comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s omiã deo fieri disponente: & nisi ille cuncta suo arbi¬
qui custodiunt eã. Non est itaq ut illi putant unꝰ euentus
na morte subducti ad iudiciũ uenient: & qͦmͦ pisces hamo
capiuntur & retib. & aues ꝑ aerẽ libere laqueo dũ nesciunt
centur. cũ repente mors uenerit. & iudiciũ in eos qͥ putabant
incerto statu omĩa uolui. Hec iuxta eũ sensũ quo breuiter
uoluimꝰ uniuersa cõprehendere. nc̃ quasi non ex alteriꝰ sed
ex sua ꝑsona loquat᷑ interpretanda sunt oͥmia. Uade comede
& in inferno non sit penitentia. nec aliqͥs ad uirtutes recurs
dũ in isto scło es festina. contende. age penitentiã. dũ habes
tẽpus labora: libenter enĩ suscipit ds̃ penitentiã. Auter et
simpliciter intellectũ ꝓdest iuxta illud. Siue manducatis. siue
bibitis. siue qͥd facitis: omĩa in nomine dñi facite. Et alio loco.

Expanded text:
atiam: sed omnia Deo fieri disponente. Et nisi ille suo cuncta arbiatiam: sed omnia Deo fieri disponente. Et nisi ille suo cuncta arbiqui custodiunt eam . Non est itaque, ut illi putant, unus eventuna morte subducti ad judicium venient. Et quomodo pisces hamo capiuntur et retibus, et aves per aerem liberae, laqueo dum nesciunt centur, cum repente mors venerit, et judicium in eos, qui putabant incerto statu omnia volutari. Haec juxta eum sensum, quo breviter voluimus universa comprehendere: nunc, quasi non ex alterius, sed ex sua persona loquatur, interpretanda sunt singula: Vade, comeet in inferno non sit poenitentia, nec aliquis ad virtutes recursus, dum in isto saeculo es, festina, contende agere poenitentiam: dum habes tempus, labora. Libenter enim Deus suscipit poenitentem. Aliter: Et simpliciter intellectum prodest, juxta illud: Sive manducatbibitis, sive aliud quid facitis, omnia in nomine Domini facite . Et in alio loco:
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit feminarũ eiꝰ gaude cõplexu. & uanã hanc & bre¬
uẽ uitã. uana & breui uoluptate ꝑcurre. Nichil enĩ extra
hȩc habebis qͦ fruaris ampliꝰ. Quodcũq te delectare potest.
festinꝰ cape ne ꝑeat. Neq enĩ friuola debes formidare cõmen¬
ta. quod singłoꝵ oꝑum uel bonoꝵ. uel maloꝵ apud inferos
tibi reddenda sit ratio. Non est enĩ aliqua in morte sapien¬
tia. nullus post dissolutionẽ uitȩ huiꝰ sensus. Et hec inquit
aliqͥs loquat᷑ epẏcurꝰ & aristypus. & tyreneici. & cetere pecu¬
des phylosophoꝵ. Ego aut̃ diligenter mecũ retractans. in ue¬
nio nͣ ut qͥdã male estimant omĩa fortuitu geri. & uariã
in reb humanis fortunã ludere. s cuncta iudicio dĩ fieri.
Neq enĩ uelox pedib deb& cursũ suu̾ putare si currat. nec
fortis in suo confidat robore. nec sapiens diuitias & opes esti¬
met prudentia congregari. nec eloquens & doctus apud

Expanded text:
placuerit feminarum, ejus gaude complexu, et vanam hanc et breplacuerit feminarum, ejus gaude complexu, et vanam hanc et brevem vitam, vana et brevi voluptate percurre. Nihil enim exthaec habebis amplius quo fruaris, quodcunque te delectare potest festinus cape, ne pereat: neque enim frivola debes formidare commenta, quod singulorum operum vel bonorum vel malorum apud inferos tibi reddenda sit ratio. Non est enim aliqua in morte sapientia, nullus post dissolutionem vitae hujus sensus. Et haec, inquit, aliquis loquatur Epicurus et Aristippus, et Tyreneici, et caeterae pecudes philosophorum. Ego autem mecum diligenter retractans, invenio non ut quidam male aestimant omnia fortuito geri, et variam in rebus humanis fortunam ludere; sed cuncta judicio Dei fieri. Neque enim velox pedibus, suum debet cursum putare, si currat. Neque fortis in suo confidat robore, nec sapiens divitias et opes aestimet prudentia congregari: nec eloquens et doctus per
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: qm̃ iã placuerunt deo oꝑa tua. In om̃i tẽpore sint uesti¬
menta tua candida. & oleũ de capite tuo non deficiãt. usq ad
eũ locũ in quo ait. Sicut pisces qui tenent᷑ in captione pessima.
sicut uolucres qui capiunt᷑ in laqueo: similiter capient᷑ filii
hominũ i tempore pessimo. cũ ceciderit suꝑ eos subito. aute¬
quã de singulis disputemꝰ breu̾iter constringenda: sunt omĩa:
ut appareat quo simul sensu cunc ta didisnt᷑. Suia in su¬
periori capitulo fuerat pͣlocutꝰ quod postqiuã mortui fuerint
homines a corde uiuentiũ excidant. & nec dilectionẽ nec¬
odiũ qͥs in eos habeat. scd̃m illud poetȩ. nullũ cũ uictis cer¬
poȩtarũ dicens. O homo. qr gͦ post mortẽ nichil est & moes
ipsa nichil est: audiconsiliũ meu̾: & dũ uiuis in hac breui
uita fruere uoluptate. utere dapib uino curas opprune: &
b ornatꝰ incede: unguentis spir& caput tuũ. Quecũq tibi

Expanded text:
am placuerunt Deo opera tua. In omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat : usque ad eum locum, in quo ait: Sicut pisces qui tenentur in captione pessima, et sicut volucres quae capiuntur in laqueo: similiter capientur filii hominum in tempore pessimo, cum ceciderit super eos subito. Antequam de singulis disputemus, breviter constringenda sunt omnia, ut appareat, quo simul sensu cuncta dicantur. Quia in superiori capitulo fuerat praelocutus, quod postquam mortui fuerint homines, a corde viventium excidant, et nec dilectionem quis in eos habeat nec odium, secundum illud poetae : Nullum cum victis cerpoetarum, dicens: O homo, quia ergo post mortem nihil es, et mors ipsa nihil est, audi consilium meum, et dum vivis in hac brevi vita, fruere voluptate, utere dapibus, vino curas opprime, etdis vestibus ornatus incede, unguentis spiret caput tuum: quaecumque tibi
Abbreviated transcription (Latin):
est & anima illiꝰ non grauat᷑: nichilominꝰ &e ipse absq ad.¬
iutore ddeo ad calicẽ non potest ꝑuenire. S & cũ prelium
fuerit aduersũ contrarias potestates. de qͦ scriptũ est. sanc¬
tificate bellũ: lic& robustus. ꝓpriis tam̃ uirib uincere
cohortantẽ. henite comedite panes meos. Et qm̃ sunt diuttis
de quib apłs ait. diuites fieri in oꝑib bonis. & alibi. diuites
facti estis in om̃i sermone. & in onĩ scientia: sciendũ pru¬
dentẽ uirũ has non posse diuitias congregare. nisi a deo ac¬
fuerit scientam. & concessa a dõ. quãuis eruditꝰ uir: eam non
poterit inuenire. Quod & paulus sciens: plus inqͥt om̃ib¬
illis laboraui. Non aut̃ ego s grã dei quȩ mecũ est. Et
iterũ. Grã eiꝰ in me uacua non fuit. Et ad extremũ nescit᷑
ab homine quando tẽpus adueniat. in quo uariꝰ euentus.

Expanded text:
 non gravatur, nihilominus et ipse absque adjutore Deo ad calcem non potest pervenire. Sed et cum praelium fuerit adversus contrarias potestates, de quo scriptum est: Sanctificate bellum , licet robustus, propriis tamen viribus vincere cohortantem: Venite, comedite panes meos . Et quoniam sunt divitiae, de quibus Apostolus ait: Divites fieri in operibus bonis ; et alibi: Divites facti estis in omni sermone et in omni scientia , secundum prudentem virum has non posse divitias congregare, nisi eas a Deo acfuerit et concessa a Deo, quamvis eruditus vir, eam non poterit invenire. Quod et Paulus sciens: Plus, inquit, omnibus laboravi, non autem ego, sed gratia Dei mecum . Et iterum: Gratia ejus in me vacua non fuit . Et ad extremum nescitur ab homine quando tempus adveniat, in quo varius eventus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datia ueritati cęlestiũ p̃ponat scripturarũ. uec rur¬
sus uł copia uł mopia transeuntiũ rerũ. in obliuone̾
decidat ęt̾noꝵ Generatio quę patri suo maledicit.:⁊ ma¬
tri suę non benedicit. Cũ suꝑiꝰ puritatẽ sibi uitȩ dari¬
a dũo peteret. c̃uertens subito intuitũ ad ẽtemplandã
pͣuoꝵ nequitiã quantis hȩc sit inuoluta miseriis. ꝙͣ.
longe aueritate distet insinuat. ẽ inqͥens generatione¬
fandoꝵ. quȩ ⁊ si bona quelibet agit ꝑdit hȩc in eo qd̾ ho¬
norẽ parentib ñ defert. Generatio quę sibi munda ui¬
detͣ itam̃ ñ ẽ lota sordib siuis. De hac generatione psal
Generatio cuiꝰ excelsi sunt oculi. ⁊ palpebrę eiꝰ inalta sub¬
rectȩ. Huiꝰ c̃sortiũ generationis uicabat psalmista eũ di¬

Expanded text:
mendacia veritati coelestium praeponat Scripturarum, nec rursum vel copia vel inopia transeuntium rerum in oblivionem decidat aeternorum. Generatio quae patri suo maledicit, et matri suae non benedicit. Cum superius puritatem sibi vitae a Domino dari peteret convertens subito intuitum ad contemplandam pravorum nequitiam quantis haec sit involuta miseriis, quam longe a veritatis distet, insinuat. Est, inquiens, generatio nefandorum, quae etsi bona quaelibet agit, perdit. Haec in eo quod honorem parentibus non defert. Generatio quae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. De hac generatione loquiGeneratio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Hujus c
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝓpħis de xp̃o habuerat detraxit. Nouatianoꝵ generatio
munda sibi uidet᷑ dicens se pęnitentia opꝰñ habere: ⁊ tam̃
noꝵ excelsos habet oculos. ⁊ palpebras suꝑ dm̃ erectas. inqͥ¬
rens qͥs fuit antea:iqr fuit tempꝰ qͣndo ñ fuit filiꝰ. uł qr ẽ spe
sc̃i potestas eqͣlis ineqͣlis. Itẽ generatio quȩ ꝓ dentib gladi¬
os habet illa ẽ c̃gregatio pͣuoꝵ quȩ suã ꝑfidiã etiã aliis in¬
timare satagit: ⁊i sic̃ corpora solent gladiis sterni ita aias
audientiũ ueneno pͣuȩ alloquutionis. morti ꝑpetuȩ subui¬
gare c̃tendit. Sanguissuge duȩ st̃ fiiȩ dicentes. affer: affer
Sanguissuga ẽ diabolus: qͥ siti peccandi ac peccata suadendi
incessant᷑ accendit᷑ huic duȩ st̃ fuis: quȩ duȩ specialit᷑ hu¬
mani generis illecebrȩ. hunc antiqͥ hostis imitant᷑ ardaec
luxuria uidelicet ⁊ filargiria. Hã. ⁊luxuriȩ qͦ lib̾ius fre¬
na laxant᷑. eonorius delectat᷑: ⁊ sic̃ qͥdã ait poetarũ. crescit

Expanded text:
 Christo habuerat detraxit. Novatianorum generatio munda sibi videtur, dicens se poenitentia opus non habere, et tamen norum excelsos habet oculos, et palpebras super Deum erectas, inquirens quid fuit antea, et quia fuit tempus quando non fuit filius, vel quae ecti potestas aequalis inaequalis. Item generatio quae pro dentibus gladios habet, illa est congregatio, quae suam perfidiam etiam aliis intimare satagit, et sicut corpora solent gladiis sterni, ita animas audientium veneno pravae allocutionis morti perpetuae subjugari contendit. Sanguisugae duae sunt filiae, dicentes: Affer, affer. Sanguisuga est diabolus, qui siti peccandi ac peccata suadendi incessanter accenditur. Huic duae sunt filiae, quia duae specialiter humani generis illecebrluxuria videlicet et philargyria. Nam et luxuriae, et quo liberius frena laxantur, eo noxius delectatur; et sicut quidam ait poetarum, Crescit
Abbreviated transcription (Latin):
rctiꝰ cor. gͦ significat. qd̾ tãquã c̃flatũ igne purgar̃
sit. Si c̃ enĩ quȩ cũq metalla igne c̃flaca sordem inse
auenã atq inutilem ñ ẽtiuent. totũ qͥcqͥd in eis residet
ti unũ aut unꝰ aper ñ p̃teribit a lege dones omiafiatt.
uera enĩ om̃ia sunt. ⁊ extrema omnẽ ambiguitatẽ su

Expanded text:
μένον ergo significat quod tanquam conflatum igne purgatum sit. Sicut enim quaecunque metalla igne conflata sordem in se alienam atque inutilem non continent, totum quidquid in eis residet ta unum, aut unus apex, non praeteribit a lege donec omnia fiant . Vera enim omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ satiat᷑ aqua. lgnis uͦ ñ dicit sufficit. lnfernꝰ nũꝗͣ re¬
dundat meretrix similit̾ uicina eiꝰ. Corpꝰ ñ satiat᷑ deli¬
ciis: i auarus nũꝙͣ dicit sufficit. Qdam infernũ int̾ptant
diabolũ. qͥla cessabilis sit de seductione humana. osuicl¬
uę. ⁊ t̾rã quȩ ñ satiat᷑ aqua. ut supͣ. ignẽ qͥñdicit sufficit.
incendiũ gehennȩ. qd̾ nũꝗͣ. desinat. s eos qͥ peccatis finẽ
ponere noluert᷑. infinito ardore cõburat. Oculum qͥ
subsannat patrẽ. ⁊ despic̃ partũ matris suȩ: effodiass
corui de torrentib ⁊ comedant illũ filii aqͥlȩ. Puer¬
si dũ diuina iuditia rep̃hendũnt. subsannant patrẽ.
st̃ qͥlibet heretici. dũ p̾dicationẽ sc̃ȩ eccłiȩ deridendo
c̃tẽpnunt. partũ mat̾s despiciunt. qr de ipsa exeunt.
qͥ cont᷑ ipsã loquunt᷑. Ex̃ nob̃ inqͥt exiert᷑: s ñ erant ex nob̃.
Qrũ intentionẽ dũ p̾dicatores catholici de scripturarũ

Expanded text:
n satiatur aqua, ignis vero non dicit: Sufficit. Infernus nunquam redundat: meretrix similiter vicina ejus, corpus non satiatur deliciis; et avarus nunquam dicit, Sufficit. Quidam infernum interpretantur diabolum, qui insaturabilis sit de seductione humana; os vulvae et terram quae non satiatur aqua, ut supra; ignem qui non dicit, Sufficit, incendium gehennae, quod nunquam desinat, sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt infinito ardore comburat. Oculum qui subsannat patrem et despicit partum matris suae, effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae. Perversi dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem; et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae deridendo contemnunt, partum matris despiciunt, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsum loquuntur. Ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis. Quorum intentionem dum praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
regni mereant᷑ attingunt. Plerũq ienĩ aues qͣs ad
uolandũ penna subleuat in uepͥb resident: i stilio qͥ
ad uolatũ pennas ñ habet. nitens manib regni edifici¬
ũ tenet: qr nimirũ sepe ingeniosi qͥq dũ ꝑ neglegenti¬
am torpent. in pͤuis actib remanent: isimplices qͦsin¬
geni penna ñ adiuuat. ad optinenda ȩtͣ̾ni regni mę¬
nia uirtus oꝑationis leuat. Tria s̃ quȩ bene gͣdiunt᷑
⁊ qͣrtũ qd̾ incedit felicit᷑. Leo fortissimꝰ bestiarũ ad
nulliꝰ pauet occursũ. Gallus succiitus lũbos: ⁊ aries
nec ẽ rex qͥ resistat ei. lꝑse hoc loco leo ponit᷑. de qͦ sen¬
tũ ẽ. Uic̃ leo de tribu iuda. Q fortissimꝰ bestiarũ dr᷑.qr
in illo hoc qd̾ infirmũ ẽ dei.fortiꝰ ẽ hominib Qadnul¬
liꝰ pauet occursũ. Dic̃ enĩ. Nenit pͥnceps huiꝰ mundi ⁊

Expanded text:
lerumque etenim aves quas ad volandum penna sublevat in vepribus resident, et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regis aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices quos ingenii penna non adjuvat ad obtinenda aeterni regni moenia bestiarum, ad nullius pavet occursum; gallus succinctus lumbos; et aries; nec est rex qui resistat ei. Ipse hoc loco leo ponitur, de quo scriptum est: Vicit leo de tribu Juda; qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Qui ad nultius pavet occursum; dicit enim: Venit princeps hujus mu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ is qͥ fortẽ fidelẽq ⁊ castã habet ẽuige̾ c̾fidit in ea
certissime qd̾ nicħ ẽtra suã uoluntatẽ agere. nulla ad¬
ulterina saltẽ cogitatione possit attaminari. cunc̃ta ꝓ
suo amore etiã aduersa libent᷑ toleret. ⁊ qͦscũq ualet
ad suã amicitiã c̃uertere desideret: sic nimirũ sic redẽy¬
tor nr̃ in ęccłia c̾fidit. Nouit enĩ sp̃m gr̃ę quẽ dedit. no¬
uit uirtutẽ caritatis ꝗͣ. eiꝰ p̃cordiis infudit: ideoq ñ du¬
bitat eã ñ solũ a suȩ fidei integritate neqͣꝗͤ posse corrũpi
s etiã ꝑseuerant᷑ insistere. ut plures ad eiꝰclẽ fidĩ ẽgregi
unitatẽ. Hoc ẽ enĩ qd̃ seqͥt᷑ i spoliis ñ indigebit. Spoliat
ad ueritatis itͣ reuocat. Et bene dr᷑ spolus ñ indigebit.
qr nũꝗͣ cessabit ȩccłia lib̃ atas a diabolica fraude aĩas¬
xp̃i fidĩ restituere. doneccõpleto mundi cursu suoꝵ
qͦq p̾finita cõpleat᷑ sũma men¬

Expanded text:
Sicut enim is qui fortem fidelemque et castam habet conjugem, confidit in ea certissime, quia nil contra suam voluntatem agere, nulla adulterina saltem cogitatione possit attaminari, cuncta pro suo amore etiam adversa libenter tolleret, et quoscunque valet, ad suam amicitiam convertere desideret, sic nimirum sic Dnoster in Ecclesia confidit, novit enim spiritum gratiae quem dedit, novit virtutem charitatis quam ejus praecordiis infudit. Ideoque non dubitat eam non solum a suae fidei integritate nequaquam posse corrumpi; sed etiam perseveranter insistere ut plures ad ejusdem fidei congreget unitatem. Hoc est enim quod sequitur, et spoliis non indigebit: spoliat ad veritatis iter revocat, et bene dicitur, spoliis non indigebit, quia nunquam cessabit Ecclesia liberatas a diabolica fraude animasfidei restituere, donec completo mundi cursu suorum quoque praefinita compleatur summa mem
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ eccłiam ẽgreget: quã sua gr̃a fortẽ atq in suꝑabilẽ
aduersantib cunctis efficiat᷑ hon hic certe nr̃i similis.
ñ nr̃o ẽ cẽpore uenturꝰ s in fine scłoꝵ ẽ de gelo ds home
descensurus. qͥ nos sua passione ac morte redimet. hoc
statu tẽporis. qd̾ a dieb salomonis usq ad partũ uirgini
intererat. De ultimis aut̃ finib qr a sũmo cȩlo egressio
ciꝰ qͥ ñ aliud ꝓnr̃a redẽptione p̃ciũ quã seipsũ obtulit.
Unde apłs. qͥdilexit nos inqͥt ⁊ tͣdidit semetipsũ ꝓ nob̃.

Expanded text:
torum Ecclesiam congreget, quam sua gratia fortem atque inseparabilem, adversantibus cunctis efficiat. Non hic certe nostri similis, non nostro est tempore venturus, sed in fine saeculorum est de coelo Deus homo descensurus, qui nos sua passione ac morte redimat. Hoc statu temporis quod a diebus Salomonis usque ad partum Virginis intererat; de ultimis autem finibus, quia a summo coelo egressio ejus, qui non aliud pro nostra redemptione pretium quam seipsum obtulit. U
Abbreviated transcription (Latin):
uersib paucis. s plenissima ueritate decantat Constas
nãq idẽ carmen uersib uiginti ⁊ duob uixca ordinẽ
uidelicet hebrearũ ac numerũ litterarũ. ita ut singi¬
li uersus a singuuis licteres incipiant cuiꝰ ordine ꝑfectissi¬
mo alfabeti tẏpice innuit᷑ quã plenissime hinc uł animȩ
cuiꝰq fidelis. uł totiꝰ sc̃ȩ ȩccłiȩ. que ex om̃ib electis aĩab
una ꝑficit᷑ catholica uirtutes ac p̾mia describantus
yliereo fortẽ qͥs inueniet: Ecul ⁊ de ultimiᷤᷤ finib p̃ciũ eiꝰ.
oulier fortis ecclia catholica uocat᷑mulier uidelicet q: spi¬
nit: quã ipse in carne apparens infirmã qͥdẽ inuenit.
s inuentione sua hoc ẽ pia uisitatione fortẽ reddidit.
Unde post eiꝰ redemptionẽ ad cȩlos rediens. suꝑnis ciuib
gaudens aiebat. Congratulaminii mͥqr inueni onẽ meã
que ꝑierat. Uidens gͦ Salooon genꝰ humanũ innumeri
implicatũ errorib qd̾q ad eiꝰ saluationẽ nullus pat̾ar

Expanded text:
versibus paucis, sed plenissima veritate decantat. Constat namque idem carmen versibus viginti et duobus juxta ordinem videlicet Hebraeorum ac numerum litterarum, ita ut singuli versus a singulis litteris incipiant. Cujus ordine perfectissimo alphabeti typice innuitur quam plenissime hic vel animae cujusque fidelis, vel totius sacrae Ecclesiae, quae ex omnibus electis animabus una perficitur, catholicae virtutes ac praemia describantur. Mulierem fortem quis inveniet? Procul et de ultimus finibus pretium ejus. Mulier fortis Ecclesia catholica vocatur: mulier videlicet quae spinit: quia ipse in carne apparens infirmam quidem invenit, sed inventione sua, hoc est, pia visitatione fortem reddidit. Unde post ejus redemptionem ad coelos rediens supernis civibus gaudens aiebat: « Congratulamini mihi, quia inveni ovem quae perierat . » Videns ergo Salomon genus humanum innumeris implicatum erro
Abbreviated transcription (Latin):
nũ corda corrũpit. ne cęlestia bona reqͥrant. in qͥb ꝑ
petuo regnare possint cũ dño. Delent᷑ enĩ reges ꝑdiui¬
nis: quando qͥlibet sũmi regis corpori adunati ꝑ fidem.
nichilominꝰ ꝑ illecebras scłi. merent᷑ eradicari de t̾ra
uuentiũ. Noli regib o lamuhel noli regib dare uiny.
Et hȩc ⁊ sequentia. patent uixta literã. Allegoriee aut̃
p̃cipit ne uino in qͦ ẽ luxuria iebriet mentes fideliũ
qͥst̃ menbra regis et̾̃ni: qr nullũ secretũ ẽ uͥ regnat ebri¬
etas. nil de secretis cęlestib cogitat᷑. uͥ regnat uoluntas
carnalis s ea tantũ carnales quȩ s̃ uisibilia scrutant᷑¬
Ne forte bibat ⁊ obluuscat᷑ iudicioꝵ. ⁊ mutet causã filioꝵ
piuꝑis. Ne t̾renis debriatꝰ illecebris obliuiscat᷑ pauꝑũ¬

Expanded text:
num corda corrumpit, ne coelestia bona requirant, in quibus num corda corrumpit, ne coelestia bona requirant, in quibus t regnare cum Christo. Delentur enim reges per divitias, quando quilibet summi regis corpori adunati per fidem, nihilominus per illecebras saeculi merentur eradicari de terra viventium. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum. Et haec sequentia patent juxta litteram. Allegorice autem praecipit ne vino, in quo est luxuria, inebriet mentes fidelium, qui sunt membra Regis aeterni; quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas; nil de secretis cogitatur, ubi regnat voluptas carnalis; sed ea tantum carnales, quae sunt visibilia, scrutantNe forte bibat et obliviscatur judiciorum et mutet causam filiorum pauperis. Ne terrenis ebriatus illecebris obliviscatur pau
Abbreviated transcription (Latin):
nis hȩc eũ paruulũ docuisse recte possit intellegiꝰ. que
qͥd̾e ipse qr sapient᷑ dicta cognouerit. oꝑi parabolarũ
suarũ inserere uoluerit. Et ideo recte postiuã dicti
ẽ in titulo. uerba lamuhel regis. addituĩ ẽ c̃tinuo. uisio
qͦ erudiuit eũ mat̾ sua. Q cũ in regnũ unc̾tus sp̃m
sapientiȩ ꝑcepit: uidit in eodem sp̃u quã prudentẽs
se bona mat᷑ docuerit. Ad dilecte mi. qͥd dilecte mi. ite¬
ri mei subaudis qͥd idicã tͥ fili qͥ de utero meo natus
electus es ui regnũ: Qd dilecte uotoꝵ meoꝵ. idẽ qui
electus ẽ in hoc qd̾ tota deuotione desiderabã : he dede¬
ris mulierib substanciã tuã. sacet literę seusus. s iuir¬
tutũ nrarũ substantias corruptionib uitioꝵ c̾tam¬
nare ꝓhibem᷑. Et̃ diuitias tuas ad delendos reges. Diui¬
tias suas dat ad delendos reges. qͥ t̾renis diuitus homi¬

Expanded text:
nis haec eum parvulum docuisse recte possit intelligi: quae nis haec eum parvulum docuisse recte possit intelligi: quae quidem ipse, quia sapienter dicta cognoverit, operi Parabolarum suarum inferre voluerit; et ideo recte postquam dictum est in titulo verba Lamuelis regis, additum est continuo, visio qua erudivit eum mater sua. Quia cum in regnum unctus spiritum sapientiae percepit, vidit in eodem spiritu quam prudenter se mater bona docuerit. Quid, electe mi, quid, electe uteri mei. Subaudis, quid tibi dicam, fili, qui, de utero meo natus, electus es in regnum. Quid, electe votorum meorum? Id est, qui electus es in hoc quod tota devotione desiderabam. Ne dederis mulieribus substantiam tuam. Patet litterae sensus, sed et virtutum nostrarum substantias corruptionibus vitiorum contaminare prohibemur. Et divitias tuas ad delendos reges. Divitias suas dat ad delendos reges, qui terrenis deliciis homi
Abbreviated transcription (Latin):
sangnis sequat᷑. qr. dũ uerba sacri eloqͥi plus ꝙͣ debent
discutiunt᷑. in carnalem intellectũ cadunt. Sanguinẽ
enĩ elicit qͥ uehem̃t᷑ emulget: qr carnale efficit᷑ hoc qd̾
ex nunia sp̃c discussione sentit᷑. Et̃ qͥ ꝓuocat iras. ꝓduc̃
gͥtũ accipit responsum. qͣsi de ub̃ib in qͥb lac quere¬
bat butyrũ expͥmit. At qͥ mepto uerbo irã discordiãq
fr̃no ex corde ꝓuocat. qͦsi ult᷑ modũ emungens ubera
i ĩ.gis. uisio qͦ erudiuit eũ mat̾ sua. Lamuhel in¬
mr terp̾tat᷑ ui qͦ deus: ⁊ ipse ẽ de qͦ sup᷑ eodẽ nomi¬
ne in latinũ uerso dr̃. uisio quã loquutus ẽ uir cũ
qͦ ẽ deus. Nlater enĩ quę hanc uisionem docuit. ñ alia
melius quã diuina gr̃a incellegit᷑ quȩ illũ in eorde inui¬
sibilit᷑ erudiuit intellec̾tu sapientię. quã foris ipse ho¬
minib ministraret. quãuis. ⁊ ipsa carnalis mat̾ salomo¬

Expanded text:
sanguis sequatur, quia dum verba sacri eloquii, plusquam debent, sanguis sequatur, quia dum verba sacri eloquii, plusquam debent, discutiuntur, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem enim elicit, qui vehementer emulget, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur.-- Et qui provocat iras, etc. gratum accipit responsum, quasi de uberibus, in quibus lac quaerebat, butyrum exprimit. Atqui inepto verbo iram discordiamque fraterno ex corde provocat, quasi ultra modum emungens verba, GIS. VISIO QUA ERUDIVIT EUM MATER SUA. Lamuel interpretatur, in quo Deus, et ipse est de quo supra, eodem nomine in Latinum verso, dicitur visio, quia locutus est cum quo est Deus. Mater autem quae hanc eum visionem docuit, non alia melius quam divina gratia intelligitur, quae illum in corde invisibiliter erudivit intellectu sapientiae, quam foris hominibus ipse ministraret; quamvis et ipsa carnalis mater Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse qͥipe in subliie eleuabit᷑ cũ dm̃ se ẽẽ mentiet᷑.
s: eleuatꝰ in sublune stultus apparebit. qr in ipsa ela¬
tione sua. ꝑ aduentũ ueri iuidicis deficiet. Qd̃ simtel
suꝑbire exorsus ẽ p̃uidiss bene aliqͣndo c̃ditus in
tante iactatione suꝑbiȩ ñ fuiss elatus. De qͦ neqͦ ꝗͣ
moueat. qd̾ suꝑiꝰ dictũ ẽ. qͣrtũ qd incedit felicit᷑.
felicit᷑. Nam leo. gallus. ⁊ aries bene incedunt. s non
hic felicit᷑: qr ꝑ sequutionũ bella patiunt᷑. Quartũ
tia ꝓsꝑat᷑. Q aut̃ fortit᷑ p̃mit ubera ad eliciendum
lac̾. expͥmit butyrũ: ⁊ qͥ uehement᷑ emungit᷑. elicit
sanguinẽ. Ub̃a fortit᷑ p̃mimꝰ: cũ uerba sacri eloqͥi
subtili intellectu pensamꝰ. Eͣ p̃ssione dũ lac querunꝰ
butyrũ inuenimꝰ. qr. dũ nutriri uł tenui intellectu
querimꝰ. ub̃tate int̾nȩ pinguedinis ungim᷑. Qd̃ nec
nimie. nec semꝑ agendũ e ne dũ lac querit᷑ ab ub̃ib¬

Expanded text:
Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intsuum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedfeliciter; nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionum bella patiuntur; quartum cia prosperatur. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem. Ubera fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione, dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus ubertate internae pinguedinis ungimur, quod nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur, ab uberib
Abbreviated transcription (Latin):
ls qͥ ꝓpenitudine actuũ pͥstinoꝵ merore ac tristitia dẽ¬
pͥmunt᷑ spiritilis scientiȩ iocunditatẽ uelut uinũ qd
letificat cor hominis affluent̾ infundite. eosq salutariᷤ
uerbi crapula refouete. ne forte iugitate meroris. ac lȩ¬
tali desꝑatione demersi. habundantiore tristitia absor¬
beant᷑ qͥ eiꝰmodi st̃. Aꝑi os tuũ muto: ⁊ causis om̃iũ filioꝵ
ualent. ipse loqͥ mem̃to: ⁊ eos defensare curato qͥ patric
cȩlestis intuitu. huiꝰ uitȩ uiã ociuis transire satagunt.
s icunctis ꝑ orbẽ nationib curã salutis impendere Aꝑios
tuũ. discerne qd̾ iustũ ẽ: ⁊ iudica in opẽ ⁊ pauꝑẽ. Sic̃ in
uersu suꝑiore ꝓ causa ⁊ ereptione pauꝑis os aꝑire p̾cip̃.¬
ita inisto ipsũ pauꝑẽ uͥ errauerit. uiste castigare aciud¬
care admonet: iuxta qd̃ ⁊ moyses ait. Et pauꝑis in uidius

Expanded text:
stinorum moerore atque tristitia deprimuntur, spiritalis scientiae jucunditatem, velut vinum quod laetificat cor hominis, affluenter infundite, eosque salutaris verbi crapula refovete, ne forte jugitate moeroris ac laetali desperatione demersi, abundantiore tristitia abscondantur, qui ejusmodi sunt. Aperi os tuum muto et causis omnium filiorum alent, ipse loqui memento, et eos defensare curato, qui patriae coelestis intuitu, hujus vitae viam ocius transire satagunt. sed et cunctis per orbem nationibus curam salutis impendere.-- Aperi os tuum, decerneversu superiore pro causa et in ereptione pauperis os aperire pita in isto, ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare ac judicare admonet. Juxta quod et Moyses ait, Et pauperis in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
catores sc̃i. int᷑ huiꝰ noctis tenebras. uerũ mane nuncias¬
tes. Qsuccinti lũbos s̃. qr a menbris sius luxurię flura
restringunt. Et aries. nec ẽ rex qͥ resistat ei. Quẽ aliũ in¬
hoc loco arietẽ accipunꝰ. nͥ pͥmũ intra ȩccłiam ordinẽ
sacerdocũ : De qͥb scriptũ ẽ. afferte dño filios arietum.
Qͥ ꝑ exemplaria sua gradientẽ popłm qͣsi subsequentẽ
ouiũ gregẽ trahunt. Qͥb spiritaut᷑ recteq uiuen¬
tib nullus rex sufficit om̃ino resistere. Quãlibet
ꝑsequutor obuiet. intentionẽ eoꝵ ñ ualet p̃pedire.
et qr post hec etiã ianticristus apparebit. hoc qͣrtũ¬

Expanded text:
noctis tenebras verum mane nuntiantes; qui succincti lumbos sunt, quia et membris suis luxuriae fluxa restringunt. Et aries: nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum? de quibus scriptum est: Afferte Domino filios arietum . Qui per exempla sua gradientem populum quasi subsequentem ovium gregem trahunt, quibus spiritaliter recteque viventibus, nullus rex sufficit omnino resistere, quia cuilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Et quia post haec
Abbreviated transcription (Latin):
in unitatẽ fidĩ c̃gregata. adspiritalẽ prignã contꝰ dia¬
bolũ ꝓꝑat. Pocest aut̃ in locusta a nachoritarũ concors
unitas accipi: quȩ cũ homine p̾ceptore nullo insuis lati¬
bulis regat᷑ infatigabili cam̃ in stantia in suis queq lociᷤ
xp̃o militare. imale pullulantia carnaliũ uoluptatỹ.
ferat᷑ ñ habet. ⁊ morat᷑ in edib regis: illoꝵ significat¬

Expanded text:
in unitatem fidei congregata, ad spiritualem pugnam contra diabolum properat. Potest autem in locusta, anachoretarum concors unitas accipi, quae cum homine praeceptore nullo in suis latibulis regatur, infatigabili tamen instantia in suis quaeque locis Christo militare, et male pullulantia carnalium voluptatum gferat
Abbreviated transcription (Latin):
ores fuert᷑ ꝑsequutores ur̃i aqͥlis cęli: id ẽ homines qͥ nos
ꝑsequuti sunt tã seui fuert᷑. ut ipsis demonib crude¬
liores ẽẽ uiderent᷑. Qd coluber diabolũ sepe insinuet:⁊
in pͥmi hominis transgressione ꝓlutũ ẽ.: icũ uir sapi¬
ens aielut. qͣsi a facie colubri fuge peccatũ. Nauis qͦq qd̾
leuitatẽ designet eoꝵ qͥ cireũferunt᷑ om̃i uento doctri¬
nȩ. demonstrat ꝓpħa qͥ ait. Et caldeos in nauib głantes
hoc ẽ iminundos sp̃e de fragilitate atq instabilitate mͦ¬
tis humane. sese extollentes: ⁊ de illiꝰ ruina qͦsi uictores
se letantes. Sic̃ gͦ illi tam callidi sunt ut inueniri neq̃¬
ant: sic adolescens qͥ uiã ueritatis deseruit. difficile co¬
gitatu ẽ qͦ se ꝑ om̃s horas. in qͦt cogitam̃ta uecors uaga
mente declinet: lalis ẽ ⁊ uia mulieris adultere. quȩ co

Expanded text:
utores nostri aquilis coeli , id est, homines qui nos persecuti sunt, tam saevi fuerunt, ut ipsis daemonibus crudeliores esse viderentur. Quod coluber diabolum saepe insinuet, et in primi hominis transgressione probatum est, et cum vir sapiens aiebat, quasi a facie colubri fuge peccatum . Navis quoque, quod levitatem designet eorum qui circumferuntur omni vento doctrinae, demonstrat propheta qui ait: Et Chaldaeos in navibushoc est, immundos spiritus de fragilitate atque instabilitate mentis humanae sese extollentes, et de illius ruina quasi victores laetantes. Sicut ergo illa tam callida sunt ut inveniri nequeant, sic adolescens, qui viam veritatis deseruit, difficile cogitatu est, quo se per omnes horas, in quot cogitamenta, vecors vaga mente declinet. Et talis est et via mulieris adul
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq mens in similitudinẽ eoꝵ quę cõmemoranit suꝑi
instabilis semꝑ ⁊uaga ẽ.: quę uͥ admissũ tͣpitudinis
suȩ celare potuerit. negat se aliqͥd patrasse facinoris
Qtuor st̃ minima t̾re: u ipsa st̃ sapientiora sapientib
Mmores uident᷑ in t̾ra sepe iusti ꝗͤ. repbi. idẽ humilior
⁊ lnuic mundo abiectiores. s tam̃ sapientiores st̃ sapien¬
tib mundi. in eo qd̃ etͣna ⁊ cęlestia bona sapiunt. ac ꝓ
his appetendis quę illi nͣ norunt. aduersa queq scłi for¬
tit᷑ pati desiderant. Formicȩ popłs infirmꝰ: qͥ pͣparat
resistere malo: s si qͥs te ꝑcusserit in dextera maxilla tua.
p̃be illi ⁊ alterã: Qͥ in hac uita p̃parat sibi fructus bo

Expanded text:
similitudinem eorum quae commemoravit superius, instabilis semper et vaga est; quae ubi admissum turpitudinis suae celare potuerit, negat se aliquid patrasse facinoris. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. ores videntur in terra saepe justi quam reprobi, id est, humiliores et huic mundo abjectiores; sed tamen sapientiores sunt sapientibus mundi, in eo quod aeterna et coelestia bona sapiunt, ac pro his appetendis, quae illi non norunt, adversa quaeque saeculi fortiter pati desiderant.-- Formicae, populus infirmus, etc. Et resistere malo; sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et altera
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑparabolas loqͥt᷑ uia aqͥlȩ in cȩlo difficile inuenit᷑. hoc
ẽ subtilitas inimici qͣ circa cęlestiũ uiroꝵ corda uolitat.
magno cũ labore dep̾hendit᷑. Similit᷑ ⁊uia colubri suꝑ t̾rã.
id ẽ astutiȩ hostis uenenati. qͥb insidiari ñ desinit eis qͦs
in petra fidei fundatos c̃spicit. Nec ñ ⁊uia nauis in me¬
dio mari. hoc ẽ uia iniqͥtatis quȩ ꝑ amaras scłi huiꝰ undas
ĩmundoꝵ sp̃uũ flatib agitatas canta subtilitate diseur

Expanded text:
r parabolas loquitur, via aquilae in coelo difficile invenitur, hoc est, subtilitas inimici, qua circa coelestium virorum corda volitat magno cum labore deprehenditur. Similiter et via colubri super terram, id est, astutiae hostis venenati quibus insidiari non desinit eis, quos in petra fidei fundatos esse conspicit, nec non et via navis, in medio mari, hoc est, via iniquitatis quae per amaras saeculi hujus undas, immundorum spirituum flatibus agitatas, tanta subtilitat
Abbreviated transcription (Latin):
in carnatio uerbi dĩ. c̃¬
satio int̾ homines. passio
ac resurrectio longe
natus ẽ ⁊ sine peccato uxit in mundo. ⁊ qͣndo uoluit
i qͣ uoluit morte decessit a mundo. tẽpꝰ qͦq resurrectio¬
nis ⁊ ascensionis suȩ in potestate habuit.⁊ cet̾a huiꝰmo¬
di. in qͥb tã ꝓcul a nob̃.ꝙͣ. cęlũ distat a t̾ra. Qa uͦ ęccł̃iam¬
ꝓ illo certare.⁊ hoc ipsũ ꝑ mundũ p̾dicare donauit. me¬
rito subiungit᷑. Confidit in ea cor uiri sui i spolus ñ in¬

Expanded text:
incarnatio verbi Dei conversatio inter homines, passio ac resurrectio longe natus est, et sine peccato vixit in mundo, et quando voluit et qua voluit morte discessit a mundo, tempus quoque resurrectionis et ascensionis suae in potestate habuit, et cum hujusmodi, in quibus tam onstanter pro illo certare, et hoc ipsum per mundum praedicare donavit, merito subjungit:-- Confidit in ea cor viri sui,
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ suas inuirias ipsa ulcisci ñ querit. uł qr. in suis
uirib nicħ fidere. s in auxilio redẽptoris sui salutẽ sꝑa¬
re didicit. Et hoc ẽ illã in petra cubile collocare. cuiꝰ p̃¬
sidio aduersos utet incursus. dño dicere cũ psalmista.
Esto mͥ in lapidẽ fortissimũ. imn domũ munitã ut salues
me. qr petra mea.⁊ munitio mea esẜ lepuscło antiqͣ tͣns¬
latio cẏrogilliũ posuit. Est aut̃ animal ñ maiꝰ herỹcio.
lubens similitudiuẽ muris iursi. euiꝰ in palestinę regio¬
nib magna ẽ habundantia. sẽꝑq ui cauernas petrarũ
⁊ t̾re foueis habitare c̃sueuert᷑. Notandũq qd̾ in psalmo
uͥ nos canimꝰ pet᷑ refugiũ herinaciis. in qͥb dã codicib¬
legit᷑ leporib : in qͥb dam cyrogilliis inuenit᷑. S: ⁊ in hac¬

Expanded text:
diximus, suas injurias ulcisci ipsa non quaerit, vel quia suis viribus nil fidere, sed in auxilio Redemptoris sui salutem sperare didicit, et hoc est, illam cubile in petra collocare, cujus praesidio adversos vitet incursus, Domino dicente cum Psalmista: Esto mihi in lapidem fortissimum et in domum munitam, ut salves me, quia petra mea et munitio mea tu es. Pro lepusculo antiqua translatio chyrogrillum posuit. Est autem animal non majus ericio, habens similitudinem muris et ursi, cujus in Palaestinae regionibus magna et terrae foveis habitare consueverunt. Notandumque, quod in psalmo, ubi nos canimus, Petra refugium erinaciis , in quibusdam codicibus, leporibus, in quibusdam chyrogrilliis, invenimus. Sed et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplices uoluptatesꝰ & de ipsa p̃cipit᷑. delectare in dũo.
& dabit tͥ petitiones cordis tui. & in alio loco torrente uoluptatis
tuȩ potabis eos. Nã de uini fusorib & uini fusitricib. ad distin¬
ctionẽ qͥppe nc̃ masculini. seminino genere uolui dedinare. qͦd
latiuꝰ sermo ñ recipit: aliud multo quã in ꝓptu ẽ aqͥla int̾̃pͣtat᷑
Non enĩ homines uiros uidelicae ⁊ feminas s uascul&ꝵ. species
nominauit. eyo ci oo & culicia uocans. qͦd hebraice dr̃ sadda.

Expanded text:
ltiplices voluptates. Et de ipsa praecipitur: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Et in alio loco: Torrente voluptatis tuae potabis eos . Nam de vini fusoribus, et vini fusitricibus ad distinctionem quippe nunc masculini, feminino genere volui declinare, quod Latinus sermo non recipit aliud multo, quam in promptu est, Aquila interpretatur. Non enim homines, viros videlicet, et 401 feminas, sed vasculorum species nom
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo: ab hac opinione nͣ longe ẽ dicens m̃sarũ species & ap¬
positiones. Siue gͥ urceos siue scẏfos siue crateras qͥ in ministe¬
riis ordinant᷑ auro gẽmis q distinctos salomonẽ habuisse cre¬
tere mixto in ꝓuerbiis pͣtereuntes ad se conuocat: craterein
corpꝰ dñi craterẽ magnũ debemꝰ accipe. in qͦ ñ meraca diui.¬
nitas ut in celestib fuit. s ꝓpt̾ nos humanitate media tẽpe

Expanded text:
longe est, dicens: Mensarum species, et appositiones. Sive igitur urceos, sive scyphos, sive crateres, qui in ministeriis ordinantur, auro gemmisque distinctos Salomonem habuisse cretere mixto in Proverbiis praetereuntes ad se convocat: Corpus Domini nunc craterem magnum debemus accipere, in quo non meraca Divinitas, ut in coelestibus fuit, sed propter nos humanitate media tempe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c nec habitare poterit nec habundare. Et respexi ego ut
uiderẽ sapientiã errores & stultitiã: qr qͥs ẽ hominũ qͥ possit
ire post regẽ ante factorẽ suũ : Quia in suꝑiorib usq ad
eũ locũ in qͦ scͥptura ait. sapientis oculi in capite eiꝰ. uno
cuncta sermone cõphenderã. uolens sensũ breuit̃ indicare.

Expanded text:
 nec habitare poterit, nec abundare. Et respexi ego, ut viderem sapientiam, et errores et stultitiam: quia quis est hominum, qui possit ire post regem atque factorem suum? Quia in superioribus usque ad eum locum in quo Scriptura ait: Sapientis oculi in capite ejus, uno cuncta sermone comprehenderam, volens sensum breviter indicare
Abbreviated transcription (Latin):
regũ substantie & philosophoꝵ dici doginata. & scientie scłares: qͣs
eccłasticꝰ uir diligent᷑ intelligens apprehendit sapientes in astutia
eoꝵ. & ꝑdit sapientiã sapientiũ. & prudentia prudentiũ repbat.
Cantores qͦ & cantatrices illi uel ille st̃: qͥ psallunt spũ. psallunt¬
⁊ mente. Cantor qͣsi uir & robustꝰ & sp̃ualis de altiorib canit.
cantatrix uͦ adhuc circa materiã uolutat᷑. quã gci yAtie uocat᷑.
nec potest uocẽ suã in sublime tollere. Ubicũq gͦ in scripturis
semina legit᷑ & sexus fragilior. ad materiã intelligendã traus¬
feramꝰ. Uñ & pharao ñ uult mascłos uiuificari s tantũ femi¬
nas. q̃ materiȩ st̃ uicinȩ. Et econtrario nullus scõꝵ. nͥ ꝑraro
feminas genuisse narrat᷑: solusq salphath qͥ in peccato mortuꝰ
ẽ om̃s filias genuit. Iacob int̾ duodeci patriarchas unius

Expanded text:
regum substantiae et philosophorum dici dogmata, et scientiae saeculares, quas Ecclesiasticus vir diligenter intelligens, apprehendit sapientes in astutia eorum, et perdit sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobat . Cantores quoque et cantatrices, illi vel illae sunt, qui psallunt spiritu, psallunt et mente. Cantator quasi vir et robustus et spiritualis de altioribus canit. Cantatrix vero adhuc circa materiam volutatur, quam Graeci ὕλην vocant; nec potest vocem suam in sublime tollere. Ubicumque ergo in Scripturis femina legitur et sexus fragilior, ad materiae intelligentiam transferamus. Unde et Pharao non vult masculos vivificari, sed tantum feminas, qfeminas genuisse narratur: solusque Salphath, qui in peccatis mortuus est, omnes filias genuit. Iacob inter duodecim patriarchas unius
Abbreviated transcription (Latin):
feci mͥ cantores & cantatrices. & delicias filioꝵ hominũ. ministros
scriptura suꝑ sermone ponit & sensu. Uñ & in sexagesimo sexto
psalmo colũba q̃ interp̃tat᷑ in spũ manifestiores & iusui oppositaᷤᷤ
alas deargentatas hab&: occultiorẽ uͦ intrinseiꝰ sensũ in auri pal¬
lore operit. Riegũ aut̃ substantias & ꝓuintiarũ siue regionũ in
credentiũ congregauit eccłiam: illoꝵ regũ de qͥb psalmista canit.

Expanded text:
Feci mihi cantores et cantatrices, et delicias 400 filiorum hominum, ministros per sermone ponit et sensu. Unde et in sexagesimo septimo psalmo, columba quae interpretatur in spiritu, manifestiores et visui expositas alas deargentatas habet, occultiorem vero intrinsecus sensum in auri pallore operit. Regum autem substantias, et provinciarum, sive regionum, in credentium congregavit Ecclesiam; illorum
Abbreviated transcription (Latin):
ditior est xp̃c ab om̃ib si tantũ carnalit᷑. meliꝰ intelligit syna¬
goga quã eccłia. Culit gͦ uelam̃ qͦd fuit positũ suꝑ uultum
moysi: & pleno lumine faciẽ eiꝰ uidere nos fecit. Porro sapi
serit sapientia. Qui ꝓfectũ hab& in sapientia. ñ ei stat sapiẽtia:
qͥ aut̃ ñ recipit ꝓfectũ nec ꝑ mom̃ita succrescit. s sẽꝑ in pleni¬
tudine ẽ : iste dicere potest & stetit mͥ sapientia. Et omẽ quod
postulauert̃ oculi mei nͣ tuli ab ess. nec ꝓhibui cor meũ ab
omni leticia. qr cor meũ letatũ ẽ in omi labore meo. & hec
fuit portio mea ex om̃i labore meo. Ocłi animȩ & mentis
intuitꝰ cõtẽplationẽ desiderant spualẽ: quã peccator igno¬
rans ꝓhib&e a uera iocunditate cor suũ. huic gͦ se eccłastes
ramꝰ. Et respexi ego ad omĩa oꝑa mea. q̃ fecerant manꝰ meȩ.
& in labore qͦ laborauerã faciens. Qui cũ diligentia & cau¬
tione uniuersa agit. hoc potest dicere. Et ecce omĩa uani¬

Expanded text:
  Al. ab hominibus: si tantum carnaliter, melius intelligitur Synagoga, quam Ecclesia. Tulit ergo velamen, quod fuit positum super vultum Moysi , et pleno lumine faciem ejus videre nos fecit . Porro stetmanserit sapientia. Qui profectum habet in sapientia, non ei stat sapientia; qui autem non recipit profectum, nec per momenta succrescit, sed semper in plenitudine est, iste dicere potest: Et stetit mihi sapientia. Et omne quod postulaverunt oculi mei, non tuli ab eis: nec prohibui cor meum ab omni laetitia: quia cor meum laetatum est in omni labore meo. Et haec fuit portio mea ex omni labore meo. Oculi animae et mentis intuitus contemplationem desiderant spiritualem, quam peccator ignorans, prohibet a vera jocunditate cor suum. Huic ergo se Ecclesiastes remus. Et respexi ego ad omnia opera mea, quae fecerant manus meae, et in labore quo laboraveram faciens. Qui cum diligentia et cautione agit universa, haec potest dicere. Et ecce omnia vani
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã doceret. iuxta illud apłi. Om̃is sermo malus ñ ꝓce
dat ex ore ur̃o. s si qͥs bonꝰ ad edificationẽ fidĩ. ut det grãm
audientib Uł certe os cordis aꝑuit ad discendã ab ipsa sa¬
pientia interiꝰ ueritatẽ. ꝗͣ. alios foras doceret. Utriq aut̃
sensui qr utrũq fac̃ eccłia. c̾cinit apre qd̃ seqͥt᷑. ilex clem̃tie
in lingua eiꝰ illa uidelicet. ut ñ statĩ more legis mosaycȩ pec
cantes puniret. s misericordit᷑ ad penitentiȩ remedia reuo¬
caret. Cuiꝰ exẽplũ clem̃tiȩ ab ipsa dĩ sapientia dño ⁊ saluato¬
re nr̃o manifeste ꝑcepit. eũ oblata ei peccatͥce muliere. si qͥs¬

Expanded text:
pientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex orepientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex oredat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Vel certe os cordis aperuit, ad discendam ab ipsa sapientia interius veritatem, quam alios foras doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit apte quod sequitur; Et lex clementiae in lingua ejus, illa vicantes puniret, sed misericorditer ad poenitentiae remedia revocaret, cujus exemplum clementiae ab ipso Dei sapientia Domino et salvatore nostro manifeste p
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ptoris ĩbuti.⁊ informati ex ẽplis ¶¶ Sic enĩ fit¶quȩ dolebat¬
incertamine uitę p̾sentis. Mos ⁊ enĩ seriptͣe ẽ ꝓ gaudio risũ
ponere. sic̃ ⁊ dñs ait. Beati qͥ nc̃ fletis. qr ridebitis. Et beatus iob.
osueratiũ replebit᷑ risu. Simlẽ sane huic sententiã. ꝓpħa
de dño ac saluatore huiꝰ forcissimȩ mulieris posuit dicens.
Uñs regnauit decorẽ induit: induit dñs fortitudinẽ. Cũ enĩ
benc loquebant᷑. alii detͣhebant. lacerabant. mordebant. ẽ¬
uitiabant᷑. Ad eos gͦ qͥb placebat decorẽ undiuit: ad eos qͥb dis¬
plicebat fortitudinẽ. Imitare gͦ ⁊ tu diũm dm̃ cuũ. ut possis
ẽe uestis ipsiꝰ. Esto cũ decore ad eos qͥb placent bona oꝑa tua:
esto fortis aduersus detͣctores. Os suũ aꝑuit sapientie: ilex
clem̃tiȩ in lingua eiꝰ. Ad hoc tantũ loquens os aꝑuit. ut sa¬

Expanded text:
demptoris imbuti et informati exemplis. Sic enim fitdemptoris imbuti et informati exemplis. Sic enim fitin certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est, pro gaudio risum ponere; sicut Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu Similem sane huic sententiam propheta de Domino ac Salvatore hujus fortissimae mulieris posuit, dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem, etc. bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, convitiabantur; ad eos ergo quibus placebat, decorem induit; eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius; esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversus detractores. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfunda tenebrarũ. nichilominꝰ se uelut angłm lucis
adhuc stultus ostentare p̾sumit. habitũq meritoꝵ suoꝵ
candori niueo similẽ fraudiũ suarũ neseiꝰ ꝓfert. Qd̾ qͥdẽ
dñi ⁊ angłoꝵ eiꝰ ẽ ꝓpͥũ. in habitu niueo claritatẽ suȩ designa¬
re uirtutiꝰ. on timebit aut̃ ęccłia domui suȩ afrigorib
memoratȩ niuis. qr dño pollicente credit qd̃ portȩ inferu
ñ pͣualebunt aduersus eã Om̃s enĩ domestici eiꝰ uestiti du¬
plicib: ⁊ sapientia uidelicet ad refellendas hereticas fal
soꝵ frm̃ doct̾nas. ⁊ parientia ad colerandas aꝑtoꝵ hostiũ
uice quȩ nẽ ẽ ⁊ fut᷑ȩ: nc̃ in ꝑegrinatiõe tẽporali diuino au¬
xilio ne deficiant adiuti. tc̃ in pat̾ȩ ꝑpetis habicatione
diuinȩ gr̃a uisionis. ut felices seꝑ iu ant adleuati.ltem
domestici eiꝰ induti s̃ ueste duplici. una oꝑis. altã m̃tis. fidĩ
habentes fac̾toꝵq uelamina: ⁊ sacͤmentis uidelicet su re¬

Expanded text:
in profunda tenebrarum, nihilominus se velut angelum lucis adhuc stultis ostentare praesumit, habitumque meritorum suorum candore, niveo similem fraudium suarum nesciis praefert. Quod quidem  ejus est proprium, in habitu niveo claritatem suae designare virtutis. Non timebit autem Ecclesia domui suae a frigoribus memoratae nivis, quia Domino pollicente credit quod portae inferi non praevalebunt adversus eam. Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus, et sapientisorum fratrum doctrinas, et patientia ad tolerandas apertorum hostium unc est, et futurae. Nunc, in peregrinatione temporali, divino auxilio, ne deficiant, adjuti; tunc, in patriae perpetua habitatione divinae gratiae visionis, ut felices semper vivant, allevati. Item domestici ejus induti veste sunt duplici: una, opera; altera, mentis fidei, habentes factorum velamina, et sacramentis videlicet sui Re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit Uenite ad me om̃s qͥ laboratis ⁊ onerati estis:
i ego reficiã uos. At cont᷑ in ꝓrimo panẽ suũ recipit ⁊
ñ hunc delonge trans maria portat. qͥ ineo qd̾ iuste
uiuere uidet᷑. humani tantũ fauoris p̃mia expetit. neq
ullo ꝑmanentis uitȩ intuitu ea quȩ inunis labunt᷑ ex¬
ꝑare ⁊ calcare satagit: de qͣlib ipse t̾ribilit᷑ intonat.
am̃ dico nob̃ receꝑunt mercedẽ suã. Et de nocte sur¬
rexͣ deditq p̃dã domesticis sus: icibaria ancillis suis.¬

Expanded text:
ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . At contra in proximo panem suum recipit, et non hunc de longe trans maria portat, qui in quod juste vivere videtur humani tantum favoris praemia expetit, neque ullo vitae permanentis intuitu ea quae in imis labuntur exsuperare et calcare satagit; de qualibus ipse terribiliter intonat, Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . VAV. Et de nocte surrexit, deditq