comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptorẽ filiũ suũ. Porta inqͥt tecũ saccũ. ferto ibi
p̃tiũ captiuoꝵ. Induit ille se mortalitatẽ carnis:
et ibierat sangus qͦ fuso redimerem᷑ Illo sangui¬
ne collegit disꝑsiones isrł. Et si ille collegit oli dis¬
ꝑsos. qͦmͦ satagendũ ẽ. ut colligant᷑ mͦ disꝑsi: Si
collectis disꝑsi ut in manu artificis ad edisiciuor
formarent᷑ qͦmͦ colligendis qͥ de mani artificis
inqͥetudine cecider̃: Edificans ierłm dñs. Ecce
quẽ laudamꝰ: ecce cui laudẽ tota uita nr̃a debemꝰ
Edificans ierłm dñs: et disꝑsiones isrł colligens
Qͦmͦ colligit: Qͥdagit ut colligat: Quisanat
contritos corde. Ecce qͦmͦ colligunt᷑ disꝑsiones
isrł: ut sanent᷑ contriti corde. Qͥ cor ñ conter̃.
ñ sanant᷑. Qͥd ẽ. conterere cor:: Notũ sit lm̃i fi.¬
at. ut sanari possitis. Dictũ ẽ enĩ multis aliis locis¬
scripturarũ: et maxime illo loco uoce nr̃a qͥdã
cantans dicebat. Qm̃ si uoluisses sacrificiũ dedis¬

Expanded text:
torem Filium suum. Porta, inquit, tecum saccum, ferto ibi pretium captivorum. Induit enim se ille mortalitatem carnis, et ibi erat sanguis quo fuso redimeremur. Illo sanguine collegit dispersiones Israel. Et si ille collegit olim dispersos, quomodo satagendum est ut colligantur modo dispersi? Si collecti sunt dispersi, ut in manu artificis ad aedificium formarentur; quomodo colligendi sunt, qui de manu artificis inquietudine ceciderunt? «Aedificans Jerusalem Dominus.» Ecce quem laudamus, ecce cui laudem tota vita nostra debemus. «Aedificans Jerusalem Dominus, et dispersiones Israel colligensagit, ut colligat? «Qui sanat contritos corde.» Ecce quomodo colliguntur dispersiones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor non conterunt, non sanantur. Quid est, conterere cor? Notum sit, charissimi; fiat, ut sanari possitis. Dictum est enim multis aliis Scripturarum locis; et maxime illo loco, voce nostra quidam cantans, dicebat, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ pignꝰ accepit sp̃s nr̃ ut incipiamꝰ fide ser-¬
iure deo. et ex fide appellari iusti: qm̃ iustꝰ ex fide
uuit. Qcqͥd autẽ nob̾ adhuc repugnat et resi-¬
stit. de mortalitate carnis. ẽ: et hoc sanabit᷑. Ui¬
uificabit enĩ inqͥt et mortalia corpora ur̃a: ꝑ
inhabitantẽ sp̃m eiꝰ in uob̃. Adhuc pignꝰ dedit:
ut cõpleat qđ ꝓmisit. Qͥa gͦ nc̃ in hac iuita qͣn¬
ꝑfecta sanitas tẽ erit. qͣndo diximꝰ. Nc̃ gͦ qͥd: Alligat
c̃critiones eoꝵ. Qͥ curat inqͥt ẽcritos corde. quoꝵ ꝑ
fecta sanitas in resurrectione iustoꝵ erit: alligat mͦ
c̃critiones eoꝵ. Quȩ s alligam̃ta c̃critionũ : Sic̃ me¬
dici alligant fracturas. Aliqͣndo enĩ intelligat et hoc
caritas ur̃a. et notũ ẽ eis qͥ am̃ adũter̃ uł a medicis
audier̃: aliqͣndo p̾ue et distorta firmata ut corri-¬
gant. medici frangunt: et faciunt uulnꝰ nouũ.
qr mala erat sanitas p̾ua. Sicgͦ rectȩs inqͥt scri-¬

Expanded text:
Hoc ergo pignus accepit spiritus noster, ut incipiamus fide servire Deo, et ex fide appellari justi: quoniam justus ex fide vivit . Quidquid autem nobis adhuc repugnat et resistit, de mortalitate carnis est; et hoc sanabitur. «Vivificabit» enim, inquit, «et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis.» Ad hoc pignus dedit, ut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, quanperfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intelligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animadverterunt, vel a medicis audierunt: aliquando prave et distorte firmata, ut corrigant medici, frangunt, et faciunt vulnus novum, quia mala erat sanitas prava. Sic ergo «rectae sunt,» i
Abbreviated transcription (Latin):
inique agebant usq ualde: alege autẽ tua ñ de¬
clinaui. Suꝑbos incelligi uoluit ꝑsecutores humi¬
liũ: hoc ẽ impios ꝑsecutores pioꝵ. Et ideo subieẽ.
alege autẽ tua ñ declinaui: qr hoc eũ facere illoꝵ
pios eẽ. cogebant. In hac humilitate hoc ẽ in hac
tribulatione. spes consolata ẽ quȩ data ẽ in ũbo
dĩ pollicentis adiutoriũ ne deficiat fides martirũ:
et p̃sentia sp̃s sui uires imꝑtientis laborantibꝰ: ut
euadentes de muscipulis uenantiũ dicerent. nisi q
dñs erat in nob̾. fortasse uiuos absorbuissent nos.
Anforte qđ ait. hȩc me consolata ẽ in humilitate
mea illã dic̃ humilitatẽ qͦ homo ẽ. deiectꝰ et ꝓiectꝰ
in mortẽ expeccato illo qđ ualde infelicit̃ in paradi-¬
si felicitate cõmissũ ẽ. In hac qͥppe humilitate in qͦ
homo uanitati similis factꝰ ẽ. et dies eiꝰ uelut ũbra¬

Expanded text:
inique agebant usque valde; a lege autem tua non declinavi. Superbos intelligi voluit persecutores humilium, hoc est, impios persecutores piorum; et ideo subjecit, «A lege autem tua non declinavi,» quia hoc eum facere illorum pios esse cogebant. In hac humilitate, hoc est, in hac tribulatione spes consolata est, quae data est in verbo Dei pollicentis adjutorium, ne deficiat fides martyrum; et praesentia Spiritus sui vires impertientis laborantibus, ut evadentes de muscipula venantium dicerent: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . 4. An forte quod ait, «Haec me consolata est in humilitate mea,» illam dicit humilitatem qua homo est dejectus et projectus in mortem, ex peccato illo quod valde infeliciter in paradisi felicitate commissum est? In hac quippe humilitate, in qua homo vanitati similis factus est et dies e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimittet uos tẽptari suꝑ id qđ potestis: sed
faciet cũ tẽptatione etiã exitũ. ut possitis su¬
stinere. hanc spẽ dedit saluator ore suo etiã:¬
qͣndo ait. hac nocte postulauit sathanas ue-¬
xare uos sic̃ triticũ: et ego rogaui ꝓte petre. ne
deficiat fidestua. hanc spẽ dedit et in oratione
ꝗͣ docuit: ubi monuit ut dicamꝰ. ne nos inferas
in tẽptationẽ. Quodã mͦ enĩ ꝓmisit se daturũ
suis ꝑiclitantibꝰ: qđ dici uoluit ab orantibꝰ. Et n

Expanded text:
mittet vos tentari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quodammodo enim promisit se daturum suis periclitantibus, quod dici vo
Abbreviated transcription (Latin):
nec sibi arrogando iustitiã: sed qͣ qͥsq humili¬
at᷑ aliqͥ tribulatione uł deiectione. ꝗͣ meruit
ciꝰsuꝑpbia aut eperet̃ ꝓbat᷑q patientia. Unde
paudo pꝰ dic̃ hic psalmꝰ Pri ꝗͣ humiliarer ego deli¬
qͥ fc ilud in libro sapientie. In dolore sustine et
in humilitate tua patientiã habe: qm̃ in igne
ꝓbat᷑ aurũ et argentũ. homines uͦ acceptabiles
in camino humiliationis. Qđ ait acceptabiles:
ibi spẽ dedit. quȩ consolaret᷑ in humilitate. Et
adñs ħs hanc humilitatẽ cũ discipuł p̃dicaret a
ꝑsecutoribꝰ e ẽ. uenturã ñ sine spe eos reliqͥt: sed
hanc etiã qͣ consolarent᷑ dedit dicens. In patienti¬
a ur̃a possidebitis animas urãs. De ipso qͦq corpo¬
re qd ab inimicis posset occidi. et qͦsi penitꝰ in¬

Expanded text:
ed qua quisque humiliatur aliqua tribulatione vel dejectione, quam meruit ejus superbia, aut exercetur probaturque patientia: unde paulo post dicit hic psalmus, «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Et illud in libro Sapientiae: «In dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe; quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines vero acceptabiles in camino humiliationis» . Quod ait «acceptabiles,» ibi spem dedit quae consolaretur in humilitate. Et Dominus Jesus hanc humilitatem cum discipulis praediceret a persecutoribus esse venturam, non eos sine spe reliquit; sed hanc etiam, qua consolarentur, dedit dicens, «In vestra patientia possidebitis animas vestras:» de ipso quoque corpore quod ab inimicis posset occidi, et quasi penitus in
Abbreviated transcription (Latin):
inuasa miscdiȩ. Iediũ detinuit me a peccatori¬
bꝰ relinquentibꝰ legẽ tuã. Cantabiles mͥ erant
iustificationes tuȩ: in loco incolatꝰ mei. Uel siẽ
alii codices habent: in loco ꝑegrinationis meȩ.
Ipsa ẽ illa humilitas in loco mortalitatis ꝑegrinan¬
tis hominis de paradiso. et de suꝑna illa ierłm. un¬
de qͥdã descendens in iericho incidit in latrones.
Sed ꝓpt̃ illã miscdĩã quȩ ꝑ illũ samaritanũ cũ
illo facta ẽ: cantabiles ili erant iustificationes
dei in loco ꝑegrinationis suȩ. ꝗͣuis eũ tediũ tene¬
ret apeccatoribꝰ relinquentibꝰ legẽ dei: qr cũ eis con-¬
u̾sari in hac uita uł ad tẽpꝰ cogit᷑. donec area uenti¬
let᷑. Posst̾ qͥdẽ isti duo ũsus ad singulas partes uniꝰ

Expanded text:
edium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam. Cantabiles erant mihi justificationes tuae in loco incolatus mei:» vel, sicut alii codices habent, «in loco peregrinationis meae.» Ipsa est illa humilitas in loco mortalitatis peregrinantis hominis de paradiso et de illa suJericho incidit in latrones: sed propter misericordiam quae per illum Samaritanum cum illo facta est , cantabiles illi erant justificationes Dei in loco peregrinationis suae; quamvis eum taedium teneret a peccatoribus relinquentibus legem Dei, quia cum eis conversari in hac vita vel ad tempus cogitur, donec area ventiletur. Possunt autem isti duo versus ad singulas partes unius
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ obliuiscar. et alibi atq alibi sepiꝰ hoc legit᷑.
sed ñ ut hominibꝰ ista contingunt. ita intelligun
na peccantibꝰ: uł si qͥd huiꝰmodi tanꝗͣ eiꝰ memo¬
riȩ sit elapsũ qđ sꝑat᷑ siue cimet᷑. et ñ fit. Dicun¬
t᷑ ista locutione morali. qͥ humanꝰ mouet᷑ affectꝰ.
ꝗͣuis hȩc dĩ faciat ẽta dispositione. ñ deficiente
memoria: nec obscurata intelligentia. nec uo¬
desidiũ qr ꝓmissũ poscit ostendit᷑ et ñ ds̃ qͣsi ei¬

Expanded text:
ejus obliviscar» : et alibi atque alibi saepius hoc legitur. Sed non ut hominibus ista contingunt, ita intelliguntna peccantibus, vel si quid hujusmodi, tanquam ejus memoriae sit elapsum quod speratur sive timetur, et non fit. Dicuntur ista locutione morali, qua humanus movetur affectus; quamvis haec Deus faciat certa dispositione, non deficiente memoria, nec obscurata intelligentia, nec vodesiderium, quia promissum poscit, ostenditur, et e
Abbreviated transcription (Latin):
pennata. Deinde ad homines Reges tr̃ȩ et om̃s
ppłi pͥncipes et om̃s iudices t̾rȩ Iuuenes et uirgi¬¬
nes senes cũ nmioribꝰ laudent nom̃ dñi Explicita ẽ
nom̃ eiꝰ soliꝰ. Nemo homo querat exaltari nom̃ suũ.
Uisexaltari: Illi te subde qͥ ñ potest humiliari Ex.
pulchritudo qͦdã mͦ uox eoꝵ ẽ c̃fitentiũ dm̃. Cla-¬
mat celũ dõ: cume fecisti. ñ ego. Clamat t̾ra: tume
condidisti ñ ego. Qͦmͦ clamant ista: Qndo conside¬
rant᷑ et hoc inuenit᷑. ex tua considatione clamant
Atcende cęlũ pulchrũ ẽ Attende t̾rã: pulchra ẽ.
Utrũq simul ualde pulchrũ ẽ. Ipse fec̃ ipse regit:
siuie in statu siuem motu. siue de t̾ra deorsũ. sitie
de cȩlo sursũ. siue inuetustate. siue in renouatione.
Cũ uides hȩc et gaudes et attolleris in artificẽ. et
inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ factas intellecta contueris:
confessio eiꝰ in cȩlo et in t̾ra id ẽ. conficeris ei de rebꝰ

Expanded text:
pennata.» Deinde ad homines: «Reges terrae et omnes pennata.» Deinde ad homines: «Reges terrae et omnes populi, principes et omnes judices terrae; juvenes et virgines, seniores cum junioribus laudent nomen ejus solius.» Nemo hominum quaerat exaltare nomen suum. Vis exaltari? Illi te subde, qui non potest humiliari: «Expulchritudo quodam modo vox eorum est, confitentium Deum. Clamat coelum Deo: Tu me fecisti, non ego. Clamat terra: Tu me condidisti, non ego. Quomodo clamant ista? Quando considerantur, et hoc invenitur; ex tua consideratione clamant, Attende coelum, pulchrum est; attende terram, pulchra est: utrumque simul valde pulchrum est. Ipse fecit, ipse regit, sive in statu, sive in motu, sive de terra deorsum, sive de coelo sursum, sive in vetustate, sive in renovatione. Cum vides haec et gaudes, et attolleris in artificem, et invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta contueris , «Confessio ejus in terra et coelo;» id est, confiteris ei de rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimꝰ disputare de oꝑibꝰ dĩ. quare hoc qͣre illucd.
et ñ debuit sic facere. male fec̃ hoc ubi ẽ lausdĩ
Perdidisti alleluia. Omĩa sic considera qͦmͦ placeas
deo et. laudes artificẽ. qr si intrares forte in officinã
fabri ferrarii. ñ auderes rep̃hendere folles incudes
malleos. Et da imꝑitũ hominẽ. nescientẽ qͥd qͦre
sic: et omĩa rep̾hendit. Sed si ñ habeat ꝑitiã arti¬
ficis ex habeat saltĩ consid̾ationẽ hominis. qͥd sibi
dic̃: Ñ sine causa hoc loco folles positis̃ Artifex
nouit qͣre: et si ego ñ noru. In officina ñ audet ui¬
tuꝑare fabrũ. et audet in hoc mundo rep̃hende
re dm̃: Quẽ admodũ gͦ ignis grando nix glaties
sp̃s tẽpestatis faciunt ũbũ eiꝰ sic om̃ĩa quȩ uanis ui¬
dent᷑ in rerũ nacura cemere fieri ñ faduint nisi uer¬
dent Montes et om̃s colles ligna fructifera et om̃s
cedri: Hestiȩ et omia pecora. reptilia et uolatilia

Expanded text:
erimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; erimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male fecit hoc: ubi est laus Dei? Perdidisti Alleluia. Omnia sic considera, quomodo placeas Deo, et laudes artificem. Quia si intrares forte in officinam fabri ferrarii, non auderes reprehendere folles, incudes, malleos. Et da imperitum hominem nescientem quid quare sit, et omnia reprehendit. Sed si non habeat peritiam artificis, et habeat saltem considerationem hominis, quid sibi dicit? Non sine causa hoc loco folles positi sunt; artifex novit quare, etsi ego non novi. In officina non audet vituperare fabrum; et audet reprehendeando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus;» sic omnia quae vanis videntur in rerum natura temere fieri, non faciunt nisi verdent: «Montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri; bestiae et omnia pecora, reptilia et volatilia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ redicet ds corpora scõꝵ suoꝵ: cuicapilli nr̃ĩ nti¬
meratis. Et qͣndo uoluit: tres pueros ab igne lib̾auit
Nũqͥd ideo machabȩos inigne deseruit: Illos aꝑte
lib̾auit.: illos occulte coronauit. Nouit gͦ ds̃ qͥd agat
Tutime: et bonꝰ esto. Undecũq uoluerit ut exeas
hinc: paratũ te inueniat. In qͥlinꝰ enĩ es. ñ possessor.
nolis migrabis. Et ñ eã tali conditione accȩpisti: it qͦsi
tẽpora tͥ certa sint. Qͥd dix̃ dñs ds̃ tuus: Qndo uolu¬
ero. qͣndo dixero migra: paratꝰ esto. Expellote de hõs¬
pitio. sed dabo tͥ domũ Inqͥlinꝰ es in t̾ra.:eris possessor
ueritis ñ accidere nisi de uoluntate dĩ de ꝓuidentia
ipsiꝰ de ordine ipsiꝰ de nutu ipsiꝰ. de legibꝰ ipsiꝰ. Et si nos
ñ intelligimꝰ qͥd qͦͣre fiat: demꝰ hoc ꝓuidentiȩ ipsiꝰ.
qr ñ fit sine causa: et ñ blasphemabimꝰ. Cũ enĩ cȩ¬

Expanded text:
enim Deus reducet corpora sanctorum suorum, cui capilli nostri nuenim Deus reducet corpora sanctorum suorum, cui capilli nostri numerati sunt . Et quando voluit, tres pueros ab igne liberavit : numquid ideo Machabaeos in igne deseruit ? Illos aperte liberavit, istos occulte coronavit. Novit igitur Deus quid agat. Tu time, et bonus esto. Undecumque voluerit ut excas hinc, paratum te inveniat. Inquilinus enim es , non possessor dnolis, migrabis: et non eam tali conditione, accepisti, ut quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor veritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coep
Abbreviated transcription (Latin):
pere ꝗͣ dico: tam̃ cũ tẽꝑantia sine suꝑbia. possũ ego
ꝓ modulo meo dicere. qͦre ꝑcutiant montẽ. et ñ ꝑ-¬
cutiant latronẽ. Qͥa forte adhuc latronis conũsio¬¬
nẽ querit: et ideo ꝑcutit᷑ mons qͥ ñ timet. ut mute¬
t᷑ homo qͥ timet. Aliqͣndo et tucũ das disciplinã.
t̃rã feris ut infans expauescat. Et aliqͣndo ferit: et
quẽ uult hominẽ. Sed dicis mͥ. Ecce cedit in nocen¬¬
tiorẽ.: et dimittit sceleratiorẽ. Nolimirari. Mors un-¬
mallent fulmine incendi qͥbꝰ in fine dicet᷑ ite in ignẽ et̃¬
nũ.: Opꝰ ẽ ut in nocens sis Qͥd em̃ : Malũ ẽ mori naufra¬
gio. et bonũ ẽ mori febre : Siue inde siue inde moriat᷑:
mulci optant ut febre soluantur: A lii uno ictugla¬
dii alii ignibꝰ. alii bestus. Et deuorauer̃ bestiȩ corpora
martirũ et ñ timuer̃ ne ꝑirent corpora ipsoꝵ Undiq

Expanded text:
pere quam dico, tamen cum temperantia, sine superbia: possum ergo pere quam dico, tamen cum temperantia, sine superbia: possum ergo pro modulo meo dicere quare percutiant montem, et non percutiant latronem: quia forte adhuc latronis conversionem quaerit; et ideo percutitur mons qui non timet, ut mutetur homo qui timet. Aliquando et tu, cum das disciplinam, terram feris, ut infans expavescat. Et aliquando ferit et quem vult hominem. Sed dicis mihi: Ecce ferit innocentiorem, et dimittit sceleratiorem. Noli mirari: undecumqmallent fulmine incendi, quibus in fine dicetur: «Ite in ignem aeternum» ? Opus est ut innocens sis. Quid enim? malum est mori naufragio, et bonum est mori febre? Sive inde, sive inde moriatur, multi optant ut febre solvantur? Alii uno ictu gladii, alii ignibus, alii bestiis. Et devoraverunt bestiae corpora martyrum, et non timuerunt ne perirent corpora ipsorum. Undique
Abbreviated transcription (Latin):
getuliȩ. In om̃ibꝰ gͦ ds̃ locis regionibꝰ tẽporibꝰsuaquȩq
distribuit et ordinauit: et longũ ẽ cõmemorare di-¬
ligentiorẽ consid̾ationẽ om̃iũ rerũ. Qͥsillã explicet:
Tam̃ qͥ oculos habent: multa ibi uident. Cũ uiderint:
placent: Cũ placuerint: laudant᷑ ñ tanꝗͣ ipsa sed il-¬
tẽpestatis. quȩ omĩa turbata uident᷑ qͥb̾dã stultis. et
qͦsi casibꝰ ex agitari: ad didit. Quȩ faciunt ũbũ eiꝰ. Ñ
tͥ gͦ uideant᷑ casibꝰ moueri: quȩ ũbo dĩ in om̃i motu
suo deseruiunt. Quo uult dis illuc lucet ignis illuc
fert᷑ mabef siue pluuiã. siue ignẽ. siue grandinẽ por¬
tet. Et qͣre aliqͥndo fulmina ꝑcutiunt montẽ. et ñ
ꝑcutiunt latronẽ: Qd̾cũq possũ dicere ꝓcaptu
m̃tis meȩ qͣntũ dĩ donare dignat᷑. maiores maiora
nouerint et ãpliꝰ intelligant. et det uob̾ ds̃ plussa¬¬

Expanded text:
Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, temporibus, sua quaeque Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, temporibus, sua quaeque distribuit et ordinavit. Et longum est commemorare diligentiorem considerationem omnium rerum. Quis illam explicat? Tamen qui oculos habent, multa ibi vident: cum viderint, placent; cum placuerint, laudantur, non tanquam ipsa, sed iltempestatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grandinem portet. Et quare aliquando percutiunt montem fulmina, et non percutiunt latronem? Quodcumque possum dicere pro captu mentis meae, quantum Deus donare dignatur: majores majora noverint, et amplius intelligant; et det vobis Deus plus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ruptis: corruptibilia corruptibilibꝰ locis. Attende
totũ lauda totũ. Qͥ gͦ disposuit m̃bra ũmiculi.
ñgub̾nat nubes: Et qͣre in mare pliue: Quasiñsint
in mariqͥ alant᷑ pluiua: qͣsi ñ ibi fec̃pisces qͦsi ñ ibi fec̃
gites ce in regione eẽ deserti et inꝑegrinatione uitȩ:
et amarescat tͥ uita p̃sens ut futurã desideres: ut
flagelleris et corripiaris et corrigaris. Qͦ mͦ autẽ di¬
stribuit ꝓpͥa regionũ: Ecce qr de getulia locuti su-¬
mꝰ pluit hic ꝓpe om̃i anno. et om̃i annodat frum̃¬
tũ. Seruarihic frum̃tũ ñ potest: cito corrũpit᷑ qr
om̃i anno dat᷑. Ibi qr raro: et multũ dat᷑. et diu ser-¬
uat᷑. Sed forte putas qr ibi deserit ds̃ homines Aut
ñ ibi scđm iocunditatẽ suã. et laudant et głificant
dm̃: App̃hende inde getulũ : et pone int̾ istas ar-¬
bores amenas. fugere hinc uult: et redire ad nuda

Expanded text:
 dedit, corruptibilia corruptibilibus locis. Totum attende,  dedit, corruptibilia corruptibilibus locis. Totum attende, totum lauda. Qui ergo disposuit membra vermiculi, non gubernat nubes? Et quare in mare pluit? Quasi non sint in mari, quae alantur pluvia; quasi non ibi fecit pisces, quasi non ibi fecit gites te in regione esse deserti, et in peregrinatione vitae; et amarescat tibi vita praesens, ut futuram desideres; aut ut flagelleris, et corripiaris, et corrigaris. Quomodo autem distribuit propria regionum? Ecce, quia de Getulia locuti sumus, pluit hic prope omni anno, et omni anno dat frumentum: servari hic frumentum non potest, cito corrumpitur; quia omni anno datur: ibi, quia raro, et multum datur, et diu servatur. Sed forte putas quia ibi deserit Deus homines, aut non ibi secundum jucunditatem suam et laudant et glorificant Deum? Apprehende inde Getulum, pone inter istas arbores amoenas; fugere hinc vult, et redire ad nudam
Abbreviated transcription (Latin):
doctꝰ sibi uidet᷑ nec discere uult. Ideo ñ sitit. Nã sisi¬
tia fit in t̾ra. et miraret᷑ etiã disposita m̃bra pulicis.
Attendat caritas urã. Qͥs disposuit m̃bra pulicis et
culicis. ut habeant ordinẽ suũ. habeant uitã suam.
habeant motũ suũ: Unã bestiolã breuẽ. minutissi¬
mã considera: ꝗͣ uolueris. Si consideres ordinẽ m̃broꝵ
ipsiꝰ et animationẽ uitȩ qͣ mouet᷑ et ꝓ pole fugr
mortẽ amat uitã appetit uoluptates deuitat mo-¬
lestias. exerit sensus diũsos: uget in motu congruo
sibi. Qͥsdedit aculeũ culici qͦ sanguinẽ sugat: Quã
Expauescis inminimis: lauda magnũ. Hoc itaq te¬
nece fr̃s mei. Nemo uob̾ de fide excutiat sanã doctri¬
nã. Qͥ fec̃ in cȩlo angłm ipse fec̃ in t̾ra uermiculum
Sed angłm incęlo ꝓ habitatione cęlesti: uermiculũ
in t̾ra ꝓhabitatione t̾restri. Hũqͥd angelũ fec̃ reꝑe
in cen et ũnaculũ posuit in celo: Distribuit se¬

Expanded text:
ult discere, ideo non sitit. Nam si sitia fit in terra; et miraretur disposita etiam membra pulicis. Attendat Charitas vestra. Quis disposuit membra pulicis et culicis, ut habeant ordinem suum, habeant vitam suam, habeant motum suum? Unam bestiolam brevem, minutissimam considera, quam volueris. Si consideres ordinem membrorum ipsius, et animationem vitae qua movetur; ut pro se fugit mortem, amat vitam, appetit voluptates, devitat molestias, exserit sensus diversos, viget in motu congruo sibi! Quis dedit aculeum culici, quo sanguinem sugat? Quam Expavescis in minimis; lauda magnum. Hoc itaque tenete, fratres mei; nemo vos de fide excutiat, et de sana doctrina. Qui fecit in coelo angelum, ipse fecit in terra vermiculum: sed angelum in coelo pro habitatione coelesti, vermiculum in terra pro habitatione terrestri. Numquid angelum fecit repere in coeno, et vermiculum in coelo? Distribuit se
Abbreviated transcription (Latin):
rahel : Ex abrahã. Qͥa ysaac ex abrahã. isrł ex rsa-¬
ac. Qͦmͦ placiit deo abrahã: Credidit abraham
deo et reputatũ ẽ. illi ad iustitiã. Qͥ sqͥsimitatꝰ fu¬
erit abrahã. filiꝰ ẽ abrahȩ. Nã qͥsqͥs degenerauit a
qr illi ꝑdider. Qͥd illis dic̃ dñs dicentibꝰ filii abraã¬

Expanded text:
rael? Ex Abraham; quia Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo placuit Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a quia illi perdiderunt: quid illis dicit Dominus dicentibus, «Filii sumus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o nos sumꝰ. Ergo fili isrł nos. Et qͦmͦ ad didit ut
discerneret nos: filiis isrł. ppło apppinqͣnti sibi.
Attendite iudȩos. Si ꝓpinqͣnt: ipsis. Et forte ꝓ-¬
pinqͣnt. Dic̃ mͥ aliqͥs. Qtidie et ipsicantant psal¬
mos et cantant himnos dĩ. Nauditis qͥd eis dix̃ ꝓ¬
pheta: Ppłs hic labiis me honorat: corautẽ eorũ
longe.ẽ. ame. Si illoꝵ cor longe. ẽ: nr̃m aut̃ ꝓxi-
iuncti sumꝰ qr m̃bra ipsiꝰ facti sumꝰ: nũqͥd m̃bra
longe s̃a capite: Si longe essent. et diusa essent.
ñ diceret. ecce ego uob̾cũ sũ. usq ad confũmatio¬
nẽ scl̃i. Si separata essent: ñ de celo diceret. saule
saule qͥd me ꝑsequeris. Si in nob̃ ñ esset: ñ dice-¬
ret. esuriui et dedistis mͥ manducare. Et cũ dice¬
rent illi. qͣndo te uidimꝰ esurientẽ: respondit. Cũ

Expanded text:
Christo nos: ergo filii Israel nos. Et quomodo addidit, ut discerneret nos? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Attendite Judaeos: si propinquant, ipsi sunt. Et forte propinquant, dicit mihi aliquis: quotidie et ipsi cantant psalmum, et cantant hymnos Dei. Non auditis quid eis dixit propheta? «Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a mejuncti sumus, quia membra ipsius facti sumus: numquid membra longe sunt a capite? Si essent longe, et divisa essent, non diceret: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» . Si separata essent, non de coelo diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Si non in nobis esset, non diceret, «Esurivi, et dedistis mihi manducare:» et cum dicerent illi, «Quando te vidimus esurientem?» respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
cuta tenebrarũ: et tẽ lauserit unicinq a deo. Sed di¬
cismͥ. U̾bi ẽ radix mea. ubi ẽ fructꝰ m̃s: Si credis:
nostiubi. ẽ radix tua. Ibi enĩ ẽ: ubi ẽ fidestua ubi
ẽ spes et caritas tua. Audi apł̃m. Mortui enĩ estis.
Quasi ꝑ hiemẽ mortui apparebant. Audiqr iuuunt.
Et uita ur̃a inqͥt abscondita ẽ cũ xp̃o indeo. Eoce ubi
daberis fructu: Audi illũ sequentẽ. Cũ xp̃s apparu-¬
erit uita ur̃a: tc̃ et uos apparebitis cũ ipso in gła. Et
exaltabit cornuppłi sui¶rmnꝰ om̃ibꝰ scĩs eiꝰ. Sei
tis qͥd ẽ himnꝰ : Cantꝰ ẽ cũ laude dei.Si laudas dm̃.
et ñ cantas: ñ dicis himnũ. Si cantas. et ñ laudas dm̃.
ñ dicis himnc̃. Si laudas aliud qđ ñꝑtinet ad lau-¬
dẽ dĩ: et si cantando laudes ñdicis himnũ Himnꝰ gͦ
tria ista habet: et canticũ et laudẽ dĩ Lausgͦ dĩ in
piant sci eiꝰ himnc̃ dicant scĩ eiꝰ himnũ: qr hoc ẽ. qđ
accepturis in finẽ. himnũ sẽpit̾nũ. Ideo alio loco dic̃

Expanded text:
dita tenebrarum; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Sed dicis mihi: Ubi est radix mea? ubi est fructus meus? Si credis, nosti ubi est radix tua. Ibi est enim, ubi est fides tua, ubi spes est et charitas tua. Audi Apostolum: «Mortui enim estis.» Quasi per hiemem mortui apparebant; audi quia vivunt: «Et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Ecce ubi daberis fructu? Audi illum sequentem: «Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria» «Et exaltabitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in piant sancti ejus hymnum, dicant sancti ejus hymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymnum sempiternum. Ideo alio loco dicit
Abbreviated transcription (Latin):
exaltabit cornu ppłi sui. Ecce qͥd ꝓpħabant agge¬
uset zacharias. Modo cornu ppłi sui humile ẽ in
trituris in tribulationibꝰ intẽptationibꝰ intunsio¬
ne pectoꝵ. Qͦndo exaltabit cornu ppłi sui: Qndo
uenerit ipse dñs et ortꝰ fuerit solnr̃. ñ iste qͥ orit᷑

Expanded text:
exaltabit cornu populi sui.» Ecce quod prophetabant Aggaeus et Zacharias. Modo cornu populi ipsius humile est in trituris, in tribulationibus, in tentationibus, in tunsione pectorum: quando «exaltabit cornu populi sui?» Quando venerit ipse Dominus, et ortus fuerit sol noster:
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nat: inferiora uͦ despic̃. deserit. abicit. ut ñ cu¬
ret ista nec gub̾net nec regat: sed casibꝰ regant᷑ qͦmͦ
sed ñ dicant tͥ: id ẽ ne audiendo c̃sentias qͣndo ista
dicunt. Blasphemiȩ enĩ s̃. et execrabilia dõ. Si ds̃
plueret. nũqͥd in mare plueret: Qualis inqͥunt ꝓ¬
uidentia. Getulia sitit. et mare cõpluit᷑ : Acute sibi
uident᷑ tractare. Qͥbꝰ hoc dicendũ ẽ. Getulia uel sicit.
Tunec sitis. Bonũ enĩ erat: ut diceres deo. Anima mea
uelut t̾ra sine aqͥ tͥ. Qđ alio loco aꝑte dr̃. Sitiuit tͥ¬

Expanded text:
gubernat, inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec cugubernat, inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec curet ista, nec gubernet, nec regat: sed casibus regantur, qused non dicant tibi, id est, ne audiendo consentias quando ista dicunt; blasphema enim sunt et exsecrabilia Deo, Si Deus plueret, numquid plueret in mare? Qualis, inquiunt, providentia? Getulia sitit, et mare compluitur. Acute sibi videntur tractare: quibus dicendum est hoc, Getulia vel sitit; tu, nec sitis. Bonum enim erat ut diceres Deo: «Anima mea velut terra sine aqua tibi» . Quod alio loco aperte dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt aut̃ speluncȩ aqͥrũ latentiũ. unde fontes.
unde flumina ꝓcedunt. Et alia ꝓcedunt ut flu-¬
ant suꝑ trã: alia occulta subtẽunt. Et totũ hoc
atq om̃is ista humida natura aqͥrũ simul cuo
mari et isto infimo aere abissus uł abissi uocant᷑:
ubi uitunt dracones. et laudant dm̃. Qͥd puta¬
mꝰ qr choros faciunt cdracones et laudant dm̃:
Absit. Sed uos considantes dracones attendite
artificẽ dincoxã creatorẽ draconũ. Et cũ mirami¬
i dincons et dicitis magiꝰ ds qͥsec bec. cdtacones
laudant dm̃ de uocibꝰ̾ ur̃is. Dracones et om̃s abis-¬
si. Ignis grando. nix glaties. sp̃s tẽpestatis: quȩ faci¬
unt ũbũ eiꝰ. Ere hic addidit. quȩ faciunt ũbũ eiꝰ:
Multistulti ñ ualentes contẽplari et discernere
creaturã locis sius et ordine suo sub nutu et iussu
dĩ agentẽ motꝰ suos: uisũ ẽ illis qr suꝑiora omĩa dĩ

Expanded text:
Sunt autem speluncae aquarum latentium, unde fontes, Sunt autem speluncae aquarum latentium, unde fontes, unde flumina procedunt; et alia procedunt, ut fluant super terram, alia occulte subter eunt: et totum hoc, atque omnis ista humida natura aquarum, simul cum mari et isto infimo aere, abyssus vel abyssi vocantur, ubi vivunt dracones et laudant Deum. Quid? putamus quia choros faciunt dracones, et laudant Deum? Absit. Sed vos considerantes dracones, attendite artificem draconum, creatorem draconum; et cum miramini dracones, et dicitis, Magnus Deus qui haec fecit, dracones laudant Deum de vocibus vestris: «Dracones et omnes abys Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ ñ peꝑcit. sed carceribꝰ caliginis inferi retrudeis
tradidit in iudicio piiniendos seruari. infernũ
hoc appellans. qđ inferior pars mundi sit. Noli
enĩ cogitare qͥd accepit diabolus: sed qͥd ꝑdidit.
Om̃ia gͦ ista uidetis qͥlia s̃. Mutabilia. turbata.
tribilia corruptibilia. Iam̃ habent locũ suũ: ha-¬
bent̾ ordinẽ suũ. Implent et ipsa uniũsã pulchri-¬
tudinẽ ꝓ modulo suo: et ideo laudant dm̃. Con¬
ũsus gͦ ad illa tanꝗ̃ exhortans et ipsa. immo nos¬
exhortans ut eoꝵ considãtione laudemꝰ dñm. sic
enĩ laudant dm̃ cũ considerata pariunt laudẽ dĩ:
cepit dicere. Laudate dñm de t̾ra: dracones et
om̃s abissi. Dracones circa aquã ũsant᷑. De spelun-¬
cis ꝓcedunt. ferunt᷑ in aere. Concitat᷑ ꝓpt̃ eos aer:
Magna quedã s̃animantia dracones. Maiora ñ s̃¬
suꝑ t̾rã ꝓptea inde cȩpit. Dracones et om̃s abissi.

Expanded text:
us non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, us non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradidit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli enim cogitare quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo ista videtis qualia sunt, mutabilia, turbata, terribilia, corruptibilia: tamen habent locum suum, habent ordinem suum, implent et ipsa universi pulchritudinem pro modo suo, et ideo laudant Dominum. Conversus ergo ad illa, tanquam exhortans et ipsa; imo exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Dominum sic enim laudant Deum, cum considerata pariunt laudem Dei, coepit dicere, «Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi.» Dracones circa aquam versantur, de speluncis procedunt, feruntur in aera; concitatur propter eos aer: magna quaedam sunt animantia dracones, majora non sterea inde coepit dicere, «Dracones et omnes abyssi.»
Abbreviated transcription (Latin):
maria om̃ia. Nubilosus iste aer ad abissũ ꝑtinet.
ubi nubes ubiuenti ubi tẽpestates. ubi pliuua.co¬
ruscationes tonitrua grandines. nix. Et qͥc qͥd uuilt
dis̃ suꝑ tras fieri de isto humido et caliginoso aere. to¬
cũ hoc t̾rȩ nomine appellauit: qr nimis mutabile
atq mortale ẽ: nisi forte putatis qr pluit sursũ stel¬
lis. Om̃ia ista hic fiunt ꝓpe ad t̾rã. Et aliqͣndo s ho¬
mines in cacuminibꝰ montiũ. et nubes uident sub¬
se. et fiunt plerũq pluiuiȩ: et apparent bene inten-¬¬
tis om̃ia ista quȩ ꝑturbato aere concitant᷑ hic fie
nosa id. ẽ. ad hunc aerẽ tanꝗ̃ ad carcerẽ dãpna.¬
tꝰ ẽ diabolus de apparatu suꝑioꝵ angłoꝵ lapsus
cũ angłis sius. Nã apłs hoc de illo dic̃. Scdm pͥn-¬
cipẽ potestatis aeris huiꝰ: qͥ nc̃ oꝑat᷑ in filiis diffi
dentiȩ. Et aliꝰ apłs dic̃. Si enĩ ds̃ angłis peccanti-¬

Expanded text:
maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, grandines, nix, et quidquid vult Deus fieri super terras de isto humido et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et apparent bene intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fiernosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potestatis aeridentiae» . Et alius apostolus dicit, «Si enim Deus angelis peccantib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ quẽ mortuus ẽ. qͥ uiuit in et̃nũ: Sed qͦmͦ
mortuus ẽ. ds̃ : Et unde mortuus ẽ. ds: Et potest
morids̃ : Accepit ex te: unde moreret᷑ ꝓte. Npo
test mori nisi caro: ñ potest mori nisi mortale corpꝰ.
Induit se ubi ꝓte moreret᷑: induet te ubicũ illo
uiuas. Ubi se induit mortẽ : In utero matris. Ubi
te induet uitã : In eqͣlitate patris. Elegit hic sibi
thalamũ castũ: ubi coniungeret᷑ sponsus sponsȩ.
Uerbũ caro factũ ẽ: ut fieret caput ȩccłiȩ. Ipsũ enĩ
ũbũ ñ ẽ. pars eccłiȩ: sed ut esset caput eccłiȩ. carnẽ
assũpsit. Qͥddã nr̃m iã sursũ ẽ. qđ hic accepit: ubi
mortuus ẽ. ubi crucifixus ẽ. Iã quȩdã pͥmitiȩ tuȩ
p̃cesser̃. Dubitas qr secuturꝰ es: Conũtat gͦ se et¬
ad trena: qr iã dix̃ laudes celestiũ. Iaudate d̃m
de t̾ra. Suꝑiꝰenĩ unde cępit: Laudate dñm de
celis. Et enarrauit celestia. Audimͦ trestria Ora¬
cones et om̃s abissi. Abissi ꝓfunditates aquarũ s̃

Expanded text:
propter quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi mortale corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. Verbum caro factum est , ut fieret caput Ecclesiae. Verbum enim ipsum non est pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus est, ubi crucifixus est: jam quaedam primitiae tuae praecesserunt, et dubitas quia secuturus es! 9. ad terrena, quia jam dixit laudes coelestium. «Laudate Dominum de terra.» Superius enim unde coepit? «Laudate Dominum de coelis;» et enarravit coelestia: modo audi terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ Tenemꝰ mortẽ xp̃i. tenemꝰ sanguinẽ xp̃i. Qs
mortuus ẽ: Unicus d qͥbꝰ mortuus ẽ : Utinã ꝓbo
suã. qͥd seruat iustis nisi uitã suã: Erigat gͦ se
humana fragilitas. Ndesꝑet. ñ se collidat. ñ se
aũtat: ñ dicat. ñ ero. Qͥ ꝓmisit ds̃ ẽ: et uenit ut ꝓ.¬
mitteret. Apparuit hominibꝰ: uenit susciꝑe mortẽ
nrãm ꝓmittere uitã suã. Uenit ad regionẽ ꝑegri
dant in regione nr̃a. Ad talia cõmercia uenit. Qͥ d
hic dedit: Qͥd hic accepit: Dedit exhortationẽ. de¬
dit doctrinã: dedit remissionẽ peccatoꝵ. Accepit
nob bona et in regione nr̃a ꝑtulit malas łmisit nob̾
tam̃ qđ ibi futuri simꝰ unde uenit: et ait. Pat̃ uolo
ut ubi ego sũ. et illi sint mecũ. Tanta p̃cessit dile¬
ctio: qr ubi noseramꝰ fuit nob̾cũ. Ubi ipse ẽ. erimꝰ
cũ illo. Qͥd tͥ ꝓmisit ds̃. o homo mortalis: Qͥa ui-¬

Expanded text:
pimus; tenemus mortem Christi, tenemus sanguinem Christi. Quis mortuus est? Unicus. Pro quibus mortuus est? Utinam pro bonsuam, quid servat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desperet, non se collidat, non se avertat, non dicat, Non ero. Qui promisit, Deus est: et venit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nostram, promittere vitam suam. Venit ad regionem peregrdant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit gione bona, et in regione nostrapertulit mala. Promisit tamen nobis quod ibi futuri simus unde venit; et ait: «Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid tibi promisit Deus, o homo mortalis? Quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑa em̃ ista. inqͥtatis s̃. lbi iniqͥtas ñ ẽ. N frangt̃
panẽ esurienti. ñ uestiunt nudũ. ñ suscipiunt ꝑe-¬
grinũ ñ uisitant egrotũ. ñ c̃cordant litigiosũ:
suspiriogemamꝰ. Et qͥd sumꝰ. ut illic simꝰ: Mortales.
ꝓiecti. abiecti. t̾ra. cinis. Sed qͥ ꝓmisit: omp̃s. ẽ.Si

Expanded text:
n frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant aegrotum, non concordant litigiosum, suspirio gemamus. Et quid sumus, ut ibi simus? Mortales, projecti, abjecti, terra et cinis. Sed qui promisit omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
tates uł ad molestias. Intelligimꝰ hȩc: et uidemꝰ an-¬
te oculos nr̃os. H habent rationẽ intelligendi: sed
habent sp̃m corporis animati. et uitã manifestam.
Arbores aut̃ nec ipsã habent: ec tam̃ om̃ia laudatt
dm̃. Qre laudant dm̃: Qͥa cũ ista uidemꝰ. et con¬
sideramꝰ ereatorẽ qͥ ea fec̃: de illis nascit᷑ in nob̾ laus
dei. Et cũ ipsoꝵ c̃sideratione laudat᷑ ds̃. omĩa de¬
ũ laudant. Cepit gͦ iste de cęlo. Laudant om̃ia:
et dic̃. Laudate. Quare cũ laudent. dic̃ laudate:
Qͥa delectatꝰ ẽ in eo qđ laudabant: et placuit ei
qͦsi adiungere hortationẽ suã. Qͦmͦ si uenias ad
homines bonũ aliqđ oꝑantes cũ gaudio. siue in
unea siue in messe. siuȩ in agricultura: placet tͥ
qđ faciunt. et dicis. facite ague. Nut tẽ incipi¬
ant facere qͣndo dicis: sed q placet tͥ qđ facien-¬
tes inueneris adiungis gratulationẽ et exhorta¬¬

Expanded text:
tates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus antates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus ante oculos nostros. Non habent rationem intelligendi; sed habent spiritum corporis animati, et vitam manifestam: arbores autem nec ipsam habent; et tamen omnia laudant Deum. Quare laudant Deum? Quia cum ista videmus, et consideramus Creatorem qui ea fecit, de illis nascitur in nobis laus Dei; et cum ipsorum consideratione laudatur Deus, omnia laudant Deum. Coepit ergo iste de coelo: laudant omnia, et dicit, «Laudate.» Quare, cum laudent, dicit, «Laudate?» Quia delectatus est in eo quod laudant, et placuit ei quasi adjungere hortationem suam. Quomodo si venias ad homines bonum aliquod operantes cum gaudio, sive in vinea, sive in messe, sive in aliqua agricultura; placet tibi quod faciunt, et dicis, Facite, agite: non ut tunc incipiant facere, quando dicis; sed quia placet tibi quod facientes inveneris, adjungis gratulationem et exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbigrã. Laudant dm̃ in cęlis omĩa quȩ habent
sp̃muitȩ. et intellectũ purũ ad eũ contẽplandũ.
et sine defectu et fastidio diligendũ. Laudant
autẽ dm̃ in t̾ra ꝑ intellectũ discernendibonũ et
malũ et ꝑ intellectũ cognoscendi creatorẽ et crea¬
turã homines qͥ ista cogitant: et qͥbꝰ tribuit ds̃ m̃tẽ
ista discernendi. delectandi atq laudandi. homi¬
nes poss̃ Pecora nũqͥd habent huimodi intellec¬¬
tũ: Si haberent pecora huiꝰmodiintellectũ. ñ nob̾¬
diceret ds̃. Nolite fieri sic̃ equus et mulus: qͥbꝰ ñ. ẽ
intellectꝰ Qͥndo hortat᷑ nos ut ñ simꝰ sic̃ pecora sine
intellectu: ostendit nob̾qr homini tribuit intelle¬
ctũ ad laudandũ dm̃. Arbores nũqͥd uł iuitã ip¬
di cibũ. utilia sum̃di. noxia respuendi. sensus corpo¬
ralia discernendi uisũ ad colores auditũ ad uoces ol-¬
factũ ad odores. gustũ ad sapores motꝰ ad uolup-¬

Expanded text:
bent bent spiritum vitae, et intellectum purum ad eum contemplandum et sine fastidio et defectu diligendum. Laudant autem Deum in terra per intellectum discernendi bonum et malum, per intellectum cognoscendi creaturam et Creatorem, homines qui ista cogitant, quibus tribuit Dominus mentem discernendi ista, delectandi atque laudandi. Homines possunt: pecora numquid habent hujusmodi intellectum? Si haberent hujusmodi intellectum ret Deus: «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quando hortatur nos ut non simus sicut pecora, sine intellectu, ostendit nobis quia homini tribuit intellectum ad laudandum Deum. Arbores numquid vel vitam ipdi cibum, utilia sumendi, noxia respuendi; sensus corporalia discernendi; visum ad colores, auditum ad voces, olfactum ad odores, gustatum ad sapores, motus vel ad volup
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatio: sꝑate om̃ia transitura. et illũ diẽ uenturũ
currendꝰ nobis. ẽ. Distribuit enĩ uniũsã creaturã
laudantẽ dm̃: et tanꝗͣ hortat᷑ ut laudet qͦsi inue¬
nerit tacentẽ. Iaudate dñm de celis. Quasi in¬
uenerit tacentes in oelis laudẽ dñi: exhortat᷑ ut sur¬
gant et laudent. Nũꝗͣ cȩlestia laudes su conditoris
ne s̃ quȩdã quȩ habent sp̃m laudandi dm̃: in eo af.¬
fectuqͦ eis placet ds̃. Nemo enĩ laudat: nisi qđ eipla¬
cet. Sunt autẽ alia: quȩ sp̃m uitȩ et intellectũ ad
laudandũ dm̃ ñ habent. Sed qi et ipsabona s. et
in ordine suo integre disposita. et ad pulchritudi¬
nẽ uniũsitatis referunt᷑ quã condidit ds̃. ipsa qͥ.¬
dẽ ꝑse. uoce sua et corde suo ñ laudant dm̃: sed cũ
ab intelligentibꝰ considerant᷑ ꝑ ipsa laudat᷑ dĩ. Et
cũ ꝑ ipsa laudat᷑ ds̃ qͦdã mͦ et ipsa laudant deũ.

Expanded text:
tentatio; sperate transitura omnia, et illum venturum tentatio; sperate transitura omnia, et illum venturum sam creaturam laudantem Deum, et tanquam hortatur ut laudet, quasi invenerit tacentem. 3. «Laudate Dominum de coelis.» Quasi invenerit tacentes in coelis laudem Domini, exhortatur ut surgant et laudent Nunquam coelestia laudes Conditoris suine sunt quaedam quae habent spiritum laudandi Deum in eo affectu quo eis placet Deus. Nemo enim laudat, nisi quod ei placet. Sunt autem alia quae spiritum vitae et intellectum ad laudandum Deum non habent, sed quia et ipsa bona sunt, et in ordine suo integre disposita, et ad pulchritudinem universitatis referuntur, quam condidit Deus; ipsa quidem per se voce sua et corde suo non laudant Deum; sed cum ab intelligentibus considerantur, per ipsa laudadatur Deus; et cum per ipsa laudatur Deus, quodam m
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝗͣ declinas: lingua tuatacet. uita tua clamat. et
aures cdi ad cortuũ. Qmͦ enĩ aures nr̃e ad uoces no-
Q mͦ de int̾ĩore palatio qͥcqͥd iusserit imꝑator¬
ꝑ imꝑiũ romanũ emanat. qͥcqͥd uidetis agi ꝑ ꝓ.¬
uincias. qͣntꝰ motꝰ fit: ad unã ussionẽ imꝑatoris
intꝰ sedentis. mouent᷑ illi solũ labia cũ loqͥt᷑. et
mouet᷑ om̃is ꝓuincia cũ fit qđ loqͥt᷑: sic et in u¬
bonꝰ bonaiubet: bona fiunt.Si malus mala iu-¬
bet: mala fiunt. Cũ ibi sedet xp̃s qͥd pocest iube¬
re nisi hona: Cũ possidet diabolꝰ. qͥd potest iubere
nisi mala : In tuo autẽ arbitrio ds̃ eẽ. uoluit cui pa.¬
res locũ: deo andiabolo. Cũ paraueris: qͥ possidebit
ipse imꝑabit. Ergofr̃s: ñ tantũ sonũ attendite. cũ
laudatis dm̃. Ioti laudate. Cantet uox: cantet ui¬
ta. cantent facta. Et si ẽ adhucgenitꝰ tribulatio.

Expanded text:
numquam declinas, lingua. tua tacet, uita tua clamat et numquam declinas, lingua. tua tacet, uita tua clamat et aures Dei ad cor tuum. Quomodo enim aures nostrae ad uoces n nostras, sic aures Dei ad cogitationes nostras. Non potest auum Romanum emanat, quidquid videtis agi per provincias. Quantus motus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unobonus bona jubet, bona fiunt; si malus mala jubet, mala fiunt. Cum ibi sedet Christus, quid potest jubere, nisi bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, nisi mala? In tuo autem arbitrio Deus esse voluit, cui pares locum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum laudatis Deum, toti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. Etsi est adhuc gemitus, tribulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ utrũq siguratũ ẽ: utrũq demonstratũ ẽ. Passio
dñi ostendit nob̾ uitã p̃sentis necessitatis: qͦ oportet
et laborare et tribulari. et ad extremũ mori. Resur-¬
rectio uͦ et clarificatio dñi. ostendit nob̾ uitã quã
accepturi sumꝰ: cũ uenerit retribuere digna dignis.
mala malis bona bonis. Et qͥdẽ mͦ mali om̃s canta-
re nob̾cũ poss alleliua. Si aut̃ in malitia sua ꝑseue-¬
rauerint: canticũ uitȩ nr̃ȩ futurȩ labiis dicere po-¬
tuer̃. ipsã uͦ uitã quȩ tc̃ erit in ea ueritate quȩ nc̃
significat᷑ obtinere ñ poss: qr noluer̃ meditari ante
dicimꝰ: qͣndo cantamꝰ alleliia. Laudate dm̃. Dicis
tu alteri: dic̃ ipsetͥ. Cũ se om̃s exhortant᷑: om̃s faci-¬
unt qđ hortant᷑: Sed laudate de totis uotis id ẽ
ut ñ solũ lingua et uox urã laudet dm̃. sedet con
laudat dm̃. Tc̃ desinis laudare dm̃: qͣndo a iusti¬
tia et ab eo qđ illi placet declinas. Nã si auita bona

Expanded text:
 figuratum est, utrumque demonstratum est. Passio Domini ostendit nobis vitam praesentis necessitatis, quia oportet et laborare et tribulari, et ad extremum mori: resurrectio vero et clarificatio Domini ostendit nobis vitam, quam accepturi sumus cum venerit retribuere digna dignis, mala re nobiscum possunt, «Alleluia:» si autem in malitia sua perseveraverint, canticum vitae nostrae futurae labiis dicere poterunt; ipsam vero vitam, quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non possunt; quia noluerunt meditari, antedicimus, quando dicimus, «Alleluia.» Laudate Dominum, dicis tu alteri, dicit ipse tibi: cum se omnes exhortantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox vestra laudet Deum, sed et conlaudat Deum. Tunc desinis laudare Deum, quando a justitia, et ab eo quod illi placet, declinas. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
te eũ sol et luna: laudate eũ om̃s stellȩ et lumen.
Iaudate eũ cęli cęloꝵ et aquȩ quȩ suꝑ cȩlos s̃
laudent nom̃ dñi. Qndo explicat om̃ia nume¬
rando  Sed tam̃ sũmatĩ qͣsi om̃ia ꝑstrux̃ et ẽ¬
clusit omia celestia laudantia creatorẽ suũ. Et
qͣsi diceret᷑ ei qͣre illũ laudant qͥd illi debent. qͥd
factorẽ: ñ mirũ si creatura laudat creatorẽ. Ubi et
xp̃s nominatꝰ ẽ et qͣsi ñ audiuimꝰ nom̃ ipsi. Qͥ s. ẽ.¬

Expanded text:
lumen. Laudate eum coeli coelorum, et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis e