comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
El cce qͦd amemus si uiuimus. si in ipsum credimus
qͥ resurrexit. dabit nobis ñ quod hic amant ho¬
mines qui dm ñ amant. aut tanto plus amat
qͣnto illum minus amant. Tanto aũt hoc minꝰ
amant. qͣnto illum plus amant. S uideamus
qͥd nobis ꝓmisit. Non diuitias t̾renas & tempo¬
rales. ñ honores & potestates. in sclõ isto. uicletis
enĩ omnia hȩc dari & hominib malis ne magni¬
pendantur a bonis. ñ ipsam postremo corporis
sanitatẽ: non quia ipse illam ñ dat. s quia ut
uidetis pͣecorib dat: ñ uitam longam. Quid ẽ
enĩ longum. quod aliqͣndo finitur: Non pro
magno nob̃ credentib ꝓmisit longeuitatem:
aut decrepitã senectutem. quam om̃s optant
anteqͣm ueniat. om̃s de illa cũ uenerit mur¬
murãt. ñ pulchritudinẽ corporis. quã uel cor¬
poris morbus. uel ipsa senectus quȩ optatur
ext̃minat. Uult ẽẽ pulcher. ꝙ uult ẽẽ senex.
ista duo desideria sibi inuicẽ concordare ñ posst̃.

Expanded text:
Ecce quod amemus. Si vivimus, si in ipsum credimus qui resurrexit; dabit nobis, non quod hic amant homines qui Deum non amant, aut tanto plus amant, quanto illum minus amant: tanto autem hoc minus amant, quanto illum plus amant. Sed videamus quid nobis promisit: non divitias terrenas et temporales, non honores et potestates in saeculo isto; videtis enim omnia haec dari et hominibus malis, ne magnipendantur a bonis. Non ipsam postremo corporis sanitatem: non quia ipse illam non dat, sed quia, ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum quod aliquando finitur? Non pro magno nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchritudinem corporis, quam vel corporis morbus, vel ipsa senectus quae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo desideria sibi invicem concordare non possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sciat etiam qͥd agatur in nobis. nos aut̃ sine enus
spũ scire ñ possumus quid agatur in dõ. Deus
aũt scit in nobis. & qͦd ipsi nescimus in nobis.
Nam infirmitatẽ suam petrus nesciebat. quando
a dño quod ter eẽt negaturus audiebat. ꝙ eger
se ignorabat. medicus egrũ sciebat. Sunt gͦ
quȩdam quȩ ds̃ nouit in nobis nescientib nob̃.
tamen qͣntum ad homines ꝑtinet nemo sic se
nouit. quomͦ ipse homo. Alius nescit qͥd in illo
agatur. s sp̃s eius nouit. Accepto aũt spũ dei
discimus & qͥd agatur in dõ. non totum. quia
ñ accepimus totũ. De pignore multa nouimꝰ.
Pignus enĩ accepimus. ꝙ huius pignoris plenitu¬
do postea dabitur. Interim in hac ꝑegrinatione
pignus nos consoletur: qͥa qui nos dignatus ẽ
obpignerare: multũ paratus ẽ dare. Si talis est
arra. quid ẽ cuius ẽ arra: S quid ẽ quod ait.
glificatus: In euidenti ẽ intellectus. Non

Expanded text:
sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, glorificatus? In evidenti est intellectus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
siccatur qͥa manat. Uidebimus nunc qͥd sit qͦd
bibunt qui credunt in dño. quia utiq xp̃iani
sumus. & si credimus bibimus. & unusqͥsq in
seipso debet agnoscere si bibit. & si uiuit ex eo qͦd
bibit. Non enĩ nos deserit fons. si ñ deseramus
fontẽ. Exposuit eugłista ut dixi unde dñs clamas¬
set. ad qualem potũ inuitasset. qͥd bibentib ꝓpi¬
nasset dicens. hoc aut̃ dicebat de spũ quem ac¬
cepturi erant credentes in eum.
erat sp̃s datuis. quia iłs nondum erat głi fica¬
loquebar cũ anmam comm̃darem. Animus
sic & quȩ dĩ sunt nemo scit. nisi sp̃s dĩ. Nr̃a
nemo scit̃. nisi sp̃s nr̃. Non enim noui quid¬
md
cogitas. aut tu quid cogito. Ipsa enim sunt ꝓpͥa
nr̃a. quȩ interius cogitamus. & cogitationum
uniuscuiusq hominis ipsius sp̃s testis ẽ. Sic
& quȩ dĩ sunt nemo scit. nisi sp̃s dĩ. Nos cum
spũ nr̃o. ds cum suo. ita tam̃ ut ds̃ cum suo sp̃u

Expanded text:
siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum.erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificaloquebar cum animum commendarem. Animus Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei . Nostra nemo scit, nisi spiritus noster. Non enim novi quid cogitas, aut tu quid cogito: ipsa enim sunt propria nostra, quae interius cogitamus; et cogitationum uniuscujusque hominis ipsius spiritus testis est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Et si magni sunt amatores anmoꝵ. quales sunt¬
dĩ amatores. qui pulchros animos facit. Sicut
enĩ anmus facit decus in corpore. fic ds in animo.
Non enĩ facit corpori unde ametur nͥ aninus. qui
cũ migrauerit. cadauer horrescit. ꝙ qͣntumcũq
pulchra illa m̃bra dilexeris. sepelire festinas.
Decus gͦ corporis animus. decus animi ds̃. Clamat
gͦ dñs ut ueniamus q bibamus. si intus sitiamꝰ
& dicit. qͥa cum biberimus. flumina aquȩ uiuȩ
fluent de uentre nr̃o. Uenter interioris homi¬
nis. conscientia ẽ cordis. Bibito gͦ isto liquore ui¬
uescit purgata conscientia. & hauriens fontẽ
habebit. &tiam ipsa fons erit. Quid ẽ fons. &
quid ẽ fluuius. qui manat de uentre interioris
hominis : Beniuolentia. qua uult consulere
ꝓximo suo. Si enĩ putet quia qͦd bibit soli ipsi
debet sufficere. ñ fluit aqua uiua de uentre
etus. si aut̃ festinat ꝓximo consulere. ideo non

Expanded text:
Et si magni sunt amatores animorum, quales suntEt si magni sunt amatores animorum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
homo animã quam corpus. Quid enĩ amatur
mamico. ubi ẽ amor sincerior &s castior: Quid a¬
matur in amico. corpus an animus: Si fides amat᷑
animus amatur. si beniuolentia amatur. beni¬
uolentiȩ sedes animus ẽ. Si hoc amas in altero
qͥa ꝙ ipse amat ce. ammũ amas. quia ñ caro s
animus amat. Ideo enĩ amas. quia te amat.
Q uere unde te amet. ꝙ uide qͥd ames. Pius gͦ ama¬
tur. & ñ uidetur. Aliquid enĩ uolo dicere. ubl
magis appareat dilectioni ur̃ȩ quantum amet᷑
animus. & quẽ admodum corpori p̃ponatur.
Iui ipsi lasciui amatores qͥ pulchritudine corpoꝵ
delectantur. & forma m̃broꝵ accenduntur.
Etunc amant amplius quando amantur. Nam¬
ꝗ si amet o sentiat qͥa odio habetur. magis irascitur
qͣm diligit. Quare magis irascitur qͣm diligit:
Quia ñ ei redditur qͦd impendit. Si gͦ ipsi corpoꝵ
amatores redamari se uolunt. & hoc magis eis de-¬
lectat si amentur. quales sunt amatores animoꝵ:

Expanded text:
homo animam quam corpus. Quid enim amatur homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum?
Abbreviated transcription (Latin):
datus. quia iħs nondum erat glorificatus.
Est gͦ sicis interior & uenter interior. quia ẽ homo
interior. ꝙ ille qͥdem interior inuisibilis. exteri¬
or aut̃ uisibilis. S melior interior qͣm exterior.
&. quod ñ uidetur hoc plus amatur. Constat
enĩ plus amari hominẽ interiorem qͣm exte¬
riorem. Unde hoc constãt. unusqͥsq in seipso ꝓbet.
Quãuis enim qui male uiuunt animos suos cor¬
pori addicant. uiuere tam̃ uolunt quod ñ est nͥ
animi. magisq seipsos indicant qͥ reguntur
qͣm illa quȩ regunt. Regunt enĩ animi. regun¬
tur corpora. Gaudet qͥsq uoluptate. & capit de
corpore uoluptatẽ. s separa animum. nichil
restat in corpore qͦd gaudeat. & si de corpore gau¬
det animus gaudet. si gaudet de domo sua. de se
ñ debet gaudere. ꝙ si habet animus unde oblecte¬
tur extrinsecus. sine deliciis manet intrinsecus.
Onmino constat plus amare hominẽ animã suam.
qͣm corpus suum. S & in alio homine plus amat

Expanded text:
datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ in cordib nr̃is. post resurrectionẽ suam
dare uoluit . Quid significauit: Ut in resur
ret. ut tota currat in dm̃. Hic enĩ nascimur &
morimur. hoc ñ amemus. caritate migremus.
caritate sursum habitemus. caritate qͣua di¬
ligimus dm. Nichil aliud in hac uicȩ nr̃ȩ pere¬
grinatione meditemur: nͥ quia & hic ñ semꝑ
erimus. ꝗ ibi nobis locum bene uiuendo p̃pa¬
rabimus. unde nunqͣm migremus. Dñs enim

Expanded text:
sa est in cordibus nostris, post resurrectionem suam dare voluit? quid significavit? Ut in resurrret, ut tota currat in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac vitae nostrae peregrinatione meditemur, nisi quia et hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene vivendo praeparabimus, unde nunquam migremus. Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qui manducat hunc panem. uiuet in ȩternum.
Quod gͦ illi mortui sunt. ita uult intelligi. ut ñ
uiuant in ȩt̃num. Nam temporalit̾ & hii ꝓfecto
morientur qui xp̃m manducant. s uiuunt in ȩtnũ
Incipit xxuii ab eo quod scriptum est. Hȩc
dixit in sẏnagoga docens sabbato in capharnaũ.
usq ad id. Ille enim erat eum traditurus
cum eẽt unus de duodecim. Dictus est hic¬

Expanded text:
qui manducat hunc panem, vivet in aeternum. Quod ergo illi mortui sunt, ita vult intelligi, ut non vivant in aeternum. Nam temporaliter et hi profecto morientur, qui Christum manducant: sed vivunt in aeternum, II. Ab eo quod scriptum est, Haec dixit in synagoga docens sabbato in Capharnaum; usque ad id, Ille enim traditurus erat eum, cum esset unus ex duodecim. Cap. VI,
Abbreviated transcription (Latin):
dire: Si discipłi durum habuerunt istum¬
sermonẽ. quid mimici : Et tam̃ sic oportebat ut
diceretur. qͦd non ab om̃ib intelligeretur. Se¬
cretum dĩ intentos debet facere. ñ aduersos Isti
illis aliquam grãm cooꝑiencem. s ꝓut uolue¬
indutus erat uerbum. ueluti conscissam distri¬
buere credentib in se. Durus ẽ inquiunt hie
sermo. qͥs eum potest audire:
apud semetipsum quia murmurarent dia

Expanded text:
dire? Si discipdire? Si discipsermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti illis aliquam gratiam cooperantem: sed prout volueindutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. « Durus est, inquiunt, hic sermo, quis potest eum audire? apud semetipsum quia murmurabant di
Abbreviated transcription (Latin):
E RE A domini ex eugl̃io
quȩ sermonẽ pristinumꝰ
consecuntur audiuimus.
hinc sermo debetur aurib
no diei ñ importunus est.
Est enim de corpore dñi.
Exposuit aũt modum attributionis huius & dom
sui. quomͦ daret carnẽ suam manducare. dicens
qͥ manducat carnẽ meam & bibit sanguinem
meũ. in me manet & ego in illo. Signum quia
manclucauit ꝙ bibit hoc ẽ. si manet & manet.
si habitat & inhabitatur. si heret ut ñ deseratur.
Hoc gͦ nos docuit & ammonuit mysticis uerbis.
ut simus in eius corpore sub ipso capite. in m̃bris
eius edentes carnẽ eius. ñ relinquentes unitatẽ
eius. S qui aderant plures ñ intelligendo
scandalizati sunt. Non enĩ cogitabant hȩc audi
suam cdat nobis dñs manducare. & sapere sccd̃m
carnem mors ẽ. cum de carne sua dicat. qͥa ibi¬
ẽ uita ȩterna. Ergo nec carnẽ debemus sapere
scłm carnem. ficut in his uerbis. Multi itaq
es ñ ex inimicis s ex discipłis eius dixe¬
runt. Durus ẽ hie sermo. Quis eum pocest au¬

Expanded text:
erba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus no diei non importunus est: est enim de corpore Dominiaeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiesuam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors eest vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: Multi itaque non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum au
Abbreviated transcription (Latin):
cipio ds̃: in quo & ipse filius hominis scĩficatus
ẽ. ab inicio creationis suȩ. quando uerbum
sactum ẽ caro. quia una ꝑsona facta ẽ uerbũ
& homo: Cunc gͦ sanctificauit se inse. hoc
ẽ hominem se. in uerbo se: quia unus xp̃c
idẽ & ego scĩfico meipsum: hoc ẽ ipsos in me
tanqͣm meipsum scĩfico ego. q̃m̃ in me etiam
ipsi sunt ego. Ut sint & ipsi scĩficati in ueri¬
tate. Quid ẽ & ipsi : nisi quẽ admodum ego
in ueritate. qͦd ipse sum ego: Deinde iam ñ
solum de apłis. s etiam de suis cȩteris m̃bris
incipit dicere: qͦd donante ipso alio sermone
tractandum ẽ.

Expanded text:
s, in quo et ipse Filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est hominem se, in Verbo se, quia unus est Cis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
illos dñs dixerat scire. utrũq dixit iste ne-¬
scire. & locum quo itur. & uiam qua itur.
Sed nescit ille mentiri. Ergo isti sciebant. &
se scire nesciebant. Conuincat eos iam scire.
quod se putant adhuc usq nescire. Hicit
ei ih̃s. Ego sum uia q ueritas & uita.

Expanded text:
illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste neillos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et se scire nesciebant. Convincat eos jam scire quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
U NC est dilectissimiut
quantum ualemus intel¬
ligamus de uerbis clñi
posteriorib priora. & de
consequentib p̃cedentia
in eo quod audistis tho
mȩ interroganti eẽ responsum. Dixerat
enim suꝑius dñs cum de mansionib loque¬
retur quas q eẽ dixit in domo patris sui.&
ire se ut p̃pararet cas. ubi intelleximus ꝙ ẽ
iam mansiones ipsas in predestinatione. &
p̃parari eas. cum eoꝵ qui ibi mansuri sunt
ꝑ fidem corda mundantur: qm̃ ipsa dĩ domꝰ
ipsi sunt. Et quid ẽ aliud manere in domo
dei. quam eẽ in populo dĩ. cum ipłe popłs ẽ
in dõ.&. ds in eo: Hoc ut p̃paͬret dñs abiit.
ut crecdendo in eo qui ñ uidetur. ea quȩ inspe¬
tie semꝑ futura ẽ. nunc ꝑ fidem mansio p̃pa¬
retur. ꝓpter hoc gͦ dixerat. & si abiero & p̃pa¬
rauero uob̾ locum. iterum uenio & accipiam
uos ad meipsum. ut ubi ego sum & uos sitis.
dicit ei thomas. Dñe. non scimus quo ua¬
dis. & quomͦ possumus uiam scire: Utrĩ

Expanded text:
unc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vosdicit ei Thomas, Domine, nescimus quo vadis, quomodo possumus viam scire? Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
animab ur̃is unde ñ eiciamini foras. qͥa descendi
de cȩlo ñ ut faciam uoluntatẽ meam. s uolunta¬
tem eius qͥ misit me. Humilitatẽ doceo. ad me
uenire ñ potest nͥ humilis. ñ mittit foras nͥ suꝑbia.
Quomͦ exit foras qui seruat humilitatẽ. & ñ labitur
a ueritate: Dicta sunt quanta dici potuerunt de
abscondito sensu fr̃s. Satis enim hiclatet sensus. ꝙ
nescio utrũ congruis uerbis a me sit deꝓmptus &s
sculptus. Quare idõ non eiciet foras. qͥa uenit ad
illum: Quia ñ uenit facere uoluntatẽ suam.s

Expanded text:
animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest nisi humilis. Non mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt stare. Si gͦ suꝑbia expulit eos qui
non potuerunt stare. humilitas intromittit qui
possint in ꝑꝑetuo stare. Ideo etenĩ qͣui dixit exultabt̃
ossa humiliata p̃dixit. auditui meo dabis exulta¬
tionẽ & leticiam. Quid ẽ auditui meo : Audiendo
te felix sum. de uoce tua felix sum. intus uiuen¬
do felix sum. Idõ non cado. ido gxultahunt ossa
humiliata. ido amicus sponsi stat &. audit eum
idõ stat quia audit. De interiore fonte bibit. ido
stat. Illi qui noluerunt de interiore fonte bibe¬
intremus ad eum. incorporemur ei. ut nec nos
faciamus uoluntatem nr̃am s uoluntatem dei.
& ñ nos eiciet foras quia m̃bra eius sumus. quia
caput nr̃m ẽẽ uoluit docendo humilitatem.
Ad extremũ ipsum audite concionantẽ. uenite ad
me qui laboratis & onerati estis. tollice iugũ meũ
suꝑ uos. & discite a me quia mitis sum & humilis
corde. q cũ hoc didiceritis inuenietis requiem

Expanded text:
potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibeintremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire ñ potest. & ibi habet unde auferri ñ potest.
Sed sisit rectus corde. tunc enim intrat & non exit.
Ideo ille qͥ dicebat. qm̃ apud te ẽ fons uitȩ ñ apud
nos ido intrare debemus ut uiuamus. ñ quasi nob̾
sufficere ut ꝑeamus. ñ quasi de nr̃o uelle satiari
ut arescamus. s os ad ipsum foncẽ ponere. ubi
aqua ñ deficit. Quia uoluit suo consilio uiuere.
adam lapsus ẽ ꝑ eum qui ante ceriderat ꝑ suꝑbiã.
qui ei calicẽ ipsius suꝑbiȩ ꝓpinauit. Quia gͦ
apud te fons uite & in lumine tuo uidebimus
lum̃. intus uiuamus. intus uideamus. Quare
enĩ inde exitum est: Audi quare. Non ueniat
mͥ pes suꝑbiȩ. Ergo ille exiit. cui uenit pes suꝑbiȩ.
Ostende quia idõ exiit. Et manus peccatoꝵ ñ mo¬
ueant me. ꝓpt̾ pedem suꝑbiȩ. Quare hoc dicis:
Iui ceciderunt om̃s qui oꝑantur imquitatem
Ubi ceciderunt: In ipsa suꝑbia. expulsi sunt. nec

Expanded text:
perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc enim intrat, et non exit. Ideo ille quid dicebat? Quoniam apud te est fons vitae: non apud nos. Ideo intrare debemus ut vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae propinavit. Quia ergo apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen; intus bibamus, intus videamus. Quare enim inde exitum est? Audi quare: Non veniat mihi pes superbiae. Ergo ille exiit, cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Ubi ceciderunt? In ipsa superbia. Expulsi sunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃. pretende miscd̃iam tuã scientib te. ꝙ iusticiã
tuam his qͥ recto sunt corde. Qui secuntur uolun¬
ipsi sunt recti corde. ipsis ñ commouentur pedes.
Bonus enim ds̃ isrł rectis corde. Mei aut̃ urquit ille
pene cõmoti sunt pedes. Quare: Quia zelaui in pec-¬
catorib. pacẽ peccatoꝵ uidens. Ergo quib bonus
dsͣ. Quare displicuit: Quia dedit felicitatẽ malis:
o iło nutarunt mͥ pedes. quasi sine causa seruissẽ
deo. Ideo gͦ mei pene cõmoti sunt pedes. quia
ñ fui rectus corde. Quid est gͦ rectus corde: Se¬
quens uoluntatẽ dei. felix ẽ ille. ille laborat. ille
male uiuit & felix ẽ. ille iuste uiuit ꝙ laborat. Non
indignetur uiste iuiuens ꝙ laborans. intus haber
quod felix ille ñ habet. Hon gͦ tristetur. ñ ma¬
ceretur. ñ deficiat. Felix ille habet ipse aurum in
arca. iste dm̃ in conscientia. Compara nunc aurũ
& dm̃. arcam & conscientiã. Ille illud habet qͦd
perit. & ibi habet ubi perit. iste dm̃ habet qui

Expanded text:
am scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Qui sequuntur volunipsi sunt recti corde, ipsis non commoventur pedes. Bonus enim Deus Israel rectis corde. Mei autem, inquit ille, pene commoti sunt pedes. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus it Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, laborat ille: ille male vivit et felix est, ille juste vivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca, iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscientiam. Ille illud habet quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
enim cõmmendatio humilitatis ẽ. Suꝑbia qͥppe
facit uoluntatẽ suam. humilitas facit uolunta¬
tem dĩ. Ido qui ad me uenerit. ñ eiciam foras.
Quare: Qua ñ ueni facere uoluntatẽ meam. sed
uoluntatẽ euis qͥ me misit. Humilis ueni. hu¬
milicatẽ docere ueni. Alagister humilitatis ueni.
qͥ ad me uenit incorporatur mͥ. qui ad me uenit
humilis sit. Qui mͥ adheret. humilis erit. qͥa
ñ faciet uoluntatẽ suam s dĩ. q ideo ñ eicietur
foras. qͥa cum suꝑbus eẽt ꝓiectus ẽ foras. Uide illa
interiora cõmendari in psalmo. Filii aut̃ homi¬
nũ. in ꝓtectione alarum tuarũ sꝑabunt. Uide
qͥd sit ire intro. uide qͥd sit ad illius ꝓtectionem
confugere. uide qͥd sit etiam sub uerbera patris
currere. flagellat enĩ omnem filium quẽ recipit.
F ilii aut̃ hominum sub tegmine alarum tuarũ
sꝑabunt. Et quid ẽ intus: In ebriabuntur ab
ubertate domustuȩ. Cum miseris intro intrantes

Expanded text:
enim commendatio humilitatis est. Superbia quippe enim commendatio humilitatis est. Superbia quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venerit, non ejiciam foras. Quare? quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit. Humilis veni, humilitatem docere veni. Magister humilitatis veni. Qui ad me venit, incorporatur mihi; qui ad me venit, humilis fit. Qui mihi adhaeret, humilis erit, quia n facit voluntatem suam, sed Dei; et ideo non ejicietur foras, quia cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum miseris intro, intrantes
Abbreviated transcription (Latin):
cõpescant. & feruorẽ illum ulceris sedent.ꝙ adhi¬
bentur & ꝓficiunt. Uides hominẽ qui suit ulce¬
rosus ꝙ scabiosus sanatũ. s quia humor ille non
eiectus ẽ. rursus ad ulcus reditur. Cognoscens
hoc medicus purgat humorẽ. detrahit causam.
& nulla erunt ulcera. Unde habundat iniqͥtas:
ꝑ suꝑbiam. Cura suꝑbiam. nulla erit iniquitas.
Ut gͦ causa omniũ morboꝵ curaretur id ẽ suꝑbia.
descendit &e humilis factus ẽ filius dei. Quid su¬
ꝑbis homo: d̃s ꝓpt̾ te humilis factus ẽ. Puderet
te fortasse imitari humilem hominẽ. saltem uni¬
tare humilem dm. Wenit filius dĩ in homine.
o humilis factus ẽ. Precipitur tͥ ut sis humilis.
ñ precipitur tͥ ut ex homine fias pecus. Ille ds̃
factus ẽ homo. tu homo cognosce qͥa es homo.
tota humilitas tua ut cognoscas te. Ergo quia
humilitatẽ docet ds̃. dixit. ñ ueni facere uolun¬
tatẽ meam. s uoluntatẽ eius qui misit me. Hoc

Expanded text:
compescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhicompescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhibentur et proficiunt: vides hominem qui fuit ulcerosus et scabiosus, sanatum; sed quia humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis factus est. Puderet te fortasse imitari humilem hominem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine, et humilis factus est: praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi praecipitur ut ex homine fias pecus: ille Deus factus est homo; tu, homo, cognosce quia es homo: tota humilitas tua, ut cohumilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
mo ñ dubito. Scriptum ẽ enim. Initium om̃is
peccati suꝑbia. & intiũ suꝑbiȩ hominis aposta¬
tare a dõ. Scriptum ẽ. firmum ẽ. uerum est.
Deinde qͥo de suꝑbo dicitur. mortali. accincto pan¬
nis carnis. p̃grauato pondere corporis corrupabi
¶ Hoc ẽ exire foras. Etenim intrare intro: appe¬
tere intima: ꝓncere intima. foras a qͥ ł exire
est. Intima ꝓicit suꝑbus. intima appetit humi¬
lis. Si suꝑbia eicimur. humilitate regredimur.
N Caput enim omniũ morboꝵ suꝑbia ẽ. quia caput
omniũ peccatoꝵ suꝑbia. Medicus quando egni-¬
tudinẽ discutit. si curet quod ꝑ aliquã eausam
factum est. & ipsam causam qua factum est non
curet. ad tempus uidetur mederi. causa manente
morbus repetitur. uerbi gr̃a. expressius hoc
dicam. Humor in corpore. scabiem uł ulcera gi¬
gnit. In corpore fit magna febris. ꝙ ñ paruus
dolor. exhibentur quȩlam medicam̃ta quȩ scabĩẽ

Expanded text:
non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, praegravato pondere corporis corruptibi? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere intima; projicere intima, foras exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis. Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omnium morborum superbia est, quia caput omnium peccatorum superbia. Medicus quando aegritudinem discutit, si curet quod per aliquam causam factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus videtur mederi, causa manente morbus repetitur. Verbi gratia, expressius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit magna febris, et non parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueniet ad te ñ eicis foras. qͥa descendisti de
celo ñ facere uoluntatẽ tuam. s uoluntatẽ eius
qui te misit. Alagnum sacram̃tum. Obseero uos
simul pulsemus. exeat ad nos aliqͥd qͦd nos pascat
scđm quod nos delectabit. magnũ illud & dulce
secretũ. Qui ueniet ad me. Attende. atdende q
appende. qͥ ueniet ad me ñ eiciam foras. Ergo qͥ
ueniet inqͥt. non eiciam foras. Quare: Diua des¬
cendi de cȩlo ñ ut faciam uoluntatẽ meam. sed
uoluntatẽ eius qui misit me. Ipsa est gͦ causa
quare ñ eicias foras eum qͥ uenit ad te. quia ñ
uoluntatẽ tuam facere descendisti de cęlo. sed
uoluntatẽ eius qui te misit. Ipsa. Quid que¬
rimus utrũ ipsa sit: Ipsa ẽ. ipse loquitur.
Non enĩ nobis fas ẽ aliud suspicari qͣm loquitur.
qͥ uenerit ad me ñ eiciam foras. Et quasi quere¬
res quare. quia ñ ueni facere uoluntatẽ meani.
s uoluntatẽ eius qui misit me. Timeo ne foras
ꝓpterea exierit anima a dõ. quia suꝑba erat. un

Expanded text:
ti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ipsa est ergo causa quare non ejicias eum foras qui venit ad te, quia non voluntatem tuam facere descendisti de coelo, sed voluntatem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quaereres, Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tempora.
aluid sapiebant intelligant & credant in eum.
Quidam enĩ fortasse sunt in ista multicudine arri¬
ani. ñ audeo suspicari eẽ sabellianos. qͥ ipsum
patrẽ dicunt eẽ qui ẽ filius. heresis qͥppe ista nimis
antiqua ẽ. & paulatim euiscerata. arrianoꝵ aũt
adhuc uidetur habere aliquas monitiones quasi
cacdaueris putrescentis. aut certe ut multũ quasi
hominis animȩ agentis. Oportet inde reliquos
lib̾ari. sicut inde multi lib̾ati sunt. Etquidem
ista ciuitas ñ eos habebat. s postea qͣm multi ꝑe¬
grini aduenerunt. non nulli&: ipsi uenerunt:

Expanded text:
sunt tempora. sunt tempora. aliud sapiebant intelligant, et credant in eum. Quidam enim fortasse sunt in ista multitudine ariani. Non audeo suspicari esse sabellianos qui ipsum Patrem dicunt esse qui Filius est: haeresis quippe ista nimis antiqua est, et paulatim eviscerata. Arianorum autem adhuc videtur habere aliquas motiones quasi cadaveris putrescentis; aut certe, ut multum, quasi hominis animam agentis: oportet inde reliquos liberari, sicut inde multi liberati sunt. Et quidem ista civitas eos non habebat; sed posteaquam multi peregrini advenerunt, nonnulli et ipsi venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit. ñ ut prius ab illo eẽt. & ab illo postea nosset.
s quẽ admodum illi gignendo dedit ut gẽt. sic gig¬
nendo dedit ut nosset. quasi simplici ut dictum
ẽ naturȩ ueritatis eẽ & nosse. non ẽ aliud atq aliud
dixerat.s rem magnã assidue cõmemorat. misit
me & mecum ẽ. Si gͦ tecum est o dñe. ñ unus ab
alio missus ẽ. s ambo uenistis. & tam̃ cum ambo
simul sint. unus missus ẽ. alter misit. qm̃ missio
incarnatio ẽ. & ipsa incarnatio filii est tantũ.  ñ oe.
patris. Misit itaq pat̃ filium. s ñ recessit a filio.
Hon enim quo misit filium. ñ ibi erat pater: ubi
do erat. & ꝑ eum mundus factus ẽ. Ergo inquit
qͥ me misit. cuius auctoritate tanqͣm paterna
inquit solum. quia quȩ placita sunt ei facio sẽꝑ
Ista ẽ equalitas semꝑ. ñ ex quodam initio &s demn¬
ceps. s: sine initio. sine fine. Dei enĩ generatio ñ
habet initium temporis. quia ꝑ genitum facta

Expanded text:
ut sit: non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset; ut sit: non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset; sed quemadmodum illi gignendo dedit ut esset, sic gignendo dedit ut nosset: quia simplici, ut dictum est, naturae veritatis esse et nosse non est aliud atque aliud, dixerat, sed rem magnam assidue commemorat, misit me, et mecum est. Si ergo tecum est, o Domine, non unus ab alio missus est, sed ambo venistis. Et tamen cum ambo similes sint, unus missus est, alter misit: qincarnatio est, et ipsa incarnatio Filii tantum est, non et Patris. Misit itaque Pater Filium, sed non recessit a Filio. Non enim quo misit Filium, non ibi erat Pater. Ubi do erat, et mundus per eum factus est . Ergo, inquit, qui misit me, cujus auctoritate tanquam paterna inquit, solum quia ego quae placita sunt ei, facio semper. Ipsa est aequalitas semper, non ex quodam initio et deinceps, sed sine initio, sine fine. Dei enim generatio non habet initium temporis, quia per genitum facta
Abbreviated transcription (Latin):
facit in nobis ds. quod nec sonus qͥ aurem ꝑcutiat.
nec color qͥ oculis discernatur: nec odor ẽ qui narib
capiatur:. nec sapor qui faucib iudicetur. nec du¬
rum nec molle qͦd tangendo sentiatur. & tamen
aliquid ẽ. quõd sencire facile ẽ. explicare impos¬
sibile ẽ. Si gͦ deus ut dicere ceꝑam. loquitur in
cordib nr̃is sine sono. quomͦ loquitur filio suo:
Sicgͦ fr̃s sic cogitate quantum potestis ut dixi. licet
parua magnis modo aliquo comparare. sic cogita¬
te. Incorporaliter pãt locutus ẽ filio. quia incorpo¬
paliter pat̃ genuit pat̾ filium. nec eum sic docuit.
quasi indoctum genuerit. s hoc est eum docuisse.
quod ẽ scientem genuisse. & hoc ẽ docuit me pat̾
quod ẽ scientem me genuit pat̃. Si enim pauci qͦd
intelligunt simplex ẽ natura ueritatis. hoc ẽ filio
ẽẽ quod nosse. ab illo gͦ habet ut nouerit. a quo habet

Expanded text:
facit in nobis Deus, quod nec sonus est qui aurem percutiat, facit in nobis Deus, quod nec sonus est qui aurem percutiat, nec color qui oculis discernatur, nec odor est qui naribus capiatur, nec sapor qui faucibus judicetur, nec durum et molle quod tangendo sentiatur: tamen aliquid est quod sentire facile est, explicare impossibile est. Si ergo Deus, ut dicere coeperam, loquitur in cordibus nostris sine sono, quomodo loquitur Filio suo? Sic ergo, fratres, sic cogitate, quantum potestis, ut dixi, si licet parva magnis modo aliquo comparare; sic cogitate. Incorporaliter Pater locutus est Filio, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit quasi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod est scientem genuisse; et hoc est, docuit me Pater, quod est, scientem me genuit Pater. Si enim, quod pauci intelligunt, simplex est natura veritatis; hoc est Filio esse quod nosse. Ab illo ergo habet ut noverit, a quo habet
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ. intellectus ꝑ quem: Ego ad aurẽ dixi
ut audiretis. ad cor ur̃m quis dixit ut intellige¬
retis. Sine dubio aliqͥs & ad cor ur̃m aliquid
dixit. ut ñ solum strepitus iste uerboꝵ ꝑcuteret
aurem ur̃am. s etiam in cor ur̃m aliqͥd descende¬
ret ueritatis. Dixit aliqͥs & ad corur̃m. s non
eum uidetis. Si intellexistis fr̃s. dictum ẽ & cordi
ur̃o. Munus dei ẽ intelligentia. Quis hoc dixit
incorde ur̃o si intellexistis: Cui dicit psalmus. da
mͥ intellectum ut discam mandata tua. uerbi
gr̃a. Ep̃s locutus ẽ. Quid locutus ẽ: Ait aliquis
respondens qͥd locutus sit. q addis. uerum dixit.
Tunc alius qui ñ intellexit. qͥd dixit inquit. aut
quid ẽ quod laudas : Ambo me audierunt. am¬
bob ego dixi s uni ipsoꝵ ds̃ dixit. Si parua
magnis cõparare conceditur. qm̃ nos ad cum qͥd
sumus. tam̃ nescio qͥd incorporaliter ce spiritalit̾

Expanded text:
factus est, intellectus per quem? Ego ad aurem dixi factus est, intellectus per quem? Ego ad aurem dixi ut audiretis, ad cor vestrum quis dixit ut intelligeretis? Sine dubio aliquis et ad cor vestrum aliquid dixit, ut non solum strepitus iste verborum percuteret aurem vestram, sed etiam in cor vestrum aliquid descenderet veritatis: dixit aliquis et ad cor vestrum, sed non eum videtis; si intellexistis, fratres, dictum est et cordi vestro. Munus Dei est intelligentia. Quis hoc dixit in corde vestro, si intellexistis? Cui dicit Psalmus, Da mihi intellectum, ut discam mandata tua . Verbi gratia, episcopus locutus est. Quid locutus est, aliquis ait? Respondes quid locutus sit, et addis: Verum dixit. Tunc alius qui non intellexit: Quid dixit, inquit, aut quid est quod laudas? Ambo me audierunt, ambobus ego dixi; sed uni ipsorum Deus dixit. Si parva magnis comparare conceditur, quoniam nos ad eum quid sumus? tamen nescio quid incorporaliter et spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
unico uerbo: uerbum enĩpatris. aures habuit
ad os patris: Carnalia sunt ista. ꝑeant de cordib
ur̃is. Hoc enĩ dico. ecce si intellexistis qͦd ego dixi
sonisq aures pepulerunt. & ꝑ sensum auditus
ur̃i. ad cor sententiã adduxerunt. Si intellex istis.
facite aliquẽ audisse latinȩ linguȩ hominẽ. tan¬
tum mͦ audisse. nec tam̃ intellexisse qͦd dixi. quantũ
ad strepitũ ptinet emnissum ex ore meo. sic eius ille
particeps factus ẽ. qui ñ intellexit. quom̃ & uos.
Eum sonũ audiuit eȩdem syllabȩ aures eius per¬
cusserunt. s in corde ipsius nichil genuerunt.
Quare: Quia ñ intellexit. Uos aut̃ si intellexistis.
unde intellexistis: Ego ad aurẽ sonui. nunqͥd
ego in corde lum̃ accendi:. ꝓcul dubio si uerum
ẽ quod dixi. & hoc uerum ñ solum audistis. ue¬
rum etiã intellexistis. duȩ res ibi factȩ sunt. discer¬
nite illas. auditus & incellectus. Auditus ꝑ me

Expanded text:
unico Verbo? Verbum enim Patris aures habuit unico Verbo? Verbum enim Patris aures habuit ad os Patris? Carnalia sunt ista, pereant de cordibus vestris. Hoc enim dico, ecce si intellexistis quod ego dixi, , sonisque aures pepulerunt, et per sensum auditus vestri ad cor sententiam perduxerunt, si intellexistis. Facite aliquem audisse latinae linguae hominem, tantummodo audisse, nec tamen intellexisse quod dixi: quantum ad strepitum pertinet emissum ex ore meo, sic ejus ille particeps factus est qui non intellexit, quomodo et vos; eum sonum audivit, eaedem syllabae aures ejus percusserunt; sed in corde ipsius nihil genuerunt. Quare? Quia non intellexit. Vos autem si intellexistis unde intellexistis? Ego ad aurem sonui; numquid ego in corde lumen accendi? Procul dubio si verum est quod dixi, et hoc verum non solum audistis, verum etiam intellexistis; duae res ibi factae sunt, discernite illas, auditus et intellectus. Auditus per me
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcquid fine corporeo t̾minatur. quicqͥd loci spatio
continetur. uł quantalibet mole diffunditur. de
corde tuo figm̃tum tale disꝑeat. Cogita si potes
pulchritudinẽ sapientiȩ. occurrat tͥ pulchr itudo
rusticiȩ. Forma ẽ. statura ẽ. color ẽ. nichil hoꝵ est. ꝙ
tañ est. nam si ñ esset nec amaretur. nec merito
laudaretur. nec amata nec laudata corde moribusq
teneretur. Nunc uͦ fiunt homines sapientes. un¬
de fierent nisi eẽt sapientia: Porro aũt ohomo si
sapientiã tuam uidere carnis oculis ñ potes. nec
tali imaginatione quali corporalia cogitantur.
sapientiȩ dĩ audes ingerere humani corporis formã.
Quid gͦ dicimus fr̃s: Quomͦ locutus ẽ pater filio.
qm̃ filius ait. sicut docuit me pat̾ hȩc loquor:
Locutus ẽ illi quando docuit pat̾ filium. uerba fe-¬
cit. quomͦ tu cum doces filium cuũ uerba facis:
Quomͦ facit uerba uerbo. quȩ uerba multa fierent

Expanded text:
quidquid fine corporeo terminatur, quidquid loci spatio quidquid fine corporeo terminatur, quidquid loci spatio continetur, vel quantalibet mole diffunditur; de corde tuo figmentum tale dispereat. Cogita, si potes, pulchritudinem sapientiae, occurrat tibi pulchritudo justitiae. Forma est? statura est? color est? Nihil horum est, et tamen est: nam si non esset, nec amaretur, nec merito laudaretur, nec amata nec laudata corde moribusque teneretur: nunc vero fiunt homines sapientes; unde fierent, nisi esset sapientia? Porro autem, o homo, si sapientiam tuam videre carnis oculis non potes, nec tali imaginatione cogitare quali corporalia cogitantur, sapientiae Dei audes ingerere humani corporis formam? 5. Quid ergo dicimus, fratres? Quomodo locutus est Pater Filio, quoniam Filius ait Sicut docuit me Pater, haec loquor? Locutus est illi? Quando docuit Pater Filium, verba fecit, quomodo tu, quando doces filium tuum, verba facis? Quomodo facit verba Verbo? Quae verba multa fierent
Abbreviated transcription (Latin):
ad formã serui. quã accepit unigenitus filius. cũ
uerbum caro factum ẽ ut habitaret in nobis. ibi
ñ te ꝓhibeo humana infirmitas cogitare qͦd nosti.
immo etiã compello. Si fides in te uera ẽ. talem
xp̃m cogita. s ex MARiA uirgine. ñ de dõ patre
talem cogita. Infans fuit. creuit ut homo. ambu¬
lauit ut homo. esuriuit. sitiuit ut homo. dormi
uit. postremo passus ut homo. suspensus in ligno.
occisus. sepultus ut homo. in eacdem forma resur¬
rexit. in eadem forma ante oculos disciplõꝵ ascen¬
dit in cęlum. in eadem forma uenturus est ad
iudiciũ. Angeloꝵ enim uox ẽ in eugl̃io exp̃ssa.
sic ueniet quomͦ eum uiletis euntẽ in cęlum.
Quando gͦ de forma serui cogitas. in xp̃o humanã
effigiem cogita. si ẽ in te fides. quando aut̃ cogitas
in pͥncipio erat uerbum. & uerbum erat apud dm.
o ds erat uerbum. ꝑereat de corde tuo omĩs hu¬
mana figuratio. pellatur de cogitationib tuis

Expanded text:
ad formam servi, quam accepit unigenitus Filius, cum ad formam servi, quam accepit unigenitus Filius, cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis . Ibi non te prohibeo, humana infirmitas, cogitare quod nosti; imo etiam compello. Si fides in te vera est, talem Christum cogita: sed ex Maria virgine, non de Deo Patre talem cogita. Infans fuit, crevit ut homo, ambulavit ut homo, esurivit, sitivit ut homo, dormivit ut homo, postremo passus ut homo, suspensus in ligno, occisus, sepultus ut homo; in eadem forma resurrexit, in eadem forma ante oculos discipulorum ascendit in coelum, in eadem forma venturus est ad judicium. Angelorum enim vox est in Evangelio expressa: Sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum . Quando ergo de forma servi cogitas in Christo, humanam effigiem cogita, si est in te fides: quando autem cogitas, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , pereat de corde tuo omnis humana figuratio: pellatur de cogitationibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
est.s est de quo est. pater aũt est .s: non ẽ de quo
est. Quod gͦ addidit. sicut docuit me pat̾ hȩc lo¬
quor. nemini urĩ obrepat cogitatio carnalis fr̃s
mei. Non enĩ potest humana infirmitas cogitare.
nͥ quod consueuit facere uł audire. Nolite gͦ uob̃
qͣsi duos homines ante oculos ponere. unũ patrẽ
alcerũ silium. & loquentẽ patrem ad filium. sic̃
facis tu. qͣndo uerba aliqua dicis filio tuo. monens
eũ & instruens eũ. quomͦ loquatur. ut quȩcunq
audiuit a te: cõmendet memoriȩ. cum cõmenda¬
uerit memoriȩ ꝓferat. & lingua distinguat ꝑ sonos
Iinferat aurib alienis qͦd ceꝑit in suis. Nolite ita co¬
Egitare. ne in corde ur̃o idola fabricetis. humanã¬
A formã. humanoꝵ liniam̃ta m̃broꝵ. figuram
carnis humanȩ. sensus istos conspieuos. stacuram
motusq corporis. linguȩ officiũ. distinctiones so¬
noꝵ. nolite in illa trinitate cogitare. nͥ quod ꝑtinet

Expanded text:
est, sed est de quo est; Pater autem est, sed non est de quo est, sed est de quo est; Pater autem est, sed non est de quo est. 4. Quod ergo addidit, Sicut docuit me Pater, haec loquor; nemini vestrum obrepat cogitatio carnalis, fratres mei. Non enim potest humana infirmitas cogitare, nisi quod consuevit facere vel audire. Nolite ergo vobis quasi duos homines ante oculos ponere, unum patrem, alterum filium, et loquentem patrem ad filium: sicut facis tu, quando verba aliqua dicis filio tuo, monens eum et instruens eum quomodo loquatur, ut quaecumque audivit a te, commendet memoriae; cum commendaverit memoriae, proferat et lingua, distinguat per sonos, inferat auribus alienis quod percepit in suis. Nolite ita cogitare, ne in corde vestro idola fabricetis. Humanam formam, humanorum lineamenta membrorum, figuram carnis humanae, sensus istos conspicuos, staturam motusque corporis, linguae officium, distinctiones sonorum, nolite in illa Trinitate cogitare, nisi quod pertinet