comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donet uenias ad puteum quem foderũt reges. ut ibi secundũ
cantitum canas. Post haet uenias ad uicinia terrat sanctę
& super ripam iordanis constitutus: cantes canticum moy¬
si dicens. Attende caelum & loquar. audiat terra uerba o¬
debora quippe apis interptetatunut possis & illud carmẽ
quod in libio uidicum continetur edicert. Ad regnorum
deinceps uolumen: ascendens ueni ad canticum: qnͣ dauid
fugit de manu omnium inimicorum suorum: & de manii
saul & dixit. Dominus firmamentum ineum: & fortitudo
mea. & iefuguim ineum. & liberator meus.Perueniendum
tibi est ad istiam. ut cum illo dicas. Cantabo canticum di¬
lecto uinea meae. Et cum uniuersa transieris: ad altiora cõ¬
scende. ut possis anima decora cum sponsa & hoc canere cã¬
ticum canticorũ. Qđ quot ex personis constaret intertus sũ.
Orantibus autem uobis & reuelante domino: quatuor in¬
his mihi uideor inuenisse personas: uirum & sponsam: cũ

Expanded text:
donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas. Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis ripam constitutus, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oDebbora apis interpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens , veni ad canticum, quando Davidorum, et de manu Saul, et dixit: Dominus firmamentum meum, et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam, ut cum illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . Et cum universa transieris, ad altiora conscende, ut possis anima decora cum sponso et hoc canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelante Domino, quatuor mihi in his videor invenisse personas, virum et sponsam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
per moysen esse quaedam non solum sancta. sed
et am sancta sanctorum: & alia non tantum sab¬
bata: sed & sabbata sabbatorum: sic nunc doce¬
mur scritente salomone esse quaedam non solum cantica.
sed & cantica canticorum. Btatus quide &is qui in gtedi
qui sabbatizat sabbata sabbatorum. Beatus similiter is
qui intelligit cantica & tanit ea: nemo quippe nisi in sollẽ¬
nitatib canit. std multo bratior ille qui canit cantica cã
quol a domino populo constitutum est multa adhuc ne¬
cessarta habet ut agat sabbata sabbatorum: eodem modo
difficile teperitur:qui omnia quae in scripturis continẽtur
cantica peragrans: ualtat ascendete ad cantica canticorũ.
Egredi te oportit ex argipto. et egtessum de terta aegipti ꝑ¬
transire mare rubrum ut possis primum canticum canere
dicens. Cantrinus domino: glotiost enim magnificatus
est. licet auiem primum dixeris canticum: ad huc longe es
a cantico cantitorum. Perambula terram deserti spititualit̾.

Expanded text:
per Moysen, quaedam esse non solum sancta, sed et sancta sanctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, qui ingreditqui sabbatizat sabbatorum sabbata. Beatus similiter et is, qui intelligit cantica, et canit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo beatior ille qui canit Cantica Cantquod a Domino populo constitutum est, multa 502 adhuc necessaria habet ut agat sabbata sabbatorum: eodem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter,
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum. Sãguis euis supet nos & super filios nrõs. Et uenĩ¬
ic occidamus cum & nostra non erit hereditas. Et nõ habt¬
mus regem nisi caesatem. Habeas quod elegisti. usq ad fi¬
nem mundi seruiturus es caesari. donec gentium introtat
plenitudo. & sic omnis istael saluus fiet.ut qui quõdam
etat in capite. uertatur in caudam. Hec tibi uit elquẽtissiẽ
in duplido praefectura honore transacto nunc in ap̃o ho¬
noratior: tumultuaria & breui luc ubratione dictaui: ne uid¬
ter omnino teticete. E odem enim tempores im mo eodem dic :¬
mihi & lit tua redditae sunt: & meae expetitae: ut aurta¬
cendum surtit. aut in compto ⁊ eloquio respondendum. qͥs
altitum pudotis: alterum caritatis est:¬

Expanded text:
tuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenittuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenite, occidamus eum et nostra erit hereditas et: non habemus regem nisi Caesarem. habes, quod elegisti: usque ad finem mundi seruiturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo et sic omnis Israhel saluus fiat, ut, qui quondam eiat in caput, uertatur in caudam. Haec tibi, uir eruditissime, in duplicis praefecturae honore transacto nunc in Christo honoratior, tumultuaria et breui lucubratione dictaui, ne uiderer omnino reticere. eodem enim tempore, immo eodem die mihi et litterae tuae redditae sunt et meae expeditae, ut aut tacendum fuerit aut incompto eloquio respondendum, quorum alterum pudoris, alterum caritatis est
Abbreviated transcription (Latin):
dorumia zorobabel filio Salathiel: & hiesu filio iosedech
sacerdote magno. Quae passi sitis a medis. aegiptiis macc¬
donibusq noͦn numero.Nec tibi adducam anthiochum
epiphanem in memotiam crudelissimum tyrannorũ. nec ne¬
ium pompeium. Gabinum. Scatirum. Uatrum. Cassium q:¬
& Sosiumq replicabo. qui tuis urbibus & praeciput insulta¬
uere hierosolim.e. Ad extremum sub uespasiano &tito cubs
capta: templũq subuersum est. Deinde cuntatis usq ad adri¬
anum principem per quinquaginta annos remansert teli¬
quie. Post euersionem templi paulominiis per quadringẽ¬
tos annos: urbis & templi ruinae permanent. ob quod tm̃
facinus: Certe non colis idola. sed etiam seruiens persis atq
romanis: & captiuitatis pressus uigo ignoras dios alienos.
Quomodo clementissimus ꝯdam deus qui nunqm̃ tui ob¬
litus est: nunc pertanta tempotum spacia miseriis tuis nõ
uertit a te oculos suos. Ignoras. Memento uotis patẽtum

Expanded text:
dorum, a Zorababel, filio Salathiel, et Iesu, filio Iosedech, dorum, a Zorababel, filio Salathiel, et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno. quae passi sitis a Medis, Aegyptiis Macedonibusque, non numero nec tibi adducam in memoriam Antiochum Epiphanen, crudelissimum omnium tyrannorum, nec Gnaeum Pompeium, Gabinium, Scaurum, Uarum, Cassium Sossiumque replicabo, qui tuis urbibus et praecipue insultauere Hierosolymae. ad extremum sub Uespasiano et Tito urbs capta templumque subuersum est. deinde ciuitatis usque ad Adrianum principem per quinquaginta annos mansere reliquiae. post euersionem templi paulo minus per quadringentos annos et urbis et templi ruinae permanent. ob quod tantum facinus ? certe non colis idola, sed etiam seruiens Persis atque Romanis et captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. quomodo clementissimus deus, qui numquam tui oblitus est, nunc per tanta spatia temporum miseriis tuis non uertit oculos suos ? ignoras ? memento uocis parentum
Abbreviated transcription (Latin):
sessionem tuam terminos terie. Et aꝑtius per isaiam ł ar
tibi est ut sis puer intus.: ad suscitandas trib iacob & feces
uel reliquias is tael congregandas. Dedi te in lucem cunctis
gentibus: ut sis saluator uniuersȩ terta. Eaquo ꝑspicue
Aemonstratur: oiã illus populi in umbia iypo & imagine
precessisse. sccipta autem esse pro nobis. in quos fines seculos
deuenerunt. Multa uidȩe scelera commisisti. cunctis circa
te seruisti nationibus. Ob quod factum: Utiq propter ido¬
latriam. Canq seruites: crebro misertus est tui deuo. & mi¬
sit uidices & saluatores: qui te de famulatu moabitarum
& ãmonitarum philistiim quoq & diuersarum gentium li¬
heratunt. Nouissime sub regibus offendisti deum: & ot̃
annos templi solitudo permansit. A cirro rege persatum est
laxata captiuitas.Esdtas hoc & neemias plenissime itfect.
Extructum est templum sub dattõ tege persarum atq me

Expanded text:
sessionem tuam terminos terrae . Et apertius per Isaiam, Parum sessionem tuam terminos terrae . Et apertius per Isaiam, Parum tibi est, ut sis puer meus ad suscitandas tribus Jacob, et feces, vel reliquias Israel congregandas. Dedi te in lucem cunctis gentibus, ut sis salvator universae terrae . Ex quo perspicue demonstratur, omnia illius populi in umbra et typo, et imagine praecessisse, scripta autem esse pro nobis, in quos fines saeculi decurrerunt. 7. Multa, Judaee, scelera commisisti, cunctis circa te servisti nationibus. Ob quod factum? utique propter idolatriam. Cumque servisses crebro, misertus tui est Deus, et misit Judices et salvatores, qui te de famulatu Moabitarum et Ammonitarum, Philistiim quoque et diversarum gentium liberarunt. Novissime sub regibus offendisti Deum, et omnannos templi solitudo permansit. A Cyro rege Persarum est laxata captivitas. Esdras hoc et Nehemias planissime referunt. Exstructum est t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuaginta milium latomorum: & oitoginta milium uectos
hoc est cenium quinquaginta milium eeceptis prepositis opes
pre mulutudine habitantium tecum incircuncisorum ab
ethnitis ertructum sit. Nec hoc dico in suggillationem t̾re
tudeae: ut heretitus sicophanta mentitur: aut quo auft¬
tam hyslotiat urritatem quae fundamentum est intel¬
ligentiat spititualis: sed ut decutiã supercilium uideoꝵ
qui sinagogȩ angustias ecclesiae latitudini praefetũt. Si
uinificantem: ostendant t̾ram tepromissionis laste &mel¬
le manantem. Sin aũt per tropologiam dutum prtant pte
rerum omnium habundantiamꝰ.: & nos tetram confessio¬
nis terramq uiuentiũ teita uepnium praeferemus. dicẽte
domino ad moysen de abiectiont plebis isiaclis & assũ¬
ptione gentium. Dimitte me ut deltam populum istum
& faciamꝰ te in gentem in agnam. Et todem patte ad filium
Postula a me & dabo tibi g̾entes hereditatem tuam & pos¬

Expanded text:
LXXX milium latomorum et LXX milium uectorum, LXXX milium latomorum et LXX milium uectorum, hoc est CL milium exceptis praepositis operum pro multitudine habitantium tecum incircumcisorum ab ethnicis extructum sit ? Nec hoc dico in sugillationem terrae Iudaeae, ut hereticus sycophanta mentitur, aut quo auferam historiae ueritatem, quae fundamentum est intellegentiae spiritalis, sed ut decutiam supercilium Iudaeorum, qui synagogae anon spiritum vivificantem, ostendant terram repromissionis lacte et melle manantem. Sin autem per tropologiam dictum putant pro rerum omnium abundantia: et nos terram confessionis terramque viventium, terrae veprium praeferemus, dicente Domino ad Moysen de abjectione Israelis et assumptione gentium, Dimitte me, ut deleam populum istum, et faciam te in gentem magnam . Et eodem Patre ad filium, Postula a me, et dabo tibi haereditatem tuam, et pos
Abbreviated transcription (Latin):
lim et bel zebub: et chamos. quos quia prartulisti dio: omnia
quac tibi promissa fiterant perdidisti. Et mihi in euuangelio
promittuntur regna cadorum: quar instrumentum uetus o¬
mnino non nominat. Sed si non feceto quȩ praecepta sunt:
nequaqm̃ erit culpa in promutente: sed in meł promissũ ac¬
cipete nm metui. Ubi enim optio proponitur ad eligendũ ꝗd:
opera si dimutuntur: frustra cupias quod promissum est. Le
gelibrum iosue & uidicum: & quantis possessionis : angu¬
stis sis coartatus intelliges. Quid diuersarum urbim alie¬
nigenas commemorem:quos populus uideotum nõ quiuit
eapellert de urbibus & sedibus sus. cum ipsa meropoł tua
priuᷤᷤ hiebus.postea salem. tertio hieto solima. & nuc elia: hie¬
buseos expellere non ualuerimt: sed manserint cum ris in
scandalum exemplum q uitiorum. in tm̃: ut ubi templum
tuum conditum est: areae ornę fuerint uebusei: & ipñ tẽplũ se¬

Expanded text:
lim, Beelzebub et Chamos, • quos quia praetulisti deo, omnia, lim, Beelzebub et Chamos, • quos quia praetulisti deo, omnia, quae tibi promissa fuerant, perdidisti. promittuntur regna caelorum, quae instrumentum uetus omnino non nominat; sed si non fecero, quae praecepta sunt, nequaquam erit culpa in promcipere non merui. Ubi enim optio proponitur ad eligendum, qui operari renuis, frustra cupias quod promge librum Iosue et Iudicum et, quantis possessionis angustiis sis coartatus, intelleges. quid diuersarum urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis in scandalum exemplumque uitiorum in tantum, ut, ubi templum tuum conditum est, area Ornae fuerit Iebusaei et ipsum templum
Abbreviated transcription (Latin):
protuntiasꝰ ignorãtib iactitas ad populumꝰ faleras. Ego te
intus & in cͦuit noui. Quod si obieceris terram itpromissioĩ
dici: quat in numerorum uolumint continetur: a meridie
mare saliarum per syna & cades barne. usq ad tortetem
argpti: qui uixta rinocori rura mati magno influit: & ah o¬
cdetiit ipm̃ mare: quod palestinae: phoenici. sytiae celen cili¬
ciaeq protenditur: ab aquilone thaurũ inoniem & zephis
usq emath quae appellatur epiphania syriȩ: ad orientem uõ
petanthiochĩam & lacum cenerethi qui  nunc tyhirias ap¬
pellatur: & iordanem qui mati influit salinatum: quađ
nunc mortium dicitur: transtordanem aũt duaturi &¬
setnis tribuum possessionẽ: ruben & gad. & dimidiat tri¬
hus manasses: et ego fateot harc tibi itꝓtomuissa non tradi¬
la: si obseruasses mandata dei: & in pratceptis cuis ambulas¬
ses. si non pto omnipotenti deo coluisses bthelphegor. haa¬

Expanded text:
prouincias ignorantibus iactitas: ad populum phaleras, ego te prouincias ignorantibus iactitas: ad populum phaleras, ego te intus et in cute noui. Quodsi obieceris terram repromissionis dici, quae in Numerorum uolumine continetur, a meridie maris salinarum per Sina et Cades-Barne usque ad torrentem Aegypti, qui iuxta Rinocoruram mari magno influit, et ab occidente ipsum mare, quod Palaestinae, Phoenici, Syriae Coelae Ciliciaeque praetenditur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque Emath, quae appellatur Epiphania Syriae, ad orientem uero per Antiochiam et lacum Cenereth, quae nunc Tiberias appellatur, et Iordanem, qui mari influit salinarum, quod nunc mortuum dicitur — trans Iordanem autem duarum semis tribuum possessio est, Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego fatebor haec tibi repromissa, non tradita, si obseruasses mandata dei et in praeceptis illius ambulasses, si non pro omnipotente deo coluisses Beelphegor et Baa
Abbreviated transcription (Latin):
itges. exceptis iis quos post uictoriam in amicuiam neteppet
pltis tenuisse scriptura testatur. Et hoc dico ut tactam qͥiũꝙ
solima milibus separatos. arabas & agartnos: quos nuc
Parracenos uocant: cõmorari in uicinꝰa urbis hicrusalem:
Piudei diceit latitudinem tetrat reꝓmissionis.: ne echiucis
occasionem bla sphemandi dedisse uideamut. Ab ioppe us¬
dit uastissima solitudo: plena fecocium barbarorũ: de ꝗb
dicitur: contra faciem omnium fratrum tuorũ hĩtabi.
et quorum pocta ediuentissimus fa̾cit mentionem. Late¬
q uagantes barchei: a barcha opido quod in solitudine sitũ
est: qͣuos nunc corrupto sermone afri barchianos uocant
Hi sunt qui pro lotorum qualitatib: diuersis nominibus
appellantur. et a mauritana per affricam & acgiptum: palt¬
stinamq & phoenicem. celen syriam & ostohenem: msopota¬
nuam atq persidem tendunt ad indiam. Hec est uidȩe tu

Expanded text:
reges, exceptis his, quos post uictoriam in amicitiam receperunt, reges, exceptis his, quos post uictoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse scriptura testatur. et hoc dico, ut taceam quinque uinque milibus ab Hierosolyma separatos, Arabas et Agarenosquos nunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierosolymae. pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uideamur. ab Ioppe usdit uastissima solitudo plena ferocium barbarorum, de quibus dicitur: c o ntra faciem omnium fratrum tuorum habitabis et quorum facit poeta eloquentissimus mentionem: lateque uagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est, quos nunc corrupto sermone Afri Baricianos uocant. hi sunt, qui pro locorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur et a Mauritania per Africam et Aegyptum Palaestinamque et Phoenicem, Coelen Syriam et Osrohenen, Mesopotamiam atque Persidem tendunt ad Indiam. haec, Iudaee, tua
Abbreviated transcription (Latin):
Hil interesse cuius sit:cum eclesiastic uiri sit : ꝙ cottidian
ecdesiarum leelinr. celebittur. Qued si ram latinoꝵ cõsin¬
tudo non recipit inter scripturas canonicas: ntc grattorum
quidem esdesiȩ apocalipsim iohannis cadem libertate susci¬
piutt. & tamen nos uttanq suscipimus: nequaiim hius
temporis consuetudinem: sed ueterum scriptorum auctori¬
tatem stquentes. qui plexunq utriusq abu̾tuntur testimo¬
niis. non ut interdum de apocrifis facete solent: quippe qui
Egentilium lrãrum caro utantur exemplis: sed quasi ca¬
nontcis & ecclesiasticis. Respondeant mihi qui hanc tras
quat nunc nobis xpĩ passione & t̾surrectione t̾ra r̾promis¬
sionis effecta est. possessam putant a populo udeorum: post¬
qmã est teuersus ca argipto: quantum possederit. Utiq a dan
usque bersabte. quat ux centum sexaginta miliũ in lõgum
spatio tenditur. Neque enim dauid & salomori potentissimos

Expanded text:
hil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie hil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum lectione celebretur. quodsi eam Latinorum consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Respondeant mihi, qui hanc terram — quae nunc nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effecta est-possessam putant a populo Iudaeorum, postquam est reuersus ex Aegypto, quantum possederit: utique a Dan usque Bersabee, quae uix centum sexaginta milium in longum spatio tenditur. neque enim Dauid et Salomon, potentissimos
Abbreviated transcription (Latin):
dem illius recordabantur de qua egressi erant. habebant tẽ¬
pus ui teuertetentur: nunc uero meliorem destderant id
est celeslem. Multisq in medio sanctis comiemoratis ad
exttemum intulit. Et hi omnes testimonium hahetires in
fide. non acceperunt tepromissionem: deo de nobis melius
quid prouidente. ne sine nobis perfecti fterent. Accestimus
enun ad montem syon. & ciitatẽ dei uiuentis catlestem
hietus alem: & multoꝵ miliũ angelorũ frequẽtiam: et ecclesiam
primituorum qui scripti sunt in cadis. Ntc mr. fugit quod
perfidia uideorum hec testimonia non suscipiat: quae utĩq
ueteris testamẽti auctoritate firinata sunt. Illud nostris di¬
cendum est. hanc epłam quae inscribitur ad habteos: non
solum ab ecclesiis orientis. sed ab omnib retro ecdesiis &¬
gtaeti sermonis scripioribus: quasi pauli apostoli suscipi. li¬
cet pleriq eam uel batnabe uil clementis arbitrentur: et ni¬

Expanded text:
dem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant temdem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reverterentur: nunc vero meliorem desiderant, id est coelestem . Multisque in medio Sanctis commemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid providente, ne sine nobis perfecti fierent . Accessimus enim ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem caelestem, et multa milia angelorum sollemnitatis et ecclesiam primitiuorum, qui scripti sunt in caelis. nec me fugit, quod perfidia Iudaeorum haec testimonia non suscipiat, quae utique ueteris testamenti auctoritate firmata sunt. illud nostris dicendum est, hanc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
terrã in qua uos nunc habitatis. & non dedit posstssioriem¬
ei nec uestigium pedis: quam reptomisit ei date in possessiõ
& semini eias post eum. At ne forsitan lectoris tatita co¬
gitatio trahat eum ad illam intelligentiam: ut quod nõ
Et datum parentib reddatur posteris: uas dectinis luꝗt᷑
ad hebraeos. Fide qua uocatur abtaam obediuit gredi
in locum quem accepturus etat in possessione: et egtes¬
sus est nestiens quo irt. Tide petegtinatus ẽ in t̾ra repro¬
missionis. qi in aliena. ĩ thab̾natuł hĩtas c̃ i saac & iacob
coheredibus eiuisdem promissionis. Etpettabat enim ciu
us est. Et iterum cum de abel &. enochinoe sara q dixisset.
intulit. Iuxta sidem mortui sunt omnes non acceptis te¬
promissionib: sed procul cas uidentes & salutantes & cõfit ẽ¬
tes quia peregrini & aduenat. erant super terram. Qui enit̃
haec loquuntur: ostendunt quod quaerant priam̃. et siꝗ¬

Expanded text:
terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionemterram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, intulit: iuxta fidem mortui sunt hi omnes non acceptis repromissionibus, sed procul eas uidentes et salutantes et confitentes, quia peregrini et aduehaec loquuntur, ostendunt quod quaerant patriam: et siqui
Abbreviated transcription (Latin):
co: ne uidear sensum legentis obtundere: & memoriat il¬
lius diffidere. Illud quoq sollicia mente tractemus: &
scripturarum nos doceat auctoritas. sanctos huius terrx
quam uidei t̾ram repromissionis autum ant: non hĩtores
esse. sed accolas atq peregtinos. Ex uisti uiri ꝑsona legi¬
mus. Aduena sum ego & peregrinus: sicut om̃s prẽs ini.
Qui cum diu in huius terrat ienebris uersatitur. flebilit
est. habitaui cum hahicantib cedar. multum accola fuit
tores appeslari. de quib ĩ apocalypsi: iohannis illud exem¬
plum est. Ue hĩtatoribus trite. Abraam ad quem primum
facta est repromissio: dicente domino: tibi dabo tertam hãc
& semini tuo: iuxta stephani primi in xpõ mr̃is concionem:
nec uestigium quidem huus trae dicitur accipisse. Ita enĩ
scriptum est. Tunc egtessus de tra caldeorum habitauit in
charran: & inde postqm̃ mortuus est pater eius migrauit in

Expanded text:
co, ne sensum videar legentis obtundere, et memoriae ilco, ne sensum videar legentis obtundere, et memoriae illius diffidere. 3. Illud quoque sollicita mente tractemus, et Scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos hujus terrae, quam Judaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. Ex justi viri persona legimus: Advena sum ego et peregrinus, sicut omnes patres mei . Qui cum diu in terrae hujus tenebris versaretur, flebiliteest, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit tores appellari, de quibus in Apocalypsi Iohannis illud exemplum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo terram hanc et semini tuo, iuxta Stephani, primi in Christo martyris, concionem ne uestigium quidem pedis dicitur accepisse. ita enim scriptum est: tunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ta terra in operibus tuis aliquis intelligendum putat.
respondeat quomodo possit hacc state staͦtentia: qui oꝑa¬
tur tertam: implebitur panib. Quanti enim operantur t̾ram
& erercent uomere: & tamen multis impedientib causis
egestate conficiuntur & penuria. Sed considerandum est¬
quid scripiura dicat. Qui operatur terram suam. quae pro¬
ptii uitis su est: de qua nunqm̃ eici potest. Scdm quem
sensum & ilud scciptum est: redem ptio animat uiti ꝓp̾e
diuitia. Et hoc secundum leam̃ sentiri non potest. Quanti
enim alienis amicorumq redimuntur pecuniis. Huus t̾ra
cultores & agricolae sunt apli. de quib dititur. Uos estis
sal tertae. Et inͦ alio loco. In patientia utã possidebitis aĩas
uestras.Quorum unus uas electionis confidentissimt
loquebatur. Dei enim cooperatores sumus: dei agricultiua
dei ȩdificatio estis. Et multa alia quac id cuco nion itpli¬

Expanded text:
cta terra in operibus tuis , aliquis intelligendum putat; cta terra in operibus tuis , aliquis intelligendum putat; respondeat quomodo possit haec stare sententia: Qui operatur terram suam implebitur panibus. Quanti enim operantur terram, et exercent vomere: et tamen multis impedientibus causis, egestate conficiuntur et penuria? Sed considerandum, Scriptura quid dicat: Qui operatur terram suam, quae proprie juris sui est, de qua nunquam ejici potest: secundum quem sensum et illud scriptum est: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Et hoc secundum litteram sentiri non potest. Quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis? Hujus terrae cultores et agricolae, Apostoli sunt, quibus dicitur: Vos estis sal terrae . Et in alio loco: In patientia vestra, possidebitis animas vestras : quorum unus, vas electionis, confidentissime loquebatur? Dei enim cooperatores sumus, Dei agricultura, Dei aedificatio estis ; et multa alia, quae idcirco non repli
Abbreviated transcription (Latin):
prudentib. sed ne stultis quidem persuaderi potest. Ego
terram & inebriasti eam. mustiplicasti lo cupletate cani.
Fluuius dei repletus est aquis. patasti cibum illorũ: ꝗtñ¬
sic est pracparatio cius. sulcos euis i ehrias. multiplica
genimina cius. in stllicidiis suis letabitut germinans.
huie sen sui conueniit. Illa enim terra cottidie uisitatur
adeo & in ebriatur: cunctisq est plena diuitiis. De hac dei¬
fluuius egreditur: de quo scriptum est. Fluminis impe¬
tus letificat cuutatem dei. Qui & indescriptione terpli¬
iezechiel mistico sermone narratur. In cutus ripis ar¬
bores sunt ex utraq parte. pet singulos menses nouis fru¬
gibus habundantes.De qua t̾ra in prouerbis sccipsit sapiẽ¬
tissimus salomon. Qui operatur tertam suam iplrbitur
panibus. Quod si de hac tecta quam cerninius: & qua ma¬
gis a peccatoribus possidetur: de qua scciptum est. maledi¬

Expanded text:
prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego terram et inebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei repletus est aquis; paest praeparatio ejus: sulcos ejus inebria, multiplica genimina illius: in stillicidiis ejus laetabitur germinans; huic sensui convenire. Illa enim terra quotidie visitatur a Deo, et inebriatur, cunctisque plena est divitiis. De hac fluvius egreditur Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; qui et in descriptione templi Ezechiel mystico sermone narratur : in cujus ripis arbores sunt, ex utraque parte per singulos menses novis frugibus abundantes. De qua terra et in Proverbiis vir scripsit sapientissimus: Qui operatur terram suam, implebitur panibus . Quod si de hac terra quam cernimus, et quae magis a peccatoribus possidetur, de qua scriptum est: Maledi
Abbreviated transcription (Latin):
iste restĩtuit: duente apło. Regnauit mors ab adam usq ad
moystti: sub cuius ꝑson̾a lex intelligitiu in similitudinem
praeuaritationis adam: qui est forma fututi. Uolumus scite
Quat sit haec terra manifestius:. Legamus inmalachiam
Beatos uos dicent omnes dicit dominus. quoniam etitis
uos terra uoluntaria. quac significantius grate appellat̃
tmisurũsti quam uel sancti desiderant. uel qua
placeatdeo. Isatas quoq in haec uerha consentit dicens. Et
erit uir abscondens sermones sios. & apparebit in t̾ra syon
sicut fluuius gloriosus in terra sicienti. Quae est terta
syon. in qua apparebit fluuius gloriosus. Illa uidelic&: dd
qua uleni dauid in alio psalmo canit. Gloriosa dicta st̃
de te ciuitas dii . Et iterum. Diligit dominus portas sponst
omnia thaberniacula iacob. Istas portas diligit dñs: quas
iudemus in cineres & fauillas esse conuersas:. Non dico

Expanded text:
iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegitur — in similitudinem raeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire, quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit dominus, quoniam eritis uos terra uoluntaria, quae significantius Graece appellatur {}sÂ1Jli\'fJ, quam uel sancti desiderent uel quae placeat deo. Esaias quoque in haec uerba consentit dicens: et erit uir abscondens sermones suos et apparebit in terra Sion sicut fluuius gloriosus in terra sitienti. quae est terra Sion, in qua apparebit fluuius gloriosus? illa uidelicet, de qua idem Dauid in alio psalmo canit: gloriosa dicta sunt de te, ciuitas dei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo alio loquebatur.Memento domine dauid: & omis
mansuetudinis eius. Et iterum. Assumens mansurtos doiꝯ.
Et apertius in euuangelio. Discite a me:quia humuis sum &
mansuetus corde. In cuius tipum & moyses omnium hoim
qui erant super terram mansuetissimus scribitux. Hȩc est
ut diximus terra uiuentium: in qua sanctis uiris atque
mansuetis bona domini praeparantur:quae ante aduẽtum
in carne domini saluatoris:nec abtaam.nec isaat: nec iacob:
nec prophetat. et alii uisti utri consequi potuerunt. Deniq
& abraam licet diuersis locis cum lazato iudetur apud in¬
feros. & iacob uir tustus dicit.Lugens & gemens descendam
ad infernum.Sangius xpĩ clauis paradisi est:dicentis ad la¬
tronem.Hodie metum cris in paradiso.Ista est ut diximus tra
uiuentium: tra diuitiarum & bonorum dei. quam primiis
adam perdidit. & secundus inuenit. immo ab illo ꝑditam

Expanded text:
in alio psalmo loquebatur: Memento, Domine, David, et omnis in alio psalmo loquebatur: Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus . Et iterum: Assumens mansuetos Dominus . Et apertius in Evangelio: Discite a me, quia humilis sum, et mansuetus corde . In cujus typum et Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur . 2. Haec est, ut diximus, terra viventium, in qua sanctis viris atque mansuetis bona Domini praeparantur: quae ante adventum in carne Domini Salvatoris, nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob, nec Prophetae, et alii justi viri consequi poet Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et secundus inuenit, immo ab illo perditam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: ut partis per illum opibus: falomon filius cius quo tiłłs
in orbe terrarum ditior fuit contentus esset. Sed in utra utut̃¬
tium bona illa querebat: quae nec oculus uidit: nec autis au¬
diuit: nec in cor hominis ascenderunt:quar praeparauit ds
diligentib se.Quod autem in euuangelio dicitur: beati mi¬
tes quoniam ipsi possidebunt tetram. uixta lram̃ sibi uid¬
tur esse contrartum.Non enim possessio terra mansuetos
est & mitium: qui sarpe etiam a parentib derelicta per¬
dunt prop̾ter man̾suetudinem: sed uirorum fortium & uiolẽ¬
torum. qui sunt ad bella promptissimi.Henin in psalmo
xliiiiͦ. qui sub nomie salomonis ad xpi & ecdesiȩ euis sacta¬
mentum refertur: scribitur.Accingere gladio tuo super fem̃
tuum potentissime: specie tua & decore tuo: intende prospe¬
rare & regna. propter mansuetudinem &uistitiam & ueri¬
tatem: & deducet te mirabilitet dextera tua. Hic est qui in

Expanded text:
fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum ditior fuit, contentus esset ? sed in terra uiuentium bona illa requirebat, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus diligentibus s e. quod autem in euangelio dicitur: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram, iuxta litteram sibi uidetur esse contrarium. non enim terrae promissio mansuetorum est et mitium, qui saepe etiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem, sed uirorum fortium et uiolentorum, qui sunt ad bella promptissimi. denique et in psalmo qui sub nomine Salomonis ad Christi Ecclesiaeque ejus sacramentum refertur, scribitur: Accingere gladio tuo super femur tuum, Potentissime. Specie tua et decore tuo, intende, et prosperare, et regna. Propter mansuetudinem et justitiam et veritatem, et deducet te mirabiliter dextera tua. 968 Hic est qui et
Abbreviated transcription (Latin):
sit illa terra quam uidere cupiebat. ipso sermone demonstrat
dicens.Credo uiderebona dominu in terra uiuentium.Ergo
tetra uideae quae dicionis illius erat: non est uiuentium: idẽ
abraam isaac & iacob. de quib dominuo in questione tesur¬
rectionis dicit: non est deus mortuorumi sed uiuentiũ: uerũ
terra & tegio mortuorum: de quib loquitur ezechiel. Anima.
quae peccauerit ipsa morictur.Et: non mortui laudabũt te
domine: sod nos qui uuimus.qui in resurrechone occursit¬
u sumus domiõ saluaton:dicente apło.Hoc enim dico uob̾
in sermone domini:queniam nos qui uiimus:qui relinꝗm:
in aduentu domini nõ preueniemus eos qui domirit. De qͥb
& hicitinias laquitur. Relinquentes super terram scribantua
Quodq pro mittit. credo uidere bona dominterra nutentuã.¬
ad spiritalem nos perspicue trahit intelligentiam. Quat enim
bona tex alia requirebat: aut quo indigebat: qui tantar potẽtiȩ

Expanded text:
sit illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat sit illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. ergo terra Iudaeae, quae dicioms illius erat, non est terra uiuentium, id est Abraham, Isaac et Jacob, de quibus dominus in quaestione resurrectionis dicit: non est deus mortuorum, sed uiuentium, uerum terra et regio mortuorum, e quibus loquitur in Ezechihel: anima, quae peccauerit, ipsa morietur et: non mortui laudabunt te, t omine, sed nos, qui uiuimus qui in resurrectione occursuri domino saluatori dicente apostolo: hoc enim dico uobis in sermone domini, quoniam nos, qui uiuimus, qui relinquimur in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere bona domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indigebat, qui tantae potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
nobilissime. & nobilium xpĩanissime quat sit
terra repromissionis:quam uidei redeuntes ex a¬
gipto possederunt.cum a maiorib eorum iam fu¬
erit ante possessa at proinde non sit promissa sed reddita. His
enim uerbis uteris in calce eplae tuae:quod interrogans ude¬
tis illud sentire: quod plurimis nostrorum placet: aliam repro¬
missionis tertam esse querendam. de qua & datud loquit
in psalmo: etedo uidere bona domini in tetra uiuentium. et
dominus in euuangelto. brati mites: quoniam ipsi possulebt
tertam.Utiq dauid quando haec tantabat in spiriti. in t̾ra
tepiomissioius erat: & non folum in uideae finib morabat.
sed & multatum nationum incircuitu uictor extiterat. qua
a toriente egipti qui est rinocorus:usq ad eufratem fluntũ
tendehãtur.dicens in alio loco.In idumeam extendam cal¬
ciamentum meum.mihi multae alienigenȩ seruient.Quõ
ergo se credebat accipere: quod iam tunc uictoria possidebat:
Et ne forsitan legentib uidȩis ambiguum derelinquat:quae

Expanded text:
nobilissime, nobilium Christiamssime, quae sit terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogans uideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed ma torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsitan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in latinis codicibus legitur:Omnes quidẽ testirgemus: ton
omnes autẽ immutabimur:in grȩcis uoluminib nõ hr̃i
Sed uel omnes uormiemus: non omnes autẽ immutabi¬
mur: uel non omnes dormiemus:omẽs autẽ immutabim
quorum qui sensus sit supradiximusihu¬

Expanded text:
in Latinis codicibus legitur: omnes quidem resurgemus, non in Latinis codicibus legitur: omnes quidem resurgemus, non omnes autem inmutabimur, in Graecis uoluminibus non haberi, sed uel: omnes dormiemus, n.on omnes autem inmutabimur uel:non omnes dormiemus, omnes autem inmutabimur, quorum qui sensus sit, supra diximus
Abbreviated transcription (Latin):
sui nobis memoriam teliquerũt. In terta aurum quettiur
& de fluuiorum alueis splendens refectur glatea: pactolus¬
q ditior ceno est ꝗͣ fluento. Cur me lacerant amici mei: et
aduecsus silentem crassȩ sues gru nunt: quarum omne
studim est ĩmmo scientia supercilicium: aliena carpere.
& sic ueterum perfidiam defendere: ut perdant fidem suã
Meum propositum est antiquos legere.probate singula. re¬
tinere quae bona sunt. & a fide ecdesiae catholicae nõ rece¬
dere. Uolens ad allas questuinculas respondete: & uel mea uł
aliena dictate: extemplo a fratre sisinio amonitus sum
ut  ad uos & ad caeteros sanctos fratres qui nos amate di¬
gnantur luteras scriberem.Cohibebo igitur gradũet si ui¬
ta comes fuerit: futuro me operi rescruabo. uł & uobis ꝑ ꝑtes
paream: & fractum ac senile corpusculum onus possit ferte
moderatum Illud autẽ in finc breuiter commonto:. hoc q̃

Expanded text:
sui nobis memoriam reliquerunt. In terra aurum quaeritur, sui nobis memoriam reliquerunt. In terra aurum quaeritur, et de fluviorum alveis splendens profertur glarea: Pactolusque ditior est coeno, quam fluento. Cur me lacerant aaduersum silentem crassae sues grunniunt ? quarum omne studium est, immo scientiae supercilium, aliena carpere et sic ueterum defendere perfidiam, ut perdant fidem suam. meum propositum est antiquos legere, probare singula, retinere, quae bona sunt, et a fide ecclesiae catholicae non recedere. Uolens ad alias quaestiunculas respondere et uel mea uel aliena dictare extemplo a fratre Sisinnio admonitus sum, ut et ad uos et ad ceteros sanctos fratres, qui nos amare dignantur, litteras scriberem. cohibebo igitur gradum et, si uita comes fuerit, futuro me operi reseruabo, ut et uobis per partes paream et fractum ac senile corpusculum onus possit ferre moderatum. illud autem breuiter in fine commoneo, hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris uerba dicentis: Estote probati numularii. ut siquis nu¬
mus adulter est: & figuram catsaris non habet nec fignatus
moneta publica: reprobetur.Qui autẽ xp̃i faciem claro prafeit
lumine: in cordis nostri marsupium recõdatur. Etenim si
dialeticam scur uolurro: aut phõtum dogmata. Qut ad no¬
stra tedeam scientiam scripturarum:nequaqm simplices
ecclesiae uiros interrogare debeo:quorum alia grã est: et unu¬
quisq in suo sensu habundat: presertim cum in domo ma¬
gna uasorum pr̃isfamilias duiersitas multa dicatur: sed
tos qui artem didicere ab artifice: & in lege domini meditã¬
tur die ac nocte. Ego & in adolescentia & in extrema ae¬
tate profiteor: & origenem & eusebium cacsariensem uiros
esse doctissimos:sed errasse in dogmatum ueritate: Quod e
contrario de theodoro achatio. apolinare possumus dicere
& tamen omnes in explanationib scripturatum sudoi̾s

Expanded text:
saluatoris uerba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nusaluatoris uerba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nummus adulter est et figuram Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro profert lumine, in cordis nostri marsuppium recondatur. etenim, si dialecticam scire uoluero aut philosophorum dogmata et-ut ad nostram redeam scientiam-scripturarum, nequaquam simplices ecclesiae uiros interrogare debeo, quorum alia gratia est— et unusquisque in suo sensu abundat, praesertim cum in domo magna uasorum patris familiae diuersitas multa dicatur —, sed eos, qui artem didicere ab artifice et in lege dei meditantur die ac nocte. ego et in adulescentia et in extrema aetate profiteor et Origenem et Eusebium Caesariensem uesse doctissimos, sed errasse in dogmatum veritate. Quod 816 e contrario de Theodoro, Acacio, Apollinario possumus dicere, et tamen omnes in explanationibus Scripturarum, sudoris
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina ad excelsa sublatis occurtit. non deorsum sedd in
aere:et spãli intelligentia scripturarum. Occurrẽs autem
spiritalibus: & terrena dimittens: suue ille sit dormiens:
sute in xpr̃o mortuue: siue uiuens & in illius pñtiã re¬
seruatus: semper cum illo erit: & fruetur uerbo dei & sa¬
pientia. ueritaie. atq ustitia. Haet celeri sermone dicta¬
ui: quid erudut turi de uitoq senutẽe loco: & quibus ar¬
gumentis suas uellent ptobate sententias:uestra. ex ponẽs
ritas: qui nihili sum: & inuidorum ttã morsib pateo:
quanta torum quitios in domino ptecesserunt. Nec iux pi¬
thagorȩ discipulos: praeudicata doctoris opinio: Sed do¬
ctrinat ratio ponderanda est. Si quis aũt contrariȩ facti¬
onissimmurmurat: quate torum explanationes legam:
quorum dogmati ꝰ non acquiesco: Sciat me illud apostoli
libenter audire: Omnia probate. & quod bonum est retinit Et

Expanded text:
doctrina ad excelsa sublatus occurrit non deorsum, sed in doctrina ad excelsa sublatus occurrit non deorsum, sed in aere et spiritali intellegentia scripturarum. occurrens autem in spiritalibus et terrena dimittens, siue ille sit dormiens siue in Christo mortuus siue uiuens et in illius praesentiam reseruatus, semper cum illo erit et fruetur uerbo dei et sapientia, ueritate atque iustitia\'. Haec celeri sermone dictaui, quid eruditi uiri de utroque sentirent loco et quibus argumentis suas uellent probare sententias, uestrae prudentiaritas, qui nihil sum et inuidorum tantum morsibus pateo, quanta eorum, qui nos in domino praecesserunt, nec iuxta Pythagorae discipulos praeiudicata doctoris opinio, sed doctrinae ratio ponderanda est. si quis autem contrariae factionis inmurmurat, quare explanationes eorum legam, quorum dogmatibus non adquiesco, sciat me illud apostoli libenter audire: omnia probate, quod bonum est, retinete et
Abbreviated transcription (Latin):
deus scit:quia taptus est in paradisum: & audiuit uerba
ineffabilia: quat non licet homini loqui. Alii enim proft¬
cientes: & ut ita dicam gradientes ad maiota crescebant:
donec fierent iuixta. quod scriptum est: magni ualde nĩs
& quosdam in caelum assumptos legimus. paulus aũt
uas electionis in tertium caelum taptus astendit: et id
circo audiuit uerba ineffabilia. Quomodo autẽ ii qui ra¬
pintur in nubibus:rapia ntur obiuam xpõ:diligẽtius cõ¬
templandum est.Scimus nubes prophetas:quibus ptae¬
cepit deus:ne pluerẽt̃ super israel imbtem: quando imple¬
uerunt mensuram prm suorum: & facta est lex & ꝓphtẽ
usq ad iohannem baptistam. Et quia deus postut in eccia
pumum apłos:secundo prophetas: non solum prophie
sed & aplunubes intelligendi sunt.Siquis igitur rap̾r
ad xp̃m: ascendit super nubes legis & euuangelii. supẽr
prophetas & apłos: & assumptis alis columhȩ: eorumq

Expanded text:
Deus scit, quia raptus est in paradisum, et audivit verba Deus scit, quia raptus est in paradisum, et audivit verba ineffabilia, quae non licet homini loqui. » Alii enim proficientes et ut ita dicam gradientes ad majora crescebant, donec fierint juxta id quod scriptum est Magni valde nimis: et quosdam in coelum assumptos legimus. Paulus autem vas electionis in tertium coelum raptus ascendit: et idcirco audiuit uerba ineffabilia. quomodo autem hi, qui rapiuntur in nubibus, rapiantur obuiam Christo, diligentius contemplandum est. scimus nubes prophetas, quibus praecepit deus, ne pluerent super Tsrahel imbrem, quando inpleuerunt mensuram patrum suorum et facta est lex et prophetae usque ad Iohannem Baptistam. et quia deus posuit in ecclesia primum apostolos, secundo prophetas, non solum prophetae, sed et apostoli nubes intellegendi sunt. si quis igitur rapitur ad Christum, ascendit super nubes legis et euangelii, super prophetas et apostolos et adsumptis alis columbae eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
tem de caelis: & in clarissima tuba:unusquisq credẽtiũ
uel ad praelium uel ad sacerdotalia ministeria ꝓuocatur
Legimus in numerorum librossacratas deo tubas: quae
ante hostias personent.Si autem magna est uoe angeli¬
& tubȩ archangeli: quanto mator erit tube dei. quae pa¬
rat uias primum dormientium & mortuorum in xprõ:
deinde cõrum qui uiuut̃ & tesidui sunt: & sermonis dei
prestolantur aduentum.Forsitan simplicis tubae clangor
dormientibus & mortius in xpõ necessaruis est: uox at
archangeli & tubae dei iis qui uiuunt: & in prarsentiam
to subitum ad meliora transcensum: & id arco raptũ uo¬
luisse se dicere: ut uelocitas transeuntis sensum cogitãtis
excederet. Quod in alio loco riusdem terbi proprietate signi¬
ficauit. Scio hominem in xpõ ante annos quatu ordecim
suie in corpore mescio: sue extra corpus nesuo deus stit:
modi hominem sie in corpore sie. eatra. corpus nestio.

Expanded text:
tem de caelis et in clarissima tuba unusquisque credentium tem de caelis et in clarissima tuba unusquisque credentium uel ad proelium uel ad sacerdotalia ministeria prouocatur. legimus in Numerorum libro sacratas deo tubus, quae ante hostias personent. sin autem magna est uox et angeli tubae et archangeli, quanto maior erit tubae dei, quae parat uias primum dormientium et mortuorum in Christo, deinde eorum, qui uiuunt et residui sunt et sermonis dei praestolantur aduentum! forsitan simplicis tubae clangor dormientibus et mortuis in Christo necessarius est, uox autem archangeli et tubae dei his, qui uiuunt et in praesentiam to subito ad meliora transcensum et idcirco raptum uoluisse se dicere, ut uelocitas transeuntis sensum cogitantis excederet. quod et in alio loco eiusdem uerbi proprietate signauit: scio hominem in Christo ante annos quattuordecim — siue in corpore, nescio, siue extra corpus, nescio, deus scit modi hominem, sive in corpore, sive extra corpus nescio,