comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse non potuit. Homo gͦ dicit᷑. quan¬
tum ꝑtinet ad humanam naturam.
Idẽ non homo appellat᷑. quia qd̾ ẽ ꝓpͥũ
hominis. peccata non habuit. Nam &
diabolꝰ in euugło dictꝰ ẽ homo. ut est
illud. Inimicꝰ homo suꝑseminauit ⁊ ra¬
nia. unde hoc nomen. cẽ. constat omo¬
nimon. Obꝓbrium aut̃ humanum
fuit. quando eum sputis innumeris
compluebant. & alapis sacrilegis uerbe¬
rabant. Abiectio plebis fuit. quando
pontiꝰ pilatꝰ dedit turbis potestatem
quem uellent sibi dimitti. Illi barra
Om̃s. de malis tantũ accipiendũ est.
Nam si misceas fideles. ñ potest stare
sententia. Que figura grece dr̃ si necdo¬
che. latine a toto partem. Asꝑnabant᷑
gͦ udei dñm saluitorem. quando dice¬
bant. Alios saluos fecit. seipsum non
potest saluũ facere. a & cẽt̾a. Proprie
aut̃ posuit. labiĩs eos fuisse locutos. Ia¬
les enim ore ñ corde fabulant᷑. quib ñ
ꝓuenit firma deliberatione sententia.

Expanded text:
esse non potuit. Homo ergo dicitur, quanesse non potuit. Homo ergo dicitur, quantum pertinet ad humanam naturam. Idem non homo appellatur: quia quod est proprium hominis, peccata non habuit. Nam et diabolus in Evangelio dictus est homo, ut est illud: Inimicus homo superseminavit zizania . Unde hoc nomen esse constat homonymum. Opprobrium autem hominum fuit quando eum sputis innumeris compluebant, et alapis sacrilegis verberabant. Abjectio plebis fuit, quando Pontius Pilatus dedit turbis potestatem, quem vellent sibi dimitti: illi BarabbOmnes, de malis tantum suscipiendum est; nam si misceas fideles, non potest stare sententia. Quae figura Graece dicitur synecdoche, Latine a toto pars. Aspernabantur ergo Judaei Dominum Salvatorem, quando dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere , et caetera. Proprie autem posuit labiis eos fuisse locutos. Tales enim ore, non corde fabulantur, quibus non provenit firma, deliberatione sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis reb humillimis comparat᷑
sic̃ apłs ait. Infirma huiꝰ mundi ele¬
git. ut confundat fortia. Uermis.
nimia quidẽ uidet᷑ abiectione contẽp¬
tibilis. s magni continet sacram̃ta my¬
sterii. Nascitur absq concubitu. repit
humilis. mouetur sine sonitu. Quę
si consideres. ñ inmerito dñm xp̃m
uermem appellatũ. eẽ. cognosces. Uer¬
mis gͣ quia mortalis. quiã de carne. sine
ꝑmixtione humani seminis natꝰ ẽ. quia
uiȩ ipsiꝰ silentiose & humiles extiterunt.
Comparat enĩ se creator hum illimis
creaturis suis. ne quid estimares abiet¬
tum. quod ipso noscit᷑ auctore formatũ.
sicut scriptum ẽ. Fecit d̾s om̃ia ualde
bona. Sic & ipse dauid doctorẽ secutꝰ.
minutissimo se pulici coequauit. Ipsa
enim uirtꝰ ẽ religionis. ut quanto se
plꝰ unusqͥsq exemplo creatoris humi¬
lat. tanto ampliꝰ exaltet᷑ ad głam.
Non homo. id ẽ ñ peccator. qd̾ in illo

Expanded text:
mirabilis rebus humiliimis comparatur; mirabilis rebus humiliimis comparatur; sicut Apostolus ait: Infirma mundi hujus elegit, ut confundat fortia . Vermis, nimia quidem videtur abjectione temnibilis, sed magni continet sacramenta mysterii: nascitur absque concubitu, repit humilis, movetur sine sonitu. Quae si consideres, non immerito Dominum Christum vermem appellatum esse cognosces. Vermis ergo quia mortalis, quia de carne sine permixtione humani seminis natus est, quia viae ipsius silentiosae et humiles exstiterunt. Comparat enim se Creator humillimis creaturis suis, ne quid aestimares abjectum, quod ipso noscitur auctore formatum, sicut scriptum est: Fecit Deus omnia valde bona . Sic et ipse David doctorem secutus, minutissimo se pulici coaequavit . Ipsa enim virtus est religionis, ut quanto se plus unusquisque exemplo Creatoris humiliat, tanto amplius exaltetur ad gloriam. Non homo, id est non peccator, quod in illo
Abbreviated transcription (Latin):
Uade ad fr̃es meos. & dices ad eos. Ascen
climauerunt & salui facti funt. in te spera¬
uerunt & ñ st̃ confusi. Certissima ẽ sen¬
untia. que demonstrat effectum. Neces¬
s est enĩ ut ad utilitatem suam audiat᷑.
qui clamat ad dñm. Quanti martyres
ab infidelib non credebant᷑ audiri. dũ
eos corporalis pena consumeret. s illi
pociꝰ ualde auditi sunt. qͥ coronã marty¬
tũ ꝑciꝑe meruerunt. Dñs gͦ iustos
sios semꝑ exiudit. s que madmodũ illis
apelire cognoscit. Nec uacat. qd̾ sꝑauert̃
frequent̃ iterauit. Figura ẽ enĩ que gre¬
ce dr̃ epembasis. latine iteratio. quõci¬
es ꝑ singła cominata ad decorem maxi¬
mũ uerba geminant᷑. Non st̃ confusi.
utiq qͦs uenturos constat ad p̃mium.
Non enim confundit᷑. qui bonũ desid̾i¬
um suũ adipisci posse monstrat᷑. Ego
ram dicit᷑ tapinosin. quȩ latine humili¬
atio nrmcupat᷑. quociens magnitudo

Expanded text:
Vade ad frVade ad frclamaverunt, et salvi facti sunt; in te speraverunt, et non sunt confusi. Certissima est sententia quae demonstrat effectum. Necesse est enim ut ad utilitatem suam audiatur qui clamat ad Dominum. Quanti enim martyres ab infidelibus non credebantur audiri, dum eos corporalis poena consumeret; sed illi potentius auditi sunt, qui coronam martyrii percipere meruerunt. Dominus ergo justos suos semper exaudit, sed quemadmodum illis expedire cognoscit. Nec vacat quod speraverunt frequenter iteravit; figura est enim quae Graece dicitur epembasis, Latine iteratio, quoties per singula commata ad decorem maximum verba geminantur. Non sunt confusi, quos utique venturos constat ad praemium. Non enim confunditur, qui bonum desiderium suum adipisci posse monstratur. Verram dicitur tapinosin, quae Latine humiliatio nuncupatur, quoties magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
meam: qm̃ sc̃s sum. Laus isie ꝑ mo¬
dum diffinitiuũ dicitur. quid sit
pat̾. id est laus isrł. Dm̃ quippe uiden¬
tium ipse reuera laus est. qui sanctis
omnia gloriosa concedit. Et est tercia
diffinitionis species quȩ grece poiodis.
latie qualitatiua dicitur. Hȩc dicendo
quid quale sit. hoc unde agitur. quid
sicut dictum est. quod se filius non
ꝓf̾itetur auditum. tanguntur ab ipso
breuit ula quȩ gesta sunt. Eripuit
enim popłm isrł de terra egypti. eripuit
tres pueros de camino. liberauit danihe¬
lem de lacu leonũ. & alia seu quȩ fiunt.
seu que legunt᷑ innumera. S cum hȩc
tanta supplicantib siue p̾stiterit siue
prestet. tam̃ filio ꝓprio ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾
om̃ib tradidit illum. ut implerentur
udelicet scripture. & salꝰ mundi ꝑ ipsiꝰ
passionẽ ꝓueniret. Patres aut̃ suos d̾
ap̃c dñs dicit ex illa parte debet intelli¬
q. qua & frẽs suos apłos uocauit. sicut
in cuũgło pꝰ resurrectionẽ suam dixit.

Expanded text:
am sanctus sum . Laus Israel, per modum definitivum dicitur quid sit Pater, id est laus Israel. Deum quippe videntium ipse revera laus est, qui sanctis omnia gloriosa concedit. Et est tertia definitionis species, quae Graece ποιότης, Latine qualitativa dicitur. Haec dicendo quid, quale sit, hoc unde agitur, quid sicut dictum est, quod se Filius non profitetur auditum, tanguntur ab ipso breviter illa quae gesta sunt. Eripuit enim populum Israel de terra Aegypti; eruit tres pueros de camino; liberavit Danielem de lacu leonum; et alia seu quae fiunt, seu quae leguntur innumera. Sed cum haec tanta supplicantibus sive praestiterit, sive praestet, tamen Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum , ut implerentur videlicet Scripturae, et salus mundi ipsius passione proveniret. Patres autem suos quod Christus Dominus dicit, ex illa parte debet intelligi, qua et fratres suos apostolos vocavit; sicut in Evangelio post resurrectionem suam dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tem mittentes. Uerum ista sors in scrip¬
turis diuinis tam sepiꝰ commemoratur.
ut magnũ nescio qd̾ diuni iudicũ ges¬
tare uideatur archanũ. Scriptum ẽ cni
in leuitico unã sortẽ dño dari. & unam
apopempeo. id est transmissori. Itẽ moy¬
Sors qͦ ionam ꝓdidit latentem. Et in
salomone legitur Contradictiones . .o¬
ibet sors. & int̾ potentes definit. In
scłm consilium uoluntatis suȩ. Necñ¬
& ad thessalonicenses scribens dicit. Grãs
inquit agentes do patri. qui idoneos
nos fecit in parte sortis scõꝵ in lumine.
S cum multa legant᷑ tam in ueteri quã
in nouo testam̃tõ sortib fuisse diuisa.
nemo ausꝰ ẽ negare ꝑ eam diuinitꝰ. ẽẽ.
monstratũ. qd̾ mens deuota peticione
supplici postulauit. Tu aut̃ dñe ne¬

Expanded text:
tibus; verum ista sors in Scripturis divinis tam saepe commemoratur, ut magnum nescio quod divini judicii gestare videatur arcanum. Scriptum est enim in Levitico, unam sortem Domino dari, et unam a pompeio, id est, transmissori. Item MoySors quoque Jonam prodidit latentem . Et in Salomone legitur: Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definiet . Isecundum consilium voluntatis suae ; nec non ad Colossenses scribens dicit: Gratias, inquit, agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in parte sortis sanctorum in lumine . Sed cum multa legantur tam in Veteri quam in Novo Testamento sortibus fuisse divisa, nemo ausus est negare per eam divinitus esse monstratum, quod mens devota petitione supplici postulavit. Vers. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ audit᷑ a dño. Diabolꝰ precat᷑
ut iob sc̃m uirũ seuissuna calamitate
ꝑcelleret. & constat ei mox fuisse conces
non audiri frequent̾ expedit. quamuis
nos desid̾ia collata contristent. Aadid̃
qͦ clamasse se nocte. id ẽ in tribulatione.
cum etiam peccatores soleant frequent᷑
audiri. Subiunxit. & ñ ad insipientũ
mͥ. subaudiendũ reputabis. Duo sunt
enĩ genera peticionũ. quando petimꝰ
honores. diuicias. mimicoꝵ iundictã.
& cet̾a huiꝰ modi insipient̾ petimꝰ. qr
mundana desid̾amꝰ. Quando autem
s conuenient̾ oramꝰ. Petebat gͦ medi¬
prudent᷑. &. tam̃ ñ constat auditum.¬
nim ñ fuisse ne quis putaret dm̃ patiꝰ
ꝓpriũ filiũ ñ amare. quia eũ dissimub¬
uit audire. deqͦ ipse testatꝰ ẽ. Hic ẽ fileꝰ
m̃s dilectꝰ in quo mͥ bene complacui. ad¬
iecit magnȩ dilectionis indicũ dicndo
Tu aut̃ in scõ habitas laus isrł. In seo hi¬

Expanded text:
nec tamen auditur a Domino. Diabolus precatur nec tamen auditur a Domino. Diabolus precatur ut Job sanctum virum saevissima calamitate percelleret, et constat ei mox fuisse concessnon audire frequenter expedit, quamvis nos desideria dilata contristent. Addidit quoque clamasse se nocte, id est in tribulatione, cum etiam peccatores soleant frequenter audiri. Subjunxit: Et non ad insipientiam mihi, subaudiendum reputabis. Duo sunt enim genera petitionum: quando petimus honores, divitias, inimicorum vindictam, et caetera hujusmodi, insipienter petimus, quia mundana desideramus; quando autem sed convenienter oramus. Petebat ergo Mediprudenter; et tamitum non fuisse: ne quis putaret Deum Patrem proprium Filium non amare, quia eum dissimulavit audire, de quo ipse testatus est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ; adjecit magnae dilectionis indicium, dicendo: Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In sancto ha
Abbreviated transcription (Latin):
DOs tu scis insipientiã meã. & delicta
mea a te ñ sunt abscondita:Audiamꝰ
gͦ uocem membroꝵ ex ore capitis. &
intelligamꝰ ex nr̃a ꝑsona merito fuis¬
se locutũ. qͥ se hostiam optulit ꝓ salute
cunctoꝵ. Unde apłs dicit. eum qui
ñ nouerat peccatũ. ꝓ nobis peccatum
fecit. Nam & in ipsa lege peccata ap¬
pellant᷑. que ꝓ peccatis offerebantur.
s̃ m̃s clamabo ꝑ diem nec exaudies. &
nocte & ñ ad insipientiam mͥ. Perdiẽ
clamabat humanitas uerbi. quã ñ
circumdabant tenebre peccatoꝵ. nec
tam̃ constat auditã. cui nulla p̾pedire
uidebatur offensio. Audiat hoc queru¬
lum genꝰ humanũ. qui peticiones suas
desid̾at sine dilatione compleri. Petit
sic̃ dictum ẽ humanitas uerbi. que
merebat᷑ audiri. Quam tam̃ id̾o con
stat ñ auditam. ut eiꝰ sacro sanguine
probrosa mundi crimina lauarentur
Hoc etiã & aliis docet᷑ exemplis. Paulꝰ
petit ut ab eo carnis stumulꝰ tolleret᷑.

Expanded text:
Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita . Audiamus ergo vocem membrorum ex ore capitis, et intelligamus ex nostra persona merito fuisse locutum, qui se hostiam obtulit pro salute cunctorum: unde Apostolus dicit: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Nam et in ipsa lege peccata appellabantur quae pro peccatis offerebantur.s meus, clamabo per diem, nec exaudies; et nocte, et non ad insipientiam mihi. Per diem clamabat humanitas Verbi, quam non circumdabant tenebrae peccatorum; nec tamen constat auditam, cui nulla praepedire videbatur offensio. Audiat hoc querulum genus humanum, quod petitiones suas desiderat sine dilatione compleri. Petit, sicut dictum est, humanitas Verbi, quae merebatur audiri; quam tamen ideo non constat auditam, ut ejus sacro sanguine probrosa mundi crimina lavarentur. Hoc etiam et aliis docetur exemplis. Paulus petit ut ab eo carnis stimulus tolleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ & beatꝰ ambrosiꝰ. Idẽ patiebat᷑ & ñ
paciebat᷑. moriebat᷑ & ñ moriebatur:¬
sepeliebat᷑ & ñ sepeliebat᷑. resurrexit.
anima eiꝰ nullo fine claudat᷑. Quappt̾
derelictum se sub interrogationẽ testat᷑.
quia reuera manib impioꝵ tradi non
poterat. nisi maiestatis eiꝰ potentia
talia ficri ꝑmisisset. sic̃ in eiuigło dictũ ÷.
Non haberes in me potestatẽ. nisi tibi
datum fuisset desuꝑ. Clamat enã que
patit᷑ humana susceptio. blasphemas
uoces. & impias murmurationes abici¬
ens. Dicit enim longe a se fieri uerba.
que delicta parturiunt. Salꝰ enĩ erat
sc̃ȩ̃ animȩ sermones delinquentium ñ
habere. s uirtutt pacientiȩ libens sus¬
tinere. qd̾ diuina dispensatione pate¬
ret᷑. sicut ipse in euu̾gło dicit. Pat̾ si
fieri potest. transeat a me calix iste.
Et subiunxit. Ucrumptam̃ ñ sic̃ ego
uolo. s sicut tu. Dicit etiã a membris
cata. sic̃ & in alio psalmo ipse dicturꝰ ẽ.

Expanded text:
Idem patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatursepeliebatur, et non sepeliebatur; resurrexit, et nanima ejus nullo fine claudatur. Quapropter derelictum se sub interrogatione testatur, quia revera manibus impiorum tradi non poterat, nisi majestatis ejus potentia talia fieri permisisset; sicut in Evangelio dictum est: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data fuisset desuper . Clamat etiam quae patitur humana susceptio, blasphemas voces, et impias murmurationes abjiciens; dicit enim longe a se fieri verba quae delicta parturiunt. Salus enim erat sanctae animae, si sermones delinquentium non haberet; sed virtute patientiae lubens sustineret, quod divina dispensatione pateretur; sicut ipse in Evangelio dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste ; et subjunxit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Dicit etiam a membris cata; sicut et in alio psalmo ipse dicturus est:
Abbreviated transcription (Latin):
de habitꝰ qualitate metiri. ut si sit
uestib nitidꝰ. uerax putetur. si amicti
sordidꝰ mendacissimꝰ habeatur. Ded
apud dñm longe diuersum ẽ. qui de
ueste ñ iudicat᷑. qͥ opulentiã ñ hono¬
rat. s ille p̃ces fidelium pauꝑũ exaud̾.
& adiuuat egenos. Ille p̾ciosꝰ est. qui
uersum. & dõ gr̃as in quantum possumꝰ
deuota mente referamꝰ. Nam cũ diceret
generalit̾ agendas. ẽẽ. grãs. quia pauperes
diuinitas ęxaudire dignatur. se intulit
peccata mundi corꝑis sui sanctitate dele¬
uit. ut dũ ad se infirmitatẽ humanam
tabit. diabolꝰ amitteret qd̾̃ tenebat. Od
autẽ clamauit. qͥ se dicit auditũ. Utiq¬

Expanded text:
de habitus qualitate metiri; ut si sit de habitus qualitate metiri; ut si sit vestibus nitidus, verax putetur; si amictu sordidus, mendacissimus habeatur. Sed apud Deum longe diversum est, qui de veste non judicat, qui opulentiam non honorat; sed ille preces fidelium pauperum exaudit et adjuvat. Egenus illi pretiosus est, qui versum, et Deo gratias, in quantum possumus, devota mente referamus. Nam cum diceret generaliter agendas esse gratias, quia pauperes Divinitas exaudire dignatur, se intulit peccata mundi corporis sui sanctitate delevit, ut dum ad se infirmitatem humanam traxit, diabolus amitteret quod tenebat. Quid autem clamavit, quid se dicit auditum? Utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. Dĩ autẽ timor. quia iustꝰ & rectꝰ
estꝰ. laudẽ generat. amorẽ tribuit. ar¬
dorem caritatis inflaminat. Laudate
gͦ dicit qͥ timetis dñm. id ẽ qui reuerentũ
habetis nominis ciꝰ. quia eum ñ meret᷑
p̾dicare nͥ qͥ cognoscit᷑ & timere. Un uer¬
sum in partem bonoꝵ accipe. quia illos
tantũ mauult intelligi. qui fidei racob
deuotioniq consentiunt. suꝑantes per
religionis affectum ueteris hominis
semen isrł. Sem̃ isrł ñ uniꝰ nationis
popłs significat᷑. s cunctarũ gentium
cognoscit᷑ plenitudo. unde constat ȩccłi
colligendam. Et quia suꝑlꝰ dixerat.
laudate qͥ timetis dñm. nc̃ ad qͦs timor
ipse ꝑtinere possit edicit᷑. ad israhelitas
utiq id ẽ uidentes dñm. quia nesciunt
timere dm̃ qͥ heretica prauitate ceciti
sunt. uel idolis scelerata mente deserui
mundi istiꝰ honore gloriantes. sꝑnere
pauꝑes. despicere supplicantes. causãq

Expanded text:
tionem: Dei autem timor, quia justus et rectus tionem: Dei autem timor, quia justus et rectus est, laudem generat, amorem tribuit, ardorem charitatis inflammat. Laudate ergo, dicit, qui timetis Deum, id est qui reverentiam habetis nominis ejus: quia eum non meretur praedicare, nisi qui cognoscitur et timere. Universum in partem bonorum accipe: quia illos tantum mavult intelligi qui 77 fidei Jacob devotionique consentiunt, superantes per religionis affecsemen Israel. Semen Israel non unius nationis populus significatur, sed cunctarum gentium cognoscitur plenitudo, unde constat Ecclesiam colligendam. Et quia superius dixerat: Laudate, qui timetis Dominum, nunc ad quos timor pertinere possit edicitur; ad Israelitas utique, id est videntes Dominum: quia nesciunt timere Deum qui haeretica pravitate caecati sunt, vel idolis scelerata mente deserviumundi istius honore gloriantes, spernere pauperes, despicere supplicantes, causamque
Abbreviated transcription (Latin):
confunditur. fr̃s eos uocare dicens.
Harrabo nom̃ tuũ frĩb meis. Sic ait
& in euũgło post resurrectionẽ. Dicite
frĩb meĩs. Et alibi. Qui fecerit uolun¬
tatem patris mei qui in cęlis ẽ. hic est¬
laudat dñm. qui sẽ pia conuersatione
tractauerit. Ipsis enim p̾coniũ ẽ moꝵ
scitas custodita. quando nichilũ ualet
aliquid boni caro facere. nͥ cui diuina
miscłia ꝓbitatem noscitur p̃stitisse. In
medio autem dicit. palam. & in conuer¬
satione multoꝵ. ubi recte mentis oꝑatio
licius dñi passione narrata. ne corda
sidelium longa tristicia turbarentur.
uenit ad tertiam partem ubi deuotos
alloquitur. ut dñi dispensatione recog¬
nita. laudent eũ. & p̾conia ipsiꝰ generali
exultatione concelebrent. qm̃ ꝑ eiꝰ passi¬
onẽ ꝓuenit salꝰ fideliũ. & uita uis¬
toꝵ. Nunc intendamꝰ. quã suaus ĩ
timore dñi declaretur affectꝰ. Timor
humanꝰ. ñ laudẽ parturit. s uitupera¬

Expanded text:
confunditur fratres eos vocare dicens: confunditur fratres eos vocare dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis . Sic ait et in Evangelio post resurrectionem: Dicite fratribus meis ; et alibi: Qui fecerit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, hic laudat Dominum, qui se pia conversatione tractaverit. Ipsius enim praeconium est morum sanctitas custodita, quando nihil valet aliquid boni caro facere, nisi cui divina misericordia probitatem noscitur praestitisse. In medio autem dicit, palam et in conversatione multorum, ubi rectae mentis operatio latius Domini passione narrata, ne corda fidelium longa tristitia turbarentur, venit ad tertiam partem, ubi devotos alloquitur, ut Domini dispensatione recognita laudent eum, et praeconia ipsius generali exsultatione concelebrent: quoniaonem provenit salus fidelium et vita justorum. Nunc intendamus quam suavis in timore Domini declaretur affectus. Timor enim humanus non laudem parturit, sed vitupera
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ferientiũ. S inspice qd̾ ad did̾.
unicorniũ. id ẽ se singularit̾ erigentiũ.
quia nimia clatione surgentes. consortes
ferre ñ possunt. dum soli faciendum
putant quodcũq libuerit. Ialia enim
animalia que uno cornu armantur.
multo fortiora sunt ab his quib dup¬
plicia tribuunt᷑: quȩ greci monoceron
appellant. Ab illa enim uni cornium
suꝑbia ñ ferenda. humilitatẽ suã que
destituta opprimi facile posset. eripi
Post sacram passionẽ dicit głam diuini¬
tatis toto orbe uulgandam. Parrabo
enĩ dicit. id ẽ narrare faciam. Fratres
autẽ dicunt᷑. qͥ diligunt & diliguntur.
Nam qui pati uenerat ꝓ salute cunc̾¬
toꝵ. quẽ eoꝵ ñ diceret fr̃em. De qͦ
loco potent̾ ait apłs. Decebat enĩ eũ
ꝓpt̾ quem om̃ia & ꝑ quẽ om̃ia. qͥ mul¬
tos filios in głam adduxerat auctorẽ
salutis eoꝵ ꝑ passionem consummari.
Qui enim sanctificat & qͥ scificantur.
ab uno om̃s. Propt̃ quam causã non

Expanded text:
 inspice quod addidit: Unicornuorum, id est se singulariter erigentium, qui nimia elatione surgentes, consortes ferre non possunt, dum soli faciendum putant quodcunque libuerit. Talia enim animalia, quae uno cornu armantur, multo fortiora sunt ab his quibus duplicia tribuuntur, quae Graeci μονόκερως appellant. Ab illa enim unicornuorum superbia non ferenda humilitatem suam, quae destituta opprimi facile posset, eripi Post sacram passionem dicit gloriam Divinitatis toto orbe vulgandam. Narrabo enim dicit, id est narrare faciam. Fratres autem dicuntur qui diligunt et diliguntur. Nam qui pati venerat pro salute cunctorum, quem eorum non diceret fratrem? De quo loco patenter ait Apostolus: Decebat enim eum propter quem omnia, et per quem omnia, qui multos filios in gloriam adduxerat, auctorem salutis eorum per passionem consummari. Qui enim sanctificat, et qui sanctificantur, ab uno omnes. Propter quam causam non
Abbreviated transcription (Latin):
ut quasi nesciꝰ interroget patrẽ quare
ab eo fuerit derelictꝰ. S hec & his simi¬
lia ad humanitatẽ respiciunt expͥm̃dã.
Ceterum nec in ipsa passione absens
illi credenda ẽ fuisse diuinitas. cũ dicat
apłs. Si cognouissent. nũꝗ̃ dñm głe¬
crucifixissent. S passꝰ ẽ. in passibilis ꝑ
passibilem quam suscepit humanitatẽ
& inmortalis mortuus ẽ. & qͥ numquã
morit᷑ resurrexit. De quo loco pater
cyrillꝰ ita pulchre locutꝰ ẽ. Grã uͦ dĩ¬

Expanded text:
ut quasi nescius interroget Patrem, quare ut quasi nescius interroget Patrem, quare ab eo fuerit derelictus? Sed haec et his similia ad humanitatem respiciunt exprimendam. Caeterum nec in ipsa passione absens illi credenda est fuisse divinitas, cum dicat Apostolus: Si cognovissent, nunquam crucifixissent . Sed passus est impassibilis per passibilem quam suscepit humanitatem; et immortalis mortuus est, et qui nunquam moritur resurrexit. De quo loco Pater Cyrillus ita pulchre locutus est : Grati
Abbreviated transcription (Latin):
Dis xp̃c om̃ia p̃uidens atq dispensans
cui futura cuncta p̾sentia sunt quasi
um uicina passione ꝑmotꝰ exclamat.
ds̃ ds̃ m̃s. Hec tam̃ uerba accipienda
sunt ab humanitatis ipsiꝰ natura. Na¬
turam aut̃ dico. ẽẽ. uirtutẽ uigoremq
substantiȩ. Ham & repeticio ipsa affẽc¬
tum necessariȩ orationis ostendit. ut
illum geminato nomine karissimus
filiꝰ inuocaret. quem sibi ñ mundanã
salutem. s claritatem et̾nę maiestatis
nouerat utiq prestaturũ. Ds̾. sermo
grecꝰ ẽ. qui latine int̾pretat᷑ timor̾.
Pro qua re ut arbitror maiores nr̃i
dm̃ a tiore apellandum. ẽẽ. uoluert̃
Unde quidam ait gentiliũ poetarum.
Primꝰ in orbe deos fecit timor. Nã
cum dicit respice in me. celerrimũ sibi
resurrectionis ꝓuenire dep̃cat᷑ auxiliũ.
Sequitur. Quare me dereliquisti.
Istud auare. nonnullã afferre cognos¬
citur questionẽ. ut ille sapientię magist̾
consubstantialis & enarrator patris.
ita sit uicina carnis suȩ morte turbatꝰ

Expanded text:
istus omnia praevidens atque dispensans, cui futura cuncta praesentia sunt, quasi jam vicina passione permotus exclamat: Deus, Deus meus. Haec tamen verba accipienda sunt ab humanitatis ipsius natura. Naturam autem dico esse virtutem vigoremque substantiae. Nam et repetitio ipsa affectum necessariae orationis ostendit; ut illum geminato nomine charissimus Filius invocaret, quem sibi non mundanam salutem, sed claritatem aeternae majestatis noverat utique praestaturum. Δέος sermo Graecus est, qui Latine interpretatur timor. Pro qua re, ut arbitror, majores nostri Deum a timore appellandum esse voluerunt: unde quidam ait gentilium poetarum: Primus in orbe deos fecit timor. Nam cum dicit: Respice in me, celerrimum sibi resurrectionis provenire deprecatur auxilium. Sequitur, quare me dereliquisti? Istud quare, nonnullam afferre cognoscitur quaestionem; ut ille sapientiae Magister consubstantialis  ita sit vicina carnis suae morte turbatus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xp̃c. S pͥmo capite derelictũ
se clamat a patre. ut dispensatã scilicet
susciperet passionẽ. potentissuã humi¬
litatem suam hominũ abiectione com¬
mendans. Scdo loco. passionẽ sacram
diuersis comparationib ꝓpħauit. dep̃¬
cins ut a scuientib inimicis suis diui¬
na ꝓtectione liberetur. Tercio. cõmo
rectione sua catholicam respexit eccłian.
ut audito tanto miraculo in saluberri¬
ma sidi constantia ꝑmanerent. ne pas¬
sione tantum ꝓpħata in becilla se homi¬
nũ corda turbarent. Quem psalmũ
paulo sollicitiꝰ audiamꝰ. Est enĩ ingen¬
tum rerũ ammiratione plenissimus.
ut quid in hac uita contempnendum
& quid in alia sperandũ. ẽẽt. capitis ipsiꝰ
commonitionib nosceremꝰ. Nam cũ
multi psalmoꝵ breuit̾ de dñi passione
meminerint. nemo tam̃ eam tanta ꝓpͥe¬
tate describit. ut ñ tã ꝓpħia quam hys¬
toria esse uideatur.

Expanded text:
s, sed primo capite derelictum se clamat a Patre, ut dispensatam scilicet susceperit passionem, potentissimam humilitatem suam hominum abjectione commendans. Secundo loco passionem sacram diversis comparationibus prophetavit, deprecans ut a saevientibus inimicis suis, divina protectione liberetur. Tertio commonein resurrectione sua catholicam respexit Ecclesiam; ut audito tanto miraculo in saluberrima fidei constantia permanerent: ne passione tantum prophetata, imbecilla se hominum corda turbarent. Quem psalmum paulo sollicitius audiamus, est enim ingentium rerum admiratione plenissimus; ut quid in hac vita contemnendum, et quid in alia esset sperandum, capitis ipsius commonitionibus nosceremus. Nam cum multi psalmorum breviter de Domini passione meminerint, nemo tamen eam tanta proprietate descripsit, ut non tam prophetia quam historia esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchra facta est. cũ ad suũ remeauit
auctorem. De qua legitur. Que est
ista quȩ ascendit dealbata. d Et consida̾
qd̃ hec sponsa quasi simili laudatur
mitio. sicut suꝑiꝰ de sponso dictum ẽ.
Speciosus forma pre filiis hominum.
S ille in specie sua dictus est habere¬
pulchritudinem singularem. Hec uͦ

Expanded text:
pulchra facta est, cum ad suum remeavit pulchra facta est, cum ad suum remeavit auctorem. De qua legitur, quae est ista quae ascendit dealbata ? Et considera quod haec Sponsa quasi simili laudatur initio, sicut superius de Sponso dictum est: Speciosus forma prae filiis hominum. Sed ille in specie sua habere dictus est pulchritudinem sing
Abbreviated transcription (Latin):
uerba susciperet. Obliuiscere uͦ dixit
ppłm tuum. id ẽ desine. & atiris ani¬
mis aliena fac conuenticula paganoꝵ.
siue suꝑsticiones etiam insanissimas
iudeoꝵ. Domũ. baby loniam signifi¬
cat. quȩ contra eccłiam xp̃i nequissi¬
mis incolis gaudet. & in hoc mundo
possidens confuse plebis animum.
partem sibi uendicat ꝑditoꝵ. Patris
tui. diabolum dicit. qui reuera illã
confusionis domum scđm nominis
sui int̾pͣtationem noscitur possidere:
S consida qd̾ hec eccłia tunc ibi mora¬
batur. cum celestis sponsi gr̃am non
haberet. unde & fusca legitur. Iuric
autem nimio pulchritudinris deco¬
re ꝑfusa est. quando eam dñs de gen
dñs ds tuus & adorabunt eumr. Hic
est modꝰ laudis. quem suꝑiꝰ diximꝰ
a specie. E ex itaq iste. saluator ẽ dñs.
qui concupiuit eccłiam. p̃̾uaricatio¬
nis culpa in sorte diaboli constitutã.¬
quam speciosam fecit ipse. ñ repperit.
Feda erat. cum eam tenebat inuasor.

Expanded text:
verba perciperet. Obliviscere vero, dixit, verba perciperet. Obliviscere vero, dixit, populum tuum; id est desere, et a tuis animis aliena effice conventicula paganorum, sive superstitiones insanissimas Judaeorum. Domum Babyloniam significat, quae contra Ecclesiam Christi nequissimis incolis gaudet; et in hoc mundo possidens confusae plebis animum, partem sibi vindicat perditorum. Patris tui, diabolum dicit, qui revera illam confusionis domum secundum nominis sui interpretationem noscitur possidere. Sed considera quod haec Ecclesia tunc ibi morabatur, cum coelestis Sponsi gratiam non haberet; unde et fusca legitur: tunc autem nimio pulchritudinis decore perfusa est, quando eam Dominus de gDominus Deus tuus, et adorabunt eum. Hic est modus laudis quem superius diximus a specie. Rex itaque iste Salvator est Dominus, qui concupivit Ecclesiam praevaricationis culpa in sorte diaboli constitutaquam speciosissimam fecit ipse, non reperit. Foeda erat, cum eam tenebat invasor:
Abbreviated transcription (Latin):
simplex conucnit atq unum. S hic
uarietatem aut linguas multiplices
signficat. quia om̃is gens scłm suam
patriam in eccłia psallit auctori. aut
uirtutum pulcherrimã diuersitatem.
Ornatur enim auro apłoꝵ. argento
tyrum. purpura penitentium. Ista ẽ
tura contexitur. A udi filia & uide¬
& inclina aurem tuam. & obliuiscere
ppłm tuum. & domũ patris tui. Spon¬
si laude cantata. nunc sponse p̾conia
ac tanta meruit copulatione gaudere.
Prumꝰ gͦ istrꝰ laudis modꝰ ẽ ab specie.
sicat inferiori uersu declaratur. Nc̃
ad exponenda uerba ueniamꝰ. Stanti
qͥ ad dexteram dñi ubi beatoꝵ locus ẽ.
dicit. Audi. id est ꝓpħas. qͥ incarnati¬
onem dñi ueraci ꝓmissione cecinert̃.
quatinꝰ audita crederet. & credita mox
tulatione dictum est. qm̃ sponsꝰ qui tͥ
ꝓmittebatur aduenit. in quo ẽ amor.
gła. & gaudium tuũ. Sequit᷑. Et in¬
clina aurem tuam. Quod oportebat
eccłiam facere. ut honorabilit̾ ꝓpħe

Expanded text:
simplex convenit atque unum. Sed hic simplex convenit atque unum. Sed hic varietatem, aut linguas multiplices significat, quia omnis gens secundum suam patriam in Ecclesia psallit auctori; aut virtutum pulcherrimam diversitatem. Ornatur enim auro apostolorum, artyrum, purpura poentura contexitur. Haec in judet inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Sponsi laude cantata, nunc Sponsae praeconia ac tanta meruit copulatione gaudere. Primus ergo istius laudis modus est a specie, sicut inferiore versu declaratur. Nunc ad exponenda verba veniamus. Stanti ergo ad dexteram Domini, ubi beatorum locus est, dicit: Audi, id est prophetas, qui incarnationem Domini veraci promissione cecinerunt; quatenus audita crederet, et credita mox tulatione dicendum est: quoniam Sponsus qui tibi promittebatur advenit, in quo est amor, gloria, et gaudium tuum. Sequitur, et inclina aurem tuam; quod oportebat Ecclesiam facere, ut honorabiliter prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
qualem illi in terris debeat exibere¬
⁊ reuerentiam. quam in celo sic intelli¬
git honoratam. Ipsa ẽ regina. quȩ in
c̃anticis canticoꝵ dicit. Osculetur me
osculo oris sui. & cct̾a. quȩ mysticis enig
matib ille textꝰ eloquitur. Et consid̾ã
quia sedẽ suꝑuis laudauit dñi saluato¬
ris. hic autem a dextris astitisse dicit¬
reginam. quia dextera honorabilis pars
est sponsi. quem caput constat eccłiȩ.
Sequitur. In uestitu deaurato. Aurum.
ad caritatis debemꝰ aptare fulgorem. qͣ
uirtute circumdata sc̃a resplendet eccłi:
Et ne solam ibi intelligeres. eẽ. caritatẽ:
in uestitu dixit deaurato. non aureo.
Deauratum enim dicimꝰ. quando suꝑ¬
ducta species auri in aliqua materia
glutinatur. ldo autem supra uirtutes
alias gr̃a caritatis apparuit. quia om̃ũa
eiꝰ fulgor excellit. Aaddidit circumamic̃¬
ta uarietate. Perscrutemur cur eccłia
di de uestis uarietate laudetur. cui totũ

Expanded text:
qualem illi in terris debeat exhiberequalem illi in terris debeat exhibere reverentiam, quam in coelo sic intelligit honoratam. Ipsa est Regina quae in Canticis canticorum dicit: Osculetur me osculo oris sui , et caetera quae mysticnsidera quia sedem superius laudavit Domini Salvatoris: hic autem a dextris astitisse Reginam dicit, quia dextera honorabilis pars est Sponsi, quem caput constat esse Ecclesiae. Sequitur, in vestitu deaurato. Aurum ad charitatis debemus aptare fulgorem, qua virtute circumdata sancta resplendet Ecclesia. Et ne solam ibi intelligeres esse charitatem, in vestitu, dixit, deaurato, non aureo. Deauratum enim dicimus, quando superducta species auri in aliqua materia glutinatur. Ideo autem supra virtutes alias gratia charitatis apparuit, quia omnia 153 ejus fulgor excellit. Addidit, circumamicta varietate. Perscrutemur cur Ecclesia Dei de vestis varietate laudetur, cui totum
Abbreviated transcription (Latin):
addidit in honore tuo. ut religiosam
mentem tali designaret indicio. Non
enim in honore patrum suoꝵ delectati
sunt. s in honore dñi saluatoris. Asti¬
tit regina a dextris tus in uestitu deui¬
rato circumndata uarietate. Mirabili
totum relatione describitur. Quȩ figu¬
ra dicitur caracterismos. Hec. latinẽ
sicut sepe diximꝰ descriptio uel infor¬
matio numcupatur. Ante ocłos enĩ
intelligentie reddit. que aspectu corpo¬
reo noñ uidentur. Priꝰ enum sponsi
pulchritudo laudata est. postea uirtꝰ
eiꝰ asserta. tercio sedes ipsiꝰ potestasq
narrata est. Et quia nuptiale gaudi¬
um agebatur. odores suauissimi sub
mysticis int̾pͣtationib noscrnt᷑ adhibur
Quarto dicitur ipsiꝰ quoq regine.
unde ueniat mirabilis pulchritudo
Tunc ad diuinam dexteram ornata płl¬
ciosis uirtutib collocatur. ut omnis
auima fidelis in suꝑna contemplatione
porrecta. celestia dona conspiciat. sciatq

Expanded text:
addidit, in honore tuo, ut religiosam addidit, in honore tuo, ut religiosam mentem tali designaret indicio. Non enim in honore patrum suorum delectatae sunt, sed in honore Domini Salvatoris. tit Regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate. Mirabili totum relatione describitur. Quae figura dicitur characterismos, Latine sicut saepe diximus descriptio vel informatio nominatur. Ante oculos enim intelligentiae reddit quae aspectu corporeo non videntur. Prius enim Sponsi pulchritudo laudata est, postea virtus ejus asserta, tertio sedes ipsius potestasque narrata est. Et quia nuptiale gaudium agebatur, odoris suavissimi species sub mysticis interpretationibus noscuntur adhibitae. Quarto dicitur ipsius quoque Reginae unde veniat mirabilis pulchritudo. Tunc ad divinam dexteram ornata pretiosis virtutibus collocatur, ut omnis anima fidelis in supernam contemplationem porrecta, coelestia vota conspiciat, sciatque
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. Adomib eburneis. ex quib
te delectauerunt filie regum in hono¬
re tuo. In quarto mͦ a ꝑsona sponse laus
sumitur xp̃i. Dicit enim ꝓpłra. unde
ueniat sponse głosissima pulchritudo.
que ad dñi dexteram locata consistit.
id ẽ a domib eburneis. qd̾ significat
ornata palatia. que copioso ebore uesti¬
unt᷑. S ebur non ad solas diuitias in¬
telligamꝰ aptatum. s qm̃ elefas cuius
hec ossa st̃ nimie castitatis asseritur. qͥ
int̾ quadrupedia & sensu plurimo ua¬
let & temperant̾ miscetur feminȩ suȩ.
coniuge sccła non utitur. Hoc pudicis
feminis decent̾ aptatum est. quia ille
in domib eburneis mansisse noscunt᷑.
sunt. Hanc enim translationẽ ꝓbauert
doctissimi patres. augustinꝰ atq ihero¬
nimꝰ. Ex quib te delectauert̃ dicit.
gunt corꝑa sua & ꝓducunt filias que
sacro baptysinate generant᷑. siue impe¬
rantium qd̃ frequent̃ contigit. ut re¬
licto palacũ dominatu soboles pͥncipũ
cligant diuina scruicia. Adeo enim

Expanded text:
. A domibus eburneis: ex quibus te delectaverunt filiae regum in honore tuo. In quarto modo a persona Sponsae laus sumitur Christi. Dicit enim propheta unde veniat Sponsae gloriosissima pulchritudo, quae ad Domini dexteram locata consistit; id est a domibus eburneis, quod significat ornata palatia, quae copioso ebore vestiuntur. Sed ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est, quia illae in domibus eburneis mansisse noscuntur,sunt. Hanc enim translationem probaverunt doctissimi Patres Augustinus et Hieronymus. Ex quibus te delectaverunt, dicit, gunt corpora sua, et perducunt filias quae sacro baptismate generantur; sive imperantium; quod frequenter contingit, ut relicto palatii dominatu soboles principum eligant divina servitia. Ideo enim
Abbreviated transcription (Latin):
dinib corꝑis imbecillitate fatigant᷑.
eccłiȩ conferenda monstraret. dicit eã
in leticia & exultatione angłoꝵ ministe¬
riis adducendam. Et non solum ad
conspectum. uerumetiã in penetrali¬
bus regis. id ẽ in ierłm futuram. ubi
uenisse beatum gaudium est. & głosa
securitas. Merito gͥ dictum est addu¬
centur cũ leticia & exultatione. quia soxus
ille fragilis uicit grauissimas corporũ

Expanded text:
dinibus corporis imbecillitate fatigantur.dinibus corporis imbecillitate fatigantur.Ecclesiae conferenda monstraret, dicit eam in laetitia et exsultatione angelorum ministeriis adducendam; et non solum ad conspectum, verum etiam in penetralibus Regis, id est in Jerusalem futuram, ubi venisse beatum gaudium est, et gloriosa securitas. Merito ergo dictum est, adducentur cum laetitia et exsultatione; quia sexus ille fragilis vicit gravissimas corporum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ priꝰ fuit ut eiꝰ unitas diceretur.
& post enumeratio partiũ distincta
ꝓueniret. Et intuere qd̃ dixit addu¬
cent᷑. ut dñi gr̃a declararetur. que
nos ad se ducit. quando nos miseratꝰ
inspexerit. sicut in cuu̾gło dictum est.
Nemo uenit ad me. nisi pat̾ attraxe¬
rit eum. S que uirgines ante conspec̃¬
tum dñi ꝑducunt᷑. d fideles scilicet. &¬
pudica se mente tractantes. Nam qͥd
ꝓderit cuiquã corpꝰ intactum seruare.
si contingat eam integritatem fidei
ñ habere. d Sequit᷑. Proxime eiꝰ affe¬
rentur tibi. Afferent᷑ tͥ. dõ dicitur.
Proxime sunt autem eccłiȩ. idẽ uidue
castȩ. quȩ gradui inferiori iungunt᷑.
Nam cũ uirginitas habeat centesimũ
fructum. ista sexagesuna ubertate glo¬
riatur. Et uide in ipsis nominibꝰ
ñ minunã. eẽ. distantiam. Uirgines
dixit adduci. quia corporis integri¬
tate robuste sunt. Uiduas afferri.
que plerũq fracte diuersis sollicitu¬

Expanded text:
quia prius fuit, ut ejus unitas diceretur, quia prius fuit, ut ejus unitas diceretur, et post enumeratio partium distincta proveniret. Et intuere quod dixit, adducentur, ut Domini gratia declaretur, 154 quae nos ad se adducit, quando nos miseratus inspexerit; sicut in Evangelio dictum est: Nemo venit ad me, nisi Pater attraxerit eum . Sed quae virgines ante conspectum Domini adducuntur? fideles scilicet, et pudica se mente tractantes. Nam quid proderit cuiquam corpus intactum servare, si contingat eam integritatem fidei non habere? Sequitur, proximae ejus afferentur tibi. Afferentur tibi, Deo dicitur. Proximae sunt autem Ecclesiae, id est viduae castae, quae gradu inferiore junguntur. Nam cum virginitas habeat centesimum fructum, istae sexagesima ubertate gloriantur. Et vide in ipsis nominibus non minimam esse distantiam. Virgines dixit adduci, quae corporis integritate robustae sunt; viduas afferri, quae plerumque fractae a diversis sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
culum suũ. Istam locutionẽ filie regũ
abintꝰ. int̾ ꝓpria legis diuinȩ annumera.
uestium. que in stamine colligate. tamqͣ
capilloꝵ sete dependunt. ꝑ qͥs hominũ
uita significatur extrema. Hec non
deaurata ut supra. s nunc tota illi. eẽ.
aurea ꝓfitetur. quia in fine tota ꝑfectio
est. ubi caritas non tamquam deaurata
conspicit᷑. s iam plenissuma tamꝗ̃ aurca
repperitur. Circumamicta uͦ uarietate¬
qd̃ dicit. ꝓpt̾ uarias uirtutes fidelium
quas suꝑiꝰ constat expositas. quib di¬
uersitatib induta necesse est discolori
amictu catholica uestiatur eccłia. Hoc
& uestis illa significauit aãron. que
auro. purpura. bysso. cocco. iacinctoq
gines post eam. ꝓxime eiꝰ afferentur tͥ.
Sicut tercio sponsꝰ a uidicio p̾dicatꝰ :
ita & hic tercio loco a membris suis
sponsa laudatur. Et uide quã potent̃
ordinem seruat. Adducent᷑ dixit regi
uirgines post cam. Post eccłiam utiq

Expanded text:
culum suum . Istam locutionem filiae regum culum suum . Istam locutionem filiae regum ab intus, inter propria legis divinae connumera, vestium, quae in stamine colligatae tanquam capillorum segetes dependent; per quas hominum vita significatur extrema. Haec non deaurata ut supra sed nunc illi esse aurea profitetur; quia in fine tota perfectio est, ubi charitas non tanquam deaurata conspicitur, sed jam plenissima tanquam aurea reperitur. Circumamicta vero varietate, dicit, propter varias virtutes fidelium, quas superius constat expositas. Quibus diversitatibus induta, necesse est discolori amictu catholica vestiatur Ecclesia. Hoc et vestis illa significavit Aaron, quae auro, purpura, bysso, cocco, hyacinthoque gines post eam: proximae ejus afferentur tibi. Sicut tertio Sponsus a judicio praedicatus est, ita et hic tertio loco a membris suis Sponsa laudatur. Et vide quam potenter ordinem servat: Adducentur Regi virgines post eam, post Ecclesiam utique,
Abbreviated transcription (Latin):
te distribuunt. Ipsa sunt enim mune¬
ra. que duunitati nimium ꝓbantur
accepta. Iunc enĩ in uultu eccłie id est
in xp̃iani ppłi faciem intendimꝰ. qͣndo
maiestatem xp̃i piis fletib exoramus.
Om̃s diuites plebis. iungendum est
suꝑiorib. ut sit istud iꝑbaton. id est
transcensio. Filiȩ tyri. om̃s que sunt
diuites plebis in munerib dep̃cabunt᷑
posteratis sermonib explanatur. Omis
gła eiꝰ filie regum abintꝰ. in fimbriis au¬
reis. circumamicta uarietate. Uides quẽ¬
admodum in eccłie p̃conio ꝑseuerat. Gła
est si quidẽ eccłiȩ. quando filiȩ pͥncipum
siue iustoꝵ conuertunt᷑ ad dñm. & secreta
se cupiunt deuocione cordis offerre. Ab
uitꝰ enim. significat secreta sensuum.
non concrepantiam labiorum. ubi inte¬
rior homo tacita cogitatione reuoluit.
qd̃ ad diuina mysteria ꝑtinere cognoscit
Sic enim & in canticis canticoꝵ de eccłu
dictum est. Introduxit me rex in cubi¬

Expanded text:
te distribuunt. Ipsa sunt enim munete distribuunt. Ipsa sunt enim munera, quae Divinitati nimium probantur accepta. Tunc enim in vultum Ecclesiae, id est in Christiani populi faciem intendimus, quando majestatem Christi piis fletibus exoramus. Omnes divites plebis, jungendum est superioribus, ut sit istud hyperbaton, id est transcensio. Filiae Tyri, omnes quae sunt divites plebis in muneribus vultum tuumposteratis sermonibus explanatur. Versa ejus filiae regum ab intus: in fimbriis aureis circumamicta varietate. Vides quemadmodum in Ecclesiae praeconio perseveret. Gloria est siquidem Ecclesiae, quando filiae principum, sive justorum convertuntur ad Dominum, et secreta se cupiunt devotione cordis offerre. Ab intus enim significat secreta sensuum, non concrepantiam labiorum: ubi interior homo tacita cogitatione revolvit quod ad divina mysteria pertinere cognoscitur. Sic enim et in Canticis canticorum de Ecclesia dictum est: Introduxit me Rex in cubi
Abbreviated transcription (Latin):
quamus ipsis lineis & sponsa laudet᷑.
Sequit᷑. quia ipse est dñs ds tuus. Non
ille quem patrem dicebas. non qui te
fecerat tenebrosam. s iste est dñs ds
tuus. qͥ pͥstinam submouens feditatẽ.
pulchritudinẽ tͥ contulit nuptialem.
Infertur qͦ sententia salutaris. Et ado¬
quia honor tuuis in illo est. & beatitu¬
do tua est eiꝰ gła sempit̾na. Et filie
tyri in munerib uultũ tuum dep̾ca¬
bunt᷑ om̃s diuites plebis. Uenit ad
scđm modum in quo suꝑiꝰ de sponso
Nec autem dignitas est eccłie. deuotos
ppłos dño supplicare. & sicut ibi poten¬
tia sponsi describitur. ita & hic gła
sponse de xp̃i honore declarat᷑. Tyrus.
ciuitas est non longe ab iherosoluis
constituta. s filiarum istiꝰ ciuitatis uo
lium. Non enuim sola tyrus filias ꝓtu¬
lit fideles. s etiam tociꝰ mundi adu¬
nata diuersitas. Quappt̾ hoc schema
dicitur a parte totum. Filie itaq gen¬
tium in munerib uultũ dep̃cantur
eccłiȩ. quando elemosinas pia uolunta¬

Expanded text:
quamvis ipsis lineis et Sponsa laudetur. Sequitur, Quia ipse est Dominus Deus tuus. Non ille quem patrem dicebas, non qui te fecerat tenebrosam; sed iste est Dominus Deus tuus, qui pristinam submovens foeditatem, pulchritudinem tibi contulit nuptialem. Infertur quoque sententia salutaris: Et adoquia honor tuus in illo est, et beatitudo tua est ejus gloria sempiterna. Veyri in muneribus vultum tuum deprecabuntur, omnes divites plebis. Venit ad secundum modum, in quo superius de Sponso t regna. Hic autem dignitas est Ecclesiae devotos populos Domino supplicare; et sicut ibi potentia Sponsi describitur, ita et hic gloria Sponsae de Christi honore declaratur. Tyrus civitas est non longe ab Jerosolymis constituta: sed filiarum istius vocabulo civlium. Non enim sola Tyrus filias protulit fideles, sed etiam totius mundi adunata diversitas. Quapropter hoc schema dicitur A parte totum. Filiae itaque gentium in muneribus vultum deprecantur Ecclesiae, quando eleemosynas pia volunta
Abbreviated transcription (Latin):
signe sceptrum dicebat antiquitas. desig¬
nans in ea uirtutum regem dñm salua¬
torem. Dilexisti iusticiam & odisti
lpsa est uirga recta. amare equitatem.
& odisse nequitiam. Nemo enim ꝑfec̃¬
lt diligit iusticiam. nͥ qͥ actꝰ pessimos
execratur. qm̃ diuersis qualitatib eodẽ
tempore non est in uno locꝰ. nec potest
ipso mom̃ito ibi nigrum uideri. ubi
candor insederit. Nam sicut & p̃sentia
lucis noctis absentia est: sic ueritatis
amor est odium falsitatis. Unde aqͥb dã
pulchre definitum est. Substantia ẽ
contrarioꝵ capax. s non uno temꝑe.
S his rebus quȩ p̾mia sint reddita
subter exponit. Propterea unxit te
d̃s ds tius. Unctꝰ xp̃c. & regem signi¬
ficat & sacerdotem. quia dignitates
iste sumebant᷑ ꝑ sacratissimas unctio¬
nes. Nam & ip̃sum nomen xp̃i. asc̃o
chrismate uocitat᷑. S ab illa parte
unctꝰ dicit᷑. qua dispensatione & natꝰ.
& mortuus. & resurrexisse ueraciter

Expanded text:
signe, sceptrum dicebant antiquitus, desigsigne, sceptrum dicebant antiquitus, designantes in ea virtutum regem, Dominum Salvatorem. « Dilexisti justitiam, et odisti psa est virga recta, amare aequitatem et odisse nequitiam. Nemo enim perfecte diligit justitiam, nisi qui et actus pessimos exsecratur, quoniam diversis qualitatibus, eodem tempore non est in uno loco. Nec potest ipso momento ibi nigrum videri, ubi candor insederit, quia et praelucis noctis absentia est, sic et veritatis amor est odium falsitatis. Unde a quibusdam pulchre definitum est: Substantia est contrariorum capax, sed non uno tempore. Sed his rebus quae praemia sint reddita subter exponit: Propterea unxit te Deus Deus tuus. Unctus christus et regem significat et sacerdotem, quia dignitates istae sumebantur per sacratissimas unctiones; nam et ipsum nomen christi a sancto chrismate vocitatur. Sed ab illa parte unctus dicitur, qua dispensationeet mortuus, et resurrexisse veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutaria dñi mandata transfertur.
Inimicoꝵ regis. inimicos xp̃i dicit.
qui a lege suꝑna contraria uoluntate
dissentiunt. hoc ẽ qd̾ titulus psalmi hurꝰ¬
precinuit dicens. Pro his qui commuta
nit ad lãudationis tertium modũ. qui
recte dicitur a causa iudicii. Hic enim
sedes di ad iudicium ꝑtinet futurum.
in quo om̃ia ueracit̾ et̾nius moderator
temporis successione dissolui. Uirga uero.
regulam diuine significat equitatis. que
ueracit̾ recta dicitur. quia nulla prauita¬
te curuatur. Uirga ista iustos regit.
impios ꝑcutit. continet ueracit᷑ suppli¬
cuites. S hec uirga ñ de cespite arboris
ꝓgreditur. s. ab ip̃siꝰ deitatis uirtute ꝓce¬
dit. Fortitudo inuicta. equitas rectissi¬
ma. inflexibilis disciplina. de qua in alio
quoq psalmo dicendum est. Uirgam
uirtutis ruȩ enrittet dñs ex syon. & do¬
muinaberis in medio mnimicoꝵ tuoꝵ.
Hanc enim uirgam regii honoris in¬

Expanded text:
ad salutaria Domini mandata transfertur. ad salutaria Domini mandata transfertur. Inimicorum Regis, inimicos Christi dicit, qui a lege superna contraria voluntate dissentiunt. Hoc est quod titulus psalmi praecinuit dicens: Pro his qui commutabga regni tui. Venit ad laudationis tertium modum, qui recte dicitur A causa judicii. Hic enim sedes Dei ad judicium pertinet futurum, in quo omnia veraciter aeternus Moderator temporis successione dissolvi. Virgam vero regulam divinae significat aequitatis, quae veraciter recta dicitur, quia nulla pravitate curvatur. Virga ista justos regit, impios percutit, continet veraciter supplicantes. Sed haec virga non de cespite 152 arboris egreditur, sed ab ipsius Deitatis virtute procedit. Fortitudo invicta, aequitas rectissima, inflexibilis disciplina; de qua in alio quoque psalmo dicendum est: Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion: dominaberis in medio inimHanc enim virgam regni, honoris in