comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Non stabit. & ñ erit istud: S ca¬
put sẏriȩ damascus: & caput da-¬
masci Rasin & adhuc sexaginta
& .u. anni: & desinet ephraim ẽẽ po¬
pułꝰ & captit ephraim samaria: &
caput samariȩ filiꝰ Romeliȩ. Si non
crediditis. ñ ꝑmanebitis. Iasub filiꝰ ysa
ie qͥ int̾pretatur relictus atq conu̾tens.
in typo popłi iuda qͥ erat de duorũ re¬
gũ manib lib̾andus iubet᷑ egredi cũ pa¬
rente & occurrere achar regi uide in loco
aquȩ ductus piscine suꝑioris. in uia a¬
gri fullonis: ubi pꝰea lecturi sumꝰ sub ere¬
chia rege iuda stare rabsacen. & ex p̃cepto¬
sennacherib regis assyriorũ dĩ popłm
blasphemare: in quẽ locũ egressi fc̃ mis¬
si ab exechia pͥncipes ciuitatis. quos in
regũ uolumine legimꝰ. Precipiturq achar
agat silentiũ: & ñ terreat᷑ neq formidet
cor eiꝰ putans se passurũ similia q̃ prius
sustinuerat. Duas acitẽ caudas titionũ
id ẽ torriũ fumigantiũ uocat rasin regẽ

Expanded text:
n erit istud: sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin: Et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse populus: Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, non permanebitis. Et aiae, qui interpretatur relictus atque convertens in typo populi Juda, qui erat de duorum regum manibus liberandus: jubetur egredi cum parente, et occurrere Achaz regi Judae in loco aquaeductus piscinae superioris, in via agri fullonis, ubi postea lecturi sumus sub Ezechia rege Juda stare Rabsacen. Duas Sennacherib regis Assyriorum Dei populum blasphemare. In quem locum egressi sunt, missi ab Ezechia principes civitatis, quos in Regum volumine legimus. Praecipiturque Achaz , agat silentium, et non terreatur, neque formidet cor ejus, putans se passurum similia quae prius sustinuerat. Duas autem caudas titionum, id est, torrium fumigantium, vocat Rasin regem
Abbreviated transcription (Latin):
ua: ñ st̃ illi in culpa qͥ ñ uident. s ille
qͥ dedit ocłos ad ñ uidendũ. Ergo &
absq hoc testimonio qđ nẽ conam᷑ ex¬
ponere.manet eadẽ questio in eccłiis:
& aut cũ ista soluent᷑ & cęt̾e. aut cũ
cet̾is & hec indissolubilis erit. Locũ
istum beatꝰ apłs paułꝰ pleniꝰ ex plicat
ad Romanos : Et qͦd ille pene tota
epła ꝑsecutus ẽ: nos suꝑfluũ facimꝰ
si uoluerimꝰ breui sermone cõpreh̾n.¬
dere. Dicit enĩ pꝰ multa. conclusit d̃s
omĩa in incredulitate. ut omĩb mi-¬
sereat᷑. Ad miransq dñi sacram̃ta. in¬
tulit. Oprofundũ diuitiarũ sapientie
& scientie dĩ: qͣm inscrutabilia st̃ iu¬
dicia eiꝰ. & inuestigabiles uie eiꝰ. &

Expanded text:
ulpa qui non vident; sed ille qui dedit oculos ad non videndum. Ergo et absque hoc testimonio, quod nunc conamur exponere, manet eadem quaestio in Ecclesiis, et aut cum ista solventur et caeterae, aut cum caeteris et haec indissolubilis erit. Locum istum beatus apostolus Paulus plenius explicat ad Romanos, et quod ille pene tota epistola prosecutus est, nos superfluum facimus, si voluerimus brevi sermone comprehendere. Dicit enim post multa: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Admiransque Domini sacramenta intulit: O profundum divitiarum sapientiae, et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles Al. i
Abbreviated transcription (Latin):
charias memoria dñi: barachias bene.
b emmaus. incipiens a moyse & ꝓpħis¬
edisseruit qͦd de se omĩa p̃dicassent. Iux¬
ta tropologiã in anima uirginali. et̃
nulla sorde maculata de spũ scõ di sermo
conceptus: uelocit̃ de ad u̾sariis potestati¬
b: spolia detrahit. & sibi facit uniu̾sa ser¬
uire. Cũq ex parte nc̃ uideat. & ex parte

Expanded text:
charias, memoria Domini; Barachias, beneds in Emmaus incipiens a Moyse et pedisseruit quod de se omnia prophetassent. Juxta tropologiam, in anima virginali, et nulla sorde maculata, de Spiritu sancto Dei sermo conceptus, velociter de adversariis potestatibus spolia detrahit, et sibi facit universa servire. Cumque ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ nob̾ obici potest. qͣre apłs paulꝰ cũ he¬
breis disputans ñ iuxta hebraicũ qđ re¬
ctum ẽẽ cognou̾at: s scdm̃ lxx. sit locutꝰ.
E ũgłistam lucã tradunt uet̾es eccłie tͣcta¬
tores. mediciuȩ artis fuisse scientissimũ:
& magis grecas litt̾as scisse qͣm hebreas.
Unde & sermo eiꝰ tã in eugłio qͣm in acti¬
b apłoꝵ. id ẽ in utroq uolumine cõpti¬

Expanded text:
test: quare apostolus Paulus cum Hebraeis disputans, non juxta Hebraicum, quod rectum esse cognoverat; sed juxta LXX sit locutus? Evangelistam Lucam tradunt veteres Ecclesiae tractatores medicinae artis fuisse scientissimum, et magis Graecas litteras scisse quam Hebraeas. Unde et sermo ejus tam in Evangelio, quam in Actibus Ap
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb misereat᷑. Ergo ñ ẽ crudelitas di.
s miscđia. unã ꝑire gentẽ. ut om̃s salue
fiant: iudeorũ partẽ ñ uide. ut om̃is
mundus aspiciat. Unde & ipse dñs iu
eugłio sacram̃tum cȩci a natiuitate qui
receꝑat ocłos. uertit ad tropologiã. In

Expanded text:
 crudelitas Dei, sed misericordia, unam perire gentem, ut omnes salvae fiant: Judaeorum partem non videre, ut omnis mundus aspiciat. Unde et ipse Dominus in Evangelio, sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad tropologiam et
Abbreviated transcription (Latin):
de ephraim erit caput samaria. hoc ẽ Re¬
gia ddomꝰ in urbe Samarie: & samarie ca¬
put erit filiꝰ & omeliȩ. id ẽ phacee. Reg¬
nũ autẽ aͥecẽ tribuũ ia ẽ popłi ephraio:¬
pꝰ he. & .s. annios ẽẽ cessabit. Qd nͥ diligñ¬
tius atcendamꝰ. stare ñ pot̾it. Quarto deci¬
mo enĩ anno achat filii ioathan intͥbu
uda. regnauit oseȩ suꝑ samariã: & nono
anno imꝑii sui captus ẽ. Regnauit autẽ
achar suꝑ iudã annis sedecim. Post cuiꝰ
mortẽ uii. antio imꝑii sui captus ẽ oseş.
ctus in medos: ita ut si uoluerimꝰ sedeuĩ
atnos achar & septem osee ponere. effi¬
ciant᷑ anni uiginti tres. aut ut multũ¬

Expanded text:
de Ephraim, erit caput Samaria, hoc est, rede Ephraim, erit caput Samaria, hoc est, regia domus in urbe Samaria, et Samariae caput erit filius Romeliae, id est, Phacee: regnum autem decem tribuum, id est, populi Ephraie annos esse cessabit. Quod nisi diligentius attendamus, stare non poterit. Duodecimo enim anno Achaz filii Joatham in tribu Juda, regnavit Osee super Samariam, et nono anno imperii sui captus est . Regnavit autem Achaz super Judam annis sedecim , post cujus mortem septimo anno imperii sui captus est Osee, transductus in Medos: ita ut si voluerimus sedecim annos Achaz, et septem Osee ponere, efficiantur anni viginti tres, aut ut multu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecerit. & regnau̾it ꝑ ilo in isrł annis
UiIii. & qđ uen̾it salmanassar rex assur.
& obsedit samariã. q̃ nc̃ sebasten uoca¬
tur tͥb antus. & nono anno regni osee
ceꝑit eã. uinctũq osee in carcerẽ mise¬
rit. & tͣnstulerit ifrł in assyrios: posu¬
eritq eos in ala. & in nabor iuxta flu¬
uiũ goram. inciuitatib. siue ut lxx.¬
tͣnstulert̃. in montib medorũ. Qmuis
enĩ inierint consiliũ duo reges pessi¬
mi ut ascend̾ent ad udã curiꝰ regio in
montib sita ẽ. & suscitarent eũ qͥes¬
centẽ & quodãmͦ dormientẽ. suoq
imꝑio subiugarent. & suꝑponerent ei re¬
ge filiũ tabehelqͥ int̾pretatur bonꝰ ds̃ ut
ut hominẽ hoc nomine uł ydolũ demon¬
strarent. tam̃ hee dicit dñs ds̃. Non stabit
hoc consiliũ. S int̾im mͦ caput syriȩ ur¬
biũ erit damascus: & in ipsa metropoli
damasco imꝑabit Rasin. Porro in ephraior
pot̾ hieroboã filiũ Nabath qͥ pͥmꝰ regnauit

Expanded text:
t regnaverit pro illo in Israel annis novem; et quod venerit Salmanasar rex Assur, et obsederit Samariam, quae nunc Sebasten vocatur, tribus annis, et nono anno regni Osee ceperit eam; victumque Osee in carcerem miserit, et transtulerit Israel in Assyrios, posueritque eos in Ailam, et in Thabor, juxta flumen Gozam, in civitatibus, sive ut nstulerunt, in montibus Medorum . Quamvis enim inierint consilium hiduo reges pessimi, ut ascenderent ad Judam, cujus regio in montibus sita est, et suscitarent eum quiescentem, et quodammodo dormientem, suoque imperio subjugarent: et superponerent ei regem filium Tabeel, qui interpretatur bonus Deus, ut vel hominem hoc nomine, vel idolum demonstrarent. Tamen haec dicit Dominus Deus: Non stabit hoc consilium, sed interim modo caput Syriae urbium erit Damascus, et in ipsa metropoli Damasco imperabit Rasin. Porro in Ephraim propter Jeroboam filium Nabath, qui primus regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Sic enĩ p̃cepit nobis dñs. Po¬
sui te in lum̃ gentib: tit sis in salu¬
tẽ usq ad extremũ t̾rȩ. Ergo scđm
pulus sit factitrus. In hebraico dif¬
ficultas ẽ. quomͦ ipse ds̃ p̃cipiat po¬
pulo ut auditu audiat & ñ intelligat
& uidens uideat & ñ agnoscat: et
postea ꝓpħa inducat᷑ loquens & dñm de
p̃cet᷑ ac dicat. Excęca eor popli huiꝰ & au¬
res eiꝰ aggiaua. & ocłos eiꝰ claude. ne

Expanded text:
cepit nobis Dominus: Posui te in lucem gentibus, ut sis in salutem usque ad extremum terrae . Ergo secundum pulus sit facturus. In Hebraico difficultas est, quomodo ipse Deus praecipiat populo, ut auditu audiat, et non intelligat, et videns videat, et non agnoscat, et postea propheta inducatur loquens, et Dominum precetur et dicat: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ qͦd ad ieremĩa eui dictum
ẽ pͥusquã te formar̃e in ut̾o noui te. E
in uulua matris tuȩ scĩficaui te. qͥa la¬
bia ñ habebat immunda. s tantũ dixat
nescio loqui quia iuuenis sũ: exdendit
ipse dñs manũ suã & tetigit os eiꝰ & di¬
xit. Ecce dedi sermones meos in os tu¬
ũ. Porro ad ysaiam qͥ dixerat. uir pollu¬
tus labiis ego sum. & in medio popłi
polluta labia habentis ego habito ñ d̾i

Expanded text:
ui dictum est: Prius quam te formarem in utero novi te, et in vulva matris tuae sanctificavi te , quia labia non habebat immunda, sed tantum dixerat: nescio loqui, quia juvenis sum, extendit ipse Dominus manum suam, et tetigit os ejus, et dixit: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Porro ad Isaiam qui dixerat: Vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habe
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ẽ: qđ regnante achar rege im¬
pio. rex aram qͥ int̃pretat᷑ excelsus
atq sublimis. ut indicet arrogantiã
sapientis scłaris: & phacee filius Ro¬
bu ephraimn de qua hieroboam filius
Nabath uitulos aureos in bethel & dan
constituerat. & a domo dauid di popłm
separarat: refert᷑ ad hereticos qui con¬
sentiant sibi ut expugnent eccłiam.
Qͥd cũ audit domꝰdauid quẽ in hiete¬
chiel pastorẽ bonũ legimꝰ suscitatũ.
& popłs eiꝰ simplicit̃ credens in dñm:
ꝑtremiscit. & id̾o ꝑtremiscit: qͥa ñ ar¬
borib frugiferis. s infruetuoso sal¬
tui cõparat᷑. Eosdẽ autẽ hereticos
atq gentiles contͣ domũ dauid. argu¬
m̃tore & dialectice artis gladiis dimi¬
care nullidubiũ ẽ: ut qͥ int̃ se discre¬
pant. in eccłie oppugnatione consen¬
tiant. ĩuxta illud qđ herodes & pilatꝰ
uit̃ se discordantes. in dñi passione a¬
miettia fedantur. Et dixit dñs ad

Expanded text:
etatio est, quod regnante Achaz rege imetatio est, quod regnante Achaz rege impio, rex Aram, qui interpretatur excelsus atque sublimis, ut indicet arrogantiam sapientiae saecularis, et Phacee filius Robum Ephraim, de qua Jeroboam, filius Nabath, vitulos aureos in Bethel, et Dan constituerat, et a domo David Dei populum separaverat: referuntur ad haereticos, qui consentiunt sibi ut expugnent Ecclesiam. Quod cum audierit domus David, quem in Ezechiel pastorem bonum legimus suscitandum, et populus ejus simpliciter credens in Dominum, pertremiscet. Et ideo pertremiscet, quia non arboribus frugiferis, sed infructuoso saltui comparatur. Iisdem autem haereticos atque gentiles contra domum David argumentorum et dialecticae artis gladiis dimicare, nulli dubium est: ut qui inter se discrepant, in Ecclesiae oppugnatione consentiant: juxta illud quod Herodes, et Pilatus inter se discordantes, in Domini passione amicitia foederantur. Et dixit Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sabaoth: uideorũ tẽplum impletũ est ig¬
norantie tenebris & caligine. E fumo
qͥ noxiꝰ ẽ ocłis. Uel certe ꝑ fumũ. templi
monstrat᷑ incendiũ. Priꝰ enĩ euglium
saluatoris in toto orbe p̃dicatum ẽ: et

Expanded text:
Sabaoth, Judaeorum templum impletum est ignorantiae tenebris, et caligine, et fumo qui noxius est oculis. Vel certe per fumum templi monstratur incendium. Prius enim Evangelium Salvatoris in toto orbe praedicatum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
& faciẽ dñi pedesq uelare. & certat̃i ꝓfer¬
re testimoniũ u̾itatis: & om̃e qđ clamat
tͥnitatis sacram̃ta monstrare: & mirari
adinuicẽ qđ dñs sabaoth in forma di pa¬
tris positꝰ. formã serui acceꝑit. & humi¬
liau̾it se usq ad mortẽ. & mortẽ crueis :
& nequaquã ut pͥus celestia eũ tantũ. s
& t̾rena cognoscant. Et cõmota st̃ suꝑ¬
liminaria cardinũ a uoce clamantis: &
domꝰ impleta ẽ fumo. Clamantib se¬
raphim. & ui tota t̾ra trinitatis mẏste¬
riũ p̃dicantib qͣndo passionẽ dñi sal¬
uatoris t̾ra uniu̾sa cognouit: stat̃i cõmo

Expanded text:
velare, et certatim proferre testimonium veritatis, et omne quod clamant Trinitatis sacramenta monstrare. Et mirari adinvicem quod Dominus Sabaoth in forma Dei Patris positus formam servi acceperit, et humiliaverit se usque ad mortem, mortem autem crucis , et nequaquam ut prius coelestia eum tantum, sed et terrena cognoscant. Et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impleta est fumo. Clamantibus Seraphim, et in tota terra Trinitatis mysterium praedicantibus, quando passionem Domini Salvatoris t
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa de fabricatione tantũ mundi & pre¬
sentis scłi nouimꝰ. Qđ aut̃s clamat alt̾
ad alt̾um. uł iuxta hebreos iste ad istũ
id ẽ unꝰ ad unũ: inuic̃e se ad laudes dñi
diuinitate demonstrent: & neqͥqũa tem¬
plũ iudeorũ sic̃ pͥus. s omñe t̾ram illius
gła plenã ẽẽ testent᷑ qͥ pro nr̃a salute di¬
gnatus ẽ humanũ corpꝰ assumere. ad t̾¬
rasq descende. Deniq & oioyses cũ ꝓ ado¬
rato uitulo dũm p̃caret᷑ ut parceret popło
peccatori: respondit dñs. Propiciꝰ ero illis.
uerũtam̃ uiuo ego & uiuit nom̃ meum:
qͥa implebit᷑ gła mea om̃is t̾ra & lxxͣͥ pͥmꝰ

Expanded text:
de fabricatione tantum mundi et praesentis saeculi novimus. Quod autem clamant, alter ad alterum, vel, juxta Hebraeos, iste ad istum, id est, unus ad unum, invicem se ad laudes Domini cDivinitate demonstrent: et nequaquam Templum Judaeorum, sicut prius, sed omnem terram illius gloria plenam esse testentur, qui pro nostra salute dignatus est humanum corpus assumere, ad terrasque descendere. Denique, et Mosi, cum pro adorato vitulo Dominum precaretur, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis. Verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum: quia implebitur gloria mea omnis
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos quã latina consuetudo ñ reci
m inist̾ium missi. ꝓpt̃ eos qͥ hereditatẽ
accepturt st̃ salutis. Danihel qͦq cũ in
habitu regnantis dñm descͥpsiss et adie¬
cit. Milia miliũ ministrabant ei: & de
cies centena milia asfistebant ei. In che¬
rubim gͦ ostendit᷑ dñs: in seraphim ex
parte oftenditur: ex parte celatur. faciẽ
enĩ & pedes eiꝰ oꝑiunt. qͥa & p̃terita an¬
te mundũ. & futura pꝰ mundũ seire ñ
possum: s media tantũ q̃ in sex dieb fa¬
cta sc̃ cont̃ẽplam᷑. Nec mirũ hoc de se

Expanded text:
braeos, quam Latina consuetudo non reciministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus; sed media tantum quae in sex diebus facta sunt, contemplamur.
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ scientie multitudo. Un de & dñs
in aurige modũ suꝑ cherubin apte se¬
dere ostendit᷑. Seraphim aut̃ẽ p̃t hunc
locũ in seͥpturis cauonicis alibi legisss
me nescio: qͥ stare dicunt᷑ suꝑ templũ.
uł in eireuitu dñi Ergo ercant qͥ so¬
lent in p̃cib dicere qͥ sedes suꝑ cherubĩ

Expanded text:
tantur scientiae multitudo. Unde et Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
ezechia. Mortuo gͦ oria sub qͦ dicta st̃
uniu̾sa q̃ supͣ exposuimꝰ successit filiꝰ
eiꝰ ioathan qͥ regnauit annis sedecim.
& fecit rectũ in conspectu dñi & port̃ã
tẽpli edificauit excelsam. Quo imꝑante
udit ysaias sedentẽ dñm suꝑ soliũ ex¬
celsũ & eleuatũ: ut habitũ regnantis
ostendet. Et ea q̃ sub eo erant᷑. imple¬
bant tẽplum. Siue ut theodotio &

Expanded text:
Ezechia. Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt Ezechia. Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt universa, quae supra exposuimus, successit filius ejus Joatham, qui regnavit annis sedecim, et fecit rectum in conpectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Quo imperante, vidit Isaias sedentem Dominum super solium excelsum et elevatum, ut habitum regnantis ostenderet. Et ea quae sub ipso erant, implebant Templum, sive ut Theodotio et
Abbreviated transcription (Latin):
Iliqͥd p̃tinitt̾e dãpnũ est
intelligentie. Quã ob¬
re in singłis li bris: quȩ¬
UI
tantũ numerũ ordinẽq significant bre.¬
ues p̃fatiuncłas posui. Teq uirgo xp̃i
& duo seraphin stantia in circuitu eiꝰ¬
clamantia. Sẽs. Sc̃s. Sc̃s dñs d̾s sabaoth.
plena ẽ om̃is t̃ra gła ei. & cõmotũ li¬
minare tẽpli atq concussũ. & domꝰ iu¬
daica tenebris erroris impleta: & cõpa
bia hab̾e se dicens. & habitare in me¬
dio popłi blasphemantis qͥ consona im¬
pietatis uoce clamabant. crucifige cru¬
cifige talẽ. & ñ habemꝰ regẽ nͥ cesarẽ:
unũq de seraphim missũ ad ysaiã.
qͥ forcipe de altari carbone cõp̃henso.
ꝓphȩ purgaret labia & popłs rema¬
neret ĩmundus. Terciꝰ gͦ in ysaiã lib̾
hoc habet exordiũ. ANno qͦ mortu¬
us ẽ rex orias. uidi dñm sedentẽ suꝑ
soliũ excelsũ & eleuatũ. Syb .iiiͦi re¬
salem pͥmȩ uisionis titulo demonstra¬
tũ ẽ: id ẽ sub oria. & ioathan. achaz. &

Expanded text:
ittere, damnum est intelligentiae. Quamobrem in singulis libris, qui tantum numerum ordinemque significant, breves praefatiunculas posui. Teque, virgo Christi et duo Seraphim stantia in circuitu es Dominus sabaoth, plena est omnis terra gloria ejus; et commotum liminare templi atque concussum, et domus Judaica tenebris erroris impleta. Et compabia habere se dicens, et habitare in medio populi blasphemantis, qui consona impietatis voce clamabant: Crucifige, crucifige talem; et, Non habemus regem, nisi Caesarem . Unumque de Seraphim missum ad Isaiam, qui forcipe de altari carbone comprehenso, prophetae purgaret labia, et populus remaneret immundus. Tertius ergo in Isaiam liber hoc habet exordium. Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum. Sub quatuor resalem, primae visionis titulo demonstratum est; id est sub Ozia, Joatham; Achaz et
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ dictasse subitũq tractatũ: ut & exꝑi¬
mentũ caꝑem ingenoli mei. & amicis
iubentib obedirẽ. Ad illũ itaq libellũ
mitto lectorẽ: oroq ut breui huiꝰ tẽpo¬
ris expositione contentꝰ sit. Oriã quia
sibi illicitũ sac̾dotiũ uendicabat lepͣ
fuisse ꝑcussum. sacͥ narrat hystoria. ce
mortuo: dũs uidet᷑ in templo qđ ille
polluerat. Ex quo animadu̾timꝰ. reg¬
nante nob̾ leꝓso rege. nos dñm in sua
maiestate regnantem uide ñ posse. nec
sc̃ẽ tͥnitatis nosse myst̾ia. Unde in exo¬
do pꝰqͣm mortuus ẽ pharao qͥ oppͥmebat
isrł luto & paleis & lat̾ib: popłs cla¬
mauit ad dñm. qͥ illo uiuente clamare
ñ poterat. & ihezechiel mortcio pheltia
filio banaie pessimo pͥticipe cadit infa¬
ciẽ suã: & uoce excelsa clamat ad dñm.
Pulchreq iuxta hebraicũ ñ ipse dñs im¬
plebat templũ. cuiꝰ celũ thronꝰ ẽ. & t̾¬
ra scabellũ pedũ eiꝰ & de quo in alio lo¬

Expanded text:
ractatum, ut ex experimentum caperem ingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem. Ad illum itaque libellum mitto lectorem, oroque ut brevi hujus temporis expositione contentus sit. Oziam, quia sibi illicitum sacerdotium vindicabat, lepra fuisse percussum, sacra narrat historia; quo mortuo, Dominus videtur in Templo, quod ille polluerat . Ex quo animadvertimus, regnante in nobis leproso rege, nos Dominum in sua majestate regnantem videre non posse, nec sanctae Trinitatis nosse mysteria. Unde et in Exodo postquam mortuus est Pharao, qui opprimebat Israel luto et paleis, et lateribus, populus clamavit ad Dominum, qui, illo vivente, clamare non poterat. Et Ezechiel, mortuo Phaltia filio Bananiae pessimo principe, cadit in faciem suam, et voce excelsa clamat ad Dominum. Pulchreque juxta Hebraicum, non ipse Dominus implebat Templum, cujus coelum thronos est, et terra scabellum pedum ejus; et de quo in alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
incircuitu eiꝰ ut ñ suꝑ templũ stare se¬
raphim. s in circuitu dñi descͥbantur.
Rursũ ubi nos diximꝰ qđ unꝰ de serapħi
uelaret faciem & pedes eiꝰ ꝑ qđ intelli
git᷑ in hebreo seͥptum habetur phãnau
& Reglau qđ potest intp̃tari. & eiꝰ et
suã: ut seraphim iuxta hebrei sermonis
ambiguitatẽ. & faciẽ pedesq di. & fuã
faciem ac pedes oꝑire dicantin lxxuͦiuii¬

Expanded text:
in circuitu ejus, ut non super Templum stare Seraphim, sed in circuitu Domini describantur. Rursum ubi nos diximus, quod unus de Seraphim velaret faciem et pedes ejus, per quod intellii: in Hebraeo scriptum habetur PHANAU et REGLAU , quod potest interpretari et ejus, et suam: ut Seraphim juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, et faciem pedesque Dei, et suam faciem ac pedes operire dicantur: I
Abbreviated transcription (Latin):
suis. & aurib audiat. & corde intelli¬
ta hẽ locũ ita int̃pretati fc̃. ut eugłi¬
sta lucas in apłorũ actib posuit. Cũq
inuicem ñ eẽnt consentientes. hauddu¬
biũ qͥn iudei: discedebant dicente paulo
unũ uerbũ. qͥa bene sp̃s sc̃s locutus ẽ
ꝑ ysaiam ꝓpħam ad patres nr̃os dicens

Expanded text:
iat, et corde intelliXX hunc locum ita interpretati sunt, ut evangelista Lucas in Apostolorum Actibus posuit: Cumque invicem non essent consentientes, haud dubium quin Judaei, discedebant, dicente Paulo unum verbum: Quia bene Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nostros, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
& auferet᷑ imquitas tua: & peccatũ tu¬
ũ mundabit᷑. Uolauit uł missus ẽ unꝰ
de seraphim qͥ int̃pretat᷑ incendens. ut
ꝓphete labia purgaret immunda: & pru¬
na uł calculo quẽ de altari tulerat excõg¬
ret. Multi autẽ putant duos ẽẽ seraphim.
qͥa elamabat alt̾ ad alt̾um: cũ & de plurib
possint singłi clamare ad singłos: & lxx.
editio magis significet plurimos. qͥ int̃p̃¬
tati ft̃. seraphim stabant in cireuitu eiꝰ. Qđ
si de duob diceret᷑: ñ in circuitu s ex utraq
parte dixissent. & hoc conuenit angłorũ
multitudini: q̃ in di minist̾io p̃parata ẽ.
Seraphim autẽ plurali nuino appellant᷑.
& singłari seraph: sic̃ cherubim. & che¬
rub Qđ autẽ altare sub qͦ animȩ mar¬
tyrũ sc̃. uideat᷑ in cęlo: ioħes in apocalyp
bonẽ significare uł prunã ut pleriq
estimant: s anorãt. id ẽ carbunculũ lapi¬
dẽ qͥ coloris flãmei similitudine igneus
appellat᷑. Ex qͦ intelligimꝰ altare p̾lenũ

Expanded text:
retur iniquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Volavit, vel missus est unus de Seraphim, qui interpretatur incendens, ut Prophetae labia purgaret immunda, et pruna vel calculo, quem de altari tulerat, excoqueret. Multi autem putant, duos esse Seraphim, quia clamabat alter ad alterum, cum et de pluribus possint singuli clamare ad singulos; et LXX editio magis significet plurimos, qui interpretati sunt, Seraphim stabant in circuitu ejus. Quod si de duobus diceretur, non in circuitu, sed ex utraque parte dixissent. Et hoc convenit Angelorum multitudini, quae in Dei ministerium praeparata est. Seraphim autem plurali numero appellantur, et singulari Seraph: sicut Cherubim, et Cherub. Quod autem altare sub quo animae martyrum sunt, videantur in coelo, et Joannes in Apocalypsbonem significare, vel prunam, ut plerique existimant, sed ἄνθρακα, id est, carbunculum lapidem, qui ob coloris flammei similitudinem igneus appellatur. Ex quo intelligimus altare Dei plenum
Abbreviated transcription (Latin):
be intelligi qđ eleciato signo crucis.
& depositis onerib peccatorũ uelocit
uen̾int atq credidint. S nescio quo¬
mͦ huic sensui possint congruere q̃

Expanded text:
e intelligi, quod elevato signo Crucis, et depositis oneribus peccatorum, velociter venerint atque crediderint. Sed nescio quomodo huic sensui possint congruere q
Abbreviated transcription (Latin):
planationũ libris. et in
danihelẽ cõmentariis:
cogis me uirgo xꝑi eu¬
Stochium transire ad y¬
saiam: et qđ sc̃ȩ matri
tuȩ paulȩ dũ uiueret pollicitus sum
tͥ redđe. Qͦđ quidem ⁊ eruditissimo uiro
fr̃i tuo pammachio ꝓmisisse me memi¬
ni. Cũq in affectu par sis: uincis p̃sen¬
tia. Itaq et tͥ et illi ꝑ te reddo qđ debeo:
obediens xp̃i p̃ceptis qͥ ait. scrutaminĩ
scͥpturas. et. querite et inuenietis: ne il¬
lud audiã cũ iudeis. Erratis nescientes
tia. et qui nescit scͥpturas nescit di uir¬
tutẽ eiꝰq sapientiã: ignoratio scͥpturã¬
rum. ignoratio xꝑi ẽ. Unde orationũ
tuarũ fultus auxilio q̃ dieb ac nocti¬
b in dĩ lege meditaris. et templũ es sp̃s
scĩ imitabor patrẽfamilias qͥ de thesay¬
ro suo ꝓfert noua et ueta. et sponsam di¬
centẽ in cantico canticor noua et uet̾a
fratruelis meus seruauit mͥ Sicq ex¬
ponã ysaiã ut illũ ñ solũ ꝓpħam. s eu¬

Expanded text:
planationum libris, et in Danielem Commentariis, cogis me, virgo Christi Eustochium, transire ad Isaiam: et quod sanctae matri tuae Paulae, dum viveret, pollicitus sum, tibi reddere. Quod quidem et eruditissimo viro fratri tuo Pammachio promisisse me memini; cumque in affectu par sis, vincis praesentia. Itaque et tibi et illi per te reddo quod debeo, obediens Christi praeceptis, qui ait: Scrutamini Scripturas ; et, Quaerite, et invenietis . Ne illud audiam cum Judaeis: Erratis, nescientes est, Deique sapientia; et qui nescit Scripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est. Unde orationum tuarum fultus auxilio, quae diebus ac noctibus in Dei lege meditaris, et templum es Spiritus sancti, imitabor patremfamilias, qui de thesauro suo profert nova et vetera; et sponsam dicentem in Cantico Canticorum: Nova et vetera, fratruelis meus, servavi tibi ; 3-4 sicque exponam Isaiam, ut illum non solum Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
byloni sit imponendũ
& quia babylon quȩ hebraice dicit᷑ babel.
int̾pretat᷑ confusio eo qđ ibi ȩdificantium
turrim sermo confusus est. sp̃ualit̃ mun¬
dus iste intelligit᷑ qui in maligno positus
est. & ñ solum linguas s oꝑa singłoꝵ m̃tes¬
q confundit. Huiꝰ babylonis rex est uer
nabugodonosor. contra dm suꝑbiens. qui
dicit in corde suo. in cęłu ascendã. suꝑ syde¬
ra cȩli ponã soliũ meũ. sedebo in monte te¬
stam̃ti. in laterib aquilonis. ascendã suꝑ
altitudinẽ nubium. ero similis altissimo:
iste qͥ ostendit dño uiniuersa regnamundi.
& dixit ei hec omĩa mͥ tradita sunt. & tibi
dabo si cadens adoraueris me. Deniq in
consequentib. nequaquã contra babylonẽ
s contra orbem terrarũ cõminatio ẽ. Dñs
sa.baoth p̃cepit genti bellicosissimȩ: ut ueni¬
at de terra longinqua. a sũmitate cęli. ut dis¬
ꝑdat orbem terrarũ. ꝙ iterũ. Ecce dies ue¬
nit insanabilis. furoris & irȩ. ut ponat

Expanded text:
byloni sit imponendum. Et quia Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Iste est qui ostendit Domino universa regna mundi, et dixit ei: Haec omnia mihi tradita sunt, et tibi dabo, si cadens adoraveris me . Denique in consequentibus nequaquam contra Babylonem, sed contra orbem terrarum comminatio est. Dominus Sabaoth praecepit genti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furoris et irae, ut ponat
Abbreviated transcription (Latin):
subtypo eu̾sionis eiꝰ consũmationis temp̃
intelligo. et in egypto destructis ydolis al¬
tare dñi collocatum ad xp̃i tempꝰ refero. &
in uisione moab thronũ saluatoris in t̾ra etꝰ
positũ recognosco. & in damasci cȩt̾isq ui
dubito: ita & inuisione tyri quȩ extrema
est. xp̃ianȩ felicitatis tempꝰ interp̃tor: qđ
postquã edificata ẽ & recepit pͥstinũ statũ.

Expanded text:
sub typo eversionis ejus, 233 consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque vdubito: ita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum,
Abbreviated transcription (Latin):
in tyro structas xp̃i¬
mus opes omnium.
qđ ñ reponant᷑
nec thesaurirent᷑. s dentur his qͥ habitant
corã dño: qͥ seruientes altari. participantur
cũ altari. Ministrant autẽ tyrii ñ ad diui¬
tias. nec ad cumulandas sacerdotũ opes. sed
uictui necessaria suppeditanda: ut iuxta apo¬
stolũ habentes uictũ atq uestitũ. his conten¬
ti sint. & nota qđ ñ dixerit negotiationes
qui seruierint ei. Sic enim & dñs constituit:
ut qͥ eugłium p̃dicant. uiuant de eugłio.¬
Seruire autẽ dño. & habitare cũ eo: ñ est loci
sed meriti. Huc usq uisiones ysaiȩ. siue one¬
ra quȩ cet̾is gentib imposuit. ut iussisti. & ut
noᷤ qͥuimus hystorica int̃pretatione disseriti¬
mus: hebraicȩ ueritatis p̾mentes uestigia.
Quȩ sequuntur ad om̃s ꝑtinent nationes.
& generalit̾ ad totius mundi consũmationẽ.
de quib nec tu petisti criberẽ. nec mͥ ociosũ
fuit ut ex suꝑfluo ñ quesita dictarẽ. qui

Expanded text:
in Tyro exstructas Chrimus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, viServire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iactant. respondebint. ñ possumꝰ leg̾e
quia signatus ẽ liber. Qui iecireo eis
signatus ẽ. qm̃ ñ receꝑunt eũ quẽ sis¬
nauit pat̾. qͥ habet clauẽ dauid. qͥ aꝑit
et neno elaudit: claudit et nemo apit
Neq uͦ ut montanus cũ in sanis femĩ¬
nis somniat. ꝓpħe in extasi ft̃ locuti
ut nescirent ꝗd loq̃rentur: & cũ alios
erudirent. ipsi ignorarent qͥd diceres
de qualibꝰ apłs aitͦ. nescientes q̃ loquant᷑
& de quib affirment: s iuxta salomo¬
nẽ qͥ loquit᷑ in ꝓuerbiis. sapieus utel¬
ligit q̃ ꝓfert de ore suo. et iulabis siuis
portabit scientiã. etiã ipsi sciebant qͥd
dicerent. Si enĩ sapientes erant ꝓph̃e.
qdđ negare ñ possumꝰ. et mioy ses erudi¬
tus omi sapientia loq̃batur ad dũm

Expanded text:
jactant, respondebunt: Non possumus legere: jactant, respondebunt: Non possumus legere: quia signatus est liber. Quid idcirco eis signatus est? quoniam non receperunt eum quem signavit Pater : qui habet clavem David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum breui cuꝑe sermone c̃õprehende. cũ
uniu̾sa dñi sacram̃ta p̃sens seͥptura cont̃¬
neat: et tã natus de uirgine emmanuhel
qͣm illustriũ patrator oꝑum atq signo¬
rum. mortuus ac sepultus. & resurgens
ab inferis. et saluator uniu̾sarũ genti¬
ũ p̃dicat᷑. Quid loquar de physica. ethiea.
et logica: Quicqͥd sc̃ãrum ẽ scriptura¬
rum: quicqͥd potest humana lingua ꝓfer¬
re. et mortaliũ sensus acciꝑe: isto uolu¬
mine contiuet᷑. De cuiꝰ mysteriis testat᷑ ip¬
se qͥ scͥpsit. Et erit uob uisio omĩum. siẽ
u̾ba libri signati. Quẽ cũ dedint scien¬
ti litt̾as. dicent. Lege istũ: & respondebit.¬
Non possũ signatus : enĩ. & dabit᷑ liber
nescienti litt̃as. dicet᷑q ei. Lege. & respon¬
debit. Nescio litt̾as. Siue igitur hunc li¬
brum dedis nescienti litt̾as popło nati¬
onum. respondebit. ñ possum legere ꝙ
ñ didici litt̾̃as scͥpturarum: sue dedłis
seribis ⁊ phariseis. qͥ legis litt̾as nosse se

Expanded text:
cupere sermone comprehendere: cum universa Domini sacramenta praesens Scriptura contineat; et tam natus de Virgine Emmanuel, quam illustrium patrator operum atque signorum: mortuus ac sepultus, et resurgens ab inferis, et Salvator universarum gentium praedicetur. Quid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istutus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectȩ eccłȩ ornam̃ta monstrarẽ. hoc in
sequentib duob libris. o uirgo xp̃i eusto¬
chiũ orationib tuis. &. dñi miscđia face¬
re conabor: ut eodẽ labore qͦ qͥntus liber
hystoriã cõphendit. sextus & septimꝰ ꝑstrin¬
gant anago geñ ñ omĩa disserentes ne mul-¬
ta fiant uolumina:. s qͥd ȩccłastici uiri an¬
te nos senserint. breuiter indicantes. Expli

Expanded text:
trarem, hoc in sequentibus duobus libris, o virgo Christi Eustochium, orationibus tuis, et Domini misericordia facere conabor, ut eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat anagogen: non omnia disserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastici viri ante nos senserint, breviter indicantes. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
in tyro structas xp̃i¬
mus opes omnium.
qđ ñ reponant᷑
nec thesaurirent᷑. s dentur his qͥ habitant
corã dño: qͥ seruientes altari. participantur
cũ altari. Ministrant autẽ tyrii ñ ad diui¬
tias. nec ad cumulandas sacerdotũ opes. sed
uictui necessaria suppeditanda: ut iuxta apo¬
stolũ habentes uictũ atq uestitũ. his conten¬
ti sint. & nota qđ ñ dixerit negotiationes
qui seruierint ei. Sic enim & dñs constituit:
ut qͥ eugłium p̃dicant. uiuant de eugłio.
Seruire autẽ dño. & habitare cũ eo: ñ est loci
sed meriti. Huc usq uisiones ysaiȩ. siue one¬
ra quȩ cet̾is gentib imposuit. ut iussisti. & ut
noᷤ qͥuimus hystorica int̃pretatione disseriti¬
mus: hebraicȩ ueritatis p̾mentes uestigia.
Quȩ sequuntur ad om̃s ꝑtinent nationes.
& generalit̾ ad totius mundi consũmationẽ.
de quib nec tu petisti criberẽ. nec mͥ ociosũ
fuit ut ex suꝑfluo ñ quesita dictarẽ. qui

Expanded text:
in Tyro exstructas Chrimus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
exechie. regũ uida. Pro
uida in quo significant᷑
due tribꝰ.lxx. & theodo¬
tio posuere iudẽa: que
totam t̾ram .xii tribuũ
ostendit. Et pro eo qđ nos ex hebreo uerti

Expanded text:
Ezechiae, regum Juda. Pro Juda, in quo significantur duae tribus, LXX et Theodotio posuere, Judaeam, quae totam terram duodecim tribuum ostendit. Et pro eo quod nos ex Hebraeo verti
Abbreviated transcription (Latin):
Canticũ gͣduuoi.
uindeci graduuͣ psal¬
mi ꝑ quosdã ꝓuetus
nos ad sumina ꝑducu̾nt: ut
in atriis dnͣi possimus dicere.
Eoce nunc bñdicite dñm. os ser-
ui dñi: in atriis domꝰ dĩ nr̃i. E
qͥa a plerisq suꝑ his latissime di

Expanded text:
Canticum graduum. Quindecim graduum Psalmi per quosdam provectus nos ad summam perducunt: ut in atriis Domini possimus dicere: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, in atriis domus Dei ejus . Et quia a plerisque
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Ille qui quondã irritabat᷑
a uideis. optentis gentib excelse cȩlos
ascendens. terribilis factus est resi¬
dens ad dexterã patris. & rex ma¬
gnus suꝑ omnẽ terrã. Non solum

Expanded text:
bilis. Ille qui quondam irritabatur a Judaeis, obtentis gentibus, excelsus coelos ascendens, terribilis factus est, residens ad dexteram Patris. Et rex magnus super omnem terram. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ait idem ꝓpħa. Ego dixi diĩ estiᷤ
& filii excelsi om̃s. Nimiũ eleuati st̃:
uehementer eleuati sunt:i. ꝑ fidem
& predicationẽ. Uel illi qui eleua¬
ti sunt insuꝑbia. & relictis cęlȩ¬
stib terrena concupierunt qui¬
bus dicit᷑. siout homines moriemi
ut deposito omi tumore suꝑbiȩ
ita illi comungam᷑ in hoc seło. ut in
iudicio a sinistra parte disiuncti.
ñ inueniat in nobis qđ damnet in
pȩna. s qđ pietate multiplici ꝓ¬
uehat adcoronam.Am̃.xluii.

Expanded text:
stis et filii excelsi omnes : Elevati sunt vehementer. Elevati sunt, per fidem et praedicationem. Vel illi qui elevati sunt in superbia, et relictis coelestibus, terrena concupierunt; quibus dicitur: Sicut homines morieminut, deposito omni tumore superbiae, ita illi conjungamur in hoc saeculo; ut in judicio a sinistra parte disjuncti, non inveniatur in nobis quod damnet in poenam; sed quod pietate multiplici provehat ad coro
Abbreviated transcription (Latin):
quor figuram tenebat centurio.
uel mͦ illi qui tenent ipsam fidem
quã habuit abraham. Unde dictũ
est. Multi uenient ab oriente & occi¬
pente. & recumbent eũ abraham &

Expanded text:
quorum figuram tenebat centurio; vel modo illi qui tenent ipsam fidem, quam habuit Abraham. Unde dictum est: Multi venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ilii chore. filii calui. Uox
deridentis est. Hoc de illis
quadraginta duob pueris di¬
ꝑit: qui heliseũ deriserunt et
dixerunt. Ascende calue:ascen¬
de caluie. & maledixit eos in no¬
mine dñi: & egressi duo ursi co¬
mederunt eos. Heliseus figuram
rꝑi tenet. illi pueri figurã nide¬
oꝵ : qr dixerunt. aue aue rex
iudeoꝵ. Unde paulus dicit.
Nolite ꝑueri effici sensib: s mali

Expanded text:
ilii Core, filii calvi. Vox deridentis est. Hoc de illis quadraginta duobus pueris dicit, qui Elisaeum deriserunt, et dixerunt: Ascende, calve; ascende, calve, et maledixit eos in nomine Domini . Et egressi duo ursi, comederunt eos. Elisaeus figuram Christi tenet, illi pueri figuram Judaeorum, qui dixerunt: Ave, rex Judaeorum. Unde Paulus dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed mal
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Carnẽ cumqua iacuit in tu¬
mulo euexit adeglum. Qm̃ rex
omĩs terrȩ ds. Qͥa iam ñ solum
in uidea & ierłm notus. s in omi
terra fidei lumine declaratus.
Psallite sapienter. ut q̃ canitis ꝑ lit¬
teram intelligatis sꝑualiter di¬
cta. Regnarit d̃s suꝑ om̃s gentes.
quas in hereditatem accepit a pa¬
tre. Unde & in alio psalmo dicit.
Pabo tibi gentes in hereditatem
Tuam: & possessionẽ tuam termi¬
nos terre. & alibi. Excelsus suꝑ om̃s
Ds sedet suꝑ sedem scãm suam. ad
dexteram patris. uelin angłis. Pro
innocentia illoꝵe dicunt᷑ sedes. qr
ñpeoc auerunt. Inde dixit. Celum
michi sedes ẽ. Heussedet suꝑ sedem
scãm suam: hoc est ingccła. Unde di¬
ctum ẽ. Anima iusti: sedes sapientie:

Expanded text:
tu, carnem cum qua jacuit in tutu, carnem cum qua jacuit in tumulo, evexit ad coelum. Quoniam rex omnis terrae Deus. Quia jam non solum in Judaea et Jerusalem notus, sed in omni terra fidei lumine declaratus. Psallite sapienter. Ut quae canitis per litteram, intelligatis spiritualiter dicta. Regnabit Dominus super omnes gentes. Quas in haereditatem accepit a Patre. Unde et in alio psalmo dicit; Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos Deus sedet super sedem sanctam suam. Ad dexteram Patris. Vel angeli pro innocentia eorum dicuntur sedes, quia non peccaverunt. Inde dixit: Coelum mihi sedes est . Deus sedet super sedem sanctam suam: hoc est, in Ecclesia. Unde dictum est: Anima just
Abbreviated transcription (Latin):
scã eccła est. Unde dixit alio loco.
Dñs pars hereditatis meȩ. E nos
sua & ille nr̃a: scđm illud. Portio
mea dñs. Speciem iacob quẽ dilex̃
De pulchritudine enĩ eius iacob e¬
legit apłos : qui ab eiꝰstirpe descen¬
dentes hec dicunt. Qd̃ autẽ eum
diligat: audi ꝓpħam. Iacob dile¬
xi: esau autẽ odio habui. Ascen¬
dit ds in iubilo. Caruit enĩ ascen¬
sio eiꝰ: inqua multitudo angłoꝵ
eũ magna iubilatione dicebat
tuba illo ascendente apłis predi¬
xerunt. Hic iñc qui receptus
est a uobis: sicueniet quẽ admodũ
uidistis exim eiintem incęlũ. Uel
post uictoriã qr incit diabolũ
sic ascendit. Unde dicit in alio
psalmo. Tollite portas principes
& introibit rex głe. Uel sicut le
De monte oliueti. Uiri galilei
qͥd hic statis aspicientes in celume
Hic ir̃c qui assumptus ẽ a uobis
incelum. sic ueniet quẽadmodum
uidistis eũ euntẽ in eęlũ. Psallite
dõ nr̃o psalliteͥ psallite regi nr̃o
psallite: qui oppresso mortis dña¬

Expanded text:
Ecclesia est. Unde dixit in alio loco: Dominus pars haereditatis meae . Et nos sua, et ille nostra: secundum illud: Portio mea Dominus . Speciem Jacob quam dilexit. De pulchritudine enim Jacob elegit apostolos, qui ab ejus stirpe descendentes, haec dicunt. Quod autem eum diligat, audi prophetam: Jacob dilexi, Esau autem odio habui . Ascendit Deus in jubilo. Claruit enim ascensio ejus, in qua multitudo angelorum cum magna jubilatione dicebat:tuba, illo ascendente, apostolis clamaverunt: Hic Jesus, qui receptus est a vobis, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Vel post victoriam, qua vicit diabolum, sic ascendit. Unde dicit in alio psalmo: Tollite portas, principes, et introibit Rex gloriae . Vel sicut legde monte Oliveti; Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coeluvidistis eum euntem in coelum . Psallite Deo nostro, psallite, psallite regi nostro, psallite. Qui, oppresso mortis domina
Abbreviated transcription (Latin):
gentes .i. totus mundris unisimul.
Plaudite manib. Plaudere lauda¬
re. Plausus nãq lausdicit᷑. Saude¬
te in bonis oꝑib. Iubilate do in uo¬
ce exultõnis. Uoce sublimi dnm cos¬
fitemini: in ipso corde & omnium
membroꝵ. officio exultate. ꝓpter
magnitudinẽ leticie dixit. Uex
ex ultõnis est⁊ qeł nec uerbis nec¬

Expanded text:
gentes: id est, totus mundus simul, plaudite manibus. Plaudere, laudare. Plausus namque laus dicitur. Gaudete in bonis operibus. Jubilate Deo in voce exsultationis. Voce sublimi Dominum confitemini in ipso corde, et omni membrorum officio exsultate. Propter magnitudinem laetitiae dicit. Vox exsultationis est: q
Abbreviated transcription (Latin):
tat in humilibꝰ: sed semper facit ni¬
ddos sibi in excelsis arboribꝰ. Sicut e¬
nĩ passer ⁊ turtur castissime aues ni¬
ddos sibi in sublimioribꝰ faciũt: fic er¬
go tab̾nacula ⁊ atͥa ⁊ domus nõ sũt
in humili ista terra. sed in excelsa: ħ
mus. sed peregrinamur: ⁊ in atrus qͣ¬
diu sumus nõ habitamus: sed peregri¬
namur. De atrus cnĩ: tͣnsimus in dom̃.
Cũ autẽ uenerimꝰ in domũ: quid di¬
citur: beati qui habitant in domo
tua. Domus. que habet fundament̃.:
qm̃ de domo nobis exire non licet. de
loco quẽ posuit. Ilbi dicitur in ualle:
necesse est ut e contͣrio intłłigamꝰ ⁊ m̃o¬
tem. Ergo quicũq disponit ascensio¬
nes in corde suo: ubi positus est:. In
ualle lacrimarũ. Considemus quod
in ualle sumus: non sumꝰ in mon¬
te. nõ sumus in paradiso: nõ in pa¬
radisi altitudine. sed in humilitate
Terra es: ⁊ in terram ibis. Quã diu gͦ
sumꝰ in ualle lacrimarũ: nõ debemꝰ

Expanded text:
tat in humilibus, sed semper facit nitat in humilibus, sed semper facit nidos sibi in excelsis arboribus. Sicut ergo passer et turtur aves castissimae nidos sibi in sublimioribus faciunt: sic ergo tabernacula, et atria et domus non sunt in humili ista terra, sed in excelso, homus, sed peregrinamur. Et in atrio quamdiu sumus, non habitamus, sed peregrinamur. De atriis enim transimus in domum. Cum autem venerimus in domum, quid dicitur? Beati qui habitant in domo tua: Domus quae habet fundamentum. Quoniam de domo nobis exire non licet, de loco quem posuit. Ubi dicitur, in valle, necesse est ut econtrario intelligamus et montem. Ergo quicumque disponit ascensiones in corde suo, ubi positus est? In valle lacrymarum. Consideremus quod in valle sumus, non sumus in monte, non sumus in paradiso: nec in paradisi altitudine, sed in humilitate Terra es, et in terram ibis. Quamdiu ergo sumus in valle lacrymarum, non debemus
Abbreviated transcription (Latin):
test. ꝓptẽa dicit ⁊ apłs Quãdo infir¬
mor: tunc fortior sum. sonsidẽt se u¬
nusquisq quãdo ieninio lassus ẽ. et
defectus. quomͦ anima uigeat: quomͦ
nichil aliud mẽs nisi de deo consicłẽt:
quomͦ semꝑ dicat. quã dilecta tab̾na¬
cula tua dñe uirtutũ. Etenĩ pas¬
ser ĩuenit sibi domũ: ⁊ turtur in
terim simpliciter ĩcerp̃temur. uide¬
habere desidero. Aues que libere huc
atq illuc uagantur. tam̃ pꝰquã uola¬
uint. habent locũ ⁊ nidulos ubi re¬
qͥescant: quãtomag̃ anima mea ⁊ ca¬
ro mea debet sibi locũ preparare. u¬
bi possit reqͥescere: Nñc altiꝰ aliqͥd ascẽ¬
cdamꝰ. In dño confido: quomͦ dicitis a¬
nime meç tͣnsiiꝗͣ in montẽ sicut
passer: llidete qͦ quia nemo tͣnsiiqͥ
in mõtẽ: nisi q̃ui passer est. Et turt
nicdũ sibi. Ista ẽ turtur: de qua dic̃
in canticis canticoꝵ. uox turturis:
audita ẽ in terra nr̃a. Turt᷑ nidũ sibi:
t᷑tur animal castitatis. Turt᷑ ñ habi¬

Expanded text:
test. Propterea dicit et Apostolus: Quando infirmor, tunc fortior sum . Consideret se unusquisque quando jejunio lassus est et defectus: quomodo anima vigeat, quomodo nihil aliud mens nisi de Deo considerat: quomodo semper dicat, quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! Etenim passer invenit sibi dterim simpliciter interpretemur. Videhabere desidero. Aves quae libere huc atque illuc vagantur: tamen postquam volaverint, habent locum et nidulos ubi requiescant: quanto magis anima mea, et caro mea debet sibi locum praeparare, ubi possit requiescere! Nunc altius aliquid ascendamus. In Domino confido: quomodo dicitis animae meae, transmigra in montes sicut passer? Videte ergo quia nemo transmigrat in montes nisi qui passer est. Et turtur nidum sibi. Iste est turtur, de quo dicitur in Cantico canticorum: Vox turturis audita est in terra nostra . Turtur nidum sibi. Turtur est animal castitatis. Turtur non habi