comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
separabat. mancat incertaminẽ. Coce hic apte
ostendit. ea ratione idimitti inbaptismo. ñ
quia ñ remaneat post baptismũ: s. quia reatꝰ
inbaptismo aboletur. Deinde ilem ipse osten¬
in eodẽ libro itadicens: lex carnis quã apłs
sit remissio pecc̃oꝵ: s manet inuetustate car¬
nis. tamquam suꝑatum &e ꝑemptum. nisi illi¬
cito consensu quodam modo reuiuiscat. & in
regnum ꝓprium dñationemq reuocetur. hie
aꝑte insinuat inbaptismo concupiscentias
debilitari. ex quo &e dicitur dimitti. ñ sosũ ib̃o
quia reatus ibi soluitinz quem remissionis modũ:
aliis etiam plurib testimoniis scriptura ẽdo¬
cet. Ait enim auoꝰ. contra ulianum. Lexq̃ in
membris est. uitium carnis est: qd̃ expena
peccati & extraduce mortis ꝓuenit. S lex
ista que est inmembris. remissa ẽ regeneratio¬
ne spũali: ce manet incarne mortali. Remissa
est. quia reatus solutus est sacram̃to. quo re¬

Expanded text:
separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non maneat post baptismum, sed quia reatus in baptismo aboletur. § Deinde idem ipse ostenin eodem libro ita dicens: Lex carnis, quam Apostolus fit remissio peccatorum; sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo re
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ originale dicitur dimitti in bap-¬
tismo: quia ꝑgrãm baptismi uitiam concupiscen-¬
uiȩ debuitatur atq extenuatur. itaut iam ñ
regnet nisi consensu reddant᷑ eiuires: & quia
reatus ipsꝰ soluitur. Inde auoꝰ in libro de bap¬
tismo paruuloꝵ. Gr̃a ꝑ baptismũ id agitur.
ut uetus homo crucifigitur. & corpꝰ peccatide¬
struatur: ñ ita ut inipsa uiuente carne concu¬
piscentia resꝑsa & innata repente absumat᷑
& non sit: s ne obsit mortuo. que mnerat nato.
Namsi post baptismum uixerit incarne. ha¬
bet concupiscentiam cũ qua pugnet. eamq ad¬
uiuante do suꝑet: sitam̃ ñ inuacuũ grãm eius
suscepit. Non itaq hoc p̃statur inbaptismo. nͥ
forte miraculo ineffabili creatoris. ut lex pecca¬
ti que ẽ inmembris prorsus extinguatur. ce
ñ sit s ut quicquid mali ab homine factũ dic¬
tum coguatum est totum aboleat ac uelut
factum non fuerit habeatur. Ipsa uͥ concu¬
piscentia soluto reatus iunculo. quo ꝑura

Expanded text:
peccatum originale dicitur dimitti in baptismo, quia per gratiam baptismi vitium concupiscentiae debilitatur atque extenuatur; ita ut jam non regnet, nisi consensu reddantur ei vires; quia et reatus ipsius solvitur. Unde Aug., in lib. de Baptismo parvulorum: Gratia per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur; non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit, in carne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam ejus suscepit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati quae est in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboleatur, factum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per i
Abbreviated transcription (Latin):
negare uidet᷑. s etiam locũ penitentie:
dant᷑ apenitentia: que digne penitentiã ag̾e
uolunt. S ille ñ st̃ admitcende ad peniten¬
tiam. que ab incesti copula discede noluerint
quia post religionis ꝓpositũ ñ pot̾ dõ recon¬
ciiari ꝑ penitentiã. que ad habitũ sue ꝓfessi¬
onis redire neglexerit. Tẽ ille. cui se conun¬
xerat ei defunctꝰ erit: cum ab eiꝰ illicitis am¬
plexib hec penitus recesserit. Cum igitur
mundo recedunt. & defungunt᷑. cũ ab eoꝵ
concupiscentia iste se alienant. gũẽ sensum
subdita similitudo declarat. & confirmat.

Expanded text:
negare viderur, sed etiam locum poenitentiae; negare viderur, sed etiam locum poenitentiae; entia quae digne poenitentiam agere volunt; sed illae non sunt admittendae ad poenitentiam, quae ab incestus copula discedere noluerint, quia post religionis propositum non potest Deo reconciliari per poenitentiam, quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc ille qui se conjunxerat ei, defunctus erit, cum ab ejus illicitis amplexibus haec penitus recesserit. Cum ergo dimundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia pununt᷑ ꝙ acetu fideliũ usq ad sats¬
factionẽ excludunt᷑ qntomagis uidue que
ꝑfectioris etatis & maturioris consilii existũt.
& habitũ religioĩs sũpsert̃. & deinde aposta¬
tau̾nt atq ad pͥorẽ uomitũ st̃ reu̾̃se. a nobis
& ab om̃ib fidelib. aliminib eccłie & ace¬
tu fideliũ usq ad satisfactionẽ st̃ eliminande.
& carcerib tradende. Ex his apparet
uirgines uł uiduas uoto continentie astri¬
ctas. siue fuerint uelate siue ñ: nullatenus
coniugiũ sortiri posse: Ouod itide de õĩb
intelligendũ: qui continentiã uouerunt.
Qͦd enĩ ante erat licitũ: pt uotũ fit illicitũ.
Non est hic p̃tinittendum quod in nocenti
uente uiro altĩ nupserit. adultã habeatur.
nec ei agende penitentie licentia concedatur
nͥ unꝰ de illis fuĩt defunctꝰ: quantomagis de
illa tenenda ẽ. que ante se immortalispon¬
so coniunxerat. & post ad humanas nup¬
tias transmigrauerit.
ttende quod ñ solum conuigiũ talib

Expanded text:
puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum est, qui continentiam voverunt. Quod enim ante erat licitum, post votum fit illicitum. Non est igitur praetermittendum quod Innocentivente viro alteri nupserit, adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia conceditur, nisi unus de illis fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda est, quae ante se immortali sponso conjunxerat, et post hoc ad humanas nuptias transmigravit! Attendite quod non solum conjugium talibus
Abbreviated transcription (Latin):
tio talit̃ decretum habemꝰ. hee que ñdũ sacro
uelam ine tecte. tam̃ in ꝓposito uirginali sẽꝑ
se simulauerunt ꝑman̾e:. licet uelate non
adomino tenebat᷑. Si enim int̾ homines so¬
let bone fidei contractꝰ nulla ratione dissol¬
ui. qͣntomagis illa pollcitatio quã cũ deo
pepigit soluisine uindicta ñ potĩt. Pc̃e Si

Expanded text:
 que, necdum sacro velamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velate non o eius Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bone fidei contractus nulla racione dissolvi, quanto magis ista pollicitacio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit! Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
tis deducta. Dictum est enim supra atq
communio patris ae filii. et amor quo pat̃ ce
siliꝰ se inuicẽ diligunt. Ideo queritur utrum
utiq uidetur oportere dici. scđ̃m auctoritates
supͣpositas: quib ostenditur sp̃m scm̃ eẽ quo
genitus agignente diligatur. genitorẽq su¬

Expanded text:
tis deducta: dictum est enim supra, atqucommunio Patris et Filii, et amor quo Pater et Filius se invicem diligunt. Ideo quaeritur utrum utique videtur oportere dici secundum auctoritates supra positas, quibus ostenditur Spiritum sanctugenitus a gignente diligatur, genitoremque su
Abbreviated transcription (Latin):
dici uidetur. scđ̾m eẽntiam ẽ intelligencdũ.
ut bonꝰ. magnus. immortał. sapiens. diligenꝰ
bilis ẽ humanum suꝑans sensũ inqua aucto¬
ritates sibi occurrunt.

Expanded text:
dici videtur, secundum essentiam est intelligendum, ut bonus, magnus, immortalis, sapiens, diligens, bilis est, humanum superans sensum, in qua auctoritates sibi occurrunt.
Abbreviated transcription (Latin):
doctores actiones int̾iores uł exteriores ñ esse
naturas uł substantias. que si male sunt pec¬
cata sunt. neq adeo sunt. Quod uͦ mali actus
non sint nature augustinus uidetur notare
inprima responsione contra pelagianos. ita
dicens. Oꝑa diaboli que uitia dicuntur actus
natura ñ est. s actus accidens defectu boni.
Ouam obrem quod uatura non ẽ. d̃s ñ fecit qͥa
natura est omne qd̃ fecit. Item. Omne quod na¬
tura bonum est. l̃s ex nichio fecit. ñ diabobꝰ¬

Expanded text:
iores non esse iores non esse naturas vel substantias; quae si malae sunt, peccata sunt, neque a Deo sunt. Quod vero mali actus non sint naturae, August. videtur notare in prima responsione contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus natura non est, sed actus accidens alicui ex defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit; quia natura est omne quod fecit. Item, ibid.: Omne quod natura bonum est, Deus ex nihilo fecit, non diabo
Abbreviated transcription (Latin):
quod est inquantum ẽ. bonũ eẽ. & dm̃ hab̾e
auctorem. de naturis siue substantiis accipi¬
enda fore tantum tradunt. Substantie ũ noĩe
atq nature dicunt significari substantias ip¬
sas & ea que naturalit̾ babent scilicet que con¬
creata sunt eis. sicut anima naturalit̃ habet
intellectum ce ingenium &e uoluntatem ce
huiusmodi. qd̃ exũbis ausĩ. p̃missis colligit᷑.
ubi hominẽ appellat naturam. & malũ ho¬
minem malam naturam. Scđm hanc igitur
assertionem uł acceptionẽ mali actꝰ ñ sunt na¬
ture uł substantie. nec etiam bom actus. Od̃
num. distinguens int̾ substantias siue nat᷑as
ce bonas actiones siue malas. aꝑiens enim qͦm̃
intelligendum sit quiddam in libro de uera
religione ab eo traditum: ait. Hoc de substan¬
tiis atq naturis dictum est. Inde enim dispu¬
tabatur: ñ de bonis actionib atq peccatis. aꝑ¬
te hic uidetur diuidẽ int̾ naturas siue sub̾as:
ce actiones. siue peccata. Ideoq asserunt p̃fati

Expanded text:
quod est, in quantum est, bonum esse et Deum habere auctorem, de natura sive de substantiis tantum accipienda fore tradunt. Substantiae vero nomine atque naturae dicunt significari substantias ipsas, et ea quae naturaliter habent, scilicet quae concreata sunt eis; sicut anima naturaliter habet intellectum et ingenium, et voluntatem et hujusmodi, quod ex verbis Augustini praemissis colligitur, ubi hominem appellat bonam naturam, et malum hominem malam naturam. Secundum hanc ergo assertionem vel acceptionem mali actus non sunt naturae vel substantiae, nec etiam boni actus, quonum, c. 30, distinguens inter substantias sive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive pec
Abbreviated transcription (Latin):
ce incunctant᷑ teneamus uberum arbitriũ
sine grã p̃ueniente &e adiuuante. ñ sufficere
m̃itis p̃cedentib grãm dĩ ad uocari. sicut pe¬
lagiana heresis tradidit. Nam ut ait ausꝰ in¬
pͥmo li. cetract᷑ Nõui heretic i pelagiani libe¬
rumsic asserunt uoluntatis arbitrium ut gr̃e
d̃i ñ telinquant locum: quam scd̃m mĩta no¬
stra dari asserunt.

Expanded text:
teneamus, liberum arbitrium sine gratia praeveniente et adjuvante non sufficere meritis praecedentibus gratiam Dei advocari, sicut Pelagiana haeresis tradidit. Nam, ut ait Aug. lib. 1 Retract.: Novi haeretici Pelagiani liberum sic asserunt voluntatis arbitrium, ut gratiae Dei nonrelinquant locum, quam secundum merita nostra dari asserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ corrumpiẽ priꝰ animꝰ corruptꝰ fuerit.
Munda enim acontagione anima: caro
ñ peccat. In fine huiꝰ capituli aꝑit᷑ qͦmͦ ue¬
rum sit. Nisi anima priꝰ fuit corrupta.
corpꝰ ñ posse corrumpr. scit pecc̃o. Iuud
Dẽ bono ꝯiugali.

Expanded text:
corpus corrumpi, nisi prius animus corruptus fuerit; mundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur quomodo verum sit, nisi anima prius fuerit corrupta, corpus non posse corrumpi, scilicet peccato. Illud de Bono conjugali
Abbreviated transcription (Latin):
subdens: añ ideo ñ dicuntur tres du: quia scͥp¬
tura non dicit tres deos: s nec tres ꝑsonas: Ali¬
cubi scͥpture textus commemorat. an ideo licu-¬
it loquendi &e disputandi necessitate tresꝑso-¬
nas dicere: non quia scͥptura dic̃. s quia scͥptura
ñ contradicit: Si autẽ diceremus tres deos:
quare potius dicamus tres ꝑsonas quã tres

Expanded text:
subdens: An ideo non dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? Si autem diceremus tres deos, quare potius dicamus tres personas quam tres
Abbreviated transcription (Latin):
ost hes considłari opotet ex quo sensu
uniũse iue dũrdicantur miscdia & uoritas.
hocimultiplicẽ recipit expositionẽ. Unuise
suꝑ põm: intelliguntur duo aduentꝰ. Otimꝰ.
in quo manifestam & multiplicẽ miscd̃iam no¬
bis exhibuit: & scds. in quo requirendo ñta
malo declinamus. & mĩa qua bonum facimꝰ.
In his enim duabus: omne bonũ m̃ĩtum inclu¬

Expanded text:
ost haec considerari oportet ex quo sensu universae viae Domini dicuntur misericordia et veritas. Hoc multiplicem recipit expositionem. Universae  24, intelliguntur duo adventus: primus in quo manifestam et multiplicem misericordiam nobis exhibuit; et secundus, in quo requirendo merita malo declinamus; et misericordia, qua bonum facimus. In his enim duobus omne bonum meritum inclu
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ iuste & miscdit̃. ita concedendum sit inoĩ
ñ sit effectus uł signũ equitaus &e clem̃tie.
siue occulte siue aꝑte. Aliquando enim ma¬
nifesta est clem̃tia siue benignitas. & occulta¬
equitas: aliquando econu̾si

Expanded text:
facere et misericorditer, ita concedendum sit in omnn sit effectus vel signum aequitatis et clementiae, sive occultae, sive apertae. Aliquando enim manifesta est clementia sive benignitas, et occulta aequitas, aliquando e converso.
Abbreviated transcription (Latin):
camus: ñ cognoscimꝰ ut credamus. Qud est
enim fides:nisi credere quod ñ uides: Fesgͦ
ẽ. qd̃ ñ uides crecłe. Ueritas: qd̾ credidisi. ui¬
dere. Unde recte fides dicitur argum̃tum. ł
conuictio rerum ñ apparentium: quia si fidelẽ
ex eo conuincitur: & ꝓbat᷑ aliqua eẽ ñ apparen¬
tia. cum sides ñsit nͥ de ñ apparentib. Descͥptio
ꝑ fidẽ ꝓbant᷑: ut adhuc ꝓbatur futura resur
ñ apparentia ut supradictum ẽ. Ppͥe autẽ fide̾
dicitur sub̃a terum sperandaꝵ. quia sꝑandis
substat: & quia fundam̃tum ẽ bonoꝵ. quod
nemo mutare potest
Suilla descͥptio ꝯueniat

Expanded text:
camus, non cognoscimus ut credamus. Quid enim est fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est quod non vides credere, veritas quod credidisti videre. Unde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentium; quia si fides est, ex eo convincitur et probatur aliqua esse non apparentia, cum fides non sit nisi de non apparentibus. 8. Descriptioper fidem probantur, ut adhuc probatur futura resurrnon apparentia, ut supra dictum est. Proprie tamen fides dicitur substantia rerum sperandarum, quia sperandis substat, et quia fundamentum est bonorum, quod nemo putare potest. 9. Si illa descriptio spei
Abbreviated transcription (Latin):
Que tam̃ omnia nec fierent apatre ꝑfiliũ.
neq suis finib salua eẽnt. nisideus summe
bonus eẽt. quiae nului nature q̃ ab illo bo¬
na eẽt inuidit. & uit in bono ipsomaneret
alia quantũ uellet alia quantum posset.
dedit. Que bonitas intelugitur sp̃c sc̃s: qui
est donum patris ae filii. Quare ipsum donũ
d̃i cum patre ce filio eque in cominutabile.
colere & tenere nos conuenit. ꝑ consideratio¬
nem itaq creaturarum unius substantie
trinitatem intelligimus scilicet unum pa
ad quod recurrimus. & formam quam sequi¬
mur. & grãm qua reconciliamur. unũ scilicet
quo auctore conditisumus. & similitudi¬
nem euis ꝑquam ad unitatem reformam᷑.
& pacem qua unitati adheremus: scilicet
placuit quod ab eo ꝑ ũbum factum ẽ &e con
ciliatum est auctori. ut non interiret. Ecce
nus imago indicatur trinitatis. Non enun
ꝑ creaturarum contemplationem suffici¬
ens noticia trinitatis potest haberi. uł po¬

Expanded text:
quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae, quod ab illo boesset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quandedit, quae bonitas intelligitur Spiritus sanctus, qui est donum Patris et Filii; quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile, colere et tenere nos convenit. Per considerationem itaque creaturarum unius substantiae, Trinitatem intelligimus, scilicet unum Deum ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum scilicet quo auctore conditi sumus; et similitudinem ejus, per quam ad unitatet pacem, qua unitati adhaeremus, scilicet plciliatum est Auctori, ut non interiret. Ecce nus imago Trinitatis indicatur. Non enim per creaturarum contemplationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi, vel po
Abbreviated transcription (Latin):
dere utrum ꝑ ea que facta sunt aliqd̾
trintatis indicium uel uestigium haberi
potuerit. De hoc augustinus in libro sexto
de trinitate ait. Opportet ut creatorem ꝑ ea
que facta sunt intellectu conspicientes: tru¬
tatem intelligamus. Huius enimtrinitatis
arte diuina sunt facta: & unitatem quandã
inse ostendunt. ae speciem &e ordinem. Nam
quidq horum creatorum. &t unum aliquid ẽ.
sicut sunt nature corpoꝵ. et ingenia aĩaꝵ: &
specie aliqua formatur. sicut sunt figure uł
qualitates corporum ac doctrine uł artes am¬
marum: & ordinem petit aliquem aut tenet
ta increaturis p̃liicet uestigium trinitatis.
In illa enim trinitate summna origo ẽ om̃iũ
rerum & ꝑfectissima pulcritudo: & beatissi¬
ma delectatio. Summa autem origo. ut
augustinus ostendit in libro de uera reli¬
gione. intelligitur ls pater aquo sunt om̃ia:
nulla ex parte eidissimilis: quam cũ ipso ce
in ip̃o patre ueneram᷑ q̃ ẽ forma om̃iũ que
ab uno facta sunt. &ad unum referuntur.

Expanded text:
dere utrum per ea quae facta sunt aliquod Trinitatis indicium vel exiguum haberi potuerit. De hoc Aug. in lib. 6, cap. 6, de Trin., ait: Oportet ut Creatorem per ea quae facta sunt, intellectu conspicientes, Trinitatem intelligamus. Hujus enim Trinitatis arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem, et ordinem. Nam quidquid horum creatorum, et unum aliquod est, sicut sunt naturae corporum, et animarum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum: et ordinem aliquem petit, aut tenet, ta in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Augustinus ostendit in libro De vera religione, intelligitur Deus Pater a quo sunt omnia, nulla ex parte ei dissimilis: quem cum ipso et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
niter subfulciendam. idest ut malum
quod intendebat libere ꝑsuaderet:ae malũ
quod mulier timuit negando remouit. et
ꝓmissionem addidit: & ut eius ꝑsuasio citiꝰ
reciꝑetur. ꝓmissionem dupplicauit. Unam
nempe comestionem suadens. duo in p̃mio
ꝓposuit. similitudinẽ di. scientiamq boni &
malispondens: u̾bi trib modis hominem
temptauit: scilicet gula inꝑsuasione cibi. cũ
dixit. In quocumq die comederitis. In aniglã
in ꝓmissione ditatis: cum dixit. eritis sic̃ dii.
Auaritia inꝓmissione scientie: cumdixit. Sci¬
entes bonum & malum. Gula est immod̾ata
cibi auiditas. Uanagl̃a: amor ꝓprie excellen¬
tie. Auaritia immod̾ata habendi cupiditas:.
que ñ est tantum pecunie. s etiam altitudimiᷤ
& scientie: cum supra modum sublimitas am-
r. De dupplici aemptationis specie. Cap̃ . cxx.

Expanded text:
niter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubi tribus modis hominem tentavit, scilicet, gula in persuasione cibi, cum dixit in quacumque die comederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avaritia in promissione scientiae, cum dixit scientes bonum et malum. Gula est immoderata cibi aviditas; vana gloria, amor propriae excellentiae; avaritia, immoderata habendi cupiditas, quae non est tantum pecuniae, sed etiam altitudinis et scientiae, cum supra modum sublimitas ambitur. 5. De duplici tentationis specie. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
ũsari uidetur quod dicit ausꝰ. suꝑ mala¬
autem odio habui. Cii uult inquit miseretur
ce quem uult indurat: s hec uoluntas d̃i inui¬
sta eẽ ñ potest. Henit enim de occultissimis m̃i¬
tis: quia et ipsi peccatores cum ꝓpt̃ gn̾ale pecca¬
tum unam massam fecerint. ñ tam̃ nulla int̃ eoꝰ
ẽ. diũsitas. Precedit gͦ aliquid inpeccatoribus
quo qmͣuis nondum sint iustificati. digni effici¬
unt᷑ iustificatione: eitẽ p̃cedit in auis peccõrib
quo dignisunt obtusionẽ. Ecce hic uidet᷑ aubꝰ.
dicẽ. qd̾ ipsa dĩ uoluntas qua alios eligit. aliõ
repbat. ex meritis ueniat. s occultissimis. id est
quod ꝓm̃itis auos uoluerit eligere. alios repro¬
bare: &e qd̃ ꝓ ñtis auis apponit᷑ grã iustificati¬
onis. aliis non Uñ obtundunt᷑. S quid intel¬
lig̾e uoluerit. ignorat᷑. ñͥ forte dicat᷑ hoc intellex¬
isse qd̾ supͣdiximꝰ eum retractasse. Pot̃ dici hoc

Expanded text:
etur quod dicit August. lst., q. 98: Cui vult, inquit, miseretur et quem vult indurat: sed haec voluntas Dei injusta esse non potest, venit enim de occultissimis meritis: quia et ipsi peccatores cum propter generale peccatum unam massam fecerunt, tamen nonnulla inter eos est diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios eligit, alios reprobat, ex meritis proveniat, sed occultissimis, id est, quod pro meritis alios voluerit eligere, alios reprobare; et quod pro meritis aliis apponitur gratia justificationis, aliis non, unde obtunduntur. Sed quid intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
positum reũtentes: cepto insistamus Su¬
pradictum ẽ. quod p̃scientia dei futurorum
tantum ẽ. s omĩũ tãbonorum quã maloꝵ. Sci¬
entia uͦ uł sapientia ñ modo de futuris. s etiã
de p̃sentib & futuris nec tantũ de temꝑalib

Expanded text:
positum revertentes coepto insistamus. Supra dictum est quod praesentia Dei futurorum tantum est, sed omnium, tam bonorum quam malorum. Scientia vero vel sapientia non modo de futuris, sed etiam de praesentibus et futuris; nec tamen de temporalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia et si posset eodem mͦ accipit᷑ hic ꝑsõa ꝗͣ sup̃¬
ogruentius tam̃ ex ratione dicti alia uariat᷑
intelligentia: ut hic ꝑsone nomine. ꝓpͥetas
ꝑsone intelligatur. ut sit sen Hiqͣꝓprietate¬
sus talis: alius ẽ. in ꝑsonauł
ꝑsonalit̾ pat̃. idẽ ꝓprietate sua pat̾ alius est
quam filius: &e filius sua ꝓprietate alius ẽ.¬
quam pat̾. Pat̾nali enim ꝓprietate distingui¬
tur ypostasis patris. ab ypostasi filii: & ipo¬
stasis fiui. fiuali ꝓprietate discernit᷑ apatre:
tate. Od̃ scd̃m hc̃ modũ etiam inp̃dictis locuti

Expanded text:
quia etsi possit eodem modo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur intelligentia, ut hic personae nomine proprietas personae intelligatur; ut sit sensus talis: Alius est in persona vel personaliter Pater, id est, proprietate sua Pater alius est quam Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate discernitur a Patre: tate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se uult ẽẽ ut ds. pũse uult ẽẽ similis deo.
ut diabolus qui noluit ẽẽ sub eo. & homo qͥ
ut seruus noluit teneri p̃cepto. s uoluit
ut nullo sibi dominante eẽt quasid̃s. Itẽ¬

Expanded text:
per se vult esse ut Deus, perverse vult esse similis Deo; per se vult esse ut Deus, perverse vult esse similis Deo; ut diabolus, qui noluit sub eo esse; et homo, qui ut servus noluit teneri praecepto, sed voluit ut nullo sibi dominante esset quasi Deus. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
genesim de uiro & muliere peccatum suũ
excusantibus ait. Dixit adam. mulier qua
peccaui. Suꝑbia enim habet confusionis
deformitatem non confessionis humilita¬
tem. Nec etiam mulier confitetur peccatũ
s refert malterum dicens. Serpens decep̃
me. & comedi in pari sexu. s parifastu. Es¬
ce hic dicit auoꝰ. quia parem fastum habu¬
it mulier cum uiro. Parit̾ gͦ suꝑbierunt ꝙ
parit̃ peccauerunt. S hoc ita det̃minari
pot̾ ut dicamus parem utriusq fuisse fastũ
in excusatione peccati &e etiam in esu ligniue¬
titi s disparem & in muliere multo maiorẽ
in eo quod credidit. & uoluit ẽẽ sicut deus
quod non uir. Uerumptam̃ ce de iurolegit
qd̃ uoluit ẽẽ sicut ds. Dicit enim auoꝰ. suꝑ
illum locum psalmi. Que ñ rapuitunc ex¬
soluebam. Rapuit adam &e eua p̃sumens
ut diabolus de diunitate rape uoluerunt
diumitatem. & ꝑdiderunt felicitatẽ. Item
suꝑ ulum locum. ds quis similis tibi. Qui

Expanded text:
Genes., de viro et muliere peccatum suum excusantibus ait: Dixit Adam: Mulier quampeccavi. Superbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Nec etiam mulier confitetur peccatum, sed refert in alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastu. Ecce hic dicit Aug. quia parem fastum habuit mulier cum viro; pariter ergo superbierunt, et pariter peccaverunt. §. Sed hoc ita determinari potest, ut dicamus parem utriusque fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in eo quod credidit et voluit esse sicut Deus, quod non vir. Verumtamen et de viro legitur quod voluit esse sicut Deus. Dicit enim August. super illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. Idem super illum locum: Deus, quis similis tibi: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ce putet non in spũ dĩ eici demonia s inbeal¬
zebub:ñ potest ibi exhortatio eẽ uenie ubi
illi augustim descriptioni congruere uidet᷑.
qua uiud peccatum dicitur eẽ inidentia
grẽ oppugnans frat̾nitatẽ. Qui enim post
cognitionem ueritatis. scĩsp̃c ueritatẽ negat
euisq oꝑa dicit eẽ beelzebub: potestati bo¬
nitati ce grẽ d̃i inuidere ñ dubitat᷑. Nonitaq
distinctio ila ũborum sic accipienda ẽ. quasi
id intelligit᷑. quod fit ꝑ infirmitatẽ quia pa¬
triscͥptura frequent̃ attribuit potentiam.
Peccatum in filium qd̃ fit ꝑignorantiam:
quia sapientia filio attribuitur. Tertiũ expo¬
positum est. Ouig̃ peccat ꝑ infirmitatẽ uł
ꝑignorantiam: facile ueniam adipiscitur
s ñ uie qui peccat insp̃m scm. Cum autem
una sit potentia. sapientia. bonitas trium.
quare patri potentia. filio sapientia. spũ
sc̃õ bonitas sepius assignetur. suꝑius dictũ

Expanded text:
 putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub, non potest ibi esse exhortatio veniae, ubi illi August. descriptioni congruere videtur, qua illud peccatum dicitur esse invidentia gratiae oppugnans fraternitatem. Qui enim post cognitionem veritatis sancti Spiritus veritatem negat, ejusque opera dicit esse Beelzebub, potestati, bonitati et gratiae Dei invidere non dubitatur. Non itaque distinctio illa verborum sic accipienda est, quasi id intelligitur, quod fit per infirmitatem, quia Patri Scriptura frequenter attribuit potentiam; peccatum in Filium, quod fit per ignorantiam, quia sapientia Filio attribuitur; tertium expositum est. Qui ergo peccat per infirmitatem vel per ignorantiam, facile veniam adipiscitur, sed non ille qui peccat in Spiritum sanctum. Cum autem una sit potentia, sapientia, bonitas trium, quare Patri potentia, Filio sapientia, Spiritui sancto bonitas saepius assignetur, superius dictum
Abbreviated transcription (Latin):
neq hic. neq infuturo remutet᷑ er. diligñter
adũte. Numquid alia ẽ. offensa filii. alia sp̃c
sci: Sicut unadignitassic una iuiria. S:
siquis corporis specie deceptus humani. re¬
missuis aliquid sentit de xp̃i carne quam
dignum est. habet culpam. Nonẽ tam̃ exclu-¬

Expanded text:
neque hic neque in futuro remittetur ei, diligenter adverte. Numquid alia est offensio Filii, alia Spiritus sancti? Sicut una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sentit de Christi carne quam dignum est, habet culpam, non est tamen exclu
Abbreviated transcription (Latin):
hec tria bona maliquo comugio siml
concurrunt. ad excusationem carnalis coitꝰ
ualent. Quando enim seruata fide thori.
causa ꝓlis coniuges conueniunt: sic exeusat᷑
coitus ut culpam ñ habeat. Quando uͦ defi¬
ciente bono ꝓlis. fide tam̃ seruata. conueni¬
unt causa incontinentie: ñ sic excusatur
tus culpam concũpiscentie uͦ satiande s tam̃
cum coniuge ipt̃ thor fidem. uenialemha¬
lidos ꝓcrtandi: ponam inhis inquib cotidie
uidetur coitus defendi acrimine. Inde in
ardentior amator ꝓprie uxoris. adulter est.
nec p̃ceps fertur ad coitum. Nicħ ẽ fedius:
quam uxorem amare quasi adulterã. Q uidi¬
cunt se causa humaingñris uxorib uingi.
imittentur saltẽ pecudes & postqũa uenter
uxoris intumuerit. ñ ꝑdant filios: nec amato¬
res se uxorib exhibeant. s maritos. Id̾e In ma¬
trimonio oꝑa lib̾oꝵ concessa st̃ uoluptates
autem que de meretricum capiuntur ample-¬

Expanded text:
ec tria bona in aliquo conjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur bet culpam; concupiscentiae vero satiandae, sed tamen cum conjuge propter thori fidem, venialem haliberos procreandi, poenam in his pro quibus quotidie oles, non videtur coitus defendi a crimine. Unde in ardentior amator propriae uxoris, adulter est. nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiu
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Caueat sp̃ua¬
lis uidex sicut ñ
commisit crimen nequitie: ita ñ carrat
munere scĩe. Oportet ut sciat cognoscẽ.
quicquid debet iudicare. Iudiciaria enĩ
potestas hoc postulat: quod ut debet
uidicare. Discernat diligens gͥ inuesti¬
gator. sapienter interroget a peccõre
quod forsitan ignoret: uł uerecundia
uelit occultare. Cognito uͦ crimine.
uarietates eius ñ dubitat inuestiga

Expanded text:
gant. Caveat splis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito vero crimine, varietates ejus non dubitet investi
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos cui offertur omnis peccator. an¬
tequam statuitur omnis languoꝵ in
nullo eorum sit iudicandus. q̃ in alio
iudicare est ꝓmptꝰ. Iudicans enim
alium qui ẽ iudicandꝰ: condempnat
se ipsum. Cognoscat gͥ se & purget
inse quod alios uidet sibi offerre caue¬
at ut a se ꝓiecerit quicquid inaliquo
dampnosum reperit. Animadũtat qd̾
tricem: quia ñ erat qui iuste ꝓiecerit la¬
pidem. Quomodo lapidaret qui se lapi¬
daret qui se lapidandũ cognosceret.:
Dulleñ erat sine pecc̃o: in quo intelli¬
gitur om̃s fuisse reos
Nam ueniaua sẽꝑ¬
remittebantur: ꝑ¬
cerimonias. Si qͦd¬
erat: criminale erat.

Expanded text:
cerdos cui omnis offertur peccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat quod tricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui se lapidaret, qui se lapidandum cognosceret? Nullus enim erat sine peccato, in quo intelligitur omnes crimine fuisse reos. Nam venialia seremittebantur erimonias. Si qerat, criminale erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ficat q̃ ñuiuunt: et ita incidit in male.¬
dictionis iuditium Sllud autẽ malacħ.¬
maledicam benedictionib urĩs. siue su
ꝑhereticos tantum & excommunicatoꝰ.
carentes benedicẽ p̃sumunt dictum
accipiatur: sic intelligi pot̃. Maledica
benedictionib ur̃is. idẽ hĩs que meis
benedictionib possidetis: quia faciã ea
uobis cede in maledictionem ñ in bene¬
si benedicunt scĩs. ñ hoc faciunt ex ue¬
ro corde: & idõ eorum benedictio eis uer¬
titur in maledictionem. Uł maledicã

Expanded text:
ficat quae non vivunt; et ita incidit in maleficat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem MalacMaledicam benedictionibus vestris; sive super haereticos tantum et excommunicatos, carentes benedicere praesumunt, dictum accipiatur, sic intelligi potest: Maledicam benedictionibus vestris, id est, his quae in eis benedictionibus possidetis, quia faciam ea cedere vobis in maledictionem, non benesi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex vero corde; et ideo eorum benedictio eis vertitur in maledictionem. Vel maledicam
Abbreviated transcription (Latin):
Quib cognitis assit beniuolus: paratꝰ
exigere: & sec̃ onus portare. habeat
dulcedinem in affectione: discretionem
inuarietate Doceat ꝑseuerantiam: caue¬
at ne corruat: ne iuste ꝑdat iudiciariã
potestatẽ Et̃ si penitentia possit ei acqͥ¬
rere grãm: ñ tam̃ mox restituit in po¬
testatem pͥmã. Et̃ si petrꝰ post lapsum re¬
stitutus fuc̃t et si lapsis sac̃dotib reddi¬
ta sit dignitatis potestas: ñ tam̃ ẽ. neces¬
se. ut omnib concedat᷑ quasi ex auctori¬
tate. Inuenitur auctoritas q̃ concedit.
& quasi imꝑat. Inuenitur alia que ñ¬
s concordant. Cum enim tot st̃ qͥ labunt᷑
ut pͥstinam dignitatẽ ex auctoritate
defendant. & quasi usũ peccandi sibi fa¬
ciant: recidenda ẽ spes ista. Si uͦ locꝰ ẽ.
ubi ista recurrant: restitui possunt qui
peccant. Ex his satis ppenditur qualis¬
debeat ẽẽ sac̾dos qui alios ligat & soluit:
discretus scił. & iustus. Alioqui mortifi¬
cat sepe animas q̃ ñ moriuntur. & uiui¬

Expanded text:
quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia possit ei acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas, non tamen est necesse ut omnibus concedatur quasi ex auctoritate. Invenitur auctoritas quae concedit et quasi imperat. Invenitur aused concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. debeat esse sacerdos qui alios ligat et solvit: discretus, scilicet, et justus; alioquin mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualeat eam dimittere. Uñ ⁊ acharias pͣ.¬
Sĩquis liber ancillã in mat̾monium accepit.
ñ hãt licentiã dimittere eã. si consensu amboꝵ
coniuncti st̃ nͥ obformcationẽ: de illis agit qͥbuꝰ
alterutriꝰ conditio nota ẽ quando comungũt᷑
De copula serui et ancille dũsoꝵ. dñoꝵ. Cap̃.ceu.

Expanded text:
non valet eam dimittere. Unde Zacharias pnon valet eam dimittere. Unde Zacharias pSi quis liber ancillam in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis agit quibus alterutrius conditio nota est quando conjunguntur. 2. De copula servi et ancillae diversorum dominorum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
unc de conditione uideamꝰ: anualeat
coniugiũ diuidẽ. Ad quod dicimus.
quañ negatur ingenua posse mibere seruo
s sinescit᷑ ẽ seruilis conditionis. lib̾e pot̃
dimitti cum seruitꝰ ei fuĩt dep̃hensa. Scd̃m
ullud. Siquis ingeniius hõ anciliã altĩus
uxorem acceꝑit. & estimat quod ingenua
sit. si ipsa femina suĩt pꝰtea inseruitute detec̾ta.
s eã a seruitute redimere pot̾. faciat. si ũ po¬
test. siñ pot̃ aliam recipiat. si uoluerit. Siuͦ
ancillam eam scierat. & collaudauerat: post
eam ut legitimã babeat. Item ex eode. Sĩfe¬
mina ingenua accepit seruum.sciens quod
seruus eẽt. habeat eum: quia om̃s unũ patr̃e
habemꝰ incelis. Una lex erit uiro & femine.
Cũ dr sciens illũ seruum: dat᷑ intelligi qd̃
si nescierit illũ seruũ eẽ. ñ cogit᷑ manere cũ
ipso. Si enim conditionis dolũ patitur. ñ co¬
git᷑ adherere ei. cuiꝰ fraude decepta ẽ. Si aũ
scierit uir conditionẽ mulieris. uł econũso:

Expanded text:
unc de conditione videamus an valeat conjugium dividere. Ad quod dicimus quia non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum servitus ejus fuerit deprehen7. Si quis ingenuus homo ancillam alterius acceperit, et aestimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem sancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel e converso,
Abbreviated transcription (Latin):
ce filii et intantum quoq sermonẽ ꝓdux¬
it ⁊ ut uideatur dixisse sp̃m scm̃. ñ solum
ẽẽ dilectionem patris &e filii quase inuicẽ
ce nos diligunt: s etiam dilectionẽ qua dili

Expanded text:
et Filii; et in tantum quoque sermonem produxet Filii; et in tantum quoque sermonem produxit, ut videatur dixisse Spiritum sanctum non solum esse dilectionem Patris et Filii, qua se invicem et nos diligunt, sed etiam qua di
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ex deo natus ẽ. quia d̃s dilectio ẽ. hic
manifestauit se dixisse eam dilectionẽ eẽde¬
um: quam dixit ex deo. D̃s gͦ exdeo ẽ dilecti¬
hic debeamus accipere dictum ẽẽ duectio¬
nem. Merito queritur. Pat̃ enim solus ita
d̃s est: ut ñ sit ex deo: &e ideo. dilectio que
ita d̃s est. ut ex deo sit. non ipse pat̾ ẽ s aut
filius aut sp̃c sc̃s. Sed inconsequentibꝰ cum
dĩ dilectionem commemorasset iohannes.
qua dilexit nos et hinc hortatus eẽt ut et
nos inuicem diligamus. atq itamnobis
d̃s maneat: quia utiq dilectionem deum
dixerat. statim uolens de hac re aꝑtius aliqͥd¬
eloqui. inquit. In hoc cognoscimus quia in
ipso manemus. & ipse in nobis: quia de spũ
bis: facit nos indeo manere. et ipsum in
nobis. hoc autem facit dilectio. Ipse ẽ igit᷑
o: significatur ubi legitur. Ds̃ dilectio ẽ. ce
dilectio exdeo est̃. Ecce his ũbis aꝑte dic̃
augustinus sp̃m sc̃m ẽẽ caritatem patris

Expanded text:
diligit, ex Deo natus est; quia dilectio Deus est. Hic manifestavit se dixisse eam dilectionem esse Deum, quam dixit ex Deo. Deus ergo ex Deo est dilectihic debeamus accipere dictum esse dilectionem, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo; et ideo dilectio, quae ita Deus est ut ex Deo sit, non ipse Pater est, sed aut Filius aut Spiritus sanctus. Sed in consequentibus cum Dei dilectionem commemorasset Joannes, qua dilexit nos, et hinc hortatus esset ut nos invicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim eloqui, in hoc, inquit, cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quoniam de Spiritu bis, facit nos in Deo manere, et ipsum in nobis: hoc autem facit dilectio. Ipse est igitur o, significatur ubi legitur, Deus dilectio, et dilectio ex Deo est. Ecce his verbis aperte dicit Aug. Spiritum sanctum esse charitatem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
Inde necesseẽ ut quarta uł quinta gn̾atio
fideliũ licent̃ sͥ ꝯuing̾at᷑. S: post multũ tẽporis
idem oꝵ afelice messine sicilie p̃sule requi¬
sitꝰ. utrũ agꝰo scripserit. ut angloꝵ quarta
gñatione contracta mat̾monia ñ soluerent᷑
que nuꝑ ad ficde uenerat. ne abono qd cepe¬
rat metuendo austĩora recedẽt. specialiter
& ñ gñalit̾ me cognoscas scripsisse. Nec id̾o
hec eis scͥpsi. ut postquã fuerint infide soli¬
dati si infra ꝓpriam consanguinitatẽ inuenti
fuerint ñ separentur: aut infra ꝓpinquitatis
lineã. idẽ. usq ad.ͣiͣi. gñationẽ iungant᷑.¬

Expanded text:
esse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjungatur. Sed post multum temporis idem Gregor., a Felice, Messinae Siciliae praeside, requisitus utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter me agnoscas scripsisse. Nec ideo haec eis scripsi, ut postquam in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur; aut infra affinitatis lineam, id est, usque ad septimam generationem jungant
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ d̃s. e undebatur hoc quasi nom̃ infla¬
nem suum. illum sp̃m bonum nominans.
ne crudelis putaretur qͥ mitis erat: ñ quod¬
pat̾ solus sit potens uł magis potens: &e filiꝰ
sotꝰ sapiens ul magis sapiens: &e sp̃c sc̃s so¬
lus sit bonts. uł magis bonꝰ. Una ẽ. gͦ potũ¬
tia. sapĩa. benignitas trium: sic̃ una eẽntia.
Idõq sicut dicit᷑ filiꝰ homousios. idẽ. consub¬
stantialis patri: ita et coommipotens.
.De hoc
nomine hõusion ubi in auctoritatem receptũ

Expanded text:
 Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflatum suum Spiritum benignum nominans, ne crudelis putaretur qPater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vel magis sapiens, et Spiritus sanctus solus bonus vel magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas trium, sicut una essentia. Ideoque sicut dicitur Filius homousios, id est, consubstantialis Patri, ita et coomnipotens. 9. De hoc nomine homousion, ubi in auctoritatem receptum
Abbreviated transcription (Latin):
manducat ce brbit. Equod docemur quam sit ca¬
uendum: male accipere bonum. Ecce enĩ factum
est malum. dum male accipitur bonunr:. sic̃ econtͣ
apło factum est bonum. cumbene accipit᷑ malũ:
scił. dum stimulus sathane patient̾ portatur.
Ergo & mala ꝓsunt bonis. sicut angłs sathane
paulo: & scã obsunt malis: bõnis st̃ ad salutẽ. mał
ad iuditium. Inde. qui manducat. cebi. indig.
iuditiũ sͥ man. & bibit. ñ quia res illa malaẽ. s qr
ne quis sumens corpus xp̃i ñ efficit. ut quia ma¬
lus est malum sit qd̃ accipit: uł quia ñ ab sauitẽ
accipit nil accipiat. Corpꝰ enim &e sanguis dñi ni
chilommnꝰ erat in illis: quib ait apłs. Qui mandu.¬
cat indignẽ & c̃ his aliisq plurib aꝑte ostendit᷑.
qd̃ etiam amalis uerũ corpꝰ xp̃i & sanguis sumit᷑:
s sacram̃talit̃ non sp̃ualit̃.
.De intelligentia quoꝵd̾a

Expanded text:
manducat et bibit. Per quod docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum, sicut contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit; non quia res illa mala est, sed quia ne quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manducat indigne, etc. His aliisque pluribus aperte ostenditur, quod etiam a malis verum corpus Christi et sanguis sumitur; sed sacramentaliter, non spiritualiter. 3. De intelligentia quo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ex ꝓpinquitate sui sanguinis uel
uxoris. usq in .uiiͣ. gn̾ãtionis gradum. uxo¬
rem ducẽ. uł incesti macula copulari: qr
sic̃ ñ licet cuiquam xp̃iano de sua consan¬
guinitate. sic nec de consanguinitate ux¬
oris coniugem duc̃ẽ ꝓpt̾ carnis unitatem.
gradꝰ cognationis placuit. usq ad .uii. gene¬
rationem obseruare. Nam & hereditas
rerum ꝑ legales instrum̃toꝵ diffinitioes
sancita: usq ad .uiͦ. gradũ heredũ ꝓten¬
uit successionẽ. Non enĩ eis succedent nͥ
de ꝓpagine cognationis debet᷑. His aucto¬
ritatib insinuat᷑ & que sit affinitas. &
usq ad quẽ gradum sit obseruanda scił

Expanded text:
mus ex propinquitate sui sanguinis vel mus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris conjugem ducere, propter carnis unitatem. gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit observanda, scil
Abbreviated transcription (Latin):
Corto oe asfinitate qua dictais parentela eẽ¬
que ad uirũ ex parte uxoris. seu que ex
parte uiri ad uxorem ꝑtinet. manifesta
ratio ẽ: quia si scd̃m diuinã sententiam
ego &e uxor mea sumꝰ una caro. ꝓfecto mͥ &
illi mea suaq parentela ꝓpinquitas una
efficitur. Quo circa: ego et soror uxoris mee
inuno & pͥmo gradu erimus. filiꝰ uͦ eius
scdõ gradu erit ame: neptis uͦ t̾cio. idq utrin¬
q incetĩs agendũ ẽ. successionib. Uxorem
uͦ ꝓpinqui cuiuscumq sit gradꝰ ita me opor¬
tet attendẽ.: quemadmod̾ ipsiꝰ quoq gradꝰ
aliqua femina ꝓp̾e ꝓpinquitatis sit. Qd̃ m¬
mirum uxori mee de ꝓpinquitate uiri sui
incunctis cognationis gradib conuenit ob¬
seruare. Qui uͦ aliorsum sentiunt: antix sunt
gumeis ꝓpͥis & consanguineis uxoris. Item
uiro conseruanda est. etiãm uxoris paren¬
tela de lege nuptiarum custodienda est:
quia constat eos duos fuisse incarne una.
Id̃oq communis illis ẽ utraq parentelã.

Expanded text:
Porro de affinitate, quam dicitis parentelam ee ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifestissima ratio est, quia, si secundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et primo gradu erimus, filius vero ejus in secundo gradu erit a me, neptis vero tertio; idque utrinque in ceteris agendum est successionibus. § 1. Uxoremvero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiunt, antichristiguineis propriis et consanguineis uxoris. Item viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat eos duos fuisse in carne una. Ideoque communis est illis utraque parentela. I