comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canda. Nñ dñs non tam sibi ca¬
uens. qͣm nobis prouidens. ma¬
gnifica sua sileri mandat. Pau¬
lus aũt que sͥ głose continge¬
rant. ignorantib cetĩs. ip̃e pro¬
palabat. Non ab hominib glo¬
riam querens: uerũ qd̾ de apło
suo suam ad ꝑnitiem minus
bñ sentiebant. Qnͣtũ gͦ inte
est:tua bene gesta celari optes. Cũ
u nisi patefiant: scandalum in
te fut᷑um est que priꝰ taceri uolebas:
inuitus iam reseres. Inuitꝰ: uanã
głam formidans. reseres tĩr fr̃m
salutem desid̾ans. Mala qͦ iuta:
uocatur uia. qm̃ qui eam ꝑse¬
quunt᷑: gehenne incendiis in¬
trudentur. Quã cum possis nͥ
manifestes: o unq placari
non potes. Qrͣ renela dño uiam
tuã. Non ex parte: s totam. Lotã:
ut nichil memorie suggestum
abscondas. Tanta enĩ se ñ mͦ ue¬
nialiũ. uerũ ⁊̃ dampnabilium
ing̾it iurba culparum: illis
qui desidie socordieq usu faci¬
noꝵ se manciparunt ministiis.

Expanded text:
canda. Unde Dominus non tam sibi cacanda. Unde Dominus non tam sibi cavens, quam nobis providens, magnifica sua sileri mandat. Paulus autem quae sibi gloriose contigerant, ignorantibus caeteris ipse propalabat, non ab hominibus gloriam quaerens, verum quod de apostolatu suo, suam ad perniciem minus bene sentiebant. Quantum ergo in te est, tua bene gesta celari optes; cum vero, nisi patefiant, scandalum in te futurum est, quae prius taceri volebas, invitus jam reseres. Invitus vanam gloriam formidans, reseres tamen, fratrum salutem desiderans. Mala quoque vita vocatur via, quoniam qui eam persequuntur gehennae incendiis intrudentur, quam cum possis, nisi manifestes, Deo utique placari non potes. Quare revela Domino viam tuam , non ex parte, sed totam. Totam, ut nihil memoriae suggestum abscondas. Tanta enim se non modo venialium, verum etiam damnabilium ingerit turba culparum, illis qui desidiae socordiaeque usu facinorum manciparunt ministeriis,
Abbreviated transcription (Latin):
nus sit in die iudicii. Alioquin.
si iõ anathematirat ut anathema¬
tirato male cedat: pͥus nocet sib
qͣm alii. Anathemate tñ nulla¬
tenꝰ obligant᷑. qͥ ita anathemati¬
tatis cõmunicant. ut abilł uire
conditionis disg̃gari ñ debeant.
non adeo diuine pagine notũ. uerũ¬
ptam̃ eccłiastice consuetudini cuire¬
fragari fas ñ est:notissimũ quo in¬
uiria latent̃ illata: tacitis qm̃ nes¬
cunt᷑ nominib uoce preconia fe¬
rit᷑. Hec anathematis sp̃es. tam
a prima est diu̾sa: qͣm ab illiꝰ ꝓpͥetate
cognoscit᷑ aliena. Hec enĩ qm̃ nom̃
non exprunit:cui cõmunione tol¬
lat nescit. ĩmo tollit nuilli. Tales
eoꝵq complices pꝰ cõmu̾nitõnes
anathematis:anathematiran¬
tur ad correctionem. Si corrigi
negligunt: ip̃i augm̃tant sͥ
dampnatõnem. nͥ forte pruis¬
qͣm hinc abeant: dño uiã suã
reuelant. Oꝑa bonalua sunt:
quia ad dm dirigunt. hec uia
ut suꝑbia uitetur: raro ẽ p̾di¬

Expanded text:
vus sit in die judicii. Alioquin vus sit in die judicii. Alioquin si ideo anathematizat, ut anathematizato male cedat, prius nocet sibi quam alii. Anathemate tamen nullatenus obligantur, qui ita anathematizatis communicant, ut ab illis jure conditionis disgregari non debeant. non adeo divinae paginae notum, verumtamen ecclesiasticae consuetudini cui refragari fas non est notissimum, quo injuria latenter illata, tacitis, quoniam nesciuntur, nominibus, voce praeconis feritur. Haec anathematis species tam a prima est diversa, quam ab illius proprietate cognoscitur aliena. Haec enim quoniam nomen non exprimit, cui communionem tollat, nescit, imo nulli tollit. Tales eorumque complices post comminationes anathematis anathematizantur ad correctionem. Si corrigi negligunt, ipsi augmentant sibi damnationem, nisi forte priusquam hinc abeant, Domino viam suam revelent. Opera bona via sunt, quia ad Deum dirigunt. Haec via, ut superbia vitetur, raro est praedi
Abbreviated transcription (Latin):
datur: ĩmo qͣm eccłiastico more uo¬
catus. eccłiasticum subĩfug̾ir ius.
Nñ dñs eũ qui te nec solũ pͥmo. nec
cora testib scd̃o. ĩmo nec ip̃am eccłi¬
am t̾cio. argͥuentẽ audierit: iubet
hr̃e sicut ethnicum ⁊ publicanũ.
Merito gͦ qui tociens uocatus ma¬
tri satisfaciendoñ auscultat: genitͥ¬
cis gremio obstinatie culpa se aba¬
lienat. Ab alienato autẽ usq ad
Freconciliationẽ auctoritate excom¬
municationis cõmunicatõ omnis.
fideliũq negat᷑ consortiũ: rõne
huiꝰcemͦ ut hinc collegio scõrũ
expulsus. iñ ui demonũ crebra.
plus solito uexatus:erubescat.
sibiq timeat. atq ita necessitate
qͣdam cõpulsus: ad pac̃e ꝯfugiat.
descendens babyloniã ibi libandꝰͦ.
Neq enĩ p̾sb̾r eccłie minister et
organũ. quẽqͣm ab eccłia seg̃gat:
nisi intentione tali ut meliorem
reducat. more apłi sceleratũ u¬
rum tradens sathane: ut sp̃s sal¬

Expanded text:
datur: imo quam ecclesiastico more vodatur: imo quam ecclesiastico more vocatus ecclesiasticum subterfugerit jus: unde Dominus eum qui te nec solum primo, nec coram testibus secundo, imo nec ipsam Ecclesiam tertio arguentem audierit, jubet habere sicut ethnicum et publicanum. Merito ergo qui toties vocatus, matri satisfaciendo non auscultat, genitricis gremio, obstinatiae culpa se abalienat. Abalienato autem usque ad reconciliationem auctoritate excommunicationis communicatio omnis fideliumque negatur consortium, ratione hujuscemodi, ut hinc collegio sanctorum expulsus, inde vi Daemonum crebra plus solito vexatus erubescat sibique timeat, atque ita necessitate quadam compulsus, ad pacem confugiat, descendens Babyloniam, ibi liberandus. Neque enim presbyter Ecclesiae, minister et organum quemquam ab Ecclesia segregat, nisi intentione tali, ut meliorem reducat, more Apostoli sceleratum virum tradens Satanae, ut spiritus sal
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. aur tand̃ qui consciit: cumꝙ
tum unũ subppriis nominib cer¬
tificatur: qd̾ auctoritas scripture cõ¬
mendat. Uñ dñs eum qui nec te so¬
lum nec coram testib arguentẽ. im¬
mo tandem si nec eccl̃iam audierit:
iubet hr̃e sicut ethinicum et puibli
des patebant. ĩmo qͦ putebant.
iubet tradere sathane. Quid ẽ tra¬
dere sathane. nisi excõmunicare: Ni¬
mirũ uir malus. licet sit putͥdũ
incorpore eccłie mbrum at tñ dum
retardatur. Uerum ex qͦ euangħi¬
ca anathematis falce a sinu ma
municat᷑ sathane tradit᷑ qm lib̾a
iam potestate ꝓpͥo iam iure ab ad¬
uersario fatigat᷑. aut corꝑali cesio¬
ne uexandus. qd̾ fiebat uͥ paulus
sathane tradebat. aut sp̃uali pla¬
ga fedandus. qd cotidie fit dum
eccł̃ia excõmunicat. Excomunica¬
uo aũt huiꝰmi. que incertam fit
ꝑsonam: ñ pͥus fieri debet qͣm dif¬
finite ⁊ ñ suspicione. is qui sceleris
arguit᷑ anathemate dignꝰ ꝑpen¬

Expanded text:
ruit, aut tandem qui consciit, cumqueruit, aut tandem qui consciit, cumquetum unum sub propriis nominibus certificatur, quod auctoritas Scripturae commendat. Unde Dominus eum qui nec te solum, nec coram testibus arguentem, imo tandem si nec sic Ecclesiam audierit, jubet habere sicut ethnicum et publicdes patebant, imo quoque putebant, jubet tradere Satanae . Quid est tradere Satanae, nisi excommunicare? Nimirum vir malus, licet sit putridum in corpore Ecclesiae membrum, attamen dum retardatur. Verum ex quo evangelica anathematis falce a sinu matmunicatur, Satanae traditur, quoniam libera jam potestate proprio jam jure ab adversario fatigatur, aut corporali caesione vexandus: quod fiebat ubi Paulus Satanae tradebat; aut spirituali plaga foedandus, quod quotidie fit dum Ecclesia excommunicat. Excommunicatio autem hujusmodi quae in tertam fit personam, non prius fieri debet quam diffinite, et non suspicione, is qui sceleris arguitur, anathemate dignus perpen
Abbreviated transcription (Latin):
it. subdolum parricidamq sciens.
s detegere cauens: exemplum mi¬
nistris suis ꝓposuit. Qui moniti
atq rogau quẽpiam maleficum
confessione cognitum. cet̾is uero incog¬
nitum. idõ anathemate ferire. q̃mad
fiagitii nec ille a se cõmissi satisfactõ¬
nem. necis a se noti publicationẽ. licet
eccł̾iastice ꝯsuetudinis ãmoninione
uocatr appropiare curant: nicħ ueren¬
tur efficere qd̾ rogant᷑ .i. ex cõmunica¬
tione indet̾minata. nec nominib ꝓ¬
priis diffinita malediction obliga¬
re sceleratũ: obligare et consciũ. Neq
enun demones quoꝵ conatu neq an¬
głos di. quoꝵ subscientia ĩmo neq
dm̃ ip̃m incuiꝰ ꝑspicaci intuitu oĩa
scientia delinquit᷑ anathematirare
intendunt. Tantũ in homines ma¬
ledictio effunditur. quoꝵ culpe no¬
xia actio imputat᷑. Cui ergo impu¬
tatur nͥ ei qu feciti aut facienti affu¬
it. aut cum posset a facto haucl deter¬

Expanded text:
it, subdolum parricidamque sciens, it, subdolum parricidamque sciens, sed detegere cavens, exemplum ministris suis proposuit. Qui moniti atque rogati quempiam maleficum, confessione cognitum, caeteris vero incognitum, ideo anathemate ferire, quoniam ad flagitii, nec ille a se commissi satisfactionem, nec is a se noti publicationem licet ecclesiasticae consuetudinis admonitione vocati appropiare curant, nihil verentur efficere quod rogantur, id est, excommunicatione indeterminata, nec nominibus propriis definita, maledictioni obligare sceleratum, obligare et conscium. Neque enim daemones quorum conatu, neque angelos Dei, quorum sub scientia, imo neque Deum ipsum, in cujus perspicaci intuitu omnia scientia delinquitur, anathematizare intendunt. Tantum in homines maledictio effunditur, quorum culpae noxia actio imputatur. Cui ergo imputatur nisi ei qui fecit, aut facienti adfuit, aut cum posset, a facto haud deter
Abbreviated transcription (Latin):
non licet fieri: dñz loco arteris uz¬
cario. E stant atꝙ iugent apud do¬
minũ: que ꝯsulte fiunt decreta mi¬
nistroꝵ. Teste namq dño quoꝵ remi¬
serint peccata: remissa erunt. ⁊ quoꝵ
retinueruit: retenta sunt. Eł q̃m qͣi
cdeo ita confiteris pb̃ro: ideo occulta
tua ita celet. qͣi non sͥ s deo soli dete¬
cta fussent. Uñ cuiꝰlibet flagitii
malefactor es. malefactiq conscios.
tãs ꝑconfessionem notos qͣm aliis
incognitos: qͣi solus d̾s cor illorum
prauũ atq impenitens sciret. ip̃eq
nesciret: ita publicis ouentib ad
altaris refectionẽ. eucharistieq par¬
ticipationẽ accedentes simul cum
aliis recipit. Non eñi quos ꝑ con¬
fessione nouit indignos deteg̾e
publica accusatione licet: nec a cõ¬
munione cõmunĩt ciractis scan¬
dalo unflicto: illos quos estumant
sontes: repellere decet. Uñ dñs ui
de dignus int̃ dignos indigno
sacramenta corporis sui distribu¬

Expanded text:
non licet fieri, Domini loco uteris vinon licet fieri, Domini loco uteris vicario. Et stant atque vigent apud Dominum quae consulte fiunt decreta ministrorum. Teste namque Domino, quorum remiserint peccata remissa erunt, et quorum retinuerint retenta sunt . Et quoniam quasi Deo ita confiteris presbytero, ideo occulta tua ita celet quasi non sibi, sed Deo soli detecta fuissent. Unde cujuslibet flagitii malefactores malefactique conscios, tam sibi per confessionem notos quam aliis incognitos, quasi solus Deus cor illorum pravum atque impoenitens sciret, ipseque nesciret; ita publicis conventibus ad altaris refectionem, eucharistiaeque participationem accedentes, simul cum aliis recipit. Non enim quos per confessionem novit indignos, detegere publica accusatione licet, nec a communione communiter cunctis scandalo inflicto, illos quos aestimat sontes repellere decet. Unde Dominus Judae, dignus inter dignos, indigno sacramenta corporis sui distribu
Abbreviated transcription (Latin):
delicis. s lacrimis delet᷑. Confessio¬
nem autẽ obrixe ⁊ script᷑a mandat.
⁊ eccłia statuit. Quis nͥ nimis audax
nutat. nͥ nimis presumptuosꝰ mũ¬
tit. abutens exemplo marie ⁊ petͥ:
Namcum homine: necessario agas.
locutione. accusatio conscientie: suf¬
ficit apud eum. qu omnia nouit.
Petri et marie lacrimas lego. aliam
qͣm hanc satisfactionem: inuenisse
non recolo. Quid mn: Num omnia
que contigu̾nt.scripta comp̃hen¬
dunt: Quid si presentia dñi mi¬
serante une lacrime suffecerunt
nũ idẽ omnes expectabunt: Mu¬
lier deprehensa in adult̾io: libera¬
ta est. Nullus reus amplius cruci¬
abtt: Latro de cruce translatus est
ad requiem. Nuichilommꝰ alii saluas¬
tur. sic tñ qͣi ꝑ ignem. Nam priui¬
legia paucoꝵ: cõmunem ñ faciunt
legem. Reuela dño uiam tuam.
y sꝑa meo: et ip̃e faciet. Reuelas
dño: cum reuelas uicario. Si ad
dñm accedere posses: apud dñm
te accus ares. Uerum qm id int̾im

Expanded text:
deliciis, sed lacrymis deletur. Confessiodeliciis, sed lacrymis deletur. Confessionem autem obnixe et Scriptura mandat, et Ecclesia statuit. Quis nisi nimis audax mutat, nisi nimis praesumptuosus invertit, abutens exemplo Mariae et Petri? Nam cum homine necessario agas locutione, accusatio conscientiae sufficit apud eum qui omnia novit. Petri et Mariae lacrymas lego, aliam quam hanc satisfactionem invenisse non recolo. Quid inde? Num omnia quae contigerunt scripta comprehendunt? quid si praesentia Domini miserante unae lacrymae suffecerunt, num idem omnes exspectabunt? Mulier deprehensa in adulterio liberata est , nullus reus amplius cruciabitur; latro de cruce translatus est ad requiem, nihilominus alii salvantur: Sic tamen quasi per ignem . Nam privilegia paucorum communem non faciunt legem. Revela Domino viam tuam et spera in eo, et ipse faciet , revelas Domino, dum revelas vicario. Si apud Dominum accedere posses, apud Dominum te accusares. Verum quoniam id interim
Abbreviated transcription (Latin):
uiuitur. que uidelicet ꝑ ignorantiã.
siue infirmitatẽ humanã cõmit¬
tunt᷑. quoꝵ omniũ. idõ facilis est ue¬
nia: qm̃ non ẽ consensio inculpa.
Nam ut eadem testat᷑ expositio. que
ꝑ deliberationem fiunt: ñ nisi per
penitentiam indulgentiam acci¬
purat. Auctoritatẽ gͦ sequentes:
gͣuioris lepre ĩmunditiã sacerdoti
pandamus. ⁊ qͣnto iusserit tẽꝑe:
purgare curemus. Petrus ⁊ maria
ueniã ut̃q optinuit culpe. nenter
tn confessione. Uerũ illa qm̃ dile¬
xit multum: ille respectus a dño
amarnudine fletuum. Quorum
ñ nulli exemplo arbitͣntur peni¬
tentis sufficere auxietatẽ. ⁊̃ si recu¬
set confessionem. Cui rei estimant
conuenire. lacͥme delent delictum:
qd̾ pudor est confiteri. Utiq qd̾ te
pudet ⁊ tedet ꝯfiteri: delictũ ẽ lacri¬
mis delendum. Uerũq est qd̃ non
risus delent delictum. qd̃ impudñs
confitetur ĩmo econtra siqͥs cum
rubore confitetur eius delictu: non

Expanded text:
orantiam, sive infirmitatem humanam committuntur, quorum omnium, ideo est facilis venia quoniam non est consensio in culpa. Nam ut eadem testatur expositio, quae ad deliberationem fiunt, nonnisi per poenitentiam indulgentiam accipiunt. Auctoritatem ergo sequentes gravioris leprae immunditiam 207 sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus. Petrus et Maria veniam uterque obtinuit culpae, neuter tamen confessione , verum illa quoniam dilexit multum, ille respectus a Domino amaritudine fletuum. Quorum nonnulli exemplo arbitrantur poenitentis sufficere anxietatem, etiamsi recuset confessionem, cui rei aestimant convenire, lacrymae delent delictum quod pudor est confiteri. Utique quod te pudet et taedet confiteri delictum, est lacrymis delendum. Verumque est quod non risus delent delictum quod impudens confitetur, imo econtra, si quis cum rubore confitetur ejus delictum non
Abbreviated transcription (Latin):
non deponas. ĩmo suscipe: nec
deponas. Apprehende disciplinã
neq̃n irascatur dñs. Quisquis
offendit: supplicii reus est. Si
suppliciũ refugtt: ofensa crescit
Uñ iratus ds̃ ei qui eam q̃ultro fit
reformidat anxietatẽ. illã infli¬
git qua tolẽt muitus longe gra¬
uiorẽ. Nam ut script᷑a ꝑibet qui
tunet prumam: irruet suꝑ eũ
rix. Idest. quisqͥs male agens: a
pena humanitus inferenda pre¬
cauendo defenditur: is ab illa
que celitus debet᷑: incartus p̃

Expanded text:
mo suscipe, nec deponas: Apprehende diciplinam, nequando irascatur Dominus . Quisquis offendit, supplicii reus est; si supplicium refugit, offensa crescit. Unde iratus Deus et qui eam, quae ultro fit, reformidat anxietatem, illam infligit quam toleres invitus longe graviorem. Nam, ut Scriptura perhibet: Qui timet pruinam, irruet super eum nix , id est, quisquis male agens a poena humanitus inferenda praecavendo defenditur, is ab illa quae coelitus debet
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis puritate acceꝑis ueniã:
si pꝰmodum negligis satisfacere:
ꝑdis acceptam. sicut qui confra¬
trum delicta non dimittit: dimis¬
sionẽ a deo sͥ factam manere facit.
Qiusq tñ caueat onus importabi¬
le sͥ assumẽ ne necessitas cogat sub
fasce a presbitõ non recte imposi¬
to succumbere. Dum enĩ qͥ onera
importabilia in humeros homi¬
num ĩponunt a dño redarguum¬
tur: hiqui imposita suscipiunt:
minime laudand insinuantur.
Qd̃ em̃ importabile est: usq̃qͣq
recusari debet. Qr qd̃ uires ferre
possunt ⁊ debent: ex quo susceꝑt̾

Expanded text:
ate acceperis veniam, si postmodum negligis satisfacere, perdis acceptam. Sicut qui confratrum delicta non dimittit, dimissionem sibi a Deo factam manere facit. Quisquis tamen caveat onus importabile sibi assumere, ne necessitas cogat sub fasce a presbytero non recte imposita succumbere. Dum enim qui onera importabilia in humeros hominum imponunt, a Domino redarguuntur ; hi qui imposita suscipiunt, minime laudandi insinuantur: quod enim importabile est; usquequaque recusari debet. Quare quod vires ferre possunt et deben
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam sedulitas confessionis ma¬
xime sacerdon facta. nominatĩq
expressa: io uiriũ optinet. non so¬
lum ut reus expietur: uerũ qͦq
ut uitioꝵ crebra impugnato retun¬
datur. proteruitas inquierarionis
hebetetur. Illius que passim fit¬
confessionis: acobꝰ meminit inqͥeas.

Expanded text:
est. Nam sedulitas confessionis, maest. Nam sedulitas confessionis, maxime sacerdoti facta, nominatimque expressa, id virium obtinet, non solum ut reus expietur, verum quoque ut vitiorum crebra impugnatio retundatur, protervitas inquietationis hebetetur: illiusque passim confessionis Jacobus meminit, inquiens:
Abbreviated transcription (Latin):
di est. Vñ ꝓpħa. Confessio ⁊ mag¬
nificentia opus eius. Potes quide
pecc̃a tua sic̃ sodoma głando predi¬
care. ꝑotes ite feditatẽ tuam fedo
tn corde annunciare. s ut salubriter
annunties: non exte. nerũ mun̾e di
prouenit. Sic qdlibet bonum opus.
ut male fiat: penes te ẽ. Ut aũt bñ:
non est penes te. Qd̃ si confessio oris
ex te non est qͣntominus penttentra
cordis ex te ẽ. Uñ confessio iures h̃t.
⁊ sine qua non ualet. S confessionũ
unam: licet fieri coequalib. Altera
nͥ extrema urget᷑ necessitas: debetur
sacerdotib. Si cotidianis ⁊ his sñ
quib ñ iuit urgeris: sufficit hu¬
uismͦi ꝯfiteri comparib. ĩmo non¬
nũqͣm. et minorib. Quo more pres¬
biteri usitate. ⁊ cotidie indifferent̃:
curcustantib confitent᷑. S confes¬
sionem siñ singulatĩ qm̃ id pre mul¬
titudine raro fieri pot: nec semꝑ cuz
tim. ⁊ id sepuiscule fieri ittilissim̃u

Expanded text:
Dei est. Unde Propheta: Confessio et magDei est. Unde Propheta: Confessio et magnificentia opus ejus . Potes quidem peccata tua sicut Sodoma gloriando praedicare . Potes item foeditatem tuam foedo cum corde annuntiare. Sed ut salubriter annunties, non ex te, verum munere Dei provenit. Sic quodlibet bonum opus ut male fiat penes te est; ut autem bene, non est penes te. Quod si confessio oris ex te non est, quantominus poenitentia cordis ex te est, unde confessio vires habet et sine qua non valet? Sed confessionum unam licet fieri coaequalibus; altera, nisi extrema urget necessitas, debetur sacerdotibus. Si quotidianis, et his sine quibus non vivitur urgeris, sufficit hujusmodi confiteri comparibus, imo nonnunquam et minoribus: quo more presbyteri usitate et quotidie indifferenter circumstantibus confitentur. Sed confessionem si non singulatim, quoniam id prae multitudine raro fieri potest, nec sempertim, et id saepiuscule fieri utilissimum
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝑt̾itus: aut inhonestate rei
uerecundatus: is nulla ratione ueni¬
am impetrat. Ant si priꝰ confiteri op¬
tabat: iam id agit. ut impetratã per¬
dat. Sic quisqͥs cordis cõpuctione
fit contͥtus. seu confessionis patefac¬
tione p᷑gatus. si reuersus adnomitũ
pactũ refutat: is dimissis iam flagi¬
tiis denuo se obligat. Ita enĩ facta
pacti dissipatione: pacto dimissa re¬
petunt᷑. sic̃ plura serno neqͣm q̃m̃ ue¬
niam rogarat. debita prius dimissa
pꝰmodum exigunt᷑: qm̃ qd̾ oportuit
ꝯseruo pauciora debenti cõmisereri
respuit. Utiq uera ratione int̾im
dimitebant᷑. Qd̃ patet. qm̃ ab in¬
terim defunctis minime require¬
rentur. S dimissio uires ñ ht̃. nͥ
dum contra eiꝰ legem non agitur.
Uñ patet qd confessione peccatoꝵ
ualde est opus. S nemo preceps
qd̃ sui iuris non est.sͥ arroget. ar¬
bitrans id facultan sue lib̾um: ut
ꝓlibitu confiteatur. Donũ enim

Expanded text:
mundi perterritus, aut inhonestate rei mundi perterritus, aut inhonestate rei verecundatus, is nulla ratione veniam impetrat; aut si prius confiteri optabat, jam id agit ut impetratam perdat. Sic quisquis cordis compunctione fit contritus, seu confessionis patefactione purgatus, si reversus ad vomitum pactum refutat, is dimissis jam flagitiis denuo se obligat. Ita enim facta pacti dissipatione pacto dimissa repetuntur, sicut plura servo nequam, quoniam veniam rogarat, debita prius dimissa postmodum exiguntur; quoniam quod oportuit conservo pauciora debenti commisereri respuit. Utique vera ratione interim dimittebantur, quod patet quoniam ab interim defunctis minime requirerentur Sed dimissio vires non habet, nisi dum contra ejus legem non agitur. Unde patet quod confessione peccatorum valde est opus. Sed nemo praeceps quod sui juris non est, sibi arroget, arbitrans id facultati suae liberum, ut pro libitu confiteatur; donum enim
Abbreviated transcription (Latin):
siquis uitã corrig̾e satagit: añ
omnia inspice debet. utrũ de patͣto¬
ne uitioꝵ ñ quoꝵdam s omniũ: ti¬
more di ñ mundi ingemiscat ad eo:
ut nulla rõne uelit fecisse auet fac¬
turus esse: illa aut alia. Quisqͥs
normam sincera rerũnoticia cõpre¬
hendens: quia in his ignorans igno¬
ratur. quippe cũ in fide erroneam:
aut in morib fedam sententiam
quemadmodũ ⁊ utã tenens iure
dampnet᷑: is si ueniã sꝑat ⁊ orat. ca¬
ritateq polleat penitentia contri¬
tus cognitione salubrium ꝑspicu¬
us is inqͣm et ñ alius: iam et ñ priꝰ
gaudeat concuus regni celestis ascͥp¬
tus scĩs. Uñ dñs. In hoc añt gande¬
te. qd nomina ur̃a scͥpta surt in
celo. Hunc si añ confessione p̃ue¬
niri morte contigit: tm̃ ꝯfessionẽ
ñ repudiauit. qͣntũlibet sp̃u pur¬
gatorie mulctandus. tand̾ tñ pul¬
sa ambignitate cognoscit᷑ saluan¬
dns. Quisqͥs eñ facinora sua sat̃¬
doti pand̾e nolu̾it. aut trmore

Expanded text:
si quis vitam corrigere satagit, ante omnia inspicere debet, utrum de patratione vitiorum, non quorumdam, sed omnium, timere Dei, non mundi, ingemiscat; adeo ut nulla ratione velit fecisse aut facturus esse, illa aut alia. Quisquis normam sincera rerum notitia comprehendens, quia in his ignorans ignoratur , quippe cum in fide erroneam, aut in moribus foedam sententiam quemadmodum et vitam tenens jure damnetur is si veniam sperat, et orat, charitateque polleat, poenitentia contritus, cognitione salubrium perspicuus; is, inquam, et non alius, jam et non prius, gaudeat concivis regni coelestis ascriptus sanctis. Unde Dominus: In hoc autem gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Hunc si ante confessionem praeveniri morte contigerit, tantum confessionem non repudiaverit, quantumlibet spiritu purgatorie multandus, tandem tamen pulsa ambiguitate cognoscitur salvandus. Quisquis enim facinora sua sacerdoti pandere noluerit, aut timore
Abbreviated transcription (Latin):
ne sunt spoliandi. Quamobr̃e
decima si non int decem opti¬
ma: at saltem qualem ip̃e ordo
aut nascendi aut numerandi
adlucerit:ita de parrochia
ad qͣm ꝑtinet ꝑsoluenda est.
ut non ad alt̾ius parrochie mi¬
nistrum licet indigentem me¬
liusq dignum: a laicis transfe¬
ratur. Quotiens enĩ eam aut
illis quib uire non debet᷑. con¬
ferunt. aut in ꝯferendo etiam
his quorum est fraudulenti
fiunt: ip̃i utiq sacrilegii cͥmi¬
ne occupati. ñ in res hominũ
inuasionem faciunt. uerũ in
dm̃ impetuosi: aut latenti fur¬
to: aut rapina manifesta. serui.
iura dñi subripiunt. Nichil gͦ
aliud ad laicos ꝑtinebit: nisi
ut qd̃ debent illis fidelit̃ resti¬
tuant. quib institutum ẽ. Re¬
rum artte eccłiasticarũ ordina¬
tio: cure ẽ ep̃al̃. Pontifici enim
prouidendum est̾ut qui sub
manu sua sunt presbit̃i: singuli in
sua parrochia tm̃ redditus accipi¬
ant: quatenus ex egestate turpe
lucrum sectari non oporteat:⁊ ex

Expanded text:
ne sunt spoliandi. Quamobrem decima, si non inter decem optima, at saltem qualem ipse ordo aut nascendi aut numerandi adduxerit; ita de parochia ad quam pertinet persolvenda est, ut non ad alterius parochiae ministrum, licet indigentem, meliusque dignum, a laicis transferatur. Quoties enim eam, aut illis quibus jure non debetur conferunt, aut in conferendo etiam his quorum est, fraudulenti fiunt, ipsi utique sacrilegii crimine occupati, non in res hominum invasionem faciunt, verum in Deum impetuosi aut latenti furto, aut rapina manifesta servi jura Domini subripiunt. Nihil ergo aliud ad laicos pertinebit, nisi ut quod debent, illi fideliter restituant, quibus institutum est. Rerum autem ecclesiasticarum ordinatio curae est episcopalis. Pontifici enim providendum est ut qui sub manu sua sunt presbyteri, singuli in sua parochia tantum redditus accipiant, quatenus ex egestate turpe lucrum sectari non oporteat; e
Abbreviated transcription (Latin):
rouidus namq d̾s ante¬
qͣm homo rueret. medi¬
tatus reparationem:repara¬
tionz necessarios: nouẽ distin¬
xit angłorum ordines. Nam
qui celestes sp̃s nr̃am sufful¬
turus infirmitate Mittere
disposuit: is mittendos uariis
addixit officiis. nr̃e ꝓculdu¬
bio restitutioni accõmodis.
Quid ẽ enĩ qd apłs omnes sp̃s¬
ait ad ministratorios. nͥ qd̃ õs
minist̾iis officioꝵ intellexit
addictos: Qd ẽ qd̃ omnes iniim¬
steriũ missos ꝑhibet. nisi quia
qͦd miunctum est officio: id
iugit̃ complent exercitio: Quid
est qd̃ pꝰ dicta duo: t̾cium hoc

Expanded text:
rovidus namque Deus, anteuam homo rueret, meditatus reparationem, reparationi necessarios novem distinxit angelorum ordines. Nam qui coelestes spiritus nostram suffulturus infirmitatem mittere disposuit, is mittendos variis addixit officiis, nostrae procul dubio restitutioni accommodis. Quid est enim quod Apostolus omnes spiritus ait administratorios, nisi quod omnes ministeriis officiorum intellexit addictos? Quid est quod omnes in ministerium missos perhibet, nisi quia quod injunctum est officio, id jugiter complent exercitio? quid est quod post dicta duo, tertium hoc
Abbreviated transcription (Latin):
puto. ⁊ cuiꝰꝙ ordinis aio appellat̾o¬
nem ꝓprie aut singularit singu¬
los: aut płaliter designare mul¬

Expanded text:
puto, et cujusque, ordinis aio appellationem proprie aut singulariter singulos, aut pluraliter designare mul
Abbreviated transcription (Latin):
si oĩo nescis ⁊ nequis: oĩo in hu¬
t̾onis expiatio. inuincibilia ex¬
cusat. Añ lauacrũ aũ qm̃ origi¬
nalis culpa exigtt᷑. m̾ito qͦ su¬
pͣdictoꝵ qͦs parit ip̃a defectuum
pullulationes: reqͥrunt᷑. Unde
ꝓpassionabiles animi motꝰ qͦs
euince nemo põt: añ bapt̃m
puniunt᷑. Qd patet: qm ꝑ bap¬
tismũ remitunt᷑. S huiꝰ modi
mittissima om̃ium pena puni
riputo. In eo aũt qd̃ morlina¬
te agis qnͣtum noticie habes.
qͣntũq resistere potes: tantũ
ꝓculdubio nocentior es. Uñ
primꝰ hõ ex preuaricatõne se¬
uissima increpatur aĩ adu̾sio¬
ingenio. eisq iurib: ut absq
difficultitate uitate agnosce¬
ret agniteq hereret. qͣmqͣm
ñ nulli faciliorẽ amantes sen¬
tentiam asserant: in sinistra
di diuitias esse ⁊ honor̃e: ad
dandũ siue ꝑmiitendũ. ꝓut
homines digni sunt: suie in¬
digni. Malas gͦ ꝑ partes ad

Expanded text:
si omnino nescis et nequis, omnino in husi omnino nescis et nequis, omnino in hutionis expiatio invincibilia excusat. Ante lavacrum autem, quoniam originalis culpa exigitur, merito quoque supradictorum, quos parit ipsa, defectuum pullulationes requiruntur. Unde propassionales animi motus quos evincere nemo potest, ante baptismum puniuntur; quod patet, quoniam per baptismum remittuntur. Sed hujusmodi mitissima omnium puniri poena puto. In eo autem quod inordinate agis, quantum notitiae habes, quantumque resistere potes, tantum procul dubio nocentior es. Unde primus homo ex praevaricatione, saevissima increpatur animadversioingenio, eisque dotibus, ut absque difficultate veritatem agnosceret, agnitaeque haereret. Quanquam nonnulli faciliorem amantes sententiam, asserant in sinistra Dei divitias esse et honorem, ad dandum sive permittendum, prout homines digni sunt, sive indigni. Malas ergo per partes ad
Abbreviated transcription (Latin):
undana a d̾osint.¬
proseqiuim᷑. s asseq̃ndis bñ ds ui¬
am pandit. Assecuta praue pos¬
sidemus. s possid̾e facit deus:
autem sc̃m. Nonne simili ratõ¬
ne fieri põt: ut ignorantiam
siue infirmitatem deus in
nobis faciat. qͣntũ ad ip̃m qui
reũ punit: iustã. quantũ ad
nos qui eam male iuuencdo
meremur culpami: Dũ male
uiuimꝰ: ad ignorantiam in¬
firmitateq festinamꝰ: ut il¬
lud ignoremꝰ qd̃ non oportet.
illud ñ possimus: q̃d oportet.
festinamꝰ qͥdẽ hos ad defectus.
eosq nob obiciens tradit ds.
nͥ cum sua usus miscłia nr̃e
hos gͦ defectus a nob̃ habe¬
mus. ⁊ adño suscipimꝰ. Adño
penas: a nob̃ culpas. Quicqͥd
aũ horũ excursu defectuum
delinqͥmꝰ. non ꝑ ignorantiã
infirmitat̾eꝙ defendit᷑. qm̃
ad utramq uitio ñr̃o uenit᷑.
ñ m̾uisti ut habes: iam tͥ culpa
est.⁊ culpa ñ est. Quicqͥd aute
naturalit ant ꝑ ignorantiam¬
nescis. aut ꝑ infirmitatẽ neqͥs.

Expanded text:
undana ergo intprosequimur; sed assequendis bene Deus viam pandit: assecuta prave possidemus, sed possidere facit Deus, autem sanctum. Nonne simili ratione fieri potest, ut ignorantiam sive infirmitatem Deus in nobis faciat, quantum ad ipsum qui reum punit, justam; quantum ad nos qui eam male vivendo meremur, culpam. Dum male vivimus, ad ignorantiam infirmitatemque festinamus, ut illud ignoremus quod non oportet, illud non possimus, quod oportet. Festinamus quidem hos ad defectus, 191 eosque nobis objiciens tradit Deus, nisi cum sua usus misericordia,Hos ergo defectus a nobis habemus, et a Domino suscipimus; a Domino poenas, a nobis culpas. Quidquid autem horum excursu defectuum delinquimus, non per ignorantiam infirmitatemque defenditur, quoniam ad utramque vitio nostro venitur. non meruisti ut haberes, jam tibi culpa est et culpa non est. Quidquid autem naturaliter, aut per infirmitatem nequis,
Abbreviated transcription (Latin):
uxorum suarum contub̾nia
minime redibant: quos ꝯuiga¬
ri oportebat q̃m de sacerdora¬
li tribu ministros sacrificioꝵ
et figure esse necẽe exat. qͦ t̾ sa¬
cerdotes gr̃e temꝑe minist̾ii su:
quorum semꝑ est aut ut bap¬
tizent aut infirmos cumen¬
charistia uisitent: aut aliqͥd
tale agant: uxores habebit̃.
non iam umbram figͣe ĩmo cor¬
pus rei designate. carnẽq xꝑi
atq sanguinem tͣctaturi. et
de qualibet conditione homi¬
num sumendi. presertim cũ
apud nos presb̾i atq femine
nulla sit copula. nͥ alt̾utrum
eum libũit seꝑanda: Uelsi q̃n
aliter fiat: eccłia irritũ putat.
Predicator gͦ continentie forn¬
cationem caueat. mulierñꝙ
abhominetur amplexꝰ. Ap̃d
nos enĩ sacerdotes: si ꝯtinen¬
tes non surt: fornicatores pulsa
ambiguitate sunt. fornicatores
et adulteros iudicabit ds̃. tanto
utiq districtus: qͣnto cuiꝰq su¬

Expanded text:
uxorum suarum contubernia uxorum suarum contubernia minime redibant, quos conjugari oportebat, quoniam de sacerdotali tribu ministros sacrificiorum, et figurae sumere necesse erat; quomodo sacerdotes gratiae, tempore ministerii sui, quorum semper est ut aut baptizent, aut infirmos cum eucharistia visitent, aut aliquid tale agant, uxores habebunt, non jam umbram figurae, imo corpus rei designatae, carnemque Christi atque sanguinem tractaturi, et de qualibet conditione hominum sumendi, praesertim, cum apud nos presbyteri atque feminae nulla sit copula, nisi alterutrum cum libuerit separanda, vel quando aliter fiat, Ecclesia irritum putat? Praedicator ergo continentiae fornicationem caveat, mulierumque abominetur amplexus: apud nos enim, sacerdotes, si continentes non sunt, fornicatores pulsa ambiguitate sunt. Fornicatores et adulteros judicabit Deus tanto utique districtius quanto cujusque su
Abbreviated transcription (Latin):
narum ꝯtub̃na: in agro aut
in archa mansionem suscepite.
Nñ noe ÷ non cum uxore in ar¬
cham introiit. nec uxoẽe archã
regens cognouit. Quid ẽ gͦ qd̃¬
gen̾ale decretum est.ñneteme.¬
rario ausu quisqͣm castimomi¬
am amplectit᷑: Cur ip̃e dixit¬
⁊ non fecit: Qui testimomum
continennie sue pouens:ait.
Nolo omnes esse: sicut ego sũ.
Quom uult omnes esse castos.
si quẽq mandat suam hr̃e:
S ne de eccłia continentium
ordo apłico deꝑeat decreto: intel¬
ligamus apłm ut quisq hãt
suam ñ precepisse s consuluis¬
se. nec consiluum hoc ꝓposuisse
cuiq simpliciter: s ciuq eui
opus sit: ⁊ liceat coniuigio. ca¬
uere fornicationem. Ut enun
hii quib diuma lex conubiũ
tollit: semoueant᷑: ñ ait: con¬
cubinam s uxorem suã rinus¬
quisq hãt. Nt autẽ hĩ qui
continere ualent: potius conti¬
neant: ꝑꝑ fornicationem uide¬
licet uttandam. incontinentes
uxorari decreuit. Nam si sacer¬
dotes legis temꝑe uicis sue: ad

Expanded text:
narum contubernia in agro aut in arca mensionem suscepit. Unde Noe non cum uxore in arcam introiit, nec uxorem, arcam regens cognovit. Quid est generale decretum est, nonne temerario ausu quisquam castimoniam amplectitur? cur ipse dixit et non fecit, qui testimonium continentiae suae ponens ait: Volo omnes esse sicut ego sum? Quomodo vult omnes esse castos si quemque mandat suam habere? Sed ne de Ecclesia continentium ordo apostolico depereat decreto, intelligamus Apostolum, ut quisque habeat suam non praecepisse, sed consuluisse; nec consilium hoc proposuisse cuique simpliciter; sed cuique cui opus sit, liceat conjugio cavere fornicationem. Ut enim ii quibus divina lex connubium tollit semoveantur, non ait, concubinam, sed uxorem suam unusquisque habeat. Ut autem ii qui continere valent potius contineant, propter fornicationem videlicet vitandam, incontinentes uxorari decrevit. Nam si sacerdotes legis, tempore vicis suae, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Uerum bonis mala uicina sunt:
ut opitulante solum cło: rerum in
inquisitione fallinequeas. Dũ
coniuux uiuit. qͣntumcũq mo¬
lestie ex conuictu consurgit: fe¬
rendum utiq est. Uerum post
coniugis decessum: suꝑstiti libe¬
rum sit: cui uolu̾it conugari
tantum in dño. Apłs nullam
exceꝑtõnem fecit. nec ecclia facit.
Uerum cuiꝰq in libitu situm ẽ
quotiens a coniugio soluit᷑ aut
continentem manere: aut it̾m
nuptiis inherere. Beatius tam̃
erit: si sic ꝑmanserit. Explicit

Expanded text:
tet. Verum bonis mala vicina sunt, ut, opitulante Deo, solum in inquisitione rerum falli nequeas. Dum conjux vivit quantumcunque molestiae ex convictu consurgit, ferendum utique est; verum post conjugis decessum, superstiti liberum sit cui voluerit conjugari tantum in Domino. Apostolus nullam exceptionem fecit, nec Ecclesia facit: verum cujusque in libitu situm est quoties a conjugio solvitur, aut continentem manere, aut interim nuptiis inhaerere: Beatius tamen erit si sic permanserit . LI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia extusat uͥcũq nat᷑alit̃
ignorant. ut quicquid in quocũq
naturalis ignorantia occultat: id
factum aut infectum nec ꝓsit nec
noceat: Ignorantia enĩ quam in¬
curia aut culpa infundit. ineo qd̃
agitur ueniã petat: dicens d̃o. Ig¬
norantias meas ne memmeris.
Nimirũ ignorantia nr̃a effectus¬
q eius ut̃q culpandus ẽ. Igno¬
rantia nat᷑e effectusq eiꝰ. ut̃q do¬
lendus est. Ip̃a enĩ quedam in fi¬
de moribq subtilia dñice iide¬
licet passionis fragm̃ta celat sĩ¬
plicib. grossiori alimento pas¬
cendis reseruanda ꝑfectis. Unde
simplicior turba minusualet
in ficde. laxiꝰ se h̃t in oꝑe. S dũ
uirib sͥ datis fidelit̃ utit᷑. si qd̃
nescit ñp̃cauet: exꝑs culpe ui¬
det᷑ in eo utiq facto: in quo ab
intelligñte cͥminalit delinq̃¬
retur.Dñs enim ait. Om̃i cur
multum datũ ẽ: multũ q̃ ret᷑
abeo. Generale sñ dubio man

Expanded text:
oque excusat ubicunque naturaliter ignorant, ut quidquid in quocunque naturalis ignorantia occultat, id factum aut infectum, nec prosit nec noceat. Ignorantia enim quam incuria aut culpa infundit, in eo quod agitur veniam petat, dicens Deo: Ignorantias meas ne memineris , nimirum ignorantia nostra, effectusque ejus uterque culpandus est. Ignorantia naturae effectusque ejus uterque dolendus est; ipsa enim quaedam in fide moribusque subtilia, Dominicae videlicet passionis fragmenta celat simplicibus, grossiori alimento pascendis, reservanda perfectis; unde simplicior turba minus valet in fide, laxius se habet in opere: sed dum viribus sibi datis fideliter utitur, si quod nescit non praecavet, expers culpae videtur; in eo utique facto in quo ab intelligente criminaliter delinqueretur. Dominus enim ait: Omni cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Generale sine dubio man
Abbreviated transcription (Latin):
ost ea uero agitur¬
de tuba et aduentu domini
et si simul fient. ⁊ post ignẽ:
quomodo uidicabit uiuos
et mortuos. et seculum per
ignem. et quod quibdam

Expanded text:
ostea vero agiturde tuba et adventu Domini, et si simul fient, et post ignem quomodo judicabit vivos et mortuos, et saeculum per ignem, et quod quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potest omnis suspiciosa sͥ. Quĩd
ergo: Qm̃ ille rapus: isteq de¬
relictus: ut̃q incertus est quis
aut un ip̃e sit: nũ neut᷑ licebit
consortem thori undecũq sibi
procurare. hac de causa ne ex
copula sordescat incestu: S
iam neno conuigem acciprat.
Potest eñi fieri. ut qͣm gen̾e pu¬
tat alienãt: habeat ꝓpinqũã.
Idq freq̃nt̃ exꝑimentis comꝑ¬
tum em̃datur. Nicħominus
tam̃: solita conuigioꝵ freq̃n¬
tantur. Sanctio namq di¬
uina celibatũ nulli precip̃:
nͥ tantũmͦ illi qui sponte ele¬
git. Qui gͦ nouit cuiꝰ gn̾is
sit: is sͥ talem ꝓuideat qͣm
cognatio sua ꝯsanguneam
nesciat. Qui autem de tͥbu
sua nichil scit:omnes enĩ
ignorant aut s celant. isqͣm
petat: qͣm ue fugiat: mini¬
me nouit. Quid aget: lib̾e
agat. qͣm sͥ oportunam inue¬
u̾it. eam absq dubitatione
sit ne bonum an malum ducat.
Quẽ eñĩ in actu suo qͣntum libet
bono oscĩa accusat: is reus est

Expanded text:
e potest omnis suspiciosa sibi. Quid, ergo quoniam ille raptus, isteque derelictus, uterque incertus est, quis aut unde ipse sit, num neutri licebit consortem tori undecunque sibi procurare, hac de causa ne ex copula sordescat incestu? Sed jam nemo conjugem accipiat, potest enim fieri ut quam genere putat alienam, habeat propinquam, idque frequenter experimentis compertum emendatur, nihilominus tamen solita conjugiorum frequentantur. Sanctio namque divina coelibatum nulli praecepit, nisi tantummodo illi qui sponte elegit. Qui ergo novit cujus generis sit, is sibi talem provideat, quam cognatio sua consanguineam nesciat. Qui autem de tribu sua nihil scit omnes enim aut ignorant, aut sibi celant is quam petat, quamve fugiat minime novit; quid aget? libere agat: quam sibi opportunam invenerit, eam absque dubitatione sitne bonum an malum, ducat. Quem enim in actu suo quantumlibet bono conscientia accusat, is reus est
Abbreviated transcription (Latin):
homines alii aliis equales. maio¬
res atꝙ minores aliter atꝙꝑ alit̃
qͣm mundi eos decursus protulit dif¬
fe̾ntes. Unde apłs de resurrectione a¬
gens: ait. Donec occurramus om̃s
in uirum ꝑfectum. inmensuram
etans plenitudinis xp̃i. Om̃s enum
non quidam occurrent saluandi
rum ꝑfectum uenturi. ut sit qͥsq
ꝑfectus numero m̃brorum: ⁊ debita
magnitudine. Dum in uirũ ꝑfectũ
dicit: muliebri sexui non contͣli¬
cit. uerum de uiris docet: qd̃ de
mulierib ꝑsimile intelligi oportet.
Uenturi sumus in uirilem ꝑfecto¬
nem. illam utiq. que ꝑducat usq
in mensuram etatis plenitulinis
xp̃i. Non utiq in mensuram xꝑi:¬
q̃m erunt eo tam maiores corpore.
qͣm minores. Etas plenitudinis
sicut xp̃c ita omnis homo pleni¬
tudinem humane sortit᷑ nature.
Huiꝰ m̃suram tricennarie etatis:
uniuersis resurrectio restituet.

Expanded text:
homines alii aliis aequales, majores atque minores, aliter atque aliter, quomodo mundi eos decursus protulit differentes. Unde Apostolus de resurrectione agens, ait: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi : omnes enim, non quidam occurrent salvandi virum perfectum venturi, ut sit quisque perfectus numero membrorum et debita magnitudine. Dum in virum perfectum dicit, muliebri sexui non contradicit; verum de viris docet, quod de mulieribus persimile intelligi oportet. Venturi sumus in virilem perfectionem, illam utique quae perducat usque in mensuram aetatis plenitudinis Christi; non utique in mensuram m erunt eo tam majores corpore quam minores. Aetas plenitudinis sicut Christus, ita omnis homo plenitudinem humanae sortitur naturae. Hujus mensuram tricenariae aetatis universis resurrectio restituet.
Abbreviated transcription (Latin):
uamobrem nulla mitate.¬
negligentia est. nisi dũ
desidia tuã aut quõd oportet
nescis aut qd̃ nosti non seq̃¬
ris. Potest quidem ẽẽ ut ꝑ cul¬
pam nescias. cum tn labores ut
scias. Hanc ñ ego ꝓprie negligñ

Expanded text:
uamobrem nulla negligentia est, nisi dum desidia tua, aut quod oportet nescis, aut quod nosti non sequeris. Potest quidem esse ut per culpam nescias, cum tamen labores ut scias. Hanc non ego proprie neglig
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ facẽt si qͣm ꝯfitet᷑: adu̾sam uolũ¬
lati sentiret.S qui uere gemit.
abhis un denuo gemat. cessare dis¬
ponit. Iuxta illud. Pecrasti quiesce.
Numirũ gemitꝰ ille sordet añdm:
qui feditatẽ añactam deplorat: fu¬
turam exoptat. Nonqd̃ deploratio
ꝑse displiceat: s qd̃ exaduincto
uigere non queat. Sic indam sa¬
tis suꝑq penituit. s penitentiam
desꝑatio comes inquinauit. Altͥq
enĩ qd̃ bonum esse pot̾at in ꝓpͥo:
contaminat᷑ ex alieno. Nñ mag¬
nooꝑe cauendum ẽ: neqͥs uitam
correcturus : dñ ꝯscĩam fida dis¬
cussione euertit: aliquid tale pꝰ
mat. Nam qui in uno offendit.
nolens iñ em̃dari: reus ẽ omniũ:
uñ corde cortͥto se putabat lib̾a¬
tũ. Reus est om̃iũ: quia ꝑꝑ unĩi
qd̃ retinet: cet̾a omĩa que ip̃e di¬
mutit: ip̃i ds ñ dimittit. Medi¬
co omne un uult curari. delictũ
suum cognitũ facit: mĩa in qua¬

Expanded text:
quod faceret si quam confitetur, adversam volunquod faceret si quam confitetur, adversam voluntati sentiret. Sed qui vere gemit, ab his unde denuo gemat cessare disponit, juxta illud: Peccasti, quiesce . Nimirum gemitus ille sordet ante Deum, qui foeditatem anteactam deplorat, futuram exoptat. Non quod deploratio per se displiceat, sed quod ex adjuncto vigere non queat. Sic Judam satis superque poenituit, sed poenitentiam desperatio comes inquinavit, utrinque enim quod bonum esse poterat in proprio, contaminatur ex alieno; unde magnopere cavendum est, ne quis vitam correcturus, dum conscientiam fida discussione evertit, aliquid tale post iose premat. Nam qui in uno offendit , nolens inde emendari, reus est omnium, unde corde contrito se putabat liberatum: reus est omnium, quia propter unum quod retinet, caetera omnia quae ipse dimittit, ipsi Deus non dimittit. Medico omne unde vult curari delictum suum cognitum facit, unam in qua a
Abbreviated transcription (Latin):
subditi adhuc uanitati ñ
seruam᷑ scdm pꝰ naufragiuĩ nob̾
de deo loq̃ns: ad nos sermonem
dirigit instruendos. Esffundite
cora illo corda ur̃a .i. confitenni pecc̃a.
Et subeõdem sensu: item. Reuela do¬
mino uam tuam. S añ confessionẽ.
seꝑari acorde. Quid est enim effun¬
dite corda ur̃a. nͥ extra uos fundite
que latitant inconscientia: Et qͥd
est extra uos fundite. nͥ ab intͥnsecꝰ
eiecta: extͥnsecus annunciate: Iux¬
ta illud. Qm̃ iniquitatem meam
anñciabo. Nil gͦ ualet confessio oris:
nͥ preciũ sumat exaffectione m̃ius.
Añ om̃ia gͦ opꝰ est ut malefacta con¬
fessurus: ex malefactis ingemiscat.
q̃m cor contͥcũ ⁊ humiliatũ ds̃ ñ
despicit. Qd̃ si cordis contͥtio origo
est correctionis: quid de noxa ñdũ
dolet. aut qd̃ nequiꝰ est. de ꝯmissa
gaudet: is dũ qd̃ ñdũ odit ꝯfiten¬
do accusat: proprio de iuditio se
condempnat. Non enim confitet᷑
aduersum se iniusticiam suã dño.

Expanded text:
adhuc vanitati non servamus, secundum post naufragium nobis de Deo loquens ad nos sermonem dirigit instruendos: Effundite coram illo corda vestra , id est confitemini peccata. Et sub eodem sensu item: Revela Domino viam tuam . Sed ante confessionem, separari a corde. Quid est enim effundite corda vestra, nisi extra vos fundite quae latitant in conscientia? et quid est extra vos fundite, nisi ab intrinsecus ejecta extrinsecus annuntiate, juxta illud: Quoniam iniquitatem meam annuntiabo? Nihil ergo valet confessio oris, nisi pretium sumat ex affectione mentis. Ante omnia ergo opus est ut malefacta confessurus ex malefactis ingemiscat, quoniam cor contritum et humiliatum Deus non despicit . Quod si cordis contritio origo est correctionis, qui de noxa nondum dolet, aut, quod nequius est, de commissa gaudet; nondum quod nondum odit confitendo accusat; proprio de judicio se condemnat. Non enim confitetur adversum se injustitiam suam Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam dat: non aliqͣ mimo
omnia condonat. Nam quẽ omnz¬
um penitet. pacato iam sibideo:
omniũ ueniam optinet. Quiant
ułm uno impenitens ꝑseuerat:
ab irato munera cło: reconciliatis
potiꝰ cdanda: ñ impetrat. S peni¬
tentiam plerũq parit timor.in
illo quitimet ardere: ñ peccare.
Nir certe malus. Qm̃ uirbonꝰ:
plus horret culpam. qͣm gehen¬
nam. Ille preuidens penã: repͥ¬
mit culpã. Si impune liceret:
repressam exerceret.Nec potest
bonus esse: quisquis illicita uel¬
let: si auderet. Quoda enim mͦ
ul cuiꝰꝙ uoluntas affectat: qͥcqͥd
solum ex necessitate recusat.Nã
qd coactus facis. id te facere u̾m
est. id te uelle: falsum ẽ. Uoluntas
nimirum uniũsam suꝑgressa
uiolentiã: ius ꝓpͥe libertatis inta¬
ctũ defendens. seruitutem corpo
seruus. qm̃ flagra formidat: ñ¬
dum filius. qui patr̃e amans
sꝑat hereditatem. Seruus autem

Expanded text:
eniam dat, non aliqua, imo omnia condonat, nam quem omnium poenitet, pacato jam sibi Deo, omnium veniam obtinet: qui autem vel in uno impoenitens perseverat, ab irato munera Deo, reconciliatis potius danda, non impetrat. Sed poenitentiam plerumque parit timor in illo qui timet ardere, non peccare. Vir certe malus, quoniam vir bonus plus horret culpam quam gehennam. Ille praevidens poenam reprimit culpam; si impune liceret, repressam exerceret. Nec potest bonus esse, quisquis illicita vellet si auderet.. Quodam enim modo id cujusque voluntas affectat, quidquid solum ex necessitate recusat. Nam quod coactus facis, id te facere verum est, id te velle falsum est. Voluntas nimirum universum supergressa violentiam, jus propriae libertatis intactum defendens, servitutem 163 coservus, quoniam flagra formidat; nondum filius qui patrem amans sperat haereditatem. Servus autem
Abbreviated transcription (Latin):
nullus omnino foret in mundo
qui credet: tm̃ uł paganissimus
morem eccłie tenens baptiraret:ni¬
chilominꝰ uirtute sacramenti ser¬
uatus: apd̃ xp̃m qui solus bapti
eum qui ore ac manu sacramentũ
conficit intuendum ẽ qͣliscumq
sit:q̃m nec a bono melus necama¬
lo peius ꝑagitur. uerum illũ inspi¬
ciamus: cuiꝰ est soliꝰ suo ium ꝯferre
sacram̃to. Uñ cum fictus aut im¬
mundꝰ accedit: qd̃ hominis ẽ sacra¬
mentũ ab homine ꝑcipit. qd̃ d̃i
est: purgationem adeo ñ ꝑcipit.
Quam cũ magnus ex fide presu¬
mit ante sacramentum: paruus
qm̃ fidĩ exꝑs est. in sacramento eã
recipit. Itaq res sacramentũ su¬
um comitat᷑ in pueris: antecedit

Expanded text:
nullus omnino foret in mundo nullus omnino foret in mundo qui crederet, tantum vel paganissimus morem Ecclesiae tenens baptizaret, nihilominus virtute sacramenti servatus, apud Christum, qui solus baptizeum qui ore ac manu sacramentum conficit intuendum est qualiscunque sit, quoniam nec a bono melius, nec a malo pejus peragitur. Verum illum inspiciamus cujus est solius suo vim conferre sacramento. Unde cum fictus aut immundus accedit, quod hominis est sacramentum ab homine percipit; quod Dei est, purgationem a Deo non percipit. Quam cum magnus est fide praesumit ante sacramentum, parvus quoniam fidei expers est, in sacramento eam recipit. Itaque res sacramentum suum comitatur in pueris antecedit