticiã. que mͥ erat aliquando difficilis: hoc ÷
posuisti in spacioso pedes meos. Miserere mei¬

Expanded text:
ti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes, si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, in ejus manus concluduntur, ut cum illo in fine damnentur. Liberat ergo nos de necessitatibus nostris, quid erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in spatioso pedes meos.
Abbreviated transcription (Latin):
suecudinũ:rincere consuetudine dura pugna
nosti. uides ꝙͣ malefacias. ꝙͣ. detestabilit̾. ꝙͣ. infe¬
licit᷑ :  facis tam̃. fecisti heri facturus es hodie:
Si sic tͥ displicet cũ disputo: qm̃ displicit cũ co¬
gitas : ⁊ tam̃ facturus es hoc. Unde raperis : qͥs
te captũ trabit :an illa lex in mẽbris tuis: repu¬
gnans legi mentis tue: clama gͦ. Infelix ego homo:
qͥs me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ : gr̃a di. ꝑ

Expanded text:
 dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displicet tibi cum cogitas? Et tamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? Clama ergo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Grati
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃m. N on sine causa uoluit u̾ba huiꝰ psalmi
sua ẽẽ: nͥ ut ce ammnoneret. se locutũ eẽ in hoc
psalmo. Ipsũ hic quere: cogita qͦmͦ in illo psal¬
mo se queri uoluit ꝓ susceptione matutina.
tõder̃t manꝰ meas ⁊ pedes meos. dinumerauer̃t
omia ossa mea. ipsi uͦ considauer̃t ⁊ consperert
me. duuser̃t sibi uestim̃ta mea: ⁊ suꝑ uestem
meã miser̾t sort̾e̾. Ut te ammoneret in se hoc
cõpletũ: in uoce sua posuit caput ipsiꝰ psalmi.
Ds d̾s m̃s: ut qͥd me dereliqͥsti: ⁊ tam̃ uocem
corporis in se transfigurauit. Non enĩ unicũ
suũ pat̾ aliquando dereliqͥt. Redemisti me
dñe ds ueritatis: faciens qd̾ ꝓmisisti. ñ fal

Expanded text:
dit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi dit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinunsideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem : ut te admoneret in se hoc esse completum, in voce sua posuit caput ipsius psalmi, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Et tamen vocem corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: facien
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ corpus xͥ dicat: educes me de muscipła
ista quã occultauer̃t mͥ. qr eductũ ÷ ⁊ saput
nr̃m. de muscipła ꝙͣ absconđunt illi : qͥb mͦ
dicebat᷑ in eugłio. qr dicturi erant hic ẽ heres.
uenite occidamꝰ eũ ⁊ nr̃a erit hereditas: ⁊ in se
sententiã dixert̃ int̾rogati. Qͥ d faciet ille pat̾¬
familias colonis malis : malos male ꝑdet: ⁊ ui¬
neã suã locabit aliis agricolis. Qͥd: ⁊ istud ñ
Ergo erutus ẽ ⁊ ille. Caput nr̃m sursũ ẽt lib̃um
ẽ. ħ ereamꝰ illi ꝑ dilectionẽ. ut meliꝰ postea. conglu¬
tinem᷑ ei ꝑ immortalite: ⁊ dicamꝰ om̃s. educes
me de muscipła is . ta quã occultauert̃ m.¬
quã ipse dixit in cruce: in manus tuas com̃d
spni meũ. Certe cũ u̾ba eius in eugłio de is¬
to psalmo cognoscimꝰ: ipsũ hic locutũ fuisse ñ
dubitemꝰ. ħ abes hoc in eugłio. dix̃. in manus
tuas cõm̃do sp̃m meũ: ⁊ inclinato capite tradi¬

Expanded text:
ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt iHic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non lErgo erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus omnes: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mquam dixit in cruce: In manus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixit, In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradi
Abbreviated transcription (Latin):
qr clausã inuenit cupidicatis. ⁊̃ otũ gͦ corpꝰ
xp̃i ceptat᷑ usq. in finẽ fr̃es mei quando uissũ
ẽ nescio qͥd cont᷑ xp̃ianos mali: simul impin¬
gebat᷑ in hoc corpus. ⁊̃ otũ impingebat᷑. un
dictũ erat in psalmo. Tamꝗͣ cumulus are¬
ne maris impulsus sũ. ut cadem: ⁊ dñs sus¬
cepit me. at ubi finica st̃ illa quȩ totũ corpꝰ
impingebant ut cad̾et : cepit tẽptatio eẽ ꝑ
ꝑ sequutionẽ: alia patit᷑. Non patit᷑ furorem
imꝑatoris: s patit᷑ furor̃e mali ppłi. Quante
uastationes a plebib. quanta mala gesta st̃
eccłe a malis xp̃ianis. ab his qͥ capti in illo reti¬
acło tã multiplicati st̃ ut p̃merent naues. in
piscatione illa dñi ante passionẽ : ñ gͦ dest̃
p̾ssure cẽptationis. Nemo s: dicat: ñ ẽ tẽpuᷤᷤ
cẽptationis. Qͥ sͥ hoc dicitꝰ. ⁊ pac̾e sͥ ꝓmutit¬
Qͥ sͥ pace ꝓmittit. securus inuaditur. Totũ

Expanded text:
quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus Christi tentatur usque in finem. Fratres mei, quando jussum est nescio quid contra Christianos mali, simul impingebatur hoc corpus, totum impingebatur: unde dictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae totum corpus impingebant ut caderet, coepit tentatio esse per secutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali populi. Quantae vastationes a plebibus? Quanta mala ingesta sunt Ecclesiae a malis christianis, ab eis qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, ut premerent naves in piscatione illa Domini ante passionem? Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus tentationis. Qui sibi hoc dicit, pacem si pacem promittit, securus invaditur. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ qͦ inliceat: t̃rorẽ qͦ frangat ⁊ rapiat. Tu cla¬
de muscipła huiꝰmodi pugne. Exẽplũ ipse tibi
imꝑator tuus. qͥ ꝓpt̃ ce etiã t̾eptari dignatꝰ ẽ:
in se demonstrauit. E pͥmo cẽptatꝰ ẽ illeceb̾is
qr cẽptata ẽ in illo ianua cupiditatis quando
eũ tẽptauit diabolus dicens. dic ut lapides isti
panes fiant. adora me. et dabo tͥ omĩa regna
ista : mitte te decesũ. nã scriptũ ẽ qr angłis
suis mandauit de ce ut in manib tollant te
ne quando offendas ad lapidẽ pedẽ tuũ. Omĩa
hec ꝑ illecebras cupidicatis cẽptat. At ubi
clausã ianuã cupiditatis inuenit in eo qͥ tͣep¬
tabat᷑ ꝓ nob̃. conu̾tit se ad tẽptandã ianuã
timoris: ⁊ p̃parauit illi passionẽ. Deniq hoc
dic̃ eugłista: & consũmata cẽptatione. diabo¬
lus recessit ab eo ad tẽpus. E d ẽ ad tẽpus:
tamꝗͣ. rediturus ⁊ tẽptaturus ianuã timoris:

Expanded text:
rem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu clarem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu clade muscipula. Hujusmodi pugnae exemplum ipse tibi Imperator tuus, qui propter te etiam tentari dignatus est, in se demonstravit. Et primo tentatus est illecebri tentata est in illo janua cupiditatis, quando cum tentavit diabolus dicens: Dic lapidibus istis ut panes fiant. Adora me, et dabo tibi regna ista. Mitte te deorsum, quia scriptum est: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum . Omnis haec illecebra cupiditatem tentat. At ubi clausam januam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur pro nobis, convertit se ad tentandam januam timoris, et praeparavit illi passionem. Denique hoc dicit Evangelista: Et consummata tentatione, diabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam rediturus et tentaturus januam timoris,
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ tuũ dux mͥ eris. et enutries me.
N on ꝓpt̃ meritũ meũ. s ꝓpt̃ nom̃ tuũ ut tu
głificeris ⁊ ñ qr ego dign̾us sũ dux mͥ eris.
ne aberre a te. ⁊ enutries me ut ualidus sĩ
ad manducandũ. escã: qua pascis angłos.
hic eñi nos lacte nutriuit. qͥ nob̃ cęlestẽ cybũ
ꝓmisit: ⁊ usus ẽ mat̾na miscdia. Sic̃ enĩ mater
accipit paruulus qd accepturus erat ad m̃sã.
s qd̾ ꝑ carnẽ tͣici tur congruit paruulo: sic
dñs sapientiã suã tit lac nob̃ faceret. carne
& educes me de itaiscipła asta ꝙͣ occultauer̃t mͥ.
Iã passio significat᷑. Educes me de muscipła ista:
quã occultauer̃t mͥ. Nec sola illa passio: quam
muscipłam cadit. Cadit aut̃ẽ om̃is qͥ ñ sꝑat
in dm. qͥ ñ dicit in te domine sꝑaui ñ confun¬
dar in et̃nũ: et in tua iusticia erue me et
exime me. Extenta ẽ ⁊ parata muscipła ini¬
mici. Posuit in muscipła errore ⁊ t̃rorẽ. E rro¬

Expanded text:
tries me: non propter meritum meum, sed propter nomen tuum, ut tu glorificeris, non quia ego dignus sum; dux mihi eris, ne aberrem a te; et enutries me, ut validus sim ad manducandum escam, qua pascis Angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit; et usus est materna misericordia. Sicut enim mater accipit parvulus quod accepturus erat ad mensam, sed quod per carnem trajicitur, congruit parvulo; sic Dominus sapientiam suam ut lac nobis faceret, carne  Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi. Jam passio significatur, Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi. Nec sola illa passio est, qmuscipulam cadit: cadit autem omnis qui non sperat in Deum; qui non dicit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: et in tua justitia erue me, et exime me. Extenta est et parata muscipula inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: erro
Abbreviated transcription (Latin):
me ñ fallit. Qͥ a respexisti humilitatem
uanitati in spe subiecisti S aluã fecisti de
necessitatib anim̃a meã. Salua fecisti
de necessitatib timoris animã meã: ut tͥ
hab̾ent aditũ respirandi in lib̾tatẽ. ⁊ dares
huius ĩlaqueantis. ⁊ morte. terrentis.
S tacuisti in loco spacioso pedes meos. Re¬
surrectione cognita dñi mei: ⁊ in ea ꝓmissa
mͥ spatiat᷑ ꝑmanens in latitudinẽ lib̾catis ab
angustiis cimoris educta caritas mea.

Expanded text:
me non fallit. Quia respexisti humilitatem vanitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibhaberem aditum respirandi in libertatem, et darer vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis timoris educta charitas mea.